comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
esse uideret᷑. qr plato quȩdã uestigia trinitatis inthogathon¬
i noy. ⁊ mundana aĩa. dogmatitauerat. Sed si forte hȩc exeu¬
satio pro septuaginta interp̃tũ errore recipit᷑. tam̃ hoc
nullomͦ approbandũ. ẽ. qđ qͥdã eos singulos ꝑ singulas cel¬
las diuisos omnino eadẽ scriptitasse mentiunt᷑. qͥa si hoc
uerũ fuisset. aristeus eiꝰdẽ tholomei yperaspistes .i. fide
exposuit. ⁊ iosephus qͥ multopt tempore gesta illiꝰ scͥpsit
non tacuissent. Si enĩ in hc̃ modũ diuisi sine collatione
mutua eadem om̃ino ⁊ indifferentia dixissent. uatespo¬
tius ⁊ ꝓpħȩ quã interp̃tes dicendi essent. qđ ñ conuent
insipiens astruere uelit idem esse. uatem ⁊ interp̃tem.
Qd si concessũ fuerit: hoc rediculũ inde sequit᷑. qd̾ tul¬
lius qͥ qͦsdã rethoricos libros de greco in latinũ transtu¬
lit. rethorico afflatus sꝑu eos transtulisse dicet᷑. Hoc ẽ.

Expanded text:
esse videretur: Plato quaedam vestigia Trinitatis esse videretur: Plato quaedam vestigia Trinitatis  de mundana anima dogmatizaverat. Sed si forte haec excusatio pro septuaginta interpretum errore recipitur, tamen hoc nullo modo approbandum est, quod quidam eos singulos per singulas cellas divisos, omnino eadem scripsisse mentiuntur; quia si hoc verum fuisset, Aristarchus ejusdem Ptolemaei Hyperaspistes, id est pdefendit; et Josephus, qui multo post tempore gesta illius scripsit, non tacuissent. Si enim in hunc modum divisi sine collatione mutua eadem omnino et indifferentia dixissent, vates potius et prophetae quam interpretes dicendi essent: quod dicere noinsipiens astruere velit idem esse vatem, et interpretem; quod si concessum fuerit, hoc ridiculum inde consequitur, quod Tullius, qui quosdam oratorum libros de graeco in latinum transtulit, rhetorico afflatus spiritu eos transtulisse dicetur; hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
sitionẽ requirunt. Ne forte quis dicat. hȩc in hebraica
ueritate scđm sensũ ⁊ ñ aduerbũ contineri. ideo dicit.
ꝓprium sintaginia desiderant. ut suoꝵ uerboꝵ forma ⁊ cõ-¬
positione erprimant᷑. Quia gͥ in septuaginta translati¬
ueritatẽ recurramꝰ ubi inueniunt᷑. Qd̃. id.ẽ. defectũ hc̃
esse in septuaginta translatione multi ignorantes.
id. ẽ. hebraicis. in quib ⁊ auctoritas ⁊ ueritas prima est.
Siautẽ querit᷑ qua decausa sic errauerint septuaginta. cau¬
sas inqͥt erroris ñ est meũ exponere. Tam̃ uidei in excusa¬
tionẽ eoꝵ dicunt hoc eos ex industria fecisse. qd̃ quȩdã q̃
in hebraica ueritate erant aut om̃ino tacuert̃. aut
alit̾ interp̃tati st̃. maxime uͥ script̾a sacratũ aliqͥd de
patre ⁊ filio ⁊ sꝑu sc̃o testat᷑ ꝓpter tholomeũ qui unius
di cultor unitatẽ deitatis nouerat. s tͥnitatis misterium
capere ñ ualebat. p̃cipue ne magis platonicũ quã diuinum

Expanded text:
sitionem requirunt. Ne forte quis dicat, hoc in Hebraica veritate secundum sensum, et non ad verbum contineri; ideo dicit, proprium syntagma desiderant, ut suorum verborum forma et compositione exprimantur Quia igitur in Septuaginta nveritatem curramus, ubi inveniuntur. Quod, id est defectum nunc esse in Septuaginta translatione, multi ignorantes,id est, hebraicis, in quibus et auctoritas et veritas prima est. Si autem quaeritur qua de causa sic erraverint Septuaginta: causas, inquit, erroris non est meum exponere; tamen Judaei in excusationem eorum dicunt hoc eos ex industria fecisse; quod quaedam, quae in hebraica veritate erant; aut omnino tacuerunt, aut aliter interpretati sunt: maxime ubi Scriptura sacra aliquid de Patre et Filio et Spiritu sancto testatur; propter Ptolemaeum, qui unius Dei cultor unitatem deitatis noverat, sed Trinitatis mysterium capere non valebat, praecipue, ne hoc magis Platonicum quam divinum
Abbreviated transcription (Latin):
Prima expositio. ẽ. historica. in qua considerat᷑ pͥma
uerboꝵ significatio. ad res ipsas de quib agit᷑. Habet
enĩ sacrũ eloquiũ ꝓprietatẽ quandã ab aliis script᷑is diffe¬
rentẽ. qđ in eo primũ ꝑ uerba quȩ recitant᷑ de reb qͥb da
agit᷑. quȩ rursũ res uice uerboꝵ ad significationẽ aliarũ

Expanded text:
Prima expositio est historica, in qua consideratur prima Prima expositio est historica, in qua consideratur prima verborum significatio ad res ipsas de quibus agitur. Habet enim sacrum eloquium proprietatem quamdam ab aliis Scripturis differentem, quod in eo primum per verba quae recitantur, de rebus quibusdam agitur, quae rursum res
Abbreviated transcription (Latin):
tractant. hoc. ẽ. in materia ⁊mͦ. ab aliis eas scͥpt̃is
distinguere possis. Aliarũ enĩ scripturaꝵ omniũ
materia. ẽ. in oꝑib conditionis. diuinaꝵ scripturaꝵ
materia in oꝑib restaurationis constat. Hec gͥ est
pͥma discretio in eo de qͦ tractant. Item aliȩ scͥpt̾e
siquã ueritatẽ docent: ñ sine contagione erroris. ẽ
siquam bonitatẽ cõmendare uident᷑. uł malitiȩ mirta est.
ut non sit pura. aut sine cognitione ⁊ dilectione d̾i.ẽ. ut ñ
sit ꝑfecła ꝓpt̾ea sicut id qđ in eis diuinũ putat᷑ dici. legen¬
tis animũ ꝑ adiunctã falsitatẽ ad terrena p̃cipitat. ita qͦ.
qđ in script᷑a sacra terrenũ esse uidet᷑. ꝑ uerã creatoris
agnitionẽquȩ in his om̃ib cõmendat᷑ ad diuina ⁊ cȩle¬
stia cogitanda ⁊ amanda eraltat. De tͥplici intelligentua¬
cđm triplicẽ intelligentiã exponit᷑ sacrũ eloquiũ.

