comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
c. de eoꝵ ꝑpetua securitate tractare : añ actũ nos offitiũ. qͦd in uii¬
regimine cenobii ex ibiumus informat. E qͥa in plurmus monasterus
multa a p̃sulibꝰ p̃iuditia atq. grauamina monachos ꝑtulisse cog.¬
noscimꝰ. oportet ut nr̃e fr̃nitatis ꝓuisio de fut̾a qͥcte eoꝵ salubri
disponat ordinatione. qͣtinꝰ conũsantes in illis indi seruitio gr̃a
illius suffragante m̃te lib̾a ꝑ seuerent. S ne ex ea quȩ magis em̃¬
danda ẽ consuetudine. quisquã monachis quicqͣm molestie p̃fumat
infeire. necesse ẽ ut hȩc quȩ inferiꝰ enumerare curabimꝰ. ita stu¬
dio fr̃nitatis ep̃oꝵ debeant custodiri. ut ex eis nõ possit ult̾iꝰ in¬
ferende inquietudinis occasio reꝑiri. In epł.xL.iii. lib.u.¬
dem. Urb̃ rome ep̃s: castorio ep̃o. Abbatẽ cuilibet monasterio
nõ alium. s quẽ dignũ moribꝰ atq. actibꝰ monasticȩ disciplinȩ.
cominini consensu congregatio poposcerit. or dinare te uolumꝰ.

Expanded text:
um perpetua securitate tractare, anteactum nos officium, quod in regimine cenobii exhibuimus, informat, et quia in plurimis monasteriis multa a presulibus preiudicia atque gravamina monachos pertulisse cognoscimus, oportet ut nostre fraternitatis provisio de futura quiete eorum salubri disponat ordinatione, quatenus conversantes in illis in Dei servitio gratia ipsius suffragante mente libera perseverent. Sed ne ex ea, que magis emendanda est, consuetudine quisquam monachis quicquam molestie presumat inferre, necesse est, ut hec, que inferius enumerare curabimus ita studio fraternitatis episcoporum debeant custodiri, ut ex eis non possit ulterius inferende inquietudinis occasio reperiri. G. episcopu Urbis Rome episcopus Castorio episcopo. Abbatem cuilibet monasterio non alium, sed quem dignum moribus atque actibus monastice disscipline communi consensu congregatio poposcerit, ordinari volumus. Mis
Abbreviated transcription (Latin):
eccłastica uł ciuili si fatiende sunt fiant.
de qualitate conuenienti dat̾. ex ꝓprio duplũ accipiat. ⁊ rebꝰ ecłȩ¬
i suo tam̃ qu deder̃ noĩe si res ꝓprias ⁊ ęcclasticas. usu fructua¬
rio ten̾e uoluerit.Si aut̃ res ꝓprias ad p̾sens dimiserit. ex rebꝰ ȩccłas.¬
ticis triplum fructuario usu in suo tam̃ quis nnĩe sumat. qͥa sic eas
d̾o & scĩs eius dicatis. cũ ratio ⁊ usus optineat neminẽ ciui non
uult contͣ utilitatẽ.⁊ rationẽ p̃stitũ de ꝓprio fac̾e benefitium.

Expanded text:
esiastica vel civili, si faciendae sunt, fiant.esiastica vel civili, si faciendae sunt, fiant.de qualitate convenienti dat ex proprio, duplum accipiatur ex rebus ec suo tantum qui dederit nomine, si res proprias et ecclesiasticas usufructuario tenere voluerit. Si autem res proprias ad praesens dimiserit, ex rebus ecclesiasticis triplum fructuario usu in suo tantum quis nomine sumat; quia sic eas sanctis illius dicatis; cum ratio et usus obtineat, neminem cui non vult contra utilitatem et rationem praestitum de proprio facere beneficium.
Abbreviated transcription (Latin):
linquunt ȩccłȩ aut nichil habentes. aliqua tam̃ p̾dia. aut fami¬
lias ȩccłiis siuis conqͥr̃. licebit illi s aliqͦs de familiis eiusdem ȩcđ̃s
manumitte uixta rei conlate modũ. quẽ antiqͥ canones dcreuer̃. ita
ut cũ peculio ⁊ posteritate sua ingenui sub patrocimo ȩcdłȩ maneãt¬
inutilitates iniunctas sibi. uixta qͦd potuerint ꝓsequentes.
i expositus añ ȩccłam cuiꝰq. sit miseratione collect. contestatio¬
nis ponatur ęccła. ut si his qͥ collectꝰ ẽ intra decem dies quesitꝰ
agnitusq nõ fuerit. securꝰ habeat qui collegit. Sane qͥ pꝰ p̃dictum
tempꝰ calumpniator extitit. ut homcida ȩccłastica districtione dã¬
nabitur. sic̃ patrũ sancacit auctoritas. D p̃cariis ⁊ cõmutationib
⁊ p̃carie ⁊ commutationes tp̃r uiduatarũ eccłarũ facte ȩccłaru
ab ȩis qui loca ep̃oꝵ occupauerant rescindant᷑. ⁊ cũ auctoritate

Expanded text:
relinquunt, aut nihil habentes, aliqua tamen praedia, aut famirelinquunt, aut nihil habentes, aliqua tamen praedia, aut familias ecclesiis suis conquirunt, licebit illis aliquos de famulis ejusdem ecclesiae manumittere juxta rei collatae modum, quem antiqui canones decreverunt, ita ut cum peculio et posteritate sua ingenui sub patrocinio Ecclesiae maneant, utilitates injunctas sibi juxta quod potuerint prosequentes.am fuerit miseratione collectus, contestationis ponat epistolam: et si is qui collectus est intra decem dies quaesitus agnitusque non fuerit, securus habeat qui collegit. Sane qui post praedictum tempus ejus calumniator exstiterit, ut homicida, ecclesiastica districtione damnabitur, sicut P precariae et communicationes, tempore viduatarum ecclesiarum factae ab his, qui loca episcoporum occupaverant, rescindantur, et cum auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
cene fira decretis nulla possunt imꝓbitate conuelli. nulla noui¬
tate nutari. In qͦ oꝑe auxiliante xp̃o fidelit̃ exrequendo necesse ẽ
me ꝑseuerantẽ exhibe famulatũ. qm̃ dispensatio mͥ credita ẽ.¬
corũq successoribꝰ instituta. nulla desidra negligant᷑. nulla dis¬
sensione iolent᷑. nulla concertatione turbent᷑.¬

Expanded text:
 fixa decretis, nulla possunt improbitate convelli, nulla novitate mutari. In quo opere, auxiliante Christo, fideliter exsequendo necesse est me perseverantem exhibere famulatum, quoniam dispensatio mihi credita eeorumque successoribus statuta, nulla desidia negligantur, nulla dissentione violentur, nulla concertatione turbent
Abbreviated transcription (Latin):
Leo. Ad xp̃antũ ⁊ uere religiosũ. uereq orthodoxum pͥncipẽ
loquor. Multum anatholius ep̃s ꝓpͥo detrahit merito. si illicito cres¬
cere optat augm̃to. habeat sic̃ optamꝰ constantino politana cunta
pio. Alia tam̃ ratio ẽ rerum scłarium : alia diunarũ. Nec pt̃ illã
petram quã dñs infundam̃to posuit stabilis erit ulla construetio
dignetar regiã cuutatẽ quã apłicã facere nõ potest sedẽ. nec ullo¬

Expanded text:
anum et vere religiosum, vereque orthodoxum principem loquor. Multum Anatolius episcopus proprio detrahit merito, si illicito crescere optat augmento. Habeat, sicut optamus, Constantinopolitana cunctam perio. Alia tamen ratio est rerum saecularium, alia divinarum, nec praeter illam petram, quam Dominus in fundamento posuit, stabilis erit ulla constructio. dignetur regiam civitatem, quam apostolicam non potest facere
Abbreviated transcription (Latin):
cũ homo in se ꝙso ẽ ab eo qui genuit alt̾ effectꝰ. pecco altiꝰ sine sua
cat̾ culpa ꝑ altiꝰ uoluntatẽ. quẽ ad modũ cõmunicat gr̃a ꝑ sc̃i sp̃o¬

