comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut consors nature. ñ sit exsors &e grẽ. illiꝰ
p̃sertim gr̃e quȩ nature insita ẽ. Qđ
sigrauatur homo fr̃nis ñdico necessita¬
tibus subuenire. s & uoluptatib deser-¬
uire. castiget ipse suas si non uult esse
transgressor. Quantũ uult sibi indul¬
geat. dum eque & ꝓximo tantũdem
meminerit exhibendum. Frenum
tibi temꝑantiȩ imponit᷑ ohomo ex
lege uite & discipline ne post concupis¬
centias tuas eas & ꝑeas. ne de bonis
nature. hosti serinas anime. hoc est
libidini. Quam iustius atq honestiꝰ
communcas illa consorti quã hosti.
consilio a uoluptatib tuis au̾teris.
& iuxta doctrinam apłi uictu uesti¬
tuq contentus. paulisꝑ suspendere ñ
grauaris amorẽ tuum acarnalib desi¬
deriis que militant adu̾sus anmã. sane
quod subtrahis hosti animȩ tuȩ. consor¬
tinature puto. ñ granaberis imꝑtiri.
Tuncamortuus & temꝑans erit & iustꝰ.

Expanded text:
ut consors naturae non sit exsors et gratiae, illius ut consors naturae non sit exsors et gratiae, illius praesertim gratiae, quae naturae insita est. Quod si gravatur homo fraternis, non dico necessitatibus subvenire, sed voluptatibus deservire; castiget ipse suas, si non vult esse transgressor. Quantum vult, sibi indulgeat; dum aeque et proximo tantumdem meminerit exhibendum. Frenum tibi temperantiae imponitur, o homo, ex lege vitae et disciplinae, ne post concupiscentias tuas eas, et pereas, ne de bonis naturae hosti servias animae, hoc est libidini. Quam justius atque honestius communicas illa consorti, id est proxconsilio a voluptatibus tuis averteris , et juxta doctrinam Apostoli victu vestituque contentus , paulisper suspendere non gravaris amorem tuum a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam ; sane quod subtrahis hosti animae tuae, consorti naturae puto non gravaberis impertiri. Tunc amor tuus et temperans erit, et justus,
Abbreviated transcription (Latin):
inea p̾ueniet te. ñ dubium tam̃ qđ tepi¬
da sit om̃is oratio qmͣ ñ p̃uenerit inspira¬
tio. Dicẽ dum iam unde inchoet amornr.
qm̃ ubi consũ metur. dictum est.
or. Note sunt. ñ opus ẽ nominare. Quod
gͦ naturale ẽ. iustum quidem foret. pͥmo
om̃ium actori deseruire nature. unde
& dictum ẽ pͥmum & maximũ manda¬
tum. diliges dñm dm̃ tuum. & cetera.
S qͥm natura fragilior atq infirmior ẽ.
ipsi pͥmũ imꝑante necessitate cõpellitur
inseruire. & est amor carnalis. qͦ ante
om̃ia homo diligit se ipsum ꝓpt̃ seipsũ.
scriptum ẽ. Prius quod animale. de¬
inde quod sp̃uale. Nec p̃cepto indicit᷑.
s nature inseritur. Quis nempe car¬
nem suain odio habuit: At uͦ siceꝑit
contentus. campos etiam uoluptatis
ex undans latius uisus fuerit occupa¬
re. statim suꝑfluitas obuiante manda¬
to choibetur cũ dicitur. diliges ꝓximũ
tuũ sicut te ipsum. Iustissime quidẽ

Expanded text:
mea praeveniet te ; non dubium tamen quod tepimea praeveniet te ; non dubium tamen quod tepida sit omnis oratio, quam non praevenerit inspiratio. Dicendum jam unde inchoet amor noster, quoniam ubi consummetur, dictum est. or. Notae sunt: non opus est nominare. Quod ergo naturale est, justum quidem foret primo omnium auctori deservire naturae. Unde et dictum est primum et maximum mandatum: Diliges Dominum Deum tuum , etc. Sed quoniam natura fragilior atque infirmior est, ipsi primum imperante necessitate compellitur inservire. Et est amor carnalis, quo ante omnia homo diligit se ipsum propter se scriptum est: Prius quod animale, deinde quod spirituale . Nec praecepto indicitur, sed naturae inseritur: quis nempe carnem suam odio habuit? At vero si coeperit contentus, campos etiam voluptatis 594 exundans latius visus fuerit occupare; statim superfluitas obviante mandato cohibetur, cum dicitur: Diliges proximum tuum sicut te ipsum . Justissime quidem,
Abbreviated transcription (Latin):
tenet in bono. p̃uenit. sustinet. imples
Ipse facit ut desideres. ipse ẽ quod desidas.
Dixi supra. causa diligendi dm̃. ds̃ ẽ. Herũ
dixi. nam & efficiens. & finalis. Ipse dat
occasionem. ipsecreat affectionem. desi¬
derium ipse consummat. Ipse fecit uel
potius factus ẽ. ut amaretur. ipse sꝑatur
amandus felicius. ne inuacii umsit amat᷑.
Eius amor. nr̃m & p̃parat &e remunerat.
Drecedit benignior. rependitur iustior.
expectatur suauior. Diues ẽ om̃ib qui in-¬
uocant eum. nec taiñ habet quicqͣm seipso
melius. Se dedit inmeritum: se seruat
in p̃mium. Se apponit in refectione aui-¬
marum scãrum: se in redemptione distra-¬
hit captiuarum. Bonus esdñe: anuine
querentite. Quid gͦ inuenienti: S enĩ
in hocẽ mirum quod nemo querere te
ualet. nͥqui pruis inuenerit. Uis gͥ inue
miri ut queraris. queri ut inueniaris.
otes quidem queri& inueniri. ñ tamen
p̃ueniri. Nam & sidicimus mane oratio

Expanded text:
tenet in bono; praevenit, sustinet, implet. tenet in bono; praevenit, sustinet, implet. Ipse facit ut desideres; ipse est quod desideras. 22. Dixi supra: Causa diligendi Deum, Deus est. Verum dixi: nam et efficiens, et finalis. Ipse dat occasionem, ipse creat affectionem, desiderium ipse consummat. Ipse fecit, vel potius factus est ut amaretur: ipse speratur, amandus felicius, ne in vacuum sit amatus. Ejus amor nostrum et praeparat, et remunerat. Praecedit benignior, rependitur justior, exspectatur suavior. Dives est omnibus qui invocant eum: nec tamen habet quidquam se ipso melius. Se dedit in meritum, se servat in praemium, se apponit in refectione animarum sanctarum, se in redemptione distrahit captivarum. Bonus es, Domine, animae quaerenti te : quid ergo invenienti? Sed enim in hoc est mirum, quod nemo te quaerere valet, nisi qui prius invenerit. Vis iniri ut quaeraris, quaeri ut inveniaris. Potes quidem quaeri et inveniri, non tamen praeveniri, Nam etsi dicimus, Mane oratio
Abbreviated transcription (Latin):
regnum cȩlorum. Om̃s quidem eurr̃t.
s int̾ currentes discernitur. Deniq no¬
uit dñs uiam iustorum. & iter impioꝵ
ꝑibit. Ideo aut̃ melius ẽ modicũ iusto.
suꝑ diuitias peccatorum multas. qĩnqͥdi
ut sapiens loquitur. & nnsipiens exꝑi
qui diligit pecuniã ñ saturabitur peu¬
nia. qui aut̃ esuriunt & sitiunt iusticũ.
ipsi saturabuntur. Iusticia siquidem
ralis. pecunia uͦ sic ñ inuenit animi fam̃
qͦmͦ nec corporis uentus. Deniq si fame¬
licum hominẽ aꝑtis faucibus uento. in¬
flatis haurire buccis aerem cernas. quo
quasi consulat fami. nonne credas insi¬
nire: Sic ñ minoris in sanie ẽ. si sp̃m
rationalem rebus putes quibusciumq
corporalib ñmagis inflariquã satian.
Quid namq de corporibus ad sp̃c: Nec
illa sane sp̃alibus. nec istieregione ref¬
ci corporalibus queunt. Benedic aĩa
mea dño. qui repletin bonis desiđium
tuum. Replet in bonis. excitat ad bomꝰ

