comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus est dñs ad moysen dicens.
Mute uiros qui consid̾ent ter¬
ram chanaan. Qđ ne ꝓrima pꝰ
aseroth mansione iussum fa¬
ctumq putet᷑. s in ultima ea¬
rum. quȩ sub noĩe pharã con¬
tinetur impletum infra scriptũ
est. Reuersiq exploratores ter¬
rȩ post quadraguita dies om̃i
regione circũita uenerunt ad
moysen in pharan quod est in¬
cades. In deuteronomio quoq
dicit moyses popło. Cũ uenis¬
setis in cades barne dixi uobis.
Uenstis ad montẽ amorrei. ⁊ c̃.
et dixistis. Aute uiros qͥ consi¬
derent t̾ram. ⁊c̾. Qđ̃ ante ean¬
dem mansionẽ scdõ anno egres¬
sionis adiert̃. a qua tam̃ pecca¬
to murmurationis reuerti et
diu ꝑ desertum errare & passi
cade meruert̃. testatur moyses
in sequentib dicens. Sed isti in
cades barne multo tẽpore ꝓfe¬
ctiq inde uenimꝰ in solitudinẽ
quȩ ducit ao mare rubrũ. sic̃
michi dixerat dñs. et circuiui¬
mus montẽ seyr longo tempo¬

Expanded text:
tus est Dominus ad Moysen dicens: tus est Dominus ad Moysen dicens: Mitte viros gui considerent terram Chanaan . Quod ne proxima post Haseroth mansione jussum factumque putetur, sed in ultima eorum, quae sub nomine Pharan continetur, impletum, infra scriptum est: Reversique exploratores terrae post quadraginta dies omni regione circumita, venerunt ad Moysen in Pharan, quod est Cades. In Deuteronomio quoque dicit Moyses populo: Cum venissetis in Cadesbarne, dixi vobis: Venistis ad montem Amorrhaei, etc., et dixistis: Mitte viros qui considerent terram, etc. . Quod autem eamdem mansionem secundo anno egressionis adierunt, a quo tamen peccato murmurationis reverti, et diu per desertum errare, et passim cadere meruerunt, testatur Moyses in sequentibus, dicens: Sedistis in Cadesbarne multo tempore. Profectique inde, venimus in solitudinem, quae ducit ad mare Rubrum, sicut mihi dixerat Dominus et circuivimus montem Seir multo tempo
Abbreviated transcription (Latin):
storiȩ cunctis indifferent̾ sub no¬
mine solitudinis pharam cõpre¬
hensis. pͥma tantum scd̃a et ulti¬
ma. id est sepulchra concupis¬
centiȩ. aseroth et chades distin¬
guntur ex noĩe. S in catalago
mansionũ pariter onĩs quot
numero fuerunt. uł qͦ nomine
id est sepulchra concupiscentiȩ
scdõ mense eiꝰdem scdĩ anni ui¬
Anno enim scdõ ut scriptura
dicit mense scdo uicesimo die
mensis mouerunt castra de
deserto synai. et recubuit nu
ctiq sunt de monte dñi ui
ani triũ dierum donec ueni¬
rent ad locum mansionis quȩ
merito ppłi carnes concupis¬
centis sepulcroꝵ concupiscen¬
tiȩ nom̃ accepit. Ultima harũ
id est cades. quoto die uł m̃se
eiusdem anni ingressa sit ñ
dicitur. Quia tam in solitudi¬
ne pharan sita est. qͥa eodem
anno adita fuerit ñ tacetur.
Scͥptum est enim non est po¬
nec reuocata est maria. Profe¬
ctusq est de aseroth fixis tento¬
riis in deserto pharan ubi locu¬

Expanded text:
storiae cunctis indifferenter sub storiae cunctis indifferenter sub solitudinis Pharan nomine comprehensis, prima solum secunda et ultima, hoc est, sepulcra concupiscentiae, Haseroth et Cades, suo distinguuntur ex nomine. Sed in catalogo mansionum pariter omnes quot numero fuerint, vel quo nomine id est, Sepulcra concupiscentiae, secundo mense ejusdem secundi anni seAnno enim secundo ut Scriptura dicit mense secundo vicesima die mensis moverunt castra de deserto Sinai, et recubuit in tique sunt de monte Domini viam trium dierum, donec venirent ad locum mansionis, quae merito populi carnes concupiscentis sepulcrorum concupiscentiae nomen accepit. Ultimam harum, id est, Cades, quoto die vel mense ejusdem anni ingressi sunt, non dicitur: quae tamen in solitudine Pharan sita est, quia eodem anno adita fuerit, non tacetur. Scriptum est enim: Populus nonec revocata est Maria. Profectusque est de Haseroth fixis tentoriis in deserto Pharan, ubi locu
Abbreviated transcription (Latin):
desbarne. usq. Qđ scdõ anno
egressionis suȩ popls in deser-¬
to pharan quod est cades uen̾it.
uͥ reuersis exploratorib cũ fru¬
ctib t̾rȩ. et quȩ uiderãt nun¬
ciantib murmurauert̃ contra
moysen et a aron. et idõ longi
itineris tedio et mortulitate af-¬
fecti int̾ierunt. hic locus mani¬
festum dabit indiciũ. U̾bi no¬
tandum qđ̃ quadragintadue
mansiones quas ab egypto usq
ad iordanem habuert̃. triũ tan¬
culis annoꝵ. pͥmi scił et scdĩ
et qͣdragesimi egcessionis. Pri¬
mus certa distinctione continet
duo decim. Prunam ramesse
qͥntadecima die pͥmi mensis
ingressam. ultimã solituoine̾
synai pͥma die mensis tercii.
aditam. et ꝑ undecim conti¬
nuos menses construendi tab̃¬
nacłi et docenoȩ legis gr̃a mi
mine relictam. Quarũ duode¬
cim mansionũ nouũ tantum
Tres in uocabulo deserti syn
indiscrete significant᷑. Scos an¬
nus complectitur mansiones
iugintiunã. quib in orline hy¬

Expanded text:
desbarne, etc. Quod secundo anno egressionis suae populus in deserto Pharan, quod est Cades, venerit; ubi reversis exploratoribus cum fructibus terrae, et quae viderant nuntiantibus, murmuraverunt contra Moysen et Aaron, et ideo longi itineris taedio et mortalitate affecti interierint: hic locus manifestum dabit indicium. Ubi notandum quod quadraginta duae mansiones, quas ab Aegypto usque ad Jordanem habuerunt, trium tanculis annorum: primi scilicet, secundi, et quadragesimi egressionis de Aegypto. Primus certa distinctione continet duodecim, primam Ramesse, quintodecimo die primi mensis ingressam, ultimam solitudinem Sinai, prima die tertii mensis additam; et per undecim continuos menses construendi tabernaculi, et docendae legis gratia, minime relictam. Quarum duodecim mansionum novem tantum tres in vocabulo deserti Sin indiscrete significantur. Snus complectitur mansiones viginti et unam. Quibus in ordine hi
Abbreviated transcription (Latin):
ca lingua est ab his reb gͤ uote
dite sursum ponebant᷑ in tem
sum pou̾e. uł fingendo uł sus¬
inde uictor in usus suos aufe¬
rebat. s totum in penã uoue¬
zare. quod uulgo dicitͣ deuota¬

Expanded text:
ca lingua ab his rebus quae votae ditae, sursum ponebantur in temsum ponere, vel figendo vel susinde uictor in usus suos auferret, sed totum in poenam lueemare, quod uulgo dicitur denota
Abbreviated transcription (Latin):
meratur rursus popłs. nume¬
rant᷑ et leuitȩ. ut int̾fectis pes¬
simis nouus dei popłs censeat᷑.
filiȩ salphaãt dei iudicio he
reditatẽ accipiunt inter fãs.

