comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
magis optarem illud mͥ contingere.
qd titus libius scribit de catõne:
cuius głȩ neq ꝓfuit qͥsquã laudan¬
do. necꝰ uituꝑando nocuit: cũ utrũq
sũmis p̃diti fecerint ingeniis. Sig¬
nificat autẽ ciceronẽ. & gaium cęsa¬
rem: quoꝵ alter laudes. alter ui¬
tuꝑationes supradicti scripsit uiri.
Dum enim uiuimꝰ. & inuase fragili
continem᷑: uident᷑ amicoꝵ ꝓdesse
studia. & nocere emuloꝵ obꝓbria.
Postqũa autẽ terra reuersa fuerit
in cerram suam: & tam nos qͥ scribi¬
mus. quã eos qͥ de nobis iudicant.
pallida mors subtraxerit. & alia ue¬
nerit generatio: primisq cadentibꝰ
foliis. uirens silua succreuerit: tunc
sine nominum dignitate sola iudi
cantur ingenia. nec considerat qͥ
lecturus est cuius. sed qͣle sit quod
lecturus ẽ siue ille ep̃s. siue sit lai¬
cus. imperator & dñs: miles. & seruuᷤ.
aut purpura. & serico. aut uilissimo
panno iaceat. Non honoꝵ diuersi¬
tate s operum merito iudicabituꝵ.

Expanded text:
magis optarem illud mihi contingere, quod Titus Livius scribit de Catone, cujus gloriae neque profuit quisquam laudando, nec vituperando nocuit: cum utrumque summis praediti fecerint ingeniis. Significat autem M. Ciceronem et C. Caesarem: quorum alter laudes, alter vituperationes supradicti scripsit viri. Dum enim vivimus, et in vase fragili continemur, videntur amicorum prodesse studia, et nocere aemulorum opprobria. Postquam autem reversa fuerit terra in terram suam, et tam nos qui scribimus, quam eos qui de nobis judicant, pallida mors subtraxerit, et alia venerit generatio, primisque cadentibus foliis virens sylva succreverit, tunc sine nominum dignicantur ingenia. Nec considerat qui lecturus est, cuius, sed quale sit, quod lecturus est, sive ille episcopus, sive laicus, imperator et dominus, miles et servus, aut in purpura et serico, aut in vilissimo panno iaceat, non honorum diversitate, sed operum merito iudicabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
UI S e pe
Navioat: aliqͣndo
patitur cẽpestatẽ.
Qͥ uiam frequent̃
ingreditur. aut
sustinet latronũ
impetus. aut certe
metuit: omniq in-
arte. tam gła. quã obtrectatio. scd̃is ad¬
uersisq uentis orit᷑ Dum
amici plus merito laudant. aut ini¬
mici plus iusto detrahunt: rarumq
inuenias. qͥ inutr̃aq partẽ non fauore.
aut odio. s rerũ ęqͥtate ducat᷑. Qͦd mͥ
inscripturarum explanatione su¬
parua contẽpnunt: & qͥcqͥd dixerimꝰ
contrectare despiciunt. Alii odio
nominis nr̃i. non res. s ꝑsonas consi¬
derant: magisq alioꝵ silentium
nos facere asserũnt. qͥd arripuimuᷤ
opus: qͦd nullus ante nos latinorũ
temptare ausus. ẽ. Qͥdam in eo se
disertos arbitrantur. & doctos. si ali¬
eno oꝑi detrahu̾nt: & non qͦd ipsi
possent: s qͥd nos non possumus di¬
iudicent. Tu autẽ pãmachi. qui noᷤᷤ¬
hoc facere precepisti. necesse. ẽ ut fau
latina faciunt non bona: & homi¬
nes elor¬
quentissimos ipsi e¬

Expanded text:
ui saepe navigat, aliquando patitur tempestatem: qui viam frequenter ingreditur, aut sustinet latronum impetus, aut certe metuit, omnique in arte, tam gloria quam obtrectatio, secundis adversisque ventis oritur, dum aut amici plus merito laudant, aut inimici plus justo detrahunt: rarumque invenias qui in utramque partem non favore, aut odio, sed rerum aequitate ducatur. Quod mihi in Scripturarum explanatione suparva contemnunt, et quidquid dixerimus, contracta nare despiciunt: alii odio nominis nostri, non res, sed personas considerant: magisque aliorum silentium,nos facere asserant, quod arripuimus opus, quod nullus ante nos Latinorum tentare ausus est. Quidam in eo se disertos arbitrantur et doctos, si alieno operi detrahant, et non quid ipsi possint, sed quid nos non possimus dijudicent. Tu autem, Pammachi, qui nos facere praecepisti hoc, necesse est ut fautLatina faciunt non bona; et homines eloquentissimos, ipsi e
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iũ generũ: ꝓiectisq malis pis-¬
cibꝰ. boni cantũmodo reseruantur:
ita & dñs miserabilẽ domũ israhel
coto orbe disꝑsit. & concussit incri-¬
bro. & uentilauit in palea. lapilliꝰq
& calculis suꝑ c̾rã non cadentibus:
morient᷑ ingladio. qͥ ꝓpt̾ sordes &
puluerẽ. peccatores ꝓpłi nominag᷑.
Et hoc patient᷑: qͥa ñ credunt uati-¬
quȩ ꝑ eos dñs cõminat᷑. Cũq sͥ¬
ꝓsꝑa reꝓmittunt: mala postea su-¬
stinebt̃. E regione scĩs tim̃tibꝰ. &
ñ peccantibꝰ: & idcirco nequaquam
morientibꝰ gladio. qͥa dixert̾ apꝓ-¬
pinquabt̃ nobis mala : & uenient
suꝑ nos supplicia. quȩ nr̃a peccata¬

Expanded text:
omnium generum, projectisque malis pisomnium generum, projectisque malis piscibus, boni tantummodo reservantur : ita et Dominus miserabilem domum Israel toto orbe dispersit, et concussit in cribro et ventilavit pala: lapillisque et calculis super terram non cadentibus, morientur in gladio, qui propter sordes et pulverem peccatores populi nominantur. Et hoc patientur quia non credunt vatiquae per eos Dominus comminatur. Cumqa repromittant, mala postea sustinebunt, e regione sanctis timentibus, et non peccantibus, et idcirco nequaquam morientibus gladio, quia dixerunt: Appropinquabunt nobis mala, et venient super nos supplicia, quae
Abbreviated transcription (Latin):
res ppłi mei: ꝗͥ dicunt. non appro¬
ƿinquabit. & non ueniet suꝑ noᷤ
malũ. L xͭ. Quia ecce p̃cipio.
& uentilabo in cunctis gentibꝰ domꝰ
isrł. sicuc uentilat᷑ in uentilabro:
& non cadet contritio super t̾rã.
Ingladio morient᷑ om̃s habitatoreᷤᷤ
ppłi mei: qͥ dicunt. ñ apꝓpinqͣbt̃.
neq uenient suꝑ nos mala. Ds̃ qͥ
m̃sus ẽ. aqs manu. & cęlũ palmo.
& omẽm t̾rã cludit pugillo: ipse
ꝓmagnitudine sua. utraq manu
tenensi margines t̾re. quasi cribrũ
huc. illucq concutiet: ut paleis. ac
sordibꝰ peccatoꝵ in t̾rã cadentibuᷤ.
purũ frum̃tũ remaneat. qͦd condat᷑
in horrea: siue ut lxx transtulert̃:
uentilabrũ cenebit inmanu. et
purgabit aream suam. & triticũ
condet in horreis: paleas autem
conburet igni in extinguibili: de
ad frum̃tũ. dicit dñs: De hoc eodẽ
sub figura alterius parabolȩ.sage-¬
na illa demonstrat. quȩ mittit᷑
inmare huiꝰ scłi. & extͣhit pisces

