comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rũpit᷑. qͥa nc̃ ad cõfessionẽ fidei cum
electis reprobi tanti intrant. qui ip¬
sam quoq ȩccłam heresibꝰ scindant.
In ista uͦ piscacione ⁊ multi pisces ꝙ
magni capiunt᷑. ⁊ rete ñ rũpitur.
qͥa scã electoꝵ ęccła incõrinua acto¬
ris sui pace requiescens nullis iã
dissenssionibꝰ dilaniat᷑. Captis aut̃
tam magnis piscibꝰ ascendit petrꝰ.
ur̃a caritas au̾tit. quid ẽ qd̾ petrꝰ
rete ad t̾rã trahit. Ipsi quippe scã
ȩccła ẽ cõmissa ipsi specialit̾ dicit᷑.
symon ioħ̾is amas me: pasce oues
meas. Qd̾ gͦ post modũ aꝑit᷑ inuo¬
ce. nc̃ signat᷑ in oꝑe. Quia gͥ p̃di¬
cator ȩcclȩ nos amundi fluctibus
separat. nimirũ necesse ẽ ut rete
plenũ piscibꝰ petrus ad t̾rã ducat.
Ipse enĩ pisces ad soliditatẽ litoris
litatẽ et̾nȩ patriȩ sidelibꝰ ostendit.
Hoc egit u̾bis. hoc epłis. hoc agit
cotidiȩ miracłoꝵ signis. Quociẽs

Expanded text:
rumpitur, quia nunc ad confessionem fidei etiam cum rumpitur, quia nunc ad confessionem fidei etiam cum electis reprobi tanti intrant qui ipsam quoque Ecclesiam haeresibus scindant. In ista vero piscatione et multi pisces et magni capiuntur, et rete non rumpitur, quia sancta electorum Ecclesia, in continua auctoris sui pace requiescens, nullis jam dissensionibus dilaniatur. 4. Captis autem tam magnis piscibus, Ascendit Simon vestra charitas advertit, quid est quod Petrus ad terram rete trahit: ipsi quippe sancta Ecclesia est commissa, ipsi specialiter dicitur: Simon Joannis, amas me? pasce oves meas. Quod ergo postmodum aperitur in voc nunc signatur in opere. Quia ergo praedicator Ecclesiae nos a mundi hujus fluctibus separat, nimirum necesse est ut rete plenum piscibus Petrus ad terram ducat. Ipse enim pisces ad soliditatem littorislitatem aeternae patriae fidelibus ostendit. Hoc egit verbis, hoc Epistolis, hoc agit quotidie miraculorum signis. Quoties
Abbreviated transcription (Latin):
piscandũ recia nutterent᷑: ante passi¬
onẽ uidelicet ⁊ post resurrectionẽ. S
priusquã redep̃tor nr̃ pateret᷑. ⁊ res¬
urgeret: mitti quidẽ rete adpiscan¬
dũ iubet: seo utrũ indextãm an insi¬
nistrã mitti debuisset ñ iubet. Post
resurrectionẽ uͦ discipłis apparens.
mitti rete indextam iubet. In illa pi¬
scacione tanti capti st̃ ut recia rũpe¬
rent᷑. in ista ⁊ multi capti sunt: ⁊ re¬
cia rupta ñ sunt. Quis uͦ nesciat bo¬
nos dextã. malos sinistra figurari :
Illa gͦ piscacio inqua specialit̾ inquã
partẽ mitti rete debeat ñ iubetur.
p̃sentẽ ȩccłam designauit. que bonos
simul ⁊ malos colligit. nec eligit quos
trahat. qͥa ⁊ quos eligere possit igno¬
rat. Hec aũt piscacio post resurrecti¬
onẽ facta. insolam dext̾am missa ẽ:
qͥa aduidendem claritatis eiꝰ glãm.
sola electoꝵ ȩccła ꝑtingit. quȩ desi¬
nistro oꝑe nichil habebit. In illa pis¬
cacione p̃multitudine pisciũ rete

Expanded text:
tterentur, ante passionem videlicet, et post resurrectionem. Sed priusquam Redemptor noster pateretur et resurgeret, mitti quidem rete ad piscandum jubet, sed utrum in dexteram, an in sinistram mitti debuisset, non jubet; post resurrectionem vero discipulis apparens, mitti 1542 rete in dexteram jubet. In illa piscatione tanti capti sunt, ut retia rumperentur; in ista autem et multi capti sunt, et retia rupta non sunt. Quis vero nesciat bonos dextera, et malos sinistra figurari? Illa ergo piscatio, in qua specialiter in quam partem mitti rete debeat non jubetur, praesentem Ecclesiam designat, quae bonos simul ac malos colligit, nec eligit quos trahat, quia et quos eligere possit ignorat. Haec autem piscatio post Domini resurrectionem facta, in solam dexteram missa est, quia ad videndam claritatis ejus gloriam sola electorum Ecclesia pertingit, quae de sinistro opere nihil habebit. In illa piscatione prae multitudine piscium rete
Abbreviated transcription (Latin):
huic signo. ⁊ aiunt penitꝰ eũ de
muliere ñ eẽ generatũ: Hebionite.
cõtradicunt huic signo. dicentes
exuiro muliere ia natũ eẽ. ut
nos nascimͣ: Habuit corpꝰ humanũ.
⁊ hoc signũ ẽ. cu cõtradicit᷑. Alii
eñ eũ dicunt uenisse de cęlis. alii
tale quale nos corpꝰ habuisse. ut
ꝑsimilitudinẽ corporis ȩtiã nr̃a
corpora redimeret apeccatis. ⁊ da¬
ret nobis spem resurrectionis:
est. ancerte in melioris. sub stantiȩ
corpus surrererit. Et est finita
cõtentio. aliis dicentibꝰ fixuram
Si idem corpꝰ habuit. quomͦ clau¬
sis ingressus ẽ hostiis istetit.
Uides gͥ ut argum̃tis uariis. ȩtiã
resurrectionis eiꝰ questio cõcitet᷑.

Expanded text:
huic signo, et aiunt penitus eum de huic signo, et aiunt penitus eum de muliere non esse natum. Ebionitae contradicunt signo, dicentes eum ex viro et muliere ita natum esse ut nos quoque nascimur. Habuit corpus humanum, et hoc est signum cui contradicitur. Alii enim dicunt eum venisse de coelis, alii tale quale nos corpus habuisse, ut per similitudinem corporis, etiam corpora nostra redimeret a peccatis, et daret nobis spem resurrectionis. est, an certe in melioris substantiae corpus resurrexit? Et est infinita contentio, aliis dicentibus: Thomaesi idem corpus habuit, quomodo clausis ingressus est ostiis, et stetit? Vides igitur ut argumentis variis etiam resurr
Abbreviated transcription (Latin):
ecce positꝰ ẽ hic inruinã ⁊ resurrec¬
tionẽ multoꝵ in ifrł Me oportet
primũ cadere. ⁊ cũ cecidero: postea
bene surgere. ne saluator michi
fuerit causa malȩ ruinȩ. s ꝓptea
to om̃i tp̃r. quo peccato uiuebam.
Et quia peccato stabã. pͥma utilitas
fuit mͥ ut caderem. ⁊ peccato mo¬
cõtemplabant᷑. cadebant in faciem
suã: Proptẽa aut̃ cadebant. ut pec¬
cata leuius ꝑruiã purgarentur.
Hoc ipsũ saluator tͥ pͥmũ cõcedit.
ut corruas: Ethnicus eras. cadat
in te ethncus. Diligebas scorta. pri¬
mum inte scortator intereat: Pec¬
cator eras. cadat in te peccator. ut
possis resurgere ⁊ dicere. si cõmor¬
tu sumꝰ ⁊ cõuiuemꝰ. Et si cõformes
riunã ⁊ resurrectionẽ multoꝵ po
situs ẽ in isrł. hoc ẽ in illis qͥ plena
possunt acie n ratione cõspicere.
Et insignũ cui cõtradicet᷑. Om̃i qd̃
narrat historia de saluatore. cõtra¬
dicit᷑. Uirgo mat̾ est. signũ ẽ cui
cõtradr̃. Marcioniste cõtradicunt

