comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cauda id ẽ. potestate huius sdĩ uł minis quos¬
lib& confringentes uł commodis blandiantes
CT IN DIEBUS illis querent homines mortem
& noninuenient: & ct̃: Dies isti in quibus elec¬
ti querunt mortẽ intelleguntur ab ascensi¬
one dni usq ad finem scli: Specialit̃ aũt fi&
hoc temporibus antixp̃i homines in hoc loco
dccipiamus sacerdotes a ecclãrum p̃positos:
Qui cum uiderint tempore illo consurgere
contemplatione consistere. ut suit mortui
munido & om̃ibus scli actionibus & uiuant
dõ. Sedista querentibus fugi & mors abeis:
quia in solubile uinculũ regiminis adstrin¬
g& illos nec paterunt gregem sibi cõmissũ
relinquere inter ora luporũ Neforce
dampna gregum suꝑ eos reũtantur. & illis¬
t inpeccatum deputetur si eos errare: ꝓsui
ors ab eis : quia scĩ uiri ut dictum. ẽ. int̃
scandala huiꝰ scli secr&ea conusatione dõ ꝑ con¬
templationẽ in herere cupiunt: sed ꝓpter

Expanded text:
cauda, id est in potestate hujus saeculi, vel minis quoscauda, id est in potestate hujus saeculi, vel minis quoslibet confringentes, vel commodis blandientes. Et in diebus illis quaerent homines mortem, et non invenient eam. Dies isti quibus electi quaerent mortem intelliguntur ab ascensione Domini usque ad finem saeculi. Specialiter autem fiet hoc temporibus antichristi. Homines in hoc loco accipimus sacerdotes et ecclesiarum praepositos, qui cum viderint tempore illo tantum pravcontemplatione consistere, ut sint mundo mortui et omnibus saeculi actionibus, et vivant Deo. Sed ista quaerentibus fugiet mors ab eis, quia insolubile vinculum regiminis astringet illos, nec poterunt gregem sibi commissum relinquere in ora luporum, ne forte damna gregum super eos revertantur, et illis in peccatum reputetur, si eos errare aut pemors ab eis. Quia sancti viri, ut dictum est, inter scandala hujus saeculi secreta conversatione Deo per contemplationem inhaerere cupiunt, sed propter
Abbreviated transcription (Latin):
& ego in eum cummulti eadem sacram̃ta ꝑcipi¬
ant inquibus Nonhabieat xp̃c. quia non ad sa¬
lutem sed adiuditium suum manducant &bi¬
ũbis fateantur. sed habentes formã pi&atis
uirtutẽ eius abNegant. Quia consitent᷑ se nos¬
se dm̃ faccis aut Negant. Ꝙdatvaẽ illis
Ne occderent eos & ct̃: Ad superiora respi¬
ciunt ista: id ẽ. ad foenum. ad omẽ uiride
ad arbores quos mnbonũ intelleximus: & aquoꝵ
morte &lesione ꝓhibitȩ sunt locustae :
Sed ut cruciarent mensibus .U. Per quinq menses
intellegitur omne p̾sens te npus adnĩ scibe& as¬
censione usq ad finem scli. inquo heroici & ct̃i
infideles & impii adũsus aeccłam crassantur:
ET CRUCIATꝰeoꝵ ut cruciatus scorpii cũ ꝑcutit
hominem: Sicut eni scorpio a posteri oribus
uenena diffundit: ita illi rȩꝓbi abhis qͣ cito
transeunt. & in p̃senti relinquunt᷑. atq id eo
posteriora nuncupantur nocent : E hoc in

Expanded text:
et ego in illo . Cum multi eadem sacramenta percipiet ego in illo . Cum multi eadem sacramenta percipiant, in quibus non habitat Christus, quia non ad salutem, sed ad judicium suum manducant et bi eum tantum verbis fateantur, sed habentes formam pietatis, virtutem ejus abnegant, qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant. Et datum est illis ne occiderent eos. Ad superiora respiciunt ista, id est ad fenum, ad omne viride, ad arbores, quae in bonum intelleximus, et a quorum morte et laesione prohibitae sunt locustae. Sed ut cruciarent mensibus quinque. Per quinque menses intelligitur omne praesens tempus, a Domini scilicet ascensione usque ad finem saeculi, in quo haeretici et caeteri infideles et impii adversus Ecclesiam grassantur. Et cruciatus eorum ut cruciatus scorpii cum percutit hominem. Sicut enim scorpio a posterioribus venena diffundit, ita illi reprobi iis quae cito transeunt, et in praesenti relinquuntur, atque ideo posteriora nuncupantur, nocent, et hoc in
Abbreviated transcription (Latin):
aut uiride intelleguntur ꝓficientes. qui iã pos¬
sunt intellegere & capere quod ioħis dic̃. In pͥn¬
cipio erat ũbum. &ct̃: Porro arbores ꝑfeca qͥq
& fortes atq infide robusti sunt : qm̃ hi tales¬
iam temprationũ uentus ꝑ ferri possunt. sed
firma stabi litate ꝑdurant Dequib psalmis¬
ta P lantati in domodnĩ. in atriis domus dĩ
nr̃i florebunt: Sed & hic a toto pars. ẽ intel¬
legenda ut supra. Iuod duabus scilic& partib
ꝑ manentibus in aeccłã. aquarũ lesione ꝓ hiben¬
tur. locuste. tercia pereat Unde & statim sub¬
iungitur: Nisi tamtũ homines qui non habent
signum dĩ in frontibus suis sub audis digne Quia
non solum excluduntur illi qui excra aecclãm
sunt. iđ pagani. & iudei: sed &iam falsi xp̃iaru
Qui signum portant in corpore. quibaptizati
sunt & inaecclã consistunt. sed tamen fidea
quã habere uidentur oꝑibus maculant. Idõq
leduntur. Tale .ẽ. &illud Quimanducat̃ carnẽ
meam & bibit sanguinem meum: in meman&

Expanded text:
roficientes, qui jam possunt intelligere et capere quod Joannes dicit. In principio erat verbum . Porro arbores perfecti quique et fortes atque in fide robusti sunt, quoniam hi tales tentationum ventos perferre possunt, et firma stabilitate perdurant. De quibus Psalmista: Plantati in domo Domini, in atriis domus Dei nostri florebunt . Sed et hic a toto pars intelligenda est, ut supra, qua duabus scilicet partibus permanentibus in Ecclesia, a quarum laesione prohibentur locustae, tertia pereat. Unde et statim subjungitur: Nisi tantum homines, qui non habent signum Dei in frontibus suis, subaudi digne, quia non solum excluduntur illi qui extra Ecclesiam sunt, id est pagani et Judaei, sed etiam falsi Christiani, qui signum portant in corpore, qui baptizati sunt, et in Ecclesia consistunt, sed tamen fidem quam habere videntur, operibus maculant, ideoque laeduntur. Tale est illud: Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet,
Abbreviated transcription (Latin):
Adusatur & extollitur supra omne qđ dr̃
ds̃ adut quod co litur. Igne ardet . hoc. ẽ.
malicia & inuidia torquetur. Unde
& primũ homine idcrco decepit: quia in uidit
ei locũ quem ipse ꝑdiderat Missus ẽ. in mare
hoc ẽ in hunc mundũ. & in cordibus reprobo¬
rũ habitare cepit Canente itaq angło tuba
mons magnus igne ardens missus. ẽ. in mare.
quia p̃dicante aecclã in suis pͣdicatoribus exclu
in eis ante Non fuerit: sed quo eiecs abistis
amplius reprobis dominari cepit Facta est
terua pars maris sanguis. Sic uisum . ẽ fac¬
tum inmare: sicut olim fuerat factũ in aegipto
ad egressum filiorum isrł: Porro ꝑ aquam in
sanguinem uersam sapientia carnalis intelle¬
gitur. Quae insanguinem utitur. quando aꝑte
male agere ꝑ suad&. non solũ eos qui extra
aecclam̃ sunt. sed etiam hereticos & falsos xp̃i¬
anos. qui suas uoluntates sequi desiderantes
p̃diccũ sensũ intelleguntur heretici. fal
corpore: mortui sut inanima. & in hoc

