comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cognouit: qr ĩ palã inuracla
mirabilit̾ ad honorem sãcte
ureginis ppetrata fideliter
ꝑcẽpit: sollennitatẽ hodier¬
nam usq ad diem cene dĩice
illo in loco in ꝑpetuum uo¬
uit celebrandam:. scõrum
quidem patrum conciliis
ñ dissentientes. uerũ se dño
post tanti manifestationem
miracłi plemiꝰ et in hoc siu¬
turos n̾ diffidentes. Cele
nob̾ ꝑ hanc prouenisse ple-¬
nissime bonum redemptio
rec̾tionis: ad q̃ nos ꝑducat
filiꝰ dĩ et hominis. qͥ natꝰ e
ex dõ patre añ tp̃a d̾s: ex sp̃u¬

Expanded text:
cognovit, quia in palam miracula cognovit, quia in palam miracula mirabiliter ad honorem sanctae Virginis perpetrata fideliter percepit, solemnitatem hodiernam usque ad diem Coenae Dominicae illo in loco in perpetuum novit celebrandam, sanctorum quidem Patrum conciliis non dissentientes, verum se Domino post tanti manifestationem miraculi plenius et in hoc servituros non diffidentes. Celebnobis per hanc provenisse plenissime bonum redemptionrectionis, ad quae nos perducat idem Filius Dei et hominis qui natus ex Deo Patre ante tempora Deus, ex Sp
Abbreviated transcription (Latin):
inquit uirgo concipiet: et
ad eandem uirginẽ: ecce inqͥt
concipies et paries filium. et
cetera. dudiarit fideles ñ dis¬
sona ꝓphe uerba et angli: et
ammirent᷑ ineffabilem uir¬
guus fidem: et in effabiliorẽ
conceptionem xp̃i. Xp̃ĩ conce¬
ptionem dicam. an uirginis.
S ut ueriꝰ fatear: et xp̃idi
cam et uirginis. Feminaqdẽ
concepit: et homo concepi ÷.
Uirgo eadem femina ꝯcepit.
et conceptꝰ est idem homo xp̃s.
se recdemptos ñ deestimãt:
in hac solleunitate filio
et matͥ congaudedat. Filii
matrem uerient in exul¬
tatione: collaudent filiũ
matͥs in sc̃a deuotione: ut
sic̃ laris discipuli honor ẽ
magistri. sic et ueneratio
uirginis gła sit xp̃i. et im¬
pleat᷑ ꝓpħe dauid ammo¬
nitio: laudate dñm in
rabilia q̃ ꝑ eam operatꝰ :
miracula. sue ad honorẽ
sollennitatis. puellule
quam p̾diximꝰ tam cleuuien¬
ter dignatꝰ est subuentie
Et qr popłs ille nouiomen¬
sis se ad augendum fide
credentium exarclitum

Expanded text:
inquit, virgo concipiet. » ad eamdem Virginem: « Ecce, inquit, concipies et paries filium, » etc. Audiant fideles non dissona prophetae verba et evangelistae. Admirentur ineffabilem virginis fidem et ineffabiliorem conceptionem Christi. Christi conceptionem dicam, an virginis? sed, ut verius fatear, et Christi dicam et virginis. Femina quidem concepit, et homo est conceptus, virgo eadem femina concepit, et conceptus est idem homo Christse redemptos non deaestimant, in hac solemnitate filio et matri congaudeant. Filii matrem venerentur in exsultatione, collaudent filium matris in sancta devotione; ut sicut laus discipuli honor est magistri, sic et veneratio virginis gloria sit Christi, et impleatur prophetae David admonitio: « Laudate Dominum in rabilia quae per eam operatus est miracula suae ad honorem solemnitatis puellae quam praetexuimus tam clementer dignatus est subvenire? Sed quia populus ille Noviomensis se ad augendam fidem credentium exauditum
Abbreviated transcription (Latin):
negligatur¶ Ex hac gͥ ꝯsti¬
tutione anno dominice
marum diem .Gͣ. feria fe¬
struitatis t̾minum cõti¬
git accidisse. quã ob cãm¬
decretum concilii neq popłi
celebrauit: neq sac̾dotał digni-¬
tas ꝓut sui est officii celẽbiã¬
dam denunciauit. Exiit gͦ
populꝰ ad opꝰ seruile: hii
agͥ cultura. hii cultitra ui-¬
uearum. alii fabricandi
seu resarciendi officio insil¬
dantes. ut̃q sexꝰ diu̾si diĩ¬
sis laborib studebant inte¬
dere. Uerum qr ħ uirgo
sc̃issima indignant̾ ꝑtu¬
lit: eadem ip̃a die mirifice
declaratum ẽẽ uoluit.
Potãt siquidẽ regina ce-¬
loꝵ uiolationem diei sue.
ignominiã sollennitatis
sue. uehementiꝰ et ĩ uali¬
diori masculoꝵ sexu non
unm̃ito ulcisei: s piapi¬
irã refrenauit: dña ĩ an¬
cillam. regina in sati uilẽ
querat miscdit̾ ut alii castiga
nouiomice urbis. q̃dam puel¬
lula eremburgis nomine.eo¬
dem nata in suburbio: eodem

Expanded text:
negligatur. Ex hac igitur constinegligatur. Ex hac igitur constitutione anno Dominicae marum diem, quinta feria, festivitatis terminum contigit accidisse quam, ob decretum concilii, neque populus celebravit, neque sacerdotalis dignitas, prout sui est officii, celebrandam denuntiavit. Exiit ergo populus ad opus servile, hi agricultura, hi cultu vinearum, seu resarciendi officio insudantes, uterque sexus diversis laboribus studebant intendere. Verum quia haec virgo sanctissima indignanter pertulit, eadem ipsa die mirifice declaratum esse voluit. Poterat siquidem regina coelorum violationem diei suae, ignominiam solemnitatis suae vehementius et in validiori masculorum sexu non immerito ulcisci; sed pia piiram refrenavit. Domina in ancillulam, regina in satis vilem iquerat, misericorditer, ut alii castigarNoviomicae urbis, quaedam puellula, Eremburgis nomine, eodem nata in suburbio, eodem
Abbreviated transcription (Latin):
di filiꝰ annun¬
ciatꝰ ab angło.
uirginis hodie conceꝑtus
est in utero. unde et festi¬
uitas hec hodierna annun
carissimi redemptionis nr̃e
principia uen̾emͣ: deuotissi¬
mas aĩarum nr̃arum hosti¬
as dõ deuotissime offãimis:
uit ad repinisse reparatiois
sc̃e scĩssima gaudia ꝑ eundẽ
xp̃m securi ꝑuenire ualeamꝰ.
Huiꝰ itaq festiuitatis sollẽ¬
nia certo in t̾iino .uixi.
uidelicet kal̃ aprił. sicut
p̃diximꝰ uisitatio angłica
dedicauit: sp̃s scĩ obumbra¬
tio confecrauit: sc̃oꝵ patrũ
auctoritas in eodẽ sancto
spũ celebrandam confirma¬
uit. S qr plerũq diebus
dominice passionis siue
resurrectionis. in quibus
memoria scõꝵ fĩ phibetur
eam contĩgit euienire: a
scĩs patrib in qͦdam eccłie
toletano concilio didicimꝰ
statutum ẽẽ.xu. kł. ianu¬
arii quotiens sic euenerit
sollennter reformandam:
quatinꝰ et dies dominici
ex debito celebrentur. et
sc̃e annunciationis deuo¬
tissima sollennitas non

