comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ minuitur. nec nr̃i ꝑinde t̾mini resti¬
gunt᷑ si & tu regnaris. Quenam uͭ inuidie
causa pot̃ cẽ uͥ sortium magnitudini con¬
sortium multitudo nil det̾rahit: uolost
ẽẽ amicum pauꝑm: mag̃ aũ umitatorẽ.
Ille gindꝰ ꝑficientium ẽ hic ꝑfectorun
Amncitia pauꝑm : regum amicos constitus
a mor pauꝑtatis: reges. Regnum deniq
celorum pauꝑum ẽ. & ẽ regie potestas
beare ꝓ uoluntate amicos. Facite inq bl
uos amicos de mãmona iniquitatis: ut cum
desfteritis recipiant uos in ec̾na tab̾nacula.
rides quia magna digintas scã pauꝑtas sit ut
ñ mͦ patcinium ip̃a sͥ ñ querat: s ꝙ ferat indi¬
gentib. Quale ẽ ħ absq int̾uentu cꝰpiam
angłorum uł hominũ sola diuinȩ gr̃e con¬
fidentia accedẽ ꝑ temet ipsum ad uultum
głe capescere summa ierum accingere potuiꝰ¬
itociꝰ magnificentiȩ culmen: Rerum qualib
ista tu tͥ impedias reb utinã sine dissimula¬
tione attendas. Ne. ue. uapor ad modicum

Expanded text:
 minuitur; nec nostri proinde termini restringuntur, si et tu regnaveris. Quaenam vero invidiae causa potest esse, ubi sortium magnitudini consortium multitudo nil detrahit? Volo te esse amicum pauperum, magis autem imitatorem. Ille gradus proficientium est, hic perfectorum. Amicitia pauperum, regum amicos constituit; amor paupertatis, reges. Regnum denique coelorum pauperum est; et est regiae potestatis beare pro voluntate amicos. Facite, inquit, vobis amicos de mammona iniquitatis; ut, cum defeceritis, recipiant vos in aeterna tabernacula . Vides quia magna dignitas sancta paupertas sit, ut non modo patrocinium ipsa sibi non quaerat, sed et ferat indigentibus. Quale est hoc, absque interventu cujuspiam angelorum vel hominum, sola divinae gratiae confidentia, accedere per temetipsum ad vultum gloriae, capessere summa rerum, attingere totius magnificentiae culmen? 2. Verum qualibus ista tu tibi impedias rebus, utinam sine dissimulatione attendas. Vae! vae! vapor est ad modicum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa sic mĩtum uł ab ip̃is. Omnes eiuim pec¬
cauerunt & egent gła tua. ut gratis
mittas sp̃m filii tui. clamantẽ in cordib
filiorum adoptionis abba pat᷑. hoc quippe
sp̃u qͥ aguntur. hi fiii sunt nec pacerno
prors airendi consilio. hñt nempe in se
mauentẽ sp̃m qui scrutat᷑ etiã ꝓfunda
cdi. Pcmq quid ignorent quos unctio dẽ
insipiente prudentia ignorantes sp̃m
salutarem. nec participantes consilio qđ
solus soli pat̾ eructuat filio. excepto cui
filiꝰ uoluerit reuelare. Quis cognouit sen¬
sum dĩ. aut quis consiliariꝰ eiꝰ fuit: Non
cquidem nullus: s iarꝰ. Soli sane qͥ ueraci
strepitu. Siamat in ꝓpħis isdem unigenit᷑:
tanqͣm magni consilii angłs. Qͥ ht̃ aures
audiendi: audiat. Et qm̃ dignos ñ uiue¬
nit sensꝰ: quib pr̃is ꝯmittat archanum.
texit ꝑabolas turbis. ut audientes non
audiant: et uidentes ñ intelligant. let̾m
amici seorsum audiunt. Uob̾ datum est
nosse mystĩum regnum d̃i. Quib & loquit᷑

Expanded text:
quia sic meritum vel ab ipsis. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria tua: ut gratis mittas Spiritum Filii tui clamantem in cordibus filiorum adoptionis, Abba, Pater. Hoc quippe spiritu qui aguntur, hi filii sunt, nec paterno prorsus arcendi consilio. Habent nempe in se manentem spiritum, qui scrutatur etiam profunda Dei. Denique quid ignorent, quos unctio doce, a vestra insipiente prudentia, ignorantes spiritum salutarem nec participantes consilio, quod solus soli Pater aructat Filio, excepto cui voluerit Filius revelare! Quis cognovit sensum Domini? aut quia consiliarius ejus fuit? Non equidem nullus, sed rarus: soli sane qui veracistrepitu! Clamat in populis idem Unigenitus, tanquam magni consilii angelus: Qui habet aures audiendi, audiat. Et quoniam dignos non invenit sensus, quibus Patris committat arcanum, texit parabolas turbis, ut audientes non audiant et videntes non intelligant. Caeterum amici seorsum andiunt: Vobis datum est nosse mysterium regni Dei ; quibus et loquitur:
Abbreviated transcription (Latin):
ceptum. & quod tua sit infructuo sa pen
emendari ñ pot̃ ne ad mom̃tum qͥden
recipias: s fident̃ responde et dic. Mae
bonum aũ maneat qͦd ip̃e ꝓuidit Arĩs
quippe mordinatis seu uoluntatib scu
actionib. nouit bonitas dĩ uti semper
quidẽ iecte in sui ordinis pulcͥtudinẽ.
sepe etiam pie in nr̃am utilitatẽ. O cle¬
mentissima cͥca filios adam diuine pie¬
tatis recordatio. que sua ñ largiri desime
bñficia. ñ solum uͥ nullum iniuenit il¬

Expanded text:
ceptum, et quod tua sit infructuosa poeniceptum, et quod tua sit infructuosa poeniemendari non potest: ne ad momentum quidem recipias, sed fidenter responde et dic, Male bonum autem maneat quod ipse providit. Nostris quippe inordinatis seu voluntatibus, seu actionibus novit bonitas Dei uti, semper quidem recte in sui ordinis pulchritudinem; saepe etiam pie in nostram utilitatem. O clementissima circa filios Adam divinae pietatis recordatio! quae sua non desinit largiri beneficia, non solum ubi nullum invenit
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd absit in corde tuo głeris te magnũ
aliquid. & qͦda paucis solet fieri fecisse.
dum qui emancipatꝰ etiam aliis p̃eras.
contempnens p̃lationẽ rursꝰ subdi p̃¬
lato. malueris. Falsa humilitas ueram
inducens suꝑbiam in cor talia cogitan¬
tis. Quid iramq suꝑbiꝰ qͣm spontanȩȩ &
tanquam lib̾e ascͥbere uoluntati. quod uł
cogit uocessitatiᷤ uis. uł pusillanimitatis
infirinitas: Ed si nec labore uictꝰ. nec ne
listi mag̃ eligens tͥ quiescẽ qͣm eiꝰ oꝑi deser¬
uue: ad quod te ip̃e assumpserat. Si gͥ unde
dm̃ contempsisti inde ad maiorẽ eiꝰ głaris
ꝯtemptiun: ñ ẽ bona głatio tua. S caut
głationem. tolle et securitatẽ. quatenꝰ sem
utiliter sollicitꝰ sis. semꝑ humilit̃ pauid̾.
ñ illo scił tunore qui sicut iam dixi ꝓuoca
iram s illo qͥ mitigat. Qui horribił timor
si qñ tr̃endo tuum pulsauĩt animũ tacni
suggerens. tuũ obseqͥum do ẽ ñ posse at¬

