comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
entes. Ilos plerũq raciocinaci¬
onis argum̃ta: istos nñꝗͣ meliꝰ
exempla conu̾tunt. Il nimi¬
rũ ꝓdẽ ut in suis alligacio¬
nib uicti iaceant. istis uͦ a
liquando sufficit. ut lauda¬
bilia aliorũ facta cognoscãt
Unde magister egregiꝰ sapien¬
tib et insipientib debitor.
cũ hebreoꝵ quosdã sapientes
qͦidam uͦ eciam tardiores admo¬
riẽt. ill de conplecione testa¬
ñti uet̃is loquens sapi¬
enciam argum̃to suꝑauit di
cens: quod enĩ antiquat᷑ et se¬
nescit. ꝓpe adint̾itũ ẽ. Cũ uͦ
solis exẽplis quosdã tͣhendos cer¬
ludibria et u̾ba exꝑti. insupetͤ
iuncula et carceres. lapidati
s̃. sectis̃. teptati s̃. in occisione

Expanded text:
etes. Illos plerumque rationis argumenta istos nonumquam melius exempla conuertunt. Illis nimirum prodest ut in suis allegationibus uicti permaneant, istis uero ahquando sufficit ut laudabilia aliorum facta cognoscant magister egregius, sapientibus et insipientibus debitor , cum Hebraeorum quosdam sapientes, quosdam vero etiam tardiores admoneret, illis de completione Testamenti Veteris loquens, eorum sapientiam argumento superavit, cens: Quod enim antiquatur et nescit, prope interitum est . Cum vero solis exemplis quosdam trahendos cerludibria et verbera experti, insuper incula et carceres, lapidati s
Abbreviated transcription (Latin):
intencione cessante subditoꝵ
curã om̃ino negligere. Pal¬
pebre uͦ dormitant. cum
crgitacioẽs nr̃e ea q̃ in subditis
Aienda cognoscunt. pigredi
apͥitiente dissimulãt. Plene
lormire .ẽ. conmissorũ ac
isciro. nec corrigere. Nõ au̾¬

Expanded text:
intentione cessante, subditorum intentione cessante, subditorum curam omnino negligere. Palpebrae vero dormitant, cum cogitationes nostrae ea quae in subditis arguenda cognoscunt, pigredine deprimente dissimulant. Plene enim dormire est commissorum acta nec scire, nec corrigere. Non au
Abbreviated transcription (Latin):
animã inꝑicło suę conu̾sacio¬
nis accipe. Unde et ap̃t extͣ¬
neũ manꝰ defigit᷑: qr ap̃ cirã
sollicitudinis q̃ ante deerat
mens ligat᷑. Uerb̃ gͦ oris sui
illaqueatus .ẽ. ac ꝓpͥis ser¬
monib captꝰ. qͥa dũ conmissis
sibi cogit᷑ bona dicẽ. ipsũ prtꝰ
necẽe. ẽ. q̃ dixerit custodi
cione exigente constrigi
ne eiꝰ uita ad aliuo q̃ adt
celaxet᷑. Unde ap̃ distt
exhortacio subdit᷑. ut dicatur
faͤ gͦ quod dico filumi. ed ⁊¬
met ipsũ lib̾a. q incidistest
manũ ꝓximi tui. Ducure
festina. suscita amicũ tuum
Ne dedis sonnũ odis aus. nec
dormitent palpebre tue. Uius¬
quis enĩ aduiuendũ aliss in
exemplo p̃ponit᷑. ñ solũ ut ip¬
se uigilet. s eciã ut amicum
suscitet: admonet᷑. Ii namq
uigilare b̃n iuiuendo ñ suffi¬
cit. siñ et illũ cui p̾ẽ. a pecca¬
ti torpore disiungit. Dñ aũ¬
dr̃. ne dedis sonnũ ocłis tuis
nec dormi nt palpebre tue.
Sonnũ quippe ocłis dare . ẽ.

Expanded text:
o suae conversationis accipere. Unde et apud extraneum manus defigitur, quia apud curam sollicitudinis quae ante deerat, mens ligatur. Verbis vero oris sui illaqueatus est, ac propriis sermonibus captus; quia dum commissis sibi cogitur bona dicere, ipsum prius necesse est quae dixerit custodire. ratione exigente constringitur, ne ejus vita ad aliud quam admonet relaxetur. Unde apud districtum exhortatio subditur, ut dicatur: Fac ergo quod dico, fili mi, et temetipsum libera, quia incidisti in manus proximi tui: discurre, festina, suscita amicum tuum; ne dpebrae tuae . Quisquis enim ad vivendum aliis in exemplo praeponitur, non solum ut ipse vigilet, sed etiam ut amicum suscitet admonetur. Ei namque vigilare bene vivendo non sufficit, si non et illum cui praeest, a peccati torpore disjungit. Bene au Ne dederis somnum oculis tuis, nec dormitent palpebrae tuae . Somnum quippe oculis dare, est
Abbreviated transcription (Latin):
tãlongo tẽpe ꝑsecucionis eiꝰ
mala tolabat. Cũq eũ iuri
sui ad feriendũ saul accendent:
fregit eos responsionib quia
debet. Qui tñ occulte surrex̃.
nant᷑. Taul gͥ uentrẽ purga¬
re. ẽ. pͣuos p̃positos conceptã
in corde maliciã usq ad oꝑa
miseri odoris extende: et co¬
gitata ap̃ se noxia factis exc̃i¬
orib exeguendo monstrare
Quẽ tñ dd̃ ferire metuit: qͥa
pie subditorũ m̃tes ab om̃i se
peste obtrectacionis abstinẽtes
p̃positorũ uitã nullo lingue

Expanded text:
tam longo tempore persecutionis ejus tam longo tempore persecutionis ejus mala tolerabat. Cumque eum viri sui ad feriendum Saul accenderent, fregit eos responsionibus: quia deberet. Qui tamen occulte surrexit,nantur? Saul igitur ventrem purgare, est pravos praepositos conceptam in corde malitiam usque ad opera miseri odoris extendere, et cogitata apud se noxia factis exterioribus exsequendo monstrare. Quem tamen David ferire metuit: quia piae subditorum mentes ab omni se peste obtrectationis abstinentes praepositorum vitam nullo lingu
Abbreviated transcription (Latin):
Dũ dignis ea increpaci
spectionis studiũ. celi anima¬
quippe cęli animalia incͥcui¬
tu et intꝰ ocłis plena descͥbũt᷑.
Dignũq ẽ. ut cuncti qui p̃¬
sunt. intꝰ et incircuit᷑ ocłos
hant. quatinꝰ et int̾no iudici
ĩ semet ipsis plaeẽ studeant:
et exẽpla iuite extiꝰ ꝓbentes
ea &ẽ q̃ in aliis s̃ corrigenda
dephendãt. Admonendi s̃ sub¬
diti. ne p̃positorũ suoꝵ uitã
temẽ iudicent. si qͥd eos fortas¬
se agẽ rep̃hensibilit̃ uident.
ͤ unde recte mala redarguũt.
ide ꝑelacionis impulsũ. in
ꝓfundiora mergant᷑. Admonẽ¬
dis ne cũ culpas p̃positoꝵ con¬
sidant. contͣ eos audaciores fiãt.
s sic. si qua ualde s̃ eoꝵ praua.
ap̃ semet ipsos deuidicent. ut
t̃n duuno tiore constricti.
ferre sub eis iugũ reuẽncie ñ
recusent. Qđ meliꝰ ostendimꝰ
si dauid factũ ad mediũ dedu
cũ adpurgandũ uentrẽ spe¬
luncã fuisset ingssus: illic
cũ iuris suis dd in erat : qͥ iã

