comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑministros suos ĩnotuit di¬
cẽs. Michi iũdictã ego retri¬
buã. Uos eñi ĩ recta fide et
opere ac bona uoluntate
succũrite uicissim: nec ali¬
ꝗs a supplem̃to frĩs subtra¬
hat manũ. Qm̃ in hoc ait
dñs cognoscẽt om̃s ꝗa mei
estis discipłi: si dilectõe ha¬
ꝑ ꝓpħã loꝗt̃ dicẽs. Ecce quã
bonũ et quã iocũdũ hĩtare
dico habitaculo. et concõdia
que in deo ẽ: et unitare fid̾i
huiꝰ delectabilis scłm uenita¬
tẽ habitaculi que uidelicet
in aaron magis decorabatur.
atq sacerdotalem induẽti¬
b dignitatẽ. sicut ungnẽ¬
tum suꝑ caput eius princi¬
palem intellectum itngãs.
et usq ad ip̃am extremam
scientiam declucens. In hoc
enim habitaculo benedic¬
tionem eternam uitam ꝓ¬
ꝓphetice uaticinatiõis me¬
sillabam exposiuraus: nr̃a ꝓpt̾
catitatẽ minime querentes
aut quesituri. Non enim
detrahentib bonum ẽ detra¬
here. aut paulo sccłm uul¬
garem fabulam excutere

Expanded text:
suos intonuit, dicens: Mihi vindictam ego retribuam . Vos enim in recta fide ac pura, in bona voluntate succurrite vicissim, nec aliquis a supplemento fratris subtrahat manum: quoniam in hoc ait Dominus cognoscent omnes, quia mei estis discipuli, si dilectionem hadicens: Ecce quam bonum, et quam jucundum, habitare dico habitaculo et concordia, quae in Deo est, et unitate fidei hujus delectabilis, secundum veritatem inhabitaculi, quae videlicet in Aaron magis decorabatur, atque sacerdotalem induentibus dignitatem, sicut unguentum super caput, principalem intellectum irrigans, et usque ad ipsam extremam scientiam deducens. In hoc enim habitaculo benedictionem et aeternam vitam popheticae vaticinationis mesyllabam exposuimus, nostra propter charitatem minime quaerentes, aut quaesituri. Non enim detrahentibus bonum est detrahere, aut palo, secundum vulgarem fabulam, excutere
Abbreviated transcription (Latin):
mort̾em sint ꝑsecuti. Ip̃e ti¬
m̃ ꝑsecutioes patiẽter porta¬
de sũt. ut eius cliscipłi eẽti¬
gnoscamini ꝓ quo et patimi
Sn et ip̃e ait. Beati qui ꝑ sec¬
Hus fulti suffragiis: non

Expanded text:
mortem sunt persecuti. Ipsae tamen persecutiones patienter portandae sunt, ut ejus discipuli esse cognoscamini, pro quo et patimini, unde et ipse ait: « Beati qui persechis fulti suffragiis non
Abbreviated transcription (Latin):
stãtie q̃ neminẽ ꝑire aut la¬
bus suns pollui uolum᷑. eoꝵ
morib imponi et uẽbũ mini
tum: ut om̃ib frĩb ꝗbns
cumq tribulationũ mole¬
stus laborantib. uirib qui¬
b potestis succurratis: et
eoꝵs ut clignum ẽ in uiri¬
as ur̃as extimetis: et ma¬
ximũ ad miniculũ eis uẽ¬
bis et factis prebeatis ut eiꝰ
tib sollempniter agite. et
ꝓbabiles ac cdoctissimos ui¬
ros adhec opus ꝓuehite ut
de coꝵ societate et adium̃to
płimũ gaud̾atis. Ponite in
deiment᷑ corda ur̃a iuirtu¬
te di⁊ enãrate hec et cetera di¬
uina u̾ba ĩꝓienies alteras.¬

Expanded text:
stantiae qui neminem perire aut labiis suis pollui volumus eorum moribus imponi, et verbum minimntum, ut omnibus fratribuscunque tribulationum molestiis laborantibus, viribus quibus potestis, succurratis, et eorum, ut dignum est, injurias vestras aestimetis, maximum adminiculum eis verbis et factis praebeatis, ut ejutibus solemniter agite, et probabiles ac doctos viros ad hoc opus provehite, ut de eorum societate et adjumento plurimum gauddesinenter corda vestra in virtute Dei, et enarrate haec, et caetera divina verba in progenies alteras
Abbreviated transcription (Latin):
urb̃. Tantã a dño huius
datorẽ: et beato petro prĩci¬
pe apłoꝵ accepimus fiducia.
ne reclempta eccła inpigͦ
laboremus affectu. et om̃i¬
et cũctis pie uiuẽtib apłica
auctoritate opẽ feramꝰ. om̃s¬
cẽe ẽ ut abimpiis et dissimi¬
lib patiãt᷑ oꝓpbria: et despici¬
añt tãquã stulti et insani.
uo despectio et irrisio in ip̃is

Expanded text:
us. Tantam a Domino hujus fundatore, et beato Petro principe apostolorum, accepimus fiduciam, ne redempta Ecclesia, impigro laboremus affectu, et omniet cunctis pie viventibus apostolica auctoritate opem feramus. Omcesse est, ut ab impiis et dissimilibus patiantur opprobria , et despiciantur tanquam stulti et insani, espectio et irrisio in ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
Martha sollicita es et tur¬
baris erga plurima. porro
unum est necessariũ. Mara
optimam partem elegat q̃
non auferetur ab ea. Hoc
unum optabat et petebat
ꝓpħa cum diceret. unam
petii adnõ hanc requiram.
ut inhabitem in domo do¬
mini om̃ib diebus uite
multis. quia sic̃ omĩa ꝓce¬
dunt ab uno. sic omĩa de¬
pha et .oo. pimus ⁊ nouis¬
simus. principium et fi¬

Expanded text:
ita es, et turbaris erga plurima: porro, unum est necessarium. Maria ergo optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea. Hoc unum optabat et petebat Propheta, cum diceret: « Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae multis; quia sicut omnia procedunt ab uno, sic omnia prpha et omega, primus et novissimus, principium et fi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ista nec cessandum ab
illis quamdu fuerint ne¬
cessaria. Porro cum cessaue¬
rit defectus miserie. mise¬
ricordie quoq cessabit ef¬
fectus. quia misericordia
miseris exhibetur. Cum au
qd̾ in et̾num manebit. Cir¬
ria ergo optimam partẽ
elegit que non auferetur
ab ea. Quia hec uita est et̃¬

Expanded text:
sunt ista, nec cessandum ab ipsis, quandiu fuerint necessaria. Porro cum cessaverit defectus miseriae, misericordiae quoque cessabit effectus; quia misericordia miseris exhibetur. Cum autquod in aeternum manebit. Maria ergo optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea. Quia «
Abbreviated transcription (Latin):
cita es: ⁊ turbaris erga plu¬
rima. porro unum est neceᷤᷤ¬
sarium. maria optimam pã¬
tem clegit. que non au fere¬
tur ab ea. Non hoc martha
dicebat. tanquã inuideret
marie qd̾ ip̃a laboraret ⁊ il¬
la quiesceret. sed qd̃ actiua
cum sibi nõ safficit. ꝓpter
difficultates rerum uel am¬
biguitates causarum auxi¬
lium contemplatiue requi¬
rit. ut qd̾ ipa laborando us
oꝑando nequit efficere. illa
orando et supplicando uale¬
at im petrare. quia cum mo¬
reprehenderet martham cõ¬
mendando mariam. sed p̃¬

