comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ut qd̾ a deo sumutur. hominib tribu¬
atur. ue qui dixit conscĩa sc̃e dantis at¬
tenditur que abluat accipientis errasse
uideatur. ur̃i ħ inquies d scripturis ꝓbãt
qui uidas traditor añ ꝙ̃ dampnaretur õ¬
nia sicut apłs gessit. quid ħ atpetilian
sniam firam atq definitam. Conscia scẽ
dantis attend̾r que abluat accipientis
iisi qd̾ ⁊ iutas iste nmium contra uos ẽ
cum u̾b̾ aliens inconsid̾ate platis patro¬
cui p̾bere conanum. Cum enim indas
sicut apłs baptizaret. qñ quidem malus
erat quia fur erat. ⁊ ca que mittebantur
in commssos s̃ loculos auferebat. nõ uti
li homnus fia bona fama credentes. ⁊ ac¬
cipientes abluebat. nec gnabuat in hoĩe
gr̃am diuine rutatis falsitas humane opi
redarguit atq conuincit. Siemi q̃ occł
tis. Aut si ip̃a occulta e nõ attendr. quid
tunc accipiens iubetis accendat. unde cõ¬
scientia eius abluatur. Expgiscinum a¬

Expanded text:
tur, ut quod a deo sumitur hominibus tributur, ut quod a deo sumitur hominibus tribuatur, ne qui dixit: conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis errasse uideatur. Nostri hoc, inquis. de scripturis probant, quoniam ludas traditor, antequam damnaretur, omnia sicut apostolus gessit. quid hoc ad Petiliani ntiam fixam atque definitam: conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis nisi quod et ludas iste nimium contra uos est, cum uerbis alienis inconsiderate prolatis patrocinium praebere conamini? cum enim ludas sicut apostolus baptizaret, quandoquidem malus erat, quia fur erat et ea quae mittebantur in commissos sibi loculos auferebat, non utiqli hominis falsa bona fama credentes accipientes abluebat nec generabat in homine gratiam diuinae ueritatis falsitas humanae opiredarguit atque conuincit si enim quae octis? aut si ipsa, cum occulta est. non attenditur. quid tunc accipiens iubetis attendat, unde conscientia eius abluatur? Ei Expergiscimini a
Abbreviated transcription (Latin):
uera sunt. Que cum in disputatõm nci¬
d̾int. auino disceriu ⁊ si dissolui ẜmone
non possunt. Tu uero nec ubum qđsibet
nec rem qͣtl. s ipãm qua in et̾nam intã
renasciuur mundatõm conscĩe ueram
fi posse dicis in honune ꝑ famam flam
aliene conscientie. Et net̾ hoc tribuat᷑
quia dialeticam didicisti. nrõrum dicis
hanc ẽẽ suĩam quib ñ ut dileticus. s
plane ut hrticus consensisti.Paire gͥ
demostrata doctrina. cum sc̃e dantis boa
conscĩa ẽ. tunc ad eam fit bonus qui bap¬
tizatur. tunc arbor bona fructum bonu
facit. Cum u̾o conscia dantis mala et
culta est. tunc eius que fiã ẽ bona fam̃
consulr̃ ut tunc a fallente accipiar homo
buptismum uñi cum d̾ ip̃o credidit fl
atq ita ne desit que fructum pariat hr¬
tici h erroris. fit nur flitas uitatis. hoc id̾o
sum ⁊ insanum. ne qd̾ dei est. dei ẽẽ dica¬

Expanded text:
uera sunt; quae cum in disputationem inciuera sunt; quae cum in disputationem inciderint animo discerni, etiamsi dissolui sermone non possunt. tu uero non uerbum quodlibet nec rem quamlibet, sed ipsam qua in aeternam uitam renascimur mundationem conscientiae ueram fieri posse dicis in homine per famam falsam alienae conscientiae. et ne tibi hoc tribuatur, qui dialecticam didicisti. uestrorum dicis hanc esse sententiam, quibus non ut dialecticus, sed plane ut haereticus consensisti. per te idemonstrata doctrina: cum sancte dantis bona conscientia est, tunc ad eam fit bonus qui baptizatur, tunc arbor bona bonum fructum parit: cum uero conscientia dantis mala et occulta est, tunc eius quae falsa est bona fama consulitur, ut tunc a fallente accipiat homo baptismum uerum, cum de illo crediderit falsum, atque ita, ne desit arbor, quae fructum pariat haeretici erroris, fit mater falsitas ueritatis. hoc ideo r peruersum et insanum, ne quod dei est dei esse dica
Abbreviated transcription (Latin):
Sienun boc dicitis qd̾ cum sc̃s homo lup¬
trat. scũ eius conscia diluit accipientis
consciani. Cum uero conscĩa dantis la¬
tent̾ unuuida est. tunc ds̃ angłs ue ab¬
luit.cauete ne qui ub̃ ħ dicentib credut
oxcultos malos optent iuenire a quib
baptiz entur. ut multo sanctius ab ipo deo uł
angelo eius abluantur. Hanc absurdita¬
tem uel dudendam. uel detestandam cu
sumendam putasti. s. confugisti ad quie¬
nescio. Ab surdius ut cum maculosa cons¬
cientia tantis occulta ẽ ⁊ ideo nõ pot ac¬
cipientis abluere. tunc fia famina eius
accipiens Abluatur.⁊ m eo uitatem fłita
opetur. Nunc ⁊̃ accusa calumpniose dia¬
leticos qd̾ fugienda u̾sucia ẜionis effici¬
Aut. ut si fli est um sit. siumi est fł̃m sit.
fugiendum. Illi enim non in sua frau¬
de nec inrerum iu̾tate. s in ppleritate lo¬
cutioius humane q̃dam u̾ba dñt tunc
uideri uera cum fia sunt. tunc fła cum

Expanded text:
si enim hoc dicitis, quod, cum sanctus homo bapsi enim hoc dicitis, quod, cum sanctus homo baptizat. sancta eius conscientia diluit accipientis conscientiam, cum uero conscientia dantis latenter inmunda est, tunc deus angelusue abluit, cauete, ne, qui uobis haec dicentibus credunt, occultos malos optent inuenire a quibus baptizentur, ut multo sanctius ab ipso deo uel angelo eius abluantur. hanc absurditatem uel deridendam uel detestandam cum silendam putasti, sed confugisti ad nescio quid absurdius, ut, cum maculosa conscientia dantis occulta est et ideo non potest accipientis abluere, tunc falsa fama eius accipiens abluatur et in eo ueritatem falsitas operetur. I nunc et accusa calumniose dialecticos, quod fugienda uersutia sermonis efficiant, ut si falsum est uerum sit, si uerum est falsum sit. s magisque fugiendum. illi enim non in sua fraude nec in rerum ueritate, sed in perplexitate locutionis humanae quaedam uerba dicunt tunc uideri uera cum falsa sunt, tunc falsa cum
Abbreviated transcription (Latin):
suñam nõ ablinit accipientem. nisi dantis
aut fuma fla. aut polluta conscĩa. Utrũq
insanuum est. Si te talia delectant. tu elige
quid sit nisanius. Porro quia uitas non
adiuittit ut accipientis consciam. uel fla
faia dantis abluat. uel polluta conscia.
libet alius consentientib ub̾ cum sce datis
conscia est .i. cum bona ⁊ nurida conscia ẽ.
abluit accipientis conscĩam unde ablua¬
tur accipiens. qn latet dantis maculosa cõ¬
scĩa. Pnto enim iam ñ te repetiturum at¬
ꝙ dicturum qd̾ impleat in abluendo uice
conscie bone. fama eius fla bona. sufficit
d boc nr̃os nõ te dice̾ asseriusti illorum te
pudeat no ⁊ tui. Restat eigo ut tunc uel¬
deus uel quisqͣui sc̃s angls abluat. Qd
si dixitis illa horrenda consequetur ab¬
surditas. qmi in ista epła mea comineo¬
ratam nõ dico. uide uoluisti. quia ꝓrsus
nõ atrigisti. s tanto attencius acutius¬
ꝙ iudisti. qnto magis attinge̾ tinuusti