Expanded text:
i Filius annuntiatus ab angelo, virginis hodie conceptus est in utero, unde et festivitas haec hodierna Annuntcharismi, redemptionis nostrae principia veneremur, devotissimas animarum nostrarum hostias Deo devotissime offeramus, ut ad promissae reparationis sanctae sanctissima gaudia per eumdem Christum securi pervenire valeamus. Hujus itaque festivitatis solemnia certo in termino, octavo videlicet Kalendarum Aprilis, sicut praediximus, visitatio angelica dedicavit, Spiritus sancti obumbratio consecravit, sanctorum Patrum auctoritas in eodem sancto Spiritu celebrandam confirmavit. Sed quia plerumque diebus Dominicae Passionis sive Resurrectionis, in quibus memoria sanctorum fieri prohibetur, eam contigit evenisse, a sanctis Patribus, in quodam Ecclesiae Toletanae concilio didicimus, statutum esse XV Kal. Januarii quoties sic evenerit solemniter reformandam. Quatenus et dies Dominici ex debito celebrentur, et sanctae Annuntiationis devotissima solemnitas non
Abbreviated transcription (Latin):
disserumꝰ. aliquantulum Ip̃i
grã ad ip̃am de qua conceptꝰ ÷
uirginem scribendi ꝯũtamꝰ
calamumet in laudibꝰ eius pa
rum iminorem᷑. de cuiꝰ inteme¬
rato utero mirifice tantum
nos redemptorem suscepisse
gaudemus. Hanc enim uir¬
ineffabilem et omnib p̃feren-¬
dam fideles quiq añ aduen¬
tum dm̃ uotis fidelibꝰ expecta-¬

Expanded text:
disseruimus, aliquantulum sua ipsius disseruimus, aliquantulum sua ipsius gratia ad ipsam de qua conceptus est virginem scribendi convertamus calamum, et in laudibus ejus saltem parum immoremur, de cujus intemerato utero mirifice tantum nos Redemptorem suscepisse gaudemus. Hanc enim virineffabilem et omnibus praeferendam fideles quique ante adventum Domini votis fidelibus exspecta
Abbreviated transcription (Latin):
mansit. Et ecce tt̃m popłs¬
rec᷑rers ad lacͥmas deuotõis.
sione reddunt grãs. com-¬
punctiõe deuota dm po¬
stulantes: ut qͥ benigne
cepit. benigniꝰ er ip̃e ꝑfici¬
at. Benignitas tandem
saluatoris nri p̃oes susce¬
pit humilrum: ꝑ intẽez¬
marie. remissiõis immiste
antidotum: et ad refrige¬
randum intumescentis lin¬
toto lingua. immo recepto
ad plenum loquendi officio.
gr̃arum quam maxime acti-¬
ones dũo referunt᷑: lacͥme
in gaudia. genittꝰ in orga¬
na conũtiuuit᷑. fit leticia
magna in popło. uncdiq do
mino laudes ꝑsonant si¬
gnis eccłie concre paritibus.
te d̾m laudamus spũales
cli̾coꝵ ordines deuote ul¬
ginis offerret in ꝓmptu
pauꝑcula non habuit:
se ipãm amͦ capitaliciã
astantium consilio dedit: sͦq
nes. qui priꝰ pro compassione com¬
pringebat᷑. postinodum p̃ gau¬
dio popłs deuote lacrimatuis
abscessit. Exhinc itaq fr̃s quã¬
doquidem de conceptione dñi

Expanded text:
mansit. Et ecce iterum popmansit. Et ecce iterum populus ad lacrymas devotionis sione reddunt gratias, cumpunctione devotiori Deum postulantes, ut qui benigne coepit, benignius et ipse perficiat. Benignitas tandem Salvatoris nostri preces suscepit humilium per intercesremissionis immisit antidotum, et ad refrigerandum intumescentis lintoto lingua, imo recepto ad plenum loquendi officio, gratiarum quam maxime actiones referuntur, lacrymae in gaudia, gemitus in organa convertuntur. Fit laetitia magna in populo, undique laudes Domino personant, signis ecclesiae concrepantibus, Te Deum laudamus, spirituales clericorum ordines devote juginis offerret in promptu paupercula non habuit, se ipsam ejus amodo capitalitiam astantium consilio gratanter denes qui prius pro compassione compungebatur, postmodum prae gaudio populus devote illacrymatus abscessit. Ex hinc itaque, fratres, quandoquidem de conceptione Domini
Abbreviated transcription (Latin):
do. obsecrantes et ficleliter
p̾stolantes suꝑ pusillanimiᷤ illiꝰ
passionẽ diuinam celitꝰ indul¬
gentiam. In corde contrito et hu-¬
miliato sac̾dotes bñdicebant
dñm: immo concordi omnes
unanimitate głose uirginis
clementiam deprecabantur:
qͦ eoꝵ lacͥmis benignitate so¬
lita compat̾etur: et p̾mortue
lam puellule incla soluere
ñ dedignaretur. Tantis demũ
dum. Opp̾sse impetrauit le¬
uamen: et in conspectu astã-¬
tium mirabłi gr̃a uincłoꝵ
concessit resolutõnem. Nã
cum anxietate nimia exe¬
stuans. gemitu tũ qͦ potãt
ueniam postulans eiusdem
sc̃e marie uirginis altare
flebiliter oscularetur:
gr̃a diuina celitꝰ affuit: ad
confirmandam fidem et
deuotionem fidelium. Qd̃
ipiꝰ puellule. qd̃ sac̾dotis
p̾dicti. seu parentũ n po¬
tuit uiolentia: in ꝯspectu
astantium labellulo iun
tũ ad amplificandam xp̃i
et genttͥcis eiꝰ glam. sub
eodem tortionis geñe adhuc¬

Expanded text:
 ecclesiam obsecrantes et fideliter  ecclesiam obsecrantes et fideliter praestolantes super pusillanimis illius passione divinam coelitus indulgentiam. In corde contrito et humiliato sacerdotes benedicebant Dominum, imo concordi omnes unanimitate gloriosae Virginis clementiam deprecabantur, quo eorum lacrymis benignitate solita compateretur, et praemortuae jam puellulae vincula dissolvere non dedignaretur. Tantis demum venit. Oppressae impetravit levamen et in conspectu astantium mirabili gratia vinculorum concessit resolutionem. Nam cum anxietate nimia exaestuans gemitu tamen quo poterat veniam postulans, ejusdem sanctae Mariae virginis altare flebiliter deoscularetur, gratia divina coelitus adfuit, ad confirmandam fidem et devotionem fidelium, quod sua ipsius puellulae, quod sacerdotis praedicti, seu parentum non potuit violentia, in conspectu astantium labellulo vinctamen ad amplificandam Christi et Genitricis suae gloriam, sub eodem adhuc tortionis genere paul
Abbreviated transcription (Latin):
clemẽtiã: ut a paupculail¬
la remouere dignet᷑ tam se¬
uere ultionis sententiam.
Uideres undiq laborantiũ
ꝓici utensilia: labores ma¬
nuum et oĩa penitꝰ artifi¬
cum abnegari opa. qͥ pec¬
cauant emendationem
nitatem ult̾ius deuotissi¬
me se celebraturos ex toto
cam: sac̾dos quidam nou
adeo sane mentis. fortuitu
fit eis obuiam. Inquisiti ẽ¬
gemitib urĩs: et dolentis
huiꝰ puellule ad presens
iam lingua euelleret᷑. ad ge¬
initum puellule uehement
exparuit: et in conspectu popłi
se peccasse confersus ab ĩcepto
confusꝰ abstinuit. Pueniunt
intĩm ad pontificalem sedem
sc̃e noiuomensis eccłie: sisti¬
tur añ altare sacratissime sẽꝑ
uirginis marie lugens mat᷑
cum filia. sacerdotes ẽ popło
euisdem dĩ genttricis corde¬
comprincto sollicitant suffra¬
gia᷑ ut postposita offensione
qd̃ suum ip̃ius ẽẽ credit᷑. pieta¬
tis in eam conuertat uiscera.
Magna siquidem utusq sexꝰ

