comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enim futuris dat flammis indi¬
cium : narrat pro inde siqua hu¬
manis uisib: necessaria. siqua
scła rib: nouit utilitatib: acupi¬
dis atq: carnalibus magnopere
concupisci : sed & illã q̃ notissi¬
mis quinq: sensib: carnis delec¬
tabilit̃ nouit auriri ea q̃ pronun¬
tiat defutura: hoc modo merces
auri & argenti & lapidũ p̃tiosorũ¬
tioso ligno & aereo & forreo &
marmore : hucusq &iã ad sen¬
& incensũ &unguentũ : Deunguen¬
to &iã tactũ int̃serit. &thus. in¬
mancipia & diuersi generis ani¬
malia : utilitatis causa ponit :
Pomorũ quoq tuorũ inquit conçu¬
piscentiae animae abiit abste
hoc quoq ad as pectũ redigit &gus¬
tũ: &omnia illa pingina & clara
porient ate nec lam ea ultra in¬
uenies: Mercatores quoq tui qui
diuites factis̃ ab ea longe stabunt
propter timorem poene elus flen¬
tes & plangentes & dicentes: uac
uae illa ciuitas magna uelata
purpura. & byssino & coccino

Expanded text:
enim futuris dat flammis indienim futuris dat flammis indicium. Enarrat proinde si qua humanis usibus necessaria, si qua saecularibus novit utilitatibus a cupidis atque carnalibus magnopere concupisci, sed et illa quae notissimis quinque sensibus carnis delectabiliter novit hauriri, eaque pronuntiat defutura, hoc modo: Merces auri et argenti et lapidum pretiosorutioso ligno, et aere, et ferro, et marmore. Hucusque etiam ad senet incensum, et unguentum. De unguento etiam tactum interserit: et thus, inmancipia, et diversi generis animalia utilitatis causa ponit. Pomorum quoque tuorum, inquit, concupiscentia animae abiit abs te. Hoc quoque ad aspectum redegit et gustum. Et omnia illa pinguia et clara perierunt abs te, nec jam ea ultra invenies, mercatores tui quoque, qui divites facti sunt ab ea longe stabunt propter timorem poenae ejus, flentes et plangentes, et dicentes, Vae, vae illa civitas magna, velata purpura et byssino et coc
Abbreviated transcription (Latin):
uersis significari uocabulis : Et si¬
ue ex regibus terrae siue ex genti¬
bus siue exmercatoribus ex iste¬
re sipsa succensa illi dñr. alon¬
ge consequenter stare ea q̃ non
cõmunem dolendo cruciatum
sedlibera consideratione miserabi¬
liter deplorara nisi qui aut p̃miss
Aut non hic omnimodo lammun¬
difinẽ debemus accipere : sed di¬
minutionẽ rerũ humanarum
& contritionẽ gentiũ diuersarũ
Saeculariũ quippe diuitiarum
popã dic̃ auferri ꝑ quã prauis
uoluntatibus adimplendis circũ¬
fluens Carnalium dilitiarum
oportuna quod ammodo in opor¬
tunitate suffragabatur occasio
quasi sublata ꝑ defectũ & difec¬
tũ & desolutionẽ diuinis mundo
iudiciis in rogatã. certi suꝑstitos
aliorũ ꝑhibent᷑ interitũ plangere:
Ideo dicuntur a longe stare & me¬
tũ poenae similis formidare:
fortassis enĩ ad hoc ꝑtin& qđ fu¬
mũ incendii uidere dñs : tãquã
specien ignis a&erni: Fumus

Expanded text:
versis significari vocabulis, et siversis significari vocabulis, et sive ex regibus terrae, sive ex gentibus, sive ex mercatoribus existere, si ipsa succensa illi dicuntur a longe consequenter stare, eamque non communem dolendo cruciatum, sed libera consideratione miserabiliter deplorare, nisi quia, ut praemisi, aut non hic omnimodum jam finem mundi debemus accipere, sed diminutionem rerum humanarum et contritionem gentium diversarum? Saecularium quippe divitiarum pompam dicit auferri, per quam pravis voluntatibus adimplendis circumfluens carnalium deliciarum opportuna, quodammodo importunitatem suffragabatur occasio. Qua sublata per defectum et desolationem divinis modo judiciis irrogata, certi superstites aliorum perhibentur interitum plangere. Ideo dicuntur a longe stare et metu poenae similis formidare. Fortassis enim ad hoc pertinet, quod fumum incendii videre dicuntur tanquam specimen ignis aeterni. Fumus
Abbreviated transcription (Latin):
datur : sed rectũ ordinẽ tenens:
sp̃s̃ sc̃s. uoluit declarare: Illos:
qui impi&atis in corde non capti¬
uantur a sensu : nullatenus impio¬
rũ ꝑstringi tormentis: Iustorũ
enim animȩ inmanudĩ sunt &
non tang& illos tormentũ mali¬
tiae : sic aut̃ haec q̃ tunc futura s̃
circũ scribit: ut operaꝰ presserit
inferendaq: supplicia : Ñtamen
scł huius putandas̃ finalia mox
futura curricula sicut ex sub¬
sequentib: approbatur : Nã & h̃s
contritionẽ mundi p̃dicens: sub¬
iecit: sednondũ statim finis: Et
flebunt & plangent se reges
terrȩ qui cum ea fornicatisunt:
& indilitus conuersati :: Cum ui¬
derint fumũ incendi olus & de
longe inconstantes propt̃ metũ
poenae elus. dicentes: uiae uae
ciuitas illa babylon ciuitas fortis:
quia una hora uenit iudiciũ tuum
et mercatores terrarũ flent plan¬
gentes eã : qm̃ mercedeseorũ nul¬
lus mercabitur : Iam quomodo
sit certũ. eandem babyloniã di¬

Expanded text:
datur. Sed rectum ordinem tenens datur. Sed rectum ordinem tenens Spiritus sanctus, voluit declarare illos, qui in pietate in corde  Sic  non captivantur, assensu nullatenus impiorum perstringi tormentis. Justorum enim animae in manu Dei sunt, et non tanget illos tormentum malitiae . Sic autem haec quae tunc futura sunt circumscribit, ut opera expresserit inferenda, quae supplicia non tamen saeculi hujus putanda sunt, finalia mox finitura curricula, sicut ex subsequentibus approbatur. Nam et Dominus contritionem mundi praedicens, subjecit : Sed non statim finis. Et flebunt et plangent se reges terrae qui cum ea fornicati sunt, et in deliciis conversati, cum viderint fumum incendii ejus, et de longinquo stantes propter metum poenae ejus, dicentes: Vae vae, civitas illa Babylon, civitas illa fortis, quia una hora advenit judicium tuum. Et mercatores terrarum flebunt, plangentes eam, quoniam merces eorum nullus mercabitur. Quomodo sit certum, eamdem Babyloniam di
Abbreviated transcription (Latin):
nia secundo quidẽ futura credun¬
do examine sup̃mi ludici socie¬
tas impiorũ exclusa. retributione
iusta plectitur : Vt qui tẽporalit̃
peccauerunt : in ꝑ p&uum punian¬
tur: hoc est enim quad ait : Ral¬
dite ei duplicia & dupplũ remie¬
cũ est ei Vt qui transitorus deli¬
liberaro psalmo p̃cinitur : exusu¬
ris & iniquitatibus inquit: re¬
dim& animas eorũ. Illi uero igni
insuꝑ ꝑ p&uo conburi dicuntur¬
& Fame affligitune itaq quando illi
quinunc esuriunt. sitiumq iustitiã
saturitatẽ ꝑcipient incorruptam:
Mors uero : eo quodeos deserat ds̃: sicut
enimanima discedente. mori¬
tur corpus: Sic anintadõ deseren¬
te : mori credenda est : Luctus por
lens indenes ostendere dic̃ : Ot ne
ꝓstringaris plagis elus: Acsi dice¬
r& ÷ quorũ uoluntatẽ conuersi
habere noluistis in peccatis simi¬
lẽ parõ non recipi&is ultionem:
possumus plagas euadere cum
nobis hoc solo dp̃ beneficio conce¬

