comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ea idebunꝯ pagã boua et mała
det᷑ et splendida ppetua er caduca¬
nuitabilia et certa corporalia et oi¬
Hus gͦ ualte contrana sennio qͥlois
om̃ib pͥncipium fateor dñ contra¬
ius uero hylen. Sic eĩ mali pn̾cipi¬
inu at naturam theloga nr appeliat
Item pagam aris delubris siniulacs
putant. ego ab hnis ĩ hoc qͦ mltimi
discipluns inbutam honores quo¬
qr diunios ar saficia ĩ soł orõibꝰ up̃is¬

Expanded text:
stea uidebimus. pagani bona et mala, stea uidebimus. pagani bona et mala, taetra et splendida. peporalia et diHis ego valde contraria sentio, qui bonis omnibus principium fateor Deum, contrariis vero Hylen: sic enim mali principium ac naturam theologus noster appellat. Item Pagani, aris, delubris, simulacris, putant. Ego ab his in hoc quoque multum disciplinis imbutam, honores quoque divinos ac sacrificia in solis orationi
Abbreviated transcription (Latin):
exunib a spetiali ꝓfusione t̾rã quoq
cõcipientẽ gigueit patibilem ih̾m
qui est uita ar salꝰ hom̃i. Ideo sus¬
penso exligno. Qua p̃̾p et uob̾ ccͣ uĩ¬
uersa et uob̾ siłr eiga panem er ca¬
licẽ parte ligio est ꝙͣuis eoꝵ accer¬
rime oderins auctores ħ ur̃a fides ẽ
de qua si querend̾ alias putaueris
audies ꝙͣ us nec illd̾ ad p̾sens ii¬
nus fumũ sit arguientu quo uł
tu uł quilz aliꝯ iogatus u̾ namde¬
uni suũ credat hĩtare Bondere non
dubitab ĩ liñne ex quo cultꝰ hic
ñs om̃i pene tostimõio ꝯfirtur. S
nũc ad md̾ qr uos non sectam sed
sçisma gentin nñcupasti scisia
u̾ fallor est eadem opmaute atq
eodem ritu colentem quoceti solo
cong̾gatõis dełccari discidio. Sect
uerõ est louge aꝰ opinantẽ ꝙͣ cetĩ
alio ⁊̃ sͥ at longe oissimili ritudi¬
iuuitaris iustituisse culturam q̃ si
ita st̾ ĩ ea nterim et opino er cut᷑
longe aꝰ st̃ ꝙͣ paganoꝵ detuis pꝰ¬

Expanded text:
fusione terram quoque concipientem gignere patibilem Iesum, qui est uita ac salus hominum, omni suspensus ex ligno. quapropter et nobis circa uniuersa et uobis similiter erga panem et calicem par religio est, quamuis eorum acerrime oderitis auctores. haec nostra fides est: de qua si quaerendum alias putaueris, audies quamuis nec illud ad praesens minus firmum sit argumentum, quod uel tu uel quilibet alius rogatus, ubinam deum suum credat habitare, respondere non dubitabit: in lumine. ex quo cultus hic meus omnium paene testimonio confirmatur. Sed nunc ad illud. quia nos non sectam, sed schisma gentium nuncupasti. schisma, nisi fallor, est eadem opinantem atque eodem ritu colentem quo ceteri solo congregationis delectari discidio; secta uero est longe alia opinantem quam ceteri, alio etiam sibi ac longe dissimili ritu diuinitatis instituisse culturam. quae si ita sunt, mea interim et opinio et cultus longe alia sunt quam paganorum; de tuis po
Abbreviated transcription (Latin):
ur ĩ una caꝵ nob̾cum sitis au audebi¬
tis ĩ hac diffementia discetere auob̾
quideum p̾dicamus humana curare
et ẽẽ cũ epicuens db negant hic po¬
ꝓfc̃o ilos repudientes ad uos curitis
sic ꝑ alias et alias differentias nõ hic
nõ illic reꝑunt᷑ aliunde iĩcti. alũte
disiuncti uissimis o̾s nob̾ et nos cũ
oĩb et riusꝯ ulłi eoꝵ nob̾cum et uos