Expanded text:
cum homo in se ipso est ab eo qui genuit acum homo in se ipso est ab eo qui genuit acatur culpa per alterius uoluntatem, quem ad modu
Abbreviated transcription (Latin):
ueris a me utrũ parentes baptinatis aus smulti sumꝰ.¬
s paruuł suis noceant. cũ eos dmonioꝵ sacrifitiis sanare conãt᷑.
⁊ si nõ nocent. quomͦ eis ꝓsit cũ baptinant᷑ parentũ fides. qͦrũ eiꝰ
nõ potest obẽẽ ꝑfidia : Ubi respondeo tantã illiꝰ sacram̃ti. hoc ẽ
babtisim salutaris ẽẽ uirtutẽ in scã compage corporis xp̃i. ut se¬
mel gñatꝰ ꝑ alioꝵ sp̃ualẽ uoluntatẽ dinceps nõ possit uinculo
alieuȩ iiquitatis obstringi. cui nulla sua uoluntate conseniit.
ama enim pacͥ̾s mea ẽ in quid ⁊ ãma filii. Ama q̃ peccauit. ipsa mo¬
riẽt. Non aut̾ peccat ipsa cũ parentes ei õmo nescienti uł qͥ libet aliꝰ
adhibae sacrilegia demonioꝵ iS ido ex adam tracrit qͣd sacramiti
illiꝰ gr̃a solueret᷑. qͥa nõ dumi erat ãma seꝑatim uiuens. idc̃ alta aa
de qua diceret᷑. ⁊ ãma patris mea ẽ. ⁊ ãma filii mea ẽ. Lam itaq.

Expanded text:
eris a me, utrum parentes baptizatis paruulis suis noceant, cum eos daemoniorum sacrificiis sanare conantur, et, si non nocent, quo modo eis prosit, cum baptizantur, parentum fides, quorum eis non potest obesse perfidia. ubi respondeo tantam illius sacramenti, hoc est baptismi salutaris esse uirtutem in sancta compage corporis er aliorum spiritalem uoluntatem, deinceps non possit uinculo alienae iniquitatis obstringi, cui nulla sua uoluntate consentit. et anima enim patris mea est, inquit, et anima filii mea est. arietur ur. non autem peccat ipsa, cum parentes ei omnino nescienti uel quilibet alius adhibet sacrilegia daemoniorum. sed ideo ex Adam traxit quod sacramenti illius gratia solueretur, quia nondum erat anima separatim uiuens, id est altera anima, de qua diceretur: et anima patris mea est, et anima filii mea est. iam itaque,
Abbreviated transcription (Latin):
siue in qͥbꝰ libet festiuitatibꝰ mox missam cęlebrare. quã qͥs ⁊ si
ꝓ defunctis sit cũ audierit abscedat.⁊ ꝑ totũ diẽ a pͥmo mane
ebrietati ⁊ cõmessationi potus quã do deseruiat. Admonendus
ẽ ppłs. ut ante publicũ ꝑ actumq. offitiũ ad cibũ nõ accedat. s
om̃s ad publicã sc̃am matrẽ ęccłam mssarũ sollempina ⁊ p̃̾dica.¬

Expanded text:
sive in quibuslibet festivitatibus mox missam celebrare, quam quis, et si sive in quibuslibet festivitatibus mox missam celebrare, quam quis, et si pro defunctis sit, cum audierit abscedat, et per totum diem a primo mane ebrietati et comessationi potius quam Deo deserviat. Admonendus est populus ut ante publicum peractumque officium ad cibum non accedat: sed omnes ad publicam sanctam matrem ecclesiam missarum solem
Abbreviated transcription (Latin):
ensemus uł cũ a sacerdotibꝰ missarũ tp̃r sacra misteria con¬
secrant᷑. si egrituduus accidat qui libet euentꝰ. ce̾ptũ nequeat
consecrationẽ habeat offitii cepti. Non enim aliud ad suplem̃tum
mtiatis misteriis competit. quã aut incipientis aut subseq̃ntis cõ¬
plenda benedictio sacerdotis. Quia nec ꝑfecta uid̾i possunt: nisi
ꝑfectionis ordine compleant᷑. Cũ enĩ simus oms in xp̃o. nicħ contra
riũ diu̾sit.is format. ubi efficatiã ꝓsꝑitatis unitas fidei rep̃sentat.
bigant. s ut ꝑmissũ ẽ p̃cedentibꝰ statim alii ꝓ complem̃to accedãt.
Nec tam̃ qͦd nature languoris causa consulit̾ in p̃sumptionis ꝑtutiẽ¬
t hoc adtendum ẽ. ut misse peculiares aũs.  conũta tͣ.
quȩ ꝑ dies sollempnes a sacerdotibꝰ fuint. nõ ita impublico fiãt.
ut ꝑ cas ppłs a publicis missarũ sollempiibꝰ q̃ hora t̃cia canonioe
fiunt abstrahat᷑ . qͥa pessimus usus ẽ aput quosdã in dñcis dieb

Expanded text:
enire ut, cum a sacerdotibus Missarum tempore sancta mysteria consecrantur, si aegritudinis accidat quilibet eventus, quo coeptum nequeat consecrationem expleat officii coepti. Non enim aliud ad supplementum initiatis mysteriis competit, quam aut incipientis aut subsequentis complenda benedictione sacerdotis, quia nec perfecta videri possunt, nisi perfectionis ordine compleantur. Cum enim simus omnes unum in Chrrium diversitas format, ubi efficaciam prosperitatis unitas fidei repraesentat. bigant: sed ut permissum est praecedentibus statim alii pro complemento succedant. Nec tamen quod naturae languoris causa consulitur, in praesumptionis pet hoc attendendum est, ut missae peculiares, quae per dies solemnes a sacerdotibus fiunt, non ita in publico fiant, ut per eas populus a publicis missarum solemnibus quae hora tertia canonice fiunt abstrahatur: quia pessimus usus est apud quosdam, in Dominicis diebus,
Abbreviated transcription (Latin):
S ed qui ꝑiuim possessionẽ suã retinuit. labeo ait ñ ui possidere. Idẽ
labeo ait. eũ qui metu turbe ꝑt̾ritus fugerit. uideri deiectum
ed pomponius ait. Uim sine corpore aliqͦ locũ nõ hab̾e. Ergo
ȩtiam eũ qui fugatꝰ est suꝑuenientibꝰ quibusdã. si illi ui occupa¬
uer̃ possessionẽ uidi ui deiectũ. Eũ gͥ qui cũ armis uenit posfumꝰ¬

Expanded text:
eo ait non ui possidere. Idem Labeo ait eum, qui metu turbae perterritus fugerit, ‹ui› uideri deiectum. sed Pomponius ait uim sine corporali ui locum non habere, e‹r›go etiam eum, qui fugatus est superuenientibus quibusdam, si illi ui occupauerunt possessionem, uideri ui deiectum. Qui a me ui pos
Abbreviated transcription (Latin):
tũ annoꝵ p̃sc̾ptione solũ in suis actionibꝰ posse remoueri. Nicħ
aut̃ d ea latius exponemꝰ. qͥa innouata ẽ ab alia constitutione
decennii. neq uiginti. uł triginta annoꝵ p̃scͥptio religiosis domil
obponat᷑. s sola qͣdraginta annoꝵ curicła. nõ solũ in cęt̾is rebꝰ
s etiam in legatis ⁊ in hereditatibus.

