comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm reu. icare a gentił
suꝑstitionis pomꝑa. qꝑ
gentili ꝓucdoria octoui¬
lus uideos in sp̃e pseudo¬
ꝓphẽ moysem seẽe men¬
tiens seduxit ⁊ ꝓmites
se in terram promissio¬
nis eos reducturũ ad ma¬
re tranffretandũ ad dis̃
ibiq eoꝵ multos młtis
miodis perire fecit Que
res młtis eoꝵ hoc ꝑiculo
erutis credendi in xp̃m
ses t̾re motu t̾ra fluctu¬
ante quidam coram oĩ¬
b orantib sublatus in
nentes. quo fcõ cessauit

Expanded text:
m revocaret a gentili superstitionis pompa, quod gentili pro victoria Octavilus Judeos in specie speudoprophetae Moysen se esse mentientis seduxit, et promittens se in terram repromissionis eos reducturum, ad mare transfretandum adduxit; ibique eorum multos multis modis perire fecit. Quae res multis eorum hoc periculo erutis credendi in Christum nses terremotu terra fluctuante, quidam coram omnibus orantibus sublatus in nentes; quo facto cessavit
Abbreviated transcription (Latin):
cum suꝑchar rex hunoꝵ
burgundiones nimis oppͥ
ip̃oꝵ refrenauerunt. syg̃.
dosii ierosolimnam ex noto
ꝓperauit. ⁊ inde reliquias
ꝓthomartyris stephi ⁊ du¬
as cathenas quas angłs
de manib petri remouit

Expanded text:
cum Suptar rex Hunorum Burgundiones nimis oppriipsorum refrenaverunt. 434.dosii, Hierosolimam ex voto properavit, et inde reliquias prothomartiris Stephani et duas catenas, quas angelus de manibus Petri apost
Abbreviated transcription (Latin):
ces. Tucius est ꝑuo eye rem
ꝑditam recuperare: qmͣ in
ambiguam litem conten¬
habet nũmos secura na¬
iugat. aura. Fortunam q.
suo temperat arbitrio. Car¬
nuna componit declamãt
concrepat om̃s ⁊ ꝑagit cãs
fitte cathone prior. Pua lo¬
quor ꝙ ius nimis prestan¬
tib opta: euemet el ause
possidet archa ionem. uiii

Expanded text:
ces. Tutius est parvo ere rem perditam recuperare, quam in ambiguam litem descenhabet nummos secura navigat aura: Fortunamque suo temperat arbitrio. Carmina componit declamat, concrepat omnes Et peragit causas, fi que Catone prior. Parva loquor, quodvis nummis presentibus opta, Eveniet, clausum poss
Abbreviated transcription (Latin):
fiemignis remeñ nascit᷑
p̾m̃itiatus ex nomine ꝑ
montanũ monachum.
quo nato idem monta¬
cte ciliqie matris eius
oculos sios liniens illu¬
minatus est. uincentius

Expanded text:
Remigius Remensis nascitur, prenuntiatus ex nomine per Montanum monachum. Quo nato idem Montacte Ciliniae matris ejus oculos suos liniens, illuminatus est. Germanus
Abbreviated transcription (Latin):
pb̃i natione hyspanus eum¬
głia heroicis u̾sibus expli¬
cauit. Porphirius u̾o mis¬
so ad constantinũ insigni
uolumine ab exilio reuoca¬

Expanded text:
 natione Hispanus, evangelia heroicis versibus explicat. Porphirius, misso ad Constantinum insigni volumine, exilio libera
Abbreviated transcription (Latin):
ostrogotoꝵ regis ⁊ arda¬
rici gepidarum regis ⁊
multaꝵ aguilonariũ gẽ¬
tiuim sibi subiectarũ au¬
ta ꝑ eos efferbuit dei in¬
dignatio ut nulła õĩno
cuutatem caftellum uł
qua potuerit tutari mu¬
intio. Postremo aureł.
urbem eis obsidentibus:
ad sb̃sidium galliaꝵ ad¬
uolauit pr̃icius romano¬

Expanded text:
Ostrogothorum regis et Ardarici Gepidarum regis et multarum aquilonarium gentium sibi subjectarum auta per eos Dei efferbuit indignatio, ut nullam omnino civitatem, castellum vel rum potuerit tutari munitio. Postremo Aurelianis urbem eis obsidentibus, ad subsidium Galliarum advolavit patricius Romano
Abbreviated transcription (Latin):
constancia tunc licinii de¬
laciis utebatur. Huis accidit
pbrm quenidam uenire ĩ
noticiam latenter ꝑtib ar

Expanded text:
Constantia tunc Licinii delatiis utebatur. Huic accidit presbyterum quemdam venire in notitiam, latenter partibus Ar
Abbreviated transcription (Latin):
pore corpora scõꝵ. Stephani
ꝓthomir̃is. Nichodemi. Gama¬
caphargamala irłm tran¬
stulit. ꝙͣ post aliquos ãnos
ln leuatum a iuliana ma¬
trona que corpus uiri sc̃ fu
alexandri sepulti iuxta cor¬
uit: ⁊ leuare uolens corpꝰ¬

Expanded text:
 Corpora sanctorum Stephani prothomartiris. Nicodemi, GamaCaphargamala Hierusalem transtulit, quod post aliquot annos inde levatum est a Juliana matrona, quae corpus Alexandri viri sui sepulti juxta corris levare volens
Abbreviated transcription (Latin):
non statim intelligat nec tab̾¬
nariã uirginẽ nec ad ulterũ
monachũ nec clericum posse
nitatis in crimine ẽ. ergo certe
ut ꝑsonis aliis pretermissis ad
uirginem ueniã que institato¬
rias excercet artes. Nescio an cor¬
pore qd scio sp̃u uirgo non per¬
manet. Rethoricati sumus et
inmore de clamatoꝵ paululũ
lusimus. tu nos heluidi coegis¬
ti qui iam euangłio chorus can¬
te eiusdẽ uis ẽẽ głe uirgines
et maritatas. Et quia arbitror
te ueritate suꝑatum ad detrac¬
tionẽ uite mee et ad maledicta
conuerti. Solent enĩ hoc et mu¬
liercule facere que uictorib
dñis mala optant mangulis. Il¬
lud dico p̃ueniens głe michi
marie de traxisti ore me laceres
et caninã fecundiã seruis dñi
pariter exꝑiatur et mater. Expł¬

Expanded text:
non statim intelligat, nec tabenon statim intelligat, nec tabernariam virginem, nec adulterum monachum, nec clericum posse nitatis in crimine est? Ego certe, ut aliis personis praetermissis ad Virginem veniam: quae institorias exercet artes, nescio an corpore, quod scio, spiritu virgo non permanet. 22. Rhetoricati sumus, et in morem declamatorum, paululum lusimus. Tu nos, Helvidi, coegisti, qui jam Evangelio coruscante, ejusdem vis esse gloriae virgines et maritatas  Al. maritas. Et quia arbitror te veritate superatum, ad detractionem vitae meae et ad maledicta converti solent enim hoc et mulierculae facere, quae victoribus dominis male optant in angulis, illud dico praeveniens, gloriae mihi Mariae detraxisti, ore me laceres, et caninam facundiam servus Domini pariter experiatur et mater.
Abbreviated transcription (Latin):
uit qd̃ si fecerit ñ derelĩquid.ni¬
chilominus in coherentib infert.
Consilium autẽ do tãqͣm mĩam¬
consecutus adño ut sint fideles.
Existimo ergo hoc bonũ ẽẽ ꝓpt̾
instantẽ necessitatẽ quia bonũ
est homini sic esse que ẽ illa ne¬
cessitas. Ue p̃gnantib. et nutri¬
entib in illa die. Ideo silua suc¬
crescit ut postea recidȩtur. Ideo
ager seritur ut metatur: iam
plenus est orbis terra nos cotudie
capit. Cotidie bella secant mor¬
bi subtrahunt naufragia ab¬
sorbunt et nichilominus de
terminis litigamus. De hoc
mero sunt illi qui agnũ sequ¬
untur qui uestimenta sua ñ
coinquinauerunt uirgines
eñĩ ꝑmanserunt. Obserua quid
significet quo inquinauerunt
ego non audeo exponere ne
heluidius calũpnietur: qd̃ aũt
ait quasdam ẽẽ uirgines taber¬
narias ego tibi plus dico ẽẽ in
his et adulteras: et quo magis
mireris et clericos ẽe caupones
et monachos impudicos: sed qͥs

