comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Umaue consuetudi¬
nis mos est. ut uaria¬
Sta plus cãpiant. e ł quamuis
m ulum habeantur eximia
fastidium prestet omne quod
satiat. Prouide sacris mem¬
bus iugiter mimoranti dispo¬
nende̾ utilitatis proprie cau¬
sa. indutias tibi postulas de¬
bere concedi. non quod habi¬
tatio tam clara ꝑtedeat. sed
quod dulcior tiat renouala
regressio. Atq ideo illustri
magnitudim tue se cedendi
ad p̾rouintiam quatuor mẽ¬
sium indutias pietas nostra
largitur. Ita ut ex pletis eisdẽ.
ad penates proprios redire
testͥmes. quatenus habitatio
romana. quam multiplici
uolumus cdensare conuentu.
iubtractis incolis terrarũ
opinatissima non rarescat.
hoc etiam et uobis iudicamꝰ
aptissĩnum. quando sẽna¬
tor romanus alibi possit do¬
lere tardatus. ubi illa gra¬
tia parentum. ubi tanta
memum possit respici pul¬
chritudo. Piaculi gemis
est absentem libi romam diu¬
tius facere qui iea possimt
constitutis latibus habitare.

Expanded text:
umanae consuetudinis mos est, ut variata plus capiant et quamvis in usum habeantur eximia, fastidium praestet omne quod satiat. proinde sacris moenibus iugiter immoranti disponendae utilitatis propriae causa indutias tibi postulas debere concedi, non quod habitatio tam clara pertaedeat, sed quo dulcior fiat renovata regressio. atque ideo illustri magnitudini tuae secedendi ad provinciam quattuor mensium indutias pietas nostra largitur: ita ut expletis eisdem ad penates proprios redire festines, quatenus habitatio Romana, quam multiplici volumus densare conventu, subtractis incolis terrarum opinatissima non rarescat. hoc etiam et vobis iudicamus aptissimum, quando Senator Romanus alibi possit dolere tardatus. ubi enim illa gratia parentum? ubi tanta moenium possit respici pulchritudo? piaculi genus est absentem sibi Romam diutius facere, qui in ea possunt constitutis laribus habitare.
Abbreviated transcription (Latin):
tur angustius. Constet popu¬
lis pondus. et mensura proba.¬
bilis. quia cuncta turbantur.
si integritas cum frandibus
misceatur. Nutilari certe nõ
debet q laborantibus datur:
sed aquo actus fidelis erigil¬
tur. compensatio miunca pre¬
stetur. Da certe lõlidum. et au¬
ter inde si preuales. Ttade li.¬
bram. et aliquid si potes ini.¬
nue cuncta ista nomnnbus
iplis constat esse prouisumm:
aut integra tribius. aut noti.¬
ip̃a que dicuntur ex soluis.
Non potestis omnimodo. nõ
potestis nomina integritatũ
dare. e⁊ scelestas numuratioes
efficere. Prouidete itaq ut
et arbiter arche habeat iustas
consuetudines suas et quod
bene meritis impend imius.
incorrupto munere conse¬
Seruato duci

Expanded text:
tur angustius: constet poputur angustius: constet populis pondus ac mensura probabilis, quia cuncta turbantur, si integritas cum fraudibus misceatur. Mutilari certe non debet, quod laborantibus datur: sed a quo actus fidelis exigitur, compensatio imminuta praestetur. da certe solidum et aufer inde, si praevales: trade libram, et aliquid, si potes, imminue. contra ista nominibus ipsis constat esse provisum: aut integra tribuis aut noipsa quae dicuntur exsolvis. non potestis omnimodo, non potestis nomina integritatum dare et scelestas imminutiones efficere. providete itaque, ut et arbiter arcae habeat iustas consuetudines suas, et quod bene meritis impendimus, incorrupto munere conseSERVATO DUCI
Abbreviated transcription (Latin):
berrimo uiles essẽ uideantur.
anmadueriendum est quã¬
ta tamen a uentibus ratioue
collecte sunt. Sex milia de¬
uariorum solidum esse uo.¬
luerunt .i. ut radiantis me¬
talli formata rotunditas et a¬
iem mundi qua ii sol aureus
conuementer includeret.Se¬
narium uero quem non m¬
merio perfectum antiquitas
docta detiniuit uncie qui men¬
lure primus gradũ est appel¬
latione signauit. Quam duo.¬
decies similitudine mensiu
computatam in libre plenitu¬
dinem ad anin curricula colle¬
gerunt. Oinuenta prudentur.
Oproiuisã maiorum. exquisita
res est. que et usiu humano
necessaria distingueret. et tot
archana nature siguraliter cõ¬
tineret. Nerito ergo dicitur
libra que tanta rerum est con.¬
sideratione trutmata. Talia
igitur secreta iuolare. sic certis.¬
sĩma uelle confĩndere. nõne
ueritas ipiius uidetur cru.¬
delis ac teda laceratio Exer¬
ccantur ne gociatione in mer¬
cibus. emantur lateq uendã¬

Expanded text:
berrimo viles esse videantur, berrimo viles esse videantur, animadvertendum est quanta tamen a veteribus ratione collectae sunt. sex milia denariorum solidum esse voluerunt, scilicet ut radiantis metalli formata rotunditas aetatem mundi, quasi sol aureus, convenienter includeret. senarium vero, quem non inmerito perfectum antiquitas docta definit, unciae, qui mensurae primus gradus est, appellatione signavit, quam duodecies similitudine mensium computatam in librae plenitudinem ad anni curricula collegerunt. O inventa prudentium! o provisa maiorum! exquisita res est, quae et usui humano necessaria distingueret et tot arcana naturae figuraliter contineret. merito ergo dicitur libra, quae tanta rerum est consideratione trutinata. talia igitur secreta violare, sic certissima velle confundere, nonne veritatis ipsius videtur crudelis ac foeda laceratio? exerceantur negotiationes in mercibus: emantur late, quae vendan
Abbreviated transcription (Latin):
liter nouimus. e uidens ordo.
pulchra dispositio. cognitio
simplex. immobilis scientia.
que et superna continet: et
terrena custodit. Quid est
eui quod aut mensuram
non habeat: aut pondus er¬
cedat: Oinnia complectit᷑ͣ.
cuncta moderatur. et uinuer¬
sa hinc pulchritudinem ca¬
piuut.quia sub modo ipsiꝰ
merus more celi et in le reuol¬
uitur. A minquam deficiẽs
inuenitur. Crescit noua con¬
ditione. per se redeundo ad¬
dita sĩbi semper ipia calcu¬
latio ut cum deuarius non
uideatur excedi. ex modicis
tis et ercctis. redditur semper
extensum et quanto ad prin¬
cipium sium supputatio red¬
ditur: tanto amplus iudu¬
bitanter augetur. Quantita
gutte pluuiarum. stelle luci¬
de concduditur. Quctori
quippe luo oninis creatura
sub mimero est. et quicquid
ad ex istentiam peruenit: a
talium potest conditione di¬
moueri. Et quoniã dele¬
ctat nos se cretiora huius di¬
icipline conscientibus loqui.
pecume ipse quãuis uiu cele¬

