comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
misericors est. quioririfac̃ solẽ suũ suꝑ bonos et malos
et pluit suꝑ iustos et iniustos: Huncergo imitamini. et
huncti mete. et sic̃mandatũ datur hominib:⁊ Dnm̃
dm̃tuũ ti mebis et ipsi soli seruies. in fidelibus quidẽ dor¬
mit dñs et absens habet᷑ hisa quibus eẽ ñ credit᷑ et manda¬
tiseius nonoboediunt atq: obidilis uidet᷑ quasidormire
dñs quic ꝓ peccatis suis ñ exaudiunt᷑: Quid ꝓpt̃ cunctis fi¬
delib: et summopere omnibus prbis et diaconib: acreliquis
par roechia agat ñ baptizet. nec quicquam absq: eius
ꝓmissufaciat. Similit̃ et reliqui populi maio resscilicet
et minores ꝑ eius licentiã quicquid agendũ ÷ agant. nec
sine eius ꝑ missu asua parroechia abscedant. uł in ea ad¬
uentantes morari p̃sumant. Animȩ uero eorũ eicredites
ideo omnia eius consilio a geredebent eteo in consultunihils¬

Expanded text:
misericors est , qui oriri facit solem suum super bonos et malos misericors est , qui oriri facit solem suum super bonos et malos et pluit super justos et injustos . » Hunc ergo imitamini, et hunc timete, et, sicut mandatum datur hominibus, Dominum Deum tuum timebis, et illi soli servies. Infidelibus quidem dormit Dominus, et absens habetur his a quibus esse non creditur, et mandatis ejus non obediunt, atque ob illis videtur quasi dormire Dominus, quia pro peccatis suis non exaudiuntur. Quapropter cunctis fidelibus, et summopere omnibus presbyteris, et diaconibus, ac reliquis parochia agat, non baptizet, nec quidquam absque ejus permisso agat. Similiter et reliqui populi, majores scilicet et minores per ejus licentiam quidquid agendum est agant, nec sine ejus permisso a sua parochia abscedant, nec in ea adventantes morari praesumant. Animae vero eorum ei creditae sunt: ideo omnia ejus consilio agere debent, et eo inconsulto nihil
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ factũ ÷ ut agnitiobonihuius. etiãgentib: traderetur:
et hiquinumquam deeo audierant. neca ꝓphetis didice¬
rant agnoscerenteũ. Illiuero qui cotidianis meditationib:
euanuerant ignorarent. Ecce enĩ ꝑuos nuno qui p̃sentes
estis ec desideratis audire doctrinã fideieius et agnoscere
quis et quomodo et qualis sit eius aduentus. ꝓphetica
ftidõ uidentes in uobipsis ꝓpheticadicta compleri & huic
nirec tecredente. huncrecte expectatis de hoc recce
inquiritis et ñ solũ ex pectetis eũ. sed etheredita tẽreg¬
nieius. credentes consequa mini scdm̃ quodipsedixit
quia unusquisq: illius sitseruus cui se ipse subiecerit. ꝓp¬
dñm quiet cali act̃rae dñs ÷. et adipsius uosi maginẽ
acsimilitudinẽ roformate. sic̃ipseuerus ꝓpheta doce
dicens łstote boniet misericordes. sic̃ et pat̃urt̃ caȩ lescis

Expanded text:
Domini factum est, ut agnitio boni hujus etiam gentibus traderetur, Domini factum est, ut agnitio boni hujus etiam gentibus traderetur, et hi, qui nunquam de eo audierant, nec a prophetis didicerant, agnoscerent eum: illi vero qui quotidianis meditationibus evanuerant ignorarent. Ecce enim nunc per vos qui praesentes estis, et desideratis audire doctrinam fidei ejus, et agnoscere quis, et quomodo, et qualis sit ejus adventus, prophetica ideo videntes in vobis ipsis prophetica dicta compleri, huic uni recte creditis, hunc recte exspectatis, de hoc recte inquiritis, ut non solum exspectetis eum, sed et haereditatem regni ejus credentes consequamini, secundum quod ipse dixit, quia unusquisque illius sit servus cui se ipse subjecerit. PropDominum, qui et coeli ac terrae Dominus est. Et ad ipsius vos imaginem ac similitudinem reformate, sicut ipse verus Propheta docet dicens: « Estote boni et misericordes sicut et Pater vester coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ iudȩorũ ꝓpheca p̃dixit eũ agentib: ex pectandũ
supramodũ in eo fidemuerã firmat: hienĩ dixisset
aiudeis expectandũ non aliquid eximiũ ꝓphetasseuidere
quod a contribuli populo etaꝓpriagente spera recur. iscui:
aduentus ad sulutẽ mundi feratrȩꝓmissus i. Nidet᷑ eni
magis consequens ratio eẽ ut hoc fieret: quam magnifi¬
cencia ꝓphecalisi Nuncautẽ cũ ꝓphete dicant omnẽ illã
spem quae de salutemundi reꝓmitit᷑. et nouitatẽ regni
rerũ sed incredibili quodã uaticinatoseuentu. magni¬
ficencia ꝓ fetia confirmatur: Iudeinãq: exinitio adfore
Aliquando huncuirũ ꝑquẽ cuncta reparent᷑ uerissima
tradicione susceperant. Et cotidie meditantes acꝓpicien¬
tes quando eius fieretaduentus: ubiadesse eũ uiderunt
et signa acꝓdigia sic̃ deeo adscriptũ fuerat adimplentem
inuidia excecati agnoscerenequiuer̃ p̃sentẽ. incuiusspe

Expanded text:
ndum, ndum, supra modum in eo fidem veram firmat. Si enim dixisset exspectandum, non aliquid eximium prophetasse videretur, quod a contribuli populo et a propria gente speraretur is cujus adventus ad salutem mundi fuerat repromissus, videtur enim magis consequens ratio esse ut hoc fieret quam magnificentia prophetalis. Nunc autem cum prophetae dicant omnem illam spem quae de salute mundi repromittitur, et novitatem regni redibili quodam vaticinationis eventu, magnificentia prophetica confirmatur. Judaei namque ex initio affore aliquando hunc virum, per quem cuncta reparantur verissima traditione suscepererunt, et quotidie meditantes, ac perspicientes quando ejus fieret adventus, ubi adesse eum viderunt, et signa ac prodigia sicut de eo ascriptum fuerat adimplentem, invidia excaecati agnoscere nequiverunt praesentem, in cujus spe
Abbreviated transcription (Latin):
ob: domini seruire. et ñ potestis dõ seruire et mammonȩ
M ammona patria eorũ uoce diuitias uocans hic
ergo uerus ꝓpheta qui in uidea nobis apparuit ut
direfugabat daemones aegrissanitatẽ red debat
et mortuisuitã. cũq nihil eieẽt in possibile. etiã cogi¬
tationes hominũ ꝑuidebat. quod nulli est possibilenisi
solidõ : Hi cadnuntiauit regnũ dĩ cuinos de omnibusque
dicebat tã quã uero ꝓphetae credimus firmitatẽ fidei
nr̃e : Non solũ enim ex uerbis eius sed ex operibus ad su¬
mentes : quiadicta legis quae ante multas generatioñ
dep̃sentia eius exposuerant in ipsoconsignantur. Etima¬
ginem gestorũ moyse iet ante ipsũ patriartheia cobip¬
sius ꝑ omnia trppũ ferebant. Tempus quoq: aduentes
hoc ÷ ipsũ in quouenerat. p̃diccũ ab hisconstat:. Et suꝑ
omĩa qđ eẽt agentib: expectandũ sacris litteris con¬
p̃hensũ ÷ quae in oparit̃ uni uersa completas quod