Expanded text:
um dignis ea increpatiospectionis studium coeli animaquippe coeli animalia in circuitu et intus oculis plena describuntur , dignumque est ut cuncti qui praesunt intus atque in circuitu oculos habeant, quatenus et interno judici in semetipsis placere studeant, et exempla vitae exterius praebentes, ea quae in aliis sunt corrigenda deprehendant. Admonendi sunt subditi, ne praepositorum suorum vitam temere judicent, si quid eos fortasse gerere reprehensibiliter vident, ne unde recte mala redarguunt, inde per elationis impulsum in profundiora mergantur. Admonendi sunt, ne cum culpas praepositorum considerant, contra eos audaciores fiant, sed sic si qua valde sunt eorum prava, apud semetipsos dijudicent, ut tamen divino timore constricti ferre sub eis jugum reverentiae non recusent. Quod melius ostendimus, si David factum ad medium deducum ad purgandum ventrem speluncam fuisset ingressus, illic cum viris suis David inerat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
caminꝰ pauꝑtatis exquoquit.
et ilł inferendus . ẽ. timor. qͦs
consolatio gle tẽꝑal̃ extollit:
ut et illi discant. qr diuicias
quas ñ concupisc̃t possident.
et isti cognoscant. qr eas quas
ut sit diues humił. pauꝑ sit
elatus. Unde mox pdicantis
lingua cũ audientis debet
uita conponi: ut tanto di¬
strictiꝰ in pauꝑe elacionem
feriat. ꝗͣto eam nec illata pauꝑ¬
tas inclinat: et tanto leniꝰ hu¬
militatẽ diuitũ mulceat. qͣ¬
a et plerumq dura uulnera
plenia fomenta mollescunt.
et furor insanorũ sepe ad salutẽ
medico blandiente reducitur:
cũq eis in dulcedine condes¬
pendit᷑. langor insanie mitigat᷑
Heq enim negligent̃ intuen¬
dum.ẽ. qđ cum saulem sp̃s
adusus inuaderet apphensa
dd cithara. eius uesaniam se¬
dabat. Quid enim p saulem nͥ
elacio potenciũ : et qͥd ꝑ dd
innuit᷑. n humil uita scorũ :
Cũ gͦ saul ab inmũdo spũ arri

Expanded text:
caminus paupertatis excoquit; caminus paupertatis excoquit; atque illis inferendus est timor, quos consolatio gloriae temporalis extollit; ut et illi discant quia divitias quas non conspiciunt possident, et isti cognoscant quia eas quas ut sit dives humilis, sit pauper elatus. Unde mox praedicantis lingua cum audientis debet vita componi, ut tanto districtius in paupere elationem feriat, quanto eam nec illata paupertas inclinat; et tanto lenius humilitatem divitum mulceat, quana et plerumque dura vulnera per lenia fomenta mollescunt, et furor insanorum saepe ad salutem medico blandiente reducitur; cumque eis in dulcedine condescenditur, languor insaniae mitigatur. Neque enim negligenter intuendum est, quod cum Saulem spiritus adversus invaderet, apprehensa David cithara, ejus vesaniam sedabat . Quid enim per Saulem, nisi elatio potentum; et quid per David innuitur, nisi humilis vita sanctorum? Cum ergo Saul ab i
Abbreviated transcription (Latin):
illos plerumq seue¬
Itas admonicionis ad ꝓ¬
Ioꝑa dep̃cacio blanda
orem ne increpaue
llis namq offerre consolacioĩs
solacium contͣ tͥbulacionẽ:
istis uͦ inferre metum contͣ
Cui ñ longe post blandiens
dicit. Pauꝑcula tempestate
coniulsa. Russũq hanc con¬
solat᷑. dicens. Elegi te incami¬
no pauꝑtatis. At contͣ pau¬
che lus disciplo de diuitib dic̃.
supbe sape. neq sape in incer¬
to diuiciarũ suarũ. Vbi no¬
tandum ualde . ẽ. qđ humilita¬
tis doctor memoriã diuitum
faciens. ñ ait. roga. s p̃cipe. qr
et si inpendenda.ẽ. pietas infir¬
mitati: honor t̾n ñ debetur
elacioni. Lalib gͦrectũ quod
dr̃ tanto rectius iubet᷑. ꝗͣto
et in reb tͣnsitoriis. altitudine
cogitacionis intumescunt. De
his ineugłio dñs dicit. Ue uo¬
b diuitib. qui habetis consola¬
cionẽ ur̃am. Quia enĩ q̃ sunt
et̃na gaudia nesciunt. exp̃sẽ¬
tu uux abundancia consolant᷑
Offerenda. ẽ. gͦ eis consolatio. qͦs

Expanded text:
illos plerumque severitas admonitionis ad pliora deprecatio blanda iorem ne increpaveillis namque offerre consolationis solatium contra tribulationem, istis vero inferre metum contraCui non longe post blandiens, dicit: Paupercula tempestate convulsa . Rursumque banc consolatur, dicens: Elegi te in camino paupertatis . At contra Paulus discipulo de divitibus dicit: superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum suarum . Ubi notandum valde est, quod humilitatis doctor memoriam divitum faciens non ait, Roga, sed Praecipe, quia etsi impendenda est pietas infirmitati, honor tamen non debetur elationi. Talibus ergo rectum quod dicitur, tanto rectius jubetur, quanto et in rebus transitoriis altitudine cogitationis intumescunt. De his in Evangelio Dominus dicit: Vae vobis divitibus, qui habetis consolationem vestram . Quia enim quae sunt aeterna gaudia nesciunt, ex praesentis vitae abundantia consolantur. Offerenda est ergo eis consolatio, quos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓt̾itiam huiꝰ ł illiꝰ dicitis.: qͥ
ꝑ dissolucionem negligencie
nullius uos. ẽẽ. monstratis:
At contͣ pusillamimes aptiꝰ
adit̃ bnagendi reducimꝰ: si q̃¬
dã illoꝵ bona ex late requi¬
ramꝰ: ut dũ in eis alia rep̃¬
hendendo corripimꝰ. alia am¬
plectendo laudemꝰ. qͣtinꝰ eoꝵ.
teneritudinẽ laus audita
nutat. quam culpa increpa¬
ta castigat. Plerũq aũ utiliꝰ
apud illos ꝓficimꝰ. si et eorũ
bñ gesta memoramꝰ: et si qua
ab eis mnordinate gesta st̃. ñ iã
ea que rep̃hendimꝰ. mag̃ ap̃
pusillanmes ethortacio u̾e¬
conda conualescat. Unde id̃
paulus cũ thessalonicenses
in accepta p̃dicacione ꝑdu¬
randes. qͦsi de uicino mundi
termino quadã cognoscẽt
pusillanimitate turbatos.
prius in eis que forcia ꝓspicit
laudat: et caute monendo
pꝰ modum. que infirma s̃
crescit fides ur̃a. et abundat
caritas uniꝰ cuiꝰq uestrum
ininuicẽ : itaut et nos ipsi
in uob̾ glemͣ in aeccłiis dei