Expanded text:
clementiam, ut a paupercula ilclementiam, ut a paupercula illa removere dignetur tam severae ultionis sententiam. Videres undique laborantium projici utensilia, labores manuum, et omnia penitus artificum abnegari opera, qui peccaverant emendationem nitatem se ulterius devotissime celebraturos ex toto cam, sacerdos quidam non adeo sanae mentis fortuitu fit eis obviam; inquisiti gemitibus, et dolentis hujus puellulae ad praesens jam lingua evelleretur, ad gemitum puellulae vehementer expavit, et in conspectu populi se peccasse confessus, ab incoepto confusus abstinuit. Perveniunt interim ad pontificalem sedem sanctae Noviomensis Ecclesiae. Sistitur ante altare sacratissimae semper Virginis lugens mater cum filia, sacerdotes cum populo, ejusdem Dei Genitricis compuncte sollicitant suffragia, ut postposita offensione, quod suum ipsius esse creditur, pietatis in eam convertat viscera, Magna siquidem utriusque se
Abbreviated transcription (Latin):
uari miracłm. Saplentiori tan¬
dem usi ꝯsilio. miseram illam
ad impetrandam celitꝰ indul¬
gentiam scõ confes zori p̃sen¬
tau̾nt eligio: qͥ dũ ad uiueret
doctna et uirtute mirabłis:
hodieq frequentiꝰ dõ dispo¬
nente ut ip̃i ocłis nr̃is uidi¬
mꝰ uͥtutum declarat᷑ mira¬
cłis. Ad cuiꝰ sepulchrũ uota
uouentes: p̾ces do cum la¬
crimis offerentes infectone¬
gocio rediere. Qd̃ tñ postmo¬
dum actum est in ea: pio suo
int̾uentu credimꝰ sc̃m̃ obti¬
nuisse. In tanto gͥ plebis cõ¬
uentu. misi̾cors ille sołꝰ qui
reuelat paruulis ⁊ abscõdit
sapientib. misoꝵ misatꝰ
misiam. sua ip̃ius immis¬
sione ad matͥs sue mat̾m
eos direxit eccłiam: ut eiꝰ
lib̾aret᷑ m̃itis in ꝙͣ pecca¬
uerat: et eiꝰ absolueretur
p̃cib quam temere offen¬
derat. Itur itaq ad sancte
marie principale monastĩ¬
um: fit innuniabilis ꝯcsus
cuuum. Hii lacͥmis ꝑfusi.
tacitis illi p̾cibꝰ di erorant

Expanded text:
vari miraculum. Sapientiori tanvari miraculum. Sapientiori tandem usi consilio, miseram illam ad impetrandam coelitus indulgentiam sancto confessori praesentaverunt Eligio, qui dum adviveret, doctrina et virtute mirabilis, hodieque frequentius Deo disponente, ut ipsi oculis nostris vidimus, virtutum declaratur miraculis. Ad ejus sepulcrum vota voventes preces Domino cum lacrymis offerentes, infecto negotio rediere. Quod tamen postmodum actum est in ea pio suo interventu credimus sanctum obtinuisse. In tanto igitur plebis conventu misericors ille solus qui revelat parvulis et abscondit sapientibus, miserorum miseratus miseriam, sua ipsius in missione, ad matris suae matrem eos direxit ecclesiam, ut ejus liberaretur meritis in quam peccaverat, et ejus absolveretur precibus quam temere offenderat. Igitur itaque ad Sanctae Mariae principale monasterium, fit innumerabilis concursus civium, hi lacrymis profusi, tacitis illi precibus divinam exorant
Abbreviated transcription (Latin):
eadem die prout nendo mo-¬
ris est mubierib filũ saluia
madefac̃et: filuum idem lin¬
qͣi conuinclata distorsit: la¬
bio intumescenti lingua pene
omirttrit. Quid agẽt: Euel¬
lere nitens in cassum insri¬
dabat: ab aliis amminicłm
clamabat. nils proficiebat.
Pnimio dolore os eiꝰ detur¬
parĩat saliua coagulata in
spumam. et labia lingue co¬
nexa uim naturalit̃ expuẽdi
amiserant. Flebat puellula. et
uehement̾ angebatrir. dolebãt
et astantes qͥ ei ex aĩo compa¬
tiebant᷑. Ab hoc infelici spͣtacło
fortuitu mat̾ eiꝰ aberat: s uici¬
nis cõcurrentib euocata. ut fi¬
liam quasi iam exanimem ui¬
dit. exanimis et ip̃a diuino
eam iudicio talia pati denun¬
ciat: qr ei pat̾ sins die p̾cedẽti
festiuitatem sancte marie ꝓpe¬
diem celebrem futurã innotu¬
erat. Conabant᷑ uicini aliqͦd
ei medicine ferre remedium:
s nesciebant sacratissime uir¬
gini quã ad indignationem
ꝓuocau̾at huiꝰ curatioĩs reser-¬

Expanded text:
eadem die, prout in nendo moris est mulieribus, filum saliva madefaceret, filum idem linquasi convinculata distorsit. Labio intumescenti lingua pene obmotuit. Quid ageret? evellere nitens incassum insudabat. Ab aliis aminiculum clamans, nihil sibi proficiebat. Prae nimio jam dolore os ejus deturpaverat saliva coagulata in spumam, et labia linguae connexa vim naturaliter expuendi amiserant. Flebat puella et vehementer angebatur. Dolebant et astantes qui ei ex animo compatiebantur. Ab hoc infelici spectaculo fortuitu mater ejus aberat, sed vicinis concurrentibus evocata, ut filiam quasi jam exanimem vidit, exanimis et ipsa divino eam judicio talia pati denuntiabat, quia ei pater suus die praecedenti festivitatem sanctae Mariae propediem celebrem futuram innotuerat. Conabantur vicini aliquod ei medicinae ferre remedium, sed nesciebant sacratissimae virgini quam ad indignationem provocaverat hujus curationis reser
Abbreviated transcription (Latin):
phemantem. Sc̃s aũ cũ armat᷑a
abiit. Et aduocans que erat ĩ muli¬
ebri habitu magnum basilurdedit
ei librum habentem in hystoria.
omnem mundi facturam. dextͦrsĩ
In principio autem libr suꝑ seͥ¬
ꝑtio erat. dic. In fine autem eius.
ubi plasmatur homo. parce.