Expanded text:
obus dominis servire, et non potestis Domino servire, et mammonae , » obus dominis servire, et non potestis Domino servire, et mammonae , » mammona, patria eorum voce, divitias vocans. Hic ergo verus Propheta est quia in Judaea nobis apparuit, ut dire, fugabat daemones, aegris sanitatem reddebat, et mortuis vitam, cumque nihil esset ei impossibile etiam cogitationes hominum praevidebat, quod nulli est possibile nisi soli Deo; hic annuntiabat regnum Dei, cui nos de omnibus quae dicebat tanquam vero Prophetae credimus, firmitatem fidei nostrae non solum ex verbis ejus, sed ex operibus assumentes, qui dicta legis quam ante multas generationes de poenitentia ejus exposuerant in ipso designantur, et imaginem gestorum Moysi, et ante ipsum patriarchae Jacob ipsius per omnia typum ferebant. Tempus quoque adventus ejus, hoc est ipsum in quo venerat praedictum ab his constat, et super omnia quod esset a gentibus exspectandus sacris litteris comprehensum est. Quae in eo pariter universa co
Abbreviated transcription (Latin):
causam: Debetenĩ iusto iudicio examina re quaedicimꝰ
et intellegere qui a uerba loquimur ueritatis. Vt cog¬
noscitis his quaes ut sunt et inbonis actibus dirigensuiã suã
regni caelorũ possit particepsinueniri subiciens sibi car¬
nis desideria et dominus eorũ factus utita demum etĩã
ipse fat dominatoris omniũ locunda possessior Nam
qui ꝑmaneret in malo et seruus est mali. non potesteffici
portioboni donet ꝑmanet imalo: quia abinitio ut ante
iamdiximus duo regna statuit ds. et potestatẽ dedit
unicuiq: hominũ ut illius regnifiatportio cui sea dobedienđa
spesubieterit. et quia definitũ ÷ apud dm̃ ñ posse unũ
hominem utriusq regnieẽ seruũ omnistudio date
operã in boniregis aulã ac: iudicare concurrere Prop¬
t̃hoc deniqueuerus ꝓ pheta cũ eẽt p̃sens nobcũ Et quos¬
dã exdiuitibus neglegentes ergadĩ cultũ uideret. bu¬

Expanded text:
causam. Debet enim justo judicio examinare quae dicimus, causam. Debet enim justo judicio examinare quae dicimus, et intelligere quia verba loquimur veritatis, ut cognitis his quae sunt ut sunt, in bonis actibus dirigens viam suam regni coelorum possit particeps inveniri, subjiciens sibi carnis desideria, et dominus eorum factus, ut ita demum etiam ipse fiat dominatoris omnium jucunda possessio. Nam qui permanet in malo et servus est mali, non potest effici portio boni, donec permanet in malo, quia ab initio, ut ante jam diximus, duo regna statuit Deus, et potestatem dedit unicuique hominum, ut illius regni fiat portio cui se ad obediendum ipse subjecerit. Et quia definitum est apud Dominum non posse unum hominem utriusque regni esse servum, omoperam in boni regis foedus ac jura concurrere. Propter hoc denique verus propheta cum esset praesens nobiscum, et quosdam ex divitibus negligentes erga Dei cultum viderit hu
Abbreviated transcription (Latin):
Ante oculos positã ueri tatẽ ne mouidebat. Ipsec a mengau¬
dens. suꝑdiuitiis sapientiaȩ quasinuenit. in saciabiliter
his ꝑfruatur et exercitio bonorũ operũ delectet: festi¬
nans ad sdm̃ futurũ mundo corde et pura conscientia
ꝑuenire ubietiam uideredm̃ rege momnium possit
tdis aute momnibus carere noset fraudari. sola facitigno¬
rantia. Dũ enĩ ignorant homines quantum bonih abeat
scientiam ignorantiae. malũ dese non patiunt᷑ excludi
Nesciuntenĩ quanta sit in horũ ꝑmutatione diuersitas
Propt̃ qđ consiliũ do unicuiq discenciũ libenterp̃bere au¬
rẽ uerbodĩ et cũa moreueritatis audirequaedicimꝰ ut mens
optimo semine suscepto ꝑbonos actus letos afferat fructus :
namsinedo cente eaquae ad salutẽ ꝑtinent reciperequis
abnuit : etanimo prauis opinionibus occupato obsiste¬
renititur. non ex nobis sed ex semetipsohabebit pereundi

Expanded text:
oculos positam veritatem nemo videbat. Ipse tantum gauoculos positam veritatem nemo videbat. Ipse tantum gaudens super divitiis sapientiae quas invenit satiabiliter his perfruatur, et exercitio bonorum operum delectetur, festinans ad saeculum futurum mundo corde et pura conscientia pervenire, et etiam videre Deum Regem omnium possit. His autem omnibus carere nos, et fraudari sola facit ignorantia. Dum enim ignorant homines quantum boni habeat scientia, ignorantiae malum de se non patiuntur excludi. Nesciunt enim quanta sit in horum permutatione diversitas, pariter quod consilium do unicuique discenti, libenter praebere aurem verbo Dei, et cum amore veritatis Domini audire quae dicimus, ut mens, optimo semine suscepto, per bonos actus laetos afferat fructus. Nam si me docente ea quae ad salutem pertinent, recipere quis abnuit, et animo pravis opinionibus occupato obsistere nititur, non ex vobis, sed ex semetipso habebit pereundi
Abbreviated transcription (Latin):
at quis quod ei expedit. certũ ÷ quiaignoret. et ig¬
norans uultet desiderat quo dñ ex pedit agere. Propt̃
quod ꝓhocnoniudicatur. Cũ uero audierit causa ser¬
roris sui etrationẽ ueritatis acceperit: tuncsi ꝑma¬
serit in hiserroribus quibus dudũ fuerat p̃uentus rec¬
te iã uocabit᷑ adiudiciũ daturus poenis qui auit ehu¬
ius spatiũ quodadbeneuiu endũ accepitin ludibrus
consumpsiterrorũ. qui uero audiens hec libent᷑ ac¬
cepit et gratulat᷑ bonorũ sibidoctrinam fuis sedela¬
tam requi ratintentius ec discere non desinat usq¬
quo cognoscat siest uere aliud secundũ in quobonis
p̃mia p̃parata s. et cumcertus de hoc fuerit gratias
agatdõ quod sibiueritatis lumenostenderit : Dece¬
ro dirigatactus suos in omnibus operibus bonis quo¬
rũ sibi in futuro mercedẽ certus ÷ p̃paratã demi¬
rans ꝑomã et stupensceterorũ hominũ erroris. E quod¬

