comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
citur. hos pauet. horum derret᷑ aspec¬
tu. qui ingredi non ualent. qui si
terram tetigerint se mortuos arbi¬
trantur ⁊ non intelligimus ꝓpħaꝵ
uoces. fugient mille uno ꝑsequente.
nec amꝑutamus causas morbi. ut
morbus pariter auferat᷑. statimq
cernamus sagitas delis. tiaras. galeis.
caballos equis cedere: Ex cessimus
consolandi modum.⁊ dum unius
mortem flere ꝓhibemus: totius orb̾
mortuos plangimus. Aerses ille rex
potentissimus qui subuertit montes.
maria constrauit. cum de sublimi
loco. infinitam hominũ multitudi¬
nem ⁊ innumerabilem uidisset ex¬
ercitum. flesse dicitur qd̾ post centũ
annos nullus eoꝵ quos tunc cerne¬
bat suꝑ futurus eẽt. Osi possemus
intalem ascendere speculam. de qua
uniuersam t̾ram sub nr̃is pedib cer¬
nereinus. Iam dibi ostenderem dotiꝰ
mundi ruinas. gentes gentiby. &
regnis regna collisa. alios torqueri.
alios necari. alios absorb̾i fluctib.

Expanded text:
citur, hos pauet, horum terretur aspeccitur, hos pauet, horum terretur aspectu, qui ingredi non ualent, qui, si terram tetigerint, se mortuos arbitrantur, et non intellegimus prophetarum uoces: fugient mille uno persequente nec amputamus causas morbi, ut morbus pariter auferatur, statimque cernimus sagittas pilis, tiaras galeis, caballos equis cedere? Excessimus consolandi modum et, dum unius mortem flere prohibemus, totius orbis mortuos planximus. Xerxes, ille rex potentissimus, qui subuertit montes, maria constrauit, cum de sublimi loco infinitam hominum multitudinem et innumerabilem uidisset exercitum, flesse dicitur, - quod post centum annos nullus eorum, quos tunc cernebat, superfuturus esset. o si possemus in talem ascendere speculam, de qua uniuersam terram sub nostris pedibus cerneremus! iam tibi ostenderem totius mundi ruinas, gentes gentibus et regnis regna conlisa; alios torqueri, alios necari, alios obrui fluctibus,
Abbreviated transcription (Latin):
dides & salustius muti sunt. Felir ne¬
potianus qui hȩc non uidit. felix qui
ista non audit. Nos miseri. qui aut
patimur. aut patiendes fĩs nr̃os tan¬
ta ꝑspicimus. Et tamen uiuere uo¬
lumus. eosq qui his carent. flendos
potius quam beatos putamus. Olim
offensum sentimus. nec placamus dm̃
nr̃is peccatis. B arbari fortes sunt. nr̃iᷤ
uitiis romanus suꝑatur exercitus. Et
quasi non hoc sufficeret cladib: plus
pene bella ciuilia. qͣm hostilis mucio
consumpsit. Miseri israhelite. ad
quoꝵ comparationẽ nabuchodono¬
sor seruus dei scribitur. infelices nos
qui tantum displicemꝰ deo. ut ꝑ rabiẽ
barbaroꝵ illius ira in nos deseuiat.
phat laudes dño concinebat: ⁊ dñs
ꝓ laudante suꝑabat. Moyses contra
amalech non gladio. s oratione pu¬
gnabat. Si erigi uolumus ꝓsterna¬
mur. ꝓpudor stolida usq adincre¬
dulitatem mens. fugit romanus ex-¬
ercitus uictor orbis. ⁊ dñs. ab his uin¬

Expanded text:
dides et Sallustius muti sunt. Felix Nedides et Sallustius muti sunt. Felix Nepotianus, qui haec non uidet; felix, qui ista non audit. nos miseri, qui aut patimur aut patientes fratres nostros tanta perspicimus; et tamen uiuere uolumus eosque, qui his carent, flendos potius quam beandos putamus. olim offensum sentimus nec placamus deum. nostris peccatis barbari fortes sunt, nostris uitiis Romanus superatur exercitus; et quasi non hoc sufficeret cladibus, plus paene bella ciuilia quam hostilis mucro consumpsit. miseri Israhelitae, ad quorum conparationem Nabuchodonosor seruus dei scribitur; infelices nos, qui tantum displicemus deo, ut per rabiem barbarorum illius in nos ira desaeuiat. phat laudes domino concinebat, et dominus pro laudante superabat; Moyses contra Amalech non gladio sed oratione pugnauit. si erigi uolumus, prosternamur. pro pudor et stolida usque ad incredulitatem mens! Romanus exercitus, uictor orbis et dominus, ab his uin
Abbreviated transcription (Latin):
& tamen ceruix nr̃a erecta ñ flectit᷑.
Quid putas nunc animi habere cho¬
rinthios. athenienses. lacedemonios
arcadas. cunctamq greciam. quibus
imꝑant barbari: Et certe paucas ur¬
bes nominaui. inquily olim fuere
regna non modica. Immunis abhis
malis uidebatur oriens: ⁊ tantũ nun¬
tiis consternatus. Ecce tibi anno p̃te¬
rito exultimis caucasi rupib ĩmissi
innos non arabie. s septemtrionis
lupi. tantas breui ꝓuintias ꝓcurrert̾.
Quot monasteria capta. quante flu¬
uioꝵ aquȩ humano cruore mutatȩ
sunt. Obsessa antiochia ⁊ urbes relique.
Qua salis cydinis. orontes. euphratesq
preter fluunt: tracti greges captiuoꝵ.
Arabia. fenix. palestina. egyptus. timo¬
re captiue. Non michi si linguȩ centũ
sint. oraq centum. ferrea uox omnia
poenarum ꝑcurrere nomina possim.
Neq enim hẏstoriam ꝓposui scribere.
sed nr̃as breuiter flere miserias. Alio¬
quin ad hec merito explicanda: & tyci¬

Expanded text:
 tamen ceruix nostra erecta non flectitur.  tamen ceruix nostra erecta non flectitur. quid putas nunc animi habere Corinthios, Athenienses, Lacedaemonios, Arcadas cunctamque Graeciam, quibus imperant barbari? et certe paucas urbes nominaui, in quibus olim fuere regna non modica. inmunis ab his malis uidebatur oriens et tantum nuntiis consternatus: ecce tibi anno praeterito ex ultimis Caucasi rupibus inmissi in nos non Arabiae, sed septentrionis lupi tantas breui prouincias percucurrerunt. quot monasteria capta, quantae fluuiorum aquae humano cruore mutatae sunt! obsessa Antiochia et urbes reliquae, quas Halys, Cydnus, Orontes Eufratesque praeterfluunt. tracti greges captiuorum; Arabia, Phoenix, Palaestina, Aegyptus timore captiuae. non, mihi si linguae centum sint oraque centum, ferrea uox, omnia poenarum percurrere nomina possim. neque enim historiam proposui scribere, sed nostras breuiter flere miserias. alioquin ad haec merito explicanda et Thucy
Abbreviated transcription (Latin):
sa manuᷤᷤ dͥ extera ad dedecus in satia¬
bilis auaritiȩ hostiatim stipem m̃di¬
cauit. Timasius p̃cipitatus repente
de altissimo dignitatis gradu: eua¬
sisse se putat. quod asse uiuit ingłoriꝰ.
Non calamitates miseroꝵ. s fragilẽ
humane conditionis statum narro.
Horret animus. tempoꝵ nr̃oꝵ rui¬
nas ꝓsequi. Uiginti ⁊ eo amplius
anni sunt. quod inter constantinopo¬
lim ⁊ alpes iulias cotidie romanus san¬
guis effundit᷑. Sey dnam. traciam.
epyros. dalmatiam. cunctaq pan-¬
nonias. gothus. sarmatha. quadus.
alanus. huni. uuandali. marcomã¬
ni. uastant. trahunt. rapiunt. Qt
matrone. qͦt uirgines dei.⁊ ingenua
nobiliaq corpora. his bellis fuere lu¬
dibrio. Capti ep̃i. interfecti prb̃i. &
diuersoꝵ officia clericoꝵ. subuerse
ȩccłiȩ. altariis xp̃i stabulati equi.
martyrum effosse reliquiȩ. Ubiq lu¬
ctus. ubiq gemitus. ⁊ plurima mor¬
tis imago. Romanus orbis ruit:¬

