comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iberti eccłe qͥa patrocinio eiꝰ dis¬
cedentes qͥb libet ꝑsonis adhesert̃.
si ad moniti redire c̃tẽpserint:
manumissio eoꝵ irrita sit. qͥa ꝑ
inobȩdientiae c̃tẽptũ in grati acti¬
atq eccłȩ patrocinio c̃m̃dati ex¬
istunt. sicut regule antiquoꝵ
patrũ ẽstituert̃ sac̃d otali defen¬
sione a cuiꝰ lib& insolentia ꝓtegant᷑.
siue instatu libertatis eoꝵ: seu in
peculio qđ habere noscunt᷑. De his¬
sũis ita ꝑcipiunt. ut nullũ sibi
in eis obseqͥũ patronꝰ retẽptet. isti
si sine crimine st̃. ad clericatꝰ ordi¬
nẽ liberi suscipiant᷑. qͥa directa ma¬
numissione ab soluti noscunt᷑. Qui
uͦ retento obseqͥo manumissi st̃.
ꝓeo qđ adhuc patroni seruitute te¬
nent᷑ obingxii. nullatenꝰ st̃ ad eccła¬
sticũ ordinẽ ꝓmouendi. neqͣndo
uoluerint eoꝵ domini: fiant ex cle¬

Expanded text:
iberti Ecclesiae qui a patrocinio ejus discedentes quibuslibet personis adhaeserunt, si admoniti redire contempserint, manumissio eorum irrita sit, quia per inobedientiae contemptum ingrati actiatque Ecclesiae patrocinio commendati existunt, sicut regulae antiquorum Patrum constituerunt, sacerdotali defensione a cujuslibet insolentia protegantur sive in statu libertatis eorum seu in peculio quod habere noscuntur. LXXIsuis ita percipiunt, ut nullum sibi in eis obsequium patronus retentet, isti, si sine crimine sunt, ad clericatus ordinem liberi suscipiantur, quia directa manumissione absoluti noscuntur. Qui vero retento obsequio manumissi sunt, pro eo, quod adhuc patroni servitute tenentur obnoxii, nullatenus sunt ad ecclesiasticum ordinem promovendi, ne, quando voluerint eorum domini, fiant ex cle
Abbreviated transcription (Latin):
missa ẽ cura. q̃cũq ad ministrationiᷤ
sue tẽpore emerint. si de reb ꝓpͥis
nom̃ cui p̾st̃ cartarũ c̃ficere instry¬
m̃ta ꝓcurent. Non enĩ iustũ ẽ ut
eccła quẽ suscepit ext̃nũ. efficiat
in alieno diuitẽ. & in suo retineat
fraudatorẽ. Hiiuͦ qͥ suaꝵ reꝵ nos¬
cunt᷑ habere c̃pendiũ: ex om̃i re ꝗͣ
post ordinationis suȩ diẽ iusi st̃¬

Expanded text:
commissa est, quaecunque administrationis suae tempore emerint, si de rebus proprnomen cui praesunt chartarum conficere instrumenta procurent; non enim convenit ut ecclesia quae suscepit externum efficiat in alieno divitem et in suo retineat fraudatorem. Hi vero qui suarum rerum noscuntur habere compendium, ex omni re quam post ordinationis suae die
Abbreviated transcription (Latin):
ũ p̃teritis sanctionib notissi
tam̃ diximꝰ decernendũ. ut ep̃c t̃.¬
parit᷑ sibi debitã nouit. aut ipsi
eccłȩ cuiꝰ res eẽ patebit. aut alteri
eccłe cu elegit c̃ferre decreuerit.
&e licitũ maneat. & irreuocabile
robur eiꝰ sententiaferat. De dĩp .ii.
Cum multe suꝑ innocentiã ordi¬
nis clericoꝵ hactenꝰ emanauerint
sententiȩ patrũ. & nullatenꝰ ipsoꝵ
formari querit correptio morũ:
usq adeo sententiã iudicantiũ ꝓ¬
traxere c̃missa culpaꝵ. ut ñ tan¬
tũ ferret᷑ ultio in auc̾torib scele¬
rũ: uers̃ & in ꝓgenie dãpnatoꝵ.
Ideoq qͥliboe ab ep̃o usq ad subdẏaco¬
nũ deinceps. uł ex ancillȩ. uł ex in¬
genuȩ detestando conubio in honore
Etituti filios ꝓcrearint: illi qͥdẽ ex
I geniti ꝓbabunt᷑ canonica censu
lutione. ñ solũ parentũ hereditatẽ
uisquã accipiet. setiã inseruitutẽ¬

Expanded text:
Cum praeteritis sanctionibus notissitamen duximus decernendum, ut si paterna sibi debitam novit, aut ipsi ecclesiae, cujus res esse patebit, aut alteri ecclesiae, quam elegit conferre decreverit, et licitum maneat, et irrevocabile robur ejus sententia ferat. QUAESTIO IV. Cum multae super incontinentia ordinis clericorum hactenus emanaverint sententiae Patrum, et nullatenus ipsorum firmari quiverit correptio morum, usque adeo sententiam judicantium protractavere commissa culparum, ut non tantum ferretur ultio in auctoribus scelerum, verum et in progenie damnatorum. Ideoque quilibet ab episcopo usque ad subdiaconum deincepsgenuae detestando connubio, in honore constituti filios procrearint, illi quidem ex quibus geniti probantur, canonica censurlutione non solum parentum haereditatem nunquam accipiet, sed etiam in servitute
Abbreviated transcription (Latin):
uo .uiͦI. De stipendiis clericorỹ ne
TAixre alienentur eccłȩ.c .u.¬
Eꝑs fit ut ꝓprietati origi¬
nis obsistat longinqͥtas tẽpo¬
ris. Qua ꝓpt̾ ꝓuidentes decernimꝰ.

Expanded text:
ur. V. De stipendiis clericorum ne a jure alienentur Ecclesiae. Saepe fit ut proprietati originis obsistat longinquitas temporis; quapropter providentes decernimus,
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ꝗͣ discedant. nec posteritas qͥdẽ
eoꝵ sicut priores canones decre¬
uert̃. ac ne forte libertas eoꝵ in fu¬
tura ꝓle ñ pateat. ipsaq posteritas
naturali ingenuitati obnitens se¬
se ab eccłe patrocinio ñ subtrahat.
necesse ẽ. ut tã idem liberti quã
ab eis ꝓgeniti ꝓfessionẽ ep̃o suo
faciant᷑. ꝑ quã ex fimilia eccłe li¬
beros effectos se ẽẽ fateantur. eiꝰq
patrociniũ ñ relinquant. s iuxta
uirtutẽ suã obseqͥũ ei uł obedien

Expanded text:
nunquam discedant, nec posteritas quidem nunquam discedant, nec posteritas quidem eorum, sicut priores canones decreverunt; ac ne forte libertas eorum in futura prole non pateat ipsaque posteritas naturali ingenuitate obnitens sese ab Ecclesiae patrocinio subtrahat, necesse est ut tam idem liberti quam ab eis progeniti professionem episcopo suo faciant, per quam se ex familia Ecclesiae liberos effectos esse fateantur, ejusque patrocinium non relinquant, sed juxta virtutem suam obsequium ei vel ob
Abbreviated transcription (Latin):
EEt si illi qui nulla ex scł. lxuii.¬
reb suis pauꝑib xp̃i distribuunt
ȩt̃ni iudicis uoce infuturo c̃dẽpna¬
bunt᷑. quanto magis hii qͥ auferunt
ad c̃dẽpnationẽ suã facere ñ p̃su¬
mant. Impiũ ẽ enĩ. ut qͥ res suas eo¬
rat. & ius eccłȩ alienare c̾tendat.
Lales gͥ libertos successor ep̃c absq
aliqua oppositione adius eccłȩ re
uocabit. qͥa eos ñ eqͥtas s imꝓbitas
ñ retento eccłastico patrocinio ma¬
numitti defiderat. duo meriti
ĩueniat᷑ diffinitio cõmutantis. Tunc
enĩ liberã manumissionẽ sine pa¬
trocinio eccłȩ ẽcedere poterit. quia
eũ quẽ libertati tradere disponit.
iã iiri ꝓpͥo acqͥsiuit. Huiꝰmodi
autẽ liberto adũsus eccłam cunꝰ ui¬
ris extitit accus andi uł testifi can
di deneget᷑ licentia. Qđsi p̃sũpserit.
placet ut instante c̃mirtatione in
nocere conatur. De libertis eccłȩ. ep̃¬
iberti eccłȩ qͥa nũquã eoꝵ xr
morit᷑ patrona a patrocinio eiꝰdẽ