Expanded text:
at quis quod ei expedit, certum est quia ignoret, et igat quis quod ei expedit, certum est quia ignoret, et ignorans vult, et desiderat quod non expedit agere, propter quod pro hoc non judicatur. Cum vero audierit causas erroris sui et rationem veritatis acceperit, tunc 10 si permanserit in his erroribus quibus dudum fuerat praeventus, recte jam vocabitur ad judicium daturus poenas, quia vitae hujus spatium quod ad bene vivendum accipit, in ludibriis consumpserit errorum. Qui vero audiens haec libenter accepit, et gratulanter bonorum sibi doctrinam fuisse delatam requirat intentius et discere non desinat usquequo cognoscat, si est vere aliud saeculum in quo bonis praemia praeparata sint, et cum certus de hoc fuerit, gratias agat Deo. Quod si veritatis lumen ostenderit de caetero dirigat actus suos in omnibus operibus bonis, quorum sibi in futuro mercedem certus est praeparatam demirans per omnia, et stupens caeterorum hominum errores, et quod
Abbreviated transcription (Latin):
ffugat᷑. Noneni aliud est ignorantia. nisiagnouis¬
se quod ex pedit .: Vbi autẽ agnoueris. peritignoran¬
tia quaeriergo magnopere debetueritatis agnitio
quã nem calius ad signarepot est nisi uerꝰ ꝓpheca hec
onorũ ꝑgentibus ad ciuitatẽ salutis. NIiquissaneau¬
diens sermonem ueriꝓphetae uelit recipere auino¬
t itam pleti onuseius idestmanda tauita : habe
sua potestate. liberienĩ sumꝰ arbitri i : Nãsi hoc ÷¬
ut dudientes eũ iam non haberent in potesta tatea¬
liud facere quam audierant. Uis erat quaedã natu
re ꝑquã liberũ ñ eẽt. ad aliã migra. resententiã
Aut si rursus ex audientib: nullus omnino reciperet
et hoc naturae. uis. erat quae unũ aliquid fieri cogeret
et alteri partinonda reclocũ. Nuncautẽ qui alibe¬
rum est Animo inquã uelit partẽ declinare iudiciũ
suũ et quã ꝓbauerit eligereuiã constateuident̃ in ẽt
hominibus arbitrii libtatem. Igitur prius quã audi¬

Expanded text:
ffugatur. Non enim aliud est ignorantia, nisi non cognovisse quod expedit, ubi autem cognoveris perit ignorantia, quaeri ergo in agone debet veritatis agnitio, quam nemo alius assignare potest nisi verus Propheta. Haecpergentibus ad civitatem salutis. Si quis sane audiens sermonem veri Prophetae velit recipere aut nolit et amplecti onus ejus, id est mandata vitae habet in sua potestate, liberi enim sumus arbitrii. Nam si hoc ut audientes ea, jam non haberent in potestate aliud facere quam audierant; vis erat quaedam naturae per quam liberum non est ad aliam migrare sententiam, aut si rursus ex audientibus nullo omnino reciperet, et hoc naturae vis erat, quae aliquid unum cogeret fieri, et alteri parti non daret locum, nunc autem quia liberum est animo in quam velit partem declinare judicium suum, et quam probaverit eligere viam, constat evidenter inesse hominibus arbitrii libertatem, igitur priusquam audi
Abbreviated transcription (Latin):
ritorũ scđm futuru. Neergo in pediam᷑ ordinẽ loconũ
actẽ porũ ꝑmutantes primoqua sit dĩiusticia requira¬
mus uitã quã it̃ acturi habundanti uiatico. boniso pe¬
ribus repleamur. quo possimus ad regnũ dĩ tã quã adur¬
bem maximã ꝑuenire:. Dsenĩ his qui recte sentiunt ꝑ ipsa
operamundi que fecit manifestus ÷ ipsius creature suae
utenstestimonio etidõ cũ dedõ dubitatio eẽ non debeat.
de sola nunceius iusticia requiramus et regno. Ideo ꝑsua¬
deo primũ iustĩcã ei useẽ requir endã. ut ꝑhano i t̃agentes

Expanded text:
ritorum est saeculum futurum. Ne ergo impediamur, ordinem locorum ritorum est saeculum futurum. Ne ergo impediamur, ordinem locorum ac temporum permutantes, primo quae sit Dei justitia requiramus, et tanquam iter acturi abundanti viatico bonis operibus repleamur, quo possimus ad regnum Domini tanquam ad urbem maximam pervenire. Deus enim his qui recte sentiunt per ipsa opera mundi quae facit manifestus est, ipsius creaturae suae utens testimonio, et ideo cum de Deo dubitatio esse non debeat, de sola nunc ejus justitia requiramus et regno. Ideo persuadeo primum justitiam ejus esse requirendam, ut per hanc iter agentes,
Abbreviated transcription (Latin):
delabrũ ut omnibus luceat qui indomos: Si qui sergo his
oboedierit dõ ut dictũ ÷ magnũ munus offert: Qui autẽ
his resisterit. Autinoboediens extiterit. non his sed dño
saluatorinr̃o cuius legatione fungunt᷑ resistit. Propt̃ qđ
primũ ÷ omniũ iusticiãdĩ regnũq eius inquirere et suis
iussionib: obtemperare iusticiã quidẽ ut recteageredo¬
ceamur: Regnũ uero ut quae sit merci sposita laboris eo
patientia nouerimus. in quo ÷ bonꝰ quidẽ &t̃norũ bono¬
sentiuita positosoportetuos agnoscere uoluntatẽ dĩ ubi
etagendi et sacrificandi ÷ locus.: QUODNONLICET MIS¬
IUSSERIT. AUT CONSECRAUERIT Qm̃ inaluis locis
agenda nec ritecelebranda docentenos nouo ecueceri testa¬
mento: Hae capłi ad ño acceperunt et nobi stradider̃. hec
nos docemꝰ uobq: et omnib: absq rep̃hensione tenereedo¬
cere quibus agendũ ÷ mandamꝰ . Vna quaeq: et enĩ res¬
suũ tẽ pͥhabet edocũ. operũ hic locus ÷ tẽpus uero ẽ me¬

Expanded text:
 qui in domo sunt . » Si quis ergo his obedierit, Deo, ut dictum est, magnum munus offert. Qui autem his restiterit, aut inobediens exstiterit, non his, sed Domino Salvatori nostro, cujus legatione funguntur, resistit, propter quod primum est omnium justitiam Dei regnumque ejus inquirere, et suis jussionibus obtemperare. Justitiam quidem, ut recte agere doceamus; Regnum vero, ut quae sit merces posita laboris et patientiae noverimus, in quo est bonis quidem aeternoaesenti vita positos, oportet nos agnoscere voluntatem Dei, ubi et agendi et sacrificandi est locus. Quoniam in aliisagenda, nec rite celebranda, docente Novo et Veteri Testamento. Haec apostoli a Domino acceperunt, et nobis tradiderunt; haec nos docemus, vobisque et omnibus absque reprehensione tenere, et docere, quibus agendum est, mandamus. CAP. 63. - Item de hic locus est, tempus vero me
Abbreviated transcription (Latin):
rioigitus pacẽ ꝓponimus ut siquis ÷ filius pacis pax nr̃aue
niat suꝑeũ. Ab eo autẽ qui sealienũ paciseffecerit. regredi
t᷑ Adnos pax nr̃a. et si iterũ in mandatis habemus. ut ueni¬
entes adciuitatẽ discamus quisinea dignussit ut apud