Expanded text:
turbaris erga plurima. Porro unum est necessarium. Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea. Non hoc Martha dicebat, tanquam invideret Mariae, quod ipsa laboraret et illa quiesceret: sed quod activa cum sibi non sufficit, propter difficultates rerum, vel ambiguitates causarum, auxilium contemplativae requirit: ut quod ipsa laborando vel operando nequit efficere, illa orando et supplicando valeat impetrare: quia cum Moreprehenderit Martham commendando Mariam: sed
Abbreviated transcription (Latin):
fragia petituri de omnipo¬
tentis dei misericordia ⁊
beatorum petri ⁊ pauli apo¬
stolorum eius auctoritate
confis unum annum et
quadraginta dies. accedẽ
festi octabas centum dies
de iuncta sibi penitentia
misericorditer relaxamus

Expanded text:
fragia humiliter petituri de omni potentis dei misericordia et beatorum Petri et Pauli apostolorum eius auctoritate confisi unum annum et quadragfesti octavas, quadraginta dies de injunctis eis pœnitentiis misericorditer relaxamus.
Abbreviated transcription (Latin):
de maiestatis sue. sedebitis¬
et uos suꝑ sedes duodecim.
iudicantes duodecim tribꝰ
isrł. Non dixit tantum qui
reliquistis omnia. hoc enĩ
et socrates fecit phylosophu.:
et multi alii qui diuitias cõ¬
tempserunt: sed qui secuti
estis me. qd̾ ꝓprie apłorum
est atq credentium. In re¬
generatione cum sederit fi¬
lius hominis in sede maie¬
statis sue: quãdo et mortui
de corruptione resurgent ĩ

Expanded text:
e, sedebitis super sedes duodecim judicantes duodecim tribus Israel. Non dixit, qui reliquistis omnia, hoc enim et Socrates fecit philosophus, et multi alii divitias contempserunt: sed, qui secuti estis me, quod proprie apostolorum est atque credentium, in regeneratione cum sederit filius hominis in sede majestatis suae, quando ex mortuis de corruptione res
Abbreviated transcription (Latin):
Non ueni pacem mittere
sed gladium. Ueni enim se¬
parare homuinem a patre
suo ⁊ matre a filia. et nurũ
a socru. et inimici hominiᷤ
domestici eius. Qui ergo ꝑꝑ¬
euangelii carnales effectꝰ
contempserint. et diuitiaᷤᷤ
atq seculi uoluptates. isti
centuplum accipient. et
uitam eternam possidebũt.
x occasione huius sentẽ¬
tie quidam introducunt
mille an nos post resurrec¬
tionem. dicentes nobis
tunc centuplum omĩum
rerum quas dimisimus.
et uitam eternam ẽẽ reddẽ¬
dam. non intelligentes qd̾
si in ceteris digna sit retri¬
butio. in uxoribus appare¬
at turpitudo. ut qui unã
plum recipiãt infuturo.
Sensus igitur iste est. Qui
carnalia pro saluatore di¬
miserit. spũalia recipiet.
que comparationẽ et me¬
rito sui ita erunt. quasi pã¬
uo numero centenarius
numerus comparetur. Uñ
dicit apostolus. qui unã
tantum omum et unius
prouncie pariussimos a¬
gros dimiserat. Quasi ni¬
chil habentes. et omnia
possidentes.

Expanded text:
Non veni pacem mittere sed gladium. Veni enim separare hominem a patre suo, et matrem a filia, et nurum a socru, et inimici hominis domestici ejus . Qui ergo prEvangelii, omnes affectus contempserint, atque divitias et saeculi voluptates: isti centuplum recipient, et vitam aeternam possidebunt. Ex occasione hujus sententiae, quidam introducunt mille annos post resurrectionem, dicentes tunc nobis centuplum omnium rerum quas dimisimus, et vitam aeternam esse reddendam: non intelligentes quod si in caeteris digna sit repromissio, in uxoribus appareat turpitudo; ut qui unam um recipiat in futuro. Sensus ergo iste est: Qui carnalia pro Salvatore dimiserit, spiritualia recipiet: quae comparatione et merito sui ita erunt, quasi si parvo numero centenarius numerus comparetur. Unde dicit et Apostolus, qui unam tantum domum, et unius provinciae parvos agros dimiserat: Quasi nihil habentes, et omnia possidentes .
Abbreviated transcription (Latin):
nũc incipit a contemplati¬
one ꝑfidem. et consuma¬
bitur tandem in glorifica¬
tione ꝑspeciem. Nunc enĩ
ex parte cognoscimus et
ex parte ꝓphetamus. tunc
licitus erat. et erga pluri¬
ma turbabatur. Quis inꝗt
infirmatur. et ego non in¬
firmor. quis scandalizatur.
et ego non uror. instantia
quam contemplatiuus
raptus est usq ad tertium
celum. ⁊ audiuit archana
uerba que non licet homi¬
ni loqui. Ad hoc tanquam
ad brauium aspirabat cũ
quam necessarium sustine¬
bat cum adderet manere
maria. Sed illa sunt neces¬
saria. idest utilia. Istud aut̃¬
est necessarium. id est in cõ¬
mutabile.iuxta quem
modum in logica faculta¬
te tocetur. qd̃ aliud est ue¬
rum contingens ⁊ aliud
necessarium. Contingeris
est illõ qd̃ ita est uerum
qd̾ potest non ẽẽ uerum.
necessarium aut̃ est illo̾ qd̃
non eẽ uerum. Nonne cũ
uirgo dixit ad filium. Fili
quid fecisti nob̾ sic ecce
pat̾ tuus erego dolentes
querebamus te. quasi cũ
martha dixisse uidetur. do¬

Expanded text:
nunc incipit a contemplatione per fidem, et consummabitur tandem in glorificatione per speciem. « Nunc enim ex parte cognoscimus, et ex parte, prophetamus: tunc licitus erat, et erga plurima turbatus: « Quis, inquit, infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? Instantia quam contemplativus, « raptus est usque ad tertium coelum, et audivit arcana verba, quae non licet homini loqui ibid.. » Ad hoc tanquam ad unum aspirabat, cum quam necessarium sustinebat, cum adderet: « ManeMaria. Sed illa sunt necessaria, id est utilia: istud autem necessarium, id est commodabile. Juxta quem modum in logica facultate docetur, quod aliud est verum contingens, aliud necessarium. Contingens est istud, quod ita est verum, quod possit non esse verum. Necessarium est autem illud, quod non esse verum. Nonne cum Virgo dixit ad Filium: Fili, quid fecisti nobis sic? Ecce pater tuus et ego dolentes quaerebamus te Luc. II, quasi cum Martha dixisse videtur: Do
Abbreviated transcription (Latin):
ihesus in quoddam castellũ.
et mulier quedam martha
nomine excepit illum in do¬
mum suam. quia uenit
iħus non ad quietem. sed
adlaborem. Non ad letitiam
sed ad dolorem. non ad pacẽ
sel ad agonem. postremo
uenit ad mortem. Audi la¬
lorem. Laboraui clamans ra¬
uce facte sunt fauces mee.¬