Expanded text:
Et si illi, qui nulla ex rebus suis pauperibus Christi distribuunt, aeterni judicis voce in futuro condemnabuntur, quanto magis ii, qui auferunt ad condemnationem suam facere non praesumant; impium est enim ut qui res suas erat et jus Ecclesiae alienare intendat: tales igitur libertos successor episcopus absque aliqua oppositione ad jus Ecclesiae revocabit, quia eos non aequitas sed improbitas n retento ecclesiastico patrocinio manumitti desiderat, duo meriti inveniatur definitio commutantis; tunc enim liberam manumissionem sine patrocinio Ecclesiae concedere poterit, qui eum quem libertati tradere disponit jam juri proprio acquisivit. Hujusmodi autem liberto adversus Ecclesiam cujus juris exstitit adi denegetur licentia. Quod si praesumpserit, placet ut stante commutatione in revocetur. De libertis Ecclesiaeiberti Ecclesiae, quia nunquam moritur eorum patrona, a patrocinio ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ sortiti st̃. aut numerosa con¬
marito relictã duxert̃. aut corrup.¬
tarũ mariti fuert̃. qͥ c̾cubinas aut
fornicarias habert̃. qui seruili c̃di¬
tione obnoxii st̃. qͥ ignoti st̃. qͥ neophi¬
ti uł laicist̃. qͥscłari militie dediti
st̃. qui curiȩ nexib obligati st̃. qui
ñ accessert̃. qͥ ambitu honorẽ quer̃t.
qͥ munerib honorẽ obtinere moli¬
unt᷑. qͥa decessorib in sacerdociũ
eligunt᷑. s nec ille deinceps sac̾dos erit
quẽ nec clerꝰ nec popłs ꝓpͥe ciuitatis
elegit. uł auctoritas metropolitani
uł ẽꝓuincialiũ sac̃dotũ assensio ñ¬
exqͥsiuit. Quic̃q gͥ deinceps adordinẽ
sac̃dotii postulatus & in his q̃ p̃dicta
st̃ exqͥsitꝰ innullo hoꝵ dep̃hensus
fuerit. & examinatꝰ ꝓbabili uita atq
doctrina extiterit: tc̃ scđm sy noda¬
lia uł decretalia c̃stituta cũ om̃iũ
clericoꝵ uł ciuiũ uoluntate ab uni¬
ũsis c̃ꝓuincialib ep̃is. aut certe a

Expanded text:
t, aut numerosa conmarito relictam duxerunt, aut corruptarum mariti fuerunt, qui concubinas ad fornicationes habuerunt, qui servili 402 conditione obnoxii sunt, qui ignoti sunt, qui neophyti vel laici sunt, qui saeculari militiae deditii sunt, qui curiae nexibus obliganon accesserunt, qui ambitu honorem quaerunt, qui muneribus honorem obtinere moliuntur, qui a decessoribus in sacerdotium eliguntur; sed nec ille deinceps sacerdos erit, quem nec clerus, nec populus propriae civitatis elegit, nec autoritas metropolitani vel comprovincialium sacerdotum assensio exquisivit. Quicunque igitur deinceps ad ordinem sacerdotii postulatur, et in his quae praedicta sunt, exquisitus in nullo horum deprehensus fuerit atque examinatus probabilis vita atque doctrina exstiterit, tunc secundum synodalia vel decretalia constituta cum omnium clericorum vel civium voluntate ab universis comprovincialibus episcopis aut certe a
Abbreviated transcription (Latin):
nestȩ utȩ darerint meritis. tẽ¬
demũ maiorib fungant᷑ officiis. Qs
uꝰ flagitii sordidauerit incorrigi¬
bilis noxa: ꝑpetud seruitꝰ c̃ditionis
religet in catena. De obsequio &¬

Expanded text:
nestae vitae claruerint meritis, tdemum majoribus fungantur officiis. Quos vero flagitii sordidaverit incorrigibilis noxa, perpetua servitus conditionis religet in catenam. Gratian. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
te. Et hẏmno dicto. exiert̃ in mon¬
tẽ oliueti. Et laulꝰ apłs adephesios
scͥpsit dicens. Implemini sp̃u. loq̃n¬
tes uobis inpsalmis. & hẏmins. & can¬
ticis sp̃ualib. Et qͥa añnullis hym¬
ni humano studio in laudẽ dei. atq
apłoꝵ. & martẏrũ triũphos c̃positi
eẽ noscunt᷑. sicut hi qͦs beatissimi
doctores hylariꝰ atq ambrosius edi
dert̃. Quos tam̃ qͥdã specialit̾ reꝓbãt¬
pro eo qđ de scripturis scõꝵ canonũ
uł apłica traditione ñ existunt. Res
officio infine om̃iũ psalmoꝵ dicimꝰ.
Gła & honor patri. & filio. & sp̃ui sc̃o
in excelsis dõ. & in t̾ra pax hõib bone
uoluntatis. & reliqͣ quȩ ibi sequunt᷑
eccłastici doctores cõposuer̃t. Ergo
nec ipsi mȩccłiis canendi st̃. qͥa in scãꝵ
scͥpturaꝵ libris ñ inueniunt᷑. Cõpo¬
nuntͣ misse. siue p̃ces. uł orationes.
siue c̾mendationes. seu manꝰ ĩpositio¬
nes. ex qͥb sinulla decantet᷑ ĩ eccła ua¬

Expanded text:
te: « Et hymno dicto exierunt in montem Oliveti , et Paulus apostolus ad Ephesios scripsit dicens: « Implemini spiritu loquentes in psalmis, et hymnis, et canticis spiritualibus . » Et quia a nonnullis hymni humano studio in laudem Dei atque apostolorum et martyrum triumphos compositi esse noscuntur, sicut hi quos beatissimi doctoquos tamen quidam specialiter reprobant, eo quod de scripturis sanctorum canonum vel apostolica traditione non exsistunt: respofficio in fine omnium psalmorum dicimus: Gloria et honor Patri, et Filio, et Spiritui sancto in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . » Reliqua quae ibi sequuntur ecclesiastici doctores composuerunt. Ergo nec ipsi in ecclesiis canendi sunt, quia in sanctarum Scripturarum libris non inveniuntur. Componuntur missae sive preces, vel orationes, sines, ex quibus, si nulla decantentur in ecclesia, va
Abbreviated transcription (Latin):
Sȩpe pͥncipes c̃tra qͦslil& srrri
maiestatis obnoxios sac̃ dotib ne¬
gooia sua c̃mittunt. Et qͥa sac̃dotes
a xp̃d administeriũ salutis electi st̃i
ibi õsentiant regib fieri uidices.
ubi iure iurando supplicu indulgen¬
tia ꝓmittit᷑. ñ ubi discriminis sen¬
tentia p̃parat᷑. Siqͥs gͦ sac̃dotũ c̃tra
hoc c̾mmune c̃sultũ discussor in alie¬
nis ꝑiculis extiterit: sit reus effusi
sanguins a prid xp̃m. & apudeccłam¬

