comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mũ: maxime cũ suꝑuiꝰ dese dyxt¬
rit. sireadidi recribuentib mͥ.
mala. S humanis & trans lati
usubis talia referunt᷑. Uerũ
hȩc uindicta quȩ dt̃ ira india¬
bolũ potut᷑ deb& adũti. qͥto cienꝰ
punit᷑. qͦtiens ab eo peccator sub¬
iugatꝰ᷑ eripit᷑. Exał tare insi¬
nib inimicoꝵ: id ÷ inpossessione di¬
boli magnificare. quã in peccatori
ten&e. In ipsis eni exaltat᷑ dns quanl¬

Expanded text:
mum; maxime cum superius de se dixerit: Si reddidi retribuentibus mihi mala: sed humanis et translatitiis verbis talia referuntur. Verum haec vindicta quae dicitur ira, in diabolum potius debet adverti, qui toties punitur quoties ab eo peccator subjugatus eripitur. Exaltare in finibus inimicorum, id est in possessione diaboli magnificare, quam in peccatoribus tenet. In ipsis enim exaltatur Dominus, quan
Abbreviated transcription (Latin):
dit: Ase &iã mehoat trac̃tatas.
malꝰ: i antequã lȩdat alterũ sibi
pͥus oꝑatur exitũ: Courentet᷑¬
parte sumꝰ sine dubio celsiores
huic subiecta sunt peccata: qͣn¬
do resrenant᷑ obnexia: Qdside¬
lictis con tingat animã iunei.
supͣ eã necesseest emineant quȩ
multitudine prauitatis exundañ:
Uertex qͦq dictus ẽ. qđ aextra le¬
uaq uertat capillos. qͥsignificat
capitis sũmitatẽ: Quãiationẽ
platiue animȩ culm̃ excelsũ ẽ. und
&̃iã gloriosi creatoris portat imag¬
nẽ: Hec sipectis obruentib melix¬
t᷑: necessee ut inuerticẽ. idẽ. supͥ
rationẽ descendat. qđ augm̃to ii¬
qͥtatis excreuert: Nã & ipsũ ubĩ¬

Expanded text:
det . A se enim inchoat tractatus det . A se enim inchoat tractatus malus; et antequam laedat alterum, sibi prius operatur exitparte sumus sine dubio celsiores. Huic subjecta sunt peccata, quando refrenantur obnoxia. Quod si delictis contingat animam vinci, supra eam necesse est emineant, quae multitudine pravitatis exundant. Vertex quoque dictus est, quod dextra laevaque vertat capillos, qui significat capitis summitatem. Quam rationem plativae animae culmen excelsum est; unde etiam gloriosi Creatoris portat imaginem. Haec si peccatis obruentibus inclinetur, necesse est ut in verticem, id est, supra rationem descendat, quod augmento iniquitatis excrevit
Abbreviated transcription (Latin):
xerit dolonẽ. et rercitit unqͥtatẽ:
Subtilit̃ inqͥramꝰ uerba quȩ dic¬
umana miracula facientẽ. ⁊ de
eiꝰ potiuis exitio cogitauit: Con¬
cepit dolorẽ: quando eos diũsis
parabolis increpabat. ut asua il¬
los ꝑ ũsitate conũtera&. Peperit mni¬
qͥtatẽ quando cdix̃ crucifige cru¬
cifige Etmento posuit peperit.
quasi filios nequissimos edidit:
Om̃is enĩ fructus. similis ꝓbatur
co parturire posuit. ut istaneqͥ¬
tia non exalieno molo concep¬
ta s fiusse ꝓpria monstraretar :¬
Hic plano tergo intuentiũ oculis
falsa tranquillitate blandit᷑ sed quan¬
tũ sit ꝓsundus abscondit᷑: Talis gͦ
fuit ⁊istelacꝰ iniquitatis quẽ ui¬
dea prauitas excauauit: Aperuit.
qe primꝰ nequit᷑ incͥoauit: Effodit
dũ eũ instia dãpnatione ferfecit:
Incidit infoueã quãfecit: inmor¬
tif seilica locũ. qđ aerbũ ⁊ adlacũ
⁊ adsepulchrũ potest aptissimȩ c̃¬
uenire: Sic̃ salomon dicit. Lui
parat soueã alteri ipse meã mei¬

Expanded text:
cepit dolorem, et peperit iniquitatem. Subtiliter inquiramus verba quae dicumana miracula facientem, et de ejus potius exitio cogitavit. Concepit dolorem, quando eos diversis parabolis increpabat, ut a sua illos perversitate converteret. Peperit iniquitatem, quando dixit: Crucifige, crucifige . Et merito posuit, peperit, id est, quasi filios nequissimos edidit. Omnis enim fructus similis probatur co parturire posuit, ut ista nequitia non ex alieno malo concepta, sed fuisse propria monstrareturHic plano tergo intuentium oculis falsa tranquillitate blanditur: sed quantum sit profundus absconditur. Talis ergo et iste fuit lacus iniquitatis, quem Judae pravitas excavavit: aperuit, quia primus nequiter inchoavit: effodit, dum eum in sua damnatione perfecit: incidit in foveam quam fecit, in mortis scilicet lacum. Quod verbum et ad lacum et ad sepulcrum potest aptissime convenire, sicut Salomon dicit: Qui parat foveam alteri, ipse in eam inci
Abbreviated transcription (Latin):
qͥtas dũ ex alto p̃cipitata descenat
iuolent᷑ ꝑcutit: Demde. potent
quomͦ impi torquȩant᷑ ex pont
Nã cũ suꝑ eos ꝓpria peccata desci¬
derit: sius malis. suis scelerib inq
nas debitas destinantur: Dola
enũ dictus ẽ quasi domabilis ha¬

Expanded text:
itata descendit, violenter percutit. Deinde potenter quomodo impii torqueantur exponit; nam cum supra eos propria peccata descenderint, suis malis, suisque sceleribus in poenas debitas destinantur. Dolor enim dictus est, quasi domabilis
Abbreviated transcription (Latin):
xpositis uarcutib: patris qͥba
deũ populũ miraculoꝵ signs¬
do peccata nr̃a humili satis saͥ¬
one dã namꝰ ut est illud ꝓpͥnis
cdanielis: Consitebor peccata

Expanded text:
xpositis virtutibus Patris, quibus Judaicum populum miraculorum signindo peccata nostra humili satisfactione damnamus; ut est illud prophetae Danielis: Confitebor peccata mea,
Abbreviated transcription (Latin):
ã noui & ueceris testam̃ti. congru¬
at᷑ accipimꝰ: Quiduob quodã¬
modo curuatꝰ flexib deuotorũ col¬
la conplectitur: Hic fideb suaue
iugũ ostendit᷑: contumacib aut̃
ama t̃ribilia declarantur: Teten¬
dit adiectũ ẽ. ne eiꝰ patientia re¬
nisa putaret᷑: Adpostremũ posu¬
t̃ parauit illũ: ut mos ipse sagit¬
tantiũ plenissime uideretur ex¬
pressus: Qui post quã tetenderit
atũ: contra signũ manũ collocaq
nsagitandi oꝑa. brachia p̃paran¬
tes S uideamꝰ arcus iste p̃para¬
tas quassagitas emiserit: Et ut¬

