comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iudicẽ se fuissȩ testatꝰ. ẽ. leuigauit: ad
ȩccłam suam illũ tnͣsmittendũ ȩssȩ
p̃uidimꝰ iudicantes sufficere illi hoc
Itaq exꝑientiȩ tuȩ p̃cipimꝰ. ut erga
mores. actꝰq ipsiꝰ curã habeat: atq eũ
frequent̃ ãmoneat. qͣtinꝰ se ad impen-¬
dendam clericiᷤᷤsuiᷤᷤ caritatẽ. benignũ.
&sires exegerit ad corrigendas culpaᷤ.
debeat exerc̾e sollicitũ. S & cderũ
eiꝰ ãmonẽre te uolumꝰ. ut humilitatẽ
illi ac obędientiã ꝗͣ dñs mandat exhi-¬
beat: nec inaliqͦ illi suꝑbꝰ p̃sumat ex-¬
istere. Qͦd siqͥs eoꝵ .id.ẽ. siue ep̃ei seu¬
clerꝰ ãmonitionẽ tuã neglexeritł
ex hac nr̃a auctoritate canonica co-¬
hercitione in obȩdientię culpã. aut
tu sicut p̃uideris corrigȩ. aut nob̾
renunciare festina: ut disponere
ualeamꝰ qͣlit̃ disciplinȩ frenũ extra
Niter suũ ꝑgere non ꝑmittat. eos qͦs¬
ad excessum aculeis pͣuȩ m̃tis irritat.

Expanded text:
judicem se fuisse testatus est, levigavit, ad Ecclesiam suam illum retransmittendum esse praevidimus, judicantes sufficere illi hoc Itaque experientiae tuae praecipimus ut erga mores actusque illius curam habeat, atque eum frequenter admoneat, quatenus se ad impendendum clericis suis charitatem benignum, et si res exegerit, ad corrigendas culpas debeat se exhibere sollicitum. Sed et clerum ejus admonere te volumus, ut humilitatem illi, ac obedientiam quam Dominus mandat, exhibeat, nec in aliquo illi superbus praesumat existere. Quod si quis eorum, id est sive episcus, admonitionem tuam neglexerit, ex hac nostra auctoritate canonica coerctione inobedientiae culpam aut tu, sicut praevideris, corrige, aut nobis renuntiare festina, ut disponere valeamus qualiter disciplinae frenum extra iter suum eos pergere non permittat quos ad excessum aculeus pravae mentis irritat.
Abbreviated transcription (Latin):
suscepti officii cura cõmoneat. ut reli-¬
giosis uiris & p̃cipur in causa animarũ
laborantibꝰ. om̃i debeat annisu concur
qͥa sicut ignis aura flante fit gnͣdior.
ita bonȩ m̃tis studia cõm̃datione ꝓficiunt.
Qagͥ redẽptoris nr̃i grã cooꝑante. tanta
de angloꝵ gente ad xͥanȩ fidei grãm mul¬
titudo conuertit᷑. ut reuerentissimus
rat non posse sufficere: aliqͣntos ad eum
monachos cũ dilectissimis & cõmunibus
filiis. Laurentio prb̃o. & mellito abbate.
p̃uidimꝰ transmittendos. Et id̾o fr̃nitaᷤᷤ
ura eis caritatẽ qũã decet exhibeat:ͥ atq
ita illis ubicũq necesse fuerit auxiliari
festinet: qͣtinꝰ dũ uobis opitulantibꝰ. nul¬
las illic remorandi causas huerintͥ &
ipsi ur̃a se releuatos consolatione congau¬
deant: & uos solatioꝵ exhibicione in
causa ꝓqͣ directist̃. possitis participes
inuenira.

Expanded text:
suscepti officii cura commoneat, ut religiosis viris, et praecipue in causa animarum laborantibus, omni debeat adnisu concurrquia sicut ignis aura flante fit grandior, ita bonae mentis studia commendatione proficiunt. Quia igitur, Redemptoris nostri gratia cooperante, tanta de Anglorum gente ad Christianae fidei gratiam multitudo convertitur, ut reverendissimus rat non posse sufficere, aliquantos ad eum monachos cum dilectissimis et communibus filiis Laurentio presbytero, et Mellito abbate praevidimus transmittendos. Et ideo fraternitas vestra eis charitatem quam decet exhibeat, atque ita illis ubicunque necesse fuerit auxiliari festinet, quatenus dum vobis opitulantibus nullas illic remorandi causas habuerint, et ipsi vestra se relevatos consolatione congaudeant, et vos solatiorum exhibitione in causa pro qua directi sunt possitis participes inveniri.
Abbreviated transcription (Latin):
& coep̃c nr̃ ad nos ueniens. gͣues nob̾ ciuiu
suoꝵ querelas innotuit: asserens uiatorẽ
extribuno ydrontinȩ ciuitatis multa
se hactenꝰ illicita ꝑtulisse. Magnitudinẽ
ergo urãm pat̾no salutantes affectu:
hortam̃ ut qͥcqͥd pͥde male gestũ essȩ
cognoscitis: iudiciaria debeatis em̃da¬
tione corrigere. Scitis & enĩ qd̾ locꝰ ipsȩ
rustici remansert̃. si in aliqͥbꝰ incõpeten¬
tibꝰ angariis uel opp̃ssionibꝰ affliguntus.
locũ ipsũ desert̃: & qđ ñ optamꝰ hostibꝰ
dat᷑ illũ occasio ꝑuadendi. Predictũ ergi
ep̃m om̃sq habitatores loci
ipsiꝰ uob
peculiarit̃ cõmdamꝰ ut ñ
solum
nullis illicitis in iunctionibꝰ onerent᷑ ͥ sed
magis excõm̃datione nr̃a. ur̃a sibi in om̃ibꝰ
sentiant ad ȩssȩ solatia: ut & beatꝰ petrus apłoꝵ
pͥncepᷤᷤ cuuiᷤᷤ res ipsa. ẽ. uob̾ retributor existatꝰ
& nos in ur̃is ꝓmptius utilitatibꝰ cõm̃dãmꝰ.¬

Expanded text:
 noster ad nos veniens graves nobis civium suorum querelas innotuit, asserens a Viatore extribuno Hydruntinae civitatis multa se hactenus illicita pertulisse. Magnitudinem ergo vestram paterno salutantes affectu, hortamur ut quidquid pridem male gestum esse cognoscitis judiciaria debeatis emendatione corrigere. Scitis etenim quod locus ipserustici remanserunt, si in aliquibus incompetentibus angariis vel oppressionibus affliguntur, locum ipsum deserunt, et, quod non optamus, hostibus datur illum occasio pervadendi. Praedictum ergo episcopum omnesque habitatores loci ipsius vobis peculiariter commendamus, ut non solum nullis illicitis injunctionibus onerentur, sed magis ex commendatione nostra vestra sibi in omnibus sentiant adesse solatia, ut et beatus Petrus apostolorum princeps, cujus res ipsa est, vobis retributor existat, et nos in vestris promptius utilitatibus commodem
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝓsua deuotione fundasse. qd̾ inhonore
humatũ: ꝑcepta pͥmitꝰ donatione legi¬
a tributis fiscalibꝰ solidos decẽ. gestisq
municipalibꝰ allegata p̃dictũ oratorium
absq missis publicis sollennit̃ consecrab̾:
ita ut in eodẽ loco nec fut᷑is tẽporibꝰ bapti¬
steriũ construat᷑. nec prbm constituas
cardinalẽ. S simissas sibifieri sup̃scripta
conditrix forte maluerit: a dilectione cua
prb̃m nouerit postulandũ: quatinꝰ nichil
tale a quolibet alio sacerdote ullatenus
p̃sumat᷑. S cũaria uero suscepta: sui cũ
reuerentia collocabis.