Expanded text:
ssa manus dextera ad dedecus insatiassa manus dextera ad dedecus insatiabilis auaritiae ostiatim stipes mendicauit; Timasius praecipitatus repente de altissimo dignitatis gradu euasisse se putat, quod in Oase uiuit inglorius. non calamitates miserorum, sed fragilem humanae condicionis narro statum — horret animus temporum nostrorum ruinas prosequi —: uiginti et eo amplius anni sunt, quod inter Constantinopolim et Alpes Iulias cotidie Romanus sanguis effunditur. Scythiam, Thraciam,  Daciam, Epiros, Dalmatiam cunctasque Pannonias Gothus, Sarmata, Quadus, Alanus, Huni, Uandali, Marcomanni uastant, trahunt, rapiunt. quot matronae, quot uirgines dei et ingenua nobiliaque corpora his beluis fuere ludibrio! capti episcopi, interfecti presbyteri et diuersorum officia clericorum, subuersae ecclesiae, ad altaria Christi stabulati equi, martyrum effossae reliquiae: ubique luctus, ubique gemitus et plurima mortis imago. Romanus orbis ruit et
Abbreviated transcription (Latin):
hosti fuit. cruentateq manus uestigia
parietes tui lugdune testantur. Ado¬
lescens ualentinianus ⁊ pene puer.
post fugam. post exilia. post recupe¬
ratum multo sanguine imꝑium. haud
ꝓcul aburbe fraterne mortis conscia¬
uniapt necatus est: i cadauer ex animis infa-¬
carislon matum suspendio. Qͥd loquar de ꝓ¬
uqiumm copio. maximo. eugenio. qui utiq dũ¬
limainm rerum potirentur. terror ingentibus
erant: Om̃s capti steterunt ante ora
uictoꝵ. ⁊ quod potentissimis quondã
miserrimũ ẽ. prius ignominia serui¬
tutis. quã hostili mucrone confossi st̃.
Dicat aliquis. Regum talis conditio ẽ.
feriuntq summos fulgura montes.
Ad pͥuatas ueniam dignitates. nec de
his loquar qui excedunt biennium.
Atq ut ceteros p̃termittam: sufficit
nobis trium nuꝑ consularium diu̾soᷤ
exitus scribere. Abundantius egens.
pitiunte exulat. Rufini caput. pylo
constantinopolim gestum est ⁊ absei¬

Expanded text:
hosti fuit cruentaeque manus uestigia hosti fuit cruentaeque manus uestigia parietes tui, Lugdune, testantur. adulescens Ualentinianus et paene puer post fugam, post exilia, post recuperatum multo sanguine imperium haut procul ab urbe fraternae mortis conscia necatus est et cadauer exanimis infamatum suspendio. quid loquar de Procopio, Maximo, Eugenio, qui utique, dum rerum potirentur, terrori gentibus erant? omnes capti steterunt ante ora uictorum et, quod potentissimis quondam miserrimum est, prius ignominia seruitutis quam hostili mucrone confossi sunt. Dicat aliquis: \'regum talis condicio est, feriuntque summos fulgura montes. ad priuatas ueniam dignitates nec de his loquar, qui excedunt biennium; atque, ut ceteros praetermittam, \'Sufficit nobis trium nuper consularium diuersos exitus scribere. Abundantius egens Pityunte exulat; Rufini caput pilo Constantinopolin gestatum est et absci
Abbreviated transcription (Latin):
potius replico tibi uicinas regum
miserias. ⁊ nr̃i temporis calamita¬
tes. ut non tam plangendus sit qͥ
hac luce caruit. quã congratulan¬
dum ei qd̃ de tantis malis euase¬
rit: Constantuis arriane fautor
heresis. dum contͣ inimicũ parat᷑.¬
⁊ concitus fertur ad pugnam: in
mopsi uiculo moriens magno do¬
lore hosti reliquit imꝑium. Iulia¬
iugulator exercitus. xp̃m sensit
inmedia. quẽ primum ingallia
denegarat: dumq romanos ꝓpa¬
gare uult fines. ꝑdidit ꝓpagatoᷤ.
Iouinianus gustatis tantum re-¬
galib bonis: foetore prunarum suf¬
focatus inderiit ostendens om̃ib quid
sit humana potentia. Ualentinianꝰ
uastato genitali solo ⁊ multã patriã
derelinquens: uomitu sanguinis ex¬
tinctus est. huius germanus ualens
gothico bello uictus intratia. eundẽ
locum ⁊ mortis habuit ⁊⁊ sepulchri.
Qratianus ab exercitu suo ꝓditꝰ. & ab¬
In obuiis urbib non receptus: ludibrio

Expanded text:
potius replico tibi uicinas regum potius replico tibi uicinas regum miserias et nostri temporis calamitates, ut non tam plangendus sit, qui hac luce caruerit, quam congratulandum ei, quod de tantis malis euaserit? Constantius, Arrianae fautor hereseos, dum contra inimicum paratur et concitus fertur ad pugnam, in Mopsi uiculo moriens magno dolore hosti reliquit imperium. Iuliaiugulator exercitus, Christum sensit in Media, quem primum in Gallia denegarat; dumque Romanos propagare uult fines, perdidit propagatos. louianus gustatis tantum regalibus bonis fetore prunarum suffocatus interiit ostendens omnibus, quid sit humana potentia. Ualentinianus uastato genitali solo et inultam patriam derelinquens uomitu sanguinis extinctus est. huius germanus Ualens Gothico bello uictus in Thracia eundem locum et mortis habuit et sepulchri. Gratianus ab exercitu suo proditus et ab obuiis urbibus non receptus ludibrio
Abbreviated transcription (Latin):
ait in hoc regi ante stat loco. Licet
lacrimare plebi: regi honeste ñ lic&.
Lt regi sic ep̃o. immo minus regi
quam ep̃o. Ille enim nolentib p̃ est.
hic uolentib. Ille terrore subieit. hic
seruituti donatur. Ille corpora custo¬
dit ad mortem. hic animas seruat ad
uitam. Inte oculi omniũ dirigunt᷑.
domus tuȩ conu̾satio quasi inspecła
constituta. magistra ẽ publicȩ discipli¬
ne. Quicquid feceris: id sibi omnes
faciendum putant. Caue ne cõmit¬
tas. quod aut qui rep̃hendere uoluis
digne lacerasse uideant᷑. aut qͥ imi¬
tari cogantur delinquere. Uince ꝗͣ.¬
tum potes. imimo etiam plusquam
potes molliciem animi tui: iuber¬
ti fluentes lacrimas repͥme. ne gͣn¬
dis pietas innepotẽ. apud incredulaᷤ
mendes desperatio putetur indeum.
Desiderandus. ẽ. tibi quasi absens ñ¬
quasi mortuus. ut illum expectare
non amisisse uidearis. Uerum qͥd
ago medens dolori quẽ iam reor⁊
tempore ⁊ ratione sedatum. ac non