Expanded text:
c positus est in ruinam, et in resurrectionem multorum in Israel. Me oportet primum cadere, et cum cecidero, postea bene surgere, ne Salvator mihi fuerit causa malae ruinae. Sed proptto, tempore quo peccato vivebam. Et quia peccato stabam prius, mihi utilitas fuit ut caderem, et peccato mocontemplabantur, cadebant in faciem suam. Propterea autem cadebant ut peccata plenius per ruinam purgarentur. Hoc ipsum et Salvator tibi primum concedit ut corruas. Ethnicus eras? cadat in te ethnicus. Diligebas scorta? primum in te scortator intereat. Peccator eras? cadat in te peccator, ut possis dehinc resurgere et dicere: Si commortui sumus, et convivemus: et si conformes rmes et resurrectisitus est in Israel, hoc est, in his qui plena possunt acie et ratione conspicere. Et in signum cui contradicetur. Omnibus quae narrat historia de Salvatore, contradicitur. Virgo mater est, signum est cui contradicitur. Marcionistae contradicunt
Abbreviated transcription (Latin):
ant. quãuis querant ⁊ edisserant.
implere ñ poterͥ nt. Ego qui opto
ẽẽ eccłasticꝰ. ⁊ ñ abheresiarcha ali¬
quo. sed axp̃i uocabulo nuncupa¬
ri. ⁊ habere nom̃ qd̃ benedicitur
suꝑ t̾rã. ⁊ cupio tam oꝑe quam
inueteri ⁊ in noua lege quero ra¬
cionem. Loquit᷑ ds̃ ego interficiã.

Expanded text:
ant, quamvis quaerant ut edisserant, ant, quamvis quaerant ut edisserant, implere non poterunt. Ego vero qui opto esse ecclesiasticus, et non ab haeresiarcha aliquo, sed a Christi vocabulo nuncupari, et habere nomen quod benedicetur super terram, et cupio tam opere quam et in veteri et in nova lege quaero rationem. Loquitur Deus: Ego interficiam.
Abbreviated transcription (Latin):
Si ꝓpte̾a. cruentus ⁊ tantũ iu¬
der crudelis ẽ cõditor. qͥa dic̃
ego interficiam. ⁊ uiuificabo.
ꝑcuciam ⁊ sanabo. manifestum
est ⁊ iħm ipsuis ẽẽ filiũ. Cadẽ
si quidem de eo scripta st̃. Eoce¬
hic positus ẽ inruinã. ⁊ in resur¬
rectionẽ multoꝵ in isrł. Nõ
in resurrectionẽ tantũ. s ⁊ in
ruinã. Si malũ ẽ in terficere.
malũ sit ⁊ inruinã uenire. Co
respondebunt. Utrumne rece¬
dant auultu eiꝰ. an querant
aliqua int̾p̃tacionẽ.⁊ ad tropolo¬
gias cõfugiant. ut quod in ruinã
uenerit. benignitatẽ magis qͣm
absteritatẽ sonent. Et quomͦ
iustũ erit quando qͥdẽ in euã¬
głio tale repperit᷑. ad allegorias
⁊ nouas intelligentias cõfugere.
quando uͦ inueteri testam̃to sta¬
tim accusare. ⁊ nullã explanati¬
onem quã uis ꝓbabilis sit reciꝑe:
Sed ⁊ hoc qd̾ sequit᷑ in iudicium
ega ueni in mundũ istũ. ut uidẽ¬
tes nõ uideant. ⁊ qͥ uident ceci fi¬

Expanded text:
a cruentus et tantum judex, et crudelis est Conditor, quia dicit: Ego interficiam et vivificabo, percutiam et sanabo, manifestissimum est et Jesum ipsius esse Filium. Eadem siquidem de eo scripta sunt: Ecce positus est hic in ruinam et in resurrectionem multorum in Israel. Non in resurrectionem tantum, sed et in ruinam. Si malum est interficere, malum sit et in ruinam venire. Quid respondebunt? Utrumne recedent a cultu ejus, an quaerent aliquam interpretationem, et ad tropologias confugient, ut quod in ruinam venerit, benignitatem magis sonet quam austeritatem? Et quomodo justum erit, quando quid in Evangelio reperitur tale, ad allegorias et novas intelligentias confugere; quando vero in Veteri Testamento, statim accusare, et nullam explanationem, quamvis probabilis sit, recipere? Sed et hoc quod sequitur: In judicium ego veni in mundum istum, ut non videntes videant, et qui vident, caeci fi
Abbreviated transcription (Latin):
hunc sensum intelligit᷑ illud :
ego iniudicium ueni in mundũ
istum. ut qui ñ uident uideant.
i qu uident ceci fiant. Habemꝰ in
nobis om̃s hoĩes. aspectũ icecitatẽ.
Adam uidebat ⁊ nõ uidebat. Ipse
quoq antequã aperirent᷑ ocłi eiꝰ.
uidisse describit᷑. Uidit inquam
mulier lignũ qͥa bonũ erat adco-¬
medendũ. ⁊ optimũ ocłis aduiden¬
dum. ⁊ tollens de fructu ligni
cõmedit. ⁊ dedit uiro ⁊ cõmederũt.

Expanded text:
hunc sensum intelligitur et illud: In judicium ego veni in mundum istum, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant. Habemus in nobis omnes homines et aspectum et caecitatem. Adam videbat, et non videbat. Eva quoque antequam aperirentur oculi ejus, vidisse describitur. Vidit, inquit, mulier lignum quia bonum erat ad comedendum, et optimum oculis ad vescendum, et tollens de fructu ligni comedit, et dedit viro suo, et
Abbreviated transcription (Latin):
iosepħ ⁊ maria mat̾ iħu : miran-¬
tes suꝑ his quedicebant᷑ de eo¬
I inunum ea quȩ inorigenis
tunc scire poterimꝰ singula queq¬
eẽ digna miracło̾: quã obrem mi¬
rabat᷑ ⁊ pat̾. sic enĩ appellatꝰ est
ioseph. qͥa nutricius fuit. mira¬
bat᷑ ⁊⁊ mat̾ suꝑ omibꝰ quediceban¬
tur de eo. Que nam gͦ sunt que
stores erant in regione illa uigi¬
lantes:⁊ obseruantes custodias noc¬
tis. suꝑ gregem suũ. Uenit angłs¬
dñi sub ipsa hora natiuitatis iħu:
⁊ ait ad eos: Annuntio uobis ga
inp̃sepio. Nec dũ angłs uerba
finierat. ⁊ ecce maltitudo cęle¬
stis exercitus laudare cepit ⁊ bene¬
dicere dm̃. Cũ hoc pastores trepidi
ꝑperissent. ⁊ angłs recessisset. dpce-
runt ad inuicem. Camꝰ in bethleem.
⁊ iideamꝰ factũ qd̃ ostendit nobis¬
Iam tam illi quã parentes. que fac¬
ta fuerant mirabant᷑. Suꝑ hoc de
sy meone seribit᷑. quod rumorem
auxrerit. ⁊ miracłi uel magna pars
fuit. Tenuit enĩ puerũ inbrachiis.