Expanded text:
s populi mei qui dicunt: Non appropinquabit, et non veniet super nos malum. LXX: Quia ecce ego praecipio et ventilabo in cunctis gentibus domum Israel, sicut ventilatur in ventilabro, et non cadet contritio super terram. In gladio morientur omnes peccatores populi mei, qui dicunt: Non appropinquabit, neque venient super nos mala. Deus qui mensus est aquas manu, et coelum palmo, et omnem terram concludit pugillo , ipse pro magnitudine sua, utraque manu tenens margines terrae, quasi cribrum huc illucque concutiet: ut paleis ac sordibus peccatorum in terram cadentibus, purum frumentum remaneat, quod condatur in horrea: sive ut LXX transtulerunt, ventilabrum tenebit in manu, et purgabit aream suam, et triticum condet in horreis, paleas autem comburet igni inexstinguibili; de ad frumentum, dicit Dominus ? De hoc eodem sub figura alterius parabolae, sagena illa demonstrat, quae mittitur in mare hujus saeculi, et extrahit pisces
Abbreviated transcription (Latin):
stillantes dulcedinẽ. & hȩdificanteᷤᷤ
ciuitates. & habitantes in eis: et¬
plantantes uineas. & bibentes ui¬
nũ earũ. facientes hortos. & come¬
dentes fructꝰ eoꝵ: cunc ipsos plan¬
tatores plantabit dñs suꝑ terrã
suã. de qua dr̃. credo uidere bona
dnĩ in terra uiuentĩ & in exgłio:
beati mites: qm̃ ipsi possidebt̃ t̾rã.¬

Expanded text:
 aedificantes civitates, et habitantes in eis, plantantes vineas, et bibentes vinum earum, facientes hortos, et comedentes fructus eorum: tunc ipsos plantatores plantabit Dominus super terram suam, de qua dicitur: Credo videre bona Domini in terra viventium . Et in Evangelio: Beati mites
Abbreviated transcription (Latin):
dñs: & quã dulcia eloqͥa tua gut¬
turi meoͬ suꝑ mel & fauũ ori meo.
Et qͥ infra montes. immo secundi
a montibꝰ fuerint. qͥsͦ sponsus tnͣ¬
silit incantico canticoꝵ. & appellat
colles: consiti ert̃. & imitabuntur
paradisũ dei: ut om̃ia in illis poma
pendeant doctrinarũ. Tunc siqͥs
infidelitate captiuus ẽ. & nec dũ
creuit in nomine dnĩ: & est dereli¬
qͥis ppłi quondã eiꝰ isrł. reuertet᷑

Expanded text:
Dominus : Et, Quam dulcia eloquia tua gutDominus : Et, Quam dulcia eloquia tua gutturi meo, super mel et favum ori meo . Et qui infra montes, immo secundi a montibus fuerint, quos sponsus transilit in Cantico Canticorum , et appellat colles, consiti erunt et imitabuntur paradisum Dei: ut omnia in illis poma pendeant doctrinarum. Tunc si quis infidelitate captivus est, et necdum credidit in nomine Domini, et est de reliquiis
Abbreviated transcription (Latin):
cabernaculo dauid qͦd ceciderat.
& reȩdificatis his quȩ fuerant lap¬
sa. atq subuersa. describit᷑ rerũ
om̃iũ habundantia: qͦmͦ hiqͥ pͥus
eunces ibant. & flebant. portantes
semina suaꝰ uenientes autem ue¬
nient in exultatione portantes
manipulos suos ut consequatur
manipuloꝵ tricura uindemiam.
siue arator messorẽ: & uua uariet᷑
ac ducat colorẽ intẽpore seminis:
siue ut uerius est. calcator uuę
cõp̃hendat sem̃tẽ: & sic sͥ inuicem
cuncta succedant: ut nulla dies
sit absq frum̃to. & uino. & oleo.
In illo tp̃r plenis torcularibꝰ uua
calcabit᷑: & de xp̃i ac martyrum
sanguine rubentia musta funden᷑.
Et huiꝰcemodi calcator uuȩ. erit
seminarium sermonis dei: ut san-¬
guis eoꝵ magis clamet inmundo.
quã clamauit sanguis abel iusti.
Qcũq autẽ merito uirtutũ ad
montana conscenderit. mel suda-¬
bit: immo stillabit dulcedinem
sermonis deiꝰ: de qͦ scriptum est.
gustate & uidete quã suauis est

Expanded text:
tabernaculo David quod ceciderat, et reaedificatis his quae fuerant lapsa atque subversa, describitur rerum omnium abundantia, quomodo hi qui prius euntes, ibant, et flebant, portantes semina sua, venientes venient cum exsultatione, portantes manipulos suos : ut consequatur manipulorum tritura vindemiam, sive arator messorem et uva varietur, ac ducat colorem in tempore seminis: sive, ut verius est, calcator uvae comprehendat sementem, et sic sibi invicem cuncta succedant, ut nulla dies sit absque frumento, vino et gaudio. In illo tempore, plenis torcularibus uva calcabitur, et de Christi ac martyrum sanguine rubentia musta fundentur, et hujuscemodi calcator uvae erit seminarium sermonis Dei, ut sanguis eorum magis clamet in mundo, quam clamavit sanguis Abel 357 justi. Quicumque autem merito virtutum suarum ad montana conscenderit, melle sudabit, immo stillabit dulcedinem sermonis Dei, de quo scriptum est: Gustate et videte quam suavis est
Abbreviated transcription (Latin):
non potest ciuitas abscondi super
montẽ posita: & inpsalmis dicit᷑.
fluminis impetꝰ letificat ciuitatẽ
dei. Plantabt̃ qͦ uineas cũ noȩ &
bibent uinũ earũ. & in ebriabunt᷑:
ut audiant a dno saluatore̾. bibite
amici. & in ebriamini. Bibent au¬
tẽ uinũ: qͦd se in regno prĩs cum
apłis suis nouũ habiturũ ȩs sę
pollicit᷑ ẽ. Hȩc ẽ uinea sorech. cuiꝰ
uinũ cotidie ĩmisteriis bib imus.
Nec hac rerũ felicitate contenti :¬
ꝓpt̾ delicias facient hortos. & ri¬
gabt̃ eos:ut nulla desint in eis
genera uirtutũ: & comedent fructꝰ
eoꝵ. Q enĩ plantauerint. & riga¬
uerint: ipsi comedent. Cũq hȩc

Expanded text:
otest civitas abscondi super montem posita . Et in Psalmis dicitur: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . Plantabunt quoque vineas cum Noe , et bibent vinum earum, et inebriabuntur, et audient a Domino Salvatore: Bibite, amici 358 mei, et inebriamini . Bibent autem vinum, quod se in regno Patris cum apostolis suis novum bibiturum esse pollicitus est . Haec est vinea Sorec, cujus vinum quotidie in mysteriis bibimus. Nec harum rerum felicitate contenti, propter delicias facient hortos, et irrigabunt eos: ut nulla desint in eis genera virtutum, et comedent fructus eorum: qui enim plantaverit et rigaverit, ipse et comedet. Cumque h
Abbreviated transcription (Latin):
quas inuocatũ ẽ. nom̃ meum. dicit
dñs faciens hȩc:. notũ a scło ẽ dnõ
opus suũ. Hoc gͥ tabernacłm dd̃
qd cȩciderat. cȩciderat autẽ in his
qͥ dicunt. non apꝓpinquabit. &
non ueniet suꝑ nos malũ. qͦs dñs
cribro suo concusserat. & ꝓbauerat.
interfecit gladio: nunc iuxta con¬
suetudinẽ scripturarũ. post corm̃ta.
post pęnas. ꝓsꝑa. & leta ꝓmittens.
suscitaturũ esse se dicit. & inresur¬
rectionẽ dnĩ om̃ia restituturũ. lit qͦd
in synagogis ceciderat. surgat in
eccłiis: & possideant credentes reli-¬
qͥas idumeȩ. & om̃s nationes: ut
qͥcqͥd reliquũ fuerat de regno san¬
guinario. atq t̾reno. in cȩlestia re
autẽ iuxta lͣx legere uoluerimꝰ.
suꝑ quas inuocatũ ẽ. nom̃ meum:
reliqͦs hominũ eos debemꝰ acciꝑe.
qͥ de uidaico ppło credidert̃: & qͣsi
lapillus non cecidert̃ de cribro nec
cũ puluere. paleisq. & sordibꝰ sc̃ pro¬
iecti. Reliqͥe enĩ inpͥncipio fidei. sal¬