Expanded text:
ut in una earum nobiscum sitis? An audebitis in hac differentia discedere a nobis, qui Deum praedicamus humana curare; et esse cum Epicureis, qui hoc negant? Hic profecto illos repudiantes ad nos curritis. Sic per alias et alias differentias, nunc hic, nunc illic reperiuntur, aliunde juncti, aliunde disjuncti, vicissim omnes nobiscum, et nos cum o
Abbreviated transcription (Latin):
N̾r sanctꝰ cierem quippe ꝙ̃ secem spi¬
ritui scõ ur̃a fabula tribuir totam
mũdi fabricinu implere philetis. uñ
sol et luria ccͥuito so suos pagentos sẽ¬
ꝑ cũ illo st̾ asole au̾t luua disceoit et

Expanded text:
 sanctus? Aerem quippe, quem sedem Spiritui sancto vestra fabula tribuit, totam mundi fabricam implere perhibetis. Unde sol et luna circuitus suos peragentes, semper cum illo
Abbreviated transcription (Latin):
que uer̾ibꝰ hebreoꝵ libris ꝯtria faustꝰ
uolebat ostendere ĩenden quoque
libris ĩueĩant᷑. uñ ue̾it dñs lege nõ
solu̾e sed adimplere. nisi ut exceptis
ꝓmissoꝵ figuris q̃ reddita u̾itate ad¬
non ꝑuetustate̾ litt̾e iubentis et dełcra
liu confessionẽ salutis gr̃a liberantis
ĩ plerent᷑ ĩ nob̃ qr re uera sic̃ oĩa ista
pcepta sb̾lia nec ĩ illis libris uet̾ibꝰ

Expanded text:
quae veteribus Hebraeorum Libris contraria Faustus volebat ostendere, in eisdem quoque Libris inveniantur; unde venit Dominus Legem non solvere. sed adimplere, nisi ut exceptis promissorum figuris, quae reddita veritate adnon per uetustatem litterae iubentis et delictalium confessionem salutis gratia liberantis inplerentur in nobis? quia reuera, sicut omnia ista praecepta
Abbreviated transcription (Latin):
uit qd̾ nihac erat ꝑte ꝑabas diffeie̾n¬
uõ erat
ueld̾ uerbi grã. Si qͦs oem̾ carnẽ didat
ĩ uolatiba et ea q̃uolare nõ possinit
ꝑbanc differentia quadrupedia hõilꝰ
tiami dundat ut dicat᷑ alia ẽe ratõna¬
lia alia uratõnalia iam quaompetes

Expanded text:
ut quod in hac erat parte, per alias differentnon erat. Velut, verbi gin uolatilia, et ea, quae uolare non possunt, per hanc differentiam quadrupedia hominibtiam diuidat, ut dicat alia esse rationalia, alia inrationalia, iam quadrupedes
Abbreviated transcription (Latin):
reuebra ẽe contenditis. uñ ergo
ille ⁊ se alienam lucem ille at hãc
adu̾sando sua pocius origene tełctã¬
tur an inu̾dius nascimt᷑ mce ĩ feti¬
dis cloacis ꝙͣ blacte ĩ obscuris cubi¬
culis. Iam uero illd̾ ꝙ antiqͥs dcm̃ ẽ¬

Expanded text:
tenebrarum esse contenditis. unde ergo tenebrarum esse contenditis. unde ergo illae amant a se alienam lucem, illae autem hanc auersando sua potius origine delectantur? an mundius nascuntur muscae in fetidis cloacis quam blattae in obscuris cubiculis? Iam uero illud, quod antiquis dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
tur ut suũ qͥsq diligat ĩmucũ. Po¬
cius eĩ gẽri ip̃i tenebraꝵ diłctonem
ĩnuici tribueꝵ potueꝵ qͣ deo suo. Il¬
la qͥppe sic̃ delirant uicinq sͥ lucem
atq cõtignã ꝯcupunt eaq frm uo¬
luit atq ut frueret᷑ ĩ uadere cogita¬
uit neq ista culpa est cũ ueꝵ acque
bĩficiu bonũ appetit᷑. uñ ⁊ dñs dicit
regnũ celoꝵ uĩ parit᷑ et qui nõ fece¬
rint diripiant illd̾ ecce gens teneb
claritatem et sp̾e tełctata ne eã inas¬
sim d̾s dilex̾it. s odio detestans frui
seuolentẽ funditꝰ eradicare moliti
ẽ. Si gͦ mali amant lonũ quo fruãt᷑.
bom aũt oderunt in alĩi ne polluat᷑.
Rndente manichei qͥ nã eoꝵ nupleãt
qd̾ dus air. diligite ĩicos nr̃os. ecce
sihas siugłas repugnantes q sentẽ¬
ĩ lege moysi oderit ĩmucũ tuũ ⁊ ge̾s
tenebraꝵ qd̾ scriptũ est ĩ enu̾głio. Di¬
qõnẽ iut̾ niuscas lucipetas iblactas¬
lucifugas. utrũq eĩ plo: em gentis