Expanded text:
quod absit in corde tuo glorieris, te magnum quod absit in corde tuo glorieris, te magnum aliquid, et quod a paucis solet fieri, fecisse: dum qui emancipatus etiam aliis praeeras, contemnens praelationem rursus subdi praelato malueris. Falsa humilitas, veram inducens superbiam in cor talia cogitantis. Quid namque superbius, quam spontaneae et tanquam liberae ascribere voluntati, quod vel cogit necessitatis vis, vel pusillanimitatis infirmitas? Quod si nec labore victus, nec nelisti, magis eligens tibi quiescere, quam ejus operi deservire, ad quod te ipse assumpserat. Si ergo unde Deum contempsisti, inde ad majorem ejus gloriaris contemptum, non est bona gloriatio tua. Sed cave gloriationem, tolle et securitatem: quatenus utiliter semper sollicitus sis, semper humiliter pavidus, non illo scilicet timore, qui, sicut jam dixi, provocat iram, sed illo qui mitigat. 6. Qui horribilis timor si quando terrendo tuum pulsaverit animum, tacite suggerens tuum obsequium Deo esse non posse ac
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ pauidꝰ. Rides c̃te qͦm tunorẽ t̾ incutere
nitor. ñ qui t̾ sit laq̃us desꝑationis. s qui
spem acquirat beatitudinis. Est siquidẽ
timor inutił. t̾stis. crudeł. qͥ ueniam qͥa nõ
querit: ñ consequitur: Est siqͥdem timor
pius. humił. fructuos. qui cuilibet. qͣntum¬
gnãt. nutͥt. et seruat humilitatẽ: s mag-¬
nitudinẽ. s patientiã. s longanimitatẽ.
Quem ñ delectet tam inclita ꝑles: Alt̾iꝰ uͦ
misera soboles ẽ ꝑtinatia. immodata tͥs¬
ticia. rancor. horror. contemptꝰ & qͥesꝑatio.
Non gͦ qui desꝑationem. s illo qui gnãt
spem. timens ne ñ timeres. uł parũ time¬
res. tuam tͥ culpam sic rememorandã ẽẽ¬
ẽẽ putaui. Est etiam adhuc qđ magis
timeo tͥ ne forte sic̃ de quib dam scͥptum
t̃ qł letantur cum male fecerint. et
exultant in reb pessimis. tu qͦ deceptus.
ñ solum ħ putes culpam ñ eẽ s insuꝑ

Expanded text:
est pavidus . Vides certe quem timorem tibi incutere est pavidus . Vides certe quem timorem tibi incutere nitor, non qui tibi sit laqueus desperationis, sed qui spem acquirat beatitudinis. Est siquidem timor inutilis, tristis, crudelis, qui veniam, quia non quaerit, non consequitur. Est et timor pius, humilis, fructuosus, qui cuilibet, quantumgenerat, nutrit, et servat humilitatem, sed mansuetudinem, sed patientiam, sed longanimitatem. Quem non delectet tam inclyta proles? Alterius vero misera soboles est pertinacia, immoderata tristitia, rancor, horror, contemptus et desperatio. Non hoc ergo qui desperationem, sed illo qui generat spem, timens ne non timeres, vel parum timeres, tuam tibi culpam sic rememorandam esse putavi. 5. Est etiam adhuc, quod magis timeo tibi, ne forte, sicut de quibusdam scriptum est, quod laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis ; tu quoque deceptus, non solum hoc putes culpam non esse, sed insuper
Abbreviated transcription (Latin):
ronam. Si difficultatẽ. si impossibilita¬
tem: omnia possibilia sunt c̾denti. S res¬
ponde qͦd ueriꝰ ẽ quia scilicet placuĩtͥ ma¬
gis quies tua: qͣm utilitas aliena. Nec
mirum. Placet fateor et mͥ. et ħ quies
placeat tͥ : si tñ ñ nimis. Quod cumq
aũ bonum tͥ ita placet. ut si recte fieri non
recte diuidis: peccasti. Aut gͦ oportuit
te ggem dñicum minime seruandũ sus¬
ciꝑe: aut susceptum nequaꝗͣ relinquere
Iuxta illud. Alligatꝰ es uxori noli q̃rere
solutionem. S ad quid nitor his rõcina¬
tionibꝰ: Nunqͥd suadeo tͥ redire ad onus
regiminis. cum iami ñ pateat locꝰ recuꝑa¬
tionis: Aut desꝑare te intendo. quasi
qui te tali ligauis culpa. qͣ iam soluere
non possis: absit. & tantum nolo te illud
tanꝗͣ nullum uł paruum malũ negligere.
inimo semꝑ tumere. semꝑ peuitere. semꝑ secu¬
rum ñ eẽ. Sic̃ scͥptum ẽ. Beatꝰ homo qͥ semꝑ

Expanded text:
ronam: si difficultatem, si impossibilitaronam: si difficultatem, si impossibilitatem; omnia possibilia sunt credenti. Sed responde quod verius est, quia scilicet placuit tibi magis quies tua, quam utilitas aliena. Nec mirum: placet fateor et mihi, quod haec quies placeat tibi, si tamen non nimis. Quodcunque autem bonum ita placet, ut si recte fieri non recte dividis, peccasti . Aut ergo oportuit te gregem dominicum minime servandum suscipere, aut susceptum nequaquam relinquere, juxta illud: Alligatus es uxori? noli quaerere solutionem . 4. Sed ad quid nitor his ratiocinationibus? Nunquid suadeo tibi redire ad onus regiminis, cum jam non pateat locus recuperationis? aut desperare te intendo, quasi qui te tali ligaveris culpa, quam jam solvere non possis? Absit! sed tantum nolo te illud, tanquam nullum vel parvum malum, negligere; imo semper timere, semperum non esse, sicut scriptum est: Beatus homo qui semper
Abbreviated transcription (Latin):
aet᷑: gͣui fateor onere me p̃mi sentio: rei
finem semꝑ pauidus. & nunꝙͣ securꝰ ex pec¬
tans. Uidis tu tñ. si consulte meũ de hac re
ssilium mutauĩs. Uidunt hi qͦrum sanio¬
ri si qͦrum tñ suꝑ ħ fretꝰ es consilior an rati¬
onabilit̃ egĩs. Nidunt imnꝗͣ si liceat xͥ ano in¬
cumxͦ factꝰ sit pat̾ obedieus usq ad mortẽ.
Itiam inquis ꝑ licentiam. Nam que siui
eam ab ep̃o. & accepi. Sene licentiam quidẽ
quesisti: s quomͦ ñ licebat. Ac ꝑ hoc non
accepisti. s extorsisti. Extorta aũ seu coacta
licentia: licentia ñ ẽ. s uolentia. Qd̃ gͦ tua
importunitate uictꝰ ep̃s fec̃ inuitꝰ ñ fuit
absoluere. s abrumꝑe. Congͣtulor quidẽ
t qđ sis exonerat᷑: s uereor ne ds a te
qͣntum ui te ẽ exonẽratꝰ sit. Cuiꝰ ꝓculdubio
ordinationi resistis. dum ꝑmotꝰ ab illo.
tu te deicis. Qd si excusans pauꝑtatis
pretendis necessitatẽ: necessitas parit co¬

