comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uita insuis actib: quã in predicationib: uigilant sollicite hostis antiquirim anto᷑ in sidias
necui uelut dormiente pastorc lupus diabolus astuta ffaudo surripiab. & indãnũ
gaudio hoc faciant: & ñ gem̃tes : Cũ gaudio sacerdotes arguunt: quando correpti
ꝓficiunt. Et tristes hoc faciunt: quandosc̃ nichil ꝓficere insuis contẽptorib in¬
gemiscunt. Acsic hoc dicit illis expediro: ud cũ gaudio ñ gem̃tes eos increpent.
sacerdotes: Qui doctores suos sua correptione lȩtificant. & eorũ gaudia increipito
cestanũ qsdft̃s lum̃i om̃ib nobis. ut in bonis opibus nemosi segnis. nemo
sit sterilis. nemoprȩsentiũ dilectione futura contemnat: Nemo ȩterna despiciens sola
tẽporalia puersus aspiciat. nemospũ alibus corporalia p̾strat. nemottrrena cȩlestib ante¬

Expanded text:
qui tam in suis actibus quam in praedicationibus vigilantes, sollicite hostis antiqui rimantur insidias, qui tam in suis actibus quam in praedicationibus vigilantes, sollicite hostis antiqui rimantur insidias, ne quem, velut dormiente pastore, lupus diabolus astuta fraude subripiat, et in damnugaudio hoc faciant, et non gementes . Cum gaudio sacerdotes arguunt, quando correpti proficiunt; et tristes hoc faciunt, quando se nihil proficere in suis contemptoribus ingemiscunt; ac sic hoc dicit illis expedire, ut cum gaudio, non gementes, eos increpent sacerdotes, qui doctores suos sua correctione laetificant, et eorum gaudia incremento cessarium est omnibus nobis, ut in bonis operibus nemo sit segnis, nemo sit sterilis, nemo praesentium dilectione futura contemnat, nemo aeterna despiciens, sola temporalia perversus aspiciat; nemo spiritalibus corporalia praeferat, nemo terrena coelestibus ante
Abbreviated transcription (Latin):
quisiuit sanguinosuo. Quis ñ uidcat ꝙ tunosibi s accrdotes attendunt. quando
scẽ uiuendo ac uoluntatẽ di fiducialiter prȩdicando ȩccłẽ di ꝓspicumo: uo cis iã
graue ñ sit in firmos acccsosustincro: ꝓquib: redimendis sc̃ dignatꝰ. õ. mortiauctor
uits offerre : Sedipsi qui docenõ uo sapuant. qͥ mnerepantur ut saltẽ obiurgati pficiant.
quisistinent᷑ uo desus aliquando criminib: crubescant. & gaudiũ doctorib: suis quorũ
patienti ablande tractant᷑ dcutilitatosus correptionis exhibeano: & ipsinqua libenter
audiant quidcis aplico ore diunꝰ sermoprecipiat Oboedite inqͥo p̃positis uris: &ȩsub¬
iecti estote eis Ipsi cim̃ puigiland quasirationẽ panimab: ur̃is edidituri: uo cũ gaudio
hoc faciant & ñ gementes: Hoc cñi non expedit uobis . Ergo doctorib: suis debent obos¬
dire qͥ audiunt: aq: eiscũ reucrentia ẽ subiccti. Quod faciunt illi qͥcastigati libent̃

Expanded text:
quisivit sanguine suo : quis non videat quod tunc sibi sacerdotes attendunt, quando sancte vivendo, ac voluntatem Domini fiducialiter praedicando, Ecclesiae Dei prospiciunt, ut eis jam grave non sit infirmos Ecclesiae sustinere, pro quibus redimendis se dignatus est morti vitae auctor offerre? Sed et ipsi qui docentur, ut sapiant; qui increpantur, ut saltem objurgati proficiant; qui sustinentur, ut de suis aliquando criminibus erubescant, et gaudium suis doctoribus, quorum patientia blande tractantur, de utilitate suae correctionis exhibeant; et ipsi, inquam, libenter audiant, quid eis apostolico ore divinus sermo praecipiat: Obedite, inquit, praepositis vestris et subjecti estote eis. Ipsi enim pervigilant, quasi rationem pro animabus vestris reddituri: ut cum gaudio hoc faciant et non gementes; hoc enim expedit vobis . 4. Ergo doctoribus suis debent obedire qui audiunt, atque eis cum reverentia esse subjecti. Quod faciunt illi, qui castigati libenter
Abbreviated transcription (Latin):
sed tim̃tes occultã dispensationẽ disuscipiunt ꝙ fugiunt. & exerceno qđ uitaro no¬
scuntur: Intrant enĩ adcor: & ibi consulunt qͥd uelit occulta uoluntas dĩ: Seseq sub¬
ditos debere ẽẽ sũmis ordinationib cognoscentes: humiliant ceruicẽ cordis iugo
uibus docendi forma cõmissa eso: multũ subeuno periculi si contradicentib ue¬
ritati resistere nolucrino. dũ ppħa doctorẽ ȩcclẽ instrua ad summũ usq i ticiȩ¬
puenire dũdici. Supimontẽ exclsũ ascendo quicuangliuas sson: sciliett ut it apͥmincat
meritosicut & gradi. Et consequenõ. neforte debcat adocenditimoro restringi: audit
E xaltam fortitudinc uocemtuã & nolitimere. T̃Inde & igemuacitidñs ait ccingo sũbos

Expanded text:
sed timentes occultam dispensationem Dei, suscipiunt quod fugiunt, exercent quod vitare nosed timentes occultam dispensationem Dei, suscipiunt quod fugiunt, exercent quod vitare noscuntur. Intrant enim ad cor, et ibi consulunt quid velit occulta voluntas Dei; seseque subditos debere esse summis ordinationibus cognoscentes, humiliant cervicem cordis jugo uibus docendi forma commissa est, multum subeunt periculi si contradicentibus veritati resistere noluerint; dum propheta doctorem Ecclesiae instruat ad summum usquervenire, cum dicit: Super montem excelsum ascende, qui evangelizas Sion ; scilicet, ut ita praeemineat merito, sicut et gradu. Sequenter, ne forte debeat a docendo timore restringi, audiat: Exalta in fortitudine vocem tuam, et noli timere. Unde et Jeremiae ita Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
sir ȩcclasticus. & crucifigi mundo ꝑmortificationẽ ꝓpriȩ carnis debet: & dispen¬
sationẽ ȩccłastici ordinis si exdĩ uoluntate ꝓuenerit. nolens quidẽ. sed humi¬
llis gubernandã suscipiat. Multis intercipit satanas fraudib: eos quiuitȩ & sen-¬
suũ utilitatȩ p̃stantes. prȩesse & ꝓdesse aliis nolunt: Et dũ eis regimen animarũ im¬
ponitur renuunt. consultius arbi trantes otiosã uitã degere. quãlucris animarũ
insistere: Quod tam̃ decepti agunt ꝑ argumentũ diaboli fallentis eos ꝑspeciemboni.
ut dũ illos a pastorali officioretrahit. nequaquã ꝓficiant qui eorũ uerbis atq exc̃plis
instrui poterant: Sc̃i uiri nequaquã occupationũ scłariũ curas appetunt. sed occulte
ordine sibi suꝑimpositas gemunt: Et quanuis illas ꝑmeliorẽ intentionẽ fugiant.
tam̃ ꝑsubditã mentẽ portant: Quas quidẽ sũmopere siliceat uitare festinant :

