comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
incondempnationẽ ꝑducunt. Omnibꝰ
autẽ regeneratis ꝑ xp̃m. adsunt. quod
⁊ ad peccandum ꝑtrahunt. quib ꝑtra¬
hentibꝰ dum non consentiunt. ñ eis un¬
putantur inpeccatum. ꝓpt̾ baptismi re¬
medium. Hinc apłs ait. Si autem qd̾
nolo illud facio. iam non ego illud ope¬
ror s quod habitat in me peccatũ. Dec¬
catum hoc nob̾ apls exponit. ubi ait. Ui¬
deo aliam legẽ in membris meis. repug¬
nantẽ legi mentis mee.⁊ captiuantẽ me
in lege peccati: que est in membris meis.
Sic int̾ior homo inxp̃o renouatus. de
ext̾iori homine suo ꝯquerit᷑. Unde et
cum apło clamamus. Infelix ego homo. qͥs
me lib̾abit de corpore mortis huuis: S ⁊
cum ipso respirantes leti subiungimus.
sum qui credimus consolantẽ dñm. ubi
ait. C onfidite. ego uici mundum. Dum
itaq peccato ñ consentimus. s adxp̃m re¬
fugimus. qui hanc nob̃ molitam necessita¬
tem dolemus ⁊ plangimus. humilitate

Expanded text:
in condemnationem perducunt. Omnibus in condemnationem perducunt. Omnibus autem regeneratis per Christum adsunt, quos et ad peccandum pertrahunt: quibus pertrahentibus dum non consentiunt, non eis imputantur in peccatum, propter baptismi remedium. Hinc Apostolus ait: Si autem quod nolo, illud facio, jam non ego illud operor, sed quod habitat in me peccatum . Peccatum hoc nobis Apostolus exponit, ubi ait: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati, quae est in membris meis . Sic interior homo in Christo renovatus, de exteriori homine suo conqueritur. Unde et cum Apostolo clamamus: Infelix ego homo! quis me liberabit de corpore mortis hujus? Sed et cum ipso respirantes, laeti subjungimus: autem et ipsum qui credimus consolantem Dominum, ubi ait: Confidite, ego vici mundum . Dum itaque peccato non consentimus, sed ad Christum refugimus, qui hanc nobis inclytam necessitatem dolemus et plangimus, humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
penis p̾sentib grãs agat. nec in se s in
dño fidendum correptus addiscat. ⁊ sup¬
plicando querat. ut qͥ propiciando soluit
iiquitatẽ. sanet egͥtudinẽ. Unde tibi
psalmista ait. Qui propiciatur omnibus
iniquitatib tuis: qui sanat omnes infir-¬
mitates tuas. Primum enim cui uult pec¬
cata relaxat: Deinde contractaᷤ ex pecca¬
tis infirmitates curat. Hoc quidem an¬
te peccatum nullam infirmitatẽ habuit.
s ꝓostqͣm uidens peccatũ incurrit. iusto
iudicio penam pro peccato nolens susti¬
nuit. M andatum sibi adn̾o datum nͥ
ignorauit: nec aliqͣm qua in obseruan¬
do p̃pediri posset debilitatẽ habuit. Ma
gͦ sciens ⁊ ualens trans gredi uoluit. nẽ
ignorans ⁊ debilis.pro transgresso penas
luit. Hec duo in cõmoda sibi imuincibi¬
lia suscepit suꝑba transgressio: a quibꝰ
nunqͣm exuitur. nisi reꝑante xp̃o. Cũ
his duobꝰ inuincibilib unusquisq nas¬

Expanded text:
poenis praesentibus gratias agat, nec in se, sed in poenis praesentibus gratias agat, nec in se, sed in Domino fidendum correptus addiscat, et supplicando quaerat; ut qui propitiando solvit iniquitatem, sanet aegritudinem. Unde tibi Psalmista ait: Qui propitiatur omnibus iniquitatibus tuis, qui sanat omnes infirmitates tuas . Primum enim cui vult peccata relaxat, deinde contractas ex peccatis infirmitates curat. Homo quidem ante peccatum nullam infirmitatem habuit, sed postquam volens peccatum incurrit, justo judicio poenam pro peccato nolens sustinuit. Mandatum sibi a Domino datum non ignoravit, nec aliquam, qua in observando praepediri posset, debilitatem habuit. Quia ergo sciens et valens transgredi voluit, nunc ignorans et debilis pro transgresso poenas luit. Haec duo incommoda sibi invincibilia suscepit superba transgressio, a quibus nunquam exuitur nisi reparante Christo. Cum his duobus invincibilibus unusquisque nas
Abbreviated transcription (Latin):
tas. pret̾ite memores ruine nos faciat. qͦ
castigatus quisq ꝑtimeat. ne iterum pec¬
cans det̾ius cadat. Bene itaq summus
dispensator. in p̾senti uita suos erudire
dignatur sub pene custodia: ut qr homo
sanus in paradiso stare neglexerat. uel
infirmus in exilio ꝑ grãm redire conten¬
dat. O admiranda suꝑne miserationis ef¬
ficacia. Homo fortis in paradiso. qr dm̃
deseruit: suꝑbꝰ cecidit. Homo debil iex¬
ilio. qr dõ seruit: humił surgit. Ille bonũ
fortitudinis in malũ debilitatis ꝑsuꝑbiã
transuertit: iste malum debilitatis in malũ
fortitudinis ꝑ humilitatẽ tͣducit. Ille sine dõ
a fortitudine deficit: iste cũ dõ ab ĩfirmitate ꝓfic̃.
hĩc ẽ qd̾ olim paulo datꝰ carnis sue stimulꝰ in bo¬
Sic enim ei humiliato ⁊ oranti: dñs res¬
pondit. Sufficit tͥ gr̃a mea. Nam uirtus
in infirmitate ꝑficitur. Quisquis gͦ ꝑ
grãm resurgit. humiliari satagat.⁊ in

Expanded text:
tas praeteritae memores ruinae nos faciat; quo tas praeteritae memores ruinae nos faciat; quo castigatus quisque pertimeat ne iterum peccans deterius cadat. Bene itaque summus dispensator in praesenti vita suos erudire dignatur sub poenae custodia, ut quia homo sanus in paradiso stare neglexerat, vel infirmus in exsilio per gratiam redire contendat. O admiranda supernae miserationis efficacia! Homo fortis in paradiso, quia Deum deseruit superbus, cecidit. Homo debilis in exsilio, quia Deo servit, humilis resurgit. Ille bonum fortitudinis in malum debilitatis per superbiam transvertit, iste malum debilitatis in bonum fortitudinis per humilitatem traducit. Ille sine Deo a fortitudine deficit, iste cum Deo ab infirmitate proficit. Hinc est quod olim Paulo datus carnis suae stimulus in boSic enim ei humiliato et oranti Dominus respondit: Sufficit tibi gratia mea: Nam virtus in infirmitate perficitur . Quisquis ergo per gratiam resurgit, humiliari satagat, et in
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ & illa q̃ sub dño uiuens. prauum inse
cohibet appetitum.⁊ de uictoria meret᷑
hab̃e triumphum. De utraq gͦ m̾ito lau¬
datur: qui utramq bonam condidit auc¬
tor bomis. Una ẽ in angłis bonis. altera
in hominib scĩs. Illi confirmati sunt in
te suum hñt ⁊ mali locum. S ⁊ de malis
laudatur d̾s: de quib semꝑ bene oꝑatur.
De his enim nescientibꝰ eccła ꝑficit: que
temptationib uexata exercetur utilius. &
um nr̃e redemptionis grãm in eccla
presens aspicio. ⁊ dum peccata in
baptismo dimitti.⁊ diabolũ afidelibus
suꝑari. ad modum gaudeo. de penis t̾n
bonorum doleo. S curremanet pena li¬
ħ dimissa ẽ culpa:
ratis omnis culpa remittitur. ⁊ rationis
arbitrio. lib̃tas bene agendi ꝑ gr̾am red¬
ditur. S qui ptꝰ lapsum nos ad bene a¬
gendum gratuito reparat. salubri dispen¬
satione obediendi tempore reparatos. sub
infirmitate retentat. ut presens infirmi¬