Expanded text:
est nomen meum, dicit Dominus faciens haec: notum a saeculo est Domino opus suum . Hoc igitur tabernaculum David quod ceciderat ceciderat autem in his qui dicunt, non appropinquabit, et non veniet super nos malum: quos Dominus cribro suo concusserat et probaverat fuerant interfecit gladio nunc juxta consuetudinem Scripturarum, post tormenta, post poenas, prospera et laeta promittens, suscitaturum esse se dicit, et in resurrectione Domini omnia restituturum, ut quod in synagogis ceciderat, surgat in Ecclesiis, et possideant credentes reliquias Idumaeae, et omnes nationes, ut quidquid reliquum fuerit de regno sanguinario atque terreno, in coelestia regautem juxta LXX legere voluerimus, quas invocatum est nomen meum, reliquos hominum eos debemus accipere, qui de Judaico populo crediderunt, et quasi lapillus non ceciderunt de cribro, nec cum pulvere paleisque et sordibus sunt projecti. Reliquiae enim in principio fidei sal
Abbreviated transcription (Latin):
tia dissosuam᷑: &e illũ pęnitebit᷑
sponsionis suȩ ꝓmissaq mutabit.
Cuius rei exemplũ. niniuitas. & hie¬
rłm habere possumꝰ: quoꝵ alii de
imminentibꝰ supplitiis liberati st̃:
alii quȩ patribꝰ ꝓmissa fuerant
ꝑdidert̃. Indie illa suscitabo tab̾¬

Expanded text:
tia dissolvamur, et illum poenitebit sponsionis suae, promissaque mutabit. Cujus rei exemplum Ninivitas et Jerusalem habere possumus, quorum alii de imminentibus suppliciis liberati sunt: alii quae patribus promissa fuerant, perdiderunt. In die illa suscitabo tab
Abbreviated transcription (Latin):
genitꝰ filius m̃s isrł. & exegypto
uocaui filiũ meũ. ꝑcutiã inuirga:
agitatos. atq concussos mundabo.
& eligã: ut qͥ lapillus fuerit. & pę
nitentia roborat᷑. de cribro meo
non excidat. Qͥ autẽ instar pul¬
ueris ceciderit int̾rã: ꝑcutiat᷑ gla¬
dio. & moriant᷑ peccatores ppłi mei:
ñ qͥa ante peccauerint. s qͥa usq¬

Expanded text:
genitus filius meus Israel . Et: Ex Aegypto genitus filius meus Israel . Et: Ex Aegypto vocavi filium meum , percutiam in virga, agitatos atque concussos, mundabo et eligam, ut qui lapillus fuerit, et per poenitentiam roboratus, de cribro meo non excidat: qui autem instar pulveris ceciderit in terram, percutiatur gladio, ut moriantur peccatores populi mei: non quia ante peccaverint; sed quia usq
Abbreviated transcription (Latin):
chil pocest: qͥ tango t̾rã. & moue¬
bit᷑᷑ qͥ eclifico in cęlo ascensionem
meam: qͥ uoco aqsͣ maris. & effundo
qͥ creator sũ om̃iũ: & cunctas gen-¬
tes de eodẽ finxi luto: & ęquali sor¬
te generaui. Deniq ȩthyopes. pa¬
lestinos. sẏros. atq iudeos. distan¬
tes locis. atq corporibꝰ. mortalitatiᷤᷤ
lege sotiaui: & ꝓ arbitrio meo ser¬
uos meos huc illucq cõmuto: &¬
inuniuersas ꝓuintias transfero.
Ne erigamini insuꝑbiã. qͦd uos de
ȩgypto eduxerimꝰ: & quasi peculi¬
arem ppłm. pharaoni seruire non
passus sũ. Hoc idẽ feci. & palestinis.
qͥ hȩbraice appellant᷑ cãpthorim̃:
ut transferrẽ eos de capadotia. &
in palestin x regionibꝰ collocarem.
Syros qͦ. id est arã transtuli de cy¬
rene: & qͥa eqͣli conditione st̃ facti.
ȩquali iudicii mei sententia puni¬
ent᷑: & om̃ia absq discretione ꝑso¬
narũ impia regna subuertam.
Uos aucẽ o filii isrł de qͥbꝰ dixi. pͥmo¬

Expanded text:
l potest, qui tango terram et movebitur, qui aedifico in coelum ascensionem meam, qui voco aquas maris et effundo qui creator sum omnium, cunctas gentes de eodem finxi luto, et aequali sorte generavi. Denique Aethiopes, Palaestinos, Syros, atque Judaeos, distantes locis atque corporibus mortalitatis lege sociavi, et pro arbitrio meo servos meos huc illucque commuto, et universas provincias transfero, nec erigimini in superbiam, quod vos de Aegypto eduxerim, et quasi peculiarem populum meum Pharaoni servire non passus sum: hoc idem feci et Palaestinis,qui Hebraice appellantur CAPHTHORIM  , ut transferrem eos de Cappadocia, et in Palaestinae regionibus collocarem: Syros quoque, id est, ARAM   transtuli de Cyrene: ex quo qui aequali conditione sunt facti, aequali judicii mei sententia punientur, et omnia absque discretione personarum, impia regna subvertam. Vos autem, o filii Israel, de quibus dixi: Primo
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne isrł eduxi de t̾ra ȩgyptiꝰ &
alienigenas de capadotia: & syroᷤᷤ
defouea: Ecce oculi dni dei super
regnũ peccatoꝵ: & auferã illud
a facie terre. Uerũtam̃ ñ infinem
auferã domũ iacob dicit dñs: ꝓ
cyrene aqͥla. & quinta edicio. ipsũ
id est ẜõe ẜox cheddotio parietẽ:
sẏminachus cyrenẽ: quẽ & nos
in hoc loco secuti sumꝰ. Totã loci
huiꝰ quã ꝓposui. & om̃iũ quȩ hoc
capitulo continent᷑ in telligentiã.
breui sermone concludã:usq ad

Expanded text:
Non Israel eduxi de terra Aegypti, et alienigenas de Cappadocia, et Syros de fovea? Ecce oculi Domini Dei super regnum peccatorum, et auferam illud a facie terrae. Verumtamen non in finem auferam domum Jacob, dicit Dominus. Pro Cyrene, Aquila et quinta editio ipsum id est, βόθρον, Theodotio parietem, Symmachus Cyrenem: quem et nos in hoc loco secuti sumus. Totam loci hujus quem proposui, et omnium quae hoc capitulo continentur, intelligentiam brevi se
Abbreviated transcription (Latin):
ȩdificat incęlũ ascensionẽ suam.
& dicit in exangłio. pat̾ m̃s usq
hodie oꝑat᷑ & ego operor: & ñ solũ
de costa adam in cypũ eccłiȩ semel
ȩlificauit euam. s cotidie credenteᷤᷤ
& membra corꝑis sui ȩdificat: & de
t̃ris ad cęlũ lȩuat: ut in illis ipse
conscendat. Ascendit incęlũ dñs
cũ enoch: ascendit cũ helia:ͥ ascen¬
dit cũ moyse.cuiꝰ sepulturȩ locuᷤᷤ.
qͥa incęlũ ascenderat in t̾ra non
pocuit inueniri:ͥ ascendit ȩtiam¬
cũ paulo. qͥ inuas electionis. & apłn.
de ꝑsequutore mutatꝰ ẽ. & de hu-¬
milibꝰ raptꝰ insublimia: ita ut as¬

