comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
o intolerabilẽ malignitatẽ. olinguam loquentem iniqui¬
tatem contradm̃ et mentẽ in altitudinẽ cornuextollentẽ
etiterũ. In pone homo tuae linguae hostiũ et serã. Cessacor¬
nuin altitudinẽ extollens edoquens iniquitatem aduer
dm̃ et ꝓximũtuũ. Quousq insultas patienti xp̃o et fratri¬
b: hec nos familiarius docebat. Et hec publicit̃ nobi sp̃¬
dictus. magist et instructor atq: ordinator nr̃t̃ prin¬
cepsapłorũ petrus in eccła p̃dicabat. exemplum dans
ut et nos similit̃ faciamꝰ i. Humilia mini inquit in cons¬
pectudñi. et ex altabituos. Noli tedetrahere alteru¬
trum. qm̃ quidetrahit frĩ aut qui uidicat frm̃ suum
detrahit legi et iudicatlegem. Qui autem iudicatlegẽ
ñ est factor legis sediudex. Unus ÷ enĩ legis lator
et iudex qui potest ꝑdere et liberare. Tuautẽ quis esqui
uicem. sed magis aux iliũ ferre. u&e erit inquit

Expanded text:
O intolerabilem malignitatem, o linguam loquentem iniquiO intolerabilem malignitatem, o linguam loquentem iniquitatem contra Deum, et in altitudinem cornu extollentem! » Et iterum: « Impone, homo, tuae linguae ostium et seram, cessa cornu in altitudinem extollens, et loquens iniquitatem advert proximum tuum, quousque insultas patienti Christo et fratribus? Haec nos familiarius docebat, et haec nobis publicitus praedictus magister, et instructor atque ordinator noster princeps apostolorum Petrus in Ecclesia praedicabat, exemplum dans ut nos similiter faciamus. Humiliamini inquit in conspectu Domini, et exaltabit vos. Nolite detrahere alterutrum fratres qui detrahit fratri aut qui iudicat fratrem suum detrahit legi et iudicat legem si autem iudicas legem non es factor legis sed iudex unus est legislator et iudex qui potest perdere et liberare tu autem quis es qui vicem, sed magis auxilium ferre: vae erit inquit
Abbreviated transcription (Latin):
FΙΟΕLIB:. Nomini religio soparũ eẽ debetinimicitias
aliorũ non exercere uł augere maleloquendo nisi eas
etiam extinguere beneloquendo studuerit. Ecceoris nr̃
bucinã adauresomniũ ꝑsonamꝰ. Neq sed e inceps excusa¬
bit ñ monitũ. quicquid sequi debeat tã uerbis quã lite¬
nis aedocet: Qualis autẽ condempnatio. et quali simmi¬
net maledictio e qui in patres peccante diuinanos
docet scriptura. Sienĩ chamfilius noe cũuidis set nudũ
suũ patrẽ. qm̃ non cooperuit patriscorporalẽ nuditatẽ
sed egressus nunciauit eam fratribus ec illi uestimento eã
cooperuer: Ipsequidẽ chã et illiqui ex eo natis sub male¬
dictione factis ÷ qui autẽ cooperuer ma gnã benedictionẽ
meruer̃: multo magis istimuiore et ampliore contemp¬
natione dignis qui patrib: obuiare aut contraeos insurge¬
tu meliã facit. dõcuius legatione funguntur facit. Ix
pauitcaelũ suꝑ hoc. et horruit amplius uehement̃ dic̃ dñs

Expanded text:
leat. Homini religioso parum esse debet inimicitias aliorum non exercere vel augere, male loquetiam exstinguere bene loquendo studuerit. Ecce oris nostri buccina ad aures hominum personamus, neque se deinceps excusabit non monitum, qui quidquid sequi debeat, tam verbis quam litteris, edocetur. Qualis autem condemnet maledictio eis qui in Patres peccant, divina nos docet Scriptura. Si enim Cham filius Noe, cum vidisset nudum patrem suum, quoniam non cooperuit patris corporalem nuditatem, sed egressus nuntiavit eam fratribus suis, et illi vestimento eam cooperuerunt, ipse quidem Cham, et illi qui ex eo nati sunt, sub maledictione facti sunt, qui autem cooperuerunt magnam benedictionem meruerunt: multo magis isti majore et ampliore condemnatione digni sunt, qui Patribus obviare, aut contra eos insurgetumeliam facit, Deo, cujus legatione funguntur, facit. » pavit coelum super hoc, et horruit amplius vehementer, dicit Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ extoto cordetuo et extota animatua. et ex toti suiri¬
bustius et ꝓximũ tuũ sic̃ teipsũ. Non enĩ inquit diligit
reccedm̃ qui frm̃ in sequitur. Necdiligit ꝓximũ qui ei
detrahit uł qui illũ accusat. Quia quod sibi quis fieriñ
caritatem ut non excidatis. Data est enim uobis ad nõ
potestas ec uirtus ab altissimo quunter rogabit opera ur̃a
et cogitationes serutabitur urãs. Qui autem custodierint
quando peccato consentiamus. et p̃t̃mittamꝰ p̃cepta dĩ
nr̃i ÷ Ecdesias ꝑ congrua et utilia facite loca. quaediuinis
p̃cibus sacrareo portet etinsingulis sacerdotes diuinisora¬
tionib: dõ dicatosponite quo sa bomnibus uenera riopor¬
tec et ñ a quo quã grauari. Semꝑuitatemala. et pani¬
mab: ur̃isi ne confundamini dicere uerũ : M endicia fugite
et ueritatẽ corde ꝑfecte. Pm̃ multos iam suplantauit suspicio
caritatẽ semꝑ diligite et fr̃s aduiuate. Fruntenim qua si ñ
sint. et peribuntuiri qui contradicunt uob̵ : Vnde et dñsait¬

Expanded text:
t ex totis viribus tuis, et proximum tuum sicut teipsum . » Non enim, inquit, recte diligit Deum qui fratrem insequitur, nec diligit proximum qui ei detrahit, vel qui illum accusat, quia quod sibi quis fieri non ni charitatem, ut non excidatis; data est enim vobis a Domino potestas, et virtus ab Altissimo, qui interrogabit opera vestra, et cogitationes scrutabitur vestras. Qui autem custodierint quando peccato consentiamus, et praetermittamus praecepta Dei nostri. Ecclesias per congrua et utilia facite loca, quae divinis precibus sacrare oportet, et in singulis sacerdotes divinis orationibus Deo dicatos poni. Quos ab omnibus venerari oportet, et non a quoquam gravari. Semper vitate mala, et pro animabus vestris ne confundamini dicere verum. Mendacia fugite, et veritatem corde proferte, quoniam multos jam supplantavit suspicio. Charitatem semper diligite, et fratres adjuvate. Erunt enim quasi non sint, et peribunt viri qui contradicunt vobis; unde et Domi
Abbreviated transcription (Latin):
reliquis clericis ec cunctis principib maiorib mino¬
rib: ue. omnib:q generalit̃ fidelibus benedictio claritas
tio quia debitoressumus ut quedã uob scribamꝰ. Vober¬
go qui sacerdotio dñĩ frumini et inspeculo estipositi plus
scireo portet ut subditos uobis populos plenit̃ docerepos¬
sitis eisq ad regnaccelorũ ducatũ p̃beredño annuente
ualeatis. Vndẽ etipsa ꝑseuerita sait.: Nob̵ datũ .ẽ. nosse¬
misteriũ regnidĩ ceteris autẽ in parabolis etrłq Propt̃
na et discentibus libent̃ ac commodare uerba da¬

