comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pationib ñ p̾sumant. qr ñ ẽ discipłs suꝑ
magistrũ. nec seruus suꝑ dñm suũ ¶De¬
rite tenere debetis. qd̾ & nos ab antecesso¬
rib nr̃is traditum accepimꝰ. id est ut quo¬
tiens tam de baptismo aliquoꝵ uł confir¬
matione qͣm de ȩccłarum consecratione
scriptis nec testib certa ratio habetur.
utrum baptitati uel confirmati. siue eccłȩ con-¬
atq ȩcunt ut baptixent᷑ tales ac confirm̃t᷑

Expanded text:
pationibus non praesumant, quia non est discipulus super pationibus non praesumant, quia non est discipulus super magistrum, nec servus super Dominum suurite tenere debetis quod ab antecessoribus nostris traditum accepimus, id est, ut quoties tam de baptismo aliquorum, vel confirmatione, quam de ecclesiarum consecratione scriptis nec testibus ratio certa habetur utrum baptizati vel confirmati, sive ecclesiae consecratae sint, ut baptizentur tales ac confirmentu
Abbreviated transcription (Latin):
uident ne unde mala redargnunt: inde ꝑ
elationis impulsum in ꝓfundiora mergan¬
tur. Ammonendi sunt etiam ne cũ culpas
prepositoꝵ suoꝵ considerant. contra eos au¬
datiores fiant. s sic eoꝵ praua apud semet¬
ipsos considerent. ut diuino timore constri¬
eti ferre sub eis iugum reuerentiȩ ñ recu
gladio ñ sunt ferienda. etiam cum recte
reprehendenda uideant᷑ qm̃ a p̃decessorib
nr̃is & a reliqͥs multis scĩs ep̃is statutũ fore
cognouimꝰ ut oues pastores suos ñ facile re¬
prehendant. nec eos criminari uł accusare
presumant qr cum in prepositis delinqͥmꝰ
eiꝰ ordinationi qͥ nob̃ eos pretulit obuiamꝰ:
Unde moyses cum contͣ se & aaron conqueri
ppłm cognouisset: ait Nos enĩ qͥd sumꝰ: Nec
contra nos ẽ. murmur ur̃m s contͣ dm̃. Qua¬
ꝓpt̾ ãmonendi sunt subditi utriusq ordi¬
nis uiri ut cum magistroꝵ facta conspici¬
unt. ad suum corredeant. & de eoꝵ incre¬

Expanded text:
vident, ne unde mala redarguunt, inde per vident, ne unde mala redarguunt, inde per elationis impulsum in profundiora mergantur. Admonendi sunt etiam ne cum culpas praepositorum suorum considerant, contra eos audaciores fiant. Sed sic eorum prava apud semetipsos considerent, ut, divino timore constricti, ferre sub eis jugum reverentiae non recusegladio non sunt ferienda, etiam cum recte reprehendenda videantur; quoniam a praedecessoribus nostris et a reliquis multis sanctis episcopis statutum fore cognovimus, ut oves pastores suos non facile reprehendant, nec eos criminari vel accusare praesumant, quia cum in praepositos delinquimus, ejus ordinationi qui nobis eos praebuit obviamus. Unde Moyses dum contra se et Aaron conqueri populum cognovisset, ait: Nos enim quid sumus? Nec contra nos est murmur vestrum, sed contra Deum. Quapropter admonendi sunt subditi utrisque ordinis viri ut cum magistrorum facta conspiciunt ad suum cor redeant, et de eorum incre
Abbreviated transcription (Latin):
uos in ur̃is actib studiosos inuenimꝰ. ut uoᷤ
&e nr̃i curam habeatis & talia sciscitando in¬
ne ep̃oꝵ qua nos consulere uoluistis. scimꝰ
qr a nullis uita p̾sulum ꝑturbari debetur.¬
qm̃ si dauid regũ iustissimꝰ in saul quẽ con¬
manum mittere ñ presumpsit. quantoma¬
gis cauendum ẽ. ne manũ detractionis.
aut uituꝑationis siue indiscretionis. aut
de honorationis quida mittant inunctũ
dñi. uł in predicatores sc̃ȩ ȩccłȩ: quia eoꝵ
uexatio siue detractio ad xp̃m ꝑtinet. cuiꝰ
uice in ȩccła legatione fungunt᷑. Unde sũ¬
moꝑe cauendũ ẽ. omĩb fidelib ne clanculo
aut publice ep̃m suum id ẽ. unctum dñide¬
tractionib aut uituꝑationib dilanient.
ꝑpendentes illud ȩxemplũ mariȩ qr ꝓeo
qd̾ moysi famulo dei ꝓpter ethiopissimã
detiaxit: immunditia leprȩ multata sit
suoꝵ si quis eos fortasse agere rep̃hensibilit

Expanded text:
vos in vestris actibus studiosos invenimus, ut vos vos in vestris actibus studiosos invenimus, ut vos et nostri curam habeatis et talia sciscitando inne episcoporum, de qua nos consulere voluistis, scimus quia a nullis vita praesulum perturbari debetm si David regum justissimus in Saul, quem conmanum mittere non praesumpsit, quanto magis cavendum est ne manum detractionis aut vituperationis, sive indiscretionis aut dehonorationis, quidam mittant in unctum Domini, vel in praedicatores sanctae Ecclesiae, quia eorum vexatio sive detractio ad Christum pertinet, cujus vice in Ecclesia legatione funguntur? Unde summopere cavendum est omnibus fidelibus ne clanculo aut publice episcopum suum, id est unctum Domini, detractionibus aut vituperationibus dilanient, perpendentes illud exemplum Mariae, quia pro eo quod Moysi famulo Dei propter Aethiopissam detraxit, immunditia leprae multata sit. audeant, si quid eos fortasse agere reprehensibiliter
Abbreviated transcription (Latin):
& apłicis constitutionib auxiliante dño
pareamꝰ: O quã bona ẽ laritas quȩ absentia
ꝑimaginem: presentia ͥmet ipsis exhibet
ꝑ amorem. diuisa unit: confusa ordinat:
inequalia sociat: imꝑfecta consũmat: Quã
recte predicator egregius uincłm ꝑfectioniᷤᷤ
uocat qͥa iurtutes qͥdem cet̾ȩ ꝑfectionẽ ge¬
nerant. s tam̃ eas caritas ita ligat. ut ab
amantis mente dissolui iam nequeant:
dulsi nec preceptum dedi s consilium neq
regulam in his posteris ullis cenendã tͣtlidi
s de duob ꝑiculis qͥd faciliꝰ sit uitandum os¬
tendi Si gͥ in reb scłarib suum euiq ius
e: ꝓpͥus ordo seruandus ẽ. quantomagis
inȩccłasticis dispositionib nulla debet in¬
duci confusio. ut ibi discordia locum inueni¬
at. unde pacis debent bona ꝓcedere: Quis
hac ratione seruabit᷑ si nicħ potestati s torũ
ȩquitati tribuit᷑. Qua ꝓpter multum cor
nr̃m magnitudini uĩx congaudet qd̃ sic