Expanded text:
 sua devotione fundasse, quam in honorhumatum, percepta primitus donatione legia tributis fiscalibus solidos decem, gestisque municipalibus alligata, praedictum oratorium absque missis publicis solemniter consecrabis; ita ut in eodem loco nec futuris temporibus baptisterium construatur, nec presbyterum constituas cardinalem. Sed si missas ibi fieri suprascripta conditrix forte voluerit, a dilectione tua presbyterum noverit postulandum, quatenus nihil tale a quolibet alio sacerdote ullatenus praesumatur. Sanctuaria vero suscepta sui cum reverentia collocabis.
Abbreviated transcription (Latin):
ostendentes quȩ dicimꝰ. ad sinũ matris
ȩccłȩ do possimꝰ adiuuante conuertere.
Itaq fr̃nitas tua eos monitis qͥdẽ ꝓ uc
potuerit deo adiuuante ad conuerten-¬
dũ accendat: & de suis illos sollennibꝰ
inqͥetari denuo ñ ꝑmittat: s om̃s festi¬
uitates feriasq suas sicut hactenꝰ tam
ipsi ꝗͣ parentes eoꝵ ꝑlonga colentes
retro tp̃ra tenuert̃. liberã habeant ob¬
seruandi cęlebrandiq licentiam

Expanded text:
ostendentes quae dicimus, ad sinum matris ostendentes quae dicimus, ad sinum matris Ecclesiae Deo possimus adjuvante convertere. Itaque fraternitas tua eos monitis quidem, prout potuerit, Deo adjuvante, ad convertendum accendat, et de suis illos solemnitatibus inquietari denuo non permittat; sed omnes festivitates feriasque suas, sicut hactenus, tam ipsi quam parentes eorum, per longa colentes retro tempora tenuerunt, liberam habeant observandi celebrandique licentiam
Abbreviated transcription (Latin):
ad fide cupiunt rectã adducere. blan
ne quoꝵ m̃tẽ reddita ad planũ ratio
pot̾at ꝓuocare. pellat ꝓcul aduersitaᷤᷤ.
uamine. a consueta ritꝰ sui uolt̃ cult᷑a
suspendere: sua illic magis qm deiꝓ-
ne apolĩ consistentes. questi nobis st̃ as¬
serentes qđ qͥdã eos ã qͥb̃dã feriarum
suarũ sollẽpnibꝰ irrõnabilit̾ nitant᷑
arcere. ne illis sit licitũ festiuitatum
suarũ sollennia colere. sicut eis ñcusq
& parentibꝰ eoꝵ longis retro tp̃ribuᷤᷤ
licuit obseruare uel colere. Qd̃si
ita se ueritas habet: suꝑuacuę rei uiden¬
t᷑ oꝑam adhibere. Nã qͥd utilicatis ẽ.
qͣndo & si contͣ longũ usũ fuerĩt uetiti᷑
ad fidẽ illis & conuersionẽ nichil ꝓficit :
Aut cur iudeis qͣlit cerimonia sua cole¬
re debeant regulas ponimꝰͥ siꝑheos lu¬
cͣri ñ possumꝰ : Agendũ gͦ ẽ. ut ratione
potius. & mansuetudine ꝓuocantes seqͥ
nos uelint. ñ fugere: ut eis exeoꝵ codicibꝰ

Expanded text:
ad fidem cupiunt rectam adducere Grat.ne quorum mentem reddita ad planum ratio poterat provocare, pellat procul adversitas. lamine a consueta ritus sui volunt cultura suspendere, suas illi magis quam Dei Neapolim habitantes questi nobis sunt, asserentes quod quidam eos a quibusdam feriarum suarum solemnibus irrationabiliter nitantur arcere, ne illis sit licitum festivitatum suarum solemnia colere, sicut eis nunc usque et parentibus eorum longis retro temporibus licuit observare vel colere. Quod si ita se veritas habet, supervacuae rei videntur operam adhibere. Nam quid utilitatis est quando, et si contra longum usum fuerint vetiti, ad fidem illis et conversionem nihil proficit? Aut cur Judaeis qualiter caerimonias suas colere debeant, regulas ponimus, si per crari non possumus? Agendum ergo est ut, ratione potius et mansuetudine provocati, sequi nos velint, non fugere, ut eis ex eorum Codicibus
Abbreviated transcription (Latin):
& conuersos ad timorẽ districti iudics
in sua luxuria dimissi. in blasphemisq
pmanentes usq acdiem obit sui.nti s
publice petere uerecundia non ꝑmiteii
solidi centum quinquaginta: itauc q̃dã
quidã ad singulos solidos. uel si uisum fu¬
erit amplius dimittant᷑. Reliquis uero
pauperibꝰ qui elemosinam publice petere
consueuert̃ solidi. triginta sex. Ecce nos
quantũ uel qͥbꝰ dari debeant. distribuimꝰ.¬
S qͥa sicut p̃uidimꝰ non om̃ibꝰ ȩqualit̃
est p̃bendui: necesse.ẽ. ut una cũ p̾dicto
sub diacono ꝓut p̃uiditis dare singulis
debeatis: atq id modis om̃ibꝰ studeatis.
quatinus hoc qd̾ al t̃ in iuste detinuit.
uos deuote accelerius impendendo ad
urãm possitis applicare mercedem.

Expanded text:
et conversos ad timorem districti judiciset conversos ad timorem districti judicisin sua luxuria dimissi, in blasphemiis permanentes usque ad diem obitus sui, ita publice petere verecundia non permittit, solidi centum quinquaginta; ita ut quidam quidam ad singulos solidos, vel si visum fuerit amplius dimittantur. Reliquis vero pauperibus qui eleemosynam publice petere consueverunt, solidos triginta sex. Ecce nos quantum vel quibus dari debeat distribuim quia, sicut praevidimus, non omnibus aequaliter est praebendum, necesse est ut una cum praedicto subdiacono, prout praevideritis, dare singulis debeatis, atque id modis omnibus studeatis, quatenus hoc quod alter injuste detinuit vos devote ac celerius impendendo ad vestram possitis applicare mercedem.
Abbreviated transcription (Latin):
ebitũ salutationis alloqͥũ soluens.
ea uolui loqͥquȩ patior: s in congriũ
puto narrare quȩ nostis. Podagrȩ enim
doloribꝰ torqueor: qͥ & mͥ & uob̾ non dispa¬
rilit̃ noti. dũ apud nos uehem̃t̃ excresct̃:
nos de crescere auita fȩcert̃. Int̾qͦs qͥd de
reuocare. atq om̃ipotenti do grãs agereᷤ
Qm̃ qͥ excarnis blandim̃to multa pecca¬
uimꝰ: excarnis afflictione purgamur.
Sciendũ quoq ẽ. nobis: qͥa pęna p̃sens.
siafflicti animũ conuertit finis. ẽ. culpȩ.
p̃cedentis. Siautẽ ad timorẽ dñiminime
conuertit: iniciũ. ẽ. pęnȩ sequentis. Cu-¬
randũ gͦ nob̾. ẽ. & sũmoꝑe infletibꝰ tota
m̃tis conuersione uigilandũ: nede torm̃¬
to adtorm̃ta tͣnseamꝰ. Considerandũ qͦq
ẽ. qͣnta erga nos dispensatione pietatiꝰ
agit conditor nr̃: qđ morte dignos assi¬
due ꝑcutit. & tam̃ adhuc minime occi¬
dit. Minat᷑ enĩ qđ facturꝰ.ẽ. nec tam̃
facit᷑. ut dolores nos p̃cͥrentes t̾reant