Expanded text:
meratur rursum populus, numerantur et Levitae, ut interfectis pessimis, novus Dei populus censeatur. filiae Salphad, et judicio Dei haereditatem accipiunt inter fratre
Abbreviated transcription (Latin):
am uxoris alieni. et concupiscẽ¬
tiam domus alienȩ tantũ in
peccando differt̃. ut illi quod
dictum est non concupisces do¬
num ꝓximi tui adiuncta sint

Expanded text:
porro uxoris alienae et concupiscentia domus alienae tantum in peccando differunt, ut illi, quod dictum est: non concupisces domum proximi tui, adiuncta sint
Abbreviated transcription (Latin):
hic ostenditur omĩa fieride¬
bere quȩ consilio recte fieri
possunt. ad euitanda quȩ ad¬
uersa sunt. cum etiam deus
rubrum. Rubrum autẽ uo¬
quod sit roseis undis infectũ
non tamen talem naturã habet
qualem uidetur ostendere. s ui-¬
cinis littorib uiciat᷑ gurges at¬
q inficitur. qͥa om̃is terra cir-
cumstãs pelago rubra est &
sanguineo colori ꝓxima. Ideoq
miniũ acutissimum inde excer-¬
pitur. & alii colores qͥb pictura
uariatur. Ergo cum t̾ra hanc
habeat naturam. fuictib sub¬
inde diluitur. et quicqͥd ad he¬
sum est in colorem cadit. Ob
hoc etiam in his littorib gẽmȩ
rubrȩ inueniunt᷑. Lapillus enĩ
huiusmodi humo inuolutus
cum inter harenas attritus est
et terrȩ colorẽ habet et maris.
hoc mare in duos sinus diui¬
ditur. Ex his qui ab oriente ꝑ
sicus appellatur. quia oram
illius ꝑse inhabitant. Alter uͦ
arabicus dicitur. qͦd sit circa

Expanded text:
hic ostenditur omnia fieri debere, quae consilio recte fieri possunt, ad deuitanda quae aduersa sunt, etiam cum deus ribitur. Rubrum autequod sit roseis undis infectum; non tamen talem naturam habet qualem videtur ostendere, sed vicinis litoribus vitiatur gurges atque inficitur; quia omnis terra, quae circumstat pelago, rubra est et sanguineo colori proxima. Ideoque inde minium acutissimum excernitur, et alii colores quibus pictura variatur. Ergo cum terra hanc habeat naturam, fluctibus subinde diluitur, et quidquid adesum est, in colorem cadit. Ob hoc etiam in his litoribus gemmae rubrae inveniuntur. Lapillus enim eiusmodi humo involutus cum inter arenas attritus est, et terrae colorem habet et maris. Hoc mare in duos sinus scinditur. Ex his, qui ab oriente est, Persicus appellatur, quia ora illius Persae inhabitant. Alter vero Arabicus dicitur, quod sit circa
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ qui in illa afflctione cõ¬
pletus est. ab illo tempore com¬
genti qͥnq anni summa soli-¬
da quadringentos uoluit ap
aut infra est ñ computetur.
one quarta leui genuit ca¬
ath. caath genuit amrã. ille
nees. Caath cum patre suo

Expanded text:
numerus in illa afflictione completus est, quia ab illo tempore comgentos et quinque anuos summa solida quadringentos uoluit appaut infra est non conputetur. eui: Leui genuit Caath, Caath genuit Ambram, Ambrnees. Caath cu
Abbreviated transcription (Latin):
nullum ꝑ terrã isrł tͣnsire ꝑmit¬
tat. s siqͥs temerariꝰ uirtute sua
qͣsi eqͥ uelocitate confisus eam
uoluerit p̃donis more de po¬
pulari. effug̾e ñ ualebit. Uel¬

Expanded text:
nullum per terram Israel transire permittat: si quis temerarius virtute sua, quasi equi velocitate confisus, eam voluerit praedonis more populari, effugere non valebit:
Abbreviated transcription (Latin):
conditor preerat fluentanti &
confusȩ materiȩ ut distingue¬
ret quando uellet. et ne faci¬
bundantiam beneficientie
ds̃ amare putaret᷑. Cominooe
etiam prius insinuatur aliqͥd
inchoatum cui suꝑferret᷑ non
loco. s omnia suꝑante poten¬

Expanded text:
conditor, praeerat fluitanti et confusae materiei, ut distingueret quando vellet. am per abundantiam beneficentiae Denim prius insinuatur aliquid inchoatum, cui superferretur: non loco, sed omnia superante poten
Abbreviated transcription (Latin):
Ceruus emissus dicit᷑ neptalĩ.¬
qͥa t̾ra quam obtinuit citius
quam aliȩ messẽ maturã fere¬
bat. unde in pascha pͥmũ sacri¬
ficiũ fiebat. & laus deo quam
Saucꝰtus ioseph filiꝰ auctus suꝑ
fontẽ filiȩ gͣdu composito. ince¬
Sdentes suꝑ murũ exac̾bauert̃
eum. et contenoert᷑ ⁊ irascebant̃
adu̾sus eũ habentes sagntas. Se¬
dit in forti arcꝰ eiꝰ. & dirupta sunt
uincłã manuũ eiꝰ amanibꝰ fortiꝰ tacob.
Inde pascit᷑ lapis isrł a do patͥs¬
qͥ ioeo sic uocaris qͥa ad auxit
te mͥ dñs. siue qͥa int̾ fr̃s tuos
maior futurus es. fortissima si¬

Expanded text:
Cervus emissus dicitur, quia terra quam obtinuit citius quam aliae messem maturam ferebat. Unde in pascha primum sacrificium fiebat et laus Deo quam s auctus Joseph, filius auctus super fontem filiae, gradu composito incedentes super murum. Et exacerbaverunt eum, et contenderunt, et irascebantur adversus eum, habentes sagittas. Sedit in forti arcus ejus, et dirupta sunt vincula manuum ejus, a manibus fortis Jacob, inde pascetur lapis Isrqui ideo sic vocaris, quia adauxit te mihi Dominus, sive quia inter fratres tuos major futurus es fortissima si
Abbreviated transcription (Latin):
Et paulo post. Ingressa sunt
ad noe in archam bina et bi¬
na ex omni carne inqua erat
sp̃s uitȩ. Et quȩ ingressa sunt
masculus et femina ex omni
carne introierunt. Si ex om̃i¬

Expanded text:
e volucres ingressae sunt ad Noe in arcam bina et bina, ex omni carne in qua erat spiritus vitae; et quae ingressa sunt masculus et femina, ex omni carne introierunt, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
dolor. Ex quo liquide colligit᷑ alium
dẏonisium. aryopagitam. alium di¬
omsium coriithioꝵ ep̃m extitisse. atq
ita p̃dictoꝵ auctoꝵ sententus bede te¬
fellimꝰ. opimonẽ: p̃sertim cũ ⁊ alioꝵ
longe gͣuior auctoritas sit. ⁊ more du¬
oꝵ potius qm unius stare ꝯueniat.
u̾bũ. Ad ecclesiaticam quippe hysto¬
riam quasi pͥmũ ⁊ maximũ ecclesiasti.¬
coꝵ gestoꝵ fundam̃tũ. tam bedamꝗͣ
cet̾os scͥptores ecclesiãticos recurrere
certum ẽ. Quid itaq uidet᷑ tibi res¬
pondere posse bedam. si illa scͥpta ei
adu̾sari monstraũis: quoꝵ se freqñ¬
ter auctoritatib ꝓtegit: Hil equid
rectiꝰ. ꝙͣ sapientis illũ u̾sicłm. Cõueni

