comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
modica sꝑnit: paulatĩ decidit: Si erim
curare parua negligimus: insensibilit
seducti. audent̃ etiã maiora ꝑpetramus.
Et notandũ quod nõ uidi. sed considari
imquitas dicit᷑ Studiosius quippe cõspi¬
cimus: que cõsidamꝰ: Ds̃ itaq hominum
uanitatẽ nouit: et iniqͥtatẽ confidat.: qͥa
nec minora delicta multa deserit. et ad
maiora ferienda se intencuis accingit:
Quia gͥ aleuioribꝰ malis incipit᷑. et ad
grauiora ꝑuenit᷑: uanitas mentẽ obmi¬
bilat. iniquitas cecat: Quȩ nimirũ mes
amisso mox lumine: tanto se altius ꝑtu
morẽ erigit. quanto et iniquitatis captã
laqueis. aueritate longiꝰ recedit: Undi
apte quoq quo uanitas cũ iniquita
ꝑtrahat expͥmit: cũ repente subtungil

Expanded text:
modica spernit, paulatim decidit . Si enim modica spernit, paulatim decidit . Si enim curare parva negligimus, insensibiliter seducti, audenter etiam majora perpetramus. Et notandum quod non videri, sed considerari iniquitas dicitur. Studiosius quippe conspicimus quae consideramus. Deus itaque hominum vanitatem novit, iniquitatem considerat, quia nec minora delicta inulta deserit, et ad majora ferienda sese intentius accingit. Quia igitur a levioribus malis incipitur, et ad graviora pervenitur; vanitas mentem obnubilat, iniquitas caecat. Quae nimirum mens, amisso mox lumine, tanto se altius per tumorem erigit, quanto et iniquitatis capta laqueis a veritate longius recedit. Unde et apte quoque quo vanitas cum iniquitate pertrahat, e
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ. ad iniqͥtatẽ ducuñ: eũ pͥus pleua
delicta deflutmꝰ: et usi cuneta leuigante
nequaquã post cõmitere. et iã grauiora
timemus: Ham dum mod̾are lingua otiosa
uerba negliggit: morte molite remissioĩs
capta audax ad noxia prorũpit: Dũgule
incumbit᷑: ad leuitatis protinꝰ insaniam
prodit᷑ Cumq mens subigere delectaei¬
onẽ carnis rennuit : plerũq et ad ꝑfidie
uoraginẽ ruit: Unde bene paulus plebis
ifrahelitice dapinna conspiciẽs. ut iminẽ¬
cia ab auditoribꝰ mala conpesceret: curant
exordine transacta narrare dicens: Heq
hidolatre efficiamini ficut quidã exipsis
quẽ admodũ scriptũ ẽ Sedit populus mã¬
ducare et bibere: et surrexerunt ludere:
E sus quippe potusq ad lusum ipulit:
lusus ad hidolatram traxit: Quia si uam.¬
tatis culpa nequaquã caute compescitur.
ab inquitate protinus mens incauta de¬
uorat᷑: salomone attestante qui ait: Qui

Expanded text:
tum est, ad iniquitatem ducimur cum prius per levia tum est, ad iniquitatem ducimur cum prius per levia delicta defluimus, ut, usu cuncta levigante, nequaquam post committere etiam graviora timeamus. Nam dum moderari lingua otiosa verba negligit, more inolitae remissionis capta, audax ad noxia prorumpit; dum gulae incumbitur, ad leviproditur. Cumque mens subigere delectationem carnis renuit, plerumque et ad perfidiae voraginem ruit. Unde bene Paulus plebis Israeliticae damna conspiciens, ut imminentia ab auditoribus mala compesceret, curavit ex ordine transacta narrare, dicens: Neque idololatrae efficiamini, sicut quidam ex ipsis, quemadmodum scriptum est: Sedit populus manducare, et bibere, et surrexerunt ludere . Esus quippe potusque ad luxum impulit, lusus ad idololatriam traxit, quia si vanitatis culpa nequaquam caute compescitur, ab iniquitate protinus mens incauta devoratur, Salomone attestante, qui ait: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
Omĩa uanitas: Apte autẽ post uanitatẽ.
protinus mniquitas sub infert᷑: quia dũ
ꝑquedã transitoriȩ ducim̃: inquibusdã
noxie ligam᷑ Cumq mens in cõmutabili.¬
tatis statũ non tenet: asemet ipsa deflu¬
ens ad uitia prorũpit Uanitate gͦ ad mi.¬
quitatẽ labit᷑. que adsueta rebus muta.¬
bilibus dũ exaliis ad alia semꝑ inpellit᷑.
sub orientibus culpis inquinat᷑: Pot̃ tam̃¬
et uanitas culpa intelligi: et iniqͥtatis
nomine reatus grautior demonstrari:
Si em̃ aliquando uanitas culpa non
ẽet : psalmista non diceret. quãꝗͣ in ina-¬
gine dei ambulet homo: tam̃ uane cõ¬
turbabit᷑ Thesaurizat et ignorat: cui
congregat ea Quia quãuis trinitatis
nnaginẽ innatura seruemus: uanis
tam̃ delectacionis motibus ꝑturbati ĩ
cõuersacione nr̃a delinquimꝰ: ut modis
nos semꝑ alt̾nantibꝰ cupido concuciat.
mȩtus frangat. leticia iulceat. dolor af.¬
fligat E x uanitate gͦ ut et suꝑtus dic¬

Expanded text:
aecat. --Apte autem post vanitatem protinus iniquitas subinfertur, quia dum per quaedam transitoria ducimur, in quibusdam noxie ligamur; cumque mens incommutabilitatis statum non tenet, a semetipsa defluens, ad vitia prorumpit. Vanitate ergo ad iniquitatem labitur, quae assueta rebus mutabilibus, dum ex aliis ad alia semper impellitur, suborientibus culpis inquinatur. et vanitas culpa intelligi, et iniquia is nomine reatus gravior demonstrari. Si enim aliquando vanitas culpa non esset, Psalmista non diceret: Quanquam in imagine Dei ambulet homo, tamen vane conturbatur; thesaurizat, et ignorat cui congreget ea ; quia quamvis Trinitatis imaginem in natura servemus, vanis tamen delectationis motibus 349 perturbati, in conversatione nostra delinquimus; ut modis nos semper alternantibus cupido concutiat, metus frangat, laetitia mulceat, dolor affligat. Ex vanitate ergo, ut et superius dic
Abbreviated transcription (Latin):
senserint putant: et iustoꝵ uerba eo ocio.¬
sa estimant. quo suis hec sensibus inueni¬
unt diuersa: Hec fallacẽ quidẽ sophar
sentenciã protulit. quod iir uerbosus
iustificari nequaꝗͣ possit: quia dũ qͥsq
ꝑuerba diffluit. prodita grauitate silẽ.¬
cii. mentis custodiã amittit. Hinc qͥppe¬
N scriptũ ẽ: Cultus iusticiȩ silentiũ et pax¬
hinc salomon ait Sicut urbs patens
et absq muroꝵ ambitu: ita uir qui non
pot̾ in loquendo cohibere sp̃m fuũ. Hinc
rursũ dicit: Inmultiloquio peccatũ non
deerit: Hinc psalmista testat᷑ dicens. Uir
uerbosus non diriget᷑ suꝑ terrã Sed uirtꝰ
uerȩ sentenciȩ ꝑditur: que fubdiscretio¬
nis custodia nõ profert᷑ Certũ itaq ẽ.
quod uerbosus iustificari uir nequeat.
sed bonũ bene non dicit᷑. quia nõ inten¬
dit᷑. cui dicat᷑ Uera quippe contͣ malos
sentencia. sibonoꝵ rectitidinẽ mpetit:

Expanded text:
senserint, putant; et justorum verba eo otiosenserint, putant; et justorum verba eo otiosa aestimant, quo suis haec sensibus inveniunt diversa. Nec fallacem quidem Sophar sententiam protulit, quod vir verbosus justificari nequaquam possit, quia dum quisque per verba diffluit, perdita gravitate silentii, mentis custodiam amittit. Hinc quippe scriptum est: Cultus justitiae, silentium . Hinc Salomon ait: Sicut urbs patens et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum . Hinc rursum dicit: In multiloquio peccatum non deerit . Hinc Psalmista testatur, dicens: Vir verbosus non dirigetur super terram . Sed virtus verae sententiae perditur, quae sub discretionis custodia non profertur. Certum itaque est quod verbosus justificari vir nequeat. Sed bonum bene non dicitur, quia non intenditur cui dicatur. Vera quippe contra malos 338 sententia, si bonorum rectitudinem impetit,
Abbreviated transcription (Latin):
s t̾n ad feriendã altitudinẽ robusti pec¬
toris nõ ꝑtingunt: Ipsa quippe eoꝵ uer¬
ba patent̃ insinuant. quod ictus in au¬
ras iactant: Quia cum scm̃ uirũ nõ
recte redarguunt. exp̃ssa in uacuũ u̾ba
ꝑcussionis ꝑdunt Quod liquido osten¬
ditur. cũ sophar naamatis responsio
uir uerbosus tustificabit᷑: Qđmos eẽ
os ẽẽ procatiũ solet. ut recte dictis
semꝑ ediuerso respondeant: Ne si adpro.¬
lata consentiant: inferiores ẽẽ udeamt:
Quibus iustoꝵ uerba quãquã sola et pau¬
ca sonuerint. multa sunt: quia quoeoꝵ
uicia resecant. auditũ grauant. Unde
et adcrim̾ thraitur: hoc quod recta p̃di¬
catione contͣ crimina profert᷑ Ipfũ qͥppe
qui exueritate fortes sentencias dixerat:
sophar redarguens uerbosum uocat. qͥa
cũ abore iustoꝵ sapientia culpas increpat.
stultoꝵ auribus suꝑfluitas loquacitatis
sonat: Praui namq nil rectũ nisi quod ipsi

Expanded text:
sed tamen ad feriendam altitudinem robusti pecsed tamen ad feriendam altitudinem robusti pectoris non pertingunt. Ipsa quippe eorum verba patenter insinuant quod ictus in auras jactant, quia cum sanctum virum non recte redarguunt, expressa in vacuum verba percussionis perdunt. Quod liquido ostenditur, cum Sophar Naamathitis responsio vir verbosus justificabitur? 2. os esse procacium solet ut recte dictis semper e diverso respondeant, ne si ad prolata consentiant, inferiores esse videantur. Quibus justorum verba quamlibet pauca sonuerint multa sunt, quia quo eorum vitia resecant, auditum gravant. Unde et ad crimen trahitur hoc quod recta praedicatione contra crimina profertur. Ipsum quippe qui ex veritate fortes sententias dixerat Sophar redarguens, verbosum vocat, quia cum ab ore justorum sapientia culpas increpat, stultorum auribus superfluitas loquacitatis sonat. Pravi namque nil rectum, nisi quod ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe agimꝰ: uel qͥd corde uersam᷑ Ne aut
mentẽ p̃pediens forasse t̾rena cura multi¬
plicet: aut saltun de eius modamine intꝰ
se cogitacio exaltet Ut cũ diumna iudicia
tp̃rali circũspectione metuimꝰ: sempit̾ni
IN ARene srecra¬
cyro forzis athle
contͣ hunc protinus alter erigit᷑. atq hoc
subacto alius subrogat᷑. ut luctantis ui¬
res quandoq molliores inueniant. quã
ipsa sua crebrescens uictoria fatigat:
quatenus cum nouus quisq cõgreditur.
is qͥ uinci uiriũ qualitate nõ ualet. ꝑso.¬
narũ saltim mutaciõe suꝑet᷑ Sie fic in
hoc hominum angłoꝵq spectaculo. be¬
atus iob fortis athleta prodiit. quantũq
contͣ mutacionẽ aduersantium ualeat.
continuatione in defessi roboris oftendit
Cii pͥmus se elifatz. secundus aut̃ bal¬
dath obicit. atq ad extreinũ se sophar
uieiꝰ expugnatione supponit. qui ad infe¬
rendos ictus. totis se conatibꝰ erigunt.

Expanded text:
opere agimus, vel quid corde versamus, ne aut opere agimus, vel quid corde versamus, ne aut mentem praepediens, foras se terrena cura multiplicet, aut saltem de ejus moderamine intus se cogitatio exaltet; ut cum divina judicia temporali circumspectione metuimus, sempiterni in arenae spectaculum fortis athletcontra hunc protinus alter erigitur; atque hoc subacto, alius subrogatur; ut luctantis vires quandoque molliores inveniant quas ipsa sua crebrescens victoria fatigat; quatenus cum novus quisque congreditur, is qui vinci virium qualitate non valet, personarum saltem mutatione superetur. Sic sic in hoc hominum angelorumque spectaculo beatus Job fortis athleta prodiit, quantumque contra mutationes adversantium valeat continuatione indefessi roboris ostendit. Cui primus se Eliphaz, secundus autem Baldad objicit, atque ad extremum se Sophar in ejus expugnatione supponit: qui ad inferendos ictus totis se conatibus erigunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sui confidentiã hab̾e desierit: contͣ spẽ
ex diuina promissione accipit. quod ha.¬
biturã se exhumana ratione dubitauit:
Unde bene et hisaac id ẽ risus dicitur:
qui generat᷑ Quia cũ suꝑnȩ spei fidu-
ciam concipit: quid mens nr̃a aliud qͣm
gaudiũ parit: Curandũ itaq ẽ. ne aut
necessitatis me tas cura carnis transe¬
at. aut meo quod modate exsequit᷑: de se
p̾̃sumat Sepe uͦ animꝰ fallitur. ut quod
uoluptuose appetit. necessariũ suspicet᷑:
quatinꝰ om̃e quodlibet uitȩ debitũ. utili.¬
tatẽ putet. et sepe quia effectus proui.¬
denciã sequit᷑. insu fiducia mens leuat᷑.
Cũq sibi ad ẽ quod de ẽẽ cet̾is uidit: co¬
gitacione tacita de magnitudine suȩ ꝓ¬
usionis hilarescit Tantoq iã auera ꝓui¬
sione longe fit: quanto ipsã quoq elatio.¬
nẽ quam patit᷑ nescit Unde sollert̾ semꝑ
custode intencione pensandum ẽ. uel qͥd