Expanded text:
Sepe principes contra quoslibet maiestatis obnoxios sacerdotibus negocia sua committunt. Et quia sacerdotes a Christo ad ministerium salutis electi sunt, ibi consentiant regibus fieri iudices, ubi iureiurando supplicii indulgentia promittitur, non ubi discriminis sententia preparatur. Si quis ergo sacerdotum contra hoc commune consultum discussor in alienis periculis extiterit, sit reus effusi sanguinis apud Christum, et apud a
Abbreviated transcription (Latin):
ũsationis & recte fidĩ uiri. hiiiudelic &
qͥ om̃i suspitione careant. & bone uite
clareant. neq infames existant. O ꝗ
si accusatoꝵ ꝑsone in iudicio ep̃oꝵ cul¬
pabiles apparuerint: ad arguendũ
ñ admittant᷑. nͥ ꝓpͥas causas asserere
ñ tam̃ criminales uł eccłasticas uolu¬
lcurator potest et̃ necꝰ cognitor: Absente
uͦ adu̾sario ñ audiat᷑ accusator. nec
sententia absente parte alia. a uidice
dicta ullã obtinebit firmitatẽ. Neq
absens ꝑ aliũ accusare aut accusiri po¬
test. nec affinis testis ad mittat᷑. llemi¬
nẽ gͦ exhiberi de ꝓuincia ad ꝓuinciã.
uł ad comitatũ oportet. nͥ ad relationẽ
iudicis ad quẽ fuerit appellatũ. idest
ut auctor sẽꝑ rei forũ seqͣt᷑ Si qͥs aut̃
pellationis exhibeat. ꝗͣ nulli oporta¬
negari. Pegrina uͦ iudicia generali
sanctione ꝓhibemꝰ. qͥa indignũ ẽ
ut ab ext̾nis iudicet᷑. qͥ õ ꝓiuncia¬
les & a se electos debet habere iudices.

Expanded text:
versationis et rectae fidei viri, hi videlicet qui omni suspicione careant, et bona vita clareant, neque infames existant. Quod si accusatorum personae in judicio episcoporum culpabiles apparuerint , ad arguendum non admittantur, nisi proprias causas asserere non tamen criminales vel ecclesiasticas voluurator potest esse, nec cognitor. Absente vero adversario non audiatur accusator, nec sententia absente parte alia a judice dicta ullam obtinebit firmitatem. Neque absens per alium accusare aut accusari potest. Nec affinis testis admittatur. Neminem ergo exhiberi de provincia ad provinciam , vel ad comitatum oportet, nisi ad relationem judicis, ad quem fuerit appellatum, id est, ut auctor semper rei forum sequatur. Si quis autem pellationis exhibeat eregrina judicia generali sanctione prohibemus, quia indignum est ut ab externis judicetur, qui provinciales et a se electos debet habere judices.
Abbreviated transcription (Latin):
uia gͣuis necessitas detinuerit. ad¬
se debebit. qͥa ult᷑ piuncie tminos
ccusandi ante licentia ñ ẽ. quã
audientia roget᷑. Nã si sius fuerit aut
eccłȩ reb sibi cõmusse expoliatꝰ. aut qd
absit. qđ alienũ ab oĩb cẽ debet. fidelib
a sede ꝓpͥa eiectꝰ. aut indetentione¬
aliqͣ a sius ouib fuerit sequestratꝰ.
tẽ canonice ante in pͥstino statu res¬
tituat᷑ cũ om̃i pͥulegio sui honoris.
& sua oĩa q̃ insidiis mimicoꝵ suo ̾ei
ablata fuert̃ legib redintegrent᷑. nec
c̃uocari nec iudicari poterit nͥ ipse ꝑ
sua necessitate minime tam̃ iudicandꝰ.
aduenire sponte elegerit. Nullatenꝰ¬
omĩa q̃ ꝑ suggestiones inimicoꝵ suor s̾
amiserat potestati eiꝰ ab honorabili d̃alio
legali ordine redintegrent᷑. Presulũ
ac secure dui suis. tc̃ regłarit᷑ infra
bilitas ei fuerit. & ñ ante c̃uocat᷑ ad
tẽpꝰ cõcilio in legitimo & canonico ẽo
ueniat ad causa & siita iuste uidet᷑.¬

Expanded text:
alia gravis necessitas non detinuerit, adesse debebit: quia ultra provinciae terminos accusandi ante licentia non est, qua audientia rogetur. Nam si suis fuerit, aut Ecclesiae sibi commissae rebus expoliatus, aut quod absit, quod alienum ab omnibus esse debet fidelibus a sede paliqua a suis ovibus fuerit sequestratus, tunc canonice ante in pristino statu restituatur, cum omni privilegio sui honoris,  quae ab insidiis inimicorum suorum ei ablata fuerint, redintegrentur, nec convocari nec iudicari poterit, nisi ipse pro sua necessitate, minime tamen iudicandi, adomnia, quae per suggestiones inimicorum suorum amiserat, potestati ejus ab honorabili concilio legali ordine redintegrentur. § 1. Praac secubilitas ei fuerit, et non ante, convocatus ad tempus, concilio in legitimo et canonico, veniat ad causam: et si ita juste videtur
Abbreviated transcription (Latin):
nerabilit̃ suscipiendas. Itẽ gesta scõꝵ
martyrũ q̃ a multiplicib torm̃toꝵ
cruciatib. & mirabiliũ c̃fessienũ
triumphis i̾radiant᷑. Quis ista ca¬
tholicoꝵ dubitet & maiora eos in ago¬
nib fuisse ꝑpessos. nec siuis uirib s
dei grã & adiutorio uniũsa tolerasse.
S ido scd̃m antiꝗͣ c̃suetudinẽ singu¬
ignorant᷑. & ab infidelib. aut dictis
suꝑflua. aut minꝰ apta quã rei ordo
huiꝰmodi passiones. que ab hereticis
ꝑhibent᷑ cõscriptȩ. Apt̃ qđ ut dictũ
ẽ ne uł leius subsannandi oriret᷑

Expanded text:
piendas. Item gesta sanctorum martyrum, quae multiplicibus tormentorum cruciatibus et mirabilibus confessionum triumphis irradiant, quis ista catholicorum dubitet, et majora eos in agonibus fuisse perpessos, nec suis viribus, sed Dei gratia et adjutorio universa tolerasse? Sed ideo secundum antiquam consuetudinem singuignorantur, et ab infidelibus aut dictis superflua, aut minus apta, quam rei ordo hujusmodi passiones, quae ab haeriticis perhibentur conscriptae. Propter quod, ut dictum est, ne vel levis sub
Abbreviated transcription (Latin):
enda. Itẽ chronica Eusebii cesariensis.
tepuerit. & pꝰt in laudib atq ex¬
cusatione Origenis scismatici
unũ cõscripserit librũ. ꝓpt̃
red tam̃ singłarẽ noticiã quȩ ad
instructionẽ ꝑtinet usq quaq ñ di¬
cimꝰ renuendos. Ioẽ Orosiũ iurum

Expanded text:
enda. Item, Chronica Eusebii Caesariensis, enda. Item, Chronica Eusebii Caesariensis, tepuerit, et post in laudibus atque excusatione Origenis schismatici unum conscripserit librum. Propter rerum tamen singularem notitiam, qui ad instructionem pertinent, usquequaque non dicimus renuendos. I
Abbreviated transcription (Latin):
eronimꝰ. Atẽ actꝰ beati Siluestri apłi¬
cȩ sedis p̃sulis licet eiꝰ qͥ cõscripsit no¬
men ignoret᷑. a multis tam̃ in urbe
roma catholicis legi cognouimꝰ. & ꝓ
antiqͦ usu multȩ hec imitant᷑ eccłe.
Itẽ scripturã de inuentione dñicȩ¬
lationis st̃. & ñ nulli eas catholici leg̃t᷑.
S cũ hec ad catholicoꝵ manꝰiduene¬
rint: beati pauli apłi p̃cedat sen¬
tentia. Om̃ia ꝓbate. qđ bonũ ẽ te¬
nete. Iterũ Aufuꝰ uir religiossissimꝰ
plurimos eccłastici oꝑis edidit libros.
ñnullas etiã script᷑as int̾p̃tatꝰ ẽ.
eũ de arbitrii libertate notauit.
illa sentimꝰ q̃ p̃dictũ beatũ Ieronimỹ
sentire cognoscimꝰ. Et ñ solũ de Aufi¬
no. s etiã de uniũsis qͦs uir sȩpius
memoratꝰ zelo dĩ & fidi religione
rep̃hendit. Itẽ Origenis ñnulla opꝰcłã
quȩ uir beatissimꝰ Ieronimꝰ ñ repy¬
diat. legenda suscipimꝰ. Reliqna uͦ
oĩa cũ auctore suo dicimꝰ ẽẽ renu¬