Expanded text:
in quoddam castellum, et mulier quaedam Martha nomine, excepit illum in domum suam; quia venit Jesus non ad quietem, sed ad laborem: non ad laetitiam, sed ad dolorem: non ad pacem, sed ad agonem: postremo venit ad mortem. Audi laborem: « Laboravi clamans, raucae factae sunt fauces me
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitas. Triplȩx est igri.
Spiritualis. Artificialis. et
naturalis. Sed inter hos
quidam ignis nõ urit sed
lucet. Quidam non lucet
sed urit. quidam et lucet
et urit. Non urit sed lucet
ignis empyrei. Non lucet
sed urit ignis inferni. Lu¬
cet et urit igris camini.
Ruisus quidam ignis sẽꝑ
uiuit et numquam morit᷑.
Quidam aliquando uiuit
et aliquando moritur. Qui¬
dam statimꝰ ut uiuit statĩ
et moritur. Semꝑ uiuit ⁊
nũquã moritur ignis side¬
ris. Aliquando uiuit et ali¬
quando moritur ignis for¬
nacis. Statim ut uiuit sta¬
timn et moritur ignis ful¬
guris. Item quidã ignis
pascitur et consumit. Qui¬
dam consumit et non pa¬
nõ consumit. Pascitur et
consumit ig̾nis usualis. Cõ¬
sumit et noit pascitur igniᷤᷤ
solaris. Pascitur et non con¬
sumit ignis gehennalis.
tabunt homines mori. et
fugiet mors abillis. Quia
magis quam theologicũ
rerum indagare naturas.
nos qui spiritales eẽ debe¬
mus. de spiritalibus ꝓse¬
quamur. Est igitur ignis

Expanded text:
um, etc. Triplex est ignis, spiritualis, artificialis, et naturalis. Sed inter hos tas. Nam quidam ignis non urit, sed lucet; quidam non lucet, sed urit; quidam et lucet, et urit. Non urit et lucet ignis empirei: non lucet, sed urit ignis inferni; lucet et urit ignis camini. Rursus quidam ignis semper vivit, et nunquam moritur; quidam aliquando vivit, et aliquando moritur; quidam statim ut vivit, statim et moritur. Semper vivit, et nunquam moritur ignis sideris; aliquando vivit, et aliquando moritur ignis fornacis: statim ut vivit, statim et moritur ignis fulguris. Item quidam ignis pascitur et consumit, quidam consumit et non panon consumit. Pascitur et consumit ignis usualis, consumit et non pascitur ignis solaris, pascitur et non consumit ignis gehennalis. tabunt homines mori, et fugiet mors ab illis Apoc.magis quam theologicum rerum indagare naturas: nos qui spirituales esse debemus, de spiritualibus prosequamur. Est enim ignis
Abbreviated transcription (Latin):
tem michi. Unde et fatiga¬
dolorem. Ouos om̃s qui tr̃a¬
sitis ꝑuiam. attendite et
uidete si est dolor sicut do¬
lor meus. Tristis est inꝗt¬
quit in agonia ꝓlixius or¬
but. Et factus est sudor eiꝰ
sic̃ gutte sanguinis cadẽ¬
tis interram. ꝓprio filio

Expanded text:
 » unde et « fatigadolorem: « O vos omnes, qui transitis per viam, attendite et videte, si est dolor sicut dolor meus Tquit, in agonia, prolixius orabat: et factus est sudor ejus, sicut guttae sanguinis cadentis in terram Luc. XXI.
Abbreviated transcription (Latin):
re ergo martha excepit
illum in domum suam.
unde secundum carnem
nõ de rachele natus est. set
de lia. Maria autẽ sedebat
secus pedes dñi. ⁊ audie¬
bat uerbum illius. dũo
pedes dñi sũt duo men¬
tis affectus. timor etamor.
nam finis precepti caritaᷤᷤ

Expanded text:
re ergo Martha excepit illum in domum suam. Unde secundum carnem non de Rachele natus est, sed de Lia. Maria autem sedebat secus pedes Domini, et audiebat verbum illius. Duo pedes Domini, sunt duo mentis affectus, timor et amor.nam finis praecepti charitas
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Et dixit illi. Circum¬
da tibi uestimentũ tuum.
et sequere me.Uestimenta
da. Ille ergo circundat si¬
bi uestimentum suum et
sequit᷑ angelum. qui õnat
se oꝑibus bonis. et sequi¬
tur xp̃m. Et exiens seque¬
batur eum. et nesciebat ꝙ
uerum est qd̃ fiebat ꝑan
gelum. Extimabat autẽ
se uisum uidere. Quicꝗd
intempore agitur uanitas
est non ueritas respectu et̃¬
nitatis. non status sed sõp¬
nus. Salomone testante.
uidi in om̃ibus uanitatẽ
⁊ nichil ꝑmanere sub sole.¬
psalmista quoq dicente.
mo eiugilauerit in futu¬
ro. tunc reuertetur ad se.
quia tanquam ab alieno
redibit ad ꝓprium. Cum
erum anima distrahitur
ꝑ occupationes mundanaᷤᷤ
et distenditur ꝑ sollicitu¬
dines seculares. tunt alie¬
natur a se quasi abiens
in regionem longinquam.
Cum uero reducitur ad co¬
gitandum de deo. et me¬
ditandum de se qd̃ fiet li¬
bere post hanc uitam. quia
corpus qd̃ corrũpitur ag¬
grauat animam. et depͥmit

Expanded text:
vit; et dixit illi: Circumvit; et dixit illi: Circumda tibi vestimentum tuum, et sequere me. Vestimenta da: ille ergo circumdat sibi vestimentum suum, et sequitur angelum, qui ornat se operibus bonis, et sequitur Christum. Et exiens sequebatur eum: et nesciebat quia verum esset quod fiebat per angelum; existimabat autem se visum videre. Quidquid in tempore agitur vanitas est, non veritas, respectu aeternitatis: non status, sed somnus, Salomone attestante: « Vidi in omnibus vanitatem et nihil permanere sub solePsalmista quoque dicente: mo evigilaverit in futuro, tunc convertetur ad se quia tanquam ab alieno redibit ad proprium. Cum vero anima distrahitur per occupationes humanas mundanas, et distenditur per sollicitudines saeculares, tunc alienatus est a se, tanquam abiens in regionem longinquam, cum non reducitur ad cogitandum de Deo, et meditandum de se, quid fiet libere post hanc vitam; quia « corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit
Abbreviated transcription (Latin):
qui dormis et exurge amõ¬
tius. et illuminabit texͦ.
Et ceciderunt catene de ma¬
nibus eius. Tunc catene
cadunt de manil. quan¬
do cupiditas et concupi¬
scentia decidunt ab operi¬
bus. ut iam nec cupiditas
cupiat. nec concupiscen-¬
tia concupiscat. Dixit. aũt
angelus ad eum. Precin¬
gere. et calcia te calligas
tuas. Non sufficit nobis
malum dimittere. nisi bo
catene demanibus eius. di¬
citur illi. Precingere et cal¬
cia te calligas tuas. Ac si
dicatur. Astringe te cincu¬
lo continentie contra con¬
cupiscentiam. et assume
tibi exempla iustitie con¬
tra cupiditatem. Iuxta qd̾
Calige sunt exempla. de
quibus ꝓfecto dñs ait. lu¬
ceat lux ur̃a coram homi¬
nib. ut uideant oꝑa ur̃a
bona. et glorificent patrẽ
ur̃m qui est incelis. Ex hoc
loco moraliter datur intel¬
ligi. quia uiri religiosi exi¬
gente necessitate possunt
aliquando rigorem ordi¬
nis temperare. quia petrus
in carcere cingulum relaxa¬