Expanded text:
am non abluit accipientem nisi dantis aut fama falsa aut polluta conscientia. utrumque insanum est; si te talia delectant, tu elige quid sit insanius. porro quia ueritas non admittit, ut accipientis conscientiam uel falsa fama dantis abluat uel polluta conscientia, libet alius consentientibus uobis, cum sancte dantis conscientia est, id est cum bona et munda conscientia est, abluit accipientis constur accipiens, quando latet dantis maculosa conscientia. Puto enim jam non te repetiturum atque dicturum, quod impleat in abluendo vicem conscientiae bonae fama ejus falsa bona: sufficit quod hoc vestros, non te, dicere asseruisti. Illorum te pudeat, non etiam tui. Restat ergo ut tunc veDeus vel quisquam sanctus angelus abluat. Quod si dixeritis, illa horrenda consequetur absurditas, quam in illa epistola mea commemoratam non dico uidere noluisti, quia prorsus non attigisti, sed tanto attentius acutiusque uidisti. quanto magis attingere timuisti.
Abbreviated transcription (Latin):
pꝑ adam in se offendicula quib pie reli¬
giose q monebantur. Epatus offtm no
solum sine culpa um ⁊̃ cum laude posu¬
erunt. Nunquid sic ⁊ xp̃ianum nomen
⁊ fidem laudabłr ac nõ pocius dampna¬
błr ponent. Sicut in accipiendis hus re
quia sinc epãtu nel clicatu salui ẽẽ possu¬
mus. sine xp̃iana uero religione non pos
catbolicam suscepti sunt unitatem. quiad
expedire urdbatur hus quorum saluti ꝑ
corum consulebatur officium. ł ex̾cendu.

Expanded text:
i uiri propter quaedam in se offendicula, quibus pie religioseque mouebantur, episcopatus officium non solum sine culpa, uerum etiam cum laude posuerunt. numquid sic etiam christianum nomen et fidem laudabiliter ac non potius damnabiliter ponerent? sicut in acquia sine episcopatu uel clericatu salui esse possumus, sine Christiana uero religione non posscatholicam suscepti sunt unitatem, quemadmodum expedire uidebatur his, quorum saluti per eorum consulebatur officium uel exercendum
Abbreviated transcription (Latin):
lumnus tam plixo quidus¬
d de causa dissensionis que nram com¬
iisi fallor ⁊ ueris ctis q rõnib. ⁊ maxie
diumarum scripturarum exemplis penit
amputaui. quib dilucidissime docu asci
p̾dicatorib atq assertorib uitatis. ⁊̃ cont̾
p̾sentes eius adu̾sarios nec tm qui ex eod
nas ⁊ erneos ⁊ und̃ pcipne uanas formidi¬
nes uncitis impitis ⁊ contͣ eos qui diale¬
ticam maxime ꝓtit̾entur hitum fiusse ser¬
mionen. ne contentiosissimus batur dilige¬
tissinius ꝑdicator.⁊ ne litigator putetur i¬
piger disputator. inistans im p̾ceptum a¬
postoli importime oportune ut doctrina sa¬
na contradicentes redarguantur namilo¬
i refellantur. inquieti corripiantur.
pusillanimes consolentur. infirii susci¬
biantur. dum adiisus onis resistentes ũ¬
bum salutis eñglice cum pacientia defẽ¬
ditur. sine ⁊ d̾ffidentia p̾dicatur. Ostendi
nam no dbeatis ideo putare ap̃ nos esse
lornem baptizand̃. quia ⁊ nos consent

Expanded text:
luminis tam prolixo sed de causa dissensionis quae nostram comnisi fallor, et veris certisque rationibus, et maxime divinarum Scripturarum exemplis penitus amputavi, quibus dilucidissime docui, a sanctis praedicatoribus atque assertoribus veritatis, etiam contra praesentes ejus adversarios, nec tantum qui ex eodem nas et extraneos et, unde praecipue uanas formidines inicitis imperitis, contra eos qui dialecticam maxime profiterentur habitum fuisse sermonem, ne contentiosissimus habeatur diligentissimus praedicator et ne litigator putetur inpiger disputator, instans secundum praeceptum apostoli oportune inoportune, ut doctrina sana contradicentes redarguantur, uaniloqui refellantur, inquieti corripiantur, pusillanimes consolentur, infirmi suscipiantur, dum aduersus omnes resistentes uerbum salutis euangelicae cum patientia defenditur. sine diffidentia praedicatur. ostendi etiam, quam non debeatis ideo putare apud uos esse hominem baptizandum, quia et nos consent
Abbreviated transcription (Latin):
forme possunt existe̾. quot in duob sup¬
ius posueramus. Restat illud genus a¬
biguum qd̃ in scripturis solis repitur.
cuius tres sunt sp̃es. Aut eium spatio sil¬
labarum fit tale ambignum aut acu¬
mine. aut in utroq. Spacio aut̾ ut cum
scrib̾r uenit. d̾ tempore inc̾tum ẽ ꝑꝑ occł¬
tum pͥme sillẽ. spacium acimime autẽ
ut cum scrib̃r pone utrum ab eo qd̾ ẽ pono
tem acumuuus locum. At u̾o ex utroq fit

Expanded text:
formae possunt existere, quot in duobus superioribus posueramus. Restat ergo illud genus ambiguum: quod in scriptis solis reperitur. Cujus tres sunt species: aut enim spatio syllabarum fit tale ambiguum, aut acumine, aut utroque. Spatio autem, ut cum scribitur, venit, de tempore incertum est, tum primae syllabae spatium. Acumine autem, ut cum scribitur, pone, utrum ab eo quod est pono, tem acuminis locum. A vero ex utroque fit,
Abbreviated transcription (Latin):
contrarium. uel facmus ꝑpetrandum. Ta
pulit. Hii tales calcaunt p̾ntem mundũ
ut futurism regnum lucrarentur. Non ac¬
ceꝑunt hic ꝓmissiones uel diuicias hui
scłi miserabiles que homines male eis u¬
tentes ad inferna ꝑducunt. ⁊ hanc p̾nte
patriam relinq̃ntes ad ciuitatem celestẽ
tuitum anmi sui p̾miserunt. ILitautt¬
⁊ pec̃m in u̾bo in fco in cogitatione. in u¬
su in risu. in motu. in ammendo occłis. in
manib in pedib. i ira. in rica. in furore.
ni dissensione. in uana gła. in suꝑbia. in¬