Expanded text:
imus. Item actus beati Silvestri apostolicae sedis praesulis. Licet ejus qui conscripsit nomen ignoretur, a multis tamen in urbe Roma catholicis legi cognovimus, et pro antiquo usu multa haec mutantur Ecclesiae. Item, scripturam de inventione lationes sunt, et nonnulli eas catholici regunt; sed cum haec ad catholicorum manus pervenerint, beati Pauli procedat sententia: Omnia probate, quod bonum est tenete . Item, Rufinus vir religiosus plurimos ecclesiastici operis edidit libros, nnullas etiam scripturas interpretatus est. eum de arbitrij libertate notauit, illa sentimus, quę per dictum beatissimum Hieronymum sentire cognouimus, et non solum de Ruffino, sed etiam de ui et fidei religione reprehendit. Item, Origenis nonnulla opuscula quae vir beatissimus Hieronymus non repudiat, legenda suscipimus. Reliqua autem omnia cum auctore suo dicimus esse renu
Abbreviated transcription (Latin):
uensis ep̃i. Itẽ opꝰcula b̃i ambrosii
mediolanensis ep̃i. Itẽ opꝰcula beati
Augustini yponeregiensis ep̃. Item
epła beati leonis pape. ad flauiam̃
constantinopolitanũ ep̃m destinata. er
textꝰ qͥspiã si usq ad unũ iota disputa¬
uerit. & ñ eã in oĩb uenerabilit̾ rete¬
perit. anathema sit. Itẽ opuscula atq
arunt. nec ab eiꝰ fide uł p̃dicatione se¬
dei usq inultimũ diẽ uitȩ suȩ fuer

Expanded text:
viensi episcopi. Item opuscula B. Ambrosii viensi episcopi. Item opuscula B. Ambrosii Mediolanensis episcopi. Item opuscula B. Augustini Hypponeregiensis episcopi. epistola B. Leonis papae ad Flavianum Constantinopolitanum episcopum destinata. Cujus textum quispiam si usque ad unum iota disputaverit, et non eam in omnibus venerabiliter receperit, anathema sit. Item, opuscula atquearunt, nec ab ejus fidei praedicatione diDei usque in ultimum diem vitae
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ eadẽ scã romana eccła post illas
ueteris uł noui testam̃ti qͣs regula¬
rit̃ suscepimꝰ etiã suscipi ñ ꝓhibet
scripturas. id est scãm sy nodũ ni¬
cenã.ccc.xuiii. patrũ mediante maximo c̃stantino aug̾to. ĩ qͣ
arriꝰ ħ eticꝰ c̃dẽpnatꝰ ÷. Sc̃am synodũ õstantinopolitanã. mediante
Scãosynodũ ephesinã. in ꝗͣ nestoriꝰ dãp
natꝰ ẽ. consensu beatissimi selestini
destinato. Scmͣ sẏnodũ calcedonẽsẽ.
mediante martiano augusto. &
Anatholio constantinopolitano ep̃o.
in qͣ nestoriana & eutichiana here sis
simul cũ dyoscoro eiꝰq cõplicib dãp¬
nate st̃. Itẽ opuscula celii. Cypria¬
ni martyris. & carthaginensis ep̃.¬
Itẽ opuscula beati Gregoriinatan¬
nensis ep̃i. It opuscula beati Basili
capadocii ep̃i. Itẽ opuscula beati
athau alexandrini ep̃i. Itẽ opꝰ¬
cula bi Iohis constinopolitam ep̃i.¬
Itẽ opꝰcula bi Theophyli alexandrini
ep̃i. It̃ opuscula bi hylarii picta¬

Expanded text:
a Romana Ecclesia post illas Veteris vel Novi Testamenti quas regulariter suscipimus, etiam has suscipi non prohibet Scripturas. Sanctam synodum Nicaenam 318 Patrum, mediante maximo Constantino Augusto, in qua Arius haereticus damnatus est. Sanctam synodum Constantinopolitanam, mediante Sanctam synodum Ephesinam, in qua Nestorius damnatus est, cum consensu beatissimi Coelestini destinato. Sanctam synodum Chalcedonensem, mediante Martiano Augusto, et Anatholio Constantinopolitano episcopo, in qua Nestoriana et Eutychiana haeresis simul cum Dioscoro ejusque complicibus damnatae sunt. Item, opuscula beati Caecilii Cypriani martyris, Carthaginensis episcopi; opuscula beati Gregorii Nazianzeni episcopi; opuscula beati Basilii Cappadociae episcopi; opuscula beati Athanasii Alexandrini episcopi; opuscula beati Joannis Constantinopolitani episcopi; opuscula beati Theophili Alexandepiscopi. Item opuscula B. Hylarii Picta
Abbreviated transcription (Latin):
eccła catholica ꝑ gr̃am dei fun¬
data ẽ. etiã illud intimandũ pu¬
tauimꝰ. qđ quãuis uniuersȩ ꝑ or
synodicis constitutis cȩteris eocłiis
p̃lata ẽ. s euangłica uoce dm̃ & sal¬
uatoris nr̃i pͥmatũ obtinuit. Tues
etiã societas beatissimi Rauli apłi
uasis electionis. qͥ ñ diũso sicut he¬
retici garriunt. s uno tẽpore. uno
eodẽq die. głosa morte cũ petro in
urbe roma sub cesare nerone agoni¬

Expanded text:
lesia catholica per gratiam Dei fundata est, etiam illud intimandum putavimus quod quamvis universae per orbsynodicis constpraelata est, sed evangelica voce Domini et salvatoris nostri primatum obtinuit. Tu es etiam societas beatissimi Pauli apostoli, vasis electionis, qui non diverso, sicut haeretici garriunt, sed uno tempore uno eodemque die gloriosa morte cum Petro in urbe Roma sub 165 Caesare Nerone agoni
Abbreviated transcription (Latin):
ordinauit hẏstoriã. miraq breuitate
c̃texuit. Atẽ uenerabilis uiri sedulii
Paschale pꝰ qł heroicis descͥpsit uer¬
sib insigni laude p̃ferimꝰ. Itẽ iuuenci
nichilominꝰ laboriosũ opꝰ ñ sꝑnimꝰ. s
miram᷑. Cetera q̃ abhereticis siue
scismaticis conscripta uł p̾dicta
st̃. nullatenꝰ recipit catholica & apłi

Expanded text:
ordinavit historiam, miraque brevitate contexuit. Item, veneramur sedulii Paschale opus, quod heroicis descripsit versibus, et insigni laude praeferimus. Item, Juvenci nihilominus laboriosum opus non spernimus, sed miramur. Caetera quae ab haereticis sive schismaticis conscripta vel praedicata sunt nullatenus recipit catholica et ap
Abbreviated transcription (Latin):
usurpatione iudiciũ. Ubi ista didi
quẽ in excusabili iuolentia ꝓtrahi
adte passus es atq uexari. ut ei ho¬
norẽ tantũ ñ ꝑ animi tͣnqͥllitatẽ.
s ꝑ am̃tiã sicut dicendũ irrogares
Neq enĩ talia potuissent fieri san¬
tate consilii. Nolumꝰ ex aggerare quͥ
gestũ ẽ. ne cogam᷑ iudicare qd̾ dignĩ
ẽ. Nã pͥuilegiũ meret᷑ amittere.
qͥ ꝑmissa sibi abutit᷑ potestate.