Expanded text:
tractant, hoc est in materia et modo ab aliis eas Scripturis tractant, hoc est in materia et modo ab aliis eas Scripturis distinguere possis. Aliarum enim Scripturarum omnium materia est in operibus conditionis, divinarum Scripturarum materia in operibus restaurationis constat. Haec igitur est prima discretio in eo de quo tractant. Item aliae scripturae si quam veritatem docent, non sine contagione erroris est, si quam bonitatem commendare videntur, vel malitiae mixta est, ut non sit pura, vel sine cognitione et dilectione Dei est, ut non sit perfecta. Propterea sicut id quod in eis divinum dici putatur, legentis animum per adjunctam falsitatem ad terrena praecipitat, ita quoque quod in Scriptura sacra terrenum esse videtur, per veram Creatoris agnitionem, quae in his omnibus commendatur, ad divina et coelestia cogitanda et amanda exaltat. CAP. Im triplicem intelligentiam exponitur sacrum eloquium.
Abbreviated transcription (Latin):
quib consũmant᷑ oĩa quȩ facta st̃. Primũ.ẽ. opus
conditionis. quo facta sunt quȩ non erant. Scđm opꝰ
est restaurationis. qͦ reparata sunt quȩ perierant.
Opus conditionis. ẽ. creatio mundi cũ om̃ib elem̃tis
suis. Opus restaurationis ẽ: incarnatio uerbi cũ omnib
sacram̃tis suis. siue quȩ ante incarnationẽ p̃cesserunt.
ab initio scłi siue quȩ pt subsecunt᷑ usq ad finẽ mun¬
di. Prima gͥ oꝑa adseruitutẽ facta st̃. ut hõi ꝑ iusti¬
tiam stanti subessent. scła uͦ ad salutẽ. ut hominẽ
ꝑculpã iacentẽ erigerent. Iccirco maiora hȩc. Pro¬
pterea hȩc illa quasi modicũ qͥd ⁊ exiguũ uirtũtis diui¬
ne indiciũ. breui tẽpore .i. sex tantũ dieb ꝑfecta sunt.
uirtutis effectũ habentia. ñ nisi sex ȩtatib ꝯsũmari
posst̃. In his itaq materiã diuinarũ scripturaꝵ con¬
sidera. ut ⁊ in illo de quo tractant. ⁊ in illo quom

Expanded text:
quibus consummantur omnia quae facta sunt. Primum est opus conditionis, quo facta sunt quae non erant: secundum est opus restaurationis, quo reparata sunt quae perierant. Opus conditionis est creatio mundi cum omnibus clementis suis. Opus restaurationis est incarnatio Verbi cum omnibus sacramentis suis; sive quae ante incarnationem praecesserunt ab initio saeculi, sive quae post subsequentur usque ad finem mundi. Prima igitur opera ad servitutem facta sunt, ut homini, per justitiam stanti, subessent. Secunda vero ad salutem, ut hominem, per culpam jacentem, erigerent: idcirco majora haec. Propterea illa quasi modicum quid et exiguum virtutis divinae indicium, brevi tempore, id est sex tantum diebus, perfecta sunt. ntia, non nisi sex aetatibus consummari possunt. In his itaque materiam divinarum Scripturarum considera, ut et in illo de quo tractant, et illo modo quo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ tagoras in eodẽ libro intͦductꝰ loqr. uł quȩ ibidem
scripta st̃ de ipso dicunt᷑. Sic ⁊ aliꝰ renofontis liber eul
nomen oecomici id est dispensatoris. p̃figit᷑. oe conomicꝰ
renofontis appellat᷑. Tertius liber cuiꝰ titulus. ẽ. demostenis
ythesi fonte eiusdẽ demostenis ẽ. ꝓ causa thesifontis fac¬
tus. quẽ admodũ lib̾ tullii in qͦ causa regis deiotari a¬

Expanded text:
agoras in eodem libro loquitur, vel quod quae ibidem scripta sunt, de ipso dicuntur. Sic et Xenophontis liber; cui nomen Oeconomici, id est, dispensatoris praefigitur, Oeconomicus Xenophontis appellatur. Tertius liber, cujus titulus est Demosthenis pro Ctesiphonte, ejusdem Demosthenis est, pro causa Ctesiphontis factus: quemadmodum liber Tullii, in quo causa regis Dejotari a
Abbreviated transcription (Latin):
esiderius. ꝓprium nomen est. Hinc deside¬
rũ mei subaudit᷑ amici. desideratas accepi
epłas. Qui cũ daniele sortitus ẽ. nom̃. qm̃
ipse daniel uir desiderioꝵ uocatꝰ. ẽ. ab an¬
gło. sicut iste nc̃ desiderius appellat᷑. Qđ uocabulũ p̾sa¬
gio qͦdã futuroꝵ impositũ dr̃. ut in eo qđ desiderius uo¬
catus.ẽ. desiderabilẽ futurũ. uel desiderabilia postula

Expanded text:
esiderius proprium nomen est: hinc Desiderii mei, subauditur amici; desideratas accepi epistolas. Quid cum Daniele sortitus est nomen, quoniam ipse Daniel vir desideriorum vocatus est ab angelo; sicut iste nunc Desiderius appellatur. Quod vocabulum praesagio quodam futurorum impositum dicitur, ut in eo quod Desiderius vocatus est, desid
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑm sc̃m ꝑ quem isti scriptũ esse falso testatist̃. qd̃ illi
humano ñ diuino sꝑu locutos. ac ꝑ hoc si ut pote hoies
errauerunt inconueniens nullũ esse. Igit᷑ õ emule qui
tantopere. lxx. int̾pretes defendis. qͥd liuore torqueris.
cũ audis illos rep̃hendi. Sicubi tibi in translatione uide¬
o errare. interroga hebreos. utrum scl̃t nr̃a an illoꝵ
translatio uerior sit. Illi tͥ dicent. qr qđ illi habent de
Qd si dicere uolueris iccirco hebreos testimonia ab apłis
falso usurpata habere cũ in translatione .lxx̃. ñ inue¬
mant᷑. qr ea postea ꝓlata ꝓbauerint. librisq suis ascͥp¬
serint. hoc iam aliud. ẽ. defensionis genꝰ. in qͦ tñ ueri¬
similitudo nulla. ẽ: cũ illi ñ solũ falsa refellere. sed ue¬
ra etiã si possent libent̃ negare uellent. Postremo si di¬
reris iccirco magis approbandã esse translationẽ. lxxͣ.
greca quã hebrea. ⁊ latina quã greca. nil proficis

Expanded text:
 per quem isti scriptum esse falso testati sunt, quod ilhumano, non divino spiritu locutos, ac per hoc, si, utpote homines, erraverunt, inconveniens nullum esse. Igitur, o aemule qui tantopere Septuaginta interpretes defendis, quid livore torqueris, cum audis illos reprehendi? Sicubi tibi in translatione videor errare, interroga Hebraeos, utrum scilicet nostra, an illorum translatio verior sit. Illi tibi dicent: quia quod illi habent de Quod si dicere volueris, idcirco Hebraeos testimonia ab apostolis falso usurpata habere, cum in translatione Septuaginniantur, quia ea postea prolata habuerunt librisque suis ascripserunt, hoc jam aliud est defensionis genus, in quo tamen verisimilitudo nulla est, cum illi non solum falsa refellere, sed vera etiam, si possent, libenter negare vellent. Postremo si dixeris, idcirco magis approbandam esse translationem SeptuagGraeca quam Hebraea, et Latina quam Graeca, nihil proficis;
Abbreviated transcription (Latin):
quero. donec ab ipso capite ordinis humani ad aliquẽ ꝑueniam
ui ñ ab homine acceꝑit. atq ita falsum. eẽ. doceam. quia ñ pot̾
omo acciꝑe quicꝗͣ. nisi fuerit ei ab homine datũ. Quid autem
gunt isti nescientes eugłicum testimoniũ nͥ ut homines cõmone¬
ntur simul ut aliquando euigilent atq aduertant uere ñ ho¬
nines. eẽ. attendendos. cum scm̃ aliqͥd homo acciꝑe desid̾at. s illũ
abent illi qui apud eos ipsos ꝑ latentes iniquissimos acceꝑunt:
& ꝑ iniustum. quȩ gͦ causa. ẽ. ut aliquẽ rebaptizent: Si ꝑ iniustũ
nisi latentẽ. non habent qͦs baptizauit manifestus satelles gildo
is. & ab ȩccłȩ cõmunione ꝓiectus sit. ñ habent illi qͦs felicianus
ustitanus. cum ab eoꝵ cõmunione foris ẽẽt. in maximiani scisma
baptizauit. quos tam̃ nunc cũ illo regressos nemo rebaptirat

