comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui sunt auriũ in passione cũ au¬
dimus. hi ergo rursus quos sẽtiẽdo
hẽmus. faciunt eos in memoria quibꝰ
a se factis recte p̾feruntur. s ħ quia et
sentire et menunisse amme est. non
moueor si aliquid quod in anima fit
alicui qđ recte in ea fit anteponam.
Illud me conturbat qũo sonantes
nũi qui certe corporei sunt. uł incor
reperiunt᷑. s rursus conturbat. quo
tius qd̾ facere aliquid in anima corp
p̃t . ħ .n. fortasse non poss si nõ pcc̃o
pͥmo corpus illud qd nulsa molestia
et sũma felicitate animabat. et gu¬
bernabat. indetius cõmutatũ et cor¬
tuptioni subicetur et morti. qd tñ h
sui gn̾is pulchritudinem. et eo ipse
dignitatem aĩc satis cõmendat. cꝰ
non plagaet moribus sine honore
decoris meruit esse. quã plagam sũ¬
ma dei sapĩa mirabili et meffabili sa¬
cramento dignata est assumere. Cũ
hoĩem sine pcc̃o non sine põcoris cõ¬

Expanded text:
eos qui sunt in aurium passione cum aueos qui sunt in aurium passione cum audimus: hi autem rursus quos sentiendo habemus, faciunt alios in memoria, quibus a se factis recte praeferuntur. Sed hic quia et sentire et meminisse animae est, non moveor, si aliquid quod in anima fit, alicui quod item in ea fit anteponam. Illud me conturbat, quomodo sonantes numeri, qui certe corporei sunt, vel quoqureperiuntur. Sed rursus conturbat quomoe potius quod facere aliquid in anima corpus potest. Hoc enim fortasse non posset, si non peccato primo corpus illud quod nulla molestia et summa facilitate animabat et gubernabat, in deterius commutatum, et corruptioni subjaceret et morti: quod tamen habet sui generis pulchritudinem, et eo ipso dignitatem animae satis commendat, cujus nec plaga, nec morbus sine honore alicujus decoris meruit esse. Quam plagam summa Dei Sapientia, mirabili et ineffabili sacramento dignata est assumere, cum hominem sine peccato, non sine peccatoris con
Abbreviated transcription (Latin):
quos agimus nõ solum in corpore s
in anima. Utriq .n. p̃t̾eunt. alii cessa¬
tione alii obliuione. s illi quos oꝑa¬
mur etiã nũdũ cessantib nob̃. successi¬
one sequentiũ uidentur aufferu. dũ
priores post̾iorib p̾t̾eundoconcedint
locum. donec ultimos ꝑiat ip̃a cessa
nnici quid nõ utiq pridie ꝙͣ cõpleatur
ãnus repente totũ euolcit. Uude intel¬
ligidatur ab illo temꝑe quo inheret
memorie. inciꝑe labi. huc illud ẽ qd̾
plerũq dicunꝰ tenuit memuim. cũ ali¬
quid post tempus recordando repetim
añꝙͣ plene totum excitat. Quap̃p u
factis facientes iure aũponantur.
.d. accipio. et ꝓbo.m. Iam ergo tua
reliqua intuere et eoꝵ quo qd̾ sit
optimũ. et cet̾is p̾fe̾ndis dissere.d
Non ẽ ħ facile. nam ex illa regula.
qua factis facientes. oportet ante¬
ferte. cogor sonantib nĩus palinam
tare. hos̃ .n. sentimꝰ audientes.⁊ o hos
sentimus hos patimur. hi ergo facĩt

Expanded text:
quos agimus, non in corpore, sed quos agimus, non in corpore, sed in anima: utrique enim praetereunt, alii cessatione, alii oblivione. Sed illi quos operamur, etiam nondum cessantibus nobis successione sequentium videntur auferri, dum priores posterioribus praetereundo concedunt locum, donec ultimos perimat ipsa cessatnjicitur, quia non utique pridie quam compleatur annus repente totum evolat: unde intelligi datur, ab illo tempore quo inhaeret memoriae, incipere labi. Hinc est illud quod plerumque dicimus, Tenuiter memini, cum aliquid post tempus recordando repetimus, antequam plane totum excidat. Quaproptefacientes factis jure anteponuntur. D. Accipio, et probo. 7. M. Jam ergo tria reliqua intuere, et eorum quoque quod sit optimum et caeteris praeferendum, edissere. D. Non est hoc facile. Nam ex illa regula qua factis facientes oportet anteferre, cogor sonantibus numeris palmam dare: hos enim sentimus audientes, et cum hos sentimus, hos patimur. Hi ergo faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
ductius aliud ista memiisse. aliud
de his om̃ib uł ãnuendo. uł horrendo.
qiͣquodam naturali iure ferre sñam.
excellat. D. hoc qͥntũ puto. M. Recte
leret. s rursus quero ceterorũ quatuor
qd̾ maxime ꝓbes. D. Illud ꝓfecto qd̾ in
memoria est quia indeo ibi diut᷑mores eẽ
aguntur. m. Preponis ergo fcõs facien¬
tibus. nã istos qui sunt in memoria ab
illis alii impͥmi paulo ante dixisti . d.
Nollem p̃ponere. S rursus qũo nõ p̃ponã
diuturmora minꝰ diut᷑nis non uideo.
Non .n. sicut eterna temꝑalib. ita ea
que diutius abolentur his q̃ br̃ĩori tẽ¬
pore transeunt p̾fe̾nda sunt. qr et sam¬
tas unius diei ꝓfecto est melior qmͣ
multoꝵdieꝵ n̾becillitas. et si optãda
optandis cõparemus. melior ẽ unius
diei lectio ꝙͣ płium conscriptio si eadẽ
res uno die legatur. que plurib scribr
Ita nũi qui sunt in memona etiam¬
si diutius maneant ꝙͣ illi quib ĩpri¬
mũtur. nõ eos tñ aũpon̾e oportet eis

Expanded text:
tius, aliud ista meminisse, aliud de his omnibus vel annuendo vel abhorrendo quasi quodam naturali jure ferre sententexcellat. D. Hoc quintum puto. M. Recte Sed rursus quaero, caeterorum quatuor quod maxime probes. D. Illud profecto quod est in memoria; quia video ibi diuturniores esse aguntur. M. Praeponis ergo factos facientibus: nam istos qu sunt in memoria, ab illis aliis imprimi paulo ante dixisti. D. Nollem praeponere: sed rursus quomodo non praeponam diuturniora minus diuturnis, non video. Non enim sicut aeterna temporalibus, ita ea quae diutius abolentur, iis quae breviore tempore transeunt, praeferenda sunt. Quia et sanitas unius diei profecto est melior, quam multorum dierum imbecillitas. Et si optanda optandis comparemus, melior est unius diei lectio, quam plurium scriptio, si eadem res uno die legatur, quae pluribus scribitur. Ita numeri qui sunt in memoria, etsi diutius manent quam illi a quibus imprimuntur, non eos tamen anteponere oportet eis
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ ut colorib tenebre. In hũs gͥ cũ appe¬
et incõnuementia respuiiꝰ que alus
et̾ quodam equalitatis iure letamur.
ta esse agnoscimꝰ hoc modorib ⁊ sa
porib et in tangendi sensu aũadñtẽ
licet. que longum est enucleatiꝰ ꝓseqͥ
s explorare facilimũ. nicħ est .ni. hox
sensibiliũ qd̾ nob̾ nõ equalitate aut
fiłitudine placect. Ubi añt eqͣlitas
aut siłituto ibi miositas. Nich̃ .n. qͥppe
tũ at equale ant simile. ꝙͣ uim̃ et