Expanded text:
uis clericis, et cunctis principibus, majoribus, minoribusque omnibus generaliter fidelibus benedictio, claritas, tio, quia debitores sumus ut quaedam vobis scribamus; vobis ergo, qui sacerdotio Domini fruimini, et in specula estis positi plus scire oportet ut subditos vobis populos pleniter docere possitis, eisque ad regna coelorum ducatum praebere, Deo annuente, valeatis. Unde et ipsa per se Veritas ait: « Vobis datum est nossemysterium regni Dei, caeteris autem in parabolis , » et reliquana, et discentibus libenter accommodare aurem
Abbreviated transcription (Latin):
uermis .÷ Et sic̃ lana: sic deuorabit eostinea. N Salu sautẽ mea
insempit̃num erit. etiusticia mea in generatione. genera¬
iudiciũ meũ transiuit. Num quid nescis aut ñ audis đs
sempit̃nus dñs qui creauit t̃minos t̃rȩ. ñ deficiet nequela¬
borauit. nec est inuestigatio sapientiae eius. quidic̃lasso
uirtutem. et his quiñ s̃. fortitu dinẽ. et robor multiplicat
Deficient pueri et laborabunt. et iuuenes in infirmitatẽ
cadent : qui autẽ sperantind ño mutabunt fortitudinẽ
assument pennas sicutaquilȩ currentet non laborabunt
ambulabuntetnonde ficient. Taceantad meinsule. et gen¬
tes mittent fortitudinem. Accedantec tuncloquantur.
amouere ułdam pnarenituntur. ipsũ dnm ꝑ ꝓphetam
dam pnare etusq adsatis faccionẽ eorũ et eccłae dampna¬
tionibus suis anima eorum delectata .ẽ. Vnde etego eli¬
et quen nolui eger̃. audiu erbũ dñi quiđremecis aduer¬

Expanded text:
uermis: et sicut lanam, sic deuorabit eos tinea: salus autem mea uermis: et sicut lanam, sic deuorabit eos tinea: salus autem mea in sempiternum erit et iustitia mea in generationes generaium meum transibit numquid nescis aut non audisti Deus sempiternus Dominus qui creavit terminos terrae non deficiet neque laborabit nec est investigatio sapientiae eius qui dat lasso virtutem et his qui non sunt fortitudinem et robur multiplicat deficient pueri et laborabunt et iuvenes in infirmitate cadent qui autem sperant in Domino mutabunt fortitudinem adsument pinnas sicut aquilae current et non laborabunt ambulabunt et non deficient taceant ad me insulae et gentes mutent fortitudinem accedant et tunc loquantur amovere vel damnare nituntur, ipsum Dominum per prophetam damnare, et usque ad satisfactionem eorum et Ecclesiae damnaabominationibus suis anima eorum delectata eet que nolui elegerunt. Audite verbum Domini: qui tremitis ad ver
Abbreviated transcription (Latin):
asolodño cuis candos autremouendos et ñ ab aliis eẽ dicebat quia sui
suntetnon alterius. It quisest qui alterius iudicet seruũ
nam susta ñ patiatur homines. nec ds̃ deorũ. et dñs do¬
minantiũ hecullatenus patit᷑. Vnde et ꝓphetas sibites¬
tes eẽ dicebat. ꝑ quos dñs loquitur dicens. Ecce ex coxite sed
ñ quasi argentũ. & egite in camino pauꝑtatis ꝓpt̃me¬
ꝓpt̃ mefaciã ut ñ blas phemer: et gloriã meã alter iñ di¬
bo Audimeiacob et isrł quẽ egouoco. E goipseego pri¬
mͥ. et egoniuis simꝰ. Manus quoq: mea fundauit t̃rã:
et dexteramȩa m̃sa ẽ caelos. ego uocabo eos ecstabunt
simul Me insule ex pectabunt. et brachiũ meũ susti¬
nebunt. Salus autẽ mea in sempit̃ nũerit et iusticia mea
non deficiet. Audite me qui scitis iustũ populũ. lex mea in cor
deeorũ. Nolitetimereob ꝓbriũ hominũ. etblaphemia seo¬
rũnemetuatis. Sicut enĩ uestimentimentũ: sic cõmed et eos

Expanded text:
no judicandos aut removendos, et non ab aliis esse dicebat, quia sui sunt, et non alterius. Et quis est qui alterius judicet servum: Nam et si ista non patiuntur homines, nec Deus deorum et Dominus dominantium haec ullatenus patitur, unde et prophetas sibi testes esse dicebat, per quos Dominus loquitur, dicens: « Ecce excoxi te, sed non quasi argentum elegi te in camino paupertatis, propter me faciam, ut non blasphemer, et gloriam meam alteri non dabo. Audi me, Jacob, et Israel quem ego voco. Ego ipse, ego primus, et ego novissimus, manus quoque mea fundavit terram, et dextera mea mensa est coelos. Ego vocabo eos, et stabunt simul , me insulae exspectabunt, et brachium meum sustinebunt. Salus autem mea in sempiternum erit, et justitia mea non deficiet . » « Audite me, qui scitis justum, populus ltimere obprobria hominum, et blasphemias eorum ne timeatis. sicut enim uestimentum, sic comedet eos
Abbreviated transcription (Latin):
dño bene eritin ex tremis. et indie defunctionis suae. be¬
nedicet᷑. Uaedissolutis corde qui non credum dõ. et resis¬
tunt mandatis eius. et in oboedientes ac contumacess
his qui eius legatione funguntur. et ideo ñ ꝓtegentur
abeo Uae his qui ꝑdider̃ sustinentiã. quide reliquer̃
uias rectas. et diuerter̃ inuias prauas. Et quid facient
cũ inspicere ceperitdñs e quitimen dñm ñ er̃ incredibiles
uerbo illius. et quidiligunt illũ conseruabunt uiã illius
Puitiment dnm inquirent quae beneplacitas illi
et quidiligunteũ replebuntur legeipsius:. quitimentan¬
p̃parabunt corda sua. et in conspectuillius scĩficabunt
animassua. Quitent dnm custodiunt mandata illius
et patientiã habebunt usq: adins peccionẽ illius. Dicentes
si sapientiã non egerimus incidemus inmanus dĩ. et ñ in
manus hominũ: Sc dm̃ enĩ magnitudinẽ illius sic et mi¬