Expanded text:
sui confidentiam habere desierit, contra spem sui confidentiam habere desierit, contra spem ex divina promissione accipit, quod habere a se ex humana ratione dubitavit. Unde bene Isaac, id est risus dicitur, qui generatur, quia cum supernae speciam concipit, quid mens nostra aliud quam gaudium parit? Curandum itaque est ne aut necessitatis metas cura carnis transeat, aut in eo quod moderate exsequitur, de se praesumat. Saepe vero animus fallitur, ut quod voluptuose appetit, necessarium suspicetur, quatenus omne quod libet vitae debitam utilitatem putet. Et saepe quia effectus providentiam sequitur, in sui fiducia mens levatur. Cumque sibi adest quod deesse caeteris viderit, cogitatione tacita de magnitudine suae provisionis hilarescit; tantoque jam a vera provisione longe fit, quanto ipsam quoque elationem quam patitur nescit. Unde solerti semper custodiae intentione pensandum est vel quid
Abbreviated transcription (Latin):
uementibus extͣ ostiũ occurrit: sarrau̾
post ostiũ subsistit. quia indelicet ut imr
ac dñs domꝰ. spũalis nr̃ scilicet intellectꝰ
debet in cognitione trinitatis claustra
carnis excede: et quasi habitaciomis¬
infime tanuã exire Cura aut̃ carnis
ut femina foras non appareat. et itid̃i iac-¬
tant̃ erubescat: ut quasi post t̾gum uiri
subdiscretione sp̃s. solis necessariis inten¬
ta nequaquã sciat procacit̾ detegi. sed ue¬
recundȩ mod̾ari Citi tam̃ sepe cũ dicit᷑.
ut de se munime p̾sumat: sed totã se indi¬
uine spei fiducia transferat: despicit. et
cessante studio ad e̾ẽ sibi uitę fubsidia
posse diffidit Unde et hȩc eadẽ sarra pro¬
inissiones dĩ audiens ridet: sed ridens cor-¬
ripitur Correpta aut̃: protinꝰ fecundat᷑:
Et quȩ iuuentute uigens fecundari non
potuit: annis facta semlibus ut̾o marces¬
cente concepit. Quia cum cura carnis

Expanded text:
venientibus extra ostium occurrit, Sara vero venientibus extra ostium occurrit, Sara vero post ostium stetit, quia videlicet ut vir ac dominus domus spiritalis, noster scilicet intellectus, debet in cognitione Trinitatis claustra carnis excedere, et quasi habitationisinfimae januam exire; cura autem carnis, ut femina, foras non appareat, et videri jactanter erubescat, ut quasi post tergum viri sub discretione spiritus, solis necessariis intenta, nequaquam sciat procaciter detegi, sed verecunde moderari. Cui tamen saepe cum dicitur ut de se minime praesumat, sed totam se in divinae spei fiduciam transferat, despicit, et, cessante studio, adesse sibi vitae subsidia posse diffidit. Unde et haec eadem Sara promissiones Dei audiens ridet, sed ridens corripitur, correpta autem protinus fecundatur. Et quae in juventute vigens fecundari non potuit, annis fracta senilibus utero marcescente concepit, quia cum cura carnis,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃furȩ equitas non tenet᷑ Neq enĩ morta¬
li athuc in carne uiuentibus funditus.
cura carins abscidit᷑: sed ut discrete aĩo
seruiat temꝑatur: Nam quia sollicitos
nos ẽẽ ueritas incrastinũ prohibet: hab̾e
ut cumq curã inp̃sentibis non negat. quã
tendi ad tempus quod sequit᷑ uetat Et
minirũ paulus cũ curã carnis fieri in cõ¬
cupiscencia non sunt: proeuldubio uine.¬
cessitate concedit: Qđ discretiõe i agni
iscretione gͦ magni modaminis. car¬
nis cura frenanda ẽ ut seruiat: et
minime principet᷑: Nec quasi dña ani.¬
mum uincat: sed sub acta mentis domi.¬
no. quasi ancilla famulet᷑. Ut iussa ad¬
sit. atq ad mitũ cord̃ repulsa dissiliat. Ut
uix at̃go sc̃e cogitacionis appareat: et
numquã contͣ faciẽ recta cogitantis ob¬
fistat Quod bene nob̾ ꝑhistoriã sacre
lectionis imunt᷑. cũ abraham tribus an¬
głis occurrisse memoratur: Ipse quippe

Expanded text:
mensurae aequitas non tenetur . Neque enim mortamensurae aequitas non tenetur . Neque enim mortali adhuc in carne viventibus funditus cura carnis absciditur, sed ut discrete animo serviat, temperatur. Nam quia sollicitos nos esse veritas in crastinum prohibet, habere utcunque curam in praesentibus non negat, quam tendi ad tempus quod sequitur, vetat. Et nimirum Paulus cum curam carnis fieri in concupiscentia non sinit, procul dubio in necessitate concedit; discretione ergo magni Discretione ergo magni moderaminis carnis cura frenanda est, ut serviat et minime principetur, ne quasi domina animum vincat, sed, subacta mentis dominio, quasi ancilla famuletur, ut jussa adsit, atque ad nutum cordis repulsa dissiliat, ut vix a tergo sanctae cogitationis appareat, et nunquam contra faciem recta cogitantis obsistat. Quod bene nobis historia sacrae lectionis innuitur, cum Abraham tribus angelis occurrisse memoratur . Ipse quippe
Abbreviated transcription (Latin):
pem̃ bonũ ad om̃s S ed plerũq se ad
un rectitudinis animꝰ accingit. torporẽ
reitit: tantoq incȩlestibus desid̃io
ipit᷑ ut pene nil exeo inferiꝰ remansis
uideatur. et tam̃ cum ad carins curã
lueit᷑. sine qua p̃sentis uttȩ in a nullo
oo explet᷑. itabunc inferiuis de psfũ¬
tenet. ac si adhuc defũnus mulla con¬
tigisset: Auditis uerbis cȩlestis oraculi. ĩ
amorẽ patrię cȩlestis erigit᷑: sed resurgen¬
te p̾sentis uitȩ studio sub t̾renȩ cure ag¬
gere sepelit̾. atq int̾ra cordis nequaquam
suꝑne spei sem̃ ꝓficit: quia cogitacionis
infime spma densescit Quã uidelicet spi¬
nam ꝑ semet ipsã ueritas mani sc̃ẽ exor¬
tacionis eradicat dicens Holite solliciti
ẽẽ in erastinũ: Contͣ hanc quoq ꝑpaulũ
dicit᷑ Carnis curã ne feceritis inconcupis.¬
cenciis Sed inhis miirũ ducis ac mili¬
tis uerbis agnoseimus. quia tunc abea
mortifero uulnere aminꝰ pungit᷑: cũ in ea