Expanded text:
dolor . » Ex quo liquide colligitur alium dolor . » Ex quo liquide colligitur alium Dionysium Areopagitam, alium Dionysium Corinthiorum episcopum exstitisse. Atque ita praedictofellimus opinionem: praesertim cum et illorum longe gravior auctoritas sit, et in ore duorum potius quam unius stare verbum conveniat. Ad ecclesiasticam quippe Historiam, quasi primum et maximum ecclesiasticorum gestorum fundamentum, tam Bedam quam caeteros scriptores ecclesiasticos recurrere certum est. Quid itaque videtur tibi respondere posse Beda, si illa scripta ei adversari monstraveris, quorum se frequenter auctoritatibus protegit? Nil equidem rectius, quam sapientis illum versiculum: Conve
Abbreviated transcription (Latin):
aliũ dionisium corithioꝵ ep̃m. Nam
iusta eclesiasticam hẏstoriam dionisiꝰ
assignatur. Nec minus ex ũbis ierom¬
mi alium hunc esse quam illum ap¬
paret. cũ udelicet ⁊ dicat dionisium
chorurchioꝵ ep̃m sub marco automi¬
no ⁊ lucio auredio clariusse. Constat
qui ppe dionisium arẏopagitam qui
ultum adeo fuisse: ut uxorem dama¬
rĩ iam tunc eum ꝯstet habuisse de
qua parit̾ cum eo in accib apłoꝵ¬
fit ꝯmeinoratio. Unde ⁊ ibidem scͥptũ
habet᷑. qd̾ quidam uiri adherentes
paulo credidunt: in qͥb ⁊ dyonisiꝰ
ariopagita ⁊ mulier nomine da¬
maris ⁊ alii cum eis. A temꝑe aũ
tyberii cesaris sub quo dñs passꝰ
sub quib dyonisius corithioꝵ cla¬
ruisse dicit᷑. amplus quam centũ
sexaginta annos cronicoꝵ supputatio
assignat ⁊ ut neqͦqm tanto tp̃i uita
p̃dicti uiri sufficeret. Scͥptum quippe
ẽ in psalmis. Si aũ in potentatibus
occoginta annr: et ampliꝰ eoꝵ labor ⁊

Expanded text:
alium Dionysium Corinthiorum episcopum. Nam, alium Dionysium Corinthiorum episcopum. Nam, juxta ecclesiasticam historiam, Dionysiuopus assignatur. Nec minus ex verbis Hieronymi alium hunc esse, quam illum apparet; cum videlicet dicat Dionysium Corinthiorum episcopum sub Marco Antonino et Lucio Aurelio claruisse. Constat quippe Dionysium Areopagitam, qui ultum adeo fuisse, ut uxorem Damarim jam tunc constet habuisse, de qua pariter cum eo in Actibus apofit commemoratio. Unde et ibidem scriptum habetur, quod « quidam viri adhaerentes Paulo crediderunt, in quibus et Dionysius Areopagita, et mulier nomine Damaris, et alii cum eis . » A tempore autem Tiberii Caesaris, sub quo Dominus passus sub quibus Dionysius Corinthiorum claruisse dicitur, amplius quam centum sexaginta annos chronicorum supputatio assignat, ut nequaquam tanto tempori vita praedicti viri sufficeret. Scriptum quippe est in Psalmis: « Si autem in potentatibus octoginta anni, et amplius eorum labor et
Abbreviated transcription (Latin):
lacedemonios: alia add athenienses. ⁊
cettra. Et post pauca. Claruit sub ĩ¬
ꝑatore marco antomino uero. ⁊ luci¬
o. aurelio cõmodo. Nunc et ipsius be¬
de u̾ba ponamus. qui in explanatio-¬
ne accuum apłoꝵ eo uidelicet loco qͦ
dicitur. in quib et dyomsius aryop¬
agita ait sic hic ẽ dionisiꝰ qui in epiᷤ¬
copatu ordinatus chorinthioꝵ glorio¬
se rexit eccłam multaq ad utilitatẽ
ecclȩ ꝑtinentia que haccenus manent
ingenũ sui uolumina reliquit ÷ cog¬
nomen a loco cui p̃erat accipiens. ary¬
opagus enim ẽ athenarũ curia nomẽ
a marte trahens. Siquid̾ grece mars
arios: uilla dicit᷑ pagos. Inductis itaq
sicut ꝓposuimus auccoritatib earũ
sicut ꝓmisimus diu̾sitatem aut re-¬
pugnantiam consideremus. Uident᷑
aut̃ due supraposite auctoritates que
sibi ꝯsone sunt. auctoritati bede om̃ino
contrarie. Ex illis quippe apte ꝯuinci¬
tur aliũ fuisse dionisium arẏopagitã.

Expanded text:
Lacedaemonios, ad Athenienses, » Lacedaemonios, ad Athenienses, » etc. Et post pauca: « Claruit sub imperatore Marco Antonino Vero et Lucio Aurelio Commodo. » Nunc et ipsius Bedae verba ponamus, qui explanatione Actuum apostolorum, eo videlicet loco, quo dicitur: « In quibus et Dionysius Areopagita , » ait sic: « Hic est Dionysius, qui in episcopatu ordinatus, Corinthiorum gloriose rexit Ecclesiam, multaque ad utilitatem Ecclesiae pertinentia, quae hactenus manent, ingenii sui volumina reliquit, cognomen a loco cui praeerat accipiens. Areopagus enim est Athenarum curia, nomen a Marte trahens. Siquidem Graece Mars Ἄρης, villa dicitur πάγος. » Inductis itaque, sicut proposuimus, auctoritatibus, earum, sicut promisimus, diversitatem aut repugnantiam consideremus. Videntur autem duae supra positae auctoritates, quae sibi consonae sunt, auctoritati Bedae omnino contrariae. Ex illis quippe aperte convincitur alium fuisse Dionysium Areopagitam,
Abbreviated transcription (Latin):
saluari non ualeant: illa ꝑiclitit᷑
que minore nitit᷑ dignitate. Scͥptũ
ẽ itaq de ħ in ęcclesiastica hystoria.
libro qͣrto. capitulo uicesimo t̾cio
his u̾bis. Ueniendum nob̃ ẽ tandẽ
ad beati dyonisiĩ cõmemorationẽ
ditione. ⁊ gr̃a quam habebat in ũ¬
bo d̾i fruebant᷑ non hĩ popłi tm̃ qͦs
regendos acceꝑat. s et ꝓcul positi:
at. Extat deniq eius epła ad la¬
cedemomos scͥpta de catholica fide.
⁊ alia ad athenienses: in qua ad
eũigłii credulitatẽ inuitat. ⁊ cõ¬
citat semores. Et illud designat
in eadem epła. quod dyonisius
ariopagites qui ab apło paulo in¬
mus ille inqmͣ ecclẽ doctor eg̃gius
suꝑ ħ ip̃o in libro de illustrib ui¬
ris ita meminit. Dyonisius chorin
cioꝵ eccle ep̃c tante eloquentie fu¬
it ⁊ industrie ut non solum sue
ciuitatis et ꝓuincie popłos s et a¬
liarum ꝓuinciarum et urbium
epłis erudiret. E quib una ẽ ad