Expanded text:
coelum ascensionem suam, et dicit in Evangelio: Pater meus usque modo operatur, et ego operor . Et non solum de costa Adam in typum Ecclesiae semel aedificavit Evam , sed quotidie credentes et membra corporis sui aedificat, et de terris ad coelum levat, ut in illis ipse conscendat. Ascendit Dominus in coelum cum Enoch , ascendit cum Elia , ascendit cum Moyse, cujus sepulturae locus, quia in coelum ascenderat, in terra non potuit inveniri . Ascendit cum Paulo qui vas electionis, in apostolum de persecutore mutatus est , et de humilibus raptus in sublimia, ita ut as
Abbreviated transcription (Latin):
pendat: eliquansq eas. & ethereo calore de¬
coquens. dispenset in pluuias᷑: et emit¬
tat super faciem terrȩ. ut arentia q̃q
rigentur imbribus: ut ubi ha-¬
bundauit peccatũ. ibi suꝑ habun-¬
det gr̃ã. Nuqͥdñ ut filii ethiopũ
ȩgypti: & palestinos de capadotia:
& syrios decireneᷤ Ecce oculi dnĩ
dei suꝑ regnũ peccans: & conterã
illud a facie t̾rę. Herũtam̃ conte¬
rens non conterã domũ iacob dicit

Expanded text:
pendat, eliquansque eas, et aethereo calore dependat, eliquansque eas, et aethereo calore decoquens, dispenset in pluvias, et emittat super faciem terrae, ut arentia quaeque rigentur imbribus, et ubi abundavit peccatum, superabundet gratia. Numquid non ut filii AetAegypti: et Palaestinos de Cappadocia, et Syros de Cyrene? Ecce oculi Domini Dei super regnum peccans, et conteram illud a facie terrae. Verumtamen conterens non conteram domum Jacob, dicit
Abbreviated transcription (Latin):
qs scĩ ꝓpħȩ suo ore cecinert̃. non
inane̾ sonũ habeant. & cassa solius
tropologiȩ nomina. s fundẽt᷑ int̾ra:
& cũ hẏstoriȩ habuerint fundam̃ta.
tunt spiritalis intelligentiȩ culm̃
accipiant. Utuere xp̃c de uirgi¬
ne natꝰ sit: uere lazarum mortuũ
sanata sit: uere in aduentu dni ceci
uiderint: claudi cucurrerint: con-¬
tractȩ manꝰ extensȩ sint. lepra
mundata sit: licet scd̾m tropologiã
cotidie de anima uirginali nascat᷑
sermo diuinus: cotidie peccato mor¬
tui & uicioꝵ funibꝰ alligato de se-¬
pulchro scelerũ suoꝵ ubeantur
exire: cotidie sanguinis oꝑa con-¬
stringant᷑ cͥȩci infidelitate. xp̃i lum̃
accipiant: daudicantes prius fide.
currant inuia dnĩ aridę manus
auaritia. extendant᷑ ad elemosinã:
& lepra maris̨ quȩ contaminat
qcͥqͥd attigerit. recipiat pristinã
aꝗͣs. ut dulces faciat: & educat uentoᷤ¬
de thesauris suis: & graues salsu¬
gine aqͥsͣ. sua in altũ iussione sus¬

Expanded text:
 prophetae suo ore cecinerunt, non inanem sonum habeant, et cassa solius tropologiae nomina; sed fundentur in terra. Et cum historiae habuerint fundamenta, tunc spiritualis intelligentiae culmen accipiant: ut vere Christus de Virgine natus sit, vere Lazarum mortuum sanata sit, vere in adventu Domini caeci viderint, claudi cucurrerint, contractae manus extensae sint, lepra mundata sit; licet secundum tropologiam quotidie de anima virginali nascatur sermo divinus, quotidie peccato mortui, et vitiorum funibus alligati, de sepulcro scelerum suorum jubeantur exire, quotidie sanguinis opera constringantur, caeci in fidelitate Christi lumen aspiciant, claudicantes prius fide, currant in via Domini, et aridae manus avaritia, extendantur ad eleemosynam, et lepra Mariae, quae contaminat quidquid attigerit, recipiat pristinam aquas, ut dulces faciat, et educat ventde thesauris suis, et graves salsugine aquas sua in altum jussione sus
Abbreviated transcription (Latin):
In deuteronomio quoq simile qͥd
legimꝰ. Mandatũ hoc qͦd ego p̃ci¬
ƿio tͥ hodie. non suprace est. neq
ꝓcul positũ. nec in cęlo sitũ. ut pos¬
sis dicereꝰ. qs nr̃m ad cęlũ ualet̾ con¬
scendere. ut deferat illud ad nos.
& audiamꝰ atq oꝑe cõpleamusͣ
Neq trans mare positũ: ut causeriᷤ
& dicas: qͥs e nobis tranfretare po¬
terit mare. & illud ad nos usq
deferre. ut possimꝰ audire. & facere
illud qͦd p̃ceptũ est : S iuxta est
sermo ualde. inore tuo. & in corde
anima uinculis laxata corporeis.
uolandi quo uelit. siue quo ire
cõpellit᷑. ꝓpt̾ tenuitatẽ substantiȩ
habuerit libertatẽ: aut ad infernũ
ducit᷑. de quo scͥptũ ẽ. conuertant᷑
peccatores ininfernũ. om̃s genteᷤᷤ

Expanded text:
In Deuteronomio quoque simile quid In Deuteronomio quoque simile quid legimus: Mandatum hoc, quod ego praecipio tibi hodie, non supra te est: neque procul positum, nec in coelo situm, ut possis dicere: Quis nostrum ad coelum valet conscendere, ut deferat illud ad nos, et audiamus atque opere compleamus? Neque trans mare positum, ut causeris et dicas: Quis e nobis transfretare poterit mare, et illud ad nos usque deferre ut possimus audire, et facere quod praeceptum est? sed juxta te est sanima vinculis laxata corporeis, volandi quo velit, sive quo ire compellitur, propter tenuitatem substantiae habuerit libertatem, aut ad inferna ducetur de quibus scriptum est: Convertantur peccatores in infernum, omnes gentes
Abbreviated transcription (Latin):
potentiȩ: ne forsitan uelit qͥdem
facere qͦd minat᷑. s uires ñ impleant
uoluntatẽ. Sin autẽ t̾ra tabescit.
siue concutit᷑. & creatorẽ suum
cuiꝰ animȩ̨ chesaurus. inuasis ficti-¬
libꝰ. atq corporeis cludit᷑: Ꝙ qͦmͦ
egypti fluiius decurrit inmare.
atq sorbet᷑ sic & t̾ra isrł de qua
supra dixerat. qͥ tangit c̾rã. et
tabescit. ibit incaptiuitatẽ. & ab
ab eo qͦd habet id qͦd habet᷑ diui¬
no significante sermone. & hȩc
qͥdẽ. sequentes hystorie ordinẽ.
ut cũq potuimꝰ int̃p̃tati sumuͤ
si tam̃ inqͥbꝰdã nos intelligentia
non deficit. Cȩterũ omẽm loci
istius tĩneuci dauid explicat
dicens: dñe ꝓbastime. & cogno-¬
uistime: statimq infert. quo ibo
a spũ tuoꝰ & qͦ a facie tua fugiã:.
Si ascendero in cęlũ cu illie es. si
descendero ad infernũ ibi es:. si
sũpsero pennas meas diluculo. &
habitauero in extremis maris:
& enim illuc manꝰ tua deducet
me: & tenebit me dextera tua.