Expanded text:
quaero, donec ab ipso capite ordinis humani ad aliquem perveniam, quaero, donec ab ipso capite ordinis humani ad aliquem perveniam, qui non ab homine acceperit; atque ita falsum esse doceam, quod non potest homo accipere quidquam, nisi fuerit ei ab homine datum. 34. Quid autem agunt isti nescientes per evangelicum testimonium, nisi ut homines admoneantur ut aliquando evigilent, atque advertant vere non homines esse attendendos, cum sanctum aliquid homo accipere desiderat, sed illum  justum tantum; non habent illi qui apud eos ipsos per latentes iniquissimos acceperunt: si et per injustum; quae causa ergo est ut aliquem rebaptizent? Si per injustum non nisi latentem; non habent, quos baptizavit manifestus satelles Gildontus et ab Ecclesiae communione projectus sit; non habent illi quos Felicianus Mustitanus, cum ab eorum communione foris esset, in Maximiani schismate baptizavit, quos tamen nunc cum illo regressos nemo rebaptizat.
Abbreviated transcription (Latin):
donati. quȩ ñ solum ñ est cęlum nec. ẽ. in cęlo. sed nec in regno
uult. ẽẽ. cȩloꝵ: Nec illud pcul dubio diceret. ñ potest homo al¬
pipe quicꝗͣ nisi datum fuerit illi de ȩccła. Ipsa enim ȩccła de cȩlo
accipit. Si aut̃ diceret. ñ potest homo acciꝑe quicꝗͣ nisi clatũ fuexrit
lli ab homine iusto. irruerent quidem isti frontosi & se iustos. eẽ ꝓ
plamarent. ut ab eis acciꝑet. qui uellet acciꝑe. nec nos questionem
faceremus utrũ iusti.eẽnt. an ñ. sed inter. eẽ. uel latentes in iustos fa¬
ile ostendemus ex quibdam ꝓditis & exclusis. & tam̃ eos ñ ꝓba¬
remus. nec diceremus ñ datum uł ñ acceptum. qđ datũ & acceptũ
eet. a talib. Sed & hoc falso diceretur. ñ potest homo acciꝑe qͥcqͣm
ñ datum fuerit ei ab homine iusto. Ipse enĩ iustus a quo alter ac¬
ipit. quero a quo acceꝑit. si & ipse a iusto homine. & de illo utiq

Expanded text:
Donati, quae non solum non est coelum, nec est in coelo, sed nec in regno Donati, quae non solum non est coelum, nec est in coelo, sed nec in regno vult esse coelorum. Nec illud procul dubio diceret, Non potest homo accipere quidquam, nisi datum fuerit illi de Ecclesia: ipsa enim Ecclesia de coelo accipit. Si autem diceret, Non potest homo accipere quidquam, nisi datum fuerit ei ab homine justo; irruerent quidem isti frontosi, et se justos esse proclamarent, ut ab eis acciperet qui vellet accipere: nec nos quaestionem faceremus, utrum justi essent an non; sed inter eos esse vel latentes injustos facile ostenderemus ex quibusdam proditis et exclusis; et tamen eos non improbaremus, nec diceremus non datum, vel non acceptum, quod datum et acceptum esset a talibus. Sed et hoc falso diceretur, Non potest homo accipere quidquam, nisi datum fuerit ei ab homine justo. Ipse enim justus a quo alter accipit, quaero a quo acceperit. Si et ipse a justo homine, et de illo ita
Abbreviated transcription (Latin):
se accipi sine dante. int̾posuisse ex ȩugłio testimoniũ. Non pot¬
inquit homo acciꝑe quicꝗͣ. nisi datum fuerit illi de cęlo. Posset
enim aliquis eoꝵ uerboꝵ inscius. cum cępisset iste dicere. ñ potest
cęlo. putare illum dicturũ a donato fuisse aut a parmeniano
aut ab aliquo de parte donati. aut omnino ab ipsa parte donat
Agnosco ȩugłium. & illic scriptum. eẽ. recenseo. ñ potest homo ac¬
cipere quicꝗͣ: nisi datũ fuerit illi de cęlo. Sed numquid donatꝰ
.ẽ. celum. Numquid parmenianus. ẽ. cęlum: Numqͥd pars ipsa
donati: Illa uero ñ est cęlum. ñ est in cęlo. Qui enim ait ñ potes
homo acciꝑe quicꝗͣ. nisi datũ fuerit illi de cęlo. numꝗͣ diceret.
nisi datum fuerit illi de sole. aut de luna. aut de stellis. quȩ tam
in cęlo sunt. quantominꝰ diceret. nisi datum fuerit illi de pari

Expanded text:
se accipi sine dante, interposuisse ex euangelio testimonium: non potse accipi sine dante, interposuisse ex euangelio testimonium: non potest homo accipere quicquam, nisi fuerit illi datum de caelo. posset enim aliquis horum uerborum inscius, cum coepisset iste dicere: non potestcaelo putare illum dicturum fuisse \'a Donato\' aut a Parmeniano\' aut \'ab aliquo de parte Donati\' aut omnino \'ab ipsa parte Donati\'. agnosco euangelium et illic scriptum esse recenseo: non potest homo accipere quicquam, nisi datum illi fuerit de caelo. sed numquid Donatus est caelum? numquid Parmenianus est caelum? numquid pars ipsa Donati? illa uero non esset caelum, nec si esset in caelo. qui enim ait: non potest homo accipere quicquam, nisi datum ei fuerit de caelo, numquam diceret: \'nisi datum fuein coelo sunt: quanto minus diceret, Nisi datum fuerit illi de parte
Abbreviated transcription (Latin):
nati tolerantur. uiuificant. curant. illuminant. mundant: An ipsus
sunt mortui. uulnerati. ceci. polluti: An ideo ñ apud eos ceci cecos di¬
centes similiter in foueam cadunt. quia ñ ipsos s dm̃ quem p̃dica
illi audiendo & obtemꝑando sectantur: Ita sane. Sed tunc p̃diã
dm̃. si cum xp̃o colligunt. Quicumq uͦ cum illo ñ colligunt spargui
donatum p̃dicando ñ dm̃. ceci cecos sequendo simul in foueã cadit
Sed de questione baptismm latius aliquid dño adiuuante tractabimꝰ
cum de omnib testimoniis scãrum scripturarũ quȩ nob̾ obicienda
credidit parmeniano respondimus. Qui uere ipse adequat ꝓxi¬
mos sibi euersione iniquitatis. qui eis tam malũ ꝓpinauit erroꝵ
ut ñ ꝓ pace s ꝓ diuisione. & discissione ñ solum loquatur ipse
etiam diuinos libros loqui ꝑsuadeat. Sed inter multa miror ho¬
minem cũ ageret ñ posse haberi baptismũ nisi acceptũ. non pos¬

