comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suos indotecin snto pretectur defestio: uere in grande defectio¬
ne erecut quidepar nicidio cogitecbant: Cum que iudissent ioseph
consilitr stectuer dicentes c̃rucifige eum: fera pessima
deuorauit euy id est iudaica bestia interfecit eum: de quoc dñs
mortem crucis & poliauer̃tunica corporeele: polimita aut̃.
id erdecorata omnium uirtutũ diuer sitecte: res parserunt
Aut tunica hediranguine : quia stelsis eum testimoniis accusar
tes in uidiam deduxere peccati. omniũ peccata donantẽ : mitti¬
tur dehino incisternã idest in la cũ : & xp̃s &x poliatus carne
humanã descendit in in fernũ : decisterna quoque leuatls
le is machelitis id estgentibus uenditur: axp̃s postea qũ
deinferno egreditur. ab omnibus gentibus fidei commner¬
tio conparotur: ille per iucte con siliũ triginta argenteis
distra hutur & hic xp̃s per consilium iudae scariothe eodem nu¬
mero uenun dectus est: de hincia cobposteritctis sue deplorconr

Expanded text:
 Dothain interpretatur defectio; vere in grandi defectione erant, qui de fratricidio cogitabant: cumque vidissent Joseph consilio statuerunt, dicentes: Crucifige eum. Fera pessima devoravit eum, id est, Judaica plebs interfecit eum; de qua Dominus mortem crucis expoliaverunt tunica corporali. Polymitam autem, id est, decoratam omnium virtutum diversitate. Resperserunt autem tunicam haedi sanguine, quia falsis eum testites, in invidiam deduxere peccati omnium peccata dimittentem. Mittitur dehinc in cisternam, id est in lacum; et Christus exspoliatus carne humana, descendit in infernum. De cisterna quoque levatus ille Ismaelitis, id est gentibus, venditur: et Christus posteaquam de inferno egreditur, ab omnibus gentibus fidei commercio comparatur. Ille per Judae consilium triginta argenteis distrahitur, et hic Christus per consilium Judae Scarioth eodem numero venundatur. Dehinc Jacob posteritatis suae deplorans
Abbreviated transcription (Latin):
omnis creatura uanitati subiesta est sederedas cum ȩquo¬
quem om̃a facta sunt : Pertium mandatũ desabbato
est nominata scĩ si cationisiins abbate ubi dicitur requis¬
cuit ds̃ proin degitur hoc mandatum pestina adspon
omneopus : In sex dierum opere sex maltum aiinoꝵ
peratio cominecur inseptimo uerorequi ei bea¬
u illrus regntͦ tempus ostenditur: qđ carnaliter iudei
celebrantes pec canuec hoc non nos adsidemmert¬
atii fallentis aptamus clamatperpro fecamd
neomda & sabibata uestra o diuit animame aquo¬
modo ergo set fica te sut sabbata ilia

Expanded text:
sed credas eum aequaquem omnia facta sunt . Tertium mandatum de sabbato est nominata sanctificatio, nisi in sabbato, ubi dicitur, « requievit Deus. » Proinde igitur hoc mandatum pertinet ad Spiomne opus. » In sex dierum opere, sex millium annorum operatio continetur. In septimo vero requies beati illius temporis regni ostenditur, quod carnaliter Judaei celebrantes peccant; et hoc non nos ad fidem mendacii fallentis aptamus. Clamat per prophetam Deus: Neomenia et Sabbata vestra odivit anima mea . Quomodo ergo sanctificata sunt Sabbata illa
Abbreviated transcription (Latin):
pendent omnia generapopulorum. qua siua sorum scifiquo que
doctrin&e loquia siue sensus : Nec non turibula uiitates scili¬
c& operum ut orationos sc̃orum quibus odor suauitatis ascendit
ad dñi: fi alequo que apłi & doctores ploniuita libus anus: ibi
lilia uirginitatis candor siue mortariolo laborum passionumi¬
quetollerantiȩ quibus mortis cant᷑ membra penitentia m & heş
quidem species dispensationes quȩ donorum sunt diuise per sp̃u
scm fidelibusut ins ingulis dis tributionibus per fectu x̃ pi
rum

Expanded text:
pendent omnia genera populorum quasi vasorum. Scyphi quoque, pendent omnia genera populorum quasi vasorum. Scyphi quoque, doctrinae eloquia, sive sensus; nec non et thuribula, virtutes scilicet operum, vel orationes sanctorum, quibus odor suavitatis ascendit ad Dominum. Phialae quoque, apostoli et doctores pleni vitalibus aquis. Ibi lilia, virginitatis candor, sive mortariola, laborum passionumque tolerantiae, quibus mortificantur membra poenitentium, et hae quidem species dispensationesque donorum sunt divisae per Spiritum sanctum fidelibus, ut in singulis distributionibus perfectum Christi lum
Abbreviated transcription (Latin):
lapido quo que pratio onfeso uestupocaces doteflicutes que
i ptolesique queu lapudes uuos beatus petrus apts dicetu sicis
ris: sic quefiant multa intaberna culo: mensas qui licee & cande¬
labrum altarecolomne. bas estabulecratere scifituribulafio¬
le mortario lai& emunetoria ꝓax illitentoria quibus diuesi tate¬
bus tota illatabernoculiidem eclesi epulcrctudo distinguiture
N amtaberna culumeclesi ẽ inqua est mimen saidem unitas fide
uel certo scriptura sacra quauni uersi fideles spiritalici
cunturs cande labrum quo que cums eptem lucernis xp̃s cum ÷ ep¬
teneclesiis : eniunctoria quoque hoc ẽ geminum testamentum. & colõ
doctores sc̃i firmitate fidei solidate : Nec non & bases idẽ
&tabulȩa płi & cloctores predicatione dila tatixentoria
repositi uidelic& & predicator es quistriccius laboran
tra huius seculi turbi din&s: sunt ibi & crater ȩ idem distribu¬
tio nes homitium sunt & paxilli hoc ẽ principes eclesi equibi

Expanded text:
esque justi. Quos etiam lapides vivos beatus Petrus apostolus dicit: Ut sitis, aes; sicque multa fiunt in tabernaculo Dei: mensa scilicet et candelabrum; altare, columnae, bases, tabulae, craterae, scyphi, thuribula, phialae, mortariola, emunctoria, paxilli, tentoria, quibus diversitatibus tota illa tabernaculi, id est, Ecclesiae pulchritudo distinguitur. Nam tabernaculum Ecclesia est, in qua est mensa, id est, unitas fidei, vel certe Scriptura sacra, qua universi fideles spirituali cibo pascuntur. Candelabrum quoque cum septem lucernis, Christus cum septem ecclesiis. Emunctoria quoque ejus, hoc est geminum testamentum, et columnae, doctores sancti, firmitate fidei solidati; necnon et bases, id estabulae, apostoli, praedicationis fidei dilatati. Tentoria, praepositi videlicet et praedicatores, qui strictius laborant contra hujus saeculi turbines. Sunt ibi et crateres, id est, distributiones hominum. Sunt et paxilli, hoc est, principes Ecclesiae, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
menta : qui pro pitiatorium di ad est xp̃i sa cramenta ob¬
umbrant: feante profeca: i medio duorũ animalium
cognus ceqs : hiiuersis uultibus seres piciunt dũ insp̃itab
sensu uestuntur: tunc enim a terutrum in melius sbi
concordant : et in omnibus restius consonani: si qui dẽ
e utra que latere ora culum uel propiciatorium to¬
tunt: qui a uetus & nouũ instru mentũ tam quõ xp̃i sa¬