Expanded text:
salvari non valeant, illa periclitetur salvari non valeant, illa periclitetur quae minore nititur dignitate. Scriptum est itaque de hoc in ecclesiastica historia, libro quarto, capitulo vigesimo tertio, his verbis: « Veniendum nobis est tandem ad beati Dionysii commemoratioditione et gratia, quam habebat in verbo Dei, fruebantur non hi populi tantum, quos regendos acceperat, sed et procul positi, bat. » Exstat denique ejus epistola ad Lacedaemonios scripta de Catholica fide, ut alia ad Athenienses, in qua ad Evangelii credulitatem invitat et concitat seniores. Et illud designat in eadem epistola, quod Dionysius Areopagites, qui ab apostolo Paulo inet Hieronymus, ille, inquam, Ecclesiae doctor egregius super hoc ipso in libro De illustribus viris ita meminit: « Dionysius Corin tantae eloquentiae fuit et industriae, ut non solum suae civitatis et provinciae populos, sed et aliarum provinciarum et urbium epistolis erudiret. E quibus una est ad
Abbreviated transcription (Latin):
de dilectissimo patri suo
abbati dĩ gr̃a cenobii glono¬
sissimorum martyrum di¬
onisii. rustici. et eleutherii
ibidem corpore quiescentium. unaq
fr̃ibus. et ꝯmouachis suis kñis. petrus ha¬
bitu monachus. uita peccator. gr̃a uob̃
tos inuoluit. et ꝓm homines in
malum. facilius ꝑ unum in falsi¬
tatem. quam ꝑ multos in uerita¬
tem trahunt᷑. hoc aut̃ ideo dico
de dyonisio ariopagẏta unius
bede auctoritatem opponere sole¬
ant. gͣuiorib que nobis fauent
aut ꝑ maliciam aut fortassis ꝑ
ignorantiam auctoritatib post¬
positis. Hic quippe dyonisium
arpopagitam chorintioꝵ ep̃m fu¬
isse ꝓfitecur: cum alii quoꝵ longe
ualidior est auctoritas eum potius:
fuisse atheniensium antistitem astru¬
ant. et om̃mo alium fuisse dyonisi
u̾ba. ac deinde consideremus si ñ¬
solum diu̾sa uerum etiam inuicẽ
adũsa sint. ac sibi penitus repugnã¬
tia. Quod si iuderimus: diuidice¬
mus auctoritates ip̃as ⁊ ut cum om̃s

Expanded text:
E dilectissimo Patri suo, abbati Dei gratia coenobii gloriosissimorum martyrum Dionysii, Rustici et Eleutherii, ibidem corpore quiescentium, unaque fratribus et commonachis suis charissimis PETRUS habitu monachus, vita peccator, gratia vobis tos involvit, et proni homines in malum, facilius per unum in falsitatem, quam per multos in veritatem trahuntur. Ideo dico de Dionysio Areopagita unius Bedae auctoritatem opponere soleant: gravioribus, qui nobis favent, aut per malitiam, aut fortassis per ignorantiam, auctoribus postpositis. Hic quippe Dionysium Areopagitam Corinthiorum episcopum fuisse profitetur, cum alii, quorum longe validior est auctoritas, eum potius fuisse Atheniensium antistitem astruant, et omnino alium fuisse Dionysiue singulorum verba, ac deinde consideremus, si nsolum diversa, verum etiam invicem adversa sibi sint, ac sibi penitus repugnantia. Quod si viderimus, dijudicemus auctoritates ipsas, ut, cum omnes
Abbreviated transcription (Latin):
mi psalmi in cuiꝰ uidelicet psalmi ti¬
tulo legit᷑ ꝓ u̾bis chusi filii gemini.
ꝑ ieronimũ errasse ꝯuinci possit. tã¬
quã hebraỹce penitus exps u̾itatis.
Si qͥs añ bede qͦ auctoritatẽ saluare¬
nitat᷑. uͭ oĩb satisfaciat ⁊ dicere fortas¬
se licebit ħ loco bedam alioꝵ opmionẽ
pocius secutũ ẽẽ qmͣ suã cõstituisse sẽ¬
tentiam. Sepe etenĩ uͭ sc̃oꝵ auctoritates
illesas custodiamꝰ ea que scͥbunt ad o¬
pimonẽ alioꝵ potiꝰ quã ad sentẽciã
ip̃oꝵ refcrimꝰ. Sic ⁊ in ħ loco dicamꝰ be¬
dã alioꝵ intͦduxisse sententiam ⁊ qͥ ex
eqͥuocatone nominis decepti eũdẽ cẽ
estimauert̃ dẏonisiũ ariopagytã. ⁊ dy¬
onisiũ diorinthioꝵ: quippe cũ ⁊ bea¬
tũ ãbrosiũ adeo ab hẏstorica ueritate
qͦdã loco ꝑ equiuocatonẽ nominis ui-¬
deamus exorbitasse ut iacobũ frẽm ioħis
quẽ parit̃ cũ ioħe fr̃e suo ⁊ petro ad

Expanded text:
mi psalmi, in cujus videlicet psalmi timi psalmi, in cujus videlicet psalmi titulo legitur: « Pro verbis Chusi filii Jemini, » per Hieronymum errasse convinci possit, tanquam Hebraicae penitus expers veritatis. Si quis autem Bedae quoque auctoritate nitatur, ut omnibus satisfaciat, dicere fortasse licebit hoc loco Bedam aliorum opinionem potius secutum esse, quam suam constituisse sententiam. Saepe etenim, ut sanctorum auctoritatead opinionem aliorum potius quam ad sententiam ipsorum referimus. Sic et in hoc loco dicamus Bedam aliorum introduxisse sententiam, qui ex aequivocatione nominis decepti, eumdem esse aestimaverunt Dionysium Areopagitam, et Dionysium Corinthiorum: quippe cum et beatum Ambrosium adeo ab historica veritate quodam loco per aequivocationem nominis videamus exorbitasse, ut Jacobum fratrem Joannis, quem pariter cum Joanne fratre suo et Petro ad
Abbreviated transcription (Latin):
de edificando templo deceptũ. atq ip̃iꝰ
qͦ pͥncipis apostoloꝵ ꝑniciosam simu¬
lationẽ a coapło paulo correptã quia
inqͥt rep̃hensibil erat ÷ necñ ⁊ uenerabi¬
lẽ doctorẽ augustinũ qui errores ꝓpͥoᷤ
sponte corrigendo omĩa fere scͥpta sira
retractare non erubuit. Recogitet ⁊ illd̾
helie ꝓu̾biũ. Non enim meliores sumꝰ
quã patres nr̃i. Et tunc ꝓfecto cum
tantoꝵ uiroꝵ errores cõmemorauerit.
iam de errore bede mirari desistet. ut
enim beatus asserit gregoriꝰ in pͥma suꝑ
humilitatis custodiam m̃tib fideliũ
sese subtrahit ⁊ eos in errorẽ labi ꝑmit¬
tit. ut uidelicet recognoscant quã in¬
utiles spũ scõ abscedente remaneant.
Qui etiã cũ m̃tib p̃sidet scõꝵ: sic reue¬
lat aliq̃: ut occultet ñ nulla. Nec mag¬
no oꝑe curãdũ ẽ: si in lystorus aut in
his que ad catholice fidei ꝑicłm non
attinent. errasse sc̃os nõnũꝗͣ anuua¬
mus: cũ aꝑte aug̃tinꝰ de hystoria septi¬

Expanded text:
de aedificando templo deceptum, atque ipsius quoque Principis apostolorum perniciosam simulationem a coapostolo Paulo correctam, « Quia, inquit, reprehensibilis erat : » necnon et venerabilem doctorem Augustinum, qui errores proprios sponte corrigendo, omnia fere scripta sua retractare non erubuit. Recogitet et illud Eliae proverbium: « Non enim meliores sumus, quam patres nostri. » Et tunc, profecto, cum tantorum virorum errores commemoraverit, jam de errore Bedae mirari desistet. Ut enim beatus asserit Gregorius in prima super humilitatis custodiam mentibus fidelium sese subtrahit, et eos in errorem labi permittit, ut videlicet recognoscant, quam inutiles Spiritu sancto abscedente remaneant: qui etiam cum mentibus praesidet sanctorum, sic revelet aliqua, ut occultet nonnulla. Non magnopere curandum est, si in historiis, aut in his, quae ad Catholicae fidei periculum non attinent, errasse sanctos nonnunquam annuamus, cum aperte Augustinus de historia septi
Abbreviated transcription (Latin):
le soliũ intelligat᷑ ꝯcendisse. Si gͦ tant᷑
doctor ꝑ equiuocõnẽ noininis iacobi. nie¬
ritate hystorica in expositione euãglica
ꝑmissus sit deinare: quid mir̃ si bedã
equiuocatio qͦ nominis dyonisii. uł ple¬
rosq alios fefellere p̃sertim in illa accum̃¬
ẽ pꝰea retractatã esse: In cuiꝰ quid̾ retracta¬
tionis p̾faciundã ut breuit̾ u̾ba eius
cop̃hendamus: ita exorsus ait. Scimꝰ exi¬
miũ doctorẽ augustinũ. libros retracta¬
tionũ in quedã opuscula sua fecisse.