Expanded text:
usurpatione judicium. Ubi ista didicusurpatione judicium. Ubi ista didicQuem inexcusabili violentia pertram ad te passus es atque vexari, ut ei honorem tantum non pro animi tranquillitate, sed pro amentia sicut dicendum est, irrogares. Neque enim talia fieri potuissent sanitate consilii. Nolumus exaggerare quod gestum est, ne cogamur judicare quod dignum est. Nam privilegium meretur amittere, qui permissa sibi abuti
Abbreviated transcription (Latin):
eligat successorem. c ap̃.u.¬
ReTEREA Fr̃s noua & inaudita sic̃
ad nos missis de hyspaniis epłis
subcerta relatione ꝑuenit. in qͥb dam
locis ꝑuersitatũ semina subinde nas¬
cunt᷑. Deniq ñ nulli ep̃atũ qͥ ñ nisi
meritis p̃cedentib dat᷑ ñ diuinũ mu¬
& credunt sic̃ res caducas atq morta¬
les. ita sac̃dotiũ. uł ut legatorio. aut
testam̃torio iure posse dimitti. Nam
pleriq sac̃dotes in mortis c̃finio c̃stit¬
ti locũ suũ ferunt᷑ aliis designatis
nõib subrogare. Scilicet ut ñ legiti¬
ma expectet᷑ electio. s defuncti gra¬
tificatio ꝓ popłi habeat᷑ assensu. qdͥ
Feccłasticȩ disciplinȩ. uł siꝗd apudͣ
te sac̃dotalis modestiȩ teneret᷑ : ñ
plectibiles ꝑpetrarent᷑ excessus. Aqͥb
si nullo te pat̾naꝵ regłaꝵ poteras
c̃tinere p̃cepto. saltẽ sc̃ẽ memorie
p̃decessoris tui fueras reuocandꝰ exẽplo
Qui cũ faciendo prb̃rm minꝰ deliqͥsset
inuitũ : senserat tam̃ dignũ ꝓ tali

Expanded text:
eligat successorem. Praeterea, fratres, nova et inaudita, sicut ad nos missis de Hispaniis epistolis sub certa relatione pervenit, in quibusdam locis perversitatum semina subinde nascuntur. Denique nonnulli episcopatum, qui non meritis praecedentibus datur, non divinum muet credunt sicut res caducas atque mortales, ita sacerdotium velut legatorio aut testamentario jure posse dimitti. Nam plerique sacerdotes in mortis confinio constituti, locum suum feruntur alios designatis nominibus subrogare, scilicet ut non legi tima exspectetur electio, sed defuncti gratificatio pro populi habeatur assensu. Quod ecclesiasticae disciplinae, vel si quid apud te sacerdotalis modestiae teneretur, nunquam plectibiles perpetrarentur excessus. A quibus si nullo te paternarum regularum poteras continere praecepto, saltem sanctae memoriae praedecessoris tui fueras revocandus exemplo, qui cum faciendo presbyterum minus deliquisset, invitum, senserat tamen dignum pro tali
Abbreviated transcription (Latin):
baptizati eo qđ eoꝵ minime sit cogni¬
ta uita. placuit ad derũ ñ esse ꝓmo¬
uendos in alienis ꝓuinciis. Ne femi¬
ne in cymiteriis ꝑiugilent. clxxxi.¬
Placuit ꝓhiberi ne feminę iey
miterio ꝑuigilent. eo qđ sepe sub
obtentu orationis latent᷑ scelera cõ¬

Expanded text:
baptizati, eo quod eorum minime sit cognita vita, placuit ad clerum non esse promovendos in alienis provinciis. nae in coemeteriis pervigilent. Placuit prohiberi ne feminae in coemeterio pervigilent, eo quod saepe sub obtentu orationis latenter scelera com
Abbreviated transcription (Latin):
duȩ qͥb placuerit teneant castitatẽ.
& nulla uidua ad nuptias intrandas
uenire cogat᷑. Qđ si priꝰquã ꝓfite¬
ant᷑ c̃tinentiã nubere elegerĩt :
illis nubant qͦs ꝓpͥa uoluntate uolu¬
erint habere maritos. Similis c̃ditio
& de uirginib habeat᷑i nec extra uo¬
luntatẽ parentũ uł suã cogant᷑ ma¬
ritos acciꝑe. Si qͥs uͦ ꝓpositũ castita¬
tis uidue uł uirginis impedierit.
a scã c̃munione & aliminib eccłe
habeat᷑ extraneus. De hisqͥ peniten
uł prb̃ro sanus uł infirmꝰ peniten¬
nere & cilicio habitũ mutare faci¬
at. & sic penitentiã ei tradat. Si uͦ
mulier fuerit : ñ accipiat peniten¬
tiã nisi prius aut uelata fuerit. aut
mutauerit habitũ. Sepius enum
laicis uł fiminis tribuendo desidiose
penitentiã. ad lam̃tanda rursũ facino.¬
ra post acceptã penitentiã relabunt᷑.¬

Expanded text:
duae quibus placuerit, teneant castitatem, et nulla vidua ad nuptias intrandas venire cogatur, quod si priusquam profiteantur continentiam illis nubant quos propria voluntate voluerint habere maritos. Similis conditio et de virginibus habeatur, nec extra voluntatem parentum vel suam cogantur maritos accipere: si quis vero propositum castitatis viduae vel virginis impedierit, a sancta communione et a liminibus ecclesiae habeatur extraneus. XI. Ut poenitenbytero sanus vel infirmus poenitennere et cilicio habitum mutare faciat, et sic poenitentiam ei tradat. Si vero mulier fuerit, non accipiat poenitentiam, nisi prius aut velata fuerit, aut mutaverit habitum, saepius enim laicis cum feminis tribuendo desidiose poenitentiam, ad lamentanda rursus facinora post acceptam poenitentiam relabunt
Abbreviated transcription (Latin):
exire c̃tẽpserit: ꝓnexa c̃tumaciȩ.
tardiꝰ recipiat᷑ ad ueniã. De ederi¬
cis qͥ inmuittuã cedẽ ꝓrunpuis. cł N¬
Si qͥ derici inmutuã cedẽ ꝓru¬
perint: ꝓut dignitas officioꝵ in
tali excessus c̾tumelia ꝑtulerit: a
pontifice districtius uindicet᷑. Ui

Expanded text:
noxa contumaciae tardius recipiantur ad veniam. XI. De clericis qui in mutuam caedem prorumpunt. Si clerici in mutuam caedem proruperint, prout dignitas officiorum in tali excessu contumeliam pertulerit, a pontifice districtius vindicetur. XI
Abbreviated transcription (Latin):
rit: ꝓuidendũ ẽ. ne in nocens dãpnet᷑
aut ꝑdat c̃munionẽ. Habeat potesta¬
tẽ eiectꝰ ut finitimos intͣpellet ep̃os.
ut causã suã audiant. & diligenter
tractent. qͥa ñ oportet negari audien¬
tiã roganti. Et ille ep̃c qͥ iꝰte aut ĩ uiste re¬

Expanded text:
rit; providendum est ne innocens damnetur aut perdat communionem: habeat potestatem ejectus, ut finitimos interpellet, et causa ejus audiatur, et diligentius tractetur, quia non oportet ei negari audientiam roganti: et ille episcopus, qui aut juste
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝓpͥo iuire crediderit aliqͥdrepe¬
tendũ. si nichil c̃uicii aut crimina¬
tionis obiecerit: eũ ꝓsola c̃uentio¬
ne a c̃munione eccłȩ ñ liceat sub.¬
moueri. Si ep̃c seruũ alteriꝰ cleri¬
sente aut nesciente dño. ep̃o sciente
qđ seriuis sit. Maconꝰ aut pbr fue.¬
rit ordinatꝰ: ipso in clericatꝰ officio
factione c̃penset. Si uͦ ep̃e eũ ser¬
uũ eẽ nescierit: qͥ testimoniũ ꝑhiben. aut
eũ supplicauerint ordinari: sinuli