Expanded text:
Dominum bene erit in extremis et in die defunctionis suae beDominum bene erit in extremis et in die defunctionis suae benedicet . » Vae dissolutis corde, qui non crediderunt Deo, et resistunt mandatis ejus, et inobedientes ac contumaces sunt his qui ejus legatione funguntur, et ideo non proteguntur ab eo. Vae his qui perdiderunt sustinentiam, qui dereliquerunt vias rectas, et diverterunt ad cum inspicere coeperit deus? qui timent dominum, non erunt incredibiles uerbo illius: et qui diligunt illum, conseruabunt uiam illius. qui timent dominum, inquirent quae beneplacita sunt illi: et qui diligunt eum, replebuntur lege ipsius. qui timent dominum, parabunt corda sua et in conspectu illius sanctificabunt animas suas. qui timent dominum, custodiunt mandata illius et patientiam habebunt usque ad inspectionem illius dicentes: si paenitentiam non egerimus, incidemus in manus dei et non in manus hominum. secundum enim magnitudinem illius, sic et mi
Abbreviated transcription (Latin):
Epõs sacerdotes suos accunctos reliquos eccłae minis¬
tros atq omnẽ plebẽ sibi cominis sam uerba et mandita¬
diuina instruere et amare hosq: om̃s eorũ epõstota animiuir¬
tute diligere etoculos suos quia oculis illorũ. Eorũ p̃ceptis
in omnibus obedire etiã supsialit̃ qđ absitagant. Memores
scilicet. illiusdominici p̃cepti quaedicunt facite. quae
autẽ faciunt facerenolite. Ipsia utẽ ep̃i si ex orbitaue¬
rint: ab istis ñ s̃rep̃hendendi uł arguendi: sed portandi :
nisuinfide errauerint. Hiergo suꝑbos s̃. non illi suꝑ
istos. Om̃ maioraminore. nec argui. neiudicaripo¬
test. Nullus seex tollat ergadoctores. ac magistros
suos. quia discipulus suꝑmagistrũ. nec eẽ debet nec po¬
test. Nullus ueli diciscm̃ antequã sit. sed priussit
quod uerius dicat᷑. Precepta dñi doctorũq: ac magis
pinimicis orareo portet. Obedientia enĩ et humiliatio
que magis trisagit᷑ dño exibet᷑. Timor delect abitur¬

Expanded text:
pos, sacerdotes suos ac cunctos reliquos Ecclesiae ministros atque omnem plebem sibi commissam verba divina et mandata instruere et amare, hosque omnes eorum episcopos tota animi virtute diligere ut oculos suos, quia oculi sunt illorum. Eorum praeceptis in omnibus obedire, etiamsi ipsi aliter quod absit agant, memores scilicet illius Dominici praecepti: « Quae dicunt facite, quae autem faciunt facere nolite . » Ipsi autem episcopi si exorbitaverint ab istis, non sunt reprehendendi, vel arguendi, sed portandi, nisi in fide erraverint. Hi ergo super hos sunt, non illi super istos, quoniam major a minore nec argui, nec judicari potest. Nullus se extollat erga doctores ac magistros suos, quia « discipulus super magistrum non esse » debet nec potest. Nullus velit dici sanctus, antequam sit, sed prius sit, ut verius dicatur. Praecepta Domini doctorumque ac magistmine pro inimicis orare oportet. Obedientia enim et humiliatio, quae magistris agitur, Domino exhibetur. « Timor Domini del
Abbreviated transcription (Latin):
et᷑ et omĩ suictima saliet. bonũ ÷ sal. quodsisalinsulsum
fuerit. in quo illud salietiso habete in uõb̃sal. et pacẽ habete
int̃uos: Quiaquis qui surm̃ rectedocuerit. et iuste uixerit
habebitgloriã. Qui autẽ secus aegerit : indubitanter
ponam sustinebit. Idõbona agere uossẽ ꝑoportet . utbra¬
uiũ uite at̃nae ꝑcipiatis. Hisergo bene parete sententus
Nequis hec p̃cepta minime credat implenda. et iuditio dĩ ig¬
nis aet̃ni tormenta sustineat qui ecclesia sticioperis sacra
neglexerit. Hecigit᷑ fr̃ ia cobe deore scĩ pecruubentis audiui
siquis hec p̃cepta ñ integracustodierit. sit anathema usq
ectibi K m̃e fr̃t insinuarecuraui. ut seruare omnia p̃cipias

Expanded text:
etur et omnis victima salietur, bonum est sal, quod si sal insulsum fuerit, in quo illud salietis? habete sal in vobis et pacem habete inter vos , » quia quisquis vestrum recte docuerit et juste vixerit, habebit gloriam. Qui autem secus egerit indubitanter poenam sustinebit, ideo bona agere vos semper oportet, ut 9 bravium aeternae vitae percipiatis, his ergo bene parete sententiis, ne quis haec praecepta minime credat implenda, et judicio Domini aeterni ignis tormenta sustineat, qui ecclesiastici operis sacra neglexerit. Haec igitur, frater Jacobe, de ore sancti Petri jubentis audivi. Si quis praecepta haec non integra custodierit, sit anathema usque charissime frater, insinuare curavi, ut servari omnia 677 praecipias
Abbreviated transcription (Latin):
sequias ꝑ agere . ꝓeisq: orare. et elemostnas dare. Dolentes
consolari et suisbonis refouere etamalis actib: sealienũ
detrahit ñ solũ se sed multos alios occidit. Irã ñ ꝑficere. nec
iracundiã tẽpus reseruare Dolũ in corde ñ tenere nec pacẽ
falsamdare. caritatẽ ñ derelinquere. neciurare neford
ꝑ iuriũ quod ab sit faciat. Malũ ꝓmalo ñ reddere. nec in¬
iuriã facere sed factã pacient̃ sufferre. in imicos diligere
maledicentes señ remaledicere : sed magis benedicerẽ. It
ꝑsecutionẽ ꝓusticia sustinere. Castitate a mare. Etnullũ
odio habere inuidiã ñ exercere nec contentionẽ amare
cũ discordantibus antesolisoccã sum in pacem redire. Ftdo
di miseri cordiã nũ quã desperare. Seniores uenerari. Et

Expanded text:
xsequias peragere, pro eisque orare, et eleemosynas dare. Dolentes xsequias peragere, pro eisque orare, et eleemosynas dare. Dolentes consolari, et suis bonis refovere et a malis actibus se alienum detrahit, non solum se, sed multos alios occidit; iram non perficere, nec iracundiae tempus reservare. Dolum in corde non tenere, nec pacem falsam dare, charitatem non derelinquere, nec jurare, ne forte perjurus quod absit fiat. Malum pro malo non reddere, nec injuriam facere, sed factam patienter sufferre, inimicos diligere, maledicentes se non remaledicere, sed magis benedicere, et persecutionem pro justitia sustinere. Charitatem amare, et nullum odio habere, quia Cum discordantibus ante solis occasum in pacem redire, et de Dei misericordia nunquam desperare. Seniores venerari, et
Abbreviated transcription (Latin):
dotibus dñ õmanifestare ossuũ amalo uł prauo elo¬
quio custodire et uerbauana aut mendatia non loqui quia
os qđ mentit᷑ occiditanimã. Verbadiuina libent᷑ audire
Predicationi et orationi acleccioni frequent̃ incũbere
et elemosrnas ueras ꝑficere. Desideria carnis ñ ꝑficere sed
ꝓpriã frangere uoluntatẽ : boni aliqui dinsecũ uiderit dõa p¬
plicetñ sibi. et malũ a sefactũ cognoscat et sibi reputet:
Mlultũ loqui ña mare sedcustodire labia sua. Nedolũ
a ut malũ loquatur. Dei estiudicutimere gehennã ex pauesare¬
ecuitã aet nã omni concupiscentia desiderare : Non occi dere
n adulterare ñ furtũ facerẽ ñ rȩꝑximitui concupiscere ñ
falsum testi moniũ dicere. sed om̃s homines honorare. cor¬
puscustodire : uana sec caducas ñ amplecti delicias. leuni¬
u et uigilias scãs amare. pauperes recreare nudo suestire