Expanded text:
regnum caelorum . Omnes quidem currunt ; regnum caelorum . Omnes quidem currunt ; sed inter currentes discernitur. Denique novit Dominus viam justorum, et iter impiorum peribit . Ideo autem melius est modicum justo super divitias peccatorum multas , quoniam quidem, ut Sapiens loquitur et insipiens experitur, qui diligit pecuniam, non saturabitur pecunia : qui autem esuriunt et sitiunt justitiam, ipsi saturabuntur . Justitia siquidem t naturalis: pecunia vero sic non minuit animi famem, quomodo nec corporis ventus. Denique si famelicum hominem apertis faucibus vento, inflatis haurire buccis aerem cernas, quo quasi consulat fami, nonne credas insanire? Sic non minoris insaniae est, si spiritum rationalem rebus putes quibuscunque corporalibus non magis inflari, quam satiari. Quid namque de corporibus ad spiritus? Nec illa sane spiritualibus, nec isti e regione refici corporalibus queunt. Benedic, anima mea, Domino, qui replet in bonis desiderium tuum . Replet in bonis, excitat ad bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ animã rationalem. dum instar
peccoris sensum sequeris. ratione qͥdem
ociosa & ñ resistente maliquo. Quorũ
itaq ratio ñ preuenit gressus. currunt.
s extra uiam. ac ꝑinde apłi spreto consi¬
lio. ñ siccurrunt ut apprehendant.
app̃hendere nͥ post om̃ia nolunt: Distor¬
tum iter. & circuitus infinitus: cuncta
primitus attemptare uelle. Iustus aut̃
non ita. Audiens nempe uituꝑationẽ
multorũ commorantium incireuitu.
multi enĩ sunt latamuiã ꝑgentes quȩ
ducit ad mortẽ. ipse sibi regiam eligit
uiã ñ declinans ad dexteram uł ad sinis¬
tram
Deniq actestante ꝓpħa. semita iusti e¬
ta ẽ. rectus callis iustiad ambulandum.
Hi sunt qui salubri cõpendio cauti suit
molestũ hunc & infructuosũ uitare
circuitũ. u̾bii abbreuiatũ & ab breurs
eligentes. ĩ cuꝑe quecũq uident. s un¬
dere magis quȩ possident & dare pan¬
ꝑib. beati plane pauꝑes. qm̃ ipsorũ ẽ

Expanded text:
, hoc est animam rationalem: dum instar , hoc est animam rationalem: dum instar pecoris sensum sequeris, ratione quidem otiosa, et non resistente in aliquo. Quorum itaque ratio non praevenit gressus, currunt, sed extra viam: ac proinde Apostoli spreto consilio, non sic currunt ut apprehendant apprehendere nisi post omnia nolunt? Distortum iter, et circuitus infinitus, cuncta primitus attentare velle. 21. Justus autem non ita. Audiens nempe vituperationem multorum commorantium in circuitu multi enim sunt viam latam pergentes, quae ducit ad mortem, ipse sibi regiam eligit viam, non declinans ad dexteram vel ad sinistram. Denique attestante propheta, Semita justi recta est, rectis callis justi ad ambulandum . Hi sunt, qui salubri compendio cauti sunt molestum hunc et infructuosum vitare circuitum, verbum abbreviatum et abbrevians eligentes, non cupere quaecunque vident, sed vendere magis quae possident, et dare pauperibus. Beati plane pauperes, quoniam ipsorum est
Abbreviated transcription (Latin):
ad id quod optimũ ẽ. qui uis cupidus
ꝑueniret. siquidem ante quod citra cu¬
pit assequi posset. Uerum qm̃ id om̃i¬
no impossibile p̾struit & uita breuior
& uirtus infirmior & consors mimero¬
sior: longo ꝓfecto itinere. & casso labore¬
desudant. quidum queq desiderant
attingere uolunt. ad cunctorũ deside¬
rabilium nequeunt ꝑtingere finem.
&utinam attingere uniu̾sa animo &
ñ exꝑim̃to uellent. hocenim facile pos¬
sent & non incassum. Ham & animus
sensuquidem carnali tanto uelocior
quanto & ꝑspicatior. ad hoc datis ẽ. ut
illũ ad om̃ia p̃ueniat. nilq audeat con¬
tingere sensus. quod animus p̃currens
ante utile non ꝓbauerit. Hinc enĩ ar¬
bitror dictum. om̃ia ꝓbate quod bonũ
ẽ tenete. ut uidelicet ille hinic ꝓuideat.
nec is suũ uotum nͥ ad illius iudicium
consequatur. Alioquin ñ ascendes in
montem dñi nec stabis in loco scõ eius.
ꝓ eo quod inuano acceꝑis animã tuam

Expanded text:
ad id quod optimum est, quivis cupidus ad id quod optimum est, quivis cupidus perveniret, si quidem ante, quod citra cupit, assequi posset. 20. Verum quoniam id omnino impossibile praestruit et vita brevior, et virtus infirmior, et consors numerosior; longo profecto itinere et casso laboredesudant, qui dum quaecunque desiderant, attingere volunt, ad cunctorum desiderabilium nequeunt pertingere finem. Et utinam attingere universa animo, et non experimento vellent! Hoc enim facile possent, et non incassum. Nam et animus sensu quidem carnali tanto velocior, quanto et perspicacior, ad hoc datus est, ut illum ad omnia praeveniat; nihilque audeat contingere sensus, quod animus praecurrens ante utile non probaverit. Hinc enim arbitror dictum, Omnia probate, quod bonum est tenete ; ut videlicet ille huic provideat, nec is suum votum, nisi ad illius judicium consequatur. Alioquin non ascendes in montem Domini, nec stabis in loco sancto ejus, pro eo quod in vano acceperis animam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
ri. s consiumi uacuo labore accelerant.
qui rerũ magis specie quã actore delec¬
tati. prius uniu̾sa ꝑcurrere. & de sin¬
gulis cupiunt exꝑiri. quã ad ipsum
curent uniu̾sitatis dñm ꝑuenire. & qͥdẽ
ꝑuenirent siquandoq uoti compotes
effici possent. ut om̃ia scilicet p̃t̃ om̃iũ
pͥncipium unus aliquis obuineret. Pa
namq sue cupiditatis lege qua inrebus
ceteris ñ habita p̃ habitis esurire. & ꝓ
ñ habitis habita fastidire solebat. mox
om̃ib quȩ incęlo & que int̾rasunt opten¬
tis & contemptis. tandem ad ipsum ꝓcul
dubio curreret. qui solus deesset omiũ
ds̃. Porro ibi quiesceret. quia sicut citra
nulla reuocat quies. sic nulla tiltra iam
inquietudo sollicitat. Diceret ꝓcerto.
Michi aut̃ ad herere dõ bonum ẽ. Diceret.
Quid enĩ mͥ ẽ incelo: & ate quid uolui suꝑ
terram: & item. Ds̃ cordis mei. & pars
mea ds̃ inȩt̾num. Sic gͦ ut dictum est