Expanded text:
onstitutionibus auxiliante Domino pareamus, O quam bona est charitas, quae absentia per imaginem praesentia sibimetipsis exhibet per amorem, divisa unit, confusa ordinat, inaequalia sociat, imperfecta consummat! quam recte praedicator egregius vinculum perfectionis vocat, quia virtutes quidem caeterae perfectionem generant, sed tamen eas ita charitas ligat, ut ab amantis mente dissolvi jam nequeant. dulsi, nec praeceptum dedi, sed consilium; nec regulam in his posteris ullis tenendam tradidi, sed de duobus periculis quod facilius sit vitandum ostendi. Si igitur in rebus saecularibus suum cuique jus et proprius ordo servandus est, quanto magis in ecclesiasticis dispositionibus nulla debet induci confusio, ne ibi discordia locum inveniat, unde pacis debent bona procedere? Quod hac ratione servabitur, si nihil potestati, sed totum aequitati tribuitur. Quapropter multum cor nostrum magnitudini vestrae congaudet, quod sic
Abbreviated transcription (Latin):
rep̃hendi qr qd̾ inhis angloꝵ genti indul-¬
simus. non formã dando: s considerationem.
ne xp̃ianitatis bonũ qd̃ ceꝑant imꝑfectum di¬
miterent: egimꝰ: Paterna uos dilectione salu¬
tantes hortamur. ut p̾positas oportunitate
occasiones in ur̃a efficatia enixius elaborare
debeatis. atq id modis quib possibile fuerit
omi studio agere contendatis. quatinꝰ p̃dicabile
desiderium ur̃m in auxilium om̃ium adiu¬
uante dño compleatis. Nec hoc quoq inbs
sollicitudinis parte relinquimꝰ andi quous¬
sc̃ȩ eccłe cathe a bonis. iniqui a iustis. ut
mali segore suo conscientias suas recog¬
ltet. & conu̾tant᷑ a prauitatib suis
nicorrigibiles apparuerint: segregentur
a fidelib usq ad satisfationem iuxta salua¬
toris dñi sententiam quam inter cet̾a de-
peccante inse fr̃e precipiendo ait Si pec-¬
cauerit inte fr̃ tuus. corripe eum inter te
& ipsum solum: Si te audierit lucratus eris

Expanded text:
reprehendi, quia quod in his Anglorum genti indulreprehendi, quia quod in his Anglorum genti indulsimus, non formam dando, sed considerando ne Christianitatis bonum quod coeperant imperfectum dimitterent egimus. Paterna ergo vos dilectione salutantes, hortamur ut propositas opportunitate occasiones in vestra efficacia enixius elaborare debeatis, atque id modis quibus possibile fuerit omni studio agere contendatis, quatenus praedicabile desiderium vestrum in auxilium omnium, adjuvante Domino, compleatis. sollicitudinis parte relinquimus, quod omnes incesmali segregandi a bonis, et iniqui a justis, ut saltem rubore suo conscientias suas recoget convertantur a pravitatibus suis. At si incorrigibiles apparuerint, segregentur a fidelibus usque ad satisfactionem, juxta Salvatoris Domini sententiam, qua inter caetera de peccante in se fratre praecipiendo, ait: Si peccaverit in te frater tuus, corripe eum inter te et ipsum solum. Si te audierit, lucratus eris
Abbreviated transcription (Latin):
statuta ñ ꝓterue irrumꝑe. s fideliters nt¬
re optamꝰ. Unde redemptoris nr̃i miscdia
exoramꝰ ut sua uob̃ in omĩb gr̃a suffragetur.
& effectu implere uos tribuat qd̃ uelle conces¬
sit. qr in hac re tanta cõmoda retͥbutionis ac¬
crescunt: quanto ⁊ studium laboris augetur:
Progeniem uͦ suam unũquemq de his qͥ fide¬
liter edocti & iam firma radice plantati stant
inconuulsi. usq ad septimam obseruare decer¬
nimꝰ generationẽ. & quandiui se affinitate ag¬
noscunt ꝓpinquos: adhuiꝰ copulȩ ñ accedere
societatẽ p̾sumant. nec eam qͣm aliqͥs ex ꝓpͥa
consanguinitate coniugem habuit. uł aliqͣ
illicita pollutione maculauit. in coniugiũ
ducere ulli ꝓfecto licet xp̃ianoꝵ uł licebit.
quia incestuosus ẽ talis coitꝰ. & ab ominabilis
dõ & cunctis bonis hominib Incestuosos uͦ
nullo coniuigii nomine deputandos a scĩs
patrib dudum statutũ esse legimꝰ: Ideo no¬
lumꝰ nos in hac re a uob̃ siue a cet̾is fidelib

Expanded text:
e, sed fideliter servare optamus. Unde Redemptoris nostri misericordiam exoramus, ut sua vobis in omnibus gratia suffragetur, et effectu implere vos tribuat quod velle concessit, quia in hac re tanto commoda retributionis accrescunt, quanto et studium laboris augetur. Progentem vero suam unumquemque de his qui fideliter edocti sunt, et jam firma radice plantati stant inconvulsi, usque ad septimam observare decernimus generationem. Et quandiu se affinitate agnoscunt propinquos, ad hujus copulae non accedere societatem praesumant, nec eam quam aliquis ex propria consanguinitate conjugem habuit, vel aliqua illicita pollutione maculavit, in conjugium ducere ulli profecto licet Christianorum vel licebit, quia incestuosus est talis coitus et abominabilis Deo, et cunctis bonis hominibus. Incestuosos vero nullo conjugii nomine deputandos a sanctis Patribus 1280 dudum statutum esse legimus. Ideo nolumus nos in hac re a vobis sive a caeteris fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
bonitas semel sͥ cõmendatos nesciat ob¬
liuioni mandare. ueruntamen scientes hȩc
eadem. iterate hmũm filium petimꝰ non one¬
rose susciꝑe. qͥa scribere nos quȩ iam dudũ
scripsimꝰ: ñ piget. Quia gͦ ioħs głosissimus fi¬
lius nr̃ prefectus urbis ad deducendam huc
coniuigem suam latorem presentium ioħm
clarissimũ uirũ illic noscitur transmisisse.
pat̾na dulcedine salutantes petimꝰ. ut quia
memoratus glosissimꝰ filius nr̃ diuisus hie cõ¬
sistere ñ potest. uenienti coniuigi ipsius glȩ
ur̃e sinceritas patrocinii sui oꝑem ferat. & ut
securius iter suum deo custodiente ꝑagere
ualeat. ure ad perusinam ciuitatem militari
eiot es ado sulciri disponat. quatinꝰ & ante¬
utetus glosus uir amplius patrocinus uñs
st deditus &e nos dulcissime gȩ ur̃ȩ grãs

Expanded text:
bonitas semel sibi commendatos nesciat oblivioni mandare, verumtamen scientes headem iterata charissimum filium non onerose suscipere, scribere nos quae jamdudum scripsimus non piget. Quia ergo Joannes gloriosissimus filius noster, praefectus urbis ad deducendam huc conjugem suam latorem praesentium Joannem clarissimum virum illic noscitur transmisisse, paterna dilectione salutantes, petimus ut quia memoratus gloriosissimus filius noster divisus hic consistere non potest, venienti conjugi ipsius gloriae vestrae sinceritas patrocinii sui opem ferat. Et ut securius iter suum, Deo custodiente, peragere valeat ad Perusinam civitatem, militari eam solatio fulciri disponat, quatenus et antedictus gloriosus vir amplius patrociniis vestris sit deditus, et nos dulcissimae gloriae
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnq de pͥorib prb̃is. & quinq de p̃cedentib
simul uenire ꝑ omĩa cõmoneto: De clericis uͦ
pret̾ eos qui uenire deliberant. si qͦs alios
presentes eẽ necessarios estimas. ad nos sine
mora transmitte. ut ad ordinandã dĩ ȩccłam.
nec excusatio nec aliqͣ possit ꝓuenire dilatio¬