Expanded text:
liter novimus, evidens ordo, liter novimus, evidens ordo, pulchra dispositio, cognitio simplex, immobilis scientia, quae et superna continet, et terrena custodit. Quid est enim quod aut mensuram non habeat, aut pondus excedat? Omnia complectitur, cuncta moderatur; et universa hinc pulchritudinem capiunt, quia sub modo  ed.,merus, more coeli, et in se revolvitur, et nunquam deficiens invenitur. Crescit nova conditione, per se redeundo, addita sibi semper ipsa calculatio; ut cum denarius non videatur excedi, ex modicis tis et erectis, redditur semper extensum; et quanto ad principium suum supputatio reducitur, tanto amplius indubitanter augetur  mss. et guttae pluviarum, stellae lucidae concluduntur. Auctori quippe suo omnis creatura sub numero est; et quidquid ad existentiam pervenit, a tali non potest conditione dimoveri. Et quoniam delectat nos secretiora hujus disciplinae cum scientibus loqui, pecuniae ipsae quamvis usu cele
Abbreviated transcription (Latin):
Icet uniuerlis popu¬
lis generalis lit impẽ¬
denda iustitia que sic nomi¬
nis sui obtinet dignitatem.
si equabili moderalione ꝑ
potiores currat et humiles
confidentius tamen illam ex¬
petunt. qui a palatii mlitia
non recedunt. Otiolõ enm
gratuite prestatur aliquid.
munificentia principali.
Consuetudo aulem quodã
debito redditur. sideliter
ob sequẽti. Domestici patres
equitum et peditum. qui
nr̃e aule uiclentur iugiter
excubare. quod ex magns
fieri doloribus solet. ad una¬
ta nobis supplicatione con¬
questi sunt. ab illo ar chario
prefectorum. pro emolumẽ¬
tis soleminbus. nec integri
ponderis solidos percĩpere.
et in numero grauia se dis¬
pendia sustmere. Qua prop¬
ter prudentia uestra lectio.¬
nibus erudita dogmaticis.
scelestam falsitatem aconsor¬
tio ueritatis eiuat. ne cui sit
appetibile aliquid de illa
integritate subelucere. hec
cĩ que appellatur arith.¬
metica. inter ambigua mun¬
di certissima ratione consi¬
stit ꝙͣ cum celestibus e qua¬

Expanded text:
icet universis populis generalis sit impendenda iustitia, quae sic nominis sui obtinet dignitatem, si aequabili moderatione per potiores currat et humiles, confidentius tamen illam expetunt, qui a palatii militia non recedunt. otioso enim gratuite praestatur aliquid munificentia principali; consuetudo autem quodam debito redditur fideliter obsequenti. Domestici partis equitum et peditum, qui nostrae aulae videntur iugiter excubare, quod ex magnis fieri doloribus solet, adunata nobis supplicatione conquesti sunt ab illo arcario praefectorum pro emolumentis sollemnibus nec integri ponderis solidos percipere et in numero gravia se dispendia sustinere. Quapropter prudentia vestra lectionibscelestam falsitatem a consortio veritatis ejiciat, ne cui sit appetibile aliquid de illa integritate subducere. Haec enim quae appellatur arithmetica, inter ambigua mundi certissima ratione consistit; quam cum coelestibus aequa
Abbreviated transcription (Latin):
Ecet princiꝑem cura.
que ad rem publicã
ipectat augendam et uere di¬
gnum est regem edifitiis ꝑa¬
latia decorare Absit enim ut
oruatui concedamus ueterũ.
qui impares non sumus bea¬
titudine seculorum. Qua¬
propter in rauennati urbe
basilice herculis amplum o¬
opus aggressi cuius nommi
antiquitas congrue tribuit
quicquid in aula predicabi¬
li ammiratione fundauit
magnitudimi tue studiosis¬
simẽ delegamus. ut scđm bre¬
uem subter annerum de urbe
nobis marmorarios peritissi¬
mos destinetis qui eximie di¬
uisa coniung ant. et uenis col¬
ludentibus illigata naturalẽ
faciem laudab iliter m̃tian¬
tur. De arte ueniat quod um¬
cat naturam. Discolorea cru¬
sta marmorum gratissima
picturarum uarictate texã¬
tur. Quia illud est semper
in pretium: quod ad decorẽ
fuerit ex quisitum. his sump¬
tus subuectiones q prestab̾:
nequa quam nostrum gra.¬
uet imperium. quod ad uti¬
litatem uolumus respice.¬

Expanded text:
ecet principem cura quae ad rem publicam spectat augendam, et vere dignum est regem aedificiis palatia decorare. absit enim ut ornatui cedamus veterum, qui inpares non sumus beatitudine sacculorum. Quapropter in Ravennati urbe basilicae Herculis amplum opus aggressi, cuius nomini antiquitas congrue tribuit, quicquid in aula praedicabili ammiratione fundavit, magnitudini tuae studiosissime delegamus, ut secundum brevem subter annexum de urbe nobis marmorarios peritissimos destinetis, qui eximie divisa coniungant, ut venis colludentibus illigata naturalem faciem laudabiliter mentiantur. de arte veniat quod vincat naturam: discolorea crusta marmorum gratissima picturarum varietate texantur, quia illud est semper in pretium, quod ad decorem fuerit exquisitum. His sumptus subvectionesque praestabis: ne quemquam nostrum gravet imperium, quod ad utilitatem volumus respice
Abbreviated transcription (Latin):
tans ueneratione que tantis de
bet meritis exhiberi. uitumue.¬
nerabilem illum. et moribus¬
et doctrina pollentem. sancti¬
tatis etiam honore reuerendũ
ad uestram clementiam lega¬
tionis offitio. peculialiter cura¬
uiuius destinandum: quia gra.¬
tas uobis illas credimus esse per¬
sõnas quas diuinis myste.¬
riis uidicanus esse acceptas.