Expanded text:
ri, sed consumi vacuo labore accelerant, ri, sed consumi vacuo labore accelerant, qui rerum magis specie, quam auctore delectati, prius universa percurrere, et de singulis cupiunt experiri, quam ad ipsum curent universitatis Dominum pervenire. Et quidem pervenirent, si quandoque voti compotes effici possent, ut omnia scilicet, praeter omnium principium, unus aliquis obtineret. Ea namque suae cupiditatis lege, qua in rebus caeteris non habita prae habitis esurire, et pro non habitis habita fastidire solebat; mox omnibus quae in coelo, et quae in terra sunt obtentis et contemptis, tandem ad ipsum procul dubio curreret, qui solus deesset omnium Deus. Porro ibi quiesceret: quia sicut citra nulla revocat quies: sic nulla ultra jam inquietudo sollicitat. Diceret pro certo: Mihi autem adhaerere Deo bonum est. Diceret, Quid enim mihi est in coelo, et a te quid volui super terram? et item, Deus cordis mei, et pars mea Deus in aeternum . Sic ergo ut dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
tur ñ satietur. dum quicqͥd famelicus
inglutierit. parum reputet ad id quod
suꝑẽ deuorandũ. semꝑq ñ minus an¬
xie cupiat quȩ desunt. quãquȩ assunt
lete possideat. Quis enim optineat uni¬
uersa: Quãquã & modicum id qd̃ qͥsq
cũ labore optinuerit. cum timore posse¬
derit. certus quidem ñ sit quando cum
dolore amittat. certus aut̃ qd̃ quandoq
ad id unde possit impleri. Immo uͦhis
amfractibus ludit secũ uanitas. m̃titur
imquitas sibi. Si ita uis ad implere quod
uis. hoc ẽ si illud apprehendere uis. quo
apprehenso nil iam amplius uelis. quid
temptare opus ẽ. & cetera: Curris ꝑdeui¬
a & longe ante moreris qm hoc cireuitu
ꝑuenias ad optatum. Hoc gͦ in cireuitu
impii ambulant. naturalit̾ appetentes
unde fimant appetitum. & insipient̃
respuentes unde ꝓpinquent fini. fini
dico. non consumptioni. s consũmatio¬
niꝰ. Quam obrem ñ beato fine consũma¬

Expanded text:
tur, non satietur: dum quidquid famelicus tur, non satietur: dum quidquid famelicus inglutierit, parum reputet ad id quod superest devorandum, semperque non minus anxie cupiat quae desunt, quam quae adsunt laete possideat. Quis enim obtineat universa? Quanquam et modicum id quod quisque cum labore obtinuerit, cum timore possederit, certus quidem non sit quando cum dolore amittat, certus autem quod quandoqad id unde possit impleri. Imo vero his anfractibus ludit secum vanitas, mentitur iniquitas sibi. Si ita vis adimplere quod vis, hoc est, si illud apprehendere vis, quo apprehenso nil jam amplius velis, quid tentare opus est et caetera? Curris per devia, et longe ante morieris, quam hoc circuitu pervenias ad optatum. 19. Hoc ergo in circuitu impii ambulant, naturaliter appetentes unde finiant appetitum, et insipienter respuentes unde propinquent fini: fini dico, non consumptioni, sed consummationi. Quamobrem non beato fine consumma
Abbreviated transcription (Latin):
re.atq infinita cupiditate dilatare
t̃minos suos. U ideas & qui in regalib
domib amplisq habitant palatiis
nichilominiis cotidie conrungere de¬
mũ ad domũ. & inqͥeta curiositate. eͥn¬
ficare. diruere. mutare. quadrata rote¬
dis. Quid homines sublimatos honor
annon insatiabili ambitione magisͥ
magis totis uirib conari ad altiora i¬
demus: E horumom̃iũ iccirco nonẽ
finis. quia nil meis sũmũ singularit᷑
repꝑitur. uel optimũ. & quid mirum
si inferiorib & deteriorib contentum
non sit. quod eitra sũinũ ueloptunum
quiescere ñ potest: S hoc stultũ et ex¬
tremȩ dementie ẽ. ea semꝑ appetere q̃
nunqm non dico satient. s nec temꝑeit
appetitum. dum quicquid talium ha¬
bueris. nichilominus ñ habita concupis¬
cas. & adquęq defuerint semꝑ inqͥetus
anheles. Ita enim fit ut ꝑ uaria & falla¬
cia mundi oblectamenta. uagabundꝰ
ammus mani labore discurrens fatige¬

Expanded text:
re, atque infinita cupiditate dilatare re, atque infinita cupiditate dilatare terminos suos. Videas et qui in regalibus domibus, amplisque habitant palatiis, nihilominus quotidie conjungere domum ad domum, et inquieta 592 curiositate aedificare, diruere, mutare quadrata rotundis. Quid homines sublimatos honoribus? annon insatiabili ambitione magis ac magis totis viribus conari ad altiora videmus? Et horum omnium idcirco non est finis, quia nil in eis summum singulariter reperitur vel optimum. Et quid mirum si inferioribus et deterioribus contentus non sit, qui citra summum vel optimum quiescere non potest? Sed hoc stultum et extremae dementiae est, ea semper appetere, quae nunquam, non dico satient, sed nec temperent appetitum: dum quidquid talium habueris, nihilominus non habita concupiscas, et ad quaeque defuerint, semper inquietus anheles. Ita enim fit ut per varia et fallacia mundi oblectamenta vagabundus animus inani labore discurrens fatige
Abbreviated transcription (Latin):
putet. ut faciat qd &e sponte cupit:
Nemo uerbi causa conducit aut esiri¬
entem ut comedat. aut sitientẽ utbi.¬
bat. aut certe matrẽ ut paruulũ allas.¬
tet. filium uteri sui. Anuero quis puat
p̃ce uł p̃cio quẽ piam cõmonendumui¬
am ipsius uel sepire uineam uel arbor̃
circumfodere. uelstructuram ꝓprie d
mus erigere: Quantomagis dm̃ amas
anima. aliud preter dm̃ siu amoris p¬
miũ ñ requirit: Aut si aliud requur
illud ꝓcerto ñdm̃ diligit. In est om̃i
utenti ratione naturaliter ꝓsua seno
estimatione atq intentione appeten
potiora & nullare ẽẽ contentũ. cui qd
de ẽ iudicet preferendum. Nam & qͥ
u̾bi gr̃a uxorem habet speciosã. peti¬
lantioculo uł animo respicit pulchn¬
orem. & qui ueste p̾ciosa indutus est
preciosiorem affectat. & possidens mul¬
tas diuitias. inuidet ditiori. Uideasũ
multis p̃diis & possessionib ampliato
ad huc tam̃ indies agrum agro copill¬