Expanded text:
nia secundo quidem adventui futura credunnia secundo quidem adventui futura credundo examine supremi judicii societas impiorum exclusa, retributione justa plectetur, ut qui temporaliter peccaverunt, in perpetuum puniantur. Hoc est enim quod ait: Reddite ei duplicia, et duplum remixtum est, ut qui transitoriis deliristus psalmo praecinitur : Ex usuris et iniquitatibus, inquit, redimet animas eorum. Illi vero igne insuper perpetuo comburi dicuntur, fame affligi: tunc utique quando illi qui nunc esuriunt sitiuntque justitiam , saturitatem percipient incorruptam. Mori vero, eo quod eos deserat Deus. Sicut enim anima discedente moritur corpus, sic anima, Deo deserente, mori credenda est. Luctus porrDeus indemnes ostendere, dicit: Et ne perstringaris plagis ejus, ac si diceret: Quorum voluntatem conversi habere noluistis in peccatis similem, parem non recipietis ultionem. possumus plagas evadere, cum nobis hoc solo Dei beneficio conce
Abbreviated transcription (Latin):
praesciuit & p̃destinauit: Con¬
formes fieri imaginis filiisui :
lia : Seq̃rt. deniq exido ea po¬
pulus meus : & ne particips sis de¬
lictorũ elus : huc usq: ad primum
sibiboni tolerant malos. ut pro
eis nec bonos existiment deseren¬
dos. nec ipsos noxia imntatione
sectandos: ⁊ Sic enim & illud pro¬
pholicũ ad impletur: Exite dems¬
dio eorũ. & inmundum ne totigeri¬
tis: cũ nonutiq: discessu corporis
sed desensu aequissimȩ uoluntatis:
Rectus non commiscitur prauis:
Seq̃r : Et neꝑ stringaris plagis elus:
qm̃ delicta elus usque ad caelum
ꝑuenerunt : Et meminit dñs ds̃
iniquitatũ elus &ideo redd& ei
dupplicia ⁊ & in quo poculo mis¬
cuit : duplũ remixtũ est ei: Et in¬
quantũ seclarificauit & dilitiarũ
habuit: In tantũ datur ei cruci
Quia reginasũ: &uidua non possũ
esse : Necluctũ uisurasum : Prop¬
ent : Mors. & luctus. & famss
&ignicremabitur quia fortis
dñs quieam iudicabit : Haec om¬

Expanded text:
praescivit et praedestinavit conpraescivit et praedestinavit conformes fieri imaginis Filii sui ;lia. Sequitur denique: Exi de ea, populus meus, ne particeps sis delictorum. Hucusque ad primum sibi boni tolerant malos, ut pro eis nec bonos existiment deserendos, nec ipsos noxia imitatione sectandos. Sic enim et illud propheticum adimpletur : Exite de medio eorum, et immundum ne tetigeritis, cum non utique discessu corporis, sed discessu nequissimae voluntatis rectus non commisceatur pravis. Sequitur: Et ne perstringaris plagis ejus, quoniam delicta ejus usque ad coelum pervenerunt, et meminit Dominus Deus iniquitatum ejus, et ideo reddit ei duplicia, et in quo populo miscuit, duplum remixtum est ei: et inquantum se clarificavit, et deliciarum habuit, intantum datur ei cruciade suo, quia regina sum, et vidua non possum esse, nec luctum visura sum. Propejus, mors, et luctus, et fames, et igne cremabitur, quia fortis est Dominus qui eam judicabit. Haec om
Abbreviated transcription (Latin):
fornicationis elus & regos terrae
depotestate delitiarũ elus locu¬
pletatisunt: Tria hic uitiorum
genera totidemq: p̃uaricatorum
ꝑsonas inducit: auaritiam q̃ litx¬
ta apostolũ. idolorũ quoq ser¬
uitus dr̃ lasciuiã in nomine
fornicationis & indilitus: Castri¬
margiã quã dñs cauendã p̃mo¬
nens dic̃ Non grauentur corda
uestra in crapulã & in ebri&atẽ
nicatisunt. a uaritia enĩ in eo qđ
dicit mercatores locupletati sunt
Hic & quidẽ hic diuites peccatis ñ
facultatib: existimare maluerit
gentes ꝑmixtã uulgi ignobilis
multitudinẽ designauit: Reges
uero : qui inter eos tẽporaliter
uidentur excellere: Mercato¬
res qm̃ terrenis lucris in hiantes
ꝓabundantia tẽporali suas infoli¬
ci mercatu animas commutant:
contraria dictis dñi ꝑagentes: qui
dicit : quã dabit homo commnuta¬
tionẽ proanima sua Et audiui
aliã uocẽ daecelo dicentem: Ulo¬
cis caelestis auditus ille est: quos

Expanded text:
irae fornicationis ejus liberunt irae fornicationis ejus liberunt de potestate deliciarum ejus locupletati sunt. Tria hic vitiorum nominat genera, totidemque praevaricationum personas inducit: avaritiam, quae juxta Apostolum idolorum servitus dicitur ; lasciviam, in nomine fornicationis : et in deliciis gastrimargiam, quam Dominus cavendam praemonens, dicit : Non graventur corda vestra in crapula et ebrietate. nicati sunt. Avaritia enim in eo quod dicit, mercatores locupletati sunt, licet quidam hic divitias peccatis non facultatibus  Sic  existimare maluerint, gentes permixtam vulgi ignobilis multitudinem designavit, reges vero, qui inter eos temporaliter videntur excellere, mercatores, qui terrenis lucris inhiantes, pro abundantia temporali suas infelici mercatu animas commutant, contraria doctis Domini peragentes, qui dicit : Quam dabit homo commutationem pro anima sua? Et audivi aliam vocem de coelo dicentem. Vocis coelestis auditus ille est, quos
Abbreviated transcription (Latin):
mouere legentẽ : dicit enim:
& facta est habitatio & refugiũ
cecidit. quomodo daemones &
spiritibus inmundis ac uolucri¬
bus habitatio & refugiũ dicitur
excitis so. Nisi quia multa trans¬
grossionũ inmanitate cadendo
dignã sede monũ habitationem
obuerit : In parte utiq suisalu¬
bri conuersione des tructa & q̃
in huius scħ mare contra fidem
fluctibus in surgebat terminis
nunc artioribus gemit frenata
& inmodũ utris fremit indusa :
anis timebatur: Ipsa nunc metuit
xp̃i anos cũ eorũ priuilegio reli¬
giosorũ. quocelato principium
decr&a militare conspiciunt
Residua tamen pars elus : facta est
habitatio & refugium diemoniorũ
quocir cũ quaque & inmolius aedifi¬
canda destruitur. & insuꝑbis de¬
iecta confrangitur : Iuro destrui¬
atq ruisse narratur : Nã ꝑuo¬
lucres spiritales nequitiae signi¬
ficari : Illi quoq librigenescos
locus ad firmat. ubi inter diui¬
siones carniũ inruentes auos abra¬
hã dr̃ abigisse : quia deuino