Expanded text:
id, vel facinus perpetrandum. Talpuerunt. Hi tales calcaverunt praesentem mundum, ut futurum regnum lucrarentur. Non acceperunt hic promissiones vel divitias hujus mundi miserabiles, quae homines male eis utentes ad inferna perducunt: et hanc praesentem patriam relinquentes, ad civitatem coelestem, tuitum animi sui praemiserunt. Vitaverunt peccatum in verbo, in facto, in cogitatione, in visu, in risu, in motu, in annuendo oculis, in manibus, in pedibus, in ira, in rixa, in furore, in dissensione, in vana glori
Abbreviated transcription (Latin):
ppetiuim uiue ⁊ reguarr. nbi nec nox ulla
inspirat. nec dies t̾minab̃r.n mopia ui¬
deb̾r. n cupiditas apparebit s ꝑbenine ga¬
diumi ⁊ sempitua leura. Tec surt prn Ia
iustorum.⁊ hee sunt ꝓ nussiones cornn¬
saunt curre in bonis oꝑib qͣm diu fuit n
hoc mundo. in ieiunis in elemosius in
castitate in continentia in longanim ita¬
te in pacientia in suauitate. in beniuolẽ¬
tia. nĩ labore multo. in oronib. in ꝑsecuti¬
onib in fame ⁊ siti. in frigore ⁊ nuditate
in uigilus multis. proxp̃i amore. ⁊ ꝑ oĩa

Expanded text:
perpetuum vivere et regnare, ubi nec nox ulla inspirat, nec dies terminabitur, nec inopia videbitur, neque cupiditas apparebit, sed perenne gaudium et sempiterna laetitia. Haec sunt promissa justorum, et haec sunt promissiones eorrunt currere in bonis operibus quandiu fuerunt in hoc mundo, in jejuniis et eleemosynis, in castitate, in continentia, in longanimitate, in patientia, in suavitate, in benevolentia, in labore multo, in orationibus, in persecutionibus, in fame et siti, in frigore et nuditate, in vigiliis multis pro Christi amore,
Abbreviated transcription (Latin):
boc ẽ ab ira. ⁊ furore. ⁊ detractione ⁊ blaspi¬
nua ⁊ rixa. abstinentes se quia sicut ia¬
suꝑius intimauimus isti sunt mortiferici¬
bi anime. qui pascunt eam in malmu ⁊
xcidunt eam morte sempit̾na.

Expanded text:
hoc est ab ira, et furore, et detractione, et blasphemia, et rixa abstinentes se: quia sicut superius intimavimus, isti sunt mortiferi cibi animae, qui pascunt eam in malum, et occidunt eam morte sempiterna.
Abbreviated transcription (Latin):
deo. ⁊ nos paciens ⁊ pacifici sine ira ⁊disce¬
ptatione simus. si ad deuni uolumus ꝑ¬
uenree. ⁊ ad omnes homines faciamus bo¬
num. Ad omnes dico nõ dico ꝑ partes.
nõ ad iium. uł ad duos. aut ad tres.
ascenidit crucem. ⁊ passione sua om̃s reuo¬
cauit ad uitam. son tantum scĩs dedit
deus solem ⁊ lunami ⁊ pluuiam. ⁊ omii¬
anascentia trȩ. ⁊ om̃s fructus qui oriũ¬
tur in t̾ris. s in cominime omuib homi¬
nib dedit illa. qui solem suum facit ori¬
ri suꝑ bonos ⁊ malos. ⁊ pluit suꝑ iustos et
iniustos. Ideo omnib honimib dedit illu
communem. ut ⁊ bonum nr̃m ⁊ elemosi¬

Expanded text:
Deo . Et nos patientes et pacifici sine ira et disceptatione simus, si ad Deum volumus pervenire. Et ad omnes homines faciamus bonum: ad omnes dico, non per partes, non ad unum, vel ad duos, aut ad tres, ascendit crucem, et passione sua nos omnes revocavit ad vitam. Non sanctis tantum dedit Deus solem et lunam et pluviam, et omnia nascentia terrae, et omnes fructus qui oriuntur in terris, sed in commune omnibus hominibus dedit illa, qui solem suum facit oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Ideo omnibus hominibus dedit illa in commune, ut bonum nostrum, et eleemos
Abbreviated transcription (Latin):
maximi aduocandos exemplo .s. patriarchaꝵ
ac ꝓphetaꝵ qui seruieruit exemplõ etiam
apłoꝵ qui ministrauerint exempso etiam
domini qui aminam suam ꝑ redemptiꝯne
nr̃e sasutis impenderit. Dad gliam autem
humisitatis istius cene eos et̾ cõmuni m ĩstru¬
it monens in socis eminentiorib accusari nõ
oportere ne forte eo idueniente qui clarior ẽ
ꝑ dominũ cene occupato soco cũ decenti contu¬
mesia admonitus decedat: Porro autem si
in humisib accubuerit aduemientib humi̾i¬
orib ad glĩam soci excessioris accedet. Atq
ita si presumere aliquid honoris decet s hu¬
misitatis oꝑibr promereri:¬

Expanded text:
maximi advocandos : exemplo scilicet patriarcharum maximi advocandos : exemplo scilicet patriarcharum et prophetarum qui servierint, exemplo etiam apostolorum qui ministraverint, exemplo etiam Domini qui animam suam pro redemptione nostrae salutis impenderit. Ad gloriam autem humilitatis istius, coenae eos et convivii modo instruit : monens in locis eminentioribus accubari non oportere, ne forte eo adveniente qui clarior est, per dominum coenae occupato loco cum decenti contumelia admonitus decedat. Porro autem si in humilibus accubuerit; advenientibus humilioribus, ad gloriam loci celsioris accedet. Atque ita non praesumere aliquid honoris decet, sed humilitatis operibus promereri
Abbreviated transcription (Latin):
Post hec igitur decem discipusi cõtristati sunt
de fratrib duobus: Ueꝵ ipor duoꝵ discipłor
nulla mestitia est: Soc ratio non prtitur ut
asterius cõtumesia asius siat mestus Certe
etiam prose decem mesti esse potuissent: Sub
duor enim nomnnib ne÷etum loc omuibus
indebatur: S trpitus ordo seruatus est
Apl̃i deserti erant iõ solum mestisunt de
duobus. qui etiam hiis duab uocationib
que ex lege sunt consortium głie huiꝰ opta¬
bant : Ita enim rationem et futuri et pntis
sermo moderatur ut non de se neq decem
neq duo sollicit scribentur: et in detẽ sossi¬
citudine de duob presentis negocu efficiẽ¬
nobis istius presigurationis ostendere ara
hanc presumptionem eos qui erant ex sege
uenturi de prerogatiua israelite noĩs uelle p̾su¬
mere: docet pͥncĩpatum ab hiis nõ mͦ gentium
capescendum s ministros et seruientes: Et
non quib ministratum sit ad gliãm honorie