Expanded text:
lerumque se ad viam rectitudinis animus accingit, torporem discutit; tantoque in coelestibus desiderio rapitur, ut pene nil ex eo inferius remansisse videatur. Et tamen cum ad carnis curam reducitur, sine qua praesentis vitae via nullo modo expletur, ita hunc inferius deptenet, ac si adhuc de summis nulla contigisset. Auditis verbis coelestis oraculi in amorem patriae coelestis erigitur, sed resurgente praesentis vitae studio, sub terrenae curae aggere sepelitur; atque in terra cordis nequaquam supernae spei semen proficit, quia cogitationis infimae spina densescit. Quam videlicet spinam per semetipsam Veritas manu sanctae exhortationis eradicat, dicens: Nolite solliciti esse in crastinudicitur: Carnis ne feceritis curam in concupiscentiis . Sed in his nimirum ducis ac militis verbis agnoscimus, quia tunc ab ea mortifero vulnere animus pungitur, cum in eo
Abbreviated transcription (Latin):
uisquis p̃sentẽ głam querit: metui¬
profecto despectũ metiit Quisl
ad lucra ihiat: semꝑ uidelicet damipia
formidat Cutus enim ꝑceptione refictus
eiꝰ rei procul dubio et amisfione sauciatur:
Et quo obligatus mutabilibus ac perituri
i heret: eolonge minfimis ab are securi¬
tatis iacet At contͣ quisqͥs in solo et̾nitatiᷤ
desidio figitur. nec prosꝑitate aitollitur.
nec adu̾sitate quassatur Dum nil habet
miundo quod appetat: nicbil ẽ quod de inun-
coꝑtimescat: Hinc enim salomon ait Hon
contristabit iustũ. quicquid ei acciđit:
hinc iterũ dicit Iustus quasi leo confidẽs:
absq t̾rore erit. B̾ ene itaq nunc dicitur:
Requiesces et non erit qui te exterreat.
Iplenus pauorẽ qui exmundo ẽ abi.¬
cit. quanto insemet ipso uerius mundi cõ¬
cupiscenciã uincit: Annon absq t̾rore pau¬
lus incorde reqͥeuerat: cum dicebat Cer¬
tus sum enim: quia neq mors. neq uita.
neq angłi. neq principatus. neq instan¬

Expanded text:
uisquis praesentem gloriam quaerit, profecto despectum metuit. Qui semper ad lucra inhiat, semper videlicet damna formidat. Cujus enim perceptione reficitur, ejus rei procul dubio et amissione sauciatur; et quo obligatus mutabilibus ac perituris inhaeret, eo longe in infimis ab arce securitatis jacet. At contra quisquis in solo aeternitatis desiderio figitur, nec prosperitate attollitur, nec adversitate quassatur; dum nil habet in mundo quod appetat, nihil est quod de mundo pertimescat. Hinc etenim Salomon ait: Non contristabit justum quidquid ei acciderit . Hinc iterum dicit: Justus quasi leo confidens absque terrore erit . Bene itaque nunc dicitur: Requiesces, et non erit qui te exterreat , us pavorem qui ex mundo est abjicit, quanto in semetipso verius mundi concupiscentiam vincit. An non 357 absque terrore Paulus in corde requieverat, qui dicebat: Certus sum enim quia neque mors, neque vita, neque angeli, neque principatus, neque instan
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlũ: cũ t̾ribili et occulta dispensatione
huinane contemplacionis celsitudinẽ des.¬
truit Subuertit infernũ: cũ curustibet
mentẽ insins temptacionibꝰ pauidã. cade
etiã ad det̾iora ꝑmittit: Sub ueriit t̾rã:
cũ fructificationẽ boni oꝑis ad uersis i.¬
ruentibus int̾cidit Subuertit mare: cũ
ftuctuationẽ nr̃e titubacionis emergen¬
ti subito pauore confundit: Dubietate qͥ
sua cor anxtũ hoc ipsũ quia titubat. uals
formidat. et quasi mare subuertit᷑. cũ pͥ
int̾ diximꝰ: mic̃ aliquantulã laboriosils
restat. ut hec qualit̾ inunum coartari ua¬
git: ut ad sũma iam mentẽ sp̃s eleuet. s
tam̃ hanc inportunis caro tẽptacionibus
mpugnet: Cumq ad contemplanda celes¬
tia aninius ducit᷑: obiectis actionis illi¬
cite imnaginibꝰ reuerberat᷑ Nam carnis
repente hunc stimulus sauciat. quẽ extͣ
carnẽ contemplacio sc̃a rapiebat: Quod¬

Expanded text:
coelum, cum, terribili et occulta dispensatione, coelum, cum, terribili et occulta dispensatione, humanae contemplationis celsitudinem destruit. Subvertit infernum, cum cujuslibet mentem in suis tentationibus pavidam cadere etiam ad deteriora permittit. Subvertit tcum fructificationem boni operis adversis irruentibus intercidit. Subvertit mare cum fluctuationem nostrae titubationis emergente subito pavore confundit. Dubietate quippe sua cor anxium hoc ipsum quia titubat valde formidat, et quasi mare subvertitur cum ipsa iter diximus, nunc aliquantulum laboriosius restat ut haec qualiter in unum coarctari vagit ut ad summa jam mentem spiritus elevet, sed tamen hanc importunis caro tentationibus impugnet. Cumque ad contemplanda coelestia animus ducitur, objectis actionis illicitae imaginibus reverberatur. Nam carnis repente hunc stimulus sauciat quem extra carnem contemplatio sancta rapiebat. Co
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint congregatione transcendit: Hab&
profundũ: quia dampnatis inferiꝰ distric¬
tionis suȩ tudiciũ inconp̾hensibilit exerti
Quȩ scilicet quatuor. nob̾ in hac uita posi
tis singulis exercet: quia et latitudinẽ
amando. et longitudinẽ tolerando. et
celsitudinẽ nõ solũ nrãm in telligenciam.
sed etiã uota suꝑando: et profunditatẽ
suã exhibet. occultos et illicitos cogitat.¬
onũi motus districte iudicando Sed eius
celfitudo et profunditas quã sit inuesti¬
gabilis nullus agnoscit: nisi qui uel con¬
templatione ad sũma prouehi. uel occul¬
tis motibꝰ resistens. temptacionũ ceꝑit in¬
portunitate turbari Unde et beato iob
dicit᷑. excelsior celo ẽ. et quid facies: Profun¬
dior inferno. et unde cognosces: Ac si aꝑte
despecto diceret᷑ Profunditatẽ ens atq
excellentiã. quando tu cognoscere sufficis
qui uel uirtute ad summa euehi. ueltemt¬
ipsũ reprehendẽ intemptacionibus nescis:

Expanded text:
fuerint congregationem transcendit. Habet fuerint congregationem transcendit. Habet profundum, quia damnatis inferius districtionis suae judicium incomprehensibiliter exerit. Quae sctis singulis exercet, quia et latitudinem amando, et longitudinem tolerando, et celsitudinem non solum intelligentiam nostram, sed etiam vota superando, et profunditatem suam exhibet, occultos et illicitos cogitationum motus districte judcelsitudo et profunditas quam sit investigabilis nullus agnoscit, nisi qui vel contemplatione ad summa provehi, vel, occultis motibus resistens, tentationum coeperit importunitate turbari. Unde et beato Job dicitur: Excelsior coelo est, et quid facies? profundior inferno, et unde cognosces? Ac si edespecto diceretur: Profunditatem ejus atque excellentiam quanto tu cognoscere sufficis, qui vel virtute ad summa evehi, vel temetipsum reprehendere in tentationibus nescis.
Abbreviated transcription (Latin):
sum Qin autẽ iuidicat me: dñs ẽ: Longio.¬
rẽ terra uid̾at: cum minora ei ẽẽ. humane
mentis uota pensabat dicens: Qin poteus
c̃ omĩa facere suꝑ abundant̃ quã petimꝰ.
aut intelligimꝰ: Latiorẽ mari cõspexerat:
qui timendo pensabat. quia nequaquã
mens humana imnensitatẽ districtioĩs
euis agnosceret: quantumlibet inqͥrendo
fluctuaret dicens Quis nouit potestatẽ
ire tuȩ et p̃timore tuo irã tuã dinumera¬
re: Cuius bene potenciã egregis nob̾
doctor infinuat. cum breuit̃ narrat. Ut
possitis con. p̃hendẽ cũ om̃ibus scĩs: que
sit latitudo. longitudo. sublimitas et ꝓfun¬
dum: Habet quippe ds̃ latitudinẽ: qͥa di¬
lectionẽ suã usq ad collectionẽ ꝑsequenti.¬
um tendit Habet longitudinẽ: quia ad
uitȩ patriã nos longanimit tolerando
ꝑducit: habet sublimitatẽ: quia ipsorũ
quoq intelligenciã qui recepti in suꝑna