Expanded text:
tium, ut coloribus tenebrae. In his ergo cum appeet inconvenientia respuimus, quae aletiam quodam aequalitatis jure laetamur, ta esse cognoscimus? Hoc in odoribus et in saporibus, et in tangendi sensu animadvertere licet, quae longum est enucleatius persequi, sed explorare facillimum: nihil enim est horum sensibilium, quod nobis non aequalitate aut similitudine placeat. Ubi autem aequalitas aut similitudo, ibi numerositas; nihil est quippe tam aequale aut simile quam
Abbreviated transcription (Latin):
tanguntur sono. ulło modo talis est.
ac si nõ tangantur. ut aũt differt audi¬
re ab eo quidest nõ audire: Ita differt
hanc nocem audire ab eo qd̾ est alt̾am
cuidire. hec ergo aiffectio nõ ultͣ porrigi¬
tur. nec infra cohibetur quã ẽ mensura
eius soni. qui eam facit. alt̾a est gͣ ĩ iã¬
bo. alt̾a in spondeo. ꝓductior in ꝓductio

Expanded text:
tanguntur sono, nullo modo talis est tanguntur sono, nullo modo talis est ac si non tangantur. Ut enim differt audire ab eo quod est non audire, ita differt hanc vocem audire ab eo quod est alteram audire. Haec igitur affectio nec ultra porrigitur, nec infra cohibetur; quoniam est mensura ejus soni qui facit eam. Altera est ergo in iambo, altera in tribracho; productior in
Abbreviated transcription (Latin):
uti non carent si desit soms. nõ .ni. et
lonet si quid aliud est hr̃e mĩos. aliud¬
est posse sentire nu̾os eoꝵ sonoꝵ. Nam
si sentientẽ corꝑis locum digito tangas
nũs ⁊ c̃ sentitur nõ eocaret sentiens.
Suttũ insit etiã tangente nuullo nõ sẽ
in se constitutis etiã añgͣ aliqͥs sonet.
niumꝰ. aut horremus nõ rõne s natã.
cũ aliquis sonat ip̃ius sensus num uo
co. nõ .N. tunc fit in aurib meis cũ somĩ
audio hec nis cꝓpbandi et imꝓbandian¬
res quippe non alit̾ bouus sonis ꝙͣ mal
patent. inde potius ne ista duo sint mi¬
mime confundenda. nam si u̾sus quilz¬
est. ꝙͣuis eadem pedum r̃õne reseruata.
ut ergo ip̃o suogenere aures mulceat¬
us illa facit. qua ꝯcina asciscimꝰ et ab¬
surda respuimꝰ ut an br̃iore tempe senti¬
atur u̾sus cũ cełius qmͣ cũ tardius ꝓm¬
tur. nũ intẽ aliquid insi ꝙͣdiu aures tã¬
giitur sono: affectio ergo h auriũ cũ

Expanded text:
utique non carent si desit sonus: non enim etutique non carent si desit sonus: non enim et nihil sonet. Siquidem aliud est habere numeros, aliud posse sentire numerosum sonum. Nam et si sentientem corporis locum digito tangas,numerus: et cum sentitur, non eo caret sentiens: sed utrum insit etiam tangente nullo, non sensin se constitutis, etiam antequam aliquid sonet: nuimus aut abhorremus, non ratione sed natura, cum aliquid sonat, ipsius sensus numerum voco. Non enim tunc fit in auribus meis, cum sonum audio, haec vis approbandi et improbandi. Aures quippe non aliter bonis sonis quam malis patent. M. Vide potius ne ista duo sint minime confundenda. Nam si versus quilest, quamvis eadem pedum ratione servata. Ut ergo ipso suo genere aures mulceat, illa vis facit qua concinna adsciscimus, et absurda respuimus. Ut autem breviore tempore sentiatur cum celerius, quam cum tardius promitur, non interest aliquid nisi quamdiu aures tangantur sono. Affectio ergo haec aurium cum
Abbreviated transcription (Latin):
his om̃ibus puto. ang̃. nusꝙͣ neã¬
plius. D. Quid aliudrestat. nõ uide¬
o. nͥ forte est int̾ior et suꝑior aliqͣ iuis.
uñ ista ꝓcedunt. Angͥ. Non ergo q̃ro
quid suspicandũ sit. quare si hͨ qͣtuor
gu̾a ita tibi apparent ut nullũ aliud
iudeas qd̾ eque manifestũ sit. discer¬
namus ea si placet abimucẽ et iude¬
amus utrũ singula esse sũ iicem
possunt. Nam credo nõ te esse negatu¬
rũ fieriposse ut in aliquo loco aliquis
sonus existat. huiꝰcemodi moruł et di¬
mensionib u̾berans aerem uł stillici¬
dio uł aliquo alio pulsu corꝑm. uͥ ulłs
assit auditor qd̾ cũ sit nũ pret̾ illud pri¬
mũ genus cũ ip̃e sonus hos u̾sus ht̃
ullũ horũ quatuor reꝑitur D̾. Nullũ
aliud indeo. ang̃ Quid iste alt̾ qui est
in sensu audientis p̃t ne esse si nich̾so¬
uet. Non .n. quero utrũ habeant ille au¬
res ium ꝑcipiendi si quicꝙͣ sonu̾it. qua

Expanded text:
his omnibus puto. M. Nusquamne amhis omnibus puto. M. Nusquamne amplius? D. Quid aliud restet non video, nisi forte interior et superior aliqua vis sit unde ista procedunt. M. Non ego quaero quid suspicandum sit: quare si haec quatuor genera ita tibi apparent, ut nullum aliud videas quod aeque manifestum sit, discernamus ea, si placet, ab invicem, et videamus utrum singula esse sine invicem possint. Nam credo non te esse negaturum fieri posse, ut in aliquo loco aliquis sonus existat hujuscemodi morulis et dimensionibus verberans aerem vel stillicidio vel aliquo alio pulsu corporum, ubi nullus adsit auditor. Quod cum fit, num praeter illud primum genus, cum ipse sonus hos numeros habet, ullum horum quatuor reperitur? D. Nullum aliud video. 3. M. Quid iste alter, qui est in sensu audientis? potestne esse si nihil sonet? Non enim quaero utrum habeant illae aures vim percipiendi si quidquam sonuerit, qua
Abbreviated transcription (Latin):
tis gressib hac ambulare nõ posst̃
et nullas pietatis alas hñt quib
ista neglecta p̾t̾uolent. nõ se inse¬
rant incõuenienti negotio s p̃cep¬
tis salub̾rime religionis et in deo
fidei xane pennas nuftait quib li¬
uecti laborem ac pulu̾em. hꝰ itieris e¬
uatant. mag̾ ip̃ius prĩe qmͣ marum
flexaꝵ amore flagrantes. his .n. hec
ma in ugis contexerunt nesciẽtes
quid ibi delectat. quod si cũadũt̾ent
uid̾ent qua effug̾ent illa retia. et qͥs¬
nam ẽẽt beatissime securitatis locus.
familicrris meus ut a corporeis ad in¬
corporea trauseamus. rũde si iudetur.
Cum istum u̾sum ꝓnũciamꝰ deus c̃¬
ator oĩm. istos quatuor iambos qͥb
constat et temꝑa .xii. uͥ nam esse aarbitra¬
reris .i. in sono tr̃i qui auditur. au etiã
in sensu audieritis qui ad aures ꝑti¬
net. an in actuetiam ꝓnuĩtiantis. an
quia notus u̾sus est in memoria quo
nr̃a hos nuõs esse fatiendũ est. D. In