Expanded text:
dotibus Domini manifestare. Os suum a malo, vel pravo elodotibus Domini manifestare. Os suum a malo, vel pravo eloquio custodire, et verba vana aut mendacia non loqui, quia « os quod mentitur occidit animam ; » verba divina libenter audire,Praedicationi atque orationi ac lectioni frequenter incumbere, et eleemosynas veras perficere. « Desideria carnis non perficere , » sed propriam frangere voluntatem; boni aliquid in se cum viderit Deo applicet, non sibi, et malum a se factum cognoscat, et sibi reputet. Multum loqui non amare, sed custodire labia sua ne dolum aut malum loquantur, diem judicii timere, gehennam expavesvitam aeternam omni concupiscentia desiderare; non occidere, non adulterari, non furtum facere, non rem proximi concupiscere, non falsum testimonium dicere , sed omnes homines honorare, corpus custodire, vanas et caducas non amplecti delicias, jejunium et vigilias sanctas amare, pauperes recreare, nudos vestire,
Abbreviated transcription (Latin):
na eorũ parilem foredocebat. Sic̃ enĩ homicidas int̃fecto¬
res frm ita et decracto reseorũ. eosq: odientes homicidas
eõ manifestabat. quia et qui occidit. e quio dit frm̃suũ¬
et qui decrabit parit̃ homicidas eẽ monstratur . om̃sen acar¬
nalibusdesideris quaemilitant aduerso sanimã abstinere
etbonã eorũ conuersationẽ acin nocentẽ omnibus monstrare
anaenimillius p̃dicatio int̃ceteradiuina hec erat mandata.
quisq: sapitet potest totisintimicordis ut p̃libatũ est uiscerib
dnm̃ diligere et ꝓximũ uelut seipsũ. Ab negare sei psũ ut¬
ibm̃ x pm̃ dnm nrm sequat᷑ et nihil eius a mori p̃ponere Vo¬
ritatẽ corde et ore ꝓferre debere ectotã spemsuã sem ꝑdõ
committere instruebat. Actꝰ uitesuae omnihora cuscodire
et i nomni loco dm̃ serespicere firmiter scire. cogitationes
malas cordisuo aduenientes. mox adx p̃m allidereet sacer¬

Expanded text:
nam eorum parilem fore dicebat. Sicut enim homicidas interfectonam eorum parilem fore dicebat. Sicut enim homicidas interfectores fratrum, ita et detractatores eorum eosque odientes homicidas esse manifestabat. Quia et qui occidit, et qui fratrem suuet qui detrahit ei, pariter homicida esse monstratur. Omnes enim a carnalibus desideriis quae militant adversus animam abstinere, et bonam eorum conversationem ac innocentem omnibus monstrare ana enim illius praedicatio, inter caetera divina, haec erat, mandata,squisque sapit, et potest totis intimi cordis ut praelibatum est, visceribus Deum diligere, et proximum velut seipsum. Abnegare seipsum Dominum nostrum sequatur, et nihil ejus amori praeponere, veritatem corde et ore proferre debere, et totam suam Domino semper committere instruebat, actus suae vitae omni hora custodire, et omni loco Deum se respicere firmiter scire. Cogitationes malas cordi suo advenientes mox ad Christum allidere, et sacer
Abbreviated transcription (Latin):
Adglorificandũ se et diuina mandata seminanda et er uil
agebat. Em̃ qui eos ledit. eũ ledit cuius legatione fungun¬
tur. P dicare eos assiduae et mandata dm̃i sine in t̃missione¬
annuntia rerogabat. Opera eorũ bona corã hominib: mons¬
trare et conscientiã bonã corã dõ habere in sinuabat.¬
t̃re. et cunctos homines eis oboedire et capita sua submite¬
re eorũq: adiutores ex istere p̃cipiebat : ut om̃s parit̃ fideles
et cooperatores legis dĩ monstrarentur ned eeis dicat᷑. confun¬
dent᷑ et erubescent om̃s qui pugnant aduersũte et er̃ qua¬
siñ sint. Et peribt uiri qui contradicunttbi. quae reseo set
ñ inuenies uiros rebellestuos. er̃ qua si ñ sint et ueluti con¬
sumptio hominis bellantis aduersumte. om̃ sergo quies
contradicent it adampnatos et in fames usq: ad satisfacti¬
onem monstrabat. et nisi conuerterent᷑ aliminibus ecclã
CIDł. Homicidixrũ uero generatria eẽ dicebat et poe¬

Expanded text:
Ad glorificandum se, et divina mandata seminanda et evangelaiebat, quoniam qui eos laedit eum laedit cujus legatione funguntur. Pannuntiare rogabat. Opera eorum bona coram hominibus monstrare, et conscientiam bonam coram Deo habere insinuabat,terrae et cunctos homines eis obedire, et capita sua submittere, eorumque adjutores existere praecipiebat, ut omnes pariter fideles et cooperatores legis Domini monstrarentur, ne de eis dicatur. « Confundantur, et erubescant omnes qui pugnant adversum te, et erunt quasi non sint, et peribunt viri qnon invenies, viros rebelles tuos: erunt quasi non sint, et veluti consumptio homines bellantes adversum te. Omnes ergo qui eis contraeunt, ita damnatos et infames usque ad satisfactionem monstrabat: et nisi converterentur, a liminibus Ecclesiae . Homicidarum vero tria genera esse dicebat, et poe
Abbreviated transcription (Latin):
Uaemundo abscandalis. necesseẽ enĩ utueniat scandala ue¬
runt amen uae homini ꝑquẽ scandalũ uenit. si autẽ mantua
uł pestuus scandaliz atte. abscide eũ et piceabste bonũ tibi