Expanded text:
hominem, ut faciat, quod et sponte cupit? hominem, ut faciat, quod et sponte cupit? Nemo verbi causa conducit aut esurientem ut comedat, aut sitientem ut bibat, aut certe matrem ut parvulum lactet filium uteri sui. An vero quis putet prece vel pretio quempiam commonendum suam ipsius vel sepire vineam vel arborem circumfodere, vel structuram propriae dmus erigere? Quanto magis Deum amans anima, aliud praeter Deum sui amoris praemium non requirit? Aut si aliud requirit, illud pro certo, non Deum diligit. 18. Inest omni utenti ratione naturaliter pro sua semper aestimatione atque intentione appetere potiora, et nulla re esse contentum, cui quod deest, judicet praeferendum. Nam et qui, verbi gratia, uxorem habet speciosam, petulanti oculo vel animo respicit pulchriorem: et qui veste pretiosa indutus est, pretiosiorem affectat, et possidens multas divitias, invidet ditiori. Videas jam multis praediis et possessionibus ampliatos, adhuc tamen in dies agrum agro copula
Abbreviated transcription (Latin):
quod queritur quare. ut aut quo suo
merito. aut quo nr̃o cõmodo diligen¬
dis sit. utrumlibet queri posse ꝑinde
uideatur. Dicto ꝓinde de merito dei
absq premii intuitu sit diligendus:
Uacua namq uera caritas ẽẽ non pot̾.
nec tam̃ mercennaria ẽ. Quippe non
querit quȩ sua sunt. Affectus ẽ non
contractus. nec acquiritur pacto. nec
acquirit. sponte afficit & spontaneũ
facit. Uerus amor seipso contentus
ẽ. habet p̃mium. s io qd̾ amat᷑. Nam
qͥcqͥd ꝓpt̾ aliud amare uidearis. id pla¬
ne amas quo amoris finis ꝑtendit.
ñ ꝑ quod tendit. Paulus ñ enuange¬
lieat ut cometlat. s comedit ut eu¬
uangłitet. eoquod amet ñcibum s
euangłm. Uerus amor p̾miũ ñquerit.
s meretur. Premiũ sane nec dũ amã¬
ti ꝓponitur. amanti debetur. ꝑseue¬
ranti redditur. Deniq in reb inferi¬
oribus suadendis. inuitos ꝓmissis
uł p̃miis inuitamus & non sponta¬
neos. Quisenĩ munerandũ hominẽ

Expanded text:
quod quaeritur, Quare: ut, aut quo suo quod quaeritur, Quare: ut, aut quo suo merito, aut quo nostro commodo diligendus sit, utrumlibet quaeri posse perinde videatur. Dicto proinde de merito Dei, absque praemii intuitu diligendus sit. Vacua namque vera charitas esse non potest, nec tamen mercenaria est; quippe non quaerit quae sua sunt . Affectus est, non contractus: nec acquiritur pacto, nec acquirit. Sponte afficit, et spontaneum facit. Verus amor seipso contentus est. Habet praemium, sed id quod amatur. Nam quidquid propter aliud amare videaris, id plane amas, quo amoris finis pertendit, non per quod tendit. Paulus non evangelizat ut comedat, sed comedit ut evangelizet: eo quod amet, non cibum, sed Evangelium . Verus amor praemium non requirit, sed meretur. Praemium sane necdum amanti ranti redditur. Denique in rebus inferioribus, suadendis invitos promissis, vel praemiis invitamus, et non spontaneos. Quis enim munerandum putet
Abbreviated transcription (Latin):
te dñe fortitudo mea. firmam̃tũ meũ
& refugium meũ & lib̾ator mens. et
meũ deniq quicquid optabile atq
amabile dici potest. ds̃ m̃s ad iutor m̃s.
diligam te ꝓdono tuo. & modo meo. mi¬
nis quidẽ iusto. s plane non posse meo.¬
Qui& siquantũ debeo ñpossum. ñ pos¬
sum tam̃ ultra quam possñ. Potero uͦ
plus. cum plus donare dignaberis. nũ¬
quam tam̃ ꝓut digniis haberis. Imꝑfec¬
tum meũ uiderunt ocłi tui. s tam̃ in
libro tuo om̃s seͥbentur qui quod posst̃
faciunt. & siquod debent non possunt.
Satis quantum reor apparet. & quonã
modo ds̃ diligendis sit. & quo merito
suo. Quo inquã merito suo. Nam quan¬
to eui sane appareat.quis dicat. quis sa¬
sit uideamiis. S quantum ẽ &e in hoc
uide nr̃m adid quod ẽ: Nec tamen
quod uidetur tacendum ẽ. & si non om̃i¬
no uidetur ut ẽ. Suꝑuscum ꝓpositũ
ẽẽt quare & quomͦ diligendus sit ds̃.
du plicem dixi parere intellectũ. id

Expanded text:
te, Domine, fortitudo mea, firmamentum meum, te, Domine, fortitudo mea, firmamentum meum, et refugium meum, et liberator meus : et meum denique quidquid optabile atque amabile dici potest. Deus meus, adjutor meus, diligam te pro dono tuo, et modo meo, minus quidem justo, sed plane non possum tamen ultra quam possum. Potero vero plus, cum plus donare dignaberis: nunquam tamen prout dignus haberis. Imperfectum meum viderunt oculi tui: sed tamen in libro tuo omnes scribentur , qui quod possunt faciunt, etsi quod debent non possunt. Satis, quantum reor, apparet, et quonam modo Deus diligendus sit, et quo merito suo. Quo, inquam, merito suo: nam quanto, cui sane appareat? quis dicat? quis sasit, videamus. Sed quantum est et in hoc videre nostrum ad id quod est? Nec tamen quod videtur tacendum est, etsi non omnino videtur ut est. Superius, cum propositum esset, quare, et quomodo diligendus sit Deus, duplicem dixi parere intellectum id
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe me michi dedit. insccđo se. & ubi
sededit. mne mnͥ reddidit. Datus gͦ &
ieddicus. me ꝓme debeo. & bis debeo.
Quid deo retribuam ꝓse : Nam etiam
sime milies rependere possẽ. quid sũ
meruerit. qui ut paucis qđ dictumẽ
repetam. prior ipse dilexit nos. tantus
& tantum & gratis. tantillos & tales.
En quod in pͥncipio dixisse me memi¬
ni. modũ eẽ diligendi dm̃. sine modo
diligere. Deniq cum dilectio q̃ tendit
indm̃. tendat inimiñsum. tendat in
infinitum. nam & infinitus ds̃ ẽ &
imm̃sus. quisnam queso debeat fi¬
nis eẽ. nr̃i uel modus amoris: Quid
quod amor ipse nr̃ non iam gratiuitus
impenditur. s rependit᷑ debitus:
inat gͦ imm̃sitas. amatet̾nitas. amat
suꝑeminens scientie caritas. amat ds̃
cuins magnitudinis non ẽ finis. cuiꝰ
sapientie non ẽ nimerus. euiꝰ pax
exuꝑat omnẽ intellectum. & uicẽ
rependimus cum mensura: Diligã