Expanded text:
tis gressibus hac ambulare non possunt, tis gressibus hac ambulare non possunt, et nullas pietatis alas habent, quibus ista neglecta praetervolent, non se inserant inconvenienti negotio; sed praeceptis saluberrimae religionis, et nido fidei Christianae pennas nutriant, quibus subvecti laborem ac pulverem hujus itineris evadant, magis ipsius patriae quam viarum flexuosarum amore flagrantes. His enim haec nia in nugis conterunt, nescientes quid ibi delectet. Quod si animadverterent, viderent qua effugerent illa retia, et quisnam esset beatissimae securitatis locus.familiaris meus, ut a corporeis ad incorporea transeamus, responde, si videtur, cum istum versum pronuntiamus, Deus creator omnium, istos quatuor iambos quibus constat, et tempora duodecim ubinam esse arbitreris, id est, in sono tantum qui auditur, an etiam in sensu audientis qui ad aures pertinet, an in actu etiam pronuntiantis, an quia notus versus est, in memoria quoque nostra hos numeros esse fatendum est? D. In
Abbreviated transcription (Latin):
niam ꝑ quĩ nuĩc cũ ĩbecilliorib nos
ip̃i ad modũ fortes ambulare ma¬
luimus ꝙͣminꝰ pennatos ꝑ lib̾iores
auras precipitare. Ita nos ꝙͣͫ arbit
rum iste fu̾it. Nam turba cetera de
scolis linguaꝵ tumultuantiũ. et ap
plaudentiũ strepitu uulgari leuita¬
te letantiũ si forte roru̾it in hs lrãs.
aut cõtempnet om̃s. aut illos qͥno
libros sufficere sibi arbitrabit᷑: Istũ
u̾o in quo fructus illorũ est. uł abici
sariũ. Reliquos u̾o qui ad icta intel¬
ligendaeruditi nõ sunt. si sacͣmẽtis
xͥane puritatis imbuti in unũ ⁊ ue¬
rũ deum sũma caritate nitentes cũc¬
ta pu̾ulia tnͣsuolau̾int frat̾ne ãmo¬
neo. ne ad ista descendant. et cũ hic
laborare cepint detarditate sua cõ¬
q̃rantur ignorantes itin̾a difficilia
et molestri pedib suis uolaudo se
posse ignorata tnͣsire. Si añt hii le¬
gunt qui et infirmis aut mexc̾rita¬

Expanded text:
viam, per quam nunc cum imbecillioribus, nec nos viam, per quam nunc cum imbecillioribus, nec nos ipsi admodum fortes ambulare maluimus, quam minus pennatos per liberiores auras praecipitare. Ita nos, quantum arum iste fuerit. Nam turba caetera de scholis linguarum tumultuantium, et ad plaudentium strepitum vulgari levitate laetantium, si forte irruerit in has litteras, aut contemnet omnes, aut illos quinque libros sufficere sibi arbitrabitur: istum vero in quo fructus illorum est, vel abjicsarium. Reliquos vero qui ad ista intelligenda cruditi non sunt, si sacramentis Christianae puritatis imbuti, in unum et verum Deum summa charitate nitentes, cuncta puerilia transvolaverunt, fraterne admoneo ne ad ista descendant, et cum hic laborare coeperint, de tarditate sua conquerantur, ignorantes itinera difficilia et molesta pedibus suis, volando se posse etiam ignorata transire. Si autem ii legunt qui et infirmis aut inexercita
Abbreviated transcription (Latin):
ne pueriliter. ꝑ .u. libros in
uestigus mĩoꝵ ad moras
temꝑm ꝑtinentiũ morati sumus ꝙͣ nrã.
nugracitatem apud beniuolos hoĩes
facile fortassis excuset. officiosus labor
quẽ nõ obaliud suscipiend putanim.
n ut adolescentes uł cuiusl etatis ho¬
mines quos bouo ingenio donauit
deus. non p̾̃proꝑe s quibusdam gra¬
dibus a sensib carius. acq a carna¬
libus litis quib eos nõ herere diffi¬
cile est duce rõne auelłentur. acq u
ni deo et dño rerum oĩm qui hũanus
mentib nuilla natura interposita p̃¬
sid incdmutabił uitatis amore ad¬
heresc̾ent. Illos ergo libros qui leget
ĩueniet nos cũ gramaticis et poeti¬
cis aminis nõ hĩtandi electione sed
itiu̾andi necessitate u̾satos. Ad hũc
aũt librum cũ uen̾it. sicut sꝑo et sup¬
plex deprecor. deus et dñs nost̾ ꝓposi¬
tũ meũ nolũtatemq gubernauerit
et eo quo est intenta ꝑdux̾it. Incessi¬
get non uilis possessionis esse iulem

Expanded text:
os in vestigiis numerorum ad moras pertinentium morati sumus: quam nostram nugacitatem apud benevolos homines facile fortassis excuset officiosus labor; quem non ob aliud suscipiendum putavimus, nisi ut adolescentes, vel cujuslibet aetatis homines, quos bono ingenio donavit Deus, non praepropere, sed quibusdam gradibus a sensibus carnis atque a carnalibus litteris, quibus eos non haerere difficile est, duce ratione avellerentur, atque um Deo et Domino rerum omnium, qui humanis mentibus nulla natura interposita praesidet, incommutabilis veritatis amore adhaerescerent. Illos igitur libros qui leget, inveniet nos cum grammaticis et poeticis animis, non habitandi electione, sed itinerandi necessitate versatos. Ad hunc autem librum cum venerit, si, ut spero et supplex deprecor, Deus et Dominus noster propositum meum voluntatemque gubernaverit, et eo quo est intenta perduxerit, intelliget non vilis possessionis esse vilem
Abbreviated transcription (Latin):
gabis qd̾ decet melius esse. ꝙͣ id qd̾ non
decet. Dimo faceor. Nat in que ue¬
ste decens est mulier. in ead̾ uitũ in decẽ¬
tem esse posse quis ambigat. O et ħ
manifestũ est. ¶quid ergo si forma
ista nuorũ decet in sonis qui illabunt᷑
aurib. et non decet in aĩa. cũ cos senti¬
endo et patiendo habet. mĩ magnopere
mirand est.O Non opinor. ¶eriud
ergo dubitamus sonantes m̃os acq
corpeos p̃pon̾e. his qui ab ip̃is fiunt. ꝙͣ

Expanded text:
gabis, quod decet esse melius, quam id quod non decet. D. Imo fateor. M. At in qua veste decens est mulier, in eadem virum indecentem esse posse, quis ambigat? D. Et hoc manifestum est. M. Quid si ergo forma ista numerorum decet in sonis, qui allabuntur auribus, et dedecet in anima, cum eos sentiendo ac patiendo habet, num magnopere mirandum est? D. Non opinor. M. Quid ergo dubitamus sonantes numeros atque corporeos praeponere iis qui ab ipsis fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e quid in ea fit. ꝙͣ om̃e ꝙ fit ĩ cor̃e.
eredo n. tͥ inderiuerum falso ẽẽ p̾ponẽ¬
dũ. DQriuis dubitau̾it. ¶Nũ nera
est arbor quã iidemus in sonnius
ullo modo. ¶at eius forma maĩa
fit. huiꝰ aũt qmͣ nc̃ uidemus in corpe
facta est . qͣr cũ et uerũ falso. et amma
melior corpore sit. uerũ in corͣe meliꝰ est.
ꝙꝓ falsum in anima. s ut hoc in ꝙͣtũ
uerũ. nõ inꝙͣtũ in corpe fit melius est.
ita ilud in qͥntũ falsum. nõ m ꝙͣtũ m̃
anunci fit. fortasse est inferius et det̾ius.
nisi quid habes ad ħ Nich equid̃ M¬