Expanded text:
tenetur, gravi, fateor, onere me premi sentio, rei tenetur, gravi, fateor, onere me premi sentio, rei finem semper pavidus et nunquam securus exspectans. Videris tu tamen, si consulte meum de hac re consilium mutaveris. Viderint hi quorum saniori, si quorum tamen, super hoc fretus es consilio, an rationabiliter egeris. Viderint, inquam, si liceat Christiano inus factus sit obediens Patri usque ad mortem. Etiam, inquis, per licentiam: nam quaesivi eam ab episcopo, et accepi. Bene, licentiam quidem quaesisti, sed quomodo non licebat; ac per hoc non accepisti, sed extorsisti. Extorta autem seu coacta licentia, licentia non est, sed violentia. Quod ergo tua imporabsolvere, sed abrumpere. 3. Congratulor quidem tibi, quod sis exoneratus: sed vereor ne Deus a te, quantum in te est, exhonoratus sit; cujus procul dubio ordinationi resistis, dum promotus ab illo tu te dejicis. Quod si excusans paupertatis praetendis necessitatem; necessitas parit co
Abbreviated transcription (Latin):
rum actollens me supͣ me. multum de me
laudabilia int̃ misces. qͦrum qͥa ip̃e mͥ consciꝰ
ñ sum: et tuȩ ħ beniuolentiȩ ascͥbo & ignos¬
co ignorantiȩ. Tu enim uides in facie: ds aũ
incorde. Sub cuiꝰ tremendo aspectu si sollicite
me cͥcumspicio: c̃tumẽ. quod eo ip̃e mͥ no¬
cior sum qͣm t̾: q̃ ꝓpiuquior. Ioq mag̃ c̾do
in de me. uidenti me: qͣm tͥ opinanti de me
quod ñ uides in me. Quod siquid forte a me
eris ꝯfortantis te. et monentis animo non
frangi. pusillanimitate ñ uinci. s portare
patient᷑ onꝰ impositũ. qđ semel susceptum
deponẽ ñ licebat. De qͣre: ip̃e mͥ sic̃ postulaᷤ
satffacio ꝓ te Agnoscens si quidẽ sap̃iȩ meȩ
siccitatem. imino unsipientiȩ meȩ semꝑsus¬
pectã hñs temeritatẽ. cum ñ fit qͦd fieri
laudo. nec audeo nec debeo indignari: de¬
sid̃ans quemq consultiꝰ agẽ. qm a me ac¬
uꝑit. Quotiens uͦ mea sententia eligitur ac

Expanded text:
arum attollens me supra me, multum de me arum attollens me supra me, multum de me laudabilia intermisces: quorum quia ipse mihi conscius non sum; et tuae haec benevolentiae adscribo, et ignosco ignorantiae. Tu enim vides in facie, Deus autem in corde: sub cujus tremendo aspectu si sollicite me circumspicio, certum est quod eo ipse mihi notior sum quam tibi, quo propinquior. Ideoque magis credo mihi de me videnti me, quam tibi opinanti de me quod non vides in me. Quod si quid forte a me non tenueris, confortantis te et monentis animo non frangi, pusillanimitate non vinci, sed portare patienter onus impositum, quod semel susceptum deponere non licebat: de qua re ipse mihi, sicut postulas, satisfacio pro te. Agnoscens siquidem sapientiae meae siccitatem, imo insipientiae meae semper suspectam habens temeritatem; cum non fit quod fieri laudo, nec audeo, nec debeo indignari, desiderans quemque consultius agere, quam a me acceperit. Quoties vero mea sententia eligitur ac
Abbreviated transcription (Latin):
peccẽr: digne dõ conu̾sari usq in finem. Si
t̃ ad tuas lictãs tarcdiꝰ uideor rescͥpsisse: uo¬
ueris potiꝰ oportuntatẽ nuntii defiusse.
Quas enim nunc pͥmum legis: iã dudum
crede dictatas. S ut dixi ꝓp̃ latoris inopũ.
tardaui mitt̾e. quod scͥbere ñ tardaui. le¬
gi itaq in tuis litt̾is. te illam qͣm gͣuiter
screbas cure pastorał sarcinam deposuisse.
licentia siquidem ab ep̃o uix impetrata.
immo extorta tua importunitate. Et hal
ñ aliter nͥ ut in eiꝰ ep̃atu quocumq alibi
manẽs: ab eiꝰ sub iectione ñ recedes. En uewo
cum tͥ ħ ñ placeret. archiep̃m adiens. t ab
ip̃o tanqͣm suꝑiori auctoritate securitatẽ
accipiens. ad pͥorem locum. et ad cuum
beas. ame doceri flagitas. eg̃gio utiq ad¬
tore: et magistro in comꝑabili. Qui cui
ceꝑo docẽ qͦd nescio: uł cunc incipiet scis
qͣm nicħ scio. Ita ne lanam querit ouis a
capra. aqͣm molendinum a furno. ubi
sapiens a stulto: Erec̾ea ꝑ totam seriem littã¬

Expanded text:
in finem. 1. Si tibi ad tuas litteras tardius videor rescripsisse, noveris potius opportunitatem nuntii defuisse. Quas enim nunc primum legis, jamdudum crede dictatas: sed, ut dixi, propter latoris inopiam tardavi mittere, quod scribere non tardavi. Legi itaque in tuis litteris, te illam, quam graviter ferebas, curae pastoralis sarcinam deposuisse, licentia siquidem ab episcopo vix impetrata, imo extorta tua importunitate: et hoc non aliter, nisi ut in ejus episcopatu, quocunque alibi manens, ab ejus subjectione non recederes. Tu vero cum tibi hoc non placeret, archiepiscopum adiens, et ab ipso tanquam superiori auctoritate securitatem accipiens, ad priorem locum, et ad tuum vivere debeas, a me doceri flagitas, egregio utique doctore et magistro incomparabili, qui cum coepero docere quod nescio, vel tunc incipiet sciri quam nihil scio. Itane lanam quaerit ovis a capra, aquam molendinum a furno, verbum sapiens a stulto? Praeterea per totam seriem litter
Abbreviated transcription (Latin):
tius ħoꝑib simul et cogitõnib p̾sumere
audeas. Sin autẽ attende quid meitatur
iniquitas. si sola sufficit inutilitas aqͥ
dampnatõnem. Et reuera secura nonerit
spina uł tͥbulus. uͥ securis infruetuose
arbori. poni uidebit᷑. nec parcet pungĩ¬
ti qui minatur et sterili. De gͥ & ue itm
et fecit labruscas. S noui ego qͣm liqͥdo
et copiose ħ me qͦ tacente cogitare suffici¬
as. mat̾no uͦ deuinctꝰ amore necdũ possis
abiccre quod iam concempnẽ noris. Et qͥ
ego ad ħ respondebo tͥ Ut matrẽ desetis.
S inhumanũ uidetur. Ut cumip̃ama¬
neas: S nec ip̃i expedit. ut sit filio causa
ꝑditionis. Forte ut et mundo sunul mmlitꝰ
sue ipsiꝰ saluti. Elige gͦ tu e duob qđ uis.
aut uniꝰ uidelicet satisfacẽ uoluntati:
aut utriꝰq saluti. Uerum simultũ eam
xp̃m deseras ut maneas cumip̃a. ꝓpt̾ te
ꝑeat & ip̃a. alioquin male meruit de
te que te peꝑit. si ꝓp̃ te ꝑiit. Quomods
lt ħ dixĩm ut tuo aliqͦm non su carnali¬