Expanded text:
ir ecclesiasticus et crucifigi mundo per mortificationem propriae carnis debet, et dispensationem ecclesiastici ordinis, si ex Dei voluntate provenerit, nolens quidem, sed humilis gubernandam suscipiat. 2. Multis intercipit Satanas fraudibus eos qui vitae et sensus utilitate praestantes, praeesse et prodesse aliis nolunt; et dum eis regimen animarum imponitur, renuunt, consultius arbitrantes otiosam vitam agere, quam lucris animarum insistere. Quod tamen decepti agunt per argumentum diaboli fallentis eos per speciem boni, ut dum illos a pastorali officio retrahit, nequaquam proficiant, qui eorum verbis atque exemplis instrui poterant. 3. Sancti viri nequaquam occupationum saecularium curas appetunt, sed occulto ordine sibi superimpositas gemunt. Et quamvis illas per meliorem intentionem fugiant, tamen per subditam 322 mentem portant. Quas quidem summopere, si liceat, vitare festinant;
Abbreviated transcription (Latin):
ienĩ aliquando timore ñ corripimꝰ nealiquis inde pereat. cur ñctiã timore corri.¬
pimꝰno aliquis indeplus pereat: Neq enĩ dilettionis uisc cramaiori gestamus
qũbeatus apłs: quidicit. Corripite inquictos. consolarum pusilamimes. suscipite in¬
ligendũ est tunc potius malũ ꝓmalo reddisi corripiendus cõmipiat᷑ s prauadis simnu¬
latione neglegitur. Diciocm̃ Peccantes corã om̃ibus corripo: uocȩteri timorẽ habcano

Expanded text:
enim aliquando timore non corripimus, ne aliquis inde pereat, cur non etiam timore corripimus, ne aliquis inde plus pereat? Neque enim dilectionis viscera majora gestamus, quam beatus apostolus qui dicit: Corripite inquietos, consolamini pusillanimes, suscipite inlegendum est tunc potius malum pro malo reddi, si corripiendus non corripitur, sed praua dissimulatione neglegatur. dicit enim: peccantes coram omnibus argue, ut ceteri timorem habeant.
Abbreviated transcription (Latin):
sua quo quã mouendi uel conuertendi habet potestatẽ: ita & nos uolun¬
tates nras ac desideria ñ scd̃m id ꝙ nobis suaue. c̃. ac delectat adprȩsens. s scd̃m
legem dñi quonos illa constrinxerit applicaro debemꝰ. Eosicuois qͥpatibulo crucis
asfi gtur nonia prȩsentia cont̃platur. nec desius affictionib cogitao. ñ ꝓcrastino
die sollicitudine curaq distenditur.: nulla possidendi c̃cupiscentia ꝑmouetur.
nulla suipbia. nulla contentione. nulla cmulationo suecendit᷑. ñ de prȩsentib dolet
imuris. ñ prȩteritarũ iãrecordat᷑ seq cũ adhue spiret in corpore cunetis dem̃tis
parare decbem mom̃tis singulis migaturos hoc eñ modo: mortificatas potrimꝰ
uniuersas concupiscentias & affectus habere carnales

Expanded text:
sua quoquam mouendi uel conuertendi habet potestatem, ita et nos uolunsua quoquam mouendi uel conuertendi habet potestatem, ita et nos uoluntates nostras ac desideria non secundum id, quod nobis suaue est ac delectat ad praesens, sed secundum legem domini quo nos illa constrinxerit adplicare debemus. et sicut is qui patibulo crucis adfigitur non iam praesentia contemplatur nec de suis adfectionibus cogitat, non pro crastino die sollicitudine curaque distenditur, nulla possidendi concupiscentia permouetur, nulla superbia, nulla contentione, nulla aemulatione succenditur, non de praesentibus dolet iniuriis, non praeteritarum iam recordatur seque, cum adhuc spiret in corpore, cunctis elementis sperare debemus momentis singulis migraturos. hoc enim modo mortificatas poterimus uniuersas concupiscentias et affectus habere carnales
Abbreviated transcription (Latin):
greguis in qͥo predicator. siquis ñ oboedit uerbo nr̃o pepłam. hunc notatd:
a nolitt cõmisceri cũ illo. ut confundat᷑ Monensq eosꝓreuerentiasiu &
utilitate cõmuni qͥdoporteat obscruare. quaq cautione aplica mandata
custodiant: sibiungio confestĩpatris induilgentis simi lenitatõ. & ut filios suos quẽ
erga predictos ꝓcartate sratnitatis affectũ debenontinere similiter edocet: & nolite
quasi inimicũ existimare: s corripite ut fit̃m. Seueritatiiudiciaris paternã inter¬
miscuit pietatẽ: & sertentiã apłicorigore platã. dementimansuctudine tẽpauit
Nã & notariiubet cũ qͥ obocdire suis p̃ceptis contẽpserit: & tam̃ hȩeficri & cũillo non
N olite in qͥo cõmisceri cũ illo ut confundatur : uo qui non.ẽ. meis prȩceptis mitib
emcdatus: saltem priblica omĩumur̃m segregatione confusꝰ: ad tramitẽ s alutis inci¬
Srurnĩa. timor dñi est Sicuo gͣ crucifixus quis ĩ non ꝑanimisui motum̃bra

Expanded text:
otate, et nolite commisceri cum illo, ut confundatur . Monensque eos pro reverentia sui et utilitate communi quid oporteat observari, quaque cautione apostolica mandata custodiant, subjungit confestim patris indulgentissimi lenitatem; et ut filios suos, quem erga praedictos pro charitate fraternitatis affectum debeant retinere, similiter docet. Et nolitequasi inimicum existimare, sed corripite ut fratrem. seueritati iudiciariae paternam intermiscuit pietatem et sententiam apostolico rigore prolatam clementi mansuetudine temperauit. nam et notari iubet eum, qui oboedire suis praeceptis contempserit, et cum illo non nolite, inquit, commisceri cum illo, ut confundatur, ut, qui non est meis praeceptis mitibus emendatus, saltim publica omnium uestrum segregatione confusus ad tramitem salutis incistra timor domini est. sicut ergo crucifixus quis iam non pro animi sui motu membra
Abbreviated transcription (Latin):
pudica. quȩcunq iusta. quȩcunq sc̃a. quȩcunq: amabilia. quȩcunq bonȩ samo: siqua

Expanded text:
pudica: quecunque justa: quecunque sancta: quecunque amabilia: quecunque bone fame. Si qua pudica: quecunque justa: quecunque sancta: quecunque amabilia: quecunque bone fame. Si qua
Abbreviated transcription (Latin):
illiceito desinquit᷑. ubisine sispicions sccurũ potest ec̃ delictũ. maxime quia cupidinis
nulla deformitas. nulla despectio fastidiosauel uilis extitio: cuidiabolus pinguo &
speciosũ efficio: quicquid focdũ & horridũ fucrit. Si quis autẽ modo ꝓfectiono cogente
apud fr̃s uel apud extrancos hospitatur ubimulieres int̾sunt: omninoso arte ne pas¬
sibilitate aliquauitietur. Scmotus. sccrtus dõ: uacet sibi ncintus capiatur adiabolo
S icigiturabulate. sicagite: ut semp indericis ȩccłȩ senatus cancdidus consteo. scucritas
inuobis cirea stmin as uigeat. auctoritas polleat. uigor tencait᷑. grauitas ueneretur¬
Erut semed omĩa colligam: ad clausula breuiariũ legimꝰ uobis. ꝙ ad cõpendios ã plem¬
tudinẽ redigens apłs paulus insinuat. Decȩtero inqͥt fr̃s quȩcunq sunt uera. quȩcunq