Expanded text:
uae mundo ab scandalis! necesse est enim ut ueniant scandala: ueuae mundo ab scandalis! necesse est enim ut ueniant scandala: uerumtamen uae homini, per quem scandalum uenit! si autem manus tua uel pes tuus scandalizat te, abscide eum et proice abs te. bonum
Abbreviated transcription (Latin):
cuius ep̃i parroechia aliquida geredebere absq: eius ꝑmissu
docebat. Cunctos pr̃bos ꝓpriis epis copis in omnibus absq
mora oboedientes. instituented ño ẽẽ deberedocebat. nullũ
aliena concupiscere. aut p̃sũ mereeorũ sed unũ quemq: suissibi¬
q: cõmissis contentos ẽẽ docebat. Neminẽ etiã alicui aliquid
facere ni si qđ sibi uult fieri instruebatꝰ. Scam̃ ergo ecdãm
in maculatã om̃s seruaredebere euuangelizabat cuis
claues epõs eẽ dicebat. Ipsi enĩ habent potestatẽ claudere
caelũ et aperire porta seius : qui aclauescaeli factes . : Amo¬
uere autẽ eos neminẽ debere docebat: qui a oculidñi s:
et qui eos tangit tangit pupillã oculimeiu s: Et quante
poene dignꝰ sit qui eosscandalizat. ipsũ dnm̃ docuisse
dicebat ubiait .: qui scandaliz a ueritunũ depusilisis¬
tis qui in mecredunt expeditei ut suspendat᷑ mola asi¬
naria in collocius. e demergat᷑ in ꝓfundũ maris

Expanded text:
cujus episcopi parochia aliquid agere debere absque ejus permissu docebat. Cunctos presbyteros propriis episcopis in omnibus absque mora obedientes instituente Domino esse debere docebat. Nullum aliena concupiscere aut pque commissis, contentos esse docebat. « Neminem etiam alicui aliquid facere, nisi quod sibi vellet fieri , » instruebat. Sanctam ergo Ecclesiam immaculatam omnes servare debere, evangelizabat, cujus claves episcopos esse dicebat. Ipsi enim habent potestatem claudere coelum et aperire portas ejus, quia claves coeli facti sunt. Amovereet qui eos tangit, tangit pupillam oculi ejus. Et quanta poena dignus sit qui eos scandalizat, ipsum Dominum docuisse dicebat, ubi ait: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis, qui in me credunt, expedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo eius et demergatur in profundum maris.
Abbreviated transcription (Latin):
sicautẽ peccantes in fr̃s et ꝑcucientes eorũ infirmã cons¬
cientiã. in xp̃m grauit̃peccatis: et reuudicio effecti ĩfa¬
mes efficiemini. et iusterepellemini. Et iterũ. ꝑ ꝓphe¬
tã loquił dicens. Nos autẽ sacerdotes dñi uocabimini
ministridĩnr̃. Dicet᷑ uob fortitudinẽ gentiũ comedetis.

Expanded text:
Sic autem peccantes in fratribus, et percutientes eorum infirmam conscientiam in Christum graviter peccatis, et rei judicio effecti, infames efficiemini, et juste repellemini. Et iterum per Prophetam loquitur, dicens: « Vos autem, sacerdotes Domini, vocabimini ministri Dei nostri, dicetur vobis, fort
Abbreviated transcription (Latin):
cus sitregna qui posui torbẽ desertũ et urbeseius destrux̃¬
uinctus eius ñ a peruitcarcerẽ: Ebriecatẽ oppido ꝓhi¬
bebat: et ebrio soscorpore et animo mortuos eẽ p̃dica¬
bat. De quibus et in exemplũ agebat:. Nae qui consur¬
gitis mane adebretatẽ seccandã et potandũ usque adues¬
perã ut uinoestuetis. Crthara et lira et trmpanum¬
potente sestis adbibendũ uinũ ec uiri fortes admiscen¬
dã ebrietatẽ. quiiustificati simpiũ ꝓmuneribus :

Expanded text:
qui posuit orbem desertum, et urbes ejus destruxvinctis ejus non aperuit carcerem? Ebrietatem oppido prohibebat, et ebriosos corpore et animo mortuos esse praedicabat, de quibus et in exemplum aiebat: gitis mane ad ebrietatem sectandam, et potandum usque ad vesperum, ut vino aestuetis. Cithara, et lira, et tpotentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem, qui justificati
Abbreviated transcription (Latin):
ligna ignis. et calor flãmeexurit. sic radix eorũ quasi fauilla
erit et germeneorũ ut puluis ascendet. Abiecer̃ enĩ legẽ
dñi exercituũ et eloquiũ scĩ i srł blasphemauer̃: Idõ iratꝰ
est furor dñi inpopulo suo. et extendit manũ suã suꝑ eũ. et ꝑ¬
cussiteũ. et conturbatis montes. Et factis morticina eorũ
quasi stercus in medio platearũ : In õnibus his ñ ẽ aduersur
furoreius sed adhuc manus eius extentu. UTNULIUSEI

Expanded text:
lingua ignis, et calor flammae exurit, sic radix eorum quasi favilla erit, et germen eorum ut pulvis. Abjecerunt enim legem Domini exercituum et eloquium Sancti Israhel blasphemaverunt ideo iratus est furor Domini in populo suo et extendit manum suam super eum et percussit eum et conturbati sunt montes et facta sunt morticina eorum quasi stercus in medio platearum in omnibus his non est aversus furor eius se
Abbreviated transcription (Latin):
cebati quiadi scipulũ suꝑ magistrũ eẽ autullã euniuriã infe¬
renullatenus debereo portet. QuoDNULLΑ INFΑVS EER¬
om̃set quos primates leges scłi non suscipiunt : sec etlaicos
ab eorũ accusatione et uexatione sẽperreppellere debere
rogabat. et cunctos sibi subditos eẽ p̃cipiebat. cunctorũ sa¬
cerdotũ uitã superiorẽ. sanctiorẽq ac discretã. a saecularib
eclaicis hominibus eẽ et sp̃iritales atq: sacerdotes. suꝑ car¬
nales aclaicos semꝑ constituaere et foredebere docebat. Om̃
ꝓminimo nobis ẽẽ debet ut a talibus arguamur ec iudicem̃¬
nec accusari nec iudicari ullatenꝰ posse dicebat. qm̃ non solu
hoc diuinas sed ec legesscłi in hiberedocebat. om̃ sergo legũ
diuinarũ. libent̃ uio latores. et sacrarũ institutionũ uolun¬
tariae ꝑturbatores. ecclesia stica indignos regula

Expanded text:
cebat. « Quia discipulum supra magistrum esse , » aut ullam ei injuriam infecebat. « Quia discipulum supra magistrum esse , » aut ullam ei injuriam inferre, nullatenus debere oportet. Infameomnes, et quos primates legis saeculi, non recipiunt, sed et laicos ab eorum accusatione, et vexatione semper repellere debere rogabat, et cunctos sibi subditos esse, praecipiebat. Cunctorum sacerdotum vitam superiorem, sanctioremque ac discretam a saecularibus et laicis hominibus esse, et spirituales, atque sacerdotes super carnales ac laicos semper constituere, et fore debere docebat. « Quoniam pro minimo, nobis esse debet, ut a talibus arguamur, et judicemnec accusari, nec judicari, ullatenus posse dicebat. Quoniam non solum hoc divinas, sed leges saeculi inhibere dicebat. Omnes ergo legum divinarum libenter violatores, et sacrarum institutionum voluntarie perturbatores, ecclesiastica indignos regula,
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitates quibusille non miserat ꝑ doctos et prudentis
ut seupentes simplicesq: sic̃ colũba s iuxta dñi p̃ceptione
nobis mittere pcepit. quod etiã facere inchoauimus. et
ño opemferente faccuri sumꝰ vosautem ꝑ urãs dia¬
eses ep̃os sacratae ec mitite quia nos adalpartes
quodidẽ iussira gerecura uimus. Aliquos uero. ad gal¬
liasspaniasq: mittimus. et quosdã ageror ama
ecitaliã atq ad reli quas gentes dirigecupims¬
prbos dereinsinuabit. Et siquis aliquẽ ex his scandalixa rec:
grauissimã poenã inferredebere p̃dicabat. Cunccos sei¬
uicẽ diligereecudiuuare deberȩ: et neminẽ ab adiutoro
fr̃is sesubtrahere instruebat. Homicidas uero et adulteros
accunctos criminalibus nexibus alligatos. et qui eis coequales
s erant : Ab eorũ uexatione et accusatione docente d ño ꝓhibe¬
bat et non nisi abcoaequalibus aliquid sc̃i inferre deberedo¬