Expanded text:
ut suum quisque diligat inimicum. potius enim genti ipsi tenebrarum dilectionem inimici tribuere potuerunt quam deo suo. illa quippe. sicut delirant, uicinam sibi lucem atque contiguam concupiuit eaque frui uoluit atque, ut frueretur, inuadere cogitauit. neque ista culpa est, cum uerum et beatificum bonum adpetitur. unde et dominus dicit: regnum caelorum uim patitur, et qui uim fecerint, diripient illud. ecce gens tenebrclaritate et specie delectata; nec eam uicissim deus dilexit, sed odio detestans frui se uolentem funditus eradicare molitus est. si ergo mali amant bonum, quo fruantur, boni autem oderunt malum, ne respondete, Manichaei, quinam eorum impleant quod Dominus ait, Diligite inimicos vestros. Ecce si has singulas repugnantesque sentenin lege Moysi, Oderis inimicum tuum; et gens tenebrarum, quod scriptum est in Evangelio, Diquaestionem inter muscas lucipetas et blattaslucifugas; utramque enim prolem gentis
Abbreviated transcription (Latin):
tõib ꝯuĩcũt᷑ nõ se illũ deũ colere cuiꝰ
solius ꝑticipato̾e niens beata sit s ab
capitis ⁊̃ plaro dedit s ⁊̃ uicia sic̃ decu
pidĩe diximus. Uñ qͥde eoꝵ tragitꝰ ait
deũ esse amorẽ turpis et iicio fauens
fix̾it libido. nã eĩ coͣrliu uicioꝵ suui¬
lacra romam ꝯsecrai̾r sic̃ palloris et
febris ur gͦ omitrã qd̃ siłacroꝵ adora¬
rores ctͣ ip̃as corpoꝵ figuras hũt affec¬
tũ ut eas ip̃as formas ĩ locis honora

Expanded text:
tionibus convincuntur, non se illum Deum colere, cujus solius participatione mens beata fit, sed ab capitis etiam Plato dedit; sed etipidine diximus. unde quidam eorum tragicus ait: . deum esse amorem turpis et uitio fauens finxit libido. Nam et corporalium uitiorum simulacra Romani consecrauerunt, sicut Palloris et Febris. ut ergo omittam, quod simulacrorum adoratores circa ipsas corporum figuras habent adfectum, ut eas ipsas formas
Abbreviated transcription (Latin):
ur qͥs qͥs hoc dir̃ir teus sit gehenne
pinde noudũ ĩ uemsti cui nani legi ł̾
aliꝙͣdo defuerint qͥbꝰ nũc additis eã
xꝰ impleret an forte lex nõ mechãdi
apd̃ illos iustos antiqͥs semplena e¬
rar donec.a dũo impleret᷑ adẽpte neqͥs
ad concuspiscenda inteat nulierẽ.
Sic ẽi cõmemorasti ip̃am sentẽciam
audistis dcm̃ esse non machaleris.
Ego at dico nob̾ ne concupistaris
plane u̾ba enmangelica noli nus ex¬
autiquissiuius iustis senseris audis¬

Expanded text:
ut quisquis hoc dixerit, reus sit gehennae. proinde nondum inuenisti, cuinam legi haec aliquando defuerunt, quibus nunc additis eam Christus inpleret. An forte lex non moechandi apud illos iustos antiquos semiplena erat, donec a domino adinpleretur addente, ne quis ad concupiscendum uideat mulierem ? sic enim cAudistis dictum esse, Non moechaberis; ego autem dico vobis, ne concupiscatis plane ipsa verba evangelica, noli tuis exantiquissimis justis senseris. Audis
Abbreviated transcription (Latin):
s ĩterim de opimone tractamus qr
sit et paganos de solis cultura fe¬
fellit ur te omipotentis uideos sec
nec uestiũ quide scistna sime dix̾¬
is. uerimi est ꝙͣ ius xp̃m uenerer
et colam qr alio eum riris colo et
alia fide qmͣ nos. Scisiua no aut
nich̾ ĩ mutare d ab eo. uñ fcm est
aut uon inulri ut puta nos qui
eoꝵ uertisti ĩ agapes ỹdola ĩ marti¬
res quos uoas silib colitis ⁊e fu̾e¬
tor inubras uino placatis ⁊ dapib̾