Expanded text:
le solium intelligatur conscendisse. Si ergo tantus doctor per aequivocationem nominis Jacobi, a veritate historica, in expositione evangelica permissus sit deviare: quid mirum, si Bedam aequivocatio quoque nominis Dionysii, vel plerosque alios fefellerit, praesertim in illa Actuest postea retractatam esse? In cujus quidem retractationis praefatiuncula, ut breviter verba ejus comprehendamus, ita exorsus ait: « Scimus eximium doctorem Augustinum libros Retractationum in quaedam opuscula sua fecisse:
Abbreviated transcription (Latin):
hic ostenditur omĩa fieride¬
bere quȩ consilio recte fieri
possunt. ad euitanda quȩ ad¬
uersa sunt. cum etiam deus
aꝑtissime aduitor est. Mare¬
quod sit roseis undis infectũ
non tamen talem naturã habet
qualem uidetur ostendere. s ui-¬
cinis littorib uiciat᷑ gurges at¬
q inficitur. qͥa om̃is terra cir-
cumstãs pelago rubra est &
sanguineo colori ꝓxima. Ideoq
miniũ acutissimum inde excer-¬
pitur. & alii colores qͥb pictura
uariatur. Ergo cum t̾ra hanc
habeat naturam. fuictib sub¬
inde diluitur. et quicqͥd ad he¬
sum est in colorem cadit. Ob
hoc etiam in his littorib gẽmȩ
rubrȩ inueniunt᷑. Lapillus enĩ
huiusmodi humo inuolutus
cum inter harenas attritus est
et terrȩ colorẽ habet et maris.
hoc mare in duos sinus diui¬
ditur. Ex his qui ab oriente ꝑ
sicus appellatur. quia oram
illius ꝑse inhabitant. Alter uͦ
arabicus dicitur. qͦd sit circa

Expanded text:
hic ostenditur omnia fieri debere, quae consilio recte fieri possunt, ad deuitanda quae aduersa sunt, etiam cum deus apertissime adiutor estquod sit roseis undis infectum; non tamen talem naturam habet qualem videtur ostendere, sed vicinis litoribus vitiatur gurges atque inficitur; quia omnis terra, quae circumstat pelago, rubra est et sanguineo colori proxima. Ideoque inde minium acutissimum excernitur, et alii colores quibus pictura variatur. Ergo cum terra hanc habeat naturam, fluctibus subinde diluitur, et quidquid adesum est, in colorem cadit. Ob hoc etiam in his litoribus gemmae rubrae inveniuntur. Lapillus enim eiusmodi humo involutus cum inter arenas attritus est, et terrae colorem habet et maris. Hoc mare in duos sinus scinditur. Ex his, qui ab oriente est, Persicus appellatur, quia ora illius Persae inhabitant. Alter vero Arabicus dicitur, quod sit circa
Abbreviated transcription (Latin):
Scd̾in hebreos et iosephum. et
omnes fere expositores int̾ can¬
delabrum & mensam ꝓpositio¬
nis. extra uelum contra archã
testimonii positũ fuit altare
thimiamatis. Augustinus
tamen multis in locis dicit
quod intra uelum fuit:.

Expanded text:
undum Hebraeos, et Josephum, et omnes fere expositores, inter candelabrum et mensam propositionis extra velum, contra arcam testamenti positum fuit altare thymiamatis. Augustinus tamen iu multis locis dicit, quod intra velum fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ad eos de castris. postquã autẽ
popłs peccauit moyses descen¬
dit p̾cepit dñs ut tabernałin
remoueret᷑ a monte oreb uersus
popłm. Ooyses uͦ tunc extra ca¬
stra. non intra ipsum locauit.
Uocauit nomen. non mͦ s ante.
ut ꝓ plusquã ꝑfecto ꝑfectũ acci¬
piamus. Noui te ex noĩe. Magnũ
signum est dilectionis qͦd rex ñ
negligens seruũ suum. nouit
Ostende mͥ faciem tuã. io est p̃¬
sentiam tuam. Requiem tͥ dabo.
ducendo in terram ꝓmissionis.
Ostenoam tͥ om̃e bonũ. hoc in
futuro: in qͦ uisio dei erit uita et̾¬
na:et in p̾senti uocabo in nomi¬
ne dĩi. scił faciam me uocari dm
ducem uĩm ex miracłis quȩ faci

Expanded text:
ad eos de castris. Postquam autem ad eos de castris. Postquam autem populus peccavit, et Moyses descendit, praecepit Dominus, ut tabernaculum removeretur a monte Oreb versus populum. Moyses vero tunc extra castra, non intra, ipsum locavit. Vocavit nomen. Non modo, sed ante, ut pro plusquam perfecto perfectum accipiamus. Novi te ex nomine. Magnum signum est dilectionis, quod rex non negligens servum suum ejus Ostende mihi faciem tuam, id est praesentiam tuam. Requiem tibi dabo, ducendo in terram promissionis. Ostendam tibi omne bonum: hoc erit in futuro, in quo visio Dei erit vita aeterna. Et in praesenti: Vocabor in nomine Domini, scilicet faciam me vocari Deum ducem vestrum ex miraculis
Abbreviated transcription (Latin):
contigit. qͦd si talis ꝑmaneret
aliqͥs. saluaretur. S qͥa presen¬
tem quam habet iusticiã dese¬
in quo ds̃ eum tunc scripsit.
qͣuoo illam iusticiam ei dedit.
Scdm p̾scientiam uͦ qui scͥptus
est. uunquã scdi eandẽ dele¬
bitur. ꝑcussit gͦ dñs popłin sci¬
licet supͣdicta interfectione qͣ
fecert̃ leuitȩ. Unde etiã appa¬
ret noc instinctudei eẽ factum.
non maliuolentia moysi. Ne
disꝑdam te. iratus aliquando tua
stulticia si tecum eẽm assidue. Se
dam. est enun ascensus. uł ab in¬
feriorib ad suꝑiora. uł ab occul¬
tis ad manifesta. sicut bic. ꝓmit¬
tit enim se manifestare malo
pͥmum tabernacłm in qͦ consule¬
batur dñs antequam factũ eẽt
illuo magnum de qͦ dñs instru¬
Sxit moysen in montẽ. Ut sciã
loquitur. Ornatum tuũ amon¬
te oreb. ꝓpe montẽ erat taberna¬
culum quãdiu moyses mora¬
batur in monte. & ibi aaron
et septuaginta seniores tracta¬
bant de dubiis quȩ ferebant᷑