Expanded text:
rio igitur pacem proponimus, ut si quis est filius pacis, pax nostra rio igitur pacem proponimus, ut si quis est filius pacis, pax nostra veniat super eum, ab eo autem qui se alienum pacis effecerit, regredietur 11 ad nos pax nostra. Et iterum in mandatis habemus, ut venientes ad civitatem discamus quis in ea dignus sit, ut apud
Abbreviated transcription (Latin):
uitatẽ aut domũ introieritis dicatis. pax huicdomui.
Et siquidẽ fuerit inquit ibi filiu spacis ueniad suꝑ eũ paxurã
siuero ñ fuerit pax ur̃a ad uos reuertetur. Ex euntes
autẽ dedomo uł deciuitateilla. Etiã puluerẽ quiadhese¬
rit pedibus nr̃is excuciamus suꝑeos. tolerabilius erit̃rȩ
sodomorũ et gomorreorũ indieiudiciĩ quamilliciuitati
uł domui: Quodutiq itademũ fieri p̃cepit. si prius in
ciuitatẽ uł domo ueritatis sermo p̃dicet᷑ ex quouł recipi¬
entes ueritatis fidẽ filupacis et filuidĩ fiant ł ñ recipientes¬
arguant᷑ quusin imicipacis tdĩ. It aergo et nos magistri
instituta sectantes pucẽ primo ꝓponimus auditoribus : ut
absq ulla ꝑturbatione possitua salutis agnosci: Qt si quis
pacis uerba non suscipit neque adquies citueritati : scimꝰ
aduersumeũ purgna uerbi mouere et urgere acriu scon¬
fut ando ignorantiã et redarguendo peccata. Necessa¬

Expanded text:
vitatem aut domum introierimus, dicamus: « Pax huic domui. vitatem aut domum introierimus, dicamus: « Pax huic domui. Et si quidem, inquit, fuerit tibi filius pacis, veniet super eum pax vestra. Si vero non fuerit, pax vestra ad vos revertetur. Exeuntes autem de domo vel de civitate illa, etiam pulverem quae adhaeserit pedibus vestris excutiatis super eos Tolerabilius erit terrae Sodomorum et Gomorrhaeorum in die judicii, quam illi civitati vel domui . » Quod utique ita demum fieri praecepit, si prius in civitate vel domo veritatis sermo praedicetur, ex quo recipientes veritatis fidem filii pacis et filii Domini fiant, vel non recipientearguant quasi inimici pacis et Domini. Ita ergo et nos magistri instituta sectantes pacem proponamus auditoribus, ut absque ulla perturbatione possit via salutis agnosci. Quod si quis pacis verba non suscipit, nequae acquiescit veritati, scimus adversus eum pugnam verbi movere, et arguere acrius confutando ignorantiam, et redarguendo peccata. Necessa
Abbreviated transcription (Latin):
psum sequentes ingredi merimus illã quo ꝑuenire cupimꝰ
ciuitatem: Omnia iam dequibus querit oculi suidebimꝰ
tã quã herede somniũ facti Intelligiteitaq: uitã eẽ. hunc
uitȩ nr̃ae cursum uiatores eos quinos instruunt uł quibo¬
na o perager̃. Porta uero ꝓphetã dequo dicimꝰ ÷ urbẽ reg¬
nũ eẽ in quo residecomp̃s pat̃. quẽ soli uidere possinthi.
quimundo scorde Nonergo uobis dificilis uidecur huius
it ineris labor quia infineeius requieserit. Nã etipse
uerus ꝓpheta ab initiomundi ꝑ sđm currens festinatad
re quiẽ :. Adestenĩ nobi somnib: dieb: ec siquando necesse :
appar et et corrigit nos: ut obtẽperantes sibi aduitã ꝑducat
at̃nã:. Dehi sautẽ quine gleguntuiã suae salutis. etad huc
ñ bene fideles et p̃ceptis eius suorũq pontificũ iussionib
in oboedientes uł contu maces eis ex istunt. Dñs nr̃t ihs xp̃s
mittens discipulos suos p̃cepit nobis dicens. in quacũq ci¬

Expanded text:
di meruerimus, illam quo pervenire cupimus civitatem, omnia jam de quibus quaeritur oculis videbimus tanquam haeredes omnium facti. Intelligite itaque viam esse hunc vitae nostrae cursum, viatores qui nos instruunt, vel bona opera gerunt, portam vero Prophetam, de quo dicimus, urbem regnum esse in quo residet omnipotens Pater, quem soli videre possunt hi qui mundo sunt corde. Non ergo nobis difficilis videatur hujus itineris labor, quia in fine ejus requies erit. Nam et ipse verus Propheta ab initio mundi per saeculum currens, festinat ad requiem. Adest enim nobis omnibus diebus, et si quando necesse est apparet, et corrigit nos, ut obtemperantes sibi ad vitam perducat aeternam. De his autem qui negligunt viam suae salutis, et adhuc non bene fideles, et praeceptis ejus suorumque pontificum jussionibus inobedientes vel contumaces eis existunt, Dominus nos in quamcunque ci
Abbreviated transcription (Latin):
Quicũq: enim obo ediũ epĩs suis uident᷑ quidem aliquid
gratiae conferredõ. qui autẽ eisnonoboediunt. in dubitant̃
reiet reꝓbi ex istunt. Porro ipsia dõ donũ summi muneris
consequnt᷑. quiiusticiae et p̃ceptieius semita sincedentes¬
suis doctoribus qui recte epĩ intelleguntur libent̃ oboedi¬
unt : De quib: et beatꝰ petrus instructor et ordinator nr̃t
et princeps a płorũ. manifestecunctos audientes instruebat
dicens : uident᷑ mihi hi quilocunt᷑ uerbũ ueritatis et qui
illuminat animas hominũ. similisesse radussolis.
Qui ut ꝓcesserint et apparuerintmundo. cela ultra. aut
occultari nullatenus possunt .: Dũ ñtã uident᷑ ab homi¬
nibus. quam ui dereomnib: prestant : Vndeet beneipsa
ꝑseueritas. adueritatis p̃cones ait: Nosestis luxmundi
it ñ potest ciuitas abscondi supra montem posita. neque

Expanded text:
Quicunque enim obediunt episcopis suis, videntur quidem aliquid gratiae conferre Deo. Qui autem eis non odediunt, indubitanter rei et reprobi existunt. Porro ipsi a Deo donum summi muneris consequuntur, qui justitiae et praecepti ejus semitas incedentes, doctoribus suis qui recte episcopi intelliguntur libenter obediunt. De quibus et beatus Petrus instructor, et ordinator noster, et princeps apostolorum manifeste cunctos audientes instruebat, dicens: Videntur mihi qui loquuntur verba veritatis, et qui illuminant animas hominum similes esse radiis solis. Qui ut processerint et apparuerint mundo, celari ultra, aut occultari nullatenus possunt, dum non tam videntur ab hominibus quam videre omnibus praestant. Unde et bene ipsa per se Veritas ad veritatis praecones ait: « Vos estis lux mundi, et non potest civitas abscondi supra montem
Abbreviated transcription (Latin):
tiam et uenerandã scoe trinitatis in seipso imagineag
nabiliusq insecundo re ftrmautes : Omnisigitur beniõ qui
adimaglmnẽ di factus illã debiatimitari cuius ad taginẽ
cori di tusest. alius deba se nuefigia quiehgu dim igm̃s¬