Expanded text:
qui dormis, et exsurge a morqui dormis, et exsurge a mortuis: et illuminabit te Et ceciderunt catenae de manibus ejus. Tunc catenae cadunt de manibus nostris, quando cupiditas et concupiscentia decidunt ab operibus: ut jam nec cupiditas cupiat, nec concupiscentia concupiscat. Dixit autem angelus ad eum: Praecingere, et calcea te caligas tuas. Non sufficit nobis malum dimittere, nisi boncatenae de manibus dicitur illi: Praecingere et calcea te caligas tuas: ac si dicatur: Astringe te cingulo continentiae, contra concupiscentiam: et assume tibi exempla justitiae, contra cupiditatem. Juxta quod caligae sunt exempla; de quibus profecto Dominus ait: « Luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis eoc moraliter datur intelligi, quod viri religiosi exigente necessitate possunt aliquando rigorem ordinis temperare, quia Petrus in carcere cingulum relaxa
Abbreviated transcription (Latin):
inter duos milites uinctꝰ
catenis duabus. et custodeᷤᷤ
ante ostium custodiebant
carcerem. Ostium ꝑ quod
intratur ad carcerem. est opꝰ
ꝑ qd̃ intratur ad consuetu¬
dinem. Ostium ergo carce¬
ris custoditur. quando pec¬
catum consuetudinis fre¬
quentatur. Illi qui custodi¬
unt carcerem ante ostium.
sunt libertas peccandi. et
uoluptas peccati. Nichil
enim magis fouet consu¬
etudinem prauam. quam
suauitas culpe et impuni¬
tas pene. Et ecce angelus
dñi asticit. et lum̃ refulsit
in habitaculo. Hactenus
captionis modum audistiᷤ.
amodo libationis ordinẽ
audiatis. Herodes apprehẽ¬
dit petrum. et misit eum
in carcerem. Angłs autem
dñi non instigator aut
hostis. sed uisitator et cu¬
stos astitit ad ꝓtegendũ
et lib̾andum. et ideo lum̃
gratie refulsit in habita¬
culo. qd̃ tenebris peccato¬
rum fuerat obscuratum.
percussoq latere petri lan¬
cea caritatis. de qua spon
ti dicens. Surge uelocit᷑.
Iuxta qd̃ dicit apłs. Surge

Expanded text:
inter duos milites, vinctus inter duos milites, vinctus catenis duabus, et custodes ante ostium custodiebant carcerem. Ostium per quod intratur ad carcerem, est opus per quod intratur ad consuetudinem; ostium ergo carceris custoditur, quando peccatum consuetudinis frequentatur. Illi qui custodiunt carcerem ante ostium, sunt libertas peccandi, et voluptas peccati: nihil enim magis fovet consuetudinem pravam, quam delectatio culpae, et impunitas poenae. Et ecce angelus Domini astitit, et lumen refulsit in habitaculo. Hactenus modum captionis audistis, amodo liberationis ordinem audiatis. Herodes apprehendit Petrum, et misit eum in carcerem. Angelus autem Domini, non instigator aut hostis, sed visitator et custos, astitit ad protegendum et liberandum: et ideo lumen gratiae refulsit in habitaculo, quod tenebris peccatorum fuerat obscuratum: percussoque latere Petri, lancea charitatis, de qua sponsti, dicens: Surge velociter: juxta quod dicit Apostolus: « Surge
Abbreviated transcription (Latin):
gnentur. Tradidit ergo il¬
lum quatuor quaternio¬
nib militum custodien¬
dum. uolens post pasca ꝓ¬
ducere cum ppͦ. Festo du¬
rante nolebat eum ꝓduc̃e
popło. idest tradere eum
demonib pumiendum. ut
quia peccatum consuma¬
tum generat mortem. eũ
retruderent in infernum.
Et petrus quidem serua¬
batur incarcere. qd̾ misti¬
ce fit quando prelatus fo¬
uetur in praua consuetudi¬
ne. Oratio autem fiebat
ab eccła sine intermissiõe
ad dm̃ ꝓeo. Ex hoc patet
de praua consuetudine li¬
beratur. Ex hoc quoq colli¬
gitur qd̃ uniuersalis eccła
ꝓ sũmo pontifice sine it¬
missione debet orare. Cum
autem ꝓlucturus eẽt eũ
herodes. in ip̃a nocte petruᷤᷤ
erat dormiens int̃ duos mi¬
lites uinctus catenis dua
bus. Duc catene sũt cupi¬
ditas. et concupiscentia. una
mentis. et altera carnis.
Duo milites sunt duo de¬
mones. qui temptãt ꝑcu¬
ꝑcupiditatem rerum et ꝑ¬
concupiscentiam mulieꝵ.
Iteoq petrus erat dormiẽs

Expanded text:
didit ergo eum quatuor quaternionibus militum custodiendum, volens post Pascha producere eum populo. Festo durante noluit eum producere populo, id est tradere eum daemonibus puniendum, ut quia « peccatum consummatum generat mortem Jac. I, » eum retruderent in infernum. Et Petrus quidem servabatur in carcere: quod mystice fit, quando praelatus fovetur in prava consuetudine. Oratio autem fiebat ab Ecclesia sine intermissione ad Deum pro eo. Ex hoc patet,de prava consuetudine liberatur. Ex hoc quoque colligitur, quod universalis Ecclesia pro summo pontifice sine intermissione debet orare. Cum autem producturus eum esset Herodes, in ipsa nocte erat Petrus dormiens inter duos milites, vinctus catbus. Duae catenae sunt cupiditas et concupiscentia, una mentis, altera carnis, duo milites sunt duo daemones, qui tentant cupiditatem rerum et concupiscentiam mulierum. Ideoque Petrus erat dormiens
Abbreviated transcription (Latin):
castellum accede. turrim
humilitatis ascende. de¬
precare maram. euis un¬
quam inuocauit eam. et
non est exauditus ab ea:
supplicat. ꝓ peccitoribus
intercedit᷑. In hoc castel¬
lo due sorores inhabitãt.
que castellum ip̃m custo¬
diunt. Martha scilicet ⁊¬
maria. Martha que lato¬
rat et oꝑatur. Maria que
quiescit ⁊ contemplatur.
Iua laborat et oꝑatur. ne
castellum capiatur ꝑ ne¬
gligentiam. Ista quiescit
et contemplatur. ne castel¬
lum capiatur ꝑ ignoran¬
tiam. Ignorantia gignit
errorem cordis. negligẽ¬
tia parit torporẽ oꝑis. ꝑer
rorem cordis delinquimꝰ
un credendis. ꝑ torporem
oꝑis delinquimus mnagẽ¬
dis. porro inpossibile est.
platiua. ut teleat ignoran
mat negligentiam. qm̃
sti nobis sic: Ego enim ⁊
seruabat omĩa uerba hec
conferens incorde suo. Sl
quando te negligentia red¬
dit pigrum. inuoca mar¬
tham. age cum lia. Si quã¬
do te ignorantia reddit ob¬
scurum. appella mariam.
uigila cum rachele. Non