Expanded text:
Sed interim de opinione tractamus, quae sic et Paganos de solis cultura fefellit ut de omnipotentis Iudaeos. sed nec uestrum quidem schisma si me dixeris, uerum est, quamuis Christum uenerer et colam, quia alio eum ritu colo et alia fide quam uos. schisma uero aut nihil inmutare debet ab eo, unde factum est, aut non multum. ut puta uos, qui eorum uertistis in agapes, idola in martyres, quos uotis similibus colitis; defuncto
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ oĩa. uñ hoc inrelligis qũ uec illa sep¬
rem que ad diłcrionez ꝓximi ꝑtineur
qua humane inte societas continerur
erroris rui de stanea ꝑu̾sitate nos se ar
obsuare ꝑmirreris. Inqͥb mãdarũ pͥ¬
uiũ est. Honora pariem tuũ et marrẽ
ruã. qd̾ ⁊ paulꝯ cõmemorat. Mandarũ
pͥmũ ĩ repmissiõe eade arq iride etiã
ip̃e p̾cipiens. ruau̾t doctrina demona¬
ca didicisti ĩmucos deputare parentes
tuos qd̾ te ꝑ ꝯcubitũ ĩ carne ligai̾ut.
et boc moto uriq d̾o ruo ĩ mũdas com¬
hec maxime ĩ ꝯuigio terestinũ qd̾ filii

Expanded text:
t omnia ? Unde hoc intelligis, quando nec illa septem, quae ad dilectionem proximi pertinent qua humanae vitae societas continetur, erroris tui detestanda perversitate nosse atque obseruare permitteris? in quibus mandatum primum est: honora patrem tuum et matrem tuam, quod et Paulus commemorat mandatum primum in repromissione eadem atque itidem etiam ipse praecipiens. tu autem doctrina daemonica didicisti inimicos deputare parentes tuos, quod te per concubitum in carne ligauerint et hoc modo utique deo tuo inmundas conhoc maxime in coniugio detestemini, quod filii
Abbreviated transcription (Latin):
̾am ꝑcreatura uero coͣrle ⁊̃ demos¬
trato singuloꝵ. Hoc tu non ĩtelligis.
nõ capis uõ plena es. iuẽbrata es. ĩ¬
uirgirara es fabuloso sacrilegio dige
si pores dedeco forncarois rue ĩinta¬
uir eũ docrrina demonioꝵ me̾daciloꝙ
ad fictas domos angeloꝵ ubi flat au¬
ra salubris et ad campos ubi cautant
ardmara cino arbores ⁊ montes ma¬
ria ⁊ flummna dulce uectar fluunt p
cuncra secula et credidisti ex finxisti
hoc ĩcorde ruo ubi uaaus uarus recor¬
dariõib lururiata et dissoluta iacte¬
ris cum eũ quedam talia dicũt᷑ dei¬
effabili aEiuentia spiritaliu delicia

Expanded text:
demonstratio singulorum. Haec tu non intelligis, non capis: novi, plena es, inebriata es, urgitata es fabuloso sacrilegio. Digersi potes, dedecus fornicationis tuae. inuitauit enim te doctrina daemoniorum mendaciloquorum ad fictas domos angelorum, ubi flat aura salubris, et ad campos. ubi scatent aromata, cuius arbores et montes, maria et flumina. dulce nectar fluunt per cuncta saecula. et credidisti et finxisti haec in corde tuo, ubi uanis recordationibus luxuriata et dissoluta iacteris. cum enim quaedam talia dicuntur de ineffabili adfluentia spiritalium deliciarum,
Abbreviated transcription (Latin):
lus apostolꝰ dic̃. lex quide: sancta ⁊mã¬
darum scm̃ er iustu et homi. Ecce
cino auccor est ex qͥd dipticeu illd̃. qd̃
stulta irrides ĩ magr sacrame̾ri dispe̾ᷤ¬
satõer p̾misit. Eater quippe lex q̃ ꝑinor

Expanded text:
Lex quidem sancta, et mandatum sanctum et justum et bonum. Ecce cujus auctorest, qui diptychium illud, quod stulta irrides, in magni sacramenti dispensationem praemisit. Eadem quippe lex, quae per
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ lex semꝑ est bona sic̾ sol semp est
rono qr oĩs cͥat᷑a d̾i bona est siue dolẽti¬
bͦ accrꝰ neceat sũ saluos młsceat. Pid̾
qd̾ est occłis sanitas adiuidendu sole.
ħẽ gr̃a mentibꝰ ad implenda legeni.
reuerlerati indentiores renebras pelle¬
faciebat. Itaq de illa uerũq d̾: et bona
ẽlex. sq̾s ea legittime urat᷑ et qd̾ sea¬