Expanded text:
opere me mihi dedit; in secundo, se: et ubi opere me mihi dedit; in secundo, se: et ubi se dedit, me mihi reddidit. Datus ergo, et redditus, me pro me debeo, et bis debeo. Quid Deo retribuam pro se? Nam etiam si me millies rependere possem, quid sum meruerit; qui ut paucis quod dictum est repetam prior ipse dilexit nos, tantus, et tantum, et gratis tantillos, et tales. En quod in principio dixisse me memini, modum esse diligendi Deum, sine modo diligere. Denique cum dilectio quae tendit in Deum, tendat in immensum, tendat in infinitum nam et infinitus Deus est et immensus; quisnam, 591, quaeso, debeat finis esse nostri, vel modus amoris? Quid quod amor ipse noster non jam gratuitus impenditur, sed rependitur debitus? Amat ergo immensitas, amat aeternitas, amat supereminens scientiae charitas; amat Deus, cujus magnitudinis non est finis , cujus sapientiae non est numerus , cujus pax exsuperat omnem intellectum : et vicem rependimus cum mensura? Diligam
Abbreviated transcription (Latin):
tum om̃ino posset. qđ niloinino nͥeiꝰ
iunere posset: Ad hȩc quod de neh¬
lo. quod gratis. quod in hac dignitat
conditum ẽ & debitum dilectionis m¬
nifestius facit. & ex actum iustiorem
ostendit. Ceterum quantũ putamus
adiectum beneficii cum homines &
ium̃ta saluauit. quẽ ad modũ multi¬
plicauit miscđiam suam ds̃: Nosdico
qui mutauimus głam nram insimili¬
tudinẽ uituli comedentis fenum. pec-¬
cando comparati iumentis insipienti¬
bus. Quod si totũ me debeo ꝓme facto.
quidaddam iam & ꝓreferto. & refecto.
hoc modo: Nec enim tam facile refectus
quam factus. siquidẽ non solum de me.
s de om̃i quoq quod factum ẽ. sic scͥptũ
est. Dixit & facta sunt. At uero qui me
tantum & semel dicendo fecit. in refi¬
ciendo ꝓfecto & dixit multa. & gessit
mira. & ꝑtulit dura. nec tantũ dura.
s & indigna. Quid gͦ retribuam dño
ꝓom̃ib que retribuit michi ͦ In pͥmo

Expanded text:
tum omnino posset, cum nihil omnino nisi ejus tum omnino posset, cum nihil omnino nisi ejus munere posset? Ad haec, quod de nihilo, quod gratis, quod in hac dignitate conditum est; et debitum dilectionis manifestius facit, et exactum justiorem ostendit. Caeterum quantum putamus adjectum beneficii, cum homines et jumenta salvavit, quemadmodum multiplicavit misericordiam suam Deus? Nos dico, qui mutavimus gloriam nostram in similitudinem vituli comedentis fenum , peccando comparati jumentis insipientibus . Quod si totum me debeo pro me facto, quid addam jam et pro refecto et refecto hoc modo? Nec enim tam facile refectus, quam factus: siquidem non solum de me, sed de omni quoque quod factum est, scriptum est, Dixit, et facta sunt . At vero qui me tantum et semel dicendo fecit, in reficiendo profecto et dixit multa, et gessit mira, et pertulit dura; nec tantum dura, sed et indigna. Quid ergo retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? In primo
Abbreviated transcription (Latin):
tem ȩt̾̃num gloriȩ pondus oꝑatur
nobis. ñ contemplantib quȩ uidenꝰ
s quȩ ñ uidentur. Quid retribuam
dño ꝓ om̃ib his : Illum ratio urget
& iusticia naturalis. totum se tradere
illi aquose totum habet. & ex se toti
debere diligere. Michi ꝓfecto fide
tanto plus indicit amandum. qͣnto
& eum meipso pluris estimandumi¬
telligo. quippe qui illum ñ solũ mei
s sui quoq ipsius teneo largitorem
Deniq nondum tempus fidei adu¬
nerat. ñdũ in notuerat in carne dõ.
obierat incruce. ꝓdierat de sepulchn
redierat ad patrẽ. ñdum inquã cõme¬
dauerat in nobis suã multã dilectioni
illa dequa iam multa locuti sumusci
iam mandatum ẽ homini diligeredi¬
minũ dm̃ suũ toto corde. tota anima
tota untute sua. id ẽ. ex om̃i quod ẽ qͥ
seit. qd̾ potest. Nec tam̃ in iustus ds̃. siũ
sibi uendicans opus & donã. Ut quid
enĩ non amaret opꝰ artificem. cũ habe¬
ret unde id posset: & eur non quan¬

Expanded text:
dus operatur in nobis, non contemplantibus quae videntur, sed quae non videntur . 15. Quid retribuam Domino pro omnibus his? Illum ratio urget et justitia naturalis totum se tradere illi, a quo se totum habet, et ex se toto debere diligere. Mihi profecto fides tanto plus indicit amandum, quanto et eum me ipso pluris aestimandum intelligo: quippe qui illum non solum mei, sed sui quoque ipsius teneo largitorem. Denique nondum tempus fidei advenerat, nondum innotuerat in carne Deus, obierat in cruce, prodierat de sepulcro, redierat ad Patrem: nondum, inquam, commendaverat in nobis suam multam dilectionem, illam de qua jam multa locuti sumus, cum jam mandatum est homini diligere Dominum Deum suum ex toto corde, tota anima, tota virtute sua , id est ex omni quod est, quod scit, quod potest. Nec tamen injustus Deus, suum sibi vindicans opus et dona. Utquid enim non amaret opus artificem, cum haberet unde id posset? Et cur non quan
Abbreviated transcription (Latin):
sane oꝑari ꝑdilectionem necesse est
quia si ñ oꝑatur mortua ẽ. Porro ipsi
opus cibus ẽ dicente dño. m̃s cibuse
ut faciam uoluntatem patris mei. De¬
hinc carne exuta iam pane doloris ĩ
cibatur. s uinum amoris tanqͣm polt
cibum plemꝰ haurire ꝑmittitur. nor
purum tam̃. s qͦmͦ subsponse nomire¬

Expanded text:
sane operari per dilectionem necesse est: sane operari per dilectionem necesse est: quia si non operatur, mortua est. Porro ipsum opus cibus est, dicente Domino: Meus cibus est, ut faciam voluntatem Patris mei . Dehinc carne exuta jam pane doloris non cibatur; sed vinum amoris, tanquam post cibum, plenius haurire permittitur, non purum tamen, sed quomodo sub sponsi nomine
Abbreviated transcription (Latin):
amini km̃ni. Laborantes incorpore uo¬
cat ad cibum iam posito corpore quies¬
centes. ad potum inuitat. resum̃tes
corpora etiam ut inebrientur impel¬
lit. Quos & uocat karissimos. nimmi¬
rum caritate plenissimos. Nam &
pellat differentia ẽ. ut hi quidemn
qui incarne ad huc grauati gemunt
cari habeantur ꝓcaritate quam habeit.
qui uero iam soluti carnis compede st̃
cosint cariores quo & ꝓmptiores atq
expeditiores facti ad amandũ. Porro
pre utrisq merito nominant᷑ & sunt
ribus utiq cuingła resumptis. tanton
dei feruntur amorem liberiores &ali¬
criores. quanto & de ꝓprio nil iam resie¬
um ẽ quod eos aliquatenus sollicitet:
retardet. Quod quidem nenter sibin
liquorum statir ũ uendicat. cũ & ii
priori corpus cum labore portetur.e
desiderii expectetur. Primo gͦ fideo
anima comedit panem suũ. s henui
sudore uultus sui. In carne qui ppe m¬
nens adhuc ambulat ꝑfidem quan

