comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Seuiat & fremat mundus. increpet lin¬
guis. coruscet armis. Quicqͥd fecerit.
quantũ illud erit. ad id qđ accepturi
sumꝰ: Appendo qđ patior. contͣ id qđ
sꝑo. hoc quidem sentio. illud sꝑo. Et
potest. ꝓficit p̃mio citiꝰ consequendo.
łͥ finis tꝑalis mali. tͣnsit in ꝑceptionẽ
ȩt̃niboni. cClXXIIII.
lex pendeat & ppħȩ. qͣnto magis & euan¬
głiũ. qͦ lex non soluit᷑ s implet᷑. & de
quo dñs dicit. mandatũ nouũ do
uob̾ ut uos inuicẽ diligatis: Caritas
enĩ in nouat. homines.⁊ sic̃ malignitaᷤᷤ
ueteres: ita dilectio nouos fac̃.
humanũ. & flagelł pię castigationis
exagitat: exercet ante iudiciũ disci¬
plinam. & plerũq non eligit quem
flagellox. nolens inuenire quẽ dãnet.
E lagellat aut̃ simul iusto ⁊ iniustos.
quia nemo ẽ qͥ possit głari castũ se
habe cor. ac mundũ se et̃ a peccato.Ita de
Cabor piorũ exercitatio ẽ. ñ lxxui.
dãnatio. Nec enĩ contͣbari debemꝰ. cũ

Expanded text:
et fremat mundus, increpet linguis, coruscet armis: quidquid fecerit, quantum illud erit ad id quod accepturi sumus? Appendo quod patior contra id quod spero; hoc quidem sentio, illud spero: et potest, proficit praemio citius consequendo, et finis temporalis mali transit in perceptionem aeterni boni. CCLXXIII. DLex pendeat et Prophetae, quanto magis est Evangelium, quo lex non solvitur, sed adimpletur; et de quo Dominus dicit, Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis ? Charitas enim innovat homines; et sicut malignitas veteres, ita dilectio novos facit.humanum, et flagellis piae castigationis exagitat, exercet ante judicium disciplinam, et plerumque diligit quem flagellat, nolens invenire quem damnet. Flagellat autem simul et justos et injustos; quia nemo est qui possit gloriari castum se habere cor, aut mundum se esse a peccato. Ita de abor piorum exercitatio est, non damnatio. Nec enim conturbari debemus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
egis litt̾a quȩ docet ñ ẽẽ peccandũ.
si sp̃s uuificans desit occidit. Sciri
enĩ peccatũ facit. potiꝰ quã caueri.
& ideo magis augeri quã minui. qr
male concupiscentiȩ ȩtiã p̃uaricatio
legis accedit. xliiii.
uicio ñ implebat᷑. s uicio prudentię
carnis. Ꝙ uiciũ ꝑ legẽ demonstran¬
Soc ꝓmittit ds̃ qđ ipse fac̃. Non
enĩ ipse ꝓmittit & alius facit: qđ
iam non ẽ ꝓmitt᷑e s p̃dicere. Ideo ñ
exoꝑib s ex uocante: ne ipsoꝵ sit nons
dei.⁊ m̾ces non imputet᷑ scđm gr̃am.¬

Expanded text:
egis littera quae docet non esse peccandum, si spiritus uiuificans desit, occidit; sciri enim facit peccatum potius quam caueri et ideo magis augeri quam minui, quia malae concupiscentiae etiam praeuaricatio legvitio non implebatur, sed vitio prudentiae carnis: quod vitium per legem demonstranHoc promittit Deus, quod ipse facit. Non enim ipse promittit, et alius facit: quod jam non est promittere, sed praedicere. Ideo non ex operibus, sed ex vocante: ne ipsorum sit, non Dei; et merces non imputetur secundum gra
Abbreviated transcription (Latin):
agunt᷑. & qui tim& penam. & qui
amat iusticiã: non faciunt. contra
mandatũ. & iõ pares qͥdem s̃ manu.
s dispares corde. Similes actione. s dis.
Soc ab homine colitur qđ dilig̃. Uñ qͥa
ds̃ om̃ib rebus maior ⁊ melior inuenit᷑
płꝰ om̃ib diligendus ẽ ut colat᷑. ccxluͣ
ectũ cor cũ deo ẽ. quando ꝓpt̾ dm̃
quęritur deus. Cc xl uii.
ctam. Quia ñ peccatoris exiciũ placet
quẽ uoluit corrigi: s iusticia dĩ qua
seit multos posse conuerti. Cc xli
ficiȩ bonus ẽ. & in alto malꝰ. Oꝑe par.¬
cens. corde seuiens. manu mitis. & uo¬
I. luntate crudelis. ccxluii.
mor dei. ad om̃e peccatũ amor ducit¬
& timor mundi. Ut gͦ app̃hendatur
bonũ & declinet᷑ malũ: discernendũ
ẽ quid & diligi debeat & timeri. Ccxl
quicqͥd illud ẽ unde inflari suꝑbia so¬
let pauꝑ ẽ dei. cclui.

Expanded text:
 qui timet poenam, et qui amat justitiam, non facit contra mandatum: et ideo pares quidem sunt manu, sed dispares corde; similes actione, dissimililigatur. Hoc ab homine colitur, quod diligit. Unde quia Deus omnibus rebus major et melior invenitur, plus omnibus diligendus est, ut colatur. CCXectum cor cum Deo est, quando propter Deum quaeritur Deus. CCXLVI. De ctam: quia non peccatoris exitium placet, quem voluit corrigi; sed justitia Dei, qua scit multos posse converti. CCXLVIIficie bonus est, et in alto malus; opere parcens, corde saeviens; manu mitis, voluntate crudelis. CCXLVIII.mor Dei: ad omne peccatum amor ducit et timor mundi. Ut ergo apprehendatur bonum, et declinetur malum; discernendum est, quid et diligi debeat, et timeri. CCXLIquidquid illud est, unde inflari superbia solet, pauper est Dei. CCLI.
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo habet de suo. cccxxu.¬
nͥ m̃daciũ & peccatũ. Siqͥd aut̃.
homo habet ueritatis atq iusticię:
ab illo fonte ẽ quẽ debemꝰ sitire in
hac heremo. ut eo qͣsi guttis qͥb¬
dam irrorati. ñ deficiamꝰ ĩ uia.¬
Qđ pat̾ cũ xp̃o fac̃. cccxui.
xp̃c facit. Et qđ xp̃c cũ patre fac̃.
pat̾ facit. nec seorsum aliqͥd agit
inseꝑabił caritas. maiestas. potestas.¬
ita ętiã hii ñ minuunt qͥ eiꝰ dona ñ
seruant. sicut lucis nitorẽ loca in¬
munda non polluunt. Qgͦ gaudes
baptismi ꝑceptione. uiue noui ho.¬
minis scĩtate. Tenens fidem quȩ ꝑ
dilectionẽ oꝑatur. habe bonũ qđ ñ¬
dum habes. ut ꝓsit tͥ bonũ qđ habes.