Expanded text:
terviam, hujus vel illius dicitis, qui per dissolutionem negligentiae, nullius vos esse monstratis? At contra, pusillanimes aptius ad iter bene agendi reducimus, si quaedam illorum bona ex latere requiramus, ut dum in eis alia reprehendendo corripimus, alia amplectendo laudemus, quatenus eorum teneritudinem laus audita nutriat, quam culpa increpata castigat. Plerumque autem utilius apud illos proficimus, si et eorum bene gesta memoramus. Et si qua ab eis inordinate gesta sunt, non jaea quae reprehendimus magis apud pusillanimes exhortatio verecunda convalescat. Unde idem Paulus cum Thessalonicenses in accepta praedicatione perdurantes, quasi de vicino mundi termino quadam cognosceret pusillanimitate turbatos, prius in eis quae fortia prospicit laudat, et caute monendo postmodum quae infirma sunt crescit fides vestra, et abundat charitas uniuscujusque vestrum in invicem; ita ut et nos ipsi in vobis gloriemur in ecclesiis Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
Et aliter pusillanimes.
li enim dum ualde de se p᷑¬
sumunt expb̃ndo cȩcõs dedig̃¬
nant᷑: isti aut̃ dũ nimis in¬
firmitatis sue sunt conscii
plerumq in despacionem
cadũt. Illi singłarit sumina
estimant cunta que agunt.
tant ẽẽ q̃ faciunt. et iccirco
in desꝑaciõe frangunt᷑. dub¬
tlit itaq ab arguente discu¬
cienda sunt oꝑa ꝓtͣuorum.
ut in quo sibi placent ost̾ndan¬
t. qͥa deo displicent. Cc̃ enĩ
ꝓt̾uos meliꝰ corrigimꝰ. cũ ea q̃
bñ egisse se credunt. male acta
monstramꝰ: ut unde adepta
gla credit᷑: inde utł confusio
ciũ ꝓt̾ue minime ꝑpetrare
cognoscunt. conpendiosius
Ucorreptionẽ ueniũt. si alt̾iꝰ
cui manifestioris exlatere
oscant se tenere imꝓbe
pd defendunt. Unde cũ ꝓt̾ue
paulus corinthios adu̾sũ se in¬
ucẽ iudet inflatos. ut alius
culpã inmediũ deduxit. q̃
apud eos et ꝑpetͣta fuerat. et¬
Audit᷑ int̾ uos fornicacio: et
tał fornicacio. qͥl nec int̾ gĩ.

Expanded text:
e aliter pusillanimes. Illi enim dum valde de se praesumunt, exprobrando caeteros dedignantur; isti autem dum nimis infirmitatis suae suplerumque in desperationem cadunt. Illi singulariter summa aestimant cuncta quae agunt, tant esse quae faciunt, et idcirco in desperatione franguntur. Subtiliter itaque ab arguente discutienda sunt opera protervorum, ut in quo sibi placent, ostendantur quia Deo displicent. Tunc enim protervos melius corrigimus, cum ea quae bene egisse se crmonstramus; et unde adepta gloria creditur, inde utilis confusio tium proterviae minime perpetrare cognoscunt, compendiosius ad correctionem veniunt, si alterius culpae manifestioris ex laterecognoscant se tenere improbe quod defendunt. Unde cum proterve Paulus Corinthios adversum se invicem videret inflatos, ut alius culpam in medium deduxit, quae apud eos et perpetrata fuerat, eAuditur inter vos fornicatio, et talis fornicatio, qualis nec inter gentes,
Abbreviated transcription (Latin):
Alit̃ aboronendi sc̃ subditi.
aTOUE aliter Prflati.¬
llos ne subiectio conterat. istos ne
locus supior excollat. Iui ne
minus que iubent᷑ impleant.
ssti ne plus iusto iubeant que
conpleant᷑. Illi ut humiliter
subiaceant. isti ut tẽꝑant p̃sĩt
Nam quod intelligi et figaliter
potest. ill̃ dr̃. filii obedite paren¬

Expanded text:
Aliter admonendi sunt subditi, atque aliter praelati. Illos ne subjectio conterat, istos ne locus superior extollat. Illi ne minus quae jubentur impleant, isti ne plus justo jubeant quae compleantur. Illi ut humiliter subjaceant, isti ut temperanter praesint. Nam quod intelligi et figuraliter potest, illis dicitur: Filii, obedite paren
Abbreviated transcription (Latin):
mentis qͣsi dulcedine cichare.
locutionis nr̃e tnͣquillitate
reuocet᷑. Aliquando aut̃ cũ
huiꝰ scłi potentes arguunt᷑.
priꝰ ꝑ quasdam simiłitudinẽ
uelut de alieno negocio reqͥ¬
rendi sunt: et cũ rectã sent̾n
tc̃ modis congruentib de
pͥo reatu feriendi: ut mens
temꝑali potencia cun
contra corripientẽ neco
se erigat: que suo sibi
in nulla sui defensione
erceat. quam sentencia
oris ligat. Hinc ẽ. enim
paupis contͥ diuitem iudi¬
um querebat. ut prius rex
sentenciam diceret. et reatũ
suũ post modũ audiret: qͥti¬
quam inse ipse ꝓtulisset. Uir
itaq sc̃s et peccatorẽ consid̾ans
et regem: miro ordine auda¬
cem reum prius ꝑconfessio¬
nem ligare studuit: et post¬
modũ ꝑ inuectionem secare.
Celauit paululũ quem q̃¬
siuit: s ꝑcussit repente quẽ
tenuit. Pigrius enu fortas¬
se incidet: si ab ipso sermonis
exordio apte culpã fertre
uoluisset. Dedp̃missa simili¬
tudine: eam quã occultabat

Expanded text:
entis quasi dulcedine citharae, locutionis nostrae tranquillitate revocetur. Aliquando autem cum hujus saeculi potentes arguuntur, prius per quasdam similitudines velut 37 de alieno negotio requirendi sunt; et cum rectam sententrint, tunc modis congruentibus de proprio reatu feriendi sunt; ut mens temporali potentia tumida contra corripientem nequaquam se erigat, quae suo sibi in nulla sui defensione se exerceat, quam sententia proprii oris ligat. Hinc est enim pauperis contra divitem judicium quaerebat ; ut prius rex sententiam diceret, et reatum suum postmodum audiret, quatequam ipse in se protulisset. Vir itaque sanctus et peccatorem considerans et regem, miro ordine audacem reum prius per confessionem ligare studuit, et postmodum per invectionem secare. Celavit paululum quem quaesivit, sed percussit repente quem tenuit. Pigrius enim fortasse incideret, si ab ipso sermonis exordio aperte culpam ferire voluisset; sed praemissa similitudine, eam quam occultabat
Abbreviated transcription (Latin):
illos uictx racio frangeret: et
istos ad maiora conscende
imitacio blanda suaderet:¬
Alit̃ aoronendi ĩ iorpuben¬
tes. Et alit̃ uerecundi.
llos nãq ab impudencie uici
o. ñn increpacio dura cõpes¬
cit: istos aũ plerũq admeliꝰ
exhortacio modesta conponit.
Illi delinquere nescĩt. nͥ &̃
ad conu̾sionẽ sufficit. qd eis doc¬
tor mala sua saltĩ lenit̾ adme¬
moriã reducit. Illos meliꝰ
corrigit᷑. qͥ inuehendo re¬
phndit: istis aũ maior ꝓuectꝰ
adducit᷑. si ħ qđ in eis rep̃hen¬
dit᷑. qͥsi exlat̾e tangat᷑. Impu¬
dentẽ quippe iudoꝵ plebem
ia. dñs aꝑte increpans. ait. Frous
mulieris m̾etͥcis facta tͥ est.
noliusti erubescere. Et russũ
ue̾condantẽ refouet. dicens.
Confusionis adolescencie tu¬
e obliuisceris. et opꝓbrii ui¬
duitatis tue ñ recordabis. qͥa
dñabit᷑ tui qͥ fecit ce. Impudẽ¬
ter quoq delinquentes gala¬
thas aꝑte paulus increpat
dicens. Oinsensati galathe. qͥs¬