Expanded text:
tum annorum prescriptionem solum in suis ac donibus removeri. Nichil autem de ea latius exponimus, quia innovata est ab alia constitutione decennii, neque viginti vel triginta annorum praescriptio religiosis domibus opponatur, sed sola quadraginta annorum curricula, non solum in ceteris rebus, sed etiam in legatis et in hereditatibus.
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ agant. s alio retinẽte uruerint siue nolentibꝰ siue uolentibꝰ
discedat quẽ constiterit p̃t̾missis uidicibꝰ ȩccłasticis uruisse. Nec sibi
qͥsq. blandiat᷑. si a pͥmate ut retineat litt̾as impetrauerit.S siue
habeat litt̾as. siue nõ habeat. conueniat eũ qͥ ten&. ⁊ eiꝰ ltt̾as acci¬
piat. ut eũ appareat pacifice tenuisse ȩccłam ad se ꝑtinentẽ. Si
aut̃ ille aliquã q̃stionẽ retulerit : ꝑ ep̃os uidices causa finiat᷑. siue
qͦs eis pͥmas dederit. siue qͦs ipsi uicinos cũ consulto pͥmatis dele

Expanded text:
sive nolentibusdiscedat, quem constiterit praetermissis judiciis ecclesiasticis irruisse. Nec sibi quisque blandiatur, si a primate, ut retineat, litteras impetrarit, sed sive habeat litteras, sive non habeat, conveniat eum qui tenet, et ejus litteras accipiat, ut eum appareat pacifice tenuisse Ecclesiam ad se pertinentem. Si autem aliquam quaestionem retulerit, per episcopos judices causa finiatur: sive quos eis primates dederint, sive quos ipsi vicinos ex consensu ele
Abbreviated transcription (Latin):
ingularũ ȩcclarũ rusticas panochias uł impossessionibꝰ constitutas.
p̃cipimꝰ manere in concussas illis ep̃is qui cas retine noscunt᷑ ⁊i ma¬
xime si ꝑ tricenniũ eas absq ui obtinentes sub dispositione rerer. ꝯ
si intra tricenniũ facta fuerit de his alt̾catio: hcere eis qui se lesos
Ua  licoe suꝑfluũ sit đ re nota ⁊ antiquis canombꝰ concł agatẽsi¬
ꝓlnbita iterato aliqͥd definie : tam̃ quo faciliꝰ cupiditas aut imp̃¬
hꝰ si quas hũt ꝓprias. indemnẽ ȩccłam reddant. ⁊ cõmumone pͥuẽt.¬
sumpsit. qͦd difraxit aut donauit. uritũ habeat᷑. Qui ũ filios ht̃
de bonis q̃ reliqͥd abheredibꝰ ciꝰ his demnitatibꝰ eccłe consulat. ea c̃el¬
ecessitas eccle. ut nõ possit añ consulere. saltim pꝰ factũ cure. hoc
statrm agere. ud uicnis ep̃t hoc antea indicare. ⁊ ad consiliũ refer¬
re casdem eccłe necessitates. E si nõ fecerit reus concilii uenditor

Expanded text:
ingularum ecclesiarum rusticas parochias, vel in possessionibus manere debere inconcussas illis episcopis qui eas retinere noscuntur, et maxime si per tricennium eas absque vi obtinentes sub dispensatione rexerunt. Quod si intra tricennium facta fuerit de his vel fiat altercatio, licere eis qui se laesos t licet superfluum sit de re nota et antiquis canonibus prohibita iterato aliquid definire, tamen quo facilius cupiditas aut impribus, si quas habent proprias, indemnem ecclesiam reddant et communione priventaesumpsit, quod distraxit aut donavit irritum habeatur: qui vero filios habet, de bonis quae reliquit ab haeredibus ejus indemnitatibus Ecclesiae consulatur. necessitas Ecclesiae ut non possit ante consulere, saltem post factum curet hoc statim agere vel vicinis episcopis hoc antea indicare et ad concilium referre easdem Ecclesiae necessitates; quod si non fecerit, reus concilii venditor
Abbreviated transcription (Latin):
scłm us legis eiꝰ iam uidetur ẽȩ̃ diocesis admittendi nõ ẽ contra eũ actio
reposcendi. s hoc intra unã ꝓunnciam. extra uͦ nullomͦ ne dũ diocesis
defendit᷑ : ꝓuinciarũ t̾mini confundant. ex eo dem.
tum nõ adiit. Ideoq basilice quȩ noue. condite fuerint. ad eum
ꝓculdubio ep̃m ꝑtinebut cuiꝰ conuentus ẽȩ̃ constiterit. ex eodem.
ib̾ti ęccłe qͥa numqͣm morit̾ eoꝵ patrona a patrocinio eiusdem
numqͣm discedunt. nec posteritas quidẽ eoꝵ sic̃ priores canones de¬
creuer̃. Hęc ne forte lib̾tas eoꝵ infutura ꝓle nõ pateat. ipsaq. poste¬
ritas saturabili ingenuitate. obnitens. se se ab ȩccłe patrocinio subtra¬
hat: necesse ẽ ut tã idẽ lib̾ti quã ab eis ꝓgeniti ꝓfessionẽ ep̃o suo fa¬
tiant. ꝑ quã se ex familia ȩccłȩ lib̾os effectas çẽ fateant. eiusq. patro¬
ciniũ non relinqͣnt. s uixta urtutẽ suã obsequiũ ei uł obedientiã p̃beat.

Expanded text:
m jus legis ejus jam videtur esse dioecesis, admittenda non est contra eum actio reposcendi, sed hoc intra unam provinciam, extra vero nullo modo, ne dum dioecesis defenditur provinciarum termini confundantur. XXXV. De tum non adimit, ideoque basilicae quae novae conditae fuerint ad eum procul dubio episcopum pertinebunt, cujus conventus esse constiterit. XXXVI.iberti Ecclesiae, quia nunquam moritur eorum patrona, a patrocinio ejusdem nunquam discedant, nec posteritas quidem eorum, sicut priores canones decreverunt; ac ne forte libertas eorum in futura prole non pateat ipsaque posteritas naturali ingenuitate obnitens sese ab Ecclesiae patrocinio subtrahat, necesse est ut tam idem liberti quam ab eis progeniti professionem episcopo suo faciant, per quam se ex familia Ecclesiae liberos effectos esse fateantur, ejusque patrocinium non relinquant, sed juxta virtutem suam o
Abbreviated transcription (Latin):
Eirs dẽ. ẜ ueris aut̃ qͥbꝰ qͦd ad huc in berbes s̃ apub̾tate uocabu.¬
lũ ẽ. seu cłis. seu laicis. aut ȩtiã similibꝰ puellis. qͥbꝰ ignorã¬
tia suffragatur ȩtatis. aliqͣndui sub manus impositione dtẽtis.
reddenda cõminuo ẽ. nec eoꝵ expectanda penitentia qͦsexcii
p̃gnans cur nõ debeat baptrnari. cũ nõ sit añ. oĩpotentis
dei oculos culpa aliqͣ fecunditas carms: Nam cũ pͥmi parẽtes
nr̃i in paradiso deliquissent. omp̃s ds̃ immnortalitatẽ ilł abstulit.¬

Expanded text:
tur. Pueris autem, quibus, quod adhuc investes sunt, a pubertate vocabulum est, seu clericis, seu laicis, aut etiam similibus puellis, quibus ignorantia suffragatur aetatis, aliquandiu sub manus impositione detentis, reddenda communio est, nec eorum exspectanda poenitentia, praegnans cur non debeat baptizari, cum non sit ante omnipotentis Dei oculos culpa aliqua fecunditas carnis? Nam cum primi parentes nostri in paradiso deliquissent, inmortalitatem qu
Abbreviated transcription (Latin):
nõ dederis : tu ad decimam reuoceris. Dab̾ impio militi. qͦd nõ uis
dare sacerdoti. B eneftc̾e dĩ semꝑ paratus ẽ. s hominũ malitia ꝓ¬
hibetur. Decime ⁊ enim ex debito requirunt᷑. ⁊ qui eas dare no¬
luerint : res alienas inuadunt. E qͣnti pauꝑes in locis suis ubi ipse
habitat illo decimas nõ dante. fame mortui fuerint: tantoꝵ. homi¬
ꝑibꝰ delegatam suis usibꝰ reseruauit. Qͥa gͦ sibi aut p̃miũ cõparare.
aut pecc̃oꝵ desiderat indulgentiã ꝓmereri: reddat decimã: ętiã¬