Expanded text:
illic cito delinquitur, ubi sine suspicione securum potest esse delictum, maxime quia cupidini illic cito delinquitur, ubi sine suspicione securum potest esse delictum, maxime quia cupidini nulla deformitas, nulla despectio fastidii uel uilis existit, cui diabolus pingens speciosum efficit quicquid foedum uel horridum fuerit. Si quia autem modo profectione cogente apud fratres uel apud extraneos hospitatur, ubi mulieres intersunt, omnino se artet, ne passibilitate aliqua uitietur. semotus ac secretus Deo uacet et sibi, ne intus capiatur a diabolosic igitur ambulate, sic agite, ut semper in clericis ecclesiae senatus candidus constet. seueritas in nobis circa feminas uigeat, auctoritas polleat, uigor teneatur, grauitas ueneretur. Vt semel omnia colligamus ad clausulam, breuiarium relegimus uobis quod ad conpendiosam plenitudin
Abbreviated transcription (Latin):
ȩcsi no studia omi a clericorũ. uo singularitatis in accessibilis secessiono fungant᷑:
no aut ipsi ꝑseminas. aud femine ꝑ illos adignominiosa ludibria ꝓuocentur
Siquis habed matrẽ uel filiã uel sororem uel cognatã: sic habcat ut nulla sit intes
ancilla. neq aliqua in gredi at᷑ extranea. nec ad hocuideatur tenere primas silas:
ut ipsarum causalibere sibi adhibeat alienas. Quodsi nonpossunt ipse quȩsunt proxime¬
i isino famuarũ minstriouel sinc amicarũ solatio: expedic utmignto ad aliud domiciliũ
quã ppt illas psonş contraris cencantur. Humanũ est enim: uo neclericillas necessaris
feminis sraudt. necips clricũ pimportunas feminas sordideno: Assignari possuno sc̃is
mulicrib cũ quib: uiuant: dũmodo cũ dericoseminanulla cõmaneat Non despecta
ñuetula sins affintat peculiartõ suscipienda.c̃. ad domesticũobsequiũ. quia magis

Expanded text:
ec sint studia omnium clericorum, ut singularitatis inaccusabilis secessione fungantur, ne aut ipsi per feminas aut feminae per illos ad ignominiosa ludibria prouocentur. si quis habet matrem uel filiam uel sororem uel coniugem uel cognatam, sic habeat, ut nulla intersit ancilla neque aliqua ingrediatur extranea, ne ad hoc uideatur tenere proximas suas, ut ipsarum causa libere sibi adhibeat alienas. quod si non possint ipsae quae sunt proximae sine famularum ministerio uel sine amicarum esse solacio, expedit ut migrent ad aliud domicilium quam propter illas personae contrariae teneantur. humanum est enim, ut nec clericus illas necessariis feminis fraudet nec ipsae clericum per inportunas feminas sordident. adsignari possunt sanctis mulieribus, cum quibus uiuant, dummodo cum clerico femina nulla commaneat. non despecta, non uetula sine adfinitate peculiariter suscipienda est ad domesticum obsequium: quia magis
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscentia mundi: & mund̾cransict & c̃cupiscentia ciꝰ qui autẽ ftccrio uoluntatẽ di
manet inçaernũ : quomꝰ & ds̃ maneo inģernũ Potius fr̃s dilcetis simi mente integra
filo firma. uirtute robusta. parati adomnõ uoluntatẽ disimus: & pauore mortois
cicusso in inortilitit quȩ sequitꝰ cogitm̃ hoc nos ostndamꝰ ẽõ ꝙ credm̃: Enet¬
carorũ lugeamꝰ excessũ. & cũ arress onis ꝓpriȩ dies uenerit. incunctant̃ & libent̃ ad dñm
do. & tanquã hospites & peregrinos hic interĩ degere.:Aplectamur diemquȩ nos
as signat singulos domiciliosuo: qui nos istinc creptos & laqueis sccularib exutos.
paradr̃so resticuit & regno. Quim peregre constitutus ꝓperaret in patriã regredi. quis ñ
ad suos nauigare festinans uentũ ꝓsperũ cupidius optaret. ut uelocit̃ caros liceret am¬
plecti: Patriã nr̃am paradysũ cõputemꝰ: parentes patriarchas habere iã coepimꝰ. Quid

Expanded text:
 qui autem fecerit uoluntatem Dei manet in aeternum, quomodo et Deus manet in aeternum. potius, fratres dilectissimi, mente integra, fide firma, uirtute robusta parati ad omnem uoluntatem Dei simus, pauore mortis exclusi immortalitatem quae sequitur cogitemus. hoc nos ostendamus esse quod crecarorum lugeamus excidium et cum arcessitionis propriae dies uenerit incunctanter et libenter ad Dominum do, et tamquam hospites et peregrinos istic interim degere. Amplectamur diem qui assignat singulos domicilio suo, qui nos istinc ereptos et laqueis saecucularibus exsolutos paradiso restituit et regno. Quis non peregre constitutus properaret in patriam regredi? quis non, ad suos navigare festinans, ventum prosperum cupidius optaret, ut velociter charos liceret amplecti? Patriam nostram paradisum computamus: parentes Patriarchas habere jam coepimus. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
rident. cupiditatib: suis dissipati: Quando fraudant᷑ gemunt: quando fraudant ex-¬
ultant: Plorant & ipsi inuiaista. plorant & ipsi: s ñ inexultatione: Uenientes autẽ uenient
in exultatione. portantes manipulos suos. SERNΟ IΕRONIM pTR IN ADUENT̃¬
crucẽ nudus sequens. puris manib: & candido pectore pauꝑemse & sp̃u & opibus¬

Expanded text:
rident, cupiditatibus suis dissipati, quando fraudantur gemunt, quando fraudant exsrident, cupiditatibus suis dissipati, quando fraudantur gemunt, quando fraudant exsultant: plorant et ipsi in via ista, plorant et ipsi; sed non in exsultatione. Venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos.  crucem nudus sequens, puris manibus et candido pectore, pauperem se, et spi
Abbreviated transcription (Latin):
renunciantibus Iuis enĩ dr̃ uo sua om̃iabene gerano: istis ut sua omĩa derelinquant:
Ulli preceptis generalib astringuis: isti prȩcepta generalia pfectius uiuendo tran¬
scendunt: At ꝑfectis ñ sufficit : nisi ut ab negatis om̃ibus suis. etiã seipsum quisq ab neget
Sed quid. ẽ. seipsũ abnegare. nisi uoluptatib ꝓpriis renunciare. ut qui supb erat sit
humilis. qui iracundus. ẽ. essestudeat mansuctus : Nasi itaquisq renunciet quib:
possedit om̃ibus. ut suis ñrenunciet moribus: non .ẽ. xp̃i discipłs. Qui enĩ renunciat
rebus suis: sua abnegat: Qui uero renunciat morib: prauis: semet ipsũ scilicet ab negat:
Vnde & dñs: Quiuulo inqͥt post me uenire : ab neget scipsũ. SERMOSC̃I AUQUSPINI¬
Quare ñinpatria: Quiauenientes uenient in exultatione. portantes manipulos suos
Felicitas uenit. nunquid lacrimaredit: Porro autẽ illi quihic inanit᷑ plorant. in aniter