Expanded text:
nit, quod si fecerit, non delinquit; ninit, quod si fecerit, non delinquit; nihilominus in cohaerentibus infert: Consilium autem do, tamquam mino, ut sim fidelis. Existimo ergo hoc bonum esse propter instantem necessitatem; quia bonum est homini sic esse. Quae est ista necessitas? Vae praegnantibus et nutrientibus in illa die . Ideo silva succrescit, ut postea recidatur. Ideo ager seritur, ut metatur. Jam plenus est orbis, terra nos non capit. Quotidie bella 230 nos secant, morbi subtrahunt, naufragia absorbent, et nihilominus de terminis litigamus? De hoc numero sunt illi, qui Agnum sequuntur , qui vestimenta sua non coinquinaverunt, virgines enim permanserunt. Observa quid significet, coinquinaverunt. Ego non audeo exponere, ne Helvidius calumnietur. Quod autem ais quasdam esse virgines tabernarias; ego tibi plus dico, esse in his et adulteras, et, quo magis mireris, clericos esse caupones, et monachos impudicos. Sed quis
Abbreviated transcription (Latin):
abrahã. Om̃ia quecũq dicit
tibi sara audi uocẽ eius. que ñ
est in partus anxietatib et do¬
lore: que deficientib menstru¬
is cruoris officiis mulier ẽẽ
de sistit: a dei maledictione fit
liberinec ẽ aduirum conu̾sio
eius sed econtrario uir subici¬
tur ei. et dñi ei uoce p̃cipitur.
Om̃ia quecũq dicit tibi sara
audi uocẽ eius. et sic incipiũt
uacare orationi. quia quam¬
diu inconigio debitũ soluit᷑
orandi preteritur instantia. Ñ
negamus uiduas maritatas¬
scãs mulieres inueniri: s que
uxores esse desierint que inip
sa necessitate conuigii. imitan
necessitatẽ imponit at laqueũ.
s id qd̾ honestũ ẽ suadet. uo¬
lens om̃s ẽẽ sic̃ se ipsum: et qͣm¬
quã de uirginitate p̃ceptũ dñi
non habeat quia ultra hoĩes
est. qd̾ admodo impudentis e¬
rat adu̾sum naturã cogere alio¬
que modo dicere uolo uos ẽẽ
qd̾ angłi sunt: unde et uirgo
maioris est p̃cii dum id contemp¬

Expanded text:
Abraham: Omnia quaecumque dicit Abraham: Omnia quaecumque dicit tibi Sara, audi vocem ejus . Quae non est in partus anxietatibus et dolore, quae deficientibus menstrui cruoris officiis, mulier esse desiit, a Dei maledictione fit libera: nec est ad virum conversio ejus, sed e contrario vir subjicitur ei, et Domini ei voce praecipitur: 229 Omnia quaecumque tibi dicit Sara, audi vocem ejus : et sic incipiunt vacare orationi. Quia quamdiu in conjugio debitum solvitur, orandi praeteritur instantia. 21. Non negamus viduas, non negasanctas mulieres inveniri; sed quae uxores esse desierint, quae in ipsa necessitate conjugii virginumnecessitatem imponit aut laqueum, sed id quod honestum est, suadet, volens omnes esse sicut seipsum. Et quamquam de virginitate praeceptum Domini non habeat: quia ultra homines est; et quodammodo impudentis erat, adversum naturam cogere, alioque modo dicere, Volo vos esse, quod Angeli sunt: unde et virgo majoris est mercedis, dum id contem
Abbreviated transcription (Latin):
abore dependent. Cõputantur
sũptus inpendia p̃parantur.
hinc cocorum accincta manꝰ
carnes terit. hĩc textricũ tur¬
ba cõmurmurat. Huntiatur
interim uirũ uenise cũ sociis:
illa ad hirundinis modũ lustͣt
uniu̾sa penetralia. sitorus rigeat.
si pauim̃ta uerruerint. si ordina¬
ta sint pocula. si prandiũ p̃para¬
tum. Responde queso inter is¬
ta ubi sit dei cogitacio et her fe¬
lices domus. ceterum ubi typa¬
na sonant tibia clamitat. lyra
garrit. cymbalũ concrepat. quiᷤ
libi dei timor parasitus in con¬
tumeliis gloriatur. Ingredu¬
tur exposite libidinũ uictime.
et tenuitate uestiũ nude inpu¬
dicis oculis ingeruntur. his in¬
felix uxor aut letatur et periit
aut offenditur et maritus in
iuria concitatur. Huc discor¬
dia seminariũ repudii. Aut
liberoꝵ educatio necessitateᷤ ma¬
riti correctio seruuloꝵ quem
a xp̃i cogitatione nõ auocent.
Defecerunt ait scriptura sare
muliebria. Post qd dicitur ad

Expanded text:
ab ore dependent, computantur ab ore dependent, computantur sumptus, impendia praeparantur. Hinc cocorum accincta manus carnes terit, hinc textricum turba commurmurat: nuntiatur interim vir venisse cum sociis. Illa ad hirundinis modum lustrat universa penetralia, si torus rigeat, si pavimenta verrerint, si ornata sint pocula, si prandium praeparatum. Responde, quaeso, inter ista ubi sit Dei cogitatio? Et hae felices domus? Caeterum ubi tympana sonant, tibia clamitat, lyra garrit, cymbalum concrepat, quis ibi Dei timor? Parasitus in contumeliis gloriatur: ingrediuntur expositae libidinum victimae, et tenuitate vestium nudae impudicis oculis ingeruntur. His infelix uxor, aut laetatur, et perit: aut offenditur, et maritus in jurgia concitatur. Hinc discordia, seminarium repudii. Aut liberorum educatio, necessitates mariti, correctio servulorum, quam a Dei cogitatione non avocent? Defecerunt, inquit Scriptura, Sarae muliebria : post quod dicitur ad
Abbreviated transcription (Latin):
non est nupta cogitat que sũ
dei ut sit sc̃ã corꝑe et sp̃u. Nã
que nupta ẽ. cogitat que sunt
mundi quomͦ placeat uiro.
Quid oblatras quid repugnas:
uas electionis hec loquitur. di
usa est dicens mulier et uir¬
gõ. Uide qͣnte felicitatis sit qͤ
et nomen sexus amuserit uir¬
go iam mulier nõ uocatur qͤ
non est nupta cogitat que sunt
dm̃i ut sit scã corꝑe et sp̃u. Uir¬
gnus definitio ẽ sc̃am ẽẽ corꝑe
et sp̃u quia nichil ꝓsit car¬
nem habere uirginẽ simente
quis nupserit. Que uero nup¬
ta est cogitat que sunt mun-¬
di quomͦ placeat uiro. Idem
tu putas ẽẽ dieb ac noctib
ua care orationi uacare ieiuni¬
is et ad aduentũ mariti expo¬
lire faciem gressũ frangere si¬
mulare blandicias. illa hoc agit
ut turpior pareat et nature
bonum infuscet iniuria. Hec
ad speculũ pingitur et incon¬
tumeliã artificis conatur.: pul¬
chrior ẽẽ quã nata est. Inde
infantes garriunt familia ꝑ¬
strepit liberi ab osculis liberi