Expanded text:
illos victrix ratio frangeret, et istos ad majora conscendere imitatio blanda suaderetonendi sunt impudentes, atque aliter verecundi. Illos namque ab impudentiae vitio non nisi increpatio dura compescit; istos autem plerumque ad melius exhortatio modesta componit. Illi se delinquere nesciunt, nisi ad conversionem sufficit quod eis doctor mala sua saltem leniter ad memoriam reducit. Illos melius corrigit qui invebendo reprehendit; istis autem major profectus adducitur, si hoc quod in eis reprehenditur quasi ex latere tangatur. Impudentem quippe Judaeorum plebem Dominus aperte increpans, ait: Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere . Et rursum verecundantem refovet, dicens: Confusionis adolescentiae tuae oblivisceris, et opprobrii viduitatis tuae non recordaberis, quia dominabitur tui qui fecit te . Impudenter quoque delinquentes Galatas aperte Paulus increpat, dicens: O insensati Galatae, q
Abbreviated transcription (Latin):
uocare filios ur̃os. Illi discant
qͦmͦ ante occulti arbitͥ ocłos
sua int̾iora conponãt: isti qͦiͦ
eciam conmissis sibi exempla
bene uiuendi ext̃ius p̾beant.
Scire et enĩ p̃lati debent. qͥa si
puersa uinꝗ̃ ppetrant: tot
mortib digni st̃. quot ad sub¬
ditos suos ꝑdicionis exempla
tnͣsmittunt. Unde necẽe. ẽ. ut
districtiꝰ puniant᷑. di absoluti
repiri nequiuerint saltĩ de sẽ.
isti ne de subditoꝵ erratib u¬
dicent᷑. eciã si se iã de se securoᷤ
inueniũt. Illi ut tanto cͥca se
sollicitiꝰ uiuant. qͣnto eos alie¬
na cura ñ implicat: isti uͦ ut
sic ali oꝵ curas expleant. qͣti¬
nꝰ et suas agere ñ desistãt. et sic
inꝓpͥa sollicitudine ferueanit.
adformicã o piger. et considã
uias eiꝰ. et disce sapientiã. Ite au
t̾ribilit admonet᷑. cũ dr̃. Fili
mi si spopondis ꝓamico tuo.
deficisti apd̃ excͣueũ manum
tuã : et illaqueatꝰ es ub̾ oris
tui. et captꝰ ꝓpͥis sermonibus

Expanded text:
lios vestros . Illi 38 discant quomodo ante occulti arbitri oculos sua interiora componant, isti quomodo etiam commissis sibi exempla bene vivendi exterius praebeant. Scire etenim praelati debent , quia si perversa unquam perpetrant, tot mortibus digni sunt, quot ad subditos suos perditionis exempla transmittunt. Unde necesse est ut districtius puniantur si absoluti reperiri nequiverint saltem de se; isti ne de subditorum erratibus judicentur, etiamsi se jam de se securos inveniunt. Illi ut tanto circa se sollicitius vivant, quanto eos aliena cura non implicat; isti vero ut sic aliorum curas expleant, quatenus et suas agere non desistant, et sic in propria sollicitudine ferveant, ad formicam, o piger, et considera vias ejus, et disce sapientiam . Iste autem terribiliter admonetur, cum dicitur: Fili mi, si spoponderis pro amico tuo, defixisti apud extraneum manum tuam, et illaqueatus es verbis oris tui, et ca
Abbreviated transcription (Latin):
ualet qd dñs ait. Date elemea¬
nã: iecce oĩa munda s̃ uobis.
Nonsolũ gͦ qui dat esurienti
cibum. sicienti potũ. nudo ue¬
stimentũ. ꝑegͥnanti bospiciũ.
fugienti latibulũ. egͦ ł induso
uisitacionẽ. captiuo redẽptio¬
nẽ. debili subuectionẽ. &co de¬
ductionẽ. tͥsti consolacionẽ. ñ
sano medelã. erranti uiã. delib̾¬
ranti consiliũ. et qͥcũq neces

Expanded text:
alet quod Dominus ait: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Non solum ergo qui dat esurienti cibum, sitienti potum, nudo vestimentum, peregrinanti hospitium, fugienti latibulum, aegro vel incluso visitationem, captivo redemptionem, debili subvectionem, caeco deductionem, tristi consolationem, non sano medelam, erranti viam, deliberanti consilium, et quodcunque neces
Abbreviated transcription (Latin):
ut tuum qͦq inimicũ diligaᷤ.
Et ei qui tͥ malũ uult. ⁊ si pot̾
facit. cu boñ semꝑ uel. faciasq
q possis. audiens ib̃m dicentẽ.
Diligite inimicos ur̃os. bnfacite
his qui uos oderunt. et orate ꝓ
torum sunt ista filiorũ dĩ. qͦ
quid se debet om̃is fidel exten¬
de: ⁊humañ animũ adhunͤ
affectũ orandi dm̃ secũq agen¬
exaudiri cum in oracione dr̃.
dimitte nob̃ debita nr̃a. sicut
et nos dĩmittimꝰ debitorib nr̃is:

Expanded text:
tuum quoque inimicum diligas, et ei qui tibi malum vult, et si potest facit, tu bonum semper velis, faciasque cum possis, audiens dicentem Deum, Diligite inimicos vestros, bene facite eis qui vos oderunt, et orate prtorum sunt ista filiorum Dei, quo quidem se debet omnis fidelis extendere, et humanum animum ad hunc affectum, orando Deum, secumqexaudiri cum in oratione dicitur: Dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris,
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾. Cur diabolus tam infestꝰ
odium increatorem ⁊ inuidi¬
am in homine et desꝑacionẽ
gitur. cum hominis patefactũ
non p̃destinauit ds̃ curare.

Expanded text:
irere quare diabolus tam infestus odium in Creatorem, et invidiam in hominem, et desperationem est, et hominis patefactum non praedestinavit curare,
Abbreviated transcription (Latin):
sibile fiat inipso. Uidendũ autẽ cũ ad
edendũ agnũ lex dedit in calciam̃tis
cautelam ne auiens fallam᷑. in bacło
disciplinã qua ꝑpetͣta corrigamꝰ. in
lactucis cõpunctionẽ ut ñ solũ ęrtĩ
us. s untĩus penitentiã agamꝰ. infesti¬
natione desicłn ardorẽ qͦ ad celestia sus¬
piremꝰ. cur accinctis renib abstinen¬
tiam libidinis expressius indixerit.
cũ de cet̾is uicus nich nominati s com¬
munit̃ onium uel cantadã ueł discipli¬
nam figauerit Unde sciendũ quia agnũ
riosi u ncesti sumunt ꝑidosiꝰ. quia cũ
tate passionis ⁊ mundicie. nicħ sicani

Expanded text:
sibile fiat in ipso. Unde etiam ne quodsibile fiat in ipso. Unde etiam ne quodedendum Agnum lex dederit in calceamentis cautelam, ne a vitiis fallamur, in baculo disciplinam, qua perpetrata corrigamus, in lactucis compunctionem, ut non solum exterius, sed et interius poenitentiam agamus, in festinatione, desiderii ardorem, quo ad coelestia suspiremus; cur accinctis renibus abstinentiam libidinis expressius indixerit, cum de caeteris vitiis nihil nominatim, sed communiter omnium vel cautelam vel disciplinam figuraverit? Unde sciendum, quia Agnum riosi et incesti sumunt periculosius; quia, cum tate passionis et munditiae, nihil sic
Abbreviated transcription (Latin):
cũ extͣ eccł̃am ñ sit locus sacrificii.
quantiscũq polleat qͥs moribꝰ non
rite dat uel sumit agnũ nͥ catholicꝰ
unitatẽ scilic ⁊ eccłȩ seruans. tã fide
ne sit heticꝰ. quã obedientia ne sre
dit᷑ Accinctis autẽ renibꝰ. calciatis pe¬
dibꝰ bacłos tenentes agnũ iubem᷑ co¬
mede cũ laccuris agrestibꝰ festinan¬
tes. ut castitate p̃cincti: i ne aserpen¬
tibꝰ inuia huiꝰ scłi mordeam᷑ exẽplis
scõꝵ patrũ munientes gressus actu¬
um nr̃oꝵ. uirga disciplinȩ castigan¬
tes carnis intẽꝑantiã. comedamꝰ cũ
ita cũ desidn feruore festinantes ad
patriam. Est enĩ phase idẽ. tͣnsitus
dñi. qͦ ex hoc mundo tͣnsiuit ad patrẽ.
cũ qͦ desidia tardꝰ. ⁊ suꝑ ollas carnium
in scłi eoypto remoratꝰ tͣnsire ñ p̃ual :.
ut illuc ꝑueniat ub xp̃c ẽ. indext̾a
dei sedens. S: ut dictũ ẽ id̾o se unit nob̃
insacͣm̃to ut in nob̾ ẽ impossibile. poᷤᷤ¬