Expanded text:
renuntiantibus. Illis enim dicitur ut sua omnia bene gerant, istis ut sua omnia bene derelinquant. Illi praeceptis generalibus astringuntur, isti praecepta generalia perfectius vivendo transcendunt. 2. Ad perfectum non sufficit, nisi ut, abnegatis omnibus suis, etiam seipsum quisque abneget; sed quid est seipsum abnegare, nisi voluptatibus propriis renuntiare? Ut qui superbus erat sit humilis; qui iracundus esse studeat mansuetus. Nam si ita quisque renuntiet quae possidet omnibus, et suis non renuntiet moribus, non est Christi discipulus. Qui enim renuntiat rebus suis, sua abnegat; qui vero renuntiat moribus pravis, semetipsum scilicet abnegat. Unde et Dominus: Qui vult, inquit, post me venire, abneget semetipsum . 306 CAPUT XIQuare non in patria? Quia venientes venient in exsultatione, portantes manipulos suos. Felicitas venit, numquid lacryma redit? Porro autem illi qui hic inaniter plorant, inaniter
Abbreviated transcription (Latin):
Dicente cñi dño. siuis ꝑstitus cẽ uado uendo omĩa quȩ habes & da paupibus: quisqͥs
ante conuersionẽ in nocent᷑ uixit. omĩa conuersꝰ potest dare pauꝑibus. Ad qͥ aliqu
fraude sustulit: primohȩc iuxta legem reddere. deinde ꝙ sibi remanserit debeo
dare paupibus. acsic & ipse qͥa sibi nil retinet s: omĩa sua disꝑgit & dat pauꝑibus :
iusticia eiꝰ manet inscłimnscculi. Et hȩc. c̃. sapiens illa stulticia quã desycomoro
publicanꝰ quasi fructũ uitȩ legerat: Rapta uidelicet reddere ꝓpriarelinquere. ui¬
sibilia contẽnere. ꝓinuisibilib etiã desiderare. iori Se ipsũ ab negare.: & eius

Expanded text:
Dicente enim Domino: Si vis Dicente enim Domino: Si vis ante conversionem innocenter vixit, omnia conversus potest dare pauperibus. At qui aliqua fraude sustulit, primo haec juxta legem reddere, deinde quod sibi remanserit, debet dare pauperibus. Ac sic et ipse, quia sibi nil retinet, omnia sua dispergit, dat pauperibus, justitia ejus manet in saeculum saeculi . Et haec est sapiens illa stultitia, quam de sycomoro publicanus, quasi fructum vitae legerat, rapta videlicet reddere, propria relinquere, visibilia contemnere, pro invisibilibus etiam mori desiderare, se
Abbreviated transcription (Latin):
Sosi em̃ mortuus. c̃. exinfirmitate: seduiuit exuirtute di Et cũ uidcreno om̃s
murmurabant dicentes: qđadhõcm peccatorẽ diuertis set. Manifestũ . s̃. iudcor
semꝑ gentiũ odis se salutem: Scriptũ. ẽ. enĩ Sequentiuero sabbato: ꝑ enouni¬
uersa ciuitas conuenit audire uerbũ dñi Uidentes autẽ turbas iuidei repleti sunto
ado: & c̃tidicbant his qus a paulo diccbunt᷑ Eo alibifiddes etũ fr̃s aduer sus
apłorũ principem disceptabant dicentes. Quare introisti aduiros ꝓ̃putiũ habent
& manducasti cũ illis: Stans autẽ racheus: dixit ad dñm. Ecce dimidiũ bonorũ
meorũ dñe do paupibus: & siquid aliquẽ defraudaui reddo quadruplũ: Aliis calũ¬
niantib hominẽ peccatoĩs: ipse racheus stans id. c̃. in caqua ceperat fidei ueritate
psistens. non solũ soex peccatore conucrsũ. sedetuã int̃ ꝑfectos ꝓbat et̃ conursatũ

Expanded text:
firmitate, sed vivit ex virtute Dei. Et cum viderent, omnes firmitate, sed vivit ex virtute Dei. Et cum viderent, omnes murmurabant, dicentes: quod ad hominem peccatorem divertisset. Manifestum est Judaeos semper gentium odisse salutem, scriptum est enim: Sequenti vero Sabbato pene universa civitas convenit audire verbum Domini. Videntes auadicebant iis quae a Paulo dicebantur . Et alibi: Fideles etiam fratres adversus apostolorum principem disceptabant, dicentes: Quare introisti ad viros praeputium habentes, et manducasti cum illis ? Stans autem Zacchaeus, dixit ad Dominum: Ecce, dimidium bonorum meorum, Domine, do pauperibus. Et si quid aliquem defraudavi, reddo quadruplum. Aliis calumniantibus hominem peccatorem, ipse Zacchaeus stans, id est, in ea quam coeperat fidei veritate persistens, non solum se ex peccatore conversum, sed etiam inter perfectos probat esse conversatum.
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt quib lacte opussit: non solido cibo. lac infirma tẽporalis dispensationis. solidũ
cibũ ardua ppetuas maiestatis appellans. Et dixio adcũ. Tachȩe festinans descendo:
qͥa hodie indomotua o porteo momancre. Eo festinans descendic: a excepio illum
gaudens Mlanebat aliquando dñ sindomo pͥncipis phariscorũ. hoc .c̃. iniudcorũ
srnagoga docebat: s quia ñbaptizatũ ante prandiũ. sabbato curantẽ. publicanos
& peccatores recipientẽ. contra auaritiã disputantẽ. & cetera dignadõ gerentem.
lingua uenenata carpebano: pte sus corũ facinora discessio & aufugio diẽs Relin¬
quitur uobis domꝰ ur̃a descrta hodie autẽ indomo pusilli tachei oportet illũ mant
hoc õ nouȩlucis gr̃achoruscante. in humili credentiũ nationũ corde quisecro Qđ
autẽ descendere desycomoro acheus & sic indomosua xp̃omansionẽ p̾parare iubetꝰ.

Expanded text:
inquit, quibus lacte opus sit, non solido cibo : lac infirma temporariae dispensationis, solidum inquit, quibus lacte opus sit, non solido cibo : lac infirma temporariae dispensationis, solidum cibum ardua perpetuae Majestatis, appellans. Et dixit ad eum: Zacchaee, festinans descende, quia hodie in domo tua oportet me manere. Et festinans descendit et excepit illum gaudens. Manebat aliquando Dominus in domo principis Pharisaeorum, hoc est, in Judaeorum synagoga docebat; sed quia non baptizatum ante prandium, Sabbato curantem, Publicanos et peccatores recipientem, contra avaritiam disputantem, et caetera digna Deo gerentem, lingua venenata carpebant, pertaesus eorum facinora discessit, et aufugit dicens: Relinquetur vobis domus vestra deserta . Hodie autem in domo pusilli Zachaei oportet illum manere, hoc est, novae lucis gratia coruscante in humili credentium nationum corde quiescere. Quod autem descendere de sycomoro Zachaeus, et sic in domo sua Christo mansionem praeparare jubetur,
Abbreviated transcription (Latin):
sy comorũ conscenderad: quia missis ꝑmundũ sui uerbi ꝓ conib inquib: ipso nimirũ &
loquebat᷑ &x ibad: uenit adpopłmnationũ. qͥ passionis eiꝰ fideiã sullimis existens: etũ
diuinitatis ciꝰ ardebat agnita faciebeari Suspiciens uidit illũ : quia ꝑgr̃am fidei ater¬
renis cupiditatib leuatũ. turbisq infideliũ suꝑeminentẽ clegit: Uidero enĩ dĩ:
cligere ulamaro est. Unde . c̃. illud Oculi di supiustos. Nãa nos quȩ a mamus
uidere. abhis quȩ execrimur intuitũ festinamꝰ auertere. Uidit ergo lesus uidentẽ
se : quia legit eligentẽ s & amauit amantẽ. Huncsane ordinc̃ ꝓficiendi. hoc .ẽ. p
fidem dominicȩ incarnationis ad cognitionẽ diuinitatis ꝑueniendi: quasi psyco¬
morũ lesu faciem speculandi doctor egregius ostendit cũ ait. Noneñ iudicaui mo¬
scire aliqͥd int̃ uos: nisi xp̃m iesũ & hunc crucifixũ Itemq aliis exꝓbrans. facti estis