Expanded text:
omne quod fit in corpore. Credo enim tibi videri verum falso esse praeponendum. D. Quis dubitaverit? M. Num vero est arbor, quam videmus in somnis? D. Nullo modo. M. At ejus forma in anima fit, hujus autem, quam nunc videmus, in corpore facta est. Quare cum et verum falso, et anima corpore melior sit, verum in corpore melius est quam falsum in anima. Sed ut hoc in quantum verum, non in quantum in corpore fit, melius est; ita illud in quantum falsum, non in quantum in anima fit, fortasse est deterius. Nisi quid habes ad haec. D.
Abbreviated transcription (Latin):
nescio unũ apparusse uobis qͥntũ ge¬
nus quid est in ip̃o naturali iudicio sẽ¬
tiendi cũ delectanur parilitate nũoꝵ.
uł cũ in eis peccatur offendim᷑. nõ .n.
ꝯtempno quid tͥ insũ est sine qͥbtã
nu̾is in se latentib. ħ sensũ nr̃m ulło
mõ ag̾e potuisse. an forte ad istoꝵ niĩ.
arbittaris. D. Egou̾o ab illis om̃ib
hoc genus distingnendũ puto siquid̃

Expanded text:
nescio unde apparuisse nobis quintum genus, quod est in ipso naturali judicio sentiendi, cum delectamur parilitate numerorum, vel cum in eis peccatur, offendimur. Non enim contemno quod tibi visum est, sine quibusdam numeris in eo latentibus, hoc sensum nostrum nullo modo agere potuisse. An forte ad istorum quatarbitraris? D. Ego vero ab illis omnibus hoc genus distinguendum puto. Siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ manifestũ est que qm̃ nullũ edit so¬
uũ. ncħq passionis infert auribus.
quorũ unũ i sono est alt̾m in audiente
qũaudit. s utrũ existeret nͥ adiuuante
memoria querimꝰ. quãqmͣ si aĩa hos
num̾os agit quos in uenarũ pulsu in¬
uenimꝰ soluta questio est. nam et ĩ oꝑ̃o¬
ne hos esse maifestũ est et nicħ ad cos
adiuuamur memoria. qd si dehis inc̾¬
tum est utcũ anime oꝑantis sint. de his
certe quos si recipco spñ agimus. nulli
et eos sic amma opetur. ut etia uolũta¬
te adhibita multis modis uariari q̃¬
ant. nõ tñ ut agantur. illa opus ẽ me¬
moria . D. Uidetur mͥ ħ genus sine tri
pirationis interualla fieri nõ ambi¬
gam. tñ oꝑante aĩa fieri negare quis
os recordatõe deꝓmimꝰ et cũ in alias
cogitationes deferim. hos nimirũ re¬
linquimꝰ uelut in suis seccetis recon¬
ditos. D. Non opinor .M. Occultũ est
eos esse posse sineceteris. d. Nondu

Expanded text:
esse manifestum est, quae quoniam nullum edit soesse manifestum est, quae quoniam nullum edit sonum, nihilque passionis infert auribus, quorum unum in sono est, alterum in audiente, quando audit. Sed utrum existeret, nisi adjuvante memoria, quaerimus. Quanquam si anima hos numeros agit, quos in venarum pulsu invenimus, soluta quaestio est: nam et in operatione hos esse manifestum est. et nihil ad eos adjuvamur memoria. Quod si de his incertum est, utrum operantis animae sint; de istis certe quos reciproco spiritu agimus, nulli et eos sic anima operetur, ut etiam voluntate adhibita multis modis variari queant: nec tamen ut agantur, ulla opus est memoria. D. Videtur mihi hoc genus sine tribpirationis intervalla fieri non ambigam; tamen operante anima fieri, negare quis os recordatione depromimus, et cum in alias cogitationes deferimur, hos rursum relinquimus velut in suis secretis reconditos, non, opinor, occultum est eos esse posse sine caeteris. D. Non du
Abbreviated transcription (Latin):
lentio que si nu̾osa uoce fit. et ip̃a mu̾osa
sit ncc̃e est. Neq .n. esse possit uͥ cũ adest
affectior eius sonus. Similis est .n. uesti¬
gio in aqua impresso. qd̾ neq añ fort᷑
qmͣ corpus ĩpresseris. ne remanet cũ
deccaxit. Naturalis u̾o illa uis. qiͣ iudi¬
ciaria que aurib adest nõ desunt esse
in silentio nõ nobis eam sonus infert.
s ab ea potius sũ ꝓbandis sũ ĩpbandꝰ.
excipitur. quare ista duo nͥ fallor distiu¬
guenda sunt. et fatendũ nuos qui sũt
in ip̃a passione euiriũ cũ aliquid audit᷑.
sono inferri silentio/ ex quocolligitur
nu̾os qui sunt in ip̃o sono posse ẽẽ. sũ
istis qui sunt in eo qd̾ ẽ audire cũ hi
siue illis esse nõ possint . D. assentior.¬
utrũ possint eẽ hii nũi siue illis qui st̃
in memoria. nã et taciti apud uosim¬
ip̃os possumꝰ aliquos nu̾os cogitando
pagere. ea mora temꝑis quei etiã uoce
perag̾etur. has inquã oꝑatione aĩmi

Expanded text:
Quae si numerosa voce fit, etiam ipsa numerosa sit necesse est. Neque esse potest, nisi cum adest effector ejus sonus: similis est enim vestigio in aqua impresso, quod neque ante formatur quam corpus impresseris, neque remanet cum detraxeris. Naturalis vero illa vis quasi judiciaria, quae auribus adest, non desinit esse in silentio, nec nobis eam sonus infert, sed ab ea potius, sive probandus, sive improbandus excipitur. Quare ista duo, nisi fallor, distinguenda sunt; et fatendum numeros, qui sunt in ipsa passione aurium, cum aliquid auditur, sono inferri, auferri silentio. Ex quo colligitur numeros qui sunt in ipso sono, posse esse sine istis qui sunt in eo quod est audire, cum hi sine illis esse non possint. CAPUT III.utrum possint esse hi numeri sine illis qui sunt in memoria. Nam et taciti apud nosmetipsos possumus aliquos numeros cogitando peragere ea mora temporis, qua etiam voce peragerentur. Hos in quadam operatione animi
Abbreviated transcription (Latin):
actuus. aut occursorib aut utrisq
qui eos tãqm̃ a latebris sius ĩmã¬
infestũ ꝓducant. et qͣiͣ reintegratos
qui iam abolebantur. rursũ recordã¬
tur. Ita cũ occursores intm̃ iudicẽt᷑
in qnͣtũ eos memoria iudicantib
admou̾it possũt uicissim et recorda¬
biles qui sunt in memoria occur
sit qd occursores ut iudicentur. q̃si
recentia eoꝵ fugientiũ uestigiaof¬
fert memoria. Recordabiles añt eos
qũ audiendo iudicamꝰ qiͣ eadem ue¬
stigia occursorib tnͣsemitib remiui¬
scunt. ¶Iam porro de sonantib nu¬
m̾is quid opus est dr̃e. cũ ĩ occͣsorib
iudicentur si audiunt᷑. si u̾o ibi sonãt.
ubi non audiũt᷑. quis dubitet nõ eos
a nob̾ posseidicari. Sane ut ĩ sors
per instrumenta auriũ. itam saltati¬
onb cet̾isq insibilib motib. qd̾ ad
tempales nũos aitinet ecid̾ adumãte