Expanded text:
Joseph et Maria mater Jesu mirantes super his quae dicebantur de ils in unum ea quae in tunc scire poterimus singula quaeque digna esse miraculo. Quamobrem mirabatur et pater sic enim appellatus est Joseph, quia nutritius fuit, mirabatur et mater super omnibus quae dicebantur de eo. Quaenam ergo sunt quae stores erant in regione illa, vigilantes et observantes custodias noctis supra gregem suum. Venit angelus sub ipsa hora nativitatis Jesu, et ait ad eos: Annuntio vobis gau in praesepio. Necdum angelus verba finierat, et ecce multitudo coelestis exercitus laudare coepit et benedicere Deum. Cum hoc pastores trepidi perspexissent, et angelus recessisset ab eis, dixerunt ad invicem: Eamus Bethleem, et videamus factum quoum. Tam illi quam parentes quae facta fuerant mirabantur: super hoc et de Simeone scribitur quod rumorem auxerit et miraculi, vel magna pars fuerit. Tenuit enim puerum in brachiis suis,
Abbreviated transcription (Latin):
uenerunt: Pulcher gͦ in miracłis¬
xp̃c. pulcher inflagellis. pulcher
gno. pulcher incȩlo.pulcher in
sepulero. Quis gͥ ñ adoret pͥmũ
⁊ nouissimũ. inicium i finẽ. alfa
x uͦ. Quis in quã ñ adoret ꝑquẽ
aspirauit dies. effugate sunt
absolueret᷑ peccator: Sic enim
scͥptũ est. Infirma mundi eleg̃
deus. ut cõfundat forcia. Dñs enun
magnã spem. magnã cõsolationem.
magnam grãm. Natus ẽ quod non
noueramꝰ. lactatus amatre suxit qd̾
noueramꝰ. Merchatus ẽ anobis nas¬
hic nõ erat. Inuenit hic uiles mer¬
ces t̾renas. ⁊ t̃restribꝰ attulit p̾ciosas
⁊ cȩlestes Si expauesis o quisqͥs es
auditor mortis xp̃i. ama resurrec

Expanded text:
entum; pulcher in miraculis, pulcher in flagellis; pulcher gno, pulcher in sepulcro, pulcher ini, non adoret primum et novissimum, initium et finem, α et ω ? quis, inquam, non adoret per quem aspiravit dies, effugatae suntabsolveretur peccator. Sic enim scriptum est: Infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia . Dominus magnam spem, magnam consolationem, magnam gratiam. Natus est, quod non noveramus: lactatus est a matre, suxit quod noveramus. Mercatus est a nobis hic erat. Invenit hic viles merces terrenas, et terrestribus attulit peregrinas et coelestes. Si expavescis, o quisquis es auditor, mortem Christi; ama resurrect
Abbreviated transcription (Latin):
cu cõtradicȩt᷑. Et tuam ipsius
animã ꝑ transibit gladius. ut
reuelent᷑ exmultis cordibꝰ cogi¬
tationes. quomͦ saluator in rui¬
nã ⁊ resurrectionẽ multoꝵ ue¬
nerit: cõtemplandũ est. Qui sim¬
plicit᷑ exponit. potest dicere eũ¬
in ruinã uenisse infidelium.
⁊ inresurrectionẽ credentium:
Qui uͦ curiosus in terp̃s est. dic̃¬
eum nequaquã cadere qͥ ante ñ
steterit. ⁊ in cuiꝰ riuna saluator
aduenerit. nec ñ ⁊ eũ qͥ cõsurgat.
Nam utũe ille cõsurgit. qͥ ante
corruerat. Uidendũ est itaq ne
forte saluator ñ aliis ⁊ aliis in
In iudiciũ ait ego ueni. ut qͥ ñ
uident uideant. ⁊ qͥ uident ceci fi¬
debat prius. ⁊ postea uidere desiit.
⁊ aliud qd uidebat.⁊ postea uidere
cepit. Uerbi grã. Nolo uidere illis
oculis quibꝰ ante uidebã. ⁊ qͥ mͥ postea
reserati sunt. qm̃ post in obedientiã

Expanded text:
. Et tuam ipsius animam pertransibit gladius, ut revelentur ex multis cordibus cogitationes. Quomodo Salvator in ruinam et in resurrectionem multorum venerit, contemplandum. Qui simpliciter exponit, potest dicere in ruinam eum venisse infidelium, et in resurrectionem credentium. Qui vero curiosus interpres est, dicit nequaquam eum cadere qui ante non steterit, et in cujus ruinam Salvator advenerit, necnon et eum qui consurgat. Nam utique ille consurgit, qui antea corruerat. Videndum est utique, ne forte Salvator non aliis atque aliis in icium, ait, ego veni, ut qui non videbant videant, et qui videbant caeci fidebat prius et postea videre desivit, et aliud quod non videbat et postea videre coepit. Verbi gratia: Nolo videre illis oculis quibus ante non videbam, et qui mihi postea reserati sunt, quoniam post inobedientiam
Abbreviated transcription (Latin):
gunt iesti monia cõgregantes. sim¬
te qualis sit. Ego inquit occidam.
nabo.⁊ ñ ẽ qͥ eru at demanibus
meis. Audumt occidã.⁊ ñ audiũt
tur. Igit᷑ ante quã in t̾p̃tẽ quẽ
sensũ habeat ego interficiam
⁊ uiuificabo. ꝑcuciam ⁊ sanabo.
merabiles quippe hereses sunt.¬

Expanded text:
gunt, testimonia congregantes, simgunt, testimonia congregantes, sim, videte qualis sit: Ego, inquit, occidam, nabo: et non est qui eruat de manibus meis . Audiunt, occidam, et non audiunt, tur. Igitur antequam interpretetur quem sensum habeat: Ego interficiam et vivificabo, percutiam et sanabo, merabiles quippe haereses sunt
Abbreviated transcription (Latin):
suffecit ei paruulũ tenere. ⁊ ea quȩ
desemet ipso scͥpta sunt ꝓloqͥ. sed
benedirit pat̾ illiꝰ ⁊ matri.⁊ de ip¬
so quoq ꝓpħauit infante dicens:
Ecce positus est hic inrumã. ⁊ in resur¬
rectionẽ multoꝵ in isrł. ⁊ insignũ
cui cõtradicet᷑ Tuam quoq ipsius
animã ꝑ transibit gladius. ut re¬
ue lent᷑ ermultis cordibꝰ cogitaci¬
ones. Qiud sͥ uult qd̃ ait. ecre posi
ioħ̃m scriptũ est. Iniuidicium ego
inmundum ueni. ut qui nõ uidẽt
udeant. et qui uident ceci fiant.
Quomͦ gͦ inuidiciũ uenit. ut nõ ui¬
dentes de nationibꝰ uiderent. & qͥ
prius uidebant de isrł: ceci fierẽt.
prius steterant corruerunt. ⁊ qͥ
cecidderant surrexerunt. Unde ẽ
hec in terp̃tacio de eo quod dictũ
est ecce positus ẽ hic inruinã: u in
resurrectionẽ multoꝵ in isrł. Eoce
aũt ẽ ⁊ aliud qd̾ altius ẽ adin¬
cõtra cõditorẽ latrant. ⁊ hinc inde
de ueteri testam̃to que ñ intelli¬

Expanded text:
et ea quae de semetipso scripta sunt proloqui, sed benedixit patri illius et matri: et de ipso quoque prophetavit infante, dicens: Ecce positus est hic in ruinam et in resurrectionem multorum in Israel, et in signum cui contradicetur. Et tuam quoque ipsius animam pertransibit gladius, ut revelentur ex multis cordibus cogitationes. Quid sibi vultJoannem scriptum reperi: In judicium ego in mundum istum veni, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant . Quomodo ergo in judicium venit, ut non videntes de nationibus viderent, et qui prius videbant de Israel, caeci fierent? prius steterant, corruerunt, et qui ceciderant, surrexerunt. Una est haec interpretatio de eo quod dictum est: Ecce iste positus est in ruinam et in resurrectionem multorum in Israel. Est autem et altiucontra Conditorem latrant, et hinc inde de veteri Testamento, quae non intelli
Abbreviated transcription (Latin):
tris. ⁊ ipse nob̾cũ ds̃ emmanu¬
saluatoris. qua gignenti patͥ
mundus expauit: quã pia fides
agnouit ⁊ tenuit. infidelitas aũt
irrisit suꝑba. timuit suꝑacta Le¬
nã ẽ illa gnͣatio. qua in pͥncipio
rus antea ñ silebat. quo dicto anͣ¬
ñ siluit ꝗ dicebat. Uerbũ qd̵ euũ¬
ñ ht̃ exore loquẽtiũ. ⁊ aꝑit ora
mutoꝵ. Uerbũ qd̃ linguis gentiũ
dissertis ñ fit. ⁊ linguas infanci¬
ũ dissertas fec̃: Quȩ nã ẽ inqu̾a
illa gn̾atio. cui pat̾ moriendo ñ