Expanded text:
conibus, in quibus ipse nimirum et loquebatur, et ibat, venit ad populum nationum, qui passionis ejus fide jam sublimis existens etiam divinitatis ejus ardebat agnita facie beari. Suspiciens vidit illum, quia per gratiam fidei a terrenis cupiditatibus elevatum, turbisque infidelibus praeeminentem elegit. Videre enim Dei, eligere vel amare est. Unde est illud: Oculi Domini super justos . Nam et nos quae amamus videre, ab his quae exsecramur intuitum festinamus avertere. Vidit ergo Jesus videntem se, quia elegit eligentem se, et amavit amantem. Hunc sane ordinem proficiendi, hoc est, per fidem dominicae incarnationis ad cognitionem Divinitatis perveniendi, quasi sycomorum Jesu faciem speculandi doctor egregius ostendit, cum ait: Non enim judicavi scire me aliquid inter vos, nisi Christum Jesum, et hunc crucifixum . Itemque alii
Abbreviated transcription (Latin):
deciꝰstirpe generatus. sed quia cius. c̃. fidemimitatꝰ. Vtsicut ab rahã terrã. cognati¬
onẽ. domũq paternã obspem futurȩ hereditatis dño iubente. deseruit: ita & illo
qͥ thesaurũ incelis ad quirtret. bona sua pauꝑib partienda relinqueret: Et puil¬
chre dicit & ipse : ut non solũ eosqͥ iusti ꝑscuerant. s & cos qͥ abiniusticia resipiscus
ad filios ꝓmissionis ꝑtinere declaret: Aliter Salus quȩ olimiudeorũ domũ implo¬

Expanded text:
em imitatus. Ut sicut Abraham terram, cognationem, domumque paternam, ob spem futurae haereditatis, Domino jubente, deseruit; ita et ille, quo thesaurum in coelis acquireret, bona sua pauperibus partienda relinqueret. Et pulchre dicit Et ipse, ut non solum eos qui justi perseverant, sed et eos qui ab injustitia resipiscunt, ad filios promissionis pertinere declaret. Aliter: Salus, quae olim Judaeorum domum imple
Abbreviated transcription (Latin):
humilis & ꝓpriȩ conscius infirmitatis. confidens indño ꝓclamat. Michi autẽ
absit g orari: nisi incruce dñi ñruicsuxp̃i Nscensa autẽ ss comoro transcuntẽ¬

Expanded text:
humilis et proprie conscius infirmitatis, confidens in Domino proclamat: Mihi autem humilis et proprie conscius infirmitatis, confidens in Domino proclamat: Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Je
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudo no aduotũ ꝑueniret obstabat. Eadẽ nanq turba noxis consuetudinis
quȩ supracȩcũ lamantẽ nelum̃ peteret increpabat: ctiã suscipientẽ publicanũ
nolesi uideat tardat. Sed sicut cȩcus turburũ uoces magis ac magis clamando deuicto
ita pusillus necesso. ẽ. turbȩ nocentis obstaculũ altiora transcenda. ttrrenardinquat
arborem crucis ascendat. Si comorus nanq est arbor folis morosimilis: sed alti¬
tudine prestans Vnde & alatinis celsa nuncupatur : & ficus fatua dr̃ : Et eadem
dominica crux credentes alit ut ficus : ab incredulis irridet᷑ uo fatua: Nos autem
predicamꝰ inqt apls xp̃m crucifixũ : iudcis quidẽ scandalũ. gentib: autõstulticiũ
psisucro uocatis iudeis atq gentibus: xp̃m di uirtutem & di sapientiã. Quã u¬
aelicet arborem pusillus staturai tacheus quo ex altari possibascendio: duqͥlibe

Expanded text:
consuetudo, ne ad votum perveniret, obstiterat. Eadem namque turba noxiae consuetudinis, consuetudo, ne ad votum perveniret, obstiterat. Eadem namque turba noxiae consuetudinis, quae supra caecum clamantem ne lumen peteret, increpabat , etiam suspicientem Publicanum, ne Jesum videat, tardat. Sed sicut caecus turbarum voces magis ac magis clamando devicit, ita pusillus, necesse est turbae nocentis obstaculum altiora petendo transcendat, terrena relinquat, arborem crucis ascendat. Sycomorus namque, quae est arbor foliis moro similis, sed altitudine praestans, unde et a Latinis celsa nuncupatur, ficus fatua dicitur. Et eadem dominica crux, quae credentes alit ut ficus, ab incredulis irridetur ut fatua. Nos enim praedicamus Christum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stIpsis vero vocatis Judaeis atque gentibus Christum, Dei virtutem, et Dei sapientiam . Quam videlicet arborem pusillus statura Zacchaeus, quo exaltari possit, ascendit, dum quilibet
Abbreviated transcription (Latin):
UEMIIOSSIBILIA SUNT APUHOIES
POSSIBILIA SUNTAPUO DÑ ECCE EM̃CAELUS
depositagibbi saitina ꝑforamen acus transit: hoc. ẽ. diues & publicanꝰ
relicto onere diuitiarũ. contẽpto censu fraudiũ. angustã portã
artãq uiã quȩ aduitã ducit ascendit: Quimira deuotione fidei aduidendũ salua¬
tor̃ qđ natura minꝰ habuerat. ascensu supplet arboris. Atq idco iuste quanuis
ipse rogare ñ audeat: benedictionẽ dominicȩ susceptionis quã desiderabat accepn
MMystice autẽ racheus qͥint̃pretatur iustificatꝰ: credentẽ &x gentib: popłimsignificat:
qͥ quanto curis secularib occupatior. tanto flagitiis deprimentib crat factus hu¬
milior Sed ablutus .ẽ. sed scificatus. sediustificatus n nominc dñinr̃ iesui xp̃i
& insp̃u di nr̃i Qui intrantẽ iericõsaluatorẽ uidere quȩrbat. sedp̃tur bañ poterat:
quia gr̃õ fidci quã mundo saluator attulit participiri cupiebat. sedinolitauitiorũ

Expanded text:
impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum. Ecce enim camelus, deposita gibbi sarcina, per foramen acus transit , hoc est, dives et Publicanus, relicto onere divitiarum, contempto censu fraudium, angustam portam arctamque viam, quae ad vitam ducit, ascendit. Qui mira devotione fidei ad videndum Salvatorem, quod natura minus habuerat, ascensu supplet arboris; atque ideo juste, quamvis ipse rogare non audeat, benedictionem Dominicae susceptionis quam desiderabat accipit. Mystice autem Zacchaeus, qui interpretatur justificatus, credentem ex gentibus populum significat. Qui quanto curis saecularibus occupatior, tanto flagitiis deprimentibus erat factus humilior. Sed ablutus est, sed sanctificatus, sed justificatus in nomine Domini nostriitu Dei nostri , qui intrantem Jericho Salvatorem videre quaerebat, sed prae turba non poterat. Quia gratiae fidei, quam mundo Salvator attulit, participare cupiebat, sed inolita vitiorum
Abbreviated transcription (Latin):
cuanglio contradicens. dũ uerbũ dĩ dm̃ & apud dm̃ eẽ negau: infidelitatis
suae caetatus obscuro. nec patrẽ potuit uidere nec filiũ Dumq factorẽ
omnium facturã cõmendat. & intẽporali dõ tẽporalia conatur asscribere.
praesũptionis suȩ furore confusus. utriusq inxp̃o naturȩ salutare ꝑdidit
sacram̃tũ  At uenerandus iste pater qui legerat dixisse dñm. ego inpatre &
pat᷑ inme:: sciens in hac doctrina ꝑsonarum ẽẽ distinctionc̃ non naturȩ dis.¬
iantiam patris filiiq qui non unus sed unum sunt: indissociabilẽ tenuit
& docuit unitatem. asserens pariter in xp̃o dño nr̃o & passibilem carnem.