Expanded text:
contingit, quod si talis permaneret contingit, quod si talis permaneret aliquis salvaretur; sed quia praesentem quam habet justitiam desein quo Deus eum tunc scripsit, quando illam justitiam ei dedit. Secundum praescientiam vero qui scriptus est nunquam secundum eamdem delebitur. Percussit ergo Dominus populum, scilicet supradicta interfectione quam fecerunt Levitae. Unde etiam apparet hoc instinctu Dei esse factum, non malivolentia Moysi. Ne disperdam te. Iratus aliquando tua stultitia si tecum essem assidue. Semdam. Est enim ascensus, vel ab inferioribus ad superiora vel ab occultis ad manifesta, sicut hic. Promittit enim se manifestare eis cprimum tabernaculum in quo consulebatur Dominus antequam factum esset illud magnum, de quo Dominus instruxit Moysen in monte, vel deponeloquitur. Ornatum suum in monte Oreb. Prope montem erat tabernaculum quandiu Moyses morabatur in monte; et ibi Aaron, et septuaginta seniores tractabant de dubiis, quae ferebantur
Abbreviated transcription (Latin):
an ex diuino instinctu hoc fe¬
cerit non patet. Tu nosti popu¬
lum quod ꝓnus sit ad malũ
quoo non potuit ꝓhibere do¬
lens passus est. ita tamen qͦd
p̾ciosis ornamentis quȩ magis
diligebant spoliauit eos. ut
saltem ꝑ hoc repͥmeret eos a
stulta uoluntate illa nec tamen
potuit. fgressus est uitulus. oꝑe
scilicet hominuis non miraculo.
Et inter hostes nudum constitu
erat. expoliatũ apecunia supͣdi¬
ct̾oꝵ ornamentorũ. hostes uocat
adiacententes gentes. Si qͥs est
dñi iungatur mͥ. id est si quis
habet zelum dei accipiat mecũ
uindictam de popło peccante.
Dele me de libro tuo. non ex ra¬
tione s ex impetu humane af¬
fectionis. et confidentia magna
mocum hoc dicit. et quod non
fu̾it crudelitas in occidendo
ostendit magna pietas quȩ secu¬
ta est in orando. S cribi autem
in libro uitȩ aut deleri duplici¬
ter intelligitur. aut scđin p̃sci¬
entiam dei. aut scđin p̃sentẽ
statum. Scdm quẽ quandoq

Expanded text:
an ex divino in instinctu hoc fean ex divino in instinctu hoc fecerit, non patet. Tu nosti populum quod pronus sit ad malum. Quod non potuit prohibere, dolens passus est ita tamen quod pretiosis ornamentis, quae magis diligebant spoliavit eos, ut saltem per hoc reprimeret eos a stulta voluntate illa; nec tamen potuit. Egressus est hic vitulus; opere scilicet hominis, non miraculo. Et inter hostes nudum, et spoliatum a pecunia supradictorum ornamentorum; hostes vocat adjacentes gentes. Si quis est Domini, jungatur mihi, id est si quis habet zelum Dei, accipiat mecum vindictam de populo peccante. Dele me de libro tuo. Non ex ratione, sed ex impetu humanae affectionis et fiducia magna in Deum hoc dicit. Et quod non fuerit crudelitas in occidendo, ostendit magna pietas, quae secuta est in orando. Scribi autem in libro vitae aut deleri, dupliciter intelligitur; aut secundum praescientiam Dei, aut secundum praesentem statum, secundum quem quandoque
Abbreviated transcription (Latin):
accipiant a filiis isrł de pacifi.¬
cis eorum. lege ꝑpetua. Sc̃ificab
id est confirmabis. et nota qͦd
primꝰ aries fuit oblatus in ho¬
locaustum. Scd̾s in pacifica. un¬
de dñs habuit suam partem.
armum. et adipẽ. et moyses
qui obtulit pectus. aaron cuiꝰ
erat oblatio reliquas carnes
quas coxit et comedit cũ filiis
suis in atrio tabernacłi. sicut
deinceps facturierant filii isrł.
Et erit scm scõꝵ. id est scm ad
scãs hosti as sacͥficandas. Cõ¬
positionis alteriꝰ. scilicet quã
illius de qua dicturus sum.
Qnͣdo tuleris summã filiorũ
ifrł. io est qͣnoo numerabis eos
quod fiet in libro num̾i. Et mi
cõniunẽ. Ecce uocaui ex noĩe be¬
seleel. &c̃. Hinc oritͣ insolubilis
questio. qͥa legitur in libro pa¬
ralipomenon. quia caleph fuit
pater hur. et ille caleph ñ ha¬
buit nisi quadragenta annos
in exitu ab egypto. beseleel uͦ
modo non habebat nisi duos
eas. utrum ex humano affectu.

Expanded text:
accipiant a filiis Israel de pacifiaccipiant a filiis Israel de pacificis eorum lege perpetua. Sanctificabis, id est confirmabis, et nota quod primus aries fuit oblatus in holocaustum. Secundus in pacifica. Unde Dominus habuit suam partem armum et adipem: et Moyses qui obtulit pectus; Aaron cujus erat oblatio, reliquas carnes quas cepit, et comedit cum filiis suis in atrio tabernaculi, sicut deinceps facturi erant filii Israel. Et erit Sanctum sanctorum, id est sanctum ad sanctas hostias sacrificandas. Compositionis alterius, quam illius de qua dicturus sum. Quando tuleris summam, filiorum Israel, id est quando numerabis eos, quod fiet in libro Numerorum. Etcommunem. Ecce vocavi ex nomine Bescleel, etc. Hinc oritur mihi insolubilis quaestio; quia legitur in libro Paralipomenon, quod Caleph fuit pater Hur et ille Caleph non habuit nisi quadraginta annos in exitu ab Aegypto: Beseleel igitur modo non habeat nisi duos eas, etc. Utrum ex humano affectu,
Abbreviated transcription (Latin):
terarum. desuꝑ apparentiũ.
quio faciendum siue uitan¬
dũ foret uero iudicio monstra¬
bat᷑. Pones in rationali iudicii
doctrinã et ueritatẽ. hȩc noĩa
scił scͥpta in texta. In conspe¬
ctu dm̃i semꝑ in solitis horis
qͣndo ministrabat coram dño.
facies et laminam de auro pu
duas scilicet dictiones. ꝓ eo ꝗd
nos habenius scm̃ dño. in he-¬
breo habet᷑ anothadonay. hoc
uau. quod int̾pretat᷑. iste pͥnci¬
pium passionis uitȩ. & ineffabi¬
le dicitur. Semꝑ in fronte con¬
usq ad femina. id est femora.
Tantum ꝓtenditur caro turpi¬
tudinis. quamiuis ultra exten¬
dantur feminalia. Sc̃ificab̃q
et pectuscłin consecratũ. et ar¬
mum. huc usq quȩ dixit ad
p̾sentem ꝑtineret consecratio¬
nem aaron et filioꝵ eiꝰ. quȩ uͦ
secuntur ao futurã deinceps
consuetudinẽ. ut scił quando
sacerdotes in consecratione sua
de pacificis suis obtulerunt
pectus et armum hȩc eadem