Expanded text:
est et illa quae sub Domino vivens, pravum in se est et illa quae sub Domino vivens, pravum in se cohibet appetitum, et de victoria meretur habere triumphum. De utraque ergo merito laudatur, qui utramque bonam condidit, auctor bonus. Una est in angelis bonis, altera in hominibus sanctis. Illi confirmati sunt in te suum habent et mali locum. Sed et de malis laudatur Deus, de quibus semper bene operatur. De his enim nescientibus Ecclesia proficit, quae tentationibus vexata exercetur utilius et Dum nostrae redemptionis gratiam in Ecclesia praesens aspicio, et dum peccata in baptismo dimitti et diabolum a fidelibus superari admodum gaudeo, de poenis tamen bonorum doleo. Sed cur remanet poena ubi dimissa est culpa? RESP. ratis omnis culpa remittitur, et rationis arbitrio libertas bene agendi per gratiam redditur. Sed qui post lapsum nos ad bene agendum gratuito reparat, salubri dispensatione obediendi tempore reparatos sub infirmitate retenta ut, praesens infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
abor: N onne boni ẽent omnes si
si d̾s uellet: Non bene uidetur fecisse ds̃. qͥ
cum bonos omnes fecerit. non semꝑ bonos
custodit: qui non solum eos cadere ꝑmittit.
s etiam ptꝰ lapsum punit. Responsio.
uid dicis: Uisne culpam refundẽ in
ꝯm̃. qm non fecit Dic queso. quid e¬
ligis de te: Meliusne tibi uidetur contͣ¬
hi necessitate. qm ut uiuas in lib̾tate: S
te uelle necessitati seruire.⁊ libertatẽ ñ
amare: ridiculum est credere. Melius gͦ
ds eos fecit quibꝰ libertatẽ arbitrii con¬
tulit: ut hoc e̾ẽ possint qd̾ uelint. S eati
siquidem omnes ẽẽ uolunt. s beatitudinẽ
ubi ipsa ẽ omnes non querunt. Dum gͦ
querunt. ⁊ ubi ipsa sit non attingunt. ꝑ¬
uerse querunt. ⁊ mendacium ꝑ u̾itate sus¬
cipiunt. S in his omnibꝰ iustissimꝰ om¬
nium ordinator iure laudat᷑. qui de sin¬
guł laudabilit̾ oꝑatur. Optima quidẽ
natura ẽ q̃ tantum in do profecit. ut iã
ad nullum illicitũ ualeat inflecti. bona

Expanded text:
abor? Nonne boni essent omnes, si Deus vellet? Non bene videtur fecisse Deus, qui cum bonos omnes fecerit, non semper bonos custodit: qui non solum eos cadere permittit, sed etiam post lapsum punit. RESP. Quid dicis? Visne culpam refundere in Deum quam non fecit? Dic, quaeso, quid eligis de te? Meliusne tibi videtur contrahi necessitate quam ut vivas in libertate? Sed te velle necessitati servire et libertatem non amare ridiculum est credere. Melius ergo Deus eos fecit, quibus libertatem arbitrii contulit, ut hoc esse possint quod velint. Beati siquidem omnes esse volunt, sed beatitudinem ubi ipsa est omnes non quaerunt. Dum ergo quaerunt, et ubi ipsa sit non attingunt, perverse quaerunt, et mendacium pro veritate suscipiunt. Sed in his omnibus justissimus omnium ordinator jure laudatur, qui de singulis laudabiliter operatur. Optima quidem natura est, quae tantum in Deo profecit, ut jam ad nullum illicitum valeat inflecti. Bona
Abbreviated transcription (Latin):
siꝑientib ⁊ simił factus ẽ illis. Hec ẽ
insipientie calamitas: q̃ in omni gene¬
ratione ex adam originalit̾ descendit
ꝓpagatio. de seminis traduce des¬
cendens. s utrum unusquisq nr̃m. inde
animam habeat unde carnẽ. quia nes¬
cio: nec hoc certum habeo.aninde aĩa
peccatum penamq traducat. an aliun¬
de contrahat.

Expanded text:
sipientibus, et similis factus est illis . Haec est sipientibus, et similis factus est illis . Haec est insipientiae calamitas, quae in omni generatione ex Adam originaliter descendit propagatio de seminis traduce descendens. Sed utrum unusquisque nostrum inde animam habeat unde carnem nescio. Nec hoc certum habeo, an inde anima peccatum poenamque traducat, an aliunde contrahat.
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾abitur a seruitte corruptionis: in lib̃¬
tatem głe filioꝵ dĩ. Prohac ⁊ patriarcha
iacob luctabatur cum angło: quem di¬
mitt̾e noluit. donec ei benedictio colla¬
ta remansit. Sic ⁊ nob̃ a seruitute au
libertatẽ redire uolentib occurrit angłs
id ẽ sermo diuinus. dñice uoluntatis
nuncius. cum quo dum pio laboris exer¬
citio luctamur: ꝑseuerantie m̾ito. celesti
benedictione consũmam᷑. Prius itaq
oportet te seruare mandata. ut bene a¬
gendo ad intelligendã qm mundus ig¬
norat libertatẽ filioꝵ d̾i proficias. Hinc
psalmista dño canit. Amandatis tius in¬
tellexi. Unde qui seruat mandatũ. au¬
dacter clamat ad dñm. Seruus tuus ego
sum: da mͥ intellectum. Mandatũ itaq¬
itaq dnĩ qr homo pͥmus in paradiso no¬
luit seruare. iure lib̃tatẽ ꝑdidit cuĩ
⁊ intelligentiam parit̾ amisit. Hinc
psalmista ait. Homo cum in honore eẽt
non intellex̃. comparatus ẽ uimentis in¬