Expanded text:
tans veneratione, qutans veneratione, qubet meritis exhiberi, virum venerabilem illum, et moribus doctrinaque pollentem, sanctitatis etiam honore reverendum, ad vestram clementiam legationis officio peculiariter curavimus destinandum: quia gratas vobis illas credimus esse personas, quas divinis ministeriis judicamus acceptas.
Abbreviated transcription (Latin):
res de re ciri obseruatur
assidue: dum constat defe¬
cari animum bonis precep¬
tionibus institutum. Ninc
est quod uestra reuerentia
coninoniti duxintus ordi¬
naudum. ut siue beatissimꝰ
papa siue senatus amplissi.¬
mus. sine aliqua dilatione
respondeant. quod ab eis
expetendura esse iudicastis
ne gloria uestea minus re¬
uerenda putetur. cui stu¬
dium dilationis opponitur.
Sed potius deceleritate fa¬
cti uotiua gratia possit au¬
geri. Nam et de illa persona
de qua ad nos aliquid uerbo
titillante peruenit. hoc or¬
dmatur esse cognoscite:
quod uestris credidiuius
animis conuenire. Ueside¬
rium enm nostrumtale
est: ut interueniente gratia non
minus in regno nostro. ꝗͣ. in ue.¬
stro ubeatis imperio. Signi.¬
ficantus itaq sippradictum an.¬
te nos a uenerabili uiro papa
egredi tecisle: quam uester le.¬
ꝙ atus harum portitor. de urbe
roma potiusset exire: ne aliquid
accederet. quod nostris auinris
oburaret. Qua propter talu.¬

Expanded text:
res deligere, cui observatur res deligere, cui observatur assidue, dum constat defaecari animum bonis praeceptionibus institutum. hinc est quod vestra reverentia commoniti duximus ordinandum, ut sive beatissimus papa sive senatus amplissimus sine aliqua dilatione respondeant, quod ab eis expetendum esse iudicastis, ne gloria vestra minus reverenda putetur, cui studium dilationis opponitur, sed potius de celeritate facti votiva gratia possit augeri. Nam et de illa persona, de qua ad nos aliquid verbo titillante pervenit, hoc ordinatum esse cognoscite, quod vestris credidimus animis convenire. desiderium enim nostrum tale est, ut interveniente gratia non minus in regno nostro quam in vestro iubeatis imperio. significamus itaque supra dictum ante nos a venerabili viro papa egredi fecisse, quam vester legatus harum portitor de urbe Roma potuisset exire, ne aliquid accederet quod vestris animis obviaret. Quapropter salu
Abbreviated transcription (Latin):
Itteras pietatis uestre.
gratia qua desidera.¬
ta iemper sumuntur accepi.
et collquia oris uestri mutie.¬
ribus onimibus celtĩora. reue.¬
tent issima grat ulatiouepro¬
merui: ciuicta michi de tam
iẽreno animo prountleus qua¬
do quicquid optare potui. ta
beiiꝯtia collocutione suscepi.
Hortamim cium:ut quicquid
expetendum atrium phali
principe domino iugali uestro
credimus. uestris an̾te ieusi.¬
bus iugeramus. Quis iam du.¬
bitet ad effectum peruenire.
quod talis potestas dignabi.¬
tur allegare. Ante quidem
de causarum mostrarum eq¬
tate pres umpsimus. sed nunc
amplius de uestra promissio¬
ne letantur. Non enim pote¬
runt uota uostra differri.
quando interest que meret
audiri. Hunc implete pro¬
missa: ut rem tenere tatiatis
cui ipem certissimam contu¬
listis. Additum est etiam
gaudio meo quod talem ui.¬
rum uestra serenitas desti¬
uauit. qualem et tatta glo¬
ria debuit mittere. et uestra
decet obiequia obtine. dubi¬
um enim non est illam mo.¬

Expanded text:
itteras pietatis vestrae gratia, qua desiderata semper sumuntur, accepi et colloquia oris vestri muneribus omnibus celsiora reverentissima gratulatione promerui, cuncta mihi de tam sereno animo promittens, quando quicquid optare potui, in tam benigna collocutione suscepi. Hortamini enim ut quicquid expetendum a triumphali principe domno iugali vestro credimus, vestris ante sensibus ingeramus. quis iam dubitet ad effectum pervenire, quod talis potestas dignabitur allegare? ante quidem de causarum nostrarum aequitate praesumpsimus, sed nunc amplius de vestra promissione laetamur. non enim poterunt vota nostra differri, quando interest, quae meretur audiri. nunc implete promissa, ut rem tenere faciatis, cui spem certissimam contulistis. Additum est etiam gaudio meo, quod talem virum vestra serenitas destinavit, qualem et tanta gloria debuit mittere et vestra decet obsequia retinere. dubium enim non est illam mo
Abbreviated transcription (Latin):
Ui in omnibus cauiis
uelimus iustitiam cu¬
stodiri. quia regni decus est eq¬
tatis affectus. i eis maxime que
tisci nostri nomine propomint.
nec quẽquam detestabilis ca¬
lutapma in inuicdiam regnan¬
lis ast ligat. Patimux enim su¬
perari. Falua equitale per leges
ut inter arina semper poslmius
essẽ uclores. Nam quem licẽ¬
ter iubieclus iuperat: non de¬
bellat aduersus. Alarim itaq
relatione comperimus res tufe
apud iobaunem quondat
tub emulĩone cyrography suis¬
ie depolitas. Et quia nobis com¬
petere magint estum est quod
ad propolitum poł exat pertine¬
re. Ideoq presenti auctoritate
precipimus. ut uxorem supra
dicti iohantus tiliuraq eius sa¬
miarium moderata exccutio.¬
ne conuemas. Quod si intesta¬
ta iniuste se retmne cognoscunt
equitatis conlideratione resti¬
tuant. minus ne competenti
iponsĩone preunila ad consu¬
larem can pame ueniaut. legi¬
bus au diendi ut coram par¬
tibus posilis te irminente qd
torma continet sanctiontm

Expanded text:
um in omnibus causis velimus iustitiam custodiri, quia regni decus est aequitatis affectus, in eis maxime quae fisci nostri nomine proponuntur nequaquam detestabilis calumnia in invidiam regnantes affligat. patimur enim superari salva aequitate per leges, ut inter arma semper possimus esse victores. nam quem licenter subiectus superat, non debellat adversus. Marini itaque relatione comperimus res Tufae apud Iohannem quondam sub emissione chirographi fuisse depositas. et quia nobis competere manifestum est quod ad proscriptum poterat pertinere, ideoque praesenti auctoritate praecipimus, ut uxorem supra dicti Iohannis filiumque eius Ianuarium moderata exsecutione convenias. Qui si intentata iniuste se retinere cognoscunt, aequitatis consideratione restituant: minus ne, competenti sponsione praemissa ad consularem Campaniae veniant legibus audiendi, ut coram partibus positis te imminente, quod forma continet sanctionum
Abbreviated transcription (Latin):
Itmum est iuditiũ.
cuius ⁊ enetur exem¬
plum. nec locus ambiguita¬
ti relinquitut. Ubi expẽrimẽ¬
ta probabilia suftragantur.
Ex plorauimus efficãtiam
tuam per diuersos in dustrie
gradus. sed uni parem
meruisti gratiam Uariis ac¬
tionibus equaliter approba¬
tus. Hinc est quod presenti
tempore in gallias nobis deo
auxiliante Tubstantias inca¬
rum le prefcctorum nr̃a
mittit auctoritas. unde per¬
pende qualia de te idea¬
mur habere uiditia. quando
ad illos populos nutteris corri¬
gendos. quos nrĩs lau dibus
specialiter. credimus acquisi¬
tos. Cara est principi gloria.
et necesse est de illis amplius
esse sollicitum unde sibi tri¬
umphorum uenissẽ sentit aug¬
mentum. Age igitur man¬
data. si cupis uite proficere
nr̃a iuditia. turbulenta de¬
elmes. non ames auara de¬
clina. ut talem te iudicem
prouincia fessa luscipiat qͣ¬
lem romanum principem
transmisisse cognoscat. De si¬
derat uiros egregios coacta
dadibus suis. Effice ut ui¬
clam fuisse delectet. Nihil