Expanded text:
civitates quibus ille non miserat, per doctos et prudentes sicut serpentes, simplices sicut columbae juxta Domini praeceptionem nobis mittere praecepit. Quod etiam facere inchoavimus et Domino opem ferente facturi sumus, vos autem per vestras dioeceses episcopos facite et mittite, quia nos ad alias partes quod isdem jussit agere curabimus. Aliquos vero ad Gallias, Hispaniasque mittemus, et quosdam ad Germaniam et Italiam, atque ad reliquas gentes dirigere cupimpresbyteros debere insinuabat. Et si quis aliquem ex his scandalizaret, gravissimam sibi poenam inferri debere praedicabat. Cunctos se invicem diligere, et adjuvare debere, et neminem ab adjutorio fratris se subtrahere instruebat. Homicidas veros, et adulteros ac cunctos criminalibus nexibus alligatos, et qui eis coaequales non erant, ab eorum vexatione, et accusatione dicente Domino prohibebat, et non nisi a coaequalibus, aliquid sibi inferre debere, do
Abbreviated transcription (Latin):
etudinem in quamale p̃uenti sunt ꝓdĩtimore cõmu¬
tant. Nemoergo differat ne mocunctetur. Ouaȩ enĩ causa
cunotandi ÷ ad benea gendu animusmalesibi conscius
dũ uidet᷑ sibi nullã poenã paticredit quia ñ iudicetds̃:
cũ abuti patientiadĩ et non intellegere parcentis benigni¬
tatẽ iã sit magna dampnatio : Vnscriptũ ÷ Malediet
omnis. qui o pusdĩ neglegent̃ agit PUODOMNIS EURA¬
Quuꝓpt̃ pastoralis ordinis est infatigabilit̃ reuocare
quioquid ad correcti onẽ populoru. immomagis filioꝵ
spiritaliũ quantũ est fas intellegere cognouerit ꝑti¬
nere. Etñ quod quod ab sit cum suo periculo aliaenes pes
ꝑ solã neglegentiã facere decrimentũ. Sed quod a generalis
salus ex pectatconpendiũ salubrinecesse ÷ ꝓuidere.

Expanded text:
etudinem in qua male praeventi sunt pro Dei amore commuetudinem in qua male praeventi sunt pro Dei amore commutent. Nemo ergo differat, nemo cunctetur. Quae enim causa cunctandi est ad bene agendum? Animus sibi male conscius dum videtur sibi nullam poenam pati, credit quia non judicet Dominus, cum abuti patientia Dei et non intelligere parcentis benignitatem jam sit magna damnatio. Unde scriptum est: « Maledictus omnis qui opus Domini negligenter agit . » Qua pastoralis ordinis est infatigabiliter revocare quidquid ad correctionem populorum, imo magis filiorum spiritualium quantum est fas intelligere cognoverit pertinere, et non quod absit cum suo periculo alienae spei per solam negligentiam facere detrimentum, sed quod ad generalis salutis spectat compendium, salubri necesse est providere
Abbreviated transcription (Latin):
eodem inomento p̃terita ꝑ horrescens futuro ũ des¬
derit̃e oepit et inamorẽ regnicelestis exarsit ꝓ pt̃ qđ no
inourm̃ ultradis simulet necretrores piciat sed ud duuo¬
diues fuero tuncconuertar . Nonrequirit ateđs pecu¬
niã sedanimũ misericordẽ et piã mentẽ : Aeque diue
conuersionẽ suãdifferat ꝓsolitudine saculari . dum
cogitat quom odo dispenset abundantiã frugũ: Ne que
dicat intra semetipsũ quid faciã ubi recondã fructus
meos.: Nequedicat anime suae habes multabona re¬
posita in an nos multos aepulare ec letare : Nam dictꝰ
ei. Stulte acnocte aufert᷑ abste animatua. et quȩ pa¬
rasticuius er᷑ : It a que festinet ad paenitentiã omnisa¬
tas. omnis sexus. omnisq conditio utuitã consequa¬
t̃ aet̃nã: Iuuenes quidẽ in eogratiss̃ quod inipso im¬
pecude sideriorũ. ceruices suas iugo subicunt discipli¬
ne : Senes etipsi laudabiles quia multitemporis consa¬

Expanded text:
eodem momento praeterita perhorrescens futurorum deseodem momento praeterita perhorrescens futurorum desiderium cepit, et in amorem regni coelestis exarsit. Propter quod nemo vestrum ultra dissimulet, nec retro respiciat, sed ad Evania, cum dives factus fuero, tunc convertar. Non requirit a te Deus pecuniam, sed animam misericordem et piam mentem. Neque dives conversionem suam differat, pro sollicitudine saeculari, dum cogitat quomodo dispenset abundantiam frugum. Neque dicat intra semetipsum, Quid faciam? ubi recondam fructus meos? Neque dicat animae suae. « Habes multa bona reposita in annos multos, epulare et laetare. Nam dicetur ei. Stulte, hac nocte auferetur abs te anima tua, et quae parasti, cujus erunt? » Itaque festinet ad poenitentiam omnis aetas, omnis sexus, omnisque conditio, ut vitam consequatur aeternam, juvenes quidem in eo grati sint, quod in ipso impetu desideriorum, cervices suas jugo subjiciunt disciplinae. Senes et ipsi laudabiles multi temporis consu
Abbreviated transcription (Latin):
si possibile est ꝑmisericordias pauperũ iuua repaenitentiã
Perhec enim facilior uenia dabitur. et indulgenti citius
indulgebitur: Quod si ꝓueccioris detatis sit isquiad poe¬
ni tentiã uenit : eo magis gratias ageredebet dõ qđ post¬
quã fractus est omnis impetus concupiscentiae carnalis
scientia ueritatis accepta nulla ei imminet pugnacer¬
taminis. ꝑ quã insurgentes aduersus animã repri¬
matcor porisuoluntates. Suꝑestergo ei in agnitione
ueritatis etiseri cordie operibus exerceri ut afferat fro¬
tus edigo nos prenitentiae : nec putet quia intẽporis longta¬
dine documentũ conuersionis ostendit᷑ et ñ indeustio nis
a cppostti firmitate Dõ enĩ manifestesmentes qui non
tẽ porũ ratione colligit sed animorũ . Ipsee nĩ ꝓbat squr
agnita mentes ł ueritatis p̃dicatione ñ distulit neque
rempus ne glegendo consumpsit. Sed statĩ et sidicipotest

