comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatem. et aliud est loqui imquitatẽ.
Quod adhuc cogitamꝰ. tantũ aliis quidẽ
occultũ est. Quod autẽ loqͥm. incipit eciã aluc
esse manifestũ. Soram igitur ꝑfectis uiris
maligni spũs nquitatẽ cogitant. quia ĩꝙͫ
possunt fraudulente ꝑsuasionis dolos cogi¬
la eos omĩo trah̾e non possũt. Quid igit:
aliud est eos iniquitatẽ suã non loqui s
cogitare qmͣ malũ qd̾ intendũt frandulẽ¬
ter absconde̾. uide quib gradib malũ cres¬
cit. Primo cogitatur. põstea dicitur. tan¬
dem conclamãt᷑ sicut scriptũ est. Cogita¬
uerunt et loquuti st̃ neq̃uiciã iniquĩtatẽ
in excelso locuti st̃. Prius cogitauerunt pͥ
tant malum et non loquũt: sed qͣi in secre¬
malũ loquũt: et in excelso. qñ qd̾ manife¬
ste malũ est quibdã libere imꝑant. Corã
ergo ꝑfecte boms cogitant. cõram ĩꝑfitẽ
bonis uel malis susurrant. coram ꝑfecte

Expanded text:
iniquitatem, et aliud est loqui iniquitatem. iniquitatem, et aliud est loqui iniquitatem. Quod adhuc cogitamus tantum, aliis quidem occultum est, quod autem loquimur, incipit etiam aliis esse manifestus. Coram igitur perfectis viris maligni Spiritus iniquitatem cogitant, quia inquantum possunt fraudulentae persuasionis dolos ola eos omnino trahere non possunt. Quid igitur aliud est eos iniquitatem suam non loqui, sed cogitare, quam malum quod intendunt fraudulenter abscondere? Vide quibus gradibus malum crescit, primo cogitatur, postea dicitur, tandem conclamatur, sicut scriptum est: Cogitaverunt et locuti sunt nequitiam; iniquitatem in excelso locuti sunt . Prius cogitaverunt, potant malum, et non loquuntur, cum quod suadeMalum loquuntur et in excelso, quando quod manifeste malum est, quibusdam libere imperant. Coram ergo perfecte bonis cogitant, coram imperfecte bonis vel malis susurrant, coram perfecte
Abbreviated transcription (Latin):
malũ et inĩquũ uocat. Malũ quia semꝑ no¬
cere desiderat. mniquũ quia uitra equitatis
mensurã modũ sepe ꝑcucionis dilatat. Reite
em̃ malus dicitur ꝓpter intencionem p̾ue
uolũtatis. etiam tunt cũ in nr̃a afflutione
non excedit metã equitatis. prius ꝑsequit.
nos qͣͣtũ culpa nostra exigit. sed cum hoc
ad subu̾sionẽ nr̃am sufficere non posse uidet
sepe modũ excedit. Eciendũ tamen quia tũt
ei diuina bonitas licencie frena relaxat. cũ
hoc humane utilitati militare posse conside¬
rat. Quia gͦ ꝓph̃a uidet temptatorẽ nr̃m
in omni eo qd cuta nos agit malũ intend̾e
dicat eum malũ. quia uẽro constat eum sepe
metas equitatis in nr̃a insectacione exced̾e.
bocet eũ iniquũ et dicat. Eupe me domine¬
hoc fieri uoluit. quia non lib̾a. sed enpe dixit.
forte et ꝑ uim id fieri oꝑtere credebat. qui
se ereptione non p̾cepcione lib̾andũ postu
set. sed ut humano modo loquẽs magͥtudi¬
nem ꝑicłi ostende̾t. Qui cogitauerũt im¬

Expanded text:
 vocat, malum quia semper nocere desiderat, iniquum quia ultra aequitatis mensuram modum saepe percussionis dilatat. Recte enim malum dicitur propter intentionem malae voluntatis, etiam tunc, cum in nostra afflictione non excedit metam aequitatis. Prius persequitur nos quantum culpa nostra exigit; sed, cum hoc ad subversionem nostram sufficere non posse videt, saepe modum excedit. Sciendum tamen est, quia tunc ei divina bonitas licentiae frena relaxat, cum hoc humanae utilitati militare posse considerat. Quia ergo Propheta videt tentatorem nostrum in omni eo quod circa nos agit malum intendere, dicit eum malum; quia vero constat eum saepe metas aequitatis in nostra insectatione excedere, vocat eum iniquum et dicit: Eripe me, Dominhoc fieri voluit, quia non libera, sed, eripe me dixit. Forte et per vim id fieri oportere credebat, qui se ereptione, non praeceptione liberandum postulset, sed ut humano modo loquens, magnitudinem periculi ostenderet: Qui cogitaverunt in
Abbreviated transcription (Latin):
dubio arrogancia deficit. Defũcto autem¬
herode tempꝰ erit reu̾tenti in tra israel. Ĩs¬
rael autẽ uir uidens deũ int̾p̾tatur. et ille¬
contẽplacione sõleuat᷑. Ego uiruidens
tenebras intueor. in egypto sũ. Qui autẽ
dei intuetur Is ꝓfecto in t̾ra ĩsiael morat:¬
Si quis uo sapĩam loquitur int̾ ꝑfitõs. et
quod corde contẽplatur ore cõfitẽtur. talis

Expanded text:
fecto arrogantia deficit. Defuncto Herode tempus est revertendi in terram Israel. Israel vir videns Deum interpretatur. Illecontemplatione levatur. Ego vir videns tenebras video, in Aegypto sum, qui vero per Dei intuetur, in terra Israel moratur, quia si quis sapientiam loquitur inter perfectos, et quae corde contemplatur ore confitetur, in
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃os ꝑlene non cognoscimꝰ. Sciend̾ itaq
quia uniu̾se plage quib egyptꝰ a domino.
pcutit᷑: a recte ĩtelligentib qͣsi q̃dam futoͬꝵ
maloꝵ p̾sagia esse dinostũt᷑. Nam nõ solum
que inala post mortẽ ĩ aĩa sola sequãt᷑ signi¬
ficant. sed eciã illa q̃ post ultimũ iudicii diem
i aĩa simul et corpore. Areꝓbis senciantur
p̾figurant. Signa itaq sunt. quia post mo¬
tem unuscuiꝰ q quasi in ꝓximio futura sine
p̾tendũt. ꝓdigia autẽ et quasi deꝓtul p̾sie

Expanded text:
ipsos plene non cognoscimus. Sciendum itaque ipsos plene non cognoscimus. Sciendum itaque quia universae plagae quibus Aegyptius a Domino percutitur, a recte intelligentibus quasi quaedam futurorum malorum praesagia esse dignoscuntur. Nam non solum quae mala post mortem in anima sola sequantur significant, sed etiam illa quae post ultimum judicii diem in anima simul et corpore a reprobis sentientur, praefigurant. Signa itaque sunt, quia quae post mortem uniuscujusque quasi in proximo futura sint praetendunt. Prodigia autem, et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
suetudinis. spũs elacionis confũditur. recte
ĩtur. uenti diuine aspiraciones. pͥmogẽita
egypti. diubolice elaciones. pͥmogẽĩta egypti.
humane p̾sũpciones. Alii suꝑbuint de zeb
corꝑalib. Alii ĩtumescũt in reb spũalib. ue¬
re brutꝰ et anmalis sensus. qñ ad ymagiẽ
dei factꝰ animꝰ. ex hiis intumescit. q̃ sibi coĩa
sunt cũ peccorib. Alni igit: su ꝑbuĩt de uani¬
tate. alii de sitĩtate. Suꝑbia uanitatis est
pͥmogeĩtũ pecoris. Arrogancia sitĩtatis est
petus. flante etenĩ spũ timoris facile deicit᷑.
oñs tumor elacionis. ꝙͣto magis spiran¬
tib aluis atq aliis. nũt his. nunc illis ĩuicẽ
s succedetib. emisit signa et ꝓdigia ĩ me¬
dio tui etypte. in phartionẽ et in om̃s seruos
eius. In egypto. hoc est ĩ tenebris sumꝰ ꝙͣdiu
in hoc mũdo unumꝰ. ubi conscietias nrãs ĩ¬
uicem nõ uidemꝰ ymo qd̾ est gͣuiꝰ nosmet¬