Expanded text:
ebitum salutationis alloquium solvens, ea volui loqui quae patior. Sed incongruum puto narrare quae nostis. Podagrae enim doloribus torqueor, qui et mihi et vobis non dispariliter nocivi, dum apud nos vehementer excrescunt, nos decrescere a vita fecerunt. Inter quos revocare, atque omnipotenti Deo gratias agere? Quoniam qui ex carnis blandimento multa peccavimus, ex carnis afflictione purgamur. Sciendum quoque est nobis quia poena praesens, si animum afflicti convertit, finis est culpae praecedentis; si autem ad timorem Domini minime convertit, initium est poenae sequentis. Curandum igitur nobis est, et summopere in fletibus tota mentis conversione vigilandum, ne de tormento ad tormenta test quanta erga nos dispensatione pietatis agat conditor noster, quod morte dignos assidue percutit, et tamen adhuc minime occidit. Minatur enim quod facturus est, nec tamen facit, ut dolores nos praecurrentes terreant,
Abbreviated transcription (Latin):
tatibꝰ ualeant caute cognoscere: ac scd̾m
uires suas ad ꝑsoluendũ quẽq disponere.
De qͣ ordinatione fr̃nitas cua subtilit̾ facta
notitia qͥd dare ipsiꝰ hoĩes tociꝰ callipolitanȩ
massȩ posst̃. indicare ñ differas: ut sciamꝰ
hactͥ re ñsolũ ñ audeat ęssȩ contͣriuꝰ: s uob̾
magis ubi ualuerit. solatia subministret.

Expanded text:
tatibus valeant caute cognoscere, ac secundum tatibus valeant caute cognoscere, ac secundum vires suas 1004 ad persolvendum quemque disponere. De qua ordinatione fraternitas tua, subtiliter facta notitia, quid dare ipsi homines totius Callipolitanae massae possunt indicare non differat, ut sciamus hac vobis re non solum non audeat esse contrarius, sed vobis magis ubi valuerit solatia subministret.
Abbreviated transcription (Latin):
Ndicatũ nob̾ ẽ. qđ hoĩes callipolitani castri
in qͦte ꝓpiciante dño ȩȩ constituimꝰ sacerdotẽ.
gͣuibꝰ diu̾soꝵ molestiis affligant᷑: atq in
longinqͥs angariis multisq dispendiis con-¬
terant᷑. Hortam gͦ fr̃nitatẽ tuã. ut qͥa
& locꝰ ipse. nr̃ȩ sicut cunctis notũ. ẽ. ecłȩ
ęssȩ dinoscit᷑. sollicitudinẽ tuã rectȩ defen¬
sionis zelo succendas ͥ eosq ñ ꝑmictas illi¬
citis p̃gͣuari: qͥa & exẽplaria tͥ priuilegioꝵ
ȩccłȩ de scͥnio nr̃o obħ fecimꝰ dariꝰ ꝗͣtinꝰ infor¬
matꝰ ex oĩbꝰ. qͣlit̃ habitatores loci ipsiꝰ defen-
sare ualeas ñ ignores. Uolumꝰ etiã ut mas¬
sȩ ipsiꝰ callipolitane hoĩes sub sollicitudiniᷤᷤ
tuȩ cura afut᷑a t̾cia indictione hab̾e debeaᷤ.
atq de eoꝵ releuandis molestꝰ ẽȩ̃ cautissi-¬
mũ: & adhibita sollicitudinis cura uniꝰcuiꝰq
uires qͥd pr̃are de sua pensione ȩccłȩ utili¬

Expanded text:
ndicatum nobis est quod homines Callipolitani castri, in quo te, propitiante Domino, esse constituimus sacerdotem, gravibus diversorum molestiis affligantur, atque in longinquis angariis multisque dispendiis conterantur. Hortamur ergo fraternitatem tuam, ut quia et locus ipse nostrae, sicut cunctis notum est, Ecclesiae esse dignoscitur, sollicitudinem tuam rectae defensionis zelo succendas, eosque non permittas illicitis praegravari, quia et exemplaria tibi privilegiorum Ecclesiae de scrinio nostro ob hoc fecimus dari; quatenus informsare valeas non ignores. Volumus etiam ut massae ipsius Calliponitanae homines, sub sollicitudinis tuae cura, a futura tertia indictione, habere debeas, atque de eorum relevandis molestiis esse cautissimum; et adhibita sollicitudinis cura, uniuscujusque vires quid praestare de sua pensione Ecclesiae utili
Abbreviated transcription (Latin):
uod autẽ scripsi augustino.
angloꝵ gentis ep̃o. alunno uide¬
lcet ut recordatꝰ es tuo. de consangui¬
nitatis coniunctione: ipsi & angloꝵ
gentiquȩ nuꝑ ad fidẽ uenerat. ne
a bono qđ ceperat metuendo auste¬
riora recederat. specialit̾. & non ge¬
neralit̃ cȩteris me scripsisse cognos¬
cas. Unde mom̃is romana ciuitas
testis existit non ea intentione hȩc
illis scripta mandasse. ut postquã
firma radice infide fuerint solidati.
si infra ꝓpriam consanguinitatem.
fuerint inuenti ñ separent᷑ł aut in¬
fra affinitatis lineã id. ẽ. usq ad sep-¬
timã generationẽ coniungantur:
s ad huc illos neophitos existentes.
prius illicita docere & uerbis &
exemplis instruere & quȩ post de
talibꝰ egerint. rationabiliter & fide¬
liter excludere oportet. Nã iuxta apłm
qd̾ ait. lac uobis potũ dei non escam.
qd infirma ad huc radice plantatũ
suam unũquenq dehis qͥ fideliter
edocti sc̃. etiam firna radicȩ plantati

Expanded text:
uod scripsi Augustino Anglorum gentis episcopo alumno, videlicet ut recordaris tuo, de consanguinitatis conjunctione, ipsi et Anglorum genti quae nuper ad fidem venerat, ne a bono quod coeperat metuendo austeriora recederet, specialiter et non generaliter certissime scripsisse me cognoscas. Unde et mihi omnis Romana civitas testis existit, nec ea intentione haec illis scripsi mandata, ut postquam firma radice in fide fuerint solidati, si infra propriam consanguinitatem inventi fuerint, non separentur, aut infra affinitatis lineam, id est usque ad septimam generationem conjungantur. Sed adhuc illos neophytos existentes, coepisse eos prius illicita docere, et verbis et exemplis instruere, et quae post de talibus egerint, rationabiliter et fideliter excludere oportet; nam juxta Apostolum, qui ait: Lac vobis potum dedi, non escam , quod infirma adhuc radice plantatum suam unumquemque de his qui fideliter edocti sunt, et jam firma radice plantati
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃r qͦ dilectionẽ tuã uerbis aspis
ꝓpt̃ qͥdã quȩ mͥ iure displicuerant con¬
tristaui:. magna t̾ sit oborta tristicia.
atq continius animi meror. Vnde te
dilme fili uolo cognoscere qͥa ego illa u̾ba
non asꝑitate cordis. s amorȩ tuę aĩę sũ
locutꝰ. Tu itaq ad om̃ipotentẽ dm̃ tota
m̃te conuertere quantũ sit fugitiua
p̃señs uita consida: ȩt̾̃na p̾mia lucrari
festina. In qͣntũ uirtꝰ sufficit castiga car¬
nẽ qͣ qñ in uoluptatibꝰ uixit. aĩmã casti¬
gauit. Benignitatẽ tuã ꝓximis exhibe.
Psalmodiȩ & lacrimiᷤᷤ: horas uitȩ freqͣn¬
tiꝰ impende. Illata mala aꝓximis. ȩqua¬
nunit̃ tolera. Si contͣ ueritatẽ iniuriã
ꝑtuleris. lucrũ puta: ut ħ agens. ꝑ tẽpo¬
ralia quȩ despiciendo pateris. ad cȩle¬
stia regna ꝑtingas. Ompc autẽ ds & cor
& corpꝰ cuũ cęlestis gr̃ȩ salute ꝑfundat
ut de eiꝰ sp̃u & recta interiꝰ sentire. &
recta exteriꝰ sufficias agere.