Expanded text:
activis, aut occursoribus, aut utrisque, activis, aut occursoribus, aut utrisque, qui eos tanquam e latebris suis in manifestum producant, et quasi redintegratos qui jam abolebantur, rursum recordantur. Ita cum occursores in tantum judicentur, in quantum eos memoria judicantibus admoverit, possunt vicissim et recordabiles qui sunt in memoria occursc intersit, quod occursores ut judicentur, quasi recentia eorum fugientium vestigia offert memoria; recordabiles autem quando eos audiendo judicamus, quasi eadem vestigia occursoribus transeuntibus revirescunt. Jam porro de sonantibus numeris quid opus est dicere, cum in occursoribus judicentur, si audiantur? Si vero ibi sonant ubi non audiuntur, quis dubitet eos a nobis non posse judicari? Sane ut in sonis per instrumentum aurium, ita in saltationibus caeterisque visibilibus motibus, quod ad temporales numeros attinet, eadem ad
Abbreviated transcription (Latin):
.nͥ. aginus cũ reuocamus uos ĩ me¬
moriam. nͥ quodam mõ quid reposu¬
imꝰ querimꝰ. Recurrit añ incogitati¬
onem occasione similiũ motus aĩ
nõ extinctus. et h est que dr̃ recor¬
cogitationẽ qd̾ cũ memorie facilemã¬
darentur. cũ difficultate repetebant᷑.
et indigebamꝰ aliqua premonstͣtõe
nt sequerem᷑. qua difficultate dep̃ta
cũ sese ip̃i accõmodante uoluntati.
offerunt conseꝙ̃t̾ temꝑib. atq ordi¬
ne suo tãfacile ut qui nehementes
non eos utiq nonos esse sentimus.
Est etiam aliud uũ nos sentire arbi¬
tror p̾sentem motũ eĩ alñ iã fuisse
qd̃ est recognoscere. dũ recentes mo¬
tus eius accionis in qua sumꝰ. cũ re¬
cordam. ꝙ certe uinatiores sũt cũ re¬
cordabilib iam sedatiorib quodã
int̾iore lumine ꝯꝑamiꝰ et tał cogni¬
tio recognitio est. et recordatio. Indi¬
cantur ergo et recordabiles nn. cib
hiis iudicialib. nũꝙͣ soli s adm̃ctis

Expanded text:
 revocamus nos in memoriam, nisi quodammodo quod reposuimus quaerimus? Recurrit autem in cogitationem occasione similium motus animi non exstinctus, et haec est quae dicitur recorcogitationem, quia cum memoriae mandarentur, cum difficultate repetebantur, et indigebamus aliqua praemonstratione ut sequeremur: qua difficultate dempta, cum sese ipsi accommodate voluntati offerunt, consequenter temporibus atque ordine suo, tam facile ut qui vehementiusagantur, non eos utique novos esse sentimus. Est etiam aliud unde nos sentire arbitror praesentem motum animi aliquando jam fuisse, quod est recognoscere, dum recentes motus ejus actionis in qua sumus cum recordamur, qui certe vivaciores sunt, cum recordabilibus jam sedatioribus quodam interiore lumine comparamus: et talis agnitio, recognitio est et recordatio. Judicantur ergo et recordabiles numeri ab his judicialibus, nunquam soli, sed adjunctis
Abbreviated transcription (Latin):
impetũ suũ. et nõ dũ ext̾inctus. ĩnie¬
moria esse dr̃. Et cũ maliũ iutendr̃
aĩmꝰ qiͣ nõ inẽ aĩo pͥstinus motus
et reu̾a mĩor fit nͥ anteꝙͣ int̾cedat q̃¬
tam similiũ uciuitate renonetur.
S uelĩ scire utrũ te adusus ista nich

Expanded text:
impetum suum, et nondum exstinctus, in memoria esse dicitur: et cum in aliud intenditur animus, quasi non inest animo pristinus motus, et revera minor fit, nisi antequam intercidat, quadam similium vicinitate renovetur. 15. Sed velim scire, utrum te ad
Abbreviated transcription (Latin):
redenut hũana iusticia. Et tñ cum
alia sit cã ecc̃e. alia hõi et om̃io
distincta sit. nec hõmi cãm form¬
damsꝰ. Quos accusauerũt ⁊ cõm̃d̾e
nõ potuerũt. purgatos nouimus.
purgatos legimus quisi nõ pͣgati
rẽ. nec edificarẽ suꝑ arenã et deice¬
rẽ de petra. quia sr̃ hauc petrã inqͥt
edificabo eccłiam meã. et porte ĩfo̾ꝵ
nõ ũcent eam. petra aũt erat xp̃c.¬
Nunꝙ paulus pro nob̾ crucifrxus ẽ.
hec tenete. hec amate. hec fĩne et pa¬
ri põt etiam per illũ locum transitũ
deuitate. Ne forte aliquis contẽtõis
⁊ litis aditus inueniatur. uł occasio
aliqua p̾beatur. et ĩueniant ip̃am
occasionem. qui querũt occasionẽ
maxĩe qm̃ qui parũ tuuent deurm.

Expanded text:
redemit humana justitia. Et tamen, cum redemit humana justitia. Et tamen, cum alia sit causa Ecclesiae, alia hominum, et omnino distincta sit, nec hominum causam formidamus, quos accusaverunt et convincere non potuerunt. Purgatos novimus, purgatos legimus. Qui si non essent rem, nec aedificarem super arenam, et dejicerem de petra. Quia super hanc petram, inquit, aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferorum non vincent eam . Petra autem erat Cuid Paulus pro vobis crucifixus est? Hoc tenete, hoc amate, hoc fraterne et pari potest, etiam per illum locum transitum devitate, ne forte aliquis contentionis et litis aditus inveniatur, vel occasio aliqua praebeatur, et inveniant ipsam occasionem qui quaerunt occasionem. Maxime quoniam qui parum Deum
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ approba. quia pp̃ ip̃am latitudinẽ
fratres nrõs ad possessionẽ pacis ⁊¬
inuitamꝰ. Ep̃i nultis ẽẽ nobiscum
estote. Non uult ppłs duos epõs. No
mus. si honorẽ nr̃m nõ in terrena
lite defendamus. eollatur panes ercoris
ta dissensione. ħ corrigatur et meus
es. an nõ uis esse meus: Ego si tecor¬
rigas uolo essetuus. Ergo sublato
errore de medio tãqmĩ ꝑietemacerie
contradictionis. et diuisionis. esto
fr̃ meus et ego sum fr̃ tuus. ut am¬
bo simꝰ eius qui dñs est et meus et
fidentia u̾itatis. hoc enĩ rescripsimꝰ.
nõ fugimꝰ ĩmo ut conferatur insta¬
nius. ut cui demonstrauero possessi¬
onẽ sic cũ itlo ꝯminucẽ hereditatẽ.
Increpidus ueniat securus ueniat
doctus ueniat. Nolo autoritate pre¬
iudicare. aꝑiamus oculos ad ilũ
qui errare nõ põt. ip̃e uos doceat q̃
sit ecc̃a. audistis testĩoniaeius. Ntõ
eam ꝯtammãt hũa delicta quã nõ