Expanded text:
t ipse nobiscum Deus EmmanuSalvatoris, qua gignenti Patrimundus expavit, quam pia fides excepit et tenuit, infidelitas autem irrisit, superbia timuit superata? Quaenam est illa generatio, qua in principiorus antea non silebat, quo dicto non siluit qui dicebatur? Hoc et ex ore loquentium, et aperit ora mutorum: Verbum quod linguis gentium disertis non fit, et linguas infantium disertas facit. Quaenam est, inquam, illa generatio, cui Pater moriendo non
Abbreviated transcription (Latin):
saus ⁊ u̾bũ est: Merito cęli lo¬
curt is. angii gratulati. pastores
letati. magi mutati. reges tur¬
t̃ cibũ nr̃m. lacta panẽ decęlo
uenientẽ. ⁊ ĩp̃sepio positũ. ueĩud
pioꝵ cibaria ium̃toꝵ Illic
enĩ agnouit bos possessorẽ suũ.
⁊ asinꝰ p̃sepe dñi sui. circũcisio
scilicet ⁊ p̃puciũ coherendo:
lapidi angulari. qͦꝵ p̾miciȩ fu¬
ert pastores ⁊ magi Lacta eũ
qͥ talem fec̃ te. ut ⁊ ip̃e fieret
inte. qͥ tͥ ⁊ munꝰ fecunditatis
adtulit cõceptꝰ. ⁊ decꝰ uirgini¬
tatis ñ abstulit natꝰ. Qui eͥ
priꝰquã nasceret᷑. ⁊ diem inqͦ¬

Expanded text:
fans et Deus est. Merito coeli locuti sunt, angeli gratulati, pastores laetati, magi mutati, reges turter, cibum nostrum; lacta panem de coelo venientem in praesepio positum velut piorum cibaria jumentorum. Illic enim cognovit bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui ; circumcisio scilicet et praeputium, cohaerendo lapidi angulari, quorum primitiae fuerunt pastores et Magi. Lacta eum qui talem fecit te, ut ipse fieret in te, qui tibi et munus fecunditatis attulit conceptus, et decus virginitatis non abstulit natus: qui sibi, priusqua
Abbreviated transcription (Latin):
differt̃. qd̾ turtur soliuagus.
colũba aũt cõgregatim ire cõsue¬
uit.  ob idẽ iste secretas orati¬
onũ lac̾mas illa publicos eccłiȩ
cõuentꝰ insinirat: Bene aũt pu¬
er iħs pͥmo eireũcidit᷑. ac sic in¬
t̃positis diebꝰ iherosolimã cũ hostia
defert᷑. quia ⁊ ipse iã iuuenis pus
omnne carnis corruptionẽ morien¬
do ac resurgendo calcauit. ac dein¬
de int̾positis diebꝰ cũ uosa carne
ĩa in mortali qu̾ã ꝓ nr̃a salute ho¬
stiã dõ fecerat. ad gaudia suꝑne
ciuitatis ascendit U unusqͥeq
nr̃m pͥus aqua baptismi apecca¬
tis oĩbꝰ quasi uera circũe siouis
purgat᷑. ac sic ꝓficiente gr̃a noue
lucis. ad altare scm salutari hostia
dnici corporis ⁊ sanguinis usecra¬
dꝰ ingredit᷑ Nã ⁊ ipsa singłar t
simplex et casta nr̃i saluatora hu¬
manitas quȩ oblata ẽ patͥ ꝓmob¬

Expanded text:
differunt quod turtur solivagus, differunt quod turtur solivagus, columba autem gregatim gemero consuevit; et ob id ista secretas orationum lacrymas, illa publicos Ecclesiae conventus insinuat. Bene autem puer Jesus primo circumciditur, ac sic interpositis diebus Hierosolymam cum hostia defertur, quia et ipse jam juvenis prius omnem carnis corruptionem moriendo ac resurgendo calcavit; ac deinde interpositis diebus cum ipsa carne jam immortali, quam pro nostra salute hostiam Deo fecerat, ad gaudia supernae civitatis ascendit. Et unusquisque nostrum prius aqua baptismi a peccatis omnibus, quasi vera circumcisione purgatur, ac sic proficiente gratia novae lucis, ad altare sanctum salutari hostia Domini corporis et sanguinis consecrandus ingreditur, nam et ipsa singulariter simplex et casta nostri Salvatoris humanitas, quae oblata est Patri pro
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ genȩ tuȩ. sic̃ turturis Q
it᷑m Ecce tu plilera es amica
mea. ecce tu pulcra ocłi tui
colũbaꝵ: Genas qͥppe ut tur¬
turis ht̃ aĩa. quȩ ab oĩ impu¬
diciciȩ peste. castũ se custodit
⁊ in munẽ: Ocłos habet colũba¬
rũ. quȩ nulli nocere desiderãs
eciam inimicos simplici cõtuetur
rata. qr gemitũ ꝓcantu edere
nat. de qua dñs memorat dicens:
Nm̃ am̃ dico uob̾. qr plorabitis
⁊ flebitis uos. mũd aũt gaude¬
bit. Uos aũt cõtristabimi. sed
tristicia ur̃a u̾tet᷑ ingaudium
cõsolabũt᷑. Oerito gͦ turtur x
colũba dño offerunt᷑ inhostiam.
qr nimirũ simplex ⁊ pudica fide¬
liũ cõu̾satio gratũ ẽ illi sacrificiũ
iusticiȩ. qr laborat ingemitu suo:
qͥ lacrimis stratũ suũ singłas
ꝑ noctes abluit. acceptissimam
ꝓrsus dõ uictimã mactat: Cũ
uͦ utraq auis ista ꝓpt̾ cõsuetudi¬
nẽ genĩdi p̃sentes scõꝵ luctꝰ ⁊
desidĩa suꝑna designet. hoc tͣm

Expanded text:
e sicut turturis; et iterum: Ecce tu pulchra es, amica mea, ecce tu pulchra es, oculi tui columbarum ; genas quippe ut turturis habet anima quae ab omni impudicitiae peste castam se custodit et immunem; oculos habet columbarum, quae, nulli nocere desiderans, etiam inimicos simplici amore contuetur. rata, quia gemitum pro cantu edere nat, de qua Dominus memoratur dicens: Amen amen dico vobis, quia plorabitis et flebitis vos, mundus autem gaudebit; vos ain gaudium consolabuntur . Merito ergo turtur et columba Domino offeruntur in hostiam, quia nimirum simplex et pudica fidelium conversatio gratum est illi sacrificium justitiae; quia qui laborat in gemitu suo, qui lacrymis suis stratum suum singulas per noctes abluit, acceptissimam prorsus Deo victimam mactat. Cum vero utraque avis ita propter consuetudinem gemendi praesentes sanctorum luctus et desideria superna designet, hoc tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Inmonte cõspicit᷑. ibiq adoratur.
licet quidam dubitent. ⁊ dubiracio
eoꝵ nrãm augeat fidẽ. Tunc mani¬
festiꝰ ostendit᷑ thomȩ ⁊ latꝰ lancea
uulneratũ. ⁊ manus fixe clauis. Et¬
accedens iħs: locutꝰ ẽ dicens. Pata ẽ
mͥ omĩs potestas: incȩlo ⁊ int̾ra. Il¬
li potestas data ẽ: qͥ paulo ante cru¬
cifixus. qͥ sepultꝰ. qͥ intumulo mor¬
tuus iacuerat. qͥ postea resurrex̃.
In cęlo aũt ⁊ int̾ra potestas data ẽ¬
ei. ut qͥ ante regnabat incȩlo. ꝑfidẽ
credenciũ regnet int̾ra. Cuntes
tinguant aquła. Nõ enĩ potest fie¬
ri ut corpꝰ baptismi recipiat sa¬
cram̃tũ. nͥ aĩa ante fidei susceꝑit
ueritatẽ. Baptizant᷑ aũt in noĩȩ
pat̾s ⁊ filii ⁊ sp̃c scĩ. ut quoꝵ ẽ una¬