Expanded text:
menta, qui propitiatorium Dei, id est, Christi sacramenta obumbrant, testante propheta: In medio duorum animalium cognosceris. Hi versis vultibus se respiciunt, dum in spiritali sensu vertuntur. Tunc enim alter alterum in melius sibi concordant, et in omnibus rectius consonant. Siquidem ex utroque latere oraculum vel propitiatorium tegunt, quia Vetus et Novum Test
Abbreviated transcription (Latin):
illudior pus xp̃i signi fi cabat siue omne sc̃os in quibus ord& sem
tu scripturar : ad cuius unitatẽ ex toto orbe uocibus a posto¬
licis đi populus congregatur. scclomone dicente: sapienti&
edifi cauit sibi domũ: parauit suã mens& mis cuit uinũ her¬
tere: & reliqua dicens uenite & edete demeis panibus
ima qi nem qui septi formigratio inlutrot eclesiã omñẽ inunitates:¬
dei consistentem: olii eudem condela brum xp̃m intelł eguntiges ta¬
tẽ septe mecleas in quibus septi formis sp̃s sc̃is plendonemi¬
g adihuic candelabro fiunt emuncroria quȩ inbsaporcipes
noncupantur: & hec quidẽ duo tes tamento inter prerotisunti
quibus peccata purgdiur: queqs inters sc̃isp̃runione atian

Expanded text:
illud corpus Christi significabat, sive omnes sanctos, in quibus semper tis Scripturarum: ad cujus unitatem ex toto orbe vocibus apostolicis Dei populus congregatur, Salomone dicente: Sapientia aedificavit sibi domum, paravit mensam suam, miscuit vinum in cratere , et reliqua; dicens rursus: Venite, edite de meis panibus.imaginem, qui septiformi gratia illustrat omnem Ecclesiam in unitate fidei 396 consistentem. Alii idem candelabrum Christum intelligunt, gestantem septem Ecclesias, in quibus septiformis Spiritus sancti splendor emicat. Huic candelabro fiunt emunctoria, quae in Isaia forcipes nuncupantur . 2. Et haec quidam duo Testamenta interpretati sunt, quibus peccat
Abbreviated transcription (Latin):
iacintum & purpurã pelles &iam arietum ruliricatas:
&pelle iacentinas : sed & ligno in putribili& pilos quo que
ea prarum̃ adcenstrucci oñe taba naculus ed equid quid incu¬
um & aduestras sc̃as necessarium er at auricum itiu¬
nibus prebuerunt armillas ec aures & anulos : & dexira¬
bilide omne uors aureum indonaria dñiseperatum siquis
buit iacintum put puram coccumibis tintum bit rur
pilos caparum : figura ita que priorista berna culu ecles iȩ
tipus ẽ ł hecita que munera significantur meritorum quib
natur eclesiea : fides eius auro comeratur sermo
dicationis argentum que uo in urno mentosiuetabet¬
naculi neces sarium sunt uiri cummuleribus prelient:
hac significatiquia intra eclesi amuirtutes fortium quȩ
peruros exprimuntur & exigne opera infirmorum que
per mulieres intimantun omnia lunm inueniut᷑ quia ad

Expanded text:
hyacinthum, et purpuram; pelles etiam arietum rubricatas, hyacinthum, et purpuram; pelles etiam arietum rubricatas, et pelles hyacinthinas; sed et ligna imputribilia, pilos quoque caprarum ad constructionem tabernaculi , sed et quidquid in cultum et ad vestes sanctas necessarium erat, viri cum mulieribus praebuerunt: Armillas et inaures, et annulos, et dexteralia, omne vas aureum in donaria Domini separatum. Si quis habuit hyacinthum, purpuram, coccum bis tinctum, byssum, et pilos caprarum . Figura itaque prioris tabernaculi Ecclesiae typus est. Per haec itaque munera significantur meritorum dona, quibus ornatur Ecclesia. Fides ejus auro comparatur, sermo praedicationis argento. Quod vero in ornamento, sive tabernaculo necessaria sunt, viri cum mulieribus praebent, hoc significat quia intra Ecclesiam virtutes fortium, quae per viros exprimuntur, et exigua opera infirmorum, quae per mulieres intimantur, omnia locum inveniunt, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
men canuio satione conrtitote non sineediutori sp̃u scĩ con¬
sirtimus: habemur oum exuneꝰ sp̃s sc̃i fonte septem lucernas
que in luminent populum ecles ȩi demseptemplicem dñi gratiã in is¬
som in uni uerro b̃beterrarum que populuseclesi egore sc̃sp̃r¬
pansum uelum qui partemtabe naculi interioris ocultabat ne
prospicerentur illicreposita ton pus illud signi fcari quod fa¬
it s ulilege quique le & prophete cicinerlit oculta eront& in
te iecto uolamine uidere non poreant : sed posie a quam xp̃s
adueniens tempore pasrionis uelum illumna sũ mous que ad¬
deor sum dis rupit : om̃a illa que ante eranx oculta perdñi
passionẽ ad nostram fidem sunt relato dicente apło: no¬
bis autem reuelauit ds̃ perspm suum: qui a sp̃s omnia
scrutaturt et eaque sunt alta di : Offeruntur aut̃ uno¬
stadio &tamen di uensa donaria ad constructionẽta¬
berna cub iuxta quod scriptum est. aurum. argentũ
aes. lapides precios itunc precer eumbis sumic accum