Expanded text:
Veteris Testamenti congruenter accipimus, qui duobus quodammodo curvatis flexibus devotorum colla complectitur. Hic fidelibus suave jugum ostenditur: contumacibus autem arma terribilia declarantur. Tetendit adjectum est: ne ejus patientia remissa putaretur. Ad postremum posuit: paravit illum, ut mos ipse sagittantium plenissime videretur expressus, qui postquam tetenderint arcum contra signum, manum collocant in sagittandi opere brachia praeparantes. Sed videamus, arcus iste praeparatus quas sagittas emiserit.
Abbreviated transcription (Latin):
Nontumaces terr& iudeos illuor:
qli dñi lege contẽpta. ĩ dolorum
cilturis nefandissimis seruiebant :¬
psis enĩ dicit᷑. nisi conũtimini gla¬
aiuĩ suũ ubrabit: ĩdẽ unicũ filiũ
siũ. sub lucente claritate missurꝰẽ:
uibiare enĩ illud dicimꝰ: qđ modo
lum̃ modo umbras tremulas ꝓbat᷑
ostendere: hoc constat incarnati.
psi dis tenebras. sidelib aut̃ lumen
suȩ dĩtatis ostendit: Gladiũ uero

Expanded text:
ontumaces terret Judaeos qui, Domini lege contempta, idolorum culturis nefandissimis serviebant. Ipsis enim dicitur: Nisi convertamini, gladium suum vibrabit; id est, unicum Filium suum sub lucente claritate missurus est. Vibrare enim illud dicimus, quod modo lumen, modo umbras tremulas probatur ostendere. Hoc constat incarnationperfidis tenebras, fidelibus autem lumen suae Deitatis ostendit. Gladium vero
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ad modũ uł inimicũ tractu
saluti ꝓspicere debuis sent. qus
mortuũ grauissimo dolore defles
Merito gͦ dicit iniqͥ tatẽ.in
causa dũ taxat. in suis manib
fuis se. cũ sibi eũ &iã suꝑstã
lin quere uoluiss&: ired¬
qr deꝑ sequentb se noluit iunduos
Nam & saulẽ sũ ma pietate
uit: ut traditũ sibi sepius iꝰ
tẽ. ille remiserit ad salutẽ
lectio ante fata. testat᷑: Ret¬
bant eñ saul. E abessalon:
qui abipso prius acceperant pietatis
oficium: Nemo enim retribuit.
iisi qͥ aliquid ante percepit: Sed
iste uir dõ plenus. & pacientiȩ uir¬
ute fir mis simꝰ. ꝑ fectȩ beniuolen¬
nȩ se conditione constringit: ut si
malũ ꝓmalo reddidit. decidat ab
nimicis in anis. id ẽ fructu mansu¬
etidinis magnae uacuatus. nec de
lc certaminȩ referat. qđ dñs
illi applic& adcoronã: Quȩ si alti¬
is intendas: domunicȩ passionis
de clarant᷑ indicia. cũ ꝑ fidus uide¬
is mala retribuit. quãuis ineffabi¬

Expanded text:
icum tractavsaluti prospicere debuissent; quem etiam mortuum gravissimo dolore deflevit. Merito ergo dicit iniquitatem in hac causa duntaxat in suis manibus non fuisse, cum sibi eum etiam superstitem relinquere voluissede persequentibus se noluit vindicare. Nam et Saulem summa pietate tractavit, ut traditum sibi saepius in mortem, ille remiserit ad salutem. Quod idem lectio antefata testatur. Retribuebant enim Saul atque Abessalom qui ab ipso prius acceperant pietatis officium. Nemo enim retribuit, nisi qui aliquid ante percepit. Sed iste vir Deo plenus, et patientiae virtute firmissimus, perfectae benevolentiae se conditione constringit, ut si malum pro malo reddidit, decidat ab inimicis suis inanis; id est, fructu mansuetudinis magnae vacuatus; nec de hoc certamine referat, quod Dominus illi applicet ad coronam. Quae si altius intendas, dominicae passionis declarantur indicia, cum perfidus Judaeus mala retribuit, quamvis ineffabi
Abbreviated transcription (Latin):
andũ ẽ. ꝗc inputatio ista negat
unt. insententiã senera indigno¬
one consurgunt S istud indͥꝰ¬
nitate ñ conuenit. qc ubiẽ seiꝰ¬
da uindicta: non ẽ tẽperata
ticia: Persingulos dies. idẽ cins¬
tis mom̃tis. quẽ ad modũ etpes¬
tũ om̃e cõmiteit᷑: Nãubi eẽs
riosa patientia: si pena moxs¬

Expanded text:
andum est, quia imputatio ista negatiunt in sententiam severa indignatione consurgunt. Sed istud in Divinitate non convenit, quia ubi est fervida vindicta, non est temperata justitia. Per singulos dies; id est, cunctis momentis, quemadmodum et peccatum omne committitur. Nam ubi esset gloriosa patientia, si poena mox s
Abbreviated transcription (Latin):
umicũ diabolũ dicit. qͥ animas
q̃ conp̃hendit. & conterit Supe¬
na enĩ factus. dat in teritũ non
salutẽ: Sic enĩ de animab ef¬
scit. qͥs crudelis simꝰ uincit. ut ac
tarũ t̾rena faciat c̃tagione ma¬
plari ua ꝓptͣ c̃gruus ẽ positꝰ
ido uͣborũ: prius enĩ fuit ut con¬
pbendoe. postea ut concul caror
igl̃am meã inpul uerẽ de du¬
t idẽ sus ceptiho mĩnis hono
qͥ ad immaginẽ & similitu¬
iẽ dlĩ constat effectꝰ. deducat
pllũ pul uerẽ quẽ ꝓicit uentꝰ
afane t̾rȩ. ita dũ sibi conditionẽ po¬
nit peccantiũ ruinã mirabili narra¬
tione descripsit: His igit᷑ suꝑiorib tri¬
b uͣsib explanatis. dicendũ nob ẽ quẽ¬
admodũ in eis hẏpotetiei sillogis mi
scds modus appareat. qͥ hoc modo fie¬
ri posse dinoscunt᷑ Hypoteticꝰ aũt
idẽ condicionalis sillogimꝰ ÷. qͥ ex con¬
dicionali aut conditionalib ꝓposino¬
nib accipiens as sũptionẽ: colligit

Expanded text:
Inimicum diabolum dicit, qui animas quas comprehendit conterit. Superior enim factus dat interitum, non salutem. Sic enim de animabus efficit, quas crudelissimus vincit, ut actus earum terrena faciat contagione maculari. Quapropter congruus est positus ordo verborum: prius enim fuit ut comprehenderet, postea ut conculcaret. Et gloriam meam in pulverem deducat; id est suscepti hominis honorem, qui ad imaginem et similitudinem Dei constat effectus. Deducat in illum pulverem quem projicit ventus a facie terrae. Ita dum sibi conditionem ponit, peccantium ruinam mirabili narratione descripsit. His igitur superioribus tribus versibus explanatis, dicendum nobis est quemadmodum in eis hypothetici syllogismi secundus modus appareat, qui hoc modo fieri posse dignoscitur. Hypotheticus autem, id est conditionalis syllogismus est, qui ex conditionali, aut conditionalibus propositionibus accipiens assumptionem, colligit
Abbreviated transcription (Latin):
pacis: tibi reos ipse sub ducis Quis
missa pioe̾as subueniret: Septe¬
martus qͦq nu merꝰ ãmonae nos
deilla reque eterna cogitare: ad
quã nos spẽ p̃sens psalmus exten¬
dit: Ut merito tali numero recep¬
tus. iocunda exultatione cantet᷑:
Dubiũ quippe nonẽ. qđ ꝑactissex
diebus. qui ad actiuã ꝑtinent par¬
tẽ : septimus repausationẽ deputet᷑.
qui contẽplationi theologice nos¬
citur adherere:

Expanded text:
parcis, tibi reos ipse subducis. Quis parcis, tibi reos ipse subducis. Quis aemissa pietas subveniret? Septenarius quoque numerus admonet nos de illa requie aeterna cogitare, ad quam nos spem praesens psalmus extendit; ut merito tali numero receptus, jucunda exsultatione cantetur. Dubium quippe non est, quod peractis sex diebus qui ad activam pertinent partem, septimus repausationi deputetur, qui contemplationi theologicae noscitur adhaerere.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ibi quic quã depeccato dici¬
Ita rihec confessio. p̃conialis ac¬
cipienda ẽ: quȩ gauidenti animo
dñi uircutib exhibetur: Sed̃m
iisticiã eiꝰ: qm̃ et suꝑbos facit sua
erimina sustinere. ⁊ humiles dig¬
nat᷑ absoluere: Psallere uero ẽ. &
operib dñi man data ꝑagere:
sthynnos uo ce d̃iã et corde can¬
tare: qđse ꝓmittit ꝓpheca eẽ fac¬
tirũ. ꝗchoc reuera dño cognos¬
agnifica no bis psalmihuiꝰ sistu¬
diose considesmꝰ sacram̃ta patu¬
enint: Prima parte fructuosã
patientiã doe&&: quȩ ꝑfectos ꝓbat᷑
eficere. xp̃ianos: Patientia ẽ enĩ re¬
ligiosi ui laborũ ac dolorũ om̃iũ :
spefuturarũ re rũ. ecamore dñĩ
grata tolerantia: Scdã parte sa¬
lutẽ reccis cor de ipse dñs polli¬
cetur: Tertia t̾rent᷑ inpi. nem
illo iuditio dã nent᷑ errantes: O
piecas optimi reuera creatoris:
quinonias delinquere. quos nosti
adtiũ uiditiũ conuenire: & im̃¬
sȩ piecatis artano. dũ confitentib

Expanded text:
enim ibi quidquam de peccato 34 diciIta haec confessio praeconialis accipienda est, quae gaudenti animo Domini virtutibus exhibetur. Secundum justitiam ejus: quoniam et superbos facit sua crimina sustinere, et humiles dignatur absolvere. Psallere vero est et operibus Domini mandata peragere, et hymnos voce etiam et corde cantare; quod se promittit propheta esse facturum, quia hoc revera Domino cognosmi. Magnifica nobis plsami hujus, si studiose consideremus, sacramenta patuerunt. Prima parte fructuosam patientiam docet, quae perfectos probatur efficere Christianos. Patientia est enim religiosi viri laborum ac dolorum omnium, spe futurarum rerum et amore Domini, grata tolerantia. Secunda parte salutem rectis corde ipse Dominus pollicetur. Tertia terrentur impii, ne in illo judicio damnentur errantes. O pietas optimi revera Creatoris! qui non vis derelinquere quos nosti ad tuum judicium convenire; et immensae pietatis arcano, dum confitentibus
Abbreviated transcription (Latin):
nos susceptaẽ. ad nos loquit᷑ ani¬
mandos Nalic&e istud dese dice¬
re uideat᷑: ꝑ id qđ subiectus ẽ pa¬
tri. spẽtam̃ inse credentib mesti¬
mabili pietate largit᷑. Nã cũ una
eadẽq dĩ hominisq ꝑsonasit. su¬
ũ humanitas dicit adiutoriũ.
potentiã ũbi Idrectis corde. & ue¬
mãtribuit i salutẽ: Intuere &iã

Expanded text:
nos suscepta est, ad nos loquitur aninos suscepta est, ad nos loquitur animandos. Nam licet istud de se dicere videatur per id quod subjectus est Patri, spem tamen in se credentibus inaestimabili pietate largitur. Nam cum una eademque Dei hominisque persona sit, suum humanitas dicit adjutorium potentiam Verbi, quod rectis corde et veniam tribuit et salutem. Intuere
Abbreviated transcription (Latin):
Cũpleciẽ enĩ nequitia peccato¬
nũ quando erucisteus ẽ dñs:
Nichil enĩ pocuer ultra face¬
se quauis cnidelit insanissen:
Cũ sãmatũ ꝙ̃ Directus ẽ aut̃
iustus quando resurr ec̃ am̃or¬
tus. et adcelor regna conscen¬
dit Sic pietatis scudio nide¬
tur inpleri. oda et¬
discuterer ⁊ animi nr̃i uigorẽ po¬
tentiȩ suȩ luce penetrare: Nãli¬
c& nobis mllto celsiores sint̾ po¬
tes tates celoꝵ: nulli tam̃ creatu¬
rarũ datũ ẽ cogitationũ nr̃arũ
plenissimȩ secreta cognoseere:
Agnoscit aut̃ ꝑfec te inbonis solus ip¬
se qui uidicat: Propt̃ qđ dictũ esti¬
mo Tuquies qui uidicas seruũ ali¬
enũ: Idẽ quicogitationes eiꝰ nonin¬
tellegis: Nãnec nos ipsi nobis siema¬
nifesti ȩẽ possumꝰ quẽ ad modũ di¬
uinis conspectib apparemꝰ: cũ deho¬
mine legat᷑ pectata qͥs intellegit
Consideremꝰ &iam corda ad cogi.¬
tationes posita : renes ad animi cons¬
tantissimũ uigorẽ. siue adeor ꝓoreas

Expanded text:
im nequitia peccatorum, quando crucifixus est Dominus. Nihil enim potuerunt ultra facere, quamvis crudeliter insanissent. Consummatum est . Directus est autem justus, quando resurrexit a mortuis, et ad coelorum regna conscendit. Sic pietatis studio videtur impleri. Vediscutere, et animi nostri vigorem potentiae suae luce penetrare. Nam licet nobis multo celsiores sint potestates coelorum, nulli tamen creaturarum datum est cogitationum nostrarum plenissime secreta cognoscere. Agnoscit autem perfecte in nobis solus ipse qui judicat; propter quod dictum aestimo: Tu quis es qui judicas servum alienum ? id est, qui cogitationes ejus non intelligis. Nam nec nos ipsi nobis sic manifesti esse possumus, quemadmodum divinis conspectibus apparemus: cum de homine legatur, Peccata quis intelligit ? Consideremus etiam corda ad cogitationes posita: renes ad animi constantissimum vigorem, sive ad corporeas
Abbreviated transcription (Latin):
iã mea ⁊ sc đm innocentiã ma¬
uiũ mearu suꝑme humilitas
numanitacis ex pͥmit᷑ quȩ de
scȩ mariȩ uirginali utero assuꝑ
es monstiat᷑: Sic muno uer¬
su ta ingentiũ rerũ secreta con¬
dusasunt. Et respiee quẽ am¬
nodũ totiꝰ ueritatis ordo serua.¬
u Pnus eni ꝓpheca in nocenti
maniũ suani muna dixerat
aldatoris generalit᷑ ꝓnutiat᷑¬