Expanded text:
tat quae sunt Dei, ut sit sancta corpore et spiritu. Nam quae nupta est, cogitat, quae sunt mundi, quomodo placeat viro . Quid oblatras? quid repugnas? Vas electionis haec loquitur, 228 Divisa est, dicens, mulier, et virgo. Vide quantae felicitatis sit, quae et nomen sexus amiserit. Virgo jam mulier non vocatur. Quae non est nupta, cogitat quae sunt Domini, ut sit sancta corpore et spiritu. Virginis definitio, sanctam esse corpore et spiritu; quia nihil prosit carnem habere virginem, si mente quis nupserit. Quae vero nupta est, cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat viro. Idem tu putas esse diebus et noctibus vacare orationi, vacare jejuniis; et ad adventum mariti expolire faciem, gressum frangere, simulare blanditias? Illa hoc agit, ut turpior appareat, et naturae bonum infuscet injuria. Haec ad speculum pingitur, et in contumeliam artificis conatur pulchrior esse quam nata est. Inde infantes garriunt, familia perstrepit, liberi ab osculis et
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ad modum fr̃s dñi in euã¬
gelio intelligas appellari iux-¬
ta naturam. sed scriptura nõ
dicit: nec marie eos uocans
filios nec ioseph uxta gentẽ:
sed absurcdum est ut pauci
ex iuideis uocati sint fr̃s. cum
om̃s qui ibi erant hac lege ui¬
dei fr̃s potuerint appellariui¬
ia affectum humani uiris et
sp̃e. Uerum sic qui magis fr̃s
quã apłi. quos docebat intrin¬
secus quos epatres uocabat et
fr̃s: aut si om̃s quia homines
fr̃s: stultũ fuit nuntiari qͣsi
ꝓprium. Ecce fr̃s tui querunt

Expanded text:
quem modum fratres Domini in Evanquem modum fratres Domini in Evangelio intelligas appellari. Juxta naturam? Sed Scriptura non dicit, nec Mariae eos vocans filios, nec Joseph. Juxta gentem? Sed absurdum est, ut pauci ex Judaeis vocati sint fratres, quum omnes qui ibi erant hac lege Judaei, fratres potuerint appellari. Juxta affectum humani juris ac spiritus? Verum si sic, qui magis fratres quam Apostoli, quos docebat intrinsecus, quos matres vocabat et fratres? Aut si omnes quia homines, fratres, 223 stultum fuit nuntiari quasi proprium Ecce fratres tui quaerent
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ꝑ secutatus es me. et quia
scrutatus es om̃ia uasa mea:
Quid inuenisti de om̃ib reb
tuis. p᷑one hic in conspectu fra¬
trum tuoꝵ et fratrũ meorũ
et redarguent inter duos nos.
Responde qui sint isti fratres
iacob et laban qui tunc fue¬
rint inp̃senti: esau certe frãt
iacob et absens erat et laban
filius bathuel fratres excepta
numerabilia sunt istius mo¬
di libris inserta diuinis: sed
ne longum faciam ad extremã
diuisionis partem reu̾tar idẽ
et affectu fr̃s dici qui in duo
scinditur inspiritale et inõ¬
mune: in spiritale: quia om̃s
nomen tuũ fr̃ib meis. & alibi
uade et dic frib meis. Porro
in cõmune qͥua om̃s homines
his qui oderunt uos fr̃s nr̃i
uos estis: et apłs ad corinthios
si quis frat̃ nominatur formea¬
tor aut auarus. aut idolis ser¬
uiens. aut maledicus. aut ebͥ¬
osus. aut rapax: cum eiusmodi
nec cibum sumere. et cet̾ahis
similia. In terrogo nũc iuxta

Expanded text:
quod persecutus es me? et quare quod persecutus es me? et quare scrutatus es omnia vasa mea? Quid invenisti de omnibus tuis? Pone hic in conspectu fratrum tuorum et fratrum meorum: et redarguent inter nos duos . Responde, qui sint isti fratres Jacob et Laban, qui tunc fuerant in praesenti. Esau certe frater Jacob absens erat, et Laban filius Bathuel fratres, excepta Innumerabilia sunt istiusmodi, libris inserta divinis. Sed ne longum faciam, ad extremam divisionis partem revertar, id est, et affectu fratres dici, qui in duo scinditur, in spiritale et in commune. In spiritale, quia omnes nomen tuum fratribus meis . Et alibi: Vade dic fratribus meis . Porro in commune, quia omnes his qui oderunt vos, fratres nostri estis . Et Apostolus ad Corinthios: Si quis frater nominatur fornicator, aut avarus, aut idolis serviens, aut maledicus, aut ebriosus, aut rapax, cum ejusmodi nec cibum sumere , et caetera his similia. Interrogo nunc, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
es uinculisz ne q̃rulus sibiles
et te dicas magis argumenta¬
tionib tortuosis qͣm scriptu¬
rarum ueritate suꝑatum: ia¬
cob ysaãc filius et rebecoe cũ
fr̃is insidias metuens meso¬
potamiã ꝑrexisset accessit et
deuoluit lapidem de ore pu¬
tei et ad aquauit oues laban
fr̃is matris sue et osculatus ẽ
iacob rachel et ex elamans
uoce sua plorauit. et indica¬
uit rachel quia frater ẽ pa¬
tris euis. et qͥa filuis rebecce
est. Eoce et hic eadẽ lege qua
supͣ frater sororis filius appel¬
latur. et iterũ. Dixit aũt laban
ad iacob. Qm̃ frater m̃s es nõ
seruies mͥ gratis clic michi qͤ
sit merces tua. Ex pletis itaq
uiginti annis cũ ignorante
socero uxorib filiisq comitatꝰ
reuert̾erur ad patͥam. conse¬
cutus est eũ laban in mon¬
te galaad et cũ ydola que ra-¬
chel occultabat quesita non in¬
uenisset insarcinis. respondit
iacob et dixit ad laban: que cul¬
pa mea ẽ et qd̃ delictũ meum