Expanded text:
quinque de prioribus presbyteris et quinque de praecedentibus quinque de prioribus presbyteris et quinque de praecedentibus s per omnia commoneto. De clericis vero, praeter eos qui venire deliberant, si quos alios praesentes esse necessarios aestimas, ad nos sine mora transmitte, ut 754 ad ordinandam Ecclesiam, nec excusatio, nec aliqua possit provenire dilatio
Abbreviated transcription (Latin):
illa hoc tẽpore amisit cẽporalis es eiutas
Qͥa gͥ plurimȩ utilitates exposcunt. ut
ipsi sac̾dos sine mora xp̃o auctore debeat e¬
nari. id eoq exꝑientiȩ tuȩ p̃cipimꝰ. quatinꝰ
clerum & ppłm omĩ instantia stueat ad hor¬
tari ut consecrandũ sͥ ñ differant eligere sa
ut in generali causa utilitates ꝓpͥas ñ atten¬
dant Nulla gͦ sit in hac electione uenalitas.
ne dum premia appetunt: discretionẽ electi¬
onis amittant. & illũ dignũ adhoc arbitren¬
t᷑ officiũ. qui ñ meritis s datione placuerit
Specialiter enĩ & absolute cognoscant. qͥa non
solum indignꝰ ẽ sac̾dotio. s & aliis ꝓfecto cul¬
pis erit obnoxius. quisqͥs dĩ donũ precii p̃¬
sumpserit uenalitate mercari Non itaq lar¬
gus p̃miis. s dignus meritis eligat᷑ Nam et
electum & eligentes pena respiciet. si sac̾docii
sinceritatẽ mente sacrilega uiolare temptaue¬
rint: Siue autẽ unus siue duo electi fuerint.

Expanded text:
illa hoc tempore amisit pastoralis curae Quia igitur plurimae utilitates exposcunt ut ipsi sacerdos sine mora, Christo auctore, debeat ordinari, ideoque experientiae tuae praecipimus quatenus clerum et populum omni instantia studeat adhortari, ut consecrandum sibi non differant eligere sacut in generali causa utilitates proprias non attendant. Nulla ergo sit in hac electione venalitas, ne dum praemia appetunt, discretionem electionis amittant, et illum dignum ad hoc esse arbitrentur officium, qui non meritis, Specialiter enim et absolute cognoscant quia non solum indignus est sacerdotio, sed et aliis profecto erit culpis obnoxius, quisquis Dei donum pretii praesumpserit venalitate mercari. Non itaque largus praemiis, sed dignus meritis eligatur. Nam et electum et eligentes poena respiciet, si sacerdotii sinceritatem mente sacrilega violare tentaverint. Sive autem unus, sive duo electi fuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
t pͥdem glłȩ ur̃ȩ milites illic erant pa¬
rati uenire. s qm̃ inimicos congregaoᷤ
ꝙ hic discurrere epła ur̃a significauerat.
hȩc eos hic causa retinuit Nẽuͦ utile est
iusum. ut aliqͣnti illic milites transmittant
qͦs głla tua ãmonere &e hortari ut parati
sint ad laborem studea t occasione in uen¬
ta cum głosis filiis nr̃is martio & uttaliano
loquere. & quȩcũq uob̃ dõ adiutore pro
utilitate rei publicȩ statuerint facite:
Et si hue uł ad reuennatis partes nec di¬
cendũ ariulfum cognoueritis exeurrere:
uos a dorso eiꝰ ita sicut decet iuros fortes.
laborate. quatinꝰ opinio ur̃a ex laboris ur̃i
qualitate ampliꝰ inre publica dõ auxilian¬
te ꝓficiat Illud camen pre omĩb ãmone¬
mus. ut familiã maloin. & ad obin. uigil¬
di. atq grussingi. qͥ cũ glorioso mauritio
magistro militũ eẽ noscunt᷑. sine aliqua
mora uł excusatione relaxes. quatinꝰ ueni¬
entes illic homines predicti uiri eumeis

Expanded text:
 vestrae, quia milites illuc erant parati venire; sed quoniam inimicos congregatos et huc discurrere epistola vestra significaverat, haec eos hic causa retinuit. Nunc vero utile est visum, ut aliquanti illuc milites transmittantur, quos gloria tua admonere et hortari, ut parati sint ad laborem, studeat, et occasione inventa cum gloriosis filiis nostris Mauricio et Vitaliano loquere, et quaecunque vobis Deo adjutore pro utilitate reipublicae statuerint facite; et si huc vel ad Ravennates partes nec dicendum Ariulphum cognoveritis excurrere, vos a dorso ejus ita, sicut viros decet fortes, laborate, quatenus opinio vestra ex laboris vestri qualitate amplius in republica Deo auxiliante proficiat. Illud tamen prae omnibus admonemus, ut familiam Maloin , et Adobin, Vigildi, atque Grussingi, qui cum glorioso Mauricio magistro militum esse noscuntur, sine aliqua mora vel excusatione relaxes, quatenus venientes illuc homines praedicti viri cum eis
Abbreviated transcription (Latin):
rauit. qđ uir uenerabił andreas pb̃r
dehac luce migͣuerit. Decuiꝰ ereptione
gauisus sũ: qͥa adea quȩ sẽꝑ expeciit gau¬
endo xenodochio a filio nr̃o ꝓbo abbe
iherosolimis relicti st̃ ħ qđ delib̾atũ fue¬
rat ut fieri debuisset immutare ñ po-¬
tui: s benedictionẽ paruulã scĩtati ur̃ȩ
me sicut credo qͥa facitis enixł orate:
ut de p̃sentis uitȩ pelago me oip̃c ds̃
sua manu eripiat. atq me reqͥescere
inȩt̃nȩ uitȩ litore concedat. Graues
te: qͣtinꝰ orationis ur̃ȩ int̾cessionẽ sen-¬
tiamͥ & ampliꝰ in tot malis atq ꝑtͣba¬
tionibꝰ ñ affligar. Ompc d̾s sua uos
manu ꝓtegat: & ꝑuenire cũ urĩs ad cȩ¬
lestia bona concedat.

Expanded text:
rasti quod vir venerabilis Andraeas presbyter de hac luce migraverit. De cujus ereptione gavisus sum, quia ad ea quae semper expetiit gauendo xenodochio a filio nostro Probo abbate Jerosolymis relicti sunt, hoc quod deliberatum fuerat ut fieri debuisset immutare non potui, sed benedictionem parvulam sanctitati vestrae me, sicut credo quia facitis, enixius orate, ut de praesentis vitae pelago me omnipotens Deus sua manu eripiat, atque me quiescere in aeternae vitae littore concedat. Graves te, quatenus orationis vestrae intercessionem sentiam, et amplius in tot malis atque perturbationibus non affligar. Omnipotens Deus sua vos manu protegat, et pervenire cum vestris ad coelestia bona concedat.
Abbreviated transcription (Latin):
sacra ex uerbis dñi omipotentis agnoscimꝰ.¬
p̃sentis mundi iã t̾minꝰ iuxta. ẽ: & scõꝵ
regnũ uenturũ. ẽ. qđ nullo unꝗͣ poterit
fine t̾minari Apꝓpinqͣnte autẽ eodem
mundi t̾mino. multa ĩminent quȩ antea
ñ fuert̾: uidelicet immutationes aeris. t̾ro¬
resq decęloͥ & contͣ ordinationeᷤᷤ tẽporum.
tẽpestateᷤᷤ. bella. fames. pestilentię. terrę¬
cura st̃ :s. pꝰ nr̃os dies oia sub sequentun.
Uos itaq siqua ex his euenire int̾ra ur̃a
mittunt᷑. ut de animabꝰ nr̃is debeamuᷤ
ȩssȩ solliciti: de mortis hora suspecti:
ut uenturo iudici in bonis actibꝰ inueni¬
am ęssȩ p̃parati. Hȩc nunc głose fili
paucis locutꝰ sũ: ut cũ xͥana fides in regno
ur̃o excreuerit. nr̃a quoq apud uos
locutio latior excrescat & tanto plus
loqͥ libeat. qͣnͣto se iniñte nr̃a gaudia
de gentis urȩ ꝑfecta conuersione mul-¬
tiplicant. Parua autẽ xenia transmisi.