Expanded text:
liberabitur a servitute corruptionis in libeliberabitur a servitute corruptionis in libertatem gloriae filiorum Dei . Pro hac et patriarcha Jacob luctabatur cum angelo, quem dimittere noluit, donec ei benedictio collata remansit. Sic et nobis a servitute ad libertatem redire volentibus occurrit angelus, id est sermo divinus, Dominicae voluntatis nuntius, cum quo dum pio laboris exercitio luctamur, perseverantiae merito coelesti benedictione consumamur. Prius itaque oportet te servare mandata, ut bene agendo ad intelligendam quam mundus ignorat libertatem gloriae filiorum Dei proficias. Hinc Psalmista Domino canit: A mandatis tuis intellexi . Unde qui servat mandatum, audacter clamat ad Dominum: Servus tuus ego sum, da mihi intellectum . Mandatum itaque Domini quia homo primus in paradiso noluit servare, jure libertatem perdidit, cujus et intelligentiam pariter amisit. Hinc Psalmista ait: Homo cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis in
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑat. Hanc clauem q̃ tenet nunc
teneat:donec de medio fiat.De medio
autẽ hoc ẽ de communi tunc erit. cum
publice ⁊ passim sub antixp̾o iniquitas
p̾ualebit. tunc sacramenta respuentur.
claues eccłe contempnent᷑. Tunc tanta
ꝑsecutio contra eccłam erit: ut si fieri
posset. ipsi in errorẽ inducantur etiam
elec̾ti. S d̾o grãs. breue tempꝰ erit. Tol
hanc infernum uic̾tor intrauit: cum hac
surgens amortius suos ab inferis liberos
eduxit.⁊ celum głosus ascendit. Lib̾tas
hec. thesaurus ille ẽ qui in agro abscon¬
ditus: sapient̾ ab emptore querit᷑. Agrũ
quippe dicimus mandata dñi. que man¬
dauit custodiri nimis. ad que forti accm¬
gitur exercitu fidelis. ut thesaurum in eis
absconditum ualeat adipisci. Hinc pau¬
lus ait. Existimo enim qd̾ non sint con¬
digne passiones huius temporis: ad futu¬
ram głam que reuelabitur in nob̃. De hac
autem gła idem alibi. Ipsa in quit creat᷑a

Expanded text:
temperat. Hanc clavem qui tenet nunc temperat. Hanc clavem qui tenet nunc teneat, donec de medio fiat. De medio autem, hoc est de communi tunc erit, cum publice et passim sub Antichristo iniquitas praevalebit. Tunc sacramenta respuentur, claves Ecclesiae contemnentur. Tunc tanta persecutio contra Ecclesiam erit, ut si fieri posset, ipsi in errorem inducantur etiam electi. Sed Deo gratias, breve tempus erit. Tollhac infernum victor intravit; cum hac surgens a mortuis, suos ab inferis liberos eduxit, et coelum gloriosus ascendit. Libertas haec, thesaurus ille est qui in agro absconditus, sapienter ab emptore quaeritur. Agrum quippe dicimus mandata Domini, quae mandavit custodiri nimis; ad quae forti accingitur exercitu fidelis, ut thesaurum in eis absconditum valeat adipisci. Hinc Paulus ait: Existimo enim quod non sint condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . De hac autem gloria idem alibi: Ipsa, inquit, creatura
Abbreviated transcription (Latin):
cando destituit ab offitio. si in sacramen
tis ministrare p̾sumit: qui iam minist̾
ñ est. nicħ facit. Sic enĩ ea ds̃ agenda
instituit: ut non nisi ꝑ ministrũ uale¬
nicħ facit. O. d̾ si quilibet in sacramentis
ministrare posset: si bene consideres stat᷑
omnis eccle deꝑiret. Quid namq clauis
eccłe ageret. si in sacramentis unusquisq
ꝓut uellet agere posset: Quidligaret:
Quid solueret: S uelit nolit iniquoꝵ
missa soluit ⁊ligat: ministios sacramen¬
torum ordinat. deponit. reconciliat. Le¬
gimus tñ.⁊ de excommunicatis talibꝰ
dispensationẽ factam apatrib Uniu̾sa¬
lis eccła. nouatianos hereticos anathe¬
matirans dampnauerat. S eorum cle¬
ricos do catholicam redeuntes. nicea sy¬
ordines. Carthaginensis quoq synodꝰ
donatistarum clericos cum suis ordinibꝰ
quid mali mordinatore fuerit.s quid
inordinandum ꝑ sacramenti uerba des¬
cendit. Nemo autem contra eccłam

Expanded text:
cando destituit ab officio, si in sacramento cando destituit ab officio, si in sacramento altaris ministrare presumat, qui iam minister non est, nichil facit. Sic enim ea Deus agenda instituit, unde nisi per ministrum valehil facit. Quod si quislibet in sacramentis ministrare posset, si bene consideres, status omnis Ecclesiae deperiret. Quid namque clavis Ecclesiae ageret, si in sacramentis unusquisque prout vellet agere posset? Quid ligaret? Quid solveret? Sed velit nolit iniquorumissa solvit et ligat, ministros sacramentorum ordinat, deponit, reconciliat. Legimus tamen et de excommunicatis talibus dispensationem factam a Patribus. Universalis Ecclesia Novatianos haereticos anathematizans damnaverat, sed eorum clericos ad catholicam fidem redeuntes Nicaena syordines. Carthaginiensis quoque synodus Donatistarum clericos cum suis ordinibusquid mali in ordinatore fuerit, sed quid in ordinandum per sacramenti verba descendit. Nemo autem contra Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
e sacramentoꝵ remediis eorumq mi¬
nistris ⁊ de maloꝵ uł iusta separa¬
tione. uł tolerantie dispensatione: telo¬
quentẽ libenter audio. S de ministris
suspensis. uł excommunicatis. seu de¬
positis: audire te cupio. Si enim aliqnͣ¬
do ministrare p̾sumunt. quid faciunt:
An illi quib manus imponunt sp̾c scĩ
donum ꝑ eos accipiunt: Qd̾ si ad alta¬
re uenunt ministraturi. an ibi confi¬
ciunt corpus xp̃i : Responsio.¬
N his qd̾ catholicum ẽ. te uolo sentire
ħ omnium ẽ altaris misteria celebra¬
re: consecrationes ag̾e. uł ordinare. Ad
accepit.⁊ sollempni obseruantia custo¬
dit. In his gͦ agendis nemo suscipitur:
nisi qui more apłico ad agenda myst̾ia
consecratur. Ei autẽ cui xp̃c ꝑ eccłam
consecrandi officium tradit. ipsi xp̃c
siquando expedit ꝑ eccl̃am officiũ sub¬
trahit. ⁊ ne ministret int̾dicit: aliqͣn¬
do etiam deponit. aut asorte fideliũ
excommunicando deicit. Quem itaq¬
xp̾c ꝑ eccłam deponendo ⁊ excommuni¬

Expanded text:
De sacramentorum remediis eorumque ministris, et de malorum vel justa separatione vel tolerantiae dispensatione, te loquentem libenter audio. Sed de ministris suspensis vel excommunicatis seu depositis audire te cupio. Si enim aliquando ministrare praesumunt, quid faciunt? An illi quibus manus imponunt, Spiritus sancti donum per eos accipiunt? Quod si ad altare veniunt ministraturi, an ibi conficiunt corpus Christi? RESP. In his quod catholicum est te volo sentire. Non omnium est altaris mysteria celebrare, consecrationes agere, vel ordinare. Ad accepit et solemni observantia custodit. In his ergo agendis nemo suscipitur, nisi qui more apostolico ad agenda mysteria consecratur. Ei autem cui Christus per Ecclesiam consecrandi officium tradit, ipsi Christus, si quando expedit, per Ecclesiam officium subtrahit, et ne ministret interdicit. Aliquando etiam deponit aut a sorte fidelium excommunicando dejicit. Quem itaqper aecclesiam deponendo vel excommuni
Abbreviated transcription (Latin):
nͣ pocuic suꝑari Inuicte uamq in eo e¬
nituit insigne uirtutis: quȩ nec fremen¬
ciũ seuitiam formiddauit: nec lapidan¬
tͣ ictib deuicta struibuit Usq adeo
eats inter frem̃tes ꝑmansit. int̾ricris. et
inc̃ lapidu᷑ fuc cruciamta securue: uc¬