Expanded text:
amini, charissimi . Laborantes in corpore voamini, charissimi . Laborantes in corpore vocat ad cibum: jam posito corpore quiescentes ad potum invitat: resumentes corpora, etiam ut inebrientur impellit: quos et vocat charissimos, nimirum charitate plenissimos. Nam etpellat, differentia est: ut hi quidem qui in carne adhuc gravati gemunt, chari habeantur pro charitate quam habent: qui vero jam soluti carnis compede sunt, eo sint chariores, quo et promptiores atque expeditiores facti ad amandum. Porro prae utrisque merito nominantur et sunporibus utique cum gloria resumptis, tanto in Dei feruntur amorem liberiores et alacriores, quanto et de proprio nil jam residuum est, quod eos aliquatenus sollicitet vel retardet. Quod quidem neuter sibi reliquorum statuum vindicat; cum et in priori corpus cum labore portetur, et desiderii exspectetur. 32. Primo ergo fidelis anima comedit panem suum, sed heu! in sudore vultus sui. In carne quippe manens adhuc ambulat per fidem, quam
Abbreviated transcription (Latin):
inconspectudñi mors scõrum eius.
Quod si mors p̃ciosa. quid uita & illa
uita: Nec inirũ si corpiis iamgloriȩ
conferre uidetur sp̃iu qđ e infirmũ
& mortale constat ipsi non mediocrit̃
ualuisse. Oquam uerũ loquutus ẽ
quidixit. diligentib dm̃ om̃ia coo¬
perar inbonum. Ualet dĩ diligen¬
tianime corpus suum infirmum.
ualet & mortuũ. ualet resuscitatũ.
Primo quidem ad fructum peniten¬
tiȩ. scđo ad requiem. postremo
ad consũmationẽ. Meritosine illo
ꝑficiñ uult. quod inom̃i statu in bo¬
num sibi subseriure ꝑsentit. Bonꝰ
plane fidusq comes caro sp̃n bono.
quȩ ipsum aut sionerat nuuat. aut
si ñ inuat exonerat. aut certe iuuat.¬
& minime onerat. Prinus status la-¬
boriosus s fructuosus. scds ociosus
s: minime fastidiosus. t̾eius & głostis.
Audi & sponsum incanticis ad ꝓfectũ
hunc trimodũ inuitantem. Comedi¬
te inquit amici mei & bibite & inebri-¬

Expanded text:
in conspectu Domini mors sanctorum ejus . in conspectu Domini mors sanctorum ejus . Quod si mors pretiosa, quid vita, et illa vita? Nec mirum, si corpus jam gloriae conferre videtur spiritui, quod et infirmum et mortale constat ipsi non mediocriter valuisse. O quam verum locutus est qui dixit, diligentibus Deum omnia cooperari in bonum . Valet Deum diligenti animae corpus suum infirmum, valet et mortuum, valet et resuscitatum: primo quidem ad fructum poenitentiae, secundo ad requiem, postremo ad consummationem. Merito sine illo perfici non vult, quod in omni statu in bonum sibi subservire persentit. 31. Bonus plane fidusque comes caro spiritui bono, quae ipsum aut si onerat, juvat; aut si non juvat, exonerat; aut certe juvat, et minime onerat. Primus status laboriosus, sed fructuosus: secundus otiosus, sed minime fastidiosus: tertius et gloriosus. Audi et sponsum in Canticis ad profectum hunc trimodum invitantem. Comedite, inquit, amici, et bibite; et inebri
Abbreviated transcription (Latin):
ȩt̾nitatis: SS si quod ñ negatur uelint
sua corpora recepisse aut certe recipere
desiderent & sperent.  liquet ꝓ¬
Culdubio nec dum a se ipsis penitus
iminutatas. quib constat necdum pe¬
nitus de eẽ de ꝓprio. quouel modice in-¬
tentio reflectatur. Donec gͦ absorta sit
mors inuictoria. & noctis undiq t̃imi¬
nos lux ꝑenius inuadat & occupet
usquequaq quatinis & incorporib
gła cęlestis effulgeat. ñ possunt ex to¬
to anime se ipsas ex ponere & transire
indm̃. inmirum ligate corporibus
etiam tunc & siñ uita uel sensu certe
affectu naturali. ita ut absq his nec
uelint nec ualeant consũmari. Itaq
ante restaurationẽ corporum ñ erit
ille defectus animoꝵ qui ꝑfectus &
sũmus ẽ. ipsorũ status. ne carnis iam
sane consortium sp̃c non requiret
si absq illa consũmaretur. Enĩuero
absq ꝓfectu anime nec ponitur
corpus nec resumitur. Deniq p̃ciosa

Expanded text:
aeternitatis. Sed si quod non negatur velint aeternitatis. Sed si quod non negatur velint sua corpora recepisse, aut certe recipere desiderent et sperent; liquet procul dubio necdum a seipsis penitus immutatas, quibus constat 597 necdum penitus deesse de proprio, quo vel modice intentio reflectatur. Donec ergo absorpta sit mors in victoria, et noctis undique terminos lux perennis invadat et occupet usquequaque, quatenus et in corporibus gloria coelestis effulgeat; non possunt ex toto animae seipsas exponere, et transire in Deum, nimirum ligatae corporibus etiam tunc, etsi non vita vel sensu, certe affectu naturali, ita ut absque his nec velint, nec valeant consummari. Itaque ante restaurationem corporum non erit ille defectus animorum, qui perfectus et summus est ipsorum status: nec carnis jam sane consortium spiritus requireret, si absque illa consummaretur. Enim vero absque profectu animae nec ponitur corpus, nec resumitur. Denique pretiosa
Abbreviated transcription (Latin):
erum noso corpori intenta & distenta
necesse ẽ subseruire. Itaq incorpore spi¬
ritali & immortali. incorpore integro.
placido placitoq & ꝑ om̃ia subiecto sp̃i¬
ritui. sꝑet se amina quartũ apprehen¬
dere amoris gradum. uel potius inipso
apprehendiquippe quod dĩ potentiȩ ẽ
dare cui uult. ñ humane industrie as¬
sequi. Tunc inqͣm sũmũ optinebit faci¬
le gradum cum ingaudiũ dñi sui ꝓmp-¬
tissime & a uidissime festinantẽ nulla
iam retardabit carnis illecebra. nulla
molestia conturbabit. Putamus ne tam̃
hanegrãm uel ex parte scõs martyres
assecutos. millis ad huc uictoriosis corpo¬
ribus constitutos: Magna uis prorsus
amoris illas animas introrsum rapuerat.
quȩ ita corpora sua foris exponere. & torm̃¬
ta contemnere ualuerunt. At ꝓfecto do¬
loris acerrum sensus ñ potuit insi
turbare sereuum & si ñ ꝑturbare.
Im mersas ex toto credimus inm̃so
illi pelago et̃ni luminis & luminose