Expanded text:
Nemo habet de suo, nisi mendacium et peccatum. Si quid autem habet homo veritatis atque justitiae, ab illo fonte est, quem debemus sitire in hac eremo, ut ex eo quasi guttis quibusdam irrorati, non deficiamus in vNemo habet de suo, nisi mendacium et peccatum. Si quid autem habet homo veritatis atque justitiae, ab illo fonte est, quem debemus sitire in hac eremo, ut ex eo quasi guttis quibuita etiam hi non minuunt, qui ejus dona non servant; sicut lucis nitorem loca immunda non polluunt. Qui ergo gaudes Baptismi perceptione, vive in novi hominis sanctitate; et tenens fidem quae per dilectionem operatur, habe bonum quod nondum habes, ut prosit tibi bonum quod habes.
Abbreviated transcription (Latin):
Duȩ uitȩ sunt. una corꝑis. altera aĩe.
Sic̃ uita corꝑis anima: sic uita aĩȩ deus.¬
& quomꝰ si anima deserat morit᷑ corpus.
sic anima morit᷑ si deserat. ds̃. ccxxx
ab illo hab& ut ei bene sit .cCxXXUIi.
quantũ sit bonũ obȩdientia: cũ homi¬
nẽ in paradiso positũ ab arbore ꝓhi-¬
buit quȩ ñ erat mala. Sola ibi obȩ¬
dientia potuit tenere palmã. sola
in obȩdientia incidit penã .ccxxxxͦI
ꝑ temporalem potentiã damnando¬
rũ. exercet disciplinã lib̾andoꝵ.cexli
tor confitendo ꝓpiciũ: quẽ negando
ñ facis nesciũ. cexlii.¬
Qa cõmunis ẽ om̃ib sic̃ usus lucis: ita
participatio ueritatis. Cc xliͥ.
suo nouit rationabilit̾ imꝑare. Uere
enĩ dñator ẽ t̾rȩ: qui carnẽ suã regit

Expanded text:
Duae vitae sunt, una corporis, altera animae: sicut vita corporis anima, sic vita animae Deus; quomodo si anima deserat, moritur csic anima moritur, si deserat Deus. CCXXXVud illum habet ut ei bene sit. CCXXXVIII. quantum sit bonum obedientia: cum hominem in paradiso positum ab ea re prohibuit, quae non erat mala. Sola ibi obedientia potuit tenere palmam: sola inobedientia incidit poenam. CCXXXIX.per temporalem potentiam damnandorum exercet disciplinam liberandorum. CCtor confitendo propitium, quem negando non facit nescium. CCXLI.quia communis est omnibus; sicut usus lucis, ita participatio veritatis . CCXLIII suo noverit rationabiliter imperare. Vere dominator est terrae qui carnem suam re
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo fideliũ quãuis multũ ꝓfecerit.
dicat sufficit mͥ. Qui enĩ dixit reman¬
sit. & hȩsit in uia ante finẽ. qͥ ñ ꝑseu̾a¬
uerit usq in finẽ. cCXXX Iii.
Nullus ñ ĩdeo locus ẽ. nec ẽ qͦ fugiat᷑
ab ipso nͥ ad ipsũ. Qui uult euade offen.

Expanded text:
Nemo fidelium, quamvis multum profecerit, dicat, Sufficit mihi. Qui enim dixerit, remansit, et haesit in via ante finem, qui non perseverabit usque in finem. CCXXXV. De Deo. Nullus in Deo locus est, nec est quo fugiatur ab ips
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quẽ diffundit᷑ caritas in cordib nr̃is.
ut diligendo lib̾alit̃ faciamꝰ: qđ qui
tim̃do facit seruilit̾ facit. Nec ẽ ami.
& dilectionẽ fuint. Quia alterũ sine
altero nullius uirtutis fructũ parit.
mutatꝰ ẽ adam. s in peiꝰ ꝑ iniqͥtatem
suã. Ab eo qđ oꝑata ẽ miquitas mu¬
tant᷑ fideles. s in melius ꝑ gr̃am dei.
lla gͦ mutatio fuit p̃uaricatoriᷤ pͥmi.
hȩc mutatio dext̃ȩ excelsi. CcxXUII.
dulces sunt: & tribulationes t̃ꝑales
amare ẽ. S qͥs ñ bibat tͥbulationis
pocłm metuens ignẽ gehennarũ: Et
qͥs ñ cõtemnat dulcedinẽ scłi. in hians
n trinitate duuna tanta ẽ substãtiȩ
unitas. ut equalitatẽ teneat. plurali¬
tatẽ ñ recipiat. CC XXUII.¬

Expanded text:
 quem diffunditur charitas in cordibus nostris, ut diligendo liberaliter faciamus, quod qui timendo facit, serviliter facit: nec est amicuet dilectionem fiunt: quia alterum sine altero nullius virtutis fructum parit.mutatus est Adam; sed in pejus, per iniquitatem suam: ab eo quod operata est iniquitas, mutantur fideles; sed in melius, per gratiam Dei. Illa ergo mutatio fuit praevaricatoris primi, haec mutatio dexterae est Excelsi. CCXXVI. Ddulces sunt, et tribulationes temporales amarae sunt: sed quis non bibat tribulationis poculum, metuens ignem gehennarum? et quis non contemnat dulcedinem saeculi, inhians In Trinitate divina tanta est substantiae unitas, ut aequalitatem teneat, pluralitatem non recipiat. I
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ociosus & quietus ñ cogiccxułi¬
tat dm̃. qͦmͦ int̾ actus multos & labo¬
riosa negotia de illo poterit cogitare :
M editet᷑ gͦ quȩ dĩ funt fidelis dũ uacat.
& bene oꝑandi subfiantiã q uęrat. ne
in actione deficiat. ccxxiii.
a luce iusticiȩ. qͣnto mag̃ quęrit quid
inueniat contͣ iusticiã: tanto plus
repellit᷑ a lumine ueritatis. ⁊ in tenebro¬
duo amores. Iherłm facit amor dĩ. ba¬
biloniã amor scłi. Int̾roget se gͦ qͥsq

Expanded text:
Qui otiosus et quietus non cogitat Deum, quomodo inter actus multos, et laboriosa negotia de illo poterit cogitare? Meditetur ergo quae Dei sunt fidelis, cum vacat, et bene operandi substantiam quaerat, ne in actione deficiat . CCXX  Auce justitiae, quanto magis quaerit quod inveniat contra justitiam, tanto plus repellitur a lumine veritatis, et in tenebroduo amores: Jerusalem facit amor Dei, Babyloniam, amor saeculi. Interroget ergo
Abbreviated transcription (Latin):
iniqͥtate sua uincto ñ qđ habebat ꝓpͥũ:
s qđ rapuerat. alienũ. Auferendo enĩ
xp̃c quȩ de magna eius domo ꝑierant.
non furtũ fecit᷑. s furtũ recepit. ce
tribulatione uexemͣ: ętiã tunc mise.¬
ricors ẽ. Quia excitans fidem & diffe¬
rens opem: non auxiliũ negat. s desi¬
dia mouet. ccxXXIII

Expanded text:
quitate sua vincto, non quod habebat proprium, sed quod rapuerat alienum. Auferendo enim Christus quae de magna ejus domo perierant, non furtum fecit, sed furtum recepit. CCXtribulatione vexemur, etiam tunc misericors est: quia excitans fidem, et differens opem, non auxilium negat, sed desiderium movet. CCXXXII.
Abbreviated transcription (Latin):
parua impunita ẽẽ ñ possunt. Qͥa
aut homine penitente. aut dõ uidi.¬
cante plectunt᷑. Cessat aut̃ diuinͣ
uindicta: si conu̾sio p̃currat huma¬
na. Amat enĩ ds̃ confitentib par.¬
cere: & eos qui sema ipsos uidicãt
Nullus miser de quantacũq mise.¬
ria lib̾atur: nͥ qui dei mĩa p̃uenit᷑.¬
enĩ infirmo sit utile: magis nouit
medicus quã egrotus. Si aut̃ id po¬
fiet omĩno qđ poscit. Quia acci¬¬
piet caritas. qđ parat ueritas.
temptatione ñ ꝓuenit. Nec sibi qͥs¬
quã innotescit sine ꝓbatiõis examine
N ec coronabit᷑: nͥ uicerit. Neq iuncet:
nͥ certauerit. Quis aut̃ certat. nͥ mimi
tiationib ꝓpħarũ in paucis quę restant.
cũ uideat tam multa completa quę
Si aut̃ uigilet anima ipsorũ: intellig̾
a quo facta sit: & non colet qđ ipsa fec̃.¬
Omĩa corꝑis nr̃i quȩ discer. cearu
pta uł putrefacta uł ętiã concrema.¬
ta in quasdam dissoluunt᷑ faiulias.
deo ꝑire ñ possunt. In illa enĩ ȩlem̃¬