Expanded text:
excellentiam, et venerandam sanctae Trinitatis in seipso imaginem aexcellentiam, et venerandam sanctae Trinitatis in seipso imaginem amirabiliusque in secundo reformavit. Omnis ergo homo qui ad imaginem Dei factus est, illum debet imitari, cujus ad imaginem conditus est, illius debet sequi vestigia, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ecceteri uirtutũ scã rũ in signia qua deeo leguntun. Itaho¬
mo creatus est ut caritatẽ haberet ut bonus essectiustus ut
patiens at qunitis munduset misericorsforat. qua suirtutes
quanto plus quisq in seipsohabet tantoꝓpicius estdo etmaior
t atq suiconditoris gerit similitudinẽ:. Si uero quod ab sit aliquis
ꝑ deuia uitiorũ et diuortia criminũ abac nobilissima condito¬
ris similitudine degent̃ oberrat. Tuncfie deeo quodscripaiẽ
E thomo cũ in honore essec ñ intellexit cõparatu sestiumentis
insipientibus et similis factus estillis: Quimaior honor petuit
bomini esse quã ut ad similitudinẽ sui factoris conderet᷑ Et
cisdẽ uirtutũ uestimentis ornaretur quibus et conditor de quo
homini potest ce dedecus autinfelicior miseria : qua uthace
miliaudinis gloria sui conditoris amissa ad informẽ etainr¬
nabilẽ brutorũ umentorũ delabit᷑ similitudinẽ qpo
quisq: diligentius adtendat prima conditionissuae

Expanded text:
anctarum virtutum insignia, quae de eo leguntur, ita homo creatus est, ut charitatem haberet, ut bonus esset et justus, ut patiens atque mitis, mundus, et misericors foret. Quas virtutes quanto plus quisque in seipso habet, tanto propior est Deo et major est, ac sui Conditoris gerit similitudinem. Si vero quod absit aliquis per devia vitiorum et divortia criminum ab hac nobilissima sui Conditoris similitudine degener aberrat, tunc fiet de eo quod scriptum est: « Homo cum in honore esset non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . » Quis major honor potuit homini esse quam ut ad similitudinem sui factoris conderetur et eisdem virtutum vestimentis ornaretur, quibus et Conditor? De quo homini potest esse dedecus aut infelicior miseria, quam ut hac similitudinis gloria sui Conditoris amissa, ad informem et irrationabilem brutorum jumentorum dilaberetur similitudinem? Eapropter quisque diligentius attendat primae conditionis suae
Abbreviated transcription (Latin):
loquimini et sic facite sic̃ ꝑlegem libtati s incipientes iudi¬
cari iudiciũ enĩ sine misericordia. illiqui non fecitmi se
ricordiam i Suꝑ ex altec autem miseri cordia iudiciũ
et dñsait. Nolomortem peccatoris sed ut conuertatur
etuiuat. Et multa talia horũq similia Noneniminquit
siue morimur dnĩ sumus in hocenĩ xp̃s mortuus ÷ etre¬

Expanded text:
pter quod sic loquimini: et sic facite: sicut per legem libertatis incipientes judipter quod sic loquimini: et sic facite: sicut per legem libertatis incipientes judicari. Judicium enim sine misericordia: illi qui non feciricordiam, superexcellit autem misericordia judicium , » et Dominus ait: « Nolo mortem peccatoris, sed ut magis convertatur, et vivat . » Et multa talia horum similia. « Nemo enim inquit sibi moritur
Abbreviated transcription (Latin):
uitã diligere et uideredies bonos coȩrceat linguã suamama¬
lo et labia eius neloquant᷑ dolũ. etcẽtr Qui autẽ trans¬
grediuntur ꝓfecto trans gressores legisdt et contemptores
atq in oboedientes eius p̃ceptis existunt. Vnde eebeatus
ia cobus apłs ait. Sidiligitis ꝓximos sic̃uos metipsos bene
facitis. Ii autem ꝑsona saccipitis. QUEPERONE ADAC¬
e spũdĩplenus. unacũ reliquis sc̃ĩs collegis suis statuit di¬
anereligionis et nominis dignitatẽ ec suae legis uł suip̃ po¬
siti normã autregula rit̃ ꝓhibita neglexerint. Trans¬
gressores enĩ sponte legissuae eiusq uigilatores a postate
nominantur. Omnis enĩ apostata refutandus est. ante
reuersionẽ suã. ñ in accusatione recte agentiũ Autesti¬
monio suscipiendus. qui a uirdu plexanimo in const est
legẽ seruauerit offendit autẽ in uno factus estemniũ seas.
qui enĩ dixit nomechaberis. dix̃ et ñoccides. quod sin

Expanded text:
os, coerceat linguam suam a malo, et labia ejus ne loquantur dolum , » etc. Qui autem ista transgrediuntur, profecto transgressores legis Domini et contemptores atque inobedientes ejus praeceptis existunt. Unde et beatus Jacobus apostolus ait: « Si diligitis proximos sicut vosipsos, bene facitis. Si autem personas accipitis, pecstolicus et spiritu Domini plenus, una cum reliquis sanctis collegis suis statuitChristianae religionis et nominis dignitatem, et suae legis vel sui propositi normam aut regulariter prohibita neglexerint. Transgressores enim sponte legis suae, ejusque violatores, apostatae nominantur. Omnis autem apostuta refutandus est ante reversionem suam, non in accusatione recte agentium, aut testimonio suscipiendus: quia vir duplex animo, inconstans est autem in uno: factus est omnium reus. Qui enim dixit non mechaberis: dixit et non occides. Quod si non
Abbreviated transcription (Latin):
omundũ Etidem ipse alibiait : Nos quod a udistis ab initi
uobis ꝑmaneat. Si nuob ꝑ manserit quod abinitio audist
tuo sinfilio et patrema nebitis. Et hec estrepmissio qu ami
pollutus est nobisute atna. Hec scripsi uobis dehis qui sed¬
cunt uos ł tuos uncctionem quã accepistis ab eo maneat niob
et non neces sehabetis ut aliquis doceatuos: Sed sicut unctio
eius docituos deomnibus et uerũ estet nonestmendatiũ : et sic̃
docuituos maneteineo: Etnunc filioli maneteineo e cũ
apparuerit habemus fiduciã etñ confunda nt̃ ab eo inalen
tueus scitis qm̃iustus est. scitote qm̃ ecomnis qui facitius¬
mundus non nouituos quia ñ nouiteũ: Rm̃i nuno