Expanded text:
109 operibus simul et cogitationibus praesumere audeas; sin autem, attende quid mereatur iniquitas, si sola sufficit inutilitas ad damnationem. Et revera secura non erit spina vel tribulus, ubi securis infructuosae arbori poni videbitur; nec parcet pungenti, qui minatur et sterili. Vae igitur, et et fecit labruscas! 3. Sed novi ego quam liquido et copiose haec me quoque tacente cogitare sufficias; materno vero devinctus amore, necdum possis abjicere quod jam contemnere noris. Et quid ego ad haec respondebo tibi? Ut matrem deseras? sed inhnmanum videtur. Ut cum ipsa maneas? sed nec ipsi expedit ut sit filio causa perditionis. Forte ut et mundo simul militessuae ipsius saluti. Elige ergo tuae duobus quod vis, aut unius videlicet satisfacere voluntati, aut utriusque saluti. Verum si multum eam e, si Christum deseras ut maneas cum ipsa, propter te pereat et ipsa. Alioquin male meruit de te quae te peperit, si propter te perit. Quomodo Et haec dixerim, ut tuo
Abbreviated transcription (Latin):
uadit ad prẽm: ꝙ talem prẽm Ip̃e quidẽ
uadit ad dm̃: s uos ñ ꝑditis eum. quin
potiꝰ multos ꝑ eum acquiritis uob̃ filios.
Quotquot sumꝰ in claraualle. uł de clare¬
ualł. ip̃m in frẽm uos in parentes suscipi¬
mus. At fortassis metuitis corꝑieiꝰ uitȩ
asꝑitatem. qđ uimirum tenerum nostis
eẽ ac delicatum. Cet̾m de hꝰmodi tiore
dr. Ibi trepidauerunt timore. uͥ non fuit
tunor. Confidite. consolamini. ego ero illi
in pr̃em. & ip̃e erit mͥ in filium: quousq
de meis manib excipiat. eum pater mi¬
sccłiarum: et d̾s totiꝰ consolationis. Nolite
gͦ lugẽ & nolite flere. qͥa Gaufridꝰ ur̃ festi¬
nat ad gaudium ñ ad luctum. Ego ero
illi pat᷑ ego mat᷑ ego fr̃. & soror. Ego faciã
ei praua indirecta: & asꝑa inuias planas
ego ei omnia sic temꝑabo. & sic dispensabo.
ut & sp̃c proficiat. & corpꝰ ñ deficiat.
Deniq seruiet dño in leticia & exultatõe

Expanded text:
vadit ad Patrem, et talem Patrem. Ipse quidem vadit ad Patrem, et talem Patrem. Ipse quidem vadit ad Deum, sed vos non perditis eum; quin potius multos per eum acquiritis vobis filios. Quotquot sumus in Clara-Valle vel de Clara-Valle ipsum in fratrem, vos in parentes suscipimus. 2. At fortassis metuitis corpori ejus vitae asperitatem, quod nimirum tenerum nostis esse ac delicatum. Caeterum de hujusmodi timore dicitur: Ibi trepidaverunt timore, ubi non fuit timor . Confidite, consolamini: ego ero illi in patrem, et ipse erit mihi in filium, quousque de meis manibus excipiat eum Pater misericordiarum et Deus totius consolationis. Nolite ergo lugere, et nolite flere; quia Gaufridus vester festinat ad gaudium, non ad luctum. Ego ero illi pater, ego mater, ego frater et soror. Ego faciam ei prava in directa, et aspera in vias planas: ego ei omnia sic temperabo et sic dispensabo, ut et spiritus proficiat, et corpus non deficiat. Denique serviet Domino in laetitia et exsultatione,
Abbreviated transcription (Latin):
gͣtulor & mͥ. qui ut accepi dignꝰ habitus
sum minister elegi consilii hui. E ꝯsilium
do. & auxilium spondeo. Si uideor necessa¬
riꝰ. aut certe si dignꝰ udicor ñ recuso labo¬
iem: ñ deero pro uirib Deuotꝰ suppono
humeros & si iam fessos sarcine huic. si
in celitꝰ imponat᷑ letus & obiuis ut dicit᷑
manib excipio ciues scõrum & domesticoᷤ
occurio cum panib fugientib a facie gla¬
dii. aqͣm feram sitientib. Reliqua posui in
ore nr̃i. unmo & ur̃i Gaufridi. Quicquid
uob̾ uice nr̃a dix̾it ille: nr̃m ñ dubitetis
ur̃m ds facit & suum. quid uos ꝑdi¬
tis. aut ip̃e quid ꝑdit: fit de diuite diti¬
Q. de nobili gnosior. clarior de illustri. & qͦd
his omnib maiꝰ ẽ: scõs de pec̾core. Oportet
autẽ eum preꝑari regno. quod s̃ paratum
manẽ donec abrasa spurcitia uite scłaris. ac
t̃reno detiso puluere. celesti mansioni fiat idone¬
us. Si diligitis eum gaudebitis utiq qͥa

Expanded text:
tulor et mihi, qui, ut accepi, dignus habitus sum minister eligi consilii hujus. Et consilium do, et auxilium spondeo. Si videor necessarius, aut certe si dignus judicor, non recuso laborem, non deero pro viribus. Devotus suppono humeros, etsi jam fessos, sarcinae huic, si mihi coelitus imponatur. Laetus et obviis, ut dicitur, manibus excipio cives sanctorum, et domesticos occurro cum panibus fugientibus a facie gladii, aquam fero sitientibus! Reliqua posui in ore nostri, imo et vestri Gaufridi. Quidquid vobis vice nostra dixerit ille, nostrum non dubitetis um Deus facit et suum, quid vos perditis, aut ipse quid perdit? Fit de divite ditior, de nobili generosior, clarior de illustri; et, quod his omnibus majus est, sanctus de peccatore. Oportet autem eum praeparari regno quod sibi paratum ere nobiscum, donec abrasa spurcitia vitae saecularis, ac terreno deterso pulvere, coelesti mansioni fiat idoneus. Si diligitis eum, gaudebitis utique quia
Abbreviated transcription (Latin):
uĩtas reficẽ te ꝓmittit: serte si tm̃ tede¬
lectat tenebrosa aqua de nubib aeris.
qnͣto iocundiꝰ haurias de serenissimis fonti¬
b saluatoris: O si semel paululum quid
s̃ adipe frumenti uñ saciatur ierłm degus¬
tares: qͣm libenter suas crustas rodendas

Expanded text:
itas reficere te promittit? Certe si tantum te delectat tenebrosa aqua de nubibus aeris, quanto jucundius haurias de serenissimis fontibus Salvatoris? 2. O si semel paululum quid de adipe frumenti, unde satiatur Jerusalem, degustares! quam libenter suas crustas rodendas
Abbreviated transcription (Latin):
de suo. cum brut̾ utiq sp̃c ñ uiuat nisi
qͣmdiu uiuificat. & uno codemq mom̃to.
et uiiuificare desinat parit᷑ et uiuers. Quid
queso dignum te iudicab̾. qui factus ad
imaginẽ factoris tante in te maiestatis ñ
defendis dignitatem. et tu homo cum ẽẽs.
honorẽ tuum ñ intelligens comꝑatus iu¬
mentis insipientib & sunilis fact᷑ sis illis.
dum nil sp̃uale uidelicet autet̃num elabora¬
ueris. s instar beluim sp̃s. qui ut a corꝑe
ita cum corꝑe dissoluitur. solis fueris con¬
tentus corꝑalib ac temꝑalib bonis. euan¬
głici illiꝰ surdus auditor consilii. oꝑamim
non cibum qui ꝑit. s qui ꝑmanet inuitã
et̾nam: Scͥptum c̃ autẽ quod ñ ascendit
in montẽ dñi nͥ qui ñ accepit in uano aĩam