Expanded text:
movere legentem, dicit enim: Et facta est habitatio et refugium cecidit, quomodo daemonibus et spiritibus immundis ac volucribus inhabitatio et refugium dicitur exstitisse? nisi quia multa transgressionum immanitate cadendo dignam se daemonum habitationi praebuerit, in parte utique sui salubri conversatione destructa: et quae in hujus saeculi mare contra fidem fluctibus insurgebat, terminis nunc arctioribus gemit frenata, et in modum utris fremit inclusa. hristianis timebatur, ipsa nunc metuit Christianos, cum eorum privilegio religiosorum quoque lata principum decreta militare conspiciunt. Residua tamen pars ejus facta est habitatio et refugium daemoniorum, quo circumquaque et in melius aedificanda destruitur, et in superbis dejecta confringitur, jureque destructa ruisse narratur. Nam et per volucres spirituales nequitias significari, ille quoque libri Geneseos locus affirmat, ubi inter divisiones carnium irruentes aves Abraham dicitur abegisse . Quia de vino
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ascenderit in ipsocapite. & ꝑ
ipsũ caput merotur ascendere:
Quid hoc suis membris & sperare
dedit promit tendo : & posside
bit implendo: Ita & bic solus xp̃s
nosse dicitur : quodelus ꝑsonȩ
inipso scire conceditur. ꝓquem
& in quo ecclesia ꝑdocotur : Spar¬
sã porro dicens sanguine uestem
xp̃i p̃assionis el : indicia describun¬
tur. siue inse capite siue in cor¬
pore quod ẽ ecdesia : hinc apõs
adhebreos doc&. & ab initio sine
sanguine remissionẽ poccatorũ
noncelebrari : In illis legalibus
pecorũ uictimis : de ȩcła quoq dic̃
ut adimpleã ea q̃desunt passionum
xp̃i incarne mea memor uocis
audite: saule saule. quidmo
ꝓsequeris  quic quid enim gcła pa¬
titur : xp̃s pati ueracit̃ dr̃: de quo
idẽ paulus dic̃ : semel passus est
ad multorũ ex aurienda peccata :
huius uestis sic esaias quoq habitũ
memorat: Quis est iste quiuenit
de edom tinctis uestib debosra.

Expanded text:
rum ascenderit, in ipso capite et per rum ascenderit, in ipso capite et per ipsum caput meretur ascendere: qui hoc suis membris et sperari dedit promittendo, et possideri faciet implendo. Ita et hic solus Christus nosse dicitur, quod ejus sponsae in ipso scire conceditur: per quem et in quo Ecclesia perdocetur. Sparsam porro dicens sanguine vestem Christi, passionis ejus indicia describuntur, sive in ipso capite, sive in corpore quod est Ecclesia. Hinc Apostolus ad Hebraeos docet , ab initio sine sanguine remissionem peccatorum non celebrari in illis legalibus pecorum victimis. De Ecclesia quoque dicit , Ut adimpleam ea quae desunt passionum Christi in carne mea, memor vocis auditae : Saule, Saule, quid me persequeris? Quidquid enim Ecclesia patitur, Christus pati veraciter dicitur. De quo idem Apostolus dicit : Semel passus est ad multorum exhaurienda peccata. Hujus vestis sic Isaias quoque habitum memorat : Quis est iste qui venit de Edom. tinctis vestibus de Bozra?
Abbreviated transcription (Latin):
remo cognouit nisi sps̃ dĩ: Aqua
scientia. Aut patrem aut filium
separare dementis est: Neq enĩ
& filiũ siluit. Ideo eorũ ꝑsonam
ab opere redẽptionis exclusit
cũ ꝑ indiuiduã unius naturae
potentiã inseparabilia doceant᷑
opera trinitatis : Nã quod in eugło
dic̃ diemiudicui. Neq filiũ sed
patrẽ solũ scire. Illa regula lo¬
quutionis hoc dr̃ quas. sciendo
aliquid scientes facit: Et nesci¬
entes efficit nesciendo: quocir¬
ca ꝑ insinuatã intelligentiae re¬
gulã nomen filii quod illisoli dr̃
cognitũ. & patri & spĩi scõ eog¬
inoscimus manifostũ : Nã dofi¬
lio hic dei euidens consequentia
protestatur : cũ dic̃: Et erat cooꝑ¬
tus ueste sparsa sanguine. & dici¬
tur nomen elus uerbũ dĩ: Sinulli
nomenelus nosse conceditur. cũ
aꝑto uerbũ nunc p̃dicatur : Sed si¬
cut legimus. Nemo incaelũ ascen¬
lius hominis quiest incaelo: & sic̃
intelligimus quod siquis membro¬

Expanded text:
nemo cognovit, nisi Spiritus Dei, a qua nemo cognovit, nisi Spiritus Dei, a qua scientia aut Patrem, aut Filium separare dementis est. Neque enimet Filium siluit, id est, eorum personam ab opere nostrae redemptionis exclusit, cum per individuam unius naturae potentiam inseparabilia doceantur opera Trinitatis. Nam quod Dodiem illum judicii neque Filium, sed Patrem solum scire, illa regula locutionis hoc dicitur: quia sciendo aliquid scientes facit, et nescientes efficit nesciendo. Quocirca per insinuatam intelligentiae regulam, nomen Filii quod illi soli dicitur cognitum, et Patri et Spiritui sancto cognoscimus manifestum. Nam de Filio dici evidens consequentia protestatur, cum dicitur: Et erat coopertus vestem aspersam sanguine, et dicitur nomen ejus Verbum Dei. Si nulli nomen ejus nosse conceditur, cur aperte Verbum Dei nunc praedicatur? Sed sicut legimus , Nemo ascendit coelius hominis, qui est in coelo, ut sic intelligamus quod, si quis membro
Abbreviated transcription (Latin):
uidebitis me : quia ego uiuo & uos
uiu&is : In illodie uos cognoscetis
quia ego in patremeo. &uos in me
& ego inuob. unde &iã ad iscipulis
responditur: Dñẽ quid factũ est
quia nobis manifestaturus te ipsũ
& non mundo: quod aut̃ adtin&
adher&icos Itẽ rursus dic̃ eis: Vo¬
bis datũest. sciro mysteriũ regni
dĩ illis aut̃ quiforis s̃ in parabo¬
lis omnia fiunt. ut uidentes uide¬
ant & non intelligant : Habens no¬
m̃magnũ scriptũ . quod nomo no¬
uit nisi ipse Cauendũ ẽ sane.
ne carnali prudentia subrepente
nom̃ filii de quo nunc agitur aut
patri aut sco spũi putetur in cog¬
nitũ. sed potius huius loci oportu¬
nitate nancti. usitate scripturae
expraes sũ. quod siquid solus
filius nos sedicitur. omnis pror¬
sus trinitas scire doceatur : Sic̃
& siquid pat̃ solus scire narrat᷑
cũ sua proculdubio sapientia
nam cumdiem iudicusol: pater
scire tam̃ modis omnibus declarat᷑:¬
quaes hominis nis sps hominis
qui in ipso est: Ita & quae indõ sunT¬