Expanded text:
terarum de super apparentium terarum de super apparentium quid faciendum sive vitandum foret vero indicio monstrabatur: Pones in rationali judicii doctrinam et veritatem, haec nomina scilicet in textura. In conspectu Domini semper. In solitis horis, quando ministrabatur coram Domino. Facies et laminam de auro purduas scilicet dictiones. Pro eo quod nos habemus Sanctum Domino, in Hebraeo habetur anoth adonay, hoc vau, quod interpretatur iste principium passionis vitae et ineffabile dicitur; Semper in fronte: conusque ad femina, id est femora; tantum protenditur caro turpitudinis quamvis ultra extendantur feminalia. Sanctificabisque et pectusculum consecratum et armum. Hucusque quae dicit ad praesentem pertinent consecrationem Aaron et filiorum ejus, quae vero sequuntur, ad futuram deinceps consuetudinem, ut scilicet, quia sacerdotes in consecratione sua de pacificis suis obtulerunt pectus et armum, haec eadem
Abbreviated transcription (Latin):
teum stricta. et anulis fortiꝰ
copulata. quos iungebat uit¬
ta iacinctina. ne laxa flueren
et a se inuicem mouerent᷑.
facies in rationali cathenas si¬
bi inuicem coherentes. Non sie
accipiendum est quod dicit
sibi coherentes. quasi una ca¬
thiena alteri cohereret. s factu¬
ram cathene expͥmit. in qua
circuli cum circulis cohere¬
rent. uł. fila cum filis torque¬
rentur. Unde ꝓ eo quoo nos di-¬
cimus coherentes. hebreus ex¬
pressius habet plexas. opere
plexo et spisso. Scdin caldai¬
cum sonat terminatas. id est
in horis siue marginalib an¬
gulis quasi in t̾mino. id est fi¬
ne rationalis. posita sunt. Po¬
nes autẽ in rationali iudiciĩ
doctrinam et ueritatẽ.  do
ctrina et ueritate in hebreo
doctrina siue iudiciũ int̾pre¬
tatur. tumm ueritas. Hinc et
sortes quib antiqͥtus ad iudi¬
cium ueritatis utebant᷑. urim
tumin dictȩ sunt. Erant ca¬
tacteres inscͥpti. diu̾sis luteris
quib ꝓiectis ex iunctura lit¬

Expanded text:
teum et anulis fortius teum et anulis fortius copulata quos iungebat vitta hyacinthina ne laxe fluerent et a se invicem moverenFacies in rationali catenas sibi invicem cohaerentes. Non sic accipiendum quod dicit sibi cohaerentes, quasi una catena alteri cohaereat, sed facturam catenae exprimit, in qua circuli cum circulis cohaerent, vel fila cum filis contorquentur. Unde pro eo quod nos dicimus cohaerentes, Hebraeus expressius habet: plexas opere plexo et spisso. Secundum Chaldaicum sonat terminatas, id est in oris sive marginalibus angulis, quasi in termino, id est fine rationalis positas. Pones autem in rationali judicii doctrinam et veritatem. Pro doctrina et veritate in Hebraeo doctrina sive judicium interpretatur; tumim veritas. Hinc et sortes quibus antiquitus ad indicium veritatis utebantur, urim tumim dictae sunt. Erantque characteres inscripti diversis litteris; quibus projectis ex junctura lit
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑhumeralis. non significat
ralis sunt. Anuli enim qui in
ultimis et infimis erant an¬
gulis rationalis. habebant con¬
tra se in utroq lat̾e suꝑhume¬
ralis eque anulos alios. quib
uitis ipsi ligantib iungeren¬
et alios duos anulos aurros qui
ponendi sunt in utroq lat̾e suꝑ¬
humeralis deorsum. qđ respicit
contra faciem iuncturȩ inferio¬
ris. ut aptari possit cũ suꝑbume¬
erat suꝑ scapulas. ante dixerat
inter quas scilicet iuncturas.
hoc distabat. qđ suꝑior cathe¬
nulis inferior uitis erat facta
stringetur rationale anulis su¬
is cum anulis suꝑhumeralis
unta iacinctina. ut maneat
iunctura fabrefacta. et a se in¬
uicem rationale et suꝑhume¬
rale nequeant separari. Non
autem putandum est utrun¬
q indumentum sunul esse
terminatum. nam rationale
quod mensuram palmi in al
it. non multum ampliꝰ quam
te et retro ita conuemebant
sibi. ut suꝑhumerale & ratio¬
nale mutuo necterent᷑ ad bal¬

Expanded text:
superhumeralis, non significat superhumeralis, non significat ralis sunt. Annuli enim illi, qui in ultimis et infimis erant angulis rationalis, habebant contra se in utroque latere superhumeralis aeque annulos alios, quibus ipsi vittis ligantibus jungerenet alios duos anulos aureos qui ponendi sunt in utroque latere superumeralis deorsum quod respicit contra faciem iuncturae inferioris ut aptari possit cum superumeerat super scapulas, ante dixerat. Inter quas videlicet juncturas hoc distabat, quod superior his catenulis, inferior vero erat vittis facta itur: Et instringetur rationale annulis suis cum annulis superhumeralis vitta hyacinthina, ut maneat junctura fabrefacta, et ab invicem rationale et superhumerale nequeant separari. Non autem putandum est, utrumque indumentum simul esse terminatum. Nam rationale quod mensuram palmi in altit, non multo amplius quam te et retro ita conveniebant sibi ut superumerale et rationale mutuo necterentur stricta ad bal
Abbreviated transcription (Latin):
sis pontifex noĩa patͥarcharum
inter sacͥficia semꝑ inhumeris
sicut in pectore portabat. ut¬
triarcharum meminisset uni¬
tari. ut duodecim tribuũ quȩ
de his natȩ sunt in orationib
et sacrificiis memor eẽt ut po-
meritis discedens. ad errorũ
contagia declinaret. Unde.
fuit. Ouo erant uncini supͣ in du¬
ob suꝑhumeralis angulis po¬
siti. et duo contra anuli indu¬
ob rationalis angulis sursum.
e quib pendebant duȩ cathȩ¬
ne aureȩ quȩ tempore indu¬
endi inserebantur uncinis qͥ
in suꝑhumerał angulis emi¬
nebant. ut in sequentib aꝑtiꝰ¬
est scͥptum. ut suꝑhumerale
et rationale mutuo necteren¬
tur. quoꝵ suꝑior conexio huc
usq descͥpta est. Sequit᷑ autẽ
de inferiori quȩ erat subtus
ascellas scͥptura ita subiciens.
facies et duos anulos aureos
quos pones in summitatibus
rationalis. et in oris quȩ ẽ regi¬
one sunt suꝑhumeralis. et po¬
steriora eius aspiciunt. Quod
dicit mnoris quȩ eregione sun

Expanded text:
sas Aaron nomina patriarcharum inter sacrificia semper in humeris, sicut et in pectore portabat; vitriarcharum meminisset imitari, ut duodecim tribuum, quae de his natae sunt, orationibus et sacrificiis memor existeret; umeritis desciscens, ad errorum contagia declinaret. Ad hocuo erant uncini supra in duobus superhumeralis angulis impositi, et duo contra annuli in duobus rationalis annulis sursum. E quibus pendebant duae catenae aureae, quae tempore induendi inserebantur uncinis, qui in superhumeralis angulis eminebant, ut in sequentibus apertius scriptum est, ut superhumerale et rationale mutuo necterentur. Quorum superior cousque scripta est. Sequitur autem de inferiori quae erat subtus ascellas, Scriptura ita subjiciens: Facies et duos annulos aureos quos pones in summitatibus rationalis, et in oris quae e regione sunt superhumeralis et posteriora ejus aspiciunt. Quod dicit, et in oris quae e regione sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ordines uec̾tium in utroq lat̾e
ut qͥdam estimant. s qͥnq hic¬
qͥnq inde. et totidem in occi¬
dentali fronte. qui anulis qui¬
singulis tabulis infixierant.
inserti fuerant. intrabatq cap̃t
uectis uniuscuiusq in alteriꝰ
uectis capite. in modum cocci¬
tis ab orientali parte fuit. a
meridiano latere usq in sep¬
tentͥonale ꝓtensus. cui qͣtuor
columpnaꝵ capitella innite¬
bantur. ante q̃s appensũ erat
uelum in introitu tabernacłi
quamius qͥdam calami inferiꝰ.
quidã suꝑius de stipite ꝓcede¬
bant. usq ad eandem tam̃ altiᷤ¬
tudinem om̃s asscendebant.
ita ut lucernarum quȩ illis su¬
ꝑponebãtur nulla eẽt suꝑior
alia. uł inferior. Uuos anulos¬