Expanded text:
sum; qui autem judicat me, Dominus est . Longiosum; qui autem judicat me, Dominus est . Longiorem terra viderat, cum minora ei esse humanae mentis vota pensabat, dicens: Qui potens est omnia facere superabundanter quam petimus aut intelligimus . Latiorem mari conspexerat, qui timendo pensabat quia nequaquam mens humana immensitatem districtionis ejus agnosceret, quantumlibet inquirendo fluctuaret, dicens: Quis novit potestatem irae tuae, aut prae timore iram tuam dinumerare ? Cujus bene potentiam egregius nobis doctor insinuat, cum breviter narrat: Ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit latitudo, longitudo, sublimitas et profundum . Habet quippe Deus latitudinem, quia dilectionem suam usque ad collectionem persequentium tendit. Habet longitudinem, quia ad vitae patriam nos longanimiter tolerando perducit. Habet sublimitatem, quia ipsorum quoque intelligentiam qui recepti in supernam
Abbreviated transcription (Latin):
lum referri hominẽ possunt: ut et ipse
sit cȩlũ cũ iã ꝑdesid̾iũ sũmis in heret. ipse
infernꝰ. cũ temptacionũ suarũ caligine
ꝑturbatus minfimis iacet. ipse t̾ra. quia
in bono oꝑe fixe spei ub̾tate fructificat.ip.¬
se mare. quia inquibusdã trepidus quatit᷑.
et aura suȩ mutabilitatis agitat᷑ S ed cȩ¬
lo ẽ excelsior: quia potenciȩ eius magnitu.¬
dine uincim̃. et iã cũ suꝑnos met ipsos eleua.¬
mͣ. Inferno profundior: quia nimirũ plus
iudicat. quã ipse se humꝰanis in tẽptaci¬
ombus uł intencionibus in uestigat: Ter¬
ra longior: quia fructus uitȩ quos infine
retbuit. nequaquã nunc uel spes nr̃a con.¬
prehendit Mari latior: quia humana
cum ipsa ineũ nr̃a contemplacio deficit
Unde et cor psalmista in alto posuerat: s
nec dum se eũ contigisse sentiebat dicens:
subtiliora tudicia ꝑtimescens dicebat. Hichil
mnͥ conscuis fum: sed nõ in hoc iustificatus

Expanded text:
lum referri hominem possunt, ut ipse sit coelum cum jam per desiderium summis inhaereat; ipse infernus, cum, tentationum suarum caligine perturbatus, in infimis jacet; ipse terra, quia in bono opere fixae spei ubertate fructificat; ipse mare, quia in quibusdam trepidus quatitur, et aura suae mutabilitatis agitatur. Sed coelo est excelsior Deus, quia potentiae ejus magnitudine vincimur, etiam cum super nosmetipsos elevamur; inferno profundior, quia nimirum plus judicat quam ipse se humanus animus in tentationibus investigat; terra longior, quia fructus vitae, quos in fine retribuit, nequaquam nunc vel spes nostra comprehendit; mari latior, quia humana cum ipsa in eum nostra contemplatio deficit. Unde et cor Psalmista in altum posuerat, sed necdum se eum contigisse sentiebat, dicens:subtiliora judicia pertimescens, dicebat: Nihil mihi conscius sum, sed non in hoc justificatus
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ nr̃e inbecillitatis angustat: Quȩ
nimirũ secreta ens sapienciȩ pauci ua.¬
lent inquirere: s nullus inuenire: Qͥa
quod suꝑ nos de nob̃ ab inmortali sapien.¬
tia non iniuste disponit᷑. iustũ profecto
ẽ: ut a nob̾ adhuc mortalibus ignoret᷑:
Sed hȩc ipsa sapientiȩ illiꝰ secreta cõspi¬
cere. ut cumq iã incõp̃hensibilitatis eiꝰ
ẽ potenciã uidẽ. quia et inipsa cõsili.¬
oꝵ eius inquisicione deficimꝰ: deficien¬
do tam̃ ueriꝰ discimꝰ quẽ tuneamꝰ. Ad
hec se paulus sapientiȩ illtus secreta
tetenderat: cum dicebat O altitudo
diuitiarũ sapientiȩ et scienciȩ dei: qm
in conp̃hensibilia sunt iudicia euls
et inuestigabiles uiȩ eius: Quis enĩ
cognouit sensũ dm̃. uel quis consiliarius
euis fuit : Qͥ suꝑius etiã exipsa inqͥsiti¬
one lassescens. s tam̃ ad cognitionẽ in¬
firmitatis proprie lacescendo proficiẽs.
pͥmittit dicens O homo tu quis es qui

Expanded text:
tatem nostrae imbecillitatis angustat. Quae tatem nostrae imbecillitatis angustat. Quae nimirum secreta ejus sapientiae pauci valent inquirere, sed nullus invenire. Quia quod super nos de nobis ab immortali sapientia non injuste disponitur, justum profecto est ut a nobis adhuc mortalibus ignoretur. Sed haec ipsa sapientiae illius secreta conspicere utcunque, jam incomprehensibilitatis ejus est potentiam videre, quia etsi in ipsa consiliorum ejus inquisitione deficimus, deficiendo tamen verius discimus quem timeamus. Ad haec se Paulus sapientiae illius secreta tetenderat, cum dicebat: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus. Quis enim cognovit sensus Domini? vel quis consiliarius ejus fuit ? Qui superius etiam ex ipsa inquisitione lassescens, sed tamen ad cognitionem infirmitatis propriae lassescendo proficiens, praemittit dicens: O homo, tu quis es qui
Abbreviated transcription (Latin):
leuat: ignorantiȩ nr̃ȩ protinꝰ cȩcitatẽ
fugat. Que aꝑtis eius labiis ad nos
eruditio prodeat: protinꝰ ad iungen.¬
do manifestat dicens Ut ostendet tibi¬
secreta sapientię et quod multiplex sit
lex enis Publica sapienciȩ suꝑnȩ sunt
oꝑa: cũ omp̃s ds̃ regit quos creat. ꝑfi¬
cit bona que inchoat: et aspirando ad¬
iuuat. quos uisitacionis suȩ lumine il.¬
lustrat: Cunctis et enĩ liquet. quia qͦs
gratis condidit. benignȩ disponit: Et
cũ sp̃ualia dona largit᷑. ipse ꝑficit quod
ipse exmnunere suȩ benignitatis ĩchoa.¬
auit Secreta uͦ sapientiȩ suꝑne sunt
oꝑa: cũ ds̃ quos creauit deserit. cũ bona
do consũmat: Cũ claritate nos fuȩ illus¬
tracionis illuminat: et tam̃ ꝑmissis car¬
nis temptacionibus tenebris cȩcitatiᷤ
pulsat Cũ dona quȩ contulit. minumȩ
custodit. cũ et mentis nr̃ȩ ad se desidia
excitat. et tam̃ occulto iudicio difficul.¬