Expanded text:
s vivetis. In illo die vos cognoscetis quia ego in Patre meo, et vos in me, et ego in vobis. Unde etiam a discipulis respondetur : Domine, quid factum est, quia nobis manifestaturus es te ipsum, et non mundo? Quod autem attinet ad haereticos, idem rursus dicit eis : Vobis datum est nosse mysterium regni Dei, illis autem qui foris sunt, in parabolis omnia fiunt, ut videntes videant et non intelligant. Habens nomen magnum scriptum, quod nemo novit nisi ipse. Cavendum sane est, ne carnali prudentia subripiente, nomen Filii, de quo nunc agitur, aut Patri aut Spiritui sancto putetur incognitum, sed potius hujus loci opportunitatem nacti, usitata Scripturae expressum, quod sicut solus Filius nosse dicitur, omnis prorsus Trinitas scire doceatur: sicut et si quid Pater solus scire narratur, cum sua proculdubio sapientia Nam cum diem judicii solus Pater scire tamen modis omnibus declaratuquae sunt hominis, nisi spiritus hominis, qui in ipso est. Itaque cum s
Abbreviated transcription (Latin):
& inluminabit abscondita
tene brarũ & manifestabit
consilia cordium Inui troem̃
non aliud manifestatur exteri¬
us quã quod contin&ur inte¬
rius Quocirca illud tempus
hic liberannuntians quosibi
inuicem cogitationes in alter¬
utrũ ꝑspicaciter declarantur
pidenter uitroaurum uolurt
comparare quicquid autem
tunc inher& cogitationis cõ¬
rum sa pientie falg& hones¬
tate decorum Cui merito
congruit comparatum Nune
enim quanta cumq quis
uirtute p̃cellat nemoscit
hominum quȩ sunt hominis
nisi sp̃s hominis quiiipso
ẽ. Aliter uel quoduitrũ pro
suomodo ingenere suopror¬
sus emineat tundamenta
autem ex omni lapidep̃ cioso
Et hicanticam legimus tobie
lapides p̃tiosi om̃nes murran¬

Expanded text:
et illuminabit abscondita et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium. In vitro enim non aliud manifestatur exterius, quam quod continetur interius. Quocirca illud tempus hic liber annuntians, quo sibi invicem cogitationes in alterutrum perspicaciter declarantur, fidenter vitro aurum voluit comparare; quidquid autem tunc inerit cogitationi sanctorum, sapientiae fulget honestate decorum, cui merito congruit comparatum. Nunc enim quantacunque quis virtute praecellat, nemo scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus hominis qui in ipso est . Aliter, vel quod vitrum pro suo modo in genere suo prorsus emineat. Fundamenta autem ex omni lapide pretioso. Et in cantico legimus Tobiae : Lapides pretiosi omnes mur
Abbreviated transcription (Latin):
partim experegrinis idẽ
hominibus const& plenius
regnaturia Aliter siue
qr detractũ caelest habitatio¬
n angelorum quendãnu¬
merum transgressorumho¬
minum numero redemp¬
torum fidimus histauran¬
dum facile uberiori copia
o canitur statuit termi¬
nos gentium secundũ numerũ
Angelorum dĩ &c& Et fuit
aedficatio murieuis ex lapide
lspide Beatus p&ros plebẽ
ex ortatur ut tamquã lapi¬
des uiui aedificentur indomo
spiritali Seq̃e Ipsauero ciui¬
tas exauromundo similisui¬
tro mundo Ad hoc i conueni¬
entia quoq memorat ut
omnib: similitudimbus uni
singulari lapide xp̃o singu¬
larem deferens dignitatem
ut ei ordinem doceat militare
Quis enimnesciat uitremeri¬
to deferre & colore distin¬
gi & licet nouum non sit
furo ecđo figurar quae bican¬
delabris aureis & fialis ꝓp¬
ter sapientiae cultum sȩpe
compta describitur hoc ta
dum uitromundo consimu¬
lat Illut autem uocatum
lite ante tempus iudicare
quo adusq: ueniat dñs qui

Expanded text:
partim ex peregrinis, id est partim ex peregrinis, id est hominibus constat plenius regnatura. Aliter sive quia detractum coelesti habitationi angelorum quodam numero transgressorum hominum, numero redemptorum fidimus instaurandum. Facile enim uberiore copia o canitur : Statuit terminos gentium secundum numerum angelorum Dei, etc. Et fuit aedificatio muri ejus ex lapide jaspide. Beatus Petrus plebem exhortatur , ut tanquam lapides vivi aedificentur in domum spiritualem. Sequitur: Ipsa vero civitas ex auro mundo similis vitro mundo. Ad hoc inconvenientia quoque memorat, ut omnibus similitudinibus uni singulari lapidi Christo singularem deferens dignitatem, ut ei omnia doceat militare. Quis enim nesciat aurum vitro merito differre et colore distingui? Et licet novum non sit auro Ecclesiam figurari, quae delabris aureis et phialis propter sapientiae cultum saepe compta descrdum vitro mundo consimilat. Illud autem significatum pus judicare, quoadusque veniat Dominus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tare perfectienim secun¬
dum ãpostolum eẽ idem
sapere pacem habere uere ẽ
insolitate quadra subsistere
Ipsaciuitas quã super montẽ
us gestabat ecclesiae dicit tu
ꝑme aedicabote p&ra enim
eratxp̃s Sicut ergo a p&ra
docens utiq: fugienda humani
erroris inuenta & sola diui¬
ne ueritatis monimenta sec¬
tanda ẽ Et mensus ẽ inquit
ciuitatẽ harundine abstadi¬
orum duodecim milix̃ longi¬
tudine & latitudine & alti¬
tudine aequali haec ẽ illa
soliditas ueritatis inuictȩ
niuento doctrine duode¬
narius numerus centum
qua draginta quatuor confi¬
cit ꝑsesummatus duodecies
enim decus dipondius centũ
quadraginta quatuor
conficiunt Sequitur aute¬
nũmerus uero dimensus est
geli Angelum hic eccła sae¬
paepomi a ꝑta locorum fre
qualitatem sperat eusq
omnis hitentio eorum soci&a¬
tisuspirat Propter ea dic̃
mensura hominis quae ẽ
angeli uel quod illa ciuitas
partim exangelis ibi lam ꝑ¬
p&ua felicitate manentib