Expanded text:
suetudinis spiritus elationis confunditur. Recte suetudinis spiritus elationis confunditur. Recte untur. Venti sunt divinae aspirationes; primogenita Aegypti diabolicae elationes; primogenita Aegypti humanae praesumptiones. Alii superbiunt de rebus corporalibus; alii intumescunt in rebus spiritualibus. Vere brutus et animalis sensus, quando ad imaginem Dei factus animus ex his intumescit quae sibi communia sunt cum pecoribus. Alii igitur superbiunt de vanitate, alii de sanctitate. Superbia vanitatis est primogenitum pecoris, arrogantia sanctitatis est ine usque ad pecus; flante etenim spiritu timoris, facile dejicitur omnis timor elationis, quanto magis spirantibus aliis, atque aliis, nunc his nunc illis invicem sibi succedentibus? Et misit signa et prodigia in medio Aegypti, in Pharaonem, et in omnes servos ejus. In Aegypto, hoc est, in tenebris sumus, quandiu in hoc mundo vivimus, ubi conscientias nostras invicem non videmus, imo quod est gravius nosmet
Abbreviated transcription (Latin):
afpexi. quocienscũq confusio faciei mee coo¬
peruit me. fulgura excipio qñ t̾rores dm̃
militant adu̾sũ me. pluuia descendit. quo¬
ciens potui lacͥmus meis lectũ meũ rigare.
Qui ꝓducit uentos de thesauris suis. sicut
spirat. Sed sicut hic au dire poi post plu¬
mam uenti ꝓducuntur. beati enĩ qui lugẽt
qm̃ ip̃i consolabũt: Alit̾ spirat spũs timoris
et alit̾ sp̃t pietatis. atq aliter spc̃ fortitu¬
dinis. Tales uentos ꝓducit dñs de thesau¬
ris suis. Qñ diuine scripture archana ri¬
maniur. quosdã thesauros celestis scĩe et sa¬
pientie miranur. S dũ tali admiraciomi
uehement᷑ insistit᷑: diligenciꝰ ĩtendit᷑ aito¬
nta mes̃. mĩt spũ sapiẽntie. nũc spũ ĩtel¬
lectus. nũt spũ consilii. mĩt spũ scienciet
gitur. Qui ꝓcussit pͥmogeita egypti ab
homune usq ad pecus. Iniciũ omnis pttĩ suꝑ
ꝑ spm dei. spũs dyaboli dẽicitur. et ꝑ̃ spm̃ mã¬

Expanded text:
aspexi quotiescunque confusio faciei meae cooaspexi quotiescunque confusio faciei meae cooperuit me. Fulgura excipio, quando terrores Domini militant adversum me. Pluvia descendit, quoties potui lacrymis meis lectum meum rigare. Qui producit ventos de thesauris suis. Sicut spirat. Et sicut hic audire potes, post pluviam venti producuntur. Beati enim qui lugent quoniam ipsi consolabuntur. Aliter spirat spiritus timoris, et aliter spiritus pietatis, atque aliter spiritus fortitudinis. Tales ventos producit Dominus de thesauris suis. Quando divinae Scripturae arcana rimamur, quosdam thesauros coelestis scientiae, et sapientiae miramur. Sed dum tali admirationi vehementer insistitur, diligentius intenditur, attonita mens nunc spiritu sapientiae, nunc spiritlectus, nunc spiritu consilii, nunc spiritu scientiae, tangitur. Qui percussit primogenita Aegypti ab homine usque ad pecus. Initium omnis peccati su spiritus diaboli dejicitur, et per spiritum man
Abbreviated transcription (Latin):
et ĩ tra. et ĩ om̃ib abyssis. Educes nu¬
bes ab ext̾mo t̾re. Terre nr̃e ext̾ma. petã
infinita. et oꝑa abiecta. Atali extremita¬
te nubes ꝓdũcit: quia ex turpitudĩs mẽ
recordacõne caligo confusionis gnatur
Sed nubes huiꝰ moi dũ mẽtẽ obmibi.¬
lat contra concupĩe estus. quasi contra
solis ardores refugiũ pͥstat. Nam qui¬
pectasse se meminit. et se peccare erubescit. ꝙͣ¬
to plus de p̾t̾i̾to dolet. tantõ plus de futuro
se canciorem exhibet. fulgura in pluuiã fecit.
Ante fulgura nbes ꝓducit᷑. et item fulga
pluuia sequit: Nubes caligo confusionis.
fulgur terror maiestatis. pluuia. fletꝰ con¬
pũctionis. dispensãte itaq dĩna pietate priꝰ
ante mẽtis oculos turpitudinis nr̃e memo¬
ria reducitur. et post mod̾ ĩ eorũ recordacioẽ
diuim t̾roris formidĩe concutit᷑. T̃andẽ ĩt̾
confusionẽ et formidinẽ dep̾hensa et diu fa¬
tigata. in fletu conpũgitur. Nubem suꝑne

Expanded text:
 et in omnibus abyssis: Educens nubes ab extremo terrae. Terrae nostrae extrema, peccata infima, et opera abjecta. A tali extremitate nubes producitur, quia ex turpitudinis nostrae recordatione caligo confusionis generatur. Sed nubes hujusmodi, dum mentem obnubilat, contra concupiscentiae aestus, quasi contra solis ardores refrigerium praestat. Nam quipeccasse se meminit, et se peccasse erubescit, quanto plus de praeterito dolet, tanto amplius de futuro se cautiorem exhibet. Fulgura in pluviam fecit. Ante fulgura nubes producitur, et item fulgura pluvia sequitur. Nubes caligo confusionis, fulgur terror majestatis, pluvia fletus compunctionis. Dispensante itaque divina pietate, prius ante mentis oculos turpitudinis nostrae memoria reducitur, et postmodum in eorum recordatione divini terroris formidine concutitur, tandem inter confusionem et formidinem deprehensa, et diu fatigata in fletu compungitur. Nubem super me
Abbreviated transcription (Latin):
uuluã absq libi̾s. et uba aren¬
cia, uulua scudio sitas. semẽ ue¬
ritas. partus bona uolũtas. Ad hoc de¬
bes legere. ꝓpt̾ hoc oꝑtet intellig̾e. Ut stu¬
deas adimpłe. Suluã habes. si desi d̾iũ
discendi habes. Si u̾itatẽ intellexisti. bo¬
nutris. Qui sunt putas hũ lib̾i. affectꝰ

Expanded text:
vulvam absque liberis et ubera arentia. Vulva est studiositas, semen, veritas, bona voluntas. Ad hoc debes legere, propter hoc oportet intelligere, ut studeas adimplere. Vulvam habes, desiderium discendi habes. Si veritatem conceptam nutris. Qui sunt hi liberi? Affectus
Abbreviated transcription (Latin):
exposicionis. alterum exortacionis. Et¬
quidẽ sed arentia. et app̾hendunt sciãm q̃
inflat. et carent utiq caritate que edificat
Quorũ quidẽ ubera ꝑ scĩam tument. sed
arentia sunt. quia dulcedinẽ spũs nõ habẽt
Et uidemus hodie multos habere linguã
melliloquã.