Expanded text:
parte tolerantur, uiuificant curant illuminant mundant? an ipsi non parte tolerantur, uiuificant curant illuminant mundant? an ipsi non sunt mortui uulnerati caeci polluti? an ideo non aput eos caeci caecos ducentes simul in foueam cadunt, quia non ipsos, sed deum quem praedicant illi, audiendo et obtemperando sectantur? ita sane. sed tunc praedicant deum, si cum Christo colligunt; cum uero quae cum illo non colligunt spargunt, Donatum praedicando, non deum, caeci caecos sequendo simul in foueam cadunt. sed de quaestione baptismi latius aliquid domino adiuuante tractabimus, cum de omnibus testimoniis sanctarum scripturarum quae nobis obicienda credidit Parmeniano responderimus, qui uere ipse adaquat proximos sibi euersione iniquitatis, qui eis tam malum propinauit errorem, ut non pro pace, sed pro diuisione et discissione non solum loquatur ipse, sed etiam diuinos libros loqui persuadeat. Sed inter multa miror hominem, cum ageret non posse haberi baptismum nisi acceptum nec pos
Abbreviated transcription (Latin):
tibile hoc induet incorruptionẽ. & mortale hoc induet ĩmortalitatẽ:
Et hoc homo quisquam diuino indum̃to aliquem uestire dicitur.
ui magnũ est si uestiri ipse mereatur. Iam porro emundare pollu¬
ũ se audeat dicere. si prius audet se dicere ñ. eẽ. pollutum. Munda
fuerit ꝑfectꝰa nr̃a mundatio. quantominꝰ mͦ cum corpus qđ corrũpit᷑
igerauat animã: Quis enĩ castum głletur se habere cor: Aut qͥs¬
głetur mundum se. eẽ. a peccato: Mundare quippe & sanare in spũ¬
lib reb tantũdem ualet. Sicut aut̃ spe salui facꝰti sumꝰ. ita spe mundat
sumꝰ. inꝑfecta salute. & in ꝑfecta munditia. Quomͦ sanare & mundan
eugłium p̾dicandum eum cet̾is misit. fecit & ꝑ phariseos in eis qͥ bo¬
na quȩ ꝑ eos audiebant ipsi faciebant. cum illi ñ facerent quȩ dicebi
Postremo cur iniqui & scelerati eoꝵ siue cũ latent. siue cum ꝓ parte do

Expanded text:
tibile hoc induet incorruptionem et mortale hoc induet immortalitatem? tibile hoc induet incorruptionem et mortale hoc induet immortalitatem? et homo quisquam diuino indumento aliquem uestire dicitur, cui magnum est si uestiri ipse mereatur? iam porro emundare pollutum audeat se dicere, si prius audet se dicere non esse pollutum. mundatfuerit perfecta nostra mundatio; quanto minus modo, cum corpus quod corrumpitur aggrauat animam! quis enim glorietur castum se habere cor aut glorietur mundum se esse a peccato? mundare quippe atque sanare in spiritalibus rebus tantundem ualet. sicut autem spe salui facti sumus, ita spe mundati sumus in perfecta salute et in perfecta munditia. quomodo ergo sanare et mundare euangelium praedicandum cum ceteris misit, fecit et per Pharisaeos in eis, qui bona quae per eos audiebant ipsi faciebant, cum illi non facerent quae dicebant. postremo cur iniqui et scelerati eorum, siue cum latent siue cum pro Donati
Abbreviated transcription (Latin):
llos sani sunt. ut possint etiã curare ñ sanos: Quid aliud isti. quã se
benedicendos ꝓ dño offerunt: S ab eis nullomͦ seducuntur. qͥ ñ in ho¬
mine s in deo sꝑantes cantãt. Benedic anima mea dño. & noli obliui¬
sci om̃s retributiones eiꝰ. qui ꝓpitiatur omnib iniquitatib tuis. qui
sanat om̃s infirmitates tuas. Si om̃s languores ipse sanat. nullũ reli¬
it quẽ parmenianus sanare debeat. Tanta ne apud illos s̃ lumina ut
lluminare etiã possint: Qđ nec illi qͦ in natis mulierũ maior surrex̃
men: s ut testimoniũ ꝑhiberet de lumine. Erat lumen qđ illuminat
omnẽ hominem uenientẽ in hunc mundũ. Si omnẽ hominem illud
lumen illuminat. nullũ relinquit quẽ parmanianꝰ illuminare se dicat
quia & si scĩ homines scđm quendam modũ dicuntur luminaria.¬
ludos quis uestit. nͥ qui dicit. ꝓferte illi stolam primã. & qui corrup¬

Expanded text:
illos sani sunt, ut possint etiam curare non sanos? quid aliud isti quam se illos sani sunt, ut possint etiam curare non sanos? quid aliud isti quam se benedicendos pro domino opponunt? sed ab eis nullo modo seducuntur qui non in homine, sed in deo sperantes cantant: benedic anima mea dominum et noli obliuiscsanat omnes languores tuos . Si omnes languores ipse sanat, nullum relinquit quem Parmenianus sanare se dicat. Tantane apud illos lumina sunt, ut illuminare etiam possint? Quod nec illi, quo in natis mulierum major surrexit men, sed ut testimonium perhiberet de lumine. erat lumen uerum quod illuminat omnem hominem uenientem in hunc mundum. si omnem hominem illud lumen illuminat, nullum relinquit quem Parmenianus illuminare se dicat, quia, etsi sancti homines secundum quendam modum dicuntur lumina, anudos autem quis uestit nisi qui dicit: proferte illi stolam primam et qui corrup
Abbreviated transcription (Latin):
rebaptirandum. eẽ. censerent. iudicarent eũ amisisse ius dandi
ũ foris. eẽc & ꝓptea consequens erat. ut ipsum qͦq iterũ ordinarent. sullos.
tm rebaptitarent. S cum ad pacem xꝑi reuocantur calumpniatores s̃. cum
paci donati consulunt. dissimulatores sunt. Quid hoc aliud ꝗ̃ qđ eoꝵ magi
actantia exultat & dicit. numquid diuinȩ legis censura patietur. ut ui¬
lficare possit quẽquam mortuus. curare uulneratꝰ. illuminare cecus. ue¬
arrogat quȩ hominis ñ sunt: Itane uiui sunt apud eos qui ñ peccant.
ut etiã uiuificare posse dicantur. cũ incrementum dare ñ possunt: Ego
inquit apłs plantaui. apollo rigauit. si ds̃ increm̃tum dedit. Neq qui
plantat.ẽ. aliquid. neq qui ngat. s qui increm̃tum dat ds̃. Quando
dat uitam mortuo. qui increm̃tum dare ñ potest uiuo: Sic̃ enim pat̃
suscitat mortuos & unuificat. sic & filius qͦs uult uuificat. Ita ne apdꝰ

Expanded text:
rebaptizandum esse censerent, judicarent eum amisisse jus dandi rebaptizandum esse censerent, judicarent eum amisisse jus dandi cum foris esset, et propterea consequens erat ut ipsum quoque iterum ordinarent, si illos iterum baptizarent. Sed cum ad pacem Christi revocantur, calumniatores sunt: cum paci Donati consulunt, dissimulatores sunt. Quid est hoc aliud, quam quod  ergo Parmenianus inani jactantia exsultat, et dicit: « Nunquam divinae legis censura patietur ut vivificare quemquam mortuus possit, curare vulneratus, illuminare caecus, vearrogat quae hominis non sunt? Itane vivi sunt apud eos qui non peccant, ut etiam vivifiinquit, plantaui, Apollo rigauit, sed deus incrementum dedit. neque qui plantat est aliquid neque qui rigat, sed qui incrementum dat deus. quomodo dat uitam mortuo, qui incrementum dare non potest uiuo? sicut enim pater excitat mortuos et uiuificat, sic et filius quos uult uiuificat. itane aput
Abbreviated transcription (Latin):
in malis ꝑmanent̾ ad iudiciũ. Nam & de sp̃u qui nullomͦ pot̾
extingui. dictum est tam̃. spm nolite extinguere. id est quantũ
in uob̾ ẽ. nolite sic agere tanquam conemini spm̃ extinguere.
lomͦ potest. & tam̃ dic̾tum. ẽ. filius & pat̾ intrabant ad unam
puellã. ut polluerent nom̃ dei sui. nec ullomͦ isti expedire se pos¬
sunt cum eis ꝓponitur. cur scĩtas sacramenti & haberi & dari po¬
sit ab eo quem intꝰ scełatum iam ds̃ dampnauit. & tẽ incipiat
ab eo dari ñ posse. cum ab hominib dampnatꝰ fuerit. cũ tam̃
nec tc̃ ea possit amittere. Postremo cur felicianus quẽ cum ma
concilio suo ꝓnuntiauer̃ scismaticus fuit. ñ solum baptismũ
ipsũ. s etiam ius dandi ñ amisit: In honore quippe suo sic̃ exie¬
rat ita receptus. ẽ. cum his omnib quos ipse foris positꝰ baptitauit
nullo eoꝵ rebaptizato. quia si aliquẽ eoꝵ quos foris baptirauerat