Expanded text:
si possibile est, per misericordias pauperum juvare poenitentiam. si possibile est, per misericordias pauperum juvare poenitentiam. Per haec enim facilior venia dabitur, et indulgenti citius indulgebitur. Quod si provectioris aetatis sit is qui ad poenitentiam venit, eo magis gratias agere debet Deo. Quod postquam finis est, omnis impetus concupiscentiae carnalis, scientia veritatis accepta, nulla ei imminet pugna certaminis, per quam insurgentes adversus animam reprimat corporis voluntates. Superest ergo ei in agnitione et misericordiae operibus exerceri, ut afferat fructus dignos poenitentiae. Nec putet quia in temporis longitudine documentum conversionis ostenditur, et non in devotionis ac propositi firmitate, Deo enim manifeste sunt mentes, quia non temporum rationem colligit, sed animorum, ipse enim probat si quis agnita veritatis praedicatione non distulit, neque tempus negligendo consumpsit, sed statim et, si dici potest,
Abbreviated transcription (Latin):
nemoclericorũ ultrahec dissimulec. Aut neglegere ulla ten
audeat. sed libent̃ quae iussas̃ expleat et sac ramenta diuina
nequaquã ne glegen t̃ contrectet Idõq tã iuuenes quã
senes dehis et de omni conuersatione sua. a conuersione
et pęnitentia ualde esse sollicitos : satisq: agere ut heccon¬
digne agant. et dereliquo ornent tãclerici. quam saecula¬
res animas suas. ornamentis dignissimis : Dogmatibus
scilicet ueritatis. decorepudicitiae. splendor eiusticiae : can¬
dorepietatis aliisq: omnib: quib: cõptã decet ẽẽ ratio¬
nabilẽ mentẽ. Tum p̃terea declinare a consortis in ho¬
nestis et infidelibus. et sociaetates haberefideliũ. atq
illos frequentare conuentus. in quib: depudicitia. deus¬
ticia. depiaetate tractatur. Ora resẽ ꝑ extoto corde et
ab ipsopetere quae decet :. Ipsigratias agere : uerã poe¬
nitudinẽ gerere p̃teritorũ gestorũ. Ali quantulũ etiã

Expanded text:
nemo clericorum ultra haec dissimulet, aut negligere ullatenus nemo clericorum ultra haec dissimulet, aut negligere ullatenus audeat, sed libenter quae jussa sunt expleat, et sacrata divina nequaquam negligenter contractet. Ideoque tam juvenes quam senes de his, et de omni conversione sua, ac conversatione et poenitentia valde esse sollicitos, satisque agere oportet, ut haec condigne agant, et de reliquo ornent tam clerici quam saeculares, animas suas ornamentis dignissimis, dogmatibus scilicet veritatis, decore pudicitiae, splendore justitiae, candore pietatis, aliisque omnibus, quibus comptam decet esse rationabilem mentem. Tum praeterea declinare a consortiis inhonestis, et infidelibus, et societatem habere fidelium, atque illos frequentare conventus, in quibus de pudicitia, de justitia, de pietate tractatur. Orare semper Deum ex toto corde, et ab ipso petere quae decet, ipsi gratias agere, et veram poenitudinem gerere praeteritorum gestorum, aliquantulum etiam,
Abbreviated transcription (Latin):
tudine ecclesiastica conplendas ministeria. Negoti¬
u enĩ dĩ ñ decet neglegent̃ expleri. Iterũ atq it erũ
defragmentis dominici corporis dem andamus. Calicẽ
uero ad ꝓferendũ sanguinẽ dñi p̃paratũ. cũ totaminis¬
dia cono peccatũ fiat offerentu. It a cũ omni honestita¬
te cuncta quae supra ex posuimus oportetim pleri. Ta¬
lesadminis teriũ eligantur cleriai. quidigne possint
dominica sacramenta tractare. Melius estenim dñi
sacerdoti paucos haberem inistros. qui possint dignetis
dĩ exercere: quã multos inutiles qui onus graue ordi¬
gaui beneintuenti. ub iñ muriũ stercora. int̃ frag¬
manta dominicae porcionis appareant. neque putrida
ꝑ neglegentiã remaneant clericorũ. et conuenientes
qui accipere sibi medicinã desiderant. putridacũ uide¬
rint magiscũ ridiculo et fastidio uideantur accipere. etĩ pec
peccatũ magis decidant ꝑ neglegentiã clericorũ. Qua ꝓpt̃

Expanded text:
tudine ecclesiastica complenda sunt ministeria. Negotitudine ecclesiastica complenda sunt ministeria. Negotium enim Dei non decet negligenter expleri. Iterum atque iterum de fragmentis Dominici corporis demandamus, calicem vero ad proferendum sanguinem Domini praeparatum, cum totadiacono peccatum fiat offerenti. Ita cum omni honestate cuncta quae supra exposuimus, oportet impleri. Tales ad ministerium eligantur clerici, qui digne possint Dominica sacramenta tractare. Melius est enim Domini sacerdoti paucos habere ministros qui possint digne opus Dei exercere, quam multos inutiles qui onus grave ordigavi bene intuendis, ubi non murium stercora inter fragmenta Dominicae portionis appareant, neque putrida per negligentiam remaneant clericorum, et convenientes qui accipere sibi medicinam desiderant, putrida cum viderint, magis cum ridiculo et fastidio videantur accipere, et in peccatum magis decidant per negligentiam clericorum. Quapropter
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ fecerit hocopus nouerit se supra dicti iudae suscepturũ
Looui. Clericus uero solus ad feminetab̵ naculũ ñ acce¬
dat neȩꝓperet neques inema ioris natu principisiussione:
dia conis. aut dia conus subp̃tex tu humilitatis officu fre¬
quentet domicilia matronarũ aut forte ꝑclericos aut
domesticos eius matrone mandent secretĩ aliquid. si co gni¬
tũ fuerit etille deponat᷑. et illa aliminibus arceat᷑ eccłae.
Sed si forte aliqua in t̃cessio fuerit. Ep̃o suggeratur
ꝑn sitalis est adquã debeatire ꝑ int̃uentu ipseꝑgat. Sina¬
utẽ delatere suo dirigat: cũ duobus a ut trib: qui hoc de
beat sanare. Iane aduisitandã mulierem infirmam
nullus clerious in grediatur nisicum duob: Aut tribus.
Nemotam̃ cũ extranea habitet femina nisi soror aut
ꝓxima fuerit. et hoc cũ magna sollicitudinefiat. ñ ig̃¬
noramꝰ malitias satanȩ. Uniuersahec cũ mansuae¬