Expanded text:
vivat, nisi quamdiu vivificat, et uno eodemque momento et vivificare pariter desinat et vivere. Quid, quaeso, dignum te judicabis, qui, factus ad imaginem factoris, tantae in te majestatis non defendis dignitatem; et tu, homo cum esses, honorem tuum non intelligens, comparatus jumentis insipientibus, et similis factus sis illis! dum nil spirituale videlicet aut aeternum elaboraveris, sed instar belluini spiritus, qui ut a corpore, ita cum corpore dissolvitur, solis fueris contentus corporalibus ac temporalibus bonis, evangelici illius surdus auditor consilii: Operamini non cibum qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam . Scriptum est autem quod non ascendit in monte
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ dico: s ñ quomͦ ip̃e uult ut iudelicet
tanqͣm ex tua licentia cum male secura con¬
scientia extra congregationẽ contͣ ꝑfessio¬
nem. deuitans subiectionẽ sui iuris eẽ sua
ꝑmictat᷑ uiuẽ lege. S abscidatur ut ouis
morbida agge. ut putͥdum membrum a
corꝑe: qui iam ex iñ se ꝓ c̾to nouĩt a te hr̃i
tanqͣm echuicum et publicanum. Et ne
tumeas eẽ contͣ caritatẽ si uniꝰ scandalum
multorum recompensauĩs pace. quippe q̃
sua forte malicia frm̃ cohabitantium turbare
facile potãt un animitatẽ: consoletur te illa
salonionis sententia. Quẽ d̃s negligit nemo
pot̾ corrigẽ. Et illa saluatoris. Omnis plan¬
tatio qͣm ñ plantauit pat̃ m̃s: eradicabit᷑.¬

Expanded text:
autem dico, sed non quomodo ipse vult; ut videlicet autem dico, sed non quomodo ipse vult; ut videlicet tanquam ex tua licentia, cum male secura conscientia extra congregationem, contra professionem, devitans subjectionem, sui juris esse, sua permittatur vivere lege; 107 sed abscindatur, ut ovis morbida a grege, ut putridum membrum a corpore; qui jam exinde se pro certo noverit a te haberi tanquam ethnicum et publicanum. Et ne timeas esse contra charitatem, si unius scandalum multorum recompensaveris pace, quippe qui sua forte malitia, fratrum cohabitantium turbare facile poterat unanimitatem. Consoletur te illa Salomonis sententia: Quem Deus negligit, nemo potest corrigere ; et illa Salvatoris: Omnis plantatio, quam non plantavit Pater meus, eradicabit
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ fir̃ turbato et turbante fr̃s et contemp¬
Inente magistrum. breue tͥ s fidele damus
consilum. Di aboli studium ẽ cͥcumire in domo
di. & querere quem deuoret. tuȩ econtra uiglan¬
tiȩ inqͣntum potes nunqͣm locum dare diabolo.
Quanto gͥ ille acriꝰ in sistit quomͦ a grege ui¬
firmam separet ouicłam. quatenꝰ eo licentius
t̾ qnͣtum in te ẽ. resistendum ẽ ne de manu
tua possit eameruere ne qũ dicat inimicꝰ
preualui aduersꝰ eum. Itaq agg̃dere fiẽm
omni officio caritatis. uidelicet beneficiis.
salutarib monitis. secretis inc̃pationib.
publicis inhortationib. duris etiam et
u̾borum & u̾berum correctionib quodq
efficatiꝰ eẽ solet. tuis ad dm̃ ꝓ eo fr̃mq piis
or̃onib. Quod si iam b̾ omnia fecesti nec pro¬
fecisti: ad apłi ꝯsilium confugiendum ẽ.
dicentis. Auferte malũ ex uob̃. Aufcretur
gͦ malus: ne malos gnẽt Neq enim pot̃
arbor mala fructꝰ nͥ malos face̾. Auferat᷑

Expanded text:
re turbato, et turbante fratres, et contemnente magistrum, breve tibi, sed fidele damus consilium. Diaboli studium est circuire in domo Dei, et quaerere quem devoret; tuae e contra vigilantiae, in quantum potes, nunquam locum dare diabolo. Quanto igitur ille acrius insistit, quomodo a grege infirmam separet oviculam, quatenus eo licentius tibi, quantum in te est, resistendum est, ne de manu tua possit eam eruere, ne quando dicat inimicus: Praevalui adversus eum. Itaque aggredere fratrem omni officio charitatis; videlicet beneficiis, salutaribus monitis, secretis increpationibus, publicis inhortationibus, duris etiam et verborum et verberum correptionibus; quodque efficacius esse solet, tuis ad Deum pro eo fratrumque piis orationibus. 2. Quod si jam haec omnia fecisti, nec profecisti; ad Apostoli consilium confugiendum est, dicentis: Auferte malum ex vobis . Auferatur ergo malus, ne malos generet. Neque enim potest arbor mala fructus nisi malos facere. Auferatur
Abbreviated transcription (Latin):
ego dñs uͥẽ timor m̃s: Si pr̃ uͥ ẽ honor m̃s:
It prĩs quidẽ hr̃e me gͣ te affectum ñ nego:
s auctoritatẽ repnuo. Nec enun te minore
ut estimo. ꝗͣ patño complector affectu. h ec
gͦ ꝓ tituli causa. Iam uͦ ut ad reliqͣ epłe tue
respondeam. eandẽ qͣm tude mei possem
& ego uicissim de tui absentia ñ ĩmĩto facẽ
querunoniã. ñ qr nr̃is quod ip̃e ñrnegaᷤᷤ
& affectibꝰ & ꝓfectib di ẽ p̃ponenda uolun¬
ctas. Alioqͥn qñ ego te comitẽ mͥ carissimũ
ualdeq necessariũ quippe obedientissimũ
ꝓmptissimũ in rememorandis pat̾er longe¬

Expanded text:
 ubi est honor meus? . Et patris quidem habere me erga te affectum non nego, sed auctoritatem renuo. Nec enim te minore, ut existimo, quam paterno complector affectu. Haec ergo pro tituli causa. 5. Jam vero ut ad reliqua epistolae tuae respondeam, eamdem, quam tu de mei, possem et ego vicissim de tui absentia non immerito facere querimoniam; nisi quia nostris quod ipse non negas et affectibus et profectibus Dei est praeponenda voluntas. Alioquin quando ego te comitem mihi charissimum valdeque necessarium, quippe obedientissimum promptissimum in rememorandis, paterer longe
Abbreviated transcription (Latin):
qui audiunt. Uos autẽ dixi amicos. qͥ a
omnia quecumq audiui a prẽ meo.
nota feci nob̃. O scłm neqͣm. quod solos cuos
sic soles beaie amicos. ut cdĩ facias inumicos.
conseq̃nter et inolignos consilio beatorui.
łlane enum qui amicꝰ uult eẽ tuus. imincus
di constituitur: Quod si seruus nescit quid fiet
dñs eiꝰ qnͣtominꝰ inimicꝰ: Porro aũ amitꝰ spon¬
si stat: et gaudio gaudet ꝓp̃ uocẽ sponsi.