Expanded text:
potentiae, ne forsitan velit quidem facere quod minatur; sed vires non impleant voluntatem. Sin autem terra tabescit, sive concutitur, 348 et Creatorem suum cujus animae thesaurus in vasis fictilibus atque corporeis clauditur? Et quomodo Aegypti fluvius decurrit in mare atque sorbetur: ita et terra Israel, de qua supra dixerat: Qui tangit terram, et tabescit, ibit in captivitatem, et ab ab eo quod habet, id quod habetur, divino significante seinem, utcumque potuimus interpretati sumus: si tamen in quibusdam nos intelligentia non defecit. Caeterum omnem loci istius περιοχὴν David explicat, dicens: Domine, probasti me, et cognovisti me . Statimque infert: Quo ibo a spiritu tuo, et a facie tua quo fugiam? Si ascendero in coelum, tu illic es: si descendero in infernuas meas diluculo, et habitavero in extremis maris: etenim illuc manus tua deducet me, et tenebit me dextera tua .
Abbreviated transcription (Latin):
dei. euadere non ualebit. Qͦd si
desꝑans salutẽ. ocłos dñi uitare
tẽptauerit. & in ultimos salsoꝵ
fluctuũq t̃minos ꝑuenire. ȩtiam
ibi mandabit dñs serpenti tortu¬
oso. & antiquo. qui est inimicus.
& ultor: & mordebit eam. Capta
quoq uiciis. atq peccatis. gladio
dnĩ punet᷑ & ponet ocłos suos
suꝑ eam inmalũ. & ñ in bonum:
ut ꝑ cruciat᷑. atq supplicia. ad onm̃¬
t̾rã eoꝵ. atq concusserit. & tabes¬
cere fecerit cuncta t̾rena: intelli-¬
gentes scelera sua. uertent᷑ in luc¬
tũ. ipse dñs duplicit̃ ascendet. atq¬
descendet. Ascendet suꝑ scõs qͣsi
fluuius consumationis eiꝰ. idẽ t̃rę
ut oꝑa eoꝵ t̾rena consumat᷑. des¬
cendet suꝑ peccatores qͣsi flum̃
egypti: ut in torm̃coꝵ amaritu¬
dinẽ impetu dñi detrudantur.
Qedificat incęlo ascensionẽ suam:
& fasciculũ suum suꝑ t̾rã fundaũ.
Qͥ uocat aqͣs maris. & effundit eas

Expanded text:
t. Quod si desperans salutem, oculos Domini vitare tentaverit, et in ultimos falsorum 349 fluctuum terminos pervenire, etiam ibi mandabit Dominus serpenti tortuoso et antiquo , qui est inimicus et ultor, et mordebit eam. Capta quoque vitiis atque peccatis gladio Domini punietur, et ponet oculos suos super eam in malum, et non in bonum, ut per cruciatus atque supplicia ad terram eorum atque concusserit, et tabescere fecerit cuncta terrena, intelligentes scelera sua, vertentur in luctum, et ipse Dominus dupliciter ascendet atqudescendet. Ascendet super sanctos quasi fluvius consummationis ejus, id est, terrae: ut opera eorum terrena consumat. Descendet super peccatores quasi flumen Aegypti, ut in tormentorum amaritudinem impetu Domini detrudantur. Qui aedificat in coelo ascensionem suam, et fasciculum suum super terram fundavit: qui vocat aquas maris, et eff
Abbreviated transcription (Latin):
licicũ ẽ. Iste gͦ qͥ cotidie ascendit
in scis. fasciculũ suũ fundauit suꝑ
terramꝰ de quo in ȩuangelio loqr̃
ne cimeas grex paruule: qͥa cõpla-¬
cuit patri meo habitare in te.
Iste fasciculus. una dnĩ religione
constrictus ẽ. Unde & ipsa reli¬
gio. a religando. & infascem dnĩ uin-¬
ciendo nom̃ accepit. Porro iuxta

Expanded text:
 quotidie ascendit in sanctis, fasciculum suum fundavit super terram, 350 de quo in Evangelio loquitur: Ne timeas, grex parvule, quia complacuit Patri meo habitare in te . Iste fasciculus una Domini religione constrictus est. Unde et ipsa religio a religando, et in fascem Domini vinciendo nomen accepit. Porro juxta
Abbreviated transcription (Latin):
ut de ꝓpħa lõqͣm᷑ intharsis. dĩ ocłos
uitare conantͣibi mandabo serpenti.
quẽ in hoc loco leuiathan. siue cętũ
significat. ut seruet methaphoram.
faucibꝰ deuorabit. Et ne forsitan
Et si abierint in captiuitatẽ coram
inimicis suis. ibi mandabo gladio.
& occidet eos: ne scilicet extremã
maloꝵ suoꝵ estiment seruitutem:
s ȩtiã captos. hostilis muchro
confodiat: & qͥ suꝑesse potuerint.
& mortẽ euadere̾. dei aspectũ non
effugiant: s ponat suꝑ eos ocłos
suos inmalũ. & non inbonũ: ut
sẽꝑ eos uisitet. & ad pęnitentiam
ꝑtorm̃ta cõpellat. Et hȩc facturũ¬

Expanded text:
ut de propheta loquar, in Tharsis, Dei oculos ut de propheta loquar, in Tharsis, Dei oculos vitare conentur, ibi mandabo serpenti, quem  Al. qui in hoc loco Leviathan, sive cete significat, ut servet metaphoram, efaucibus devorabit. Et ne forsitan Et si abierint in captivitatem coram inimicis suis, ibi mandabo gladio, et occidet eos, ne scilicet extrema malorum suorum aestiment servitutem; sed etiam captos hostilis mucro confodiat: et qui superesse potuerint et mortem evadere, Dei aspectum non effugiant; sed ponat super eos oculos suos in malum, et non in bonum, ut semper eos visitet, et ad poenitentiam per tormenta compellat. Et haec facturu
Abbreviated transcription (Latin):
ipsã fugã in parte secat: & hyꝑbolice
ȩtiam si hoc. & hoc fecerint. euadere
eos ñ posse testat᷑. Si descenderint
ait usq ad infernũ. in de manꝰ mea
educet eos: ñ qͦ ullus ante resur-¬
rectionis diem ab inferis retͣhat᷑.⁊
s qͦd & in inferno posici. in illius
potestate sint: qͦd suꝑ dathan. &
abiron. impletũ esse cognoscimꝰ.
qͦs uiuentes t̾re hiatꝰ absorbuit.
Et si ascenderint inqt̾ usq adcęlũ.
inde detͣham eos: qͥa & enoch. & hȩ¬
lias. rapti cũ corporibꝰ in cęlũ. dei
reguntur arbicrio. & cerne ꝓͥeta¬
tes. Ad infernũ descendit᷑: ad cȩlũ
concendit᷑. De inferno educim᷑:
decęlis de trahim. In altero excre¬
ma despectio ẽ: in altero suꝑbię
magnitudo. Si absconditi fuerit
inuertice carmeli. uel iuxta fęniciᷤ
t̃minos inseptẽtrionali plaga: uel
ad meridiem ꝓpter heremi uasti¬
carmelus: inde inqt scrutans aufe¬
rã eos. Et si inꝑfundo maris. atq