Expanded text:
sacra ex verbis Domini omnipotentis sacra ex verbis Domini omnipotentis praesentis mundi jam terminus juxta est, et sanctorum regnum venturum est, quod nullo unquam poterit fine finiri. Appropinquante autem eodem mundi termino, multa imminent quae antea non fuerunt, videlicet immutationes aeris, terroresque de coelo, et contra ordinationem temporum tempestates, bella, fames, pestilentiae, terraetura sunt, sed post nostros dies omnia subsequentur. Vos itaque, si qua ex his evenire in terra vestra mittuntur, ut de animabus nostris debeamus esse soliciti, de mortis hora suspecti, et venturo judici in bonis actibus inveniamur esse praeparati. Haec nunc, gloriose Fili, paucis locutus sum, ut cum Christiana fides in regno vestro excreverit, nostra quoque apud vos locutio latior excrescat, et tanto plus loqui libeat, quanto se in mente nostra gaudia de gentis vestrae perfecta conversione multiplicant. « Parva autem exenia transmisi,
Abbreviated transcription (Latin):
bonoᷤᷤ qͦsq ad ppłoꝵ regimina ꝑducit
ut ꝑ eos om̃ibꝰ qͥbꝰ p̃lati fuerint dona suȩ
pietatis impendat. Qđ in angloꝵ gente
est. ut ꝑbona quȩ uobis concessa st̃. ȩtiã
subiecte uobis genti suꝑna beneficia pr̃ã-¬
rent̾. E ido głose fili eam quã accepisti
diuinitꝰ grãm . sollicita mte custodi:
xanã fidẽ inppłis tͥ subditis extendere
festina. Telũ rectitudinis tuȩ in eoꝵ cõ¬
uersione multiplica: idoloꝵ cultꝰ inseqͥre:
fanoꝵ ȩdificia euerte. Subditoꝵ moreᷤᷤ
inmagna uitȩ mundicia exhortando.
t̃rendo.blandiendo.corrigendo. & boni
oꝑis exempla monstrando ȩdifica: ut
illũ retributorẽ habeas incęlo. cuiꝰ nom̃
atq cognitionẽ dilataueris int̾ra. Ipse
głosius reddet : cuiꝰ uos honorẽ queritiᷤᷤ
& seruatis ingentibꝰ. Sic enĩ constantinꝰ
quondã piissimꝰ imꝑator romanã rem¬
didit: sȩquȩ cũ subiectis ppłis tota ad eũ
uinceret : & tanto inopinione p̃cessores

Expanded text:
bonos quosque ad populorum regimina perducit, ut per eos omnibus, quibus praelati fuerint, dona suae potestatis impendat: quod in Anglorum gente est, ut per bona quae vobis concessa sunt, etiam subjectae vobis genti superna beneficia praestarentur. Et ideo, gloriose fili, eam quam accepisti divinitus gratiam sollicita mente custodi. Christianam fidem in populis tibi subditis extendere festina, zelum rectitudinis tuae in eorum conversione multiplica, idolorum cultus insequere, fanorum aedificia everte, subditorum mores in magna vitae munditia exhortando, terrendo, blandiendo, corrigendo, et boni operis exempla monstrando aedifica, ut illum retributorem invenias in coelo, cujus nomen atque cognitionem dilataveris in terra. Ipse teris gloriosius reddet, cujus vos honorem quaeritis et servatis in gentibus. Sic enim Constantinus, quondam piissimus imperator, Romanam remdidit, seque cum subjectis populis tota ad eum vinceret, et tanto in opinione praedecessores
Abbreviated transcription (Latin):
losissimus filius nr̃ faustus epła di¬
recta nos petiit. asserens ab actiona¬
riis syracusanȩ ȩccłȩ fines possessionis
suȩ illic infra siciliam positos. nuꝑuio.¬
lent̾ ablatos: Unde quia a cognitione
hoc manifesta apud te satisfactione cla-¬
ruerit. eius cui subtiacta est dominio re¬
formet᷑. et tunc si quid actores predictȩ
ȩccłȩ racionabilit̾ sͥ infinib suis credunt
posse cõpetere: electoꝵ subeant sine di¬
latione iudicium. ut cuiꝰ sit ꝓpͥetas iu¬
dicantium sententia decernat᷑ quatinus
ꝑ hoc ep̃alis de illicita quȩ pretenditur
inuasione auferatur iniuidia. & causa
legali ualeat ordine finiri:¬

Expanded text:
osissimus filius noster Faustus epistola directa nos petiit, asserens ab actionariis Syracusanae Ecclesiae 1122 fines possessionis suae illic intra Siciliam positos nuper violenter ablatos. Unde quia a cognitione hoc apud te manifesta satisfactione claruerit, ejus cui subtracta est dominio reformetur. Et tunc si quid actores praedictae Ecclesiae rationabiliter sibi in finibus suis credunt posse competere, electorum subeant sine dilatione judicium, ut cujus sit proprietas judicantium sententia decernatur; quatenus per hoc episcopalis de illicita quae praetenditur invasione auferatur invidia, et causa legali valeat ordine finiri
Abbreviated transcription (Latin):
sine mora cõplebitur Nam sic̃ sine uidi¬
cio quẽqͣm nolumꝰ conlempnari. ita quȩ
diffinita fuerint: nulla patimꝰ excusatio.¬
ne differri. Omp̃c autẽ ds̃ sua nos ꝓtectiõe
atq ppitiatione circuntegat gressusq
ur̃os intimoris sui tramite conseruet
uosq ꝓme ad adorandum excitetam u
ur̃is int̾cessionib mea studio nadear
tȩ dirigantuꝵ.

Expanded text:
sine mora complebitur. Nam sicut sine judisine mora complebitur. Nam sicut sine judicio quemquam nolumus condemnari, ita quae definita fuerint, nulla patimur excusatione differri. Omnipotens autem Deus sua vos protectione atque propitiatione circumtegat, gressusque vestros in timoris sui tramite conservet, vosque pro me ad orandum excitet, ut et vestris intercessionibus mea studia in viam vitae dirigantur.
Abbreviated transcription (Latin):
lierni umo om qreaꝑ publica utilitate
sione mandata
sunt: inquantũ ratio fuit.ime suffia¬
residebant. hortari studiose curauimus.
ut exire &e rationes suas exponere debuis¬
sent Qui egredientes cum marco uiro
magnifico scribone qui ad exhibitionem
eoꝵ uenerat. accepto u̾bo ad siciliã ire pa¬
rati s̃: Pret̾ea de substantia theodori ep̃i
sitam. plus ampliꝰ aliuo qd̃ fieri posset ñ
fuit qͣm ut antefacto głosissimo leontio
de quo tanta testificamini. cui & causã
ipsã asseritis cõmendatã. atq ioħi fr̃i &
certisumꝰ huiꝰ negotũ audientiã manda.¬
remꝰ. hortantes ut et ueritatẽ cum omi
studeant subtilitate ꝑ qͥrere. & ita con-¬
tentionib partium scdm iusticiam citiꝰ
finem imponere. quatinꝰ nec homines sc̃ȩ
fr̃nitatis ur̃ȩ longaualeat illic dilatio
retinere. nec pars alt̾a in aulitã se pati pre¬
iudicium conquerat᷑. Quicqͥd enĩ alteri
hac de re fuerit statutum. certiestote. qi