Expanded text:
is, alterum exhortationis. Hquidem, sed arentia; apprehendunt scientiam quae inflat, carent charitate quae aedificat; quorum ubera per scientiam tument, sed arentia sunt, quia dulcedinem spiritus non habent. Et videmus hodie permultos habere linguam melliloquam.
Abbreviated transcription (Latin):
norũ expleuit. postꝙͣ ad uirtutis culmen
meritis excreuit. ad inferi portas relabit.
qui paulo añ celos se tetigisse gratulabat
Porte inferi due st̃. que ingredientes ad
omne malũ ꝓducũt et intrõducũt. Una ẽ
ignorantia boni. Alt̾a ꝯcupĩa mali. Ad
has mortis portas se descensurũ p̾uidit . qr
adeo ꝓpt̾ mentis elacionẽ. derelictũ se esse de¬
p̾hendit. S mox ad orõnẽ confugit. et ne
moreret: optinuit. Quid est hõc ꝙ ezechi¬
as rex infirmat᷑ s orando a morte eripit᷑.
nnsi qd̾ sepe electi cuiꝰ lib mens post elacionẽ
in delectacionẽ rapitur. s ꝑ or̃onem ante mor¬
tem praui consensus engitur .

Expanded text:
norum explevit, postquam ad virtutis culmen norum explevit, postquam ad virtutis culmen meritis excrevit, ad inferi portas relabitur qui paulo ante coelos tetigisse gratulabatur. Portae inferi duae sunt, quae ingredientes ad omne malum introducunt. Una est ignorantia boni, altera concupiscentia mali. Ad has portas mortis se descensurum praevidit, quia a Deo propter mentis elationem derelictum se esse deprehendit, sed mox ad orationem confugit, et ne moreretur obtinuit. Quid est hoc quod Ezechias rex infirmatur, sed orando morte eripitur? nisi quod saepe electi cujuslibet mens post elationem in delectationem rapitur, sed per orationem ante mortem pravi consensus erigitur.
Abbreviated transcription (Latin):
cis. Qui u̾tutis culmẽ attingit. dimidiũ
annoꝵ nupleuit. quia qͣsi ad robustos me¬
ritorũ annos ꝑuenit. Sciend̾ quia crescẽ¬
tib adhũc insidiat᷑ negli gencia. a¬
dultis uero et ad plenã etatem ꝓuectis sur¬
repit suꝑbia. S ꝙͣtũ negligis tm̃ descrescie.
quasi post tergũ redis. Nami qui ĩ negligẽ
cia dep̾hendr̃ retro ꝓcul dubio reuocat᷑ Rõga
ergo dnin et dic. Ne reuoces me in dimidiõ
diẽrũ meoꝵ. Caue gͦ negligenciã. detesta¬
re suꝑbiã. Cito enm mens se i suꝑbiã eri¬
git. que se ad uirtutis culmen excreuisse ꝑ¬
spexerit. Sed ꝙͣto quis altius se ꝑ suꝑbiã
erigitur. tanto inferius sb̃ se deserente deo
ꝑ culpã deicitur. Sicut scriptũ est. Ascendt̃
usq ad celos. et descendũt usq ad abyssos
hunt est qd̾ ꝑ ezechiã dicitur. Ego dixi ĩ
dimudio dierũm meoꝵ uadam ad portas in¬
feri. Miratur si quidẽ ꝙ postꝙͣ dimidiũ ã¬

Expanded text:
cis. Qui virtutis culmen attingit, dimidium cis. Qui virtutis culmen attingit, dimidium annorum implevit, quia quasi ad robustos meritorum annos pervenit. Sciendum quia crescentibus adhuc insidiatur negligentia, adultis vero et ad plenam aetatem provectis subrepit superbia. Sed quantum negligis, tantum decrescis, quasi post tergum redis. Namubio revocatur. Roga ergo Dominum et dic: Ne revoces me in dimidio dierum meorum. Cave ergo negligentiam, detestare superbiam. Cito enim mens se in superbiam erigit, quae se ad virtutis culmen excrevisse perspexerit. Sed quanto quis altius super se per superbiam erigitur, tanto inferius sub se, deserente Deo, per culpam dejicitur, sicut scriptum est: Ascendunt usque ad coelos, et descendunt usque ad abyssos . Hinc est quod per Ezechiam dicitur: Ego dixi in dimidio dierum meorum, vadam ad portas inferi . Miratur siquidem quod postquam dimidium an
Abbreviated transcription (Latin):
potũ non escam. Erant fortassis adhuc
quasi m ͦ gcuiti infantes. et ad ꝑcipiendũ
felidũ cibũ om̃io impotentes. Morũt᷑ pͣ¬
terie qridã in pu̾cia. nõ ulłi sb̾tiabũt : in
adosescencia. nuliꝰ saue iscoꝵ ad ulud eta¬
tis sue tempꝰ ꝑueĩre potuit de quo ꝓpha a
batut dicit. In medio annoꝵ notum facies
Puto tamen quia taliũ eciam est regnũ
hac uita ad illã sine letali uulu̾e transit
uulnꝰ moͣrle pccm crimĩale. Nam qui ĩ cri¬
minali pcc̃o morit᷑ neq hic n eq in futuro
ad dimidiũ annoꝵ ꝑducit᷑ uiri et enĩ sangͥ¬
nũ et dolosi nõ dimidiabũt dies suos. Qñ
eñ ad dimidiũ annoꝵ. hoc est ad robustã uir¬
tutũ etatem ꝑueĩunt. qui nũꝙͣ in bono cres¬
cere incipuĩt. Si uis gͦ ad has dñi ꝓmissioẽs
ꝑting̾e. festina ad robustã etatẽ. quasi ad
annoꝵ mediũ ꝑuenire. Annos dico meri¬
torũ non tempoꝵ. Qͣtũ profiscis tãtũ cres¬