Expanded text:
 semper est bona, sicut sol semper est bonus, quia omnis creatura dei bona est, siue dolentibus oculis noceat, siue sanos mulceat. proinde quod est oculis sanitas ad uidendum solem, hoc est gratia mentibus ad inplendam legem. reverberati in densiores tenebras pellefaciebat. Itaque de illa utrumque dicitur, et, Bona est lex, si quis ea legitime utatur; et quod se
Abbreviated transcription (Latin):
nõ eo modo łr̃a ⁊ lex appellat᷑ sic̃ ꝑ se ip̃a
cũ occidit habundanre delicto. Iameñ
ler ⁊ uͥto pcti dicta est cũ anger eiꝰ uoxi¬
nec tamẽ ⁊̃ simala est. S pcc̾m urap¬
pareat pot̾m ꝓbonũ oꝑarũ est morre
ita iulta quib dam st̃ noxia qͣ uis nõ¬

Expanded text:
on eo modo littera et lex appellatur, sicut per seipsam, cum occidit abundante delicto. Ita enim lex et virtus peccati dicta est, cum auget ejus noxinec tamen etiam sic mala est, sed peccatum, ut appareat peccatum, per bonum operatum est mortem. Ita multa quibusdam sunt nox
Abbreviated transcription (Latin):
catore xͥ fi̾llacis otempue ĩ sultarioẽs
eor qr bene tͥ es ꝯscienria ꝓmissionem
uite et̾ue te adam asse ĩ mũb sponsi
seducta es ꝓmuirtente caturitatẽ uẽtu
⁊ t̾rã cananeoꝵ ĩ telligis qͥppe ĩ ip̃is et
ꝓmissiõib. te iã tinic figirat̾a ⁊ ꝓphet̾¬
tã p̾scientia ꝑturissie scoꝵ nͨ lapiteo
dipticeo nuẜabili ducacitate rep̾hen¬
so mouearis qr nõ habes lapideuz te
qd̾ illae tabule lapitee ĩ ppło pͥore sig¬
uificabant. Es enĩ epła apłoꝵ scupt

Expanded text:
Christi fallacis? Contemne insultationes eorum: quia bene tibi es conscia, promissionem vitae aeternae te adamasse in muneribus sponsi seducta es, promittentem saturitatem ventris et terram Chananaeorum. Intelligis quippe in ipsis etibus te iam tunc figuratam et prophetatam praescientiam parturisse sanctorum. nec lapideo diptychio miserabili dicacitate reprehenso mouearis, quia non habes lapideum cor, quod illae tabulae in populo priore significabant. es enim epistula apost
Abbreviated transcription (Latin):
ama demõioꝵ mẽdaci loqͦꝵ ꝑ ora decep¬
ior cantat ⁊ uescis. uet̾ ĩ felix ecce qͥbo
fantasmarib conscriparis. Ecce qͣs uaĩ¬
tates puerirate lambis ⁊spenrims po¬
culis ebria de dixpticeo lapideo andes
ĩ sultare matromali uere ꝯdie ꝯuigis
unci filu d̾i. qr illa iam nõ sb̾ pedagõgo
legis. S sb̾magisterio gr̃e nec suꝑbã
opib nec fracta terrorib uiuir ex fide
et spe ⁊ caritate fc̃a isrł ĩ quo dolꝰ nõ est
iaudiens ꝙ ibi scriptũ est dñs d̃s tuus
d̾s unꝯ est. Qd̾ tu non audieus ĩ tam
młtos factos deos formcatone ruaz
diffudisti. Quomodo nõ st̃ ubi innuite
ille tabule ĩ quib scd̃m p̾ceptũ est nõ
accipies ĩ uanũ nomẽ dm̃ d̾i tm. Quã¬
carnali uauitate mu̾dãdos ⁊̃ carei car¬
ueis occłis uerus ĩu̾itate carnis exor¬
tus est ĩ fallacie uanitate posiusti qͦmͦ
tͥ nõ sit adu̾sui tertium p̾ceptũ de sab¬
bati reqͥe que tot fignientoꝵ illusiõibͤ