Expanded text:
abitur et extolletur super omne quod dicitur Deus aut quod colitur . Igne ardet, hoc est, malitia et invidia torquetur. Unde et primum hominem idcirco decepit, quia invidit ei locum quem ipse perdiderat. Missus est in mare, hoc est, in mundum, et in cordibus reproborum habitare coepit. Canente itaque tuba angelo, mons magnus igne ardens missus est in mare, quia praedicante Ecclesia in suis doctoribus, excluin eis ante non fuerit, sed quod abjectus ab istis, eo amplius reprobis damnari coepit. Et facta est tertia pars maris sanguis. Sic visum est illi factum in mari, sicut olim fuerat factum in Aegypto, ad egressum filiorum Israel. Porro per aquam in sanguinem versam, sapientia carnalis intelligitur, quae in sanguinem vertitur, quando aperte mala agere persuadet, non solum eos qui extra Ecclesiam, sed etiam haereticos et falsos christianos qui suas voluntates sequi desiderantes, praedictum sensum, intelliguntur haeretici, falsi corpore, mortui sunt in anima, et in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ne quae facta . ẽ. temporibus scõꝵ martirũ.
Ad huc uͦ duo restare dnr. uł narranda uel
posteriore tempore sub antixp̃o ad unplen¬
sda &sextus angelus tuba cecinit. & audi¬
uit uocem unã excornibus altaris aurei qđ ÷
clam: dequa fumꝰ compunctionis ad dnidi¬
rigitur Bene aut̃ altare aureum dr̃ quia
profecto aeccla iustorum sempit̾na sapien¬
tia illustratur. de qua salomon dic̃ Acci¬
pite sapientiã sicut aurũ Recte quoque
ante oculos di. eẽ dr̃: quia suꝑno respectu
p̃dicatores Unde & inuecerr testam̃to
sepe legimꝰ sanguinẽ suꝑ cornua altaris
positum ignificabantur enĩ in hoc sic̃
martires propͥo sanguine ꝑ fundendi
Unũ aut cornu altaris hic specialit᷑ posi
sexto anglo. iđ omĩ aecclẽ ut soluat quatuor an¬
głos ꝑ quos. quatuor regna principalia. & iii.
potestates ipsoꝵ atq omne corpus diaboliin
intelligit᷑. Soluit uͦ aeccła quatuor angłos.¬

Expanded text:
ne quae facta est temporibus sanctorum martyrum, ne quae facta est temporibus sanctorum martyrum, adhuc vero duo restare dicuntur narranda, vel posteriore tempore sub antichristo adimplenda. Et sextus angelus tuba cecinit, et audivi vocem unam ex cornibus altaris aurei, quod est clesiam, de qua fumus compunctionis ad Deum dirigitur. Bene altare aureum dicitur, quia profecto Ecclesia justorum sempiterna sapientia illustratur, de qua Salomon dicit: Accipite sapientiam sicut aurum. Recte quoque ante oculos Dei esse dicitur, quia superno respectu praedicatores. Unde et in Veteri Testamento saepe legimus sanguinem super cornua altaris positum: significabantur enim in hoc sancti martyres proprio sanguine perfundendi. Unum hoc cornu altaris hic specialiter posisexto angelo, id est omni Ecclesiae, ut solvat quatuor angelos, per quos quatuor regna principalia, et quatuor potestates illorum atque omne corpus diaboli intelligitur. Solvit vero Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
& labaddon. dicendum. sicut beatus hie¬
roni mus dicit in hebraicis interpͣtationib
Quid sit aut grece labaddon. hebraice
apollior exponitur cum sub ditur La¬
TINE habet Nom̃ exterminans. In his
quippe Nominibus diabolus intelligitur:
qui homines extermminat .I. extra patriã
celestem emittit. Qui audituri sunt. dis¬
cedite ame maledica inignem aec̃num
Excerminabunt enim isti quibus hoc dicet᷑:
braice. & latine. quia iste tres lingue tunc
uigebant. Hic ẽ ihc rex iudeorũ. Ita ⁊ hic no¬
m̃ diaboli qui nouissimo tempore ꝑditũ homi¬
nem ingredi&ur: quiq se xpm̃. eẽ mencictur
tribus linguis expͥmit᷑: Qui recte ext̃minans
dĩ quia sicut xp̃o congregandi sic diabolo con¬
gruit nom̃ ext̃min andi. Unde ẽ. Qurnon col¬
aquila uolans ꝑ medium cęlũ. tria uae pre¬
dixerit uentura. Iuorũ unũ abisse descri¬
bitur innarratione p̃ cedenti uł int tribulatio¬

Expanded text:
et labbadon dicendum, sicut beatus Hieet labbadon dicendum, sicut beatus Hieronymus dicit in Hebraicis interpretationibus. Quid sit autem Hebraice labbadon, Graece apollyon exprimitur cum subditur, Latine habet nomen exterminans. In his quippe nominibus diabolus intelligitur, qui homines exterminat, id est extra patriam coelestem emittit, qui audituri sunt: Disceaite a me, maledicti, in ignem aeternum . Exterminabuntur enim injusti, quibus hoc dicetur, id ce, Hebraice et Latine, quia istae tres linguae tunc vigebant: Hic est Jesus rex Judaeorum . Ita et hic nomen diaboli, qui novissimo tempore perditum hominem ingredietur, quique se Christum esse mentietur, tribus linguis exprimitur. Qui recte exterminans dicitur, quia sicut Christo congregandi, sic diabolo congruit nomen exterminandi. Unde est: Qui non colaquila volans per medium coelum, tria vae praedixit futura quorum unum abiisse describitur in narratione praecedenti, vel in tribulatio
Abbreviated transcription (Latin):
tia & error peccatũ ẽ: Quod sequitur potestas¬
eoꝵ Nocere hominibus m̃sibus .U. rep&ita sen¬
tentia.ẽ. ꝑ quam p̃sens uita iterato ex pͥmitur
& supra quidẽ potestatem lo custȩ accepissere¬
ferunt᷑ ut m̃sibus .u. homines cruciarent Nec eos
occiderent: hic uͦ eorumdẽ mñsiũ Numero Noce¬
re hominibus facultatẽ habere ꝑ hibentur. Qđ
lis. quia & illos cruciant sed non occidunt. Istos
uͦ non cruciant sed nocendo ꝑimunt: Ha
BEBANT suꝑ se regem anglm̃ abissi. iđ diabolĩ
qui .ẽ. princeps omnium reproborum. Ipse¬
.ẽ enim rex suꝑ om̃s filios suꝑbiȩ. Non quo ipse¬
iequa hominum creauerit aut regat: sed qđ suꝑ
eos dominationem exerc& quossibi ꝑpeccatũ
seruos ad dic̃: CUINOM hebraicae labad
don & ct̃. Quod in quibusdam codicibus inue¬
nitur seriptum ab ad don. ubi scilic& pͥmũ ÷
a: falso scriptum ẽ & uitio scriptorum
faccum.ẽ. sed .l. primum ibi .ẽ. ponendũ.