Expanded text:
non dederis, tu ad decimam revoceris. Dabis impio militi quod non vis non dederis, tu ad decimam revoceris. Dabis impio militi quod non vis dare sacerdoti. Benefacere semper Deus paratus est, sed hominum malitia prohibetur. Decimae enim ex debito requiruntur, et qui eas dare noluerit res alienas invasit. Et quanti pauperes in locis, ubi ipse habitat, illo decimas non dante fame mortui fuerint, tantorum homiperibus delegatam suis usibus reservavit. Qui ergo sibi aut praemium comparare, aut peccatorum desiderat indulgentiam promereri, reddat decimas
Abbreviated transcription (Latin):
munstrando sibi tantum nocuit. Nam iniuolabile sacram̃tũ qͦd ꝑ
illum datũ ẽ. aluis ꝑfectionẽ suę uirtutis obunut. Uñ cũ sibisa
cerdoris nom̃ uendicauerit condempnatꝰ. in ipsiꝰ uticẽ suꝑbiȩ tu¬
mor inflictus ẽ. quia non ppłs qui inmisteriis donum ipsuis sicie¬
bat exclusus ẽ. s. ãma sola illa quę peccauerat. iusto iuditio ꝓpͥe¬
culpȩ erat obnoxia. qͦd ubiq. numerosa scͥpt̾arũ testat᷑ instructio
llud etiã qͦd circa babtinandos inuniuso mundo cęlestinus. p̃p.¬
scã ęccła uniformit̃ agit. nõ otioso contemplamͥ intuitu. cũ siue
pariuili. siue unienes ad regenerationis ueniunt sacram̃tã. nõ
pͥus fontẽ uitȩ adeant. quã exorcismis ⁊ ex sufflationibꝰ łicoꝵ:
mundi mutatur foras.

Expanded text:
ministrando sibi quantum nocuit. Nam inviolabile sacramentum quod per illum datum est aliis perfectionem cerdotis nomen vindicaverit condemnatus, in ipsius verticem superbiae tumor inflictus est, quia non populus qui in mysteriis domum ipsius sitiebat exclusus est, sed anima sola illa, quae peccaverat, justo judicio proprie erat obnoxia, quod ubique numerosa Scripturarum testatur instructiollud etiam quod circa baptizandos in universo mundo sancta Ecclesia uniformiter agit, non otioso contemplamur intuitu: cum sive parvuli, sive juvenes ad regenerationis veniunt sacramentum, non prius fontem vitae adeant, quam exorcismis et exsufflationibus clericmundi mittatur foras.
Abbreviated transcription (Latin):
siue laborem suũ. ut ipse umiciuq dare prospexeris sine aliqͣ p̃bede
beas tardidate. De hoc uͦ qͦd ex fideliũ oblatione accesserit. idẽ quartã
par tẽ insolidis. uł cellario eiꝰ usta pͥstinã consuctudinẽ dare ñ diffe¬
rasi. N eliqua aut̃ oia mobilia in tua retineas potestate. immobilia
cuneta ecehasticis redditibꝰ aggregent᷑. ut multiplicata qͥntutate dico¬
rũ tuoꝵt oarta do largiente ꝓ̃fitiant. De uire eccłarũ ⁊ monaste¬

Expanded text:
sive laborem suum, ut ipse unicuique dare prospexeris, sine aliqua debeas praebere tarditate. De hoc vero quod ex fidelium oblatione accesserit, id est quartam partem in solidis vel cellario, eis juxta pristinam consuetudinem dare non differas. Reliqua autem omnia mobilia in tua retineas potestate; immobilia cuncta ecclesiasticis reditibus aggregentur, ut multiplicata quantitate, clericorum tuorum usibus, Deo largiente
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibita pontificẽ ur̃m uid̾itis admitt̾e. moxe nr̃is auribꝰ rela¬
tione signate. ut qͥd fieri debeat censcamꝰ.
dẽ. ⁊̃ rigetius uͦ petitoria nob̾ insinuatione suggessit in re sua
qͦd sextilianũ uocabat᷑. basilicã se sc̃oꝵ michaelis archangłi. &
uerit uendicandũ. nisi ꝓcessionis aditũ q̃ xp̃anis oibꝰ in cõmunȩ¬

Expanded text:
prohibita, pontificem vestrum videritis admittere, mox nostris auribus relatione signate, ut quid fieri debeat censeamus. dem. Frigentius vero petitoria nobis insinuatione suggessit in re sua quam Sextilianum vocatur, basilicam se sanctorum Michaelis archangeli, et erit vindicandum, nisi processionis aditum, qui Christianis omnib
Abbreviated transcription (Latin):
Non solum aut de panibꝰ in eccłam oblatis. hoc sanxer̃ scĩ patres nr̃i.
s de om̃ibꝰ simulq̃ altaribꝰ sacris offerunt᷑. dicentes atq docentes.
maximũ nefus ẽẽ. ⁊ ꝑ omã diabolica temeritate hoc fieri. ubicũq.
accid̾it. ⁊ ualde intolerabile eẽ scẽ eccłȩ. ut sine undicta scorũ
canonũ remaneat. Unđ sc̃s ioħs chrisostomus. in com̃tarus suis suꝑ¬
intħm euãgłtam. ubi depłi spicas in manibꝰ uellebant sabb̾o.⁊ pha.¬
ad huc sub umbra legis comedere panes ꝓpositionis quȩ dicebat᷑ sc̃a.¬
q̃no dd ab abimelech panes petiit. fame instimulante. qͣmͦ nuinc
oblatoꝵ suis usibꝰ rapiant : Dic̃ namq. ꝓ ind̾ apłs. qͥ altario dser¬
uiunt. đ altario participent᷑. Ergo qr sac̾dotes ꝓ omnibꝰ orare solẽt.
quoꝵ elemosinas ⁊ oblationes accipiunt. ꝗͣ fronte p̃sumunt laici
oblationes quas apani ꝓ peccatis suis offer̃. ł ipsi comedere uł aliis

Expanded text:
 in ecclesia hoc sanxerunt patres nostri, sed de omnibus quae altari offeruntur, dicentes atque docentes magnum nefas esse, et per omnia diabolica temeritate hoc fieri ubicumque acciderit; et valde esse intolerabile sanctae Ecclesiae, ut sine vindicta sanctorum canonum remaneat. UnMatthaeum, ubi discipuli spicas manibus vellebant sabbato, et phaadhuc sub umbra legis comedere panes Propositionis, quando ab Abimelech panes petiit fame stimulante: quomodo nunoblatorum suis usibus rapiant? » Dicit namque perinde Apostolus: Qui altari serviunt, de altari participent. Ergo quia sacerdotes pro omnibus orare solent, quorum eleemosynas et oblationes accipiunt: qua fronte praesumunt laici oblationes, quas Christiani pro peccatis suis offerunt, vel comedere, vel aliis
Abbreviated transcription (Latin):
& di uirtute consecrant᷑ ⁊ gr̃a. Hoc ẽ ait corpꝰ m̃m. hoc ũbo
ꝓposita consecrant᷑. E sic̃ illa uox quȩ dixit crescite ⁊ multi¬
plicamini. ⁊ complete t̾ram. semel qͥd ẽ dicta ẽ s omni tp̃r
dicta ẽ. s ꝑ om̃s m̃sas eccłȩ usq. ad hodiernum. ⁊ usq. ad ciꝰ
aduentũ p̃stat sacrifitii firmitatem.¬