Expanded text:
ecundum innocentiam manuum mearum super me, humilitas humanitatis exprimitur, quae de sanctae Mariae virginali utero assumpta esse monstratur. Sic in uno versu tam ingentium rerum secreta conclusa sunt. Et respice quemadmodum totius veritatis ordo servetur. Prius enim propheta innocentiam manuum suarum in una dixerat Salvatoris generaliter pronuntiat
Abbreviated transcription (Latin):
manib meis. ñ redd̃idi retribuentib
mͥ mala. Hȩc nos sũmatĩ atq sun¬
plicit᷑ causa breuitatis at uiglmꝰ.
Siqͥs aũt siue de schematib siue
de modis sillogis mors. siue qͥd suit
simplices. siue c̃posui plenis si me
nos se desidat: aristotelẽ ingre¬
cis uic torinũ aũt mariũ lectita&
inlatinis. & facile sibi qͥsq talia
c̃format. quȩ nc̃ difficilia fortas¬

Expanded text:
retribuentibus mihi mala. Haec nos summatim atque simpliciter causa brevitatis attigimus. Si quis autem, sive de schematibus, sive de modis syllogismorum, sive quid sint simplices, sive compositi plenissime nosse desiderat, Aristotelem in Graecis, Victorinum autem Marium lectitet in Latinis, et facile sibi quisque talia confirmat, quae nunc difficilia fortas
Abbreviated transcription (Latin):
i nouum testam̃tũ sic̃ iã dictũẽ:
et effectus nr̃drtis uenit. ⁊ sagitisip¬
silis uita prestatur: E gressesunt
aut̃ deisto arcu tãqua sagitte. id
ẽ apłi qui ardentib hoc ẽ deside¬
rantib animis. in modũ sagita¬
rũ p̃cepta salutaria transmiserunt:
Unde ⁊ ipii sauciarent᷑. ⁊ sidelibus

Expanded text:
 Novum Testamentum, sicut jam dictum est, et effectus mortis venit, et sagittis ipsius vita praestatur. Egressae sunt autem de isto arcu tanquam sagittae, id est apostoli, qui ardentibus, hoc est, desiderantibus animis in modum sagittarum praecepta salutaria transmiserunt: unde et impii sauciarentur, et fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ nob̃ peccatis nr̃is obstantib creator
distulerit subuenire: Ipse eñĩ fidelsᷤ
redimit. qͥ suũ filiũ ꝓ humano gene¬
re inestimabile p̃ciũ dedit: HIec
abalio. potest sal uenire. nisi asali¬
tis auc tore. Sic dnnt xꝑm ꝑ hec i

Expanded text:
cum nobis peccatis nostris obstantibus Creator cum nobis peccatis nostris obstantibus Creator distulerit subvenire. Ipse enim fideles redimit, qui suum Filium pro humano genere inaestimabile pretium dedit. Nec ab alio potest salus venire, nisi a salutis auctore. Sic Dominum Chri
Abbreviated transcription (Latin):
aie ab oarib ꝑ seauenitib
tie et cripe aie ¶ Quãius ꝓphȩ
abes salon filii sui causa uideatur
ẽẽ ꝓposita: de uniu̾sis tam̃ inimi¬
cis se supplicat debe lib̾ari. abspi¬
ritalib maxime neqͥciis qͣs conue¬
nit studiosis sime p̃caueri: qr car¬
nales hostes corpus inpetunt: spũ¬
ales uͦ animas necare c̃tendunt:
liba apeccato: oo eripe dediabolo:
Abipsius enĩ potestate tollim᷑. quax¬
do miscdia dñi delictora sordibus
expiam᷑: S cur debeat aꝑ sequen¬
tib erui: p̃missa ratione demons¬
trat. qm̃ se in ipso sꝑasse confir¬
neq oau sal uñ uefaciat:
Leoni confert᷑ diabolus. leoni fre¬
quent᷑ cõparat᷑ & xp̃s. Ille qđ ad
interitũ rapit. iste qđ exipit adsa¬
lutẽ. Pulchre uͦ ꝓpria uba suis-
auc torib dedit: Dñm rogat ut eri¬
piat: ne leo rapiãt. Sub umxit. dũ
ñ ẽ qͥredimat. neq qͥsal uũ faciat:
id ẽ cũtu a subueniendo ces saueris:
Illo enĩ tempore p̃uał& diabolꝰ. raꝑe:

Expanded text:
me ab omnibus persequentibus me et eripe me. Quamvis propheta, Abessalom filii sui causa videatur esse proposita, de universis tamen inimicis se supplicat debere liberari, ab spiritualibus maxime nequitiis, quas convenit studiosissime praecaveri: quia carnales hostes corpus impetunt, spirituales vero animas necare contendunt. Libera a peccato, eripe a diabolo. Ab ipsius enim potestate tollimur, quando misericordia Domini delictorum sordibus expiamur. Sed cur debeat a persequentibus erui, praemissa ratione demonstrat: quoniam se in ipso sperasse confirneque qui salvum faciat. C Leoni confertur diabolus, leoni et comparatur Christus. Ille quod ad interitum rapit, Christus quod eripit ad salutem. Pulchre vero propria verba suis auctoribus dedit: Dominum rogat ut eripiat, ne leo rapiat. Subjunxit: Dum non est qui redimat, neque qui salvum faciat; id est, cum tu a subveniendo cessaveris, illo enim tempore praevalet diabolus rapere,
Abbreviated transcription (Latin):
inanis: ł seqͣt᷑ inimicꝰ animã meã
& c̃ p̃ hendat eã. & c̃culc& int̾ra
uitã meã. & głam meã inpulue¬
rẽ deducat Istius aũt ꝓpositio¬
nis scđm regulas dialec ticorum
reci ꝓcatio talis ẽ: Siñ decidam
merito abinimicis meis ianis:
siñ ꝑ sequet᷑ unumicꝰ animã meã¬

Expanded text:
sequatur inimicus animam meam, et comprehendat eam, et conculcet in terra vitam meam, et gloriam meam in pulverem deducat. Istius autem propositionis secundum regulas dialecticorum reciprocatio talis est: si non decidam merito ab inimicis meis inanis; si non persequatur inimicus animam mea
Abbreviated transcription (Latin):
tit ut dñs ddirdee restꝰ fontis
Lentũẽ ad quartã nichil omuꝰ
sectionẽ: inqua ꝓpheta exsua ꝑ¬
sona laudẽ concinens patri: &ue¬
hem̃t̃ uideos ternficat obstinatis
nulłꝰ potest resistere uoluntau
Longanimis. ut hodieq ad pett¬
tiã expect& quos ꝑdere ꝓscde

Expanded text:
tis Ventum est ad quartam nihilominus sectionem, in qua propheta ex sua persona laudem concinens Patri, et vehementer Judaeos terrificat obstinatos, nullus potest resistere voluntati ejus. Longanimis, ut hodieque ad poenitentiam exspectet, quos perde
Abbreviated transcription (Latin):
Nimis pulchrum cõmo
moniturus ab eatitudine sume¬
re uideretur initium. Uthac
spe trepidantiũ animos inuitar&
Nese mortaliũ fragilia corda sub¬
ducerent. Quis enĩ aaqelib& ar¬
dua non incit&ur ubi felix bea¬
titudo p̃dicitur. beatus ergo
uir ds̃ sic̃ nob̵ maiorũ tradit aue¬
toritas quasibene aptus. cui omã
desiderata succedunt. Sedhunc
duob: modis dic̃i incentesimo
quadragesimo testio psalmo
proph&a cõmemorat ponens
Beatũ dixer̃ ppłm cuihaec sunt.
Iterumq subiungit. beactus po¬
pulus cuius ẽdñs̃ ds̃ eius. Quaꝓp
t̃ sđibeatus ẽ qui ut puta summa
securitate suffultus in continua¬
ta lu&itia & mundanis copus ꝑ¬
seuerat. Isti autem beato qui
a p̃posito suo nulla contrari&ate
remouetur. Uirum subiunxit
egregie. uir enim uocatur a uiri¬
bus qui nescit tolerando deficere
aut in prosperis aliqua seelactio¬
ne iactare sed animo stabili de¬
fixus & caelestium rerũ contem¬
platione firmatus mcen & semꝑ
in pauidus. hoc enim ueriloquiũ

