comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiuenem ñ crescet: nec aliqͣndo
iuiuenis senescet. Nonerit ibi se¬
nectus: nec senectutis defitus
Nemini conferet ibi timor palls¬
rem. uł iraruborem: nec labor su¬
dorem. nec infirmitas dolorem.
Nec mirum sihi qui cum in com¬
mutabili conditore ꝑmanent:
formam incorrupte ꝑfectionis se
ꝑhabent

Expanded text:
juvenem non crescet, nec aliquis juvenem non crescet, nec aliquis juvenis senescet. Non erit ibi senectus, nec senectutis defectus. Nemini conferet ibi timor pallorem, vel ira ruborem, nec labor sudorem, nec infirmitas dolorem. Nec mirum si ii, qui cum incommutabili Conditore permanent, formam incorruptae perfectionis semper habent
Abbreviated transcription (Latin):
dormies &e requiesces. Inpace in
idipsum dormit & reqiuescit. qui
ñquam aquiete m̃tis recedit. S
quia in hoc scl̃o ñ potest hoc fieri:
id̾̃o his qui incelesti ierłm maneis.
potĩt assignari. Ibi enim ẽ. pax
et̾na. ab et̃ño patre. Hec ẽ. ierłm¬
participatio eius inidipsum. sci¬
re debemus quod ista que nc̃ agi¬
t᷑ ierł̾m. continet indiscretos po¬
płos: illa recipit sine dubitatione
ꝑfectos. Ista contrarietatibꝰ quatit᷑
illa iugi securitate letatur. Ista plo¬
na est lacrimis penitentium: illa
nescia lacrimarum. Participatio
eiꝰ in idipsum eẽ dr̃. quia quim
illa ꝑfecta beatitudine participãt.
numquam sue rectitudinis statũ
mutant: & in deo quudem ipse ẽ.
ce anni eius ñ deficient: incõmu¬
tabili stabilitate semꝑ manent.
Nec sp̃c ibi in malo. carniconsenti¬
et: nec inbono caro spũi contͣdicet.
Necerit ibi diminutio uł augm̃tũ
corꝑis. seufinis etatis. Puer ibi in

Expanded text:
dormies, et requiesces . In pace in dormies, et requiesces . In pace in idipsum dormit, et requiescit, qui nunquam a quiete mentis recedit. Sed quia in hoc saeculo non potest hoc fieri, ideo iis, qui in coelesti Hierusalem manent, poterit assignari. Ibi enim est pax aeterna ab aeterno Patre. Haec est Hierparticipatio ejus in idipsum . Scire debemus quod ista, quae nunc agitur Hierusalem, continet indiscretos populos, illa recipit sine dubitatione perfectos. Ista contrarietatibus, illa jugi securitate laetatur. Illa plena est lacrymis poenitentium, illa nescia lacrymarum. Participatio ejus in idipsum esse dicitur, quia qui illa perfecta beatitudine participant, nunquam suae rectitudinis statum mutant, et cum Deo, qui idem ipso est, et anni ejus non deficient , incommutabili stabilitate semper manent. Nec spiritus ibi in malo carni consentiet, nec in bono caro spiritui contradicet. Nec erit ibi diminutio vel augmentum corporis, seu finis aetatis. Puer ibi in
Abbreviated transcription (Latin):
tociens diximus. ierłm uisio
pacis int̾pretatur. Oulti tamen
pacem uident: qui ad eam ꝑue¬
nire ñ ualent. Inquire inquit pa
cem: & ꝑsequere eam. Amissam
quere: fugientem sequere. Quere
eam in hoc scl̃o. sequere eã infut᷑o.
& nisieam inp̃senti quesieris: in
futuro ꝓculdubio ñ habebis. Si
queris quomodo pacẽ sequi debeaᷤ.¬
audi eum qui ad celos ascendit
pacem discipłis reliquit dicens:¬
pacem meam do uobis. pacem re¬
linquo uobis: ñ quam mundus
dat: egodo uobis. Audis si atten¬
dis ẽẽ duo gñra pacis: unam quã
dat xp̃c. alteram quãdat mundꝰ.
Pax mundi est ut adeo recedas: &
diabolo consentias. Pax uͦ xp̃iest
ut expellas diabolum: ce diligas de¬
tu mundo placeas: &e sic satiatꝰ. ter¬
renis uoluptatibꝰ. inferm cruciati¬
b in et̾num succumbas. Pax xp̃iẽ.
ut adu̾sa mundi usq ad mortem
patienter toleres: ce sic post mor¬
tem. future uite felicitatẽ securꝰ
expectes. Hic inpace in id ipsum

Expanded text:
toties diximus, Hierusalem visio pacis interpretatur. Pacem tamen multi vident, qui ad eam pervenire non valent. Inquire pacem, inquit, et persequere eam . Amissam quaere, fugientem sequere. Quaere eam in saeculo, sequere eam in futuro. Et nisi eam in praesenti quaesieris, in futuro procul dubio non habebis. Si quaeras quomodo modo pacem sequi debeasaudi Jesum, qui ad coelos ascendens, pacem discipulis reliquit, ut ePacem meam do vobis, pacem relinquo vobis. Non quomodo mundus dat, ego do vobis . Audis si attendis esse duo genera pacis. Unam quam dat Christus, alteram quam dat mundus. Pax mundi est, ut a Deo recedas, et diabolo consentias. Pax vero Christi est, ut expellas diabolum, et diligas De et tu mundo placeas, ut sic satiatus terrenis voluptatibus, inferni cruciatibus in aeternum succumbas. Pax Christi est, ut adversa mundi usque ad mortem patienter toleres, ut sic post mortem futurae vitae felicitatem securius exspectes. Hic in pace in idipsum
Abbreviated transcription (Latin):
am sesac rex egipti.i. uoluptas scłi
dissipare ñ cessat. Scutauͭ auceasus
sacre sccipture ũba. Scuta sunt: ql
uere ficli firmitatem defenduns.
Aurea sunt: qr expuritate ꝓcedũt.
Que scuta inquit salomon feceras
quia quietꝰ ammus cont beceticos
inpace u̾ba defensionis parat. pro
quibꝰ rex roboam scuta erea fecit.
scuta ereasunt scł̃aria u̾ba. Scuta
sunt: quia multociens ũtati resi¬
stunt. fiuint ex ere .i. ex sonora matĩa
scłaris eloquentie. Es eni in qnͣdo
tangitur ꝓculauditur quia ĩpe¬
tuosus animus cum manu repre¬
hensionis tangitur: ad lites ce iur¬
gia ꝓuocatur. Aurum uͦ dũ tangit᷑
non clamosa sonoritate stridet:s
etiam fortĩt ꝑcussum silet similit̃
animus pacificus: etiam comutio
tactus. conuitium patitur tacitꝰ.
Et uniu̾sa inquit dicipuit. uniũsa
sesacrex egipti diripuit: qr uoluptaᷤ