Expanded text:
men conversatione constituti non sine adjutorio Spiritus sancti consistimus. Habemus enim ex uno Spiritus sancti fonte septem lucernas, quae illuminent populum Ecclesiae, id est, septemplicem Domini gratiam missam in universum orbem terrarum, quae populos Ecclesiae fulgore Spirppansum velum, quod partem tabernaculi interioris occultabat, ne prospicerentur illuc reposita, tempus illud significari quod fuit sub lege, quia quae lex et prophetae cecinerunt occulta erant; et interjecto velamine, videri non poterant, sed posteaquam Christus adveniens, tempore passionis, velum illud a summo usque deorsum disrupit, omnia illa quae antea erant occulta per Domini passionem ad nostram fidem sunt revelata, dicente Apostolo: Nobis autem revelavit Deus per spiritum suum, quia spiritus omnia scrutatur, et ea quae sunt alta Dei . CAPUT studio, et tamen diversa donaria ad constructionem tabernaculi, juxta quod scriptum est: Aurum et argentum, aes, lapides pretiosi . Tunc praeterea byssum, coccum,
Abbreviated transcription (Latin):
bular deauratas erigi precspitiet fundicatiutbace s mrunds
iub& quiđ enim pertabulas nisi doctores & apłootensa iñ nundũ
prodi cioneu dilatati : quid perbasesarauetesinsi ut pre difuis
propbera signentur qui super in posiras tabulas ipsi furrim acfus¬
Pꝙ sustt nent quia apł tolorum & doctores uita dammeole doon¬
dicatio nemins truitur eorum aut torite solidatur : unde e coto
sictipsis non dis crepent illo in serobustius fgurdande uileore
pellex a fiotum ibis ubieci ut ꝑarietes duces pte positos quet c¬

Expanded text:
bulas deauratas erigi praecipit, et fundi earum bases argenteas jubet. Quid enim per tabulas, nisi doctores et apostoli, extensa in mundum praedicatione dilatati? Quid per bases argenteas, nisi, ut praedictum est, prophetae signantur, qui superimpositas tabulas ipsi firmi ac fusiles sustinent? 2. Quia apostolorum et doctorum vita, dum eorum praedicatione instruitur, eorum auctoritate sosemetipsis non discrepant, illos in se robustius figunt. Unde et bene pelles arietum subjecit, ut per arietes duces praepositosque Ec
Abbreviated transcription (Latin):
mi nespu scĩ iamueritas fulg& : Oleum uero quod de ar¬
boribus oliuarum sumendum dñs precepit: Fandem grati¬
amsp̃uss c̃i ostendit abentem in sepacem & misericor diau
persaluatotis aduentum unde in cordibus nr̃is lu menias
iubent e dñomoyses fabricare iubetuo taberna culõ
hoaper allegoriomeclesiã inuius uit ȩherimo constitudã
dequo ꝑsalmista ait : qm̃ absconditme intabernaculo
suo in die molorum : uariis igiturspeciebus intruituno
tabernaculum partim pretiosis pertum uili oribus
per quoo monstratur alios scos alios ẽe peccatores in
eclesiopideles autemonines & intracorpus eclesidcon¬
situtos in fideles uero extrasinum conlocatos ⁊psũ
autemtabernaculum cum intipo elesie fier & colũ Ita
cius quatuor fundari ar gentȩos dñs iub& coluipȩ iste
quatuor euuanꝗelistesunos c̃ȩfirmitatendeisli darate¬

Expanded text:
 sancti jam veritas fulget. 4. Oleum vero, quod de arboribus olivarum sumendum Dominus praecipit, eamdem gratiam Spiritus sancti ostendit, habentem in se pacem et misericordiam per Salvatoris adventum; unde in cordibus nostris lumen vejubente Domino, Moyses fabricare jubetur. Tabernaculum hoc per allegoriam Ecclesia est in hujus vitaeDe quo Psalmista ait: Quoniam abscondit me in tabernaculo suo in die malorum . Variis igitur speciebus instruitur tabernaculum, partim pretiosis, partim vilioribus. Per quod monstratur alios sanctos, alios esse peccatores in Ecclesia. Fideles autem omnes, et intra corpus Ecclesiae constitutos; infideles vero extra sinum collocatos. Ipsum autem tabernaculum cum in typo Ecclesiae fieret, columnas ejus quatuor fundari argenteas Dominus jubet. Columnae istae quatuor evangelistae sunt, sanctae firmitate fidei solidat
Abbreviated transcription (Latin):
mus in quaerent reposite tabulȩ legs : per hancitaque arclia
quã ligͥnis inputribililns moises fabri couit : eclesio xp̃i significatur
edificata ex omnibus sc̃is mentes & corpore in corruptis habentibus
&iam interius duastabulas testa mentridẽ obseuatiam legis Suuan¬
ngeli ÷ intus autem acforis inauratur arca sic& eclesia quasia urũ ra
diarede b&tam interius uitȩs plendore. quam eetercus doctrine &
sapientie claritates Carona autem aurea percircuitum & quatuor

Expanded text:
mus, in qua erant repositae tabulae legis. Per hanc itaque arcam, quam de lignis imputribilibus Moyses fabricavit, Ecclesia Christi significatur, aedificata ex omnibus sanctis, mente et corpore incorruptis, habentibus etiam interius duas tabulas testamenti, id est observantiam legis et Evangelii, intus autem ac foris inauratur arca; sic et Ecclesia quasi aurum diare debet, tam interius vitae splendore quam exterius doctrinae et sapientiae claritate. 2. Corona autem aurea per circuitum et quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
sedra menuelaminetegitur hoc significo badut ostendere eam legem
mistico &seuel omineq: coopet amt ectomque in fidelibus & ocultam:
ser moquippe legis hab& scientiȩ gloriã sed secr etentha b& cornuadu¬
orun testo mentoruns quibus contradogmata falsitatis incedit d̃ mo
tdꝰ Cum enim moses legitun ũ elomenẽ positum supercoreius: & menis¬
este dunlegis & prophetarum & seriptura rum pernomia inscolis¬
ditatem cordis corna liter accipiunt infideles : tota facies moisi qui¬
domuela minȩ tegitur ĩtaut̃ nom possint loquentis legis gloriani
sustinero sed si conuersi fuerint adđm auferturue lã magocedes
litteo mori etur : unuficens sp̃s uiuifico bntur: dñs enim sp̃se

Expanded text:
sed tamen velamine tegitur, hoc significabat ut ostenderet eam legem sed tamen velamine tegitur, hoc significabat ut ostenderet eam legem mystico esse velamine coopertam, tectamque infidelibus et occultam. Sermo quippe legis habet scientiae gloriam, sed secretam: habet et cornua duorum Testamentorum, 392 quibus contra dogmata falsitatis incedit armata. 2. Cum enim Moyses legitur, velamen est positum super cor eorum. Et manifeste dum legis et prophetarum scripturam per nimiam stoliditatem cordis carnaliter accipiunt infideles, illis tota facies Moysi quodam velamine tegitur, ita ut non possint loquentis legis gloriam sustinere. 3. Sed si conversi fuerint ad Deum, auferetur velamen, occidens littera morietur, vivificans
Abbreviated transcription (Latin):
fiqurt tuest Igestouut qui pƿemoi sestipum populi iudeorum:
in xp̃mpostea credituri: ideo ill dictum est : cuni tronsiero po¬
tersora meo ui debi quidam hunc sensum in euuan gelio dicunt su
conpletum cum a scendis s& ihsimontẽ quando apparuit mosescon¬
loquens cum ihũ: e ideo ibi conplotã diunt is tam promisionem quam aceẽ¬
t in montẽ sine cumdictumẽ ꝑosteriora meaiidebis:uiditergoposter
dñs aolmoisenẽ locutus aputme stabislis super petrem & paulo post
tollam manum meom &uidebis posterioro meq̃ quia enlin esoldȩ¬
clesia cat holicaxp̃s conspicrtur. apud se ese locum dñs perib&e
dequouideatur In petro moisesponitur ut dĩ spetiem contemplet᷑
quio nisiqui fidẽi soliditatem tenuerid diuinam presentiam nonagnos¬
cat : de qua soliditate dnspa hane perram edificaboec lesiammeã uol¬
uero descendente denuo moisecum tobulis facies eius glorifica tauidecur