Expanded text:
 lac potum daret, non escam. Erant fortassis adhuc  lac potum daret, non escam. Erant fortassis adhuc quasi modo geniti infantes, et ad percipiendum solidum cibum omnino impotentes. Moriuntur praeterea quidam in pueritia, nonnulli subtrahuntur in adolescentia. Nullus sane istorum ad illud aetatis suae tempus pervenire potuit, de quo propheta Habacuc dicit: In medio annorum notum facies. Puto tamen quia talium etiam est regnum hac vita ad illam sine lethali vulnere transit. Vulnus mortale, peccatum criminale. Nam qui in criminali peccato moritur, neque hic, neque in futuro ad dimidium annorum perducitur. Viri etenim sanguinum et dolosi non dimidiabunt dies suos. Quando enim ad dimidium annorum hoc est ad robustam virtutum aetatem perveniunt, qui nunquam in bono crescere incipiunt? Si vis ergo ad has Domini promissiones pertingere, festina ad robustam aetatem quasi ad annorum medium pervenire. Annos dico meritorum, non temporum. Quantum proficis, tantum cres
Abbreviated transcription (Latin):
do netinquit: ꝙ tantoꝵ uirorũ actestacione
pinittitur.tm̃ mͦ dit nobis qñ hec euint. et
qd̾ signiũ qũhec fieri incipient. Non est utiq
hot meũ nosse tempora uel momenta. et q̃
ip̃e pute scire non merui. Aliis maifestaie
Non potui. S abacut ꝓpha pro me ip̃e ⁊ espõ¬
deat. pro mẽ uobis sua ⁊esponsione satiffa¬
cat. Inmedio inquit annoꝵ no. facies. m¬
a ppbe̾ prudẽcia qd̾ te scire uoluit. tibi taniẽ
diccre noluit. Si nob̾ loqueret: dubitare qͥs
postit. deo hoc dicit. quasi cui mẽtiri nõ cus¬
deat. Noluit gͦ dic̾e in medio annoꝵ notũ
faciet. sed aĩt In medio annoꝵ notũ facies.
uide gꝰ qui hec tibi nota fieri optas. qui
hes tibi manifestari desidas. Uide unquã si
iam sedmediũ annoꝵ tuoꝵ uenisti. si iam
aid ꝓfectã etatem ꝑueĩsti. Nam ĩ media eta¬
tent om̃s nouimiꝰ statura corꝑis maior. Ut
pero ⁊obustior. Credo ꝙ ad annoꝵ mediũ
ꝑuenit. qui uaciter dicere potuit. Nobis au

Expanded text:
quod tantorum virorum attestatione promittitur. Tantummodo dic nobis quando haec erunt, et quod signum quando haec fieri incipient. Non est utique hoc meum, nosse tempora vel momenta: et quae ipse per me scire non merui, aliis manifestare non potui. Sed Habacuc propheta pro me ipse respondeat, pro me vobis ipse sua responsione satisfaciat: In medio, inquit, annorum notum facies. Mira prophetae prudentia, quod te scire voluit; tibi tamen dicere noluit. Si nobis loqueretur, dubitare quis poterat, de hoc dicit, quasi cui mentiri non audeat. Noluit ergo dicere, in medio annorum notum faciet; sed ait, in medio annorum notum facies. Vide ergo qui haec tibi nota fieri optas, qui haec tibi manifestari desideras. Vide, inquam, si jam ad medium annorum tuorum venisti, si jam ad perfectam aetatem pervenisti. Nam in media aetate, ut omnes novimus, statura corporis major, virtus vero robustior. Credo quod ad annorum medium pervenit, qui veraciter dicere potuit: Nobis aut
Abbreviated transcription (Latin):
gus de siguãt tuisticia.. Aocte igicur ad egrp¬
tum tendit. qui p̾stim erroris sui uias cũ
graui merore respicit. Qui enĩ consciẽcie
sue tenebras cũ alacutate intuet: qui pre¬
quid aliud ꝙͣ in egyptũ clara die reu̾titur.¬
oculis habere. et non geni̾e. erubescenda ĩ¬
tueri. et non erubescere. dolenda uide ⁊ nu
mine dołe. de nocte quidẽ et nõ m die in¬
amios meos ĩ amaritu dine aĩe mee. Qui¬

Expanded text:
ter frigus tristitiam. Nocte igitur ad Aegyptum tendit, qui pristini erroris sui vias cum gravi moerore respicit. Qui enim conscientiae suae tenebras cum alacritate intuetuin Aegyptum clara die revertitur.oculis habere et non gemere, erubescenda tueri et non erubescere, dolenda videre et minime dolere! De nocte quidem irannos meos in amaritudine animae meae . Qui
Abbreviated transcription (Latin):
lũ prudenter. sed eciam fortiter agere studuit
eum conueiẽnti uocabulo uirum appelłate
Sit nauiq solet sepe excrescere uis certamĩs
pondus temptacionis. ut q̃ prius fuit tm̃
fitiudulenta. fiat post modũ eciã uiolenta.
ut qui a temptator p̾uale non potuit per
solam astuciã. unitat salteu ꝑ adiũctã ue¬
hemenciã. Consid̾are libet ĩ uno eodem q
modo temptacionis et pretatẽ diuine dis¬
pensaciomis. et fraudem diabolice pũsitatie
Prius enĩ fraudulentus hostis hoĩem leuo¬
re temptacione appetit. Ut si forte leui ĩpul¬
su gecid̾it tanto fiat eius extu satio minor.
ꝓͣto fuit temptacio lenior. S tũ ꝑ mĩora
certamĩa mentẽ cuiꝰ lib a suo ꝓpoĩto non
deitit. Ad maiora subito se actinttit. Couge
tamẽ alia consid̾acõne diuina dispensa¬
cio idem agere ꝑmittit qui in om̃e qd̾ agit
humerie semꝑ saluti consulit. prins sĩq¬
drim erudit hoĩem ꝑ lemorẽ pugnã. Ut e¬

Expanded text:
lum prudenter, sed etiam fortiter agere, studuit lum prudenter, sed etiam fortiter agere, studuit eum convenienti vocabulo virum appellare. Sic namque solet saepe excrescere vis certaminis, pondus tentationis, usque prius fuit tantum fraudulenta, fiat postmodum etiam violenta, ut quia tentator praevalere non potuit per solam astutiam, vincat saltem per adjunctam vehementiam. Considerare libet in uno eodemque modo tentationis, et pietatem divinae dispensationis, et fraudem diabolicae perversitatis: prius enim fraudulentus hostis hominem leviore tentatione appetit, ut si forte levi impulsu ceciderit, tanto fiat ejus excusatio minor, quanto fuerit tentatio levior. Sed cum per minora certamina mentem cujuslibet a suo proposito non dejicit, ad majora subito se accingit. Longe tamen alia consideratione divina dispensatio idem agere permittit, quae in omne quod agit humanae semper saluti consulit. Prius siquidem erudit hominem per leviorem pugnam, ut e
Abbreviated transcription (Latin):
tna mĩa tua deus. Eupe me gͦ dñe ab hoĩe
malo. Sn te parũ mouet ꝙ quasi animal cõn¬
tra boĩe i pugno. ꝙ brutus quosum . contiei
caellidũ insidiatorem decrcto. Si gͤ te non mo¬
uet qy hostis meus homo est. mou̾cat te saltẽ
qr malus est. Etpe me gͦ dñe ab honinie
malo. Sequitur a uiro iniquo eupe me. for¬
te aliis uerbis idem replicatur. et forte pei
hoĩem malũ et uirũ miquũ idem accipit.
uideamus tamen ne forte in hiis aliud a¬
liquid lateat. quod ad edificacione᷑ nostiũ
utiliter m̃otescat. Plus itaq est esse uiũ
ꝙͣ hoĩem. feminas si quidem siue pͥueros.
genertili uocabulo dicimꝰ homines. Sed sci¬
mus quia feminas uiri uirtute p̾cedunt. ꝓuos
uero tam prudentia ꝙͣͣ uirib añcedũt pͥmo
ititur quia hostem suũ calidũ sẽcit pro ĩge¬
nui eius mira subtilitate eum hoĩem dixit.
ded quia post modũ dep̾hendit eum. nõ so¬