Expanded text:
gam in partes secat, et hyperbolice 347 etiamsi hoc et hoc fecerint, evadere eos non posse testatur. Si descenderint, ait, usque ad infernum, inde manus mea educet eos: non quod ullus ante resurrectionis diem ab inferis retrahatur; sed quod et in inferno positi, in illius potestate sint. Quod super Dathan et Abiron impletum esse cognoscimus, quos viventes terrae hiatus absorbuit . Et si ascenderint, inquit, usque ad coelum, inde detraham eos: quia et Enoch et Elias rapti cum corporibus in coelum , Dei reguntur arbitrio. Et cerne proprietates: ad infernum descenditur, ad coelum conscenditur: de inferno educimur, de coelis detrahimur. In altero extrema desperatio est, in altero superbiae magnitudo. Si absconditi fuerint in vertice Carmeli, vel juxta Phoenicis terminos in septentrionali plaga, vel ad meridiem propter eremi vastiCarmelius , inde, inquit, scrutans auferam eos: et si in profundo maris , atque
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit ablatũ. ut cõpleat᷑ in eo
qͦd scriptũ ẽ. mandatũ dei lucidũ
illuminans ocłos: iste uidebit
angło. qͥ reddendis peccatoꝵ
suppliciis mancipatꝰ ẽ. ut ꝑcuciat
cardines tẽpli. siue ꝓpiciatoriũ:
& cõmoueant᷑ suꝑ liminaria eiꝰ.
siue uestibula. Cũq ait cẽplũ
ꝓpt̾ malitiã hominũ dissipatũ
fuerit. & destructũ. & ira mea
qͥsq cognoscat se non posse eua-¬
dere. auaricia omĩa possidente.
& nouissima sua esse mortẽ: nul-¬
laq p̃sidia ad euadendam senten-¬
tiam dei posse obcurrere. Qdq
iuxta lͫx legimꝰ ut dissiceret
incapitibꝰ om̃iũ. pulchrȩ eoꝵ
capita diuidunt᷑. qͥ ab eo qͥ caput
ẽ.om̃iũ. sua sponte diuisi sunt.
atq dixert̃. ñ habemꝰ regem nͥ
nr̃os. Quȩ om̃ia & ad hęreticoᷤᷤ
referre possumꝰ: quoꝵ altare ꝑ-¬
cucit᷑. & om̃s mitiationes. & sa¬
cram̃ta sacrilega cõmouentur:
qͥ auariciã habuert̃ in capitibꝰ
sius. clamante ꝑ eos ꝑdice: & con-¬

Expanded text:
fuerit ablatum, ut impleatur in eo quod scriptum est: Mandatum Dei lucidum illuminans oculos ; iste videbit angelo, qui reddendis peccatorum suppliciis mancipatus est, ut percutiat cardines templi, sive propitiatorium, et commoveantur superliminaria ejus, sive vestibula. Cumque, ait, templum propter malitiam hominum dissipatum fuerit et destructum, et ira mea que cognoscat se non posse evadere, avaritia omnia possidente, et novissima sua esse mortem, nullaque praesidia ad evadendam sententiam Dei posse succurrere: quodque juxta LXX legimus: ut disjiceret in capita omnium, pulchre eorum capita dividuntur, qui ab eo, qui est caput omnium, sua sponte divisi sunt atque dixerunt: Non habemus regem nisi  omnia et ad haereticos referre possumus, quorum altare percutitur, et omnes initiationes et sacramenta sacrilega commoventur, qui avaritiam habuerunt in capitibus suis, clamante per eos perdice, et con
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ds̃ cuus. Ecce dies
ueniunt dicit dñs: & app̃hendet
tritura uindemiã: & uariabit᷑ uua
insem̃tẽ. Et stillabt̃ montes dulce¬
dinem: & om̃s colles consiti erunt.
Et conuertã captiuitatẽ ppłi mei

Expanded text:
Dominus Deus tuus. LXX: Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et apprehendet tritura vindemiam, et variabitur uva in semente. Et stillabunt montes dulcedinem, et omnes coles consiti erunt. Et convertam captivitatem populi mei
Abbreviated transcription (Latin):
sicut in libro iudicũ scriptum ẽ.
interpretaturq uidicium. Ber¬
sabeȩ autem. ꝓuarietate accentu¬
um uertit᷑ in linguam nr̃am. pu-¬
teus iuramenti: aut puteus sa-¬
ciecatis. ac septimi. Itaq & hȩre-¬
tici in extremis sc̃arũ script᷑arũ
finibꝰ sicient. cdei iudiciũ contẽp-¬
nentes. & desiderantes uiam bersa-¬
beȩ. quȩ fuit intribu iudaꝰ mul-¬
taq eccłiȩ immutare sacra m̃ta
cupientes. saturatos. & repletos
paulus. Iã saturati estis. iã diuites
facti estis: & uirant in nomine dñi:
qui semel cadentes. qͥa deos idoloꝵ
om̃ arbitrantur suum. amplius
non resurgent. Qͥ autẽ uoluerint
agere pęnitentiam. & ñ dixerint.
uiuit ds̃ tuus dan. & uiuit uia
bersabee: audient ꝑ hieremiam.
Numqͥd qͥ cadet ñ resurget: aut qͥ
auersus ẽ. non reuerte̾t᷑: Uidi¬

Expanded text:
sicut in libro Judicum , scriptum est, interpretaturque judicium. Bersabee autem pro varietate accentuum vertitur in linguam nostram, puteus juramenti, aut, puteus satietatis, ac septimi. Itaque et haeretici in extremis Scripturarum sanctarum finibus sitient, Dei judicium contemnentes, et desiderantes viam Bersabee, quae fuit in tribu Juda: multaque Ecclesiae imitari sacramenta cupientes, saturatos et repletos Paulus: Jam saturati estis, jam divites facti estis , et jurant in nomine Domini, qui semel cadentes, quia deos idolorum, deum arbitrantur suum, amplius non resurgent. Qui autem voluerint agere poenitentiam, 345 et non dixerit: Vivit deus tuus, Dan, et vivit via Bersabee, audient per Jeremiam: Numquid qui cadet , non resurget: aut qui aversus est, non revertetur
Abbreviated transcription (Latin):
possideant reliqͥas idumeȩ. & om̃s
nationes: eoqͦd inuocatũ sit nom̃
meũ suꝑ eos. dicit dñs faciens hȩc.
L XX. In die illa suscitabo taber¬
naculũ dd̾ qͦd ceciderat. & edificabo
ea quȩ corruerant: & quȩ suffusa
st̃ suscitabo. & instaurabo ea sicut
maxime petri. & iacobi. qͦs colũnaᷤ
eccłiȩ. uas electionis uocat. ibi omĩs
uariȩ explanationis tollenda
suspicio est: & qͦd a tantis uiris ex¬
ponit᷑. hoc sequendũ. In actibus
apłoꝵ questione inter apłos suᷤ¬
citata. cur homines ex gentibus
paulus. & barnabas. absq circũci¬
sione. & obseruatione sabbati suᷤ¬
cepissent: petrus respondit ut de¬
buit: cuiꝰ sententiam ꝓbans iacobꝰ.
hȩc locutꝰ est. Hiri fr̃s audite mę.
Symon enarrauit.quẽ admodũ

Expanded text:
deant reliquias Idumeae, et omnes nationes, eo quod invocatum sit nomen meum super eos, dicit Dominus faciens haec. LXX: In die illa suscitabo tabernaculum David quod ceciderat, et reaedificabo ea quae corruerant, et quae suffossa sunt suscitabo, et instaurabo ea sicut maxime Petri et Jacobi, quos columnas Ecclesiae Vas electionis vocat , ibi omnis variae explanationis tollenda suspicio est, et quod a tantis viris exponitur, hoc sequendum. In Actibus apostolorum quaestione inter apostolos suscitata, cur homines ex gentibus, 355 Paulus et Barnabas absque circumcisione et observantia sabbati suscepissent, Petrus respondit, ut debuit: cujus sententiam probans Jacobus, haec locutus est: Viri fratres, audite me: Simon enarravit, quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
infrigore fidei. & aqͥloni uento du¬
rissimo subiacebant. fecit bibenteᷤᷤ
cadere: & deposita suꝑbia. dñi sen¬
tire iudiciũ. Syros qͦ id. ẽ excelioᷤᷤ.
atq sublimes. qͥ dicunt᷑ ãram̃. tnͣ¬
stulit de cyrene. infirmoq pariete.
siue quȩ imminebat a marissimo
mari. & uicina syrtibꝰ erat. & uixta
lxxͣ infouea cenebat᷑. mutauit in
bonam partem: ut excelsos faceret.
Oculi enim dnĩ suꝑ omĩa st̃ regna
peccantia. quȩ ostendit diabolus
dño: & de qͥbꝰ apłs dicit. ñ regnet
peccatũ in mortali corpore ur̃o: ad
obediendũ desideriis eiꝰ. Uerũ tam̃
cũ inuirga uisitet peccatores. et
conterat eos atq ꝑcutiat qͥ ꝑman¬
serint in peccato: eas animas quę
appellant᷑ domꝰ iacob. & supplan¬
tant peccatũ. & incertamine supe¬
rant. & plantã cruenti frĩs inuadt̃.
in ȩt̃nũ perire ñ patit᷑. Ecce enim