Expanded text:
castellum accede, turrim castellum accede, turrim humilitatis ascende, deprecare Mariam. Quis unquam invocavit eam, et non est exauditus ab ea? supplicat, pro peccatoribus intercedit. In hoc castello duae sorores inhabitant, quae castellum custodiunt, Martha scilicet, et Maria. Martha, quae laborat et operatur; Maria, quae quiescit et contemplatur. Illa laborat et operatur, ne castellum capiatur per negligentiam: ista quiescit et contemplatur, ne castellum rapiatur per ignorantiam. Ignorantia gignit errorem cordis, negligentia parit torporem operis. Per errorem cordis delinquimus in credendis, per torporem operis delinquimus in agendis. Porro « impossibile est splativa, ut deleat ignorantmat negligentiam, quonsti nobis sic? Ego enim etservabat omnia verba haec, conferens in corde suo ibid.. » Si quando negligentia te reddit pigrum, invoca Martham, age cum Lia; si quando te ignorantia reddit obscurum, appella Mariam, vigila cum Rachele Gen
Abbreviated transcription (Latin):
giutas. quam ornat hu¬
militas. O felix humilitas
quam honorat uirganitas.
Humilitas ornat uirgini¬
tatem. ne sit suꝑba. Uir¬
gitas honorat humili¬
tatem. ne sit despecta. Est
ergo uirginitas humilis
ne extollatur. est humi¬
litas uirginalis ne cõtẽp¬
natur. Legimus enim et
uirgines prudentes. et
sunt suꝑbe. Habet ergo
castellum istud murum
uirginitatis contra insul¬
tum luxurie. habet turrĩ
humilitatis contra incũ¬
sum suꝑbie. Isti namq
sunt hostes qui miserũ
hominem frequent̃ ac
iuolenter infestant. uide¬
licet luxuria carnis exte¬
rius. ⁊ suꝑbia mentis ĩ¬
terius. De quib inquit
apłs. Non est nobis col¬
luctatio tantum aduersꝰ
carnem et sanguiiem. ec
pia que non licent. Exu¬
traq ꝓcedunt uana que
non expediunt. si quãto
te luxuria carnis impu¬
gnat. ad hoc castellum ꝓ¬
cede muro uirginitatis
adhere teprecare mariam.
Quis unquam inuocauit
eam et non ẽ exauditus ab
ea: Si quando te suꝑbia
mentis infestat. ad hoc

Expanded text:
s, quam ornat humilitas; o felix humilitas, quam honorat virginitas! Humilitas ornat virginitatem, ne sit superba: virginitas honorat humilitatem, ne sit despecta. Est ergo virginitas humilis, ne extollatur: est humilitas virginalis ne contemnatur. Legimus enim et virgines prudentes et vsunt superbae. Habet ergo castellum istud murum virginitatis contra insultum luxuriae, habet turrim humilitatis contra incursum superbiae. Isti namque sunt hostes, qui miserum hominem frequenter ac violenter infestant, videlicet luxuria carnis exterius, et superbia mentis interius. De quibus inquit Apostolus: « Non est nobis colluctatio tantum adversus carnem et sanguinem, « eccpia, quae non licent, ex utraque procedunt vana, quae non expediunt. Si quando te luxuria carnis impugnat, ad hoc castellum procede, muro virginitatis adhaere, deprecare Mariam. Quis unquam invocavit eam, et non est exauditus ab ea? Si quando te superbia mentis infestat, ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sit uerus deus ⁊ uerus hõ.
deus de deo ante secula ge¬
nitus. et homo de homi¬
ne in seculo natus. quic¬
quid ei ueraciter attribuit᷑
aut cõuenit ei secundum
diuinam naturam. aut se¬
cundum humanam. aut
secundũ utramq. Secun¬
dum diuinam appellatur
iħus qd̾ interp̃tatur salua¬
tor. Secundum humanã
dicitur xp̃s qd̾ exponitur

Expanded text:
sit verus Deus et verus homo, Deus de Deo ante saecula genitus, et homo de homine in saeculo natus; quidquid ei veraciter attribuitur, aut convenit ei secundum divinam naturam, aut secundum humanam, aut secundum utramque. Secundum divinam appellatur Jesus, quod interpretatur Salvator. Secundum humanam dici
Abbreviated transcription (Latin):
ge turpior erat intꝰ in cõ¬
scientia quam foris in fa
tantum iegit sed sepus.
primo cum in domo sy¬
monis pharisei. pedes to
emit aromata. ut ueniẽs
tum sed alias explicandũ.
delictum itaq cordis pũ¬
gauit lacrimis. delictum
oris. purgauit osculis. De¬
lictum oꝑis. purgauit.
sua seruire immunditie
ad iniquitatẽ. ita secun
magdalena delictũ. hiis
quinq sensibe suꝑ abun¬
dauit et grã. Deliquit ocu¬
sis s quia fornicatio muli¬
eris in extollentra. oculoꝵ¬

Expanded text:
ge turpior erat intus in conge turpior erat intus in conscientia, quam foris in famtantum egit, sed saepius. Primo cum in domo Simonis Pharisaei pedes Domrtio, cum emit aromata, ut veniens tum, sed alias exponendum. Delictum itaque cordis purgavit lacrymis, delictum oris purgavit osculis, delictum operis purgavit sua servire immunditiae ad iniquitatem, ita, secundMagdalena delictum, his quinque sensibus superabundavit gratia. Deliquit oculis, quia fornicatio « mulieris in extollentia est oculo
Abbreviated transcription (Latin):
cum tacuit ueritatem. Pec¬
ciuit in ore. cum ꝓtulit
falsitatem. De primo dic̃
cuntur mendacium. Deli
omisit. peccauit in oꝑe cũ
malum commisit. E contͣ
eiecit. Multum fuit. quia
mulier erat inciuitate pec¬
catrix. Om̃ib ad eam pate¬
bat accessus. nec quisquã
patiebat᷑ ab ip̃a repulsam.
Fed ubi habundauit delic¬
tum. suꝑabundauit et gr̃a.
llam quia magnum fuit
eius peccatum. magno sa¬
tisfecit dolore. Quia mul¬
multo satisfecit labore. Qa
tum. notabili satiffecit pu¬
dore. Hec tria sunt que di¬
gnam satisfactionem ꝑfi¬
ciunt. dolor in corde. putor
in ore. labor in opere. Ut ui¬
xta Salomonis sententiã.
ꝑ que quis peccat. ꝑ hec
peccatrix ad fontem mise
dolore turbata. lacrimis
pedes eius rigauit. Nota¬
tit retro secus pedes ip̃iꝰ
scens ant̃ faciem dñi ap¬
parere. sed tacens ore. cla¬
mabat corde. Dñe tu scis
insipientiam meam. et¬
plantur errenus. dñs au¬
tem interius contempla¬
tur. Et illa: quidem lon¬