Expanded text:
ordines vectium in utroque latere, ut quidam aestimant, sed quinque hinc, inde, et totidem in occidentali fronte, qui annulis singulis tabulis infixi erant, inserti erant; intrabatque caput vectis uniuscujusque in alterius vectis capite in modum conct, ab orientali parte fuit, a meridiano latere usque in septentrionale protensus, cui quinque columnarum capitella innitebantur, ante quas appensum erat velum in introitu tabernaculi. quamvis quidam calami inferius, quidam superius de stipite procedebant, usque ad eamdem tamen omnes altitudinem ascendebant: ita ut lucernarum, quae illis superponebantur, nulla esset superior alia, vel inferior. Ubi cal
Abbreviated transcription (Latin):
mutuo. Decem cortine tabna¬
culi sic disposite erant. ut qͥn¬
q iungerentur et adherent
sibi mutuo. et quinq aliȩ simi¬
liter. Ansulas iacintinãs. Hic

Expanded text:
t. Decem cortinae tabernaculi sic dispositae erant, ut quinque jungerentur et adhaererent sibi mutuo; et aliae quinque similiter. Ansulas hyacinthinas in
Abbreviated transcription (Latin):
bent calami ꝑ tria loca ubi de
stipite ęxeunt. et in medietate¬
sui et in sunmo. Mediꝰ autẽ
so. Obliq positum erat cande¬
labrum. s tamen lucernȩ ita
posite erant. ut quasi ex op¬
posito contra archam luc̾ent.
Emunctoria. forcipes quibus
lucima emungebantur. ut
melius lucerent. Talentum.
ginta libras. Medium septua¬
tum est. Intelligendum est
p̃monstratum fuisse ei taber¬
naculum in monte. ad cuius
exemplar illud quoo facturus
erat fieret. Tabernacłi uͦ ita¬
pit. ut supponit. scilicet ut ac¬
cipiantur decem cortinȩ qua¬
les et quantȩ ipse describit.
et multa alia quȩ adiungit.
ut ex eis fiat tabernacłm Sci
endum tamen cortinas ꝓpͥe¬

Expanded text:
bent calami per tria loca, ubi de bent calami per tria loca, ubi de stipite exeunt, et in medietate, et in summo. Medius 361 autem Oblique positum erat candelabrum, sed tamen lucernae ita positae erant, ut quasi ex opposito contra arcam lucerent. Emunctoria, forcipes, quibus lucinia emungebantur, ut melius lucerenginti librarum; medium, septuascribit: Intelligendum est praemonstratum fuisse Moysi tabernaculum in monte, ad cujus exemplar illud, quod facturus erat, fieret. Tabernaculum pit, ut supponit: scilicet, ut accipiantur decem cortinae, quales et quantas ipse describit, et multa alia quae adjungit, ut ex eis fiat tabernaculum. XXIII. Sciendum tamen cortinas pro
Abbreviated transcription (Latin):
hẏala dicitur. hẏalm uͦ uitrum¬
est. Hȩc uasa capacia sunt ut
auint. in mno stricta. in suꝑio¬
rib lata. hebrei hȩc uasa scu¬
positionis dictisunt. qͥa semꝑ
suꝑ mensam ꝓponebantur
et presto erant. duodecĩ erant.
singulis ex duab decimis factis.
hii in sabbato semꝑ repositis
recentib. auferebant᷑ in usũ
sacerdotum. Hastile. Medium
candelabri stipitem hastile uo¬
cat. Ex hoc tres calami. id est¬
brachia hinc. et tres inde exe¬
unt. Calami dicuntur brachia
candelabri: quia rotundi ao si¬
militudinem calamoꝵ sunt.
Ubi calami hinc inde de hasti¬
li exibant. ꝑ singłos erant spe¬
tes. et flores instar lilioꝵ. & que¬
dam in modum nucis forma¬
ta quos ciphos script᷑a appel¬
lat. S hebreum non sonat ci¬
phos istos in modum nucis
eẽ factos. s potius ut ita dicã
nigellatos. O ꝑa quȩ ex argen¬
to fiunt ingellari solent: aure¬
um uͦ opus nigellatum me
uidisse non recolo. Hȩc tria

Expanded text:
hiala dicitur: Hialim vero vitrumhiala dicitur: Hialim vero vitrum. Haec vasa capacia sunt, ut aiunt, in imo stricta, in superioribus lata: Hebraei haec vasa scupositionis dicti sunt, quia semper super mensam proponebantur, et praesto erant. Duodecim erant singuli ex duabus decimis facti: hi in Sabbato semper repositis recentibus auferebantur in usum sacerdotum. Haec candelabri stipitem hastile vocat, ex hoc tres calami hinc, et tres inde exeunt. Calami dicuntur brachia candelabri, quia rotundi ad similitudinem calamorum sunt, Ubi calami hinc inde de hastili exibant, per singulos erant sptes, et flores liliorum, et quaedam in modum nucis formata, quos scyphos Scriptura appellat: sed Hebraeum non sonat scyphos istos in modum nucis esse factos, sed potius, ut ita dicam, nigellatos. Opera, quae ex argento fiunt, nigellari solent; aureum vero opus nigellatum me vidisse non recolo. Haec tria
Abbreviated transcription (Latin):
tudine cubitum ac semis. Non
tanta fuit spissitudo mensȩ.
truncus enĩ non mensa esset.
tur. in hanc altitudinẽ se extol¬
tionem quandam dependentẽ
in circuitu mensȩ. extrinsecus
quidam limbus strictior et
minus altus. suꝑponebat᷑. Int̾ra¬
silem dicit coronam qͥa arcifi¬
ciose sculpta erat. Subter coro¬
nam erunt circuli. Ostendit in
quib locis ponendi sunt circłi.
quibus inmittantur uect̾es adpor¬
tanoam archam. in sũmo scili¬
cet iuxta labium quam hic
coronam appellat. & non uer¬
sus terram in imo. Quidã di¬
cunt quod quas supra dixit
duas coronas. hic unã uocet.
subter quam dicit circulos ẽẽ
ponendos. Scđm quã senten¬
tiam extrinsecus in latere duȩ
supradictȩ corone labio adiun¬
gent᷑. nec quare adiugant᷑ faci¬
le patet. In suꝑficie autem uer¬
sus suꝑiora necessario adiun¬
genda uident᷑. ut eaquȩ suꝑ
mensam posita sunt contine¬
ant. et ne aliquo casu de m̃sa
dam uitrea. Phyala enĩ quasi

Expanded text:
tudine cubitum, et dimidium. Non tanta fuit spissitudo mensae; truncus enim non mensa esset, tur, in hanc altitudinem se extoltionem quamdam esse dependentem in circuitu mensae, extrinsecus quidam limbus strictior, et minus altus superponebatur. Interrasilem, dicit, coronam: 360 quia artificiose sculpta erat. Subter coronam erant circuli. Ostendit in quibus locis ponendi sunt circuli, quibus immittantur vectes ad portandam mensam, in summo scilicet juxta labium, quod hic coronam appellat, et non versus terram in imo. Quidam dicunt quod, quas supra dixit, duas coronas, hic unam vocet, super quam dixit circulos esse ponendos. Secundum quam sententiam extrinsecus in latere duae coronae supradicto labio adjunguntur nec quare adjungantur, facile patet. In superficie autem versus superiora necessario adjungendae videntur, ut ea, quae super mensam posita sunt, contineant, et ne aliquo casu de mensa dam vitrea. Phiala quasi