Expanded text:
de proprio jure crediderit aliquid repetendum, nihil convicii aut criminationis objiciens, eum pro sola conventione a communione Ecclesiae non liceat submoveri. V. Si episcopus servum alterius clersente aut nesciente domino, episcopo sciente od servus sit, diaconus aut presbyter fuerit ordinatus, ipso in clericatus officiofactione compenset. Si vero episcopus eum servum nescierit, qui testimonium perhibent, aut eum supplicaver
Abbreviated transcription (Latin):
er u abbatu cellulã tibi ñ ẽstri
gationẽ monasterii derelicta am¬
bitionis & uanitatis impulsu cel¬
lulã c̃struere sine ep̃i ꝑmissione uł
abbatis sui uoluntate p̃sumat.¬
Si ep̃e ciuquã terrulas p̃stiterit ex¬
intuitu mancipiola. uineolas. uł t̃¬
rulas dericis aut monachis uł qͥbꝰliba
p̃stiterit excolendas. uł ꝓtẽpore te¬
nendas: etiã si longa tranfisse annoꝵ
patiat᷑. nec scłaris legis p̃scriptio q̃
eccłȩ aliqͥd ĩpediat. apponat᷑. Ut te¬

Expanded text:
el abbatis cellulam sibi non construat. gatione monasterii derelicta, ambitionis et vanitatis impulsu cellulam sibi construere sine episcopi permissione vel abbatis sui voluntate praesumat.scopus cuiquam terrulas pintuitu mancipiola, vincolas vel terrulas clericis aut monachis, vel quibuslibet praestiterit excolendas vel pro tempore tenendas, etiamsi longa transisse annorum patiatur, nec saecularis legis praescriptio, quae ecclesiae aliquid impediat, opponatur. C.
Abbreviated transcription (Latin):
Siqͥs clericꝰ monachꝰ. uł scłaris diui¬
natione uł auguria crediderit
das: cũ his qͥ eis crediderint ab eccłe
c̃munione pellantur. Qđ ep̃e die¬
dnico abeccła deesse ñdeb&. cẽ.xxui.¬
Ep̃c si mninfirmitate ñ fuerit im¬
peditꝰ. eccłȩ cui ꝓocimꝰ fuerit die

Expanded text:
is clericus, monachus vel saecularis divinationem vel auguria crediderit das, cum his, qui eis crediderint, ab ecclesiae communione pellantur. C. X. nico ab ecclesia deesse non debeat. Episcopus si infirmitate non fuerit impeditus, ecclesiae cui proximus fuerit die
Abbreviated transcription (Latin):
ut sicut sac̃dos habet qđ eccłe dimissũ
ẽ: ita &e ȩcła habeat. qđ relinqͥt᷑ sic̃do¬
ti. Sane qͥcqͥd ꝑfidei c̃missũ aut sac̃¬
doti. aut eccłe fortasse dimittit᷑ ciuic̃q
alii postmodũ ꝓfuturũ: id int̾ facul¬
tates suas eccła c̃putare aut retinere
ñ poterit. De reb eccłe qmiꝰ ab ep̃is¬

Expanded text:
e dimissum est, ita et ecclesia habeat quod relinquitur sacerdoti sane quidquid per fideicommissum aut sacerdoti, aut ecclesiae fortasse dimittitur cuicunque alii postmodum profuturum, id inter facultates suas ecclesia computare aut retinere non poterit. VII. De rebus ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
defendere nitit᷑ a c̃munione pͥuetͥ
Si forte aliqͥs clericoꝵ re Il. iii.¬
gulã disciplinȩ ȩccłasticȩ subt̃fu¬
giens fuerit euagatꝰ. qͥcũq eũ susce¬
perit. & illũ pontifici suo ñ rec̃cilia¬
uerit. s magis defensare p̃sũ ꝑserit.

Expanded text:
nititur, communione privetur. Si forte aliquis clericorum regulam disciplinae ecclesiasticae subterfugiens fuerit evagatus, quicumque eum susceperit et illum pontifici suo non reconciliaverit, sed magis defensare praesumpserit,
Abbreviated transcription (Latin):
ULLUM MINISTROꝵS qͥ bap.¬
tirandi recipit officiũ. sine
chrismate nũ ꝗͣ debere ꝓgredi
Quia int̾nos placuit. semel inbaptisma¬
te chrismari. De eo autẽ qͥbaptismate.
qͣcũq necessitate faciente ñ chrismatꝰ
fuerit: in c̃firmatione sac̃dos c̃monebit᷑.
Nã int̾ nos chrismatis ipsiꝰ ñ insi una
benedictio est. Non ut p̃iudicans qͥcꝗͣ¬
teñtia accepta. placuit sine rec̃cilia¬
toria manꝰ ĩpositione eis c̃municare.
qđ morienti sufficit rec̃ciliationi scd̾m
diffinitiones patrũ. qͥ huiꝰ modi c̃munio¬
nẽ c̃gruent᷑ uaticũ nominauert. Qdst
suꝑiuxerint: stent in ordine pęnitentiũ.
ut ostensis necessariis penitentiȩ fructi¬
bꝰ legitimã c̃munionẽ cũ rec̃ciliatoria
manꝰ ĩpositione recipiant.O

Expanded text:
ullum ministrorum, qui baptizandi recepit officium, sine chrismate unquam debere progredi, quia inter nos placuit semel in baptismate chrismari. De eo autem qui in baptismate que 219 necessitate faciente non chrismatus fuerit, in confirmatione sacerdos commonebitur: nam inter quos chrismatis ipsius non nisi una benedictio est, non ut praejudicans quidtentia accepta, placuit sine reconciliatoria manus impositione eis communicari, quod morientis sufficit consolationi secundum definitiones Patrum, qui hujusmodi communionesupervixerint, stent in ordine poenitentium, ut, ostensis necessariis poenitentiae fructibus, legitimam communionem cum reconciliatoria manus impositione percipiant.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dissoluamꝰ. Sane qͥb c̃iunctio illici¬
ta int̾dicit᷑. habebt̃ in eundi melioris
extra iudicẽ necant. Cas. Lxiii.¬
Siqͥs seruũ ꝓpͥũ sine c̃scientia uidi¬
cis occiderit: exc̃municatione uł
penitentia biennii reatũ sangui¬
tatib maiorib ad ciuitatẽ ñ cõcur¬
int̾esse neglexerint. in qͥb ciuitati¬
b positos se accipiendȩ c̃mumonis.
uł benedictionis desiderio nouerigͭ.
qͥ hoc facere neglexerint: triennio
tutꝰ abeccła sua dieb sollẽpnib de¬
fuerit. id est Natiuitate dñi. Epypha¬
nia. Pascha. uł pente coste. dũ potius
singłaris lucri studeat quã serri¬
tio suo parere : c̃uenit ut triennio
a c̃munione suspendatur. Similit̃
dyaconꝰ uł prb̃r si tres ebdomadas
abeccła sua defuerint: huic dãpna¬

Expanded text:
 sui. Sane quibus conjunctio illicita interdicitur, habebunt ineundi melioris extra iudicem necant. Si quis servum proprium sine conscientia iudicis occiderit, excommunicatione vel penitentia biennii reatum sangui majoribus ad civitatem non concurinteresse neglexerint, in quibus civitatibus positos accipiendae communionis vel benedictionis desiderio noverint; qui hoc facere neglexeritus ab ecclesia sua diebus solemnibus defuerit, id est, nativitate Domini, Epiphania, Pascha, vel Pentecoste, dum potius singulari lucro studeat, quam servitio suo parere, convenit ut triennio a communione suspendatur. Similiter diaconus vel presbyter si tres hebdomadas ab ecclesia sua defuerit, huic damna
Abbreviated transcription (Latin):
nepotes ñ habens aliũ ꝗͣ eccłam rili¬
qͥd heredẽ. siqͥd de eccła ñ in ȩccłiȩ
causa aut necessitate p̃sũpsit. qd̾ dis¬
traxit. aut donauit. irritũ habeat᷑.
Qui uͦ filios hab&: de bonis q̃ reliqͥt
abheredib eiꝰ indẽpnitatib eccłe cõ
sulat᷑. De iudeis qͥ cõuerti cupiunt
qualiter suscipiant᷑. cs̃ .xxxu.¬
udei qͦrũ ꝑfidia freq̃nt̃ ad uomitũ.
a fide uenire noscunt᷑: tẽ demũ hap¬