Expanded text:
non potuit superari. Invictae namque in eo enituit insigne virtutis, quae nec frementium saevitiam formidavit, nec lapidantium ictibus devicta succubuit. Usque adeo enim inter frementes 556 permansit interritus , et inter lapidum fu
Abbreviated transcription (Latin):
Eꝯtͣ uͦ cecitas qr uisum remouendo designat.
cecꝰ in his q̃ noĩat pͥncipalit̾ ñ mẽẽ uisũ rep̃¬
sentat Sumpta gͦ in his que noĩant uł in ẽẽ
aliquid uł ñ inẽẽ uisũ rep̃sentant. sic̃ sua
pͥmitiua res aliquas uł nominando uł re¬
mouendo designant S ab his redeundũ ẽ
suffitiens & egenum ẽ. Inde ẽ qi angłs ille ad̃o¬

Expanded text:
ero caecitas, quia visum removendo designat, caecus in his quae nominat principaliter non inesse visum repraesentat. Sumpta ergo in his quae nominant, vel inesse aliquid vel non inesse repraesentant, sicut sua primitiva aliqua vel nominando vel removendo designant. Sed ab his redeundum est, sufficiens et egenum est. Inde est quia ang
Abbreviated transcription (Latin):
oc si placet uł aliquo demostres exẽplo
roponat aliquis aliqndo: Responsio¬
⁊ dicat. Ouicquid est. d̾s fecit. As¬
sumat autẽ.S malum ẽ. C oncludat uͦ.
O̾s gͦ illud fecit. Inferat quoq quia si ma¬
lum d̾s fecit. ñ g bona sunt omnia que
fecit. Uł sibonũ qd̾ cumq fecit: cũ malũ ex¬
istat. ñ om̃ia fecit. Ex his paucis debes conic̾e
quia si malicia uox ista ⁊ huiꝰmodi uocalia
te concedente significandopont̃ res aliqͣs.
potert̃ infinita s falso ꝓbari in conuenientia.
lus. cecus. nudus. ista quidẽ he res ali¬
qͣs nominant. s pͥncipalit̾ eis q̃ noĩant.
non ea inẽẽ representant q̃ sua pͥmitiua
remouendo designant: ut malus cum
angłm uł hominẽ nominat: pͥncipalit̾
non eis mẽe bonitatẽ rep̾sentat: quã ma¬
litia non nominando. s remouendo de¬
signat. Est enim cum dico malitia. ac
si dicerem non bonitas: sicut homo ⁊ non
h̾o. sicut iusticia ⁊ iniusticia. Attende
etiam. quia cum aliquis querit an malũ

Expanded text:
oc, si placet, vel aliquo demonstres exemplo. RESP. Proponat aliquis aliquando et dicat. Quidquid est, Deus fecit. Assumat autem, sed malum est. Concludat vero, Deus ergo illud fecit. Inferat quoque quia si malum Deus fecit, non igitur bona sunt omnia quae fecit, vel si bonum quodcunque fecit cum malum existat, non omnia fecit. Ex his paucis debes conjicere quia si malitia vox ista et hujusmodi vocalia, te concedente, significando ponant res aliquas, poterunt infinita, sed falso probare inconvenientia. lus, caecus, nudus, ista quidem res aliquas nominant, sed principaliter eis quae nominant, non ea inesse repraesentant, quae sua primitiva removendo designant; ut malus, cum angelum vel hominem nominat, principaliter in eis non esse bonitatem repraesentat, quam malitia non nominando sed removendo designat. Est enim cum dico malitia, ac si dicerem non bonitas, sicut homo et non homo, sicut justitia et injustitia. Attende etiam quia cum aliquis quaerit an malum
Abbreviated transcription (Latin):
diuit eritis sicut dii: s mimime consensis¬
set. nisi contra dñm suꝑbisset. Interrog̃.
ide quid dixeris. Si enim suꝑbia
hominis temptationẽ p̾cessit: tunc
On uere non temptationẽ illam pre¬
cessit suꝑbia hominis: s ut altitu¬
dinẽm̃ dĩtatis temptatio p̾missa ꝓmifit.
suꝑbia tumuit. quo tumoris m̾ito d̾s e¬
um deseruit. desertum temptator tenu¬
it ⁊ ad illicitum ꝑdux̃ quẽ suggestione de

Expanded text:
divit: Eritis sicut dii ; sed minime consensisdivit: Eritis sicut dii ; sed minime consensisset, nisi contra Dominum superbisset. XIV. INTERR. Vide quid dixeris. Si enim superbia hominis tentationem praecessit, tunc n vere, non tentationem illam praecessit superbia hominis; sed ut altitudinem deitatis tentatio praemissa permisit, superbia tumuit: quo tumoris merito Deus eum deseruit, desertum tentator tenuit, et ad illicitum perduxit. Tentatio e
Abbreviated transcription (Latin):
homini p̾cepit q̃ trãsgressurũ ẽẽ
p̾sciuit: Cur temptari ꝑmisit. quẽ temp¬
tatori consensurum p̾uidit: Responsio.
omo quidem sub dño positus ali¬
cũde iuire ꝑhibetur: quo utrũ dili¬
gat dñm demonstretur. Nam unde do¬
minũ se hab̾e cognosceret. si non ei dñs
aliquid iuberet: O d̾ ẽẽ sub dño suo qͥ
factus est homo debuit: p̾ceptum osten¬
dit. O d̾ autem suo subẽe dño noluit:
precepti transgressio comꝑbauit. Om̃is
quippe rationał creatura. seruata subẽe
dño debet obedientia. Nonum itaq fu¬
it p̾ceptum. quo quid rationał creatura
creatori debeat. est ostensum. Dñ ẽ ui¬
dere quid ⁊ qͣre uisserit: serui ẽ agere qd̾
dnis iussit. Qura uero fumma utilitas ẽ
homini. qd̾ dño seruit. bonum ẽ. ei quic¬
quid dñs iubere uoluerit: qͥ nec iubet
inutile. nec facit. Bene etiam pt᷑ p̾cep¬
tum sequitur immissa temptatio: ut
temptatione monstretur. si uelit obedire
seruus dño. Pmissus itaq temptari. au¬

Expanded text:
homini praecepit quae transgressurum esse praescivit? Cur tentari permisit quem tentatori consensurum praevidit? RESP. Homo quidem sub Domino positus, alicunde jure prohibetur quo utrum diligat Dominum demonstretur. Nam unde dominum se habere cognosceret, si non ei dominus aliquid juberet? Quod esse sub domino suo qui factus est homo debuit, praeceptum ostendit. Quod autem suo subesse domino noluit, praecepti transgressio comprobavit. Omnis quippe rationalis creatura servata subesse Domino debet obedientia. Bonum itaque fuit praeceptum, quo quid rationalis creatura Creatori debeat est ostensum. Domini est videre quid et quare jusserit, servi est agere quod dominus jussit. Quia vero summa utilitas est homini quod Domino servit, bonum est ei quidquid Dominus jubere voluerit, qui nec jubet inutile, nec facit. Bene etiam post praeceptum sequitur immissa tentatio, ut tentatione monstretur si velit obedire servus domino. Permissus itaque tentari, au
Abbreviated transcription (Latin):
que fecit.ad uidendam
sue beatitudinis głam
quos intelligentie gr̃a decorauit. In hiis
prima omniũ creata est sapientia: qua¬
ligunt. si ipsum non diligunt. in culpa
sunt:. ⁊ dum a summa luce resiliunt. te¬
nebrescunt. S mira d̾i omnipotentia.
que tam debonis qͣm de malis laudabili¬
ter oꝑatur: sicut nullius bono adiuua¬
tur. sic nullius malicia prepeditur. Bo¬
nos facit fructuosos. malos non dese¬
rit impunitos. qr non ita punit malã
uoluntatẽ: ut nature ꝑimat dignitatẽ
Nisi enim bonum remansisset in nat᷑a:
non eẽt amissi boni dolor inpena. Dolec
namq se nonpossidere inferius bonũ:
ꝓ quo contempserat illud qd̾ est summũ.
Summna quippe iusticia. sicut nec sibi
consulit de oꝑib bonoꝵ: sic effectu mi¬
rabili. bonis etiam consulit de penis
malorum. Malis quippe impugnanti¬
b bonis incutitur timor pius. ⁊ patien¬
tie uirtꝰ auget᷑. S ⁊ mali dum sibi debi¬
tam ado recipiunt penam. ualent aliis