Expanded text:
pore quo dilectionem tuam verbis asperis propter quaedam quae mihi jure displicuerant contristavi, magna tibi sit oborta tristitia atque continuus animi moeror. Unde te, dilectissime fili, volo cognoscere quia ego illa verba non asperitate itaque ad omnipotentem Deum tota mente convertere; quam nihil sit fugitiva praesens vita considera; aeterna praemia lucrari festina; in quantum virtus sufficit, castiga carnem, quae, quandiu in voluptatibus vixit, animam castigavit. Benignitatem tuam proximis exhibe, psalmodiae et lacrymis horas vitae frequentius impende, illata mala a proximis aequanimiter tolera. Si contra veritatem injuriam pertuleris, lucrum puta, ut haec agens, per temporalia quae despiciendo pateris, ad coelestia regna pertingas. Omnipotens autem Deus cor et corpus tuum coelestis gratiae salute perfundat, ut de ejus Spiritu et recta interius sentire et recta exterius sufficias agere.
Abbreviated transcription (Latin):
no corroboret. & ita se erga exterioꝵs sue bo¬
tates eiꝰ ubicumq necesse fuerit: et caull
hibeat. ut conu̾santes ibidem magnũ ini.¬
bis subsidium sicut decet inueniant & nulli
rei eos necessitas depͥmat. quatinꝰ dum uobis
ꝓuidentib omĩs eis fuerit amota necessitas in
oratione dei et laudib assiduȩ secura ualeãt
mente ꝑsistere. Sic et enĩ agitur. ut & illis
electa conu̾sio ad salutem. & uob̃ ꝓficiat ad
mercedem. Nam grã ꝓrsus maior acquirit᷑
si de cõmissis ouib lucrum offerat dño solli¬
citudo pastoris

Expanded text:
 corroboret; et ita se erga exteriores utilitates ejus, ubicunque necesse fuerit, et causas exhibeat, ut conversantes ibidem magnum in vobis subsidium, sicut decet, inveniant, et nullius rei eas necessitas deprimat; quatenus dum vobis providentibus omnis eis fuerit amota necessitas, in oratione Dei et laudibus assidue secura valeant mente persistere. Sic etenim agetur, ut et illis electa conversatio ad salutem, et vobis proficiat ad mercedem. Nam gratia prorsus major acquiritur, si de commissis ovibus lucrum offerat Domino sollicitudo Pastoris
Abbreviated transcription (Latin):
raternitatis ur̃e adeo nob̃ solliciti¬
nã dinem placuisse scribimꝰ. ut studii da.¬
nr̃i ẽe̾t ea quȩ uoluistis effectu cõ¬
plere: Quia gͦ scripsistis ut ꝑsonã
transmittere deberemꝰ. quȩ in mo-¬
nast̾io qd̾ in ciuitate ur̃a situm ẽ. abbatis
regere possit officiũ. quã diuina inscdĩa
suffragante in regimine eiusdẽ monast̾ii
strenuam posse existere arbitram᷑: illuc pre-¬
uidimꝰ dirigendam ut a uob̾ deo ꝓtegente
abbatissa debeat ordinari. Nam adnos huc tan¬
anemꝰ catisa orationis uenit. Qͥa gͥ memoratã¬

Expanded text:
raternitatis vestrae adeo nobis sollicitudinem placuisse scribimus, ut nostri studii esset ea quae voluistis effectu complere. Quia ergo scripsistis ut personam transmittere deberemus, quae in monasterio, quod in civitate vestra situm est, abbatissae regere possit officium, quam, divina misericordia suffragante, in regimine ejusdem monasterii strenuam posse existere arbitramur, illuc praevidimus dirigendam, ut a vobis Deo protegente abbatissa debeat ordinari. Nam ad nos huc tantummodo causa orationis venit. Quia ergo memorata
Abbreviated transcription (Latin):
coep̃m nr̃m palumbum ita qd̃ dici graue
ẽ. eccłȩ suȩ uł parrochiarum causas utili¬
tates negligere. ut non solũ res aliquas
uł mancipia earum. s etiam &e ministeria
apud diu̾sos e̾e̾ incaute patiatur. qd̃ ita ẽẽ
hoc etiam nob̃ ex parte aliqua innuit ac
confirmat. qd gregorius lator presentiũ
qui uris se emolentanȩ ȩccłȩ quȩ in eius
diocese constituta ẽ. ẽẽ ꝑhibet: ab alio se
indebite eo presente querit᷑ seruitio sub.¬
iugari. Ideoq exꝑientia tua predictum
frẽm nostrum studeat cõmonere. ut res
ȩcclȩ uel parrochiarum suarum siue mi¬
nisteria rationabiliter uendicet atq def¬
fendat. et ab aliis decineri nullomͦ patiat᷑:
Inqua re ne quam forte excusationem
ualeat inuenire. tua ei uolumus salua
ȩquitate adẽẽ solatia. Quem si forte ut
hactenus extitit esse uideĩs negligentem
ea quȩ eum facere oportuerat. teagere uo.¬
lumꝰ & implere in omĩb quatinꝰ ȩccłarĩ
utilitas nulla occasione deꝑeatifina.

Expanded text:
copum nostrum Palumbum, quod dici grave est, Ecclesiae suae vel parochiarum causas 1235 et utilitates negligere, ut non solum res aliquas vel mancipia earum, sed etiam et ministeria apud diversos esse incaute patiatur. Quod ita esse hoc etiam nobis ex parte aliqua innuit ac confirmat, quod Gregorius lator praesentium, qui juris se Emolitanae Ecclesiae, quae in ejus dioecesi constituta est, esse perhibet, ab alio se indebite, eo praesente, queritur servitio subjugari. Ideoque experientia tua praedictum fratrem nostrum studeat commonere, ut res Ecclesiarum vel parochiarum suarum sive ministeria, rationabiliter vindicet atque defendat, et ab aliis detineri nullo modo patiatur. In qua re ne quam forte excusationem valeat invenire, tua ei volumus salva aequitate adesse solatia. Quem si forte, ut hactenus exstitit, videris esse negligentem, ea quae eum facere oportuerat te agere volumus et implere in omnibus, quatenus Ecclesiarum utilitas nulla occasione depereat; sed
Abbreviated transcription (Latin):
ano episcopo lUC RI8
Lerus ȩccłȩ regitanȩ
multa contra reuerentissimũ
frẽm nr̃m bonifatiũ ep̃m suũ data
nobis petitione conquestus ẽ: petenᷤ
ut ad nos debuisset hab̾e ueniendi li¬
centiam. quati nꝰ causȩ ipsȩ hic subti-¬
liter ꝓbarent᷑. S qͥa nos interim p̃-¬
dictũ frẽm nr̃m huc modo non pre¬
uidimꝰ deducendũ: uisũ nobis. ẽ. illic
ꝑsonã deputare. ad causã eandẽ cognoscẽ¬
dã. E& ido mediis sacro scĩs ȩuangłiis
frat̾nitas ur̃a una cũ sauino subdiaco¬
no nr̃o resideat: & sicut officio. ẽ. sacer¬
dotali conueniens. sine cuiusquã ꝑso¬
nȩ respectu. tã dericoꝵ querelã quam
aduersus suum sicut diximꝰ habet ep̃m.
uel si qũã forte ille contra eos habuerit.
cũ om̃i eqͥtate ac sollicitudine ꝑscrutet᷑:
& quicqͥd inueritate cognouerit. nobiᷤᷤ
renuntiatione frat̾nitatis ur̃ȩ redditi cer¬
tiores. qͥd fieri debeat decernamus