Expanded text:
magna, impunita esse non possunt: quia aut homine poenitente, aut Deo judicante plectuntur. Cessat autem vindicta divina, si conversio praecurrat humana. Amat enim Deus confitentibus parcere; et eos, qui semetipsos judicant,  misero. Nullus miser de quantacumque miseria liberatur, nisi qui Dei misericenim infirmo sit utile, magis novit medicus quam aegrotus. Si autem id pofiet omnino quod poscit: quia accipit charitas, quod parat veritas. tentatione non provenit, nec sibi quiquam innotescit, nisi probationis examine: nec coronabitur, nisi qui vicerit; nec vincet, nisi qui certaverit. Quis autem certat, nisi inimictiationibus Prophetarum in paucis quae restant; cum videat tam multa completa, quae Si autem evigilet anima ipsorum, intelligit a quo facta sit, et non colit quod ipsa fecOmnia corporis nostri, quae discerpta, vel putrefacta, vel etiam concremata, in quasdam dissolvuntur favillas, Deo perire non possunt. In illa enim elemen
Abbreviated transcription (Latin):
simił ẽ diabolo. Quia nec angło scđm
staret inueritate. & ueritatẽ de illiꝰ
ñ de suo m̃daciũ loqueret᷑. Unde non
frustra dicit᷑. om̃e peccatũ eẽ m̃da¬
tium. Quia ñ peccat᷑ nͥ ea uoluntate
quȩ ẽ contraria ueritati. id ẽ deo.
Diuersitas humanȩ affectionis exdi
u̾sitate ẽ uoluntatis. Quȩ si pͣua ẽ. ꝑ.¬
u̾sis erit motib inquieta. Si aut̃ recta.
ñ solum non culpabił affectio hominis:
s & laudabilis erit. clii.
rum: cũ uiciis peccatisq non seruit:
Tale datũ ẽ a deo. Qđ amissũ nͥ a qͦ po-¬
tuit dari. non potuit reddi. Uñ u̾itaᷤᷤ
dic̃. Si uos filiꝰ lib̾auerit. uere lib̾i eriti.¬
B onũ ẽ sursũ habe cor. ñ tam̃ cliii.
ad se ipsũ qđ ẽ suꝑbiȩ: s ad dm̃ qđ est
obedientiȩ. Plus aut̃ appetendo minꝰ
dũ. Quia uͦ beatus eẽ ñ potest. nͥ qͥ eã
ut digna ẽ amat: consequens ẽ ut eã
ȩt̾nã uelit. Quȩ tunc uere beata erit.
ut sĩt boni. nemo tñ ẽ nͥ ex malo bonꝰ.

Expanded text:
ilis est diabolo: quia nec angelo secustaret in veritate, et veritatem de illius, non de suo mendacio loqueretur. Unde non frustra dicitur, omne peccatum esse mendacium: quia non peccatur, nisi ea voluntate, quae contraria est veritatiDiversitas humanae affectionis, ex ersitate est voluntatis: quae si prava est, perversis erit moribus inquieta; si autem recta, non solum non culpabilis affectio hominis, sed etiam laudabilis erit. CLII. rum, cum vitiis peccatisque non servit. Tale datum est a Deo, quod amissum, nisi a quo potuit dari, non potest reddi. Unde Veritas dicit: Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritisursum habere cor, non tamen ad seipsum, quod est superbiae; sed ad Deum, quod est obedientiae. Plus autem appetendo minusdum. Quia vero beatus esse non potest, nisi qui eam, ut dignum est, amat: consequens est ut eam aeternam velit; quae tunc vere beata erit, ut sint boni; nemo tamen est, nisi ex malo, bonus .
Abbreviated transcription (Latin):
Lon ẽ fas crede alit̃ affici dm̃ cũ ua.¬
cat: alit̾ cũ oꝑatur. Quia nec affici
dicendus ẽ. tanquã in eiꝰ natura fiat
aliquid qđ ante ñ fuerit. Patit᷑ quippe
qui afficit᷑. & mutabile ẽ om̃e qđ patit᷑.
Non gͦ in deo aut pigra uacatio. aut
laboriosa cogitetur industria. Quia
referendũ ẽ. Et̾na enĩ ẽ ⁊ in cõmutabił
uoluntas eiuus. Nec consilio alt̾nato ua-¬
riatur. in qua simul ẽ quicqͥd in reb
creandis uł ordinandis aut p̃cessit aut
sequitur. cxlui.
tionem suam rebus quȩ gignuntur
in mundo: tam ñ sunt creatores ani-¬
maliũ quã nec agͥcolȩ frugũ atq arboꝵ.¬
De pͥma corꝑis morte dici cxl uii.¬
potest. qđ bonis bona sit. mał mala.
Scda uͦ sine dubio sicut nulloꝵ bonoꝵ
ẽ: ita nulli bona. Cxluiii.
utunt᷑. quib finis ad mala tẽporalia.
& tͣnsitꝰ ad uitã ȩt̾nã. Sic̃ enĩ in iusti¬
cia male utit᷑ non tantũ malis: uerũ
etiã bonis. tta iusticia bene. non tan¬

Expanded text:
on est fas credere, aliter affici Deum cum vacat, aliter cum operatur: quia nec affici dicendus est, tanquam in ejus natura fiat aliquid, quod ante non fuerit. Patitur quippe qui afficitur; et mutabile est omne quod patitur. Non ergo in Deo aut pigra vacatio, aut laboriosa cogitetur industria: quia referendum est. Aeterna enim est et incommutabilis voluntas ejus, nec consilio alternante variatur: in qua simul est quidquid in rebus creandis vel ordinandis, aut praecessit, aut sequitur. CXLVI. ationem suam rebus quae gignuntur in mundo; tam non sunt creatores animalium quam nec agricolae frugum atque arboDe prima corporis morte dici potest, quod bonis bona sit, malis mala. Secunda vero sine dubio, sicut nullorum bonorum est, ita nulli bona. CXLVIII. utuntur, quibus finis est ad mala temporalia, et transitus ad vitam aeternam. Sicut enim injustitia male utitur non tantum malis, verum etiam bonis; ita etiam justitia bene uti
Abbreviated transcription (Latin):
Quam diu uiciis repugnat᷑: Cluiiii
plena pax ñ ẽ. Quia & illa quȩ resistũt
ꝑicłoso debellant᷑ p̃lio. & illa quę iucta
sunt nondũ securo triumphant᷑ otio.
pellit ecorpore. Scđa animã nolentẽ
tenet in corꝑe. Abutͣq morte cõmunit̃
habet᷑. ut qđ ñ uult anima de suo cor¬
ñ nichil nouimꝰ. cũ scimꝰ ñ sine ratio¬
ne omĩpotentẽ facere : unde infirmus
hoc corpus ꝓmittit: qđ in hoc corpore
comparare neglexit. ClxX III¬
Nemo inuitꝰ bene fac̃. etiã sibonũ ẽ
qđ facit. Quia nicħ ꝓdest sp̃c timoris:
ubi ñ ẽ sp̃s caritatis. clxxiiii.
& inimicũ ꝓpt̾ dm̃. Solus enĩ nullũ
carũ amittit: cui om̃s in illo caris.
qͥ nũqͣm añ dimittente. amittit᷑. c

Expanded text:
Quamdiu vitiis repugnatur, plena pax non est: quia et illa quae resistunt, periculoso debellantur praelio; et illa quae victa sunt, nondum securo triumphantur otio,pellit e corpore, secunda animam nolentem tenet in corpore. Ab utraque morte communiter id habetur, ut quod non vult anima de suo cornonnihil novimus, cum scimus non sine ratione Omnipotentem facere, unde infirmus hoc corpus promittit, quod in hoc corpore comparare neglexit. Nemo invitus bene facit, etiamsi bonum est quod facit: quia nihil prodest spiritus timoris, ubi non est spiritus charitatis. CLXXIII. Det inimicum propter Deum. Solus enim nullum charum amittit, cui omnes in illo chari sunt; qui nunquam a non dimittente amittitur. C
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ irrogat᷑ pena peccato. Cogitatio uͦ¬
ipsius & recogitatio. mundanarũ rerũ
ẽ in cõmutabił ratio. Neq enĩ sic̃ homi¬
nem. ita & dm̃ cuiquã facti sui peni¬
Stet.
Cuiꝰ de om̃ib omĩno reb tam fira senten¬
tia: quã certa ẽ p̃scientia. Cluiii.
nimici ȩccłȩ quolib& errore cecent᷑
uł malicia depͣuent᷑. si accipiunt po¬
testatẽ corporalit̃ affligendi: exercent
eius patientiã. si tantũmͦ male senti¬
endo adũsant᷑. exercent eius sapientiã.
t ut ȩtiã inimici diligant᷑. exercent
Finis boni ẽ. non quo consumat᷑ ut
ñ sit. s qͦ ꝑficit᷑ ut plenũ sit. Finis ma¬
li ẽ. ñ quo eẽ desinat. s quo usq nocen¬
do ꝑducat. Uñ unũ ẽ sũmũ bonũ.
aliud aũ sumũ malũ. Illud ꝓpt̾ qđ
appetenda sunt bona cęrt̃a. ipsũ aũ
ꝓpt̃ se ipsum. hoc ꝓpt̾ qđ declinanda
sunt mala cęt̾a: ipsũ aut̃ ꝓpt̾ se ipsum.¬