Expanded text:
in malis permanent ad judicium. Nam et de Spiritu qui nullo modo potest in malis permanent ad judicium. Nam et de Spiritu qui nullo modo potest exstingui, dictum est tamen, Spiritum nolite exstinguere ; id est, quantum in vobis est, nolite sic agere, tanquam conemini Spiritum exstinguere, pollui potest, et tamen dictum est, Filius et pater intrabant ad unam puellam, ut polluerent nomen Dei sui . 31. Nec ullo modo isti expedire se possunt, cum eis proponitur cur sanctitas Sacramenti et haberi et dari possit ab eo quem intus sceleratum jam Deus damnavit, et tunc incipiat ab eo dari non posse, cum ab hominibus damnatus fuerit, cum tamen nec tunc eam possit amittere. Postremo cur Felicianus, quem cum Maxconcilio suo pronuntiaverunt, schismatis fuit, non solum ipsum Baptismum, sed etiam jus dandi non amisit? In honore quippe suo, sicut exierat, ita receptus est; cum his omnibus quos ipse foris positus baptizavit, nullo eorum rebaptizato: quia si aliquem eorum quos foris baptizaverat,
Abbreviated transcription (Latin):
dat qui ab unitate discedit. s tam̃ dat. & ideo qui ab eo accepit ueni¬
enti ad unitatem ñ iteratur. Illi aut̃ qđ ñ recte datur. datum ñ esse
contendunt. Qđ si aliud qđ ñ recte habetur. haberi ñ posse conten¬
dant. nos utrimq declamamus & dicimꝰ. habere quidem s ñ rede
habere. eum qͥ ab unitate discesserit. Si gͦ uolunt ut audiat ille qd
parit̾ reclamemus. ipsi nos audiant reclamantes. dare quidẽ s ñ r¬
cte dare. eum qui ab unitate discedit. Quaꝓpter sic̃ redeunti ñ res¬
gendam. scĩtatem aut̃ sacram̃toꝵ in nullo ꝑuerso. eẽ. uiolancdao
Constat enim eã in ꝑuersis & sceleratis hominib. siue in eis qͥ int̾
sunt. siue in eis qui foris s̃. impollutã atq inuiolabilẽ ꝑmanere
⁊ quia dicuntur ea mali polluere: quantũ in ipsis ẽ. dicuntur
cũ illa impolluta ꝑmaneant. s in bonis ꝑmanent ad p̃mium.

Expanded text:
dat qui ab unitate discedit, sed tamen dat; et ideo quod ab eo accepit, venidat qui ab unitate discedit, sed tamen dat; et ideo quod ab eo accepit, venienti ad unitatem non iteratur. Illi autem quod non recte datur, datum non esse contendunt. Quod si alius quod non recte habetur, haberi non posse contendat, nonne utrique reclamamus, et dicimus habere quidem, sed non recte habere eum qui ab unitate discesserit? Si ergo volunt, ut audiat ille quod pariter reclamamus, ipsi nos audiant reclamantes, dare quidem, sed non recte dare eum qui ab unitate discessit. Quapropter, sicut redeunti non redgendam, sanctitatem autem Sacramentorum in nullo perverso esse violandam. Constat enim eam in perversis et sceleratis hominibus, sive in eis qui intus sunt, sive in eis qui foris sunt, impollutam atque inviolabilem permanere: et quia dicuntur ea mali polluere, quantum in ipsis est dicuntur, cum illa impolluta permaneant; sed in bonis permanent ad praemium,
Abbreviated transcription (Latin):
de abbs quinunq̃ fuerunt xpiani possic baptilmus d eon dieo alit
crab  indie affirmandum ẽ. sine auctoritate canti concllã amt
questio e. quando & habeant &e dare possint. &e quanr do pnitio¬
st habeant ꝑnitioseq tradant extia uinom pacis lloc enimud
in ipsa totius orbis unitate discussum. consiclatum ꝑsectramei
timb aptitati ñ possit amitti. & sacramtum ordinati possit aiont
cienda ẽ. Si scã malos fugiunt. utrũq fugiat. Si scã in
malis in uiolabilit̾ manent. utrumq maneat. Si dixerint. baptismꝰ in
sola eccła recte datur. respondetur eis. baptismus insola uera eccła rec¬
te babetur. Cur ñ potest dari ubi recte datur: Curpossit haberi ubi ñ
recte habetur: An quia ñ habere aliud.ẽ. aliud ñ recte habere: Sic &
ñ dare aliud. ẽ. aliud ñ recte dare. Sicut ñ recte habent qͥ ab unitate q¬
scedunt. s tamen habent. & ideo redeunti ñ redditur. sic etiam ñ redte

Expanded text:
et ab his, qui numquam fuerunt christiani, possit baptismus dari, nec aliquid hinc temere adfirmandum est sine auctoritate tanti concilii, quaquaestio est, quin et habeant et dare possint, et quin perniciose habeant pernicioseque tradant extra vinculum pacis. Hoc enim jam in ipsa totius orbis unitate discussum, consideratum, perfectumtum baptizati non possit amitti, et Sacramentum ordinati possit amittifacienda est. Si sancta malos fugiunt, utrumque fugiat: si sancta in malis inviolabiliter manent, utrumque maneat. Si dixerint, Baptismus in sola vera Ecclesia recte datur: respondetur eis, Baptismus in sola vera Ecclesia recte habetur. Cur non potest dari ubi non recte datur, cum possit haberi ubi non recte habetur? An quia non habere aliud est, aliud non recte habere? Sic et non dare aliud est, aliud non recte dare? Sicut non recte habet qui ab unitate discedit, sed tamen habet, et ideo redeunti non redditur: sic etiam non recte
Abbreviated transcription (Latin):
mianistaꝵ baptismꝰ acceptat᷑: orbis tr̃aꝵ baptismꝰ ex sufflat᷑. Ecce assurri¬
tani ecce mustitani. ecce ñ longe mortuus p̃texatꝰ. ecce adhuc uiuus feli¬
cianꝰ. ecce nomina eoꝵ int̾ dampnatos bagaiensi concilio gestis ꝓcon¬
sularib allegata. talib recentib ⁊ p̃sentib fac̾tis. qͣles ab initio satiꝰ
indicant. si quid ꝓ huiꝰmõi aduersitatib & iniquitatib patiuntur.
si nolunt corrigi. saltẽ ñ audeant głari. Ex plicit.