Expanded text:
ait, in hoc regio antistat loco: licet ait, in hoc regio antistat loco: licet lacrimare plebi, regi honeste non licet. ut regi, sic episcopo, immo minus regi quam ehic uolentibus; ille terrore subicit, hic seruitute donatur; ille corpora custodit ad mortem, hic animas seruat ad uitam. In te oculi omnium diriguntur. Domus tua et concursatio quasi in specula constituta; magistra est publicae disciplinae; quicquid feceris, id sibi omnes faciendum putant. Caue ne committas quod aut, qui reprehendere digne uolunt, lacerasse te uideantur aut, qui imitari cogantur, delinquere. Vince quantum potes, immo etiam plus quam potes, mollitiem animi tui et ubertim fluentes lacrimas reprime ne grandis pietas in nepotem apud incredulas mentes desperatio putetur in Deum. Desiderandus est tibi quasi absensquasi mortuus, ut illum expectare, non amisisse uidearis. Uerum quid ago medens dolori, quem iam reor et tempore et ratione sedatum, ac non
Abbreviated transcription (Latin):
Ille moriturus ex gła est. iste moritu¬
rus semꝑ ad głam. Debemus gͥ ⁊ nos
animo p̃meditari qd̾ aliqͣndo futuri
sumus. & qͦd uelimus nolimꝰ ab eẽ
longius non potest. Nam si nongẽ¬
tos uide excederemus annos. ut ante
diluuium uiuebat humanũ genus.
& matusale nobis tempora donarent᷑:
tamen nichil eẽt p̃terita longitudo.
que eẽ desisset. Et enim int̾ eum
qui decem uixit annos. ⁊ illũ qui
mille postquam idem uite finis ad¬
uenerit:⁊ ir recusabilis mortis neces¬
sitas. transactum om̃e tantum demẽ
nisi qd̾ magis senex honustus peccatoꝵ
fasce ꝓficiscitur. Optima queq dies.
miseris mortalib eui. Prima fugit.
subeunt morbus tristisq senectus:⁊
labor :i dure rapit inclementia mor¬
tis. Neuius poeta. pati inqͥt necẽẽ
est. multa mortalia mala. Lnde &
niobam quia multum fleuerit. in
tatam finxit antiqͥtas. Et hesiodus
natales hominũ plangens: gaudet
infunere. Prudenterq ennius. plebeᷤᷤ

Expanded text:
ille moriturus ex gloria est; iste morituille moriturus ex gloria est; iste moritur semper ad gloriam. debemus igitur et nos animo praemeditari, quod aliquando futuri sumus et quod — uelimus nolimus — abesse longius non potest. nam si nongentos uitae excederemus annos, ut ante diluuium uiuebat humanum genus, et Mathusalae nobis tempora donarentur, tamen nihil esset praeterita longitudo, quae esse desisset. etenim inter eum, qui decem uixit annos, et illum, qui mille, postquam idem uitae finis aduenerit et inrecusabilis mortis necessitas, transactum omne tantundem est, nisi quod magis senex onustus peccatorum fasce proficiscitur. optima quaeque dies miseris mortalibus aeui prima fugit, subeunt morbi tristisque senectus et labor et durae rapit inclementia mortis. Naeuius poeta: pati, inquit, necesse est multa mortalem mala. unde et Niobam, quia multum fleuerit, in tatam finxit antiquitas, et Hesiodus natales hominum plangens gaudet in funere, prudenterque Ennius: plebes,
Abbreviated transcription (Latin):
auuncłi manu. hanc inquit tuni¬
cam qua utebar inministerio xp̃i.
mitte dilectissimo mͥ ȩtate patri.
fr̃i collegio:⁊ quisquis a te nepoti
debebatur affectus: in illũ trans¬
fer quẽ mecum pariter diligebas.
Atq intalia uerba defecit. auun¬
culum manu. me recordatione con¬
trectans. Scio quod nolueris amorẽ
inte ciuium sic ꝓbare. ⁊ affectum
patriȩ magis quesisse in ꝓsꝑis. Sed
huiuscemodi officium in bonis io¬
cundius est: in malis gratius. Tota
hunc ciuitas. tota planxit italia.
Corpus terra suscepit. anima xp̃o
reddita est. Tii nepotem querebaᷤ.
eccłia sacerdotẽ. Precessit te succes¬
sor tuus. Qͦd tu eras. ille post te
iudicio om̃ium merebatur. Atq
ita ex una domo duplex pontifi-¬
catus egressa ẽ diguitas: dum in
altero gratulatio est qd̃ tenuerit.
in altero meror qͦd raptus sit ne
teneret. Platonis sententia est:
Aliud ẽ conari. aliud agere. aliud uiue¬
re moriturum. aliud mori uicturũ.

Expanded text:
auuncauunccam, qua utebar in ministerio Christi, mitte dilectissimo mihi, aetate patri, fratri collegio, et, quidquid a te nepoti debebatur affectus, in illum transfer, quem mecum pariter diligebas. Atque in talia verba defecit avunculum manu, me recordatione contrectans. Sin te ciuium sic probare, et affectum patriae magis quaesisse in prosperis. sed huiusce modi officium in bonis iucundius est, in malis gratius. tota hunc ciuitas, tota planxit Italia. corpus terra suscepit, anima Christo reddita est. tu nepotem quaerebas, ecclesia sacerdotem. praecessit te successor tuus. quod tu eras, ille post te iudicio omnium merebatur. atque ita ex una domo duplex pontificatus egressa est dignitas: dum in altero gratulatio est, quod tenuerit, in altero maeror, quod raptus sit, ne teneret. Platonis sententia est aliud est conari, aliud agere; aliud uiuere moriturum, aliud mori uicturum.
Abbreviated transcription (Latin):
possimus. & uitam facere longiorẽ:
sic timemus adultimũ ꝑuenire. Dĩs
caro fenum. ⁊ om̃is gła eius quasi
flos feni. Ubi nunc decora illa facies.
ubi totius corporis dignitas. quo ue¬
luti pulchro indumento pulchri-¬
tudo animȩ uestiebatur: Marces¬
cebat ꝓ dolor flante austro lilium:
⁊ purpurea uiola inpallorem sensĩ
migrabat. Cumq estuaret febrib
& uenarum fontes hauriret calor.
lasso anhelitu tristem auunculũ
consolabat᷑. Letus erat uultu. &
uniuersis circa plorantib solus ipse
ridebat. Proicere pallium. manus ex¬
tendere. uidere quod alii ñ uidebant.¬
⁊ quasi in occursum se erigens salu¬
tare uenientes. Itelligeres illum ñ e¬
mori s emigrare. ⁊ mutare amicos ñ
relinquere. Uoluunt᷑ ꝑora lacrimȩ.¬
& ob firmato animo non queo dolorẽ
dissimulare quẽ ꝑatior. Qͥs cred̾et
intali illum tẽpore nr̃ȩ necessitudi¬
nis recordari: ⁊ luctante anima. stu¬
dioꝵ scire dulcedinem: Apphensa