Expanded text:
tari. Perfecti enim secundum Apostolum esse, idem sapere, pacem habere, vere est in soliditate quadra subsistere. Ipsa est civitas quam super montem us gestabat Ecclesiae, dicit : Tu me aedificabo te. Petra enim erat Christus: sic ergo a petra Docens utique fugienda humani erroris inventa, et sola divinae veritatis munimenta sectanda. Et mensus est, inquit, civitatem arundine stadiorum duodecim millia, longitudine et latitudine et altitudine aequali. Hic est illa soliditas veritatis invictae,ni vento doctrinae . Duodenarius autem numerus centum quadraginta quatuor conficit, per se subsummatus, duodecies enim decus dipondius, centum quadraginta quatuor faciunt. Sequitur autem: Murus autem dimensus est uae est angeli. Angelum hic Ecclesiam saepe poni aperta locorum freqqualitatem sperat, omnisque ejus intentio eorum societati suspirat. Propterea dicit mensura hominis quae est angeli, vel quod illa civitas partim ex angelis ibi jam perpetua felicitate manentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
to hic omnipotentiae elus memi¬
nit.: Fecit enim exnibilo qui non
nit puniendos: & exeis quos uolu¬
it fecit misericordit̃ iuftos. Ex
his deniq: tãquã ex membris sibi
ecdesiã construens. tali redempta
dignitate donauit. ut eã sibi spon¬
sam facer& cũnec serua esse me¬
mus & ex ultemus & demus ei
claritatẽ. qm̃ uenerunt nuptiae
agni. & uxor elus preparauit so
et datumest ei. ut uestire cur
byssinũ candidũ mundũ: Bissi¬
nũ enĩ mundũ : iustitiae scõrũs
haecomnia electorũ eccłȩ conue¬
nire nullus ambigit sp̃italis:
Illisane elus sedicuntur spiritali
coniugio p̃parare qui operibus
iustitiae maluerint sẽp insistere
Et ait mihi: Seribe. Beati quiad
caenã nuptiarũ agni uocatisunt
dehac d̃s dic̃ : Recũbent cũ abra¬
rũ. Itẽ que transiens ministra¬
bocis  Illos uidelic& significans

Expanded text:
hic omnipotentiam ejus meminit. Fecit enim ex nihilo quae non nit puniendos: et ex eis quos voluit, fecit misericorditer justos; ex his denique tanquam ex membris sibi Ecclesiam construens, tali redemptam munere dignitate donavit, ut eam sibi sponsam faceret, cum nec serva esse memus et exsultemus, et demus ei claritatem, quoniam venerunt nuptiae Agni, et uxor ejus praeparavit se. Et datum est ei ut vestiretur byssinum candidum mundum. Byssinum enim mundum, justitiae sanctorum sunt. Haec omnia electorum Ecclesiae convenire nullus ambigit spiritalis. Illi sane ejus se dicuntur spiritali conjugio praeparare, qui operibus justitiae maluerint semper insistere. Et ait mihi: Scribe: Beati qui ad coenam nuptiarum Agni vocati sunt. De hac Dominus dicit : Et recumbent cum Abrarum; itemque: Transiens ministrab
Abbreviated transcription (Latin):
ta cognitio: Illis manifestatur
qui corpus xp̃i & membra esse me¬
ruerint. ut pote corpori caput
notitiã sui specialit̃ tribuat. Ip¬
se autẽ nouit. quod ecdesia in ip¬
so scire meruerit. quienim adhȩ¬
ẽ. Erunt duo in carne una: hoc
nom̃ nec iudaei nec alienigenae
nec beretici cognouerunt. Si
enim cognouissent : Num quã
dnm̃ gloriae cruci fixis sent . Itẽ¬
q mundus inquidte non cognouit

Expanded text:
ta cognitio illis manifestatur ta cognitio illis manifestatur qui corpus Christi et membra esse meruerint, ut pote corpori caput notitiam sui specialiter tribuit, ipse autem novit quod Ecclesia in ipso scire meruerit. Qui enim adhae enim duo in carne una. Hoc nomen nec Judaei, nec alienigenae, nec haeretici cognoverunt. Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Itemque: Mundus te, inquit , non
Abbreviated transcription (Latin):
quaescripta s̃ in lege moysi & pro¬
ad hoc interseruntur: ex quib
omnes scripturae illius series
decenti instrum̃to consurgens
aptius construatur. sicut in or¬
gano. nã quic quid locorũ teti¬
geris sonat. Sedut sonabilis lo¬
cus necessariae modulationis
it omnes illorũ instructura ua¬
sorũ. de lnde latius praemissa
breui rocapitulatione r&ex&
Vidicadũ aptũ &ecce equus albus
& quis edebat suꝑeũ uocabatur
fidelis &uerus : Hic est quõ supe¬
rius dixerat debitã uictoria e¬
ꝑcepis s& coronã : Equũ istum
ut rex omniũ sđorũ & proeliator
dimicat cũ uincit: seipso coronat
seuir tutẽ certantib p̃bens quã
pollicetur uincentib p̃miũ: Ocu¬
liaut̃ ei: erant ut flãma ignis &
suꝑ caput ei: diademata multa
in quo faciemus uir tutẽ in io ip¬
so multitudo scõrũ coronarũ
dr̃ habere decorẽ: Et habens
nomen magnũ scriptũ: quod ne¬
mo nouit nisi ipsa uerbidĩ ꝑfec¬

Expanded text:
quae scripta sunt in lege Moysi, et Proquae scripta sunt in lege Moysi, et Proad hoc interseruntur ex quibus omnis Scripturae illius series dicendi instrumento consurgens aptius construatur, sicut in organo. Nam quidquid locorum tetigerint sonat, sed ut sonabilis locus necessariae modulationis it omnis illorum instructura vasorum. Deinde latius praemissa, brevi recapitulatione retexit. Vidi coelum apertum; et ecce equus albus, et qui sedebat super eum vocabatur Fidelis et Verus. Hic est quem superius dixerat debitam victoriae percepisse coronam, aequum et justum ut rex omnium saeculorum praeliatur, dimicat cum vincit, in seipso coronat, sed virtutem certantibus praebens, qui pollicetur vincentibus praemium . Oculi autem ejus erant ut flamma ignis, et super caput ejus diademata multa. In quo faciemus virtutem , in ipso multitudo sanctorum, coronatum dicitur habere decorem. Et habens nomen magnum scriptum quod nemo novit nisi ipse. Verbi Dei perfec
Abbreviated transcription (Latin):
seruus tuussũ & fratrũ tuorum
habentiũ testimoniũ ihũ xp̃i. dm̃.
adora : Luc& in principio huius
libri dixerim ꝑ ad sumptã angeli
omnia reuelasse. quod maxime
uum unũ quẽdm̃ ꝑ doc& adoran¬
dũ: potest tam̃ ꝑ mouere legen¬
tẽ. quod &iã illud dic̃: Egosum
prinius & nouissimus sed hoc
ex xp̃i ꝑsona angelũ dicisse nori¬
mus : Infine deniq dic̃. Ego ilis
misi angelum meũ testificari uob¬
ista inecdesiis : Seq̃r: Sc̃i ficati¬
oenim testificationis est sp̃s pro¬
ph&arũ : Omnis quippe sũma
proph&iae & sc̃ĩficatio sp̃s intes¬
timomio ihũ xp̃i consistit : cuiom¬
nis lex proph&ia deseruit: Frop¬
ter quod & inmonte somani festans
inter moysen & heliã uultus ues¬
tisq: suae claritate splenduit:
Seq testimoniũ alege & proph&is
habero ueracitor declarauit
siquid enim prenuntia uerunt xp̃o
&ecdesiae famulari ipsotestat᷑
dicens demoys deme enim ille
scripsit. Nam & resurgens ne¬
cossoest inquit impleri omnia