Expanded text:
i virtute consecrantur et gratia. Hoc est, ait, corpus meum. Hoc verbo proposita consecrantur, et sicut illa vox, quae dixit: Crescite et multiplicamini, et complete terram, simul quidem dicta est, sed omnium tempore dicta est, sed per omnes mensas Ecclesiae usque ad hodiernum diem et usque ad ejus adventum praestat sacrifici
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd ꝓprium xp̃i ẽ.s ab ipso sumo pontifice. Neq. ab alio caro eiꝰ
creat᷑ ⁊ sanguis. nͥ a qͦ creata ẽ in ut̃o uirgiis. ut u̾bũ caro fier&.
Uerbo enim patris dictũ ẽ. crescite ⁊ multiplicamini.R ecce ad¬
huc hodie ex eo cuncta creant̾ animantia. nõ noua s ex eodẽ
semine. lta caro xp̃i eodẽ u̾bo fit caro. qͥa u̾bũ caro factũ. &
cit᷑. ut ⁊ nos corpꝰ xp̃i simꝰ. Unđ sacerdos ñ exx se dic̃ qͦd ipse
creator corporis ⁊ sanguinis eẽ possit. Quia si hoc possa qͦd ab¬
surdum ẽ : creator creatoris fieret. S obsecrans ꝑ filiũ patrẽ:
ꝑ quẽ ad eũ accessum habemꝰ rogamꝰ. ut hanc oblationẽ bene
dictã ꝑ quã nos benedicam᷑. ascriptã. ꝑ quã nos om̃s in cęlo
conscribamur. Ratã ꝑ quã in uisceribus xp̃i censeamur. ratio¬
nabilẽ. ꝑ quã a bestiali sensu exuamur. acceptabilẽq fac̾e̾
digneris. quatinꝰ ⁊ nos ꝑ hoc qͥa in nb displicuimꝰ. acceptabileᷤ

Expanded text:
quod proprium ejus est, sed ab ipso summo pontifice; neque ab alio caro ejus creatur et sanguis, nisi a quo creata est in utero Virginis, ut Verbum caro fieret. Verbo enim Patris dictum est: Crescite et multiplicamini ; et ecce adhuc hodie ex eo cuncta creantur animantia, non nova, sed ex eodem semine. Ita et caro Christi eodem verbo fit caro, quia Verbum caro factum est, et simus ejus corpus: unde sacerdos non ex se dicit quod ipse creator corporis et sanguinis esse possit, quia si hoc posset, quod absurdum est, creator creatoris fieret, sed obsecrat per Filium Patrem, per quem ad eum accessdictam, per quam nos benedicamur; ascriptam per quam nos omnes in coelo conscribamur; ratam, per quam in visceribus Christi censeamur; rationabilem, per quam a bestiali sensu exuamur, acceptabilemque facere dignetur: quatenus et nos per hoc quia nobis displicuimus, acceptabiles
Abbreviated transcription (Latin):
nõ dant quȩ ꝑ orationẽ. idẽ ꝑ columbe gemitũ datur. quicumq.
baptrn&. si ad euis pacẽ illi ꝑtinent. qͥbꝰ datur. Non enim ⁊ rapto¬
ribꝰ feneratoribꝰ dicer& dñs. Si cui dimiseritis peccata dimittunt᷑
illi. si cui tenueritis tenebunt᷑. Foris quidẽ nec ligari aliqͥd potest
nec solui. Ubi nonsit qͥ aliud ligare possit aut soluere s soluit᷑. qͥ ci
columba fecerit parẽ.⁊ ligat᷑ quę columbe nõ ht̃ pacẽ. siue aꝑte

Expanded text:
 id est per columbae gemitus datur, quicumque baptizet, si ad eius pacem illi pertinent quibus datur. non enim raptoribus et faeneratoribus diceret dominus: si cui dimiseritis peccata dimittentur illi, si cui tenueritis tenebuntur. foris quidem nec ligari aliquid potest nec solui, ubi non sit qui aut ligare possit aut soluere, sed soluitur qui cum columba fecerit pacem et ligatur qui cum columba non habet pacem, siue aperte
Abbreviated transcription (Latin):
relictum. uł donatio. uł uenditio ꝓcesserit. in quibꝰcumq rebꝰ
mobilibꝰ. uł immolibꝰ. uł semouentibꝰ. siue ꝓ redemptione capti.¬
uoꝵ quedam fuerunt derelicta. uł donata. sit eoꝵ pene ꝑpe
alia exceptione tp̃rm inhibenda. siue.cẽ. pͥmas ꝑsonas. siue.
c̃c. heredes uł successores eoꝵ moueant᷑. In his aũt omibꝰ casibꝰ
ñ solũ ꝑsonales actiones damus. s etiã in rẽ. ⁊ hypothecarias.
scđ̃m nr̃ẽ tenorẽ constitutiorus quȩ legatariis.⁊ hẏpothecariis
donauit. ⁊ supͣdictis omnibꝰ unũ tantummꝰ t̃minũ uitȩ suȩ im

Expanded text:
relictum, vel donatio vel venditio processerit in quibuscumque rebus relictum, vel donatio vel venditio processerit in quibuscumque rebus mobilibus vel immobilibus seu moventiborum quaedam fuerint derelicta vel donata, sit eorum paene palia exceptione temporis inhibenda, sive contra primas personas sive contra heredes vel successores eorum moveantur. In his autem omnibus casibus non solum personales actiones damus, sed tam in re et ypothecariam secundum nostre tenore constitutionis, quę legatariis et ypothecarias donavit et supradictis omnibus unum tantummodo terminum
Abbreviated transcription (Latin):
aẽr. Iustinianus. a. Iuliano. p̃p. Ut int̃ diuinũ publicũq ius.
⁊ pruata commoda cõpetens discretio sit sancimꝰ. si qͥs aliquã
reliquerit hereditatẽ. uł legatum. uł fidei cõmissũ. uł donationis
titulo aliqͥd ded̾it. uł uendiderit. siue sacro sc̃ĩs ȩcłiis. siue uene¬
ciuitatũ. relictoꝵ. uł donatoꝵ. uł uenditoꝵ eis fit longeua ex
tione captuoꝵ quedam peciue uł res relicte. uł legitimo mͦ do¬
nate s. & ear̾ exactionẽ longissimam ẽẽ censemus. ⁊ nob̾ qͦd cordi
erat. nulł tp̃rm metis huiusmodi actionẽ circumcludi. S ne ui¬
deamur minfunitũ hanc extendẽ. longissimũ uitȩ hominũ tempꝰ
eligimus. ⁊ non alit̾ eam actionẽ finiri concedimꝰ. nͥ.c. ãnoꝵ
cuiricula excesserint. T unc enĩ tantummͦ huiuscemodi ex actio¬
nẽ euanescere sinimus. Siue itaq. memoratis religiosissums lociꝰ¬
uł ciuitatibꝰ hereditas. siue legatum. siue fid̾i cõmissum fuerit

Expanded text:
ator Justinianus . Ut inter divinum publicumque ius et privata commoda competens discretio sit, sancimus, si quis aliquam reliquerit hereditatem vel legatum vel fideicommissum vel donationis titulo aliquid dederit vel vendiderit sive sacrosanctis ecclesiis sive venecivitatum relictorum vel donatorum vel venditorum eis sit longeva exationem captivorum quedam pecunie vel res relicte vel legitimo modo donate sunt et earum exactionem longissimam esse censemus. Et nobis quidem cordi erat nulli temporum metis huiusmodi actione circumcludi, sed ne videamur infinitum hanc extendere, longissimum vite hominum tempus eligimus et non aliter cum eam actionem finiri concedimus nisi centum annorum curricula excesserit. Tunc etenim tantummodo huiuscemodi exactionem evanescere sinimus. Sive itaque memoratis religiosissimis locis hereditas sive legatum sive fideicommissum fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
s iue aũt̃ corpore fiue animo possidens qͥs diectꝰ ẽ. palam est
eũ ui deiectum u dĩ. Idcuto siqͥs de agro suo. uł de domo ꝓces¬
sissa. nemine suoꝵ relicto. mox reũtens ꝓhibitꝰ sit ingredi in
ipsum p̃diũ. uł siqͥs eũ in medio itinere detinu̾it ⁊ ipse possed̾it.
uI deiectꝰ udetͥ. A demisti eiũ ei possessionẽ quã amo retinebat.
possessiones animo retinere. id exempli cansa didici ꝓculũ dic̾e.
Iam ex õĩbꝰ p̃diis ex quibꝰ nõ hac m̃te recedimꝰ. ut omisisseposses¬
sionẽ uellemus. ⁊dẽ ẽ eũ qui neq. am̃o neq corpore possidea̾t.
ingredi aut̃ ⁊ inciꝑe. possid̾eꝰ ꝓhibeat᷑. nõ uideri deiectũ ueri
ẽ. Deici̾t enĩ qͥ amittit possessionẽ. nõ qui nõ accipit. Uim ui
repellere. licere cassius scͥbit. Idq. uis natura comꝑatͥ. A ppara.
aut inqͥd ex eo arma armis repellere licere. Ui possid̾e eũ dif¬
fimendum ẽ. qͥ expulso uet̾e possessore ad qͥsitã rerũ possessio¬