Expanded text:
Post haec igitur decem discipuli contristati sunt de fratribus duobus: verum ipsorum duorum discipulorum nulla moestitia est. Hoc ratio non patitur, ut alterius contumelia alius fiat moestus. Certe etiam pro se decem moesti esse potuissent; sub duorum enim nominibus negatum hoc omnibus idebatur; sed typicus ordo servatus est. Apostoli de se certi erant: ideo solum moesti sunt de duobus, quia etiam his duabus vocationibus, quae ex lege sunt, consortium gloriae hujus optabant. Ita enim rationem et futuri et praesentis sermo moderatur, ut non de se neque decem, 770 neque duo solliciti scriberentur, et in decem sollicitudine de duobus, praesentis negotii efficiennobis istius praefigurationis ostendere, atque hanc praesumptionem eos, qui erant ex lege venturi, de praerogativa israelitici nominis velle praesumere; docet principatum ab his non modo gentium capessendum, sed ministros et servientes, et non quibus ministratum sit, ad gloriam honoris
Abbreviated transcription (Latin):
tribus suꝑiorib testibus reuesauit sensus
urĩ opinione corrumꝑe neq asios uenturos
existimore quam qui ad sponsionem sidei ue¬
nisse conspecti sunt: Et ꝙͣꝙͣ ustin euangesicã
ueritatem non ncce opmari tomei si quis cõ¬
ditionem et mortis et sepusture moysi disi¬

Expanded text:
tribus superioribus testibus revelavit, sensus tribus superioribus testibus revelavit, sensus nostri opinione corrumpere: neque alios venturos existimare, quam qui ad sponsionem fidei venisse conspecti sunt. Et quamquam ultra evangelicam veritatem non necesse sit opinari: tamen si quis conditionem et mortis et sepulturae et s
Abbreviated transcription (Latin):
ce s ille de calice sacramenti passionis inter¬
rogat: At illi qui iam martirii sibertatem cõ¬
stantiamq retinebant bibituros se possicen¬
tur: Dñs collandans eoꝵ fidem ait. martiri¬
o quidem eos secum compati posse s ut leue
eius ac dextere assiderent asiis a deo patre fu
tramur ita honor est asiis est reseruatus. qd̾
tamen nec apłi ab eo erunt asiem qun duo¬
decim patriarchaꝵ sede consident et isrrielem
iudicabunt: Et quantum sentur ex ip̃is euã¬
gesiis sicet in regno cesoꝵ moyses et helyas
assidebunt: Nam cum spopondisset dñs uisu¬
ros quosdam de apłis anteꝙͣ mortem gustarẽt
filium honunis uementem in regno suo assũp¬
tis petro et iacobo et iohume apparuit cum
glie sue habitu moyse et hesya in monte comi¬
tantib. Et hos quidem eosdem ꝓphetas duos
p̾uenientes aduentum eius eẽ intessigimus
alterum eoꝵ sicut beliam mori oporteat: S
non possuus ueritatis fidem quam dñs

Expanded text:
ce: sed ille de calice sacramenti passionis interce: sed ille de calice sacramenti passionis interrogat. At illi, qui jam martyrii libertatem constantiamque retinebant, bibituros se pollicentur. Dominus collaudans eorum fidem ait, martyrio quidem eos secum compati posse; sed laevae ejus ac dexterae assidere, aliis a Deo patre fuitramur, ita honor iste aliis est reservatus, quod tamen nec apostoli ab eo erunt alieni: qui in duodecim patriarcharum sede considentes, Israelem judicabunt. Et quantum sentire ex ipsis Evangeliis licet, in regno coelorum Moyses et Elias assidebunt. Nam cum spopondisset Dominus, visuros quosdam de apostolis, antequam mortem gustarent, filium hominis venientem in regno suo; assumptis Petro et Jacobo et Johanne, apparuit 769 cum gloriae suae habitu, Moyse et Elia in monte comitantibus . Et hos quidem eosdem prophetas duos praevenientes adventum ejus esse intelligimus, alterum eorum sicut Eliam mori oporteat. Sed non possumus veritatis fidem, quam Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
Iunc accessit ad eum mat̾ filioꝵ zebedei cũ
filiis sius. et reliqua: Non sine aliquo momẽ¬
to reꝵ ita effectum fuisse existimandum est
ut mater fisioꝵ zebedei domino deprecaretur:
Nunquid et filiis petendi familiaritas non est
sr erat gestoꝵ effectibus ppħandum: Apłi qͥdem
iam ox lege crediderant que eos in fidemn
euanglicam nuitrierat: Itaq in matre filiori
zebedei lex intessigitur que de confidentia pri¬
insegii ꝓcredentibus ex se ppłis deprecatur
Que quia suꝑius audierit primos nouissi¬
mos et nouissimos pͥmos futuros de ferri fi¬
liis sis orat ut in dñi regno unus ad dext̾ã
eius sedeat asius ad sinistram: Cui dñs respõ¬
dit nescire eam quid oret: Nichis quidem de
głia apłoꝵ ambigebatur et iudicaturos eos
sermo suꝑius exposint: Deniq in medio
ẜ mone an calicem suum possent bibere int̾¬
rogat: Non utiq de cõmunis poculĩ genere sõ¬
quebatur: Neq enim sabor est bibere de tasi¬

Expanded text:
unc accessit ad eum mater filiorum Zebedaei cum filiis suis, et reliqua . Non sine aliquo momento rerum ita effectum fuisse existimandum est, ut mater filiorum Zebedaei Dominum deprecaretur. Numquid et filiis petendi familiaritas non erat? Sed erat gestorum effectibus prophetandum. Apostoli quidem jam ex lege crediderant, quae eos in fidem evangelicam nutriverat. Itaque in matre filiorum Zebedaei lex intelligitur quae confidentia privilegii sui pro credentibus ex se populis deprecatur. Quae quia superius audierat primos novissimos, et novissimos primos futuros; deferri filiis suis orat, ut in Domini regno unus ad dexteram ejus sedeat, alius ad sinistram . Cui Dominus respondit, nescire eam quid oret . Nihil quidem de gloria apostolorum ambigebatur, et judicaturos eos sermo superior exposuit. Denique in medio sermone an calicem suum possent bibere interrogat. Non utique de communis poculi genere loquebatur; neque enim labor est bibere de cali
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃us constituti cum ud̾ent eos ap̾ ecc̃as tñ¬
marmas nõ potuisse comunci nec crimina co¬
rum longe late q diffusis menbris ecce demo¬
trari. sise nellent yꝑ istos quos ma los nou̾at
a comuinumione tot gentium quib eos oste¬
de ñ ualebant ulu̾d pestife̾ contagionis ti¬
more separe. teṅet eos nõ ego. nõ tu. nõ do¬
natus. non cecilianus. s ip̃e qmi nomina¬
sit ad maxi ͫ Si uidentur inquit in ecc̃a
ẽẽ ⁊ izama nõ tñ nupediri d aut fides. aut
caritas ur̃a. ut qm zizama ee in ecoa cͥm
mus ip̃i d̾ ecc̃a recedamus. Nob̾ timnino la¬
borandum ẽ ut frumentun ẽẽ possimus
ut cum ceꝑit frumentum dominicis hor¬
rea. ⁊ argentea. s ⁊ lignea ⁊ fictilia.⁊ q̃¬
dam q̃uidem honorata. q̃udam in hono¬
uatõ os driru denius ⁊ qͣntum possumui
acorenus. ututs aureum ⁊ angentenu