Expanded text:
uo irrogatur poena peccato. Cogitatio vero ejus et recogitatio, mutandarum rerum est immutabilis ratio. Neque enim sicut hominem, ita Deum cujusquam facti sui poenitet, cujus est de omnibus omnino rebus tam fixa sententia, quam certa ecclesiae, quolibet errore caecentur uel malitia deprauentur, si accipiunt potestatem corporaliter adfligendi, exercent eius patientiam; si tantummodo male sentiendo aduersantur, exercent eius sapientiam; ut autem etiam inimici diligantur, exercent Finis boni est, non quo consumatur ut non sit, sed quo perficiatur ut plenum sit. Et finis mali est, non quo esse desinat, sed quousque nocendo perducat. Unde unum est summum bonum, aliud autem summum malum: illud, propter quod appetenda sunt bona caetera, ipsum autem propter se ipsum; hoc, propter quod declinanda sunt mala caetera, ipsum autem propter summ
Abbreviated transcription (Latin):
xep̃iane qđ credita differunt᷑. Lic& in
abscondito sit ꝓmissio. in spe tam̃ ꝑse.¬
ueret oratio. Exercere oꝑibus. cresce
uirtutib. Dũ fidi constantia ꝓbatur.
gła retributionis auget᷑. xciiii.
enĩ tã exiguũ. quã qđ in hoc tendit
usu maior. & largitate fit ditior.
N ulla enĩ iniquitas ꝑman&: cui finẽ aut
correctio aut damnatio facit .xcuii.
serit᷑. & si quȩ̨dam dura atq adu̾sa
int̃ quaslib& adu̾sitates forma ser-¬
uanda ẽ. Quia hoc solũ nunquã
beatitudo ꝓmissa. Sustineãtur a fide¬
libus infideles. & exortoꝵ int̾ frum̃ta
n zanioꝵ auulsio differat᷑. Quantũ liboe
seuiant impii. melior ẽ &ẽ in hoc tẽpore
causa iustoꝵ. qui qͣnto acrius impetun¬
tur. tanto głosius coronant᷑.c.
qđ semꝑ optatur. Hoc aut̃ deo abscon¬
ditũ ñ ẽ. quia ad ipsũ redit. qđ ab ipso
tota tẽptatio ẽ eẽ ab sublimissimis scĩs
&̃ si ualde ꝓficiat cuiꝰ ext̃ior homo cor¬

Expanded text:
iane, quod credita differuntur: licet in abscondito sit promissio, in spe tamen perseveret oratio. Exercere operibus, cresce virtutibus. Dum fidei constantia probatur, gloria retributionis augetur. XCIV. Denim tam exiguum, quam quod in hoc tendit,usu major, et largitate fit ditior. Nulla enim iniquitas permanet, cui finem aut correctio, aut damnatio facit. XCVII. seritur: etsi quaedam dura atque adversinter quaslibet adversitates forma servanda est; quia hoc solum nunquam beatitudo promissa. Sustineantur a fidelibus infideles, et exortorum inter frumenta zizianiorum avulsio differatur. Quantumlibet saeviant impii, melior est etiam in hoc tempore causa justorum, qui quanto acrius impetuntur, tanto gloriosius coronantur. Cquod semper optatur. Hoc autem Deo absconditum non est; quoniam ad ipsum redit, quod ab ipso tota tentatio est, etiam in sublimissimis sanctis iamsi valde proficiat cujus exterior homo cor
Abbreviated transcription (Latin):
corruptibile corpꝰ & in habitatio t̾re.¬
na ñ aggrauet. S adnitendum ẽ:
ut carnis cupiditates sp̃s iugore
suꝑentur. & int̾ior homo qui semꝑ
ñ curritur. Qura iter uir tutum
quo gradiuntur pauꝑes xp̃i. ampliẽ¬

Expanded text:
corruptibile corpus et inhabitatio terrena non aggravet. Sed adnitendum est, ut carnis cupiditates spiritus vigore superentur; et interior homo, qui semper non curritur. Quia iter virtutum, quo gradiuntur pauperes Christi, ampl
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ carnẽ: nemo ad contemplandã uer-¬
bi diuinitatẽ poss accede. Quia gͦ lux
a tenebris ñ pot̾at cõp̃hendi: ipsa lux
mortalitatẽ subiit tenebrarũ. Et
ꝑ similitudinẽ carnis peccati. parti¬
cipationẽ dedit luminis ueri. ce¬
nisi cũ ẽ in habendo cupiditas. Et iõ
id solũ recte diligit᷑: qđ nunquã bene
sipienti eloquęntia. tanto magis ca.¬
uendus ẽ. quanto magis ab eo id qđ
uere dicere existimat. cclaxxuii.
si aꝑire qđ uolumꝰ non potest: Aut
qͥd ebest lignea. si hoc potest. qͣndo ni¬
chil querimꝰ nͥ patere qđ clausũ ẽ:¬
peccator ẽ. ñ ẽ diligend. & om̃is homo

Expanded text:
rnem, nemo ad Verbi contemplandam divinitatem posset accedere. Quia ergo lux a tenebris non poterat comprehendi, ipsa lux mortalitatem subiit tenebrarum, et per similitudinem carnis peccati, participationem dedit luminis veri. Cnisi cum est in habendo cupiditas: et ideo id solum recte diligitur, quod numquam bene pienti eloquentia, tanto magis cavendus est, quanto magis ab eo, in hivere dicere existimat . CCLXVI. Desi aperire quod volumus non potest? aut quid obest lignea, si hoc potest? quando nihil quaerimus, nisi patere quod clausum epeccatore
Abbreviated transcription (Latin):
ona ĩ peccati confessio: si & curatio conseqͣtur.
N ã qͥd ꝓdest deteg̾e plagã. & ñ adhib̾e medicinã
Si in mores maloꝵ ñ tͥnseant boni cxui.¬
&̃ int̾ choabitantes magna diuisio ẽ. Non
gͦ homines qui melioꝵ exemplo corrigi
queunt: s hominũ ẽ fugienda iniqͥtas.
ñ noceat cui uult nocere. sͥ tam̃ płimũ
nocet. & abstinens ab iniqͦ oꝑe. sola tam̃
reus ẽ uoluntate. cxuiii.
de seruo emendatur filius cxx.
mentes fideliũ adherentes firmam̃to
ꝓpͥa facultate. ad agendũ aut̃ bonum
ñsͥ suffic̃ nͥ ab illo iustificet᷑ qͥ solus ẽ iustꝰ¬
Magnꝰ bonoꝵ labor ẽ. mores cxxii.¬
tolerare contͣrios. Quib qͥ ñ offenditur
parũ ꝓficit. Tantũ enĩ torquet iustũ
Et nimia miseria ẽ. ab eo bono longe eẽ.