Expanded text:
es vinculis, ne querulus sibiles, es vinculis, ne querulus sibiles, et dicas, te magis argumentationibus tortuosis, quam Scripturarum veritate superatum. Jacob, Isaac filius ac Rebeccae, cum fratris insidias metuens, Mesopotamiam perrexisset, accessit et devolvit lapidem ab ore putei, et adaquavit oves Laban fratris matris suae . Et osculatus est Jacob Rachel, et exclamans voce sua, ploravit, et indicavit Rachel, quia frater est patris ejus, et quia filius Rebeccae est . Ecce et hic eadem lege qua supra, frater, sororis filius appellatur. Et iterum: Dixit autem Laban ad Jacob: Quoniam frater meus es, non servies mihi gratis . Dic mihi, quae sit merces tua. Expletis itaque viginti annis, cum ignorante socero, uxoribus filiisque comitatus reverteretur ad patriam, consecutus est 222 eum Laban in monte Galaad. Et cum idola quae Rachel occultabat quaesita non invenisset in sarcinis, respondit Jacob, et dixit ad Laban: Quae culpa mea est, et quod delictum meum,
Abbreviated transcription (Latin):
multa generis turba diffun¬
ditur. ut ingenesi. Dix̃ autem
abraham ad loth. nõ sit rixa in¬
ter me et de et int pastores me¬
os et iit̾̃ pastores tuos qͥa hoĩes
fr̃s nos sumus. ibiq. et elegit
sibi loth regionẽ iordanis. et
eleuauit loth aboriente et dis¬
cesserunt unusquisq afr̃e
suo: et certe loch nõ ẽ frater a¬
brahe. s filius fr̃is eius aran.
Thara quippe genuit abrahã
et nachor et aran. Et aram ge¬
nuit loth: et rursum: abrahã aũ
charrã. et sũpsit abrahã sarrã
uxorẽ suã et loth filiũ fr̃is sui:
qd̃ si ad huc dubitas fratrẽ frĩs
filiũ nuncupari accipe exem¬
plum. Cũ aũt audisset abrahã
qrua captiuus ductus ẽ loth fr̃
nocturni impetus descͥpsiss
adiecit: et reduxit omne equi¬
tium sodomoꝵ et loth fr̃em su¬
um reuocauit. Sufficiebant
hec ad ea que diximꝰ ad ꝓbanda
s ne in aliquo cauelleris et te
quasi lubricus anguis euol¬
uas testimonioꝵ stͥngendus

Expanded text:
multa generis turba diffunmulta generis turba diffunditur, ut in Genesi. Dixit autem Abraham ad Lot: Non sit rixa inter me et te, et inter pastores meos et pastores tuos, quia homines fratres nos sumus. Ibique, et elegit sibi Lot regionem Jordanis, et elevavit Lot ab Oriente, et discesserunt unusquisque a fratre suo . Et certe Lot non est frater Abrahae, sed filius fratris ejus Aram. Thara quippe genuit Abraham et Nachor et Aram: et Aram genuit Lot. Et rursum: Abraham auteCharan. Et sumpsit Abraham Saram uxorem suam, et Lot filium fratris sui . Quod si adhuc dubitas fratrem, fratris filium nuncupari, accipe exemplum. Cum autem audisset Abraham, quia captivus ductus est Lot frater cum caedem nocturni impetu descripsisset, adjecit: Et reduxit omnem equitatum Sodomorum, et Lot fratrem suum revocavit . Sufficiebant haec ad ea quae diximus approbanda. Sed ne in aliquo cavilleris, et te quasi lubricus anguis evolvas, testimoniorum stringendus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ quã matrẽ dñi. Et unde
ais fratres dñi dicti sunt qui
nõ erant fr̃s: Iam nũc doce¬
beris quattuor modis in scͥp¬
turis diuinis fr̃s dicinatura.
gente. cognatione. affectu: na¬
tura. ut esau. et iacob.xiii. pa¬
ut in deut̾onono: si autẽ eme¬
ris fr̃em tuũ qui ẽ hebreus
ił que ẽ hebrea seruiet tibi
sex anns. et septimo anno di¬
mittes eũ liberũ abste. Et in
eodẽ constituendo: Constitues
suꝑ te pͥncipem quẽ elegerit
dñs d̃s tuus eum qui ex fr̃ib
tuis sit. Non eñi poteris cons
rursum. Ne uiso uitulo fr̃is
negligas eaz reuersione reduces
tuo qd̾ si nõ ad ꝓpinquat tibi
frater tuus neq noueris eum.
collige ea intra domũ tuã et e¬
runt decum donec queret ea
frater tuus et reddes ei. Item
bus meis cognatis scłm carnem
qui sunt israhelite. Porro cogna¬
tione fr̃s uocantur qui sunt
de una familia. id ẽ. Tat yiã
quas latini pat̃nitates inter¬
pretantur: et cũ exuna radice

Expanded text:
esse, quam matrem Domini. Et unde, esse, quam matrem Domini. Et unde, ais, fratres Domini dicti sunt, qui non erant fratres? Jam nunc doceberis, quatuor modis in Scripturis divinis fratres dici: natura, gente, cognatione, affectu. Natura, ut Esau et Iacob, Aut in Deuteronomio: Si autem emeris fratrem tuum, qui est Hebraeus, vel quae est Hebraea, serviet tibi sex annis: et septimo anno dimittes eum liberum abs te . Et in eodem: Constituendo constitues super te principem, quem elegerit Dominus Deus tuus, eum qui ex fratribus tuis sit. Non enim poteris constrursum: Ne viso vitulo fratris negligas ea: Reversione reduces Quod si non appropinquat tibi frater tuus, neque noveris eum, colliges ea intra domum tuam: et erunt tecum donec quaerat ea frater tuus, et reddes ei . Et pro fratribus meis, cognatis secundum carnem, qui sunt Israelitae . Porro cognatione fratres vocantur, qui sunt de una familia, id est, patria: quas Latini 221 paternitates interpretantur; cum ex una radice
Abbreviated transcription (Latin):
rex uida uicissima zarias uoca¬
tur. mons thabor tabiriũ dicit᷑:
Rursũ hermon penices cog¬
nominant sanior. et amorre¬
us cognominauit eũ sanir.
Eadem celi plaga trib nomini¬
bus appellatur. nageb theman
darom: lege ezechiel: petrus
symon dicitur. et cephas et ui¬
das zeloteᷤᷤ. in alio euangłio tad¬
de om̃ib scripturis lector pote¬
rit congregare. Nũc illud est
qd̵ conamur ostendere ut fr̃s
dñi appellentur filii matertere
eius marie qui antea nõ credẽ¬
tes postea crediderunt. licet fi¬
eri potuerit ut uno statim ere¬
dente alii diu in creduli fuerĩt
et hanc ẽẽ matrẽ ia cobi et io¬
setis id est mariã cleophe uxo¬
rem alphei. hanc dictam ma¬
riam ia cobi minoris: que si mat
et non alioꝵ dicendo matrem
alterus uoluisset intelligi. Ue¬
rum in hac parte contẽptiosũ
funẽ nõ thrao: alia fuerit ma¬
ria cleophe. alia maria iacobi
et iosetis dũ modo constet nau
eandẽ mariã iacobi et iosetis