Expanded text:
possimus et uitam facere longiorem, possimus et uitam facere longiorem, sic timemus ad ultimum peruenire. omnis caro faenum et omnis gloria eius quasi flos faeni. ubi nunc, decora illa faques, ubi totius corporis dignitas, quo ueluti pulchro indumento pulchritudo animae uestiebatur? marcescebat, pro dolor, flante austro lilium et purpura uiolae in pallorem sensim migrabat cumque aestuaret febribus et uenarum fontes hauriret calor, lasso anhelitu tristem auunculum consolabatur. laetus erat uultus et uniuersis circa plorantibus solus ipse ridebat. proicere pallium, manus extendere, uidere, quod alii non uidebant, et quasi in occursum se erigens salutare uenientes: intellegeres illum non emori, sed migrare, et mutare amicos, non relinquere. uoluuntur per ora lacrimae et obfirmato animo non queo dolorem dissimulare, quem patior. quis crederet in tali illum tempore nostrae necessitudinis recordari et luctante anima studiorum scire dulcedinem? adprehensa
Abbreviated transcription (Latin):
selehel nr̃m plenum sapientia ⁊ spũ
dei scriptura testatur. iram quoq fi¬
lium mulieris tyriȩ quod alter tab¬
naculi. alter templi suppellectilem fa¬
bricati sint. Quomodo enim lete sege¬
tes iuberes agri int̾dum culmis aris¬
tisq luxuriant: ita p̃clara ingenia.
& mens plena uirtutib. inuariarum
artrum redundat elegantiã. Unde &
apud grecos philosophus ille laudat᷑.
qui omne quo uteretur usq ad palliũ
⁊ anulum. manu sua factum głatus
est. Hoc idem possumus:⁊ de isto dicere.
qui basilicas eccłiȩ & martyrum con¬
ephiniu ciliabula diuersis florib. iarboꝵ co¬
rdis. uesi mis uitiumq pampinis adumbra¬
ꝙanml rit. ut quicqͥd placebat in eccłia tam
dispositione quã uisu: laborem prb̃i.
⁊ studium destaret᷑. Macte uirtute.¬
indp̃mo euius talia pͥncipia. qualis finis erit.
Omiserabilis humana conditio: ⁊ si¬
te subtrahis. quid tergiuersaris oratio:
Quasi enim mortem illius differre

Expanded text:
selehel nostrum plenum sapientia et spiritu selehel nostrum plenum sapientia et spiritu dei scriptura testatur, Hiram quoque, filium mulieris Tyriae, quod alter tabernaculi, alter templi supellectilem fabricati sunt. quomodo enim laetae segetes et uberes agri interdum culmis aristisque luxuriant, ita praeclara ingenia et mens plena uirtutibus in uariarum artium redundat elegantiam. unde et apud Graecos philosophus ille laudatur, qui omne, quod uteretur, usque ad pallium et anulum manu sua factum gloriatus est. hoc idem possumus et de isto dicere, qui basilicas ecclesiae et martyrum conciliabula diuersis floribus et arborum comis uitiumque pampinis adumbraret, ut, quidquid placebat in ecclesia tam dispositione quam uisu, laborem presbyteri et studium testaretur. Macte uirtute! cuius talia principia, qualis finis erit?s o miserabilis humana condicio et site subtrahis, quid tergiuersaris, oratio? quasi enim mortem illius differre
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ interra. sole. ⁊ oceano. elephantis. ca¬
melis. equis. bobus. pardis. ursis leo¬
nib. sed ⁊ in minutis quoq animalibꝰ.
formica. culice. muscis. uermiculis: ⁊
istius modi genere. quoꝵ magis corꝑa
scimus quam nomina. eandẽq in cun¬
ctis ueneramur sollertiã: ita mens
xp̃o deb̾ita eque in maiorib ⁊ in mi¬
norib intenta est. sciens etiã ꝓotioso
uerbo reddendam ẽẽ rationent Erat
enim sollicitus si iiteret altare.si pa-¬
rietes absq fuligine. si pauim̃ta tersa.
si ianitor creber. inporta. uela semper
in hostiis. si sacrarium mundũ. si uasa
lucentia:⁊ in om̃s cerimonias pia sollici¬
tudo disposita. Non minus. non maiꝰ.
neglegebat officium. Ubicumq eum¬
in ȩccłia quȩreres: inuenires. Nobilẽ
uirum quintum fabium miraturr
antiquitas. qui etiam romanȩ scͥp-¬
tor hẏstoriȩ est. sed magis ex pictura
quam ex litteris nom̃ inuenit. & be¬

Expanded text:
et terra, sole et oceano, elefantis, caet terra, sole et oceano, elefantis, camelis, equis, bubus, pardis, ursis, leonibus, sed et in minutis quoque animalibus, formica, culice, muscis, uermiculis et istius modi genere, quorum magis corpora scimus quam nomina, eandemque in cunctis ueneramur sollertiam, ita mens Christo dedita aeque et in maioribus et in minoribus intenta est sciens etiam pro otioso uerbo reddendam esse rationem. erat ergo sollicitus, si niteret altare, si parietes absque fuligine, si pauimenta tersa, si ianitor creber in porta, uela semper in ostiis, si sacrarium mundum, si uasa lucentia; et in omnes caerimonias pia sollicitudo disposita non minus, non maius neglegebat officium. ubicumque eum ecclesia quaereres, inuenires. nobilem uirum yuintum Fabium miratur antiquitas, qui etiam Romanae scriptor historiae est, sed magis ex pictura quam litteris nomen inuenit; et Be
Abbreviated transcription (Latin):
quispiam uenerat: letabatur suꝑse
nr̃o testimonio. Ꝙ quicqͥd minus in
opusculo erat: distinctione modera¬
ta.⁊ ꝓnuntiationis uarietate pensa¬
bat. ut in recitando illo ipse uł coti¬
die placere uł displicere uideretur.
Lnde hic feruor nisi ex amore dei:
Unde legis xp̃i in defessa meditatio.
nisi ex desiderio eius qui legem dedit:
Alii numinũ addant nummo. &
marsu pium suffocantes. matronaꝵs
opes uenerent᷑ obsequiis. Sint ditiores
monachi qͣm fuerant seculares. posside¬
ant opes sub. xp̃o pauꝑe. qͣs sub locuple¬
te diabolo non habuerant: ⁊ suspiret eos
ȩccłia diuites. quos tenuit mundus an¬
te mendicos. Nepotianus nr̃ aurũ
calcans scedulas consectat᷑. ⁊ sui in carne
contemptor est.⁊ pauꝑtate incedit orna¬
tior. Ita totum ȩccłia inuestigat orna¬
tum. Ad comparationẽ quidem suꝑioꝵ
modica sunt quȩ dicturi sumus. s un
paruis idem animus ostendit᷑. Ut enĩ
creatorẽ non incelo tantum miramur