Expanded text:
am tuam, Deus. Eripe ergo me ab homine am tuam, Deus. Eripe ergo me ab homine malo. Si te parum movet quod quasi animal contra hominem pugno, quod brutus quodammodo contra callidum insidiatorem decerto. Si ergo te non movet quod hostis meus homo est, moveat saltem quod malus est. Eripe me ergo, Domine, ab homine, etc. Sequitur: A viro iniquo eripe me. Forte aliis verbis idem replicatur, et forte per hominem malum, et virum iniquum idem accipitur. Videamus tamen ne forte in his aliud aliquid lateat, quod ad aedificationem nostram utiliter innotescat. Plus itaque est esse virum quam hominem. Feminas siquidem sive pueros generali vocabulo dicimus homines. Sed scimus quia feminas viri virtute praecedunt, pueros vero tam prudentia quam viribus antecedunt. Primo ergo, quia hostem suum callidum sensit, pro ingenii ejus mira subtilitate eum hominem dixit. Sed quia postmodum deprehendit eum non so
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas non insi ꝑ demones designare uolu̾t.
sbumita exposicione manifeste dectarauit. Sed
luaduts. uid manifestius eo quodibi diciturt.
inimitus homo est dyabolus. Abhuꝰ uodito¬
mine numico. homine iniquo et hoĩe ialo peo¬
plxta se erpi postulabat. cum dicebat. upe
me domine ab hoĩe malo. ac si apte fateat᷑
dicens. Side quia talem tam astutũ hoĩem su¬
stineo. in cuiꝰ comparacione quasi brutũ aĩcis
appateo uanto animal ab hoĩe ee tonit̃ p¬
ulegio p̾ceditur. tanto intelligencie nõstir eꝑi¬
guĩtas caniditatis eius magintudie supat
pre euis insidics au̾to. uix euis astuaide de¬
prebendo. Eupe me gͦ dñe ab hoĩe malo. Sope¬
ciales quidã uiri quasi hoiẽs st̃. qui corũ fitu¬
des fecile depbendunt. Carnales autẽ meiq
similes eis comꝑati uelut cucilia st᷑. qui eotũ
posidias parũ uel mĩme adu̾tunt. uintaner
homines et iumẽta saluabis dñe quta ma

Expanded text:
Veritas nonnisi daemones designare voluerit, Veritas nonnisi daemones designare voluerit, subjuncta expositione manifeste declaravit. Quid lucidius, quid manifestius eo quod ibi dicitur inimicus homo est diabolus. Ab hujusmodi homine inimico, homine iniquo, et homine malo Propheta se eripi postulabat, cum dicebat: Eripe me, Domine, ab homine malo, ac si aperte fateatur, dicens: Vide quia talem, tam astutum hostem sustineo, cujus comparatione quasi brutum animal appareo. Quanto animal ab homine ex rationis privilegio praeceditur, tanto intelligentiae nostrae exiguitas, calliditatis ejus magnitudine superatur. Vix ejus insidias adverto, vix ejus astutias deprehendo. Eripe me ergo, Domine, ab homine malo. Spirituales quidem viri quasi homines sunt, qui ejus fraudes facile deprehendunt. Carnales autem meique similes ei comparati, velut animalia sunt qui ejus insidias parum, vel minime advertunt; verumtamen homines et jumenta salvabis, Domine, quema
Abbreviated transcription (Latin):
qũ utitur non tam fortitudine ꝙͣ cãllid ͭe
qũ agit non tam fortiter ꝙͣ prudenter. de
auib idem ꝓpha conqueritur. cum alibi te¬
statur dicens. Posuerunt morticina seruo¬
rũ tuoꝵ esca uolatilib celi. Sed de bestiis ad¬
dit cũ consequent᷑ adiũgit. Carnes sancto¬
rum tuoꝵ bestus tre. Bestias et tunt me¬
tuebat cũ alibi dño in or̃one ꝓclamabat
Ne tradas bestiis ammas confitentes tibi.
Hic quia contia calidum temptatorem.
certat insidiatorem suũ hoĩem appellat cũ
dicit. Eupe me domine ab hoĩe malo a ui¬
ro iniquo eripe me. Sed ne me hoc de medio
sensu finxisse existimes euñgeliũ lege. et
nunt per aues. nũc ꝑ hoĩem demones de¬
signari absq dubio muemes. Ibi legis
de semĩe qd̾ secus uiam cecidit quia uo¬
luicres celi comederũt illud. et de zizama
dicitur. quia inimitus homo fecit hoc.
Quod autẽ ꝑ uolucres siue per hoĩem

Expanded text:
quando utitur non tam fortitudine quam calliditate, quando utitur non tam fortitudine quam calliditate, quando agit non tam fortiter quam prudenter. De avibus idem Propheta conqueritur cum alibi testatur, dicens: Posuerunt morticina servorum tuorum escas volatilibus coeli . Sed de bestiis consequenter adjungit: Carnes sanctorum tuorum bestiis terrae . Bestias etiam tunc metuebat, cum alibi Domino in oratione proclamabat: Ne tradas bestiis animas confitentes tibi . Hic quia contra callidum tentatorem certat, insidiatorem suum hominem appellat, cum dicit: Eripe me, Domine, ab homine malo, a viro iniquo eripe me. Sed ne me hoc de meo sensu finxisse existimes, Evangelium lege, et nunc per aves, nunc per hominem daemones designari absque dubio invenies. Ibi legis de semine quod secus viam cecidit: Quia volucres coeli comederunt illud ; et de zizania dicitur: Quia inimicus homo fecit hoc . Quod autem per volucres sive per hominem
Abbreviated transcription (Latin):
uiciorũ incentores demones nũc aues nominat
nũc bestias. qũqz hoĩes ex quadã similitudiẽ
appellat. Subito enĩ et qͣi aus uolat. cũ mẽtẽ
ante delib̾ationem preoccupat. Sepe etem̃ ĩ tã¬
ta festinatõe mens ĩ turpem cogitacionẽ labi¬
tur ut postꝙͣ aliquid inde deliberare possit in
delectacionem ⁊ apictur. Temptator gͦ quasi
auis uolans est. cũ uenit subitꝰ uel nꝓuisus
sed tunc uelut leo seuit. cũ sentitur uiolentus
Seꝑe enĩ ex p̾cedenti culpa agitur ut uehemẽs
post mod̾. et õmo intolłabilis temptacio oriat᷑᷑
Sed ad uimi faciendam litenciã non accipit.
sepe malignus hostis se ad fraudem conutit.
Eũ igitur per astuciã p̾ualere intitur recte
homins appellacionẽ designat᷑. Solus nãq
homo int̾ aĩalia rõne utitur. unde illis eciã
quib fortitudine infi̾or est ex ingenii singu¬
laritate pͥncipatur. Quasi homõ ergo est̾