Expanded text:
ea conspicitur, ibique adoratur, licet quidam dubitent, et dubitatio eorum nostram augeat fidem. 3. Tum manifestius ostenditur Thomae: et latus lancea vulneratum, et manus fixas accedens Jesus locutus est eis, dicens: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra. Illi potestas data est, qui paulo ante crucifixus, qui sepultus in tumulo, qui mortuus jacuerat, qui postea resurrexit. In coelo autem et in terra potestas data est, ut qui ante regnabat in coelo, per fidem credentium regtinguunt aqua. Non enim fieri potest, ut corpus baptismi recipiat sacramentum, nisi ante anima fidei susceperit veritatem. Baptizantur autem in nomine Patris et Filii et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
trinitatis: ds̃ unus ẽ. Docentes eos
seruare omĩa quecũq mandau uo¬
bis: Ordo p̃cipuus. Iussit apłis ut
pͥmũ docerent om̃s gt̃s. deinde
fidei intinguerent sacram̃to ⁊ pꝰt
fidẽ ⁊ baptisma quȩ eent obseruã¬
da p̃ciperent. At ne putemꝰ leuia
ẽẽ quȩ iussa sunt ⁊ pauca. addidit
omĩa quecũq mandaui uob̾. Ut
qͥcũq crediderint. qͥ in tͥnitate fu¬
erint baptizati: omĩa faciant quȩ

Expanded text:
es eos servare omnia quaecumque mandavi vobis. Ordo praecipuus jussit apostolis ut primum docerent universas gentes, deinde fidei tingerent sacramento, et post fidem ac baptisma quae essent observanda praeciperent. At ne putemus levia esse quae jussa sunt, et post pauca addidit: Omnia quaecunque mandavi vobis. Ut qui crediderint, qui in Trinitate fuerint baptizati, omnia faciant quae
Abbreviated transcription (Latin):
fundat᷑ in xp̃o. claues abeo regni
celestis accepit inpetro. idẽ pote¬
ta: Quod est enĩ ꝑ propͥeta¬
tem in xpͥo. eccłia hoc est ꝑ
significacionem petrus in
petra Qua significatione
intelligit᷑ xp̃s petra. petruꝰ
eccłia. Hec igit᷑ eccłia. quã
significabat petrus. quã diu
degit in malis. amando⁊
sequendo xp̾m liberat᷑ a ma¬
lis: Magis aut̃ sequit᷑ in eis
qu certant ꝓueratate usq admortẽ.
S uniuersitati dr̃. sequere me. pro
qua uniu̾sitate passus est xp̃c. Ne
quo dicit idem petrus: Xp̃c ꝓnob¬

Expanded text:
fundatur in Christo, claves ab eo regni coelorum accepit in Petro, id est, poteta. Quod est enim per proprietatem in Christo Ecclesia, hoc est, per significationem Petrus in petra, qua significatione intelligitur Christus petra, Petrus Ecclesia. Haec igitur Ecclesia, quam significabat Petrus, quandiu degit in malis, amando et sequendo Christum, liberatur a malis. Magis autem sequitur in eis, qui certant pro veritate usque ad mortem. Sed universitati dicitur Sequere me; pro qua universitate passus est Christus, de quo dicit idem Petrus: Ch
Abbreviated transcription (Latin):
nec ueniat dĩs expectantẽ s plus
amatũ. qͥa id qd̾ ꝑillũ ẽ figuratũ
hoc efficir: beatũ: Nemo tam̃ in istos
insignes apłos separet:. Et in eo qd̾
significabat petrus ambo erant.
in eo qd̾ significabat ioħos ambo
futuri erant. Significando ueba¬
tur iste. manebat ille. Credendo añt
ambo mala p̾sentia huiꝰ miserie
tollerabant. ambo futura bona illiꝰ
beatitudinis expectabant: Nec ipsi
in illa festiuitate seruanda Quas
duas uitas petrus ⁊ ioħs figuraue¬
runt. singuli singulas: Uerũ ⁊ in¬

Expanded text:
iat Dominus exspectantem; sed plus amatum, quia id quod per illum figuratum est, hoc efficit beatum. 7. Nemo tamen istos insignes apostolos separet. Et in eo quod significabat Petrus, ambo erant; et in eo quod significabat Joannes, ambo futuri erant. Significando sequebatur iste, manebat ille: credendo autem ambo mala praesentia hujus miseriae tolerabant, ambo futura bona illius beatitudinis exspectabant. Nec ipsi in illa felicitate servanda. Quas duas vitas Petrus et Joannes figuraverunt, singuli singulas: verum
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sa. ut manens ds̃ fieret homo.
reatu om̃iũ peccatoꝵ. ⁊ orrigi¬
nalis uidelicet qd̾ generatio
trahit. cõtra quã maxime rege¬
neratio ẽ instituta. ⁊ ceteroꝵ
quȩ male agendo cõtract᷑ sunt
lib̾arent᷑ adãpnatione ꝑpetua.
⁊ uiuerent infide ⁊ spe icari¬
tate peregrinãtes in hoc scło.
atq in eiꝰ tep̃tationibꝰ laboriosis
⁊ periculosis. cõsolationibꝰ aũt
dei: ⁊ corporalibꝰ ⁊ spiritalibꝰ ambu¬
so quoq ambulantes ñ sine pec¬
catis. quȩ de huiꝰ uitȩ infirmita¬
te subreƿunt. dedit ȩlemosinaꝵ
remedia salutaria. quibꝰ eoꝵ ad¬
iuuaret᷑ oratio. ubi eos dicere do¬
cuit. dimitte nobis debita nr̃a.
sic̃ ⁊ nos dimittimꝰ debitoribus
nr̃is: Hoc ait ȩccłã spe beata.
net nat᷑am. unus hoͣ erat. Grã
gr̃a. unus idẽq primꝰ apłs: Sed
quando ei dictũ ẽ tͥ dabo claues
suꝑ t̾rã erit ligatũ ⁊ incelis &
solutũ ⁊ incęlis. uniu̾sã fignifica¬

Expanded text:
versa, ut manens Deus fieret homo, versa, ut manens Deus fieret homo, reatu omnium peccatorum, et originalis videlicet quod generatio trahit, contra quam maxime regeneratio est instituta, et caeterorum quae male agendo contracta sunt, liberarentur a damnatione perpetua, et viverent in fide et spe et charitate, peregrinantes in hoc saeculo, atque in ejus tentationibus laboriosis et periculosis, consolationibus autem Dei et corporalibus et spiritualibus ambuso quoque ambulantes non sunt sine peccatis, quae de hujus vitae infirmitate subrepunt, dedit eleemosynarum remedia salutaria, quibus eorum adjuvaretur oratio, ubi eos dicere docuit, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Hoc agit Ecclesia spe beata inet, natura unus homo erat, gratia gratia unus idemque primus apostolus. Sed quando ei dictum est: Tibi dabo claves super terram, erit ligatum et in coelis; et solutum et in coelis , universam significa
Abbreviated transcription (Latin):
lo. cogit᷑ homo to lerare aliquam
tis. quauis ut in eam ueniret
miseriã primũ fuerit causa pec¬
cati Productior ẽ enĩ pena quã
culpa. ne parua putaret᷑ culpa.
si cũ illa firaret᷑ ⁊ pena: e ꝑ hoc
uel ad demonstrationẽ debitȩ mise-¬
riȩ.uel ademendationẽ labilis
uitȩ. uel ad exercitationẽ necessariȩ
patientię. temporalit̃ hominẽ de¬
tinet pena. ⁊ quẽ iã ad dãpnatio¬
nem sempitnã reum nõ retinet
culpa: Hec est istoꝵ dierũ quos in
hac mortalitate agimꝰ malos. quã¬
uis in eis diligamꝰ uidere dies
sta. de qua scriptã loquens homo
inquit natꝰ ex muliere. breuis
uitȩ ⁊ plenꝰ irȩ. cũ ira dĩ nõ sit
ut hõis. idẽ ꝑ turbatio cõcitati
animi. sed tranquilla iusti suppli¬
cii cõstitucio. In hac ira ds̃ non
alia solatia miseroꝵ.quȩ generi
humano prebere nõ cessat. inple¬
nitudine tp̃ris. quo ipse sciebat
ẽẽ faciendũ. misit filiũ suum
unigenitum. ꝑ quẽ creauit uni¬