Expanded text:
am Sesac rex Aegypti, id est voluptas saeculi, am Sesac rex Aegypti, id est voluptas saeculi, dissipare non cessat; scuta vero aurea sunt sacrae Scripturae verba. Scuta sunt, quia verae fidei firmitatem defendunt; aurea, quia ex puritate procedunt. Quae scuta, inquit, Salomon fecerat, quia quietus animus contra haereticos in pace verba defensionis parat. Pro quibus rex Roboam scuta aerea fecit. Scuta aerea, sunt saecularia verba. Scuta sunt, quia multoties veritati resistunt; fiunt ex aere, id est, ex sonora materia saecularis eloquentiae. Aes enim quando tangitur, procul auditur, quia impetuosus animus cum manu reprehensionis tangitur, ad lites et jurgia provocatur. Aurum vero, dum tangitur, non clamosa vocis sonoritate stridet, sed etiam fortiter percussum silet. Similiter animus pacificus etiam convicio tactus, convicium patitur tacitus. Et universa, inquit, diripuit . Universa Sesac rex Aegypti diripit, quia voluptas
Abbreviated transcription (Latin):
ppłs a roboam .i. ab impetuire uiden¬
tium dm̃ simplicitas recedit. Audis qd̃
post mortem salomonis roboam reg¬
nauit inierłm: quia impetꝰ iracun¬
diȩ illam que diu pacẽ tenuerat in¬
habitat m̃tem. In anno quinto reg¬
ni roboam ascendit sesac rex egipti
inierłm. & tulit thesauros domꝰ dnĩ
&e thesauros regios. & uinu̾sa diripu¬
it:ͥ &e scuta aureaque fecerat salomon
ꝓ quib fecit rex roboam scuta erea.
Sesac intecp̃tatur byssus cilicii.
Ciliciunrẽ uestis penitentium. hac
eminueste se induunt: qui peccata
plangere se nouerunt. Bissus uͭ est
genus pannisubtilitate &e mollicie¬
ualde delicati. Qui enimin domibꝰ
regum sunt: mollibꝰ uestiuntur. &
uoluptuosaquerunt. Decilitiog̾
byssum facunt: qui asꝑitatẽ uit
inuoluptatem u̾tunt. Tulit enimi
abstulit: quia sectetas dispensatioẽ
uoluptas dissoluit. Thesauros qͥs
salomon .i. pacificus animus forsi¬
tan congregauerat: regnante robo¬

Expanded text:
populus ab Roboam, id est, ab impetu irae, videnpopulus ab Roboam, id est, ab impetu irae, videntium Deum simplicitas recedit, Audis quod post mortem Salomonis Roboam regnavit in Hierusalem, quia impetus iracundiae illam, quae diu pacem tenuerat, inhabitat mentem. In anno quinto regni Roboam ascendit Sesac rex Aegypti in Hierusalem, et tulit thesauros domus Domini, et thesauros regios, et universa diripuit, et scuta aurea quae fecerat Salomon, pro quibus fecit rex Roboam scuta aerea . Sesac interpretatur byssus cilicii. Cilicium est vestis poenitentium. Hac enim veste se induunt, qui peccata plangere noverunt. Byssus vero est genus panni subtilitate et mollitie delicati. Qui enim in domibus regum sunt, mollibus vestiuntur, et voluptuosa quaerunt . De cilicio igitur byssum faciunt, qui asperitatem vitae in voluptatem vertunt. Tulit autem abstulit, quia discretas dispensationes voluptas dissolvit. Thesauros quos Salomon, id est pacificus animus, forsitan congregaverat, regnante Robo
Abbreviated transcription (Latin):
roboamfilius eius ad regnum ꝓmo¬
uetur. Congregatur etiã om̃is ppls ĩ
sichem: ut constituant eum regem.
Salomon pacificꝰ: roboam latitudo
ppłi. uł impetus populi interp̃tatur.
Tẽ enim salomon .i. pax inanimo
cuius libet hominiᷤ morit᷑. dũ inqͣli¬
bet m̃te impetus iracundie ut reg¬
nare debeat. radicatur. Congregat᷑
etiam om̃is isrł insichem: ut incli-¬
net humerum ad laborem. Conq̃rit᷑
quod ei grauissimum iugũ ĩponat᷑
s roboam usq ad t̾cium diẽ induciaᷤᷤ
postulat: ut interimn de p̾dictis
consilium sumat. S impetus ire qͥ
numquam maturo consilio nouit
consentire. iuuenile consilium se¬
quitur: quia iuuentutis impetus.
leuitatem ꝑ om̃ia comitat᷑. Tercia
die popłs ad roboam redut: s ppło
roboam dura respondit. Pat̃ nĩs
inquit cicidit uos flagellis: egoce¬
dam uos scorpiombꝰ. Audit popłs
quod antea metuebat. scilicet ne
impetus iracundie usq ad crudelita¬
tem ꝓcedat: & ideo fugiens qd̃ metuit

Expanded text:
Roboam filius ejus ad regnum promovetur. Congregatur etiam omnis Israel in Sichem, ut constituat eum regem. Salomon pacificus, Roboam latitudo populi, vel impetus populi interpretatur. Tunc enim Salomon, id est, pax in animo cujuslibet hominis moritur, dum in qualibet mente impetus iracundiae, ut regnare debeat, radicatur. Congregatur etiam omnis Israel in Sichem, ut inclinet humerum ad laborem. Conqueritur quod ei gravissimum jugum imponitur. Sed Roboam usque ad tertium diem inducias postulat, ut interim de praedictis consilium sumat. Sed impetus irae, qui nunquam maturo consilio novit consentire, juvenile consilium sequitur, quia juvenilis impetus levitatem per omnia comitatur. Tertia die populus ad Roboam rediit, sed populo Roboam dura respondit. Pater meus, inquit, cecidit vos flagellis, ego caedam vos scorpionibus . Audit populus quod antea metuebat, sed ne impetus iracundiae usque ad crudelitatem procedat, ideo fugiens quod metuit
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ om̃is multitudo isił: &e locutist̃
ad roboam dicentes. Pater tuus du¬
rissimumiugum imposuit nob̾: tu
itaq nc̃ imminue paululum de
imꝑio patris tui durissimo: & de ui¬
go grauissimo quod imposuit no¬
bis releua nos. & seruiemus tibi.
Qui ait eis. Ite usq ad t̾cium diemx:
ce reũtimini adme. Iniit itaq confi¬
lium cum senioribꝰ. Quidixerunt
ei. Si obedieris popło huic. locutꝰ¬
q fueris ad eos u̾ba lenia: erunt
tibi serui cunctis diebꝰ. Qui dereli¬
quit consilium senum. &e adhi-¬
buit iuuenes quicum eo nutriti
fuerant: &e dixerunt eluiuenes.
Sic loqueris popło huic. Pat̃ m̃s
aggrauauit iugum ur̃m: ego aut̃
addam uigo ur̃o. Uidens autẽ po¬
pulus qd̃ noluisset eos audire rex:

Expanded text:
ergo omnis multitudo Israel, et locuti sunt ergo omnis multitudo Israel, et locuti sunt ad Roboam, dicentes: Pater tuus durissimum jugum imposuit nobis. Tu itaque nunc imminue paululum de imperio patris tui durissimo, et de jugo gravissimo, quod imposuit nobis, releva nos, et serviemus tibi. Qui ait eis: Ite usque ad tertium diem, et revertimini ad me. Iniit itaque consilium cum senioribus. Qui dixerunt ei: Si obedieris hodie populo huic, locutusque fueris ad eos verba lenia, erunt tibi servi cunctis diebus. Qui dereliquit consilium senum, et adhibuit juvenes, qui cum eo nutriti fuerant, et dixerunt ei juvenes: Sic loqueris populo huic. Pater meus aggravavit jugum vestrum, ego autem addam jugo vestro. Videns autem populus quia noluis
Abbreviated transcription (Latin):
equa ce asino. nascitur: unde hoc
amimal ex uelocitate equi ce tardi¬
tate asini. naturalit̃ temꝑat᷑: ⁊ iõ ꝑmy
lã intelligimꝰ temꝑantiam. Super
mulam sedens salomoningion du¬
citur: quia necesse ẽ. ut qui ad luctã
regiminis trahitur. ꝑtemꝑantiam
moderetur. Utinam tales eeñe qͥ
ineccłia pͥmatum tenent. ut ingios
luctantes contra uicia laborarent:
ad compassionem uͦ fr̃m̃ unctioleo
sc̃isp̃ẽ extendi possent: ut int̾ sadoch
e nachan medii incederent. & sic ex
una parte iusticiã. exalia uͦ miscd̃iã
luaberent:sederent suꝑ mulã regis.
ut iomnib tenerent modũ tẽpe¬
lantie ce discretionis. Roboam filiꝰ
blomonis. post mortem patris po¬
pulum ñ diuideret: si suꝑ mulam
quam dauid salomoni reliquit.
humilis sedisset. Si enim teneret
modum: ñ diuideret regnum. ue¬
nit autem roboam insichem: illuce¬
nun congregatꝰ fuerat omnis isrł ad
constituendum eum regem. Uenit

Expanded text:
equa et asino nascitur. Unde hoc equa et asino nascitur. Unde hoc animal ex velocitate equi, et tarditate asini naturaliter temperatur; et Deo per malum intelligimus temperantiam. Super mulam sedens Salomon in Gihon ducitur, quia necesse est ut qui ad luctam regiminis trahitur, per temperantiam moderetur. Utinam tales essent, qui in Ecclesia, primatum tenent, ut in Gihon luctantes contra vitia laborarent; ad compassionem vero fratrum uncti oleo sancti Spiritus extendi possent, ut inter Sadoc et Nathan medii incederent; et sic ex una parte justitiam, ex alia vero misericordiam haberent, sederentque super mulam regis, ut in omnibus tenerent modum temperantiae et discretionis. Roboam filius Salomonis post mortem patris populum non divideret, si super mulam, quam David Salomoni reliquit, humilis sedisset. Si enim teneret modum, non divideret regnum. Venit autem Roboam in Sichem. Illuc enim congregatus fuerat omnis Israel ad constituendum eum regem. Venit
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ sibup̃i etiã ĩ pace dñetur: ũ
motus carnis. &e turbas multipli¬
cium cogitationum. Salomonũ
ungitur nisi quando ad culmen
p̃lationis sublimatur. honores in¬
quit mutant mores. Tc̃ eminsab
indiget: quia locus p̾lations ait
ux aut numquam elations ta¬
more caret. Necesse ẽ gͥ ut salo¬
mon ungatur. ne pelus siccatũ
s regentis animus humilitaus
oleo molliatur. Salomonineg
ungitur: quando pacificus aus
Locus scĩ sp̃c: animus humils. ¶
quietus. Pellis ꝑuncta absꝙlaai
patitur: ut in longum uł iuaũ
aliquotiens ꝑungatur. Unxerunt
inquit salomonem: sadoch sac̾dos
& nathan ꝓph̃a. Sadoch & nathan
salomoneminregem ungunt. qͣndo
iusticia ce miscd̃ia animũ cuiuslibet
potentis modestum reddunt. ut ex¬
tendi ualeat ꝑ dispensationem: ne
ipse idem ꝑiram rumpat᷑. uł alioᷤ
a seipso separet. ꝑminiam crudeli¬
tatis oppressionem. Et imposuer̃t
eum suꝑ mulam regis. Mula ex

Expanded text:
imus sibi ipsi etiam in pace dominetur, ut imus sibi ipsi etiam in pace dominetur, ut motus carnis, et turbas multiplicium cogitationum. Salomon non ungitur, nisi quando ad culmen praelationis sublimatur. Honores, inquit, mutant mores. Tunc enim Saindiget, quia locus praelationis aut vix aut nunquam elationis tumore caret. Necesse est igitur ut Salomon ungatur, ne pellis sicca rused regentis animus humilitatis oleo molliatur. Salomon in regem ungitur, quando pacificus animlocus sancti Spiritus, animus humilis et quietus. Pellis peruncta absque laesione patitur, ut in longum vel in altum aliquoties perungatur. Unxerunt, inquit, Salomonem Sadoc sacerdos, et Nathan propheta. Sadoc et Nathan Salomonem in regem ungunt, quando justitia et misericordia animum cujuslibet potentis modestum reddunt, ut extendi valeat per dispensationem, ne ipse vel per iram rumpatur, vel alios a seipso separet per nimiam crudelitatis oppressionem. Et imposuerunt eum super mulam regis. Mula ex
Abbreviated transcription (Latin):
uelibet fidelis anima ieru uii.¬
salem dicitur que contenłtis
secularibꝰ curis. meditando celestia
contemplatur. Hec autẽ ciuitas ha-¬
bundat multitudine ciuium: i. sim
plicium cogitationũ copia. &e ha¬
bundantia uirtutum. Sunt etiam
in hac ciuitate uiri robustissimi:
uiriles scilicet affectus animi. Prin¬
cipatum uro huius ciuitatis. ob-¬
tinuisse dicitur dauid manufor¬
tis. Uirtutem siquidem bomoꝑiꝰ᷑
imitari solet multotiens habun¬
dantia uere pacis. Inde ẽ. quod
post cdauid salomon in ierłin re¬
gnum obtinet: quia animꝰ qͥ bo¬
nis oꝑibꝰ abundat. in pace manẽ
solet. Uiuente autẽ dauid salo moi
in regem ungitur: quia uigente
boni oꝑis affectuanimus quieti¬
menti dominatur. unxerunt in¬
quit salomonem.sadoch sacerdos
ce nathan ꝓpha regemingion. Sa¬
doch iustus. nathan donans. salo¬
mon pacificus: gion. lucta inte ꝙp̃¬
tatur. Ingion salomonĩ regẽ uig̃
qͥa cũ magna difficultate agit᷑ ut en¬

Expanded text:
elibet fidelis anima Hierusalem dicitur, quae contemptis saecularibus curis meditando coelestia contemplatur. Haec autem civitas abundat multitudine civium, id est, simplicium cogitationum copia, et abundantia virtutum. Sunt etiam in hac civitate viri robustissimi, viriles scilicet affectus animi. Principatum hujus civitatis obtinuisse dicitur David manu fortis. Virtutem siquidem boni operis imitari solet multoties abundantia verae pacis. Inde est, quod post David Salomon in Hierusalem regnum obtinet , quia animus, qui bonis operibus abundat, in pace manere solet. Vivente autem David, Salomon in regem ungitur, quia vigente boni operis affectu, animus quietamentis dominatur, Unxerunt, inquit, Salomonem Sadoc sacerdos, et Nathan propheta regem in Gihon . Sadoc, justus; Nathan, donans; Salomon, pacificus, Gihon, lucta interpretatur. In Gihon Salomon in regem ungitur, quia cum magna difficultate agitur, ut an
Abbreviated transcription (Latin):
dñs in manius inunici muros tur¬
rium eius. Muriturriũ st̃: hii qui
sublimitate uite alios p̃cellunt. St̃
etiam muri turriũ. que suꝑeminent
alias uirtutes. discrete circũspecti¬
ones iuitutum. In manꝰ gͦ inimici
muri turrium traduntur: cũ uel
doctores eccl̃ie hereticis. uł summe
uirtutes anime uiciis subiciuntur.
Cum hoc gͦ agitur: absq muro ie¬
rłm in habitat᷑. Uñ dicit᷑. Absq mu
rohabitabitur ierłm. Muris autem
ierłm incolumis stare dicit᷑. dũdu¬
ne scͥpture u̾bis eccł̃ia nullo contradi-¬
cente munit᷑. Stant etiã muri tur¬
riumdum uita ce moribꝰ comm̃dat᷑
doctrina p̾latorum. De portis ieru-¬
. De portisieru