Expanded text:
m . » Et idem ipse alibi ait: « Vos quod audistis ab initio, in vobis permaneat; si in vobis permanserit quod ab initio audistis, et vos in Filio et Patre manebitis. Et haec est repromissio quam ipse pollicitus est vobis vitam aeternam. Haec scripsi vobis de his qui seducunt vos. Et vos unctio quam accepiEt non necesse habetis, ut aliquis doceat vos; sed sicut unctio ejus docet vos de omnibus, et verum est et non est mendacium. Et sicut docuit vos, manet in eo. Et nunc, filioli, manete in eo, ut cum apparuerit, habeamus fiduciam, et non confundamur ab eo in adventis quoniam justus est, scitote quoniam et omnis qui facit jusmundus non novit nos: quia non novit eum.
Abbreviated transcription (Latin):
titu doeius sitiexaruit . ꝓptereadilata uit in fernus
animã suã. et a peruitos suũ absq ullo t̃mino : Etdes¬
cendunt forteseius et populieius et sublimes gleriosi
eius ad eum. Etincuruabit᷑ homo ehumiliabituir &
oculi sublimiũ depriment᷑. Et exaltabit᷑ dñs et ds sc̃s
tere ꝓ hibebat. et dehis qui ceruices suas contra magistros
et seniores suos erigebant in exẽplũdicebant. Detracta est
adferos suꝑbiatua. ceciditcada uertuũ subt̃ testernet᷑
inea. et perimentũ tuũ uermes. Quo modo cecidisti de
elalucifer quima neo riebaris : corruistiint̃ raqui uul¬
nerabas gentes : quidicebas incordetuo. incaelũ conscendã

Expanded text:
s siti exaruit. Propterea dilatavit infernus animam suam, et aperuit os suum, absque ullo termino, et descendunt fortes ejus, et populus ejus, et sublimes gloriosique ejus ad eum. Et incurvabitur homo, et humiliabitur vir, et oculi sublimium deprimentur. Et exaltabitur Dominus tere prohibebat, et de his qui cervices suas contra magistros et seniores suos erigebant in diaboli exemplum dicebat: Detracta est ad inferos superbia tua, cecidit cadaver tuum, subter te sternetur tinea, et operimentum tuum erunt vermes. Quomodo cecidisti de coelo, Lucifer, qui mane oriebaris, corruisti in terram, qui vulnerabas gentes? Qui dicebas
Abbreviated transcription (Latin):
rant. atq: ad ꝑnicie qua siud salutẽ festinant. Propt
quod an teomnia ꝓperandu ÷ ad agnitionẽ ueritatis
ut possimꝰ quasi lumine nob̵ inde succenso errorum
enebras depellere. QUODBRANDE MALUMEI
sed quasi substantia non habet: Facile abhis quistudiosis

Expanded text:
runt atque ad perniciem quasi ad salutem festinant, propter runt atque ad perniciem quasi ad salutem festinant, propter quod ante omnia properandum est ad agnitionem veritatis, ut possimus quasi lumine nobis inde accenso errorum tenebras depellere. Grande enim sed quia substantiam non habet facile ab his qui studiosi
Abbreviated transcription (Latin):
uero ñ solũ liberis adae monibus et passionibus : uerũ
aliorũ damones et passiones fuga reposs: ł xhisergo
omnibus colligitur QUODORIGO TOTIUS MALĨE¬
origitotius mali ab ignorantia descendat. et ipsasit
Neglegentia uero alitur et auget Atqͣ in sensibu
bominum radicatur dũ amat. quasiquis forted
effugandã ueludantiquis ethereditarus sedibus
lestẽ et indignant̃ euellit᷑. Etideo paululũ labo¬
nob÷ ut indignantes ignorantiae p̃sumptionis scientiae
atone resecemus. in his p̃cipuae qui in aliquibus min
ã scientia ignorantia ut his uehementius radicata ÷
sec redat. et defendat uerũ eẽ quod falsũ ÷ quodtale ÷
qualequis ebrius sobriũ seputet: etagat quidẽ cuno¬
taut ebrius. sobriũ secam̃ et ipseputet et dici aceteris
uelit. Ita sergo et hii quiignorantes qđ uerũ ÷ speciẽ
tamen alicus scientiae tenent et mala qua sibonage¬

Expanded text:
vero non solum liberi sunt a daemonibus et passionibus, verum et vero non solum liberi sunt a daemonibus et passionibus, verum et aliorum daemones et passiones fugare possunt. Ex his ergo omnibus colligitur quod origo totius mali ab ignorantia descendat, et ipsa sit Negligentia vero alitur et augetur atque in sensibus hominum radicatur, dum amatur: quam si quis forte doceat effugandam, velut antiquis et haereditariis sedibus moleste et indignanter avellitur. Et ideo paululum labost, ut indignantes ignorantiae praesumptiones scientiae ratione resecemus in his praecipue qui in aliquibus minuus scientiae ignorantia in his vehementius radicata esse credat et defendat verum esse quod falsum est, quod tale est, quale si quis ebrius sobrium se putet, et agat quidam cuncta ut ebrius, sobrium se tamen et ipse putet, et dici a caeteris velit: ita sunt ergo et hi ignorantes quod verum est, speciem tamen alicujus scientiae tenent et mala quasi bona ge
Abbreviated transcription (Latin):
aliorum passiones curantes. Ita enim uerus ipseꝓphe
ꝓmisit dicens. Amendico uobis sihabueritis fidem sic̃ gla
sinapis dicetis montihuio trañsihino ec transibit. huiu
uocis etiãuos ipsidocumenta coepistis etiã facta quaedã ꝑ
magistros nr̃os ipsosuidelicet apłos non ignoratis. Quia as¬
tantib: nobis et eorũ meritis demonescum passionib: quas
bominibus inuex erant transier et fugatis. Quia ergo
alii quidem homines patiuntur alii patientessa nam
causa sinedubio uł patiendi uł curandi noscenda est
ñ alia eẽ quã patientib: quidẽ in fide litatiscurantibus uer
fidei demonstratur. infidelita senĩ dum non credit futi¬
rũ dĩuidiciũ peccandi licenciã p̃bet. Peccatũ uero homis¬
nẽ passionibus obnoxiũ fac̃: fidesaut ẽ futurũ eẽ diuo
ciũ credens. continet homines a peccato : non peccante