Expanded text:
mianistarum baptismus acceptatur, orbis terrarum baptismus exufflatur. ecce Assurimianistarum baptismus acceptatur, orbis terrarum baptismus exufflatur. ecce Assuritani, ecce Mustitani, ecce non longe mortuus Praetextatus, ecce adhuc uiuus Felicianus, ecce nomina eorum inter damnatos Bagaiensi concilio gestis proconsularibus allegata; talibus recentibus et praesentibus factis quales ab initio fuerint satis indicant. si quid pro huiusmodi peruersitatibus et iniquitatibus patiuntur, si nolunt corrigi, saltem non audeant gloriari.
Abbreviated transcription (Latin):
quicqͥd ei postea crudelit̃ turpit̃q fecer̃. cur ñ s̃ dicit. sic ⁊̃ posse catho¬
licos nicħ aliud ab imꝑatorib petere. nͥ ut isti de basilicis qͣs nomine
sacrilego retinent excludant᷑. illos aut̃ sua sponte regia potestate ⁊ ho¬
lege. nulla iudiciaria uissione in mẽbresitanũ saluiũ uindicar. Quib
reb considatis. pͥus quid faciant. postea qͥd patiant᷑ adu̾tant. ne cũ ad¬
u̾sus facta sua ocłos claudunt. & ad penas suas ocłos apiunt. ⁊ hic frust̾
tpr̃alia patiant᷑. & in ultimo udicio dei ⁊̃ ꝓ hoc ipso qd̾ frustͣ eos talib
molestiis. ut em̃daret admonuit. ȩt̃no supplicio puniant᷑. Nõ uet̾a re¬
plico. ubi fallunt qͦs possunt. breuit̃ dico. p̃sentia ingero. digito ostẽ¬
do. Dãpnati maximianistȩ recipiunt᷑. ignotȩ gentes arguunt᷑. Maxi¬

Expanded text:
quidquid ei postea crudeliter turpiterque fecerunt, cur non sibi dicit sic etiam posse cathoquidquid ei postea crudeliter turpiterque fecerunt, cur non sibi dicit sic etiam posse catholicos nihil aliud ab imperatoribus petere, nisi ut isti de basilicis quas nomine sacrilego retinent excludantur, illos autem sua sponte regia potestate et holege, nulla iudiciaria iussione in Membressitanum Saluium uindicarunt? quibus rebus consideratis prius quid faciant et postea quid patiantur aduertant, ne, cum aduersus facta sua oculos claudunt et ad poenas suas oculos aperiunt, et hic frustra temporalia patiantur et in ultimo iudicio dei etiam pro hoc ipso, quod frustra eos talibus molestiis ut emendaret ammonuit, aeterno supplicio puniantur. non uetera replico, ubi fallunt quos possunt; breuiter dico, praesentia ingero, digito ostendo: damnati Maximianistae recipiuntur, ignotae gentes arguuntur; Maxi
Abbreviated transcription (Latin):
sint ista. ⁊ defendat si pot̾. Si enim dicit ista recte scismatis causa fieri
qͦs trecenti ⁊ decẽ donatistȩ ep̃i dampnauer̃ non murmurent qñ aliqͣ
patiuntur. qͣnuis passi sunt. qͦs ab unitate. xp̃i scisma fecisse. ñ trecen¬
toꝵ ⁊ decẽ. s totiꝰ orbis auctoritate conuincimꝰ. Si aut̃ dic̃ leuia. ẽẽ. que
passus. ẽ. saluiꝰ. quero utrũ si aliquẽ donatistaꝵ ep̃oꝵ. saltare cogeret
imꝑator. & nolenti facere bestias ignesq minaretur. ñ mallet illa ꝑpe¬
res recitarent : Grauiora gͦ passus. ẽ. saluiꝰ cum qͦ saltatum. ẽ. ꝗͣ si ui¬
uus arsisset. Nam si cuiꝙͣ eoꝵ hec duo p̃ponerentur. utrũ mallet nõ
deant: Si aut̃ dic̃ nicħ aliud impetͣsse a ꝓ consule pͥmianistas. nͥ ut
ꝑ abitinenses saluiꝰ de basilica pelleretur. illos aut̃ sua sponte fecisse.

Expanded text:
sint ista, et defendat, si potest? Si enim dicit ista recte schismaticis fieri, sint ista, et defendat, si potest? Si enim dicit ista recte schismaticis fieri, quos trecenti et decem Donatistae episcopi damnaverunt, non murmurent quando aliqua patiuntur, quamvis passi sint, quos ab unitate Christi schisma fecisse, non trecentorum et decem, sed totius orbis auctoritate convincimus. Si autem dicit levia esse quae passus est Saluius, quaero utrum, si aliquem Donatistarum episcoporum saltare cogeret imperator et nolenti facere bestias ignesque minaretur, non mallet illa perperes recitarent. grauiora ergo passus est Saluius, cum quo saltatum est, quam si uiuus arsisset. nam si cuiquam eorum haec duo proponerentur, utrum mallet non um esse respondeant. si autem dicit nihil aliud impetrasse a proconsule Primianistas. nisi ut per Abitinenses Saluius de basilica pelleretur, illos autem sua sponte fecisse
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs in auxiliũ epĩ petier̃. cum ep̃is. eẽ. saltatũ: An forte saluiꝰ tc̃ ñ erat ep̃s
qñ dampnatio eiꝰ in bagiensis concilii sententia recitata ẽ: Qđ si & ipse
postea reconciliaret᷑ pͥmiano. sic̃ ei reconciliatus ẽ felicianꝰ. eiusd̃ plenarii
concilii ueridico ore dampnatꝰ. sic̃ ibi eoꝵ uerba recitant᷑. cc̃. eẽt ep̃s. An¬
forte iam ñ admiret᷑ quasi sacrilegiũ scismatis quẽ comquinau̾ut pocest
mundari. sic̃ felicianus quẽ uero canes mortui collo suspensi inmundũ
fecerint ñ potest expiari: ellem scire quid adhȩc dicunt. tã manifesta
tã publica. tam recentia qͥ nob̾ antiqͣs calumpnias suas qͣsi crimina nr̃a
obiciunt. Quisqͥs gͦ arbitratur me falsa iac̾tare. quid magnũ est qͥd
difficile. ut animȩ suȩ curam gerens ꝑgat menbresã. querat an facta

Expanded text:
quos in auxilium episcopi petiuerunt, cum episcopis esse saltatum? an forte Saluius tunc non erat episcopus, quos in auxilium episcopi petiuerunt, cum episcopis esse saltatum? an forte Saluius tunc non erat episcopus, quia damnatio eius in Bagaiensis concilii sententia recitatur? quid? si et ipse postea reconciliaretur Primiano, sicut ei reconciliatus est Felicianus eiusdem plenarii concilii ueridico ore damnatus, sicut ibi eorum uerba recitantur, tunc esset episforte jam non admitteretur, quia sacrilegium schismatis quem coinquinaverit, potest mundari, sicut Felicianus; quem vero canes mortui collo suspensi immundum fecerint, non potest expiari? Vellem scire quid ad haec dicunt, tam manifesta, tam publica, tam recentia, qui nobis antiquas calumnias suas quasi crimina nostra objiciunt. Quisquis eorum arbitratur me falsa jactare, quid magnum est, quid difficile, ut animae suae curam gerens pergat Membresam, quaerat an facta
Abbreviated transcription (Latin):
uł puniendis similia regum ussa ꝓferuntur. qͣlia certe m̃bresitanis
suis dicit ⁊̃ saluiꝰ. cui tantas abitinenses plagas. & contumelias intuler̃
ꝑ qͦs isti meruerant ut de eccła pellerentur. ut eiꝰ ceruici ⁊̃ mortuoꝵ ca¬
num cadauera colligarent. ut postremo cum illo ad turpes uoces can¬
cationesq saltarent. Quẽ sermonẽ posteaꝗͣ tanta ꝑpessus. ẽ. eum putamꝰ
habuisse cũ suis qͦs miseros decepit ut alteram sibi basilicã fabricarent.
passus. ẽ. ideo illos iniquissimos qr fecer̃. Tuscoꝵ tyrannoꝵ cõmemorat᷑
antiqͣ crudelitas. qͥ mortua uiuis. humana humanis corpora cõiunge¬
bant. Canina uͦ humanis. & hȩc ep̃ãlib menbris nescio utrũ quisqͣm
se uł audisse unꝗͣ uł legisse cõmemorat. Notum. ẽ. omnib nugaces ce
curpes salutationes ab ep̃is solere compesci. Quis unꝗͣ meminit ab hõib