Expanded text:
trina error et peccatum etrina error et peccatum eearum nocere hominibus mensibus quinque, repetita sententia est, per quam praesens vita iterato exprimitur. Et supra quidem potestatem locustae accepisse referuntur, ut mensibus quinque homines cruciarent, nec eos occiderent. Hic vero eorumdem mensium numero nocere hominibus facultatem habere perhibentur. Quod  est, quia et illos cruciant, sed non occidunt: istos vero non cruciant, sed nocendo perimunt. Et habebant super se regem angelum abyssi. Id est diabolum, qui est princeps omnium reproborum, ipse est rex super omnes filios superbiae, non quo ipse hominem creaverit aut regat, sed quo super eos dominationem exerceat, quos sibi per peccatum servos addicit. Cui nomen Hebraice labbadns. Quod in quibusdam codicibus invenitur scriptum abadon, ubi scilicet primum est a, sed falso scriptum est, et vitio scriptoris factum; sed primum ibi ponendum l,
Abbreviated transcription (Latin):
curruum equorum currentium inbellum:
N am currꝰ quando abstabulis ꝓdeunt: diuisi ab
inuicem se iuncti incedere solent usque quo
ad locum certaminis uenientes coniungantur.
& pariuoto pugnant: Ita & heretici semetipsos
diuidunt & contrariossibi errares ꝓferunt :¬
U tũbigta ł otinus Negat xpm̃ ante mariam
fuisse: sed exipsa initium dicit eam supsisse.
& uerum corpꝰ habuisse Econtra arrius dic̃
eum ante sclã Natũ: sed creaturam. eẽ. Simi¬
ti inueniunt errores ualde sibi contrariosi:
Sed quamuis interse dissideant: tam̃ contra¬
caudas ut supradictum. ẽ: potentia tem po¬
ralis intellegitur. ꝑ quam Nocent coniungen¬
tes suo errori principes huiꝰ sclĩ. Uerũ qđ
suꝑius fuerat p̃ter missum decaudis scor¬
pionum. hc adiungitur cum dr̃. & aculei in cau¬
dis earum:. Quid sit aculeus incaudis locustarum:
taua tua. ubi. ẽ aculeus tuus: stimulus dut̃ mor¬
tis peciatum . ẽ Constat gͦ quia omis illorũ poten¬

Expanded text:
curruum equorum multorum currentium in bellum. curruum equorum multorum currentium in bellum. Nam currus, quando a stabulis prodeunt, divisi ab invicem et seiuncti incedere solent, usquequo ad locum certaminis venientes coniungantur et pari voto pugnent. Ita hdividunt, et contrarios sibi errores proferunt, verbi gratia: Photinus negat Christum ante Mariam fuisse, sed ex ipsa initium dicit eum sumpsisse, et verum corpus habuisse. Econtra, Arius dicit eum ante saecula natum et creaturam esse. Simicii inveniunt errores valde sibi contrarios: sed quamvis inter se dissideant, tamen unacaudas, ut supra dictum est, potentia temporalis intelligitur, per quam nocent conjungentes suo errori principes hujus saeculi. Verum quod superius fuerat praetermissum de caudis scorpionum, hic adjungitur cum dicitur: Et aculei in caudis eorum. Quid sit aculeus in caudis locustarum, toria tua, ubi est aculeus tuus? Stimulus autem mortis peccatum est. Constat ergo, quod omnis illorum doc
Abbreviated transcription (Latin):
scribitur. &TABEBANT Ioricas sicut lo¬
ricas ferreas Ploricas obfirmata & dura
ꝑũsorũ hominũ corda monstrantur. quia
sicut homo lorica munitur ne ictibus
telorum uulneretur. ita illi sua obstina¬
tione muniuntur ne sagitta ueritatis ad cor illo¬
rum ueniat: & ita defendunt ꝑ fidiam ueluti
fideles ueritatẽ.: sicq m̃datio dediti contemp¬
nunt obedire uerreati. & Notandum quam
aptasit hereticorum in singulis speciebus com¬
paratio. qui & in locustis elati & uanii & incau¬
dis scorpionum uenenati. & in equis lasciui de
uani. & in humana facie simulatione callidi.
& in capillis mulierũ moribus in compositi &
in dentibus leonum foetidi. & in loricis ferreis
corde Notantur ꝑ fidi: ETUOX ALARVM
earum sicut uox curruũ equoꝵ multorũ cur¬
rentium inbellũ Quod suꝑius ꝑ caudas. hoc
designatur. hic ꝑ alas locustarum. idđ potentia
her&icorum uł doctrina elata quam ips: eli¬
gunt Quarum uox &iam bene similis dicit᷑¬

Expanded text:
tor. Et habebant loricas sicut loricas ferreas. Per loricas obfirmata et dura perversorum hominum corda monstrantur, quia sicut homo lorica munitur, ne ictibus telorum vulneretur, ita illi sua obstinatione muniuntur, ne sagitta veritatis ad corda illorum veniat, et ita defendunt perfidiam, sicut fideles veritatem, sicque mendacio dediti, contemnunt obedire veritati. Et notandum quam apta sit haereticorum in singulis speciebus comparatio, qui et in locustis elati et vani, et in caudis scorpionum venenati, et in equis lascivi ac vani, et in humana facie simulatione callidi, et in capillis mulierum moribus incompositi, et in dentibus leonum fetidi, et in loricis ferreis corde notantur perfidi. Et vox alarum earum sicut vox curruum equorum multorum currentium ad bellum. Quod superius per caudas, hoc designatur hic per alas locustarum, id est potentia haereticorum, vel doctrina electa, quam ipsi eligunt. Quarum vox etiam bene similis dicit
Abbreviated transcription (Latin):
nabunt᷑. qui cũ horũ om̃iũ nihil habuerint
solummꝰ quia ꝑ naturalẽ legem dm̃ Noncog¬
nouer̃ peribunt Cũ enĩ debuissent consi¬
derare & attendere ut creatorem cȩli & trȩ
& omniũ rerũ colerent & ad orarent. relinquen¬
tes creatorem. coeper ad orare oꝑa manuum
suarũ. aurea. lapidea & lignea. & ct̃. Quȩneq
uidere poss: neq audire quia spc̃ non . ẽ. in eis.
& non egerunt penitentiã asuis homicidiis: qͥb
in mundicia carnis cessarent: aut abidolatria
neq a furtis suis. quia inuicem sibi unus quisq
quaepoterat furabatur De quorum ꝓfecto con¬
ũsatione inpenitenti nunc oꝑis intentio Ñ
sinit amplius loqui p̃sertum cum & hic liber
in longũ prot̾accus debta finis terminum as¬