Expanded text:
tatem fecerit hoc opus, noverit se supradicti Judae suscepturum tatem fecerit hoc opus, noverit se supradicti Judae suscepturum . Clericus vero solus ad feminae tabernaculum non accedat, nec properet sine majoris natu principis jussione. diaconus aut diaconus sub praetextu humilitatis officii frequentet domicilia matronarum, aut forte per clericos aut domesticos ejus matronae mandent secreti aliquid. Si cognitum fuerit, et ille deponatur, et illa a liminibus arceatur ecclesiae. Sed si forte aliqua intercessio fuerit, episcopo suggeratur. Et si talis est ad quam debeat ire pio interventu ipse pergat. Sin autem de latere suo dirigat, cum duobus aut tribus qui hoc scire debeant. Sane ad visitandam mulierem infirmam nullus clericus ingrediatur, nisi cum duobus aut tribus. Nemo tamen cum extranea habitet femina, nisi proxima aut soror fuerit. Et hoc cum magna sollicitudine fiat. Non ignoramus malitias Satanae. Universa haec cum mansue
Abbreviated transcription (Latin):
ianuarũ. Etiã cura sit ostiariis ex ammonicionemaior
nequis neglegens. autignarus aduelũ ianu aedomus dñi
manus in cognitet̃gat. sed statĩ coertitus discat om̃is homo
mensã. VUnde scistu qui passim sacrarii panes indignis
sibi ad comedendũ posceret simundus esset amuliere cũ
semundũ ante triduũ ꝓfeteret᷑ panes ꝓpositionis mandu¬
cauit. addominica mysteria taleseligant᷑ qui anteor di¬
dere cubileuxoris: sacrarii ñ qntreclimina. nec sacrifi¬
cu portitor fiat. nec alta recontingat. nec ab offerentibus
holocausti oblationem suscipiat. nec addomini corporis por¬
cionem accedat. aquã se sacerdotũ porrigat manibus
hostia forinsecus claudat̃minora geratofficia. urceũ
SACRARII SUBTRAERE AUDEAT. Si forte quispiam
prb̃t siuedia conus sacrarii sindonẽ uł uelũ subtracta uen¬
diderit idae similis aesti mabit᷑ scariothis. Oui ꝓpt̃ cupidi¬

Expanded text:
januarum. Etiam cura sit ostiariis ex admonitione majorum, januarum. Etiam cura sit ostiariis ex admonitione majorum, ne quis negligens, aut ignarus ad velum januae domus Domini manus incondite tergat; sed statim coercitus discat omnis homo mensam. Unde scis tu, qui passim sacrarii panes indignis sibi ad comedendum posceret, si mundus esset a muliere, cum se mundum ante triduum profiteretur, panes propositionis manducavit. Ad Dominica autem mysteria tales eligantdere cubile uxoris, secretarii non terat limina, nec sacrificii portitor fiat, nec altare contingat, nec ab offerentibus holocausta vel oblationes suscipiat, nec ad Dominici corporis portionem accedat. Aquam sacerdotum porrigat manibus, ostia forinsecus claudat; minora tantum gerat officia, urceum altare suggerat. Si forte quispiam presbyter sive diaconus sacrarii sindonem vel velum subtracta vendiderit, Judae similis aestimabitur Scariotis. Qui propter cupidi
Abbreviated transcription (Latin):
pauimentorũ iactent᷑ ne in troeuntiũ pedibib: inquinene
ne mopignorantiã clericus palla mortuũ credat obuoluen¬
dũ. autdiaconꝰ scapula soperire uelit quae fuit in altare aut
certe quaed ataẽ in mensadnĩ. qui hec fecerit uł leuit̃ quasi
nĩhil et neglegent̃ habuerit minis teriũ. Dia conꝰtriennio
sexq mensib: ad ominico eritaltari grauiꝑcussus anathe¬
mate. Qđ sidericũ prbt̃ ñ ammonuerit : decẽannis et
mentis subiecciora sibi ñ ammonueritministeria. et posta
cũ grandi humilitate matrire conciliet᷑ eccłae: Palla suero
ec uela quae in scũ arii sordidata fuerint ministerio : diaco¬
nicae m̃sae neforte puluis dominici corporis male decedat
sindone foris abluant et erit hec operanti peccatũ: Idcirco
ñ ipsa peluis apponat᷑ lauandis. quaead dominici altaris
cultũ ꝑtinent. Pallea in alia pelue lauent᷑. et in alia uela

Expanded text:
pavimentorum jactentur, ne introeuntium pedibus inquinentur. pavimentorum jactentur, ne introeuntium pedibus inquinentur. Nemo per ignorantiam clericus palla mortuum credat obvolvendum, aut diaconus scapulas operire velit, quae fuit in altari, aut certe quae data est in mensam Domini. Qui haec fecerit, vel leviter quasi nihil et negligenter habuerit ministeria, diaconus triennio sexque mensibus a Dominico alienus erit altari, gravi percussus anathemate. Quod si clericum presbyter non admonuerit, decem annis et mentis subjecta sibi non admonuerit ministeria; et postea cum gravi humilitate matri reconcilietur Ecclesiae. Pallas vero et vela quae in sanctuarii sordidata fuerint ministerio, diaconicae mensae, ne forte pulvis Dominici corporis male decidat a sindone foris abluta, et erit haec operanti peccatum. Idcirco nec ipsa pelvis velis apponatur lavandis, nisi quae ad Dominici altaris cultum pertinent. Pallae in alia pelve laventur, et in alia vela
Abbreviated transcription (Latin):
re ettremoreclericorũ et diligentia consũmant᷑: Qui
autẽ residuĩ a corporis dñĩ que in sacrario relicta sunt
consũmunt. ñ statĩ ad cõmunes accipiendos cibos conue¬
niant. neputent scẽ portioni commiscerecibũ qui ꝑaqua¬
liculos degestus insecessũ fundit᷑ : Iugitur manedomi¬
nica portio edit᷑. usq ad sextã ieiunent ministri qui eã
consumpserint. ⁊ Et sit̃cia uł quarta hora acceperint.
leiunent usq: adues perũ: sic secreta scĩficatione aet̃na
custodienda s̃ sacramenta. DE NASIS ECCLESIAE¬
Deuasissane sacrisita gerendũ est. Altaris palla. cathe¬
dra candelabrũ. et uelũ si fuerint uetustate consump¬
ta incendio dent̃. QUODNONLICET. EAPUE INSA¬
inscũ aria fuerint maletractari. sed incendio uniuer¬
satradani. Cineres quoque eorũ inbaptisterio inferant᷑
ubi nultus transitũ habeat. autin paxietȩ aut in fossis

Expanded text:
re et tremore clericorum diligentia consumantur. Qui re et tremore clericorum diligentia consumantur. Qui autem residua coconsumunt, non statim ad communes accipiendos cibos conveniant, ne putent sanctae portioni commiscere cibum qui per aqualiculos digestus in secessum funditur. Si ergo mane Dominica portio editur, usque ad sextam jejunent ministri qui eam consumpserint. Et si tertia vel quarta hora acceperint, jejunent usque ad vesperam. Sic, secreta sanctificatione, aeterna custodienda sunt sacramenta. De vasis sane sacris ita gerendum est: altaris palla, cathedra, candelabrum et velum, si fuerint vetustate consumpta, incendio dentur, quoniam non licet ea quae in sain sanctuario fuerint male tractari, sed incendio universa tradantur. Cineres quoque 675 eorum in baptisterio inferantur, ubi nullus transitum habeat, aut in pariete, aut in fossis