Expanded text:
cum extra Ecclesiam non sit locus veri sacrificii cum extra Ecclesiam non sit locus veri sacrificii quantiscunque polleat moribus quis, non rite dat vel sumit Agnum, nisi Catholicus, unitatem scilicet Ecclesiae servans, tam fide ne sit haereticus, quam obedientia ne sit na comeditur. » Accinctis autem renibus, calceatis pedibus, baculos tenentes, agnum jubemur comedere cum lactucis agrestibus festinantes, ut castitate praecincti, et ne a serpentibus in via hujus saeculi mordeamur, exemplis sanctorum Patrum munientes gressus actuum nostrorum, virga disciplinae castigantes carnis intemperantiam; comedamus ita cum desiderii fervore festinantes ad patriam. Est enim phase, id est transitus Domini, quo ex hoc mundo transivit ad Patrem: cum quo desidia tardus, et super ollas carnium in saeculi Aegypto remoratus, transire non praevalet, ut illuc perveniat ubi Christus in dextera Dei sedet. Sed, ut dictum est, ideo se unit nobis in sacramento, ut quod nobis est impossibile, pos
Abbreviated transcription (Latin):
illud ad ꝑdendumꝯ Nongͦ ẽ metuen¬
da bñ oꝑandi necessitas. qͥbꝰ in deo tã¬
ta ipsiꝰ necessitatis ẽ. facultas. ut quic¬
qͥd bñ uoluerimꝰ. ꝑ eũ qͥ omĩa potest
possimꝰ. Unde etiã bãtꝰ hylaniꝰ incho¬
antibꝰ ⁊ inꝑfectiᷤ condescendens. ne qͥs
de gratia dei diffidat. consiliũ dedit
ut qui peccare qͥeuit cõmunicare ñ
desinat. quãuis eos qͥ in affectu peccã¬
di st̃. uel de cͥminalibꝰ digne ñpenitu¬
erunt. uel ab his ministͥs qͥ extͣ eccl̃am
sunt conscios sumere interdicat au¬
ctontas. Quia gͥ sic̃ magna spe. sic in¬
agna discretione sum̃dũ ẽ. corpꝰ d̃ni¬
creta seruent᷑. quia etiam in ecypto
datꝰ ẽ. agnꝰ israhelitis. sed inde statĩ
exit᷑is. dandus ẽ. itẽ agnꝰ di peccõribꝰ
ut auastãte angło ꝑtegant᷑ sed
deinceps peccã relict᷑is. In qͦ qͥa ab
ipsa fig̾a agni traximꝰ similitudinẽ:
cretionẽ. In una domo agnꝰ comedi
nec inde aliqͥd efferri p̃cipit᷑. quia

Expanded text:
ud ad perdendum? Non est ergo metuenda bene operandi necessitas, quibus in Deo tanta ipsius necessitatis est facultas, ut quidquid bene voluerimus, per eum qui omnia potest possimus. Unde etiam B. Hilarius inchoantibus et imperfectis condescendens, ne quis Dei gratia diffidat, consilium dedit, ut qui peccare quievit, communicare non desinat, quamvis eos qui in affectu peccandi sunt, vel de criminalibus digne non poenituerunt, vel ab his ministris qui extra Ecclesiam sunt conscios, sumere interdicat aucteritas. Quia igitur sicut magna spe, sic magna discretione sumendum est corpus Domicreta serventur, quia etiam in Aegypto datus est agnus Israelitis , sed inde statim exituris, dandus est item Agnus Dei peccatoribus, ut a vastante angelo protegantur, sed deinceps peccatis renuntiaturis. In quo quia ab ipsa figura Agni traximus similitudinem, cretionem. In una domo agnus comedi, nec inde aliquid efferri praecipitur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
bñ oꝑandi necessitas. ne corpꝰ dñi in¬
digne sumendo sumamꝰ iudicium.
est aliastante angło ꝓtegam. S si
irbitũ. quãuis ꝓcerto a tanta medi¬
tinegligentia subtrahi magnũ sa¬
lutis sit detͥmentũ. N ẽ enĩ sine mag¬
no gre pͥuilegio. qͦd d̾s etiã coipora¬
lller humani corporis ⁊ cordis uti
dignat᷑ diu̾sorio. nec tantũ adhos¬
pitandũ ut intẽplo suo. s ad con¬
corporandũ sibi ut membrũ capiti
suo. Quid enĩ nob̃ ad salutẽ deerit.¬

Expanded text:
bene operandi necessitas, ne corpus Domini indigne sumendo, sumamus judicium, ut a vastante angelo protegamur. Sed si arbitrium quamvis pro certo a tanta medinti negligentia subtrahi, magnum salutis sit detrimentum. Non est enim sine magno gratiae privilegio, quod Deus etiam corporaliter humani corporis et cordis uti dignatur diversorio; nec tantum ad hospitandum ut in templo suo, sed ad incorporandum sibi ut membrum capiti suo. Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
Eucharistia quotidie ad cibũ salutis ac¬
cipit᷑. Qd distinguens aubustuꝰ scͥbit
cipiendam eucharistiam: aliꝰ affirmat
q̃tidie. faciat unꝰqͥsq qͦd scd̃m fidem
suam pie credit ẽe faciendũ. Neꝙ
enĩ litigauerunt int̾ se. aut quisc¬

Expanded text:
Eucharistiam quotidie ad cibum salutis accipimus. » Quod distinguens Augustinus scribit cipiendam eucharistiam, alius affirmet quotidie: faciat unusquisque quod secundum fidem suam pie credit esse faciendum. Neque enim litigaverunt inter se, aut quis
Abbreviated transcription (Latin):
et᷑ni illiꝰ panis corpꝰ efficit᷑. Sic̃ gͦ sepa¬
rari gͣna ab illiꝰ confecti panis adunati¬
one non possunt. & sic̃ aqͥ ad ꝓpͥam re-¬
dire substantiã uino mixtã iã ñ potest.
sic & fideles qͥq atq sapientes qͥ redẽp.¬
tos se xp̃i sanguine & passione coguos.¬
cunt. ita debent qͣsi inseparabilia m̃bͣ
capiti suo. fide. conu̾satione. & ardentis.¬
sina religione sociari. ut ab eo ñuolun.¬
tate. ñ necessitate se iungi. ñ ulla t̾rene
spei ambitione. ñ deniq ipsa possint
morte diuelli. Nec dubitet qͥsqͥm pri¬
marias creat᷑as nutu potentie p̾sentia
maiestatis. in dñici corꝑis tͣnsire nat᷑am.
cũ ipsũ hominẽ uideat artificio caeles
tismi afshuc inuinculo : uet̾is debiti.
his uͦ cõmemoratis mox exuit᷑ omni
fȩce peccati. ita qͥndo benedicendȩ u̾b
celestib creat᷑ȩ sacris altarib inponunt᷑.
ante qͦm inuocatione sũmi nominis con.