Expanded text:
Dominus in manus inimici muros turDominus in manus inimici muros turrium ejus . Muri turrium sunt ii, qui in sublimitate vitae alios praecellunt. Sunt etiam muri turrium, quae supereminent alias virtutes, discretae circumspectiones virtutum. In manus ergo inimici muri turrium traduntur, cum vel doctores Ecclesiae haereticis, vel summae virtutes animae vitiis subjiciuntur. Cum hoc ergo agitur, absque muro Hierusalem inhabitatur. Unde dicitur: Absque muro inhabitabitur Hierusalem . Murus autem Hierusalem incolumis stare dicitur, dum divinae Scripturae verbis Ecclesia, nullo contradicente, munitur. Stant etiam muri turrium, dum vita et moribus commendatur doctrina praelatorum. CAP. IX. De portis Hieru
Abbreviated transcription (Latin):
ad dominũ: suꝑ muros filie syon.
Glamauit coreorum. Quorum: He¬
reticorum. Murus uͦ filie syon sunt:
quiu̾itatem fidei defendunt. Suꝑ
muros heretici clamant: qui se
tholice fidei doctores dicant. Suꝑ
muros clamant: quia suꝑiores
ad dominum ñ contritione cordiꝰ:
s crudelitate iniquitatis. Super
muros heretici sunt. dũ p̃ualent &
anime carnales affectꝰ possumꝰ intel¬
ligere: ꝑ cor hostium. delectationem
carnalium: ꝑ murũ ordinẽ uirtutũ.
Cor gͥ eorum addm clamat: quia de¬
lectatio carnis adhoc laborat ut or-¬
dinem uircutũ int̾rumpat. Hunc
dñs dissipare murũ filie syon. Murũ
filie syon dominꝰ dissipare cogitat. ꝙͣ¬
diu peccantium culpas ꝑ patientiam
portat. Cogitat & destruit. dũ eos
quos patient̃ expectauerat punien¬
dos hostibꝰ relinquit. Nec tantũ mu¬
ros ciuitatis destruit: s etiã muros
turrium in manꝰ iniicoꝵ tradit.
Unde p̾dictꝰ ꝓpħa. Tradidit inquit

Expanded text:
ad Dominum super muros filiae Sion. ad Dominum super muros filiae Sion. Clamavit cor eorum . Quorum? haereticorum. Murus vero filiae Sion sunt qui veritatem fidei defendunt. Super muros haeretici clamant, qui se tholicae fidei doctores dicunt. Super muros clamant, quia superioread Dominum non in contritione cordis, sed crudelitate iniquitatis. Super muros haeretici sunt, dum praevalent et animae carnales affectus possumus intelligere; per cor hostium, delectationem carnalium; per murum, ordinem virtutum. Cor igitur ad Dominum clamat, quia delectatio carnis ad hoc laborat, ut ordinem virtutum interrumpat. Hunc Dominus dissipare murum filiae Sion . Murum filiae Sion Dominus dissipare cogitat, quandiu peccantium culpas per patientiam portat. Cogitat et destruit, dum eos, quos patienter exspectaverat, puniendos hostibus relinquit. Nec tantum muros civitatis destruit, sed etiam muros turrium in manus inimicorum tradit. Unde praedictus propheta: Tradidit, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
mistica. id est eccłia dicitur hr̃e
diuine scͥpture murum: ꝑ quẽ repel¬
lat subtiles insidias. & aꝑtos assultꝰ
hereticorum. Suꝑ muros tuos ierłm
constitui custodes: ñcessabunt die
aenocte laudare nom̃ domini. Cu¬
sudes murorum sunt doctores scrip¬
suarum: qui muros custodiunt.
qua diuine legiuigilantes intend̃t.
uocant iħc dicitur. Iħc autenisal¬
uator interp̾tatur. Qui enim nom̃
saluatoris inuocant:hii sunt qui
desiderant. ut om̃s homines salui
fiant. Moraliter autem murꝰ anime
fidelis. est structura bone oꝑationis.
Custodes murorum sollers custodia
circumspectionum: que in nocte
negligentie ꝑ ꝓuidentiam iugilãt
indie uͦ discretionis munitiones
parant. Nom̃ domini laudare ñ
cessant: quia ꝓsalute anime assi¬
duis desideriis addm̃ clamant.
Glamant ciues:clamant ce hostes.
Longe tam̃ diũsus est clamor ho¬
stium: aclamore ciuium. Clamãt
enu catholici: clamant ce heretici.
Glamauit inquit ieremias coreoꝵ

Expanded text:
mystica, id est Ecclesia, dicitur habere divinae Scripturae murum per quem repellat subtiles insidias, et apertos insultus haereticorum. Super muros tuos Hierusalem constitui custodes; non cessabunt die ac nocte laudare nomen Domini . Custodes murorum sunt doctores Scripturarum. Qui muros custodiunt, quia divinae legi vigilantes intendunt. vocant, dicitur Jesus. Jesus autem salvator interpretatur. Qui enim nomen Salvatoris invocant, hi sunt, qui desiderant ut omnes homines salvi fiant. Moraliter autem murus animae fidelis, est structura bonae operationis; custodes murorum, solers custodia circumspectionum. Quae in nocte negligentiae per providentiam vigilant, in die vero discretionis munitiones parant. Nomen Domini laudare non cessant, quia pro salute animae assiduis desideriis ad Deum clamant. Clamant cives, clamant et hostes. Longe tamen diversus est clamor hostium a clamore civium. Clamant enim Catholici, clamant et haeretici. Clamavit, inquit Jeremias, cor eorum
Abbreviated transcription (Latin):
pascendꝰ tribua tur. Ecce qui aduo¬
cem ancille priꝰ xp̃m negauerat.
ñc fr̃s confirmat: ce qui mulieriᷤ
ũba tolerare ñ potuit. ꝓ dño cruc̃ẽ
portare ñ renuit. Sunt gͥ ciies ieru¬
salem: qui defendunt ecclie pacẽ.
Inhac ciuitate dauid rex fuisse le¬
gitur: que tc̃ temporis int̾ ceteras
urbes sublimior habebat᷑. Inhacgͥ
tenuit: qui mortẽ moriens