Expanded text:
Siue autem corpore siue animo possidens quis deiectus est, palam est eum ui deiectum uideri. idcircoque si quis de agro suo uel de domo processisset nemine suorum relicto, mox reuertens prohibitus sit ingredi uel ipsum praedium, uel si quis eum in medio itinere detinuerit et ipse possederit, ui deiectus uidetur: ademisti enim ei possessionem, quam animo retinebat,  saltuum nos possessiones animo retinere, id exempli causa didici Proculum dicere: nam ex omnibus praediis, ex quibus non hac mente recedemus, ut omississe possessionem uellemus, idem est. Eum, qui neque animo neque corporeon uideri deiectum uerius est: deicitur enim qui amittit possessionem, non qui non accipitur. Uim ui repellere licere Cassius scribit idque ius natura comparatur: apparet autem, inquit, ex eo arma armis repellere licere. Ui possidere eum definiendum est, qui expulso uetere possessore adquisitam per uim possessio
Abbreviated transcription (Latin):
cũ puto illũ cũ Petro. Cum istis cõputo iustos ministros. Qͥa
uere isti ministri głam suã non quer̃. Ministri enĩ s̃ qͥ ꝓducibus
hab̾i nolunt. spẽ in se poni ex horrescunt. Ergo cũ Paulo iustum
ministrũ. Quid enĩ dic̃ ł aulꝰ : Ego plantaui apollo rigauit. sed
ds̃ in crem̃tũ dedit. Ncq. qͥ plantat ẽ aliqͥd. neq. qͥ rigat. s qͥ m
crem̃tũ dat ds. Qui uͦ fuerit suꝑbꝰ minister. cũ dbło computabit᷑.
s nõ contaminat᷑ donũ xp̃i. qͦd ꝑ illũ fluit purũ. qͦd ꝑ illũ tran¬
sit liquidũ. uenit ad fertilẽ t̾ram. Puta qͥa ipse lapideus ẽ. qͥa ex
aqua fructũ ferre nõ potest.S ⁊ ꝑ lapideũ canalem transit aqua
ad areolas. In canali lapideo nichil generat. s ortus plurimũ fruc¬
tũ affert. Sp̃uał enĩ uirtꝰ sacram̃ti. ita ẽ ut lux.

Expanded text:
cumputo illum cum Petro; cum istis computo justos ministros: quia vere justi ministri gloriam suam non quaerunt; ministri enim sunt, pro judicibus haberi nolunt, spem in se poni exhorrescunt: ergo computo cum Paulo justum ministrum. Quid enim dicit Paulus? Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit: neque qui plantminister, cum zabulo computatur: sed non contaminatur donum Christi, quod per illum fluit purum, quod per illum transit liquidum venit ad fertilem terram. Puta quia ipse lapideus est, quia ex aqua fructum ferre non potest: et per lapideum canalem transit aqua, transit aqua ad areolas; in canali lapideo nihil generat, sed tamen hortis plurimum fructum affert. Spiritualis enim virtus Sacramenti ita e
Abbreviated transcription (Latin):
muentus fuerit. qͥ cõm̃datũ sibi infirmũ baptinare nolucrit.
ua puitentione itineris. uł de aba aliq̃ excusatione. ⁊ sic sine
ad quẽ libet pƀroꝵ babtismi gr̃a de cuiꝰ lib& parrochia. allatꝰ fuerit. ei
babtisi sacram̃tum nullomͦ deneget᷑. Siqͥs hoc munꝰ petenti concedere
dtrectauerit. ⁊ ille paruulus absq. baptismatis gr̃a mortuus fuerit:

Expanded text:
nventus fuerit, commendatum sibi infirmum baptizare noluerit, vel pro intentione itineris, vel de aliqua excusatione, et sic sine ad quemlibet presbiterum baptismi gratia de cujuslibet parrochia allatus fuerit, ei baptismi sacramentum nullomodo non negetur. Si quis hoc munus petenti concedere detractaverit, et ille parvulus absque baptismatis gratia mortuus fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sce. ͦS enum diuni uiris ẽ. id nulltus in bonis ẽ . S sacta t̃ q̃
ad ministeriũ di dedicata s̃. quȩ ȩtiã ꝑ nr̃am constitutionẽ alienari.
s̃. obliguri ꝓhibemis. excepta causa redemptionis captiuoꝵ. Siqͥs
nũ. Loeus aũt in qͦ sacre ȩcłȩ edificate s̃. etiã diruto edifitio ad¬
huc sacer man&. ut ⁊ papianus scͥpsit. ex affricano cõcł .uiii.¬

Expanded text:
 quod enim divini iuris est, id nullius in bonis est. Sacra sunt, quaad ministerium Dei dedicata sunt, quae etiam per nostrum constitutionem alienari et obligari prohibuimus, excnum. Locus autem in quo sacre edes edificate sunt, etiam dirupto edificio, adhuc sacer locus manet, ut Papianus scripsit. Religiosum locu
Abbreviated transcription (Latin):
serit. &. male rapta cũ confusione restitu&. ⁊ ex cõmunicationis ãmiȩ¬
tractu. ad uira ȩcclastica reuocari. In iuiditio aut̃ erit ep̃i. si p̃ciũ
debeat recipi. nec ne. qͥa plerumq rerũ distractarũ redditꝰ amplioñ

Expanded text:
serit, et male rapta cum confusione restituet, et excommunicationis annuaserit, et male rapta cum confusione restituet, et excommunicationis annuatractu ad jura ecclesiastica revocari. In judicio autem erit episcopi, si pretium debeat recipi necne: quia plerumque rerum districtarum reditus ampliorem
Abbreviated transcription (Latin):
ais̾ itaq rei eccłasticȩ qͣntitas. sic̃ remediũ uenie tribuit con¬
ferenti. Ita dampnũ rite p̃parat fraudatori. E. ido nullis sacer¬
dotũ uł ministroꝵ ex rebꝰ eccłȩ que in qͥbꝰcumq locis a fidelibꝰ largiunt
aliqd auferat. ⁊ uiri suo aut cathedre ꝓpͥe unitati cõnectat. Uerũ
ut huius rei soliditas potior abeat: ꝓpinquis eiꝰ ꝗͥ construxer̃. uł dita¬
uer̃ ȩccłam licitũ sit: hanc bone intentionis habe sollerciã ut si sac¬
dotẽ. seu ministrũ. aliqͥd ex collatis rebꝰ p̃uiderint defraudare. aut cõ¬
monitionis honesta conuentione compescant: aut talia ep̃o aut iudici
coirigenda dnuntient. Qͦd si talia ep̃s agere temptat: metropolita¬
no cuishȩc insinuare nõ differant. Ipsis tam̃ heresibꝰ in eisdẽ rebꝰ nõ
liceat. quasi uiris ꝓprii potestatẽ p̃fene. nõ rapinã. nõ fraudẽ ingere¬
re. nõ uolentiã quãcumq. p̃sumere. Siquis ħ monita temerare p̾fup.¬