Expanded text:
quispiam uenerat, laetabatur super se quispiam uenerat, laetabatur super se nostro testimonio et, quidquid minus in opusculo erat, distinctione moderata et pronuntiationis uarietate pensabat, ut in recitando illo ipso uel placere uel displicere cotidie uideretur. unde hic feruor, nisi ex amore dei? unde legis Christi indefessa meditatio, nisi ex desiderio eius, qui legem dedit? alii nummum addantnummo et marsuppium suffocantes matronarum opes uenentur obsequiis, sint ditiores monachi, quam fuerant saeculares, possideant opes sub Christo paupere, quas sub locuplete diabolo non habuerant, et suspiret eos ecclesia diuites, quos tenuit mundus ante mendicos: Nepotianus noster aurum calcans scedulas consectatur, sed, sicut sui in carne contemptor est et paupertate incedit ornatior, ita totum ecclesiae inuestigat ornatum. Ad conparationem quidem superiorum modica sunt, quae dicturi sumus, sed et in paruis idem animus ostenditur. ut enim creatorem non in caelo tantum miramur
Abbreviated transcription (Latin):
arnobius. Me quoq quia ꝓsodalitate
auuncłi diligebat. interdum ꝓfere¬
bat in medium. lectioneq assidua ⁊
meditatione diuturna pectus suum
bibliothecam fecerat xp̃i. Quotiens
ille transmarinis epłis dep̃catus est
ut aliquid ad se scriberem. quotiens
nocturnum de euangłio petitorem.
interpellatricẽ duri iudicis michi
uiduam. exhibuit. Cumq ego silentio
magis quam licteris denegarem. &
pudore reticentis pudorem suffunderẽ
postulantis: auunculũ michi opposu¬
it p̾catorem. qui ⁊ liberius ꝓ alio pe¬
teret. ⁊ ꝓ reuerentia sacerdotii faciliꝰ
impetraret. feci ego quod uoluit. &¬
breui libello amicitias nr̃as eterne
memorie consecraui. Quo suscepto.
cresi opes & darii diuitias se uicisse
iactabat. illum oculis. illum sinu. il¬
lum manib. illum ore retinebat. Cũq
instrato frequenter euolueret: se pe¬
suꝑ pectus soporati dulcis pagina de¬
cidebat. Si uero ꝑegrinoꝵ. si amicoꝵ

Expanded text:
Arnobius\'. me quoque, quia pro sodalitate Arnobius\'. me quoque, quia pro sodalitate auunculi diligebat, interdum proferebat in medium. lectione quoque adsidua et meditatione diuturna pectus suum bibliothecam fecerat Christi. Quotiens ille transmarinis epistulis deprecatus est, ut aliquid ad se scriberem! quotiens nocturnum de euangelio petitorem et interpellatricem duri iudicis mihi uiduam exhibuit! cumque ego silentio magis quam litteris denegarem et pudore reticentis pudorem suffunderem postulantis, auunculum mihi opposuit precatorem, qui et liberius pro alio peteret et pro reuerentia sacerdotii facilius inpetraret. feci ergo, quod uoluit, et breui libello amicitias nostras aeternae memoriae consecraui; quo suscepto Croesi opes et Darii diuitias se uicisse iactabat. illum oculis, illum sinu, illum manibus, illum ore retinebat; cumque in strato frequenter euolueret, super pectus soporati dulcis pagina decidebat. si uero peregrinorum, si amicorum
Abbreviated transcription (Latin):
hortari ut sorores. cum om̃i castitate.
Iam uͦ postquã domi se contulerat:
relicto foris clerico duritiȩ se tradi¬
derat monachoꝵ. creber in oratioĩ¬
bus. uigilans in p̃dicando. Lacrimas¬
deo ñ hominib offerebat. ieiunia in
aurige modum ꝓ lassitudine ⁊ uiri¬
b corporis moderabat᷑. Mense auun¬
culi intererat. ⁊ sic apposita queq li¬
babat: ut suꝑstitionem fuger&. &
continentiam seruaret. Sermo eius
& omne conuiuiũ de scripturis ali¬
quid ꝓponere. libent̾ audire. respon¬
dere uerecunde. recta susciꝑe. praua
non acriter confutare. disputantem
contra se magis docere qͣm unicere.
⁊ ingenuo pudore qui ornabat eta¬
tem. quid cuius eẽt simpliciter con¬
fiteri. Atq in hunc modũ eruditio¬
nis głam declinando: eruditissimꝰ
habebatur. Illud aiebat tertulliam.
istud cypriani. hoc lactantii. illud
hylarii est. sic minutius felix. ita
uictorinus. in hunc modum ẽ locutꝰ

Expanded text:
hortari ut sorores cum omni castitate. hortari ut sorores cum omni castitate. Iam vero, postquam domum se contulerat et relicto foris clerico duritiae se tradiderat monachorum, creber in orationibus, vigilans in pdeo, non hominibus, offerebat; ieiunia in aurigae modum pro lassitudine et uiribus corporis moderabatur. mensae auunculi intererat et sic adposita quaeque libabat, ut et superstitionem fugeret et continentiam reseruaret. sermo eius et omne conuiuium de scripturis aliquid proponere, libenter audire, respondere uerecunde, recta suscipere, praua non acriter confutare, disputantem contra se magis docere quam uincere et ingenuo pudore, qui ornabat aetatem, quid cuius esset, simpliciter confiteri; atque in hunc modum eruditionis gloriam declinando eruditissimus habebatur. illud\', aiebat, \'Tertulliani, istud Cypriani, hoc Lactantii, illud Hilarii est. sic Minucius Felix, ita Uictorinus, in hunc modum est locutus
Abbreviated transcription (Latin):
entia. electumq amoyse prb̃m. quem
ipse sciret eẽ prb̃m. Igitur clericatũ
non honorem intelligens sed onus: pͥ¬
mam curam habuit. ut humilitate
suꝑar&e inuidiam. Deinde ut nullã¬
nobis obsceni in se rumoris fabulam
daret. ut qui mordebant᷑ ad etatẽ eius.
stuperent adcontinentiã. Sub uenire
pauꝑib uisitare languentes. ꝓuocare
hospicio. lenire blandiciis. gaudere cũ
gaudentib. flere cum flentib. Cecoꝵ
baculus esurientium cibus. spes mi¬
serorum. solamen lugentium fuit.
Ita insingulis uirtutib eminebas qͣsi
ceteras non haberet. Inter prb̾os ⁊ co¬
equales pͥmus inoꝑe. ex tremꝰ in ordine.
Quicquid boni fecerat ad auuncłm
referebat. si quid forte aliter euenerat.
qͣm putauerat: illum nescire se erraᷤᷤ¬
se dicebat. Inpublico ep̃m. domi patrẽ
nouerat. Grauitatẽ moꝵ hilaritate
frontis temꝑabat. gaudium in risu.
ñ cachisinum intelligeres. Uiduas
⁊ uirgines xp̃i honorare ut matres.