Expanded text:
irmum est iudicium cuius tenetur exemplum, nec locus ambiguitati relinquitur ubi experimenta probabilia suffragantur. exploravimus efficaciam tuam per diversos industriae gradus, sed uni parem meruisti gratiam, variis actionibus aequaliter approbatus. Hinc est quod praesenti tempore in Gallias nobis deo auxiliante subiectas vicarium te praefectorum nostra mittit auctoritas. unde perpende qualia de te videamur habere iudicia, quando ad illos populos gendos, quos nostris laudibus specialiter credimus acquisitos. Chara est principi gloria; et necesse est de illis amplius esse sollicitum, unde sibi triumphorum venisse sentit augmentum. Age igitur mandata, si cupis in te proficere nostra iudicia. turbulenta non ames: avara declina, ut talem te iudicem provincia fessa suscipiat, qualem Romanum principem transmisisse cognoscat. desiderat viros egregios coacta cladibus suis. effice ut victam fuisse delectet. nihil
Abbreviated transcription (Latin):
q uestra custodit. Conteri¬
mus tibi honorem germa¬
ni. ied tu tidem eius muti¬
re ieruitii. Nam ⁊ĩ illum se¬
queris multos laude prece¬
dis uirum auctoritatis ma
qui sub tanto principe: eł
sine culpa paruit. et iudi¬
tia laudatus exercuit. Prom¬
ptum est enim estimare ꝗd
egerit: quando iub ingrato
iuccessore Palat nuti offiti¬
un precoma cius tacere nõ
potuit. dissĩcile itaq non
est moribus sequi posse ger¬
manum: quia et in conuer¬
sationis trucdu płumq cõ¬
scutinut qui unius sentine
procreantur

Expanded text:
que nostra custodit. Conferique nostra custodit. Conferimus tibi honorem germani, sed tu fidem ejus imitare servitii. Nam si illum sequeris, multos laude praecedis: virum auctoritatis maxqui sub tanto principe et sine culpa paruit, et justitiam laudatus exercuit. Promptum est enim aestimare quid gesserit, quando sub ingrato successore palatinum officium praeconia ejus tacere non potuit. Difficile itaque non est moribus sequi posse germanum; quia et in conversationis fructu plerumque consentiunt, qui unius semine procreantur
Abbreviated transcription (Latin):
iubiectorum ie corda pertun¬
derent. auspitia nostra ligu
ribus telix portitor minciasti
et sapientie tue allocutione
tirmati. merorem quem de
occasu conceperant: ortu no¬
stri impxrii in ꝯaudia cominu¬
tabant. Iimnouatio regis sme
aliqua contusione transiuit.
et sollicitudotua prestitit qđ
nos nillus offendit. Atq i¬
deo probato talibus institutis
ab indictione teliciter sexta.
lacrarum largitionum comi.¬
tiuam. propitia tibi diuini¬
tate concedimus. Uiturus es
omnibus priuileoiis. atq emo¬
lumentis que ad tuos deces¬
lores pertinrisse noscuntur.
Ab sit eram ut aliqua calup¬
me machinatione quatiant᷑.
qui actionis iue firnutale cõ¬
sistunt. fuit enim łempus.
cum per delatores uex aren¬
tur et iudices. Deponite iam
łormidinem: qui nou habe¬
tis errorem. fructibus uestra¬
tum ut imii dignitatum:
nam quod uobis per de¬
cessores predecessoresq ue¬
stros temporibus domni
aui nostri conluetudo lon¬
ga dedit: indulgentia quo

Expanded text:
subjectorum se corda perfunsubjectorum se corda perfunderent, auspiciribus felix portitor nuntiasti et sapientiae tuae allocutione firmati maerorem, quem de occasu conceperant, ortu nostri imperii in gaudia commutabant. innovatio regis sine aliqua confusione transivit et sollicitudo tua praestitit, quod nos nullus offendit. Atque ideo probato talibus institutis ab indictione feliciter sexta sacrarum largitionum comitivam propitia tibi divinitate concedimus. usurus es omnibus privilegiis atque emolumentis, quae ad tuos decessores pertinuisse noscuntur: absit enim, ut aliqua calumniae machinatione quatiantur qui actionis suae firmitate consistunt. fuit enim tempus, cum per delatores vexarentur et iudices. deponite iam formidinem, qui non habetis errorem: fructibus vestrarum utimini dignitatum: nam quod vobis per decessores prodecessoresque vestros temporibus domni avi nostri consuetudo longa dedit, indu
Abbreviated transcription (Latin):
cui mutuo couexus affectu. im¬
plebas laboribus sotium et cõ¬
iiliorum participatione ger¬
manum ad te potius pertinere
diiuidicans quod frater accepe¬
rat. hoc baculo reclinabatur il¬
le felitior: actu quedam ne gli¬
genis. preiumptione tui: quia
per le omnia cernebat impleri.
En dulce fratrum obsequinin
et pre sentium temporim anti¬
qua concordia. Bene talibus
iensibus iuditium creditur
qui l eruare mores naturaliter
sentiutur. Quod si amemi
recessus. et prouinciale otium
torte libuissent. ad te caterue
causantium. et anxia currebãt
uota lesorum. boni iudicis in.¬
ter eos assumebas officium: ut
tuturorum quod am urgente
presãgio. quod a nobis accipe¬
re poteras meritorum assum.¬
ptione peragebas. Neminimꝰ
etiam quia nobis in primor¬
dii regni nostri deuotione
ieruieris: quando maxime ne¬
cessarium tidelium habetur ob¬
lẽquium. Nam cum post trã
uota trepidarent. et de tanti
regni ad huc incerto herede

Expanded text:
cui mutuo connexus affectu, imcui mutuo connexus affectu, implebas laboribus socium, et consiliorum participatione germanum, ad te potius pertinere dijudicans quod frater acceperat. Hoc baculo reclinabatur ille felicior, astu quaedam negligens praesumptione tui, quia per te omnia cernebat impleri. En dulce fratrum obsequium, et praesentium temporum antiqua concordia. Bene talibus sensibus judicium creditur, qui servare mores naturaliter sentiuntur. Quod si amoeni secessus et provinciale otium forte libuissent, ad te catervae causantium et anxia currebant vota laesorum. Boni judicis inter eos assumebas officium; et futurorum quodam urgente praesagio, quod a nobis accipere poteras, meritorum assumptione peragebas. Meminimus etiam qua nobis in primordiis regni nostri devotione servieris, quando maxime necessarium fidelium habetur obsequium. Nam cum post transvota trepidarent, et de tanti regni adhuc incerto haerede
Abbreviated transcription (Latin):
olent quidem uenien¬
tes ad aulicas dignita¬
tes diutina exploratione tru¬
tinari: ne imperiale iud itium
aliquid probare uidea tur am¬
biguum: quandogloria regni
est repperisse iudices ex quisi¬
tos. Sed tam trequens est ta¬
milie uestre seli cissĩmus pro¬
uectus. tam in multis perio.¬
nis delarata prudentiat: ut
licet aliquis uos cligat. ad su¬
icertum. Similitudinem suoꝵ
telix uena custodit: quando pu¬
det delinquere. qui limilia tie¬
queunt in sui genere reperire.
hinc est quod melius agnosc̃it᷑
elegisse nobilem. ꝙͣ fecisse seli
cem. quia iste commnonitus. per
ueterum se facta custodit. ille
exemplum non habet: isi quod
fecerit. Qua propter tibi secu
re credinus: quod totiens tuo
generi commisse fuissẽ gaude¬
ntus. Pater his fascibus pre¬
fuit: led et frater eadem res¬
plenduit claritate. Ipsa quo¬
clammnodo dignitas inpenati¬
bus uestris larem posuit. et do¬
mesticum factum est publicũ
decus. Nam milicie ordmem
iub traterna laude didicisti.