Expanded text:
ecclesiis constituti, cum uiderent eos apud ecclesias transecclesiis constituti, cum uiderent eos apud ecclesias transmarinas non potuisse conuinci nec crimina eorum longe lateque diffusis membris ecclesiae demonstrari. si se uellent propter illos, quos malos nouerant, a communione tot gentium, quibus eos ostendere non ualebant, uelut pestiferae contagionis timore separare, teneret eos non ego, non tu, non Donatus, non Caecilianus, sed ipse quem nominasit ad Maximum: Si uidentur in ecclesia esse zizania, non tamen inpediri debet aut fides aut caritas nostra, ut de ecclesia recedamus. nobis tantummodo laborandum est ut frumentum esse possimus, ut cum coeperit frumentum dominicis horrea et argentea, sed et lignea et fictilia, et quaedam quidem honorata, quaedam inhonorata. nos operam demus et quantum possumus laboremus ut uas aureum uel argenteum
Abbreviated transcription (Latin):
uisse testatur. Ut taceam d̾ alus tam latiꝰ
atq imnensis trarum partib in quas ex
hris aplicis laborib ⁊ plantationib porree¬
tam longe ab affrica constitutas tanqͣm
pierunt ex pec̃is affrorum accare cogmum
ne corrigatis errorem qui nos ad tantum
scelus nefaria dissensione compellit. nos
aut ut istum eridrem urm facilius rom¬
canius nec ipos affros quorum fło crimen¬
inqͣm defende audetis. nec ipõs in qm defi¬
dere cognnur. Hũt enim cum illis tnͣsma¬
rims eccus societatem reg̾ si mnocentes
funt. Si aut̾ nocentes tanqͣm zizama a
frumentis. nec in affrica obẽe potunt eis
ti eos credidunt innocentes quib facinus¬
eorum ⁊ si aliqd fuit tñ demostrari nõ po¬
tuit. ⁊ utiq istos nec uos potestis dre pocis
aliems incognitis potiusse maculari. sint
hos inqm omittam ip̃i qui eos nocentesł
nou̾ant uł putabant. qñuus in atłricaui

Expanded text:
uisse testatur, ut taceam de aliis tam latis uisse testatur, ut taceam de aliis tam latis atque inmensis terrarum partibus, in quas ex his apostolicis laboribus et plantationibus porrectam longe ab Africa constitutas, tamquam perierint ex peccatis Afrorum accusare cogimini, ne corrigatis errorem, qui uos ad tantum scelus nefaria dissensione conpellit. Nos autem ut istum errorem uestrum facilius conuincamus, nec ipsos Afros, quorum fundere audetis; nec ipsos, inquam, defendere cogimur. Habent enim cum illis transmarinis Ecclesiis societatem regni, si innocentes fuerunt: si autem nocentes, tanquam zizania frumentis, nec in Africa obesse potuerunt eis,ti eos crediderint innocentes, quibeorum, etiamsi aliquod fuit, tamen demonstrari non potuit — et utique istos nec uos potestis dicere peccatis alienis incognitis potuisse maculari —, sed ut hos, inquam, omittam, ipsi, qui eos nocentes uel nouerant uel putabant, quamuis in Africanis
Abbreviated transcription (Latin):
dicentis. Nam ⁊ si.uidentur in occa ẽe ziza¬
ma nõ tñ impediri d aut fides aut carits
d̾ ecc̃a recedanius. uos contagione maloꝵ
in parte donati eis reliquias remansis¬
se. tanqm̃ in frumentis azizanus reman
sisse. tanqu in frumentis azizanus ⁊ pa¬
lea seꝑatis. contra cipͥanum aꝑtissime senti¬
entes. qui dicit. nec malorum ꝑmirtione
bouos pire in ecca. nec cosḋ malos posse
ante tempo urdici diuini a bonorum ꝑ
canonicis paut̾ leginius ñ solum romano¬
rum quo ex affrica ordinare paucis nr̃is so¬
philipensium. ad quas aꝑtissime scribit
ubi pͥmo appellati sunt discipuli xpĩan.
suurnensem. thiatirensem. sardensem. ꝑga¬
mensem. philadelfensem. laodicensem. ad
quas ẽ apocalipsis aplĩ iohannus. tot alia
ecc̃as. ponti. capadocie. asie. bithune. ad q̃s
scribit apłs petrus. et aliud quicquid se par¬
lus ab irłm usq ad illiricum eñglio reple¬

Expanded text:
dicentis: Nam etsi videntur in Ecclesia esse zizadicentis: Nam etsi videntur in Ecclesia esse zizania, non tamen impediri debet aut fides aut charitas de ecclesia recedamus. Uos contagione maloruin parte Donati eius reliquias remansisse tamquam in frumentis a zizaniis et sisse tanquam in frumentis a zizaniis et palea separatis; contra Cyprianum apertissime sentientes, qui dicit nec malorum permixtione bonos perire in Ecclesia, nec eosdem malos posse ante tempus judicii divini a bonorum pecanonicis pariter legimus, non solum Romanorum, quo ex Africa ordinare paucis Philippensium, ad quas apertissime scribit ubi primo appellati sunt discipuli christiani, Smyrnensem, Tmensem, Philadelphensem, Laodicensem, ad quas est Apocalypsis apostoli Joannis. Tot alias Ecclesias Ponti, Cappadociae, Asiae, Bithyniae, ad quas scribit apostolus Petrus, et quidquid aliud se Paulus ab Hierusalem usque ad Illyricum euangelio reple
Abbreviated transcription (Latin):
menta deseri. quib nich̃ obfunt. Acc̃a
quam sinõ ꝓbas indice te ipo. uico si ꝓ¬
bas teste cypriano. Quid eos ius fuisse.
Si inriocentes. cur frumentis dominicis cũ
sitis Dania calumpniamini. Si inuocẽtes
cur a frumentis dominicis ꝑꝑ zizamam se¬
paramini. Existat ecc̃a cunctis clara atq
conspicua. quippe ciuitas que abscondi N
põt suꝑ montem constituta ꝑ qmͣ domiñ¬
tur xp̃s a mari us ad mare. ⁊ aflimmne
us ad t̾minos orbis t̾re. tanqui semen ha¬
brabe multiplicatum ficut stelle celi ⁊ sic̃
arena maris. in quo bndituntur om̃s gẽ¬
tes. Hanc ⁊ bts crpͥauus ita comendat. u
eam dicat dominu luce ꝑfusam radios
suos ꝑ orbem trarum porrige ramos suoᷤᷤ
ꝑ unui̾sam tram copia ubertutis ertende.
Hut in frumentis suis nõ acc̾aretur. aut
ꝓp ruania nõ deseretur. inium horum nob̃¬
⁊ nos ipĩs rend̾e. alt̾m cypͥam monitis dis¬
cite. Ipius eium uba sunt attestantis et

Expanded text:
menta deseri, quibus nihil offuerunt. accusa quam, si non probas iudice te ipso, uinco si probas teste Cypriano. quid eos uis fuisse? si innocentes, cur frumentis dominicis, cum sitis zizania, calumniamini? si nocentes, cur a frumentis dominicis propter zizania separamini? exstat ecclesia cunctis clara atque conspicua, quippe ciuitas quae abscondi non potest super montem constituta, per quam dominatur Christus a mari usque ad mare et a flumine usque ad terminos orbis terrae, tamquam semen Abrahae, multiplicatum sicut stellae caeli et sicut arena maris, in quo benedicuntur omnes gentes. hanc etiam beatus Cyprianus ita commendat, ut eam dicat domini luce perfusam radios suos per orbem terrarum porrigere, ramos suos per uniuersam terram copia ubertatis extendere. haec aut in frumentis suis non accusaretur aut propter zizania non desereretur. unum horum uob vos ipsi respondete, alterum Cypriani monitis discite. Ipsius enim verba sunt attestantis et
Abbreviated transcription (Latin):
uel sos cypͥanus uel quicinq eam scripsit
płam Grticos ad ecc̃am uenientes baptia¬
re oporte qd uidel ⁊ bapt̃s nullus deputã¬
dus eẽt qm̃ foris ap̃ brticos accepissent.
si in ccc̃a dormierunt ab ecõe sue mim̃ibus
nõ separe. Ista nob simplicitas sufficit. cu¬
i testimonium phibet ip̃e cypͥanus. Tant
bonum intelligens ẽẽ uuitatem corporis
xp̃i. ut in oam simpłr admissos ⁊ illos quo¬
ee sine baptismo arbitrabatur d̾ diuma