Expanded text:
i audiunt: Vos autem dixi amicos, quia omnia quaecunque audivi a Patre meo, nota feci vobis . O saeculum nequam, quod solos tuos sic soles beare amicos, ut Dei facias inimicos, consequenter et indignos consilio beatorum! Plane enim qui amicus vult esse tuus, inimicus Dei constituitur. Quod si servus nescit quid faciat Dominus ejus, quanto minus inimicus? Porro autem amicus sponsi stat, et gaudio ga
Abbreviated transcription (Latin):
conformes fieri unagini filiĩ sui: ut sit
ip̃e pͥmogenitꝰ in multis frĩb. Magum
secretumq innotuit ꝯsilium. Nouit dis
qui sunt eiꝰ. S qd̾ notum erat dr manse¬
stum ẽ hominib. Hec alios sane dignat
tanti participatione mystĩs. nͥ cos ipsos q̃
suos p̃sciuit & p̃destinauit. Nam quos
predestinauit: hos & uocauit. Qs eni
sane uͥ uocat᷑. ad c̃i accedat ꝯsilium: Es
aũ uocauit. hos & iustificauit. Incur
quippe sol ñ is qui cotidie oriri cernitur.
suꝑ bonos &r malos. siqͥdem solis ad con¬
silium uocatis ꝓpħica ꝓnuntiatione pn¬
mittit᷑. Uob̾ inquit q̃ cimetis dm̃: orit¬

Expanded text:
it ipse primogenitus in multis fratribus. Magnum secretumque innotuit consilium. Novit Dominus qui sunt ejus: sed quod notum erat Dei, manifestatum est hominibus. Nec alios sane dignatur tanti participatione mysterii, nisi eos ipsos quos suos praescivit et praedestinavit. Nam quos praedestinavit, hos et vocavit. Quis enim sane nisi vocatus, ad Dei accedat consilium? Quos autem vocavit, hos et justificavit. Oritur quippe Sol, non is qui quotidie oriri cernitur super bonos et malos, siquidem solis ad consilium vocatis prophetica pronuntiatione promittitur: Vobis, inquit, qui timetis Deum, ori
Abbreviated transcription (Latin):
abbas clareualł. Romano suo: quod
suo. Bene fecisti kiñe tui nob̾ ꝑ lict̾as. et
renouans dulcem memoriam. & excusans
molestissimã morã. Mimme quidẽ deside¬
rantium te cordib ulla potuit surriꝑe
qñq obliuio tuȩ dilectionis. s te tui fateor
pene oblitum eẽ putauimꝰ. pͥusqͣm illas
lutãs uid̾emus. Nunc itaq rumpe mora.
fac cito qͦd scͥpsisti. & si ueracit᷑ stilus exp̃ssit
affictum. efficaciter. opꝰ stilum testificetur.
Luid tardas ip̃m qͣm iam dudum ꝯcepisti.
spm partire salucis: Nil mortalib ł morte
intiꝰ. uł incerti hora mortis. Siqͥdem tanqͣ ⁊
sur in nocte ita ueniet. Ue pregnantib in
ila die. Si suꝑuenĩt et preuenĩt hunc
tam salutiferũ partum. heu ꝑfodiet do

Expanded text:
abbas Clarae-Vallis, ROMANO suo, quod suo. Bene fecisti, charissime, tui nobis per litteras et renovans dulcem memoriam, et excusans molestissimam moram. Minime quidem desiderantium te cordibus ulla potuit subrepere quandoque oblivio tuae dilectionis; sed te tui, fateor, pene oblitum esse putavimus, priusquam illas litteras videremus. Nunc itaque rumpe moras, fac cito quod scripsisti; et si veraciter stylus expressit affectum, efficaciter opus stylum testificetur. Quid tardas ipsum, quem jamdudum concepisti, spiritum parturire salutis? Nil mortalibus vel morte certius, vel incertius hora mortis: siquidem tanquam fur in nocte, ita veniet. Vae praegnantibus in illa die! Si supervenerit et praevenerit hunc t
Abbreviated transcription (Latin):
a ielinq̃tur. et h qͦ solummꝰ suꝑ tr̃am: Scͥptũ
quippe ẽ. Dormierunt sompnũ suum et nich̾
inuenerunt omnes uiridiuiciar in manib
suis. Quod si hic ẽ funs omĩnm labortun
tuorum ut pace tua dixũn. quid habes
ampliꝰ uũnto: Diquidem & de tuo palefri¬
Edo cum mortuus fuĩt. ꝑhibebet᷑ quia bonꝰ
fuit. Simul uide quid tͥ ante tͥbunal illud
t̾rificum respondendiun sit. de eo qd̃ acceꝑis
in uano aĩam tuam. & animã talẽ si tam̃
inueniaris nil egise ampliꝰ de immortali

Expanded text:
ram. Scriptum quippe est: Dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt omnes viri divitiarum in manibus suis . Quod si hic est finis omnium laborum tuorum, ut pace tua dixerim, quid habes amplius jumento? Siquidem et de tuo palefrido, cum mortuus fuerit, perhibebitur quia bonus fuit. Simul vide quid tibi ante tribunal illud terrificum respondendum sit de eo quod acceperis in vano animam tuam, et animam talem: si tamen inveniari
Abbreviated transcription (Latin):
parietem et fleuit fletumagno. atq ita
impetrauit exose mortis aliqͣm dilatio¬
nem. Hoc deniq et miserabilit plangebat
dicens. in medio dierum meorum uadam
ad portas inferi. Et paulopꝰ. Non uidebo
inquit dñm dm̃ in t̾ra uiuentium. non
aspiciam hominẽ ultra & habitatorem
quietis hinc & aliꝰ quidam. Quis mͥ ħ tͥbu¬
at ait. ut inferno ꝓtegas me & ab. me.do.¬
filios aiebat. Beducetis canos meos cum
dolore ad inferos. Quidin his sollemp¬
niis leticis. quid festiue celebritatis apparet:
Nri autem mr̃es cupiunt dissolui et eẽ cumyͦ.

Expanded text:
parietem, et flevit fletu magno, atque ita parietem, et flevit fletu magno, atque ita impetravit exosae mortis aliquam dilationem. Hoc denique et miserabiliter plangebat, dicens: In dimidio dierum meorum vadam ad portas inferi et paulo post: Non videbo, inquit, Dominum Deum in terra viventium, non aspiciam hominem ultra, et habitatorem quietis . Hinc et alius quidam: Quis mihi hoc tribuat, ait, ut in inferno protegas me, et abscofilios aiebat: Deducetis canos meos cum dolore ad inferos . Quid in his solemnis laetitiae, quid festivae celebritatis apparet? 7. Nostri autem martyres cupiunt dissolvi, et
Abbreviated transcription (Latin):
um expectamus. pꝰ en arrata plura miracła
dalum gentib stulticia. Ad hanc uocẽ spon¬
sigaudens amicꝰ sponsi alacͥ animo preces¬
sit quo & illum in ꝑximo eẽ uent̾um iam
dibitare ñ potuit. Porro qui letꝰ et tam
letus potuit mori: potuit et letam sibi memo¬
riam promereri. S et senex ille tam plenus
uirtutum qͣm dierum. morte iam ꝓpinqua
uitam bauilans in manib aiebat Nunc di
tam presto meam sentio redemptionẽ. Et hic
gͦ qui cum tam securat iocunditate. & iocũ¬
da securitate moritur: mĩto in eccła celebrari
cum gaudio memoratur: let̾m illa quarõne
mors festiua reputabitur qͣm nulla gau¬
diorum festiuitas comitatur: Aut unde
gaudium sumeret moriturꝰ. qui se ad infer¬
nales descendẽ tenebras certꝰ erat. nec cerci
quippiam secum ferebat. unde in proximo
de sui lib̾atore ꝯ solaretur: Inde ẽ quod unꝰ
scõrum cum audiret dispone domui tuȩ.
qr morieris tu et ñ uiues. conũtit se ad