Expanded text:
uel puniendis similia regum iussa proferuntur, qualia certe iam Membressitanis uel puniendis similia regum iussa proferuntur, qualia certe iam Membressitanis suis dicit etiam Saluius, cui tantas Abitinenses plagas et contumelias intulerunt, per quos isti meruerant ut de ecclesia pelleretur, ut eius ceruici etiam mortuorum canum cadauera colligarent, ut postremo cum illo ad turpes uoces cantionesque saltarent. quem sermonem, posteaquam tanta perpessus est, eum putamus habuisse cum suis quos miseros decepit, ut alteram sibi basilicam fabricarent? passus est, ideo illos iniquissimos quia fecerunt? Tuscorum tyrannorum commemoratur antiqua crudelitas, quod mortua uiuis sed humana humanis corpora coniungebant; canina uero humanis et hoc episcopalibus membris nescio utrum quisquam se uel audisse umquam uel legisse commemoret. notum est omnibus nugaces et turpes saltationes ab episcopis solere compesci; quis umquam meminit ab hominibus,
Abbreviated transcription (Latin):
conuertere cupientes. interĩ temporalia supplicia scismatis sui conferre
audent passionib martyrũ. ut eis penarũ suarum natalitia celebrent᷑
magno conuentu hominũ furiosoꝵ. quoꝵ e numero illi s. qͥ ⁊̃ nullo ꝑ
sequente seipsos ultro ꝑ montiũ abrupta p̃cipitant. ut malã uitam peiore
morte consũmant. Non er̃ in die illa stultȩ plebes quib dicant. nos sumꝰ
iusti qui patimur ꝑsecutionem. & cecis uendatur reꝓbus lapis ꝓgẽma p̃¬
tiosa. id ẽ carnalis duritia ꝓ sp̃uali patientia. Non erunt qui nomina pͥn¬
ut accipiant dum uolunt habere qđ uendant excitant aduersum se
potestatum seueritatẽ ꝑ animosam ꝑuersitatẽ. ne illis qui ab eis sedu
lulũ aduerterent talia dicere parmenianũ tichonio. de ꝑferendis ꝑse¬
cutionib e gła tolerantiȩ. qͣlia dicunt om̃s heretici. de quib coercendiᷤ

Expanded text:
conuertere cupientes interim temporalia supplicia schismatis sui conferre conuertere cupientes interim temporalia supplicia schismatis sui conferre audent passionibus martyrum, ut eis poenarum suarum natalicia celebrentur magno conuentu hominum furiosorum, quorum e numero illi sunt, qui etiam nullo persequente se ipsos ultro per montium abrupta praecipitant, ut malam uitam peiore morte consumant. non erunt in illa die stultae plebes quibus dicatur: nos sumus iusti qui patimur persecutionem\' et caecis uendatur reprobus lapis pro gemma pretiosa, id est carnalis duritia pro spiritali patientia. non erunt qui nomina prinut accipiant, dum uolunt habere quod uendant, excitant aduersum se potestatum seueritatem per animosam peruersitatem, nec illi qui ab eis seduclulum aduerterent talia dicere Parmenianum Tychonio de perferendis persecutionibus et gloria tolerantiae, qualia dicunt omnes haeretici, de quibus cohercendis
Abbreviated transcription (Latin):
lomͦ ueritati: Cui aut̃ nisi ueritati contradicitur. cum ⁊̃ regi ex ueri¬
tate aliquid iubenti. resistitur. S rex homo qͥ minatur uel qͥ uindica
ꝓpħam clamat. sine causa ꝑcussi filios ur̃os disciplinam ñ receꝑunt.
qui ꝓptẽa ꝑ humanas potestates nc̃ miscđiter ad monet ne ii fine
sic uindicet. ut ñ se possint suꝑbi de sua dampnatione iactare.
Sub uindicta enĩ regum pot̃ hominũ ꝑtinacia falso nomine uirtutis iuste
laudari. ȩt̃ñis aut̃ ignib coneremari. nec erit nec uocabit᷑ fortitudo. Non
enĩ erunt qui caput unguant oleo adulationis in die illa. aut uaria dece¬
pti fallacia. coronatos somnient dampnatos. dicentes euge euge & iuran-¬
ces ꝑ canos eoꝵ. qui caput sanum ñ habuer̃. & ꝑ compages eoꝵ qͥ uiã pacis
ñ agnouer̃. Quales turbas isti auertentes axp̃i unitate. ⁊ ad suũ nomen

Expanded text:
ritati ullo modo? cui autem nisi ueritati contradicitur, cum etiam regi ex ueriritati ullo modo? cui autem nisi ueritati contradicitur, cum etiam regi ex ueritate aliquid iubenti resistitur? sed rex homo quod minatur uel quod uindicat que illis per prophetam clamat: sine causa percuaai filios uestros, disciplinam non receperunt, qui propterea per humanas potestates nunc misericorditer ammonet, ne in fine sic uindicet, ut non se possint superbi de sua damnatione iactare. sub uindicta enim regum potest hominum pertinacia falso nomine uirtutis uelle laudari; aeternis autem ignibus concremari nec erit nec uocabitur fortitudo. non enim erunt in illa die, qui caput ungant oleo adulationis aut uana decepti fallacia coronas somnient damnatorum, dicentes \'euge euge\' et iurantes per canos eorum, qui caput sanum non habuerunt, et per campagos eorum, qui uiam pacis non agnouerunt. quales turbas isti auertentes a Christi unitate et ad suum nomen
Abbreviated transcription (Latin):
rursus receptos ꝓ falsa donati parte tolerar̃: Et nunc iam tand̃ aliqn
cognoscant & corrigant se. qui se impie fecisse ex eo saltẽ qđ a maximi¬
ano passi s̃ didicer̃. Sed licet erubescant manifestissimis rationib corri¬
gi qr imꝑatoꝵ uissionib restiter̃. ne illa quȩ se conqueruntur fuisse ꝑ¬
pessos correcti ꝑdidisse uideant᷑. quasi ñ melius ꝑdunt illa ꝗͣ ꝑeunt:
Si enĩ habent aliquã umbram qͣmuis falsam atq fallacẽ. tamen nul¬
lam imaginẽ fortitudinis. iubenti ñ cedẽ imꝑatori. cuiꝰ uł humanȩ
laudis illecebra. ẽ. aꝑtissime contradicere ueritati. curclausis ocłis tã
multa de scͥpturis testimonia ꝓfer̃. quȩ intellecta atq plata contras
repudiant. que si scdm illoꝵ intellecꝰtum recipiant᷑. nichilominꝰ eos
de sua ꝑu̾sitate conuincunt: Nonne scriptum. ẽ. non contradicas ul¬