Expanded text:
ublica utilitate sione mandata sunt, in quantum ratio sinit, minime suffraresidebant, hortari studiose curavimus, ut exire et rationes suas exponere debuissent. Qui egredientes cum Marco viro magnifico Scribone, qui ad exhibitionem eorum venerat, accepto verbo ad Siciliam ire parati sunt. Praeterea de substantia Theodori episcsitam, plus amplius aliud quod fieri posset non fuit, quam ut antefato gloriosissimo Leontio de quo tanta testificamini, cui et causam ipsam asseritis commendatam, atque Joanni fratcerti sumus, hujus negotii audientiam mandaremus; hortantes ut et veritatem cum omni studeant subtilitate perquirere, et ita contentionibus partium secundum justitiam citius finem imponere, quatenus nec homifraternitatis vestrae longa valeat illic dilatio retinere, nec pars altera inaudita se pati praejudicium conqueratur. Quidquid enim alteri hac de re fuerit statutum, certi estote quia
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis sit inmente ur̃a sinceritas.
etia res ipsa testatur. qd̾ dilectionis affec¬
tum quem coram positis exhibetis. seruare
absentib non cessatis: Proinde multũ nos
ad diligendum głosum leontium cõmunẽ
filiũ epłarum ur̃arum testificatio ꝓuoca.¬
uit. quia dum illũ sc̃itati ur̃e inamiciciis
indicastis ẽẽ coniunctum. qualis iam sit
ostenditur scilicet quia bono uiro nisi
bonus homo plãcete non potuit. ioco non
minerito diligendus ẽ. qui uob̃ inuenit᷑ fa¬
t coniuinctus: Isdem autẽ glosus uir

Expanded text:
aritatis sit in mente vestra sinceritas, etiam res ipsa testatur, quod dilectionis affectum 1078 quem coram positis exhibetis servare absentibus non cessatis. Proinde multum nos ad diligendum gloriosum Leontium communem filium epistolarum vestrarum testificatio provocavit, quia dum illum sanctitati vestrae in amicitiis indicastis esse conjunctum, qualis jam sit ostenditur, scilicet quia bono viro nisi bonus homo placere non potuit. Et ideo non immerito diligendus est, qui vobis invenitur far conjunct
Abbreviated transcription (Latin):
tire non debeat. Et id̾o petimꝰ ut sic̃
tate unita ẽ. ꝑ agat: quatinꝰ antequa
homines ipsi ab arogis reuertantur
rex eis sub festinatione scripta trans¬
mittat. Quȩ tam̃ ad nos deferant᷑.
inquibꝰ eis p̃cipiat ut nos subscribere
archidiaconẽ subscribere faciemus.
De ꝑsona uero augusti grãs agimꝰ.
atq studemꝰ. ut cũ ad uersario suo
causam suam scd̃m eqͥtatẽ definiat᷑:
qͥa ita illi ne illuc exhiberet᷑. laborẽ
imponi uolumꝰ : ut tam̃ aduersario
ipsius iustitiã ñ negemꝰ. De aliis au¬
tẽ qͥa digne uobis grãs agere necdũ
occurrimꝰ. in subsequenti. responsalẽ
dirigimꝰ: ꝑ quẽ incaritate qua ad
alterutrũ nexi sumꝰ. amplius mise¬
rante dño constringam᷑. Prȩterea głe
ur̃ȩ meror. nos uehem̃ter afficit. S
qͥa uir sapiens ea quȩ post consolati¬
oñẽ dicenda st̃ cuncta nouit. uerb̾
uos consolari cessamꝰ: s oratione ꝓse¬
quimur. petentes ut omipotens ds

Expanded text:
tire non debeat. Et ideo petimus ut, sictire non debeat. Et ideo petimus ut, sictate unita est peragat, quatenus antequam homines ipsi ab Arogis revertantur, rex eis sub festinatione scripta transmittat, quae tamen ad nos deferantur, in quibus eis praecipiat ut nos subscribere archidiaconum subscribere faciemus. De persona vero Augusti gratias agimus, atque studemus ut cum adversario suo causam suam secundum aequitatem definiat, qui ita illi ne illuc exhiberetur laborem imponi noluimus, ut tamen adversario ipsius justitiam non negemus. De aliis autem quia digne vobis gratias agere necdum occurrimus, in subsequenti responsalem dirigimus, per quem in charitate qua ad alterutrum nexi sumus amplius miserante Domino constringamur. Praeterea gloriae vestrae moeror nos vehementer afficit; sed quia vir sapiens ea quae per consolationem dicenda sunt cuncta novit, verbis vos consolari cessamus, sed oratione prosequimur, petentes ut omnipotens Deus
Abbreviated transcription (Latin):
et: & plus nos side eo suspecti non fu¬
erimꝰ. decipiet. Uuarnifrida uero
ad cuius consiliũ isdẽ ariulfus cuncta
agit. om̃ino iurare despexit. & id
contigit. ut expace qũa multũ desi¬
derauimꝰ nos in his partib nullum
penȩ remediũ habere possimꝰ: qͥa de
eisdẽ hostibꝰ de qͥbꝰ suspecti nunc usq
fuimꝰ. adhuc & inposterũ suspecti su¬
mus. Cognoscat preterea. gła ur̃a. ho¬
mines regis qͥ huc transmissi st̃ immi¬
nere. ut in pacto debeamꝰ sub scribere.
fert᷑ in iuria. quãuis hoc penitꝰ isdẽ.
agilulfus negauerit: a subscriptioẽ
tam̃ abstinere p̃uidimꝰ: ne nos qͥ int̾
eum & excellentissimũ filiũ nr̃m
donnũ exarchũ petitores sumꝰ et
medii. si qͥd forte clã sublatũ fuerit.
falli in aliquo uideamͣ. & nr̃a ei ꝓmiᷤ¬
sio indubiũ ueniat: & siqua de futuro.
qd̾ ab sit necessitas fuerit: occasioẽm
inueniat qualit̾ nr̃ȩ peticioni consen¬

Expanded text:
et plus nos si de eo suspecti non fuet plus nos si de eo suspecti non fuerimus decipiet. Warnilfrida vero, ad cujus non consilium idem Ariulfus cuncta agit, omnino jurare despexit. Et id contigit ut ex pace, quam multum desideravimus, nos in his partibus nullum pene remedium habere possimus, quia de eisdem hostibus de quibus suspecti nuncusque fuimus adhuc et in posterum suspecti sumus. Cognoscat praeterea gloria vestra homines regis qui huc transmissi sunt imminere ut in pacto debeamus subscribere. fertur injuriam, quamvis hoc penitus idem Agilulphus negaverit, a subscriptione tamen abstinere praevidimus, ne nos qui inter eum et excellentissimum filium nostrum domnum exarchum petitores sumus et medii, si quid forte clam sublatum fuerit, falli in aliquo videamur, et nostra ei promissio in dubium veniat; et si qua de futuro, quod absit, necessitas fuerit, occasionem inveniat qualiter nostrae petitioni consen
Abbreviated transcription (Latin):
icet multa de uob̾ ad nos olim
referentibꝰ responsalib nr̃is quȩ ani¬
mos nr̃os letificarent ꝑuenerint:
nunc tam̃ remeans filius noster ꝓbꝰ
abbas. tanta de głȩ ur̃ȩ amplius cari-¬
tate retulitꝰ: quanta de bono reuera
& xp̃ianissimo decet filio predicari.
pensũ actale studiũ inordinanda pa¬
ce uos habuisse narrauit. quale nec
in nr̃is ciuib qͥ illic ante inuenti st̃
extitit: suꝑnę ꝓtectionis miscd̃iam
postulamꝰ. ut hanc uobis uicẽ in cor¬
pore & in anima. & hic & infuturo re¬
tribuatͥ qͥ ꝓmultoꝵ salute uigilant᷑
agere quȩ erant utilia non cessastis.
Indicamꝰ itaq ariulfũ deseruanda
pace ñ ut rex ipsius iurauit. s sub con¬
dicione si sibi in quoqu̾a excessũ non
fuerit. aut si nullucont᷑ arogiᷤᷤ exercitũ
abulauerit sacͣm̃ta p̾stitisse: qd̾ quia
om̃ino iniquũ & dolosũ. ẽ. nos tãquã
siñ iurasset habemꝰ ͥ qͥa in aliqͥd parũ
facilẽ sibi excedendi occasionẽ inueni