Expanded text:
quae fecit ad videndam quae fecit ad videndam suae beatitudinis gloriam, quos intelligentiae gratia decoravit. In his prima omnium creata est sapientia, qligunt, si ipsum non diligunt, in culpa sunt, et dum a summa luce resiliunt, tenebrescunt. Sed mira Dei omnipotentia, quae tam de bonis quam de malis laudabiliter operatur, sicut nullius bono adjuvatur, sic nullius malitia praepeditur. Bonos facit fructuosos, malos non deserit impunitos; quorum non ita punit malam voluntatem, ut naturae perimat dignitatem. Nisi enim bonum remansisset in natura, non esset amissi boni dolor in poena. Dolet namque se non possidere inferius bonum, pro quo contempserat illud quod est summum. Summa quippe justitia, sicut nec sibi consulit de operibus bonorum, sic effectu mirabili bonis etiam consulit de poenis malorum. Malis quippe impugnantibus, bonis incutitur timor pius, et patientiae virtus augetur. Sed et mali, dum sibi debitam a Deo recipiunt poenam, valent aliis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑditos quesiuit. inuentos miscđit̾ rele¬
uauit : que humiles penitentie semita
ad uitam reducit. Hec fili penitentie
gr̾a. dauid ptꝰ lapsum erexit: manas¬
sen inregno restituit. petrum lacͥman¬
tem in apłm reformauit. Hȩc relerat
lapsos. sanat elisos: restaurat ꝑditos.
Hanc diabolus pt lapsum habere ñ
potuit: qui nullũ ad̾o remedium acce¬
pit. Hinc paulus ait. Nusqͣm angłos
apprehendit: s semen abrahe apprehen¬
dit. Unde in sua qͣm inuenit miquita¬
te ꝑditus remansit: qr qua cecidit suꝑ¬
biam non amisit. Sola namq ꝑ xp̃m
humilitas p̾stita penitentiã suscipit:
sola uero suꝑbia ꝑ diabolũ p̾stita. ꝑtina¬
sciam in
malo facit. ꝑ enitentia humiles leuat in
celum: ꝑtinacia suꝑbos p̾cipitat in infer¬
num. Suꝑbis enĩ ds̃ resistit. humilibꝰ
autem dat grãm: ꝑ omnia scła scłorum
ameN. Erplicit liber tereiꝰ. Incipit quartꝰ.
Reator
omnium d̾s. int̾ omnia

Expanded text:
perditos quaesivit, inventos misericorditer releperditos quaesivit, inventos misericorditer relevavit, quae humiles poenitentiae semita ad vitam perducit . Haec, fili, poenitentiae gratia David post lapsum erexit, Manassen in regno restituit, Petrum lacrymantem in apostolum reformavit. Haec relevat lapsos, sanat elisos, restaurat perditos. Hanc diabolus post lapsum habere non potuit, qui nullum a Deo remedium accepit. Hinc Paulus ait: Nusquam angelos apprehendit, sed semen Abrahae apprehendit . Unde in sua quam invenit iniquitate perditus remansit, quia, qua cecidit, superbiam non amisit. Sola namque per Christum humilitas praestita poenitentiam suscipit, sola vero superbia per diabolum praestita pertinaciam in malo facit. Poenitentia humiles levat in coelum, pertinacia superbos praecipitat in infernum. Superbis enim Deus resistit, humilibus autem dat gratiam , per omnia saecula saeculorum. Amen. INCIPIT LIBEreator omnium Deus, inter omnia
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum ẽ. usq in t̾ciam ⁊ qͣrtã gene¬
rationem. in eos scilicet qui non sunt
renati ꝑ grãm. Nam in hiis quos baptis¬
mi gr̃a regenerauit. nec parẽtum neqͥ¬
tiam ptꝰmodum fuerint imitati. teste
scriptura. filius non portabit iniquita¬
tem patris. nec pater filii. Et sciendũ. qr¬
qd̃ filii mali quorumlibet pt᷑ adam se¬
quentium patrum portant iniquitatẽ.
tam generationẽ. magna dñi miseratio
ẽ. cuius uindicta ñ in omnẽ eoꝵ gene¬
rationẽ protensa est. S pͥma pͥmi pa¬
tris culpa summa exigente iusticia. us¬
q ad ultimũ filium merito ẽ effusa. Q
enim uniu̾se post̾itati sue. debuit appa¬
rere pͥmus auctor iusticie. ⁊ ꝑ iusticia głe.
dum prior głe cecidit. pͥmus auc̾tor ef¬
fectus ẽ culpe. pͥmus debite susceptor
pene. pͥmus propinator mali in omni
sua generatione. Benedicta sit humili¬
tas saluatoris nr̃i. cuius ninia caritas

Expanded text:
scriptum est, usque in tertiam et quartam genescriptum est, usque in tertiam et quartam generationem, in eos scilicet qui non sunt renati per gratiam. Nam in his quos baptismi gratia regeneravit, nec parentum nequitiam postmodum fuerint imitati, teste Scriptura, filius non portabit iniquitatem patris, nec pater filii. Hoc est, quod filii mali quorumlibet post Adam sequentium patrum portant iniquitatem, tam generationem, magna Domini miseratio est, cujus vindicta non in omnem eorum generationem protensa est, sed prima primi patris culpa summa exigente justitia usque ad ultimum filium merito est effusa. Qui enim universae posteritati suae debuit apparere primus auctor justitiae, et pro justitia gloriae, dum prior cecidit, primus auctor effectus est culpae, primus debitae susceptor poenae, primus propinator mali in omni sua generatione. Benedicta sit humilitas Salvatoris nostri, cujus nimia charitas
Abbreviated transcription (Latin):
nitalibꝰ membris tantum modo ultio
manifestata est. Responsio.
e dicas millis tantum. corpꝰ enm
hominis ita peccato factum est
morbidum totum. ut apłs dicat. Corpꝰ
quidem mortuum ẽ ꝑpt̾ peccatum. S
maxime ut michi uidetur in illis geni¬
talib membris ultio deseuit. qi ex eis
membris ꝑpagatio gen̾is humani descen¬
dit qm originaliter lex peccati iuolenta
conclusit. ut unusquisq in semet ipso
dm̃ formidet offende re.dum tantã in
suo corpore portat penam de pat̾no sce¬
lere. sub quo quisquis nascitur. si non xͥ
sacramento sanetur. sub culpe uinculo
reus tenet᷑. Sic filius ille qui patris nu
sua post̾itate dampnari meruit. Unde
pat̾ non dixit maledictus cham. s ma¬
ledic̾tus chanaan: seruus seruoꝵ erit.
Dum enim in patre filium maledicit.
patris culpam in filiũ extendit:⁊ qͣm gͣ¬
ue sit in patrem peccare filiũ. dampna¬
tis manifestat postis. Hinc ẽ qd̃ dñs
exquirit iniquitatẽ patrum m filios sic̾