Expanded text:
iscopo Locrensi. Clerus Ecclesiae Regitanae multa contra reverendissimum fratrem nostrum Bonifacium episcopum suum data nobis petitione conquestus est, petens ut ad nos debuisset habecentiam, quatenus causae ipsae hic subtiliter probarentur. Sed quia nos interim praedictum fratrem nostrum huc modo non praevidimus deducendum, visum nobis est illic personam deputare ad causam eamdem cognoscendam, et ideo mediis sacrosanctis Evangeliis, fraternitas vestra una cum Sabino diacono resideat; et, sicut officio est sacerdotali conveniens, sine cujusquam personae respectu, tam clericorum querelam quam adversus suum, sicut diximus, habent episcopum; vel si quam forte ille contra eos habuerit, cum omni aequitate ac sollicitudine perscrutetur. Et quidquid in veritate cognoverit, nobis renuntiatione vestra redditi certiores, quid fieri debeat decernamus
Abbreviated transcription (Latin):
Uamꝯ copiosa cordis ur̃i sit caritas.
lingua int̾p̃te demostratis: dũ sic
eiꝰ suauitate epłarũ ur̃arũ uerba conditiꝰ
ut dulce & iocundũ sit om̃e qd̃ scribitiꝰ.
Unde fit ut fr̃nitatẽ uram qũa corpore
non possumꝰ: dilectionis brachiis am¬
plectam᷑. Nã qd̾ animis concordibꝰ lon¬
gitudo negat itineris: prestat officuĩ
caritatis. E qm̃ sicut amantissimoꝵ
fr̃m sanitate reficim᷑. ita ȩgritudine
contristam̃: om̃ipotenti dõ gras agmꝰ.
qͥ mestitiam nr̃am nuntioꝰ solatꝰ ̃ ꝓ¬

Expanded text:
uam copiosa cordis vestri sit charitas, lingua interprete demonstratis, dum sic ejus suavitate epistolarum vestrarum verba conditis, ut dulce et jucundum sit omne quod scribitis. Unde fit ut fraternitatem vestram, quam corpore non possumus, dilectionis brachiis amplectamur. Nam quod animis concordibus longitudo negat itineris, praestat officium charitatis. Et quoniam sicut amantissimorum fratrum sanitate reficimur, ita aegritudine contristamur, omnipotenti Deo gratias agimus, qui moestitiam nostram nuntio solatus e
Abbreviated transcription (Latin):
cientes deuotionis affectum pat̾nis
cõmendationib ampliari. necesse ẽ.
ut ea quȩ agere uos sponte confidimꝰ
fensori latori presentium & patͥmoniũ
uicinis locis ẽe̾ noscit᷑ constitutum.
dĩ ꝓtegente gr̃a credidisse. & ꝓpt̾ea sa¬
lutantes pat̾no affectu petimꝰ. ut ur̃a
eum fore ꝓuidentia debeatis. atq ei
in om̃ĩb ur̃m sicut de uob̃ confidimus
auxilium cõmodetis. ut dum ingłȩ uĩȩ
nis habuerit. & uos qualem cirea nos

Expanded text:
cientes devotionis affectum paternis commendationibus ampliari, necesse est ut ea 945 quae agere vos sponte confidimusfensori latori praesentium, patrimonium vicinis locis noscitur esse constitutum, Dei protegente gratia, credidisse. Et propterea salutantes paterno affectu, petimus ut vestra eum fovere providentia debeatis, atque ei in omnibus vestrum, sicut de vobis confidimus, auxilium commodetis; ut dum in gloriae venis habuerit, et vos qualem circa nos
Abbreviated transcription (Latin):
rudentes uiros sicut estis regib adhe¬
rere. multoꝵ solam̃ ẽ Nam dum p̃stan¬
ti sͥ locum ad animȩ utilitatẽ datũ intelli¬
gunt. certum ẽ. qͥa mercedis causas uͥ inue¬
niunt ñ postponunt: Qͣnto gͥ affectu qͣn¬
taq deuotione gła se ur̃a incausis pauꝑũ
studio pietatis impenderit. diłmo filio
ut debere se qͦd sponte tribuit estimet &
nͥ in beneficiis suis creuerit nicħ prestitisse
se reputet: pat̾na dilectione salutantes

Expanded text:
rudentes viros, sicut estis, regibus adhaerere, multorum solamen est. Nam dum praestantiorem sibi locum ad animae utilitatem datum intelligunt, certum est quia mercedis causas, ubi inveniunt, non postponunt. Quanto igitur affectu, quantaque devotione gloria se vestra in causis pauperum studio pietatis impenderit, dilectissimout debere se quod sponte tribuit aestimet: et nisi in beneficiis suis creverit, nihil praestitisse se reputet: paterna dilectione salutantes
Abbreviated transcription (Latin):
requent̾ me ãmonuisse uos recolo. ut in ꝓfe¬
renda sententia eẽ precipites nullatenꝰ debere-¬
tis & nunc ecce cognoui. qͥa reuerentissimũ ui¬
rum abb̃em eusebium cõmota furore ur̃a fra¬
ternitas excõmunicauit. qd̃ ego ualde miratꝰ
sum. ut ñ antiqua eiꝰ conu̾satio. ñ etas longa.
ñ egritudo diuturna. ab ira ur̃m animũ flex¬
erit Quilibet enĩ in eo fuerit excessus. ipsa egͥri¬
tudinis afflictio ei debuit ꝓflagello sufficere
Quẽ enĩ diuina disciplina conterit ei huma¬
na flagella addi suꝑfluũ fuit S fortasse ideo
excedere intali ꝑsona ꝑmissus es. ut cautior
in uiliorib fias. & diu tritines: cũ aliqͥd ꝑ pre
sentiã fieri disponis Eundem tam̃ prefatum
uirum qͣnto furore exasꝑasti. tanta dulcedine

Expanded text:
requenter me admonuisse vos recolo ut in proferenda sententia esse praecipites nullatenus deberetis. Et nunc ecce cognovi quia reverendissimum virum abbatem Eusebium commota furore vestra fraternitas excommunicavit. Quod ego valde miratus sum, ut non antiqua ejus conversatio, non aetas longa, non aegritudo diuturna ab ira vestrum animum flecteret. Quilibet enim in eo fuerit excessus, ipsa aegritudinis afflictio ei debuit pro flagello sufficere. Quem enim divina disciplina conterit, ei humana flagella addi superfluum fuit. Sed fortasse ideo excedere in tali persona permissus es, ut cautior in vilioribus fias, et diu trutines, cum aliquem per sententiam ferire disponis. Eumdem tamen praefatum virum quanto furore exasperasti, tanta nunc dulcedine
Abbreviated transcription (Latin):
dideris: retributionis ab eo fructũ
conseqͥ. & inter fideles famulos inet̃¬
nã merearis głam exaltari. Hoc autẽ
qd̾ obiurgo uel increpo. non ex aspe¬
ritate. s ex frat̾na scito dilectione des¬
cendere: qͥa sacerdotẽ te apud om̃ipo¬
tentẽ dm̃ non nomine. qd̾ solũ ad
pęnã ẽ. s ȩtiam meritis. qd̾ ad merce¬
dẽ respicit. inueniri desidero. Nam
dũ unũ in redẽptoris nr̃i corpore mẽ¬
brũ sumꝰ: sicut inculpa tua dilaceror.
ita & in bona actione letificor. Illud
p̃terea qd uulti sut ꝑsonã a nr̃o latere
deputemꝰ. cui causas ur̃as insinuare
nobis referendas subtilit̃ debeatis
dilectissimo filio nr̃o petro & theodo¬
ro consiliario quȩcũq uultis scribite.
ut ꝑ eos nobis insinuata quicqͥd de
his ratio suaserit. dño ualeat reue¬
lante disponi. De fr̃e autẽ & coepõ
nr̃o mariniano.dũ pax cũ p̃dicto a¬
gilulfo ꝑfecta fuerit: confirmata erit