Expanded text:
Evangelio contradicens, dum Verbum Dei Deum, et apud Deum esse negat, infidelitatis Evangelio contradicens, dum Verbum Dei Deum, et apud Deum esse negat, infidelitatis suae caecatus obscuritate, nec Patrem potuit videre, nec Filium; dumque factorem omnium facturam esse contendit, et intemporali Deo temporalia conatur ascribere, praesumptionis suae furore confusus, utriusque in Christo naturae perdidit sacramentum. At venerandus iste Pater , qui legerat, dixisse Dominum: Ego in Patre, et Pater in me est: Sciens in hac doctrina personarum esse distinctionem; non naturae distantiam Patris Filiique ejus, qui non unus, sed unum sunt; indissociabilem tenuit, et edocuit unitatem; asserens pariter in Christo Domino et passibilem carnem,
Abbreviated transcription (Latin):
cumulis suscitantẽ. Si diuinȩ. ẽ. oꝑationis creasse hominẽ eiq dedisse uit.
quomodoñ diuini est opis salutem reddidisse defuncto: Qui uidet inqͥt me :
uidet & patrẽ. Quomꝰ fr̃s inpatre filioq eiꝰ unꝰ ẽẽ poterat & indiscretus
aspectus. nisi eẽt ei una & indiscreta substantia: &p̃s igitur natura ds̃. natura U¬
& homo : in utroq uerus. inutroq ꝑfectus:. Quia & humanitatẽ ueraciter sũps
umatre : & depatre habet naturaliter deitatẽ. Quisic uidet filiũ. uidet
& patrem: quia cũ xp̃m eundẽ dm̃ confitemur & hominẽ. necessario passi.¬
ones hoĩ dõ mirabilia deputamꝰ: ut intelligatur unigenitus di nec apa¬
terna maiestate dispar. nec a materna carne dissimilis Per hanc fidem¬
lm̃i: a patrib nr̃is arriana. ẽ. confutata ꝑfidia. Qui utiq arrius beati iohis

Expanded text:
tumulis suscitantem. Si divinae est operationis creasse hominem eique dedisse vitam, tumulis suscitantem. Si divinae est operationis creasse hominem eique dedisse vitam, quomodo non divini operis est salutem reddidisse defuncto? Qui videt, inquit, me, videt et Patrem. Quomodo in Patre, Filioque ejus unus esse poterat, et indiscretus aspectus, nisi esset ei una et indiscreta substantia? Christus igitur natura Deus, natura et homo; in utroque verus, in utroque perfectus est, quia et humanitatem veraciter sumpsit a Matre; et de Patre habet naturaliter deitatem. Qui sic videt Filium, videt et Patrem; quia cum Christum eumdem Deum confitemur et Dominum, necessario passiones homini, Deo mirabilia deputamus, ut intelligatur Unigenitus Dei nec a paterna majestate dispar, nec a materna carne dissimilis. Per hanc fidem a Patribus nostris Ariana est confutata perfidia; qui utique Arius, beati Joannis
Abbreviated transcription (Latin):
uertentẽ. creaturarũ mutare naturas: ubtate tiã benedictionis
sus exesũ panẽ foccundis esurientũ morsib augm̃tantẽ: Multipli¬
cando naq escas in ore mandentiũ : & panes reformando demic
fec̃plane ñ c̃t mirabile qͦd manna flux̃ ecelo qͥs ñ aducrtat in xp̃o
pat̾nȩ eqͣlitatis opꝰ. cũ uideat cũ auctoritate dominantis t̃rere dõ¬
mones. fugare languores. oculos dare homini necdũ figuratos
in hominc̃: Cuiꝰ ctiã uestim̃ti fibrias occulto ⁊ ditu mulier egiot¬
angendo. udut furtiuam surripuit sanitatem: s tanquã uere ds̃.
que nullũ humanorũ pectorũ poterat. latere secretũ. & egressã dese mox ꝓdi¬
dit medicinã : & circuͭstantib turbis credentis feminȩ meritũ publicauit: Ui¬
det infiliomaiestatẽ paternã : qui aspicit xp̃m non impetrantis gr̃a sed iuben¬
asimꝑio. & paternȩ uoluntatis assensu : aut delectulis suis mortuos. aut de

Expanded text:
vertentem, creaturarum mutare naturas, ubertate etiam benedictionis vertentem, creaturarum mutare naturas, ubertate etiam benedictionis suae exesum panem fecundis esurientium morsibus augmentantem; multiplicando namque escas in ore mandentium, et panes reformando de micis, fecit pene non esse mirabile quod manna fluxit e coelo. Quis non advertat in Christo paternae aequalitatis opus, cum videat cum auctoritate dominantis terrere daemones, fugare languores, oculos dare homini nec dum figuratos in homine. Cujus etiam vestimenti fimbrias occulto aditu mulier aegrottangendo, velut furtivam subripuit sanitatem: sed tanquam verus Deus, quem nullum humanorum pectorum poterat latere secretum, et egressam de se mox prodidit medicinam, et circumstantibus turbis credentis feminae meritum publicavit. Videt in Filio majestatem paternam, qui aspicit Christum non impetrantis gratia, sed jubentis imperio, et paternae voluntatis assensu, aut de lectulis suis mortuos, aut de 248
Abbreviated transcription (Latin):
potestatẽ Il luminat enĩ ut legit᷑ omnẽ hominẽ uenientẽ in
uideat᷑ in altero. & unũ uidissesit utriusq cognitio: Et reuera
fr̃s sic̃ uidere filiũ uidere. ẽ. patre: ita intellecto patre intelligi
& filius Nãqͥ patr̃ẽ credit & c̃fitet᷑ act̃nũ : credat necesso . ẽ. &
filiũ coçt̃nũ. Sediã uideamꝰ qͥs ist sit aspectꝰ infilio: qͦparit᷑ uider
asscrit᷑ & pat̃. Uidet sine dubio infilio patr̃ẽ: qͥ credit filiũ scđm
in cogitabilẽ dĩtatis naturã ineffabilit̃ natũ ct depatre. necpos̃
aliud hc̃ ce̾ qͥ natꝰ c̃: qua . c̃. ille qͥ genuit. Uidet in xp̃opatĩt: qͥoꝑi¬
xp̃i ñ extraneȩ possibilitatis. sed pat̾nȩ credit c̃ẽ uirtutis. Uidit
infilio patrẽ : qͥ intendit illũ sub cõmunione pat̾ni nominis. nor
ingeniose artis industria : sed sĩplicis potestite p̃cepti aqͣs in um