Expanded text:
pascendus tribuatur. Ecce qui ad vopascendus tribuatur. Ecce qui ad vocem ancillae prius Christum negaverat, nunc fratres confirmat; et qui mulieris verba tolerare non potuit, pro Domino crucem portare non renuit. Sunt igitur cives Hierusalem, qui defendunt Ecclesiae pacem. In hac civitate, David rex fuisse legitur, quae tunc temporis inter caeteras urbes sublimior habebatur . David tenuit, qui mortem moriens
Abbreviated transcription (Latin):
inpletur quod dicit᷑ sequere me.
Imitatur enim petrus xp̃m ꝑmor¬
tem consimilẽ .i. ꝑ crucis passionẽ.
Simon non tantũ petrus:s etiam
cephas est appellatꝰ. Cephas ut qui¬
dam uolunt: caput int̃p̃tat᷑. Unde¬
ce acephali: sine capite solent appel¬
lari. Simon uͦ: obediens interp̃tat᷑.
Sicut enim membra subiacent
capiti: sic ce p̃latis debent obedire
subiecti. P etrus uͦinterp̃tatur ag¬
noscens. Dissolutionem petricog¬
noscius: si eius trinam negatio¬
nem diligentius attendamꝰ. Si uͦ
attendimus petri recordationem:
scire potĩmus negationis agnitio¬
nem. Recordatus enimpetrus u̾bi
quod dixerat dñs. priusquamgaliꝰ
cantet ter me negabis: exiuit fo¬
ras. & fleuit amare. lerpetrus xp̃m
negasse dicitur: ce ne desꝑet ter
interrogatur. Amas. amas. amas :
amo. amo.amo: Pasce. pasce. pasce.
Amas patrem: amas filium:amas
ore. oꝑe. Pasce. pasce. pasce:Uita.
doctrina exemplo. Ecce quomodo

Expanded text:
impletur quod dicitur: Sequere me . impletur quod dicitur: Sequere me . Imitatur enim Petrus Christum per mortem consimilem, id est, per crucis passionem. Simon, non tantum Petrus, sed etiam Cephas appelatur. Cephas, ut quidam volunt, caput interpretatur. Unde acephali, sine capite solent appellari. Simon vero obediens interpretatur. Sicut enim membra subjacent capiti, sic et praelatis debent obedire subjecti. Petrus vero interpretatur agnoscens. Dissolutionem Petri cognoscimus, si ejus trinam negationem diligentius attendamus. Si vero attendimus Petri recordationem, scire poterimus negationis agnitionem. Recordatus enim Petrus verbi, quod dixerat Dominus: Priusquam gallus cantet, ter me negabis, exivit foras, et flevit amare . Ter Petrus Christum negasse dicitur, et ne desperet, terinterrogatur. Amas, amas, amas? Amo, amo, amo. Pasce, pasce, pasce. Amas Patrem, amas Filium, amas ore et opere. Pasce, pasce, pasce, vita, doctrina et exemplo . Ecce quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
nimietłm designat eccl̃ie passa
subinterp̃tatione siquid̃e huiꝰ
nominis: intelligere solemus ui-¬
sionem pacis. Habet autem ciuitaᷤ
ista plures inimicos. multos scilicet
diu̾si genĩs hereticos: qui ñ tantũ
eccl̃ie pacẽ suis incursionibꝰ tur¬
bant: s etiam totis uribꝰ conant᷑.
ut eam abstatu sue rectitudins
subu̾tant. Sunt &e huius craatatiꝰ
ciues ce amici quilibet iuricatho¬
lici. qui ñ solum bereticis u̾bo con-¬
tradicunt: s etiam usq ad sangui¬
nemcertantes. eis resistere ñ desi¬
stunt. Multismodis arrius. hebion.
cem sius assertionibꝰ subũtere sunt
occurteit̃ eis infaciem ut defende¬
unt eccłie pacẽ. Usq ad sangui¬
ñe stephanus certasse legitur: qͥ
lioma nr̃a interptat᷑. Normam
siqudem iusticie stephanus nobis
pposuit: qui pͥmꝰ mori ꝓ dño ñ du¬
osauit. Mortem enim qũa saluator
ꝑ onĩbꝰ dignatus ẽ. pati: hanc ille
piius redlidit saluatori. Lapidat᷑
phanus erucifigitur petrus: &

Expanded text:
em designat Ecclesiae pacem. Sub interpretatione siquidem hujus nominis intelligere solemus visionem pacis. Habet autem civitas ista plures inimicos, multos scilicet diversi generis haereticos, qui non tantum Ecclesiae pacem suis incursionibus turbant, sed etiam totis viribus conantur, ut eam a statu suae rectitudinis subvertant. Sunt et hujus civitatis cives et amici, quilibet viri catholici, qui non solum haereticis verbo contradicunt, sed etiam usque ad sanguinem certantes, eis resistere non desistunt. Multis modis Arius, Hebion, siae suis assertionibus subvertere sunt occurrerunt eis in faciem, ut defenderent Ecclesiae pacem. Usque ad sanguinem Stephanus certasse legitur, qui norma nostra interpretatur. Normam siquidem justitiae Stephanus nobis proposuit, qui primus mori pro Domino non dubitavit. Mortem enim, quam Salvator pro omnibus dignatus est pati, hanc ille primus reddidit Salvatori. Lapidatur Stephanus, crucifigitur Petrus, et
Abbreviated transcription (Latin):
ramoꝵ. Moralit̾ gͥ mare mundũ.
nauis huius scł̃i uitam. naufra-¬
gium nauis uite ꝑiculũ. egressi¬
o de mari. renuntiationẽ mundi.
insula que mari suꝑeminet por
illos qui ũbo p̾dicatioĩs frigidos
ac pigros frs̃ & ex undis munda¬
ne tempestatis abstractos. exci¬
tant ad amorem xp̃i sarm̃ta ex¬
hortationis u̾ba. ignis caritatẽ
ritalis impedire nitit᷑ detractioĩs
morsus inferendo. &e inuidie uirꝰ
infundendo. Hanc iuꝑam frat̾ ex¬
horresco: & ne uirus detractionis
Placet quoq opusculi huiꝰ spa¬
cium in quatuor libellos rele¬
uandementis gr̃ascindi. quia ut ait
beatus augustinus ita libri t̾mino re-

Expanded text:
ramorum. » Moraliter igitur mare, mundum, ramorum. » Moraliter igitur mare, mundum, navis hujus saeculi vitam, naufragium vitae periculum, egressio de mari renuntiationem mundi, insula quae mari supereminet portillos verbo praedicationis frigidos ac pigros fratres, et ex undis mundanae tempestatis abstractos excitat ad amorem Christi. Sarmenta exhortationis sunt verba, ignis charitatem ritualis impedire nititur, detractionis morsus inferendo, et invidiae virus infundendo. Hanc viperam, frater, exhorresco, et ne virus detractionis Placet quoque opusculi hujus spatium in quatuor libellos relevandae mentis gratia scindi, quia, ut ait beatus Augustinus: « Ita libri termino re
Abbreviated transcription (Latin):
ogasti nos frat̃ amantissime
quatinꝰ aliqua remedia tẽ¬
ptationũ uidlc spiritalis delectati¬
onis fercula: frĩbꝰ nob̾cũ commoras¬
tibꝰ quererẽ ac ꝓpinarẽ. Quesiui fẽ¬
c&e inueni. Insolitudine ce enĩ uetis
testam̃ti. pauculas radices saluti¬
feras repꝑi: ex t̾ra uͦ euangłii bene
culta quosd̾a fructꝰ boni saporis
attuli: ex libris aũ expositorum &
alioꝵ quorumdã sapientum quasi
exagricolarum ortis quosdã flores
collegi. ut in unum congesta locũ.
suauem reddant odorem. Ex radi¬
cibꝰ itaq idest ex sententiis uetĩs te¬
stam̃ti aliquod remediũ sanitatis.
diũsis expositionũfioribꝰ meditando
delectent᷑. Sic paulus apłs apio mi¬
litenam insulam egressus de mari.
collegit multitudinẽ sarm̃torũ:
ut sociis quisecum de maris ꝑi¬
cło euaserant ignem ꝓpt̾ frigus
que libet exhortationum: q̃ ad
accendendam caritatem ualen¬
tia. integritate decerpta scͥptu¬
rarũ. quasi frondibꝰ sunt excisa