Expanded text:
rex Juda, vicissim Azarias vocarex Juda, vicissim Azarias vocatur. Mons Thabor, Itabyrium dicitur. Rursum Hermon Phoenices cognominant Sanior, et Amorraeus cognominat eum Sanir. Eadem coeli plaga tribus nominibus appellatur, Nageb, Theman, Darom, lege Ezechiel. Petrus, et Simon dicitur, et Cephas. Judas zelotes, in alio Evangelio 220 Thadde omnibus Scripturis lector poterit congregare. 14. Nunc illud est quod conamur ostendere, quemadmodum fratres Domini appellentur filii materterae ejus, Mariae, qui antea non credentes, postea crediderunt. Licet fieri potuerit, ut uno statim credente, alii diu increduli fuerint, et hanc fuisse matrem Jacobi et Josetis, id est, Mariam Cleophae uxorem Alphaei, et hanc dictam Mariam Jacobi minoris. Quae si esset et non aliorum dicendo matrem, alterius voluisset intelligi. Verum in hac parte contentiosum funem non traho, alia fuerit Maria Cleophae, alia Maria Jacobi et Josetis, dummodo constet, non eamdem Mariam Jacobi et Josetis
Abbreviated transcription (Latin):
filius erit et credet in iħm et
frater dñi putandus. et quomͦ
tercius ad distinctionẽ maioris
appellabitur minor cũ maior
⁊minor non inter tres sed inter
duos soleant prebere distantiã
te. De inde post trienniũ ueni
iherosolimã idere petrũ et
mansi apud illum dieb .xu.
et cognita gr̃a que data ẽ mͥ.
Petrus. et iacob. et Iohs qui
uidebantur colũpne. Ne aũt
herode fuerat interẽptus: res¬
tat conclusio ut maria ista
que iacoby minoris scribitur
mater. fuerit uxor alphei et
soror marie matris dñi quam
mariã cleophe ioħs euãgłista
cognominat a patre suie agen¬
tili familia aut quacũq
alia causa ei nomen imponẽs.
uidetur qd alibi dicatur ma-¬
ria iacobi minoris mat̾ et hic
maria cleͦphe disce scripture
consuetudinẽ hominẽ diuer¬
sis nominib appellari. Ragu¬
hel socer moysi et iothor dicit᷑¬
Degedeon. non nullis causis
ĩmutati nominis ante p̃missi ᷤᷤ
subito iherobaal legitur. Ozias

Expanded text:
filius erit; et credet in Jesum; et filius erit; et credet in Jesum; et frater Domini putandus, et quomodo tertius ad distinctionem majoris appellabitur minor, cum major et minor, non inter tres, sed inter duos soleant praebere distantiam;te: Deinde post triennium veni Jerusalem videre Petrum, et mansi apud illum diebus quinEt cognita gratia, quae data est mihi, Petrus et Jacobus et Joannes, qui videbantur columnae esse Herode fuerat peretat conclusio, ut Maria ista quae Jacobi minoris scribitur mater, fuerit uxor Alphaei, et soror Mariae matris DMaria Cleophae Joannes Evangelista cognominat a patre: sive a gentilitate familiae aut quacumque alia causa ei nomen imponens. videtur, quod alibi dicatur: Maria Jacobi minoris mater: et hic Maria Cleophae Al. Cleophe: disce Scripturae consuetudinem, eumdem hominem diversis nominibus nuncupari. Raguel socer Moysi, et Jethro dicitur. Gedeon, nullis causis immutati nominis ante praemissis, subito Jerobaal legitur. Ozias
Abbreviated transcription (Latin):
et fallunt ut eoꝵ mariã matrẽ
dicerent. quos iudei fr̃s iħ̃u ẽẽ
dixerunt. et furor cecus et in ꝓ¬
ꝑium exitium mens uesana
dicis adcrucem dñi matrẽ eius
fuisse p̃sentem. Dicis ioħi cdisci¬
pulo obuiduitatẽ et solitudinẽ
cõmendatã quasi uixta te non
haberet quattuor filios et innu¬
meras filias quarum consortio
frueretur. uiduã quoq nomi¬
nas qd̃ scriptura nõ loquitur ⁊
cũ or̃ia euangłistarũ exem¬
pla ꝓponas. soluis tibi ioħis
uerba non complacent. Dicis
transitorie ad crucẽ dñieam
fuisse p̃sentem ne consulto p̾¬
terisse uderis. Et tam̃ que cũ
illa mulieres fuerint siles ig¬
noscerẽ nescienti nisi uiderẽ
consulto reticentem. Audi itaq¬
Stabant aũt iuxta crucẽ ihu
mater eius et soror matris eiꝰ
maria cleophe et maria mag¬
dalene. Nulli dubiũ est duos
fuisse apłos iacobi uocabulo
nuncupatos. iacobũ zebedei. et
dñi scriptura cõmemorat. Apłm
uis ẽẽ annon: Si apls ẽ alphei

Expanded text:
fallunt, ut eorum Mariam matrem dicerent, quos Judaei fratres Jesu esse dixerunt? » 13. O furor caecus, et in proprium exitium mens vesana! Dicis ad crucem Domini matrem ejus fuisse praesentem, dicis Joanni discipulo ob viduitatem et solitudinem commendatam: quasi juxta te non haberet quatuor filios, et innumeras filias, quarum consortio frueretur? Viduam quoque nominas, quod Scriptura non loquitur. Et cum omnia Evangelistarum exempla proponas, solius tibi Joannis verba non placent. Dicis transitorie, ad crucem Domini eam fuisse praesentem, ne consulto praeterisse videaris: et tamen quae cum illa mulieres fuerint, siles. Ignoscerem nescienti, nisi viderem consulto reticentem. Audi, itaqStabant autem juxta crucem Jesu mater ejus, et soror matris ejus Maria Cleophae, et Maria Magdalene . Nulli dubium est, 219 duos fuisse Apostolos Jacobi vocabulo nuncupatos, Jacobum Zebedaei, et Domini Scriptura commemorat, Apostolum vis esse, an non? Si Apostolus est, Alphaei
Abbreviated transcription (Latin):
fiebant una caro: quando ue¬
ro uexilla ꝑtonuit tempus
breuitatũ est reliquũ est ut et
qui habent uxores sic sint qͣsi
non habentes adherentes dño
unus cũ eo efficimur sp̃s qua¬
requia qui sine uxore est solli¬
citꝰ ẽ ea que dei sunt quomodo
placeat deo: qui aut̃ cum uxo¬
re ẽ sollicitus ẽ que sunt huiꝰ¬

Expanded text:
fiebant una caro. Quando vefiebant una caro. Quando vero vox illa pertonuit: Tempus breviatum est: reliquum est, ut et qui habent uxores, sic sint, quasi non habeant; adhaerentes Domino, unus cum eo efficimur spiritus . Et quare? Quia qui sine uxore est, cogitat ea quae Dei sunt, quomodo placeat Deo. Qui autem cum uxore est, sollicitus e
Abbreviated transcription (Latin):
uirginẽ fuisse ꝑmariã. ut ex uir¬
ginali coniugio uirgo filius
nascere tur. Si enĩ inuirum sẽm
fornicatio nõ cadit et aliam eũ
uxorem habuisse nõ scribitur.
marie autẽ quã in putatus est
habuisse custos fuit potius qͣm
maritus. Relinquitur uirginẽ
eum mansisse cum maria qui
pater dñi meruit appellari: et
quia decomparatione uirgini¬
tatis et nuptiarũ sum aliqua
dicturus obsecro lecturos ne
me putent nuptiis de traxis¬
se inuirginũ laude. et aliꝙͣ
fecisse distantiã inter scõs ue¬
teris testam̃ti et noui. id est in¬
ter eos qui habuere conuigia
et hos qui a cõplexu mulierũ penit̃
recesserunt. Uerum ꝓcondicio¬
ne temporum alie eos tunc
sub iacusse sententie et alie
nos inquos fines seculoꝵ de¬
currerunt. Quãdu lex illa ꝑ¬
mansit crescite et multiplica¬
mini et replete t̾ram et male¬
dicta sterilis que non facit sem̃
in isrł. Nubebant om̃s et nube¬
bantur. et relictis parentibus