Expanded text:
Nimis pulchrum commodmoniturus, a beatitudine sumere videretur initium; ut hac spe trepidantium animos invitaret, ne se mortalium fragilia corda subducerent. Quis enim ad quaelibet ardua non incitetur, ubi felix beatitudo praedicitur? Beatus ergo vir dicitur, sicut nobis majorum tradit auctoritas, quasi bene aptus, cui omnia desiderata succedunt. Sed hunc duobus modis dici in centesimo quadragesimo tertio psalmo propheta commemorat ponens: Beatum dixerunt populum cui haec sunt ; iterumque subjungit: Beatus populus cujus est Dominus Deus ejus. Quap beatus est, qui, ut putat, summa securitate suffultus, in continuata laetitia et mundanis copiis perseverat. Isti autem beato, qui a proposito suo nulla contrarietate removetur, virum subjunxit egregie: vir enim vocatur a viribus, qui nescit tolerando deficere, aut in prosperis aliqua se elatione jactare; sed animo stabili defixus, et coelestium rerum contemplatione firmatus, manet semper impavidus. Hoc etiam veriloquium
Abbreviated transcription (Latin):
rat ꝓnr̃a redemptione sumenda
competent̃ posuit uirum ut utri¬
usq naturȩ unã creder&ur eẽ ꝑ¬
soncct: QUINONHABIIT
INCONSILIO IMPIORŨ ET IN
UIAPECCATORUM NONSTETIT
ET INCATNEDRA PESTUENTIE

Expanded text:
ostra redemptione sumenda, competenter posuit virum, ut utriusque naturae una crederetur esse persona. Qui non abiit in consilio impiorum, et in via peccatorum non stetit, et in cathedra p
Abbreviated transcription (Latin):
tismeae. signi ficat dm̃m sclussa¬
rem ꝑquẽ salus piecredentib:
datur: Ad didit&iam exulta¬
bit linguam ece iustitiã tuam
Idẽ si me liberaberis desangui¬
nib qđ intellegitur depeccatis

Expanded text:
tis meae, significat Dominum Salvatorem, per quem salus pie credentibus datur. Addidit etiam, exaltabit lingua mea justitiam tuam, id est, si me liberaveris de sanguinib
Abbreviated transcription (Latin):
& confessiopetcatorũ miseratione
boni iudicis cõmouer&: Ergosle
sensus ẽ quid dicã memodo ftcsse
quȩ arguor quiiã exoriginadipti¬
io inimiquitatib: ꝓbor cẽ conceptus
ut ante peccata contraxerã quã uitȩ
principia repperissem : qđ argum̃¬
ũdicitur ab antecedentib Neq enĩ
nouũ ẽ illũ peccare qui in iquitatib
aonceptus & in delictis egenitus: quid
umilius quid simplicius quã deuno
pec cato redargui & simulomã confi¬
triꝰ merito ergo isti sic facile uidet᷑
ndultũ qui p̾ absolutionis donũ mul¬
is modis senititur ostendere crimino¬
sum: Audiant hoc pelagiani. &ire c̃¬
ramanifestã ueritatẽ: uehem̃t̃ eru¬
bescant : quẽ ccdmodũ enĩ potest fiere
it in qualib& ȩtate paruula ñ egeamꝰ
ibsolui qui huncmundũ delictisgra¬
uantib: ingredimurhonerati: Iob
quoq: semiuocȩ ꝓfit&ur : Nemomum¬
ius antete nec in fanscuiꝰ ẽumus diei

Expanded text:
onfessio peccatorum miserationem boni judicis commoveret. Ergo iste sensus est: Quid dicam me modo fecisse quae arguor, qui jam ex originali peccato in iniquitatibus probor esse conceptus: ut ante peccata contraxerim quam vitae principia reperissem? Quod argumentum dicitur Ab antecedentibus. Neque enim novum est illum peccare, qui in iniquitatibus conceptus et in delictis est genitus. Quid humilius, quid simplicius quam de uno peccato redargui, et simul omnia confiteri? Merito ergo isti sic facile videtur indultum, qui post absolutionis donum multis modis se nititur 171 ostendere criminosum. Audiant Pelagiani, et ire contra manifestam veritatem erubescant. Quemadmodum enim potest fieri ut in qualibet aetate parvula non egeamus absolvi, qui hunc mundum delictis gravantibus ingredimur onerati? Job quoque simili voce profitetur: Nemo mundus ante te, nec in
Abbreviated transcription (Latin):
ccuditui meodibis gudiũ aleticiã
& exulteebunt ossahumiliata:
iciã pia confidentia diuinitatis
ostenditur. ut talia seauditiox
dicat quȩgciudiũ l&itiãq congemi¬
nent Sccudiũ ꝑtin& adubsoluti¬
omeilaitia cd ꝑ p&ua p̃mia pos¬
sidenda : Hoc ẽ aut̃ audiregccudiũ¬
& l&itiã qđ ꝓmitutur ab solutis.
uenite benedicti patris mei ꝑcipite
regnũ qđ uob̵ paratũ ẽ ab origine
mundi: Sequit᷑ : & exultabunt os¬
sahumiliata: scilic& audita uoce
quũ diximus qđ argum̃tũ dicitur
aconsequentib: Necesse ẽ enĩ ut
quando haec audita fuerint. loxi¬
tia consequatur: perossa uero¬
significatur animi firmamenta quȩ
necesse fuerat omnino humiliare:
quã diu pęnitens potuiss& cibsolus
humiliata enĩ dixit ꝓpt̃ errorissui
conscientiã quȩ ꝓfiguȩ sem ꝑ humi¬

Expanded text:
uditui meo dabis gaudium et laetitiam, et exsultabunt ossa humiliata. Hic jam pia confidentia Divinitatis ostenditur; ut talia se auditurum dicat, quae gaudium laetitiamque congeminent. Gaudium pertinet ad absolutilaetitia ad perpetua praemia possidenda. Hoc est autem audire gaudiu promittitur absolutis: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi . Sequitur, et exsultabunt ossa humiliata: scilicet audita voce quam diximus. Quod argumentum dicitur A consequentibus. Necesse est enim ut quando haec audita fuerint, laetitia consequatur. Per ossa verosignificantur animi firmamenta, quae necesse fuerat omnino humiliari, quandiu poenitens iste potuisset absolvi. Humiliata enim dixit, propter erroris sui conscientiam, qu
Abbreviated transcription (Latin):
rimea aperies etos meũ adnunt abit
Laudem tuam:abiaȩ ꝓph&ȩ
quae clausa fuerint conditione pec¬
dti beneficio absolutionis aperien
Omiser ego qm̃ inmundussũ : qui
cũ sim homo & inmunda lubia habe¬
am in mediõ popłi inmunda labia
habentis habitẽ: Os aut̃ dicitur
& cordis archanũ unde efficaciter
lus diuina cantatur: Merito
ergo p̾absolutionem peccati & la¬
bia sua aperienda eẽ ꝓnuntiat. &
os suũ dic̃ dnĩ adnuntiareposse
Sacrificiũ de dis sẽutiq holo caus¬
tis aut̃ non de lectaberis:
Ieũ seculpa int̃ueniente cor¬
Anoscens humilis p̃cator in si¬
nuat. Potuisse quipperegẽ faci¬
le sacrificiũ pecudũ offerrequȩad¬
huc illo tempr̃ ꝓpeccatorx expia¬
tionib pendebant: Si holo causta
holocaustis aut̃ ñ delectaberis. sig
nes pecudum quȩerant aduentu
dnĩ respuendi : unde constat pro¬
phetã si ad dnm̃ totamente trans¬
latũ ut non se sacrificiis quȩ illo
tempr̃ gerebantur creder& expi¬