Expanded text:
 cum armatura abiit, et advocans, quae apparuerat, Magnum Basilium, dedit ei librum habentem in historia omnem mundi facturam, dextrorsum In principio autem libri superscriptio erat, Dic. In fine, homine jam plasmato, Parce.
Abbreviated transcription (Latin):
aduenit: annuncians impiã mortẽ
secꝰ eufratem fluuium ẽẽt. ⁊ re-¬
licta nocte septima excubie militũ¬
notꝰ miles cũ armoꝵ uasis⁊⁊ lãcea
ualide ⁊ t̾ribili impetu perfodit
eum: et nusquam comparuit su¬
bito discedens. Ip̃e uͦ miserrimami¬

Expanded text:
 annuntiat eis mortem secus Eufraten fluuium esset et nocte septima reliquissent eum excubie milnotus miles cum armis suis et lancea ualide et terribili impetu perfodit eum et nusquam conparuit, subito ascendens. Ipse uero miserrim
Abbreviated transcription (Latin):
deuotiꝰ agere: ⁊ cantuũ melo¬
diis. lectionum plixitatibus
cereoꝵ mltiplicium accensio¬
nib ⁊ qd̾̃ longe prestantiꝰ est
spĩtali deuotione. mltaq la¬
Qua tp̃is reuolutione rede¬
unte. fr̃s more solito se suaq
omnia p̃p̃arauerunt: ⁊ eccłiaᷤ
ornando. alia q monastĩi loca
aptiꝰ componendo. intꝰ et ertͣ
festiui apparere satagebant
Suꝑerat adhuc beatꝰ ille ac
uenãbłĩs pat̾ hugo. ultimo se¬
no morti quidem corporee.s ⁊
uite ptͦ mortẽ et̃ne uicinus.
Qͥ iam instante ip̃a sollempni¬
tate. caꝑitłm ubi fr̃s ꝯuenant

Expanded text:
deuotius agere, & cantuum melodiis, lectionum prolixitatibus, cereorum multiplicium accensionibus, & quod longe præstantius est, speciali deuotione, multaque laQua temporis reuolutione redeunte, fratres more solito se suaque omnia parauerunt, & ecclesias ornando aliaque monasterij loca aptius componendo, intus & extra festiui apparere satagebant. Supererat adhuc beatus ille ac venerabilis pater Hugo, vltimo senio morti quidem corporeæ, sed & vitæ post mortem æternæ vicinus. Qui iam instante ipsa solennitate, capitulum vbi fratres conuenerant
Abbreviated transcription (Latin):
ubi eiꝰ potestas. qua añ hoc sin¬
gulare gautoium mũdo dña¬
batur: Quo ille impudens
audito de latibło suo egressꝰ
alonge se p̾sentabat: ⁊ igno-¬
miniose deturpatꝰ. c̃ multo
plãctu atq eiulatu ut ad¬
mitreretur mrabat. Qd̃ ec
uoto dicebat: ut tante clarita¬
tis gaudia quib iniidebat.
suo inore uł in aliqͦ fuscare ua¬
leret. Et si ait in nllã parte
eccłie admittor: in aliqͦ saltẽ
reliquarum officinarũ loco
suscipiar. Uade ait filiꝰ uir¬
teris: tempta qd̃ potĩs. At ille
solutꝰ. arcum capitłi petiit:⁊
ingredi conatꝰ ñ potuit. In tã¬
tiim enim ⁊ se tumidum ⁊
capituli introitum angustuł
inuenit: ut nlłateisꝰ iutiare
ualeret. Uere uetusta suꝑbie
peste inflatꝰ. ꝑ humilẽ aditũ
transire ñ poterat: qr idẽ aditꝰ
suꝑbum erectum ⁊ humilem
capit inclinatum. Inde ad fr̃m
dormitoriũ gressũ ꝯũtit: et
fantasiis solitis se eos posse in qͥ¬

Expanded text:
ubi ejus potestas, qua ante hoc sinubi ejus potestas, qua ante hoc singulare gaudium mundo dominabatur? Quo ille impudens audito, de latibulo suo egressus a longe se praesentabat, et ignominiose deturpatus, cum multo planctu atque ejulatu ut admitteretur orabat. Quod eo voto dicebat, ut tantae claritatis gaudia quibus invidebat, suo more vel in aliquo offuscare valeret. Et si, ait, in nulla ecclesiae parte admittor, in aliquo saltem reliquarum officinarum loco suscipiar. Vade, ait Filius Virteris, tenta quod poteris. At ille solutus, arcum capituli petiit, et ingredi conatus non potuit. In tantum namque et se tumidum, et capituli introitum angustum invenit, ut nullatenus intrare valeret. Vere vetusta superbiae peste inflatus, per humilem aditum transire non poterat, quia non idem aditus superbum erectum, et humilem capit inclinatum. Inde ad fratrum dormitorium gressum convertit, et phantasiis solitis eos se posse inqui
Abbreviated transcription (Latin):
tis. uiẽ q lib̃ationis sollẽpni-¬
is intẽsse disposuisse: nr̃eq
deuotionis obsequium młto
c̃ gaudio prestolari. At ꝯtra
sciatis neqͣm hostẽ ur̃e feli¬
citati inuidentem laborare.
quatinꝰ aliqͣs tenebrarũ suarĩ
nebulas tanto si possit spleu-¬
dori immisceat: tanteq festi-¬
uitatis glam saltem quantu¬
lumc̃q imminuat. Frat̾ enĩ
ait quidam. se utiq dãs intel
ti nocte genuit dulcissimo
gremio continere: ei q scõꝵ
angelorum multitudinem ẽ
immenso lumine astare. Le¬
tabatur autem idem deus pu-¬
er: ⁊ umnmenso gaudio exul¬
tabat: atq cordis leticiam ge-¬
stu glosi corporis. ⁊ ip̃arum ma-¬
nuum plarisu demonstrabat
Et ꝯũsus ad matrem: aiebat
ad illam. Cernis mat̾ uoctẽ
que imminet mee natiuita¬
tis gaudiis illustrandam in
qua ⁊ ꝓpħarum oracula et
angeloꝵ preconia renouabũ¬
tur: ⁊ de meo de te exortu
omnia simul celestia atq
terrestria letabunt᷑. Ubiẽ
hostis mei dampnati ꝑfidia:

Expanded text:
e liberationis solemniis interesse disposuisse, vestraeque devotionis obsequium multo cum gaudio praestolari. At contra sciatis nequam hostem, vestrae felicitati invidentem, laborare quatenus aliquas tenebrarum suarum nebulas, tanto, si possit splendori intermisceat, tantaeque festivitatis gloriam saltem quantulumcunque imminuat. Frater enim, ait, quidam se utique dans intellti nocte genuit, dulcissimo gremio continere, eique sanctorum angelorum multitudinem, cum immenso lumine astare. Laetabatur autem idem Deus puer, et immenso gaudio exsultabat, atque cordis laetitiam gestu gloriosi corporis et ipsarum plausu manuum demonstrabat. Et conversus ad matrem, aiebat ad illam: Cernis, mater, noctem quae imminet meae Nativitatis gaudiis illustrandam, in qua et prophetarum oracula et angelorum praeconia renovabuntur, et meo de te exortu omnia simul coelestia atque terrestria laetabuntur? Ubi est nunc hostis damnati perfidia,
Abbreviated transcription (Latin):
et meminisse
delectabile
est. qualiter ad commenda¬
dum miserisunicum pat᷑ci¬
num tuum o dna cuidam
seruo tuo agenti in extrenis
cum esset in angustiis. et
requirens utriu te cogno¬
sceret. cum ille domina tre¬
mens minine responderet.
tu ei ꝓ benignitate tua tã blã¬
De qͣm familiarit. tu dũa dixistꝰ
Ego sum miscd̃ie mat᷑. Apoᷤ
qͤm gͦ misi. ap̃o qͤm desolati
rectiꝰ ingemiscimꝰ deplorantes
bitatam matͤm miscd̃ie. Mat¬