Expanded text:
virginem fuisse per Mariam, ut ex virvirginem fuisse per Mariam, ut ex virginali conjugio virgo filius nasceretur. Si enim in virum sanctum fornicatio non cadit, et aliam eum uxorem habuisse non scribitur: Mariae autem, quam putatus est habuisse, custos potius fuit, quam maritus: relinquitur, virginem eum mansisse cum Maria, qui pater Domini meruit appellari. 20. Et quia de comparatione virginitatis et nuptiarum sum aliqua dicturus, obsecro lecturos ne me putent nuptiis detraxisse in virginum laude, et aliquam fecisse distantiam inter sanctos veteris Testamenti et novi, id est, inter eos qui habuere conjugia, et hos qui a complexu mulierum penitus recesserunt, verum pro conditione temporum alii eos tunc subjacuisse sententiae, et alii nos, in quos fines saeculorum decurrerunt. Quamdiu lex illa permansit: Crescite, et multiplicamini, et replete terram ; et, Maledicta sterilis, quae non parit semen in Israel , nubebant omnes, et nubebantur, et derelictis parentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
Ingerantur dura p̾sepia uagi¬
tus. paruuli octauae diei circũ¬
cisio. Tempus purgationis ut
ꝓbetur inmundus: nõ erubes¬
cuus. nõ silemus: quanto sũt
humiliora que ꝓme passus ẽ
tanto illi plus debeo: et cum
contumeliesuis ꝓferes. qͣm ꝓfi¬
temur et credimꝰ et inqua de hoᷤ¬
non sunt scripta renuimus.
Natũ dm̃ ẽẽ de uirgine credi¬
mus qͥa legimus mariã nup¬
sisse post partum nõ credimus
quia nõ legimus: nec hoc ideo
dicimus quo nuptias condẽp¬
mus: ipsa quippe uirginitas
fructus ẽ nuptiarũ. sed que no¬
bis de scĩs uiris temere estima¬
re nicħ liceat: possumus enim
hec estimationis passibilitate
contende. Plures quoq uxores
habuisse ioseph quia plures
habuerit abrahã plures habu¬
erit iacob et de his ẽẽ uxoribus
fratres dñi. qd̃ pleriq nõ tam
pia quã audaci temeritate con¬
fingunt. Tu dicis mariã uirgi¬
nem non mansisse: ego michi
plus uindico etiã ipsum ioseph

Expanded text:
Ingerantur dura praesepia, vagiIngerantur dura praesepia, vagitus parvuli, octavae diei circumcisio, tempus purgationis, ut probetur immundus. Non erubescimus, non silemus. Quanto sunt humiliora quae pro me passus est, tanto plus illi debeo. Et cum contumeliosius proferes: quam profitemur, et credimus, et in qua de hosnon sunt scripta, renuimus. Natum Deum esse de Virgine 227 credimus, quia legimus. Mariam nupsisse post partum, non credimus, quia non legimus. Nec hoc ideo dicimus, quo nuptias condemnemus, ipsa quippe virginitas fructus est nuptiarum: sed quod nobis de sanctis viris temere aestimare nihil liceat. Possumus enim hac aestimatione possibilitatis contendere, plures quoque uxores habuisse Joseph, quia plures habuerit Abraham, plures habuerit Jacob; et de his esse uxoribus fratres Domini, quod plerique non tam pia quam audaci temeritate confingunt. Tu dicis Mariam virginem non permansisse: ego mihi plus vindico, etiam ipsum Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad uersus hebionem et the
sentientes plena sapientie uo¬
lumina conscͥpserunt: que sile¬
gisses aliq̃n plus saperes: sed me¬
lius puto breuiter ad singula
respondere quã diutius numo¬
rando uolumen extenderez in
illud nunc impetum facio in
quo tu uirginitatẽ et nuptias
comꝑando ad sertus ẽẽ uoluis¬
ti. Risimus inte ꝓuerbium. ca¬
melum uidimꝰ santitantẽ. Di¬
cis: numquid meliores sunt
uirgines abraham ysaac et ia¬
cob qui habuere coniugia. Num¬
quid non cotidie dei manibus
paruuli finguntur inuentri¬
bus ut merito erubescere de¬
beamus mariam nupsisse pꝰt
partum: Quod si hoc illis tur
natum. Turpius est eñi uixta
eos dm̃ ꝑuirginis pudenda ge¬
nitum quã uirginẽ uiro suo
nupsisse post partum. Iunge
si lib. et alias nature contume¬
lias. Nouem mensib uterum
in solescentem. fastidia. partũ.
sanguinẽ panntis: ipse tibi des¬
cribatur infans tegmine mẽ¬
branarũ solutꝰ. ⁊ conuolutus.

Expanded text:
qui adversus Ebionem, et Theoqui adversus Ebionem, et Theosentientes, plena sapientiae volumina conscripserunt? Quae si legisses aliquando, plus saperes. Sed melius puto breviter ad singula respondere, quam diutius immorando, volumen extendere. 226 18. In illud nunc impetum facio, in quo tu virginitatem et nuptias comparando, disertus esse voluisti. Risimus in te proverbium, Camelum vidimus saltitantem. Dicis: « Numquid meliores sunt virgines Abraham, Isaac, et Jacob, qui habuere conjugia? Numquid non quotidie Dei manibus, parvuli finguntur in ventribus, ut merito erubescere debeamus, Mariam nupsisse post partum? Quod si hoc illis turpnatum. Turpius est enim juxta eos, Deum per virginis pudenda genitum, quam virginem suo viro nupsisse post partum. » Junge si libet et alias naturae contumelias, novem mensibus uterum insolescentem, fastidia, partum, sanguinem, pannos. Ipse tibi describatur infans, tegmine membranorum solito convolutus.
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit moyses inlege et ꝓpħe.
inuenimus iħ̾m filiũ ioseph a
nazareth. Certe hoc uituo codi¬
ce continetur: responde michi
quomͦ iħs filus sit ioseph quẽ
re ioseph pater fuit quã iisis
habes dicere nõ audebis. An
gosis locis enauigauit oratio pan¬
denda sunt uela et inepilogoᷤ il¬
lius inruendũ. Inquib sciolus
sibi uisus tertullianum intes¬
timoniũ uocat. et uictorin py¬
tabronensis ep̃i uerba ꝓponit:
& de tertulliano qͥdẽ nicħãpliꝰ
dico quã eccłie hominẽ non
fuisse. De uictorino uero idas¬
sero qd̃ et de euangłistis fr̃s eũ
dixisse dñ nõ filios marie. fr̃s
aũt eo sensu quem suꝑius expo¬
sumus ꝓpinquitate nõ matre.
Uerũ nugas terimus et forite
ueritatis amisso. opinionũ ri¬
uulos consectamur. Nũquid
nõ possum ibi totã ueterum
scriptoꝵ greciam cõmouere:
ignatiũ. policarpũ hyreneum
iustinum martirem. multosq
alio ᷤᷤ apłicos et eloquentes uros