Expanded text:
noster, approba quia propter ipsam latitudinem noster, approba quia propter ipsam latitudinem fratres nostros ad possessionem pacis invitamus. Episcopi vultis esse? Nobiscum estote. Non vult populus duos episcopos. Nobimus, si honorem nostrum nunc in terrena lite defendamus? Tollatur paries erroris, ta dissensione. Haec corrigatur, et meus es. Annon vis esse meus? Ego, si te corrigas, volo esse tuus. Ergo sublato errore de medio, tanquam pariete maceriae contradictionis et divisionis, esto frater meus, et ego sim frater tuus, ut ambo simus ejus qui Dominus est et meus, etfidentia veritatis. Hoc enim rescripsimus, non fugimus, imo ut conferatur instamus; ut cum demonstravero possessionem, sic cum illo communicem haereditatem. Intrepidus veniat, securus veniat, doctus veniat: nolo auctoritate praejudicare. Aperiamus oculos ad illum qui errare non potest: ipse nos doceat quae sit Ecclesia. Audistis testimonia ejus. Non eam contaminant humana delicta, quam non
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Om̃is ꝯsũmatõis uidi finẽ. latũ¬
dius uidi fmiẽ. Quis est iste finis: La¬
tũ nifindatũ tuũ ualde. Einis ei pcep
dest. lam uos dicite metũ. Icm uos¬
diximus qd̾ no infructuose sꝑciu
distis. fiis pcepti et ctuitas ce cor¬
de puro. finis quo pficini᷑ nõ quo cõ¬
simum᷑. Iste finis lacus est. quia mã¬
datũ dei est. de quo eid̾ dcm̃ est. latum
mandatũ tuũ ualde. Mantatũ nouũ
douobis. ut uos ĩuicem diligatis. ui¬
de latitudinem mandati huiꝰ ulatũ est.
Nunquid in carne. In corde potius. Nam
et si in carne latum esset. auditores stu¬
diosi augustias nõ pat̾emini. Incor¬
de latũ est. ubi latum est sisit ude
uideas. et hinc audi apłm. qm̃ latũ
est mandatũ caritatis. Caritas añt
dei diffusa est in cordib nrĩs. non di¬
xit inclusa s diffusa. u̾bum eĩ qd̃
est inclusa quasi ciugustias sonat
qd̾ est diffusa latitudinem ĩsimiat.
laitũ ergo mandatũ tuũ ualde. dũe doꝰ

Expanded text:
nis. Omnis consummationis vidi fim. Quis est iste finis? Latum mandatum tuum valde . Finis enim praecepti est, jam vos dicite mecum a podixistis, quod non infructuose semper audistis. Finis praecepti est charitas de corde puro. Finis, quo perficimur, non quo consumimur. Iste finis latus est, quia mandatum Dei est, de quo dictum est, Latum mandatum tuum valde. Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis . Vide latitudinem mandati hujus. Ubi latum est? numquid in carne? In corde potius. Nam si et in carne latum esset, auditores studiosi, angustias non pateremini. In corde latum est. Ubi latum est vide, si sit unde videas, et hinc audi Apostolum, quam latum est mandatum charitatis. Charitas autem Dei diffusa est in cordibus vestris . Non dixit, Inclusa; sed, diffusa. Verbum enim quod est inclusa, quasi angustias sonat: quod est diffusa, latitudinem insinuat. Latum ergo mandatum tuum valde. Domine Deus
Abbreviated transcription (Latin):
eenete ista fratres obsectamꝰ nos ꝓ
nomẽ ip̃ius per auctorẽ pacis. plar¬
tatorẽ pacis. dilectorẽ pacis. Oram
uos ut eũ pacifice oretis. pacifice de¬
dcm̃ ẽ. beatipacifici qũ ip̃i filii dei
nocabuntur. Incipit ẜmo de tribłomib¬

Expanded text:
Tenete ista, fratres, obsecramus vos: Tenete ista, fratres, obsecramus vos: nomen ipsius Domini, per auctorem pacis, plantatorem pacis, dilectorem pacis, oramus vos, ut eum pacifice oretis, pacifice dedictum est, Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
uł qr pñtia diligñt. debent saltem
t̾rene potestatis tuu̾e seu̾itatẽ. Et¬
u̾e edictũ uiri illustris publice legi¬
tũ est. Qui deũ timetis est ãmoniti
nequis ista nõ curet. ne quis ista cõ¬
tẽnat. Uideant ergo quales sunt.
ne forte illis euenicit qd̾ ait apłus.
Qrui eñ resistit potestati dei ordĩa¬
tiomi resistit. principes .n. nõ st̾ tĩori
bono opi. s malo. Uitenus om̃em
seditionẽ. oñs cãs seditionis. forte
dicitis. Intenti sumꝰ. quid facturi su¬
mꝰ. Est qd̾ nob̾ iniugamꝰ. ꝑtes forte
ub̃es pietatis. Nos disputemꝰ ꝓuob̾.
uos orate ꝓ nob̃. Oratões etiã urãs
sicut añ p̃remoniumꝰ ieuimis etele¬
quib nolent ad deũ. hoc agentes ne¬
gotiũ fortasse utiliores nobis eritis
ꝙͣ nos nob̾. Nemo eĩ ñm in hac dis¬
putatione de se p̾sumit. Indeo ẽ tota
ĩpes. Neq enĩ meliores sumꝰ apło
qui dicit. orate pro nobis. orate m
ut de ur̃a disputatione gͥandeatis.

Expanded text:
ntia diligunt, debent saltem terrenae potestatis severitatem venerari. Edictum viri illustris publice proptum est qui Deum timetis, et commonitione quis ista non curet, ne quis ista contemnat. Videant igitur quales sunt: ne forte illis eveniat quod ait Apostolus, Qui enim resistit potestati, Dei ordinationi resistit. Principes enim non sunt timendi bono opere, sed malo . Vitemus omnes seditiones, omnes causas seditionis. Forte dicitis: Intenti sumus quid facturi sumus. Et quid vobis injungamus? Partes forte uberes pietatis. Nos disputemus pro vobis: vos orate pro nobis. Orationes etiam vestras, sicut jam ante praemonuimus, jejuniis et elequibus volant ad Deum. Sic agentes negotium, fortasse utiliores nobis eritis, quam nos vobis. Nemo enim nostrum in hac disputatione de se praesumit: in Deo est tota spes. Neque enim meliores sumus Apostolo, qui dicit, Orate pro nobis. Orate, iut de nostra disputatione gaudeatis.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i pro quietepio pace cõmuni. pro
unitate quã dñs iusat dñs diligit ad¬
iuuent preces sc̃itatis nr̃e. ut de illa
itentidẽ et ad nos loquam. et nob̾cũ
gaudemus. Et enĩ de pace et caritate
loqui si semꝑ amanius. sꝑ debemus
multo mag̾ ergo isto temꝑe qñ pax sic
amatur. ut in periculo eius amande
et tenende constituti illi quib malũ
pro malo reddimꝰ et cũ quib sicut
scciptũ est odio hebentib pacem su¬
nus pacifici. et loquim eis debellare
nos uolunt gratis. illi ergo quitales
sunt ꝑiclitantur int̾ amorem pacis.
et confiisionẽ pudoris. nec id agunt
cũ uinci noluit ut inuicti suit qui
eĩ uinci a ueritate nolunt ab ertore
ũcunt᷑. Osi eos caritas potius qm
ammositas suparet inde uictores
fi̾ent uude uictieẽnt. Nos eccl̾iam
catholicam ad cuiꝰ pacem et reconci¬
liationẽ inuitamꝰ inimicos eiꝰ non
hũanis opĩonib s diuinis testimo¬
niis amamꝰ. tenenꝰ. defendimus.
Quidcũ illo aigã. qui ꝓ ꝑte clamat