Expanded text:
nabuntur, qui horum omnium nihil habuerunt, et solummodo, quia per naturalem legem Deum non cognoverunt peribunt. Cum enim debuissent considerare et attendere, ut Creatorem coeli et terrae et omnium rerum colerent et adorarent, relinquentes Creatorem, coeperunt adorare opera manuum suarum aurea et lapidea et lignea, quae neque videre possunt, neque audire, quia spiritus non est in eis. Et non egerunt poenitentiam a suis homicidiis, quibus immunditia carnis cessarent, aut ab idololatria, neque a furtis suis, quia sibi invicem unusquisque quae poterat, furabatur. De quorum profecto conversatione impoenitenti, nunc operis intentio non sinit amplius loqui, praesertim cum et hic liber in longum protractus debiti finis terminum exs
Abbreviated transcription (Latin):
anglĩ. id.ẽ. om̃s demones. & omne corpus diaboli
illud tempus intelligi potest: quia & horis gra¬
datim diem & diebus menses & mensibus certũ
.e annos expleri: Parati aut̃ sunt demones ut
occidant teruam partem hominũ. quia nimirũ
Nocendi oportunitatem semꝑ prestolantur:
Unde nec inmerito delocustis p̃missum. ẽ: quod
eẽnt. similes equis paratis in proelium. Tertia
aũt pars. ita ut supra intellegitur Et NMERꝰ
equestris exercitus uicies. milies. denamilia.
audiui numerum eorũ. In hoc rumero omis
loco debemus intellegere demones quimalis
p̃sident . & in eorum cordibus habitant. Ui¬
transit sicut ubigrã cumdr̃: septies septuagin¬

Expanded text:
ngeli, id est daemones, et omne corpus diaboli.illud tempus intelligi potest, quia et horis gradatim diem, et diebus menses, et mensibus certum est annum expleri. Parati sunt daemones ut occidant tertiam partem hominum, quia nimirum nocendi opportunitatem semper praestolantur. Unde nec immerito de locustis praemissum est, quod essent similes equis paratis ad praelium. Tertia autem pars ita ut supra intelligitur. Et numerus equestris exercitus vicies millies dena millia. Et audivi numerum eorum. In hoc numero omnis loco debemus intelligere daemones, qui malis praesident et in eorum cordibus habitant. Vitransit, sicut verbi gratia, cum dicitur septi
Abbreviated transcription (Latin):
cccc .xc Quando aut̃ aduerbialit̾ ꝓfertur:
nihil aliud intellegitur. nisi quod ipse Nu¬
merus sonat Unde ⁊in genesi dr̃. Delac¬
mech uͦ septuagiaes septies ultio dabitur Ui¬
ues itaq milies oms significant reꝓbos Dena
unt. & quia plures sunt reꝓbi quam iusti:
duplex numerꝰ reproborum opponitur con

Expanded text:
. Quando autem adverbialiter proferuntur nihil aliud intelligitur, nisi quod ipse numerus sonat. Unde et in Genesi legitur: De Lamech vero septuagies septies ultio dabitur . Vicies itaque millies omnes significat reprobos: dena unt. Et quia plures reprobi quam justi, duplex numerus reproborum opponitur cont
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi corpꝰ dñi intelligere debemꝰ: tunc et̃
accepit turibulũ : quando sue diuinitati nrãm
coniunxit mortalitatẽ : Qđ turibulũ bene
aureũ dr̃: quia uidelic& in ipsos om̃s thesau¬
ri sapienciȩ & scientiȩ Uerbũ enĩ ⁊ homo:¬
una .ẽ. sapientia dequa scriptum. ẽ. Accipi¬
te sapientiã sicut aurũ: Possumꝰ ⁊ ꝑturibu¬
lũ aureũ inquo cremant᷑ aromata intelle¬
gere aecclã: quae igne diuini amoris accen¬
sa. mundas addm̃ dirigit orationes dicens
cum psalmista Dirigatur oratio mea si c̃
incensũ in conspectu tuo Nam & ipsa sapi¬
encia. ẽ. repleca.: quã ab ipso suo ꝑcepit ca¬
pite. Et Data sunt illi incensa multa.¬
& ct̃. Quid incensa significent. & supra dic¬
tũ .ẽ. & hic aperte manifestatur. cũ subdit᷑
ut dar& deorationibus scõꝵ omiũ suꝑ alta¬
re aureũ. quod ẽ antechironũ: Ipsi enĩ angło
cdant᷑ incensa ut ea suꝑ altare. hoc. ẽ. super
seipsum offerat dõ patri. ꝑ quem oracio¬

Expanded text:
nisi corpus Domini intelligere debemus? Tunc enim accepit thuribulum, quando suae divinitati nostram conjunxit mortalitatem, quod thuribulum bene aureum dicitur, quia videlicet in ipso sunt omnes thesauri sapientiae et scientia est sapientia, de qua scriptum est: Accipite sapientiam sicut aurum. Possumus et per thuribulum aureum, in quo cremantur aromata, intelligere Ecclesiam, quae igne divini amoris accensa, mundas ad Deum dirigit orationes, dicens cum Psalmista: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Nam et ipsa sapientia repleta est, quam ab ipso suo percepit capite. Et data sunt illi incensa multa. Quid incensa significent, et supradictum est, et hic aperte manifestestatur, cum subditur: Ut daret de orationibus sanctorum omnium super altare aureum, quod est ante thronum. Ipsi enim angelo dantur incensa, ut ea super altare, hoc est, super semetipsum offerat Deo Patri, per quem oratio
Abbreviated transcription (Latin):
ipse .ẽ. uerus pontifex futuroꝵ bonorum:
Sacerdotis quippe ministeriũ. ẽ. altari as¬
mare Ipse .ẽ. enĩ angls angłoꝵ. & pontifex
offert. semetipsã in actans ut hostia uiua
& rationabilis fiat. Ante hoc altare stat
& sacerdotes singulis suis orationibus. eius
memoriã faciunt: ut ꝑ illũ ex audiant᷑
intuendũ qđ iolis itahȩc sollicite descripsit di¬
cens uenit. & stetit Uenire quippe adhuma¬
nitatẽ ꝑtin&: ꝑ quã habuit transire de loco
adlocũ. Stare aut̃ ad diuinitatẽ ꝑ quã ubiq. p̃¬
sensẽ iuxta illud Celũ & terrã: ego impleo:

Expanded text:
ipse est verus pontifex futurorum bonorum. Sacerdotis quippe ministerium est altari asmare. Ipse est enim angelus angelorum, et pontifex offert, semetipsum mactans, ut hostia viva et rationalibus fiat, ante hoc altare enim et sacerdotes singulis suis orationibus ejus memoriam faciunt, ut per illum exaudiantur, intuendum, quod Joannes ita haec descripsit, dicens: Venit et stetit. Venire quippe ad humanitatem pertinet, per quam habuit transire de loco ad locum: stare autem ad divinitatem, per quam ubique praesens est, juxta illud: Coelum et terram ego impl
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ psalmistam dñsdic̃. Ego confirmaui colũ¬
nas ei. ET HABEBAT Inmanu sua libellua
aꝑtũ. Suꝑius legimꝰ. qđ uiderit librũ signatũ
sigillis .uii. Perque uetustam̃tũ designatur
plenũ multimoda obscuritate. Hicaut ꝑ libel
tã apte Nun in libello aꝑto roui testam̃ti
reuelata cla ruisse significat᷑ grã. Ipse enin
apparens in carne qđ ut tellegit̾ ꝑ faciem angli:
ea quae. latebant pascendo. moriendo. amor¬
tuis resurgendo. ad celos ascendendo aperuit:
ET POSUIT. pedẽ suũ dextrũ supra mare. si¬
nuistrũ aut̃ suꝑ t̾ram ꝑdextrũ pedẽ illa
significantur m̃bra q̃ nullis adũ sitatibus¬