Expanded text:
vitiorum incentores daemones, nunc aves nominat, vitiorum incentores daemones, nunc aves nominat, nunc bestias, quandoque homines ex quadam similitudine appellat. Subito enim, et quasi avis volat, cum mentem ante deliberationem praeoccupat. Saepe etenim in tanta festinatione meus in turpem cogitationem labitur, ut priusquam aliquid inde deliberare possit, in delectationem rapiatur. Tentator ergo quasi avis volans est, cum venit subitus vel improvisus. Sed tunc velut leo saevit, cum sentitur violentus. Saepe enim ex praecedenti culpa agitur, ut vehemens postmodum, et omnino intolerabilis tentatio suboriatur. Sed cum ad vim faciendam licentiam non accipit, saepe malignus hostis se ad fraudem convertit. Cum igitur per astutiam praevalere nititur, recte hominis appellatione designatur. Solus namque homo inter animalia ratione utitur, unde illis etiam quibus fortitudine inferior est, ex ingenii singularitate principatur. Quasi homo ergo est,
Abbreviated transcription (Latin):
Mamfestũ est quia omnes sui. omnes qui sũt
xp̃i. Si inquit imꝑfectũ meũ. qnͣto magis per¬
fectum meũ. Ouines gͦ mei ate uidentur. et
in libro tuo omnes mei scribentur. Sed q̃ramꝰ
quis sit iste liber. in quo omnes sui scrbentur.
Si dicimus hũc esse librum uiuentiũ ꝓfecto.
ibi non solũ sui. sed eciã aliem scripti st̃. de quib
ailibi dicitur. Deleantur de libro uiuenciũ. Si
dicimꝰ librumi uite hũc esse. ibi forsitan iam scͥpti
st̃. et quomodo tũc ibi adhuc scribendi st̃̾. Sic
enĩ dicitur. Et in libro tuo omnes scribentur.
nsi forte futurũ pro p̾ti̾to ponitur.
Ripe me domine ab homine malo. a¬
uiro iniquo eripe me. Temptacio dixi¬
boli qñq est subita. qñqz est uiolenta
Aliqũ fraudulenta. Subita est qñ rõnis iudiͫ
tatem excedit. fraudulenta est quocien scũqz
discrecionis examen fallit. Scd̾m igitur modũ
temptacionis temptator ip̃e sortitur sepe ꝓprie¬
tatem appellacionis. hinc est qd̾ scuptura sacra

Expanded text:
Manifestum est quia omnes sui, omnes qui sunt Christi. Si, inquit, imperfectum meum, quanto magis perfectum meum? Omnes ergo mei a te videntur, et in libro tuo omnes mei scribentur. Sed quaeramus quis sit iste liber in quo omnes sui scribentur. Si dicimus hunc esse librum viventium, profecto ibi non solum sui, sed etiam alieni scripti sunt, de quibus alibi dicitur: Deleantur de libro viventium . Si dicimus librum vitae hunc esse ibi forsitan jam scripti sunt, et quomodo tunc ibi adhuc scribendi sunt? Sic enim dicitur et in libro tuo omnes scribentur, nisi forte futurum pro praeterito ponatur.ripe me, Domine, ab homine malo, aviro iniquo eripe me. Tentatio diabolica quandoque est subita, quandoque est violenta, aliquando fraudulenta. Subita est, quando rationis tatem excedit. Fraudulenta est, quotiescunque discretionis examen fallit. Secundum igitur modum tentationis tentator ipse sortitur saepe proprietatem appellationis. Hinc est quod Scriptura sacra
Abbreviated transcription (Latin):
ui litem hoc utiq stare nõ poniti neq
em̃ qui unã uxorẽ reliq̃rit centũ in bnt
setuioi sedet in futuro. Ubi nec nubent
nec nubent᷑: saltem unã numie habe¬
bit. S quia ꝑtentũ celeste ałiquid sccip¬
tura sacra siginficare consueuidimepdo
cintuplũ ꝓmititur dultedinẽ quidẽ ꝓt̃c
dultc̃dnic ꝓmittit sed celestem pro eter

Expanded text:
litteram hoc utique stare non poterit. Neque enim qui unam uxorem reliquerit, centum in hoc saeculo, sed in futuro, ubi nec nubent, nec nubentur, saltem unam minime habebit. Sed quia per centum coeleste aliquid Scriptura sacra significare consuevit, in eo quod centuplum promittitur, dulcedinem quidem pro dulcedine promittit, sed coelestem
Abbreviated transcription (Latin):
carcere frueris ut domo. Educ dũe de car¬
cere aminiã meã ad confitend̾ nomini tuo.
Alioqn obsecro dũe tolle a mẽ aĩam meam.
Tedet et enĩ aĩam meã uite mee. quia uui¬
u̾sa uanitas om̃is homo uiuens. Expedit
ergo dñe. ut ait thobias. mori magis ꝙͣ ui¬
uere. quia uinu̾sa uanitas omĩs homo ui¬
uens. Noune domne ꝓpt̾ te est ꝙ tota die
mortificam: ut tandem aliqñ moriamut.

Expanded text:
carcere frueris ut domo? Educ, Domine, de carcarcere frueris ut domo? Educ, Domine, de carcere animam meam, ad confitendum nomini tuo. Alioquin, obsecro te, Domine, tolle a me animam meam. Taedet etenim animam meam vitae meae, quia universa vanitas omnis homo vivens. Expedit ergo, Domine, ut ait Tobias, mori magis quam vivere, quia universa vanitas omnis homo vivens. Nonne, Domine, propter te est quod tota die mortifi
Abbreviated transcription (Latin):
ubi es ubi te uides. In paradiso an ĩ exilio.
Adam ĩquid ubi es. uogita quid cogites. et
mueĩes ubi es. Si uanitatẽ cogites ĩ uam¬
tate es. Sn uanitatem amas. uanitas es.
Neciam tibi dico Adam ubi es. S dico Adã
quis es. Credo confundĩs. et confiter eru¬
bescis. Propha dicat qui te non palpat. uii¬
u̾sa inquit uanitas. omis homo uiuẽs. nõ
tm̃ uanitas s uiiu̾sa uanitas. Uanitas
mutabilitatis. Uuanitas mortalitatis. uam¬
tas iqͥtatis. quia uiniu̾sa uanitas omis
homo uiuens. In hac triplici uanitate homo
seruit. Ut in exilio. In hac dyablꝰ regnat ut
in ꝓpͥa domo. Eiectus namq dixibolus de
domo et̾nitatis. erigit sibi fabricã de mul¬
tiplicitate uanitatis. de uanitate mutabi¬
litatis. extendit sibi porticũ. et de uaiitate
mortalitatis eugit sibi domũ. de uanitate
miquitatis collocat sibi thalanũ. uide
homo cuiꝰ seruus sis si adhuc uanitatem
diligis. Quid prĩam facis de exilio. quid

Expanded text:
ubi es? Ubi te vides? In paradiso, an in exsilio? ubi es? Ubi te vides? In paradiso, an in exsilio? Adam, inquam, ubi es? Cogita quid cogites, et invenies ubi es. Si vanitatem cogites, in vanitate es; si vanitatem amas, vanitas es. Nec jam tibi dico: Adam, ubi es, sed dico: Adam qui es? Credo confunderis, et confiteri erubescis. Propheta dicat qui te non palpat. Universa, inquit, vanitas omnis homo vivens . Non tantum vanitas, sed universa vanitas Vanitas mutabilitatis, vanitas mortalitatis, vanitas iniquitatis, quia universa vanitas omnis homo vivens. In hac triplici vanitate homo servit, ut in exsilio; in hac diabolus regnat ut in propria domo. Ejectus namque diabolus de domo aeternitatis, erigit sibi fabricam de multiplicitate vanitatis. De vanitate mutabilitatis extendit sibi porticum, et de vanitate mortalitatis erigit sibi domum. De vanitate iniquitatis, collocat sibi thalamum. Vide, homo, cujus servus sis; si adhuc vanitatem diligis. Quid patriam facis de exsilio, quid
Abbreviated transcription (Latin):
examore cõgnicio ꝓficit sicut ex cognitõe.
amor conualescit. Si uo rõnem amor in
ueritatis in quisicõne non sbleuat. discreciome
oculus cicius caligat. et tũt ei enus adito¬
riũ in contrarĩ uertitur. cum ꝑ eam ad er¬
toris taligniẽ deicitur. Tociens uͥo adam
eua de paradiso in exiliũ mittit. quociens
a u̾itatis inquisione deiectam affectio racio¬
nem uanis cogitacionib muoluit. O quoci¬
ens adam per̾ euam deicit; a domo sua.e
quociens per eam seriure cogitur in domo
aliena. Domus a de u̾itas. Domꝰ diaboli
uanitas. Domꝰ dei et̾nitas. de quo dicitur.
qui habitat et̾nitatẽ. De qua profecto domo
hic dicitur. ubi euã suã adam alloquit: in
domũ dm̃ ibimꝰ Tunc adam reu̾tit᷑ in do¬
nũ. cũ de scudio uanitatis ad ĩquisicion ẽ
uitatis. Intrat autẽ domũ dei cũ post diu
quesitã et uix inuentã u̾itatẽ ꝑ excessum
zapitur ad et̾itatis contemplacionem. Ada