Expanded text:
erni illius panis corpus efficitur. 15. Sicut ergo separari grana ab illius confecti panis adunatione non possunt, et sicut aqua ad propriam redire substantiam vino mistam jam non potest: sic et fideles quique, atque sapientes, qui redemptos se Christi sanguine et passione cognoscunt, ita debent quasi inseparabilia membra capiti suo fide, conversatione et ardentissima religione sociari, ut ab eo non voluntate, non necessitate sejungi, non ulla terrenae spei ambitione, non denique ipsa possint morte divelli. Nec dubitet quisquam primarias creaturas nutu potentiae praesentia majestatis in dominici corporis transire naturam, cum ipsum hominem videat artificio coelesttismi adhuc in vinculo est veteris debiti, his vero commemoratis, mox exuitur omni faece peccati, ita quando benedicendae verbis coelestibus creaturae sacris altaribus imponuntur, antequam in vocatione summi no
Abbreviated transcription (Latin):
gna discretio adhibenda ẽ. Cauendũ ẽ
enĩ nesinimiũ in longũ differat᷑ adꝑni-¬
carnẽ filii hominis ⁊ bib̾itis eiꝰ sanguinẽ:
ñ habebitis uitã inuob̾. Si uͦ indiscrete
accipiat: timendũ ẽ illud qͦd ait apłs.
Quimanducat ibibit indigne: udiciũ
ab oꝑib carnis pͣificans corpꝰ animãq
suã. p̃paret sc adꝑcipiendũ tantũ sacra¬
mentũ. hylarĩ ep̃s.Sitanta ñ sunt
peccã ut ex cõmunicet᷑ quis. ñ se debet
alienꝰ remaneat a salute. Qui peccare
quieuit: cõmunicare ñ desinat. Amuͦsꝰ.¬

Expanded text:
gna discretio adhibenda est. Cavendum est enim, ne si nimium in longum differatur, ad pernicarnem filii hominis et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis. Si vero indiscrete accipiat, timendum est illud quod ait Apostolus: Qui manducat et bibit indigne, judicium ab operibus carnis purificans corpus animamque suam, praeparet se ad percipiendum tantum sacramenpeccata ut excommunicetur quis, non se debet isti, alienus remaneat a salute. Qui peccare quievit, communicare non desinat.
Abbreviated transcription (Latin):
cutio: & cetera. Ds aut̃ homini
suscepta scificatione miscet᷑. qͣndo fideᷤᷤ
in ipso peccore affectꝰ iusticie mise.¬
ricordie. pietatis. infundit᷑. Etiam¬
in hoc ipsũ qđ nimerosis tͥcici gͣnis
panẽ confici nouimꝰ. unitatẽ cõstat
signari popłox. Sic̃ enĩ frum̃tum
a purgantis sollicitudiue p̃

Expanded text:
cutio ? et reliqua. Deus autem homini suscepta sanctificatione miscetur, quam fides in ipso peccatore affectus justitiae, misericordia pietatis infundit. in hoc ipsum quod numerosis tritici granis panem confici novimus, unitatem constat assignari populorum. Sicut enim frumentum od sola purgantis sollicitudine ad
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ paschali exultatione n
a quas inuina conũtit. manisuste
p̃fig᷑abat multitudines gentium
de sanguinis sui grã ẽẽ. uicturas.
Paqͣs enĩ popło significari sacris aꝑi¬
tur eloqͥis. sic legimꝰ. Aquas istasqͥs
uidisti popłi st̃. & gentes & lingue
Adu̾timꝰ in aqͥs. fig̾am gentiũ demon.¬
strari. In uino aut̃ dnĩce sanguinẽ

Expanded text:
suae paschali exsultatione jungendus aquas in vina convertit: manifeste praefigurabat multitudines gentium de sanguine sui gratia esse venturas. Per aquas enim populos significari sacris aperitur eloquiis, sicut legimus, Aquas istas quas vidisti, populi sunt, et gens et linguae . Advertimus in aquis figuram gentium demonstrari, in vino aut
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝓpt̾ uitam .s ꝓpt̾ regnũ celoꝵ. bap¬
tisma paruulis conferendũ. Sub
iis enĩ di u̾b̃ quib euangłista pro.¬
nuntiat. ñ habebitis uitã in uob̾.
aꝑte intelligenda ÷ om̃is anima
munere baptismi uacua. ñ solum
gła carere s uita. hoc itaq dñici
sanguinis uinũ aqua ẽẽ. miscendũ.
ñ solũ tͣditione. s etiã ipso genere
passionis dñs ostnͣdit. ex cuiꝰ sacro
latere sanguis & aqͣ lanceȩ illisio¬
ne ꝓfluxit. Sic̃ & ꝓpħa multo an¬
te p̾cinit dicens. Percussit petram.
&. fluxert̃ aque. Et apł̃s. Bibebant
inquit de consequenti eos petra
Uides qđ qui de xp̃i biberit gr̃a.
legimus. Sapientia inqͥt edifica.¬
uit sibi domũ. id÷ corpꝰ hominiᷤ
assũpsit. In qͦ habitauit plenitu.¬
do diuinitatis. Et subdidit. Exci.¬
dit colũnas septẽ. Ca illũ bene.¬
dictio sp̃s sc̃i grã sẽptiformi im.¬
pleuit. Mactauit hostias suas.
miscuit in cratera uinũ suũ.
& parauit m̃sam suã. Et inseqͣnti.

Expanded text:
pter vitam, sed propter regnum coelorum baptisma parvulis conferendum. Sub iis enim Domini verbis quibus evangelista pronuntiat non habebitis vitam in vobis, aperte intelligenda est omnis anima munere baptismi vacua, non solum gloria carere, sed vita. Hoc itaque dominici sanguinis vinum aqua esse miscendum, non solum traditione, sed etiam ipso genere passionis Dominus ostendit, ex cujus sacro latere sanguis et aqua lanceae illisione profluxit. Sicut Propheta multo ante praecinuit, dicens: Percussit petram, et fluxerunt aquae . Et Apostolus: Bibebant, inquit, de consequenti eos petra . Vides quod qui de Christi biberit gratialegimus: Sapientia, inquit, aedificavit sibi domum , id est, corpus hominis assumpsit, in quo habitavit plenitudo divinitatis. Et subdidit: Excidit columnas septem. Quia illum benedictio Spiritus sancti gratia septiformi implevit, mactavit hostias suas: miscuit in cratere vinum suum: et paravit mensam suam. Et in sequenti:
Abbreviated transcription (Latin):
beate felicitatis lucem padisi ĩ
absconderunt. Int̾. Cur deus
quasi nesciꝰ interrogauit uͥ. ẽet.
adam. N Non utiq innorando
quesuut si increpando ad mo¬
net ut intenderet ubi. ẽẽt.
aut unde cecidisset. ac suum¬

Expanded text:
ae felicitatis lucem in hujus sabsconderunt. Inter. 72. Cur Deus quasi nesciens interrogavit, ubi esset Adam ?-- Resp. Non utique ignorando quaesivit, sed increpando admonuit ut attenderet ubi esset, et unde cecidisset.
Abbreviated transcription (Latin):
Q. Cur serpens callidior dicitur
cunctis animantib terre: R
flamiacione sp̃s. Utebat᷑ enĩ
serpente diabolus quasi organo
ad ꝑpetrandam calliditatis sue
nequiciam. Int̾. Cur mulier
ad interrogata serpenti respond̃:
it se oblitã siusse mandati qd ser¬
captꝰ loquit᷑ que nescit. ita et¬
serpens uerba que ñ intellige¬

Expanded text:
Unde serpens callidior dicitur cunctis animantibus terrae ?inflatione. Utebatur enim serpente diabolus quasi organo ad perpetrandam calliditatis suae malitiam. Inter. ad interrogata serpenti respondet it se oblitam esse mandati quod sercaptus loquitur quae nescit, ita serpens verba edebat quae non intellige
Abbreviated transcription (Latin):
ñ de aquis bibit. Siue i̾o quia
p̃destinauit dĩ in aquis ablue¬
re peccatum quod homo de
fructẽ terre contͣxit. Int̾. Qua¬
re terrestria animalia plus
ta uiuunt ꝗͣ aquatilia. et
ido. xp̃s post refurrectionem
de pisce manducare uoluit
non de terrestri aliquo animali.¬