Expanded text:
ogasti nos, frater amantissime, quatenus aliqua remedia tentationum, videlicet spiritualis delectationis fercula, fratribus vobiscum commorantibus quaererem ac propinarem. Quaesivi, frater, et inveni. In solitudine etenim Veteris Testamenti pauculas radices salutiferas reperi. Ex terra vero Evangelii bene culta, quosdam fructus boni saporis attuli. Ex libris autem expositorum et aliorum quorumdam sapientum, quasi ex agricolarum hortis, quosdam flores collegi, ut in unum congesta locum, suavem reddant odorem. Ex radicibus itaque, id est ex sententiis Veteris Testamenti, aliquod remedium sanitatis diversis expositionum floribus meditando delectentur. Sic Paulus apostolus, apud Miletam insulam egressus de mari, collegit multitudinem sarmentorum, ut sociis qui secum de maris periculo evaserant, ignem propter frigus quaelibet exhortationum, quae ad accendendam charitatem valentia, integritate decerpta Scripturarum, quasi frondibus, sunt excisa
Abbreviated transcription (Latin):
celestibꝰ sedere fecit. Cumgͦ homo
ad illud beatum silentium future be¬
atitudinis ꝑuenerit: quid petat
ultĩus ñ habebit. Tc̃ enimsilebit
iniquitas: abundabit caritas. nec
quicquã ibi deficiet. ubiunusqͥsq
omĩa habentem inse. habet. Tunc
enim erit d̃s. om̃ia in omnibus. Qd̃¬

Expanded text:
coelestibus sedere fecit. Cum ergo homo coelestibus sedere fecit. Cum ergo homo ad illud beatum silentium futurae beatitudinis pervenerit, quod petat ulterius non habebit. Tunc enim silebit iniquitas, abundabit charitas; nec quidquam ibi deficiet, ubi unusquisque omnia habentem in se habebit. Tunc enim erit Deus omnia in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾at: s om̃s tam iustos quã iniuis¬
stos mors secum trahebat adinfe¬
tos. Cumgͦ mors om̃s secum ad in¬
stias raꝑet. & peccatum om̃ispe re¬
mota ad summum ꝑueniret: tẽ oĩ¬
potens sermo exiliens de celo.are¬
galibꝰ sedib uenit̾. silentium rupit.
ostendit reũtendi uiam. ꝑ quã ipse
uenerat. scilicet patris obedientiã:
ut qui ꝑ inobedientiam auia u̾ita¬
us exorbitauerat ꝑ uiam obedien-
ue xp̃m sequens. salutem querat.
nt qd̃ docuit: quia durus debellator
limediam ext̾minii t̾ram ꝓsiliuit.¬
um tuoꝵ ego custodiui uias duras.
assuctionem siquid̃e carnis. ꝑ effu¬
nem sanguinis. debellauit dia¬
ilim: ecipuit genus humanum.
i lo inmediã ext̃minii terram.
ext̃minatur. Rex enĩ nr̃ õꝑatꝰ ẽ. sa¬
lutem in medio t̾ce. Rex erat & are¬
galibꝰ sedibꝰ uen̾at: & cumad celos
rediit. quos aseruitute diaboli lib̃a¬
uerat. ad conregnandũ sͥ secumin

Expanded text:
poterat, sed omnes tam justos quam injupoterat, sed omnes tam justos quam injustos mors secum trahebat ad infernum. Cum ergo mors omnes secum ad inferos raperet, et peccatum omni spe remota ad summum perveniret, tunc omnipotens sermo exsiliens de coelo a regalibus sedibus venit, silentium rupit, ostendit revertendi viam, per quam ipse venerat, scilicet Patris obedientiam. Ut qui per inobedientiam a via veritatis exorbitaverat, per viam obedientiae Christum sequens salutem quaerat: fecit quod docuit, quia durus debellator in mediam exterminii terram prosilivit.rum tuorum ego custodivi vias duras . Per afflictionem siquidem carnis, per effusionem sanguinis debellavit diabolum, eripuit genus humanum, et hoc in mediam exterminii terram. exterminatur. Rex enim noster operatus est salutem in medio terrae . Rex erat, et a regalibus sedibus venerat: et cum ad coelos rediit, quos a servitute diaboli liberaverat, ad conregnandum secum in
Abbreviated transcription (Latin):
tium fuit ab adam usq ad xp̃m. In¬
terim tam̃ lex subintrauit. q̃d̾a
ꝓmisit: s in ꝓmissione tandem
defecit. Id̃o homo considerans ꝑ
legem neminem uistificau posse.
siluit. Cumgͦ quietum silentilm
tenerẽt omia. uere om̃ia. qi e eaq̃
ante legem fuerant. ce eaq̃ sub legs̃
erant. Illa enim inpetitione despa¬
bant: ista in ꝓmissione defecetan.
Mirum ẽ. tam̃ quod hoc suentium
quietum fuisse dicitur. cum sub
dominio diaboli teneret᷑. ñ forsitali¬
quod aligiuis dicet. ille tẽ aliquam
quiete possidet. qui absq contcadl¬
ctione eamtenet. Quietũ siquidem
silentium ẽẽ dicit᷑. quod nulo ẜ¬
hibente possidẽtur. & norilus
cursu medium iter haberet. Nox .i.
percatũ adiabolocepit: ce descendeis
ad pͥmum hominem ꝑ singłos actu¬
alit̃ cucurrit. Medium inquit iter
hab̃et. Est enimiter sursum . ẽ. & iter
deorsum. Sursum ad celos: deorsũ
suum erat: de nemo ad celos ascend̾e

Expanded text:
tium fuit ab Adam usque ad Christum. Intium fuit ab Adam usque ad Christum. Interim tamen lex subintravit, quaedam promisit, sed in promissionem tandem defecit. Ideo homo considerans per legem neminem justificari posse, siluit. Cum ergo quietum silentium tenerent omnia, vere omnia, quia et ea quae ante legem fuerant, et quae sub lege erant. Illa enim in petitione desperabant, ista in promissione defecerant. Mirum est tamen quod hoc silentium quietum fuisse dicitur, cum sub dominio diaboli teneretur, nisi forsitan aliquis dicat, quod ille rem aliquam quiete possidet, qui absque contradictione eam tenet. Quietum siquidem silentium esse dicitur, quod nullo probibente possidetur. Et nox in suo cursu medium iter haberet. Nox, id est peccatum, a diabolo coepit, et descendens ad primum hominem, per singulos actualiter cucurrit. Medium, inquit, iter haberet. Est enim iter sursum, et est iter deorsum: sursum ad coelos, deorsum suum erat, et nemo ad coelos ascendere
Abbreviated transcription (Latin):
is alliciunt. & sicut lucifer qͣsi ful¬
gur decelo cecidit: sic asublimitate
siu ordinis unusquisq suꝑbe cadit.
Ira succensi tonantes ũbis. choru¬
scationum p̃mittentes minas.
a claustro quasi acelo recedunt.
&e alios secum trahunt. Cumsclaribꝰ
habitant. seipsos excusant: ad
hoc etiam laborant. ut sicut diabo¬
lus homines seducit: sic ce eos cũ
quibꝰ morantur. sua ꝑsuasione ꝑũ¬
sos reddant. O bedientiam quã
diabolus pͥmo homini p̃cepit ser¬
uant: a laude di. c ap̃ceptis eius
in obedientes uacant. Sub silenti
ogͥ inobedientie quiete degunt.
hoc quieto silentio in libro sapien¬
tie dicitur. Cum silentium quie
silentia. Primum silentium fuit
angłis incelo. antediaboli casum ⁊
scđm fuit in t̾ra hominibꝰ post pri¬
iparentis lapsum. t̾cium eritin
celo post resurrectionẽ: quod ñꝙͣ
habebit finem. Primum fuit solis
angłis. scd̾m solis hominibꝰ t̾cium
erit angłis ce hominibꝰ. Scd̾m silen¬