Expanded text:
, » cogitur homo tolerare etiam tis, quamvis, ut in eam veniret miseriam, primum fuerit causa peccatum. Productior est enim poena quam culpa, ne parva putaretur culpa, si cum illa finiretur et poena. Ac per hoc vel ad demonstrationem debitae miseriae, vel ad emendationem labilis vitae, vel ad exercitationem necessariae patientiae, temporaliter hominem detinet poena et quem jam ad damnationem sempiternam reum non detinet culpa. Haec est istorum dierum, quos in hac mortalitate agimus malos, quamvis in ea diligamus videre dies ira Dei justa, de qua Scriptura loquens, Homo, inquit, natus ex muliere, brevis vitae, et plenus irae : cum ira Dei non sit ut hominis, id est perturbatio concitati animi, sed tranquilla justi supplicii constitutio. In hac ira sua Deusalia solatia miserorum quae generi humano praebere non cessat, in plenitudine temporis, quo ipse sciebat hoc esse faciendum, misit Filium suum unigenitum , per quem creavit uni
Abbreviated transcription (Latin):
mudũ capere eos qͥ scribendi sũt
libros: Nõ spacio locoꝵ credendũ ẽ
mundũ capere ñ posse. que in eo
seribi quom̃ posst̃. si scriptã ñ fer¬
ret : S capacitate legentiũ cõp̃hen¬
di fortasse ñ possent. quauis sal¬
ua rerũ fide plerũq u̾ba excede
uideant᷑ fidẽ. Quod ñ fit quando
aliquio qd̾ erat obscurũ uel dubi¬
um causa ⁊ ratione reddita ex
atramite significande ueritatis
errat᷑. Qm̃ sic u̾ba rem que indi¬
cat᷑ excedunt. ut uoluntas loquẽ¬
tis nec sa lientis appareat. qui
nouit quousq credat᷑. aquo ultͣ
quã credendũ uel minuit᷑ loquẽ¬
do aliqui uel auget᷑: Hunc lo¬
quendi modũ greco nominȩ ñ
modus sic̃ hoc loco ita in nõ nulis
aliis diuinis lits inuenitur.
ut est posuerunt uncelũ os suum:
iuerticẽ capiła ꝑ ambulandium
ii. delictis suis. ⁊ multa huꝰ mote
quę scriptis scĩs ñ desunt sic̃ alii¬
tropi idẽ locucionũ modi Pequibꝰ
oeriss disputarẽ. nͥ eugłista uer¬

Expanded text:
sunt libros. « Non spatio locorum credendum est, mundum capere non posse, quae in eo scribi quomodo possent, si scripta non ferret, sed capacitate legentium comprehendi fortasse non possent, quamvis, salva rerum fide, plerumque verba excedere videantur fidem. Quod non fit quando aliquid quod erat obscurum vel dubium, causa et ratione reddita, exa tramite significandae veritatis erratur, quoniam sic verba rem quae indicatur excedunt, ut voluntas loquentis, nec fallentis appareat, qui novit quousque credatur, a quo ultra quam credendum est vel minuitur loquendo aliquid, vel augetur. Hunc loquendi modum graeco nomine, nonmodus, sicut hoc loco, ita in nonnullis aliis divinis Litteris invenitur: ut est, Posuerunt in coelum os suum ; et, Verticem capilli perambulantium in delictis suis ; et multa hujusmodi, quae Scripttropi, hoc est, locutionum modi. De quibus operosius disputarem, nisi evangelista ter
Abbreviated transcription (Latin):
ne intꝰ duãtet᷑: Ille qͥppe qͥ miss
ẽ foras. ñ cessat tonqu̾a leo rugiens
circuire. querendo quẽ deuoret:S
eum expugnat ille ꝓnobis: qͥ eo ex¬
cluso regnat in nobis: Deniq magis¬
bat᷑. Quanto enĩ illa exant tru¬
culenciora ⁊⁊ exquiciora torm̃ta:
tantomagis tortꝰ de torquente tri¬
umphabat: Et ex ilia carne tãqͣm
ext̃ra suo sanguine nigata: de qͣ
inp̃sideomine. qͥd in occulto dia¬
bołꝰ patenet᷑ Et ille inuisibilis
cropantes rimulas ꝓdebat᷑: Uoces¬

Expanded text:
tur. Ille quippe qui missus est foras, non cessans tanquam leo rugiens circuit requirendo quem devoret . Sed eum expugnat ille pro nobis, qui eo excluso regnat in nobis. 2. batur. Quanto enim erant illa truculentiora et exquisitiora tormenta, tanto magis tortus de torquente triumphabat; et ex illa carne tanquam ex terra suo sanguine irrigata, de qua in praeside homine, quid in occulto diabolus pateretur, et ille invisibilis crepantis rimulas prodebat
Abbreviated transcription (Latin):
dere inuictã martyres animã
cõtra insidias hostis antiqͥ: contͣ
seuzciã impi iudicis. cõtͣ dolo¬
res mortalis carnis acerrima
cõflictacione certantẽ: ⁊ in ad¬
iutorio dni cuncta suꝑantem:
quę iormta tuerit. decuria lec¬
tio declaraũ. ⁊ nob̾ tanqu̾a incon¬
spectu quę gesta st̃ posuit: Tan¬
ta pena erat inm̃bris. tanta secu¬
ritas inu̾bis: tanquã aliꝰ loque¬
ret᷑. ⁊ alius coqueret᷑ Q uene
aliꝰ. Predix̃ enĩ hoc dñs.⁊ ꝓmisit¬

Expanded text:
dere invictam Martyris animam contra insidias antiqui hostis, contra saevitiam impii judicis, contra dolores mortalis carnis, acerrima conflictatione certantem, et in adjutorio Domini cuncta superantem. quae tormenta devicerit, decursa lectio declaravit, et nobis tanquam in conspectu quae gesta sunt posuit. Tanta poena erat in membris, tanta securitas in verbis, tanquam alius torqueretur, alius loqueretur. Et vere alius: praedixit enim hoc D
Abbreviated transcription (Latin):
mortuoꝵ. nͥ testimoniũ ꝑhibet
sͥ ñ ꝑire qd̾ morit᷑ : E ut hinc
intelligat᷑ inquali honore secũ
habeat aiãs occisoꝵ: qͣndo caro
exaniinis tanto ornat᷑ affectu

Expanded text:
orum, nisi testimonium perhibet, sibi non perire quod moritur; et ut hinc intelligatur in quali honore secum habeat animas occisorum, quando caro exanimis tanto effectu
Abbreviated transcription (Latin):
qs uta iastat inati cordis insauia:
iã cũ iucicant crucrant᷑: Iuãi¬
cta futã sc̃oꝵ qͥd habitura sunt
yotestatis. cũ in hac uita tribu¬
nal iudicis. catasta torsenit mar
qͥ erex̃ corta certanciũ. nec corpo¬
simũ miracłmn exhibuit: ut qd̾
inmicus om̃ino ñ apparere cu¬
picnat. satagenat. secerat.ta
ysenti nũci diumno ꝯdereriur.
⁊ religiosis humandũ ueneran¬
dũq demonstrat᷑ ut uit icie

Expanded text:
rdis insania? jam cum judicant cruciantur? Judicia futura sanctorum quid habitura sunt potestatis, cum in hac vita tribunal judicis catasta torserit Marqui rexit corda certantium, nec corposimum miraculum exhibuit; ut id quod inimicus omnino non apparere cupierat, sategerat, fecerat, tam praesenti nutu divino proderetur, et religiosius humandum venerandumque d
Abbreviated transcription (Latin):
nis. nͥ illo aduiuante qͥ nos fec̃ ex
puluene ut qͥ gloriat᷑ in dño glorie¬
t᷑ Si enĩ diabolicꝰ ⁊ seductor sp̃ẽ
plerũq implet. uel fallaces uatas
łfalsos martires suos: ut torm̃ta
corporis ł sͥ ipsi ingerant: ł ingesta
cõtẽpnant: qͥd magnũ dõ ad cõfir¬