Expanded text:
icet multa de vobis ad nos olim, referentibus responsalibus nostris, quae animos nostros laetificarent pervenerint, nunc tamen remeans filius noster Probus abbas tanta de gloriae vestrae amplius charitate retulit, quanta de bono revera et christianissimo decet filio praedicari. pensum ac tale studium in ordinanda pace vos habuisse narravit, quale nec in nostris civibus qui illic ante inventi sunt exstitit, supernae protectionis misericordiam postulamus, ut hanc vobis vicem, 1002 in corpore et in anima, et hic et in futuro retribuat, qui pro multorum salute vigilanter agere quae erant utilia non cessastis. Indicamus itaque Ariulfum de servanda pace, non ut rex ipsius juravit, sed sub conditione si sibi in quoquam excessum non fuerit, aut si nullus contra Arogis exercitum ambulaverit, sacramenta praestitisse. Quod quia omnino iniquum et dolosum est, nos tanquam si non jurasset habemus, quia in aliquid parum facilem sibi excedendi occasionem inveniet,
Abbreviated transcription (Latin):
in marsis de iure condã patricii piȩ recor-¬
dationis uiri contra precepta dñica cont᷑q
temptare ñ presumant Insinuatũ gͥ nob̾
ẽ inmassa quȩ nuncupat᷑ marato de albate
monast̾ii scĩ gregorii qd̾ in eadẽ sitũ ẽ. duos¬
monachos refugisse. & unũ qͥdem ex eis
iam coniugem accepisse. alium autẽ laicũ
effectũ scłarit̾ uiuere. cũ nec ex familia mas¬
se homines ipsi. s eẽ lib̃i asserant᷑. & uł si scd̾m
conditionem debuissent agere contra dm̃
erat. ut post adeptũ diuini officii cultum.
ad scl̃arem uitam atq habitum remearent:
Unde hortor ut habita iudicis ȩterni consi¬
deratione monachos ipsos retrudi sine
dilatione faciatis. ne in eorum exemplocũ
ur̃o qd̾ absit peccato cet̾ors monast̾iorum
districtio dissipet᷑. s magis ut in magnitu¬
dinis ur̃ȩ solatio. aliis monachis spes geren¬
di talia submoueat᷑. Asseruit etiã predictꝰ
albas prb̃m predictȩ massȩ nouas monas¬

Expanded text:
in massis 590 de jure quondam patriciae recordationis Julii contra praecepta dominica contraque tentare non praesumant. Insinuatum igitur nobis est, in massa quae nuncupatur Marato, abbate monasterii sancti Georgii quod in eadem situmonachos refugisse; et unum quidem ex eis jam conjugem accepisse, alium autem laicum effectum saeculariter vivere; cum nec ex familia massae homines ipsi esse liberi asserantur, et vel si secundum conditionem debuissent agere, contra Deum erat ut post adeptum divini officii cultum, ad saecularem vitam atque habitum remearent. Unde hortor ut, habita judicis aeterni consideratione, monachos ipsos retrudi sine dilatione faciatis, ne eorum exemplo, cum vestro, quod absit, peccato, caeterorum monasteriorum districtio dissipetur, sed magis ut magnitudinis vestrae solatio aliis monachis spes gerendi talia submoveatur. Asserit autem praedictus abbas presbyterum praedictae massae novas monas
Abbreviated transcription (Latin):
in decent̃ fȩcisse cognoscis. absq ulla
mora ablata restituȩ: auc certe si alit̃
essȩ putas. ne gͣuari pars ad uersa p̃iu¬
dicialit̾ uideat᷑. electoꝵ cũ ea iudiciũ
hacdecausa nullomͦ subire p̾ponas
ut utrũ uera itaq eiꝰ sit qͣrimonia
definicione iudicii declaretur G̃goriꝰ¬

Expanded text:
indecenter fecisse cognoscis, absque ulla mora ablata restitue; aut certe si aliter esse putas, ne gravari pars adversa praejudicialiter videatur, electorum cum ea judicium hac de causa nullo modo subire postponas, ut utrum vera justaque ejus sit querimonia, definitione judicii declaretur
Abbreviated transcription (Latin):
ego sp̃e certissima teneo. qͥa ꝑ om̃ipo¬
na. Nec habebis luctũ de qͦlibet reatu
inposterũ: qͥ de multoꝵ conuersione
gaudiũ conaris facere incȩlo. Isdẽ uero
conditor & redẽptor nr cũ de penitentia
hoĩs loqueret᷑ ait. Ita dico uobis malꝰ
gaudiũ erit incęlo suꝑ uno peccatorie
pęnitentiã agente: qua suꝑ nonaginta
nouẽ iꝰtis. qͥbꝰ ñ opꝰ. ẽ. pęnitentia. Et side
uno pęnitente gnde fit gaudiũ ingeu.
qͣle gaudiũ factũ credimꝰ de tanto pplo
asuo errore conuerso. qͥ ad fice ome¬
niens mala quȩ egit pęnitendo dãpnaũ:
In hoc itaq cęli & angłoꝵ gaudio repetamꝰ
ipsas quas p̃diximꝰ uoces angłoꝵ. Dicamꝰ¬

Expanded text:
ego spem certissimam teneo, quia per omnipoego spem certissimam teneo, quia per omnipona. Nec habebis luctum de quolibet reatu in posterum, qui de multorum conversione gaudium conaris facere in coelo. Idem vero Conditor et Redemptor noster, cum de poenitentia hominis loqueretur, ait: Ita dico vobis, majus gaudium erit in coelo super uno peccatore poenitentiam agente quam super nonaginta novem uno poenitente grande fit gaudium in coelo, quale gaudium credimus factum de tanto populo, a suo errore converso, qui ad fidem veniens, mala quae egit poenitendo damnavit? In hoc itaque coeli et angelorum gaudio repetamus ipsas quas praemisimus voces angelorum; dicam
Abbreviated transcription (Latin):
potenti dõ nouimꝰ p̃cipue electũ÷ qnto
nos debemꝰ metu contremiscere. qͥ nec¬
dũ adhuc nouimꝰ si electisumꝰ: De reꝓ-¬
boꝵ uͦ miraculis qͥd dicere debeo. cũ tua
fr̃nitas nouerit qͥd in eu̾gelio ueritas
dicit. multi uenient in illa die dicentes
querat. & pͥuatꝰ suȩ exaltationis gaudio
exultet. ꝑ signa enĩ animarũ lucra quȩ¬
renda st̃. & illiꝰ gła. cuiꝰ uirtute ipsa eas
signa generant᷑. Unũ uͦ nobis dñs sig¬
num dedit de quo & uehem̃t̃ gaudere.
& electionis głam in nobis possimꝰ agnoᷤᷤ¬
cere dicens. In hoc sciet᷑ qͥa mei discipli
estis: si dilectionẽ habueritis ad inuicẽ.
Qd signũ ꝓpħa reqͥrebat cũ diceret.
facmecũ dñe signũ inbonũ: ut uideant
qͥ me odert̃ & confundant᷑. Hȩc autem
dico: qͥa auditoris mei animũ in humi¬
litate sternere cupio. S ipsa tua humi¬
litas habeat fiduciã suã. Nã peccator