Expanded text:
olent quidem venientes ad aulicas dignitates diutina exploratione trutinari, ne imperiale iudicium aliquid probare videatur ambiguum, quando gloria regni est reperisse iudices exquisitos. sed tam frequens est familiae vestrae felicissimus provectus, tam in multis personis declarata prudentia, ut licet aliquis vos eligat ad suincertum. similitudinem suorum felix vena custodit, quando pudet delinquere, qui similia nequeunt in sui genere reperire. Hinc est, quod melius agnoscitur ecem; quia iste commonitus, per veterum se facta custodit; ille exemplum non habet, nisi quod fecerit. Quapropter secure tibi credimus quod toties tuo generi commissum fuisse gaudemus. Pater his fascibus praefuit, sed et frater eadem resplenduit claritate. Ipsa quodammodo dignitas in penatibus vestris larem posuit, et domesticum factum est publicum decus. Nam militiae ordinem sub fraterna laude didicisti;
Abbreviated transcription (Latin):
te traude iua. et tacile conuin.¬
cit. quem in una Parte decepe¬
rit. Ama iusticiam dequa ne.¬
mo queritur. ut etiam iratus te¬
stimomum s alubre possit dice¬
re qui te in cassum uoluit de¬
uiare. Publicum est ome
quod teceris: dum aut lauda¬
tus gratiam. aut accusatus
inuẽnire possis offensam

Expanded text:
te fraude sua; et facile convinte fraude sua; et facile convincit, quem in una parte decepit. Ama justitiam, de qua nemo queritur; ut etiam iratus testimonium salubre possit dicere, qui te incassum voluit deviare. Publicum est omne quod feceris, dum aut laudatus gratiam, aut accusatus invenire possis offensam
Abbreviated transcription (Latin):
diligentia. Dirimis iurgantiu
litem apud ciuuictos presules de
tua cura litigatur. et tu potius iu.¬
dicas. qui cauiarum uincla dissol¬
us. Hoc honorabile decus indis¬
Putabile testimonium. uox antiqͣ¬
carthartarum. cum detus aditis
incorrupta processerit: cognito.¬
res reuerenter excipiunt: litigã¬
tes quamuis improbi coacti ta.
promulgatam sententiam iuspẽ¬
di tibi non licet obuiari. Quo¬
circa non abeat uenale proposi¬
tum. Tiea documentorum est
oblatio maligna redimentis. dũ
querunt coniumere. quod se co¬
gnouerunt impedire. Pascat
tas tua habeatur integritas. Da
petentibus que olim facta sunt:
translator esto non conditor an.¬
tiquorum gestorum: exemplar
uelut amiłum ceris imprime:
ut sicut uultus expressa non
possunt signa refugere: it a ma.¬
nus tua ab auctentico nequeat
discrepare. Quod site aliquis
imqua surreptione traduxerit.
quemad modum in alia causa
tibi acquieseat credi. quem scit
potuisse corrumpi. Impugnat

Expanded text:
diligentia dirimis jurgantium diligentia dirimis jurgantium litem. Apud cunctos praesules de tua cura litigatur; et tu potius judicas, qui causarum vincula dissolvis. Hoc honorabile decus, indisputabile testimonium, vox antiqua chartarum, cum de tuis adytis incorrupta processerit, cognitores reverenter excipiunt; litigantes quamvis improbi, coacti tamepromulgatam sententiam suspendi, tibi non licet obviari. Quocirca non habeat venale propositum. Tinea documentorum est, oblatio maligna redimentis, dum quaerunt consumere quod se cognoverunt impedire. Pascat tas tua habeatur integritas. Da petentibus quae olim facta sunt. Translator esto, non conditor antiquorum gestorum. Exemplar, velut annulum, ceris imprime; ut sicut vultus expressa non possunt signa refugere, ita manus tua ab authentico nequeat discrepare. Quod si te aliquis iniqua subreptione traduxerit, quemadmodum in alia causa tibi acquiescat credi, quem scit potuisse corrumpi? Impugnat
Abbreviated transcription (Latin):
Cribarum osticium. se¬
curitas solet esse cuncto.¬
rum: quando ius omnium. eius sol¬
licitudine custoditur. Alios enim
depopulantur incendia. alios nu.¬
dat turtiua surreptio: nonnullis
negligentia perit quod diligens
auctor acquirit. Sed de tide pu¬
blica robustissime reparatur. quic¬
quid apriuatis admittitur dili.¬
gentior est in alienis. quam potest
esse cura de propriis. Non ad moni.¬
tus facit quod uix rogatus non im.¬
pleret: et requiĩtus non pot est ne¬
tuna cunctorum est. et merito re.¬
fugium omnium dicitur. ubi uni.¬
uersorum securitas inuenitur.
Ad paterna transit offĩcia. si incor.¬
rupte sit ueritas custodita. Nam
rsicut diligens genitor serirat. qđ
otiosus lũct essor imieniat: sic arbi¬
ter artium. nullum patitur Propria
utilitate traudati. Et ideotante
rei nugiter precipimus esse custo.¬
dem: ut qui hactenus de integrita.¬
te placuisti. milla debeas uarieta¬
te fuscari. Uide quod tibi cominit.¬
titur antiqua tides et cotidiana