Expanded text:
nitalibus membris tantummodo ultio manifestata est? RESP. Ne dicas in illis tantum. Corpus enim hominis ita peccato factum est morbidum totum, ut Apostolus dicat: Corpus quidem mortuum est propter peccatum . Sed maxime, ut mihi videtur, in illis genitalibus membris ultio desaevit, quia ex eis membris propagatio generis humani descendit, quam originaliter lex peccati violenta conclusit ut unusquisque in semetipso Deum formidet offendere, dum tantam in suo corpore portat poenam de paterno scelere, sub quo quisquis nascitur, si non Christi sacramento sanetur, sub culpae vinculo reus tenetur. Sic filius ille qui nuditatem sua posteritate damnari meruit. Unde pater non dixit, Maledictus Cham, sed: Maledictus Chanaan, servus servorum erit . Dum enim in patre filium maledicit, patris culpam in filium extendit, et quam grave sit in patrem peccare filium damnatis manifestat posteris. Hinc est quod Dominus exquirit iniquitatem patrum in filios, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
uilib armis potuit p̃muniri: qͥ a multis
nͣ potuit suꝑariz Inuicte namq in eo e¬
nicuit insigne uirtutis: que nec fremen¬
ciuͣ seuitiam formidauuit: nec lapidan¬
ciͣ ietib deuicta succubuit Usq adeo
Et inter frem̃tes ꝑmansit int̾ricus. et
int̃ lapidu᷑ fuit cruciam̃ta securus : ut
incredulitat᷑e iudoꝵ fidenter argũẽt: &
benignꝰ ꝓ lapidantib exoraret.  ẽ
gͦ tam magnũ atq insuꝑabile genꝰ ar¬

Expanded text:
mis potuit praemuniri, qui a multis non potuit superari. Invictae namque in eo enituit insigne virtutis, quae nec frementium saevitiam formidavit, nec lapidantium ictibus devicta succubuit. Usque adeo enim inter frementes 556 permansit interritus , et inter lapidum fuit cruciamenta securus, ut incredulitatem Judaeorum fidenter argueret, et benignus pro lapidantibus exoraret. Quod est ergo tam magnum atque insu
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt eccł̃a. S dehis hactenus nos equi¬
dem ista sub breuitate tibi rescribimꝰ.
qͥ facta matͥs eccłe non fruola. s rata
tenemus. qui scõrum auctoritates pa¬
qͥuos in xp̃o diligimus. ⁊ auob̃ amari
uolumus. unde ⁊ scͥpta ur̃a leti suscipi¬
mus. ⁊ uob̃ nr̃a dirigimus ⁊ emendan¬

Expanded text:
esset Ecclesia. Sed de his hactenus nos equiesset Ecclesia. Sed de his hactenus nos equidem ista sub brevitate tibi rescribimus, qui facta matris Ecclesiae non frivola, sed rata tenemus, qui sanctorum auctoritates Paqui vos in Christo diligimus, et a vobis amari volumus. Unde et scripta vestra laeti suscipimus, et vobis nostra dirigimus et emendan
Abbreviated transcription (Latin):
enim extra catholicam. nec ab alienige-¬
na obtinecur. Ne. gͦ credas uaniloquis.
ne adquiescas elatis: crede humilib et
subditis. qui eccłe matris sacramenta
uenerando suscipiunt. ñ equidẽ dispu.¬
tando. s auetoritatem institutoris hu¬
milit̾ uenerando: ex quo mat̾ eccła po¬
tent̾ soluit ⁊ ligat: efficatiam in sacra¬
mentis ordinato commendat: aliqͣnͣdo
etiam denegat potestate rata. non uer¬
bositate friuola. Non erit autẽ una pru¬
dentia. uł potentia: quia si ee̾nt effica¬
tia q̃ a scismaticis uł adepositis funt
consecrationum offitia: infinitos habe¬
ret hodie presules. unaqueq sedes:⁊
qm multos roma summos pontifices.
qͥ confusione horribili ⁊ ligatos ab aliis
soluerent.⁊ solutos indebite ligarent.
Sic sic si bene perpendis. ⁊ rata cassa¬
rentur. ⁊ irrita p̾ferrent᷑. Sic nulla de
gestis eccłasticis eẽnt certa s queq fri¬
uola: ⁊ ut uerum fatear nicħ omĩno

Expanded text:
enim extra Catholicam nec ab alienigeenim extra Catholicam nec ab alienigena obtinetur. Ne ergo credas vaniloquis, ne acquiescas elatis. Crede humilibus et subditis, qui Ecclesiae matris sacramenta venerando suscipiunt, non equidem disputando, sed auctoritatem institutoris humiliter venerando, ex quo mater Ecclesia potenter solvit et ligat, efficaciam in sacramentis ordinato commendat, aliquando etiam denegat potestate rata, non verbositate frivola. Non erit autem una prudentia vel potentia, quia, si essent efficacia quae a schismaticis vel a depositis fiunt consecrationum officia, infinitos haberet hodie praesules unaquaeque sedes et quam multos Roma summos pontifices, qui confusione horribili et ligatos ab aliis solverent et solutos indebite ligarent. Sic sic, si bene perpendis, et rata cassarentur, et irrita praeferrentur. Sic nulla de gestis ecclesiasticis essent certa, sed quaeque frivola; et ut verum fatear, nihil omnino
Abbreviated transcription (Latin):
mel acceptum ordinationis sue sacͣ¬
mentum. habeat ⁊ dum p̾sumit in con¬
secrando effectum. Qua propt̾ qͥ cũ¬
q accedit ut alios de sacramentis mi¬
nistrorum edoceat. in docendo discer¬
nens ordinationis sacramentum. ⁊or¬
dinati offitium. dicat qd̾ sacramen¬
tum semel acceptum. in susceptore
manet: s susceptoris offitium sepius
eccł̃e censura remonet.dicat etiam
qd̾ tam uera ẽ eccłe potestas cum ab
offitio ministrũ iure deponit: qmͣ ue¬
ra ẽ. cum eum in offitio rite disponit.
Doceatq qd̾ scismaticus sit. qui eccłe
catholice non consentit: de quo aucto¬
ritas ita dicit. Qd̾ conficit scismaticꝰ:
corpus xp̃i non ẽ. Et alibi. Extra ca¬
tholicam eccłam: non ẽlocus ueri sa¬
crifitii. Unde ⁊ dñs ꝑ moysen ita p̾ce¬
pit. In una inquit dõmo comedetis
eum: ⁊ non efferetis de carnibus eius foras.
Et incircumcisus: non comedet ex eo. In
unitate gͦ non in scismate sumitur: nec