Expanded text:
mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam. Labia Prophetae, quae clausa fuerant conditione peccati, beneficio absoO miser ego, quoniam immundus sum, qui cum sim homo, et immunda labia habeam, in medio quoque populi immunda labia habentis habitem . Os autem dicitur et cordis arcanum, unde efficaciter laus divina cantatur. Merito ergo post absolutionem peccati, et labia sua aperienda esse pronuntiat, et os suum dicit Domini annuntiare posse sacrificium dedissem utique; holocaustis autem non delectaberis. Reum se culpa interveniente cognoscens humilis precator, insinuat potuisse quippe regem facile sacrificia pecudum offerre, quae adhuc illo tempore pro peccatorum expiationibus pendebantur, si holocausta holocaustis autem non delenes pecudum, qui erant in adventu Domini respuendi. Unde constat Prophetam sic ad Deum tota mente translatum, ut non se sacrificiis quae illo tempore gerebantur, crederet expi
Abbreviated transcription (Latin):
quitur: ppt̃ illud qđ in p̃teriti
psadmodictũ ẽ. peccatori aut̃
dixĩdr̃ quare tu en narras iusti¬
cias meas: absolutus enĩ recte
loquip̃otuit. undepeccatorẽ
lexdiuina suspendit: Illu d p̃¬
terea uid&ur afferre ñ nullis ali¬
quã questionẽ quare p̾ ab solutioñ
delicti dixerat laudabo iustitiã
tuam & ñ magis qđ aptũ erat po¬
suit: lccudabo pi&atẽ tuam: Pie¬
etatũ enĩ grãs agerẽ deb& : qui p̃cat
est indulgent̃ absoluis: Sed sicausa
ꝓsundã rationẽ consideres: & iusti¬
tiȩ diuinȩ̃ fuit ut audir& ad secla¬
mantẽ parcer& supplicantin
suscipens & confitentem siueqͥa
duȩ resiste. in iudicio dnĩ semꝑ ad¬

Expanded text:
uetur; propter illud quod in praeterito psalmo dictum est: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas ? Absolutus enim recte loqui potuit, unde peccatorem lex divina suspendit. Illud praeterea videtur afferre nonnullis aliquam quaestionem, quare post absolutionem 174 delicti dixerit: Laudabo justitiam tuam; et non magis quod aptum erat posuit: Laudabo pietatem tuam? Pietati enim gratias agere debet qui precatus est indulgenter absolvi. Sed si causam profunda ratione consideres, et justitiae divinae fuit, ut audiret ad se clamantem, parceret supplicanti, et susciperet confitentem. Sive quia duae res istae in judicio D
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ niuẽ aut̃ albũ de corporib nil
potest inueniri sed ideo suꝑniuẽ dix̃:
quia spitidis anima longe supra cor¬
pora mundata resplend& quȩ figu¬
radicitur hy prȩcessis id ẽsuꝑ latio
cũ aliquã rem opinione omnium
notã sententia nrã exsuperare con

Expanded text:
Super nivem autem album in corporibus nil Super nivem autem album in corporibus nil potest inveniri; sed ideo super nivem dixit, quia spiritualis 172 anima longe supra corpora mundata resplendet. Quae figura dicitur hyperthesis, id est superlatio; cum aliquam rem opinione omnium notam sententi
Abbreviated transcription (Latin):
gum̃tũ dr̃ a causis. dic enĩ p̃tot con¬
lita beneficia ud talia señ debusse
p&mundabor lacu abis me & super
niuem decalbabor: Superiore
supplicatione pstratus in secundã
pastem micđia dñi confisuserigit᷑
neqđ omnib: peccatis ẽ grauius de
dementia omnipotentis dĩ despe¬
rasse uider&ur: Hysopus quãuis
sit herba paruissima : radicib: suis
saxorũ festur uiscera penarare :¬
a cõmoda : Et in libro leuitico un¬
molato sanguine intinctã supra
lepsi corpus septies solebaras pargi
significansp̃tioso sunguine dñĩ sulua¬
toris maculas peccatorũ. efficacit᷑̃
eẽ diluendas. hac similitudine sup¬
plicat se ꝓph& a liberari : ut xp̃i
sunguine scdlutari : quẽ pio corde
credebat eẽ uenturum : absolutio¬
nis munera merer&ur: Phrso¬
pum enĩ significat sacramenta quae
diximus quȩ non solũ in quimenta
detergint : sed ociã suꝑ niuem puri¬
tatem animȩ relucentis ostendant:

Expanded text:
gumentum dicitur A causis. Dicit enim post tot colgumentum dicitur A causis. Dicit enim post tot collata beneficia, ad talia se non debuisse mundabor; lavabis me, et super nivem dealbabor. Superiori supplicatione prostratus, in secundam partem misericordia Domini confisus erigitur, ne, quod omnibus peccatis est gravius, de clementia omnipotentis Domini desperasse videretur. Hyssopus quamvis sit herba parvissima, radicibus suis saxorum fertur viscera penetrare. Haccommoda. Et in libro Levitico, immolato sanguine intincta, supra leprosi corpus septies solebat aspergi : significans pretioso sanguine Domini Salvatoris maculas peccatorum efficaciter esse diluendas. Hac similitudine supplicat se propheta liberari; ut Christi sanguine salutari, quem pio corde credebat esse venturum, absolutionis munera mereretur. Per hyssopum enim significat sacramenta quae diximus, quae non solum inquinamenta detergunt, sed etiam super nivem puritatem animae relucentis ostendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. nolo mostẽ peccatoris. sed ut con¬
discerni ñ possumus: sedidiquibũ
biguitatib: colliguntur: Occuba
uero s̃ quȩ nec oculus conspic̃ nen
humana diiudicat: Hȩcddo ñ solu
sibi reuelatadicit : sed mani feto
ꝓfit&ur : ut qđ suerat uł suspican
arduũ ꝓuenir& illi indeclaratio
manifestũ & nota qđ collata sibim¬
nera pulchra definitione conplo¬
titur: dicendo enĩ incesta & occibs
sapientiȩ tuȩ manifestastimihs
addit reatui suo. & cũbenesio
numerat: culpas semꝑ ad crsi
incesta ergo & occultas̃ quȩ d s̃ illi infilii
sui manifestatione reuelauit : Pri¬
mũ ut a gnoscer& eũ. habere filium :
deindeurt ipsum noss& ex suo semi¬
ne incarnis ad sũptione uenturum :
uit passionis quoq futura p̃dicer&
gresurrectionis gloriã nunciar& :
ẽt inde ñ sedicit debuissepeccare. cũ
ulia meruiss& agnoscere: Oscã si¬
dicitas quisitentũ suaedefensioni
studere potuit : quantũ iste in ppria
condem nationel aboriuit qđ ar¬