Expanded text:
aerumnoso corpori intenta et distenta aerumnoso corpori intenta et distenta necesse est subservire. Itaque in corpore spirituali et immortali, in corpore integro, placido, placitoque, et per omnia subjecto spiritui, speret se anima quartum apprehendere amoris gradum, vel potius in ipso apprehendi: quippe quod Dei potentiae est dare cui vult, non humanae industriae assequi. Tunc, inquam, summum obtinebit facile gradum, cum in gaudium Domini sui promptissime et avidissime festinantem nulla jam retardabit carnis illecebra, nulla molestia conturbabit. Putamusne tamen hanc gratiam vel ex parte sanctos martyres assecutos, in illis victoriosis corporibus adhuc constitutos? Magna vis prorsus amoris illas animas introrsum rapuerat, qua ita sua corpora foris exponere, et tormenta contemnere valuerunt. At profecto doloris acerrimi sensus non potuit non turbare serenum, etsi non perturbare. Immersas ex toto credimus immenso illi pelago aeterni luminis, et luminosae
Abbreviated transcription (Latin):
nam affectionẽ quodam meffabiliu
necesse erit asemet ipsa liquescere. at
in dĩpenitus transfundi uoluntaten
Alioqui qͦmͦ om̃ia inom̃ib eritds
siin homine de homine quicquã su¬
erit: Manebit quidem substantia
s inalia forma. alia gła. aliaq poter
Quando hoc erit: Quis hoc uidebit
Quis possidebit: Quando ueniã & ap¬
rebo ante faciem dĩ: Dñe ds̃ ñs ab¬
dixit cor meum exquisiuit te facies i
faciem tuamdñie requiram. Putas uide¬
bo templum sc̃m tuum: Ego puto ñ
ante sane ꝑfecte impletumiri. diliges
dñin dm̃ tuum ex toto corde tuo & ex
tota amma tua. & ex tota uirtute tua.
quousq ipsum cor cogitare iamnĩ coga¬
tur de corpore. & animaeidem in hoc
statii unificando & sensificando in¬
tendere desinat. & uirtus eiusdem
reuelata molestiis indei potentia robo¬
retur. Impossibile uamq ẽ tota hȩc ex
toto ad dm̃ colligere. & diuino nifige¬
re uultui. quamdii ea huic fragili et

Expanded text:
nam affectionem quodam ineffabili modo nam affectionem quodam ineffabili modo necesse erit a semetipsa liquescere, atque in Dei penitus transfundi voluntatem. Alioquin quomodo omnia in omnibus erit Deus, si in homine de homine quidquam supererit? Manebit quidem substantia, sed in alia forma, alia gloria, aliaque potentia. Quando hoc erit? quis hoc videbit? quis possidebit? Quando veniam, et apparebo ante faciem Dei? Domine Deus dixit cor meum, exquisivit te facies mea; faciem tuam, Domine, requiram . Putas, videbo templum sanctum tuum? 29. Ego puto non ante sane perfecte impletum iri, Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua ; quousque ipsum cor cogitare jam non cogatur de corpore, et anima eidem in hoc statu vivificando et sensificando intendere desinat, et virtus ejusdem relevata molestiis, in Dei potentia roboretur. Impossibile namque est tota haec ex toto ad Deum colligere, et divino infigere vultui, quandiu ea huic fragili et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ semetipsum. sic nos quoq nec nos¬
ipsos. nec aliud aliquid fuisse uł esse
uelimus nisi eque ꝓpt̃ ipsum. obsolã
uoluptatem. Delectabit sane non tam
nĩa uel sopita necessi tas. uel sortita fa¬
citas. quam quod eiꝰ in nobis & de nt
uoluntas ad impleta uidebit᷑. quods
cotidie postulamus moratione cũdo¬
mus. fiat uoluntas tua sicut incęlo &
int̾ra. Damor sẽs & castus. odulcis &e
suauis affectio. opura & defecata inte¬
tio uoluntatis. eo certe defecatior & pi¬
rior. quo mea de ꝓprio niliam ad iic
relinquitur. eosnauior & dulcior. qu
totum diuinum ẽ quod sentitur. Sie
asfici. deificariẽ. Quomͦ stilla aquȩ i¬
dica multo infusa uino deficere ases
ta uidetur dum & saporem uinii me¬
it & colorem. &. quomͦ ferrũ ignitum
& candens. igni simillimũ fit. pristiu
tur luminis claritatem. adeo ut ñtre
illuminatus quan ipsum lumenẽ
uideatur. sic om̃em tune inseĩs hun¬

Expanded text:
propter semetipsum, sic nos quoque nec nospropter semetipsum, sic nos quoque nec nosipsos, nec aliud aliquid fuisse, vel esse velimus, nisi aeque propter ipsum, ob solam voluptatem. Delectabit sane non tam nostra, vel sopita necessitas, vel sortita felicitas, quam quod ejus in nobis, et de nobis voluntas adimpleta videbitur: quod et quotidie postulamus in oratione cum dicimus, Fiat voluntas tua, sicut in coelo, et in terra . O amor sanctus et castus! o dulcis et suavis affectio! o pura et defaecata intentio voluntatis! eo certe defaecatior et purior, quo in ea de proprio nil jam admistum relinquitur: eo suavior et dulcior, quo totum divinum est quod sentitur. Sic affici, deificari est. Quomodo stilla aquae modica, multo infusa vino, deficere a se tota videtur, dum et saporem vini induit, et colorem; et quomodo ferrum ignitum et candens, igni simillimum fit, pristinaatur luminis claritatem, adeo ut non tam illuminatus, quam ipsum lumen esse videatur: sic omnem tunc in sanctis huma
Abbreviated transcription (Latin):
unius mom̃ti spatio exꝑiri donatum
ẽ. Te enim quodam modo ꝑdere tanqͣ
qui ñ sis. & om̃ino ñ sentire te ipsum.¬
& atemet ipso ex in auiri & pene ãnul¬
lari celestis ẽ conuersationis. ñ huma¬
ne affectionis. & siquidem emortalib
quispiam ad illud raptim interdum
ut dictum ẽ & ad mom̃tum admittit᷑.
subito inuidet scłm nequam. ꝑtͦbat di¬
ei malicia. corpuis mortis aggrauat. sol¬
licitat carnis necessitas. defectus corrup¬
tionis ñ fustinet. quodq his iuolentiꝰ
ẽ fr̃na renocat caritas. heu redire inse
residere inisua compellitur & miserabi¬
liter exclamat. Dñe nimpatior respon¬
de ꝓme. & illud. Infelix ego homo. qͥs
me liberabit de corpore mortis huius:¬
Qm̃i tam scriptura loquitur dm̃ om̃ia
fecisse ꝓpt̃ semet ipsum. erit ꝓfec̾to
ut factura sese quandoq conforiet
&e concordet auctori. Oportet ꝓide
meundẽ nos affectum qͣndocumq
transire. ut quomͦ ds̃ ẽẽ om̃ia uoluit