Expanded text:
ona est peccati confessio, si curatio consequatur. Nam quid prodest detegere plagam, et non adhibere medicinam Si in mores malorum non transeant boni, etiam inter cohabitantes magna divisio est. Non ergo homines, qui meliorum exemplo corrigi queunt, sed hominum est fugienda iniquitas.non noceat cui vult nocere, sibi tamen plurimum nocet; et abstinens ab iniquo opere, sola tamen reus est voluntate . CXVIII.de servo emendatur filius. CXX.mentes fidelium, adhaerentes firmamento pria facultate: ad agendum autem bonum non sibi sufficit, nisi ab illo justificetur, qui solus justMagnus bonorum labor est, mores tolerare contrarios: quibus qui non offenditur, parum proficit. Tantum enim torquet justum Et nimia miseria est, ab eo bono longe esse,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ideo neminẽ hominẽ uult pati qr
multũ ut arbitrat᷑ ꝓficit. ꝑ hoc ipsum
cessit qͦ u̾teret᷑ in carnẽ. homo qͥppe
accessit deo. ñ ds̃ a se recessit. cxxuiii.
homo. hoc ultimũ uincit. Cũ enĩ omĩa
uicia suꝑauerit. manet ꝑicłm. ne be¬
& in id qͥsq tendit ac nitit᷑. ut ad id
ꝑueniat qͦ delectat᷑. Sapientiᷤᷤ gͦ ẽ id ap¬
pet̾e qđ beatũ fac̃. ñ id amare qđ decipit.
Sicut duo sunt officia cxxxi.¬
medicinȩ. unũ qͦ sanat᷑ infirmitas. ali¬
ud qͦ custodit᷑ sanitas. ita duo donas̃
gr̃ȩ. unũ qđ aufert carnis cupiditatẽ:
finiri: nͥ hoc diligat qđ ei ñ possit au¬
nationẽ uocat. ĩiuisibile aut̃ eũ qui
uocatꝰ uenit illuminat. Omĩa gͦ nar¬
rat mirabilia dĩ. qͥ credens uisibilib
ad intelligenda inuisibilia tͣnsitũ fac̃.
CXXXU¬

Expanded text:
Qui ideo neminem vult hominem pati, quia multum, ut arbitratur, proficit per hoc ipsum cessit, quo verteretur in carnem. Homo quippe Deo accessit, non Deus a se recessit. CXXVIII. homo, hoc ultimum vincit. Cum enim omnia peccata superaverit, manet periculum, ne be; et in id quique tendit ac nititur, ut ad illud perveniat quo delectatur. Sapientis ergo est, hoc appetere, quod bonum facit; non id amare, quod decipSicut duo sunt officia medicinae, unum quo sanatur infirmitas, aliud quo custoditur sanitas: ita duo sunt dona gratiae; unum quod aufert carnis cupiditatem, finiri, nisi hoc diligat, quod ei non possit aunationem vocat - invisibile autem, eum qui vocatus venit, illuminat. Omnia ergo narrat mirabilia Dei, qui credens visibilibus ad intelligenda invisibilia transitum facit. CXXX
Abbreviated transcription (Latin):
scłm. s futurũ ẽ. & ita ẽ utendũ
temꝑalib ne obsint ęt̾nis: ut in uia¬
ꝑ quã ꝑegrini ambulant hoc placeat
uacat. Otiũ aũ ab iniqͥtate deb&e eẽ ꝑ
poruũ: qr bona conscientia ñ inqͥetum¬

Expanded text:
saeculum, sed futurum est: et ita est utendum temporalibus, ne obsint aeternis; ut in via, qua peregrini ambulant, hoc placeat vacat. Otium autem ab iniquitate debet esse perpetuum: quia bona conscientia non inq
Abbreviated transcription (Latin):
dicaueris ueritatẽ. aut qͣsi ridiga ue¬
ritate oblit̾ fũis miscđiam : ñ ambu¬
scipuli. non in faciendis miracłis quȩ
nemo exigit: s incustodienda humi¬
litate & patientia. ad quã nos ds̃ suo

Expanded text:
contra veritatem, aut quasi rigida veritate oblitus fueris misericordiam, non ambuscipuli; non in faciendis miraculis, quae nemo exigit, sed in custodienda humilitate atque patientia, ad quae nos Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ fundamtũ corꝑeȩ fabricȩ ĩ imo ẽ:
ita fundam̃tũ fabricȩ spiritał ĩ sũmo
ẽ. Terrena ȩdificatio e t̾ra incipit. cele¬
stis instructio suꝑno crescit exordio.
ñ facit. Nam neq obliuio cadit in dm̃.
quia nullo mͦ mutatur. nec recordatio.
quia nichil obliuiscitur. cix.

Expanded text:
oreae fabricae in imo est; ita fundamentum fabricae spiritualis in summo est. Terrena aedificatio a terra incipit, coelestis exstructio a superno crescit exordio. n facit. Nam neque oblivio cadit in Deum, quia nullo modo mutatur; neque recordatio, quia nihil obliviscitur. CIX.
Abbreviated transcription (Latin):
Omĩa que tim̃t᷑. rõnabilit̾ decline̾nt᷑.
D s sic tim̃dꝰ ẽ. ut ab ipso ad ipsũ c̃fugiat᷑.
ꝑicłm impellit: ita ordinata sollicttu.¬
do securitatẽ parit. Lxxix.
uirginitas animȩ. fides incorrupta.
suꝑflua hab̾e ꝓbabimꝰ: si necessaria sola
retineamꝰ. Nam uana querentib ni¬
chil sufficit. Alienoꝵ quodã mͦ reten¬
tor ẽ: qui ꝓfut᷑a pauꝑib in utilit̃ ht̃.

Expanded text:
Omnia quae timentur, rationabiliter declinantur: Deus sic timendus est, ut ab ipso ad ipsum confugiaturulum impellit; ita ordinata sollicitudo securitatem parit. LXXIX. virginitas animae, fides incorrupta. superflua habere probabimur, si necessaria sola retineamus. Nam vana quaerentibus nihil sufficit, et alienorum quodammodo retentor est, qui profutura pauperibus inutil
Abbreviated transcription (Latin):
sic recipit confitentẽ. Lxxiii.
lior fabricator. Et male occupatur
creatis qui ab auctore discedit. Quisi
heserit suꝑiori : inferiora calcabit.
Ne qd̃ dilexit cont̃ nat᷑am. ꝯũtat᷑ ĩ penã.¬
Anima rõnalis suꝑiorib infe. Lx.xiiii.¬
riora p̃ponens: ñ potest regere qđ rege¬
bat. qr regi noluit a quo regebat᷑. Lxx
fuit. Peccauimꝰ. & cõpedes inde accepi¬
mꝰ. ut iuncłis mortalitatis omĩs huma.¬
narum actionũ cursus p̃pediret᷑. Lx

Expanded text:
sic recipit confitentem LXXIII. Dsic recipit confitentem LXXIII. Dlior fabricator. Et male occupatur creatis, qui a Creatore discedit: qui si haeserit superiori, inferiora calcabit; ne quod dilexerit contra naturam, convertatur in poenaAnima rationalis superioribus inferiora praeponens, non potest regere quod regebat: quia regi noluit, a quo regebatur. LXXfuit: peccavimus, et compedes inde accepimus, ut vinculis mortalitatis omnis humanarum actionum cursus praepediretur .
Abbreviated transcription (Latin):
equalis patri facta ẽ particeps morta¬
litatis nr̃e. ñ de fuo s de nr̃o. ut nos
efficeremͣ participes diuinitatis eiꝰ. ñ
de nr̃o. s de ipsius. Lxu.
homines oder is. nec uicia ꝓpt̾ homines
diligas. Recte g̾ in mał odimꝰ maliciã.
& diligimꝰ creaturam. ut nec ꝓpt̾ uiciũ
natura damnet᷑. nec ꝓpt̾ naturã uiciũ
uult dicere. ñ laborat. Quietiores enĩ
sunt boni quã mali. & ab solutiora sũt
ũba ueridicoꝵ. quã cõm̃ta fallaciũ.
gunt᷑ ne uilescant. obhoc querunt᷑
dñs iħs xp̃e. significabat de toto corꝑe
suo qđ ẽ ȩccła emanaturas martẏrũ
passiones. Luiiii.
Sac̃m̃tũ pietatis inudiciũ sibi siunit̃
indignꝰ. Bene enĩ eẽ ñ potest male ac-
laudet ȩtiã int̾rorib ultionũ. Nam
nũc blandit᷑. & nunc minat᷑. Si ñ
blandiret᷑. nulla eẽt exhortatio. Si
ñ minaret᷑: nulla eẽt correctio. Lxxi.
quȩ facit. ñ se laudat s dm̃. Sic̃ ti.
repellit ds peccata sua defendentẽ:

Expanded text:
talitatis nostrae, non de suo, sed de nostro: ut et nos efficeremur participes divinitatis ejus, non de nostro, sed de ipsius. LXV. homines oderis, nec vitia propter homines diligas. Recte ergo in malis odimus malitiam, et diligimus creaturam: ut nec propter vitium natura damnetur, nec propter naturam vitium vult dicere, non laborat: quietiores enim sunt boni, quam mali; et absolutiora sunt verba veridicorum, quam commenta fallacium. guntur, ne vilescant; ob hoc quaeruntur, Jesus Christus, significabat de toto corpore, quod est Ecclesia, emanaturas martyrum passiones. LXIX.Sacramentum pietatis in judicium sibi sumit indignus. Bene enim esse non potest male accilaudet etiam in terroribus ultionum. Nam et blanditur. et minatur. Si non blandiretur, nulla esset exhortatio: si non minaretur, nulla esset correctio. LXXI. quae facit, non se laudat, sed Deum. Sicut enim repellit Deus peccata sua defendentem,
Abbreviated transcription (Latin):
conditori legis deo. Dimitte nob̾
debita nr̃a. sic̃ & nos dimittimꝰ debito¬
rib nr̃is. Bene enĩ expectat ꝓmissio¬
nem dei. qͥ mandatũ eiꝰ exsequit᷑. Nec
frust᷑a sꝑat parcendũ peccatis suis. qͥ
ignoscit alienis xxxuiiii¬
Sichil ds̃ iubet qđ sibi ꝓsit. s illi cu
ub&. Ideo uerus ẽ dñs qͥseruo ñ in¬
diget. & quo seruus indiget. al¬
apud eũ qui condidit tp̃ra. ⁊ sine
mul sunt que in tẽꝑib ñ simul fi¬
unt. quia tp̃ra ñ simul currunt.

Expanded text:
Conditori legis, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Bene enim exspectat promissionem Dei, qui mandata ejus exsequitur: nec frustra sperat parcendum peccatis suis, qui ignoscit alienis. XXXIihil deus iubet, quod sibi prosit sed illi, cui iubet. ideo uerus est dominus, qui seruo non indiget et quo seruus indiget, apud Deum, qui condidit tempora, et simul sunt, quae in temporibus non simul fiunt, quia tempora non simul currunt
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s beati habent qđ uolunt. quãuis¬
ñ om̃s qui habent qđ uolunt cõtinuo
sunt beati. continuo aut̃ miseri. qui
uel ñ habent qđ uolunt. uł id habẽt
qd ñ recte uolunt. Propͥor gͦ ẽ beatitu¬
dini uoluntas recta. etiã ñ adepta
quȩ cupit. quã pͣua. etiã si qđ cõcu¬
piuit obtinuit. Lxiii.

Expanded text:
Omnes beati habent quod volunt, non tamen omnes qui habent quod volunt, continuo sunt beati: continuo autem miseri sunt, quod vel non habent quod volunt, vel id habent quod non recte volunt. Propior ergo beatitudini voluntas recta, etiam non adepta quod cupit, quam prava, etiamsi quod cupit obtinuit. LXIII.
Abbreviated transcription (Latin):
Si quare fecerit: quia bona ẽ. Nec auctor¬
ẽ excellentior deo. nec ars efficatior
dei uerbo: nec causa melior quã ut
bonũ crearet᷑ a bono. cxlii.
uno homine. Et hoc bonũ ẽ homini.
ut illo ꝓficiente quo bene iuuimꝰ. iste
deficiat qͦ male iuiumꝰ. donec ad ꝑfe.¬
ctũ sanet᷑. ⁊ in bonũ cõmutet᷑ om̃e
qđ uuimus. cxliii.
ex se ipsa ẽ. quia ex nichilo creata ẽ:
s ex illo a quo creata ẽ. hoc enĩ adepto
fit beata: quo amisso misera. cxliiii.
nec nͥ in aliquo bono. Sola gͦ bona
alicubi eẽ possunt. sola mala nusqͣm.

Expanded text:
Si, quare fecerit: quia bona est. Nec auctorSi, quare fecerit: quia bona est. Nec auctor excellentior est Deo, nec ars efficacior Dei verbo; nec causa melior, quam ut bonum crearetur a bono. CXLII. uno homine: et hoc bonum est homini, ut illo proficiente quo bene vivimus, iste deficiat quo male vivimus; donec ad perfectum senetur, et in bonum commutetur omne quod vivimus. CXLIII. ex se ipsa est, quia ex nihilo creata est; sed ex illo, a quo creata est. Hoc enim adepto fit beata, quo amisso misera. CXLIV. Denec nisi in aliquo bono. Sola ergo bona alicubi esse possunt; sola autem mala nusquam.
Abbreviated transcription (Latin):
ferni ꝑ quas itur ad mortẽ. Cuiꝰ dñatũ
subit. qui adeptũ se ad ꝑfruendũ leta¬
peccatis. Delectat enĩ ea facere. in qͥb
ñ solũ ñ metuit᷑ rep̃hensor. s &̃ au-¬
ditur laudator. CxXXUIII.
lam penã pati: credit quia ñ iudicoꝵ
ds̃. cũ ab uti patientia dĩ & ñ intelli¬
gere parcentis benignitatẽ: iã sit ma¬
gna damnatio.CXxxXIX
prior ẽ natura quã uitiũ. Qđ ita
contra nat᷑am ẽ: ut ñ possit nͥ nocere
natȩ. Non itaq eẽt uiciũ. Cxl
aret quẽ malũ futurũ eẽ p̃cisset: nͥ
parit̃ scisset quib eos bonoꝵ usibus
cõmodaret. atq ita ordinẽ scłoꝵ qͣsi
pulcherrimũ carm̃ ȩtiã ex quib̾dã¬
antithetis honestaro. Cxli
conditione creat᷑e oportuit intimari.
uis eã fecerit. ꝑ quid fecerit. quare
fecerit. Dixit ds̃ inquit. fiat lux. &
facta ẽ lux. & uidit ds̃ lucẽ quia bo¬
na ẽ. Si gͦ querimꝰ quis fecerit: ds̃ ẽ.
i ꝑ quid fecerit: dixit & facta est.

Expanded text:
feri, per quas itur in mortem, cujus dominatum subit, qui adeptum se ad perfruendum laetapeccatis: delectat enim ea facere in quibus non solum non metuitur reprehensor, sed etiam auditur laudator . CXXXVIII.lam poenam pati, credit quia non judicet Deus: cum abuti patientia Dei, et non intelligere parcentis benignitatem, jam sit magna damnatio . CXXXIXprior est natura quam vitium: quod ita contra naturam est, ut non possit nisi nocere naturae. Non itaque esset vitiaret, quem malum futurum esse praescisset, nisi pariter nosset quibus eos bonorum usibus commodaret: atque ita ordinem saeculorum, quasi pulcherrimum carmen, etiam ex quibuantithetis honestaret . CXLconditione creaturae oportuit intimari: quis eam fecerit, per quid fecerit, quare fecerit. Dixit Deus, inquit, Fiat lux, et facta est lux; et vidit Deus lucem quod bona esset . Si ergo quaerimus, quis fecerit: Deus est. Si, per quid fecerit: Dixit, et facta est.
Abbreviated transcription (Latin):
In magna egestate sunt diuites. ii¬
sticiȩ opes & sapientię thesauros non
habentes. Qͥ aut̃ dño seruiunt : ea
bona adquirunt. quȩ ꝑire ñ possunt.
Non sufficit abstin̾e lxxXuI
a malo. nͥ fiat qđ bonũ ẽ. Et parũ ẽ
nemini nocere: nͥ studeas multis ꝓdeẽ:
tis pena differtur. Grauiꝰ aut̃ in eũ
dec̃nit᷑: cũ &̃ ipsa correctio denegat᷑.
quat subditꝰ: longe ab eo recedit elat̾.
nichil nocent aut uiles aut nullȩ
ctationib suis. cui xp̃c ẽ gaudium.
Et̃na enĩ exultatio ẽ. quȩ bono letat᷑ et̃ño.
Deo qui ubiq ẽ. ñ locis s acti . xci.¬
Quia sicut seꝑat similitudo: ita nos illi
coniuigit imitatio xcii.
delectationẽ hab̾e peccandi. S disci.¬
płs amatorq uirtutũ ñ pacẽ hiuc cõ¬
cupiscentię tribuere. s bellũ debet