Expanded text:
sed ut condiscerni non possunt, sed aliquibus ambiguitatibus colliguntur. Occulta vero sunt quae nec oculus conspicit, nec mens humana dijudicat. Haec duo non solum sibi revelata dicit, sed manifestata profitetur; ut quod fuerat vel suspicari arduum, provenerit illi in declaratione manifestum. Et nota quod collata sibi munera pulchra definitione complectitur. Dicendo enim, incerta et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi, addit reatui suo, ut cum beneficia numerat, culpa semper accrescat. Incerta ergo et occulta sunt quae Deus illi in Filii sui manifestatione revelavit. Primum ut agnosceret eum habere Filium, deinde ut ipsum nosset ex suo semine in carnis assumptione venturum; ut passionis quoque futura praediceret, et resurrectionis gloriam nuntiaret; et inde non se dicit debuisse peccare, cum talia meruisset agnoscere. O sancta simplicitas! quis tantum suae defensioni studere potuit, quantum iste in propria condemnatione laboravit? Quod ar
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ desinite afferre : quȩ ñ potestis
implere : Illi oboedientes audiunt
quos i p̾sefacit audire : Illi ꝓsi guae
cupiunt : qui munꝰ diuinitatis acci¬
piunt : Nã postuiciatã humanige¬
neris naturã libero arbitria salu¬
tiferã partem & dñs̃ tribuit &ope¬
rationem ipsius suapi&ate concedi
tis diuino munere docuer̃ : sed nos
ea contingere fecit heresis exsecran¬
da quȩ nimis saluti nraȩ ꝓbat̾ cẽ
manifestasti mihi: Sicut supeni¬
exceptus: Sic iterũ ꝑ suã confessioñ¬

Expanded text:
propter desinite asserere quae non potestis propter desinite asserere quae non potestis implere. Illi obedienter audiunt, quos ipse facit audire; illi proficue cupiunt, qui munus Divinitatis accipiunt. Nam post vitiatam humani generis naturam, liberi arbitrii salutiferam partem et Dominus tribuit, et operationem ipsius sua pietate concedit. tis divino munere docuerunt. Sed nos ea contingere fecit haeresis exsecranda, quae nimis saluti nostrae probatur esse manifestasti mihi. Sicut superitus  Ms., exceptus; sic iterum in confi
Abbreviated transcription (Latin):
caritate atq cooperatione eorũ cor¬
substanti alis aaenitas & potesta soms
facit quȩ uult in cȩlo & intra: sedq¬
uis haec in conp̃hensibilia atq iex¬
plicabilia itaut sunt nob̵ nuncẽ no¬
liũ. & simulexistentium rerumitali
similitudo ꝓponitur: Inuenimu
enĩ insole: tresistas propri& atesp
ma ipsa c̃ substantia corporcilis qꝗ
solẽ deinde splendor eĩ qui mmps
ꝑman&: Testio calor qui absplen¬
dore eius usq ad nos ꝑuenit : quedis
modo sint tante rei potest similrt¬
do aliquarepperis : Arbitror esti¬
mandũ ut qđ ẽ in sole substantia
corporadis : ittintellegcntur in
trinitate qđ amodo ꝑsona patris :
Et qđ ẽ in sole splendor ei: hocsit in
plum incorporalium rerum. hoce
deanim aquȩ adimaginem & simi¬
litudinẽ dĩ facta cognoscitus.
Anima igitur ẽ ipsa substanti
anima substantia hoc intellegiꝰ¬
sudla fas ẽ intrinitate ꝑ lona patris

Expanded text:
operatione eorum consubstantialis aeternitas et potestas omnia facit quae vult in coelo et in terra. Sed quamvis haec incomprehensibilia atque inexplicabilia, ita ut sunt, nobis nunc esse noalium et simul existentium rerum talis similitudo proponitur. Invenimus enim prima est ipsa substantia corporalis, qui sol est; deinde splendor ejus qui in ipso permanet; tertia calor, qui ab splendore ejus usque ad nos pervenit. Quae hoc modo, si tamen tantae rei potest similitudo aliqua reperiri, arbitror aestimanda, ut quod est in sole substantia corporalis, intelligatur in Trinitate quodammodo persona Patris; et quod est in sole splendor ejus, hoc sit in plum incorporalium rerum, hoc est de anima, quae ad imaginem et similitudinem Dei facta cognoscitur. Anima igiturest ipsa substantia anima substantia, hoc intelligasi dici fas est, in Trinitate persona Patris
Abbreviated transcription (Latin):
me et exultabit linguam ec ciustitiã
tuam: Canguinib: contrala¬
tinã quisdem linguã pluralis nu¬
merus uid&ur asumptus: Sed
quȩ hoc ingrecis exẽplarib: conti¬
n&ur : trans lator omnino lau¬
dandus ẽ: Elegit enĩ aliquid con¬
traastem sȩculariũ ponere quã
aueritate posita discrepare: n la¬
Nã sidicer& a sanguine unũ for¬
sitan peccatum uider&ur osten¬
dere: Sed cũ pluralem numerũ
ponit multa eẽsine dubio confi¬
tetur. Quođ idioma scripturȩ
diuinȩ possumꝰ nuncupare. Hȩc
figura dicidir exabage. idẽ in¬
mutatio s q̃lloties contraconsue¬
tudinẽaut
genus inmu¬
tatur autca¬
sus Laberarise
ergo ꝓphae p& it decarnalib de¬
lictis ut iã desiner& in ista fragi¬
litate peccare : Sanguis enim
ꝓcorpore humanoponitur : quȩ
int̃c&eras homo reseius ipsopo¬
tior uid&ur existere : nai¬

Expanded text:
bit lingua mea justitiam tuam. Sanguinibus, contra Latinam quidem linguam numerus pluralis videtur assumptus; sed quia hoc in Graecis exemplaribus continetur, translator omnino laudandus est; elegit enim aliquid contra artem saecularium ponere, quam a veritate posita discrepare. Nam si diceret, a sanguine, unum forsitan peccatum videretur ostendere; sed cum pluralem numerum ponit, multa esse sine dubio confitetur: quod idioma Scripturae divinae possumus nuncupare. Haec figura dicitur exallage, id est immutatio, quoties contra consuetudinem aut genus commutatur aut casus. Liberari ergo se propheta petit de carnalibus delictis, ut jam desineret in ista fragilitate peccare. Sanguis enim pro corpore humano ponitur, quia inter ceteros humores eius ipse potior videtur existere.
Abbreviated transcription (Latin):
quasi quib: dã tabulis scribitur a
exsequere : ut nob̵ sensus possit eui¬
dentius elucere: Crearedicimꝰ ali¬
quid nouũ instituere : utillud qđ ñ
fuit uideat̾ existere : Et quo modo
dicamꝰ ante pecct dsax mundũ p̃
mundũ corsibi creari qđ iã peccats
inpellentib: cõmoueremini mepo¬
tuiss& aculpã: sed stabilitatede¬
fixũ : bonũ ñ possit mutare ꝓpostu
Hocutiq scĩs p̃resurrectionẽ dabit᷑
sed penitens istebon orũ auidus uen¬
turi p̃mii amore succensus qđ in fu¬
turo ꝓuenire poterat: hoc sibi conce¬
di p̃senti tempore postulabat: Ra¬
tum spm̃ dicit filiũ dĩ uerbum
dequo in alio psulmo cõmemoratũs
uirga recta uirga regnitui: que
merito exnaturaditatis spm̃ a pl¬
lecuit quia legitur. dr̃ spr̃ ẽ : In no¬
uaperi palagen figurã positũ ẽ
Non qđ e& filius ipsi in nouandis¬