Expanded text:
nisi illo adjuvante qui nos fecit ex pulvere? Ut qui gloriatur, in Domino glorietur . Si enim diabolicus et seductor spiritus plerumque implet vel fallaces vates, vel falsos martyres suos, ut tormenta corporis vel ipsi sibi ingerant, vel ingesta contemnant: quid magnum est Domi
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ ⁊ multũ mirandũ spec¬
taculũ nr̃ animꝰ cepit: Nec ina¬
nissimã ⁊ ꝑniciosissimã sic̃ sole
intheatris quarũcũq nugarũ.
s plane utilissimã uoluptatẽ¬

Expanded text:
Magnum et multum mirandum spectaculum noster animus cepit: nec inanissimam et perniciosissimam, sicut solet in theatris quarumque nugarum, sed plane utilissimam e
Abbreviated transcription (Latin):
um isto unco quomͦ fieri oportebat
Ipsũ qͥppe uos quẽ filiũ edere non
potiustis carne. sp̃osũ inuenistis in
corde. Et talem sponsũ. quẽ redẽpto¬
rem sic teneat felicitas ur̃a. ⁊ͣ ꝑ emp¬
torem ñ timeat uirginitas ur̃a Q
ris abstulit partu. multo magis
inuobis eã sp̃itali seruat amplexu:
Nec ꝓpteͬa uos steriles deputetis.
qͥa u̾gines ꝑmanetis:
ipsa pia integritas
carnis.
quȩ st̃ mũdi: quomͦ placeatis ma¬
ritis: cogitate quȩ dĩ st̃. quomodo
iłii in om̃ibꝰ placeatis. ut ñ homilt̃
uterũ.
fetibꝰ s animũ. fecundũ possitis ha¬
bere u̾tutibꝰ: Postremo om̃s alloqͦr.
om̃ibꝰ dico. uniu̾sã uirginẽ castã
cõpello. Quod miramini incarne
mariȩ. agite inpenetrabilisꝰ aĩę:
tas exhuberet. ⁊ uirginitas ꝑseue¬

Expanded text:
isto unico modo fieri oportebat Ipsum quippe vos, quem filium edere non potuistis carne, sponsum invenistis in corde: et talem sponsum, quem et redemptorem sic teneat felicitas vestra, ut peremptorem non timeat virginitas vestra. Qui rali abstulit partu, multo magis in vobis eam spirituali servat amplexu. Nec propterea vos steriles deputetis, quia virgines permanetis. ipsa pia integritas carnis, quae sunt mundi, quomodo placeatis maritis; cogitate quae Dei sunt, quomodo illi in omnibus placeatis ; ut non uterum fetibus, sed animum fecundum possitis habere virtutibus. Postremo omnes alloquor, omcompello. Quod miramini in carne Mariae, agite in penetralibus animae. tas exuberet, et virginitas perseve
Abbreviated transcription (Latin):
nenda ꝓnobis. s indigna. ut lib̾a¬
ret in dignos. quando nec ille aliqͥd
mali qͥ ꝓpt̾ nos tanta ꝑtulit mala.
nec nos bom aliqͥd merebam᷑. qͥ ꝑ eũ
tanta accepimꝰ bona. Propt̃ hec gͦ.
qͥ erat ante omĩa scła sine micio
dierũ dei filiꝰ. ẽẽ in nouissimis diebꝰ
dignatꝰ ẽ hominis filius. Et qͥ depa¬
tre natus. ñ apatre factus erat.
aliquando hic eẽt. que nͥ ꝑ illũ nũ¬
quã ⁊ nusqu̾ã eẽ potuisset. Sic ad¬
impletũ est: qd̾ sacer p̾dixerat spͥal¬
mus Ueritaᷤᷤ ẽ de t̾ra orta est. Maria
uirgo ante cõceptũ. uirgo post par-¬
tum: Ubsit enĩ ut in ea t̾ra. hoc ẽ
in ea carne unde orta ẽ ueritas:
perurt integritas: Nempe post
resurrectionẽ suã. cũ spc̃ putaret᷑
nilis illius corporis soliditatem
ñ patentibꝰ foribꝰ ad discipulos¬
se intromisit. Cur gͦ qͥ potuit ꝑ
clausa hostia magnus intrare.
ñ potuit ȩ̨tiã ꝑ incorrupta men¬
bra paruus exireᷤ. S neq hoc

Expanded text:
nenda pro nobis indigna, ut liberaret indignos; quando nec ille aliquid mali, qui propter nos tanta pertulit mala, nec nos boni aliquid merebamur, qui per eum tanta accepimus bona: propter haec ergo, qui erat ante omnia saecula sine initio dierum Dei Filius, esse in novissimis diebus dignatus est hominis filius; et qui de Patre natus, non a Patre factus erat, hic aliquando esset, quae nisi per illum nunquam et nusquam esse potuisset. 2. impletum est quod praedixerat Psalmus, Veritas de terra orta est . Maria virgo ante conceptum, virgo post partum. Absit enim ut in ea terra, hoc est in ea carne unde orta est veritas, periret integritas. Nempe post resurrectionem suam, cum spiritus putaretur juvenilis corporis soliditas, non patentibus foribus se ad discipulos intromisit . Cur ergo qui potuit per clausa ostia magnus intrare, non potuit etiam per incorrupta membra parvus exire? Sed neque hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c ademit. qͥ ȩccłam suã de for¬
nicatione demonũ redim̃do uir¬
ginẽ fec̃ Ex cuiꝰ incorrupta uir¬
ginitate procreatȩ uirgines sc̃ȩ.
quȩ t̾renas nuptias Etẽpnentes.
ẽẽ ȩtiã carne uirgines eligentes.
Gaudentes cȩlebrate solleyniter
hodierno die. u̾ginis partum
Ille qͥppe est natꝰ erfemina. qͥ ñ
est amasculo satͥis infemina:
Qui uob̾ attulit qd̾ amaretis.
matri ñ abstulit qd̃ amatis:
Qu sanat in uob̾ quot qͦt traxistiꝰ
ex eua: Absit ut uiciaret qd̾ dile¬
xistis in maria: Illa gͥ cuiꝰ uestigi

Expanded text:
ademit, qui Ecclesiam suam de fornicatione daemonum redimendo virginem fecit. Ex cujus incorrupta virginitate procreatae virgines sanctae, quae terrenas nuptias contemnentes, esse etiam carne virgines elegistis, gaudentes celebrate solemniter hodierno die Virginis partum. Ille quippe est natus ex femina, qui non est a masculo satus in femina. Qui vobis attulit quod amaretis, matri non abstulit quod amatis. Qui sanat in vobis quod traxistis ex Eva, absit ut vitiaret quod dilexistis in Maria. CAPUT III. 4. Virgi
Abbreviated transcription (Latin):
aiudeis dimittit᷑. ⁊ ab aliis p̃di¬
deis sepelitur a nobis: Rapit᷑ xp̃o ui
gilantibꝰ discipłis. ad ormientibus
ꝑdit᷑ phariseis: Sic̃ mentiendo ip¬
si cõfessist̃. dũ custodias ponerent
sepulture. post resurrectionẽ dni
dicentes. Quia discipłi eiꝰ uenert̃

Expanded text:
aeis dimittitur, et ab alienigenis praediudaeis, et sepelitur a nobis. Rapitur Christus a vigilantibus discipulis, a dormientibus perditur pharisaeis; sicut mentiendo ipsi confessi sunt, dum custodias ponerent sepulturae, post resurrectionem Domini, dicentes: Quia discipuli ejus
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes cȩloꝵ nͥ angłos. archan¬
gie̾s. thronos. dñationes. pͥnci¬
patꝰ. ⁊ potestates. appellat:
Quȩ in aduentu districti iudi¬
cis. nrĩs tẽ oculis uisibilit̾ ap¬
parebunt. ut districte a nobis
exigant. hoc qd̃ mͦ nos inuisi¬
bilis cõditor equanimit por¬
tat. Ubi ⁊ subdit᷑ Q tunc uide¬
hũt filiũ hõis uenientẽ innu¬