Expanded text:
et meminisse delectabile est, qualiter ad commendandum miseris unicum patrocinium tuum, cuidam tuo servo agenti in extremis cum esset in angustiis, et requirens utrum te agnosceret, cum ille, minime, domina, tremens responderet, tu ei pro benignitate tua quam blande, quam familiariter tu, domina, dixisti: Ego sum misericordiae mater. Apud quem ergo miseri, apud quem desolati rectius ingemiscimus deplorantes bitatam matrem miser
Abbreviated transcription (Latin):
scã quando
cantuarie mo¬
rabat᷑ uno tm̃ fideli socio eo¬
mitãte noctu ꝑagrare: ⁊ se
inibi ꝑ compunctionem et
ꝯtͥcionem cordis dõ mactare.
Quadam gͥ uice ad mona¬
stĩum beatissimoꝵ apłorũ
petͥ et pauli. in qͦ beatissimꝰ
augustinꝰ et alii non nulli
de patribꝰ ecclie xp̃i cantua¬
riensis tumulati sũt. ex
more circa medie noctĩ silen¬
tia ꝑrexit: ibi q dõ se diutiꝰ
in or̃one prostrauit. Egressꝰ
uͦ ad oratorium beate dĩ ge-¬
nitricis et ꝑpetue uirginis
marie qd̃ in orientali ip̃ius
monasterii parte situmerat.
idem facturꝰ du̾tit.Cui ap¬
ꝓpinquans audiuit int᷑ uo-¬
ces psallentium atq dicen¬
tium. Gaudent in cel am¬

Expanded text:
ncta, quando Cantuariae morabatur, uno tantum fideli socio comitatus noctu peragrare, et se inibi per compunctionem et contritionem cordis Deo mactare. Quadam igitur vice ad monasterium beatissimorum apostolorum Petri et Pauli, in quo beatus Augustinus et alii nonnulli de Patribus Ecclesiae Christi Cantuariensis tumulati sunt, ex more circa mediae noctis silentia perrexit, ibique Deo se diutius in oratione prostravit. Egressus vero ad oratorium beatae Dei genitricis et perpetuae Virginis Mariae, quod in orientali ipsius monasterii parte situm fuerat, eadem facturus divertit. Cui appropinquans, audivit intus voces psallentium atque dicentium: Gaudent in coel
Abbreviated transcription (Latin):
ciens. erat enim obseratum:
intuetur oratorium totum
immnensa luce splendere. &
quendam cuneum candida-¬
tarum ꝑsonarum ip̃ãm ãti¬
phonam letis concentibꝰ ꝑso¬
nare. Alio aũ tempore p̃fata
pastoꝵ eccłie limina simili ho¬
ra. pari uoto requirens. postꝙͣ¬
moratam sacratissime iuirgi¬
nis edem. p̃ces illic dõ fusurus
adire cepit. Ecce aũ ip̃a beatissi¬
ma uirginum uirgo comitãte
uniũso uirginum choro ue¬
nienti uiro occurrit: et cum
summo honore susceptum
ad suam eccłiam qͦ tendebat
duce cepit: precinentib dua-¬
bus de choro puellis illud se¬
honorem. Dulcis amor xpisti
ꝑsonet ore pio. Qͦs u̾sus chorꝰ
uirginum resumendo ꝑcan-¬
ces binos qͥ secunt᷑ in ordine
uersus subsecute sunt. Pͥmꝰ
ad umna ruit magna de luce
suꝑbꝰ. Sic homo ẽ tumuit pͥ¬
mus ad ima ruit. Sicq donͦ
binos. iuxta qd̃ series hymnisise
habet uersus modulate sum.¬

Expanded text:
ciens erat enim obseratum, intuetur oratorium totum immensa luce splendere, et quemdam cuneum candidatarum personarum ipsam antiphonam laetis concentibus resonare. Alio item tempore praefata pastorum ecclesiae limina simili hora pari voto requirens,moratam sacratissimae Virginis aedem preces illic Deo fusurus adire coepit. Ecce autem ipsa beatissima virginum Virgo, comitata numeroso virginum choro, venienti viro occurrit, et summo cum honore susceptum ad suam ecclesiam quo tendebat ducere coepit, praecinentibus duabus de choro puellis illud Sehonorem. Dulcis amor Christi personet ore pio. Quos versus chorus virginum resumendo percances binos qui sequuntur in ordine versus prosecutae sunt: Primus ad ima ruit magna de luce superbus. Sic homo cum tumuit, primus ad ima ruit. Sicque donebinos, juxta quod series hymni sese habet, versus modulatae su
Abbreviated transcription (Latin):
ñ modicam habens
congregatõnem. In qͦ loco n̾ solũ
deuotio popłi sepe płima confert:
uerum etiam imꝑatoris iussu ibi
multa tͥbuuntur. Accidit autẽ
quodam tpẽ: ut p̃penuria ege¬
statis. ualde eis uictꝰ necessaria
deficerent. Congregatio autem
garrula monachoꝵ cum una
ad abbatem dicentes: Largire nob̾¬
cibos: aut ꝑmitte discedere unũ¬
quẽq in locũ qͦ uitam ꝓtegẽ possit.
Alio quin. nͨ te consulto abscede¬
mꝰ: ne pereamus fame. Hec his
dicentib ait abbas. Oremꝰ frat᷑s
dilectissimi: & dñs p̾stabit nob̾
cibos. Nec enim potest fieri ut de¬
ficiat triticum in monastĩo eiꝰ. q̃¬
frugem uite ex utõ suo peunti
tota nocte ⁊ psa̾lentib: mane orto
reppererunt cuncta horreorũ habi¬
tacła ita repleta tritico: uit uix rese¬
rari ostium posset. Accepto aũ cibo:
grãs egerunt dõ. Post multos uero
annos iterum deficiente cibo: iterum
⁊ forsitan transinitrẽ nob̾ dignabit᷑
alimenta. Deniq prost̾nuntur ad

Expanded text:
non modicam habens congregationem, in quo non solum devotio populi saepe plurima confert, verum etiam imperatoris jussu ibi non minima largiuntur. Accidit autem quodam tempore ut prae penuria egestatis valde eis victus necessaria defecissent. Congregatio enim garrula monachorum, cum ur ad abbatem, dicentes: Largire cibos, aut permitte discedere unumquemque in locum quo vitam propagare possit, alioqui nec te consulto abscedimus, ne pereamus fame. Haec iis dicentibus ait abbas: Oremus, fratres dilectissimi, et Dominus ministrabit nobis cibos; nec enim potest fieri ut deficiat triticum in ejus monasterio quae frugem vitae ex utero pereunti nocte tota, ac psallentibus, mane orto ita reperiunt cuncta horreorum habitacula repleta tritico, ut vix vel reserari ostium posset. Accepto autem cibo, gratias egerunt Deo. Post multos vero annos iterum deficiente cibo, clamavem, et forsitan transmittere dignabitur alimenta. Denique prosternuntur ad
Abbreviated transcription (Latin):
spũalib cum se post matutinos sõ¬
tudinem auri. Erant autem ostia¬
edis obserata. Exurgentib autẽ mane
abb̃e ⁊ monachisad celebrandum
nem auri super altare. Et ait abbas
custodi edis. Quis p̾fectoꝵ huc ingł¬
sus est. qui hec attulit: Respondit:
rem ad commouendum signũ. Lũc
stupens abbas c̾ monachis munꝰ cele¬
ste intellexit : grãs agens dõ collegit
comparatis q uictui necessariis:
plebem sibi creditam affluenter
refecit. Nec mirum si beata uirgo
sũ labore protulit uictũ suis suisͣ¬
q̃ sine coitu uiri concipiens uirgo
mansit et post partum:

Expanded text:
umque se post matutinos sonnumeram auri. Erant enim ostia aedis obserata. Exsurgente autem mane abbate cum monachis ad celebrandum nem auri super altare. Et ait abbas custodi aedis. Quis praefectorum nuc ingressus est, qui haec derunt? Respondit: res ad commovendum signum. Tunc stupens abbas cum monachis, munus coeleste intellexit: gratiasque Deo agens collegit, comparatisque victui necessariis, plebem creditam affluenter refecit. Nec mirum si beata Virgo sine labore suis protulit victum, quae sine coitu viri concipiens, virgo permansit et post pa
Abbreviated transcription (Latin):
patulo. huc illucq flamina dñan¬
te respergi: ornatum capitis ad
tr̃am proiecit: diffusaq cesarie
se miseram clamitans. ciuitatẽ
quid actum fuerat didicissent: cu¬
currerunt om̃s ad tantum specta¬
culum: retractisq ignibꝰ ab ore for¬
nacis. inueniunt puerum qͣi suꝑ
plumas mollissimas decumbentẽ.
Qͦ extracto admirant᷑ om̃s illesũ ͤ
clamorib q locus ille repletur:
⁊ sic du̾m omnis popłs bñdicit. son¬
clamant ⁊̾ ut actorem huiꝰ sceleris
in ipsas proicerent flammas. Pie¬
ctum autem ita totum ignis absor¬
buit: ut iux de ossib eius parurim.
quodammꝰ relinqueret᷑ indicium.
quale ei int̾ ignes fuisset umbra¬
cłm: ait. Mulier que in basilica
illa ubi panem de mensa accepi.
in cathedra: hec me palliosuo ne
ignis me uoraret operuit. Unde
indubitatum est. beatam ei ma¬
buisse. Agnita ergo infans fide
una cum genitrice sua denuo
deorum. hoc exemplo in urbe
illa saluati suIT

Expanded text:
patulo huc sive illuc, flamma dominanpatulo huc sive illuc, flamma dominante, respergi, ornatum capitis ad terram proiecit, diffusaque caesarie, se miseram clamitans, civitatem quid actum fuerat, didicissent, concurrunt omnes ad tam iniquum spectaculum, retractisque ignibus ab ore fornacis, inveniunt puerum quasi super plumas mollissimas decumbentem. Quo extracto, admirantur omnes inlaesum; clamoribus locus ille repletur, et sic Deum omnis populus benedicit. Conclamant etiam, ut auctorem huius sceleris in ipsas proicerent flammas. Proiectum autem ita totum ignis absorbuit, ut vix de ossibus eius parvum quodammodo relinqueretur indicium. quale ei inter ignes fuisset umbraculum, ait: Mulier quae in basilica illa ubi panem de mensa accepi, infantem, haec me pallio suo, ne ignis voraret, operuit. Unde indubitatum est beatam ei Mauisse. Agnita ergo infans fide una cum genitrice sua, denuo aeorum exemplo hoc in urbe illa salvati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
U id etiam in oriẽte
Dactum fuerit: ad cor
ros ad studia littãrum exercẽtur:
quadam die dum missarum festa
in basilica sc̃e uirginis marie cele¬
brarent᷑: ad participatõnem glosi
corporis et sanguinis dñi cum aliis
int̾ amplexꝰ ⁊ oscula q̃ acceperat
cum gaudio refert. At ille. xp̃o dño.
ac siuis legib inimitus: ait. Si cum
his infantib commnunicasti. oblitꝰ
pat̾ñam pietatem. ad ulciscendam
mosaice legis iniuriam parricida
in te durꝰ existam. Et app̾hensum
puerum ĩ os fornacis ardentiᷤ ꝓie¬
cit: adiecta q ligna qͦ uehementꝰ
exureret᷑ iniecit. S non defuit
illa misccłia. que tres quondam
puos hebreos chaͥdaicum ĩ caminiĩ
proiectos nube rorulenta resꝑserat.
pã enim ⁊ hunc int̾ medios ignes¬
⁊ prunarum moles iacentem: pe-¬
nitꝰ ꝯsumi n patitur. Nam cum
audisset mat᷑. qd̾ scił. filium com¬
muuem debiberasset pat̾ exurere:
cucurrit ad liberandum eñ. S cũ
iudisset incendia ab ore fornacis

Expanded text:
uid igitur in Oriente actum fuerit, ad conrros ad studia litterarum exerceretur, quadam die, dum missarum festa in basilica beatae Mariae celebrarentur, ad participationem gloriosi corporis et sanguinis dominici cum aliis inter amplexos et oscula quae acceperat cum gaudio refert At ille Christo domino ac suis legibus inimicus ait: 'Si cum his infantibus communicasti, oblitus paterna pietate, ad ulciscendam Moysaicae legis iniuriam parricida in te durus exsistam'. Et adprehensum puerum in os fornacis ardentis proiecit, adiectaque ligna, quo vehementius exureretur, insistit. Sed non defuit illa misericordia, quae tres quondam Hebraeos pueros Chaldaico in camino proiectos nube rorolenta resperserat. Ipsa enim et hunc inter medios ignes, prunarum moles iacentem prorsus consumi non patitur. Licet cum audisset mater, quod scilicet filium communem pater deliberasset exurere, cucurrit ad liberandum eum. Sed cum vidisset incendia ab ore fornacis
Abbreviated transcription (Latin):
appropinqͣsset: eandem beatam d̃i¬
genitricem c̃ puelł quas ꝑ uisio¬
nem uiderat. ad se uenire ꝯsperit.
Cui se etiam uocanti respondere
Ecce dña uenio: ecce dña uenio. In
uirgineo corpore abitura c̃ sanctis

Expanded text:
propinquasset, eamdem beatam Genitricem Dei cum puellis quas per visionem viderat, ad se venire conspexit. Cui se etiam vocanti respondere Ecce, Domina, venio, ecce, Domina, venio. In et ex virgineo corpore, habitatura cum sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
probꝰ dĩ famulꝰ de
sorore sua musa no
mine. puella parua
uas in albis uestib puellaᷤ ostñdit.
an uellet cum eis ẽẽ: atq in eius
obsequio uiuere. Cui cũ puella
eadem dicẽt. uolo: ab ea ꝓtinꝰ acce¬
ac puellare ageret: a risu ⁊ iocis
abstineret: sciens ꝑ omnia. qd̾ int̾
easdem nigines quas uiderat ad
eius obsequium die tͥcesimo ꝑue¬
niret. Quib uisis. in cunctiᷤ suis
morib puella mutata est: om̃em¬
q a se leuitatem puellaris uite ma-¬
gne grauitatis det̾sit manii. sum¬
q eam parentes eiꝰ mutatam esse
mirarent᷑. requisita rem reculit:¬
⁊ quid s beata dĩ genitͥx iusserit.
⁊ qͦ die itura ẽẽt ad obsequium eiꝰ
indicauit. Cc post uicesimum et¬

Expanded text:
Probus Dei famulus de sorore sua, nomine Musa, puella parva,vas ei in albis vestibus puellas ostendit. an velit cum eis esse atque in ejus obsequio vivere. Cui cum puella eadem diceret, Volo, ab ea protinus manet puellare ageret, et a risu et jocis abstineret, sciens per omnia quod inter easdem virgines quas viderat, ad ejus obsequium die trigesimo veniret. Quibus visis, in cunctis suis moribus puella mutata est, omnemque a se levitatem puellaris vitae magnae gravitatis detersit manu. Cumque eam parentes ejus mutatam esse mirarentur, requisita rem retulit,quid sibi Dei Genitrix jusserit, vel qua die itura esset ad obsequium ejus indica
Abbreviated transcription (Latin):
Ad quam adducte columpne cum
p̾ magnitudine leuari ñ possẽt . eo qd̾
essent circuitꝰ eaꝵ sedecenoꝵ pedũ atq
dieb singlis casso labore fatigarent᷑.
apparuit artifici uirgo scã ꝑ uisum
Coniunge tec̾ tres puieros de scolis:
quoꝵ adiutorio ħ possis explere opus
fuerant craptasset: uocatis tͥbꝰ pu̾ĩs
ab scolis. erexit sumnna uelocitate
columpnas. Prestitum q est popłis
randum: ut qd̃ multitudo uiroꝵ
fortium leuare nequiuerant: ts
pu absq uirtute perfecti corꝑis
subleuarent.