Expanded text:
aliorum passiones curantes, ita enim verus ipse Propheta aliorum passiones curantes, ita enim verus ipse Propheta promisit, dicens: « Amen, amen dico vobis, si habueritis fidem sicut granum sinapis, dicetis monti huic: Transi hinc et transibit , » hujus vocis etiam vos ipsi documenta cepistis, et jam facta quaedam per magistros nostros, ipsos videlicet apostolos, non ignoratis, quia astantibus nobis eorum meritis daemones cum passionibus quas hominibus invexerant transierunt, et fugati sunt. Quia ergo alii quidem homines patiuntur, alii patientes sanant, causa sine dubio vel patiendi vel curandi noscenda est. Quae non alia esse quam patientibus quidem infidelitatis, curantibus vero fidei demonstratur; infidelitas enim, dum non credit futurum Domini judicium, peccandi licentiam praebet, peccatum vero hominem passionibus obnoxium facit. Fides autem futurum Dei judicium esse credens, continet homines a peccato. Non peccantes
Abbreviated transcription (Latin):
tratur.: Ouomodo ergo non omnibus hoca mabileest cunc¬
tisq: ex optatũ ut quae ignorat discat : e quae didicerit doceat
certissim ũ namq: est qđ neq: amicitia neq ꝓpinquitas
generis neq: regni sublimitas homini debet eẽ p̃ciosior ae¬
ritate. quianihil÷ p̃ciosius anima. Dñ sautem creatorom¬
niũ exinitio adimaginem suã hominẽ fecit eiq: do mina¬
torẽ t̃rae marisq et aeris ipsius dedit ueritatẽq: in quirere
p̃cepit. et sic̃ et uerus nob̵ ꝓ pheca enarrauit et ipsa rerũra¬
tiodocet. Solus enĩ homo ÷ rationabilis. et consequens ÷
utratio inrationabilib: dominet᷑ hinc enĩ abinitio cũ ad¬
nuciustus eẽt . cuncti suiris ec omni fragilitate superiorerat:
ubiautẽ peccauit. et factus ÷ seruus peccati simul et fra¬
gilitati efficit᷑ obnox ius. Quodideo scriptũ ÷ ut scianthomines.
in passibiles. Et ñ solũ in passibiles uerũ et parua in dmi

Expanded text:
tratur. Quomodo ergo non omnibus hoc amabile est cunctratur. Quomodo ergo non omnibus hoc amabile est cunctisque exoptatum, aut quae ignorat discat, et quae didicerit doceat? Certissimum namque est quod neque amicitia, neque propinquitas generis, neque regni sublimitas, homini debet esse pretiosior veritate, quia nihil est pretiosius anima. Dominus autem creator omnium ex initio ad imaginem suam hominem fecit, eique dominationem terrae, marisque et aeris ipsius dedit, veritatemque inquirere praecepit, sicut et verus nobis Propheta enarravit et ipsa rerum ratio docet. Solus enim homo rationalis est, et consequens est, ut ratio irrationabilibus dominetur. Hic enim ab initio cum adhuc justus esset cunctis vitiis, et omni fragilitate superior erat, ubi autem peccavit et factus est servus peccati, simul et fragilitati efficitur debitor obnoxius. Quod idcirco scriptum est ut sciant homines assibiles, et non solum impassibiles, verum et parva in Deum fide
Abbreviated transcription (Latin):
te conceperint faciant: Si qui fergo fidelis uoluerit exis¬
tere et desideratba ptizari exutus prioribus malis di
lico ꝓbonis actib: heres bonorũ celestiũ exgestisꝓpn
fiat: Accedatautẽ quiuultad sacer dotẽ suũ et ipsid
nom̃ suũ atq ab eo audiat mysteria regnicaelorũ. leiunus
frequentibus operã inpendat acsemetipsum in omnibus
ꝓbet ut tribus mensibus iam consum mando in diefesto
possitbaptizari. Baptizator autẽ unusquisq in aquis
ꝑennibus: nominae trinȩ beatitudinis inuocato suꝑse
unctus primo oleo ꝑorationẽ scĩficato. utita demum.
phec consecratus possit ꝑciperelocũ cum sc̃is. nullus enĩ
tis a paruulis et minus eruditis siquid forte ÷ utilitatis
aut salutis inquirere neglegat. Quienĩ rebellit̃uiuit
et discere atq agerebona recusat magis diaboli quã xp̃i
membrũ eẽ ostendit᷑ : et potius infidelis. quã fidelismons¬

Expanded text:
nte, conceperint, faciant. Si quis ergo fidelis voluerit exisnte, conceperint, faciant. Si quis ergo fidelis voluerit existere et desiderat baptizari, exutus prioribus malis de reliquo pro bonis actibus haeres bonorum coelestium ex gestis propriis fiet. Accedat autem qui vult ad sacerdotem suum, et ipsi det nomen suum atque ab eo audiat mysteria regni coelorum, jejuniis frequentibus operam impendat, ac semetipsum in omnibus probet ut tribus mensibus jam consummando in die festo possit baptizari. Baptizetur autem unusquisque in aquis perennibus, nomine trinae beatitudinis invocato super se, perunctus primo oleo per orationem sanctificato, ut ita demum per hoc consecratus possit percipere locum cum sanctis. Nullus enim ris a parvulis et minus eruditis, si quid forte enim utilitatis aut salutis, inquirere negligat. Qui enim rebelliter vivit, et discere atque agere bona recusat, magis diaboli quam Christi membrum esse ostenditur, et potius infidelis quam fidelis mons
Abbreviated transcription (Latin):
gerere et ꝓomnib: stare maximetam̃ ꝓhis qui incultu
diuinolaborant ecclesiarã curã habeote seruorũq: o
adiutoriũ p̃bete uiduarũ religiosã curã gerite. Pupillo
enixius liberate. Pauperibus miseri cordiã facite. iuuenes
pudicitiã docete. Et ut breuit̃ totũdicat. Alterutrũ uos ino
b: repoposcerit sustentate. Dm̃ colite qui creauit caelum
et t̃rã. et xp̃o credite inuicemuos diligite. et misericora
estote inom̃s. Non uerbo solo sed opere etreb: replece cari¬
tatem. Agec ote ꝓuiribus conserui dilectissimi. quiabo
et docere Desideriũ ergo habere om̃ serga doctor ẽ ueri¬
tatis eũq: ut oculos suos amareo portet. Qui a etipsump¬
pulũ sibi commissũ ceuꝓprios filios a mareet docere con
decet. Hoc enĩ a patre caelestidonatũ est sed salus ineo ÷
ut uoluntatemeius cuius amorẽ et desideriũ dõlargis¬

Expanded text:
gerere, et pro omnibus stare, maxime tamen pro his qui in cultu gerere, et pro omnibus stare, maxime tamen pro his qui in cultu divino laborant. Ecclesiarum omnium curam habetote, servisque eorum adjutorium praebete, viduarum religiosam curam gerite, pupillos enixius liberate, pauperibus misericordiam facite, juvenes pudicitiam docete. Et ut breviter totum dicam alterutrum vos, in quibus res poposcerit, sustentate. Deum colite qui creavit coelum et terram, et Christo credite; invicem vos diligite et misericordes estote in omnes. Non verbo solo, sed opere et rebus replete charitatem. Agite pro viribus, conservi dilectissimi, quia boet docere. Desiderium ergo habere omnes erga doctorem veritatis eumque ut oculos suos amare oportet, quia et ipsum populum sibi commissum ceu proprios filios amare, et docere eum decet, hoc enim a Patre coelesti donatum est, sed salus in eo est ut voluntatem ejus cujus amorem et desiderium, Deo largie
Abbreviated transcription (Latin):
cõposita tantũ potuit : intelligite iã quantũ sit illud un¬
guentũ qđ adõ deuirgulto uite ꝓlatũ ÷. Cũ hoc qđ ab
hominibus fdctũ est tã eximias int̃ homines confert
dignitates. Quidenĩ in p̃senti scło ꝓphecagloriosius
pontificeclarius. rege sublimiuse omnis enĩ pontifex
sacrocrismate ꝑ unctus et inciuit ate constitutus: scrip¬
tiris sacris eruditus. carus ecp̃tiosus hominibus oppi¬
do eẽ debet. quem quasi xp̃ilocũ tenentem honorare
ĩs debent eiq seruire et oboedientes ad salutẽ suam
fidelit̃ existere : Scientes qđ siue honor siue in iuria
quae eidefert̃. in xp̃oredundant. et a xp̃o in dm̃. audi¬
itergo eum adtentius oportet et abipso susapere doctrinã fidei
Monita autẽuitae a prb̃is inquirere adia conibus uer
ordinẽ disciplinȩ. Propt̃ quodde precor uos conseruos
aduitores meos ut discatis adtentius animarũ curam