Expanded text:
is alliciunt. Et sicut Lucifer quasi fulis alliciunt. Et sicut Lucifer quasi fulgur de coelo cecidit, sic a sublimitate sui ordinis unusquisque superbe cadit. Ira succensi, tonantes verbis, coruscationum praemittentes minas, a claustro quasi a coelo recedunt, et alios secum trahunt. Cum saecularibus habitant, seipsos excusant: ad hoc etiam laborant, ut sicut diabolus homines seducit, sic et eos, cum quibus morantur, sua persuasione perversos reddant. Obedientiam, quam diabolus primo homini praecepit, servant; a laude Dei et praeceptis ejus inobedientes vacant. Sub silentio igitur inobedientiae quiete degunt, hoc quieto silentio in libro Sapientiae dicitur: Cum silentium quietsilentia: primum silentium fuit angelis in coelis, ante diaboli casum; secundum fuit in terra hominibus, post primi parentis lapsum; tertium erit in coelo post resurrectionem, quod nunquam habebit finem. Primum fuit solis angelis, secundum solis hominibus, tertium erit angelis et hominibus. Secundum silen
Abbreviated transcription (Latin):
templatio nequaqu̾a ꝑficitur.
quamuis ardenter inchoetur. Pot̃
& hec auctoritas alit̾ exponi: ut
anglis incelo silentium obedien¬
ue factum. ante ruinam diaboli.
possit assignari. Multitudo siqͥd̾̃e
angłoꝵ ante casum siluit: qmͣdui
uoluntati suicreatoris. humilis obe¬
diuit.S diabolus silentiũ rupit.:
locutus ẽ. suꝑbiam: & inbec u̾ba ꝓ¬
tupit. Ponam sedem meã ad aqͥlonẽ:
&e ero similis altissimo. Hoc autem
silentium incelo. quasi media hora
ꝑmansisse dicitur: quia ñ dui post
creationem suam. illud diabolus
teniusse phibet᷑. Similit̃ sic̃ lucifer
incelo: sic quidam fĩs se habent in
matĩali claustro. Obedientie siqͥdẽ
silentium tenent. sicut lucifer nobi¬
litate gnis uł scientie claritate lu¬
cent: de quicetos frẽs humilitate
p̃cedere debuissent: simplicioribꝰ
fr̃ĩbꝰ exemplum ꝑu̾sitatis p̃bent.
Magistris equales uderi uolunt:
simpliciores frẽs sibi u̾bis seductori¬

Expanded text:
templatio nequaquam perficitur, templatio nequaquam perficitur, quamvis ardenter inchoetur. Potest et haec auctoritas aliter exponi, ut angelis in coelo silentium obedientiae factum ante ruinam diaboli possit assignari. Multitudo siquidem angelorum ante casum siluit, quandiu voluntati sui Creatoris humiliter obedivit. Sed diabolus silentium rupit, locutus est superbiam, et in haec verba prorupit: Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo . Hoc autem silentium in coelo quasi media hora permansisse dicitur, quia non diu post creationem suam illud diabolus tenuisse perhibetur. Similiter sicut Lucifer in coelo, sic quidam fratres se habent in materiali claustro. Obedientiae siquidem silentium tenent; sed sicut Lucifer, nobilitate generis, et scientiae claritate lucent: et qui caeteros fratres humilitate praecedere debuissent, simplicioribus fratribus exemplum perversitatis praebent. Magistris aequales videri volunt, simpliciores fratres sibi verbis seductori
Abbreviated transcription (Latin):
stro. ad horam uł continuũ teneatur.
S nich nos ꝓhibet aliquid desilen¬
tio p̾mittere. quod nescientes aucto-
media bora. Unde beatꝰ gg. Nichil¬
ꝓdest solitũdo corꝑis: si solitudo
defuerit cordis. Qui enim corpe
tium tumultꝰ incorde patiatur: ñ
ẽ inurbe. De hoc secreto cordis dic¬
tumẽ. factum ẽ. silentiũ incelo: qͣsi
media hora. Celũ quippe ẽ anima
iusti. Anima itaq iusti. dũ ad et̾na
sublimia. ꝑ subleuationẽ ꝯtempla¬
tionis intendit. surgentes ab infi
mis. cogitationum tumultꝰ p̃mit:
ce intrasedo quoddam silentium
facit. S quia hoc silentium ꝯtẽpla¬
tionis. & hec quies m̃tis in hac uita
ñ pot̾ cẽ ꝑfecta: nequaꝗͣ. hora inte¬
mittitur quasi quiamox ut se animꝰ
subleuare ceꝑit. & qͥetis intime lu¬
mine ꝑfundi. redeunte motu cogi¬
tationum stupidus desemetipso
confundit᷑. & confusus cecatur. De¬
ne gͦ factum hoc silentiũ. ñ integra
s media hora describit᷑: qm̃ hic con¬

Expanded text:
d horam, vel continuum teneatur? Sed nihil nos prohibet aliquid de silentio praemittere quod nescientes auctorimedia hora . Unde B. Gregoriest solitudo corporis, si solitudo defuerit cordis? Qui enim corporrium tumultus inest in urbe. De hoc secreto cordis dictum est: Factum est silentium in coelo quasi media hora. Coelum quippe est anima i . Anima itaque justi, dum ad aeterna sublimia per sublevationem contemplationis intendit, surgenmis cogitatio num tumultus premit, et intra se Deo quoddam silentium facit. Sed quia hoc silentium contemplationis, et haec quies mentis in hac vita non potest esse perfecta, nequaquam hora inteemittitur quasi; quia mox ut se animus sublevare coeperit et quietis intimae lumine perfundi, redeunte motu cogitationum, stupidus de semetipso confunditur et confusus caecatur. Bene ergo factum hoc silentium non integra, sed dimidia hora describitur, quoniam haec con
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad labium fadte ꝑ mortẽ separa¬
tionis. ueniam sꝑat: quicũq uas com¬
punctionis infra m̃tis ambitũ sue for-¬
mat. Lauat enim lacrima sordes crii¬
ms itadicosi ponatur infra atrium
uere ꝯfessionis. Et erat rotundum in
tunditas siquidem maris. designat
ambitum discrete circumspectionis:
que cum ea queante &e retro adextris
ce asinistris sunt respicit. &e niobil absq
compunctionis amaritudine tͣnsire
ꝑmittit̾ quid aliud agitur nͥ quod
mari eneo rotunditas circum spectio-¬
nisimponit᷑: Et altitudo eius erat
quinq cubitorum: ipsa ẽ sublimitas
quinq sensuum corꝑeoꝵ e quia ua-¬
cietas sensuum ꝑ diũsa mundi oblec¬
tam̃ta defluit. conuenient̾ auctori-¬
tas subiungit: ce resticula .xxx. cubi¬
torum cingebat illud ꝑcircuitũ. Re¬
sticula ẽ p̃ceptorum disciplina. qua
fiuxa restringimus: quotiens anr̃is
uoluptatibꝰ oꝑa ce cogitationes reli-¬
gamus. Que nimirũ resticula trigin
norum t̾minum ꝑuenĩs. tuqui ante