Expanded text:
nepotes non habens alium quam Ecclesiam reliquit haeredem, si quid de Ecclesia non in Ecclesiae causa aut necessitate praesumpsit, quod distraxit aut donavit irritum habeatur: qui vero filios habet, de bonis quae reliquit ab haeredibus ejus indemnitatibus Eccle. De Judaeis qui converti cupiunt qualiter suscipiantur. Judaei quorum perfidia frequenter ad vomitum a fide venire noscuntur, tunc demum bap
Abbreviated transcription (Latin):
CONTRA PELAGIANOS. QDIDUM
fuert in hac sc̃a synodo c̃stituere
hȩc que in p̃senti c̃cilio definita st̃.
est de corpore exiret ñ peccati merito
s necessitate nate. a nathema sit.
paruulos recentes abuteris matrũ
baptirandos negat. aut dicit inre
S nichil ex adam trahere originalis
peccati qđ lauachro regenerationis
expiet᷑. unde fit c̃sequens ut in eis
forma baptismatis in remissionẽ pec¬
catoꝵ ñ uera s falsa intelligat᷑: ana¬
thema sit. Qm̃ ñ alit̾ intelligendr̃

Expanded text:
Contra Pelagianos qui dicufuerunt in hac sancta sinodo, constituere hec, que in presenti consilio diffinita sunt, est, de corpore exiret, non peccati merito, sed neccessitate naturey anathema sit. parvulos recentes ab uteris matrum baptizandos negat, aut dicit in ren baptizari sed nihil ex Adam trahere originalis peccati quod lavacro regenerationis expietur, unde sit consequens, ut in eis forma baptismatis in remissionem peccatorum non vera sed falsa intelligatur, anathema sit, quoniam non aliter intelligendum
Abbreviated transcription (Latin):
De hisꝗ̃ in parroechiis. int̾¬
ris. iuneis. mancipiis. atq peculiis.
qͥcũq fideles obtulerint: antiquoꝵ
canonũ statuta seruent᷑. & om̃ia in
ep̃i potestate cõsistant. De his tam̃ quȩ
in altario accesserint: tercia fidelit̾
infirmis qͥ debilitate faciente ñ pos¬
sint suis manib laborare. uictũ &
uestimentũ. in quantũ possibilitas
habuerit largiat᷑.

Expanded text:
De his quae parochiis in terris, vineis, mancipiis atque peculiis quicunque fideles obtulerint, antiquorum canonum statuta serventur, et omnia in episcopi potestate consistant. De his tamen quae in altario accesserint, tertia fideliter infirmis, qui debilitate faciente non possunt suis manibus laborare, victum et vestimentum, in quantum possibilitas habuerit, largiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
catholica ubiq diffusa sẽꝑ intelle.¬
.xit. ꝓpt̃ hanc enĩ regulã fidei etiã
pariuuili qͥ nicħ peccatoꝵ insem&¬
ipsis adhuc c̃mittere potuert̃. ideo
in peccatoꝵ remissione ueracit᷑ bap¬
tizant᷑. ut in eis regeneratione
mundet᷑. qđ generatione traxer̃t.

Expanded text:
 diffusa semper intellexit. Propter hanc enim regulam fidei, etiam parvuli, qui nihil peccatorum in seipsis adhuc committere potuerunt, ideo in peccatorum remissionem veraciter baptizantur, ut in eis regeneratione mundetur quod generatione traxerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tet cũ om̃ib hereticis miscere co¬
nubia. & uł filios uł filiasdare. s
potiꝰ acciꝑe. si tam̃ se ꝓfiteant᷑ xp̃ia¬
nos futuros eẽ & catholicos. De leuitis
& clericis ne magi uł incantatores sin
altaris aut clericos magos & incan¬
tatores eẽ. aut facere quȩ dicunt᷑ phy¬
lacteria. q̃ st̃ magna obligam̃ta ani¬
maꝵ. Hos autẽ qui talib utunt᷑.
Dedicionarios sriis cdericis. ct̃.lxx.¬

Expanded text:
tet cum omnibus haereticis miscere connubia, et vel filios vel filias dare, sed potius accipere, si tamen se profitentur Christianos futuros esse catholicos. LXVIII. De levitis et clericis ne magi vel incantatores sint. altaris aut clericos magos aut incantatores esse aut facere quae dicuntur phylacteria, quae sunt magna obligamenta animarum: hos autem qui talibus utuntur seditionariis. Sedi
Abbreviated transcription (Latin):
eliqu ȩ uͦ metropolitanȩ ci stam.¬
uitates. quȩ minores uidices habebañ.
licet maiores comitib eẽnt. haberent
metropolitanos suos qͥ p̃dictis iuste
obȩdirent pͥmatib. sic̃ & in legib scłi¬
ordinatũ erat. qͥ ñ pͥmatũ. s aut me¬
tropolitanoꝵ aut atchiep̃oꝵ no¬
mine fruerent᷑. Et licet singule me¬
tropoles ciuitates suas ꝓuincias habe¬
ant. & suos metropolitanos habere
debeant ep̃os. sic̃ priꝰ metropolitanos¬

Expanded text:
eliquae vero metropolitanae civitates, quae minores judices habebant licet majores comitibus essent haberent metropolitanos suos, qui praedictis juste obedirent primatibus, sicut et in legibusordinatum erat, qui non primatum, sed aut metropolitanorum archiepiscoporum nomine fruerentur. Et licet singulae metropoles civitates suas provincias habeant, et suos metropolitanos habere debcant episcopos, sicut prius metropolitanos
Abbreviated transcription (Latin):
t in capite ꝓuinciaꝵ ubi dudũ pri¬
imꝑatoꝵ uł regũ confugere ñ pote¬
rant. ł quib ꝑmissũ ñ erat cõfugie
bant ꝓ opp̃ssionib uł in iusticiis suis.
ipsosq appellabant qͦtiens opꝰ erat.
sic̃ in lege eaꝵ p̃ceptũ erat. ipsis quoq
in ciuitatib uł locis nr̃is patͥarchas
uł pͥmates qͥ unã formã tenent. licet
diũsa sint nomina. leges diuinȩ & ec¬
necesse fuerit cõfugerent. eosq appel¬

Expanded text:
t in capite provinciarum, ubi dudum priimperatorum vel regum confugere non poterant, vel quibus permissum non erat confugebant pro oppressionibus vel injustitiis suis, ipsosque appellabant quoties opus erat, sicut in lege eorum praeceptum erat, ipsis quoque in civitatibus vel locis nostros patriarchas vel primates, qui unam formam tenent, licet diversa sint nomina, leges divinae et ecnecesse fuerit, confugerent eosque appel
Abbreviated transcription (Latin):
Eciscitantib uob̾ si a sac̃dote qͥ siue
cõp̃hensus ẽ in adulterio. siue de hac
sola fama resꝑsus ẽ. debeatis c̃mu¬
nionẽ susciꝑe. nec ne. respondemꝰ.
Non potest aliqͥs qͣntũcũq pollut᷑
sit sacram̃ta diina polluere. quȩ
tunt. Nec potest solis radius ꝑ cloa¬
cas & latrinas transiens. aliquid
inde c̃taminationis attrahere. P¬
inde qͣliscũq sit sac̃dos quȩ scã st
se tantũmꝰ ledunt. Et cerea fax
accensa sibi qͥdẽ detrim̃tũ p̃stat. aliis¬
de aliis cõmodũ exhibet: inde sibi
dispendiũ p̃bet. Sumite gͦ ab om̃i sa¬
om̃ia infide purgant᷑. fides ẽ enĩ
que iuncit hc̃ mundũ. Et qͥa ñ dan¬
tis s accipientis sit. dicente beato Ie¬
ronimo ad credendũ in oĩ anima
scͥpture c̃cordans ait. Priusꝗͣ audi¬
as ne iudicaueris quẽꝗͣ. atq ante
ꝓbationẽ accusationis illate neminẽ
a tua c̃munione suspendas. qͥa non
statĩ qͥ accusat᷑ reus est. s qͥ c̃uincit᷑