Expanded text:
omnium, pro quiete, pro pace communi, pro unitate quam Dominus jussit, Dominus diligit, adjuvent preces Sanctitatis vestrae, ut de illa identidem et ad vos loquamur, et vobiscum gaudeamus. Etenim de pace et charitate loqui, si semper amamus, semper debemus. Multo magis ergo isto tempore, quando pax sic amatur, ut in periculo ejus amandae et tenendae constituti illi, quibus malum pro malo non reddimus, et cum quibus, sicut scriptum est, odio habentibus pacem sumus pacifici, et nos volunt gratis . Illi ergo qui tales sunt, periclitantur inter amorem pacis et confusionem pudoris: nec id agunt, cum vinci nolunt, ut invicti sint. Qui enim vinci a veritate nolunt, ab errore vincuntur. O si eos charitas potius quam animositas superaret! Inde victores fierent, unde victi essent. Nos autem Ecclesiam catholicam, ad cujus pacem et concliationem invitamus inimicos ejus, non humanis opinionibus, sed divinis testimoniis, amamus, tenemus et defendimus. Quid cum illo agam, qui pro parte clamat,
Abbreviated transcription (Latin):
salomonis dñabat᷑ a mari nsq ad
mare et a fluũe us ad ternimos
orbis t̾raꝵ. Corã illo decident ethio¬
pes. Et mimici eius t̾ram lingent.
Reges tarsis et insule miniera osti¬
rent. reges arabũ et sabadona sõ¬
ducent. Et adorabũt eũ om̃s reges

Expanded text:
ominabitur a mari usque ad mare et a flumine usque ad terminos orbis terrae. coram illo decident Aethiopes et inimici eius terram lingent. reges Tharsis et insulae munera offerent, reges Arabum et Saba dona adducent. et adorabunt eum om
Abbreviated transcription (Latin):
meo teneat mecũ unitatẽ. Etce pos¬
sessionis hꝰ tabulas recito nõ ad hor
ut solus possideam. s ut frẽm meũ in
nolentem possidere cõmĩcam. Ecceta¬
bulas trͣ postula a me et dabo cibi
gentes heditatem tuam et possessio¬
nem tuã fines terre. xp̃odãm est. No
ergo dcm̃ est. quia xp̃i memb̾ sumꝰ.
Ertud curris in parte. aut remanes
in parte. Ecce totũ tene qd̾ in tabuł
queris. int̾ quẽ et quẽ possideas.
quo solent instrumẽtis queri pos¬
sesiores. int̾ quos sint affimnes. Niͥ
tibidedit om̃s fines nullos dumiu

Expanded text:
meo, ut teneat mecum unitatem. Ecce possessionis hujus tabulas recito, non ad hoc ut solus possideam, sed ut fratrem meum mecum nolentem possidere convincam. Ecce tabulas, frater: Postula a me, inquit, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam fines terrae. Christo dictum est. Nobis ergo dictum est, quia Christi membra sumus. Quid curris in parte? aut quid remanes in parte? Ecce totum tene quod in tabulis. Quaeris inter quem et quem possideas, quomodo solent instrumentis quaeri possessores, inter quos sint affines. Qui tibi dedit omnes fines, nullos dimisit
Abbreviated transcription (Latin):
catholicam toto orbe t̾raꝵ fructificã¬
tem atq ccescentẽ cõmẽdem multis
filius meus es tu ego hodie genuite. po¬
stula a me. et dabotibi gentes heredita¬
tem tuã et possessionem tnã fines t̾re
Quare ergo frẽs de possessione litiga¬
mus: nõ potius sc̃as tabulas recita¬
mus. Uenisse nos opineni ad iudicẽ
de possessione contentio est. et hec cõ¬
tentionõ litis s diłctionis est. dem¬

Expanded text:
catholicam toto orbe terrarum fructificantem atque crescentem commendem multis hodie genui te. Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam fines terrae . Quare ergo, fratres, de possessione litigamus, et non potius sanctas tabulas recitamus? Venisse nos opinemur ad judicem. De possessione contentio est: et haec contentio non litis, sed dilectionis est. De
Abbreviated transcription (Latin):
tominus in nomĩe donciti. Et tam̃
adhuc post cpłicas uoces. post ecc̃e
decl̾ationem. et toto mũdo dilationẽ
dicetur mͥ. nõ dimitto donatũ. non
diuntto nescio quẽ gayum. luciũ.
parmenianũ. mille noĩa. nulle scis¬
suras. Prmabis te seqndo hoĩem.
tanta hereditate de qua mõ audisti.
amari us ad mare. a flm̃e usq ad
t̾iuinos orbis terre. Quare illã nõ te¬
nes. qr hoĩem amas. quid est homo
nͥ aĩal rõnale fc̃m de terra. Ideo ergo
ũmicus es quia t̾rã lingis despiceħ
pocius. noli ling̾e t̾ram. ut spẽ ponas
meũ qui fecit celũ et t̾ram. hec spes
nr̃a. hec testimonia. deus deoꝵdũs lo¬
cutus est. et uocauit t̾ram a soł ortu
us ad occasũ. Noli reman̾e in terra
s quo uocata est terra. et quis põt t̾

Expanded text:
to minus in nomine Donati. Et tamen adhuc post apostolicas voces, post Ecclesiae declarationem et toto mundo dilatationem, dicitur mihi, Non dimitto Donatum, non dimitto nescio quem Gaium, Lucium, Parmenianum; mille nomina, mille scissuras. Privabis te, sequendo hominem, tanta haereditate, de quâ modo audisti, A mari usque ad mare, a flumine usque ad terminos orbis terrae? Quare illam non tenes? Quia hominem amas. Quid est homo, nisi animal rationale factum de terra? Ideo ergo inimicus es, quia terram lingis. Despice hoc potius Noli lingere terram, ut spem ponas in eum qui fecit coelum et terram. Haec spes nostra, haec testimonia. Deus deorum Dominus locutus est, et vocavit terram, a solis ortu usque ad occasum . Noli remanere in terra, sed quo voca
Abbreviated transcription (Latin):
Quare huic ꝓmissiomi et hereditatidi¬
uicus tius nuimicus es: Quare nõ ius
natus. quis cecilianus. Utiq homĩes.
Si bom bono suo nõ meo. ergo et si
mali. malo suo nõ meo. Tn xp̃m ac¬

Expanded text:
Quare huic promissioni et haereditati, divitiis tuis, inimicus es? Quare non vis?natus? quis Caecilianus? Utique homines. Si boni, bono suo, non meo: ergo et si mali, malo suo, non meo. Tu Christum ac
Abbreviated transcription (Latin):
dei sumius: ille natura est. filius qui hoc
est. qd̾ pat̾. Nec dixit accipiamus. s reci¬
picunus. ut significaret hoc nos amisit¬
sc madã ex quo mortales sumꝰ. hoc gͦ qd̾
cut. ut eos qui sub lege erãt reduneret
et ad lib̾andũ eũ populũ ꝑtinet qui ꝑ¬
nulus sub pedagogo sermebat. et refer¬
tur ad id qd dixit fcm̃ sub lege. Illud es
qd̾cut ut cidoptionem filioꝵ recipiamꝰ.
refertur cid id qd̾ dixit fcm̃ ex muliere.
huic .n. adoptionem recipimus. qd̾ ille
uncus non dedignatus est ꝑticipatio¬
nem nature nr̃e fcũs ex muliere. ut nõ
solum mngenitus e̾et ubi fc̃us nõ hr̃et.
s ⁊̃ pͥmogenitus in multis fr̃ib fieret.