Expanded text:
in magna egestate sunt divites, iustitie opes et sapientie tesauros non habentes. Qui autem Domino militant, ea bona adquiruntur que perire non possunt.Non sufficit abstinere a malo, nisi fiat quod bonum est; et parum est nemini nocere, nisi studeas multis prodesstis poena differtur: gravius autem in eum decernitur, cui etiam ipsa correctio denegatur quat subditus, longe ab eo recedit elatus.nihil nocent aut viles, aut nullaectationibus suis, cui Christus est gaudium. Aeterna enim exsultatio est, quae bono laetatur aeterno. Deo, qui ubique est, non locis, sed actiquia sicut separat dissimilitudo, ita nos illi conjungit imitatio . XCIIdelectationem habere peccandi: sed discipulus amatorque virtutum, non pacem huic concupiscentiae tribuere, s
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ dedit. ł daturꝰ ẽ: ñ penitꝰ oĩs finis
alienȩ s̃. quia ñ s̃ extra cõmutationẽ.
dũ illis finis ẽ & tẽporalis institutio. &
localis motio. & ipsa in augm̃tum sui
facta mutatio. iIII

Expanded text:
turus est, non penitus omnis finis alienae sunt; quia non sunt extra commutationem, dum finis illis est et temporalis institutio, et localis motio, et ipsa in augmentum sui facta mutatio. IV. D
Abbreviated transcription (Latin):
abet iam in hac uita requiẽ suã aĩa
quȩ de morte infidelitatis exempta
abstinet actione. Ut uiuens dđo &
mundo mortua: in humilitatis&. man¬¬
suetudinis placida tranquillitate
requiescat.xU.
d̃i reddatur do. S sic̃ uidendũ ẽ
quid offerat. ita etiã consid̾andũ ẽ
ubi offerat: quia ueri saerificii ex¬
tra eatholicã ȩccłam locus non ẽ.
ue sunt retributiones xui.¬
iusticiȩ: cũ aut bona ꝓ bonis. aut
mala redduntur ꝓ malis. Tercia
ẽ retributio gr̃ȩ.eũ ꝑ regeneratio¬
nẽ remittuntur mala: & retribu.¬
untur bona. Atq ita manifestat᷑

Expanded text:
requiem suam anima, quae de morte infidelitatis exempta abstinet actione: ut vivens Deo, et mortua mundo, in humilitatis et mansuetudinis placida tranquillitate requiescat. XV.Dei reddatur Deo. Sed sicut videndum est quod offeras, ita etiam considerandum est ubi offeras: quia veri sacrificii extra catholicam Ecclesiam locus non est. e sunt retributiones justitiae, cum aut bona pro bonis, aut mala redduntur pro malis. Tertia est retributio gratiae, cum per regenerationem remittuntur mala, et retribuuntur bona. Atque ita manifestatur
Abbreviated transcription (Latin):
& cõstititiõib ñ querunt᷑. quia ui.
uidicaturꝰ uoluit tolerari. xxx
oꝑante ꝓficit: ita deo custodiente
consistit. Qm̃ tunc utilis p̃positoꝵ
custodia ẽ. cũ sp̃s dei ppło suo p̃si-¬
det. & ñ solũ greges. s etiã ipsos
dignat᷑ custodire pastores. xxxuii.
E etnę ciuitatis ȩt̃na s̃ gaudia. &¬
instantiũ dierũ ꝑpes infinitas nec
uariabit᷑ nec labetur. Quia in com-¬
mutabili pace potient᷑. quoꝵ omĩ¬
um erit bonũ qđ fu̾it & singłoꝵ.¬

Expanded text:
 constitutionibus non queruntur: quia justum judicaturus voluit tolerari. XXXVerante proficit, ita Deo custodiente consistit. Quoniam tunc utilis praepositorum custodia est, cum Spiritus Dei populo suo praesidet, et non solum greges, sed etiam ipsos dignatur cAeternae civitatis aeterna sunt gaudia, et stantium dierum perpes infinitas nec variabitur, nec labetur: quia incommutabili pace potientur, quorum omnium erit bonum, quod fuerit eti
Abbreviated transcription (Latin):
Doctr ina apłiea tã salubris tãq uitał ẽ.
ut ꝓ capacitate utentiũ neminẽ sui
dimittat exsortẽ. Quia siue paruuli
siue magni. siue infirmi siue fortes:
habent in ea unde alant᷑. und satient᷑.
S ic gͦ querat: ut ñ in se s in dño gaude.
at. Accedendo enĩ ad dñm. &e illu-¬
minatur ignorantia. & corroboratur
infirmitas: data sibi & intelligentia
qua uideat. & caritate qͣ ferueat.x.
Sicut corpori noxiũ ẽ corporeã eseã
ñ posse ꝑciꝑe: ita animȩ ꝑiculosũ ẽ
sp̃ales delicias fastidire. Xi.
tam obnoxiũ paucitati. quã qđ est
debitum ꝑditioni: xii.
iustum ẽ cũ tranquillitate decernit.
& recta uoluntate disponit: ut etiã
mali non sint inordinati. Xiii.
faciendũ recte intellig̃ fac̃. Alioqͥn
talis ẽ sine oꝑe intelligentia: qualis
sine timore sapientia. cũ inicium sit

Expanded text:
Doctrina apostolica tam salubris tamque vitalis est, ut pro capacitate utentium neminem sui relinquat exsortem: quia sive parvuli, sive magni, sive infirmi, sive fortes, habent in ea unde alantur et unde satienc ergo quaerat, ut non in se, sed in Domino gaudeat. 545 Accedendo enim ad Deum, illuminatur ignorantia ipsius, et corroboratur infirmitas, data sibi et intelligentia qua videat, et charitate qua ferveat .Sicut corpori noxium est, corpoream escam non posse percipere; ita animae periculosum est, spirituales delicias fastidire. XI.tam est obnoxium paucitati quam quod est debitum perditioni ? XII.justum est cum tranquillitate decernit, et recta voluntate disponit, ut etiam mali non sint inordinati . XIII.faciendum est, recte intelligit et facit. Alioqui talis est sine opere intelligentia, qualis sine timore sapientia, cum scriptum sit
Abbreviated transcription (Latin):
bris bĩ aus̃ collectarum.
anocentia uera ẽ:i
quȩ nec sibi nec alt̾i nocet. Qm̃ qͥ
dilig̃ iniqͥtatẽ: odit aĩã suã & nemo¬
diligantur errores. Q uia aliud est
amare quod facti s̃: aliud odisse qđ
faciunt.