Expanded text:
rursus receptos pro falsa Donati pace tolerarent? et nunc iam tandem aliquando rursus receptos pro falsa Donati pace tolerarent? et nunc iam tandem aliquando cognoscant et corrigant, quod se impie fecisse ex eo saltem quod a Maximiano passi sunt didicerunt. sed scilicet erubescant manifestissimis rationibus corrigi, quia imperatorum iussionibus restiterunt, ne illa quae se conqueruntur fuisse perpessos correcti perdidisse uideantur. quasi non melius perdunt illa quam pereunt. si enim habet aliquam umbram et quamuis falsam atque fallacem, tamen nonnullam imaginem fortitudinis iubenti non cedere imperatori, cuius uel humanae laudis inlecebra est apertissimae contradicere ueritati? cur clausis oculis tam multa de scripturis testimonia proferunt, quae intellecta et contra se prolata repudiant, quae si secundum illorum intellectum accipiantur nihilominus eos de sua peruersitate conuincunt? nonne scriptum est: non contradicas ue
Abbreviated transcription (Latin):
angłi in messe facturi s̃. Quȩ cum ita sint. aud.ent ⁊̃ sacͥlega scismata
& hereses impie. si qñ in flagello ut se corrigant admonentur. pęnas fu¬
roris sui ⁊ inter martyria deputare. Qd : existimans parmenianꝰ in
fine ȩpłȩ suȩ exhortatur cichonium ut in parte donati ꝑmaneat. &
ꝑ secutiones ꝑferat dicens. ñ se debere uoluntate coniungi eis qͥb ꝑse¬
cutione cogente ñ iuncꝰti s̃. adhibens ⁊̃ testimoniũ scripturȩ dicentis
uȩ his qui ꝑdidunt sustinentiam. & diuerter̃ in uias prauas. Et quid
facient cum inspicere ceꝑit eos dñs. in ore suo cunct᷑a de diuinis libris
criminib quȩ obiciebant conuincere nequiuer. quo ꝓpace. xp̃i tolera¬
re noluer̃. ut sero postea cogitantes ipsam parcẽ suam. eẽ. ꝑ multas par¬
ticłas diuidendam. ⁊ sibi manifestissimos sacrilegos qͦs ipsi dampnat̃

Expanded text:
angeli in messe facturi sunt. Quae cum ita sint, audent etiam sacrilega schismata angeli in messe facturi sunt. Quae cum ita sint, audent etiam sacrilega schismata uel haereses impiae, si quo in flagello ut se corrigant ammonentur, poenas furoris sui etiam inter martyria deputare. quod existimans etiam Parmenianus in fine epistulae suae exhortatur Tychonium, ut in parte Donati permaneat et persecutiones perferat, dicens non se debere uoluntate coniungi eis quibus persecutione cogente non iuncti sunt, adhibens etiam testimonium scripturae dicentis: uae his qui perdiderunt sustinentiam et deuerterunt in uias prauas! et quid facient, cum inspicere coeperit dominus? more suo cuncta de diuinis libris criminibus quae obiciebant conuincere nequiuerunt, pro pace Christi tolerare noluerunt, ut sero postea cogitantes ipsam partem suam non esse per multas particulas diuidendam, etiam sibi manifestissimos sacrilegos quos ipsi damnarunt
Abbreviated transcription (Latin):
uillos bonos ab ea se posse diuidẽ. id ẽ nullos bonos ⁊ si cognitos malos
patiantur. ubic̃q u̾santur ꝓpt̃ eos se alonge positis & in cognitis bonis
emerario scismatis sacrilegio seꝑare. & in quac̃q parte t̾rarum partib¬
onge positis. & utrũ facta sint. uł cur facta sint ignorantib & tam̃ in
orbe tĩarum in unitatis uincło ꝑmanentib ea ipsa fit firma securitas nõ
hoc potius se facere. nisi aut suꝑbiȩ tumore furiosos. aut inuidentiȩ liuo¬
re uesanos. aut scłari cõmoditate corruptos aut carnali timore ꝑuersos.
quib omnib causis efficitur. ut uł boni falsis criminib infament᷑. uł te¬
mere de bonis falsa credantur. uł etiã mali qͥ ꝓ unitatis uincło tolerat
nil obsunt bonis. dirupta bonoꝵ pace ꝑuersissime fugiant. cum uexa¬
tioni frum̃toꝵ non parcitur. usurpantib sibi hominib ante messẽ. qõ

Expanded text:
nullos bonos ab ea se posse dividere, id est, nullos bonos, etiamsi cognitos sibi malos nullos bonos ab ea se posse dividere, id est, nullos bonos, etiamsi cognitos sibi malos patiantur, ubicumque versentur, propter eos se a longe positis et incognitis bonis temerario schismatis sacrilegio separare; ut in quacumque parte terrarum onge positis et utrum facta sint uel cur facta sint ignorantibus et tamen cum orbe terrarum in unitatis uinculo permanentibus ea ipsa sit firma securitas, non hoc potuisse facere nisi aut superbiae tumore furiosos aut inuidentiae liuore uaesanos aut saeculari commoditate corruptos aut carnali timore peruersos. quibus omnibus causis efficitur, ut uel boni falsis criminibus infamentur uel temere de bonis falsa credantur uel etiam mali, qui pro unitatis uinculo tolerati nihil obsunt bonis, disrupta bonorum pace peruersissime fugiantur, cum uexationi frumentorum non parcitur, usurpantibus sibi hominibus ante messem quod
Abbreviated transcription (Latin):
se ante tempus uelud a palea seꝑare: seipsos leuissimã paleam uento
ablatam de area demonstare. Qđ gͦ ait sapientia teneamus. Qui me
audit habitabit in spe. & silebit sine timore ab omĩ malignitate. Dũ
gͦ habitamus in spe cogitemus ñ qđ sumus sed qđ erimus. quia filii
hec habitatio ñ habet malos. nec conuenticła uanitatis. fa facinorosos
gregatione catholica toto orbe diffusa. donec transeat iniquitas. donec
tempore messis zitania colligantur. donec ultimo uentilabro a frum̃to
palea separetur. donec pisces mali a piscib bonis. cũ quib intra eadem
retia congregati sunt in littore eligantur. donec hedi ab ouib cum qͥb
sub uno pastore in eisdẽ pascuis tamdui pauer̃ in ultimo ad sinistram
quȩ suꝑ montẽ ut dictum. ẽ. constituta abscondi necesse.ẽ. ideo necesse.
Eut omnib t̾rarum partib nota sit. Inconcussũ gͥ firmũq teneamus

Expanded text:
se ante tempus velut a palea separare, se ipsos esse levissimam paleam vento se ante tempus velut a palea separare, se ipsos esse levissimam paleam vento ablatam de area demonstrarunt. Quod ergo ait Sapientia teneamus: Qui autem me audit, habitabit in spe, et silebit sine timore ab omni malignitate . Dum ergo habitamus in spe, cogitantes non quid sumus, sed quid erimus: quia filii haec habitatio non habet malos, nec conventicula vanitatis, nec facinorosos, gregatione catholica toto orbe diffusa, donec transeat iniquitas, donec tempore messis zizania colligantur , donec ultimo ventilabro a frumento palea separetur , donec pisces boni a piscibus malis, cum quibus intra eadem retia congregati sunt, in littore eligantur , donec haedi ab ovibus cum quibus sub uno pastore in eisdem pascuis tamdiu paverunt, in ultimo ad sinistram quae super montem, ut dictum est, constituta abscondi non potest: et ideo necesse est ut omnibus terrarum partibus nota sit. Inconcussum igitur firmumque teneamus,