Expanded text:
cribarum officium securitas solet esse cunctorum, quando ius omnium eius sollicitudine custoditur. alios enim depopulantur incendia: alios nudat furtiva subreptio: nonnullis neglegentia perit quod diligens auctor adquirit: sed de fide publica robustissime reparatur quicquid a privatis amittitur. Diligentior est in alienis, quam potest esse cura de propriis: non admonitus facit quod vix rogatus impleret, et requisitus non potest netuna cunctorum est; et merito refugium omnium dicitur, ubi universorum securitas invenitur. Ad paterna transit officia si incorrupte sit veritas custodita. Nam sicut diligens genitor servat quod otiosus successor inveniat, sic arbiter artium nullum patitur propria utilitate fraudari. Et ideo tantae rei jugiter praecipimus esse custodem, ut qui hactenus de integritate placuisti, nulla debeas varietate fuscari. Vide quod tibi committitur antiqua fides, et quotidiana
Abbreviated transcription (Latin):
Cerbum nimis est
nr̃is temporibus ã¬
Etiquorum facta de crescere.
qui ornatum urbiũ cotidie
de sideramus augere. Quo¬
circa pñtibus te iussiombꝰ
aminonemus. ul de com̃si
ciuitate eneam statuam q̃
perisse suggerit ur. omni am¬
mositate per quiras. Sopon¬
deus etiam centum aureos
siquis hec sacril egia pro¬
dere furta maluerit. quati¬
nus promissio nr̃e seremta¬
tis. trepidos ad spem confes¬
sionis inuitet. quod etiam
ad te destinata edicta prolo¬
quutur. Sed cum ħ tamen
iussa ꝑuulgaueris. si ad huc
facinus secrẽta uelauerint.
post diem uenerabilem loco¬
rum artifices sacias cõgrega¬
ri. Aquibus sub terrore per¬
quire. quo ministro fuerit
perpetratum. Ab imperitis
enim harum rerum. statue
facilis euersio non fuisset.
nisĩ tempt asset mouere loco.
magistra pre sumptio

Expanded text:
cerbum nimis est nostris temporibus antiquorum facta decrescere, qui ornatum urbium cottidie desideramus augere. quocirca praesentibus te iussionibus ammonemus, ut de Comensi civitate aeneam statuam quae perisse suggeritur, omni animositate perquiras: spondens etiam centum aureos, si quis haec sacrilega prodere furta maluerit, quatenus promissio nostrae serenitatis trepidos ad spem confessionis invitet, quod etiam ad te destinata edicta proloquuntur. sed cum haec tamen iussa promulgaveris, si adhuc facinus secreta velaverint, post diem venerabilem locorum artifices facias congregari: a quibus sub terrore perquire quo ministro fuerit perpetratum. ab imperitis enim harum rerum statuae facilis eversio non fuisset, nisi eam temptasset movere loco magistra praesumptio
Abbreviated transcription (Latin):
Etint am rem ab
antiquo rege. quã
tamen constat ralionabili¬
ter esse decretam. nulla uo¬
lumus ambiguitate titubare.
quia decet firmum esse qđ
cominendatur: probabili
ussione. Cur enim priora
quassemus Ubi nichil est qd
corrigere debeamus. Iłq
ideo p̾resenti tibi auctorita¬
te precipimus. ut possessio.¬
nes narbonensis ecclesie. se¬
cundum pre celse recordatio.¬
nis alarici precepta aquibꝰ¬
libet peruasoribus occupala
teneantur. equitatis facias cõ¬
templatione restitui. ꝙͣ ad
uersari noluius in ecclesie
dispendio. pre sumptiones illi¬
ciłis. dum nostra deceat tempora
sedare confusa. Esto contra talia
omnino sollicitus ut qui es bello
clatus. ciuilitate quoq reddaris
eximius. Sic et arma lua deo
iuuante corroboras. li iustitiam
mediocribus seruare conlendas.
Improbis enm potuisse resistere.
non preuales excusare. quan¬
do omnes tibi libenter cedunt.
quem gloriosum in bellorum
cert amĩne cognouerunt. Igna¬
uus forte audatia iubere nich

Expanded text:
efinitam rem ab antiquo rege, quam tamen constat rationabiliter esse decretam, nulla volumus ambiguitate titubare, quia decet firmum esse quod commendatur probabili iussione. cur enim priora quassemus, ubi nihil est quod corrigere debeamus? Atque ideo praesenti tibi auctoritate praecipimus, ut possessiones Narbonensis ecclesiae secundum praecelsae recordationis Alarici praecepta, a quibuslibet pervasoribus occupatae teneantur, aequitatis facias contemplatione restitui, quia versari nolumus in ecclesiae dispendio praesumptiones illicitas, dum nostra deceat tempora sedare confusa. Esto contra talia omnino sollicitus, ut qui es bello clarus, civilitate quoque reddaris eximius. sic et arma tua deo iuvante corroboras, si iustitiam mediocribus servare contendas. improbis enim non potuisse resistere non praevales excusare, quando omnes tibi libenter cedunt, quem gloriosum in bellorum certamine cognoverunt. ignavus forte audacibus iubere nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ruerit: intercessĩorabus iupra
dictis eos iam ametu liberos
esse ceniemus Si uero innocẽ¬
tes se tormenta iustimusse cõ¬
fidunt: damus querelis eoru
liberam uocem. ut iustis logib
Uinclicent: quod miquis auti¬
bus pertulerunt: quia nolamꝰ
innocentes a iudicibus deprimi
quos ad corum presilia cõstat
eleuari. Reuocent nunc ad le¬
titiam prist inam animos ro¬
mani: nec nobis credant pli¬
cere posse. mii qui cos eligunt
modesta equalitate tractare.
Intelligant pareutes nostros
pro sua quiete laboriosa subi¬
re pericula. nos autem multis
expensis agero ut illił debeat
garrula crultatione grindere.
cerbe hactonus pertul crunt
nom crecdant a nostra mansue¬
tudine neglig endum qui nec
nobis otin damusut illi ie cura
pitrao tranquilla letitia per¬
truantur. Gitos sent lunt/ quri
nositmare mon possniuus. ͦs
ili pro sius excessibus horrue¬
tunt. ¶Nam quorim gratram
impeteare possunt qui luis
cunbus displicere meruerũt.

Expanded text:
ruit, intercessionibus supra ruit, intercessionibus supra dictis eos iam a metu liberos esse censemus. si vero innocentes se tormenta sustinuisse confidunt, damus querellis eorum liberam vocem, ut iustis legibus vindicent quod iniquis ausibus pertulerunt, quia nolumus innocentes a iudicibus deprimi, quos ad eorum praesidia constat elevari. Revocent nunc ad laetitiam pristinam animos Romani nec nobis credant placere posse nisi qui eos eligunt modesta aequalitate tractare. intellegant parentes nostros pro sua quiete laboriosa subire pericula, nos autem multis expensis agere, ut illi debeant garrula exultatione gaudere. cerbe hactenus pertulerunt, non credant a nostra mansuetudine neglegendum, qui nec nobis otia damus, ut illi secura pace ac tranquilla laetitia perfruantur: cito sentiunt quia nos amare nonilli pro suis excessibus horruerunt. Nam quorum gratiam impetrare possunt, qui suis civibus displicere meruerunt;
Abbreviated transcription (Latin):
romana in populo¬
rum exquisiuere letitiam. ne
ciues illi merito singulares a¬
liquid comnume cum ceteris
possiderent. nefas est inter tot
rerum iocunda cos longam
sustiere tristitiam: quia ex¬
ultatio cuntatis illius genera¬
le uotum est: dum necessẽ est
locari reliqua. si tĩdi caput
gaudere proueniat. Apostoli¬
ci si quidem pape Iohantiis.
et procerum nr̃orum relatio¬
ne cognouimus illum atq il¬
lum romanos. pro sola suspi¬
tione seditionis tam longe
custodie pena maceratos. ut
cuncta ciuitas icrorem de
illorum continua calamitate
contraxerit. ut eis nec dierũ
testiuitas. nec illa que apud
nos est grat issima. nonitus sin
dignittis subueriret. &uod
nobis prrosin facti aterbita.¬
te displiguit. ut qui in iudi.¬
tio conucti mimme teruntur.
debita malis tormenta cruciatus¬
q pertulerint. Et ideo magnitu¬
dinem tuam uissis presentibus
ammonemus: ut quocuq loci
reperire potueris. cos absoluere
non moreris. Quos etiam si a¬
liquo reatu inuolutos esse cla¬