Expanded text:
tam dicitur: Ego confirmavi columnas ejus . Et habebat in manu sua librum apertum. Superius legimus quod viderit librum signatum sigillis septem, per quem Vetus Testamentum designatur, plenum multimoda obscuritate. Hic autem per lta, apte nunc in libello aperto Novi Testamenti revelata claruisse significatur gratia, ipse enim apparens in carne, quae intelligitur per faciem angeli, ea quae latebant nascendo, moriendo, a mortuis resurgendo, et ad coelos ascendendo aperuit. Et posuit pedem suum dextrum super mare, sinistrum autem super terram. Per dextrum pedem illa significantur m
Abbreviated transcription (Latin):
scds̃. tercuis. &ct̃ : Ipse aut̃ designatur ꝑ stellam
qui & ꝑmontẽ. antiquus uidelio& hostis qui int̃
coera clara celi lumina creatus. primũ adhuc
tantũ Non retin&. Non quod luceat : sed qui a¬
se in angłm lucus trans figurat. Nam & in celo stel¬
la magna lucifer appellatur. qui pc&is luc&
&am p̃e&is sideribus id ẽ angelicis spiritibus
luxit. racte non simpliciẽ. stella sed cum ad di¬
tam̃to stella magna uocatur Cecidit decelo:
illud. Uidebam satana quasi fulgur de coelo
cadentẽ. quia uͦ postquã cecidit humano ge¬
Neri inuidit. tamquã facula ardens appella¬
ri debuit. quia uidelic & ardens inuidia tocũ
mundũ comsumpsit: Unde. ẽ. Inuidia diaboli
mors introiuit in orbem terrarũ. Et cecidit
interciã partẽ fluminũ & in fontes aquarum:
Quod sunt flumina : hoc sunt & fontes : Flumina
enĩ a fontibus oriunt᷑ & sic ad mare currunt
Aquȩ aut̃ multȩ: populi multi sunt. Idõque
hic flumixa uł fontes ipsos significant he

Expanded text:
caeteri. Ipse autem designatur per stellam, qui et per montem, antiquus videlicet hostis, qui inter caetera coeli clara lumina creatus, primum adhuc tantum nomen retinet, non quod luceat, sed quia in angelum lucis se transfigurat. Nam et in coelo stella magna Lucifer appellatur, quae prae caetecaeteris sideribus, id est angelicis spiritibus luxit, recte non simpliciter stella, sed cum additamento stella magna vocatur. Cecidit de coelo, illud: Videbam Satanam quasi fulgur de coelo cadentem Quia vero postquam cecidit humano generi invidit, merito tanquam facula ardens appellari debuit, quia videlicet ardet invidia, et totum mundum consumpsit. Unde est: Invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum . Et cecidit in tertiam partem fluminum, et in fontes aquarum. Quod sunt flumina, hoc sunt et fontes. Flumina enim a fontibus oriuntur, et sic ad mare currunt. Aquae autem multae, populi multi sunt. Ideoque hic flumina vel fontes ipsos haereticos sign
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ ꝑ mediã aeclam̃ p̃dicando currunt que
celum appellat᷑. quia sedes ẽ dĩ: Quod aut dic
ioħs uidisse se & audisse uocem unius aquilae.
ostendit ꝓculdubio quia inspiritali uisione
hoc est uidere quod audire. hoc audire quod
uidere: Tria uae: aeterniã significant dampna¬
tionẽ quae intrium angelorũ uocibus qui secur¬
tur contin&. Quod uͦ non dep̃cedentium qua¬
tuor angeloꝵ uocibus. sed d&rium subsequen¬
nimirũ aꝑte innuit quia eleccorũ a ecclesia
uenturas diũsȩ calamitatis plagas lugere simul
ac̃ p̃dicare se uid &. Ac su psa a ecclã dice¬
r& rȩpboꝵ ꝑditionẽ ꝑ totum tempꝰ p̃sentis

Expanded text:
 currunt, quae coelum appellatur, quia sedes Dei est. Quod autem dicit Joannes, Vidi et audivi vocem unius aquilae, ostendit procul dubio quia in spirituali visione hoc est videre, quod audire, hoc audire, quod videre. Tria vae aeternam significant damnationem, quae in trium angelorum vocibus, qui sequuntur, continetur. Quod vero non de praecedentium quatuor angelorum vocibus, sed trium subsequentis, nimirum aperte innuit, quia electorum Ecclesia venturas diversae calamitatis plagas lugere simul ac praedicare non cessat, ac si ipsa Ecclesia diceret: Reproborum perditionem per totum tempus praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ morte aet̃na . ET QUARTꝰ angelus
tuba cetinit: & ꝑ cussa. ẽ. teruia pars solis. & ct̃
Psolem. lunã. & stellas in hoc loco aecclam ire¬
telligere debemus. q̃ obscurata. ẽ. in tercia sui
parte duabus parcibus ꝑ manentibus inclari¬
tate in bonis scilic& p̃latis & subditis. in
doctoribus. & auditoribus Ipsa enim aecclã
solis nomine Noncupatur. sict incanticis
canticorum dr̃ Quae . ẽ ista quae asceridit
quasi aurora consurgens. pulchira. ut buna.

Expanded text:
quantum morte animae. Et quartus angelus quantum morte animae. Et quartus angelus tuba cecinit, et percussa est tertia pars solis, et lunam et stellas in hoc loco Ecclesiam intelligere debemus, quae obscurata in tertia sui parte, duabus partibus permanentibus in claritate, in bonis praelatis et subditis, in doctoribus et auditoribus. Ipsa enim Ecclesia solis nomine nuncupatur, sicut in Canticis canticorum dicitur: Quae est ista quae ascendit sicut aurora consurg
Abbreviated transcription (Latin):
fidei conũter̃ in amaritudinẽ ꝑfidiȩ & erro¬
& doctrina in amarteudinem u̾sa ẽ. Ciectus
erum abelectis antiquus hostis: dum reprobos
inuadit mendatu illos uenerio inficit Men¬
datium aut nonsolum ꝑũsȩ credulitatis: ue¬
rum &iam male oꝑationis noxam intellige¬
re debemꝰ: Quod enim scã aeccłã insacris pa¬
ginis recte fidei congruere doc&. hoc he¬
rolici. udei. atq phulo sophi in prauum dog¬
ma conũtunt. Q quod illa ad incrementa
uirtutum. hoc praue uiuentes eatholiu. ad
incitam̃ta uitiorum utuntur. Quamuis aut̃¬
& illi dedõ multa intellegant. &isti quedam
salutaria ꝑagant : totum tam̃ amarum. ẽ.
quod &illorũ ũba sonant: &istorum oꝑa cla¬
mant. ET MUITI hominũ mortui sunt ex aqͥs
quia amare factȩ sune: id ẽ. exdoctrina he¬
reticorũ ꝑfida & amara multi perierunt
Multos siquidem habuerunte discipulos qui eoꝵ
exempla doctrina sunt secuti Qui omnes
mortui sunt: Non tantum morte corporis.