Expanded text:
composita tantum potuit, intelligite jam quantum sit illud uncomposita tantum potuit, intelligite jam quantum sit illud unguentum quod a Domino de virgulto vitae prolatum est, cum hoc quod ab hominibus factum est tam eximias inter homines conferat dignitates. Quid enim in praesenti saeculo propheta gloriosius, pontifice clarius, rege sublimius? Omnis enim pontifex sacro chrismate perunctus, et in civitate constitutus, Scripturis sacris conditus, charus et pretiosus hominibus oppido esse debet. Quem quasi Christi locum tenentem honorare omnes debent, eique servire, et obedientes ad salutem suam fideliter existere, scientes, quod sive honor, sive injuria quae ei defertur, in Christum redundat, et a Christo in Dominum; audire ergo eum attentius oportet, et ab ipso suscipere doctrinam fidei, monita autem vitae a Patribus inquirere. A diaconibus vero ordinem disciplinae, propter quod deprecor vos conservos et adjutores meos, ut discatis attentius animarum curam
Abbreviated transcription (Latin):
existere. Om̃ nec alit̃. t̃rapariat fructus suos.
nisiculta receperit semen. et irrigata germina uerit
et pariat quae est paritura. Sic et om̃s homo quilibenter
ñ receperit uerbum dĩ. illudq: in corde suo germina re
ñ sinuerit acmini mecrediderit doctoribusq et ep̃is suis
ñ beniuolus sed rebellis atq in oboediens extiterit : fruc¬
tũ ñ germinab it nequẽ pariet. sed similis est arboruilli. de
quadñ sait : Omnis arbor quaeñ facit fructũ bonũ: exci¬
de᷑ et inignem mittet. Primus enimpontifex aa ron
crismate cõpositionis ꝑunctus princeps populi fuit. It
tã quã rex. primitias et tributũ ꝑcapita accepitapopulo
utiudicandi plebẽ scrte suscepta demundi mundisq
iudicabat. Sed etsi alius ex ipso unguento ꝑunctus est.
uirtut ein deconcepta. Itiam ipserex Aut ꝓpheta. aut
pontifex fiebat. quod si temporalis et gratia ab hominib:

Expanded text:
existere, quoniam nec aliter terra pariet fructus suos, existere, quoniam nec aliter terra pariet fructus suos, nisi culta receperit semen et irrigata germinaverit et pariat quae est paritura. Sic omnis homo qui libenter non recipit verbum Dei, illudque in corde suo germinare non sinit, ac minime crediderit doctoribus et episcopis suis, non benevolus sed rebellis atque inobediens exstiterit, fructum non germinabit, nec pariet, sed similis est arbori illi de qua Dominus ait: « Omnis arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur . » Primus enim pontifex, Aaron, chrismate compositionis perunctus, princeps populi fuit, et tanquam rex primitias et tributum per capita accepit a populo, et judicandi populos sorte suscepta de mundis immundisque judicabat. Sed si alius ex ipso unguento perunctus est, virtute inde concepta, etiam ipse rex, aut propheta aut pontifex fiebat. Quod si temporalis gratia ab hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
Nestrũ enim quilegationexp̃i fungimini est docere po¬
pulos. eorũ uero ẽ uob oboedire ut dõ si autẽ uobis ep̃is
omnesq principes. tammaioris ordinis qua mec in fe¬
rioris atq reliqui populi tribus e linguae non optempe¬
rauerint: ñ solũ in fames sed et extorres a regno dĩ eo
consortio fideliũ aliminibus scãe dĩ eccłe alienierunt:
Nã urm̃ est eos instruere eorũ uero esto boedire ut dõcui
legatione fungimini. Dicente dño ÷ Quiuos audit meau¬
dit. et quiuos sꝑnit. mesꝑnit. et quiuos recipit. mere¬
cipit. Et qui me recipit. recipiteum qui memisit. Nihil
enĩ in iustius uł in honestius ÷ quã filios patribus rebel¬
les A utclericos uł baicos doctorib: seu discipulos ma¬
gistris in oboedientes uł ꝓt̃uos existere. Nouimusenĩ
primũ hominẽ. ꝑ in oboedientiã cecidisse. Idcirco om̃s
hocuiciũ sum mopere cauere monemus: et qui adñs su
nob̵ docere om̃s. omnesq: nob̵ fidelit̃ oboedientes ut ipso¬

Expanded text:
estrum enim qui legatione Domini fungimini, est docere populos, eorum vero est vobis obedire ut Deo. Si autem nobis episcopis omnesque principes tam majoris ordinis quam et inferioris, atque reliqui populi, tribus, et linguae non obtemperaverint, non solum infames, sed et extorres a regno Dei, et consortio fidelium, a liminibus sanctae Dei Ecclesiae alieni erunt. Nam vestrum est eos instruere, eorum vero est vobis obedire ut Deo, cujus legatione fungimini, dicente Domino: Qui vos audit, me audit, et qui vos spernit, me spernit, et qui vos recipit, me recipit; et Qui me renim injustius, vel inhonestius quam filios patribus rebelles, aut clericos vel laicos doctoribus, seu discipulos magistris inobedientes vel protervos existere. Novimus enim primum hominem per inobedientiam cecidisse. Idcirco omnes hoc vitium summopere cavere monemus, et quia « Dominuvobis docere, omnesque vobis fideliter obedientes
Abbreviated transcription (Latin):
bis qui fr̃s tribulant. et eis quieos ꝑsecuntur . uosautẽ quan¬
toamplius tribulamini tanto purgatiores atq beatiores
efficiemini. sit a menipsa tribulatio patiet̃ fuerit subpor¬
tata. quod etiã ipsenos dñs docuit : beati qui ꝑ secutionem pati¬
unt ur ꝓpt̃ iusticiam et idem. beatieritis cumuos oderint
homines et ꝑ secutiuos fuerint et eiecerint nomen urmtã¬
quam malũ. Gaudet et nilla die et exultate qm̃ merces

Expanded text:
his qui fratres tribulant, et eis qui eos persequuntur, vos autem quanhis qui fratres tribulant, et eis qui eos persequuntur, vos autem quanto amplius tribulamini, tanto purgatiores atque beatiores efficiemini, si tamen ipsa tribulatio patienter fuerit supportata, quod etiam ipse nos Dominus docuit. « Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam. » Et item: « Beati eritis cum vos oderint homines, » et « persecuti vos fuerint, et ejecerint nomen vestrum tanquam malum. Gaudete