Expanded text:
dideris, retributionis ab eo fructum dideris, retributionis ab eo fructum consequi et inter fideles famulos in aeterna merearis gloria exaltari. Hoc autem quod objurgo vel increpo, non ex asperitate, sed ex fraterna scito dilectione descendere, quia sacerdotem te apud omnipotentem Deum non nomine, quod solum ad poenam est, sed etiam meritis, quod ad mercedem respicit, inveniri desidero. Nam dum unum in Redemptoris nostri corpore membrum sumus, sicut in culpa tua dilaceror, ita quoque et in bona actione laetificor. Illud praeterea quod vultis, ut personam a nostro latere deputemus, cui causas vestras insinuare 929 nobis referendas subtiliter debeatis, dilectissimo filio nostro Petro et Theodoro consiliario quaecunque vultis scribite, ut per eos nobis insinuata, quidquid de his ratio suaserit, Domino valeat revelante disponi. De fratre autem et coepiscopo nostro Mariniano, dum pax cum praedicto Agilulpho perfecte fuerit confirmata, erit
Abbreviated transcription (Latin):
sus. uel insidiȩ denuo non nocebt̃.
Hoc uero qd̾ scribitis. multos contͣ
uos nobis querelas deponere: uerũ
est. S inter diuersa non nos sicreᷤᷤ
alia contristauit. quomodo id qd̾
nobis dilectissimꝰ filius noster cyri¬
acus abbas retulit: qͥa die dominico
ante missas messem de agro quem
donatꝰ possidebat feceris exarari. Qd̃
ne parũ ęsset: expleto sacrificio per
temetipsũ illic accedens terminos
effodisses. Ob quarẽ hortor ut offi-¬
cium qd̾ geris. sollicita m̃te considereᷤᷤ:
& quicqͥd grauare potest. aut opini-¬
oñẽ tuam. aut animã. om̃ino refugi-¬
as. Ecce cõmittere illud nullius sua¬
sione consentias. Non t̾renarũ rerũ
curã: s animarũ te ducatũ suscepisse
cognosce. Ibi gͦ cor figere. ibi sollici¬
tudinem. ibi totũ debes studium
ad hibere: atq de earũ lucro diligen¬
tius cogitare: ut dũ uenienti domino
multiplicata quȩ tͣdidit talenta reo¬

Expanded text:
sus vel insidiae denuo non nocebunt. sus vel insidiae denuo non nocebunt. Hoc vero quod scripsistis, multos contra vos nobis querelas deponere, verum est; sed inter diversa non nos sic res alia contristavit, quomodo id quod nobis dilectissimus filius noster Cyriacus abbas retulit, quia die dominico ante missas messem de agro quem Donatus possidebat feceris exarari. Quod ne parum esset, expleto sacrificio, per temetipsum illuc accedens terminos effodisses. Ob quam rem hortor ut officium quod geris sollicita mente consideres, et quidquid gravare potest aut opinionem tuam aut animam omnino refugias, et te committere illud nullius suasione consentias. Nam non terrenarum rerum curam, sed animarum te ducatum suscepisse cognoscas. Ibi ergo cor figere, ibi sollicitudinem, ibi totum debes studium adhibere, atque de earum lucro diligentus cogitare, ut dum venienti Domino multiplicata quae tradidit talenta red
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint operati: priusquã frat̃
uimus. & qͥa hoc dudũ metuimus¬
euenisse: qd̾ preuidimus. uobiscũ nunc
lentissimo filio nr̃o gẽnadio ħ futurũ nun-¬
tiantes scripsimus. sollicitudo fuiss
adhibita:. inimici illic aut non accede¬
rent. aut accedentes ꝑ icłm qd̾ fecert̃
incurrerent. Uel nunc gͦ ea quȩ conti-¬
gert̃. uigilantiam urãm in futuris
exacuant. Nam & nos quicqͥd ꝓdesse
possumus: facere deo auxiliante neqͣ¬
quam omittimus. Cognoscatis autẽ
abbatẽ que ad agilulfum ante mul-¬
tũ iam tẽpus transmisimꝰ: pacẽ cũ eo
deo ꝓpitio quantũ nobis ab excellen-¬
tissimo exarcho scriptũ ẽ. ordinasse.
Et ideo quousq pacta de confirma¬
tione pacis ipsius conscribantur:
ne forte hostes nr̃i in hac dilatioẽ
ad partes illas iterũ uelint acce-¬
dere. muroꝵ uigilias & sollicitu¬
dinem in locis facite om̃ib adhibe¬
ri. Et confidimꝰ in redẽptoris nr̃i po-¬
tentia. qͥa aduersarioꝵ uobis incur-¬

Expanded text:
fuerint operati, priusquam fratervimus. Et quia hoc futurum duduiscum nunc lentissimo filio nostro Gennadio hoc fore nuntiantes scripsimus sollicitudo fuisset adhibita, inimici illuc aut non accederent, aut accedentes periculum quod fecerunt incurrerent. Vel nunc ergo ea quae contigerunt vigilantiam vestram in futura exacuant. Nam et nos quidquid prodesse possumus, facere, Domino auxiliante, nequaquam omittimus. Cognoscatis autem abbatem, quem ad Agilulphum ante multum jam tempus transmisimus, pacem cum eo, Deo propitio, quantum nobis ab excellentissimo exarcho scriptum est, ordinasse. Et ideo quousque pacta de confirmatione pacis ipsius conscribantur, ne forte hostes nostri in hac dilatione ad partes illas iterum velint accedere, murorum vigilias et sollicitudinem in locis facite omnibus adhiberi. Et confidimus in Redemptoris nostri potentia quia adversariorum vobis incur
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ. ẽ. iustitiã colere. ac sua cuiq
iura seruare: & insubiectos non sine¬
re qd̾ potestatis. ẽ. fieri s qd̃ equũ ẽ custo¬
dirs. Qđ qͥa uos & diligere & oĩno con-¬
fidimꝰ studere: excellentiȩ ur̃ȩ indicare
eaquȩ em̃dationẽ expetunt inuitam̃:
ut ꝑ hoc oppressis succurrere. & uobis
mercedẽ adqͥrere nr̃is epłis ualeamus.