Expanded text:
jus filii Dei sumus: ille natura est Filius, qui hoc jus filii Dei sumus: ille natura est Filius, qui hoc est quod Pater. Nec dixit, accipiamus; sed, recipiamus: ut significaret hoc nos amisisse in Adam, ex quo mortales sumus. Hoc ergo quod ait, Ut eos qui sub Lege erant redimeret, et ad liberandum eum populum pertinet, qui parvulus sub paedagogo serviebat; et refertur ad id quod dixit, factum sub Lege. Illud autem quod ait, ut adoptionem filiorum recipiamus, refertur ad id quod dixit, factum ex muliere. Hinc enim adoptionem recipimus, quod ille Unicus non dedignatus est participationem naturae nostrae, factus ex muliere, ut non solum Unigenitus esset ubi fratres non habet, sed etiam Primogenitus in multis fratribus fieret .
Abbreviated transcription (Latin):
Einde iam dicit. uemiente plentu¬
dine tempis dm̃i misisse filiũ sim̃
aid liberand puulũ heredem senuentem ee
parte legi tanꝙ̃ pedagogo ex ꝑte elem̃tis
huiꝰ mũdi tanꝙͣ ꝓcuratorib et actorb.
Misit deus in quit filiũ suũ fcm̃ ex imu¬
liere. Mulierem ꝑfenmã posuit more
locutionis hebreoꝵ. Non.ii. qr de euadic¬
tũ est. formaniti eam in mulierẽ ic̃i pas¬
scierat ꝯcubitus uiri quos non sccibitur
passa nisicũ dimissi erant ex paradiso:
fcm añt dicit. p̃p susceptõem creaiture q
qui nascunt᷑ ex feminis: nõ tũc ex deo
nascunt᷑. s tñ deus illos facit ut sic nas¬
ci possint. ut om̃em creciturã. fcm̃ autẽ
sub lege dixit.q et cirtũcisus ẽ ⁊ hostia
ꝓ illo legutuna oblata est. Nec mirũ si
et illa legis opa sustrunt ex quib lib̾a¬
ret qui eis similit̾ tenebrantur. quietiã
mortẽ sustimuuit. ut ex illa liberaret cos
qui mortalitate cenebantur.
mnus cidoptionem p̃peadicit: ur dis¬

Expanded text:
icit, veniente plenitudine temporis Deum misisse Filium suum ad liberandum parvulum haeredem, servientem, ex parte Legi, tanquam paedagogo, ex parte elementis hujus mundi, tanquam procuratoribus et actoribus: Misit Deus, inquit, Filium suum factum ex muliere. Mulierem pro femina posuit, more locutionis Hebraeorum. Non enim quia de Eva dictum est, Formavit eam in mulierem , jam passa erat concubitum viri, quod npassa, nisi cum dimissi essent de paradiso. Factum autem dixit, propter susceptionem creaturae; quia qui nascuntur ex feminis, non tunc ex Deo nascuntur, sed tamen Deus illos facit, ut sic nasci possint, ut omnem creaturam. Factum autem sub Lege dixit, quia et circumcisus est, et hostia pro illo legitima oblata est . Nec mirum si et illa Legis opera sustinuit, ex quibus liberaret qui eis serviliter tenebantur; qui etiam mortem sustinuit, ut ex ea liberaret eos qui mortalitate tenebantur. mus. Adoptionem propterea dicit, ut dis
Abbreviated transcription (Latin):
nuo nichoato ꝑhibentur autem ubera
femmarũ ex die conceptõius lac colli
gere. Et alius sensus facilior. nõ co¬
ques agnũ in lacte mrr̃is sue. puulũ
autem et lactantem qualibus dicit
apłus. lac nobis potum dedi nõ escc̃i.
non nutes in preꝓperam passionem
tamꝙͣ xp̃o sit dcm. qui talib ad huc
discipulis pepcit. ꝓ quib se offerens
at. si ergomne queritis sinite hos abi¬
re. acq ut intessigeretur. adhuc eos
ĩualidos et inuiꝰ ydoneos fincie passio¬
ni tamꝙͣ cignus in lacte mr̃is sequt᷑.
ait enͣngelista. ut ĩpleretur sermo quẽ
dixit. quici quos dedisti mͥ nõ perdidi
ex eis ꝙ̃ ꝙͣ. uñ apparet eos si tũc pat̾ent᷑
fuisse ꝑituros. hoc enĩ tũc nõ passi sũt
que postea passi sunt. Nõ ad huc agni
in lacte s iamarietes ingrege. Explicit¬

Expanded text:
mo incoato. perhibentur autem ubera mo incoato. perhibentur autem ubera feminarum gere. est autem alius sensus facilior. non coques agnum in lacte matris suae: paruulum adhuc et lactantem — qualibus dicit apostolus: lac uobis potum. dedi, non escam — non mittes in praeproperam passionem: tamquam Christo sit dictam, qui talibus adhuc discipulis pepercit, pro quibus se offerens ait: si ergo me quaeritis, sinite hos abire. atque ut intellegeretur adhuc eos inualidos et minus idoneos fuisse passioni tamquam agnos in lacte matris, secutus ait euangelista: ut impleretur sermo, quem dixit: quia quos dedisti mihi, non perdidi ex eis quemquam. unde apparet eos, si tunc paterentur, fuisse perituros; hoc enim tunc non passi sunt quod postea passi sunt, non adhuc agni in lacte, sed iam arietes in grege. CXII
Abbreviated transcription (Latin):
ne se bomi isrłite sociarent malis uid̾is
passionis tamꝙͣ ignis est. unde scriptũ
est. camꝙ̃ aurũ infornace ꝓbauit illos¬
dñs et sicut holocausti hostia suscepit
eos. Cui sentencie dñs quo atrestat᷑
d. baptismũ hẽo baptizari quem uos
nescitis. hoc enĩ ait cũ dixisset ignemi
ueni nutt̾e ĩmũdũ. dicit enĩ Ioh̾es. ip̃e
uos baptizauit in spũ sc̃o et igni quod
intelligitur et purgatione scĩficatõnus
et ꝓbatione tribulatõnis. eundem ignẽ
se pocius plangere deb̾ent. Ita enĩ t̾mi¬
nauit ut diceret. si in uitidi ligno hoc
faciut in arido quid fiet. mouent᷑ eigo
bom ne ad xp̃m crucifigendũ malis cõ¬
sentiant. dcm̃ est enĩ. Agnus dei qͥ tol¬
lit pc̃ca mũdi. Non ergo coques agnũ
in lacte mr̃is sue .i. non ingeres xp̃o ig¬
nem passionis. In illo die quo cõcept᷑
est tũc enĩ et passus traditur .i. octauo
kalend̾ Iannarii quonatus ꝯmenda¬
retur. nouem menses cõputant᷑ deti¬

Expanded text:
ne se boni Israhelitae sociarent malis Iudaeispassionis tamquam ignis est; unde scriptum est: tamquam aurum in fornace probauit illos, et sicut holocaustum hostiam suscepit illos. cui » sententiae dominus quoque attestatur dicens: baptismo habeo baptizari, quem uos nescitis. hoc enim ait, cum dixisset: ignem ueni mittere in mundum. dicit enim Iohannes: ipse uos baptizabit in spiritu sanoto et igni, quod intellegitur et purgatione sanctificationis et pro-10 batione tribulationis. eundem ignem se ponavit ut diceret: Si in viridi ligno hoc faciunt, in arido quid fiet? Monentur ergo boni. ne ad Christum crucifigendum malis consentiant. dictus est enim agnus dei, qui tollit peccata mundi. non ergo coques agnum in lacte matris suae: non ingeres Christo ignem passionis in illo die quo conceptus est; tunc enim et passus traditur, id est VIII kal. Ianuarias, quo natus commendatur, VIIII menses conputantur deci