Expanded text:
figuratum est. Gestavit quippe Moyses typum populi Judaeorum, in Christum postea credituri, ideo illi dictum est: Cum transiero, posteriora mea videbis . Quidam hunc sensum in Evangelio dicunt fuisse completum, cum ascendisset Jesus in montem, quando apparuit Moyses, colloquens cum Jesu, et ideo ibi completam aiunt istam promissionem, quam accepit in monte Sina, cum dictum est: Posteriora mea videbis. Vidit ergo posteDominus ad Moysen: Est locus apud me, stabis super petram , et paulo post: Tollam manum meam, et videbis posteriora mea , quia enim ex sola Ecclesia catholica Christus conspicitur, apud se esse locum Dominus perhibet de quo videatur. In petram Moyses ponitur, ut Dei speciem contempletur quia nisi quis fidei soliditatem tenuerit, divinam praesentiam non agnoscit, de qua soliditate Dominus: Super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam vero, descendente denuo Moyse cum tabulis, facies ejus glorificata videtur,
Abbreviated transcription (Latin):
inten dis mertibus quia diabelicorpui significa ueuedi
uitulo ndestomines in omnibus gentibus quiea iuee ra¬
erilogia caput hooe euctor ẽ dĩa bulus aureum prop¬
traaquia uidentur idolatriȩritus uelut&sapiqitibus

Expanded text:
intentis mentibus quia diaboli corpus significabatur in intentis mentibus quia diaboli corpus significabatur in vitulo, id est, homines in omnibus gentibus, quibus ad haec sacrilegia caput, hoc est, auctor est diabolus. 4. Aureum praeterea, quia videntur idololatriae ritus velut a sapientibus
Abbreviated transcription (Latin):
agendo proferat quedĩ sa enficio munda in po¬
nat : Quod uero sequitur si non redimes oecidatus
quianimirum mens in munda adelictis ob noxi
si non fuerit in melius cominutata necabi tur
demonte cum tabulis dum audicsa populum
quod fuerat inidola consecratur in dggnos e os
iudicans accipere legenr proieat demanibus
suis tabulas : quibus confractis in cendt uitulum
quarplas mauerant: sed quid sibi ue bt iste uitu¬
psn nutatim quem concidite inaquana ad par¬
rons putum populo de ditsi enĩtabulas quas digi
coł hoc est operatione sp̃s sc̃i scriptas ac cepe¬
rat deo fregit quia in dignos eos quibus eos lego¬
re iudi cauit si denique ut abeis illeuitolus pemi¬
tus aboleretur incendit eum & contmintr in aquã
aparsiua tque subme siout quid potum heu populo de
dioquem nonexiꝰ t& factum hoc a olquerendam & intelde¬
odidam profeticam significationen decurniai ergeria in

Expanded text:
agendo proferat quae Dei sacrificio ut munda impoagendo proferat quae Dei sacrificio ut munda imponat. Quod vero sequitur: Si non redimes, occidetur, quia nimirum mens immunda, et delictis obnoxia, si non fuerit in melius commutata, necabitur de monte cum tabulis, dum audisset populum, quod fuerat ad idola consecratus, indignos eos judicans accipere legem, projecit de manibus suis tabulas, quibus confractis, incendit vitulum quem plasmaverant. 2. Sed quid sibi velit iste vitusit, minutatimque concidit, et in aquam aspergens potum populo dedit? Si enim tabulas, quas digito Dei, hoc est, operatione Spiritus sancti, scriptas acceperat, ideo fregit quia indignos eos quibus eas legeret judicavit; si denique ut ab eis 387 ille vitulus penitus aboleretur, incendit eum, et contrivit, et in aquam sparsit, atque submersit, ut quid et potum hunc populo dedit? 3. Quem non excitet factum hoc ad quaerendam et intelligendam propheticam significationem? Occurrat ergo jam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑrȩ cunsor unnibur decruncađ menbns a corporeo
cidatur edesie: utceteq uidentes ti morẽ hebcant uno
pulo decimas frugum. cunctar que piꝰmitias rer̃ offer¬
redño : spitaliter quippe primiciȩ frugũ uł primo geni¬
torum principiaoperum bonorum ostendunt. uel ipsã
bonã uoluntatẽ que priorem opere : quam pelag
si bi tribuendo offendunt: dr̃ aũt dumilla sibi a no¬
bis iubet offerre in dicat adipsiur gratiã ꝑtinero
IIn decimis itaque dño offerendis denarius
merus perfecti onẽ signisicat qui aus que adupsum
numerus crescit: id eo que si cut primitius primicia
initium & perfestionis dignatur effectum. uerum
qđ dix̃ primogenita asini mutabis oue: perasinũ
uippe hoc loco in mundicia: per ouem uerȩ in¬
centia de signatur: asiniergo primogenita oueme¬
tare est. In mundȩ uitȩ primordia adin nocencie
sim plicitatem conuestere᷑ ut post quã illa pee ca¬
toregit que ut inmunda dñs res puit: ea

Expanded text:
cussor, omnibus detruncatis membris, a corpore excidatur Ecclesiae, ut caeteri videntes, timorem habeant, et non populus decimas frugum cunctarumque primitias rerum offerre Deo. Spiritaliter quippe primitiae frugum vel primogenitorum principia operum bonorum ostendunt, vel ipsam bonam voluntatem, quae prior est opere, quam Pelagiani sibi tribuendo offendunt. Deus autem, dum illa sibi a nobis jubet offerri, indicat ad ipsius gratiam pertinere. 2. In decimis porro Domino offerendis denarius numerus perfectionem significat, quia usque ad ipsum numerus crescit; ideoque sicut in primitiis principia initium et perfectionis percipimus effectum. 3. Verum quod dixit: Primogenita asini mutabis ove, per asinum quippe hoc loco immunditia, per ovem vero innocentia designatur. Asini ergo primogenita ove mutare est immundae vitae primordia ad innocentiae simplicitatem convertere, ut postquam omnia illa peccator egit, quae ut immunda Dominus respuit, ea jam
Abbreviated transcription (Latin):
et hnmuta uerunt lonam in corruptibi hsdĩ
insinulitu dinẽ imaginis corruptibilis homi¬
nis e uolu crum & qua dripedium & serpen¬
tium ex hac quasi sapientia Iste uitulus aure¬
us qualia solebant egyptiorum eiam ips̃
primater e tam quam docti homines ado¬
nare pigmenta : hoc ergo uitulus sigifica¬
tum est omne corpus id est omnis sociasas
tentili unido latne deditorum :ianc sago¬
legam sociacatẽ dñs xp̃s illogne conborterne