Expanded text:
scripsit Moyses in Lege, et Prophetae, scripsit Moyses in Lege, et Prophetae, invenimus Jesum filium Joseph a Nazareth . Certe 225 hoc in tuo codice continetur. Responde mihi, quomodo Jesus sit filius Joseph, quem re Joseph pater fuit? Quamvis sis hebes, dicere non audebis? An gosis locis enavigavit oratio, pandenda sunt vela, et in epilogos illius irruendum, in quibus sciolus sibi visus, Tertullianum in testimonium vocat, et Victorini Petabionensis episcopi verba proponit. Et de Tertulliano quidem nihil amplius dico, quam Ecclesiae hominem non fuisse. De Victorino vero id assero, quod et de Evangelistis, fratres eum dixisse Domini, non filios Mariae. Fratres autem eo sensu, quem superius exposuimus, propinquitate, non natura. Verum nugas terimus, et fonte veritatis omisso, opinionum rivulos consectamur. Numquid non possum tibi totam veterum Scriptorum seriem commovere: Ignatium, Polycarpum, Irenaeum, Justinum Martyrem, multosque alios apostolicos et eloquentes viros,
Abbreviated transcription (Latin):
tuuis scatet. Taceo ridiculum ex¬
ordium. ⁊ tempora. ⁊ mores.
Non quero eloquentiã qͣm ip̃e
nõ habens infratre casterio re¬
quisisti. Non inquam flagito
lingue nitorem anime quero
pietatẽ. Apud xͥanos eñi folo¬
ecismus est magnus et uitiũ
turpe. quid uel narrare uel fa¬
cere ad calcem uenio et te cormi¬
ta interrogatione concludo. sieq
tecum agam quasi suꝑuis nich¬
legerim. eodem modo dictoᷤ ẽẽ
fr̃s dñi quo ioseph dictus est
pater. Ego inquit et pater tu¬
us dolentes querebamus te: ma¬
ter hec loquitur. Non iudei:
et ipsa euangelista referens: et
erat pat̾ illuis et mater ad mi¬
rantes suꝑ his que dicebantur
de eo. et his similia que iam e¬
numerauimꝰ. et inquib parẽ¬
tes uocantur. Ac ne forte de exẽ¬
plariorum uarietate causeris
qua tibi stultissime ꝑsuasisti
grecos codices ẽe falsatos ad ioħis
euangelium uenio inquo ple¬
nissime feribitur: inuenit phi¬
lippus nathanael et ait illi. siuẽ

Expanded text:
tuus scatet. Taceo ridiculum extuus scatet. Taceo ridiculum exordium. O tempora! o mores! Non quaero eloquentiam; quam ipse non habens, in fratre Craterio requisisti. Non, inquam, flagito linguae nitorem, animae quaero puritatem. Apud Christianos enim soloecismus est magnus et vitium, turpe quid vel narrare, vel facere. Ad calcem venio, et te cornuta interrogatione concludo, sicque tecum agam, quasi superius nihil egerim: Eodem modo dictos esse fratres Domini, quo Joseph dictus est pater, Ego, inquit, et pater tuus, dolentes quaerebamus te . Mater haec loquitur, non Judaei. Et ipse Evangelista referens: Et erant pater et mater illius admirantes super his quae dicebantur de eo , et his similia, quae jam enumeravimus, in quibus parentes vocantur. Ac ne forte de exemplariorum varietate causeris, quia tibi stultissime persuasisti Graecos codices esse falsatos, ad Joannis Evangelium venio, in quo planissime scribitur: Invenit Philippus Nathanael, et ait illi: Quem
Abbreviated transcription (Latin):
eiis quẽ fabule ferunt: Cũ uul¬
go ẽẽt ignotus et nichil bom poᷤ¬
s facinoris ex cogitare quo nobi¬
lis fieret. diane incendisse tem¬
plum et nullo ꝓdente sacrilegiũ:
ipsũ in mediũ ꝓcefsisse clami¬
tans sese incendruĩ subiecisse scis¬
citantibus ephesi pͥncipib qͣm
obcausam hoc facere uoluisset.
respondisse ut quia bene nõ
poteram male om̃ib inno¬
tescerẽ et cũ hoc quidẽ greca
narret hystoria tu uere tem¬
plum dñici corꝑis succendis¬
ti tu contaminasti sacrarium
q cũ iudeis uoce sociata dicis.
Nonne hic est fabri filus: nou¬
ne mater enus dicitur maria et
et iudas. et sorores eius om̃s a
ba nõ dicitur. Quis te oro añ
hanc blasphemiã nouerat. qͥs
di pundii supputabat: conse¬
cutus es qd̃ uolebas: nobilis es
factus inscelere. Ego ipse qui cõ¬
trate scribo cũ in eadem tecũ
urbe consistam albus ut arnt
a teruesis nescio. Pretermitto
uitia sermonis quib om̃is lib̾

Expanded text:
ejus quem fabulae ferunt, cum vulejus quem fabulae ferunt, cum vulgo esset ignotus, et nihil boni posset facinoris excogitare, quo nobilis fieret, Dianae incendisse templum; et nullo prodente sacrilegium, fertur ipse in medium processisse, clamitans sese incendium subjecisse: sciscitantibus Ephesi principibus, quam ob causam hoc facere voluisset, respondisse: Ut quia bene non poteram, male omnibus innotescerem. Et hoc quidem Graeca narrat historia. Tu vero templum 224 Dominici corporis succendisti, tu contaminasti sanctuariuque cum Judaeis voce sociata, dicis: Nonne hic est fabri filius? Nonne mater ejus dicitur Maria, et et Juba, non dicitur. Quis, te oro, ante hanc blasphemiam noverat, quis dupondii supputabat? Consecutus es quod volebas, nobilis es factus in scelere. Ego ipse qui contra te scribo, cum in eadem tecum Urbe consistam albus, ut aiunt, aterve sis, nescio. Praetermitto vitia sermonis, quibus omnis liber
Abbreviated transcription (Latin):
appellatos cognatione nõ af¬
fectu. nõ gentis pͥulegio nõ
natura quomͦ loth abrahe qͦ¬
modo iacob laba appellatus
frat̃. Quomͦi et filie salphaat
accipiunt clerum inter fr̃s
sarrã sororem suã habuit uxo¬
remz et eñi ait. Uere soror mea
est de patre sed non de matre.
id ẽ fr̃ĩs est filia nõ sororis. Alio¬
quin quale ẽ ut abrahã uir
ustiuᷤ. patris sui filiam con¬
iugem sũpserit cũ inpͥmis ho¬
minib ꝓpter auriũ sc̃itatem
id ipsum scͣrptura nõ nominet
malens intelligi quã ꝓferri.
et deus legẽ postea santiat et
minetur. qui acceꝑit uxorem
suã de patre suo uł de matre
sua et uiderit turpitudinẽ eiꝰ
et ipsa iuderit turpitudinẽ
illuis obꝓbrium ẽ extermina¬
buntur coram filiis geueris sui.
Turpitudinẽ sororis sue de tex̃:
peccatũ suum recipient: imꝑi¬
tissime hominũ ista nõ legeras
et toto scripturarũ pelago de¬
relicto ad iniuriã uirginis tuã
rabrem contulisti in exẽplum