Expanded text:
uel sanctus Cyprianus uel quicumque illam scripsit uel sanctus Cyprianus uel quicumque illam scripsit epistulam haereticos ad ecclesiam uenientes baptizari oportere, quod uidelicet baptismus nullus deputandus esset, quem foris apud haereticos accepissent, si in ecclesia dormierunt ab ecclesiae suae muneribus non separare. ista nobis simplicitas sufficit, cui testimonium perhibet ipse Cyprianus, tantum bonum intellegens esse unitatem corporis Christi, ut in eam simpesse sine Baptismo arbitrabatur, de divin
Abbreviated transcription (Latin):
nuror. cuius martirium uen̾or. ħ qd̾ alit
sapuit nõ accipio. Non accipio inq̃m qd
d baptizandis hrticis ⁊ scismaticis bt̃s eyp̾¬
anus sensit. quia hec̃ca nõ accipit ꝓ qua
dicitis ꝓ hac sin̾a eum legalia documenta
firmasse. qñqm nõ ille documenta legali¬
a firiuare non potuit. s eis pocius q̃cunq rͦ¬
te sensit ip̃e firmauit. Relinque ergo scripta
crp̾am ⁊ ca ipã legalia documentã quib eũ
dicis usum ee commemora. Sino cadino
petri qd̾ gentes uidarzare cogẽbat. nec acci¬
pio. nec facio. qmͣus infior incomparabłr
petro. uos aut qui scripta cypͥam nob̾ tãq
firmamenta canonice auctis opponitis. qͦc¬
quid de cypano contra uos potumins ncc̃e
nos alni ab errore ꝑuitiosissime dissensiois
ad unitatem catbolicam conutatis. unde ne
longum faciam ex bac ip̃a epła ad iulianũ
attende quid ingeram qd nr̃m eu̾tat ⁊ assu¬
mat errorem. Cum enim ꝑsuade conaretin

Expanded text:
miror, cuius martyrium ueneror, hoc quod aliter miror, cuius martyrium ueneror, hoc quod aliter sapuit non accipio. non accipio, inquam, quod de baptizandis haereticis et schismaticis beatus Cyprianus sensit, quia hoc ecclesia non accipit, pro qua  hac sententia legalia documenta firmasse, quamquam non ille documenta legalia firmare potuit. sed eis potius quaecumque recte sensit ipse firmauit. relinque ergo scripta Cypriani et ea ipsa legalia documenta, quibus eum dicis usum esse, commemora. si non ea dePetri, quod gentes iudaizare cogebat, nec accipio nec facio, quamuis inferior inconparabiliter Petro. uos autem, qui scripta Cypriani nobis tamquam firmamenta canonicae auctoritatis opponitis, quidquid de Cypriano contra uos proferre potueruos aliquando ab errore perniciosissimae dissensionis ad unitatem catholicam conuertatis. Unde, ne longum faciam, ex hac ipsa epistula ad lubaianum adtende quid ingeram, quod uestrum euertat et absumat errorem. cum enim persuadere conaretur
Abbreviated transcription (Latin):
n alit sapuint cyprianus si scripta eius
qm̃du ergo d hac re alr sapuint qm ñita
diligentius considata patefecit donec eids
ro quoq reuelaret meffabili laude curita¬
tis uuitatem pacem ꝙ catho licam ⁊ cum
collegis sus a quib ali sapuint nõ relin¬
quit. u̾ba eins erepła ad iulianum inseru¬
isti lrĩs tiris quib ei placuisse monstrares
baptiz andos eos ẽẽ in ecca catbolica qui fu¬
erunt in brsi uel scismate baptizati. Ego ħ
nõ ut canonicas hẽo s eas ex canonicis con¬
sidero. ⁊ qd̾ in eis diuinarum scripturarir
aucte congruit cum lande eius accipio qd̃
ante nõ congruit cum pace enis respuo. Ac
ꝑ hoc si ca que cominemorasti ab illo ad iu¬
lianum scripta d̾ aliquo libro apłorum ł
contradicem nõ hr̃em. Nunc uero quõ ca¬
nonicum ñ est qd̾ recitas ea lib̾tate ad ꝙ̃
nos nocaint dominus eius uiri cuius lau¬
dem assequi nõ ualeo. cuius multis littis
mea scripta nõ comparo. cuius ingeniur
diligo. ciius ore dłctor. cuius caritatem

Expanded text:
is quamdiu ergo de hac re aliter sapuit quam ueritas diligentius considerata patefecit, donec ei deus id quoque reuelaret, ineffabili laude caritatis unitatem pacemque catholicam etiam cum collegis suis, a quibus aliter sapuit, non reliquit. Uerba eius ex epistula ad Iubaianum inseruisti litteris tuis, quibus ei placuisse monstrares baptizandos eos esse in ecclesia catholica, qui fuerint in haeresi uel schismate baptizati. ego hunon ut canonicas habeo, sed eas ex canonicis considero, et quod in eis diuinarum scripturarum auctoritati congruit cum laude eius accipio, quod autem non congruit cum pace eius respuo. ac per hoc si ea. quae commemorasti ab illo ad Iubaianum scripta, de aliquo libro apostolorucontradicerem non haberem. nunc uero quoniam canonicum non est quod recitas, ea libertate, ad quam nos uocauit dominus, eius uiri, cuius laudem adsequi non ualeo, cuius multis litteris mea scripta non conparo, cuius ingenium diligo, cuius ore delector, cuius caritatem
Abbreviated transcription (Latin):
uł magis musicum. ł niuius musicum pos¬
sumus dicere. U̾m id quoq nec in omm q̃¬
litate nec in sola potit inueniri. Quis enĩ
prudentiam prudentia prudentiorem pos¬
sit dicere. Uel albedinem clariorem asbe¬
dine. uel doctrinam doctrina doctiorem. ꝑ
trigono magis trigonum. ł quad̃to maĩ
quadratum. Si enim trigonim maius¬

Expanded text:
vel magis musicum, vel minus musicum posvel magis musicum, vel minus musicum possumus dicere. Verum id quoque nec in omni qualitate, nec in sola poterit inveniri. Quis enim prudentiam prudentia prudentiorem possit dicere, vel albedinem clariorem albedine, vel doctrinam doctrina doctiorem, vel trigono magis trigonum, vel quadrato magis quadratum. Si enim trigonum fu
Abbreviated transcription (Latin):
cuntur. Hec sunt hus media. Ip̃a u̾o albe¬
do ⁊ igredo sunt sͥ contraria. fusco autem
pallidoq contrarium nicħ est. Claret ergo
contruriorum media contrarim nõ hr̃e
Quin ⁊ qualitas q̃ ex forma. nel figura ꝯ¬
sistit contrarictatis ignara est. Quid ei
quadrato. uel quid trigono. ił quid curł¬
o. uel cono. uel chilindro contraruim ꝗͥs
opponat. Regłr ergo teneam contrurietatis
receptricem qualitatem. nec omnem posse
eẽ. nec solam. Necillud ẽ omittendum. ut
sciamus in cõntrarus qualitatem. sub e¬
ad cathgoris ẽc̃ altin sub qua aliud mue¬
ntur. ut iusticie miusticia contraria est.
qͣlitus ẽ iusticia ⁊ nuusticia. Igitur quali¬
tas albedo ingredinem qͦ ẽẽ qualitatem¬
nec̃e est. Itaq fit ut regłr contrarie qualita¬
tes catr̃goria semꝑ ead unciantur. Que¬
rentes int̾ea quid sit ꝓprium qualitatis. q̃¬
mam contrarietatem suscipe nec solius est.
nec tocius. Aliud ꝑscrutemur. uideo enim