Expanded text:
ciscitantibus vobis si a sacerdote, qui sive conprehensus est in adulterio sive de hac sola fama reprehensus est, debeatis conmunionem suscipere necne, respondemus: Non potest aliquis quantumcumque pollutus sit, sacramenta divina polluere, quę tunt. Nec potest solis radius per cloacas et latrinas transiens aliquid exinde coinquinationis attrahere; proinde qualiscumque sit sacerdos que sancta sunt se tantummodo ledunt et cerea fax accensa sibi quidem detrimentum parat, aliisde aliis commodum exibet, inde sibi detrimentum prebet. Sumite ergo ab omni saomnia in fide purgantur. Fides est enim que vincit hunc mundum. Et quia non dantis, sed accipientis sit, docente sancto Hieronimo, ad credendum in omni anima scripturę concordans ait: Priusquam audias, ne iudicaveris quemquam, atque ante probationem accusationis illate neminem a tua comunione statim qui accusatur reus est, sed qui convincitur
Abbreviated transcription (Latin):
unqͥd ñ om̃ia charismata sac̃dota¬
lis ministerii crucis figura ꝑficũit᷑:
Nunqͥd ne baptimatis unda nͥ cruce
scĩficata peccata relaxat. & ut cȩt̾a
p̃tereamꝰ sine crucis signacło quis
sac̃ docii gradꝰ ascendit: Q¬

Expanded text:
unquid non omnia chrismata sacerdotalis mysterii crucis figura perficiuntur? Nunquid baptismatis unda, nisi cruce sanctificata peccata relaxantur? Et, ut caetera praetereamus, sine crucis signaculo quis sacerdotii gradus ascendit?
Abbreviated transcription (Latin):
ueris. & eũ c̾secrare totiens monitꝰ
ñ maturaueris: cũ ad nos uenerit
ꝓcul dubio c̃secratꝰ abibit. qͥa licet
apłica auctoritate id facere ualeamꝰ.
tuo tam̃ incitam᷑ exẽplo. qͥ transgres¬
sis t̃minis tͥ c̃missis in eccła salonen¬
si ep̃m ordinare ad indecentiã sedis

Expanded text:
toties monitus non maturaveris, cum ad nos venerit, procul dubio consecratus abibit, quia licet apostolica auctoritate id facere valeamus, tuo tamen incitamur exemplo, qui transgressis terminis tibi commissis, in Ecclesia Salonensi episcoporum ordinare ad indecentiam aposto
Abbreviated transcription (Latin):
tiam tuã cumensi eccłȩ denegre
c̃secrare pastorẽ. cũ te iã adhoc ꝓ.¬
uocatũ noueris apłica exhortatione.
sacris canonib int̃dictũ. apologeni¬
cis tius litteris respondere nob̾ debu¬
eras. Nc̃ uͦ iterato tibi scribimꝰ. nolen¬
tes alicuiꝰ eccłe pͥuilegiũ infrigere.
licet apłica p̃rogatiua possimꝰ de
qͣlib& eccła clericũ ordinare. Desine
iã ciupiã zelo electũ aclero. & ex¬

Expanded text:
tiam tuam Cumensi Ecclesiae denegare consecrare pastorem, cum te jam ad hoc provocatum noveris apostolica exhortatione. sacris canonibus interdictum, apologeticis litteris tuis respondere nobis debueras. Nunc vero iterato tibi scribimus, nolentes alicujus Ecclesiae privilegium infringere, licet apostolica praerogativa possimus de qualibet Ecclesia clericum ordinare. Desine jam cujuspiam zelo electum a clero et ex
Abbreviated transcription (Latin):
He crimine sibi illato dẏaconꝰ tuus
canones sancciunt ascito tecũ erto
ep̃oꝵ numero ueniant accusatores.
uocet᷑ & ipse Aldericꝰ dẏaconꝰ. & si ne¬
gauerit: uentilet᷑ causa canonice.
& si uł sponte c̾fessus. uł legitim is
testib fuerit apꝓbatꝰ. canonica feri¬
at᷑ sententia. Qđ si nec sponte cͣfitet᷑
nec accusatores & testes legitimi re¬
ꝑti fuerint. & mala fama crebrescit.
ñ publico ex amine. s corã te aliqͣn¬
tis reuerentissimis prb̃ris & diaco¬
nib tue eccłe secreto iuram̃to se pu¬
rificet. & deinceps boni testimonii
eũ annũtia. & cõpesce ac c̃õmone

Expanded text:
De crimine sibi illato diaconus tuus canones sanciunt, accito tecum certo episcoporum numero veniant accusatores, vocetur et ipse Aldericus diaconus, et, si negaverit, ventiletur causa canonice, et, si vel sponte confessus, vel legitimis testibus fuerit approbatus, canonica feriatur sententia. Qui si nec sponte confitetur, nec accusatores et testes legitimi reperti fuerint, et mala fama crebuerit, non publico examine, sed coram te, et aliquantis reverendissimis presbyteris et diaconis tuae ecclesiae secreto juramento se purificet. Et tu deinceps boni testimonii eum annuncia, et compesce et commone
Abbreviated transcription (Latin):
Lectis sagacitatis ur̃e apicib que de¬
functo eccłe reatine antistite cderỹ
& plebẽ eiꝰ dẽ elegisse sibi futurũ antis¬
titẽ nołq c̃secrandũ. ur̃o studio direᷤ¬
⁊ũ eẽ ne ipsa eccła du sine ꝓpͥo c̃sis¬
teret pastore fatelunt᷑. nos de obitu
prioris dolentes qͣndo de unanimitate
& canonica ipsiꝰ eccłe electione. nẽ
ipsũ electũ ut mandastis tã citissime
ordinare omisimꝰ. qd̾ ĩꝑialẽ nobis ut
mos ẽ absolutionis minime detulit
epłam. ꝓ qͣscilic& re ambiguũ nobis
extitit. ideo uoluntati ur̃e in hoc pa¬
rere distulimꝰ. ne august al is animꝰ
durissime mͦ qͦcũq ꝑciperet. S sci¬
entes eccłam dñi sine ꝓpͥo diu pastore
ñ debere c̃sistere. głe ur̃e mandamꝰ.¬
qm̃ alit̾ mox agere haud debuimꝰ. ut
ur̃a sollertia ĩꝑiali ut c̃suetudo pͥsea
c̃dictat ꝑcepta licentia. & nob̾ quẽ ad¬
ctureq nullo modo suscipiatis. nec alit̾
id nos p̃terisse credatis. cũ statuta

Expanded text:
Lectis sagacitatis vestrę apicibus, quę defuncto ecclesię Reatinę antistite clerum et plebem eiusdem elegisse sibi futurum antistitem nobisque consecrandum vestro studio directum esse, ne ipsa ęcclesia diu sine proprio consisteret pastore fatebantur, nos de obitu prioris dolentes, quando de unanimitate et canonica ipsius ecclesię electione nunc ipsum electum, ut mandastis, tam citissime ordinare omisimus, quod imperialem nobis, ut mos est, absolutionis minime detulit epistolam. Pro qua scilicet re ambiguum nobis extitit. Ideo voluntati vestrę in hoc parere distulimus, ne augustalis animus durissime modo quocumque perciperet. Sed scientes ęcclesiam Domini sine proprio diu pastore non debere consistere, glorię vestrę mandambuimus, ut vestra sollercia imperiali, ut consuetudo prisca condictat, percepta licentia et nobis, quemadte nullo modo suscipiatis nec aliter ad nos preterisse credatis, cum canonica