Expanded text:
e cum prae magnitudine levari non possent, eo quod esset circuitus earum sedecim pedum, ac diebus singulis casso labore fatigarentur, apparuit artifici sancta Virgo per visum, Conjunge tecum tres pueros de scholis, quorum hoc adjutorio possis explere. Quod fuerant coaptasset, vocatis tribus pueris ab scholis, erexit summa velocitate columnas. Praestitum est populis randum, ut quod multitudo virorum fortium levare nequiverat, tres pueruli absque virtute perfecti operis sublevarent.
Abbreviated transcription (Latin):
go: qr de scã uirgine matre tua.
nisi qd̃ pium ⁊ dignũ uisum est¬
sentire ñ potui. Sigͦ dixi ut debui:
approba xp̃e obsecro tu ⁊ tui. Di aũ
ut ñ debui ignosce tu ⁊ tui :¬

Expanded text:
 de sancta Virgine matre tua nisi quod pium est ac dignum visum sentire non potui. Si ergo dixi ut debui, approba, Christe, obsecro, tu et tui: sin autem ut non debui, ignosce tu et tui
Abbreviated transcription (Latin):
Ac ꝑ hoc digne credimꝰ letari ma¬
riam leticia inenarrabili. aĩa ⁊
corpore. in filio propͥo. cum filio
propͥo: ꝑ filium ꝓprium.: n illam
seqͥ debere corruptõnis erũpnam.
quã nulla est secuta tantũ filumm
parturiendo integͥtatis corruptiq:
ut sit semꝑ incorrupta ꝙͣ tanta
ꝑ fudit grã: sit integritas iuiuẽs.
q̃ omniũ integram ꝑfectamq ge¬
nuit uitam: sit cum illo q̃m in
suo gessit utero: sit apd̾ illum.
illa q̃ genuit. fouit ⁊ aluit illum.¬

Expanded text:
Ac per hoc videtur digne laetari MaAc per hoc videtur digne laetari Maria laetitia inenarrabili anima et corpore, in proprio filio, cum filio proprio, per filium proprium, nec ullam sequi debere corruptionis aerumnam, quam nulla secuta est tantum filium pariendo integritatis corruptio: ut sit semper incorrupta, quam tanta perfudit gratia; sit integriter vivens quae omnium integram perfectamque genuit vitam; sit cum illo quem in suo gessit utero, sit apud illum illa quae genuit, fovit et aluit illum
Abbreviated transcription (Latin):
litas ñ putredinis ulla resolu¬
tio sequitur. Illud gͦ sacratissimũ
corpus de quo xp̃c carnem assũpsit
et diuinam naturam humane uni¬
uit. non amittens qd̾ erat. assumẽs
qd̾ non erat. ut u̾bum caro hoc est
ds homo fieret. escam u̾mib tradi¬
tum quia sentire ñ ualeo dicere
ꝑtimesco: cominuni sorte putre¬
dinis ⁊ futuri de uermibꝰ pulu̾is
Si elegit diuina uoluntas. sola gra¬
tia int̾ crepitantes uehementium
ceti pret̾ naturalem usum uoluit¬
seruare incorruptum sola miscdia:
mariam incorruptam p̾ter naturã
non seruabit grã. Seruatꝰ est da¬
nihel oblatus intemꝑantissime fa¬
mi leonum. ñ seruanda est maria
Hec cuncta q̃ diximꝰ qr naturam¬
seruantia ñ cognoscimꝰ ĩn marie
integritate plus potuisse grãm
quam naturam ñ dubitamus.
Diuinitatis enim sunt q̃ dicimꝰ:
⁊ ideo possibilia. Omnia sunt ei¬
posse que sunt et uelle: uelle aũ
omĩa que sunt iusta ⁊ digna.

Expanded text:
litas, non putredinis ulla resollitas, non putredinis ulla resolo sequitur. Illud ergo sacratissimum corpus, de quo Christus carnem assumpsit, et divinam naturam humanae univit, non amittens quod erat, sed assumens quod non erat, ut Verbum caro, hoc est, Deus homo fieret, escam vermibus traditum quia sentire non valeo, dicere pertimesco communi sorte putredinis et futuri de vermibus pulverisSi elegit divina voluntas sola gratia inter crepitantes vehementium ceti praeter naturalem usum voluit incorruptum sola misericordia . Mariam incorruptam praeter naturam non servabit gratia? Servatus est Daniel ab intemperatissima fame leonum Haec cuncta quae diximus, quia naturamservantia non cognoscimus: in Mariae integritate plus potuisse gratiam quam naturam non dubitamus. Divinitatis enim opera sunt quae dicimus; et ideo possibilia, quia sunt quae sunt velle; velle autem omnia quae sunt justa et digna.
Abbreviated transcription (Latin):
Nunqͥd ñ ꝑtinet ad benignitatẽ
honorem: qui legem ñ uenãt
sic̾ honorem matͥs precipit᷑. sic
inhonoratõnem dampnat.
Maria gͥ fide ⁊ oꝑe.xp̃i mini¬
stratrix. ⁊ deuota usq ad mortẽ
secutͥc. ñ plus gressu ꝙͣ imitati¬
onis ut credendim est effectii.
si ibi ñ fui̾t ubi xp̃s suos mini¬
stros ẽẽ uult. ubi gͦ erit: Et si
ibi: ñquid equali grã: Et si eqͣli
erit minuenda: Absit. Quiasi
oĩum scõꝵ mors est preciosaͥ
marie est sane p̾ciosissima: quã
tanta comitata est grã. ut matꝰ¬
ꝯtueor. quantũ intelligo. qͣtũ¬
q credo. marie anima claritate
conspiciens: dum q in estimabi¬
lit̾ pascitur. excellentiori quadã
specialiq p̾rogatiua a filio ho¬
noratur: possidens in xpõ corpꝰ
suũ qd̃ genuit clarificatũ in
dextera patͥs: ⁊ si ñ suum ꝑ qd̵
genuit: tñ suum qd̵̃ genuit.
Et quare n̾ et suum per qd̵
nuit: quia tanta scĩficatio
uare quam t̾ram. Tantã inte¬
gritatem: mito incorruptibi¬