Expanded text:
in frigore fidei, et Aquiloni vento duin frigore fidei, et Aquiloni vento durissimo subjacebant, fecit bibentes cadere, et deposita superbia, Domini sentire judicium. Syros quoque, id est, excelsos atque sublimes, qui dicuntur ARAM transtulit de Cyrene, infirmo pariete, sive quae imminebat amarissimo mari, et vicina Syrtibus erat, et juxta LXX in fovea tenebatur, mutavit in bonam partem, ut excelsos faceret. Oculi enim Domini super omnia sunt regna 353 peccantia, quae ostendit diabolusn regnet peccatum in mortali vestro corpore, ad obediendum desideriis ejus . Verumtamen cum in virga visitet peccatores, et conterat eos atque percutiat, qui permanserint in peccato: eas animas, quae appellantur domus Jacob, et supplantant peccatum, et in certamine superant, et plantam cruenti fratris invadunt, in aeternum perire non patitur. Ecce e
Abbreviated transcription (Latin):
dni m̃te conspiciens. eductͦq de
ȩgyꝓtosidesi derans uicia ȩgypti.
& scłi uoluptates. non solũ in e¬
gyptũ. s in ȩthiopiã reuertatur
in qua qͥ fuerit. iuxta hieremiã
pellẽ suam mutare non potest.
in eo illud qͦd scriptũ ẽ. ethiopia
p̃ueniet manꝰ eiꝰ dõ. Cũq eum ad.¬
orauerit: dicet᷑ de illo. In conspectu
rint. & tnͣs flumina ȩchiopiȩ in de
detulerint uictimas dño. dicere
pocert̃. nigra sũ. & spetiosa: qm̃ de¬
colorauit me sol. Corpora enim
umbris. ocioq marcentia: tẽptati¬
Quȩ autẽ ad luctã. & ad certamina
p̃parant᷑. sole siccata. suꝑant mundi
iniurias: & benedictionẽ scĩ sp̃s con¬
secunt᷑. dicentis ad iustũ: ꝑdiem sol
non uret ce: neq luna ꝑ noctem.
Ethyopes gͦ uertunt᷑ infilios dei.
si egerint pęnitentiã: & filii dei
transeunt in ȩthioyes. si in ꝓfundũ
uenerint ꝑeccatoꝵ: ipse enĩ creator
om̃ium ds̃ cappadocas uertit in
palestinos: & eos qͥ uersabantur

Expanded text:
nte conspiciens, eductusque de Aegypto, si desiderans vitia Aegypti, et saeculi voluptates, non solum in Aegyptum, sed in Aethiopiam revertatur, in qua qui fuerit, juxta Jeremiam , pellem suam mutare non potest, in eo quod scriptum est: Aethiopia praeveniet manus ejus Deo . Cumque eum adoraverit, dicetur de illo: In conspectu rint, et trans flumina Aethiopiae inde detulerint victimas Domino, dicere poterunt: Nigra sum et speciosa, quoniam decoloravit me sol . Corpora enim umbris otioque marcentia, tentatiquae autem ad luctam et ad certamina praeparantur, sole sicconsequuntur, dicentis ad justum: Per diem sol non uret te, neque luna per noctem . Aethiopes ergo vertuntur in filios Dei, si egerint poenitentiam, et filii Dei transeunt in Aethiopes, si in profundum venerint peccatorum. Ipse enim Creator omnium Deus Cappadoces vertit in Palaestinos, et eos qui versabantur
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ se diuiserit. atq in bonã par¬
cẽ occiderit: ñ posst̃ discipłi uui¬
ficari. scd̃m illud qͦd scriptum ẽ.
Ego occidã. & uiuificabo: ego ꝑcutiã.
&e sanabo. Occidunt᷑. & ꝑcutiunt᷑
magistri: ut uiuificent᷑ discipuli.
Capita diuidunt᷑: ut cȩtã m̃bͣ sanen᷑.
Si descenderint usq ad infernum:
inde manꝰ mea educet eos. Et si
ascenderint usq in cęlũ: inde det᷑¬
ham eos. Et si absconditi fuerint
inuertice carmeli: in de scrutans
auferã eos. Et si celauerint se
ab ocłis meis inꝓfundo maris:
mandabo serpenti. & mordebit eoᷤ.

Expanded text:
am partem occiderit, non possunt discipuli vivificari, secundum illud quod scriptum est: Ego occidam, et vivificabo: ego percutiam, et sanabo . Occiduntur et percutiuntur magistri, ut vivificentur discipuli: capita dividuntur, ut caetera membra sanentur. si descenderint usque ad infernum, inde manus mea educet eos, et si ascenderint usque in caelum, inde detraham eos; et si absconditi fuerint in uertice Carmeli, inde scrutans auferam eos. et si celauerint se ab oculis meis in profundo maris. ibi mandabo serpenti et mordebit eos.
Abbreviated transcription (Latin):
& tabescet: & lugebt̃ om̃s habitan¬
ces inea: & ascend& sicut rius sĩs
omĩs: & defluet sicut fluuius ȩ¬
gypti. L x x. Si defossi fuerint
in inferno: inde manꝰ mea euellet
eos. Et si ascenderint in cęlum:
inde detͣham illos. Si absconditi
tans auferã eos. Et si demerse¬
rint se ab ocłis meis inꝓ fundum
maris: ibi mandabo draconi. & mor¬
debit eos. Et si abierint in capti¬
uitatẽ ante faciem inimicoꝵ suoꝵ:
ibi p̃cipiã gladio. & int̾ficiet eos:
& obfirmabo ocłos meos sr̃ illos
inmala. & non in bona & dñs ds̃¬

Expanded text:
tabescet, et lugebunt omnes habitantes in ea, et ascendet sicut rivus omnis, et defluet sicut fluvius Aegypti. LXX: Si defossi fuerint in inferno, inde manus mea evellet eos: et si ascenderint in coelum, inde detraham illos: si absconditi tans auferam eos: et si demerserint se ab oculis meis in profundum maris, ibi mandabo draconi, et mordebit eos: et si abierint in captivitatem ante faciem inimicorum suorum, ibi praecipiam gladio, et interficiet eos, et obfirmabo oculos meos super illos in mala, et non in bona. Et D
Abbreviated transcription (Latin):
duxerit suꝑ eos gladiũ: nullus
erit qͥ possit euadere: & inpenden¬
tẽ dñi gladiũ declinare. Dimulq
& hoc erit notandũ. qͦd stante sr̃
altare dño. primũ ꝑcutitur ꝓpi¬
ciatorium. siue cardines cẽpli: de¬
incõmouent᷑ uestibula. tc̃io capita
om̃iũ diuidunt᷑: quarto qͥ reliqͥ st̃
int̾ficiunt᷑ gladio. Nisi enĩ suꝑbiã
hę̧recicoꝵ sũo dñs calcauerit pede.
& ꝑuersã sceleratãq doctrinam.
sp̃ali mucrone ꝑcusserit: & ma-