Expanded text:
unius vix momenti spatio experiri donatum unius vix momenti spatio experiri donatum est. Te enim quodammodo perdere, tanquam qui non sis, et omnino non sentire teipsum, et a teipso exinaniri, et pene annullari, coelestis est conversationis, non humanae affectionis. Et si quidem e mortalibus quispiam ad illud raptim interdum ut dictum est et ad momentum admittitur, subito invidet saeculum nequam, perturbat diei malitia, corpus mortis aggravat, sollicitat carnis necessitas, defectus corruptionis non sustinet, quodque his violentius est, fraterna revocat charitas. Heu! redire in se, recidere in sua compellitur, et miserabiliter exclamare, Domine, vim patior, responde pro me : et illud, Infelix ego homo, quis 596 me liberabit de corpore mortis hujusm tamen Scriptura loquitur, Deum omnia fecisse propter semetipsum; erit profecto ut factura sese quandoque conformet et concordet Auctori. Oportet proinde in eumdem nos affectum quandocunque transire: ut quomodo Deus omnia esse voluit
Abbreviated transcription (Latin):
se ipsum. Nonsicainat de quo dicit᷑.
confitebitur tͥ cumbenefeceris ei. Iste
ẽ tertiꝰ amoris gradus. qͦ iam ꝓpt̃ se ipsũ
diligitur ds̃. felix qui meruit adquar
tum usq ꝑtingere. qͣtinus nec seipsũ
diligat homo nisi ꝓpt̃ dm̃. Iusticia tua
ds̃. sicut montes dĩ. Amor iste mons
ẽ. & mons dĩ excelsus. reuera mons co¬
agulatus. mons pingius. Quis ascen-¬
det inmontẽ dñi : Quis dabit michi
pennas sicut columbe. & uolabo &e
requiescam: factus ẽ in pace locus
iste. & habitatio hȩc insyon. Heu mͥ
quia incolatus m̃s ꝓlongatus est.
Caro & sanguis uas luteum. t̾rena
inhabitatio quando capit hoc. qͣndo
huiꝰcemodi exꝑitur affectum. ut
diuiuo debriatus amore animus
oblitus sui. factusq sibi ipsi tanqͣm
uas ꝑditiun. totus ꝑgat indiñ & ad¬
cat. defecit caro mea &e cor meũ ds̃ cordis
mei & pars inea ds̃ inęt̃num. Peatum
dixerim & scm eui tale aliquid in
hac mnortali uita raro interdum. aut
uł semel.& hoc ipsum raptim atq uix

Expanded text:
seipsum. Non sic amat de quo dicitur: Confitebitur tibi cum benefeceris ei . Iste est tertius amoris gradus, quo jam propter se ipsum Deus diligitur. tum usque pertingere, quatenus nec seipsum diligat homo nisi propter Deum. Justitia tua, Deus, sicut montes Dei . Amor iste mons est, et mons Dei excelsus. Revera mons coagulatus, mons pinguis . Quis ascendet in montem Domini? Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo et requiescam? Factus est in pace locus iste, et habitatio haec in Sion . Heu mihi quia incolatus meus prolongatus est! Caro et sanguis, vas luteum, terrena inhabitatio quando capit hoc? quando hujuscemodi experitur affectum, ut divino debriatus amore animus, oblitus sui, factusque sibi ipsi tanquam vas perditum, totus pergat in Deum, et adcat: Defecit caro mea et cor meum, Deus cordis et pars mea Deus in aeternum? Beatum dixerim et sanctum, cui tale aliquid in hac mortali vita raro interdum, aut vel semel, et hoc ipsum raptim, atque
Abbreviated transcription (Latin):
tes tam leuit̃ qmͣ &e irrationabilit̃. Qua¬
les utiq ñ paucos frequenter exꝑiimir.
qui una uix hora in una uoluntate du¬
rantes. aura lenitatis impulsi uagi&
instabiles hac & illac uelud ebrii mitan
mutantq ꝓ exꝑimento iudiciũ. immo
sine iudicio fluctuantes & tumultuan¬
tes. tot de seconsilia p̾sumunt. quot loci
reuisunt. Semꝑ quod non habent cupi¬
entes: & qͦd habent fastidientes. U qͦmͦ
queam degere conscientia: Siquidem
uouens & ñ soluens. quid nͥ peiero: Qill
non multomagis habeas unde conq̃ri
alibi quoq cũ ceꝑis pure iuxta regłã
conu̾sari ꝓfecto etiam tunc & quanã
inquies conscientia habitare sustineã
extradomũ meã pͥorem. quȩ me de
scło fugientẽ excepit. initiauit ad bo¬
nim signauit in salutẽ. molestus frĩ¬
biis. mobediens seniori. stabilitatis in¬
suꝑ p̾uaricans pactum. & pͥmã irritã
faciens fidem: Heruntam̃ neutra ĩta

Expanded text:
tes, tam leviter quam et irrationabiliter. Quates, tam leviter quam et irrationabiliter. Quales utique non paucos frequenter experimur, quia una vix hora in una voluntate durantes, aura levitatis impulsi, vagi et instabiles hac et illac velut ebrii nutant; mutantque pro experimento judicium, imo sine judicio fluctuantes et tumultuantes, tot de se consilia praesumunt, quot loca revisunt: semper quod non habent cupientes, et quod habent fastidientes. 47. Et quomodo queam degere conscientia? siquidem vovens, et non solvens, quid nisi pejero? Quasi non multo magis habeas inde conqueri alibi quoque, cum coeperis pure juxta Regulam conversari. Profecto etiam tunc: Et quanam, inquies, conscientia habitare sustineam extra domum meam priorem, quae me de saeculo fugientem excepit, initiavit ad bonum, signavit in salutem; molestus fratribus, inobediens seniori, stabilitatis insuper praevaricans pactum, et primam irritam faciens fidem? Verumtamen neutra justa
Abbreviated transcription (Latin):
melius tale fuerit qd̾ enis pͥme ꝓfessio¬
ni congruere uideatur. Ipse nempeui¬
derit qua ratione quaue intentione
altiora sen artiora p̾sũpserit. nam ad
inferiora ium uel remissiora me consu¬
lente nequaquã apostatabit. siñ tam̃lo¬
ci pͥoris uicinia reuocet᷑. quia de notomi¬
nasterio nec retineri quis regulariter
huiꝰ sententie rationem. Forte milt ali¬
quis de cluniacensib institutis ad cister¬
ciensiũ sese stringere pauꝑtatẽ. eligens
p̃illis nimirum consuetudinib magis
regule puritatẽ.Si me consulit ñ con¬
sulo. siñ sane id abbatis sui usurparit
assensn. Quam obrem: Primo ꝓpter
scandalum ipsorũ quos deserit. deinde
quia certa ꝓdubiis relinquere tutũ ñẽ
forsanenĩ hoc tenere potest. illud non
poterit. Tertio. suspectam habeo leuita¬
tem. qua id sepe quod facile uolumꝰ ante¬
qm ꝓbemus. ex ꝑtiiam nolumꝰ uno ꝓpe
inom̃to id ipsum & cupientes & respuen¬

Expanded text:
melius tale fuerit, quod ejus primae professiomelius tale fuerit, quod ejus primae professioni congruere videatur. Ipse nempe viderit, qua ratione, quave intentione altiora seu arctiora praesumpserit: nam ad inferiora jam vel remissiora, me consulente, nequaquam apostatabit: si non tamen loci prioris vicinia revocetur, quia de noto monasterio nec retineri quis regulariter hujus sententiae rationem. 46. Forte vult aliquis de Cluniacensibus institutis ad Cisterciensium sese stringere paupertatem, eligens prae illis nimirum consuetudinibus magis Regulae puritatem. Si me consulit, non consulo, si non sane id abbatis sui usurparit assensu. Quamobrem? Primo propter scandalum ipsorum quos deserit. Deinde quia certa pro dubiis relinquere tutum non est; forsitan enim haec tenere potest, illud non poterit. Tertio suspectam habeo levitatem, qua id saepe quod facile volumus antequam probemus, experti jam nolumus, uno prope momento idipsum et cupientes, et respuen