Expanded text:
levat, ignorantiae nostrae protinus caecitatem levat, ignorantiae nostrae protinus caecitatem fugat, quae apertis ejus labiis, ad nos eruditio prodeat, protinus adjungendo manifestat, dicens: CAPUT VIsecreta sapientiae et quod multiplex sit lex ejus. - Publica sapientia superna sunt opera, cum omnipotens Deus regit quos creat, cit bona quae inchoat, et aspirando adjuvat quos visitationis suae lumine illustrat. Cunctis etenim liquet quia quos gratis condidit benigne disponit. Et cum spiritalia dona largitur, ipse perficit quod ipse ex munere suae benignitatis inchoavit. Secreta vero sapientiae supernae sunt opera cum Deus quos creavit do consummat; cum claritate nos suae illustrationis illuminat, et tamen permissis carnis tentationibus, tenebris caecitatis pulsat; cum dona quae contulit minime custodit; cum et mentis nostrae ad se desideria excitat, et tamen occulto judicio difficul
Abbreviated transcription (Latin):
ratur. Aꝑtis autẽ dũ sermo promit᷑: ani.¬
mus loquentis intienit᷑ Labia itaq sua
ds̃ aꝑit: cũ uoluntatẽ suã hominibus
ꝑ aꝑta iudicia ostendit: Quasi enĩ rese.¬
rato ore loquit᷑: cum remota obscurita¬
te dispositionis itime. renmnuit occulta.¬
re quod uult: Nam uelut clausis labiis
sensum nobis suũ indicat: cũ ꝑ occulta
iudicia. cur quid faciat cȩlat Sophar
itaq beatum iob ut de carnali intellec¬
tu redarguat. seq ipsum quantȩ sit benig¬
nitatis ostendat: ei bona optat: Que
et cũ habent᷑ : ignorat dicens Atq utinã
ds̃ loqueret᷑ tecũ: et aꝑiret labia suatibi
Acsi patent̃ dicat Imꝑitiȩ tuȩ potius
quã pęne conpatior: quia sola carnis
prudencia p̃ditũ. aueritatis te spũ ua
citũ agnosco. Sienĩ dei iudicia occulta
cognosceres: tam procaces contͣ illum
sentencias nõ sonares Et quia om̃ips
ds cũ ad consid̾anda nos sua iudicia sub¬

Expanded text:
ratur; apertis autem sermo dum promitur, aniratur; apertis autem sermo dum promitur, animus loquentis invenitur. Labia itaque sua Deus aperit cum voluntatem suam hominibus per aperta judicia ostendit. Quasi enim reserato ore loquitur, cum remota obscuritate dispositionis intimae renuit occultare quod vult. Nam velut clausis labiis sensum nobis suum non indicat, cum per occulta judicia cur quid faciat celat. Sophar itaque beatum Job ut de carnali intellectu redarguat, seque ipsum quantae sit benignitatis ostendat, ei bona optat, quae et cum habentur ignorat, dicens: Atque utinam Deus loqueretur tecum et aperiret labia sua tibi! Ac si patenter dicat: Imperitiae tuae potius quam poenae compatior, quia, sola carnis prudentia praeditum, a veritatis te spiritu vacuum agnosco. Si enim Dei judicia occulta cognosceres, tam procaces contra illum sententias non sonares. Et quia omnipotens Deus cum ad consideranda nos sua judicia sub
Abbreviated transcription (Latin):
falso hoc uoci illiusmpingat᷑ agnoscit:
Quom̃ em̃ mundũ se dicere potuit: qͥ ait:
Siiustificare me uoluero. osmeũ condẽp.¬
nabit me: Sed habet hoc prauoꝵ malitia.
ut cũ uera inse flere mala resnuit: fingat
aliena: Nam quasi solatio facinoris utit᷑:
si falsis uocibus et uita corripientis inqͥ.
inp̃sentibus habent᷑ ostendant Et quasi
fauentes prosꝑa expetunt: ut benigni
iudeant᷑ Unde et sophar protinus subi¬
homo loquit᷑: cũ ꝑ hoc quod sentit nequa¬
quã diuinitatis spũ acarnalis pruden.¬
tiȩ intellectu separatur. cũ caro sensum
exerit. et mentẽ quasi ad intelligenciã
ꝓuocans foras mittit Unde et ad huc
petro terrena sapienti. ueritas dicit:
Hon eium sapis que dei funt: sed quȩ ho¬
minũ Cui tam̾ recta confitenti dicitur:
caro et sanguis non reuelauit tibi: sed
pat̾ m̃s qui incęlis ẽ Quid autẽ dei labia
nisi iudicia eius accipimꝰ : Clau̾isis namq
labiis uox p̃mit᷑: et sensus tacentis igno¬

Expanded text:
gatur agnoscit. Quomodo enim mundum se dicere potuit, qui ait: Si justificare me voluero, os meum condemnabit me ? Sed habet hoc pravorum malitia, ut cum vera in se 339 flere mala renuit, fingat aliena. Nam quasi solatio facinoris utitur, si falsis vocibus et vita corripientis inquinin praesentibus habentur ostendant; et quasi faventes prospera expetunt, ut benigni videantur. Unde et Sophar protinus subjihomo loquitur, cum per hoc quod sentit nequaquam Divinitatis spiritu a carnalis prudentiae intellectu separatur; cum caro sensum exerit, et mentem, quasi ad intelligentiam provocans, foras mittit. Unde et adhuc Petro terrena sapienti Veritas dicit: Non enim sapis quae Dei sunt, sed quae hominum . Cui tamen recta confitenti dicitur: Caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in coelis est . Quid autem Dei labia nisi judicia ejus accipimus? Clausis namque labiis vox premitur, et sensus tacentis igno
Abbreviated transcription (Latin):
unã eandẽq mentẽ. et subleuatio cõ¬
templationis illuminat. et inportunitas
temptacioĩs obscurat Ut et uideat intẽ.¬
tendo quod appetat: et fuccũbendo ĩcogi.¬
tacione toleret quod erubescat Decelo
quippe lux orit᷑: infernus aut̃ tenebris
possidet᷑ In unũ gͦ celũ. infernꝰq redigit᷑.
cũ mens que iã lucẽ patͥe suꝑne cõsid̾at:
et iã de carnis bello tenebras occulte tẽp¬
tacionis portat: Certe iã paulus tercii
celi culm̃ ascendat: iam paradisi secreta
ognouerat: et tam̃ adhuc carnis bella
tolerans gemebat dicens Uideo aliã legẽ
iimembris meis repugnantẽ legi m̃tis
meȩ. et captiuũ me ducentẽ in lege pecca.