Expanded text:
entia electumque a Moysi presbyterum, quem entia electumque a Moysi presbyterum, quem ipse sciret esse presbyterum. Igitur clericatum non honorem intellegens sed onus primam curam habuit, ut humilitate superaret invidiam, deinde, ut nullam obsceni in se rumoris fabulam daret, ut, qui mordebantur ad aetatem eius, stuperent ad continentiam. Subvenire pauperibus, visitare languentes, provocare hospitio, lenire blanditiis, gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus; caecorum baculus, esurientium cibus, spes miserorum, solamen lugentium fuit. Ita in singulis virtutibus eminebat, quasi ceteras non haberet. Inter presbyteros et coaequales primus in opere, extremus in ordine. Quidquid boni fecerat, ad avunculum referebat; si quid forte aliter evenerat, quam putarat, illum nescire, se errasse dicebat. In publico episcopum, domi patrem noverat. Gravitatem morum hilaritate frontis temperabat. Gaudium risu, non cachinno, intellegeres. Viduas et virgines Christi honorare ut matres,
Abbreviated transcription (Latin):
arderet cotidie aut adegypti monast̾ia
ꝑgere. aut mesopotamiȩ in uisere choros.
uel certe insularum dalmatiȩ quȩ altino
tantum freto distant solitudines occupa¬
re: auunculum pontificem deserere ñ
audebat. tota in illo cernens exempla uir
tutum. domiq habens unde disceret. In
unoatq eodem ⁊ imitabat᷑ monachum:
⁊ ep̃m uenerabatur. Non ut in plerisq
accidere solet: assiduitas familiarita¬
tem. familiaritas contẽptum illius fa¬
nouum cerneret. Qͥd multa: fit cle¬
ricus. ⁊ ꝑsolitos gradus prb̃r ordinat᷑.
Ihu bone qui gemitus. qui euilatus. q̃
cibi interdictio. quȩ fuga ocłoꝵ om̃iũ.
Tum pͥmum ⁊ solum auuncło iratꝰ
est. Querebatur se ferre non posse ⁊
iuuenilem ȩtatem incongruam sacer¬
dotio causabatur. Sed quanto plus
repugnabat. tando magis in se studia¬
om̃nium concitabat. ⁊ merebatur ne.
qd̾ ẽẽ nolebat: eoq dignior erat. quo
se clamabat indignum. Uidimꝰ timo¬
theum nr̃is temporib:⁊ canos in sapi¬

Expanded text:
arderet cotidie aut ad Aegypti monasteria pergere aut Mesopotamiae inuisere choros uel certe insularum Dalmatiae, quae Altino tantum freto distant, solitudines occupare, auunculum pontificem deserere non audebat tota in illo cernens exempla uirtutum domique habens, unde disceret. In uno atque eodem et imitabatur monachum et episcopum venerabatur. Non, ut in plerisque accidere solet, adsiduitas familiaritatem, familiaritas contemptum illius fenovum cerneret. Quid multa? Fit clericus et per solitos gradus presbyter ordinatur. Iesu bone, qui gemitus, qui heiulatus, quae cibi interdictio, quae fuga oculorum omnium! Tum primum et solum avunculo iratus est. Querebatur se ferre non posse, et iuvenalem aetatem incongruam sacerdotio causabatur. Sed quanto plus repugnabat, tanto magis omnium in se studia concitabat et merebatur negando, quod esse nolebat, eoque dignior erat, quod se clamabat indignum. Vidimus Timotheum nostri temporis et canos in Sapi
Abbreviated transcription (Latin):
testatẽ lurida ieiunus ora portauerit:
quod ad huc sub alterius indumentis
alteri militauerit. ⁊ ad hoc habuerit
cingulum: ut uiduis. pupillis. opp̃ssis.
miserisq subueniret. Michi ñ placens
dilationes iste in ꝑfecte seruitutis dei.
& centurionẽ cornelium ut lego iustũ.
statim audio baptizatum. Ueruntam̃
uelut incunabula quȩdam nascentis
fidei comꝓbemus. ut qui sub alienis
signis deuotus miles fuit: donandus
laurea sit postqͣm suo regi ceꝑit mili¬
tare. Baltheo posito. habituq mutato:
quicqͥd castrensis peculii fuit in pau¬
peres erogauit. Leger t enĩ. qui uult
ꝑfectus eẽ uendat omnia quȩ habet
⁊det pauꝑib. ⁊ sequat᷑ me. & iterũ.
Non potestis duob dominis seruire
deo ⁊ mammone. Excepta uili tuni¬
ca ⁊⁊ oꝑimento pari. quo tecto tantũ
corpore frigus excluder&: nichil sibi
amplius reseruauit. Cultus ipse pro¬
untie morem sequens. nec mundi¬

Expanded text:
testates lurida ieiuniis ora portauerit, testates lurida ieiuniis ora portauerit, quod adhuc sub alterius indumentis alteri militarit et ad hoc habuerit cingulum, ut uiduis, pupillis, oppressis, miseris subueniret: mihi non placent dilationes istae inperfectae seruitutis dei et centurionem Cornelium, ut lego iustum, statim audio baptizatum. Uerumtamen uelut incunabula quaedam nascentis fidei conprobemus, ut, qui sub alienis signis deuotus miles fuit, donandus - laurea sit, postquam suo regi coeperit militare. balteo posito habituque mutato, quidquid castrensis peculii fuit, in pauperes erogauit. legerat enim: qui uult perfectus esse, uendat omnia, quae habet, et det pauperibus et sequatur me et iterum: non potestis duobus dominis seruire, deo et mamonae. excepta uili tunica et operimento pari, quod tecto tantum corpore frigus excluderet, nihil sibi amplius reseruauit. cultus ipse prouinciae morem sequens nec mundi
Abbreviated transcription (Latin):
nuerint. ⁊ eregione iepthe in catha¬
logo iustoꝵ apłi uoce numeratus.
de meretrice sit natus. Anima in qͥt
quȩ peccauerit. ipsa moriet᷑. Ergo &
quȩ non peccauerit. ipsa uiuet. Nec
uirtutes. nec uitia parentũ. liberis in¬
putant᷑. Ab eo tempore censem̃. ex quo
in xp̃o renascim᷑. Paulus ꝑsecutor ec¬
cłiȩ ⁊ mane lupus rapax. beniamin
aduesꝑam dedit escam. ananiȩ oui
summittens caput. Igitur ⁊ nepotianꝰ
nr̃ quasi infantulus ⁊ rudis puer.su¬
bito nobis de iordane nascitur. Alius
forsitan scriber& quod obsalutẽ illus
Ut primũ si fieri posset sororem cum
paruulo uiduam. de insi consilium
illa respueret: saltem nepotem dulcis¬
simum conseruares. hic ẽ enim ille
de quo t̾ quondam uaticinatꝰ sum. lic&
paruulus excollo pendeat nepos. Refer¬
ret inquam alius qd̃ inpalatii militia
sub clamide ⁊ candentilino corpus eiꝰ.
cilitio tritum sit. qd̾ stans ante scłi po¬