Expanded text:
cum tacuit veritatem; peccavit in ore, cum protulit falsitatem. De primo dicituuntur mendacium Psal. omisit; peccavit in opere, cum malum commisit. Econtra ejecit. Multum, quia « mulier erat in civitate peccatrix ibid.. » Omnibus ad eam patebat accessus, nec quisquam patiebatur ab ea repulsam. Sed ubi abundavit delictum, superabundavit et gratia. Nam quia magnum fuit ejus peccatum, magno satisfecit dolore, quia mulmulto satisfecit labore; quia notabili satisfecit pudore. Haec tria sunt, quae dignam satisfactionem perficiunt, dolor in corde, pudor in ore, labor in opere. Ut juxta Solomonis Sapientiam: « Per quae quis peccavit, per haec peccatrix ad fontem miserdolore turbata, lacrymis pedes ejus rigavit: notatit retro secus pedes ipsiusscens ante faciem Domini apparere, sed tacens ore, clamabat corde: « Domine, tu scis insipientiam meam, splantur exterius, Dominus autem interius contemplatur. Et illa quidem lon
Abbreviated transcription (Latin):
deus. Salua tamen fidei
maiestate possumus respõ¬
dere. qd̃ cum secundũ phi¬
losophos initium existen¬
di ingressus in substantiã
appelletur. quecumq res
habet initium. habet pari¬
ter et ingressura. Unde cũ
uerbum dei secundum hu¬
manitatem assumptam
inceperit ẽẽ inutero uir¬
ginali. ꝓfecto secundum
eandem intrauit in illũ
non deforis ueniens. sed
uitus assumens. Iuxta que
modum loquendi ueritas
serit. sed qd̃ intra mur¬
dum ꝓcessit. In trauit er¬
go iħus in quoddam castel¬
lum. Admunimẽtũ castel¬
li duo sunt necessaria. Mu¬
rus ⁊ turris. Murus exteri¬
or. ⁊ Turris interior. Ad cu¬
stodiam quoq castelli duo
sunt oportuna. Speculator.
⁊ propugnator. Speculator
ut contempletur. et propu¬
gnator ut oꝑetur. Queramꝰ
ergo si tale fuerit hoc castel¬
lum. Sane in hoc sp̃uali ca¬
stello qd̾ est dei genitrix iũ¬
go maria. murus exterior
est uirganitas corporis. Tur¬
ris interior est humilitas
Deposuit potentes de secle.

Expanded text:
 Salva tamen fidei majestate possumus respondere, quod cum secundum philosophos initium existendi, ingressus in substantiam appelletur, quaecunque res habet initium, habet pariter et ingressum. Unde cum Verbum Dei secundum humanitatem assumptam inceperit esse in utero virginali, profecto secundum eamdem intravit in illum, non deforis veniens, sed intus assumens. Juxta quem modum loquendi Veritas serit, sed quod intra mundum processerit. Intravit ergo Jesus in quoddam castellum. Ad munimentum castelli duo sunt necessaria, murus et turris; murus exterior, et turris interior; ad custodiam quoque castelli duo opportuna, speculator et propugnator: speculator ut contempletur, et propugnator, ut operetur. Quaeramus ergo si tale fuerit hoc castellum. Sane in hoc spirituali castello, quod est Dei genitrix Virgo Maria, murus exterior est virginitas corporis: turris interior est humilitas Deposuit potentes de sede,
Abbreviated transcription (Latin):
uiget celestis auctoritas
in qua quondã uigebat
terrena potestas. Ad illud
dignitatis ꝓuecta fastigi¬
um. ut eius sententia q̃
ꝓfertur in terris. etiam ob¬
seruetur in celis. Suꝑ aĩas
quoq iudiciariam opti¬
net potestatem. ut eas
re. Ip̃m ergo patrem et
patronum nr̃m frẽs et fi¬
lii dep̃cemur. quatinus
a petcatorum uinculis
absolutos. nos ad regna
celestia suis meritis intͦ¬
ducat. Prestante dño iħu¬

Expanded text:
viget coelestis auctoritas, viget coelestis auctoritas, in qua quondam vigebat terrena potestas, ad illud dignitatis provecta fastigium, ut ejus sententia, quae profertur in terris, etiam observetur in coelis. Super animas quoque judiciariam obtinet potestatem, ut eas re. Ipsum ergo Patrem et patronum nostrum fratres et filii deprecemur, quatenus a peccatorum vinculis absolutos nos ad regna coelestia suis meritis introducat, praestante Domi
Abbreviated transcription (Latin):
forte nunc soli petro sic̃ ꝓ¬
misit ita commisit claues
eccłe. specialit̃ quidẽ et prĩ¬
cipalit. uel post resurrectio¬
nem cum alus generaliter
ꝗ recipit claues. habeat
caritatem qui suscipit oueᷤ.
quas utiq tribus modis
pascere debet. quia tertio sͥ¬
iubetur ut pascat. Sunt
enim tres ordines fideliũ
in eccła. noc. danel. et iob.
idest prelati. continentes.
et conuigati. quos ezechi¬
el iudit inuisione saluã¬
dos. quos pascere debet p̃¬
latus uerbo. exemplo. et
sacramento. uerto doctrine.
exemplo uite sacramento
eucharistie. Sic oues sibi
commissas. pauit beatus
petrus quem generaliter
orbis se gaudet patrem
habere. sed specialiter urbs
se gloriatur habere patro¬
num. Per eum enim fac¬
ta est ueritatis magistra.
que fuerat capud erroris
et longe nunc excellenti¬
or est inapłico magiste¬
rio quam olim in imꝑia
li fuerat principatu. cuiꝰ
etiam magisterio ipe Ro¬
manus princeps noscit᷑
ẽẽ subiectus. In ea nunc

Expanded text:
Forte nunc soli Petro, sicut proForte nunc soli Petro, sicut promisit, ita commisit claves Ecclesiae, specialiter quidem et principaliter: vel post resurrectionem cum aliis generaliter qui recipit claves, habeat charitatem qui suscipit oves, quas utique tribus modis pascere debet; quia tertio jubetur ut pascat. Sunt enim tres ordines fidelium in Ecclesia, Noë, Daniel, et Job: id est praelati, continentes et conjugati: quos Ezechiel vidit in visione salvos; quos pascere debet praelatus, verbo, exemplo, et sacramento, verbo doctrinae, exemplo vitae, sacramento eucharistiae. Sic oves sibi commissas pavit B. Petrus, quem generaliter orbis se gaudet Patrem habere, sed specialiter urbs se gloriatur habere patronum. Per eum enim facta est veritatis magistra, quae fuerat caput erroris: et longe nunc excellentior est in apostolico magisterio, quam olim fuerat in imperiali principatu: cujus etiam magisterio ipse Romanus princeps noscitur esse subjectus. In ea nunc
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne sacerdos iusto qñ¬
q deceptus errore ligat
aliquem suꝑ terram. qui
qm̃ in nocens est. nõ est
adeo ligatus incelis. Sane
licet in uinculo ligationiᷤᷤ
huiusmodi non adhibea
sitati. sed opinio quedã
que licet sit iuxta. tamen
est falsa. cum tamen sen¬
tentia ligationis iuste
fertur ex animo et exor¬
dine. qui ligatur sic suꝑ
nus et in celis. quia lica¬
tionem illam curia cele¬
stis approbat et confirmat.
sic̃ est et ligatus et solutus
interris. ligatus est ex sen¬
tentia. solutus aculpa. Est
ergo duplex ligatio. culpe
uidelicet et sententie. Uñ
sepe contingit qd non seꝑ
iste due solutiones se se
parit̃ comitantur qd̃ dñs
ip̃e in solutione lazari mi¬
stice designauit. qui prius
mortuum suscitauit. et
postea iussit apłis ut sol¬
uerent suscitatum. Soluit
aut̃ sacerdos nontantum
ostendendo solutum. et li¬
gat non tantum ostenden¬
do ligatum. sed ligat et
soluit subtrahendo uel re¬
stituendo suffragia eccła¬
stica et sacramenta diuina.