Expanded text:
servus tuus sum, et fratrum tuorum habentium testimonium Jesu Christi. Deum adora. Licet in principio hujus libri dixerim per assumptam angeli omnia revelasse, quod etiam hvum, unumque Deum perdocet adorandum, potest tamen permovere legentem, quod etiam ille dicit: Ego sum primus et novissimus : Sed hoc ex persona Christi angelum dixisse noverimus. In fine denique dicit: : Ego Jesus misi angelum meum testificari vobis haec in Ecclesiis. Sequitur: Sanctificatio enim testificationis est spiritus prophetarum. Omnis quippe summa prophetiae et sanctificatio spiritus in testimonio Jesu Christi consistit, cui omnis lex et prophetia deservit. Propter quod et in monte se manifestans inter Moysen et Eliam, vultus vestisque claritate resplenduit, seque testimonium a lege et prophetis habere veraciter declaravit. Si quid enim praenuntiaverunt, Christo et Ecclesiae famulari ipse testatur, dicens de Moyse : De me ille scripsit. Nam et resurgens, Necesse, inquit , est impleri omnia
Abbreviated transcription (Latin):
Cumhoc imperat faciendũ & memo¬
rat: Sactũ est illius reidedit iudi¬
cium quod suorũ laudẽ placitam
susciperit electorũ approbans
scilic& promissam indicens que
ꝑpeluã : Magni aut̃ suri ineccle¬
sia : de quib: aposolis sapientiam
inquit loquimur int̃ꝑfectos. Et
dñs : qui fecerit & docuerit sic in¬
quid homines : magnus uocabt
in regno caelorũ : Pusilli : dequi
diui uocem tubarũ magnarum
& quasi uocẽ tonitruũ fortium.
&tã quã uocẽ aquarũ multarũ
dicentiũ alleluia : Intubis illa p̃¬
dicatio designatur : quam esa ias
dic̃ : Clama necesses quasi tuba
exalta uocẽ tuã: Inqua p̃dicatio¬
ne insinuatur. &iã diuini formi¬
do iudici: hanc puto nomine sig¬
nificari tonitrui quae qm̃ bomini¬
b congruant. iocirco aquis mul¬
tis populos certũ est solite signi¬
ficari quidm̃ laudant dicentes
alleluia : Ecđa itaq cũ &i prȩ¬
dicat & metuit. & laudat cũtro¬

Expanded text:
Cum hoc imperat faciendum et memorat factum, illius rei dedit indicium, quod suorum laudem placitam susceperit electorum, approbans scilicet praemissam, indicensque perpetuam. Magni autem sunt in Ecclesia, de quibus Apostolus: Sapientiam, inquit , loquimur inter perfectos. Et Dominus : Qui docuerit, inquit, sic homines, magnus vocabitur in regno coelorum. Pusilli, de quibEt audivi vocem tubarum magnarum et quasi vocem tonitruum fortium, et quasi sonum aquarum multarum dicentium: Alleluia. In tubis illa praedicatio designatur, quam Isaias dicit : Clama, ne cesses, quasi tuba exalta vocem tuam, in qua praedicatione insinuatur etiam divini formido judicii; hanc puto nomine significari tonitrui, quoniam hominibus congruunt. Idcirco aquis multis populos certum est solite figurare, qui Deum laudant, dicentes: Alleluia; Ecclesia itaque cum et praedicat et metuit et laudat, cum tre
Abbreviated transcription (Latin):
nũ species nomine scandali ui¬
detur includi quod quoq aueto¬
res scandali. to.ẽ. totius peccati
rum pondere qui ex rebus tẽpora¬
libus contrahuntur ponimihi ui¬
decur : Molam enim in seculari¬
um rerũ circuitu ponidñs doc&:
cũdicit. duae molentes in mola
Quox cythara Porum & musicorum
& symphonicorũ & tybiciũ. Iam
non audi&ur inte. doillis quinq

Expanded text:
num species nomine scandali vinum species nomine scandali videntur includi. Quod hic qus scandali, id est totius peccati rum pondere, quae ex rebus temporalibus contrahuntur poni mihi videtur. Molam enim in saecularium rerum circuitu poni Dominus docet, cum dicit: Duae molentes in mola. Et vox citharaedorum, et musicorum, et symphoniacorum, et tubicinum, jam non audietur in te. De illis q
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ inquid deea iudiciũ ur̃m Et
sustulit angelus fortis lapidem
ad magnitudinẽ molȩ magnȩ. &
misit in mare dicens: hoc imp&u
demolietur babylon illa magna:
&am plius non inuenietur: No¬
uimus dñm in euangło dixisse:
Vac mundo abscandalis: Et subie¬
cisse : Uae autem homini ꝑquẽ
scandalum uenit: utilius est illi
s. lapis molaris inponatur circa
collũ elus & proiciatur inmare:
quã ut scandaliꝗ &et unũ depusillis
significans auctores scandali ta¬
li poena plectendos : ubi non deso¬
lo scandalo litis puto accipiendũ.
sed de omni specie peccatorũ se
te: si scandaligauerit oculus¬
tuus uel manus : siue pͥaulo apos¬
tolo : quis scandaliuatur. & non
ego uror: Cui consonat psalmus
sensu concinit dicens: perdiem
sol nonur& te : neq luna ꝑ noctẽ:
ubicũ &iam malas credulitatis
luna intellectus ammittitur.
uel depeccatis aduersitatis & pros¬
peritatis quod ad lunã referen¬
dum est. uel ad solem Omnes
tã quã ingenere trans gressio¬

Expanded text:
Deus, inquit, de ea judicium vestrum. Et sustulit angelus fortis lapidem ad magnitudinem molae magnae, et misit in mare, dicens: Hoc impetu demolietur Babylon illa magna, et amplius non invenietur. Novimus Dominum in Evangelio dixisse : Vae mundo ab scandalis, et subjecisse: Vae homini per quem scandalum venit; utilius est illi si lapis molaris imponatur circa collum ejus, et projiciatur in mare, quam ut scandalizet unum de pusillis istis, significans auctores scandali tali poena plectendos. Ubi non de solo scandalo litis puto accipiendum, sed de omni specie peccatoris frete : Si scandalizaverit te oculus, pes, manus, sive Paulo apostolo : Quis scandalizatur, et ego non uror? Cui sensui psalmus CII concinit, dicens: Per diem sol non uret te, neque luna per noctem, ubi cum etiam malae credulitatis luna intellectus admittitur, vel de peccatis adversitatis et prosperitatis, quod ad lunam referendum est, vel ad solem, omnes tanquam in genere transgressio
Abbreviated transcription (Latin):
principẽ potestatis aeris huius
sp̃s qui hoc operatur infilus diffi¬
dentiae: Inquibus & nos omnes
aliquando conuersati sumus inde¬
siderus carnis nrãe facientes
uoluntates carnis & cogitationũ:
eramus natura filu irae : sicut &
haec inquã aposlidicta. potest
hic locus conuersorũ ꝑsonis ap¬
tari : Nonenim quis inueniro
potest bonus qui non prius fuerit
malus : Hino psalmus : preuari¬
catores reputaui omnos peccato¬
resterrae : Portasse enim de in¬
do sic seq̃r: Exultate suꝑ eã ca¬