Expanded text:
unam eamdemque mentem et sublevatio contemplationis illuminat, et importunitas tentationis obscurat; ut et videat intendendo quod appetat, et succumbendo in cogitatione toleret quod erubescat. De coelo quippe lux oritur, infernus autem tenebris possidetur. In unum ergo coelum infernusque redigitur cum mens, quae jam lucem patriae supernae considerat, etiam de carnis bello tenebras occultae tentationis portat. Certe jam Paulus tertii coeli culmen ascenderat, jam paradisi secreta cognoverat, et tamen adhuc carnis bella tolerans gemebat, dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in le
Abbreviated transcription (Latin):
et instruente nos sacro eloquio. quantꝰ
indampnatione ignis. quanta migne
obscuritas. quantq i obscuritate pa¬
uor sit. nullatenꝰ ambigimꝰ: Sed quid
prodest ista pre nosse si nõ contingat
euadere: Tota gͦ intencione curan¬
dum ẽ. ut cum uacationis tempus
accipiius. bene uiuendi studio: maloꝵ

Expanded text:
et instruente nos sacro eloquio, quantus et instruente nos sacro eloquio, quantus in damnatione ignis, quanta in igne obscuritas, quantusque in obscuritate pavor sit, nullatenus ambigimus. Sed quid prodest ista praenosse, si non contingat evadere? Tota ergo intentione curandum est, ut cum vacationis tempus accipimus, bene vi
Abbreviated transcription (Latin):
minum longe sit. natura dissimił: ina
tam̃ pęna mnplicat. quos unus in eri.¬
mine reatus ligat Quod bene ac breus
insinuat propħa qui ait Ibi assur et oi¬
multitudo eius. et ineircintu eiꝰ sepul¬
chra illius: Qtis namq assur suꝑbi se¬
gis nomine. msi ille ꝑelationẽ cadens
antiquus hostis exprimit᷑. qui pro eo qͦd
multos ad culpam ꝑthrait. cũ cuncta sua
multitudine ad inferni claustra descen¬
dit: Sepulcra autẽ mortuos tegunt.
Et quis alius mortẽ acrius ꝑtulit. quã
bis qui conditorẽ suũ despiciens uitã reli¬
quit: Quã uidelicet mortẽ cũ humana
corda suscipiunt. eius procul dubio se¬
pulera fiunt Sedincireuitu illius sepul.¬
chra eus sunt: quia in quoꝵ sementibꝰ
nũc ꝑ desidia sepelit. hos sibi post modũ
ꝑtormenta cõungit Et quomͦ nũe in
semet ipsis reprobi malignos sp̃s inli¬
cita ꝑpetrando suscipiunt : tunc sepul¬
neat dampnatos pęna cognouimus.

Expanded text:
minum longe sit natura dissimilis, una minum longe sit natura dissimilis, una tamen poena implicat quos unus in crimine reatus ligat; quod bene ac breviter insinuat propmultitudo eius, et in circuitu eius sepulchra illius. Quis namque Assur superbi regis nomine nisi ille per elationem cadens antiquus hostis exprimitur? Qui pro eo, quod multos ad culpam pertrahit, cum cuncta sua multitudine ad inferni claustra descendit. Sepulchra autem mortuos tegunt. Et quis alius mortem acrius pertulit quam is, qui conditorem suum despiciens vitam reliquit? Quem videlicet mortuum cum humana corda suscipiunt, eius procul dubio sepulchra fiunt. Sed in circuitu illius sepulchra eius sunt, quia in quorum se mentibus nunc per desideria sepelit, hos sibi postmodum per tormenta coniungit. Et quoniam nunc / in semetipsis reprobi malignos spiritus inlicita perpetrando suscipiunt, tunc sepulneat damnatis poena cognovimus,
Abbreviated transcription (Latin):
tigiti: et uncula incendit: scĩsq uiriᷤ.
et ad inferendũ tormentũ ftãma fri¬
guit : et ad solutionis ministeriũ exar.¬
sit Sicut gͦ electis ignis ardẽ nouit ad
solatium: et tam̃ ardẽ ad supplicium
nescit: ita ediuerso gehenne flãma re.¬
probis. et nequaquã lucet ad consolaci.¬
oms grãm: et tam̃ lcet ad pęnã. ut
dampnatoꝵ oculis ignis supplicii. et nul.¬
la claritate candeat: et ad doloris cumu¬
uid autẽ mirũ si gehenne et obseum
ignem credimus habere supplicium siml̃
obscuritatis et luminis. quando experi¬
mento nouimꝰ. quia et tedarũ flãma
lueet obscura: Tunc edax flamimacõ.¬
burit. quos nunc carnalis delectacio
polluit. Tunc infinite patens inferm
baratrũ deuorat: quos nunc manis elatie
exaltat. atq quolibet exuttio bic uolun¬
tatẽ callidi ꝑ suasoris expleuerunt:
tunc cum duce suo reprobi ad torm̃ta
ꝑueniunt E t quamuis angłoꝵ atq bo¬

Expanded text:
tigit, et vincula incendit, sanctisque viris tigit, et vincula incendit, sanctisque viris et ad inferendum tormentum 335 flamma friguit, et ad solutionis ministerium exarsit. Sicut ergo electis ignis ardere novit ad solatium, et tamen ardere ad supplicium nescit; ita e diverso gehennae flamma reprobis et nequaquam lucet ad consolationis gratiam, et tamen lucet ad poenam; ut damnatorum oculis ignis supplicii et nulla claritate candeat, et, ad doloris cumuautem mirum si ignem credimus habere supplicium simul obscuritatis et luminis, quando experimento novimus, quia et taedarum flamma lucet obscura? Tunc edax flamma comburit quos nunc carnalis delectatio polluit; tunc infinite patens inferni barathrum devorat quos nunc inanis elatio exaltat; atque qui quolibet ex vitio hic voluntatem callidi persuasoris expleverunt, tunc cum duce suo reprobi ad tormenta perveniunt. Et, quamvis angelorum atque ho
Abbreviated transcription (Latin):
sier gͦ cui ut pęna cresceret. et uir electus
apparuit. cur ñ credendũ sit. qđ uide ĩsup¬
plicio eos etiã quos contͣ dm̃ dilexerat pos¬
siti ͤ Qua exre colligit᷑. quod eos quos
mordinate nũc repbi diligunt. miro nidi¬
cii ordine secũ time iitormentis uideb̾t̃:
ut penã ꝓpriȩ punitionis exaggeret. il.¬
ia auctori p̃posita carnalis cognatio pa
ri ante oculos ultione dãpnata: Igniᷤᷤ
itaq qui in obscuritate cruciat. creden¬
dum e: quia. lum̃ ad torm̃tũ seruat:
Q uod si approbare testimonĩs insua
exp̃ssione nõ possumuis. suꝑ est. ut ediuer¬
pucri: ꝑcaldei regis imꝑitim succensis
oamini ignibus ligatis manibus pedibꝰq
proiecti sim̃t Quos tam̾ cũ idẽ rex in
cami incendio miseratus exploraret:
inlesis uestibus de ambulantes udit:
Ubi aꝑte colligit᷑ quia mira dispensa¬
tione eonditoris. ignas qualitas ĩ diuo¬
sa uirtute. temꝑata. et uestimenta ñ at¬