Expanded text:
mel acceptum ordinationis suae sacrmel acceptum ordinationis suae sacramentum, habeat et dum praesumit in consecrando effectum. Quapropter quicunque accedit ut alios de sacramentis ministrorum edoceat, in docendo discernens ordinationis sacramentum et ordinati officium, dicat quod sacramentum semel acceptum, in susceptione manet, sed susceptionis officium saepius Ecclesiae censura removet. Dicat etiam quod tam vera est Ecclesiae potestas, cum ab officio ministrum jure deponit, quam vera est cum eum in officio rite disponit, doceatque quod schismaticus sit qui Ecclesiae catholicae non consentit; de quo auctoritas ita dicit: « Quod conficit schismaticus, corpus Christi non est. » Et alibi: « Extra catholicam Ecclesiam non est locus veri sacrificii. » Unde et Dominus per Moysen ita praecepit: In una, inquit, domo comedetis eum, et non offeretis de carnibus ejus foras. Et incircumcisus non comedet de eo . In unitate ergo, non in schismate, sumitur. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
menta: s exigente culpa eis sacramen¬
torum sepe tolluntur offitia. Scien¬
dum autem. quia aliud longe ẽ. qd̾
xp̃ianus ꝑ excommunicationẽ ab eccl̃a
deponitur: qͣm qd̾ minist̾ aliquis ab
officio remouetur. Illud enim assidue
grauat. hoc seꝑe aileuiat. Illud dãp¬
nat: hoc castigat. M inistro si indigne
agit. utile ẽ qd̾ deponitur: xp̾iano
autẽ mortiferum ẽ. quod ab eccła se¬
paratur. Dum enim ab eccł̃a scindit᷑.
infideł utiq. immo infideli det̾ior. iu¬
dicatur. Dñs quidem dicit. Qui nos
audit me audit.⁊qui uos sꝑnit me
sꝑnit. Ab eccła gͦ dissentire: a xp̃o est
cadere. Axp̃o autem cadere: fidem
non habere. S qui fide caret: nullũ
opus bonum ħt. Audi apłm. Omne
cramentum: dum aberrat afide. nul¬
lum facit bonum. Non omnis itaq
hñs sacramentũ: habet ⁊ sacram̾ti
offitium. Unde miramur quosdam
dicere de excommunicato seu depo¬
sito sacerdote. quod quia retinet se¬

Expanded text:
menta, sed exigente culpa eis sacramenmenta, sed exigente culpa eis sacramentorum saepe tolluntur officia. Sciendum autem quia aliud longe est quod Christianus per excommunicationem ab Ecclesia deponitur, quam quod minister aliquis ab officio removetur. Illud enim assidue gravat, hoc saepe alleviat. Illud damnat, hoc castigat. Ministro, si indigne agit, utile est quod deponitur. Christiano autem mortiferum est quod ab Ecclesia separatur. Dum enim ab Ecclesia scinditur, infidelis utique imo infideli deterior judicatur. Dominus quidem dicit: Qui vos audit, me audit, et qui vos spernit, me spernit . Ab Ecclesia ergo dissentire, a Christo est cadere. A Christo autem cadere, fidem non habere. Sed qui fide caret, nullum opus bonum habet. Audi Apostolum: Omne,cramentum, dum aberrat a fide, nullum facit bonum. Non omnis itaque habens sacramentum, habet et sacramenti officium. Unde miramur quosdam dicere de excommunicato seu deposito sacerdote, quod quia retinet se
Abbreviated transcription (Latin):
culpa reciditur: ⁊ ab eo nonnulli cre¬
brius deponuntur. Illo omnes inxp̃o
uiuunt: isto eccłia iubente aliqͥ seruiuiił.
Illud eccłe donum edificat: istud edi¬
ficatam disy ensat. Dispensatio ista
⁊ a quolibet agitur: s ab offitiali ꝑ ec¬
cłam posito ministratur. O d̾ si ꝑec
cłam ab offitio deponitur.manet sa¬
cramentum semel impositum: s sicut
in nr̃o legisti opusculo. manet ad u-¬
dicium non ad offitium. Sic ⁊xpĩano
cuilibet excommunicato. manet bap¬
tismi sacramentum. ñ ad remedium s
ad iudicium : non ad salutẽ: s ad con¬
dempnationẽ. M anet ideo dicimꝰ.
qr cum resipiscit: ꝑ eccl̃am reconcilia¬
tur: non rebaptiratur: Si enim sacra¬
mentum peccando amitt̾et: cum ad
eccłam penitendo rediret: eum ꝓcul
dubio rebaptirari oporteret. Sacra¬
menta quippe diuina sunt: unde et
habenti ea ꝑ hominẽ auferri non pos¬
sunt.Manent itaq ministris sacra¬

Expanded text:
culpa reciditur, et ab eo nonnulli creculpa reciditur, et ab eo nonnulli crebrius deponuntur. Illo omnes in Christo vivunt, isto, Ecclesia jubente, aliqui serviunt. Illud Ecclesiae domum aedificat, istud aedificatam dispensat. Dispensatio ista et a quolibet agitur, sed ab officiali per Ecclesiam posito ministratur. Quod si per Ecclesiam ab officio deponitur, manet sacramentum semel impositum, sed, sicut in nostro legisti opusculo, manet ad judicium, non ad officium. Sic et Christiano cuilibet excommunicato manet baptismi sacramentum, non ad remedium, sed ad judicium, non ad salutem, sed ad condemnationem. Manet ideo dicimus quia cum resipiscit, per Ecclesiam reconciliatur, non rebaptizatur. Si enim sacramentum peccando amitteret, cum ad Ecclesiam poenitendo rediret, eum procul dubio rebaptizari oporteret. Sacramenta quippe divina sunt. Unde et habenti ea per hominem auferri non possunt. Manent itaque ministris sacra
Abbreviated transcription (Latin):
tumcumq indignum. da ministrũ:
fatemur eum hab̾e offitium. Aliud
ẽ.loqui desacramento: aliud de of¬
ficio. O ffitium enim sacerdotale
qm multis int̾dicit᷑. s eis sacramentũ
non aufertur. Inde fit qd̾ cum eccłe
placet. ut eos aliqnͣdo reuocet. reuo¬
catos absoluit. ⁊ reconciliat: non qͥ¬
dem reordinat. Aliud est etiam dice¬
re de officiali malo qͥa non bene mi¬
nistrat: qui tñ dum minist̾ ẽ. qnͣtum¬
cumq malus utiq ministrat: aliud
ẽ ipsum ab offitio deponere. ne mi¬
nist̾ium faciat. An ignoramus quia
sacramenta alia sunt necessaria.
alia officialia: S aptismus quippe:ne¬
cessarius est omnib. Sacerdotat uero
seu clericał quelibet dignitas: ad of¬
ficium traditur aliquibꝰ. ꝑ aptirati opꝰ
nulli int̾dicit᷑. nec enim ab oꝑe xpĩano
baptizatus quisqͣm suspenditur: qͥn
potius siinde aberrauerit. multismo¬
dis reuocatur. Sacerdotale uero offici-¬
um seu clericale plurimis qm sepe ꝑ