Expanded text:
ei converterunt in amaritudinem perfidiae et erroet doctrina in amaritudinem versa est. Ejectus enim ab electis antiquus hostis, dum reprobos invadit mendacio, illos veneno inficit. Mendacium autem non solum perversae credulitatis, verum etiam malae operationis noxam intelligere debemus. Quod enim sancta Ecclesia in sacris paginis rectae fidei congruere docet, hoc haeretici, Judaei, atque philosophi in pravum dogma convertunt; et quo illi ad incrementa virtutum, hoc prave viventes catholici ad incitamenta vitiorum utuntur. Quamvis autem et illi de Domino multa intelligant, et isti quaedam salutaria peragant, totum tamen amarissimum est, quod et illorum verba sonant, et istorum opera clamant. Et multi hominum mortui sunt ex aquis, quae amarae factae sunt. Id est ex doctrina haereticorum perfida et amara multi perierunt. Multos siquidem habuerunt discipulos, qui eorum exempla et doctrinam sunt secuti, qui omnes mortui sunt, non tantum morte corporis
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ addit &omne foenũ uiride combustũ¬
ẽ: repecita sententia. ẽ. In tercia scilicet¬
parte sicut & supra .i. memorata pars maloꝵ
Qui foenum sunt hoc. ẽ. in lecebrosi & uolup¬
tuosi luxuriam suam sequentes. Detalib.
ꝓph&ca dic̃ Omis caro foenũ. & omis gloria
eiꝰ ut flos feni. Quo contra qui depanibus
dnĩ reficiuitt᷑ suꝑ foenum discumbunt: qr
oms in se carnales uoluptates comprimunt::
ET Scds angelus tuba cecinit. & tam quam
mons magnus igne ardens missus. ẽ. inmare¬
& ct̃: Mons magnus diabolus. ẽ qui se ex¬
tollit in altitudinem suꝑbiȩ. Unde et in
principio suȩ creationis uoluit fieri simił
illi dequo scriptum. ẽ Crit in nouissimis
diebus p̃paratus mons domus dñi dicens.¬

Expanded text:
autem omne fenum viride combustuautem omne fenum viride combustu repetita sententia est, in tertia parte scilicet, sicut et supra, id est memorata pars malorum qui fenum sunt, hoc est, illecebrosi et voluptuosi, luxuriam suam sequentes. De talibus propheta dicit: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus ut flos feni . Quo contra: Qui de panibus Dei reficiuntur, super fenum discumbunt, quia omnes in se carnales voluptates comprimunt. Et secundus angelus tuba cecinit, et tanquam mons magnus igne ardens missus est in mare. Mons magnus est diabolus, qui se extollit in altitudinem superbiae, unde et in principio suae creationis voluit fieri similis illi de quo scriptum est: Erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ designantur : suꝑ quos ira om̃pis dĩ
cadit: Sed cum dr̃ quod terua pars terrȩ
combusta. ẽ sic uidentur hec ũba sonare
quasi in duabus parcibus eleccorum plu¬
res remanserint: quam in tercia perierint:
Ded non .ẽ. ita quia scriptum. ẽ Multis
uocati: pauciuero electi Induabus itaq
partibus comp̃henduntur om̃s boni qui
diuisi sunt induali numero: id. ẽ inbonis¬
pͣlatis & subi ectis. in p̃dicatoribus. & du¬
ditoribus D e quibus supra diccum est
Seatus qui legit & qui audiunt uerba
ꝓplieciȩ huius. Intercia aut̃ parte:
guine. iđ uindicta homicidii & ceterorum
peccatoꝵ q̃ ꝑ sangunem intelleguntur:
uxta illud: lib̾ame desanguinibus.  Uerum
hoc ẽ. terra quod arbores. iđ malorũ summa:
psienĩ sunt terra terrena querentes. ipsiq¬
sunt arbores int fabilitate Nutantes. de qͥb
ꝑ apostolũ dr̃. Hisunt arbores autum nales
infructuose. eradicatȩ. bis mortue. Quod

Expanded text:
homines designantur, super quos ira omnipotentis Dei homines designantur, super quos ira omnipotentis Dei cadit. Sed cum dictum est, quod tertia pars terrae combusta est, sic videntur, haec verba sonare, quasi in duabus partibus electorum plures remanserint, quam in tertia perierint, sed non est ita, quia scriptum est: Multi sunt vocati, pauci vero electi. In duabus itaque partibus comprehenduntur omnes boni, qui divisi sunt in duali numero, id est, in praelatis et subjectis, in praedicatoribus et auditoribus, de quibus supradictum est: Beatus qui legit et audit verba prophetiae hujus. In tertia autem parteguine, id est, vindicta homicidii et caeterorum peccatorum, quae per sanguinem intelliguntur, juxta illud: Libera me de sanguinibus . Verum hoc est terra, quod arbores, id est malorum summa. Ipsi enim sunt terra quaerentes terrena, ipsi quoque arbores instabilitate nutantes, de quibus per Apostolum dicitur: Hi sunt arbores autumnales, infructuosae, eradicatae, bis mortuae. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgrandine ira omĩpotentis dĩ designatur.
Unde scriptum. ẽ Ira dñi sicut grando des¬
cendens Pignem aut odiũ & iuidia intel¬
ligit᷑ reproboꝵ adũsus scos. Dtatim enim
ut apli coeperunt p̃ dicare grandinẽ id ẽ. uin¬
dicta dĩ reprobi accensi sunt zelo. & odio.
quod ꝑignem designat᷑: Quod aut̃ postignẽ
sanguis sequit᷑ : ad clampnationem repro¬
boꝵ ꝑtin& quia uidelic& ueluti homicidȩ
humanũ sangumẽ fundentes isti tales qui
insecuti sunt ueros p̃dicatores peribunt
dicente dño Quiodit frm̃ suum reuserit
iuditio & iohis Qui odit frm suũ homi¬
cida .ẽ. Non dut̃ mirũ siunde electi cle¬
m̃ciam inueniunt. in de reꝓbi iram incur¬
runt. Iuxta qđ apls dic̃ Quia aliis sum
odor mortis inmortẽ. Aliis odor uitȩ in
uitã: Ꝙ si meon deipso dño Ecce positꝰ ẽ
in ruina & resurrectionẽ multoꝵ in isrł.
CTMISSE SUNT in t̾ra & tercia pars t̾rȩ
combusta ẽ. & ct̃ Eterrã corla terrenoꝵ

Expanded text:
potentis Dei designatur, unde scriptum est: Ira Domini sicut grando descendens. Per ignem autem, odium et invidia intelligitur reproborum adversus sanctos. Statim enim ut apostoli coeperunt praedicare grandinem, id est, vindictam Dei, reprobi accensi sunt zelo et odio, quod per ignem designatur. Quod autem post ignem sanguis sequitur, ad damnationem reproborum pertinet, quia videlicet velut homicidae humanum sanguinem fundentes, ita tales qui insecuti sunt veros praedicatores, peribunt, dicente Domino: Qui odit fratrem suum, reus erit judicio . Et Joannes: Qui odit fratrem suum, homicida est . Non autem mirum, si inde electi clementiam inveniunt, unde reprobi iram incurrunt, dicente Apostolo: Quia aliis sumus odor mortis in mortem, aliis odor vitae in vitam . Et Simeon de ipso Domino: Ecce positus est hic in ruinam et resurrectionem multorum in Israel . Et missum est in terram, et tertia pars terrae combusta
Abbreviated transcription (Latin):
potens in p̃lio Sed cum dñs ubiq sit iuxta
illud cęlũ & terrã ego impleo. &extra
çȩlum & terrã nonsit locus quomꝰ descendit:
decelo: ad quod proculdubio dicendũ. quia descen¬
sio illius nihil aliud fuit nisi humilitatis eiꝰ in car¬
nacio. Nube aut̃ amictꝰ apparuit angls. qui a
nimirũ carne indutꝰ. int̾ homines apparuit dñs