Expanded text:
potestatem: illuminat enim, ut legitur, omnem hominem venientem in potestatem: illuminat enim, ut legitur, omnem hominem venientem in videatur in altero, et unum vidisse sit utriusque cognitio? Et re vera, fratres, sicut videre Filium videre est Patrem, ita, intellecto Patre, intelligitur 247 et Filius; nam qui Patrem credit et confitetur aeternum, credat necesse est et Filium coaeternum. Sed jam videamus quis iste sit aspectus in Filio, quo pariter videri asseritur et Pater. Videt sine dubio in Filio Patrem qui credit Filium secundum incogitabilem Deitatis naturam ineffabiliter natum esse de Patre, nec posse aliud hunc esse qui natus est quam est ille qui genuit. Videt in Christoi non extraneae possibilitatis, sed paternae credidit esse virtutis. Videt in Filio Patrem qui intendit illum sub communione paterni nominis, non ingeniosae artis industria, sed simplicis potestate praecepti, aquas in vina
Abbreviated transcription (Latin):
aliqũo possis in diuinitate rimari. ipso filius & uerbũ dr̃ & lui¬
genitaliũ corporalit̃ crcasse patrẽ. sed in effibile maiestatis se.¬
cretũ. de uirtute ꝓdisse uirtutẽ. & lum̃ manasse de lumine
Aursusne uerbũ ipsũ ñ substantiã ueritatis scđ ꝓlatiuũ loquentis
dĩ putares cẽ scimonẽ. dr̃ filius : ut in eo illius qͥpat̃. ẽ. & con¬
sonantiã ee disccres & affectũ. Iterũ qͥa lum̃ dr̃. ne forte eum
uelut radiũ solis aut splendorẽ lucernȩ alicno putares lucere
fulgore : ait deipsobeatꝰ cuangłista ioħs. cui archanũ dĩ & ui¬
derẽ & reuelare c̃cessũ.ẽ. dicẽns. Erat lum̃ utrũ. Ucrũlum̃
ait : ut sciamꝰ illũ ñ cuiꝰcuq creaturalis deficientisq luminis et
fulgorẽ. sed auera luce ueritatẽ eẽ qͦd lum̃. ẽ: In tantũ aut̃ uerũ
ẽ. lũm̃: ut ñ solũ ñegeat illuminari. sed illuminandi habeat

Expanded text:
aliquem possis in dialiquem possis in digenitalium corporaliter creasse Patrem, sed per ineffabile majestatis secretum de virtute prodisse virtutem, et lumen manasse de lumine. Rursus, ne Verbum ipsum non substantiam veritatis, sed prolatitium loquentis Dei putares esse sermonem, dicitur Filius, ut in eo illius qui Pater est et consonantiam esse disceres et affectum. Iterum quia lumen dicitur, ne forte eum velut radium solis, aut splendorem lucernae, alieno putares lucere fulgore, ait de ipso beatus Evangelista Joannes, cui arcanum Dei et videre et revelare concessum est, dicens: Erat lumen verum . Verum lumen ait, ut scias illum non cujuscunque creaturalis deficientisque luminis esse fulgorem, sed a vera luce veritatem esse, quod lumen est. In tantum autem verum est lumen, ut non solum non egeat illuminari, sed illuminandi habeat
Abbreviated transcription (Latin):
uidet & patr̃e: hȩc illũ confessio & honorabilẽ t̃ris: & clored¬
didit gloriosũ: Sed necessariũ nunc et itor: ut occasione beati
tarib doctrinȩ dñicȩ testimoniis imbuam᷑: Ait gͦ dñs: E go¬
utiq ab eo cũqͦeiunũ ẽ.et ñ potest ce diuisus ꝗͥd mͥ nc̃ here¬
tice in patre & iꝰfilio diuersitatẽ conaris astrũcre. cũ filius
substantiȩ suȩ nos edocens ucritatẽ dixerit. ego & pat̃ unũ sumꝰ
ui & unũ dicit & sumꝰ : nec separatione sẽ diuidit. nec unionẽ
c̃fundit qͥ unũ cũ patre. c̃: nec ꝑpetuitate apatre differt᷑. nec
uirtute discordat: Cuq fit cũ patre unũ. de patre tam̃ natus
sscrit᷑: neut impius blasphemat arrius. aut creatura quȩcuꝰq
filius. aut patri imparce credat᷑ Audis gͦ ohomo: dm̃ dedõ iI
natũ. Sed intanto hoc ꝓfundo habes qͦd fide credas. ñ habes¬
qd discutias argum̃tisꝰ Audis filiũ depatre natũ : sednc sexũ

Expanded text:
videt et Patrem . Haec illum confessio et honorabilem terris, et coelo reddidit gloriosum. Sed necessarium nunc esse reor, ut occasione beati taribus doctri nae dominicae testimoniis imbuamur. 246 Ait ergoutique ab eo cum quo unum est non potest esse divisus. Quid mihi nunc, haeretice, in Patre et ejus Filio diversitatem conaris astruere, cum Filius substantiae suae nos edocens veritatem, dixerit: Ego et Pater unum sumus? Qui et unum dicit, et sumus, nec separatione se dividit, nec unione confundit. Qui unum cum Patre est, nec perpetuitate a Patre differt, nec virtute discordat; cumque sit cum Patre unum, de Patre tamen natus asseritur, ne, ut impius blasphemat Arius, aut creatura quaecunque Filius, aut Patri impar esse credatur. Audis ergo, o homo, Deum de Deo natum; sed in tantum hoc profundo habes qquod discutias argumentis. Audis Filium de Patre natum; sed ne sexum
Abbreviated transcription (Latin):
tes: uosqͦq faciat oboedientes & humiles. ut m̃surã tritici
dñici qũa uob̾ damꝰ. cõmunẽ uobiscũ salubrit᷑ atq utilit̃ habe¬

Expanded text:
tes; vos quoque faciat obedientes et humiles: ut mensuram tritici tes; vos quoque faciat obedientes et humiles: ut mensuram tritici dominici, quam vobis damus, communem vobiscum salubriter atque utiliter habe
Abbreviated transcription (Latin):
uidiã & liuorẽ: Ardentẽ habeat lucernã. ut pura cunotisoa¬
hbeat caritatt̃. Prȩcinctos habeat lũbos. ut ñ exhibeat iebra
sua arma iniquitatis peccato Ardentẽ habeat lucernã ut exhi
est pascenda familia. Ex hac uobis quantũ dñs tribuit damꝰ:
ipsũq dñm iugit᷑ exoramꝰ. ut & nos & uos intimore gr̃ae suo
pascere dignetur auxilio: Auferat a nobis dominat̾ionẽ praus
nr̃os ipse p̃cingat: lucernas nr̃as ipse ardere faciat. ardentesq
custodiat : ut nec refrigescat nr̃a caritas. nec aliquando dominc
iniqͥtas : sed dñs ac redẽptor nr̃ om̃ib grãm tribuat. uniuer¬
sis donũ sc̃ȩ̃ illuminationis ac uirtutis infundat. Nob dona
ut qͦd ab illo audimꝰ recte intelligamꝰ : sicut oporuit faciamꝰ.
uobq faciendũ sermone sufficienti & c̃gruo ꝓ̃dicemꝰ. Uob̃ qͦq
dona. ut qͦd ab illo ꝑscruos eiꝰ auditis : & corde intelligatis.
ut nos quos uoluit esse dispensatores. fideles faciat & pruden¬