Expanded text:
nuerint et e. regione Iephte in catanuerint et e. regione Iephte in catalogo iustorum apostoli uoce numeratus de meretrice sit natus. anima,inquit, quae eccauerit, ipsa morietur; ergo et, quae non peccauerit, ipsa uiuet. nec uirtutes nec uitia parentum liberis inputantur; ab eo tempore censemur, ex quo in Christo renascimur. Paulus, persecutor ecclesiae et mane lupus rapax Beniamin, ad uesperam dedit escam Ananiae oui submittens caput. igitur et Nepotianus noster quasi infantulus uagiens et rudis puer subito nobis de Iordane nascatur. Alius forsitan scriberet, quod ob salutem illius ut primum, si fieri posset, sororem cum paruulo uiduam, dein, si consilium illa respueret, saltim nepotem dulcissimum conseruares. hic est enim ille, de quo tibi quondam uaticinatus sum: licet paruulus ex collo pendeat nepos. referret, inquam, alius, quod in palatii militia sub chlamyde et candenti lino corpus eius cilicio tritum sit, quod stans ante saeculi po
Abbreviated transcription (Latin):
diuisa suspiras: Sed obsecro ut modũ
ad hibeas indolore. memor illius senten¬
tiȩ ne quid nimis. obligatoq parumꝑ
uulnere audias laudes eius. cuius sẽꝑ
uirtute letatus es. Nec doleas quod talẽ
amiseris. s gaudeas qd̃ talem habueriᷤᷤ.
Et sicut hi qui in breui tabella terra¬
rum situs pingunt: ita in paruoisto
uolumine cernas. adumbrata non
ex pressa signa uirtutum. suscipiasq
a nobis non uires. s uoluntatẽ. Hȩc¬
p̃cepta sunt rẽthoꝵ. ut maioꝵ eius
qui laudandus est. ⁊ eoꝵ altius gesta
repetantur. sicq adipsum ꝑ gradus
sermo ꝑueniat. Qd̃ uidelic& auitis
paternisq uirtutib illustrior fiat:
⁊ aut ñ de generasse abonis. aut me¬
diocres ipse ornasse uideat᷑. Ego car¬
nis bona quȩ semꝑ ⁊ iꝑse contẽpsit
in animȩ laudib non requirã. nec
me iactabo de Sgenere. id est de ali¬
enis bonis. cum ⁊ abraham. ⁊ ysaac
scĩ uiri. ismahel ⁊ esau peccatores ge¬

Expanded text:
divulsa suspiras? Sed obsecro, ut modum divulsa suspiras? Sed obsecro, ut modum adhibeas in dolore, memor illius sententiae: Ne quid nimis: obligatoque parumper vulnere, audias laudes ejus, cujus semper virtute laetatus es; nec doleas, quod talem amiseris, sed gaudeas quod talem habueris. Et sicut hi qui in brevi tabella terrarum situs pingunt, ita in parvo isto volumine cernas adumbrata, non expra nobis non uires, sed uoluntatem. Praecepta sunt rhetorum, ut maiores eius, qui laudandus est, et eorum altius gesta repetantur sicque ad ipsum per gradus sermo perueniat, quo uidelicet auitis paternisque uirtutibus inlustrior fiat et aut non degenerasse a bonis aut mediocres ipse ornasse uideatur. ego carnis bona, quae semper et ipse contempsit, in animae laudibus nOlI requiram nec me iactabo de genere, id est de alienis bonis, cum et Abraham et Isaac, sancti uiri, lsmahelem et Esau peccatores ge
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc nobis ꝑ aliam semitã ad eũdẽ
locum ꝑueniendum est. ne uideamͣ
p̃terita ⁊ abolita quondã calcare uesti¬
gia. Scimus quidem nepotianũ nr̃m
Qd̃ hic nobiscum eminus mirabatur
in terris. ⁊ estimatione querebat: ibi
uidentem comminus dicere. Sicut
audiuimus. ita ⁊ uidimus inciuitate
dñi uirtutũ. inciuitate dei nr̃i. Sed
desiderium absentiae Seius ferre ñ
possumus. non illius sed nrãm uicẽ
dolentes. Quanto Sille felicior.
tanto amplius nos nos indolore. quod
tali caremus bono. Flebant ⁊ sorores
lazarum. quẽ resurrecturũ nouerañ.
Et ut uerus hominis expͥmeret᷑ af¬
fectus: ipse saluator plorauit. quem
suscitaturus erat. Apłs quoq eius
qui dixerat. cupio dissolui ⁊ ẽẽ cũ
ri lucrum: grãs agit qd̃ ẽpaphras de
mortis sibi uicinia redditus sit. ne ha¬
beret tristiciam suꝑ tristiciam. non
incredulitatis metu. sed desiderio
caritatis. Quanto magis tu i auun-

Expanded text:
nunc nobis per aliam semitam ad eundem nunc nobis per aliam semitam ad eundem locum perueniendum est, ne uideamur praeterita et obsoleta quondam calcare uestigia. Scimus quidem Nepotianum nostrm cliori3, quod hic nobiscum eminus rimabatur in terris et aestimatione quaerebat, ibi uidentem comminus dicere: sicut audiuimus, ita et uidimus in ciuitate domini uirtutum, in ciuitate dei nostri, sed desiderium absentiae eius ferre non possumus, non illius, sed nostram uicem dolentes. quanto ille felicior, tanto nos amplius in dolore, quod tali caremus bono. flebant et sorores Lazarum, quem resurrecturum nouerant, et, ut ueros hominis exprimeret affectus, ipse saluator plorauit, quem suscitaturus erat. apostolus quoque eius, qui dixerat: cupio dissolui et esse cun est et mori lucrum, gratias agit, quod Epaphras de mortis sibi uicinia redditus sit, ne haberet tristitiam super tristitiam, non incredulitcaritatis. Quanto magis tu et avunc
Abbreviated transcription (Latin):
mullul exequias filioꝵ triumphans. urbẽ
ingressus est. Pret̾mitto maximos.
catones. gallos. pisones. brutos. sceuo¬
las. metellos. scauros. marios. crassos.
marcellos. atq aufidos. quoꝵ noN
minor in luctu qͣm in bellis uirtus
fuit. ⁊ quoꝵ orbitates in consolationis
libro tullius applicauit. ne uidear po¬
quã ⁊ hec in suggillationẽ nr̃i breui¬
ter dicta sint. si non p̃stet fides. quod
exhibuit infidelitas. Igitur ad nr̃a ue¬
niamus. Non plangam cum iacob
⁊ dauid filios in lege morientes. sed
cum xp̃o in euangłio suscipiã resur¬
gentes. Iudeoꝵ luctus. xp̃ianoꝵ gau¬
dium ẽ Ad uesꝑum demorabitur
fletus. & ad matutinum leticia. Nox
p̃cessit. dies appropinquauit. Unde &
moyses moriens plangitur. iħc absq
funere ⁊ lacrimis inmonte sepelitur.
Quicquid de scripturis suꝑ lam̃tationẽ
dici potest. in eo libro quo paulã rome
consolati sumus breuit explicauimuᷤ.

Expanded text:
m exequias filiorum triumphans urbem m exequias filiorum triumphans urbem ingressus est. praetermitto Maximos, Catones, Gallos, Pisones, Brutos, Scaeuolas, Metellos, Scauros, Marios, Crassos, Marcellos atque Aufidios, quorum non minor in luctu quam in bellis uirtus fuit et quorum orbitates in Consolationis libro Tullius explicauit, ne uidear alquam et haec in suggillationem nostri breuiter dicta sint, si non praestet fides, quod exhibuit infidelitas. Igitur ad nostra ueniamus. non plangam cum Iacob et Dauid filios in lege morientes, sed cum Christo in euangelio suscipiam resurgentes. Iudaeorum luctus Christianorum gaudium est. ad uesperum demorabitur fletus et ad matutinum laetitia. nox praecessit, dies autem adpropinquauit. unde et Moyses moriens plangitur, Iesus absque . funere et lacrimis in monte sepelitur. quidquid de scripturis super lamentatione dici potest, in eo libro, quo Paulam Romae consolati sumus, breuiter explicauimus.
Abbreviated transcription (Latin):
mortalem: Legimus cratorẽ cuiꝰ
uolumen ad confouendũ dolorẽ suũ.
secutus est cicero. Platonis. diogenis
clitomachi. carneadis. possidonii. ad
sedandos luctus opuscula ꝑcurrimꝰ.
qui diuersis etatib diuersoꝵ lam̃ta.
uel libris uel epłis minuere sunt co¬
nati:ut etiam si nr̃m hereret ingeni¬
um. de illoꝵ possit fontib irrigari.
Proponunt innumerabiles uiros. &
maxime periden& xenofontem so¬
craticum. quoꝵ alter amissis duob
filiis coronatus in contione disseruit.
alter cum sacrificans. filium inbello
occisum: audisset deposuisse coronã
dicitur. ⁊ eandem capiti reposuisse.
postqͣm fortiter in atie dimicantem.
repperit concidisse. Qͥd memorẽ ro¬
manos duces. quoꝵ uirtutib quasi
quibdam stellis latine micant hẏs¬
toriȩ: Puluillus capitoliũ dedicats.
mortuũ ut nuntiabat᷑ subito filiũ¬
pli se iussit absente sepeliri. Lucius¬
nortur quli paulus sepdem dieb inter duorum¬