Expanded text:
it super eos gladium, nullus erit qui possit evadere, et impendentem Domini gladium declinare. Simulque et hoc erit notandum, quod, stante super altare Domino, primum percutitur propitiatorium, sive cardines templi, deinde commoventur vestibula, tertio capita omnium dividuntur, quarto qui reliqui sunt, interficiuntur gladio. Nisi enim superbiam haereticorum suo Dominus calcaverit pede, et perversam sceleratamque doctrinam spirituali mucrone
Abbreviated transcription (Latin):
Nicã. scło in abacue duos libros
chromatio aqͥleiensi ep̃o delegaui:
tercio post longi cẽporis silentiũ.
presenti anno. qͥsexti consulatuᷤ
arthadii augusti. & annicii ꝓbi.
fastᷤᷤ nomen imposuit. Exuꝑio tolosa¬
nȩ ȩccłiȩ pontifici. rachariamꝰͥ &
eiusdem urbis mineruio. & alex¬
andro monachis: malachẏam
ꝓpħam interp̃tat᷑ sũ. Statimq
recurrens ad pͥncipiũ uoluminiᷤᷤ
oses. & iohel. & amos. tͥ negare
non potuiꝰ. & post grauissimam
corporis egrotationem. dictandi
celeritate ostendi cemeritatem
meam: ut qͦd alii stilum sepe uer¬
tendo non audent scribere: ego
cõmicterẽ casui. qͥ sẽꝑ dictantes
seqͥt & de ingenio. atq doctrina.
audatiȩ ꝑiculum facit. Qm̃ ut
sepe cestatꝰ sũ. laborẽ ꝓͥa scribendi
manu ferre ñ ualeo. & in explana¬
tione scãrũ scripturarũ. ñ uerba
cõposita. & oratoriis floribꝰ ad or¬
nata: s erudicio. & simplicitas
queritur ueritatis.

Expanded text:
secundo in Abacuc duos libros Chromatio Aquileiensi episcopo delegavi: tertio post longi temporis silentium, isserui: praesenti anno, qui sexti consulatus Arcadii Augusti, et Anitii Probi fastis nomen imposuit, Exsuperio Tolosanae Ecclesiae pontifici Zachariam, et ejusdem urbis Minervio et Alexandro monachis Malachiam prophetam interpretatus sum. Statimque recurrens ad principium voluminis, Osee et Joel, et Amos, tibi negare non potui. Et post gravissimam corporis aegrotationem, dictandi celeritate ostendi temeritatem meam: ut quod alii stylum saepe vertendo non audent scribere, ego committerem casui, qui semper dictantes sequitur, et de ingenio atque doctrina, audaciae periculum facit: quoniam, ut saepe testatus sum, laborem propria scribendi manu ferre non valeo, in explanatione sanctarum Scripturarum, non verba composita, et oratoriis floribus adornata, sed eruditio et simplicitas quaeritur veritatis.
Abbreviated transcription (Latin):
spicuȩ ostendit᷑. unã quãq ętatẽ in
suo esse ꝑfectã& ex annoꝵ debere
numero iudicari. S iam tẽpus ẽ.
ꝓponere exordiũ abdiȩ: & orationũ
tuarũ auxilio cui uolum̃ hoc scri¬
bitur. confragosũ mare. & seculi re-¬
cursos gurgites transfretare. excet᷑¬

Expanded text:
erspicue ostenditur unamquamque aetatem in erspicue ostenditur unamquamque aetatem in suo esse perfectam, et ex annorum debere numero judicari. Sed jam tempus est proponere exordium Abdiae, et orationum tuarum auxilio, cui volumen hoc scribitur, confragosum mare, et saeculi recurvos gurgites transfretare. INC
Abbreviated transcription (Latin):
Licet germanꝰ inuideat. & scortatorẽ.
ac nepotẽ uocet: de salute illius sĩ¬
phonia angłicȩ leticiȩ. cunctarumq
uirtutũ. in cȩlestibꝰ ꝑsonat. Hoc est
illud tẽpus mi pãmachi. hac luce
dulcior:. quo egressi scola rechoꝵ
si fieri potest curuos apices litt̾arũ.
Infans erã: necdũ scribere nouerã.
I tubabat manꝰ: tremebant articuli.
Nunc ut nichil aliud ꝓfecerim: saltĩ
socraticũ illud habeo. scio qͦd nesciã.:
Dicit & tulliꝰ tuus adoles centulꝰ. sͥ
inchoata quedã. & rudia. excidisse.
Si hocille tã delibris ad herennium.
quã de rethoricis. qͦs ego uel ꝑfectiᷤ¬
simos puto.ad cõparationẽ senilis
peritiȩ dicere potuit: qntomagis
ego libere ꝓfitebor. & illud fuisse pu¬
erilis ingenii. & ħ mat̾e senectutis:
In libris quoq contra martionem.
septimꝰ tertullianus hoc idẽ passu
& quintilianus in duodecĩ libris.
insticutionis oratoriȩ. Exqͥbus ꝑ¬

Expanded text:
licet germanus invideat, et scortatorem licet germanus invideat, et scortatorem ac nepotem vocet, de salute illius symphonia Angelicae laetitiae cunctarumque virtutum in coelestibus personat . Hoc est illud tempus, mi Pammachi, hac luce dulcius, quo egressi scholam Rhetorum, si fieri potest, curvos apices litterarum. Infans eram, necdum scribere noveram: titubabat manus, tremebant articuli. Nunc, ut nihil aliud profecerim, saltem Socraticum illud habeo: Scio, quod nescio. Dicit et Tullius tuus, adolescentulo sibi inchoata quaedam et rudia excidisse. Si hoc ille tam de libris ad Herennium, quam de Rhetoricis, quos ego vel perfectissimos puto, ad comparationem senilis peritiae dicere potuit: quanto magis ego libere profitebor, et illud fuisse puerilis ingenii, et hoc maturae senectutis! In libris quoque contra Marcionem Septimius Tertullianus hoc idem passuset Quintilianus in duodecim libris Institutionis oratoriae. Ex quibus p
Abbreviated transcription (Latin):
do corde qm̃ ipsi dm̃ uidebt̃. Necdũ
de altari carbo sublatꝰ labia mea
purgauerat: nec dũ error ueteris
dnm̃: ecce ego mitte me. Sꝑabam
ignibꝰ uoueram: cũ subito de italia
affert᷑ exemplar a quodã iuuene.
cot annis. quot & ego quondam
scripserã. laudante opusculũ meum.
Fateor miratꝰ sũ: qͦd qmͣuis aliquis
male scripserit. inuenit lectorem
similẽ sui. Ille p̃dicabat: ego erubes¬
cebã. Ille quasi misticos intellectꝰ
ferebat ad cęlũ: ego demisso capite.
confiteri meũ pudorẽ ꝓ hibebaR.
Minime. Scimꝰ enim intabernado
dei. & aurũ. & pẏlos caprarum
similit̃ oblatos. Legimꝰ in ex̃głio.
uiduȩ pauperis duo minuta. magiᷤᷤ
aliqͥd ꝓfecimꝰ. dnõ suum reddimus.
Grã enĩ eiꝰ sũ: id qͦd sũ. Nec diffiteor
labore sudasse. Clemens est pater:⁊
cito reuertentẽ filium suscipit: nec
expectat donec Paꝑiat hostium. Ipse
egredit᷑ obuiã: anulũ. & stolã parat.

Expanded text:
do corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Necdum do corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Necdum de altari carbo sublatus, labia mea purgaverat . Necdum error veteris Dominum: Ecce ego, mitte me. Sperabam ignibus voveram, cum subito de Italia affertur exemplar a quodam juvene tot annis, quot et ego quondam scripseram, laudante opusculum meum. Fateor miratus sum, quod quantumvis aliquis male scripserit, invenit similem lectorem sui. Ille praedicabat, ego erubescebam: ille quasi mysticos intellectus ferebat ad coelum, ego demisso capite confiteri meum pudorem prohibebar. minime. Scimus enim in tabernaculum Dei, et aurum, et pilos caprarum similiter oblatos. Legimus in Evangelio , viduae pauperis duo minuta, magis qaliquid profecimus, Domino suum reddimus. Gratia enim ejus sum quod sum . Nec diffiteor labore sudasse. Clemens est pater: cito revertentem filium suscipit, nec exspectat donec quis aperiat ostium: ipse egreditur obviam, annulum et stolam parat;