Expanded text:
cuntur ac sunt his media, ipsa vero nigrecuntur ac sunt his media, ipsa vero nigredo et albedo sunt sibi contraria; fusco autem pallidoque contrarium nihil est. Claret ergo contrariorum media contrarium non habere. Quin etiam qualitas quae ex forma vel figura consistit, contrarietatis ignara est; quid enim quadrato, quid trigono, quid circulo vel cono vel cylindro contrarium quis opponat? Regulariter ergo teneamus contrarietatis receptricem qualitatem nec omnem posse esse nec solam. Nec illud est omittendum ut sciamus in contrariis qualitatum sub eadem categoria esse alterum sub qua aliud invenitur; ut iustitiae iniustitia contraria est, qualitas iustitia, et iniustitia igitur qualitasnecesse est. Quo fit, ut regulariter contrariae qualitates categoria semper eadem vinciantur. Quaerentes interea quid sit proprium qualitatis, quoniam contrarietatem suscipere nec solius est, nec totius, aliud perscrutemur. Video enim
Abbreviated transcription (Latin):
anuniemus. Ab hus igitur qͣs enarrabi¬
mus qualitatib pommne qualia noĩant
ut leue a leuitate. a densitate densum. ce¬
taq hus similia. S płm qr accidit licet rõ¬
non desit. ut qualia nõ pomina asua q̃li¬
tate descendant. ut a nirtute nõ pot̾ dici
uirtuosus. s mod̾ator ⁊ industrius Und̃¬
appareat qualia ⁊ neglecta płmq pommno¬
rum driuatione constare. ħ bactenus.
cies explanauimus conseq̃nt ⁊ pprium in¬
damius. ⁊ p̾mum contrarietatem reciꝑe q̃¬
litates nulla dubitatio ẽ. Quis ẽ dubitat
saluti contrarium ee languorem iusticie
uuusticiam. calorem frigori. malo bonũ.
nõ erudits lus eruditu S hoc no ĩ oñi
qualitate repies Nari pillito uel fuscꝰ. ł
quadrato. nel trigono incħ pot̾ ẽe contra¬
rium. Non eigo erit incomonum regulam
qͣndam dore. qua que qualitates contra¬
rietatem nõ recipiant. possit aouiti. Erit
igitur notum doctis eas qualitates q̃ con
hec enim duo d̾ albedine nigredine q ñs¬

Expanded text:
ap. 126. Ab his igitur quas enumerauimus qualitatibus parwnuvvmw" qualia nominantur, ut 'lene' a lenitate, a densitate 'densum', caeteraque his similia. Sed plerumque accidit, licet raro, ut qualia non parwnuvmw" a sua qualitate descendant, ut a uirtute non potest dici 'uirtuosus', sed 'moderatus' et 'industrius' napparet qualia, etiam neglecta plerumque paronymorum derivatione, constare. Haec hactenus. cies explanavimus, consequentias et proprium videamus. Et primum contrarietatem recipere qualitates nulla dubitatio est. Quis enim dubitat saluti contrarium esse languorem, iustitiae iniustitiam, calorem frigori, malo bonum, non erudito litteris eruditum? Sed hoc non in omni qualitate reperies; nam pallido vel fusco vel quadrato vel trigono nihil potest esse contrarium. Non ergo erit incommodum regulam quandam dare qua quae qualitates contrarietatem non recipiant possit adverti. Erit igitur notum doctis eas qualitates quae cohaec enim duo de albedine nigredineque nas
Abbreviated transcription (Latin):
Sit ergo b regula qualitates ipãs mag̾
⁊uimus ñ posse suscipe. Ea uõ que ex hus
fuint comparata uel magis recipe posse uł
libet mueniri posse. numqͣm posse in qua
quid̃ cuculo si aliquid addas aut munuas
circuli iam uocabulum nõ tñbit. ⁊ in astũs
figure nonĩ migrat. Mnifeste igitur desig¬
natum ẽ que qualitates hĩ gradum com¬
paratiois accipiunt.⁊que sb̾ hus indet᷑
ec aliene. Peliquin est ut qualitatis ppri
priumm ut siigularis atq una nuo cont¬
ria ise suscipiat. Suscipiat aut dici.
no hat contraria. a lenimisse enim nos
oportet ꝗd nsie cum d ea tractaremus.

Expanded text:
t ergo haec regula: qualitates ipsas magis et minus non posse suscipere, ea uero quae ex his fiunt, comparata, uel magis recipere posse uel libus inueniri posse, numquam posse in qualquidem circulo si aliquid addas aut minuas, 'circuli' iam uocabulum non tenebit et in alterius figurae nomen immigrat. Manifeste igitur designatum est, quae qualitates hujusmodi gradus comparationis accipiunt, et quae ab his videntur esse alienae. Reliquum est ut qualitatis proprroprium, ut singularis atque una numero, contraria in se suscipiat: suscipiat autem dixi, non habeat contraria. Meminisse autem nos oportet, quod usiae, cum de ea tractaremus,
Abbreviated transcription (Latin):
Quartam nero qualitatis spẽm tractemꝰ.
in qua sunt forme ⁊ figure. S figure in¬
amiialib forme ammalib tribuuntur.
figuras enm tunc designemus. cum uł
cum formosos asserimus aliquos uel d̾¬
formes. In cod qualitatis gne sunt cur¬
uitas ⁊ rectitudo. Audemus enim .i. recti¬
pitas. ⁊ raritas ac densitas e quib rarũ
densum. lene aspum. designamus qua¬
litatum uo nuo sociantur. s hñt alt̾am ĩ¬
ita apte parilitq digesta est. ut nulla car¬
mensure altius enumet. Econtra aspum
discrepantia conunnctuꝵ parcium facit.
Asꝑitatem namq ñ gignit insi mequa li¬
tas partium. ut sit longior imia alta int̾i
sine ut augorius q̃ ego int̾ doctissimos heo
uoluit situs dr. Caret igitur unum qdq
carum partium q̃ corp efficiunt. põne cõ¬