Expanded text:
mortalem\'? legimus Crantorem, cuius mortalem\'? legimus Crantorem, cuius uolumen ad confouendum dolorem suum secutus est. Cicero, Platonis, Diogenis, Clitomachi, Carneadis, Posidonii ad sedandos lucttfs opuscula percucurrimus, qui diuersis aetatibus diuersorum lamenta uel libris uel epistulis minuere sunt conati, ut, etiamsi nostrum areret ingenium, de illorum posset fontibus inrigari: proponunt innumerabiles uiros et maxime Periclen et Xenophontem Socraticum, quorum alter amissis duobus filiis coronatus in contione disseruit, alter, cum sacrificans filium in bello audisset occisum, deposuisse coronam dicitur et eandem capiti reposuisse, postquam fortiter in acie dimicantem repperit concidisse. quid memorem Romanos duces, quorum uirtutibus quasi quibusdam stellis Latinae micant historiae? Puluillus Capitolium dedicans mortuum, ut nuntiabatur, subito filium se iussit absente sepeliri; Lucius Paulus septem diebus inter duoru
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ resurrectionẽ eius cunctarũ gentiũ
uoces ⁊ littere sonant. Taceo de hebre¬
is. grecis ⁊ latinis. quas nationes fidei
suȩ inerucis titulo dñs dedicauit. Im¬
mortalem animam ⁊ post dissolutionẽ
corporis subsistentem. qd̾ phytagoras
somniauit. demochritus non credidit.
inconsolatione dampnationis suȩ so¬
chrates disputauit in carcere: indus.
ꝑsa gothus. egyptius. phylosophant᷑.
Bessorum feritas & pellidoꝵ durba
populoꝵ. qui mortuoꝵ quondam in¬
feriis homines immolabant: strido¬
rem suum indulce erucis fregerunt
melos.: ⁊ totius mundi una uox xp̃c
est. Quid agimus anima: Quo nos
uertimus : Quid pͥmum assumimꝰ.
quid tacemus: Exciderunt ne tibi
precepta redhioꝵ. ⁊ occupata luctu. op¬
pressa lacrimis. prepedita singultib.
dicendi ordinẽ non denes: Nbi illd̃
ab infantia studium luterarũ.:⁊ a¬
naxagore. & telamonis. semꝑ lauda¬
ta sẽtentia. sciebam me genuisse

Expanded text:
et resurrectionem eius cunctarum gentium et resurrectionem eius cunctarum gentium uoces et litterae sonant. taceo de Hebraeis, Graecis et Latinis, quas nationes fidei suae in crucis titulo dominus dedicauit. inmortalem animam et post dissolutionem corporis subsistentem, quod Pythagoras somniauit, Democritus non credidit, in consolationem damnationis suae Socrates disputauit in carcere, Indus, Persa, Gothus, Aegyptius philosophantur. Bessorum feritas et pellitorum turba populorum, qui mortuorum quondam inferiis homines immolabant, stridorem suum in dulce crucis fregerunt melos et totius mundi una uox Christus est. Quid agimus, anima? quo nos uertimus? quid primum adsumimus? quid tacemus? exciderunt tibi praecepta rhetorum et occupata luctu, oppressa lacrimis, praepedita singultibus dicendi ordinem non tenes! ubi illud ab infantia studium litterarum et Anaxagorae ac Telamonis semper laudata sententia: \'sciebam me genuisse
Abbreviated transcription (Latin):
iohis baꝑtiste regnum cȩloꝵ uim
passum est. ⁊ uiolenti diripiunt il¬
lud. Flaminea illa rumphea custos pa¬
radisi.: ⁊ p̃sidentia forib cherubin: xp̃i
restincta ⁊ reserata sunt sanguine. Nec
mirum hoc nobis in resurrectione pro¬
mitti. cum om̃s qui incarne ñ scd̾m
carnem uiuimus municipatũ ha¬
beamus incelo. ⁊ hic ad huc positis
dicatur interra. Regnũ dei intra
uos est. Ad de quod ante resurrecti¬
onem xp̃i notus tantum erat in ui¬
dea deus. in isrł magnũ nomen eiꝰ.
⁊ ipsi qui nouerunt eum. tamen ad
inferos trahebant᷑. Libi tunc dotius
orbis homines. ab india usq britan¬
niam. arigida seꝑtemtrionis plaga
usq ad feruores athlantici oceanis
Tam innumerabiles populi ⁊ tantarũ
gentium multitudines. qͣm uariae
linguis. habitu. tam uestib ⁊ armis:
piscium ritu ⁊ locustarum.i uelut
musce & culices conterebant᷑. Absq no¬
ticia ⁊ enim creatoris sui: om̃is homo
pecus ẽ. Nunc uͦ post passionem xp̃i

Expanded text:
is Baptistae regnum caelorum vim passum est et violenti diripuerunt illud. Flamma illa rumphea, custos paradisi, et praesidentia foribus cherubin Christi restincta et reserata sunt sanguine. Nec mirum hoc nobis in resurrectione promitti, cum omnes, qui in carne non secundum carnem vivimus, municipatum habeamus in caelo et hic adhuc positis dicatur in terra: Regnum Dei intra vos est. Adde quod ante resurrectionem Christi notus tantum erat in Iudaea Deus, in Israhel magnum nomen eius, et ipsi, qui noverant eum, tamen ad inferos trahebantur. Ubi tunc totius orbis homines ab India usque ad Britanniam, a rigida septentrionis plaga usque ad fervores Atlantici oceani, tam innumerabiles populi et tantarum gentium multitudines quam variae linguis, habitu tam vestis et armis? Piscium ritu ac lucustarum et velut muscae et culices conterebantur; absque notitia enim creapecus est. nunc uero passionem Christi
Abbreviated transcription (Latin):
bonum. non ẽ usq adunum: Qđ si
latarus uidetur insinu abraham lo¬
coq refrigerii. quid simile. in fernus
radyso: ⁊ iccirco in resurrectione eiꝰ
multa dormientium corpora surre¬
xerunt. ⁊ uisa sunt incelesti ierłm.
Tuncq completum est illud elogiũ.
surge qui dormis ⁊ eleuare. ⁊ illumi

Expanded text:
bonum, non est usque ad unum? quodsi bonum, non est usque ad unum? quodsi Lazarus uidetur in sinu Abraham locoque refrigerii, quid simile infernus etradiso: et idcirco in resurrectione eius multa dormientium corpora surrexerunt et uisa sunt in caelesti Hierusalem. tuncque conpletum est illud eloquium: surge, qui dorm