Expanded text:
lio . Sed cum Dominus ubique sit, juxta illud, Coelum et terram ego impleo , et extra coelum et terram non sit locus, quomodo descendit de coelo? Ad quod procul dubio dicendum, quia descensio illius nihil aliud fuit, nisi humilitatis ejus incarnatio. Nube autem amictus apparuit angelus, quia nimirum carne indutus, inter homine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ditio addm̃ referatur. hoc quod dep̃fatis
luminaribus dr̃ ꝑ cussa ẽ tercia pars eorum
ut obscurar&ur. sic intellegatur. sicuti corpha¬
raonis ab ipso indurari dr̃ cuiꝰ duricia ꝑ ipsy
miseri cordit̃ nonemollit᷑. Neq enim solis
culpa .ẽ. quod suis radiis lippientibus oculis
ceutatem in fundit: sed magis ad uicia ocu¬
lorum redigendum . ẽ. qui ex lumine tene¬
brescunt Omps aut ds̃ bene utens &iam malis nris
multa bona ex his oꝑari consueuit Excitauit
eni doctores error scismaticorũ ad defendendam
ueritate fidelium : qr ꝓcul dubio Nequaquã ad dis¬
serandas scripturas tanto studio uacassent. si erroris
m̃datiũ ueritati resistens non in creuiss&. Hinc
scriptu .e : quia oport& hereses. ee. Et uidi &
dudiui uocem unius aquilȩ uolantis ꝑmedium¬

Expanded text:
perditio ad Deum referatur, hoc quod de praefatis perditio ad Deum referatur, hoc quod de praefatis luminaribus dicitur, Percussa est tertia pars eorum ut obscuraretur, sic intelligatur, sicut cor Pharaonis ab ipso indurari dicitur, cujus duritia per ipsum misericorditer non emollitur. Neque enim culpa est solis, quod suis radiis lippientibus oculis caecitatem infundit, sed magis ad vitia oculorum redigendum est, qui ex lumine tenebrescunt. Omnipotens autem Deus bene utens malis nostris, multa ex his operari consuevit. Excitavit enim doctores error schismaticorum ad defendendam veritatem fidelium, quia procul dubio nequaquam ad disserendas Scripturas tanto studio vacassent, si erroris mendacium veritati resistens non increvisset. Hinc scriptum est, quia oportet haereses esse . Et vidi, et audivi vocem unius aquilae volantis
Abbreviated transcription (Latin):
tabant᷑. Sed statim ut error illoꝵ detectus. ẽ.
& a catholicis fides eorum explorata: agnita
.ẽ. eoꝵ cecitas. & obscurati sunt. quia ab aecdã
eiecti sunt. Sicut ũbi grã Cecus si ponatur
in radio solis: quia lippientes oculos habet.
statim cecitas illius manifestat᷑. Im̃ ipsummo¬
dicum lum̃ qđ uidebatur habere ꝑdit  Eta illi
statim ut in conspectu ex aminantium positis.
cognitus.ẽ eoꝵ error & qui pͥus uidebantur
lucere ꝑ fidẽ ceperunt obscurari ab ecclesia
depulsi ꝓpter suã infidelitatẽ Quod dicit
lunȩ aut uł stellarũ referenda. ẽ. ad noctem
Significatur aut in sole aꝑtus error hereticoꝵ
in luna aut uł stellis occultus. quia quidã illo¬
rũ aꝑtis quidã aut̃ occultis ꝑsuasionibus in
abditis quos possunt decipiunt. Notandum
aũt quia non dic̃ ꝑ cussa ẽ. tercia pars eoꝵ
& obscurata: sed ꝑ cussa . ẽ ut obscuraretur
& anachemati zab ant᷑ aperte. ed n& alium

Expanded text:
tabantur, sed statim ut error illorum detectus est, et a catholicis fides illorum explorata, agnita est eorum caecitas, et obscurati sunt, quia ab Ecclesia abjecti sunt, verbi gratia: Caecus si ponatur in radio solis, quia lippientes oculos habet, statim caecitas illius manifestatur, quoniam ipsum modicum lumen quod videbatur habere, perdidit, ita illi statim ut in conspectu examinantium positi sunt, cognitus est eorum error, et qui prius videbantur lucere per fidem, coeperunt obscurari, et ab Ecclesia expulsi sunt propter suam infidelitatem. Quod dicit:lunae autem vel stellarum, referenda est ad noctem. Significatur autem in sole apertus error haereticorum, in luna vel stellis occultus, quia quidam illorum apertis, quidam autem occultis persuasionibus in abditis, quos possunt decipiunt. Notandum autem quod non dicit: Percussa est tertia pars eorum et obscurata, sed: Percussa est ut obscuraretur,et anathematizabantur aperte. Sed ne talium
Abbreviated transcription (Latin):
in sclã scłoꝵ laudabunt te Et fulgura ter¬
rores miraculorum quibus fideles & ad uitã
pͣordinati in luminabantur. Alii dut̃ ceca¬
bantur. ad signantes ea diabolo potius quã
dõ Terremotꝰ id ẽ ꝑ secutiones contracre¬
dentes. quibus illi exercerent᷑ Ꝙ .uii. angli
rent. id ẽ. ut euangłi doctrina insonarent:
Ouobus modis se p̃parant electi ad p̃dicandũ.
primo: quia antequã ũbũ p̾dicationis ad
publicũ proferant cogitant que madmadum
singulis ꝑsonis ũbũ aptent scdm̃ qualitates
singuloꝵ: quomͦ scilic& seruis. quomͦ dominis:¬
quom ꝑ fectiorib si cut paulus qui benignos hor¬
tabatur dominos ut miscłiã impenderent
impenderent dominis r̃ adoculũ seruien¬
tes. Uel certe p̾parant seqͥa ea p̃dicaturi
sunt pͥus ipsi faciunt: pͥmũq. ea inse osten¬
dunt factis deinde &iam &eũbis. ut sim¬
plices exemplo erudiantur operis ꝑ fec¬
tiores ũbo exortationis Sic enim fecit

Expanded text:
in saecula saeculorum laudabunt te . Et fulgura et terrores miraculorum, quibus fideles et ad vitam praeordinati illuminabantur. Alii enim excaecabantur, assignantes ea diabolo potius quam Deo. Terrae motus, id est, persecutiones contra credentes, quibus illi exercentur. Et septem angeli rent, id est, ut Evangelii doctrina insonarent. Duobus modis se praeparant electi ad praedicandum: primo, quia antequam verbum praedicationis ad publicum proferant, cogitant quemadmodum singulis personis verbum aptent secundum qualitates singulorum, quomodo scilicet servis, quomodo dominisodo perfectioribus, sicut Paulus, qui benignos hortabatur dominos, ut misericordiam impenderent impenderent dominis, non ad oculum servientes. Vel certe praeparant se, quia quae praedicaturi sunt, prius ipsi faciunt, primumque ea in se ostendunt factis, deinde etiam verbis, ut simplices exemplo erudiantur operis: perfectiores vero, verbo exhortationis. Sic enim fecit
Abbreviated transcription (Latin):
ac noui testam̃ti intelligit᷑: ꝓpt̃ septi formẽ
spm̃ ꝑ quẽ omĩsscriptura diccata. ẽ. & intelli¬
gentibus reserata Quae scriptura tubȩ com¬
parat᷑: qr magna adnuntiat Unde &ipsis
p̃dicatoribus dr̃. Quasi tuba: exalta uocem
tuã. Datȩ sillis ab anglo: id .ẽ. a xp̃o qͥ om̃ib.
doctoribus intelligentia tribuit diuinorũ
uoluminũ inueroq testam̃to Unde seqͥt᷑¬