Expanded text:
n de aquis bibit, et quia praedestinavit Deus in aquis abluere peccatum quod de fructu terrae contraxit homo. Et terrestria animalia plus ra vivunt quam aquatilia. Et ideo Christus post resurrectionem de pisce manducare voluit, non de aliquo animali
Abbreviated transcription (Latin):
Quid aũt mirũ est. si ea qͣ u̾bo potuit
creare. u̾bo possit cͤata conuertere :
Immo iã minoris uidet᷑ eẽ. intraculi. si
id qđ ex nichilo agnoscit᷑ condidisse.
iam condicũ in meliꝰ ualeat cõmutare.
Require qͥd ei possit eẽ. difficile. cui
facile fuit uisibilia & inuisibilia
uoluntatis imꝑio suscitare. eui facile
fuit hominẽ de limi mat̾ia fugare.
imagine etiã suȩ diuinitatis induere.
Cui ꝓmptũ ÷ eũ sursũ reuocare de infe.¬
ris. restituere de ꝑditione. reꝑare de
puluere. de t̾ra in cęlũ leuare. de ho¬
mine angłm face̾. Corpꝰ humanũ con.¬
formȩ corꝑi claritatis suȩ reddere. &
fignentũ fitũ in regni sui consortio
sublimare. Ut qui corpus nr̃e fragi¬
litatissumpserat. nos in corpꝰ suȩ ini¬
mortalitatis assumat. Id qͣm głosaui
resurreccionẽ piis uos oꝑib p᷑ꝑare

Expanded text:
Quid autem mirum est, si ea quae verbo potuit creare, verbo possit creata convertere? Imo jam minoris videtur esse miraculi, si id quod ex nihilo agnoscitur condidisse, jam conditum in melius valeat commutare. Require quid ei possit esse difficile, cui facile fuit visibilia et invisibilia voluntatis imperio suscitare; cui facile fuit hominem de limi materia figurare, imagine etiam suae divinitatis induere; cui promptum est eum sursum revocare de inferis, restituere de perditione, reparare de pulvere, de terra in coelum levare, de homine angelum facere, corpus humanum conforme corpori claritatis suae reddere, et figmentum suum in regni sui consortio sublimare. Ut qui corpus nostrae fragilitatis sumpserat, nos in 320 corpus suae immortalitatis assumat. Ad quam gloriosam resurrectionem piis vos operibus prae
Abbreviated transcription (Latin):
Quare dictũ. ẽ. lignum scien¬
ipsum lignum in sua nat᷑a
racionale. ẽẽt. ł scienciam bo¬
ni ac mali habuisset. s qđ
homo in eo exꝑiri et scire po¬
tuit quid. ẽet. int̾ obedienci¬
e bonũ et inobediencie ma¬
hom̃o cunctis animantibus
nomina imponeret ea ad di¬
ligeret se ipsũ quanto melior
diligeret conditorem. quo se meli¬
orem aliis uiuentib ab illo se¬
lier de latere uiri dormiente illo¬
miuit. ex cuius lagere fons nr̃e¬

Expanded text:
Cur dictum est: Lignum scienNon quod ipsum lignum in sua natura rationale esset, vel scientiam boni et mali habuisset; sed quod homo in eo experiri et scire potuit quid esset inter obedientiae bonum et inobedientiae mahomo cunctis animantibus nomina imponeret?-- ligeret seipsum, quanto melior diligeret, quo se meliorem aliis viventibus intelligelier de latere viri dormientis amivit, ex cujus latere fons
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmͦ xͥ reliq̃rit patrẽ. cũ una
su bstancia sit c̃patre: Aut
c̃ de ipso filio qui ẽ. sapienti¬
a dicat᷑ qͦ attingat a fine
usq ad finem fortit᷑ ⁊ dispo¬
nat oĩa suauit᷑: Figo si ibi
.ẽ. filiꝰ ubi et pat̃. ⁊ ñ pot̃. ẽẽ.
pat̾ sine filio nec filiꝰ sine pa¬
tre. qr scił sic̃ inseꝑabiles st̃
in nat᷑a. ita et inseꝑabiles s
inꝑsonis. Sic enĩ ipse filius de
dicit. qui c̃ informa dĩ. ẽẽt. non
rapinam arbittꝰ. ẽ. eẽ. sẽ eqͥlem

Expanded text:
 reliquerit Patrem, cum una substantia sit cum Patre? Aut cum de ipso Filio qui est sapientia, dicatur quod attingat a fine usque ad finem fortiter, et disponat omnia suaviter ? Ergo si ibi est Filius ubi et Pater, non potest esse Pater sine Filio, nec Filius sine Patre: quia scilicet sicut inseparabiles sunt in natura, ita et inseparabiles in personis. Sic enim ipse Filius de dicit: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem
Abbreviated transcription (Latin):
qualit̾ fiant q̃ cogitande dispo¬
suit. icũ ħin homine cadere
ñ pofsit ut aliquid ignorans
saciat. ꝗto mag̃ in dõ qͥ om̃ia
et̃no stabilito consilio suo q̃

Expanded text:
quae facienda cogitando disposuit. Et cum hoc in hominem cadere non possit, ut aliquid ignorans faciat, quanto magis in Deum, qui omnia aeterno et stabili consilio suo quo
Abbreviated transcription (Latin):
cidet᷑ itaq abel minor natu. oc
apopło iudoꝵ maiore natu. Il
nificat sanguinem xͥ. quẽ uniꝰ¬
Nã qualẽ clamorẽ faciat uniu¬
sa eccłia dum potat᷑ sanguine
tes considã. Iudi gͦ qui intelli¬
gunt᷑ in ꝑsona chaumn qm̃ non
credentes in xp̃o non potantur
sanguine. xͥ maledicti s̃ suꝑ
terrã. Suꝑ illam scl terrã que
aꝑuit os suum ꝑ confessionem
et bibit sanguinem fris fui .i.¬

Expanded text:
ciditur itaque Abel minor natu; occa populo Judaeorum majore natu: illnificat sanguinem Christi, quo uniNam qualem clamorem faciat universa Ecclesia dum potatur sanguine tes, considera. Judaei ergo qui intelliguntur in persona Cain, quoniam non credentes in Christo, non potantur sanguine Christi, maledicti sunt super terram. Super illam scilicet terram, quae aperuit os suum per confessionem, et bibit
Abbreviated transcription (Latin):
agendam penitenciam tẽpꝰ
senectutis expectat. Oetuen¬
dum . ẽ. ne dum spat mise¬
ricordiam. incidat in iudi¬
cium. Nleq enim tunc ueni¬
am inueniet. qui mͦ aptũ
uenie tempus ꝑdit. Qui tp̃s¬

Expanded text:
agendam poenitentiam tempus senectutis exspectat. Metuendum est ne, dum sperat misericordiam, incidat in judicium. Neque enim tunc veniam inveniet, qui male aptum veniae tempus perdidit. Ibi
Abbreviated transcription (Latin):
cum die sexto sabbati que. ẽ.
parasceue hora nona emiserit
sp̃m. ipͥma sabbati ante lucẽ
q̃ ÷ dñica resurrexerit. Foce ñ s̃
tres dies pleni nec tres noctes.
.R. Antiqui patres hoc senserunt
ut sexta dies que ẽ. parasceue
sua debeat conputari. sic et sab¬