Expanded text:
tumcunque indignum, da ministrum, tumcunque indignum, da ministrum, fatemur eum habere officium. Aliud est loqui de sacramento, aliud de officio. Officium enim sacerdotale quam multis interdicitur, sed eis sacramentum non aufertur. Inde fit quod cum Ecclesiae placet ut eos aliquando revocet, revocatos absolvit et reconciliat, non quidem reordinat. Aliud est etiam dicere de officiali malo, quia non bene ministrat; qui tamen dum minister est, quantumcunque malus, utique ministrat. Aliud est ipsum ab officio deponere, ne ministerium faciat. An ignoramus quia sacramenta alia sunt necessaria, alia officialia. Baptismus quippe necessarius est omnibus. Sacerdotalis vero seu clericalis quaelibet dignitas ad officium traditur aliquibus. Baptizati opus nulli interdicitur, nec enim ab opere Christia o baptizatus quispiam suspenditur; quin potius, si inde aberraverit, multis modis revocatur. Sacerdotale vero officium seu clericale plurimis quam saepe pro
Abbreviated transcription (Latin):
ita dicit. Q d̾ cumq ligaueris suꝑt̾rã.
erit ligatum ⁊ in celis. Ex hoc apłica
sedes. ⁊ ubiq t̾rarum catholici docto¬
res. ut scripta testantur antiqua pre¬
dicare solent. quia tam sacerdotes
qmͣ in clericali ordine ministri quili¬
bet tempore depositionis uł excom¬
municationis sue gr̃am semel accep¬
tam qͥdẽ retinent: s offitio carent.
Addunt etiam. quia qui in sacramen¬
tis altaris. seu sacramentoꝵ offitiis
consecrare p̾sumunt: qui ministri ñ
sunt. nich utiq faciunt. B eatus sane
papa innocentius ex apłice sedis as-¬
sensu scripsit. qd̾ quidam nerelon ab
hereticis ordinatus: quia nicħ habuit.
dare ei nil potuit. cuimanus imposu¬
it. Hic equidẽ si aministris licet in¬
dignis ñ tam̃ depositis uł excõmuni¬
catis ordinatus fuisset. ⁊ ipse in qͣn¬
tumcumq indignuᷤᷤ si minist̾ exist̾et:
ex offitio utiq ei conferret. cui manus
rite imponeret. Da ministrum qͣnͣ¬

Expanded text:
ita dicit: Quodcunque ligaveris super terram, ita dicit: Quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis . Ex hoc apostolica sedes et ubique terrarum catholici doctores, ut Scripta testantur antiqua, praedicare solent, quia tam sacerdotes quam in clericali ordine ministri quilibet tempore depositionis vel excommunicationis suae gratiam semel acceptam quidem retinent, sed officio carent. Addunt etiam quia qui in sacramentis altaris seu sacramentorum officiis consecrare praesumunt, qui ministri non sunt, nihil utique faciunt. Beatus sane papa Innocentius ex apostolicae sedis assensu scripsit quod quidam Nezelon ab haereticis ordinatus, quia nihil habuit, dare ei nil potuit cui manus imposuit. Hic equidem si a ministris, licet indignis, non tamen depositis vel excommunicatis ordinatus fuisset, et ipse, quantumcunque indignus, si minister existeret, ex officio utique conferret cui manus rite imponeret. Da ministrum quan
Abbreviated transcription (Latin):
qui iam minist̾ non ẽ nicħ facit. Sic enĩ
ea ds̃ agenda instituit. ut ñ nisi ꝑ ministrũ
m̃to altaris. nicħ facit. In hac sententia
uidet᷑ recꝰte dicꝰtũ. ñ tã nrĩs qͣm qͥb̾cũꝙ huc¬
usq catholicis. qr agens insacram̃to altanꝰ.
nẽ tͣditionis: ut qͣmuis aliqͥs boni m̾iti sit.
ñ tñ consecrare possit nͥ ordinat᷑ fuerit ut
minist̾ exhibeat officiũ. d̃i uͦ ẽ tribuere
ꝯsecrationiᷤᷤseu benedictionis effectũ. Q ꝓpt̾
ñ tem̾e fuerat arguendũ qd̾ ibi eccła teste
catholica constat positũ. Hoc potius ui¬
debatur adubitante querendum: u¬
trum quem semel posuit ecclesia
ministrum ad agendum aliqd̾ sacra¬
mentum: ipsa possit culpa promeren¬
te aliquem deponere. uł excommuni¬
eare: ita ut in sacramentis nequeat
ag̾e qd̾ antepotuit. Ad hec respon¬
dendum fuit: qr uiuus ⁊ p̃potens ẽ ser¬
mo dñi. qui claui eccłe qͣm sancciuit

Expanded text:
qui iam minister non est, nichil facit. Sic enim qui iam minister non est, nichil facit. Sic enim ea Deus agenda instituit, unde nisi per ministrum amento altaris nihil facit. » In hac sententia videtur recte dictum non tam nostris quam quibuscunque hucusque Catholicis quia agens in sacramento altaris, nem traditionis; ut quamvis aliquis boni meriti sit, non tamen consecrare possit nisi ordinatus fuerit ut ministri exhibeat officium, Dei vero est tribuere consecrationis seu benedictionis effectum. Quapropter non temere fuerat arguendum quod ibi, Ecclesia teste catholica, constat positum. Hoc potius videbatur a dubitante quaerendum, utrum quem semel posuit Ecclesia ministrum ad agendum aliquod sacramentum, ipsa possit, culpa promerente, aliquem deponere vel excommunicare, ita ut in sacramentis nequeat agere quod ante potuit. Ad haec respondendum fuit, quia vivus et praepotens est sermo Domini, qui clavi Ecclesiae quam sancivit
Abbreviated transcription (Latin):
num in nob̃ tantum. cum ad ꝑfectum
uenerimus. Hinc palus ait. Cum au¬
tem uen̾it qd̾ ꝑfectum ẽ: euacuabit᷑ qd̾ ex pa¬
te ẽ. Hoc in illa nob̃ uita seruatum ẽ: in qͣ
uidebimꝰ eum sicuti ẽ. Ibi quippe mani¬
festabitur: quia d̾s fuit.⁊ ẽ. ⁊ erit. oĩa
bona mominib Hoc aꝑte uidebit ca-¬
ritas que tunc erit in omnibus una:
⁊ singulis sese inuicem ꝑfecte uiuen¬
tibus. ⁊ diligentibus manifesta̾.⁊ d̾ope¬
nit᷑ conformata. sicut creatori creatura:
iunitate ꝑfecta ꝑ omnia scł̃a amen.
abbas radingensis mo¬
nast̾ii indignus: sanum
saꝑe. ⁊ recta docere. Illũ
quem uoluisti nr̃m tibi
recinere libellum. audiui tua
uoluntate non nr̃a concessione passim
expositum. ⁊ ut ipse testaris gratant̾ ac
ceptum: excepto qd non bene suscipiũt
illud de sacerdote deposito uł excom¬
municato ibidem ita dictum. Quem
municando destituit ab offitio. si insa¬
cramentis altaris ministrare p̃sumit:

Expanded text:
num in nobis tantum cum ad perfectum num in nobis tantum cum ad perfectum venerimus. Hinc Paulus ait: Cum autem venerit quod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est . Hoc in illa nobis vita servatum est in qua videbimus eum secuti est. Ibi quippe manifestabitur quia Deus fuit et est et erit omnia bona in omnibus. Hoc aperte videbit charitas, quae tunc erit in omnibus una, et singulis sese invicem perfecte videntibus et diligentibus manifesta, et Deo penitus conformata, sicut Creatori creatura, in unitate perfecta. Per omnia saecula. Amen. abbas Radingensis monasterii indignus sanum sapere et recta docere. Illum quem voluisti nostrum tibi retinere libellum audivi tua voluntate, non nostra concessione, passim expositum, et ut ceptum, excepto, quod non bene suscipiunt illud de sacerdote deposito vel excommunicato ibidem ita dictum. Quem municando destituit ab officio, si in sacramento altaris ministrare presumat,