Expanded text:
bonum est justitiam colere, ac sua cuique jura servare et in subjectos non sinere quod potestatis est fieri, sed quod aequum est custodiri. Quod quia vos et diligere et omnino confidimus studere, excellentiae vestrae indicare ea quae emendationem expetunt invitamur, ut per hoc et oppressis succurrere, et vobis mercedem acquirere nostris epistolis valeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ gͣue om̃ino dr̃ p̃iudiciũ sustinere: a
ut cont᷑ ȩcdasticã obseruantiã. contra
sacerdotalẽ guitatẽ. & contͣ sacrorum
canonũ definita. nullo eiꝰ exigente cri¬
mine alt̾ illic non mȩtueret ep̃c ordi-¬
nari. & qͥa parũ uisũ.ẽ. si illicitis non
iungerent᷑ illicita: ȩtiam res ȩccłȩ suȩ
ut fert᷑. ab latast̃. Qđ si itase ueritas
habet: qm̃ intolerabile nimis. ẽ. ut
uirtute oppͥmeret᷑ cui culpa ñ nocuit:
p̃misso pat̾no caritate salutationis allo¬
quio. petimꝰ. ut qđ excellentia ur̃a ami¬
re ȩccłasticȩ reuerentiȩ & ȩqͥtatis contẽ¬
platione sponte potestimpendere. nr̃a
studeat benignꝰint̃cessione concedere:
& iustitiã illi sic̃ de ęqͥtatis eiꝰ bono con
& res ei uiolent̃ ablatas. ȩqͥtate iubeat
cere: s hoc adsubueniẽdũ xp̃ianitatis
ur̃ȩ magis ac magis debet animos ꝑmo¬
uere: ut largitatis ur̃ȩ munere conso¬
latꝰ. captiuitatis quã ꝑtulit ñ possit

Expanded text:
tinere, adeo ut contra ecclesiasticam observantiam, contra sacerdotalem gravitatem, et contra sacrorum canonum definita, nullo ejus exigente crimine, alter illic non metuerit episcopus ordinari. Et quia parum visum est si illicitis non jungerentur illicita, etiam res Ecclesiae suae, ut fertur, ablatae sunt. Quod si ita se veritas habet, quoniam intolerabile nimis est ut vi opprimeretur cui culpa non nocuit, praemisso paterna charitate salutationis alloquio, petimus ut quod excellentia vestra amore ecclesiasticae reverentiae et aequitatis contemplatione sponte potest impendere nostra studeat benignius intercessione concedere, et justitiam illi, sicut de aequitatis ejus bono confet res ei violenter ablatas aequitate jubeat cere; sed hoc ad subveniendum Christianitatis vestrae magis magisque debet animos permovere, ut largitatis vestrae munere consolatus, captivitatis quam pertulit non possit
Abbreviated transcription (Latin):
quale apud sacͣtissimũ corpus
beati petri apłi uurandũ p̃buerit me-¬
mores. unde nos quoq securi discussi-¬
onis tͥ causã in pr̃imonio partis siracu-¬
sanȩ cõmisimꝰ. Oportet gͦ te fidem
tuã & eiꝰdẽ beati petri apłi timorem
sẽꝑ añ ocłos hr̃e : atq ita agere ut neq¬

Expanded text:
quale apud sacratissimum corpus beati Petri apostoli jusjurandum praebuerit, memor est. Unde nos quoque securi discussionis ei causas in patrimonio partis Syracusanae commisimus. Oportet ergo te fidem tuam et ejusdem beati Petri apostoli timorem semper ante oculos habere, atque ita agere ut neq
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑. uiginti & .x. sextarioꝵ inueneriᷤ:
qđ om̃ino execͣti sumꝰ. atq eandem
excussioniᷤᷤ causã tarde fȩcisse doluimꝰ.
Qͥa u̾ eundẽ modiũ te fregissȩ & iꝰtũ
fȩcisse. cõmemoras. gauisi sumꝰ. O qr
p̃dictꝰ cartulariꝰ sũmã qͦ nobis indi¬
care studuit. ꝗͦ de fraudibꝰ conductoꝵ
apud exꝑientiã tuã iã de duobꝰ t̾rico¬
riis. ẽ. collecta. sicut ce studiose fȩcisse
fracto inĩto modio gaudemꝰ. quia in

Expanded text:
bantur viginti et quinque sextariorum inveneris, quod omnimodo exsecrati sumus, atque eamdem discussionis causam te tarde fecisse doluimus. Quia vero eumdem modium te fregisse, et justum fecisse commemoras, gavisi sumus. Sed quia praedictus chartularius summam quoque nobis indicare stapud experientiam tuam jam de duobus territoriis est collecta, sicut te studiose fecisse fracto injusto modio gaudemus, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
argentũ ȩccłȩ suȩ a decessore suo fabio
apud serenũ diaconẽ tuũ ꝓtẽporis
qualitate ęssȩ depositũ. Cuiꝰ parte
aliqͦ restituta. partẽ apud eũ asserit
reiacere: & restituere eam quada ex¬
cusatione differre. Pinde his fr̃nitatẽ
tuã hortam᷑ affatibꝰ. ut eũ ãmonere stu-¬
deat. quatinꝰ quȩ accepit sine conten¬
tione restituat: aut si forte ab eius
restitutione. aliqua se excusari ratioẽ
causȩ finẽ imponereͥ ut nec ante
dictus diaconꝰ pati p̃iudiciũ: nec p̃-¬
fata in iustę dãpnũ uideat᷑ ȩccła su¬
stinere.

Expanded text:
argentum Ecclesiae suae a decessore suo Fabio apud Serenum diaconum tuum pro temporis qualitate esse depositum. Cujus parte aliqua restituta, partem apud eum asserit rejacere, et restituere eam quadam excusatione differre. Proinde his fraternitatem tuam hortamur affatibus ut eum admonere studeat, quatenus quae accepit sine contentione restituat. Aut si forte ab ejus restitutione aliqua se excusari ratione causae finem imponere, ut nec ante dictus diaconus pati praejudicium, nec praefata injustedamnum videatur Ecclesia sustinere.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m abillatis debeant defensare mo-¬
lestiis. & qͥetẽ illiꝰ multis ad imitandũ
ꝓfutã modis om̃ibꝰ ꝓcurare: ut hȩc ur̃a
ꝓuisio. & conuersoꝵ sit optata securitaᷤᷤ ¬
& occasio apta seqͤntiũ. Excellentiam
qͣ ꝓpt̾ urãm pat̾no salutantes affectu.
petimꝰ ut zeli ur̃i in hac causa olim
exhibiti. nc̃ uehem̃tiꝰ feruor incandeat:
tantoq se uos cont̾ hostes dei uindiceᷤᷤ
defensoresq repꝑiant. qnͣto apud dm̃

Expanded text:
nostrum ab illatis debeant defensare monostrum ab illatis debeant defensare molestiis, et quietem illius multis ad imitandum profuturam modis omnibus procurare; ut haec vestra provisio et conversorum sit optata securitas, et occasio apta sequentium. Excellentiam quopropter vestram paterno salutantes affectu, petimus ut zeli vestri in hac causa olim exhibiti nunc vehementius fervor incandeat; tantoque vos contra hostes Dei vindices defensoresque reperiant, quanto apud Deum
Abbreviated transcription (Latin):
IM nouimꝰ excellenti̾sime filiqͦ
desiderio. qͣue conuersione ani¬
mi. ꝓ adunanda di ȩccła inhistriȩ ui¬
delicet partibꝰ zelo redẽptoris nr̃i amo¬
reȩt̾ne mercedis studii ur̃i feruor ex¬
titerit. Qđ̃ cũ ita sit: ea quȩ nobis
de illis nuꝑ st̃ partibꝰ nuntiata. ad
antistes ȩcclȩ. ante aduentũ ur̃ȩ ex-¬
cellentiȩ salubri consilio abscismate
cui inhȩserat resipiscens. atq ad uni¬
tatẽ matris ȩccłȩ rediens nr̃is. ẽ. epłis
confirmatꝰ: qͣtinꝰ inuerȩ quẽ cognoue¬
rat sinu matris ȩccłȩ fortitudine aimi
sius ac stabilis ꝑmaneret. Quo audi-¬
co seuerus gradensis ep̃c eiꝰdẽ capud
scismatis: eũ diuersis primũ cȩpit
siposset suasionibꝰ abono reuocare ꝓ¬
posito. Qͦddũ ꝑficere auctore deo¬
minime ualuisset: sedicionẽ illi suoꝵ
cuium excitare non timuit. Quanta
ueraciꝰ euicino poceritis agnoscere.
deo auctore noscuntur districtius
iubetote. qͣtinꝰ & sepe dictũ frẽm