Expanded text:
ex amore cognitio proficit, sicut ex cognitione ex amore cognitio proficit, sicut ex cognitione amor convalescit. Si vero rationem amor in veritatis inquisitione non sublevat, discretionis oculus citius caligat, et tunc ei ejus adjutorium in contrarium vertitur, cum per eam ad erroris caliginem dejicitur. Toties vero Adam Eva de paradiso in exsilium mittit, quoties a veritatis inquisitione dejectam affectio rationem vanis cogitationibus involvit. O quoties per Evam Adam dejicitur a domo sua! O quoties per Evam servire cogitur in domo aliena! Domus Adae, veritas; domus diaboli, vanitas; domus Dei aeternitas, de quo dicitur qui habitat aeternitatem, de qua profecto domo hic dicitur, ubi Evam suam Adam alloquitur: In domum Domini ibimus. Tunc Adam revertitur in domum, cum de studio vanitatis redit ad inquisitionem veritatis; intrat autem domum Dei, cum post diu quaesitam et vix inventam veritatem per excessum rapitur ad aeternitatis contemplationem. Adam
Abbreviated transcription (Latin):
de adam eua facta est. Prius enĩdebemꝰ prõ¬
nem quid amãdũ sit prudent̾ eligere. dem̃
scdm̃ electionis iudiciũ qd amandũ est ardẽ¬
ter diligere. p̾cedat gͦ cogiicio uen. sb̾scqt ᷑
dilectio iusti. pͥus est discerne posecã amare.
pͥma discrecio fiat inter bonũ et inalũ. scda
sb̾ seqͣtur int̾ bonũ et optimũ. et tũc ex ip̃is
optimis eligamꝰ quid pocius ꝑ amorẽ am¬
plecti debeamus. Non enĩ omĩa possumt oñs.
uides ne ꝙ̃admod̾ de toto adam qͣi q̃dam pti¬
cula eligitur unde eua formet᷑. nam bom̃t
et malum disc̾ñe bonũ est. sed malã et bonũ
dilig̾e̾ malũ est. ymo utrũq amare impos¬
sibile est. utrũq tñ cognoscere laudabłe ẽ.
Sed et de ipis bonis. quia nõ om̃s omma
possũt. pars q̃dam excipit᷑ unde in ade ad¬
utoriũ eua formetur. Nam si ĩ electionie
iudicio ena ade non ꝯͣdicit profecto eũ in
uitatis cognicõe ualenciorẽ reddit. nam

Expanded text:
de Adam Eva facta est. Prius enim debemus per rde Adam Eva facta est. Prius enim debemus per rationem quid amandum sit prudenter eligere, deinde secundum electionis judicium quod amandum est ardenter diligere. Praecedat ergo cognitio veri, subsequatur dilectio justi. Prius est discernere, postea amare. Prima discretio fiat inter bonum et malum. Secunda subsequatur inter bonum et optimum, et tunc ex ipsis optimis eligamus quid potius per amorem amplecti debeamus. Non enim omnia possumus omnes. Videsne quemadmodum de toto Adam quaedam quasi particula eligitur, unde Eva formetur? Nam bonum et malum discernere, bonum est; sed malum et bonum diligere, malum est: imo utrumque amare, impossibile; utrumque tamen cognoscere, laudabile. Sed et de ipsis bonis, quia non omnes omnia possunt, pars quaedam excipitur, unde in Adae adjutorium Eva formetur. Nam si in electionis judicio Eva Adae non contradicit, profecto eum in veritatis cognitione valentiorem reddit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
rem cadendi. iudiciũ correctionis lapsis p̾¬
bet spemi resurgendi. Iudiciũ remim̾aciõis
ꝑfectis confert amorem ꝑseu̾andi. Si igit
pͥmũ illud dei iudiciũ generat timorẽ. scdm
nutrit spem. terciũ autẽ accendit caritatem
Recte de eis dicitur. Indicia tua adiuuabunt
L
indomũ dnĩ ibimꝰ. Adam alloqͥt.
euam. Adam hic consolatur euã
am. neq enĩm dicit. Letatꝰ sũ pro eo qd̾ ibimꝰ
in domũ nram. sed post erũpnas diuturm ex¬
lii presumit se ꝑuenturũ ad domũ domini.
His nosse quis sit iste adam. uel quã dicim
hanc esse euam. Per adam intellige rõnem.
per euam accipe affectionẽ. Duo st̃ inrtelleitꝰ
et affectus. Duo noĩant᷑ amma et spc̃. duo
qui dem non ꝑ essenciã. sed per efficienciã. Aĩã
uiuit. spũs disceruit. ad aĩam ꝑtinet dilectõ
ad sp̃m cognicio. habes igitur adam. habes
et eciam prius adam formatus est. postea

Expanded text:
rem cadendi, judicium correctionis lapsis prrem cadendi, judicium correctionis lapsis praebet spem resurgendi, judicium remunerationis perfectis confert amorem perseverandi. Si igitur primum illud Dei judicium generat timorem, secundum nutrit spem, tertium autem accendit charitatem; recte de eis dicitur: Judicia tua adjuvabunt lIn domum Domini ibimus. Adam alloquitur Evam, Adam hic consolatur Evam,am, neque enim dicit: Laetatus sum pro eo quod ibimus in domum nostram, sed jam post aerumnas diuturni exsilii praesumit se perventurum ad domum Domini. Vis nosse quis sit iste Adam, vel quam dicimus hanc ejus Evam? Per Adam intellige rationem, per Evam accipe affectionem. Duo sunt, intellectus et affectus. Duo nominantur anima, et spiritus. Duo quidem non per essentiam, sed per efficientiam. Anima vivit, spiritus discernit; ad animam pertinet dilectio, ad spiritum cognitio. Habes igitur Adam, habes et Evam. Prius Adam formatus est, postea
Abbreviated transcription (Latin):
ufer ame obprobriũ et contẽp¬
tum. obprobriũ culpa. contẽptꝰ
pena. culpã iniquitas. pena
mortalitas. Propter imiquitatẽ faitꝰ sũ
exprobrabilis. propt̾ morͣlitatẽ factus
sum contemptibilis. Abhoĩabilẽ me fac̾
concupĩa. uilem me facit nuseria. Aufer
ergo a me obpbriũ et contẽptũ. Si facis
ficis me beatũ. Suꝑ iuidicia iustifica cõie¬
tue. Alia sunt iudicia dei. que reꝓbos dap̃¬
nant. Alia q̃ elettos iustificant. alia q̃
iustificatos beatificãt. pͥma est reproba¬
cionis. Scda iustificatõis. ultima glori¬
ficacionis. Damꝑnãcia excertent᷑ in ĩfno
Iustificantia in mũdo. beatificancia ĩ telo
Ĩudicia tua adiunabũt me. Iudicia ulcionis
iudicia correctionis. Iudicia remuneracionis
ꝑ iudiciũ ulcionis iudas reꝓbatus. ꝑ iudici¬
ũ correctionis saulus cecatꝰ. per iudiciũ re¬
muneracionis humilis dauid in regnũ su¬
blimatꝰ. iudiciũ ulcionis stantib dat timo¬