Expanded text:
potente Deo novimus praecipue electum, quanto potente Deo novimus praecipue electum, quanto nos debemus metu contremiscere, qui necdum adhuc novimus si electi sumus? De reproborum vero miraculis quid dicere debeo, cum tua bene fraternitas noverit quid in Evangelio Veritas dicit: Multi venient in illa die dicentes quaerat, et privato suae exaltationis gaudio exsultet. Per signa enim animarum lucra quaerenda sunt, et illius gloria, cujus virtute ipsa eadem signa geruntur. Unum vero Dominus nobis signum dedit, de quo et vehementer gaudere, et electionis gloriam in nobis possumus agnoscere, dicens: In hoc scietur quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad invicem. Quod signum propheta requirebat, cum diceret: Fac mecum, Domine, signum in bonum, ut videant qui oderunt me, et confundantur. Haec autem dico, quia auditoris mei animum in humilitate sternere cupio. Sed ipsa tua humilitas habeat fiduciam suam. Nam peccator
Abbreviated transcription (Latin):
suitͥ carnẽ desiderantibus usq ad sati-¬
etatem nimiam in heremo ꝑ miraculum
ministrauit. S cũ ĩasitis tp̃r ad petram
uentũ fuisset: diffisus. ẽ. seq de eadem aꝗͣ
educere posse dubitauit. Qũã iubente
Quanta autẽ posthȩc ꝑ triginta. & octo
annos indeserto miracula fecerit ͥ quis
enumerare. qͥs inuestigare ualeat: Quo¬
tiens res dubia animũ pulsaret. recurrenᷤ
ad tabernacłm secreto dnm reqͥrebat:
atq de ea ꝓtinꝰ d̾o loquente docebatur.
uentione. Surgentes insuꝑbia. atq in
discordia dissidentes. dehiscentis terrȩ
hiatibꝰ absorbebat. Uictoriis p̃mebat
hostes: signa monstrabat ciuibꝰ. S cum
hoc qͥa terrã rȩꝓmissionis intͣrae ñ possit.
agnouit. Qua in re considerandũ nob̾. ẽ.
qͣnto tim̃dũ sit om̃ipotentis dei iudiciũ:
qͥ ꝑ illũ famulũ tot signa fatiebat. cuius
culpã tã longo tp̃r adhuc seruabat in co¬

Expanded text:
deposuit, carnes desiderantibus usque ad satideposuit, carnes desiderantibus usque ad satietatem nimiam in eremo per miraculum ministravit: sed cum jam sitis tempore ad petram ventum fuisset, diffisus est; seque de eadem aquam educere posse dubitavit, quam jubente Quanta autem post haec per triginta et octo annos in deserto miracula fecerit, quis enumerare, quis investigare valeat ? Quoties res dubia animum pulsasset, recurrens ad tabernaculum, secreto Dominum requirebat, atque de ea protinus, Deo loquente, docebatur. ventione; surgentes in superbia atque in discordia dissidentes dehiscentis terrae hiatibus absorbebat, victoriis premebat hostes, signa monstrabat civibus. Sed cuhoc quia terram repromissionis intrare non posset, agnovit. Qua in re considerandum nobis est quam timendum sit omnipotentis Dei judicium, qui per illum famulum suum tot signa faciebat cujus culpam tam longo tempore adhuc servabat in co
Abbreviated transcription (Latin):
facis. seꝑte interiꝰ subtilit̾ iudices ac sub¬
tilic̃ in telligas ł & temetipsũ qͥs sis qͣnta
sit in eadem gente gr̃a ꝓcuiꝰ conuersione
ȩtiam fatiendoꝵ signoꝵ dona ꝑcepisti:
& siquando creatori nr̃o seu ꝑ linguam
siue ꝑoꝑa reminisceris deliquisse. semꝑ
hȩc ad memoriã reuoces. ut surgentem
cordis głam memoria reatꝰ p̃mat ͥ &
quicꝗd de fatiendis signiᷤᷤ acceꝑis. uel
accepisti. hȩc ñtͥ s illis deputes donata.
ꝓ quoꝵ tͥ salute collata st̃. Occurrit
autem m̃ti ista cogitanti. qͥd de uno
dei famulo actũ sit ętiam egregie electo.
Certe moyses cũ dei ppłm exȩgipto
educeret. mira sicut tua fr̃nitas nouit
signa in egipto oꝑat᷑ ẽ: in syna monte
quad raginta diebꝰ & noctibꝰ ieuinans.
legis tabulas accepitͥ inter choruscos
potentis dei seruicio solus familiari &̃
collocutione conunctꝰ.ẽ. Rubrũ mare
aꝑuitꝰ in itinere ducẽ habuit nubis
colunnã: esurienti ppło manna depo-

Expanded text:
 te interius subtiliter judices, ac subtiliter intelligas, et temetipsum quis sis, et quanta sit in eadem gente gratia, pro cujus conversione etiam faciendorum signorum dona percepisti. Et si quando te Creatori nostro seu per linguam seu per opera reminisceris deliquisse, semper haec ad memoriam revoces, ut surgentem cordis gloriam memoria reatus premat, et quidquid de faciendis signis acceperis vel accepisti, haec non tibi, sed illis deputes donata, pro quorum tibi salute collata sunt. Occurrit autem menti ista cogitanti, quod de uno Dei famulo actum sit etiam egregie electo. Certe dum Moyses Dei populum ex Aegypto educeret, mira sicut tua fraternitas novit signa in Aegypto operatus est. In Sina monte quadraginta diebus ac noctibus jejunans legis tabulas accepit; inter coruscos potentis Dei servitio solus, familiari etiam collocutione conjunctus est; Rubrum mare aperuit, in itinere ducem habuit nubis columnam, esurienti populo manna de coelo
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporali lȩtitia mentẽ posuerant: qͥ
de miraculis gaudebant. S de pͥuata
ad cõmunẽ. de tẽporali ad ȩt̾nam lȩti-¬
tiam reuocant᷑. qͥbꝰ dicitur. In hoc gau-¬
dete: qͥa nomina ur̃a scripta st̃ incęlo.
Non enim om̃s electi miracula fatiunt:
s tam̃ eoꝵ nomina om̃ium in cęlo tenen¬
tur ascripta. Ueritatis & enĩ discipłis
ȩssȩ gaudiũ non debet. nisi de eo bono
qd cõmune cũ om̃ibꝰ habent: & in quo
finem lȩtitie non habent. Restat itaq¬