Expanded text:
Nonne sacerdos justo quandoque deceptus errore ligat aliquem super terram, qui quoniam innocens est, non est a Deo ligatus in coelis? Sane licet in vinculo ligationis hujusmodi adhibeatsitati, sed opinio quaedam, quae licet sit justa, tamen est falsa: cum tamen sententia ligationis juste fertur ex animo et ex ordine, qui ligatur sic super tur et in coelis; quia ligationem illam curia coelestis approbat et confirmat. est et ligatus et solutus in terris. Ligatus est ex sententia, solutus a culpa. Est ergo duplex ligatio, culpae videlicet, et sententiae. Unde saepe contingit, quod non semper istae solutiones sese pariter comitantur. Quod Dominus ipse in solutione Lazari mystice designavit: qui prius mortuum suscitavit, et postea jussit apostolis, ut solverent suscitatum. Solvit autem sacerdos, non tantum ostendendo solutum, et ligat non tantum ostendendo ligatum; sed ligat et solvit subtrahendo vel restituendo suffragia ecclesiastica et sacramenta divina.
Abbreviated transcription (Latin):
in morte. Nam ille suꝑcũ¬
rum fuit aquis submer
fuit igne crematus. At
siuit ad refrigerium. Ille
descendit in consortium de¬
monũ. iste ascendit ad
consortium angłoꝵ. Dece¬
tero frẽs quia quecũq scͥp
cordiam ⁊ humilitatẽ in
ꝓsꝑis. fortitudinem et pa¬
tientiam in aduersis. Ut si¬
mus mificordes incorde.
misericordes in ore. miẜicõ¬
des in oꝑe. Corde ꝑ compaᷤᷤ¬
sionem. ore ꝑcorreptionẽ.
opere ꝑsubuentionem. Ut
simus humiles admaioreᷤᷤ.
iores ꝑdebitam necessitatẽ.
ad pares ꝑmutuam carita¬
tem. ad minores ꝑ suꝑabũ¬
dantem humilitatem. Ut
simus fortes in corde. forteᷤᷤ
in ore. fortes in oꝑe. Corde
contra timorem. ore contͣ
pudorem. opere contra la¬
borem. Ut simus patientẽ
in dampnis. in olprobriis.
in lageslis. Ne concipia¬
mus dolorem. ne pariamꝰ
furorẽ. ne nutriamꝰ ranco¬
rem. sed uixta p̃ceptũ do¬
minicum diligamus ini¬
micos nrõs. benefaciamus

Expanded text:
in morte. Nam ille super curin morte. Nam ille super currum fuit aquis submersfuit igne crematus. At sivit ad refrigerium. Ille descendit in consortium daemonum, iste ascendit in consortium angelorum. De caetero, fratres, quia « quaecunque sccordiam, humilitatem in prosperis, fortitudinem et patientiam in adversis: ut simus misericordes in corde, misericordes in ore, misericordes in opere. Corde per compassionem, ore per correptionem, opere per subventionem. Ut simus humiles ad majores, per debitam necessitatem, ad pares per mutuam charitatem, ad majores per superabundantem humilitatem. Ut simus fortes in corde, fortes in ore, fortes in opere. Corde contra timorem, ore contra pudorem, opere contra laborem. Ut simus patientes in damnis, in opprobriis, in flagellis, ne concipiamus dolorem, ne pariamus furorem, ne nutriamus rancorem, sed juxta praeceptum Dominicum diligamus inimicos nostros, benefaciamus
Abbreviated transcription (Latin):
rianus intonabant miniᷤ
moyses et aaron corrusca
rao tamen sanis consilus
noluit acꝗescere. laurentiꝰ
seuis preceptis noluit obe¬
dire. Ille nomen dei suꝑ¬
be contempsit. iste nom̃
eius humilit preclicauit.
Ille popłm grauius affli¬
gebat. iste thesaurum lã¬
gius erogabat. Illum tã¬
dem moyses ⁊ aaron decẽ
plagas mirabilit̃ ꝑcusse¬
runt. istum decius ⁊ uale¬
rianus decẽ tormentis cru¬
deliter cruciarũt. Primo nã¬
q beatus laurentius fuit
reclusus in carcere. Secundo
scorpionibus cesus. Tertio
uinctus catenis. Quarto
fustibus flagellatus. Qũi¬
to laminis ignitis adustus.
Sexto maceratus plumba¬
tis. Septimo in catasta pro
lapidibus. Nono furcis
compressus. Decimo flam¬
mis assatus. Uerum ille pla¬
gis reuocari nõ potuit. iste
tormentis inclinari nequi¬
uit. Ille magis ac magis
indurabatur in malo. iste
magis ac magas conforta¬
batur in bono. Ceterum ꝗ
contrarii fuerunt inuita.
contrarii quoq fuerunt

Expanded text:
rianus intonabant minis; rianus intonabant minis; Moyses et Aaron coruscantrao tamen sanis consiliis noluit acquiescere, Laurentius saevis praeceptis noluit obedire. Ille nomen Dei superbe contempsit, iste nomen ejus humiliter praedicavit. Ille populum gravius affligebat, iste thesaurum largius erogabat. Illum tandem Moyses et Aaron decem plagis mirabiliter percusserunt, istum Decius et Valerianus decem tormentis cruciarunt. Primo namque B. Laurentius fuit reclusus in carcere, secundo scorpionibus caesus, tertio vinctus catenis, quarto fustibus flagellatus, quinto laminis ignitis adustus, sexto maceratus plumbatis, septimo in cathasta prolapidibus, nono furcis compressus, decimo flammis assatus. Verum ille plagis revocari non potuit, iste tormentis inclinari nequivit. Ille magis ac magis indurabatur in malo, iste magis ac magis confortabatur in bono. Caeterum, quia contrarii fuerunt in vita, contrarii quoque fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
multo pretiosior eẽt auro.
inuenta non fuit. Quia
uero contraria iuixta se po¬
sita clarius elucescunt. ꝓpo¬
namus ini medium pha¬
raonem qui defecit in ꝓspe¬
ris et aduersis. ut excom¬
paratione duoꝵ. illius ui¬
tium istius uirtutẽ extol¬
lat. Ille namq fuit rex ĩ
terra egypti. Iste archidia¬
conus in eccła xp̃i. Ille ty¬
ramnus corporum. iste me¬
dicus animarum. Ille tẽ¬
poralium rector. Iste spiri¬
tualium ministrator. Ille
beneficia ioseph penitus
ignorabat. Iste dona dei iu¬
giter memorabat. Ille po¬
pulum dei detinebat in ser¬
uitute. iste thesaurum ec¬
cłe habebat u potestate. Il¬
le popłm duris angariis
affligebat. iste thesaurũ
largis muneribus eroga¬
lut. ad illum uenerunt mo¬
yses et aaron ut dei popu¬
lum liberarent. In istum
in surrexerunt decius et
ualerianus ut eccłe the¬
saurum diriperent. Mini¬
stri dei contra ẜuum diabo¬
li. ministri diaboli contra
ẜuum dei. Decius et uale¬