Expanded text:
ufer a me opprobrium et contemptum. Opprobrium culpa, contemptus poena. Culpa iniquitas, poena mortalitas: propter iniquitatem factus sum exprobrabilis, propter mortalitatem factus sum contemptibilis. Abominabilem me facit concupiscentia, vilem me facit miseria. Aufer ergo a me opprobrium et contemptum, Si facis ficis beatum, tuae. Alia sunt judicia Dei quae reprobos damnant, alia quae electos justificant, alia quae justificatos beatificant. Prima sunt reprobationis, secunda justificationis, ultima glorificationis. Damnantia exercentur in inferno, justificantia in mundo, beatificantia sunt in coelo. Judicia tua adjuvabunt me, judicia ultionis, judicia correctionis, judicia remunerationis. Per judicium ultionis Judas reprobatus, per judicium correctionis Saulus caecatus, per judicium remunerationis humilis David in regnum sublimatus. Judicium ultionis stantibus dat timo
Abbreviated transcription (Latin):
ta sint ĩtelligimiꝰ. ꝑanagogem uisibilia d
per ea q̃ facta st̃ intellecta conspicimꝰ. De
taliũ ergo gazophilantiũ abditis penetra¬
lib prõdeunt flatus diuine aspirationis
ibente tamẽ illo qui ꝓducit uentos de t̾hx¬
sauris suis. Et uidentur de singlis gazo¬
philaciis tres uenti ꝓcedere. qui autẽ ex qͥb
prodeat. quia ex p̾cedentib patet suꝑfluum
est designare. hi st̃ duo uenti qui discurrunt
et ꝑflant totam t̾ram uiuentiũ. totam t̾ram
tuam. O emanuel. flant autẽ nũc hii nũt illi.
quomodo et qñ uult rex et dñs uentoꝵ nõ fa¬
bulosus eolus. s ille qui ascendit suꝑ cherubĩ.

Expanded text:
ta sint intelligimus, per anagogen invisibilia Dei ta sint intelligimus, per anagogen invisibilia Dei per ea quae facta sunt intellecta conspicimus. De talium ergo gazophylaciorum abditis penetralibus prodeunt flatus divinae aspirationis, jubente tamen illo qui producit ventos de thesauris suis. Et videntur de singulis gazophylaciis tres venti procedere. Qui autem ex quibus prodeat, quia ex praecedentibus patet, superfluum est designare. Hi sunt duodecim venti qui discurrunt, et perfiant totam terram viventium, totam terram tuam, o Emmanuel. Flant autem nunc hi, nunc illi; quomodo. et quando vult rex, et Dominus ventorum, non fabulosus Aeolus, sed ille qui as
Abbreviated transcription (Latin):
ruditur. In scdo̾ oꝑacio instiuit᷑. In t̾cio deuoc̃o
excercetur. In quarto celestiũ contẽplacio ni¬
choitur. Notandũ autẽ ꝙ occidetale garoph¬
fitura p̾cessisse õstendit. et sic dũ se iuitẽ
rẽspiciunt uicissim sibi de uitatis soliditate
testimoniñ ferũt. Item septemtrionale taro¬
nitur. in uirtutũ excerticiis libenter desua¬
datur. et satis constat ꝙ equa sͥ lance respõ¬
deant mensura laboris. et qualitas ⁊etribu¬
cionis. Iunguntur octidentale et septemtui¬
nale garophilaciũ. similit̾ orientali iunctũ¬
est iũnctũ est meridianũ. Nam post hystoriã
cognitã debemꝰ querere moralitatẽ. similit
post istam per allegorie cognicionẽ ꝓfiscm
ad anagogem. Per hystoriã quid factũ sit
discimus ꝑ moralitatem quid faciend̾ sit co¬
gnoscimus. ꝑ allegoriam sacram̃ta eccłie.
quomodo p̾cedentium reruĩ figuris p̾nũtia¬

Expanded text:
ruditur, in secundo operatio instruitur, in tertio devotio ruditur, in secundo operatio instruitur, in tertio devotio exercetur, in quarto coelestium contemplatio inchoatur. Notandum autem quod occidentale gazophfigura praecessisse ostendit, et sic dum se invicem respiciunt, vicissim sibi de veritatis soliditate testimonium ferunt. Item septentrionale gazornitur, in virtutum exercitiis libenter desudatur, et satis constat quod aequa sibi lance respondeant mensura laboris, et qualitas retributionis. Junguntur occidentale et septentrionale gazophylacium, similiter orientali junctum est meridianum. Nam post historiam cognitam debemus quaerere moralitatem. Similiter post istam, per allegoriae cognitionem proficimus ad anagogen. Per historiam quid factum sit discimus, per moralitatem quid faciendum sit cognoscimus, per allegoriam sacramenta Ecclesiae quomodo praecedentium rerum figuris praenuntia
Abbreviated transcription (Latin):
dinalis est spũs fortitudinis. habens hinc
inde sibi suffragantes. a dextris pietatis.
a sinistris spm̃ timoris. hos igitur uentos
ꝓducit thesauris suis ip̃e cuiꝰ est ille the¬
saurus. Thesaurus autẽ ut de ip̃o aliqͥd
uel breuit̾ loquamur. quia magnus ad¬
modũ młtũ. et copio sus habetũr per. iii ͦ
gar̾ophilacia distinguit᷑ pͥmũ fab̾catur
in ꝑte occidentali. ex sensu hyscorico. scdm
erigitur in plaga septentrionali ex sensu
morali. Terciũ ex allegoria extructũ stat ab
oriente. Quartũ u̾o ex anagogẽ in meri¬
die. Ingazophilacio occidentãli. ⁊econditũ
est argentũ eloquẽtie. ingazophilacio sep¬
temtrionali recondiuitũr uarie et ĩumi̾e
uirtutũ gẽme. In orientali tazophilacio
contineñtur purpura et byssus. et ceta
ornamẽta regalia. in uariis satramẽtis
eglesie. In meaidiano autẽ gazophilacio custo¬
ditur airũ celestis sapientĩe. In pͥmo fides̃ e¬

Expanded text:
dinalis est spiritus fortitudinis, habens hinc dinalis est spiritus fortitudinis, habens hinc inde sibi suffragantes; a dextris spiritum pietatis, a sinistris spiritum timoris. Hos igitur ventos producit de thesauris suis ipse cujus est ille thesaurus. Thesaurus autem, ut de ipso aliquid vel breviter loquamur, quia magnus admodum, multus, et copiosus habetur, per quatuor gazophylacia distinguitur. Primum fabricatur in parte occidentali, ex sensu historico; secundum erigitur in plaga septentrionali, ex sensu morali; tertium ex allegoria exstructum stat ab Oriente; quartum vero ex anagogen, in Meridie. In gazophylacio occidentali, reconditum est argentum eloquentiae; in gazophylacio septentrionali, reconduntur variae et innumerae virtutum gemmae. In orientali gazophylacio continentur purpura, et byssus, et caetera ornamenta regalia in variis sacramentis Ecclesiae. In meridiano autem gazophylacio custoditur aurum coelestis sapientiae. In primo fides e