Expanded text:
ncorruptibilis Dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis, et volucrum, et quadrupedum, et serpentium . Ex hac quasi sapientia iste vitulus aureus, qualia solebant Aegyptiorum etiam ipsi primates et tanquam docti homines adorare figmenta. Hoc ergo vitulo significatum est omne corpus, id est, omnis societas Gentilium idololatriae deditorum. Hanc sacrilegam societatem Dominus Christus illo igne
Abbreviated transcription (Latin):
aduitium perquod admentẽ mors ingregi
AScendit itaque moyses denuo inmonđl¬
temiterum que datei dr̃ legem in ali istã¬
bulis instar priorum precisis sed quid
significauerunt idẽ tabule quus̃ primõ¬

Expanded text:
 vitio usque ad vitium per quod ad mentem mors ingredi vitio usque ad vitium per quod ad mentem mors ingrediAscendit itaque Moyses denuo in montem, iterumque dat ei Deus legem in aliis tabulis ad instar priorum praecisis. Sed quid significaverunt eaedem tabulae, quas primo
Abbreviated transcription (Latin):
forma seluaturto tum de inde corpus illud cammi¬
nucsur ÷ destabilla malȩ conipinationis corlationt
discusum uerbo uentatis humiliatur & coniinu¬
tum in a quamititur ut eos isrł helite id est cuu angele
predicator es ex baptismo in sua membra id est in
dominicum trans ferant : quorum isrłitarũ petro
deipsis gentibus dictum est macta & manduco
masta a man duca quere esiam non concidet
bibe ita ut illeuitulus perignẽ ceh et aciem uen¬
bi et aquam baptismi ab eis potius quos ab sorbe¬
re conabatur absortus est : Nunc autem qui d&ũ
profua ce signisi cationis habu eitre quire dum
st qđ eis multos quisibi absente ipso idolum
bri cauerunt sine ulla cuius que derntudinis
distentione ius sit iterimi : facile ẽ uthi telle¬
gectur hominum illorũ interemtione ⁊usigni¬
fi cariuitiorum talium necẽ : qua libus ad
dem i dolatriã defluxerunt: Intalia quippe
nẽ. In mundi ciã luxdriã concupis centiã
mala & auaniciã : que ẽ idolorũ seruitus ⁊

Expanded text:
forma solvatur. Totum deinde corpus illud comminuitur, id est ab illa malae conspirationis conflatione discissum, verbo veritatis humiliatur, et comminutum in aquam mittitur, ut eos Israelitae, id est, evangelii praedicatores ex baptismo in sua membra, id est, in dde ipsis gentibus dictum est: macta et manduca. si macta et manduca, quare non etiam: concide et bibe ? ita ille uitulus per ignem zeli et aciem uerbi et aquam baptismi ab eis potius, quos absorbere conabatur, absorptus est. Si ergo haec quoque propheticae significationis habuerit, requirendum est, quod ex eis multos, qui sibi absente ipso idolum fabricauerunt, sine ulla cuiusquam necessitudinis distinctione iussit interimi. facile est, ut intellegatur hominum illorum interemptionem significare uitiorum talium, qualibus illi ad eandem idolatriam defluxerunt. in talia quippe nem, immunditiam, luxuriam, concupiscentiam malam, et avaritiam, quae est idolorum servitus .
Abbreviated transcription (Latin):
oporsunł Illud uero quid significat quod hi hac lege ocx¬
iugn pro &culo dare iubesur oculus enim est quñ¬
que doctor :tam quã uitan de monstrans iteryiste autẽ
shitentione auditoris peraliquã pernicosa dostꝗnã
conetur extinguere. si oculom ledatanmȩ & htelletũ
niur turbes : uferatur necessae ẽ abedosi e presulatu
uu intellectus eius turbelentus ac ferox quis candalũ
fi deigenerat proiciatur: sed etsi quis dentem lesit au¬
ditoris perque senpturar cibos comminue baui di
uidens sp̃italiter distinguobatiut subtile exhis adhi¬
tenora anime trans miterg: sens umauis quisꝰ ergo
hiiugus mod euellens dentẽ conatur a corponexp̃
preuidero auseratur: dens ille: dorabibui enimi dr
dentes pec catix contiuit : siquidem & manur pro
manu espes propę de pos cicurỹmanus est
astio operantis perquem in ceuitun aduone
uel mala: precidatur ergo ille quis canla¬
lum facit non solum sidesed eiã in astibus qu

Expanded text:
one. Illud vero quid significat, quod in hac lege oculum pro oculo dare jubetur. Oculus est enim quisque doctor tanquam vitae demonstrans iter. Iste autem si intentionem auditoris per aliquam perniciosam doctrinam conetur exstinguere, si oculum laedat animae, et intellectum ejus turbet, auferatur necesse est ab Ecclesiae praesulatu, et intellectus ejus turbulentus ac ferox, qui scandalum fidei generat, projiciatur. Sed et si quis dentem laesit auditoris, per quem Scripturarum cibum comminuebat, et dividens spiritaliter distinguebat, ut subtilem ex his ad interiora animae transmitteret sensum. Quisquis ergo hujusmodi evellens dentem conatur a corpore Christi praecidere, auferatur dens ille. De talibus enim dicitur: Dentes peccatorum contrivisti . Siquidem et manus pro manu, et pes pro pede deposcitur. Manus est actio operantis, per quem inceditur ad bona, vel mala. Praecidatur ergo ille qui scandalum facit, non solum fide, sed etiam in actibus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Inien tes soedur: tulit ia cob lapidem & erexit illũ intitulum
dixit que fratribus suir: afferte lapides: qui congegantes
fecerunt tumulum: quem &uocabat labantumulum tes¬
tis : &ia cob aceruum testimonui: inter fideles eruĩ tamiude¬
os quã gentis testis est la pis eminens. insimilitudint̃ xp̃r &
aceruus lapidem qui erat multitudo crederirium¬
is tran astis. ia cobmitie nuntios ad esau fratrem suum: ma¬
tit &munera : post haectrans ductus omnibus sur ꝑcorrentẽ :
ipsere mansit solus: & ecceuir lugtabatur cum illo preualuit¬
q: ei ia cob. nec dimisit eum nis benodictionẽ & torquero
sacrumq: israhel nomen acciper& : in quo prin cipaliter sa¬
damenti dominici imago prefigurataẽ : iurenĩ ille typũ
xp̃i euidentisi me gesserat. cui tam̃ ideo preua lui ia cobutiq
uolentilu : ut misteriũ figuraret passionis dñi ubiui sur
est iacob iniudeorum typo. hoc est in corporissui subolepre¬
ualuisse dõ &quas cum infirmo itacũ cashe eius luctamen