Expanded text:
im novimus, excellentissime fili, quo desiderio, quave conversione animi, pro adunanda Dei Ecclesia in Istriae videlicet partibus, zelo Redemptoris nostri, amore aeternae mercedis, studii vestri fervor exstiterit. Quod cum ita sit, ea quae nobis de illis nuper sunt partibus nuntiata, ad antistes Ecclesiae, ante adventum vestrae excellentiae salubri consilio ab schismate, quo inhaeserat, resipiscens, atque ad unitatem matris Ecclesiae rediens, nostris est epistolis confirmatus, quatenus in vero quem cognoverat sinu matris Ecclesiae, fortitudine animi fixus ac stabilis permaneret. Quo audito Severus, Gradensis episcopus, ejusdem caput schismatis, eum diversis primum coepit, si posset, suasionibus a bono revocare proposito. Quod dum perficere Deo auctore minime valuisset, seditionem illi suorum civium excitare non timuit. Quanta veracius e vicino poteritis agnoscere. Deo auctore, noscuntur, districtius jubetote, quatenus et saepedictum fratrem
Abbreviated transcription (Latin):
iget fidei recritudo. Ne dĩtegret᷑ urĩs
cẽporibꝰ qd̾ in illis. ẽ. partibꝰ scissũ corpꝰ
eccłȩ. habetis in hac causa recributorẽ
ur̃i oꝑis: rectitudinis ac integritatiᷤᷤ
auctorẽ. De diuina nãq miseratione
cofidimꝰ qd̾ tanto exteriores hostes nr̃i
ualentiores uos contͣse repꝑient. qnͣto
uos inimici rectȩ fidei diuino inse sen¬
serint amore t̾ribiles. Prȩterea ad¬
Qua sancillane eplam misimꝰ si pacem
quȩ ab excellentia ur̃a in .axx. diebꝰ fac¬
ta .ẽ. custo diret: & rescͥpsit eam se ser¬
uaturũ. si tam̃ ipsi a rei publicȩ partibꝰ
fuerit custodita: homines autẽ illo qͦs tenuerat
õscũ rebꝰ suis relaxaũ . s de occisis hõibꝰ
inuenerit. ȩtiã inpace eũ ñ.ẽ. dubium
excessurũ. Ad pisanos autẽ hoiẽm nr̃m
misimꝰ: s optinere nil potuit. Unde &
drumones eoꝵ iã parati ad egredien-¬
dũ nuntiati sunt.

Expanded text:
idei viget rectitudo, redintegretur vestris temporibus quod in illis est partibus scissum corpus Ecclesiae. Habetis in hac causa retributorem vestri operis, rectitudinis ac integritatis auctorem. De divina namque miseratione confidimus quod tanto exteriores hostes nostri valentiores vos contra se reperient, quanto vos inimici rectae fidei divino in se senserint amore terribiles. Praeterea duas ad Cillanem epistolas misimus, si pacemquae ab excellentia vestra in triginta diebus facta est custodiret; et rescripsit eam se servaturum, si tamen ipsi a reipublicae partibus fuerit custodita. Homines autem illos quos tenuerat omnes cum rebus suis relaxavit. Sed de occisis hominibus invenerit, etiam in pace eum non est dubium excessurum. Ad Pisanos autem hominem nostrum misimus; sed obtinere nil potuit. Unde et dromones eorum jam parati ad egrediendum nuntiati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uid peticio agrippini prb̃i uł seruan.¬
ea quȩ illic continent᷑ ueritate subsistunt
atq tales ꝑsonȩ ad uos uenerint quib cre.¬
di aliquid debeat. usq ad uiginti solidos
aut si plus uob̃ uisum fuerit in repara¬
tione ȩccłarum quȩ in ruinis ẽẽ ꝑhibent᷑.
sub testamenti pagina dare uos conuenit.
quatinꝰ et illic remedium sit. & ur̃a de¬
beat ẽẽ monitio: De cet̾is uero reb quȩ
apud uos sunt ꝓ memoria futuri tẽporis
eisdem susceptum ẽmittite. ut dum deus
pacem donauerit: res ipse iuri ȩccłȩ cuiꝰ
sunt sine aliqua ualeant dilatissõ subdi-
controu̾sia reparari

Expanded text:
uid petitio Agrippini presbyteri et Servanea quae illic continentur veritate subsistunt, atque tales personae ad vos venerint quibus credi aliquid debeat, usque ad viginti solidos, aut si plus vobis visum fuerit, in reparationem Ecclesiarum quae in ruinis esse perhibentur sub testamenti pagina dare vos convenit, quatenus et illic remedium sit, et vestra debeat esse munitio. De caeteris vero rebus quae apud vos sunt, pro memoria futuri temporis eisdem desusceptum emittite, ut dum Deus pacem donaverit, res ipsae juri Ecclesiae cujus sunt sine aliqua valeant dilatione vel controversia reparari
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ex uobis ẽ. Qa sinos inm̃te caritatem
erga odientes seruare cupimꝰ ÷ & si illi¬
nobiscũ pacẽ ñ habent: nos tam̃ cũ illis
corcustodi: sicut scriptũ. ẽ. Om̃i custodia
serua tuũcor: qͥa ex ipso uita ꝓcedit. Hȩc
breuit̃ ꝓ caritatis cõmemoratione re¬
scripsi: sed peto ut ꝓme orare debeas.
& aꝑuersis hominibꝰ custodire dignet᷑
qͥa in hac uitȩ meȩ ꝑegrinatione. mala
me simul & multa circũdant. ita ut cũ
psalmista iure dicã. In me ꝑtͣnsiert̃
irȩtuȩ : & t̾rores tui contͣbauert̃. Cir¬
cũdedert̃ me sicut aqͣ totadiȩ: circũ
dedert̃ me simul. Cȩlestis grã. & noᷤᷤ
in urbibꝰ & uos inheremo ꝓtegat: qͥa
antiquus hostis t̾rarũ locis a tẽptatione
non excludit᷑. Qͥasi inparadiso hominẽ
Insola gͦ creatoris nr̃i ꝓtectione fiden¬
dũ. ẽ: ctex intimo corde clamemus.
Estomͥ indm̃ ꝓtectorẽ. & in locũ munitũ:

Expanded text:
quod ex vobis est; quia si nos in mente charitatem quod ex vobis est; quia si nos in mente charitatem erga odientes servare cupimus, nobiscum pacem non habent, nos tamen cum illiscor custodi, sicut scriptum est: Omni custodia serva cor tuum, quia ex ipso vita procedit. Haec breviter pro charitatis commemoratione rescripsi. Sed peto ut pro me orare debeas, a perversis hominibus custodire dignetur, quia in hac vitae meae peregrinatione mala me simul multa circumdant, ita ut cum Psalmista jure dicam: In me pertransierunt irae tuae, et terrores tui conturbaverunt me. Circumdederunt melestis gratia et nos in urbibus, et vos in eremo protegat, quia antiquus hostis terrarum locis a tentatione non excluditur; quia si in paradiso hominem In sola ergo Creatoris nostri protectione fidendum est, cui ex intimo corde clamemus: Esto mihi in Deum protectorem, et in locum munitum,