Expanded text:
principem potestatis aeris, spiritus principem potestatis aeris, spiritus eius, qui nunc operatur in filiis diffidentiae, in quibus et nos omnes aliquando conuersati sumus in desideriis carnis nostrae, facientes uoluntatem carnis et affectionum, et eramus naturaliter filii irae sicut et haec, inquam, Apostoli dicta, potest hic locus conversorum personis aptari. Non enim quis inveniri potest bonus, qui non prius fuerit malus. Hinc psalmus CXVIII: Praevaricatores reputavi omnes peccatores terrae; fortasse enim inde hic seq
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniorũ probatur indicuis
c tominis gubernator & omnis suꝑ
mare nauigans & nautae quicũ¬
io .õ principũ suorũ faciem expro¬
brantes aquibus seducti periobã
clamabant flentes & lugentes
acdicentes uoce magna: uaeuae
ciuitas illa magna inqua diuites
factisunt. Omnes quibabent naues
inmari declaritate elus quia una
hora exterminata ost: Verum
quia multos ex hac contritione no¬
uimus sẽpe conpungi si ad eorum
ꝑsonã ealoca quib ꝑ mouemur
redigi debent non in conuenienter
accipitur : Io .ẽ. longo stabunt
& clamabunt : uidentes fumũ
incenduolus  ut longo staro sit:
Non cũ ꝑditis cadere sed subdita po¬
tius conuersione. stabilitatõ acci¬
pero propt̃ suo dño stat aut cadit:
quod non loco cor poralit̃ stare sed
animi deb& intolligi stabilis in
fide conuersio ut & qđ se plan
tuosã : hinc enim apõs dic̃: Cum
mortui essetis & peccatis delictis¬
ur̃ĩs in quib: aliquando ambulastis
secundũ scłm mundihuius : secundũ

Expanded text:
testimoniorum probatur judiciis, et omnis gubernator, et omnis per mare navigans, et nautae et quid est, principum suorum faciem exprobrantes, a quibus seducti periebant, clamabunt flentes, et lugentes, et dicentes voce magna: Vae, vae civitas illa magna, in qua divites facti sunt omnes, qui habent naves in mari de claritate ejus, quia una hora exterminata est. Verum quia multos ex hac contritione novimus saepe compungi, si ad eorum personam ea loca quibus permonemur, redigi debent, non inconvenienter accipitur, id est, longe stabunt et clamabunt, videntes fumum incendii ejus, ut longe sit non cum perditis cadere, sed subita potius conversione stabilitatem accidere, propterea suo Domino stat aut cadit, quod non corporaliter stare, sed animi debet intelligi stabili in fide conversio; ut et quod se plangtuosam. Hinc enim Apostolus dicit : Cum mortui delictis et peccatis uestris, in quibus aliquando ambulastis secundum saeculum mundi huius, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
consilui angelum. Incsaiam legi¬
mus significariputo qui in pri¬
mo aduentu dicens. Agito pȩ¬
nitentiã ad pro pinqualut enm
regnũ caelorũ : Ipsius secula¬
ris potentiae molimina destru¬
ebat : Ini luminataest aut̃ terra
adoritate elus quia ipsa est
lux uera : que in luminat omnẽ
hominẽ uenientẽ in huno mun¬

Expanded text:
i angelum in Isaia legimus , significari puto. Qui in primo adventu, dicens : Agite poenitentiam, appropinquabit enim regnum coelorum, ipsius saecularis potentiae molimina destruebat. Illuminata est autem terra a claritate ejus, quia ipse est lux vera quae illuminat omnem hominem
Abbreviated transcription (Latin):
dequo lacob: apõs ł : Vir hiquit
duplex animo inconstans in
omnibus uis suis : Et ab omi¬
natis & homicidis & for¬
nicarus & ueneficis &hiqui
dolis seruiunt & omnibus
menda cibus : Parserit instai¬
nũ ignis quod ard& & sulpho¬
re quodẽ mors secunda
haec uelutia criminum uel
Flagella poenarum Non ex¬
ponenda sunt ut htellega¬
tur sed cogitanda potius
quo modo perdĩ gratiam
deuitentur : Et uenit ums desep¬
tem angelis habentibus fialas
septem plenas : uIIͦ plagis ultimis
sicut hibonouniuersitas septi¬
nario saepe numero figuratur
sic & imalo potest uniuersitas
plagarum codem numero
comp̃hendi : Quod siillas quas
superius numerauit effusas
nunc afserit plenas mirann¬
dum quomodo mundo siluerit
erogatas Nisi forte hic sen¬
sim uoluerit ꝑstringere
quod selam lactius nouerat di¬
gessisse ut nec malorum opnit¬
ter & mentionem  & intenti¬
onem suam adbonam exaec¬
clesiae figura diuester&: De
quibus caoitat credouidere

Expanded text:
de quo Jacobus apostolus : Vir, inquit, de quo Jacobus apostolus : Vir, inquit, duplex animo, inconstans est in omnibus viis suis. Et abominatis, et homicidis, et fornicariis, et veneficis, et his qui idolis serviunt, et omnibus mendacibus pars erit in stagno ignis quod ardet, et sulphure, quod est mors secunda. Haec vel vitia criminum, vel flagella poenarum non exponenda sunt ut intelligantur, sed cogitanda potius quomodo per Dei gratiam devitentur. Et venit unus ex septem angelis, habentibus phialas septem, plenas septem plagis ultimis. Sicut in bono universitas septenario saepenumero figuratur, sic et in malo potest universitas plagarum eodem numero comprehendi. Quod si illas quas superius memoravit effusas, nunc asserit plenas, mirandum quomodo mundo siluerit irrogatas, nisi forte hic sensum maluit perstringere, quod se jam latius noverat digessisse, ut nec malorum omitteret mentionem, et intentionem suam ad bonam mox Ecclesiae figuram diverteret, de qui
Abbreviated transcription (Latin):
Factum ẽ. haec credi opost&
non exponi : presestim : qr sic
dic̃ factum esse dep̃terito ut
dubitare quem quam non
sinat defuturo EgosumR
&Ω primus & nouissimus:
sicut initio libri hoc seesse
testatus est : Ha hoc testio :¬
oportuit rep&i. ut neque
ante eumds sicut esaias dic̃
e go fitienti dabo defonte a¬
quae uitae gratis : de hoc fon¬
te in rigat nunc credentes in
uia. quemuincentibus uber¬
tim. auriendum preb& inpa¬
tria. neperegrini in hac here¬
mositi deficiunt conpluuntur:
ut ciues facti extorrente de¬
litiarum dĩ iugiter debrien¬
tur : utrumq : autem gratis
qe gratiadi inquit apos uita
adcerna seqr : quiuincerit ei
possidebitea & ero eids̃ & ipse
erit mihi filius: Illam hicge¬
nerationem memorat dequa
factisumus : Cum ꝑspem per¬
ueni&ur adrem Ipsed s̃erit
el ectis a&ernae beatitudi¬
nis p̃mium. quod abeo posses¬
si possedeant in a&ernum : Du¬
bus autem & infidelibus du¬
bus hoc loco deba in telligi