Expanded text:
Romana in populorum exquisivere laetitiam, ne cives illi merito singulares aliquid commune cum ceteris possiderent, nefas est inter tot rerum iucunda eos longam sustinere tristitiam, quia exultatio civitatis illius generale votum est, dum necesse est laetari reliqua, si mundi caput gaudere proveniat. Apostolici siquidem papae Iohannis et procerum nostrorum relatione cognovimus illum atque illum Romanos pro sola suspicione seditionis tam longae custodiae poena maceratos, ut cuncta civitas maerorem de illorum continua calamitate contraxerit, ut eis nec dierum festivitas, nec ulla, quae apud nos est gratissima, nominis sui dignitas subveniret. quod nobis pro sui facti acerbitate displicuit, ut qui in iudicio convicti minime feruntur, debita malis tormenta cruciatusque pertulerint. Et ideo magnitudinem tuam iussis praesentibus ammonemus, ut quocumque loci reperire potueris, eos absolvere non moreris. quos etiamsi aliquo reatu involutos esse cla
Abbreviated transcription (Latin):
patritiatus tui apicem iusta re¬
muneratione conferimus. ut ꝙ
aliis est premium: tibi sit retribu¬
tio meritorum. Macte sume
uir felicitate laudabili. qui ad
hanc uocem dominantis animos im¬
pulisti. ul bonorum tuorum potiꝰ
saleamur esse ꝙ cedimus. Sint
hec diuma perpetua ut cum ħ ꝓ
remuneratione tribuimus me¬
liora iterum tius meritis exiga¬
Senatui urbis rome .tħo.rex.

Expanded text:
patriciatus tibi apicem iusta repatriciatus tibi apicem iusta remuneratione conferimus, ut quod aliis est praemium, tibi sit retributio meritorum. macte, summe vir, felicitate laudabili, qui ad hanc vocem dominantis animos impulisti, ut bonorum tuorum potius fateamur esse quod cedimus. sint haec divina perpetua, ut, cum haec pro remuneratione tribuimus, meliora iterum tuis meritis exigaSENATUI URBIS ROMAE THE
Abbreviated transcription (Latin):
tuna nesciret. At tu consuctudinem
deuotionis impendens. eo nos obli¬
gasti muere: quo tibi putamus
cando debitum: unde credi pole.¬
rat absolutum. Egisti per cũcta
iudicem lotius erroris expertem.
nec inuidia quempiam depri¬
mens nec gratia blancdiente sub¬
limans: Quod cum ubiq sit ar.¬
diim. tũ sit in patria gloriosum
Ubi necesse est aut gratiam pa¬
rentela prouocet. aut odium lon¬
ge conlentiones exasperent. ob.¬
lec tat igitur nos actus presecture
bonum. ubi cuncta prouida ordi¬
natione disponens. ostendisti ꝙͣ
leue sit stipendia sub iudicis in¬
tegritate deprehendere. Nullus
grauiler obtulit: ꝙ sub equitate
per soluit. quia quicquid ex ordi¬
ne tribuitur: dispendium non
putatur. fruere minc bonis tuis. et
utilitatem propriam quam respe¬
ctu publico contempsisti: recipere
duplicatam. ħ est enim uite glorio¬
sa commoclitas. dños esse testes.
ciues habere laudantes His ergo¬
amplissimis laudibus mcitati.

Expanded text:
tuna nesciret. At tu consuetudinem tuna nesciret. At tu consuetudinem devotionis impendens, eo nos obligasti munere, quo tibi putamus cando debitum, unde credi poterat absolutum. Egisti per cuncta judicem totius erroris expertem, nec invidia quempiam deprimens, nec gratia blandiente sublimans. Quod cum ubique sit arduum, tamen fit in patria gloriosum: ubi necesse est, ut aut gratiam parentela provocet, aut odium longae contentiones exasperent. Oblectat igitur nos actus praefecturae bonum, ubi cuncta provida ordinatione disponens, ostendisti 5 quam leve sit stipendia sub judicis integritate dependere. Nullus graviter obtulit, quod sub aequitate persolvit: quia quidquid ex ordine tribuitur, dispendium non putatur. Fruere nunc bonis tuis, et utilitatem propriam, quam respectu publico contempsisti, recipe duplicatam. Haec est enim vitae gloriosa commoditas, dominos esse testes, cives habere laudantes. His igamplissimis laudibus incitati
Abbreviated transcription (Latin):
dio. cum adhuc tluc tuantibus¬
rebus rebus prouinciarum cor.
da uagarentur et negligi rudẽ
siculorum supplicantium men¬
tes. ab obsimatione precipiti de¬
masti. culpam remouens illis.
necessitatem subtrahens ultio.¬
uasio nis. Egit salubris dissuasio. qd̾
uehemens poterat emendare di¬
strictio. Lucratus esi damna
prouincie. que meruit sub de¬
uone nescire ubi sub precinctu
marcio ciuilia uira custodiens.
publica priuataq commoda
inauarꝰ arbiter estimabas e t
proprio rensu neglecto. sĩne
inuidia lucri morum diuitias
retulisti. Erdudens uł quere¬
locum. e ł yñde uix sole⁊ repor¬
tari patientie ulentium. uoces
tibi militauere laud antum¬
I Iouimus enim testante tul
cilis ad querelas. ut solita cõ¬
suctudine possint iudices etiã
de suspitiombus accusare. Sed
non eo preconiorum tĩne contẽ¬
ti. brutiorum e ⁊ lucame tibi
dedimus mores regendos. ne
bonum quod peregrina proui¬
tia merusset gem̃talis soli for¬