Expanded text:
ovi Testamenti intelligitur, propter septiformem Spiritum, per quem omnis Scriptura dictata est, et intelligentibus reserata. Quae Scriptura tubae comparatur, quia magna annuntiat; unde ipsis praedicatoribus dicitur: Quasi tuba exalta vocem tuam. Datae sunt illis ab angelo, id est, a Christo qui omnibus doctoribus intelligentiam divinorum voluminum in utroque testam
Abbreviated transcription (Latin):
matis a romatibus procreatur . Sic uirtus cõ¬
punctionis exstudio orationis gignitur Sed
demanu anglĩ coram dõ ascendunt: quia ꝑ
redemptorem nrm̃ quȩ a fidelibus cominit¬
tuntur ad dm̃ patrẽ ꝑueniunt Quia uͦ ignis mit¬
igne electi accensi & fumũ compunctionis

Expanded text:
matis aromatibus procreatur, sic virtus compunctionis ex studio orationis gignitur. Sed de manu angeli coram Deo ascendunt, quia per Redemptorem nostrum, quae a fidelibus committuntur, ad Deum Patrem perveniunt. Quia vero ignis mitigne electi accensi, et fumum compunctionis
Abbreviated transcription (Latin):
ueneno maledoctrinȩ decipiunt simplices:
De quib. psalmista. Sepulchirũ patens. ẽ gut¬
tur eorum. & ct̃. Et sacra scrptura testatur
quia propheta docens mendatium ipse.ẽ car¬
da. Et ẜCETUM. ẽ illis pelederent foenũ¬
terrȩ &ct. Suꝑius dictum . ẽ. quod omne foe¬
num uiride combustum . ẽ : quod in sui tercia
parce intellegitur Ergo huic foenum in bonã
partem ponitur. significat enim laccantes¬
& qui Nion possunt accipere calidũ cybum
sed uelut animalia litterarum suꝑ ficie de¬
lectantur: Quibus apostolus dic̃. Non potui
uobis loqui quasi spiritalibus sed tamquã paruulis

Expanded text:
veneno malae doctrinae decipiunt simplices, veneno malae doctrinae decipiunt simplices, de quibus Psalmista ait: Sepulcrum patens est guttur eorum . Et sacra Scriptura testatur quia propheta docens mendacium, ipse est cauda. Et praeceptum est illis ne laederent fenutibus suis. Superius dictum est quod omne fenum viride combustum est, quod in sui tertia parte intelligitur. Ergo hic fenum in bonam partem ponitur. Significat enim lactentes, qui non possunt capere solidum cibum, sed veluti animalia, litterae superficie delectantur. Quibus Apostolus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
te: id ẽ in omib reꝓbis. ẽ intellegendũ. ut supͦ.
ERUNT locuste in terrã. Discipuli scibia& er¬
roris nati sunt qui terrena corda hominum de¬
ciperent Nam locustȩ neq rectos gressus ha¬
bent ut quedã animalia neq uolatũ ut aues:
quia discipuli hereticoꝵ uł ipsi herecici. Neq
reccam fidem habent ut uolent & celestia cũ
scĩs p&lant. dequibus isaias dic̃. Qui sunt isti
qui ut nubes uolant: Neq rectos gressus oꝑatio¬
Nis ut cumps almista dicere possint. Statuit
custȩ. & uirentia quaeq cum rodunt : quia illi
ꝑ iactantiã eleuantur & animas quas possurte
quae uirorem fidei habent Necant Qdata. ẽ.
illis potestas sicut habent potestatẽ scorpiones
terrȩ. Potestas nocendi scorpioni in cauda. ẽ.
Phanc enim ꝑ cutit. &cuenena diffundit. Sicr¬
pio quoq in facie . ẽ. blandus: sed occulte cau¬
da ꝑcutit: Tales sunt herecici : qui falsis uera
ꝑmiscent. ut facilius auditores decipiant. sicq

Expanded text:
ntelligendum ut supra. erunt locustae in terram. Discipuli scilicet erroris nati sunt, qui terrena corda hominum deciperent. Nam locustae neque rectos gressus habent, ut quaedam animalia, neque volatum ut aves, quia discipuli haereticorum vel ipsi haeretici neque rectam habent fidem, ut volent, et coelestia cum sanctis petant, de quibus Isaias dicit : Qui sunt isti qui ut nubes volant? neque rectos gressus operationis, ut cum Psalmista dicere possint: Statuit scustae, et virentia quaeque corrodunt, quia illi per jactantiam elevantur, et animas quas possunt quae virorem fidei habent, necant. Et data est illis potestas, sicut habent scorpiones potestatem terrae. Potestas nocendi scorpionis in cauda est. Per hanc enim percutit et venena diffundit. Scorpio quoque in facie est blandus, sed occulte cauda percutit. Tales sunt haeretici, qui falsis vera permiscent, ut facilius auditores decipiant, sicque
Abbreviated transcription (Latin):
uendos p̃dic tempore antixp̃i. Modo enĩ
ligatis: quia non possunt Nocere quantum
uolunt ex quo diis ueniens potestatem eis¬
abstulit Quo in loco considerandũ. ẽ: quan¬
tum se uirent si soluti. eent. quimodo &iã
ligati tamtũ seuiunt Tale . ẽ. & illud in euã¬
gelio deficulnea quod dñs cultori dic̃ Absci
p̃dixerunt: Eflum̃ eu fraten in quo angli
alligati sunt potentia secularis intellegit᷑.
quia in pͥncipibus huisdĩ. maxime diabol
habitat. & ineis regnat Cu frates quippe
Fluuius. ẽ. babilone: atq in multa flumina
diuisus ingreditur babiloniã Medi enim¬
& persȩ cliuiser̃ hunc fluuiũ in multis ri¬
uis & ꝑ eius alueum ingressi sunt babilo¬
niam Quod flum sepe inmala partempo

Expanded text:
vendos praedic tempore antichristi. Modo enim ligati sunt, quia non possunt nocere quantum volunt, ex quo Dominus veniens eis potestatem abstulit. Quo in loco considerandum est, quantum saevirent si soluti essent, qui modo etiam ligati tantum saeviunt. Tale est illud etiam in Evangelio de ficulnea, quod Dominus cultori dicit: Abscipraedixerunt. Per flumen Euphratem, in quo angeli alligati sunt, potentia saecularis intelligitur, quia in principibus hujus saeculi maxime diabolus habitat, et in eis regnat. Euphrates quippe fluvius est Babyloniae, qui in multa flumina divisus, ingreditur Babyloniam. Medi et Persi diviserunt hunc fluvium in multos rivos, et per ejus alveum ingressi sunt Babyloniam. Quod flumen saepe in malam partem pon