Expanded text:
ineuntes foedus, tulit Jacob lapidem, et erexit in titulum; dixitque fratribus suis: Afferte lapides. Qui congregantes fecerunt tumulum, quem et vocabat Laban tumulum Testis, et Jacob acervum Testimonii. » Inter fideles enim tam Judaeos quam gentiles, testis est lapis eminens, in similitudinem Christi, acervus lapidum, qui est multitudo credentiumis transactis, Jacob mittit nuntios ad Esau fratrem suum, mittit et munera. Post haec, transductis omnibus suis per torrentem, ipse remansit solus. Et ecce vir luctabatur cum illo, praevaluitque ei Jacob, nec dimisit eum, donec benedictionem extorqueret, sacrumque Israel nomen acciperet. 2. In quo principaliter sacramenti dominici imago praefigurata est. Vir enim ille typum Christi evidentissime gesserat. Cui tamen ideo praevaluit Jacob utique volenti, ut mysterium figuraret passionis Christi, ubi visus est Jacob in Judaeorum typo, hoc est, in corporis sui sobole praevaluisse Deo, et quasi cum infirmo, ita cum carne ejus luctamen
Abbreviated transcription (Latin):
quedsi altare lapideum feceris mihui non edifibabis illud de
sectis lapidibus: si enĩ leuabens super eos cultrum pollu& an
secti lapides hui sunt qui unitatem scindunt. ac diuidunt
semet ipsos a societate fraterna p̃ero dium uel scis mata:
tales in corporesuo non recepit xp̃r cuius cempons figu¬
ram altans illius construstio obumbrabat : Istiuero st n
seti lapides ex aiubus altare constriu iubecuir hi sunt qui
fi dei morum que unitate solidantur: de qualibus dicit
płss uos estis lapides uiureoe disicanti domus spita
his non est in iestũ ferrũ qui a in corrupti sunt. &iacul
maligni ignita non reciperunt. qui que unum altare
faciunt. uni tatẽsi deii uebcon cordia cantatiso
ac cedes pergradus adalta remeum ulest non gra¬
datim u numalio preferens ad me perueni es. neque
piuiorem atq posten orẽ tempore dis cernens. quia
liuisum & sequestratum unitatis dñim propiciun
non a bebis: hoc enĩ arrianifaciunt qui inseparabilem

Expanded text:
Quod si altare lapideum feceris mihi, non aedificabis illud de sectis lapidibus; si enim levaveritis cultrum super Secti lapides hi sunt qui unitatem scindunt, ac dividunt semetipsos a societate fraterna per odium, vel schismata: tales in corpore suo non recipit Christus, cujus corporis figuram altaris illius constructio obumbrabat. 2. Isti vero non secti lapides, ex quibus altare construi jubetur, hi sunt qui fidei morumque unitate sApostolus: Vos estis lapides vivi, coaedificati domus spiritualis . His non est injectum ferrum, quia incorrupti sunt, et jacula maligni ignita non receperunt, quique unum altare faciunt unitate fidei, vel concordia charitatis. Non ascendes per gradus ad altare meumdatim unum alio praeferens, ad me pervenies, neque priorem, neque posteriorem tempore discernes, quia divisum et sequestratum unitatis Dominum propitium non habebis. Hoc enim Ariani faciunt, qui inseparabilem
Abbreviated transcription (Latin):
decs cũ ir& ad tonꝰ decs ouessuas hntemiia qđ interp̃tatur deficiens
lamem̃ deficerat p ranceps & iuda &omne magisteriũ atq unshio
iudea nec ueniretcuirep ositũ eraquoni aut̃ cũ suo pastore
odollamite: cui nonen er at hyrces: & inter p̃tectur odilla nutes
testimonĩ inaqua: cum hocplane tera monio dñs aenit hicedr
quidaẽ test moniũ ineuis iohanne : sed tam̃ ꝓpter oueshi frias
hoc testimonio g̃ nsus in aquamc̃c & ipsehorces quod rom̃ illius
pasto ris fuit. inter precctur fratris mei uisio : uidit om̃ nino fra¬
nuntiantibus xpm̃ ipse uidit quod multiiuisti & prophete cupierunt
indere & non uiderunt : soc luta uit & utero agnouit ꝑ fectiur ex co¬
iionba : &ideo tam quoem odollamiter uerũ testimoniũ per hib&
ln aqua : Ue ni aũt dñs ado ueston dendocs. hoc est & honer andces
scercinis peccatis : & quibus mecler& lccudei canticis canticorum
den ter essent ueluc grex de conscerum: iam de in de thamar habitũ

Expanded text:
cum iret ad tondendas oues suas in Thamna, quod interpretatur "deficiens." iam enim defecerat princeps ex Iuda et omne magisterium atque unctio Iudaeorum, ut ueniret cui repositum erat. uenit autem cum suo pastore Odollamite, cui nomen erat Iras; et interpretatur Odollamites "testimonium in aqua." cum hoc plane testimonio dominus uenit, habens quidem testimonium maius Iohanne, sed tamen propter oues infirmas hoc testimonio est usus in aqua. nam et ipse Iras, quod nomen illius pastoris fuit, interpretatur "fratris. mei uisio." uidit omnino franuntiantibus Christum ipse uidit, quod multi iusti et prophetae cupierunt uidere et non uiderunt; salutauit ex utero, agnouit perfectius ex columba et ideo tamquam Odollamites uere testimonium perhibuit in aqua. uenit autem dominus ad oues tondendas, hoc est exonerandas sarcinis laboriosis, ex quibus ecclesiae laudatae in canticis canticorum dentes essent uelut grex detonsarum. Iam Thamar habitu
Abbreviated transcription (Latin):
bene dictid fuit. Inter pr&atur aut̃ isrł uidens drr̃ quodent
in fine premi um sc̃oꝵ omni ũitetigit porrouili idẽ angelus
latitudinem femoris : & claudum reddit᷑ : sic que erat unus atq idem
ia cob benedistus & claudus bene dictus in his qui hxp̃m & ẽodem põpu¬
lo credider : at que in infide libus claudus : nam femoris uerbum ual¬
latitudo : generis multitudo estipluris quippesunt instyrpe quideren¬
rantesia sidepa trũ et a preceptis auctoris sui deui antes merro¬
ris sui semips claudi cant: de quibus prophetiȩ prehictum est: et
claudica uer̃ a semitis suis quitam̃ populus posttactis sibiun¬
bus non solum claudicati sed & torpescit netltra iamt
re fili ospossit deni que qđ adiecit idem patri archa udiseadĩ
facio ad faciem: cum supenius uirum securo narrre funsse luc¬
ia cob populo lucta retur:

Expanded text:
benedictio fuit. Interpretatur Israel videns Deum, quod erit in fine praemium sanctorum omnium. Tetigit porro ille idem angelus latitudinem femoris, et claudum reddidit. Sicque erat unus atque idem Jacob benedictus et claudus: benedictus in his qui in Christum ex eo populo crediderunt, atque in infidelibus claudus. Nam in femoris nervo valetudo, generis multitudo est: plures quippe sunt in stirpe qui degenerantes a fide patrum, et a praeceptis auctoris sui deviantes, in errorem sui seminis claudicant, de quibus prophetice praedictum est: Et claudicaverunt a semitis suis . Qui tamen populus post, tactis sibi viribus, non solum claudicat, sed generare filios possit. Denique quod adjecit idem patriarcha, vidisse se Deum facie ad faciem, cum superius virum secum narret fuisse lucum Jacob populo luctaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
aplin e ternestres sigurabatur hierusalem queest intribu
eilisdem beniamm cuius populus grauimatrem dolore affi¬
citieffundendo sanguinẽ prophetarum: in super &iam in ne
eemxp̃i impiis adclamando uocibus. scengius eius suꝑ
nos et super fili os nostros: Interea ruben concupis oen¬
damotus libinis in concubina patris sui preceps esferu¬
commisdrie considere returesse flagium inseripturis auae ni
propetio ẽ futuronam que per ruben primoten tuta popu¬
lusorimogenitus isnł ex cir eũ cisione sgnificatur quithiorum
con cuihins poluts idestlegem uetoris testamenti sepepueuat¬
consoummna cu la uit s quodaue in concubmacensie abribsam

Expanded text:
jamin terrestris figurabatur Hierusalem, quaejamin terrestris figurabatur Hierusalem, quaeejusdem Benjamin, cujus populus gravi matrem dolore affecit, effundendo sanguinem prophetarum. Insuper etiam in necem Christi impiis acclamando vocibus: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros . Interea Ruben concupiscentia motus libicommisit consideretur esse flagitium, in Scripturis tamen est prophetia futurorum: namque per Ruben primogenitum, populus primogenitus Israel ex circumcisione significatur. Qui thorum concubinae polluit: id est, legem veteris Testamenti saepe praevaricando commaculavit. Quod autem in
Abbreviated transcription (Latin):
ncumr eptemioribus diabolus corrumpte & ad glita nata est dru¬
macius cum ea : quia unitam sibi periniquitatẽ respicitet quia cũ
mens aculpã re sipiscit additur atq admissum flerẽ conatur
corruptȩ aũt spes ac secuntates: uacuas ante oculos uocati quatenus
tatẽ tristitiae subtrahat recte illi ad iungitur : tristẽque bla¬
ditiis diliniuit:modo enim ali orũ facta grauiora modo nilesse qđ
perpetratum est imodo miseri cordem dm̃ loquitur: modo ad huc
tem pussubse quens ad penitentiam polbcetur : ut dũ per haec
decepta mens ducitur ab itentione peniaentiae suspendatur : qua
suꝑ plcus qͣue nunc gaud& &iã in dehetis : e hinc loquitur
dr adia cob. ut habita& h betheb ubira chelcũ pa rera
beniamm. mortuaẽ: sed quid sibi uult qđ cum  eũdem
beniamin rachebpanara. uoea uit nomeneius filius dolo¬
nis mei nisi futuru prophetans &tribu paulum quilu¬
geret filius eclesia. per secutionis sua tempore aliter : ben¬

Expanded text:
curis exterioribus diabolus corrumpit. 3. Et agglutinata est anima ejus cum ea, quia unitam sibi per iniquitatem respicit; et quia cum mens a culpa resipiscit, humiliatur, atque admissum flere conatur; corruptor autem spes ac securitates vacuas ante oculos vocat, quatenus utilitatem tristitiae 334 subtrahat; recte illic adjungitur tristemque blanditiis delinit. 4. Modo enim facta aliorum graviora, modo nihil esse quod perpetratum est, modo misericordem Deum loquitur, modo adhuc tempus subsequens ad poenitentiam pollicetur. Ut dum per haec decepta mens ducitur, ab intentione poenitentiae suspendatur, quatesuppliciis, quae nunc gaudet etiam in delictis. 5. Dehinc loquitur Deus ad Jacob, ut habitaret in Bethel. Ibi Rachel cum pareret egitur. Sed quid sibi vult quod cum eumdem Benjamin Rachel pareret, vocavit nomen ejus, filius doloris mei, nisi futurum prophetans ex ejus tribu Paulum, qui affligeret filios Ecclesiae persecutionis suae tempore? Sive aliter per Ben
Abbreviated transcription (Latin):
testcctem a romcnis cccesccre acceperat sic & eius filii
te tharce quorum unus erat hero des patris nominea ppel¬
atus qui cum pilato in passionedñ concordaui: istier¬
go alienene us que ad eo non deputa bantur inregno illo mistieo
iii deorũ : ut ipsi iudei publice cla marent frondentes aduersus
xp̃m : nos non hac bemus regem nisi cescrẽ neque hoc uerũ nisi
illec uni uersccli dominatione romnorur: quippe &iã cesitr
bu iude regnum defecerat ueriendum eror xp̃o uero secluato¬
nincsiro dño qui non obesse seultum qui prodesset: hi oc er̃ fue¬
rat prpheratum non de ficiot pranceps e iude & dux defemo¬
bus eius̃ donec ueniat qui mitendus est : ⁊ ipse ẽ expectutiogentiũ :
iam isto tempore omni quoq: iagisterũ indecrũ &mistioa unde
xũi uocabatur uncio ipsea deseoeroti eo indum pro ph&lam da

Expanded text:
testatem a Romanis et a Caesare acceperat. sic et eius filii testatem a Romanis et a Caesare acceperat. sic et eius filii tetrarchae, quorum erat unus Herodes patris nomine appellatus, qui cum Pilato in passione domini concordauit. isti ergo alienigenae usque adeo non deputabantur in regno illo mystico Iudaeorum, ut ipsi Iudaei publice clamarent frendentes aduersus Christum: nos non habemus regem nisi Caesarem. neque hoc uerum nisi illa uniuersali dominatione Romanorum; quippe etiam Caesar bu Iudae regnum defecerat, ueniendum erat Christo, uero saluatori domino nostro, qui non obesset multumque prodesset. sic enim fuerat prophetatum: non deficiet princeps ex Iuda neque dux de femoribus eius, donec ueniat cui repromissum est. et ipse expectatio gentium. iam isto tempore omne quoque magisterium Iudaeorum et mystica — unde christi uocabantur — unctio ipsa defecerat secundum pr
Abbreviated transcription (Latin):
h abeat unde prodessepossit. ac que id perdat interraitia¬
ius porromalum est ab latȩuitȩ quod significat pellis quã
non adiutae quod significat meror eorũ : dr̃tam̃ amibos
occi disse dictus est :ubi figuratur regnum talibus ho¬
minibus ebstulissei tertius uero filius iude. quo dillimu¬
eri non iugitur. signi ficat tempus ex quo reger plebi iudeo
ceper detribu iude non fierqi deoerat quidẽ filius iudȩ
sed eum thamar manitũ non accipie lat quia erat eadem
tribus iudȩ sediam in populo uidȩ nemo regna bat:unde
qui pro phȩtando scienter uriles faeqntqualis da iuil
furteo sane tempore quo iam iudea coeperaet reges &tribu iuda
non habere. non est conput andus hero des maior in regibus eius
tani quã maritus thamar erat enim alienagena nec ei sacra¬
nento illo misti cȩ unctionis tamquam coniugali foedere cohe¬
rebat sed tecm quam &traneus dominabatux quam po¬