Expanded text:
multo pretiosior auro, quod multo pretiosior auro, quod inventa non fuit. Quia vero contraria juxta se posita clarius elucescunt, proponamus in medio Pharaonem, qui defecit in prosperis et adversis, ut ex comparatione duorum, illius vitium, istius virtutem extollamus. Ille namque fuit rex in terra Aegypti, iste archidiaconus in Ecclesia Christi. Ille tyrannus corporum; iste medicus animarum. Ille temporalium rector, iste spiritualium ministrator. Ille beneficia Joseph penitus ignorabat, iste dona Dei jugiter memorabat. Ille populum Dei detinebat in servitute, iste thesaurum ecclesiae habebat in potestate. Ille populum duris angariis affligebat, iste thesaurum ecclesiae largis muneribus erogabat. Ad illum venerunt Moyses et Aaron, ut populum Dei liberarent; in istum insurrexerunt Decius et Valerianus, ut ecclesiae thesauros diriperent. Ministri Dei contra servum diaboli, ministri diaboli contra servum Dei. Decius et Vale
Abbreviated transcription (Latin):
sic beatus laurentius qui
cum conspiceret Sixtum e¬
piscopum et diacones eius
ad martirii tormenta dedu¬
ci. fortis et intrepidus excla¬
mabat. Quo ꝓgrederis si¬
ne filio pater. quo sacerdos
scẽ sine diacono proꝑas. No
bitiosus honoris. non cupi¬
dus dignitatis. ut desidera¬
ret mortem prelati. quatinꝰ
ip̃e post illum ad prelatio¬
nem ascenderet. Non erum
desiderabat prelato succede¬
re. qui uolebat cum prela¬
to decedere. sed cupiebat dis
timens eos qui corpus oc
mens qui corpus et animã
potest mittere in gehennã.
Indutus enim uirtute sp̃s
exalto. tam fortis extitit tã
patiens ꝑdurauit. ut inter
ip̃a tormenta tam dira. tã
dura ut horribile sit non
diceret ad tyramnũ. disce
miser quia carbones non
arclorem sed refrigerium
michi prestant. Ecce mi¬
ser assasti partem unam.
regara aliam et manduca.
xp̃m ergo sine timore cõ¬
fessus est. cum amore se¬
cutus. ut moriens de mõ¬
te triumphans. uiuens
cum uita regnaret. Tamꝗͣ

Expanded text:
sic B. Laurentius, qui sic B. Laurentius, qui cum conspiceret Sixtum episcopum et diacones ejus ad martyrii tormenta deduci, fortis et intrepidus exclamabat: « Quo progrederis sine filio, Pater? Quo, sacerdos sancte, sine diacono properas? Nolbitiosus honoris, non cupidus dignitatis, ut desideraret mortem praelati, quatenus ipse post illum ad praelationem ascenderet. Non enim desiderabat praelato succedere, qui volebat cum praelato decedere; sed cupiebat « ditimens eos qui corpus occmens, qui corpus et animam potest mittere in gehennam Matth. X. Indutus enim virtute spiritus ex Alto, tam fortis exstitit, tam patiens perduravit; ut inter ipsa tormenta tam dira, tam dura, ut horribile sit non diceret ad tyrannum: « Disce, miser, quia carbones tui non ardorem, sed refrigerium mihi praestant. Ecce miser, assasti partem unam, regyra aliam et manduca. » Christum ergo sine timore confessus est, cum amore secutus; ut moriens de morte triumpharet, vivens cum vita regnaret Luc. XX
Abbreviated transcription (Latin):
bestiis quasi bos fenum co¬
posuit os in celum. et con¬
tra deum suꝑbe locutus ẽ.
in templo nesrach. afiliis
rem impendi. suspensus ẽ
chidiaconus. summus post
primum uel potius primꝰ
post summum. querebat
pauꝑes scõs ꝑ regaones et
uicos. ꝑdomos et criptas.
quorum pedes lauabat et
osculis confouebat. Magr̃i
secutus exemplum. qui cũ
lauisset pedes discipuloꝵ
subuertere. scilicet damp¬
na rerum et pericula ꝑso¬
narum. Ila ꝓp̃t timorem
mundanum. Ista ꝓpt̾ hu¬
manum. Herodes aut̃ ti¬
mens ãmittere regnũ ĩno
rent et auferre̾t eiᷤᷤ locum et
gentem. inierunt consiliũ
si oportuerit me mori tecũ
tis aduocem ancille nega¬
uit. Marcellinus quoq ꝗ
du confessor extiterat. thu¬
rificauit ydolis formidine
passionis. De talibus scrip¬
tum est. Fllu effrem inten¬
dentes arcum. et mittentes
mittẽtes manum ad aratrũ
et respicientes retro. cum
uxore loth instatuam salis
conuersi sunt. Non sic non

Expanded text:
bestiis quasi bos fenum cobestiis quasi bos fenum coos suum posuit in coelum, et contra Deum superbe locutus est, in templo Nesrath a filiis rem impendi, suspensus estchidiaconus, summus post primum, vel primus potius post summum, quaerebat pauperes sanctos per regiones et vicos, per domos et cryptas, quorum pedes lavabat, et osculis confovebat, magistri secutus exemplum, qui cum lavisset pedes discipulorusubvertere, scilicet, damna rerum, et pericula personarum. Illa propter timorem mundanum, ista propter humanum. Herodes enim timens amittere regnum, innorent et auferrent eis locum et gentem, inierunt consilium si oportuerit me mori tecum, tis, ad vocem ancillae negavit. Marcellinus quoque, qui diu confessor exstiterat, thurificavit idolis formidine passionis. De talibus scriptum est: « Filii Ephrem intendentes arcum, et mittentes mittentes manum ad aratrum Luc. IX, et respicientes retro cum uxore Loth, in statuam salis conversi sunt Gen. XIX. Non sic, non
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sic beatus laurentius
qui cum eccłe thesauros
haberet non paucos. aut
modicos. sed tot et tantos
quos Romanus princeps
cuꝑet uehementer habe¬
re. Non eos sibi retiriuit.
clesie. qui patrimonium
crucifixi indelicias ꝓprias
luxuriose consumunt. uł
in diuitias ꝓpinquorum
ĩm oclerate distribuunt.
pauꝑes autem negligũt
et egenos contempnunt.
Nam qui habet substantiã
mundi et uiderit fratrem
suum necesse habere et
clauserit uiscera sua ab
eo. quomodo caritas dei
pauꝑes. quam pauꝑes ꝓp¬
ter duutes. Quia plus ꝓfi¬
cit diuitibus quod distri¬
buunt. quam pauꝑsous
qd̾ accipiunt. Ficite inꝗt
uobis micos de mammo¬
na iniquitatis. ut cum de¬
feceritis recipiant uos in
tam bonis utitur ꝓpter ma¬
los. quam malis utitur ꝑꝑ
ronos. Quia non granum
ꝓpter flagellum. sed flagel¬
lum factum est ꝓpter gra¬
num. Sed et suꝑbia mul¬
tos extulit et ꝓstrauit. Na¬
buchodonosor quia poten¬
tiam suam suꝑbe iactauit.
regnum ammisit. et cum

Expanded text:
non sic B. Laurentius: qui cum ecclesiae thesauros haberet reconditos, non paucos aut modicos, sed tot et tantos, quos etiam Romanus princeps cuperet vehementer habere, non eos sibi retinuit, clesiae, qui patrimonium crucifixi in delicias proprias luxuriose consumunt, vel in divitias propinquorum immoderate distribuunt, pauperes autem negligunt et egenos contemnunt. Nam « qui habet substantiam hujus mundi, et viderit fratrem suum necesse habere, et clauserit viscera sua ab eo, quomodo charitas Dei pauperes, quam pauperes propter divites; quia plus proficit divitibus quod distribuunt, quam pauperibus quod accipiunt. « Facite, inquit, vobis amicos de mammona iniquitatis, ut cum defeceritis, recipiatam bonis utitur propter malos, quam malis utitur propter bonos; quia non granum propter flagellum, sed flagellum factum est propter granum. Sed et superbia multos extulit et prostravit. Nabuchodonosor, quia potentiam suam superbe jactavit, regnum amisit, et cum