Expanded text:
um exspectamus? post enarrata plura miraculaum exspectamus? post enarrata plura miraculadalum, Gentibus stultitia. Ad hanc vocem sponsi gaudens amicus sponsi alacri animo praecessit, quo et illum in proximo esse venturum, jam dubitare non potuit. Porro qui laetus, et tam laetus potuit mori, potuit et laetam sibi memoriam promereri. Sed et senex ille tam plenus virtutum quam dierum, morte jam propinqua Vitam bajulans in manibus, aiebat, Nunc ditam praesto meam sentio redemptionem. Et hic ergo, qui cum tam secura jucunditate et jucunda securitate moritur, merito in Ecclesia celebrari cum gaudio memoratur. 6. Caeterum illa qua ratione mors festiva reputabitur, quam nulla gaudiorum festivitas comitatur? aut unde gaudium sumeret moriturus, qui se et ad infernales descendere tenebras certus erat, nec certi quidpiam secum ferebat, unde in proximo de sui liberatore consolaretur? Inde est quod unus sanctorum, cum audiret, Dispone domui tuae, quia morieris tu, et non vives, convertit se ad
Abbreviated transcription (Latin):
seitim cum ante illam salutiferam passionem. ñ
festiua gaudia s claustra tenebrosa quosq mo¬
nents exciꝑent. Sane machabeos ideo ut dic-¬
tum ẽ excipiendos iudicauit eccła. qm̃ quod ei
nogabat tempꝰ. contulit mr̃ii genus. Nec solũ
ipsos. s et qui forte uite iamincarne manifes¬
aat mortem sua morte preuenerunt siue mori¬
antes in ip̃a sic̃ symeon & ioħes baptista siue
itiam ꝓ ipsa sicut innocentes quos alia rõne
lcet ad inferos et ipsi descendint ritu nichilo-¬
minus sollempni ueneramur. Et innocentes
standari. Ioħes qͦ sciens quod a dieb suis reg¬
num celorum ium pacitur: uñ & clamat.
Agite penitentiam. appropinqͣuit regnũ
alorum. simulq uidens uitam se ꝓtinꝰ secu¬
tiram. mortẽ letꝰ excepit. Quod utiq ab ip̃o
dño moriturꝰ sciscitari sollicitꝰ fuit. accertisi¬
ari meruit. Nam cum ꝑdiscipulos eum int̃¬
ngass. tues inquiens qui uenturꝰ es an ali¬

Expanded text:
sertim cum ante illam salutiferam passionem, non sertim cum ante illam salutiferam passionem, non festiva gaudia, sed claustra tenebrosa quosque morientes exciperent. Sane Machabaeos ideo, ut dictum est, excipiendos judicavit Ecclesia, quoniam quod eis negabat tempus, contulit martyrii genus. 5. Nec solum ipsos, sed et qui forte Vitae jam in carne manifestatae mortem sua morte praevenerunt, sive morientes in ipsa, sicut Simeon et Joannes Baptista; sive etiam pro ipsa, sicut Innocentes, quos alia ratione, licet ad inferos et ipsi descenderint, ritu nihilominus solemni veneramur. Et innocentes fraudari. Joannes quoque, sciens quod a diebus suis regnum coelorum vim patitur, unde et clamat, Agite poenitentiam, appropinquavit regnum coelorum ; simulque videns Vitam se protinus secuturam, mortem laetus excepit. Quod utique ab ipso Domino moriturus sciscitari sollicitus fuit, ac certificari meruit. Nam cum per discipulos eum interrogasset, Tu es, inquiens, qui venturus es, an ali
Abbreviated transcription (Latin):
erat et iustꝰ: Immo ꝓpt̾ ħ magis reuerebat᷑
illum: et aulito eo multa faciebat. S qm̃
arguebat herodem ioħes ꝓp̃ herodiadem
uxorem philippi frĩs sui. id̾o uinct᷑. ideo et
ẽ quod ħ ip̃a tanti nir̃ĩs passio multorim
etiam longe minoꝵe festiuitatib minus
festiue recolitur: Profecto si tali rõne et e dus
passi fuissent machaber: ne illa quiden
de eis fieret mentio. Nunc autẽ qm̃ simles
uenãtio. Nec moueat sane qͦd q̃madmod̾
obseruantiis siue sub gr̃a ꝓ mandatis
euangłicis quis patiatur. Ucerq enuim aͥ̃
ritas: pati cognoscitur. Itaq plus ꝯtulit
qñ ne hos quidem ex patrib quos paricõs¬
tat uirtute illo uitemꝑe ꝓ iusticia deces¬
tasse. pari etiam honore concelebratus
presens dum taxat eccła puto qͥd aibͥsil¬
air indignum qͣntumlibet laudabili mort
que xͥ mortẽ precedet dicmi festum impendẽ pre¬

Expanded text:
erat et justus? imo propter hoc magis reverebatur erat et justus? imo propter hoc magis reverebatur illum, et audito eo multa faciebat. Sed quoniam arguebat Herodem Joannes propter Herodiadem uxorem Philippi fratris sui: ideo vinctus, ideo et est quod haec ipsa tanti martyris passio, multorum, etiam longe minorum, festivitatibus minus festive recolitur. 4. Profecto si tali ratione et ordine passi fuissent Machabaei, ne ulla quidem fieret de eis mentio. Nunc autem quoniam similes veneratio. Nec moveat sane, quod, quemadmodum observantiis, sive sub Gratia pro mandatis evangelicis quis patiatur. Uterque enim aequritas , pati cognoscitur. Itaque plus contulit  virtus: quando ne hos quidem ex Patribus, quos pari constat virtute illo in tempore pro justitia decertasse, pari etiam honore concelebrat praesens duntaxat Ecclesia. Puto quod arbitretur indignum, quantumlibet laudabili morti, quae Christi mortem praecederet, diem festum impendere: prae
Abbreviated transcription (Latin):
nuebant. et moriebantur. Non sic ysaias
non sic zacharias. ñ deniq uł magnꝰ ille
ioħes baptista ille mortuus ẽ. qͦrum pͥmus
serra fertur scissus fuisse. scd̾s uit̾ templũ et
altare legitur occisꝰ. ĩtius in carcere decollat᷑.
Si queritur a quib: ab inuistis et impiis.
Si qua causa: ꝓ iusticia & pietate. Si quomͦ:
ñ tam eas confitendo qͣm ꝓponendo. Propone¬
eis odium. et odium mortẽ. Licet iniusti et
impii ñ tam tñ in illis pietatẽ ꝑsequebant᷑:
quam a se repellebant. nec tam in illorum
iꝰticiam ferebantur: qͣm ꝓpͥam tuebantur
mĩticiam. Aluid ẽ aliena inuadeie. aliud
defendere sua. Nonẽ id ipsum nolle sequi
uĩtatem et ꝑsequi: iniudeir cdencib & incre¬
pantib indignari obturare os ꝯfitentium.
et ued arguentiũ stimulos ñ ferre patienter.
Deniq misit herodes: x tenuit ioħem. Qmͣ ob
rem: Quia xp̃m predicabat: Qa uir bonꝰ

Expanded text:
nuebant, et moriebantur. 3. Non sic Isaias, nuebant, et moriebantur. 3. Non sic Isaias, non sic Zacharias, non denique vel magnus ille Joannes Baptista ita mortuus est: quorum primus serra fertur scissus fuisse; secundus inter templum et altare legitur occisus ; tertius in carcere decollatus. Si quaeritur, a quibus? ab injustis et impiis. Si qua causa? pro justitia et pietate. Si quomodo? non tam eas confitendo, quam proponendo. Proponeeis odium, et odium mortem. Licet injusti et impii, non tam tamen in illis pietatem persequebantur, quam a se repellebant: nec tam in illorum justitiam ferebantur, quam propriam tuebantur injustitiam. Aliud est aliena invadere, aliud defendere sua. Non est idipsum nolle sequi veritatem, et persequi; invidere credentibus, et increpantibus indignari: obturare os confitentium, et redarguentium stimulos non ferre patienter. Denique misit Herodes, et tenuit Joannem. Quam ob rem? quia Christum praedicabat? quia vir bonus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ itidem deferetur & illis: An dicendum ẽ
utrosq quidem in morte cõmunem hũisse cum
mr̃ib pietatis causam.s ñ etiam utiosq parit̃
candeni cum illis adeptos fuisse mr̃ii formam:
Aniu̾sis uempe tam uetĩs qͣm noui testamenti
mr̃ib eque conuenit ꝓ iꝰticia occubuisse. sed
interẽ qd isti passi sunt. quia illã tenebant:
illi qr ñ tenentes rep̃hendebant. Isti qͦd eam non
desererent. illi qͦd ñ descrentes ꝑituros ẽẽ asse¬
rerent. Et ut breuiter totum in qͦ differunt.
ꝓferamus: hos cultꝰ illos zelus iusticiȩ
mĩes fecit. Soli ex uet̾ib machabei quia nõ
solũ causã s & formã ut dixi uoui martirii tenui¬
ertint uire fortasse in eccła cum nouis eccłe
mr̃ib eandem consuete celebritatis głam as¬
secuti sunt. Instar quippe mr̃m nr̃orun. libate
et ipsi diis alienis pr̃iamq deserere legem.
immno mandata di transg̃di cogebantur. ien¬