Expanded text:
Si ei, cui ut poena cresceret, et vir electus Si ei, cui ut poena cresceret, et vir electus apparuit, cur non credendum sit quod videre in supplicio eos etiam quos contra Deum dilexerat possit? qua ex re colligitur quod eos quos inordinate nunc reprobi diligunt, miro judicii ordine secum tunc in tormentis videbunt, ut poenam propriae punitionis exaggeret illa Auctori praeposita carnaliri ante oculos ultione damnata. Ignis itaque qui in obscuritate cruciat credendum est quia lumen ad tormentum servat. Quod si approbare testimoniis in expressione non possumus, superest ergo ut e diverpueri, per Chaldaei regis imperium succensis camini ignibus, ligatis manibus pedibusque projecti sunt: quos tamen cum isdem rex in camini incendio miseratus exploraret, illaesis vestibus deambulantes vidit. Ubi aperte colligitur quia mira dispensatione conditoris ignis qualitas, in diversa virtute temperata, et vestimenta non at
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmullatenus pauorõ fugat. flãmã conburit.
ꝑnotieiam presentis uitȩ eolligit᷑. supplicia
Ordiẽ nõ habet̃. quę nõ sriã ꝑomĩa qualita.¬
te tenent Q nauis illie ignis et ad conso¬
latĩonẽ nõ lucet: et tam̃ ut magis tor.¬
queat ad aliꝗd lucet: Nam sequaces quosq
trante uisuri sunt: quoꝵ amore deliquer̃t.
quatenuis qui eoꝵ uitam carnalit contra
eos int̾itus. in augm̃to sue dampnatioĩs
affligat Q & profecto euangłio teste colli¬
gimꝰ: inquo ueritate ninciante: diuesille
quẽ contigit ad et̾̃m incendii tormenta
descende. quinq fr̃m describit᷑ meminisse:
lazarũ mitteret. ne illuc eos quandoq
uenientes par pena cruciaret Qui igit᷑
ad doloris sui cumulũ propinquoꝵ absen¬
tiun meminit: constat proculdubio.
quia eos ad augmentũ supplicĩ paulop̾t¬
qui ad̾ doloris sin cumulũ eum quẽ despe¬
xerat in simi abrahe lazarum uidit.

Expanded text:
nullatenus pavorem fugat; flamma comburit, nullatenus pavorem fugat; flamma comburit, per notitiam praesentis vitae colligitur, supplicia ordinem non habent, quae non suam per omnia qualitatem tenent: quamvis illic ignis et ad consolationem non lucet, et tamen ut magis torqueat ad aliquid lucet. Nam sequaces quosquetrante visuri sunt, quorum amore deliquerunt, quatenus qui eorum vitam carnaliter contra e interitus in augmento suae damnationis affligat. Quod profecto Evangelio teste colligitur , in quo veritate nuntiante dives ille, quem contigit ad aeterni incendii tormenta descendere, quinque fratrum describitur meminisse: uditionem mitteret, ne illuc eos quandoque venientes poena cruciaret. Qui igitur ad doloris sui cumulum propinquorum absentum meminit, constat procul dubio quia eos ad augmentum supplicii pauloqui, ad doloris sui cumulum, eum quem despexerat, in sinu Abrahae Lazarum vidit?
Abbreviated transcription (Latin):
dit illuminat: illic ut suꝑiꝰ uerb̃ psalmiste
edocitimꝰ. ignis qui cruciat obscurat:
Hic metus amutit᷑: cum tolerari iam ce¬
ꝑit quod timebatur. illic et dolor dilam¬
at. et pauor angustat: horrendo gͥ mͦ erit
tũc̃ reprob̾ dolor cum formidine: flãma
cũ obscuritate Sic fic uidelicet. a damp.¬
natis sentiri pondꝰ sũme equitatiꝰ debet¬
ut et qͥa auoluntate conditoris nequaqͣm
sunt ueriti discrepare dum uiuerent. ineoꝵ
quandoq int̾itu. ipsa asuis qualitatibus
etiã tormenta discordent: quatenus quo se
inqui nant. cruciatꝰ augeant. et cũ uarie
prodeunt. multiplicit̃ sentiant᷑ Que ta¬
men supplicia inse demersos. et ultra uires
tenus semꝑ suie t̃mino crubiatꝰ utuat:
quia et ad finẽ ꝑ torm̃ta qꝑat: et sine fine
quia et mors uiuit. et finis semꝑ meipit. et
deficere defectus nescit Quia igͥ et mors
ꝑimit. et non extinguit. dolor cruciat. sed

Expanded text:
dit illdit illdocuimus, ignis qui cruciat obscurat. Hic metus amittitur, cum tolerari jam coeperit quod timebatur; illic et dolor dilaniat, et pavor angustat. Horrendo igitur modo erit tunc reprobis dolor cum formidine, flamma cum obscuritate. 334 Sic sic videlicet a damnatis sentiri pondus summae aequitatis debet, ut qui a voluntate conditoris nequaquam sunt veriti discrepare dum viverent, in eorum quandoque interitu ipsa a suis qualitatibus etiam tormenta discordent, quatenus quo se impugnant, cruciatus augeant, et cum varie prodeunt multipliciter sentiantur. Quae tamen supptenus semper sine termino cruciatus vivat; quia et ad finem per tormenta properat, et sine fine quia et mors vivit, et finis semper incipit, et deficere defectus nescit. Quia igitur et mors perimit, sed non exstinguit; dolor cruciat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
siniditur: ut sua deteriꝰ confusione eru¬
cietur: Repulsis gͦ ordo insupplicio nõ erit:
quia in eoꝵ morte atrocius ipsa confusio
mentis seuit: Qũa tamẽ enira potencia
iudieantis equitas ordiñat: ut pena animũ
quasi mordinata confundat:. Uel certe ab¬
ẽẽ ordo suppliciis dicitur: quia quibus libet
rebus in penã surgentibꝰ propͥa qualitas nõ
horror in habitans In hutus uite torm̃tis.
timor dolorẽ ht̃. dolor timorẽ non ht: quia
nequaqͣm mentẽ metus cruciat: cum pati
iã ceꝑit quod metuebat Infernũ uͦ et ũbra
mortis obscurat: et sempit̾nus horror inba.¬
bitat: quia euis ignibꝰ traditi. et in supplicuis
dolorẽ sentiunt: et indoloris angustia pul¬
santi se semꝑ pauore feriunt᷑. ut et quod
timent tolerent. et rursus quod tolerant
sine cessatione ꝑtimescant. De his et enim
scriptũ ẽ. Uermis eoꝵ nõ moriet᷑ : et igniᷤ
eoꝵ non extinguet᷑ Hic flãma que succen¬

Expanded text:
funditur, ut sua deterius confusione crufunditur, ut sua deterius confusione crucietur. Repulsis ergo ordo in supplicio non erit, quia in eorum morte atrocius ipsa confusio mentis saevit. Quam tamen mira potentia judicantis aequitas ordinat, ut poena animum quasi inordinata confundat. Vel certe abesse ordo suppliciis dicitur, quia quibuslibet rebus in poenam surgentibus propria qualitas non  inhabitat , in hujus vitae tormentis timor dolorem habet, dolor timorem non habet. Quia nequaquam mentem metus cruciat cum pati jam coeperit quod metuebat; infernum vero et umbra mortis obscurat, et sempiternus horror inhabitat, quia ejus ignibus traditi, et in suppliciis dolorem sentiunt, et in doloris angustia pulsante se semper pavore feriuntur, ut et quod timent tolerent, et rursus quod tolerant, sine cessatione pertimescant. De his etenim scriptum est: Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur ; hinc flamma, quae succen