Expanded text:
is itaque rei ecclesiasticae quantitas, sicut remedium veniae tribuit conferendi, ita damnum rite praeparat fraudatori. Et ideo nullus sacerdotum, vel ministrorum ex rebus Ecclesiae, quae in quibuscunque locis a fidelibus largiuntur, aliquid auferat, et juri suo, aut cathedrae propriae unitati connectat. Verum, ut hujus rei soliditas potior habeatur, propinquis ejus, qui construxerunt vel ditaverunt Ecclesiam, licitum sit hanc bonae intentionis habere solertiam, ut, si sacerdotem seu ministrum aliquid ex collatis rebus praeviderint defraudare, aut comcorrigenda denuntient. Quod si talia episcopus agere tentat, metropolitano ejus haec insinuare ne differant. Ipsis tamen haeredibus in eisdem rebus non liceat quasi juris re, non violentiam quamcunque praesumere. Si quis haec monita temerare praesump
Abbreviated transcription (Latin):
tium ab ȩccłns possessa fuisse. noscunt᷑. Quisqͥs gͦ scłariũ contͣ p̾sẽ¬
dem. Nulla p̃sumptione statũ parroechiarũ. qͥ ꝑpetuȩ ȩtatis fir¬
mitate durauit : patimur immutari. Qͥ a neglegentia pontificũ.
neq tp̃ralis obiectio quę ꝑ incuriã forte gnat᷑. neq. ignauia fa-¬
tiente consensus. nec suripiente supplicatione p̃ceptio. diuellere
potest semel diocesim constitutam. ex qua semꝑ ad reg̾nationẽ atq.

Expanded text:
tium ab ecclesiis possessa fuisse noscuntur. Quisquis ergo saecularium contra praesen praesumptione statum parochiarum, qui perpetuae aetatis firmitate duravit, patimur immutari, quia neque negligentia pontificis, neque temporalis objectio, quae per incuriam forte generatur, nec ignavia faciente consensus, nec subripiente supplicatione praeceptio divellere potest semel dioecesim constitutam, ex qua semper ad generationem atque
Abbreviated transcription (Latin):
Peraoers. Compimius aũt qͦd qͥdã sumpta tantũmodo corporissacera
portione. a calioc saerati eruoris abstineant. Qui ꝓcul dubio qm
rescio qua suꝑstitione docent᷑ abstringi. aut integra sacramta ꝑci¬
piant: aut abintegris arceant᷑. Qͥa diuisio uniꝰ eiꝰ demq minisferis
sine grandi sacrilegio nõ potest ꝓuenire.
scismaticoꝵ cõmunione polluere. unũ xͥ corpꝰ. unã constat ẽẽ
eccłsem. Diuisus ab unitate altarȩs: ueritatẽ ap̃i corporis nõ pote
uitia. q̃ unitati int̃dum parcentes resecare nõ possumꝰ. Qa⁊ eugli¬
cũ agricolam minus afferentẽ fructũ palmitẽ nõ igni ad combu.¬

Expanded text:
perimus. Comperimus autem, quod quidam, sumpta tantummodo corporis sacra portione, a calice sacri cruoris abstineant: qui proculdubio quoniam nescio qua superstitione docentur astringi aut integrum Sacramentum percipiant, aut ab integris arceantur. Quia divisio unius eiusdemque mysterii, sine grandi sacrilegio non potest provenire.schismaticorum communione polluere. Unum Christi corpus, unam constat esse Ecclesiam. Divisus ab unitate veritatem corporis Christi non potest uae pro unitate interdum parcentes resecare non possumus. Quia et evangelicum agricolam , minus afferentem fructum palmitem, si tam
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ libo ȩccłȩ facultas admitat. sic̃ dudũ rationabilit ẽ deretũ.
conuenit fieri portiones. Quarũ sit una pontificis. alt̃a cłicoꝵ.
tis int̾erit integrã ministris ȩccłȩ memoratã depende qͣntitatem.
sic derꝰ ultra delegatam sibi sumã nichil in sollent̃ nouerit eape¬
tendum. Ea uͦ q̃ eccłasticis edificiis attributa s̃. huic oꝑi aeracit᷑
progata. locoꝵ doceat instauratio manifesta sc̃oꝵ. qͥa nefas ẽ. si
sacris edibꝰ destitutis in lucrũ suũ p̃sul impendia his designata
conũtat. Ipsã nichilominꝰ asscͥptã pauꝑibꝰ portionẽ : qͣm uis diui¬
nis rationibꝰ se dispensasse monstraturus ẽẽ uideat᷑. tam̃ urxta qͦs
scͥptum ẽ. ut uideant oꝑa u̾ra bona ⁊ głificent patrẽ ur̃m qͥ meeł¬

Expanded text:
libet ecclesiae facultas admittit, sicut dudum rationabiliter est decretum, convenit fieri portiones: quarum sit una pontificis, altera clericotis intererit integram ministris Ecclesiae memoratam dependere quantitatem, sic clerus ultra delegatam sibi summam nihil insolenter noverit expetendum. Ea vero quae ecclesiasticis aedificiis attributa sunt, huic operi veraciter praerogata, locorum doceat instauratio manifesta sanctorum, quia nefas est si sacris aedibus destitutis in lucrum suum praesul impendia his designata convertat. Ipsam nihilominus ascriptam pauperibus portionem, quamvis divinis rationibus se dispensasse monstraturus esse videatur, tamen juxta quod scriptum est: Ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
tere fois accipiebat uenientẽ ad xp̃ianȩ unitatis salutẽ al eno¬
re rolrigi usiracterẽ tam̃ dñcũ in ea agnosci pociꝰ q̃m imꝓbari.
uando qͦd ipsũ carecterẽ multi ⁊ lupi ⁊ lupis infigut. qͥ uident
asctione mutato in t̃bonũ sacram̃tũ qͦd tradit᷑.⁊ bonũ fidelẽ
eii tradit. tradentis malitia suꝑat᷑. E cũ illi ueracit̃ ad dm̃ con¬
te eoberentibꝰ. siue se nouerint corporalit᷑. siue ñ nouerint.
pralut eũ alicuiꝰ tenent᷑ peccata : ab eis tenent᷑. a qͥbꝰ ille cor di
prauita te lisungit. suie notis corporalit̃. siue ignotis. Om̃s mali

Expanded text:
rem foris accipiebat, venientem ad Christianae unitatis salutem ab errore corrigi, characterem tamen Dominicum in ea agnosci potius, quam improbari, quandoquidem ipsum characterem multi et lupi, et lupis infigunt, qui videnversione mutato, inter bonum sacramentum, quod traditur, et bonum fidelem, cui traditur, tradentis malitia non te cohaerentibus, siue se nouerint corporaliter siue non nouerint. similiter cum alicuius tenentur ppravitate disjungitur, sive notis corporaliter, sive ignotis. Omnes eni
Abbreviated transcription (Latin):
gentiles ad fidem uenientes quoqͦ loco. uł mom̃to ubicũq. euenerit.
sue in flumine. siue in mari. siue infontibꝰ tantũ axpĩane confessio¬
ne eredulitatis clarificata habtinent᷑. Ipsi qͦq. qͦd in babtismo polliciti
s suminoꝑe ẽ attendendum. ne infideles s fideles mueniant᷑. Ipsi uͦ
qui infidelitatis nota asꝑgunt᷑: in fames effitut᷑. atq int̾fideles mi