Expanded text:
non itidem deferetur et illis? 2. An dicendum est, non itidem deferetur et illis? 2. An dicendum est, utrosque quidem in morte communem habuisse cum martyribus pietatis causam, sed non etiam utrosque pariter eamdem cum illis adeptos fuisse martyrii formam? Universis nempe tam Veteris, quam Novi Testamenti martyribus aeque convenit pro justitia occubuisse: sed interest quod isti passi sunt, quia illam tenebant; illi, quia non tenentes reprehendebant; isti, quod eam non desererent; illi, quod deserentes perituros esse assererent. Et ut breviter totum in quo differunt, proferamus: hos cultus, illos zelus justitiae martyres fecit. Soli ex veteribus Machabaei, quia non solum causam, sed et formam, ut dixi, novi martyrii tenuerunt; jure fortasse in Ecclesia cum novis Ecclesiae martyribus eamdem consuetae celebritatis gloriam assecuti sunt. Instar quippe martyrum nostrorum libare et ipsi diis alienis, patriamque deserere legem, imo mandata Dei transgredi cogebantur; re
Abbreviated transcription (Latin):
mr̃io iurtꝰ. erit forsitan solutum cur ip̃os. s
necdum plane cur solos: cum et alios ñ nullo ᷤ
ex uet̾ib pari constet zelo pietatis occubuisse.
non tam̃pari et tͥpudio recoli meruisse. Quod
si illis ñ inmĩto hcemodi negat᷑ sollempius
celebritas qr nimirum qͦd prebuit uirt᷑ p̃ri¬
puit tempꝰ. cur ñ eadem fuit et in macha¬
beis consid̾atio: Siquidem & ip̃i ꝓ temꝑe
non ad celi mox gaudia. s ad inferni tenebraꝰ
descendunt. ne tunc quippe apparente pͥmo¬
genito ex mortius. qui aꝑiret c̾dentib regna
celorum. agno uideł. de tribi iuda. qui aꝑit
et nemo claudit. ad cuiꝰ intioitum cũ omĩ
auctoritate suꝑnis potestatib diceretur.
Tollite portas pͥncipes. ur̃as.& .e.p. e. &.ini.¬
.r. głe: Proinde suncongruum uidecur
cum gaudio recołe tnsitum qͥ gaudii ñ fuit:
caueatur & in istis. Aut si istos ob sue uirtu¬
tis mĩtum festiuo ꝓsequi fauore placet. cur

Expanded text:
martyrio virtus; erit forsitan solutum, cur ipsos, sed martyrio virtus; erit forsitan solutum, cur ipsos, sed necdum plane cur solos: cum et alios nonnullos ex veteribus pari constet zelo pietatis occubuisse, non tamen pari et tripudio recoli meruisse. Quod si illis non immerito hujuscemodi legatur solemnis celebritas, quia nimirum quod praebuit virtus, praeripuit tempus: cur non et eadem fuit in Machabaeis consideratio? siquidem et ipsi pro tempore, non ad coeli mox gaudia, sed ad inferni tenebras descenderunt: ne tunc quippe apparente Primogenito ex mortuis, qui aperiret credentibus regna coelorum; agno videlicet de tribu Juda, qui aperit, et nemo claudit, ad cujus introitum cum omni auctoritate supernis potestatibus diceretur, Tollite portas, principes, vestras; et elevamini. Proinde, si incongruum videtur cum gaudio recolere transitum qui gaudii non fuit, caveatur et in istis: aut, si istos ob suae virtutis meritum 103 festivo prosequi favore placet, cur
Abbreviated transcription (Latin):
onsentire. qͣm hostib cede. ñ qͦd putẽ hostem
i fortiorẽ. s qͦd nouĩm dm̃ omĩ potentẽ po¬
silitiuss. Aunc aut̃ promẽ hos de fr̃ib nr̃is
destiuare curaui. si forte sius et nr̃is pircib a
tua diguitate obtineant. uł ꝑfectam concor¬
diam si fieri pot̾. aut certe inducias usq¬
dum liceat nob̾ firmã querere pacem
ul diuoluntatẽ & honorẽ tuum & piĩe sa¬
absq utrĩq partis gͣuissima strage. De macha
od ꝑ fiẽm hescelinum cua caritas a mea
paruitate quesiuit: inde iam a ine scͥpserat
fulco par nacensis abbas. Cui ego nil rescͥpsi. uo¬
las si qͣm forte suꝑ ħ reꝑissem patrum senten¬
quippiam iespondẽ. Quanon facile occurrente.
iam quod sentio ego sic int̾im utriq respondeo. ut
Queris itaq quid nam uisum patrib fuĩt ut
solis ex omnib antiquis iustis singłari qͦd am
pͥuilegio machabeis annuam celebritatẽ pari
cum nr̃is inr̃ib uenatione decernerent in eccl̃a

Expanded text:
onsentire, quam hostibus cedere: non quod putem hostem te fortiorem, sed quod noverim Deum omnipotentem posi licuisset. Nunc autem pro me hos de fratribus nostris destinare curavi, si forte suis et nostris precibus a tua Dignitate obtineant vel perfectam concordiam, si fieri potest, aut certe inducias, usquedum liceat nobis firmam quaerere pacem, ad Dei voluntatem, et honorem tuum, et patriae saabsque partis gravissima strage. EPISTOLA em Hescelinum tua Charitas a mea parvitate quaesivit, inde jam ad me scripserat Fulco Sparnacensis abbas. Cui ego nil rescripsi; volens, si quam forte super hoc reperissem Patrum sentenquidpiam respondere: qua non facile occurrente, jam quod sentio ego, sic interim utrique respondeo, ut Quaeris itaque quidnam visum Patribus fuerit, ut solis ex omnibus antiquis justis singulari quodam privilegio Machabaeis annuam celebritatem pari cum nostris martyribus veneratione decernerent in Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
fndere sanguincm: non est dubium qͥn gͣuicer
irrices adũsum te piẽm orphanorum. & udicẽ
iiduarum. Foct̃e irato: ñ ex pedit t̾ dimicare
inqͣntalibet multitudine uł fortitudine. Nicħ
muimint̾erit. apud omĩpotentẽ dñm sabaoth.
inmultis an in paucis dare cuilibet uictoriã.
spx minirũ cum uoluit fec̃ ut unꝰ mille. et
auosugarent decẽ milia. hec pauꝑ ego pau

Expanded text:
fundere sanguinem; non est dubium quin graviter fundere sanguinem; non est dubium quin graviter irrites adversum te Patrem orphanorum et Judicem viduarum. Eo certe irato, non expedit tibi dimicare in quantalibet multitudine vel fortitudine. Nihil enim intererit apud omnipotentem Dominum sabaoth, in multis an in paucis, cui volet dare victoriam. Ipse nimirum cum voluit fecit, 102 ut unus mille, et duo fugarent decem mi