Expanded text:
atos, cognatione, non affectu; non gentis privilegio, non natura. Quomodo Lot Abrahae, quomodo Jacob Laban est appellatus frater, quomodo et filiae Salphaad accipiunt Clerum inter fratres Saram sororem suam habuit uxorem. Etenim ait, Vere soror mea est de patre, sed non de matre , id est, fratris est filia, non sororis. Alioqui quale est, ut Abraham vir justus, patris sui filiam conjugem sumpserit, cum in primis hominibus propter aurium sanctitatem idipsum Scriptura non nominet, malens intelligi, quam proferri; et Deus lege postea sanciat, ac minetur: Qui acceperit sororem suam de patre suo, vel de matre sua, et viderit turpitudinem ejus, et ipsa viderit turpitudinem illius, opprobrium est: et exterminabuntur coram filiis generis sui. Turpitudinem sororis suae detexit, peccatum suum recipiet . 16. Imperitissime hominum, ista non legeras, et toto Scripturarum pelago derelicto, ad injuriam Virginis tuam rabiem contulisti, in exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
ex pectantes que secute fuerãt
tħm agalilea ministrantes il¬
li. int̾ quas erat maria mag.¬
dalene. et maria iacobi et iose
tis. ⁊ mater filioꝵ zebedei. Itẽ
marchus: erant autẽ et mulie
res delonge aspicientes inter
quas erat maria magdalene
et maria iacobi minoris et
iosetis mater et salome. Ibi¬
q post mocdũ: et alie multe as
cenderant cũ eo in ihrłm: nec¬
non et lucas. Erant autẽ ma¬
ria magdalene et iobanna et
calũpnietur et clamitet ea qͦ
ꝓse faciat a nob̃ ẽe subtracta:
et sententiã suã nõ testimoni¬
is scripturarũ s lubrica dispu¬
ad distinctionẽ maioris qui
erat filius zebedei: sicut et in
alio loco marchus ponit. Ma¬
ria autẽ magdalene et maria
iacobi et iosetis uiderunt ubi
poneretur et transacto salbo
emerunt aromata et uenerũt
admonumentũ:. Et utiq ait.
Quam miserũ: erit et impuim
hoc sentire de maria ut cũ alie
femine curã sepulture ih̃u ha¬
buerit matrẽ eius dicamus¬

Expanded text:
spectantes, quae secutae fuerant spectantes, quae secutae fuerant Jesum a Galilaea, ministrantes illi. Inter quas erant Maria Magdalene, et Maria Jacobi, et Joseph mater, et mater filiorum Zebedaei . Item Marcusres a longe aspicientes, inter quas erant Maria Magdalene, et Maria Jacobi minoris, et Joseph mater, et Salome : ibique post modicum: Et aliae multae quae ascenderant cum eo in Jerusalem. Necnon et Lucas: Erant autem Maria Magdalene et Joanna, etcalumnietur et clamitet, ea quae pro se faciant, a nobis esse subtracta, et sententiam suam, non testimoniis Scripturarum, sed lubrica dispuad distinctionem majoris, 218 qui erat filius Zebedaei, sicut et in alio loco Marcus ponit: Maria autem Magdalene, et Maria Jacobi, et Josetis, viderunt ubi poneretur: et transacto sabbato, emerunt aromata, et venerunt ad monumentum. Et utique ait: Quam miserum erit et impium de Maria hoc sentire, ut cum aliae feminae curam sepulturae Jesu habuerint, matre
Abbreviated transcription (Latin):
ne mat̾ eius dicit᷑ maria et fratͤs
eus iacob. et ioseph. et symeb
et iudas. et sorore eius om̃s apud
nos sunt. Lucas quoq in actib
apłoꝵ ita refert: hi om̃s erant
stantes unanimes orationi cũ
mulierib et maria que fuit¬
mater iħu et fratrib ipsius: nec¬
nõ et paulus apls in eandẽ hys¬
torie ueritatẽ pari uoce concor¬
dan̾t. Ascendi aut̃ secuntum re-¬
uelationẽ et neminẽ uidi. nͥ
petrũ. et iacobũ frẽm dñi. Et
rursum malio loco. Numqͥd
nõ habemus potestatẽ mandu¬
candi. et bibendi. Num quid
nõ habemus potestatẽ uxores
forte aliquis udeoꝵ testimoni¬
um nõ admitterent. Et qͥa etiã
nomina fr̃m illius ediderunt.
errore deceptos qd̃ inpatre es¬
timando sũt lapsi argute pre¬
cauit et ait. Hec eadem uoca¬
bula abeuangłistis in loco
alio nominari: et eosdẽ esse
fr̃s dñi filios marie. Matħs
loquitur: erant aũt ibi haud
dubiũ quin ante crucẽ dñi
etiã mulieres multe alonge

Expanded text:
e mater ejus dicitur Maria, et fratres ejus Jacobus et Joseph, et Simon et Judas, et sorores ejus omnes apud nos sunt ? Lucas quoque in Actibus Apostolorum ita refert: Hi omnes erant instantes unanimes in oratione cum mulieribus et Maria matre Jesu, et fratribus ipsius . Necnon et Paulus Apostolus in eadem historiae veritate pari voce concordat: Ascendi autem secundum revelationem, et neminem vidi, nisi Petrum et Jacobum fratrem Domini . Et rursum in alio loco: 217 Numquid non habemus potestatem manducandi et bibendi? Numquid non habemus potestatem uxores forte aliquis Judaeorum testimonium non admitteret, qui etiam nomina fratrum illius ediderunt, errore deceptos, quo « in patre aestimando sunt lapsi, argute praecavit, et ait: Haec eadem vocabula ab Evangelistis in alio loco nominari, et eosdem esse fratres Domini, filios Mariae. » Matthaeus loquitur: Erant autem ibi haud dubium quin ante crucem Domini et mulieres multae a longe
Abbreviated transcription (Latin):
cõpetentius disseremus. Beni¬
q excepto ioseph et helisabeth
et ipsa maria paucisq ad mo¬
dum siquis abhis audisse poᷤ¬
sumus estimare om̃s iħ̃m fili¬
um estimabant ioseph. intan¬
tũ ut etiã euangłiste oppinio¬
nẽ uulgi expͥmentes que ue¬
re hystorie lex est. patrẽ eum
dixerint saluatoris ut ibi et
uenit in sp̃u intẽplum: haud
dubiũ qui symeon: et cũ indu¬
cerẽ parentes puerũ ihm ut
facerent de illo secundũ con¬
suetudinẽ legis. et alibi. et e¬
rat pater illius et mat̃
ad mirantes suꝑ his que dice¬
bantur de eo. Et rursũ et ibãt
parentes eiꝰ ꝑ annũ in hierłm
insollẽpni die pasche: ac dem̃n:
et cõpletis diebuᷤ cũ reuerteren
gabrielũ responderat dicens.
quomͦ erit hoc quia uirũ nõ
cognoui: Quid de ioseph loqui¬
tur ausculta. fili quid fecisti no¬
bis sic. ecce pater tuus et egodo¬
lentes querebamus te. Nõ hic
iudeoꝵ ut pleriq argumen¬

Expanded text:
competentius disseremus. Denicompetentius disseremus. Denique excepto Joseph, et Elisabeth, et ipsa Maria, paucisque admodum, si quos ab his audisse possumus aestimare, omnes Jesum filium aestimabant Joseph: intantum, ut etiam Evangelistae opinionem vulgi exprimentes, quae vera historiae lex est, patrem cum dixerint Salvatoris, ut ibi, Et venit in spiritu in Templum haud dubium quin Simeon et cum inducerent parentes ejus puerum Jesum, ut facerent de illo secundum consuetudinem legis . Et alibi: Et erant pater illius et mater admirantes super his quae dicebantur de eo . Et rursum: Et ibant parentes ejus per annum in Jerusalem in solemni die Paschae . Ac deinde: Et completis diebus cum reverterentGabrielem responderat, dicens, Quomodo erit hoc, quia virum non cognovi, quid de Joseph loquitur, ausculta: Fili, quid fecisti nobis sic? Ecce pater tuus et ego, dolentes quaerebamus te . Non hic Judaeorum, ut plerique argumen