Expanded text:
temporali laetitia mentem posuerant, qui temporali laetitia mentem posuerant, qui de miraculis gaudebant. Sed de privata ad communem, de temporali ad aeternam laetitiam revocantur, quibus dicitur: In hoc gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo. Non enim omnes electi miracula faciunt; sed tamen eorum omnium nomina in coelo tenentur ascripta. Veritatis enim discipulis esse gaudium non debet, nisi de eo bono quod commune cum omnibus habent, et in quo finem laetitiae non habent. Restat itaq
Abbreviated transcription (Latin):
entia hominũ s sua se uirtute conuer-¬
tereͥ p̃dicatores suos qͦs inmundo misit
sine litteris elegit: hȩc ȩtiã modo facieis.
qͥa in angloꝵ gente fortia dignatꝰ. est
ꝑ infirmos oꝑari. S .ẽ. in isto dono cȩ̨
m̃tissime debeat formidari. Scio enĩ
dit. Unde necesse. ẽ. ut de eodẽ dono
cȩlesti & tim̃do gaudeas: & gaudendo ꝑti-¬
mescas. Gaudeas uidelicet: qͥa angłoꝵ
animȩ ꝑexteriora miracula ad interiorẽ
grãm ꝑtrahuntur. ꝑtimescas uͦ. ne int̃
signa quȩ fiunt infirmꝰ animꝰ insui p̃-¬
suptione se eleuet: & unde foras in ho¬
nore attollit᷑ ͥ inde ꝑ inanẽ głam intꝰ
cadat. Meminisse & enĩ debemꝰ quod
discipłi cũ gaudio ap̃dicatione redeun¬
tes dũ celesti magistro dicerent. domine
in nomine tuo demonia nobis subiecta
st̃: ꝓtinꝰ audiert̃. Nolite gaudere suꝑ
hoc: s potius gaudete qͥa nomina ur̃a
scripta st̃ incęlo. Inpriuata & enim &

Expanded text:
entia hominum sed sua se virtute converentia hominum sed sua se virtute convertere, praedicatores suos quos in mundum misit, sine litteris elegit; hoc etiam modo faciens, quia in Anglorum gente fortia dignatus est per infirmos operari. Sed est in isto dono coeleudio vehementissime debeat formidari. Scio enim dit. Unde necesse est ut de eodem dono coelesti et timendo gaudeas, et gaudendo pertimescas. Gaudeas videlicet, quia Anglorum animae per exteriora miracula ad interiorem gratiam pertrahuntur ; pertimescas vero ne inter signa quae fiunt infirmus animus in sui praesumptionem se elevet, et unde foris in honore attollitur, inde per inanem gloriam intus cadat. Meminisse etenim debemus quod discipuli cum gaudio a praedicatione redeuntes, dum coelesti magistro dicerent: Domine, in nomine tuo etiam daemonia nobis subjecta sunt, protinus audierunt: Nolite gaudere super hoc, sed potius gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo. In privata enim et
Abbreviated transcription (Latin):
La in excelsis do & in t̾ra pax homi¬
nibꝰ bonȩ uoluntatis: quia granũ
fructũ actulitͥ ne solũ regnaret incelo.
Cuius morte uiuimꝰ ͥ cuiꝰ infirmitate
roboram᷑: cuiꝰ passione apassione eripimꝰ:
cuꝰ amore inbritania fr̃s querimꝰ qͥs
ignoramꝰ: cuiꝰ munere qͦs nescientes qͥre¬
bamꝰ inuenimꝰ. Qͥs autẽ narrare suffi¬
ciat qͣnta hic lȩtitia in om̃iũ corde fide¬
lium fuerit exorta. qđ gens angloꝵ
oꝑante om̃ipotentis dei gr̃a & cua fr̃¬
nitate laborante. expulsis erroꝵ tene¬
bris. scẽ fidei luce ꝑfusa. ẽ: qđ m̃te me¬
gerrima iam calcat idola. quibꝰ prul
uęsano timore subiacebatͥ quod om̃s¬
potenti deo puro corde substernitur :
qđ apraui oꝑis lapsibꝰ. scȩ p̃dicationiᷤᷤ
regulis ligat᷑: qđ p̃ceptis diuinis aĩo
subiacet. & intellectu sulleuat᷑ ͥ qđ usq
ad terram se inoratione humiliat. ne m̃te
pater meus usq nunc operat᷑. & ego oꝑor:.
Qui ut mundũ ostenderet non sapi-¬

Expanded text:
loria excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis , quia granum in terram, ne solum regnaret in coelo, cujus morte vivimus, cujus infirmitate roboramur, cujus passione a passione eripimur, cujus amore in Britannia fratres quaerimus quos ignorabamus, cujus munere quos nescientes quaerebamus, invenimus. Quis autem narrare sufficiat quanta hic laetitia in omnium corde fidelium fuerit exorta, quod geas Anglorum, operante omnipotentis Dei gratia, et tua fraternitate laborante, expulsis errorum tenebris, sanctae fidei luce perfusa est; quod mente integerrima jam calcat idola, quibus prius vesano timore subjacebat; quod omnpotenti Deo puro corde substernitur; quod a pravi operis lapsibus sanctae praedicationis regulis ligatur; quod praeceptis divinis animo subjacet, et intellectu sublevatur; quod usque ad terram se in oratione humiliat, ne mente Pater meus usque modo operatur, et ego operor ? Qui ut mundum ostenderet non sapi
Abbreviated transcription (Latin):
relatione ꝑuenit. cosmã qͥ ex mo¬
nacho monasteri sc̃ẽ luciȩ a decessore
ur̃o uenerandȩ memoriȩ maximiano
in ȩccła siracusana factꝰ subdiaconꝰ: atq
qualitate uehem̃t afflictũ. ut uitãs
pęnã existimet. et contͥtionis sue. fuge
quȩrat auxiliũ. &ido qͥa tales erga
subiectos nrõs debenꝰ existere. qͣles nob̾
si subiecti fuissemꝰ nr̃os uolueramꝰ essȩ
p̃positos: magne benignitatis. ẽ. si eũ
in ȩccła ubi subdiaconii. ẽ. functꝰ officio.
scĩtas ur̃a reducere atq illic pb̃rm uo¬
luerit constituere cardinalẽ: qđ &
facere quantũ arbitͣmͣ debebitis. sitam̃
nichil.ẽ. qđ iustȩ cont᷑ ipsũ aĩosurõs

Expanded text:
relatione pervenit Cosmam, qui ex monacho monasterii sanctae Luciae a decessore vestro venerandae memoriae Maximiano in Ecclesia Syracusana factus subdiaconus atque qualitate vehementer afflictum, ut vitam sibi poenam existimet, et contritionis suae fuga quaerat auxilium. Et ideo quia tales erga subjectos nostros debemus existere quales nobis, si subjecti fuissemus, nostros volueramus esse praepositos, magnae benignitatis est, si eum in Ecclesia ubi subdiaconi est functus officio sanctitas vestra reducere atque illic presbyterum voluerit constituere cardinalem. Quod et facere quantum arbitramur debetis, si tamen nihil est quod juste contra ipsum animos
Abbreviated transcription (Latin):
sub scͥbentes. p̃buer̃ consensũ. domũ
cũ horto & balneo suo atq om̃ibꝰ ad
eã ꝑtinentibꝰ in hac urbe roma po¬
sitã q̃ ao ius panormitanȩ eccłȩ ex
hereditate qͦndã flori uiri magnifici
epiphanio diacono ꝑmutare desid̾as.
parte diruta. parte igne ꝓbat᷑ ȩssȩ
consũpta. ut nicħ exinde ęssȩ cõmodi
sicut cestar iᷤᷤ ante muldos s̃a annos

Expanded text:
subscribentes praebuere consensum, domum cum horto et balneo suo, atque omnibus ad eam pertinentibus, in hac urbe Roma positam, quae ad jus Panormitanae Ecclesiae ex haereditate quondam Flori viri magnifici Epiphanio diacono permutare desideras;parte diruta, parte igne probatur esse consumpta, ut nihil exinde commodi, sicut testaris, ante multos jam annos