Expanded text:
puram cunctis exhibeat caritatem: praecinctos habeat lumbos, ut non exhibeat membra sua arma iniquitatis peccato; ardentem habeat lucernam, ut exhibest pascenda familia. Ex hac vobis , quantum Dominus tribuit, damus; ipsumque Dominum jugiter exoramus, ut et nos et vos in timore gratiae suo pascere dignetur auxilio. Auferat a nobis dominationem pravae umbos nostros ipse praecingat, lucernas nostras ipse ardere faciat ardentesque custodiat: ut nec refrigescat nostra caritas, nec aliqua nobis dominetur iniquitas. Sed Dominus ac Redemptor noster omnibus gratiam tribuat, universis donum sanctae illuminationis ac virtutis infundat. Nobis donet ut quod ab illo audimus recte intelligamus et sicut oportet faciamus, vobisque faciendum sermone sufficienti et congruo praedicemus. Vobis quoque donet ut quod ab illo per servos ejus auditis, et corde intelligatisut nos, quos voluit esse dispensatores, fideles faciat et pruden
Abbreviated transcription (Latin):
feruentiori consurgens arrianis inpictatib obluctit᷑: & ecli
dĩ c̃certantiũ hereticoꝵ ꝓcellis ac turbinib ꝑturbatas serẽnȩ
fidei tranqͥllitate pacauit: & sibi act̃na p̃mia multim oda
passione adqͥ siuit. illius nimirũ in concussa sequens uestigu
ad qũe dñs ait Tues petrus & suꝑ hanc petrã aedificibo
aetolam meã : & portȩ instri ñ p̃ualebuntei: Uere ac merito
cunctis posttritatib est honorandus ille. qui firmis simȩ petre
soliditatẽ secutꝰ: inimicos xp̃i & glestis sp̃s auctoritatt con¬
inferni sicut dictũ .c̃. aduersus cũ porta p̃ualuit : qͥsibi portȩ
act̃nalis in gressũ. regẽ głae confessus aperuit: Aut qͦ modo
ciñ pateret porta illa uitalis. qͥ plenitudine cuangłicȩ lectio¬
nis edoctus. inpatre filioq eiꝰ inscrutabile unice maiestatis
asscruit sacram̃tũ. ed ocens & ostendens quae c̾e̾t inuno codc̃q¬

Expanded text:
ferventiore consurgens, Arianis impietatibus obluctatur, et Ecelesias Dei, concernentium haereticorum procellis ac turbinibus perturbatas, serenae fidei tranquillitate pacavit, et sibi aeterna praemia multimoda passione quaesivit, illius nimirum inconcussa sequens vestigia, ad quem Dominus ait: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam: et portae inferi non praevalebunt ei . Vere ac merito cunctis posteritatibus honorandus ille qui firmissimae petrae soliditatem secutus, inimicos Christi et coelestis Spiritus inferi, sicut dictum est, adversus eum porta praevaluit, qui sibi portae aeternalis ingressum, regem gloriae confessus, aperuit; aut quomodo ei non pateret porta illa vitalis, qui, plenitudine evangelicae lectionis edoctus, in Patre Filioque ejus inscrutabile unicae majestatis asseruit sacramentum, edocens et ostendens quae esset in
Abbreviated transcription (Latin):
ut bonis oꝑib insistamꝰ Precepit itaq dñs ꝑbeatũ dauid dicen
Declina amalo & fac bonũ Perisaiã qͦq: om̃s his amono uerbis
Auferte malũ cogitationũ ur̃arũ ab oculis meis: quiescite agere
nȩ ardentes. nisi facite bonũ: Quid. ẽ. sint lũbi ur̃i p̃cincti.
nisi quiescite agere ꝑuerse : Et quid . ẽ. lucernȩ ardentes. nisi dis¬
cite benefacere: Prȩcingunt᷑ igit᷑ fideliũ lũbi dũ concupiscen¬
tia mala cõprimit᷑. dũ iniqua cogitatio cohibet᷑ : dũ libidini

Expanded text:
 Praecipit itaque Dominus per beatum David, dicens: Declina a malo, et fac bonum . Per Isaiam quoque omnes his admonet verbis: Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis; quiescite perverse nae ardentes, nisi, Facite bonum? Quid est, Sint lumbi vestri praecincti, nisi, Quiescite agere perverse? Quid est, Sint lucernae ardentes, nisi, Discite benefacere? 11. Praecinguntur igitur fidelium lumbi, dum concupiscentia mala comprimitur, dum iniqua cogit
Abbreviated transcription (Latin):
deliũ dũ rectȩ fidei regulã seruant. dũ insinu matris aeccłao
longanimiter ꝑscuerant: dũ terrena contonnunt & cȩlestia
concupiscunt : dũ solliciti pacẽ custodiunt. dũ se inuict̃ pure
diligunt : dũ mutuo sẽ honore p̾ueniunt. dũ mansuetudine
tendunt. Om̃is gͦ xp̃ianꝰ p̃cinctos habeat lũbos. ut fugiat li¬
bidinẽ: Ardentẽ habeat lũcernã: ut custodiat castitatẽ: Prȩcinc¬
tos habeat lũbos: ut aliqͥd alienũ nec rapiat nec furet᷑: Arden¬
tẽ habeat lucernã ut de suo misericordit̃ oꝑetur Prȩcinctos
habeat lũbos. ut minorẽ ñ opprimat: ardentẽ habeat lucernã:
cernã. ut esurienti tribuat alimentũ. Pixtinctos habeat lũbos.
ut ñ expolit uestitũ: Ardentẽ habeat lucernã: ut uestiat nudũ
cinctos habeat lũbos. ut domũ nullius inuadat. Ardentem
habeat luccrnã: ut ꝓcregrinos xp̃i libent̃ excipiat. ꝓcinctos¬

Expanded text:
 servant, dum in sinu matris Ecclesiae longanimiter perseverant, dum terrena contemnunt et coelestia concupiscunt, dum solliciti pacem custodiunt, dum se invicem pure diligunt, dum mutuo se honore praeveniunt, dum mansuetudine nus praecinctos habeat lumbos, ut fugiat libidinem; ardentem habeat lucernam, ut custodiat castitatem: praecinctos habeat lumbos, ut aliquid alienum nec rapiat, nec furetur; ardentem habeat lucernam, ut de suo misericorditer operetur: praecinctos habeat lumbos, ut minorem non opprimat; ardentem habeat lucernam, cernam, ut esurienti tribuat alimentum: praecinctos habeat lumbos, ut non spoliet vestitum; ardentem habeat lucernam, 551 ut vestiat nudum: praecinctos habeat lumbos, ut domum nullius invadat; ardentem habeat lucernam, ut peregrinos Christi
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib ferueamꝰ: Iubens ut sint lũbinr̃i p̾cincti: mandat ut
mala desideria atq oꝑa fugiamꝰ Iubens ut sint lucernȩ nr̃ac¬
ardentes: mont ut bona diligamꝰ atq faciamꝰ. Ista quac de cua¬
gło ꝓposuimꝰ: cũ ꝓphicis sermonib conferamꝰ. Utruq: enĩ tes¬
tamentũ ds̃ unꝰ instituit : unꝰ dñs dedit: Et si sunt utriusq tes

Expanded text:
operibus ferveamus. Jubens ut sint lumbi nostri praecincti, mandat ut operibus ferveamus. Jubens ut sint lumbi nostri praecincti, mandat ut mala desideria atque opera fugiamus; jubens ut sint lucernae nostardentes, monet ut bona diligamus atque faciamus. 10. Ista quae de Evangelio proposuimus, cum propheticis sermonibus conferamus. Utrumque enim Testam