Expanded text:
Quartam nunc qualitatis speciem retractemus in qua sunt formae et figurae. ITigurae inanimalibus, formae animalibus tribuuntur. Figuras enim tunc designamus cum uel cum 'formosos' asserimus aliquos uel 'deformes'. In eodem qualitatis genere sunt curuitas et rectitudo audemus enim eperitas et raritas ac densitas e quibus rarum, densum, lene, asperum designamus qualitatum quidem numero sociantur; sed habent alteram inita apte pariliterque digesta est ut nulla earummensurae alterius emineret; contra, 'asperum' discrepantia coniunctarum partium facit asperitatem namque non gignit nisi inaequalitas partium, ut sit longior una, altera infesiue, ut Agorius -- quem ego inter doctissimos habeo -- uoluit, 'situs' dicitur. Claret enim unumquodque earum partium quae corpus efficiunt positione con
Abbreviated transcription (Latin):
uideatur eẽ ꝑmixtio ut ip̃e quoq aristoti¬
les huius discretionem hanc facile reꝑit.
cuius ⁊ longna ac diuturna nõ sit inde¬
cens retractatio.
ea q̃ sunt qualia nũcupantur. Mul¬
tialit qrunt quid sit qualitas ⁊ quid q̃le
quoꝵ facilis seꝑatio ẽ. Qualitatem nãq
dicimus dulcedinem. austitatem. albe¬
diuem. ingredinem quale uero intlłr. qͦ
iugrum dicimus l aristotiles indiffent̾
⁊ ꝑ qualitate quale posuĩt. ⁊ qualitate
difficiliorem uolunt. qr facilius qm̃ cetere
in onĩs uidentur incurre̾. ut puta in usia
muenitur cum dicinus ho gramaticus in
qnͣto alba uel igra epiphania in ad ali¬
quid. prudẽs pat̾. optimus filius. In face.
dure saltat. In pati. fert fortit uulna. In lo¬
co. obscurus locus. In tempore. calidus
mensis aut frigidus. In iacere.pnus aut¬
supinus iacet. In br̃e. decent ariatus.E
rit. igitur n parue prudentie qualitatem cu
cetis pene confusam mentis niuacitute se¬

Expanded text:
uideatur esse permixtio ut ipse quoque Aristoteles huius discretionem haud facile reppererit, cuius etiam longa ac diuturna non sit indecens retractatio. ea quae sunt qualia nuncupantur. Multi autem quaerunt quid sit qualitas et quid quale, quorum facilis separatio est; 'qualitatem' namque dicimus dulcedinem, austeritatem, albedinem, nigredinem; 'quale' uero intellegitur erum uel nigrum dicimus licet Aristoteles indifferenter et pro 'qualitate' 'quale' posuerit et 'qualitatem' difficiliorem uolunt, quia facilius quam caeterae in omnes uidetur incurrere; ut puta in usia inuenitur, cum dicimus 'homo grammaticus'; in quanto 'alba' ucl 'nigra epiphania'; in ad-aliquid 'prudens pater', 'optimus filius'; in facere 'dure saltat'; in pati 'fert fortiter uulnera'; in loco 'obscurus locus'; in tempore 'calidus mensis' aut 'frigidus'; in iaceresupinus iacetʼ; in habere ʻdecenter armatusʼ. Erit igitur non parvae prudentiae qualitatem cum ceteris paene confusam mentis vivacitate se
Abbreviated transcription (Latin):
tentum sui sangunus copiam in extĩoreᷤ
partes corporis fundit. eoq fit. ut pudore m¬
nuo rubescamus. Pallor quoq sumili aie
passione consistit. cum ꝑcussa metu nunio
ad cordis ult̾iora confugit. cam q sangs
insequitur adeo ut deẜtum sangnine qd̾
ẽ ni conspc̃u. corp albescat. Hec amme ⁊¬
passio ita a ph̃is uera ẽẽ firmatur. ut ⁊̃ si
pallor uel rubor in corpore iugit ꝑseueret.
eas quales dicimr. ip̃e quoq qualita¬
tes passiue censentur. Sin uero ad bre¬
ue tempꝰ extitint ita ut cito discedant passi¬
ones cas pocius nominamus. Non enim
quis si ad tempꝰ iratus. aut crubuit. aut
incaluit. aut refrcit. mox ad statum natir
cudus. uł calidꝰ. uel frigidus appellari põt̃.
si ad tempꝰ aliquid passus sit. Erit igitur
init̾ passiuas qualitates ⁊ passiones ista
discretio. qd̃ passiones ad tempꝰ ecorte fa¬
cile commuitantur. Passiue nero qualita

Expanded text:
tentum sui, sanguinis copiam in exteriores tentum sui, sanguinis copiam in exteriores partes corporis fundit, eoque fit ut pudore nimio rubescamus. Pallor quoque simili animae passione constat, cum perculsa metu nimio ad cordis ulteriora confugit eamque sanguis insequitur adeo ut, desertum sanguine quod est in conspectu, corpus albescat. Haec animae passio ita a philosophis uera esse firmatur ut, etiamsi pallor uel rubor in corpore iugiter perseueret, eas quales dicimur, ipsae quoque qualitates passiuae censentur; sin uero ad bue tempus exstiterint ita ut cito discedant, 'passiones' eas potius nominamus. Non enim quis si ad tempus iratus est aut erubuit aut incaluit aut refrixit, mox ad statum naturae cundus' uel 'calidus' uel 'frigidus' appellari potest, si ad tempus aliquid passus sit. Cap. 122. Erit igitur inter passiuas qualitates et passiones ista discretio quod passiones ad tempus exortae facile commutantur, passiuae uero qualita
Abbreviated transcription (Latin):
pone corporis ħ facilius nupleturi. Sulr
⁊ salubres ⁊ inbecilles dicimus aut facile.
aut nõ facile recipiunt egritudinem. Eod̃
m̃õ namiq ⁊ in hus potentia naturalis adu̾¬
titur que eos facit quił langorib ocebrius
sb̾iacere uel retine̾ ꝑpetuam sospitatem. Du¬
rum quoq ⁊ molle cum d̾r. ostendit potenti¬
am naturalem. durum siquid̃ qd̾ firmitute
nature corruptõm sui ñ facile adnuttat.
Molle uero. in quo ẽ natura laxior. nec ad
contraria repellenda sufficiens. Tercuum
qd faciunt passionem. Mel nanq ut dul¬
cesit. ñ adulcedine aliquid passum ẽ. sed
dulcem gustantib efficit passionem.
Passiue aut̃ qualitates rectius dñr asbe¬
do ⁊ ingredo. ⁊ eorum media .i. rubor ⁊ pal¬
lor. Hec enim nõ nisi uel amme uel cor¬
poris passione nascuntur. Ut enim nig̃
scat aliquis corporis passio ẽ ut pallescat
uel rubescat amme. que cum turpitudi¬
ins uẽcundiam ferre nõ quiu̾it. qiͣ ad ob¬

Expanded text:
positione corporis haec facilius impleturi. Similiter positione corporis haec facilius impleturi. Similiter et salubrcs et imbecilles dicimus qui aut facile aut non facile recipiunt aegritudinem. Eodem modo namque et in his potentia naturalis aduertitur quae eos facit uel languori crebrius subiacere uel retinerum quoque et molle cum dicitur, ostendit potentiam naturalem. Durum siquidem est, quod firmitate naturae corruptionem sui non facile admittat; molle vero, in quo est natura laxior, nec ad contraria repellenda sufficiens. Tertium quod faciunt passionem. Mel namque ut dulce sit, non a dulcedine aliquid passum est, sed dulcem gustantibus efficit passionem. Passivae autem qualitates rectius dicuntur, albedo et nigredo, et horum media, id est rubor et pallor: haec enim nonnisi animae vel corporis pescat aliquis, corporis passio est, ut pallescat uel rubescat, animae guae, cum turpitudinis uerecundiam ferre non quiuerit, quasi ad ob