Expanded text:
habeat unde prodesse possit atque id perdat in terra? mahabeat unde prodesse possit atque id perdat in terra? maius porro malum est ablatae uitae, quod significat pellis, quam non adiutae, quod significat maeror eorum. deus tamen ambo occidisse dictus est: ubi figuratur regnum talibus hominibus abstulisse. tertius uero filius Iudae quod illi mulieri non iungitur, significat tempus, ex quo reges plebi Iudaeorum coeperunt de tribu Iuda non fieri. et ideo erat quidem filius Iudae, sed eum maritum Thamar non accipiebat, quia erat eadem tribus Iuda, sed iam populo inde nemo regnabat. unde et cui prophetando scienter utiles fuerunt, qualis Dauid fuit. eo sane tempore, quo iam Iudaea coeperat reges ex tribu Iuda non habere, non est computandus Herodes maior in regibus eius tamquam maritus Thamar; erat enim alienigena nec ei sacramento illo mysticae unctionis tamquam coniugali foedere cohaerebat, sed tamquam extraneus dominabatur: quam po
Abbreviated transcription (Latin):
inde retertami quã mariti ad iubebantur merito nom̃
eius amanitudo interpretatur : ipsa eium dño fellis poculum
dedit: duo enim generce principum quinon recte opera ban¬
tur in plebeunum eoꝵ qui obercent alterum eorum q
nihil proderant sgni ficatur in duobus filiis iudaequoꝵ
unus erat malignus uel seuus ante dm̃ alter in terra
fundebat semen nesmendar& ad fecundandã tha¬
mar: nec sunt amplius quam duogenera hominũ
inutilia generi humano nocentiũ alterũ prestare
nolentum & siquid boni habent in hacterrena uita
per dentium tamquã in terrã fun dentium: et quiama¬
lo prior ẽ ille qui noc&ille qui non prodẽ. Iacomaior
dicitur malignus illeminor & sequens qui funde bat sem̃
interrã: nomen quoque maionis qui uocaturher
inter pretatur pelli cius: qualibus tuncis induti sunt
primi hominss in poeia damnationis suaȩ dimisi ex para¬
dyso: sequentis autẽ nomen qui uocaturꝰ onan in terpre¬
tatur minor eorum quorum nisi quibur nhulprodẽ cim

Expanded text:
Juda reges tanquam mariti adhibebantur. Merito nomen ejus amaritudo interpretatur: ipsa enim Domino fellis poculum dedit. Duo enim genera principum, qui non recte operabantur in plebe: unum eorum qui oberant, alterum eorum qui nihil proderant, significantur in duobus filiis Judae, quorum unus erat malignus vel saevus ante Dominum, alter in terra fundebat semen, ne daret semen ad fecundandam Thamar. Nec sunt amplius quam duo genera hominum inutilia generi humano: unum nocentium, alterum praestare nolentium, et si quid boni habent in hac terrena vita perdentium, tanquam in terram fundentium, et qui a malo prior est, ille qui nocet illi qui non prodest. Ideo major dicitur malignus, ille minor et sequens qui fundebat semen in terram. Nomen quoque majoris, qui vocatur Her, interpprimi homines in poenam damnationis suae dimissi ex paradiso. sequentis autem nomen, qui uocabatur Aunan, interpretatur "maeror eorum". quorum, nisi quibus nihil prodest, cum
Abbreviated transcription (Latin):
sedenti ad uostium tabernaculi: cum que leuar s&. oculos
suos apparuerunt treruin stãter iuxta eum: quos cum ui¬
diss& ad orauit : &ait: ch̃e si iueni gratiam in oculistuis
lauen tur peder uest: &re quiercite sub arbore: & abiit

Expanded text:
sedenti in ostio tabesedenti in ostio tabesuos, apparuerunt tres viri stantes juxta eum. Quos cum vidisset, adoravit et ait: Domine, si inveni gratiam in oculis tuis, laventur pedes vestri, et quiescite sub arbore. Et abiit
Abbreviated transcription (Latin):
nis i xp̃s qui eb domade conpl&o hoc est posts abbatum re
surrexit : quoduero solum filios sedet seruos. uerna culos emꝑ¬
ticior circumcidi precepitad omner gratiã redemtioni
pertinere testatur: ub parentum motantur & nomina
u tomnia reso E nouitatem : nam abram quod antea uo¬
cabatur inter pra&atur pater exelsur: abraham pater
gentium : quo nomine pracnuntiabatur : quod multe gen¬
tes fidei eius uestigia sequerentur: illud autem quid sit qđ
cur autem periꝰat anima paruuli incircumcisi dum
ipsa pactum dĩ irritum non fecit. sed qui eum circum¬
dere neglexerumt nisi ut significar& quod par ubli non
secundum opus sed secundum originem in pnmiꝰ homine
pactum dĩ dis si pauerunt. in quo omnes peccauerunt. o¬
nar cuntur enĩ omner non propriae : sed orriginali¬
tio liber& peri anima eiur depopulosuo quia pactum dĩ
inritum fecit: quandoinadam originaliter &iam ipsepec

Expanded text:
nisi Christus qui, hebdomada completa, honisi Christus qui, hebdomada completa, hosurrexit? Quod vero non solum filios, sed et servos, et vernaculos, et emptitios, circumcidi praecipit, ad omnes gratiam redemptionis pertinere testatur. Ibi parentum mutantur et nomina, ut omnia resonent novitatem. Nam Abram, quod antea vocabatur, interpretatur pater excelsus, Abraham pater multarum. Quo nomine praenuntiabatur quod multae gentes fidei ejus vestigia sequerentur. Illud autem quid sit, quod Cur autem pereat anima parvuli incircumcisi, dum ipsa pactum Dei irritum non fecit, sed qui eum circumcidere neglexerunt, nisi ut significaret quod parvuli non secundum opus, sed secundum originem in primo homine pactum Dei dissipaverint, in quo omnes peccaverunt? Nascitur enim omnis non proprie, sed originalitio liberet, peribit anima ejus de populo suo, quia pactum Dei irritum fecit, quando in Adam originaliter etiam ipse pec