Expanded text:
dio, cum adhuc fluctuantidio, cum adhuc fluctuantibus rebus provida vagarentur, et negligi rudem Siculorum suspicantium mentes ab obstinatione praecipiti deviasti, culpam removens illis, nobis necessitatem subtrahens ultionis. Egit salubris persuasio, quod vehemens poterat emendare districtio. Lucratus es damna provinciae, quae meruit sub devotione nescire: ubi sub procinctu Martio civilia jura custodiens, publica privataque commoda inavarus arbiter aestimabas; et proprio censu neglecto, sine invidia lucri, morum divitias retulisti: excludens vel querelocum; et unde vix solet reportari patientiae silentium, voces tibi militaverunt laudantium. Novimus enim, testante Tullcilis ad querelas, ut solita consuetudine possint judices etiam de suspicionibus accusare. Sed non eo praeconiorum fine contenti, Brutiorum et Lucaniae tibi dedimus mores regendos, ne bonum quod peregrina provincia meruisset, genitalis soli for
Abbreviated transcription (Latin):
Uamuis proprio srua¬
lur honore. quod est
natura laudabile. nec desint
probate conscĩe fasces cũ gene¬
rat animo dignitates. Ommia
siquidem bona suis sunt iun¬
cia cum fructibus. nec cre¬
di potest uirtus: que se que¬
stratur a premio. tamen iu¬
ditii nr̃i culmen excelsum ẽ.
qm̃ qui a nobis preuehitur.
precipuis plenus meritis esti¬
matur. Nam si equabilis cre¬
dendus est quem iustus ele¬
gerit. si iemperantia preditꝰ¬
quem moderatus asciuit. om¬
nium profecto capax potest
esse meritorum. qui iu dicem
cunctarum meruit habere iuir.¬
tutum. Quid enim mauis
queritur ꝙͣ hic inuenisse lau¬
dum testimoma. ubi gratificõ
non potest esse suspec̃ta: Re¬
gnantis quippe sententia. iu¬
ditium de solis actibus sumit.
nec blandiri dignatur aumiꝰ
domini potesta te munitus.
Repetantur certe que te nr̃is
sensibus infuderunt. uł la¬
boris tui fructum capias. cu
nostris aumis singula iua¬
uiter in hesisse cognoscas. In ip̃om
quippe imperii ur̃i deuotus eror¬

Expanded text:
uamvis proprio fruatur honore quod est natura laudabile, nec desint probatae conscientiae fasces, cum generat animo dignitates – omnia siquidem bona suis sunt iuncta cum fructibus, nec credi potest virtus quae sequestratur a praemio – tamen iudicii nostri culmen excelsum est: quoniam qui a nobis provehitur, praecipuis plenus meritis aestimatur. Nam si aequabilis credendus est quem iustus elegerit, si temperantia praeditquem moderatus ascivit, omnium profecto capax potest esse meritorum, qui judicem cunctarum meruit habere virtutum. Quid enim majus quaeritur, quam ibi invenisse laudum testimonia, ubi gratificatio non potest esse suspecta? regnantis quippe sententia iudicium de solis actibus sumit, nec blandiri dignatur animus domini potestate munitus. Repetantur certe quae te nostris sensibus infuderunt, ut laboris tui fructum capias, cum nostris animis singula suaviter inhaesisse cognoscas. in ipso quippe imperii nostri devotus exor
Abbreviated transcription (Latin):
modo potestatem reuerendns
assimis. E dicta nostra tupri¬
mus obserua ostende bonam
te intendentibus uiam. Nam
cuius est uidicis custodire
mauclata: si milites nostra
uide. nitur negligere consti¬
tuta Regmnam illam proca¬
tium uitiorum auaritiam
tuge: cui cuncta crimina de¬
testabili deuotione fanmlan¬
tur. que dum pectus hominis
ingressa fuerit. greꝯ at un
quoq male tidas cohortes ad¬
mittit. ferri non potest re¬
cepta: quia nescit esse folita¬
ria.Agmen habet blandissi.¬
mum. arma iuscipit extalen.¬
tis: et per dulcedinem supe.¬
rat quos amara deceptione
captiuat. Proinde ad utilita.¬
tes publicas esto sollicitus: in¬
unicta morali compulsione
Prrocura. Plus agit inculca.¬
tor rationis: quam possit ex¬
cercere terribilis Per sona
tua retugumi fit oppresso.
intirimi defensio: paesidurs
aliqua calaniitate condu¬
so. Sic cuim propaie inrõs
cancellos agitis: si lesorum im¬
pia claustra loluatis
Uinuersis iudicibus proĩ.¬

Expanded text:
modo potestatem reverendus modo potestatem reverendus adsumis. edicta nostra tu primus observa: ostende bonam te intendentibus viam. nam cuius est iudicis custodire mandata, si milites nostra videantur neglegere constituta? Reginam illam procacium vitiorum avaritiam fuge, cui cuncta crimina detestabili devotione famulantur: quae dum pectus hominis ingressa fuerit, gregatim quoque maleficas cohortes admittit. ferri non potest recepta, quia nescit esse solitaria. agmen habet blandissimum, arma suscipit ex talentis et per dulcedinem superat quos amara deceptione captivat. proinde ad utilitates publicas esto sollicitus: iniuncta morali compulsione procura. plus agit inculcator rationis quam possit exercere terribilis. persona tua refugium sit oppresso, infirmi defensio, praesidium aliqua calamitate concluso. sic enim proprie nostros cancellos agitis, si laesorum impia claustra solvatis. II. UNIVERSIS IUDICIBUS PROVIN
Abbreviated transcription (Latin):
tale institutum tuisse credi¬
tur. qualia gesta inchilominus
sentiuntur. Una est iententia
plebis tales esse iudiçes. qua
les contigerit approbari. Et
ideo magnopere cauendum
est ne ille de uobis incipiat iu¬
dicare cuius uos opinonẽ
contigerit lacerasse ante. ulci.¬
scitur penis quod misistis ue
lus uulneratus exaggerat.
Quam periculoium est pati
iudicem rõnabiliter iratum:
et illum de fortums tius de¬
ceruere. quem te constat gra¬
uiter irritasse. Qua propter
stude magis ut ur̃a potius
uoce laude̾tis: quia iecut te
pot est iudicis ueb sermo ad¬
uerius deprimȩre: ita pro¬
iperrima sententia subleuare
Parge igitur per illam iudi.¬
ctionem iuuante deo ad al¬
lam proimitiam cancelloriĩ
pompa decoratus. et ꝯlorio.¬
ia grauitate prẽcinctus absẽs
cogita presentis pud oreitr
Nam quid debeas temp tate
uiles: qui militas sub honore:
saices tibi iudicum parent. et
dum iussa pretoriane sẽdis
portare crederis ipłam quodã¬

Expanded text:
tale institutum fuisse creditale institutum fuisse creditur, qualia gesta nihilominus sentiuntur. una est sententia plebis tales esse iudices, quales vos contigerit approbari. et ideo magnopere cavendum est, ne ille de vobis incipiat iudicare, cuius vos opinionem contigerit ante lacerasse. ulciscitur poenis quod misistis in lus vulneratus exaggerat. quam periculosum est pati iudicem rationabiliter iratum et illum de fortunis tuis decernere, quem te constat graviter irritasse! quapropter stude magis, ut nostra potius voce lauderis, quia sicut te potest iudicis vel sermo adversus deprimere, ita prosperrima sententia sublevare. Perge igitur per illam indictionem iuvante deo ad illam provinciam, cancellorum pompa decoratus et gloriosa gravitate praecinctus. absens cogita praesentis pudorem. nam quid debeas temptare vile, qui militas sub honore? fasces tibi iudicum parent et dum iussa praetorianae sedis portare crederis, ipsam quodam