Expanded text:
mortem separationis veniam sperat, quicunque vas compunctionis intra mentis suae ambitum format. Lavat enim lacryma sordes criminis, ita dico si ponatur intra atrium verae confessionis. Et erat rotundum in tunditas, siquidem maris designat ambitum discretae compunctionis, quae cum, ea, quae ante et retro, a dextris et a sinistris sunt, respicit, et nihil absque compunctionis amaritudine transire permittit, quid aliud agitur, nisi quod mari aeneo rotunditas circumspectionis imponitur? Et altitudo ejus erat quinque cubitorum. Ipsa est sublimitas quinque sensuum corporeorum. Sed, quia varietas sensuum per diversa mundi oblectamenta defluit, convenienter auctoritas subjungit: Et resticula triginta cubitorum cingebat illud per circuitum Resticula est praeceptorum disciplina, qua fluxa restringimus, quoties a nostris voluptatibus opera et cogitationes religamus. Quae nimirum resticula triginta annorum terminum perveneris, tu qui ante
Abbreviated transcription (Latin):
queritur. Dum enimuas cõpuncdiois
tangitur manuꝓpͥe rep̃hensionisted¬
dit tunitum dum emittit queltum
Erat autem uas ullud fusue queosit
dum matĩa metalli ponit᷑ inigne d¬
fluens ꝑductum canalis ad ꝑfclians
forme Ignis ẽ ardor tribulatiomeas
taui mat̾ies est pecc̃i spẽs. quod ꝑ u
cordationis tractum quasi ꝑ canals
ductum in formam uasis traicttus
eliquatur. Erat etiam decẽ cubit
alabio usq ad labium. In denatiols
q̃ laborantitꝰ inuinea ꝓmisadatis¬

Expanded text:
queritur. Dum enim vas compunctionis queritur. Dum enim vas compunctionis tangitur manu propriae reprehensionis, reddit tinnitum, dum emittit questum. Erat autem vas illud fusile, quod sit dum materia metalli ponitur in ignem defluens per ductum canalis ad perfectionem formae. Ignis, est ardor tribulationis; metalli materies est peccati species: quod per recordationis tractum, quasi per canalis ductum in formam vasis trajicitur, eliquatur. Erat etiam decem cubitorum a labio usque ad labium. In denario siquidem quae laborantibu
Abbreviated transcription (Latin):
dexteram quan diu ꝑ expectationẽ
porrexisti accedimus: ut cũ electis
addexteram patris simus. Hec igit᷑
consideranda sunt inatrio confessi¬
onis. ordinata sub regula iusticie. a
sub funicło p̃dicationis. Dicit᷑ etiã
hoc atrium intĩus:
uocatur.
ce atrium sac̃dotum. Et recte dicitur
manifestatur. occultum debet eẽ
sicut erat prius. S ce atrium sacer¬
dotum dr ẽẽ: quia specialit̾ in atrio
confessionis sacerdotib licet mani¬
festare.¬
torum a labio usq ad labium:
rotundum incircuitu. Sicut suꝑiꝰ ꝑ
atrium sacerdotum moralit desig¬
natur confessio: ita ꝑ mare eneum de¬
signari pot̾ cordis compunctio. Sicut
enim in mari eneo lauari solebant sa¬
cerdotes: ita &e in amaritudine cõpunc¬
tionis lauantur cotidie fideliũ m̃tis.
Hoc autem uas maris nomine meru¬
it appellari: quia ꝓpt̾ amaritudinem
delictorum comparatur mdri. Appel
Es siquidem quando ab aliquo tangt̃
stridet ac uelut plangentis more con¬

Expanded text:
dextram, quam diu per exspectationem dextram, quam diu per exspectationem porrexisti, accedimus, ut cum electis ad dextram Patris simus. Haec igitur consideranda sunt in atrio confessionis, ordinata sub regula justitiae, et sub funiculo praedicationis. Dicitur etiam hoc atrium interius, vocatur et atrium sacerdotum. Et recte dicitur nem manifestatur, occultum debet esse sicut erat prius. Sed et atrium sacerdotum dicitur esse, quia specialiter in atrio confessionis sacerdotibus licet ministrare.torum a labio usque ad labium, rotundum in circuitu . Sicut superius per atrium sacerdotum moraliter designatur confessio, ita per mare aeneum designari potest cordis compunctio. Sicut enim in mari aeneo lavari solebant sacerdotes, ita in amaritudine compunctionis lavantur quotidie fidelium mentes. Hoc autem vas, maris nomine meruit appellari, quia propter amaritudinem delictorum comparatur mari. AppellAes siquidem, quando ab aliquo tangitur, stridet, ac velut plangentis more con
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis ponit: sitimeat &e abhorreat
ñ est mirandum: s sũmoꝑe ne des¬
peret ẽ euitandum. ꝑ oliendi sunt gͥ
lapides: ne exasꝑent᷑ ꝑ desꝑationẽ
fidelium m̃tes: poliendꝰ ẽ. siquidem
timor benignitate miscdie:. dolor
assiduitate penitentie: pudor pu¬
ritate conscientie. In poliendis enĩ
lapidibꝰ tria sunt assignanda. scił
oleum. lapis. & manus: infunditur
enu desuꝑ oleum: lapis durior in
assiduitas penitentie uelut lapis
pecc̃oꝵ scrupulos terit: puritas uero
conscientie quasi manus adultimũ
peccati sordes tergit. Istud ẽ oleũ sp̃c
hic ẽ. lapis angularis: hec ẽ dextera
d̃i patris. Primũ lenit. scđ̾m p̃mit:
t̃cium trabit. Rogo gͥ benignissime
pat̾ ut dolorem meũ lenias: animi
tum trahas. Dumenim scĩ sp̃c oleum
infundis: cordis duritiam molliendo
dissoluis. Dum uͦ humilitatem ce pati¬
entiam filii p̃tendis. in nobistumorẽ.
suꝑbie ipsius exemplo p̃mis: ce sic ad

Expanded text:
mentis ponit, si timeat et abhorreat mentis ponit, si timeat et abhorreat non est mirandum, sed summopere ne desperet est evirandum. Poliendi sunt igitur lapides, ne exasperentur per desperationem fidelium mentes. Poliendus est siquidem timor benignitate misericordiae, dolor assiduitate poenitentiae, pudor puritate conscientiae. In poliendis enim lapidibus tria sunt assignanda, scilicet oleum, lapis et manus. Infunditur enim desuper oleum, lapis durior in assiduitas poenitentiae velut lapis peccatorum scrupulos terit; puritas vero conscientiae quasi manus ad ultimum peccati sordes tergit. Istud est oleum spiritus, hic est lapis angularis, haec est dextra Dei Patris. Primum lenit, secundum premit, tertium trahit. Rogo ergo, benignissime Pater, ut dolorem meum lenias, animi tum trahas. Dum enim: sancti Spiritus oleum infundis, cordis duritiem molliendo dissolvis. Dum vero humilitatem et patientiam filii praetendis, in nobis tumorem superbiae ipsius exemplo premis . Et sic ad