Expanded text:
Numquid non pertinet ad benignitatem honorem, qui legem non solversicut honorem matris praecipit, ita inhonorationem damnat.Maria fide et opere Christi ministratrix, et devota usque ad ejus mortem secutrix, non plus gressu quam imitationis, ut credendum est, affectu: si ibi non fuerit, ubi Christus ministros suos vult esse; ubi ergo erit? Et si ibi, numquid aequali gratia? Et si aequali erit minuenda? Absit: quia si omnium sanctorum mors est pretiosa, Mariae sane est pretiosissima: quam tanta comitata est gratia, ut macontueor, quantum intelligo, quantum credo, Mariae anima claritate conspiciens, dum inaestimabiliter pascitur, excellentiori quadam specialique praerogativa a Filio honoratur: possidens in Christo corpus suum quod genuit, clarificatum in dextera Patris; et si non suum per quod genuit, tamen suum quod genuit. Et quare non suum per quod nuit; quia tanta sanctificatio vare quam terra; tantam integritatem merito incorruptibi
Abbreviated transcription (Latin):
xpm̃: głose ad et̾ñitatis gaudia
assumꝑtam. benignitate xpĩ ho¬
noratiꝰ susceptam cetis. quam hic
grã honorauit p̾ cet̾i̾s: atq ad cõ¬
ueris uilitatem n̾ esse adductam
genuit saluatorem. In cuiꝰ pote
non perire: est et illam aĩa et cor¬
pore integram posse seruare. De
cuiꝰ potestate si nullus dubitat
corruptõne in ꝑpetuum seruare:
cur dubitandum ÷ uoluisse qd̵
attinet ad tantam benignitatis

Expanded text:
ose ad aeternitatis gaudia assumptam, benignitate Christi honoratius susceptam caeteris, quam hic gratia honoravit prae caeteris; atque ad comilitatem non esse adductam genuit Salvatorem: in cujus si pnon perire, est et illam anima et corpore integram posse servare. De cujus potestate si nullus dubitet corruptione in perpetuum servare; cur dubitandum est voluisse, quod attinet ad tantae benignitatis
Abbreviated transcription (Latin):
de euis assumptõe
dicendũ est. uñ nchꝰ
diuina scriptura commnendat. nͥ¬
querendum rone quid ꝯsentiat
ui̾tati: fiatq ip̃a uitas auctoritas:
sine qͣ nec est. nec ualet auctoritas:
Memores ꝯditõnis humane. mor¬
tem illam subisse temporalem di

Expanded text:
assumptione dicendum est, unde divina Scriptura nihil commendat; niquaerendum ratione quid consentiat veritati; fiatque ipsa veritas auctoritas, sine qua necesse est nec valeat auctoritas? Memores enim conditionis humanae, mortem illam subiisse temporalem dic
Abbreviated transcription (Latin):
enim ⁊ u̾mis: humane est o¬
probrium conditõĩs. A qͦ ꝙpro¬
brio cum ihc̃ sit alienꝰ: natura
marie excipitur: quiã ih̾c ab
ea suscepisse probatur. Caro nãq

Expanded text:
namque et vermis humanae est opprobrium conditionis, a quo opprobrio cum Jesus sit alienus, natura Mariae excipitur, quam Jesus de ea suscepisse probatur. Caro enim
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rore pene mente excecde cregit.
S ds̃ cui bonꝰ uir ille sepe sup¬
licando dicebat. ne nos inducas
in temptationẽ. s lib̃a nosa ma¬
lo: temptationem tam durã
ñ est passus ultͣ procedere: s
multa miscdia qua semꝑ suis
ꝓuidet. eduxit eum a tempta¬
tione ⁊ lib̃auit a malo. Mox
enun ut nequã ille manũ it
dictum ẽ ad eum rapiendũ.
stati om̃ipotentis d̃i mat̾
stis : Non est n est hic uest̾:
nͨ iam contra eumin aliquo
preualere poteritis. Dixit.:
ac dicto uelocius totum illõ¬
nefandum collegium ut fu¬
mus euanuit. Substitit illa
post demonum fugam cum
homine adhuc tremente: eũ q
hiis ub̃ ꝯsolata est. Placet
inqͥt qd̃ facis: tuiq animi de¬
uotionẽ deo mͥq gratam esse
noueris. Fac gͦ qd̃ facis: ⁊ de
hiis ad meliora ꝑseuerant᷑
proficere stude. Et ut aliqͥd
singulare tͥ in mandatis tͣdã
stir de uilib escis: amplectẽ
abiectas uestes: oꝑi manuum

Expanded text:
terrore pene mente excedere coegit. terrore pene mente excedere coegit. Sed Deus, cui bonus vir ille sæpe supplicando dicebat, ne nos inducas in tentationem, sed libera nos a malo, tentationem tam duram non est passus vltra procedere, sed multa misericordia, qua semper suis prouidet, eduxit eum a tentatione, & liberauit a malo. Mox enim vt nequam ille manum, vt dictum est, ad eum rapiendum, statim omnipotentis filij Dei mater, stis? Non est, non est hic vester, nec iam contra eum in aliquo præualere poteritis. Dixit, ac dicto infandum collegium ut fumus evanuit. Perstitit illa post daemonum fugam, cum homine adhuc tremente, eumque his verbis consolata est: Placet, inquit, quod facis, tuique animi devotionem Deo mihique gratam esse noveris. Fac ergo quod facis, et de his ad meliora perseveranter proficere stude. Et ut tibi aliquid singulare in mandatis tradam, stude vilibus escis, complectere abjectas vestes, operi manu
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ agrestium apparuit. Furebãt
undiq ꝑ totam cellulam:
discurso insano. rictu horre¬
do. dentib longissimis. ac
uelut in necem eiꝰ exacutis.
pauefactum ac trementem
hominem circunstabant. Su¬
dabat ille ut mͥ relatum est
pre tunore: ⁊ quasi iam iãq
a bestiis ddiscerpendus nil nͥ
mortẽ ultimã prestolabatur.
Calia eo paciente adauctꝰ est
metꝰ: et quendam enormis
magnitudinis hominẽ. ut ex
cordis sui iudicio uidebatur
demonum principẽ. cellã illã
in qua ista fiebant ꝯspicit intͣn¬
tem. Qͥ primo ingressu suo
ꝯũsus ad porcos. quid ait se¬
gnes facitis: Cur iam hũc ñ
rapiustis: Cur ñ discersistis:
Qd̾ dicis inquiunt porci ma¬
gno conatu facere nisi sumꝰ:
s cuncta temptantes nil fa
faciam: qd̾ uos desides facẽ
non potuistis. Quo dictoun¬
cum ferreum longis ac recͣus
ungłis t̾ribilem minaci ma-¬
nu p̾tendens: at ad uirum d̾i
rapiendum immo ad discer¬
pendum adaptans: eũ nimio

Expanded text:
corū agrestium apparuit. Furebant corū agrestium apparuit. Furebant vbique per totam cellam, & discursu insano, rictu horrendo, dentibus lōgissimis ac velut in necem eius exacutis, pauefactum ac trementem hominem circunstabant. Sudabat ille, vt mihi relatū est, præ timore, & quasi iam iamque a bestiis discerpendus, nil nisi mortem vltimam præstolabatur. Talia eo patiente adauctus est metus, & quendam enormis magnitudinis hominem, vt ex cordis sui iudicio sibi videbatur, dæmonum principem, cellam illam in qua ista fiebant, conspicit intrantem. Qui primo ingressu suo conuersus ad porcos, quid ait segnes facitis? Cur iam hunc non rapuistis? Cur non discerpsistis? Quod dicis, inquiunt porci, magno conatu facere nisi sumus, sed cuncta tentantes, nil facfaciam, quod vos desides facere non potuistis. Quo dicto vncum ferreum longis ac recuruis vngulis terribilem, minaci manu protendens, atque ad virum Dei rapiendum, immo ad discerpendum adaptās, eum nimio