Expanded text:
us, cum die sexta sabbati quae est parasceve, hora nona emiserit spiritum, et prima sabbati ante lucem quae est Dominica, resurrexerit. Ecce non sunt tres dies pleni, nec tres noctes. RESP. Antiqui patres nostri hoc senserunt, ut prima dies quae est parasceve suis debeat computari: et
Abbreviated transcription (Latin):
et matrẽ sinagogã scł uet̾i testa-¬
mento carnalit᷑ inħentẽ. ⁊ ad¬
hesit uxori sue .i. scẽ eccłie. ut¬
in pace noui testam̃ti ẽent duo
in carne una. Int. Cur chaun¬

Expanded text:
am matrem, synagogam Iudaeorum ueteri testamento carnaliter inhaerentem, et adhaesisse uxori suae sanctae ecclesiae, ut pace noui testamenti essent duo in carne una? quia cum
Abbreviated transcription (Latin):
caritate. mortem ꝓ. xp̃o iuiuente
fuscipe potuit. qui uitam in
moriende quesiuit: Huc acce¬
dit quia non credibiliter dr̃
latronem qui tẽ credidit uixta
dñm crucificum. aqua illa q̃
uuln̾e̾ lat̾is enus emicitit. tãq
sacratissimo baptismo fuisse
ꝓfusum. Ut omittam qđ eũ
anteꝗ dampnaretur baptizatũ
non fuisse. qͣm nemo nr̃m no¬
uit nemo conuincit

Expanded text:
caritate mortem pro Christo uiuente caritate mortem pro Christo uiuente suscipere potuit, qui uitam in moriente quaesiuit? hue accedit, quia non incredibiliter dicitur latronem qui tunc credidit iuxta dominum crucifixum aqua illa, quae de unlnere lateris eius emicuit, tamquam sacratissimo baptismo fuisse perfusum, ut omittam quod eum, antequam damnaretur, baptizatum non fuisse, quoniam nemo nostrum nouit, nemo conuincit
Abbreviated transcription (Latin):
ante ciucem dñi sectator. sẽd
tat᷑. pꝰ contͣ baptismatis sacͣ¬
mentũ. a cipͥano scõ inter
martires conputant᷑. qͥ suo
sanguine baptizant᷑. Quod
plerisq ñ baptitatis feruente
psecucione ꝓuenit. Lanto nãq
ponde apensum . ẽ. tamq ua¬
luit apud eum qui ħ nouit
apendere. quod confessus .ẽ.
dñm crucifixum. ꝗtum si
suisset ꝓ dño crucifixus. Lẽ
enim fides eius de ligno flo¬
riuit. qñ discipulorum fides¬
marcuit. nisi cuius terrore
marcuerat. eius resurrectione
reuuusceret. Illi enim de morte
moriente. Refugerunt illi au¬
ctorem uite. rogauit ille con¬
sortem pene. Poluerunt illi
tamꝗͣ hominis mortem. ille¬
Deseruerunt illi. sponsorem
salutis. honorauit ille sociũ
crucis. Inuenta in eo mensu¬
ra maitiris. qui tc̃ in eo cre¬
martires futi. Et hoc quidẽ
ocłis dñi claruit. qͥ non bap¬
tuato tamꝗ martirii sangui¬
delitater contulit. S eciam¬
quis nostrum ñ consideret
quanta sidle. q̃ta spe. quanta

Expanded text:
ante crucem domini sectator, sed tatur contra baptismatis sacramentum, a Cypriano sancto inter martyres computatur, qui suo sanguine baptizantur, quod plerisque non baptizatis feruente persecutione prouenit. tanto namque pondere appensum est tantumque ualuit apud eum, qui haec nouit appendere, quod confessus est dominum crucifixum, quantum si fuisset pro domino crucifixus. tunc enim fides eius de ligno floruit, quando discipulorum marcuit, nisi, cuius mortis terrore marcuerat, eius resurrectione reuiresceret. illi enim desperauein commoriente; refugerunt illi auctorem uitae, rogauit ille consortem poenae; doluerunt illi tamquam hominis mortem, deseruerunt illi sponsorem salutis, honorauit ille socium crucis. inuenta est in eo mensura martyris, qui tunc in Chrmartyres. et hoc quidem oculis domini clarum fuit, qui non baptizato tamquam niartj-rii sanguiem statim contulit. sed etiam nostrum quis non consideret, quanta fide, quanta spe, quanta
Abbreviated transcription (Latin):
In die dix̃ ante diẽ om̃em: si in
die dix̃. temporalit̾ dix̃. Si tp̃ra¬
lit̃ dixit. ꝑ aliqͣ creat᷑am dixit.
Igit᷑ non . ẽ. pͥma creat᷑a. R. llec
in die dix̃. nec tp̃ralit̃ dix̃. qͥ ãn
suum genuit. Dictio itaq del
uuł congruens. ⁊ qͦdã mͦ eos lac¬
tans ut ꝓficiant et cibũ sp̃alẽ
capiant. uoluit semꝑ ꝑ om̃e
creatẽ formacionẽ. dictionem¬
der noncupare. It ubi cauna

Expanded text:
In die dixit, an ante omnem diem? Si in die dixit, temporaliter dixit, si temporaliter dixit, per aliquam creaturam dixit, igitur non est prima creatura lux. M. Nec in die dixit, nec temporaliter dixit, sed ante suum genuit. Dictio itaque Dei vulis congruens, et quodammodo eos lactans, ut proficiant, et cibum spiritalem capiant, voluit semper per omnem creaturae formationem dictionem nuncupa
Abbreviated transcription (Latin):
discipłis apparere. qd non possent
oculis illam daritatẽ ꝑspicere.
sic̃ anteq moreret᷑ ꝓ nob̃ et resur¬
Ꝙtomagis clarificata carne dñi
hora tercia crucifixũ. Ioħs aut̃¬
.ui. cui pocius credendum ẽ. ex his
duob R. Et ille uerim dix. et
ille similit̃. Igit᷑ hora tercia cla¬
ge crucifige eum. milites autẽ
hora sȩxta crucifixerunt. Iit᷑¬

Expanded text:
discipulis apparere , quia non possent oculis talem claritatem perspicere. » Si antequam moreretur et resur; quanto magis, clarificata carne Dominhora tertia crucifixum , Joannes aut cui potius credendum est ex his duobus? RESP. Et ille verum dixit, et ille similiter. Nam hora tertia clage, crucifige eum . Milites autem hora sexta crucifixerunt eum
Abbreviated transcription (Latin):
Et adierłm ꝗ babilonia post
pnga regredi tandẽ erilia
Illic molestĩs finitis om̃ib seci
cantica sẏon cantabimꝰ. Et iu¬
isgũis de donis grẽ. beatare¬
fecte plebs tͥ dñe. Illic ex sab¬
seto succedet sabbum. ꝑpes le¬
ticia sabbatizantiũ. Nec ineffa¬
biles cessabunt iubili: qͦs de¬
cantabimꝰ ⁊ nos ⁊i angeli.

Expanded text:
Et ad Jherusalem a Babilonia, Post longa regredi tandem exilia. Illic, molestiis finitis omnibus, Securi cantica Syon cantabimus, Et juges gratias de donis gratiae Beata referet plebs tibi, Domine Illic ex sabbato succedet sabbatum, Perpes laeticia sabbatizantium, Nec ineffabiles cessabunt jubili, Quos decantabimus et nos et angeli.
Abbreviated transcription (Latin):
De his qui in regimine ꝓ
sectando refugiunt
Qđ hi qui pondus regimi¬
minis phumilitatẽ fugiũt.
tunc uere st̃ bumiles cũ
diuinis uidiciis non re-¬
luctantur.

Expanded text:
De his qui in regiminis csectando refugiunt hi qui pondus regiminis per humilitatem fugiunt, tunc vere sunt humiles, cum divinis judiciis non reluctantur.