Expanded text:
Factum est. Haec credi oportet, Factum est. Haec credi oportet, non exponi, praesertim quia sic dicit factum esse de praeterito, ut dubitare quemquam non sinat de futuro. Ego sum Α et Ω, primus et novissimus . Sicut in initio libri hoc esse testatus est, in hoc tertio oportuit repeti, ut neque ante eum Deus, sicut Isaias dicit Ego sitienti dabo de fonte aquae vivae gratis. De hoc fonte irrigat non credentes in via, quem vincentibus ubertim hauriendum praebet in patria. Ne peregrini in hac eremo siti deficiant, cum pluuntur, ut cives facti, ex torrente deliciarum Dei jugiter ebrientur. Utrumque autem gratis, quia gratia Dei, inquit Apostolus , vita aeterna. Sequitur: Qui vicerit, possidebit haec, et ero ei Deus, et ipse erit mihi filius. Illam hic generationem memorat, de qufacti sumus . Cum per spem pervenietur ad rem, ipse Deus erit electis aeternae beatitudinis praemium, quod ab eo possessi possideant in aeternum. Dubiis autem et infidelibus. Duobus hoc loco debet intelligi,
Abbreviated transcription (Latin):
Egosum dñs facienste : decaelo
quidem ab initio sui descendit
Ex quo ꝑhuus sđi tempus gra¬
tia desiper ueniente ꝑ lauacrũ
regenerationis hspa sc̃o mis¬
sodecaelo : Sub inde ciues eius
adcrescunt : sed ꝑ ludicium di
quod erit nouissimum ꝑ eius
& tã non hoc dedi munere ca¬
ritas apparebit : ut nulla
remaneant uestigia uecustatis
Quandoqudem & corpora
ad incorruptionem atque
inmortalitatem noua exue¬
tere corruptione. acmor¬
talitate transibunt : hinc
enim ꝑmittit dicens: Et
absterge omnem lacrimam
ab oculis eorum : Et mors
lam nonerit : neq: luctus neq
clamor sed necdolor ullus
Quȩ om̃a. Nonbue sed future
uitecestum. ẽ conuenire
Nuncenim in hacurta quaoni¬
to quis fuerit scĩor scisq
desideriis plemioritaontus ẽ ei
horatione fletus uberior
hino legimus factemihi lacri¬
mae meae panis die ac nocte :
Et lauabo ꝑsingulas noctes lec¬
meum rigabo. his quesimilia
Et dicit haec uerba fidelissi¬
ma .s. & uera Et dixit mibi

Expanded text:
Ego sum Dominus faciens te. Et de caelo quidem ab initio sui descendit, ex quo per huius saeculi tempus gratia Dei desuper ueniente per lauacrum regenerationis in Spiritu sancto misso de caelo subinde ciues eius adcrescunt. Sed per iudicium Dei, quod erit nouissimum per eius et tam noua de Dei munere claritas apparebit, ut nulremaneant vestigia vetustatis, quandoquidem et corpora ad incorruptionem atque immortalitatem nova ex veteri corruptione ac mortalitate transibunt. Hinc enim promittit, dicens: Et absterget Deus omnem lacrymam ab oculis eorum, et mors jam non erit, neque luctus, neque clamor, sed nec dolor ullus: quae omnia non huic, sed futurae vitae certum est convenire. Nunc enim in hac vita quanto quis fuerit sanctior, sanctisque desideriis plenior, tanto est in oratione fletu superior. Hinc legimus : Factae sunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte, et , Lavabo per singulas noctes lecmeum, hisque similia. Et dixit mihi: Haec verba fidelissima sunt et vera, et dixit mihi:
Abbreviated transcription (Latin):
cendentẽ decaelo habentem po¬
tes tatem magnã.: & terra in lumi¬
nata est claritate olus Destructi¬
onẽ mundanae sapientiae. quã
hiericho quoq destructa signifi¬
cat Sed & terreni regni ruinã
dicturus magnã dicit: Hunc ha¬
bere angelũ potestatẽ. ut pute
contra fortem uenisse insinuans
fortiorẽ. & ad debellandum ueni¬
re simile obumbransq: sapienti¬
ae mundanȩ uestigium: uerã
nunc sapientiae lucem uenisse
testatur : q̃ sapientib: munditer¬
renisq regibus suae uirtutis id
robore fidentib se & uirtute
& scientia monstrar& inuictũ
Et terra inquit in luminata est

Expanded text:
cendentem de coelo, habentem potestatem magnam, et terra illuminata est a claritate ejus. Destructione mundanae sapientiae, quam Jericho quoque destructa significat. Sed de terreni ruina regni dicturus, magnam dicit hunc habere angelum potestatem, ut puto contra fortem venisse insinuans fortiorem, et ad bellandum venire similem: obumbransque sapientiae mundanae vestigium, veram nunc sapientiae lucem venisse testatur, quae sapientibus mundi terrenisque regibus suae virtutis in robore fidentibus, se et virtute et scientia monstraret invictam. Et terra illuminata est,
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce ego uobiscum sum onmib dieb Et ipsi
populus eius erunt. iuxta illud Hereditas
mea israł Et ipse ds̃ cum eiserit. habitans
in eorum fidem & dilectione sicut ipsedic̃
Si quis diligit me sermonemn eum serua¬
bit. & pater m̃s diliget eum & ad eũ ueiemꝰ.

Expanded text:
Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus . Et ipsi populus ejus erunt. Juxta illud: Haereditas mea Israel. Et ipse Deus cum eis erit. Habitans in eorum fide et dilectione, sicut ipse dicit: Si quis diligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget
Abbreviated transcription (Latin):
grã. ut homunes illius fiant taberuaculum
cuius magnitudinem Non capit mundus Ia¬
bernaculũ di cum hominibus .i. ipsi homi¬
Nes sunt tabernaculum di Iolis inhoc loco
tẏpum ten& scãe a ecclesie. quę audit uocẽ
dicentẽ Ecce tabernaculũ dĩ cũ hominib
quando ꝑ internã inspirationẽ seipsã cog

Expanded text:
Dei gratia, ut homines illius fiant tabernaculum, Dei gratia, ut homines illius fiant tabernaculum, cujus magnitudinem non capit mundus. Tabernaculum Dei cum hominibus, id est, ipsi homines sunt tabernaculum Dei. Joannes in hoc loco typum tenet sanctae Ecclesiae, quae audit vocem dicentem: « Ecce tabernaculum Dei cum hominibus, » quando per intern