Expanded text:
irtutes coelorum nisi angelos, archangelos, thronos, dominationes, principatus et potestates appellat, quae in adventu districti judicis nostris tunc oculis visibiliter apparebunt, ut districte tunc a nobis exigant hoc, quod nos modo invisibilis conditor aequanimiter portat? Ubi et subditur: Et tunc videbunt Filium homi
Abbreviated transcription (Latin):
exurgere. earũq pressurã t̾ris
ras subruat. exaliis mundi par¬
tibꝰ scitis quã frequent᷑ audiui¬
mꝰ. Pestilentias sine cessatione
patim᷑. Signa uͦ insole ⁊ luna
⁊ stellis. adhuc aꝑte minime ui¬
demꝰ. S qͥa ⁊ hec nõ longe sint.
ex ipsa iã aeris immutatione
colligimꝰ. Quam uis priꝰquã ita-¬
lia gentili gladio ferienda tra-
ris fusus ẽ sanguinẽ choruscã¬
tes: Confusio aut̃ maris ⁊ flue¬
tuũ: nec dũ noua exorta ẽ:S

Expanded text:
ssuram terrisras subruat, ex aliis mundi partibus scitis quam frequenter audivimus. Pestilentias sine cessatione patimur. Signa vero in sole, et luna, et stellis adhuc aperte minime vidimus; sed quia haec non longe sint, ex ipsa jam aeris immutatione colligimus. Quamvis prius quam Italia gentili gladio ferienda traderis fusus est, sanguinem coruscantem. Confusio autem maris et fluctuum necdum nova exorta est,
Abbreviated transcription (Latin):
hm̃i id curco diximꝰ. ut ad cau¬
tele studiũ ur̃ȩ mentes euigi¬
lent. ne securitate torpeant. ne
ignorantia languescant. sed sẽꝑ
⁊ timor eas sollicitet in bono
oꝑe. ⁊ sollicitudo cõfirmet. pen¬
santes hoc qd̃ redẽptoris nr̃i
uoce subiungit᷑: Arescentibꝰ hõib̾
p̃timore ⁊ expectatione qͦ super¬
uenient uniu̾so orbi: Nã uir

Expanded text:
mi, idcirco dicimus, ut ad cautelae studium vestrae mentes evigilent, ne securitate torpeant, ne ignorantia languescant, sed semper eas et timor sollicitet, et in bono opere sollicitudo confirmet, pensantes hoc quod Redemptoris nostri voce subjungitur: Arescentibus hominibus prae timore et exspectatione quae supervenient u
Abbreviated transcription (Latin):
ratos nos inuenire desiderans.
senescentẽ mũdũ quȩ mala sequã¬
tur de nuntiat. ut nos ab eiꝰ amo¬
re cõpesscat: Aꝓpinquante eiꝰ ter¬
mino quante ꝑcussiones p̃ueni-¬
ant innotescit. ut sidm̃ metue¬
re intranqͥllitate nolumꝰ. uicinũ
eiꝰ iudicium uel ꝑcussionibꝰ atri¬
ti timeamꝰ. Niue ⁊ enĩ lectioni scĩ

Expanded text:
ratos nos invenire desiderans, senescentem mundum quae mala sequantur denuntiat, ut nos ab ejus amore compescat. Appropinquantem ejus terminum quantae percussiones praeveniant innotescit, ut si Deum metuere in tranquillitate non volumus, vicinum ejus judicium vel percussionibus attriti tim
Abbreviated transcription (Latin):
ñ custodiat saluatorẽ: nidõ illim
pharisei uelut mortui ñ potuert̃
seruare uiuentẽ. Propt̾a ñ dormi¬
amꝰ. sed uigilemꝰ circa ipsũ dnm̃
nr̃m saluatorẽ. ut appositis iugit᷑
custodiis. nemo illũ auferat dese¬
inimicos. qͥ xp̃m de cordibꝰ nr̃is si
dormierimꝰ auferre nitant᷑. Vnde
ibi cum uoluerit ⁊ resurgat:¬

Expanded text:
non custodiat Salvatorem, et ideo illi Pharisaei, velut mortui, non potuerunt servare viventem. Propterea, framus, sed vigilemus circa ipsum Dominum nostrum Salvatorem; ut appositis jugiter custodiis, nemo illum auferat a seinimicos, qui Christum de cordibus nostris, si obdormierimus, auferre nitantur. Unde ibi cum voluerit, resurgat
Abbreviated transcription (Latin):
luminacio. magnũ testimoniũ
agnoscebant. Apud eos isti in
uenerunt. quẽ illi apud se ne
gauerunt. In his t̃ris de longĩ¬
quo isti ⁊ peregrini. puerum
runt. ubi ciues illius ⁊uuenem
miracula facientem crucifixer̃t.
Isti in menbris paruis dm̃ agno¬
uerunt. illi infactis magnis. nec
tanquã homini peꝑcerunt. qua¬
si plus fuerit uidere nouã stellã
in eiꝰ natiuitate fulgentẽ. quam
so lem̾ir eiꝰ morte lugentẽ. Iam
uͦ quod eadem stella quȩ ma-¬
gos ꝑdurit ad locũ. ubi erat
cum matre uirgine ds̃ infans
quȩ utiq poterat eos ad ipsam ꝑ¬
ducere ciuitatẽ. s tam̃ sub traxit¬
se nec eis prorsus apparuit. donec
de ciuitatȩ inqua xp̃c nasceretur
idẽ ipsi in terrogarent iudei: ipsiq
eam scđm diuinę scripturȩ testimo¬
niũ nominarent. ipsi dicerent in
bethleem iude sic enĩ scriptũ ẽ.⁊
tu bethleẽ t̾ra iida ñ eris minima
inpͥncipibꝰ iuda. exte enim exiet

Expanded text:
luminatio magnum testimonium agnoscebant. Apud eos isti infantem in venerunt, quem illi apud se docentem negaverunt. In his terris de longinquo isti peregrini puerum Crunt, ubi cives illi juvenem miracula facientem crucifixerunt. Isti in membris parvis Deum agnoverunt; illi in factis magnis nec tanquam homini pepercerunt: quasi plus fuerit videre novam stellam in ejus nativitate fulgentem, quam solem ejus in morte lugentem. Jam vero quod eadem stella, quae Magos perduxit ad locum ubi erat cum matre virgine Deus infans, quae utique poterat eos et ad ipsam perducere civitatem, se tamen subtraxit, nec eis prorsus apparuit, donec de civitate, in qua Christus nasceretur, iidem ipsi interrogarentur Judaei, ut ipsi eam secundum divinae Scripturae testimonium nominarent, ipsi dicerent, In Bethlehem Judae. Sic enim scriptum est: Et tu Bethlehem, terra Juda, non es minima in principibus Juda: ex te enim e
Abbreviated transcription (Latin):
remansuras qͥbꝰ gentes instruerent᷑.
illi excecarent᷑. quas portarent nõ
ad adiutorium salutis suȩ. sed ad
si forte pagani quos lucrari uolu¬
mus dixert̃ ñ eas tanto ante p̃dic¬
tas. sed post rerũ euentũ ut hec
quȩ facta sunt prophetata putarẽ¬
tur anobis ẽẽ cõfictas. iudeoꝵ codi¬
ces recitamꝰ. ut tollat᷑ dubitatio pa¬
ganoꝵ. qͥ iam in magis illis figura¬
bant᷑. quos iudei deciuitate in qua
natus est xp̃c diuinis eloqui is
instruebant. ⁊ cũ eis ipsi nec reqͥ¬
rebant nec agnoscebant. Nunc gͦ¬

Expanded text:
remansuras, quibus Gentes instruerentur, illi excaecarentur; quas portarent non ad adjutorium salutis suae, sed ad si forte Pagani, quos lucrari volumus, dixerint non eas tanto ante praedictas, sed post rerum eventum, ut haec quae facta sunt prophetata putarentur, a nobis esse confictas; Judaeorum codices recitamus, ut tollatur dubitatio Paganorum: qui jam in Magis illis figurabantur, quos Judaei de civitate in qua natus est Christus, divinis eloquiis instruebant, et eum ipsi nec requirebant, nec agnoscebant. C