Expanded text:
. Innocentia vera est, quae nec sibi, nec alteri nocet. Quoniam qui diligit iniquitatem, odit animam suam. Et nemo nodiligantur errores: quia aliud est amare quod facti sunt, aliud odisse quod faciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Tnt̾ ẽ płimũ. qualis sit usus u̾el earũ
rerũ quȩ ꝓꝑę: uel earũ quȩ dicunt᷑ ad¬
uersȩ. Nam bonꝰ. tẽꝑalib nec bonis ex¬
tollitur: nec malis frangit᷑. malus
aut̃ ideo huiꝰ mundi infelicitate puni
tur. quia felicitate corrũpit᷑
uita p̃cesserit. p̃cesserit. Non enĩ facit
malã mortẽ: nͥ qͥ sequit᷑ mortẽ. Nõitaq

Expanded text:
tem plurimum, qualis sit usus uel earum rerum, quae prosperae, uel earum, quae dicuntur aduersae. Nam bonus temporalibus nec bonis extollitur nec malis frangitur; malus autem ideo huiusce modi infelicitatur, quia felicitate corrumpiturvita praecesserit. Non enim facit malam mortem, nisi quod sequitur mortem. Non ita
Abbreviated transcription (Latin):
patiant᷑ obpbria. & despiciantur¬
tanquã stulti & insani. qui p̃sentia
bona ꝑdant. & inuisibilia sibi ac fu.¬
tura ꝑuirant. S hec despectio &
irrisio in ipsos retorquebitur. cũ &
habundantia eoꝵ in egestatẽ.⁊ suꝑ.¬
bia tͣnsierit in confusionẽ xxxiii
uis dñi s̃ ferendi: ut sub excitatione
tolerantiȩ sustineant᷑ t̃ꝑalia. sꝑent᷑

Expanded text:
tiantur opprobria; et despicianturtanquam stulti et insani, qui praesentia bona perdant, et invisibilia sibi ac futura promittant. Sed haec despectio et irrisio in impios retorquebitur, cum et abundantia eorum in egestatem, et superbia transierit in confusionem. XXXIIIvis domini sunt ferendi, ut sub exercitatione tolerantiae sustineantur temporalia, et
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbientẽ ꝑduxit ad mortẽ. Ap̃s hu¬
mił hominẽ hobedientẽ reduã ad ui¬
tã. Quia sic̃ ille elatus cecidit.&. deiec̃
consentientẽ: sic iste humiliatus surrex̃
et erexit credentẽ Lx.
melius ẽẽ. quia adherens creat᷑a creato.¬
ri. ñ mole actior. s uirtute fit maior.
gentiȩ facultatẽ. Ueruis enĩ cogitat᷑
ds̃ quã dicit᷑. & ueriꝰ ẽ quã cogitatur.

Expanded text:
perbientem perduxit ad mortem: Christus humilis hominem obedientem reduxit ad vitam: quia sicut ille elatus cecidit, et dejecit consentientem; sic iste humiliatus surrexit, et erexit credentem. LX.melius esse; quia adhaerens creatura Creatori, non mole auctior, sed virtute fit major. gentiae facultatem. Verius enim cogitatur Deus, quam dicitur; et verius est, quam cogi
Abbreviated transcription (Latin):
Qui legẽ dei dilig̃. ꝓbat se in xxu.¬
om̃ib iniqͥs id qđ cont̃ legẽ ẽ odisse ñ
ñ potest. Ut gͦ religiosũ exerceat᷑
studiũ. abigenda sunt uirgia mali
qui supna ilustratiõẽ ñ egeat. Nõ
enĩ ita ulla diuinoꝵ bonoꝵ augm̃ta
sufficiunt. ut ñ semꝑ suꝑ sit. qđ mẽs¬

Expanded text:
Qui legem Dei diligit, probat se in hominibus iniquis id quod contra legem est odisse, non hnon potest. Ut ergo religiosum exerceatur studium, abigenda sunt jurgia maligqui superna illustratione non egeat. Non enim ita ulla divinorum bonorum augmenta sufficiunt
Abbreviated transcription (Latin):
oc affectu & desidio colendus ẽ
ds̃. ut sui cultus ipse sit merces.
Nam qͥ dm̃ ideo colit. ut aliud mag̃
quã ipsũ ꝓmereat᷑: ñ dm̃ colit . s
id qđ assequi concupiscit .xxi.¬

Expanded text:
oc affectu et desiderio colendus est Deus, ut sui cultus ipse sit merces. Nam qui Deum ideo colit, ut aliud magis quam ipsum promereatur; non Deum colit, sed illud quod assequi concupiscit
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc uita ñ ducit᷑. sic ad salutẽ ęt̾̃nam
nichil ꝓsunt impio aliqͣ bona oꝑa. sine
qͥbus difficillime uita cuilibet pessi
efficiat qđ cupit: ex iudicio dĩ uenit
apud quẽ ñ ẽ iniquitas. Punit enĩ &̃
isto mͦ. nec ideo iniuste qr occulte.
Cet̾m iniquus puniri se ignorat. nͥ cũ
manifesto supplicio senserit nolens:

Expanded text:
ducitur; sic ad salutem aeternam nihil prosunt impio aliqua bona opera, sine quibus difficillime vita cujuslibet pessimefficiat quod cupit; ex judicio Dei venit, apud quem non est iniquitas. Punit enim etiam isto modo: nec ideo injuste, quia occulte. Caeterum iniquus puniri se ignorat, nisi cum manifesto supp
Abbreviated transcription (Latin):
ñ consensu malignitatis. Ut si nec
exemplo nec cohortatione dilectioĩs
sanant᷑: causas tam̃ ñ habeant quib
odisse nos debeant. xXX.
ut nichil patiam᷑ aduersi. s ut ipsis
adũsitatib anima ñ ledat᷑. Cũ enĩ
tẽptatio ad ẽ.fit quędã in id qđ¬

Expanded text:
malignitatis: ut si nec exemplum, nec cohortationem dilectionis sequantur; causas tamen non habeant, quibus odisse nos debeant. XXX. ut nihil patiamur adversi, sed ut ipsis adversitatibus anima non laedatur. Cum enim tentatio adest, fit qu
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ñ de inuisibili atq intelligibili sũmi
imꝑatoris aula. aut iubeatur aut ꝑmit.¬
tat᷑. scđm ĩ effabilem iusticiã p̃mioꝵ atq
penarũ. gr̃arũ. & retͥbutionũ. in ista
totius creature amplissima quadã inmen¬
saq re publica. Eꝑ Ygͣ¬

Expanded text:
 invisibili atque intelligibili aula summi Imperatoris aut iubeatur aut permittatur, secundum ineffabilem iustitiam praemiorum atque poenarum, gratiarum et retributionum in ista totius creaturae amplissima quadam immensaque republica.
Abbreviated transcription (Latin):
fide quȩ ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑ extiterint. nob̾
ꝓdessẽ ñ poter̃. Quappt̃ nichil eis pecca¬
ti damnabilis remanere poterit. nec
deerit aliqͥd boni. quibꝰ caritas om̃is
inqͥnam̃ti mundatio. ⁊ bonoꝵ om̃iũ
mat̾ affuerit. Qm̃quidẽ si caritas
patiens est. benigna ẽ. si ñ emulat᷑.
non agit ꝑperã. non inflat᷑. ñ ẽ am
biciosa. non querit quȩ sua sũt. non
uiritat᷑. non cogitat inalũ. ñ gaudet
suꝑ iniquitate. congaudet aut̃ ueri-¬
tati. si omĩa suffert. omĩa eredit. om̃ĩa
sꝑat. omĩa sustinet. eos in quibꝰ fuerit
om̃ibꝰ his bonis qu habet imꝑtit. & qͥd
illi pot̃ esse in hac uita ꝑfectius. qui
tantis habundat caritate in se reg¬¬
nante uirtutibꝰ: P roinde quando
uidemꝰ aliquos patientiȩ mole funda.¬
tos. inconcussũ pectus seuientibꝰ maliꝰ
opponere. abundantia sc̃ȩ benignita.¬
tis affectos. bonũ suũ uelle cũ omnibꝰ

Expanded text:
fide, quae per dilectionem operatur , exstiterit, nobis fide, quae per dilectionem operatur , exstiterit, nobis prodesse non poterit. Quapropter nihil eis peccati damnabilis remanere poterit, nec deerit aliquid boni, quibus caritas, omnis inquinamenti mundatio, et bonorum omnium mater affluxerit. Quoniam quidem si caritas patiens est, benigna est, si non aemulatur, non agquaerit quae sua sunt; non irritatur, non cogitat malum, non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati; si omnia suffert, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet ; et eos in quibus fuerit, omnibus his bonis quae habet impertit: quid illis esse potest in hac vita perfectius, qui tantis abundant, caritate in se regnante, virtutibus? 4. Proinde quando videmus aliquos patientiae mole fundatos inconcussum pectus saevientibus malis opponere; abundantia sanctae benignitatis affectos, bonum suum velle cum omnibus