Expanded text:
quasi quibusdam tabulis scribitur, quasi quibusdam tabulis scribitur, exquirere, ut nobis sensus possit evidentius elucere. Creare dicimus, novum aliquid instituere, ut illud quod non fuit videatur existere. Et quomodo dicamus ante peccatum cor mundum non mundum cor sibi creari, quod jam peccatis impellentibus commoveri minime potuisset ad culpam; sed stabilitate defixum, bonum non possit mutare propositum. Hoc utique sanctis post resurrectionem dabitur. Sed poenitens iste bonorum avidus, venturi praemii amore succensus, quod in futuro evenire poterat, hoc sibi concedi praesenti tempore postulabat. Rectum spiritum dicit, Filium Dei Verbum, de quo in alio psalmo commemoratum est: Virga recta est, virga regni tui . Quem merito ex natura Deitatis spiritum appellavit, quia legitur: Deus spiritus est . Innova per hypallagen figuram positum est; non q
Abbreviated transcription (Latin):
meis. et om̃r imiqͥtates meas dele:
nit adtestiã pastem rogans iudi¬
cẽpiũ. ueres picer& peccata. quȩ
ipsi quoq uidebant᷑ horrenda. Con¬
sidera uero ex contrariis pulcherri¬
me regulasdatas. sinos auertimꝰ fa¬
ciẽ apeccatis nr̃is: Noxiũ ẽ quo dobli¬
uiscimur : & neglegent̃ agimꝰ quȩ
continuo fl&ucblueredeberemus
si dñs nos auestit extinguit: qui iudi¬
cat delictaquȩrespicit: Sic orat &
alibi: neauestas facciem tuã ame : &
erosimilis descendentib: in lacũ: me¬
rito qm̃ sinos respicimus: micđiã
trũ : &egressus foras fleuit amare:
sequitur . &omnes iniquitates ieas
dele: Deduob criminib uocatus
adculpã : ꝓ uniuersis delictis pruden¬
tissimus p̃cator exorat. sciebat enĩ
sefecisse plurimã quãq iustitia prȩ¬
sentis temporis arguebat. itasalu¬
tari compendio: quicquid accusare
poterat remitti sibiuna uenia pos¬
tulabat: Dele aut̃ dũ dicitur. dimit¬
ti significatur. qusomne nrm̃ amissu

Expanded text:
dele. Venit ad tertiam partem, rogans judim pium ne respiceret peccata, quae ipsi quoque videbantur horrenda. Considera vero ex contrariis pulcherrime regulas datas. Si nos avertimus facies a peccatis nostris, noxium est; quia obliviscimur et negligenter agimus, quae continuo fletu abluere deberemus: si Dominus non avertit, exstinguit, quia judicat delicta quae respicit. Sic orat et alibi: Ne avertas faciem tuam a me, et ero similis descendentibus in lacum . Merito, quoniam si nos respicimur, misericotrum, et egressus foras, flevit amare . Sequitur, et omnes iniquitates meas dele. De duobus criminibus vocatus ad culpam, pro universis delictis prudentissimus precator exorat. Sciebat enim se fecisse plurima, quam quae justitia praesentis temporis arguebat: ita salutari compendio quidquid accusari poterat, remitti sibi una venia postulabat. Dele autem dum dicitur, dimitte significatur; quia omne nostrum admissum
Abbreviated transcription (Latin):
catũ omne colligitur totidem par¬
tib contracta iniquitas expr&ur
prima ẽ satis factio ꝑfectissime
humilitatis : secunda confiden¬
tia miseri cordia ednĩ quã fideles
semꝑ habere ꝓficuũ ẽ : Testia
p&itur ut apeccatis ei suũ dñs
auestat aspectũ : et ipsum potius
scã trinitas miserata respiciat :
Quasto subiung&om̃r peccatores
ad desiderium supplicationis
magis ac magis animando¬
Quinta paste causa memoratur ȩcđae
quȩ ꝑ eius erat semen. aduentudnĩ cons¬
truenda ubiiã l&us salutari eiꝰ offe¬
rendos uitulos pollic&ur. sic & suppli¬
catio deuota concluditur : & uentura
salutis gccudia nuntiantur:¬

Expanded text:
catum omne colligitur, sic totidem parcatum omne colligitur, sic totidem partibus contracta iniquitas expietur. Prima est satisfactio perfectissimae humilitatis. Secunda confidentia misericordiae Domini, quam fideles semper habere proficuum est. Tertia petitur, ut a peccatis ejus suum Dominus avertat aspectum, sed ipsum potius sancta Trinitas miserata respiciat. Quarta subjungit omnes peccatores ad desiderium supplicationis magis ac magis animandoQuinta parte causa memoratur Ecclesiae quae per ejus erat semen adventu Domini construenda. Ubi jam laetus altari ejus offerendos vitulos pollicetur, sic ei supplicatio devota concluditur, et venturae salutis gaudia nuntiantur
Abbreviated transcription (Latin):
uulgo mos ẽ peccata sua callidis
ullegationib excusare : Rexaut̃
potentissimus inconspectu omniũ
sepotius elegit addicere : constitu¬
ensse reũ cuius consueuerat fra¬
tris formidare iudiciũ. quia ꝑpt̃
ideo ad nõ absolui meruit. qm̃ sua
uitia non defendit: Opeccata in re¬
b: l&issimis plus cauenda in saulis
ꝑ secutione numeros as uistutes
exercuit qui positus in regnosecu¬
ritate deliquid: quo facto doce¬
murfelicitate mundustius non
opostere ꝑquirere : quanto magis
in adflictione ꝓficitur & in ꝓ̃spe¬
ritate peccatur: Meminisse aut̃
debemꝰ in hoc psalmo statutũ eẽ
quid erit concessio: Concessio ẽ
enĩ cũ reus ñ id qđ fecit aliqua con¬
cestatione defendit: sed ut ignos¬
catur postula tabso lute qđ gene¬
ralit̃ in omnib: psalmis peniten¬
tiũ repperire posse non dubiũ ẽ :
Diuisio psalm. Quinq
membris hunc psalmũm congrua
nimis respicimus dispositione
formatũ ut sic̃ quinario sensu pec¬

Expanded text:
Vulgo mos est peccata sua callidis Vulgo mos est peccata sua callidis allegationibus excusare; rex autem potentissimus in conspectu omnium se potius elegit addicere: constituens se reum, cujus consueverat populus formidare judicium. Quapropter ideo a Domino absolvi meruit, quia sua vitia non defendit. O peccata in rebus laetissimis plus cavenda. In Saulis persecutione numerosas virtutes exercuit, qui positus in regni securitate peccavit. Quo facto docemur felicitatem mundi istius non oportere perquiri, quando magis in afflictione proficitur, et in prosperitate peccatur. Meminisse autem debemus in hoc psalmo statum esse, qui dicitur concessio. Concessio est enim, cum reus non id quod fecit aliqua concertatione defendit, sed ut ignoscatur postulat absolute. Quod generaliter in omnibus psalmis poenitentium reperiri posse non dubium est. Divisio psalmi. Quinque membris hunc psalmum congrua nimis respicimus dispositione formatum; ut, sicut quinario sensu pec