Expanded text:
to, ubicunque evenerit, sive in flumine, sive in mari, sive in fontibus tantum Christianae confessione credulitatis clarificata baptizantur. Ipsi quoque, quod in baptismo polliciti sunt, summopere est attendendum, ne infideles sed fideles inveniantur. Ipsi vero qui infidelitatis nota asperguntur, infames efficiuntur, atque inter fideles mi
Abbreviated transcription (Latin):
othea .pp̃. oibꝰ epĩs. Sacratas do fm̃as uł monachas.
tare auduumꝰ feirȩ. que om̃a rephensione. ⁊ uituꝑatione ple¬
ouerar sc̃a auctoritas tua p̃p uenerande. qͥa de q̃stione quã clien¬
tulo tuo ꝓposiusti.⁊ congrua responsa ꝑ epłam mandasti. hoc
ẽ de parubꝰ a fidelibꝰ altario oblatis. quis ilł uire uti debeat qͣntũ
a p̃cipus ęccłe doctoribꝰ inuestigare ualui. paucis tͥ rescrib̾e cu-¬
raui.⁊ estes aut̃ idonei. quos ad hanc rẽ corroborandã citaui: hii
s̃.Gregoriꝰ nanannenꝰ mirabilis doctor. C yrillꝰ. A thanasiꝰ.⁊ heo¬
philꝰ. A natholiꝰ. loħis chrisostomꝰ. Eustasiꝰ. E usebiꝰ chronographos.
⁊ nr hilariꝰ. qͥ om̃s uno hore codemq. consensu. ueluti uera sp̃s
sc̃i organa. anathematis mucrone censent ẽẽ feriendos. qͥ in us

Expanded text:
one revocemus. Sacratas Deo feminas vel monachas, tolicam sedem, quae omnia reprehensione et vituperatione pleoverit sancta auctoritas tua, papa venerande, quia de quaestione, quam clientulo tuo proposuisti, et congrua responsa per epistolam mandasti, hoc est, de panibus a fidelibus in altari oblatis, quis illis jure uti debeat. Quantum a praecipuis Ecclesiae doctoribus investigare valui, in paucis tibi rescribere curavi. Testes autem idonei, quos ad hanc rem corroborandam concitavi , hi sunt: Gregorius Nazianzenus mirabilis doctor, Cyrillus, Athanasius, Theophilus, Anatolius, Johannes Chrysostomus, Eustachius, Eusebius chronographus et noster Hilarius: qui omnes uno ore eodemque consensu, veluti vera sancti Spiritus organa, anathematis mucrone censent esse feriendos, qui in usus
Abbreviated transcription (Latin):
si quidẽ ad nos fuerat. qͦd in considerato helo succensus. scõꝵ
imagines sub hac quasi excusatione ne adorari debiussent confre.¬
geris. s quidẽ quia eas adorari uetuisses om̃imo laudauimꝰ. fregisse
uͦ rep̃hendimus. Dic fr̃. aqͦ factum sac̾dote aliqñ auditũ ẽ qͦd fecisti:
S i ñ aliud uł illud te debuit reuocare. ut despectis aliis frĩbꝰ. ñ solũ
te sc̃m ⁊ ẽẽ credideris sapientẽ. Aliud ẽ enim picturã adorare. aliud
ꝑ picture historiã qͥd sit ad orandũ ad discere. N ã qͦd legentibꝰ scͥpta
hoc idiots p̃stat pictura cernentibꝰ. qͥa in ipsa ignorantes uident. In uii.¬
qͦd seqͥ debeant. In ipsa legunt. qͥ litt̾as nesciunt. actione .ii. niceni c̃

Expanded text:
Perlatum ad nos fuerat, quod inconsiderato zelo succensus sanctorum imagines sub hac quasi excusatione, ne adorari debuissent, confregeris. Et quidem, quia eas adorari vetuisses, omnino laudavimus, fregisse vero reprehendimus. Dic, frater, a quo factum sacerdote aliquando auditum est quod fecisti? Si non aliud, vel illud te non debuit revocare, ne despectis aliis fratribus solum te sanctum esse crederes et sapientem ? Aliud est enim picturam adorare, aliud per picturae historiam quid sit adorandum addiscere. Nam quod legentibus scriptura, hoc idiotis praestat pictura cernentibus, quia in ipsa etiam ignorantes vident quid sequi debeant, in ipsa legunt qui literas nesciunt. Unde et praecipue
Abbreviated transcription (Latin):
suocessores eiꝰ peccandi uidicamꝰ licentiã suscepisse. Ille ꝑhennẽ
meritoꝵ dotem cũ hereditate in nocentiȩ misit ad posteros. Q
illi concessũ ẽ ꝑ actuũ lucẽ ad illos ꝑtina qͦs par conũsationis
splendor illuminat. Qͥ s enĩ sc̃m ẽẽ dubit& quẽ expectata digni¬
tas attollit : In qͦ si desint bona acqͥsita ꝑ meritũ. suffitiunt quę
a luce decessore prãnt᷑. A ut enĩ claros ad hȩc fustigia erig aut¬

Expanded text:
successores ejus, peccandi judicamus licentiam suscepisse. » Ille perennem meritorum dotem cum haereditate innocentiae misit ad posteros: quod illi concessum est pro actuum luce, ad illos pertinet quos par conversationis splendor illuminat. Quis enim sanctum esse dubitet, quem apex tantae dignitatis attollit; in quo si desint bona acquisita per meritum, sufficiunt quae a loci decessore praestantur? aut enim claros ad haec fastigia erigit
Abbreviated transcription (Latin):
iantq redeuntibꝰ ⁊ ꝑ penitentiã com̃sis dũ nõ reddit᷑ amittiñ possẽ
uudicat᷑. Sie & illi qͥ sacrilegiũ scismatis ab ȩccłȩ cõmunnone disceote
habent utiq baptismũ que pͥusquã discederent accepinit. Nameisi¬
ipfi redeant. nõ eis ct̾um dat̾. Un ostendit̾ illus qͦd accepunt in imi¬
darx cur nõ potest: S dicis. ñ recte foris dat. Respondem: Siec nõ
re eto foris habet̾. ⁊ tam̃ habet᷑: si nõ recte foris dat. ⁊ tam dat.¬

Expanded text:
t per poenitentiam conversis, dum non redditur, amitti non potuisse judicatur. Sic et illi, qui per sacrilegium schismatis ab ecclesiae communione discedunt, habent utique baptismum, quem prius quam discederent, acceperunt. Nam et ipsi, si redeant, non eis iterum datur. Unde ostenditur, illud, quod acceperant in unidari cur non potest? Si dicis: non recte foris datur, respondemus: sicut non recte foris habet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ambiguitas inuexit animoꝵ: cũ imminentes gladios euad̾e fuge
p̃sidio nitet᷑. acutis sudibꝰ occuirentia sibi septa transiliens. inferio¬
Nec enim conuenit ob hoc auferri añ susceptũ ordinẽ in qͣ pꝰ̾ modũ
in ualitudines corꝑis casu ꝓbatur fatiente collapsus. Ex niceno coneł.
ias a medicis ꝑ languorẽ defectus ẽ. aut abarbaris abscis. hic in
clero ꝑmaneat. Siquis aut̃ se sanũ abscid̾. hunc & in clero cons¬
titutum abstinere conueni&.⁊ deinceps nullum deb̾e taliũ ꝓmoueri.
ĩc aut̃ hoc claret qͦd his qͥ rem hanc affectant. audentq. semetipsos
abscid̾e. dictum sit abstinere. sic eos quos aut barbari. aut medici
castrauerint inueniunt᷑ int̾ alios dignissimi. talesq ad derũ suscip̃¬

Expanded text:
et ambiguitas invexit animorum, cum imminentes gladiose evadere fugae praesidio niteretur, acutis sudibus occurrentia sibi septa transiliens, inferioNeque enim convenit ob hoc auferri ante susceptum ordinem, in quo postmodum invalitudinem corporis casu probatur faciente collapsus. CAP. 108.is a medicis per languorem desectus est, aut a barbaris abscisus, hic in clero permaneat. Si quis autem se sanus abscidit, hunc, et in clero constitutum abstineri conveniet, et deinceps nullum debere talium promoveri. Sicut autem hoc claret, quod de his qui hanc rem affectant, vel audent, qua semetipsos abscidere dictum sit: sic eos, quos aut barbari, aut domini castraverunt: inveniuntur autem alias dignissimi, tales ad clerum suscip