Expanded text:
daemoniorum mendaciloquorum per ora deceptorum cantat, et nescis? Vae tibi, infelix! ecce quibus phantasmatibus constupraris, ecce quas vanitates pro veritate lambis: et serpentinis poculis ebria, de diptychio lapideo audes insultare matronali verecundiae conjugis unici Filii Dei; quia illa jam non sub paedagogio Legis, sed sub magisterio gratiae, nec superba operibus, nec fracta terroribus, vivit ex fide et spe et charitate, facta Israel, in quo dolus non est et audiens, quod ibi scriptum est: dominus deus tuus, deus unus est: quod tu non audiens in tam multos. fictos deos fornicationem tuam diffudisti. Quomodo non sint tibi inimicae illae tabulae, in quibus secundum praeceptum est: non accipies in uanum nomen dcarnali uanitate mundandos etiam carneis oculis uerus in ueritate carnis exortus est, in fallaciae uanitate posuisti ? quomodo tibi non sit aduersum tertium praeceptum de sabbati requie, quae tot figmentorum inlusionibus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mãdatũ scũ n ustũ er bonũ qd̃ ergo
bomũ est fcm̃ est nͥ mors absit. Sei
pcc̾ni ut apparear pcc̃m. ꝑ bonũ nͥi opa¬
tũ est mortẽ. Hista cuitu in sultas
telligit q gemens petit. qr harmilis
querit qr unitis puisar et nc inder

Expanded text:
go bonum est, factum est mihi mors? Absit: sed peccatum ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem . Haec ista, cui tu insultas, intelligit; quia gemens petit, quia humilis quaerit, quia mitis pulsat: et sic videt
Abbreviated transcription (Latin):
da marurua et octioso tuo paue delicar᷑
post tantũ dolore labore alteri digitos.
alreri himeros ꝯfricares sed fallit te
malla demoma que tecũ scortant ut ꝯ¬
cipiat mendacia et parias fantasma.
Cir ergo non respuas dipticeu ueri di
tius menb̾ins ĩmincur quib tot falsos
deos ad amasti mente uagabunda por
figiienta cogitatõnĩ tuar. quib eĩa
poerica mendacia grainora et honestio:
libris aũt tius tanta fallaciar turba
puersles et semnles amnias nonnne
ueritatis islectas nnserabilib corpir¬
erroribus. cum prurientes . aurib sico

Expanded text:
da manu tua, et otiosa, plane delicata, da manu tua, et otiosa, plane delicata, post tantum laborem, alteri digitos, alteri humeros confricares? Sed fallunt te mala daemonia, quae tecum scortantur, ut concipias mendacia, et parias phantasmata. Cur ergo non respuas diptychium veri Dei, tuis membranis inimicum, quibus tot falsos deos adamasti mente vagabunda per figmenta cogitationum tuarum, quibus omnia poetica mendacia graviora et honestioralibris autem tuis tanta fallaciarum turba, pueriles et in senibus animas, nomine veritatis illectas, miserabilibus corrumerroribus, cum prurientes auribus,
Abbreviated transcription (Latin):
illo amplecteris diuimitate. isto ampłe¬
uent ad deum. et un. ad ꝓxiniui. Opu¬
dicum dipricen ĩ quo uere figura ille
diłctor et distti tuus p̾mũciabar tͥ can¬
ticũ nonũ ĩdecacordo psalterio tanꝙͣ
de prc̃o dampnat ex pocm ĩ carne. ex is¬
ticia legis ĩ pleret᷑ nte. Odipriceu cõ¬
uigale ꝙ non sinc cansa odit adulter.
lameniz michi adre est ẜmo manichea
og̾garõ fallax et fallacns ĩ uoluta iranc
mulri nuba tot elementis ł pocras me¬
tire ꝓstituta demonis et sacrilegus uia¬
uitarib imp̾guata audes marriõiu
catholicu dñi tui crimine ĩ puditicie la¬
terare ostente nob̾ merhos tuos splẽd¬
tenente ponderatiore et arblautẽ la¬
tinariu illu: eĩ dicit capita elemento
tuoꝵ mũdu q suspentere istũ aut gemu
fixo scapuilis ualidis so̾ baiulare tanta
mole utiq ue ille deficiat. ubi st̾ isti qui
si u̾e essent qn̾ adte uenirenr occupati
raito negctio añ adte ĩ trarent utblã¬

Expanded text:
rum tuorum: illo amplecteris diuinitatem, isto congnent ad deum et septem ad proximum. o pudicum diptychium, in quo uetere figura ille dilector et dilectus tuus praenuntiabat tibi canticum nouum, in decachordo psalterio tamquade peccato damnaret peccatum in carne et iustitia legis inpleretur in te. o diptychium coniugale, quod non sine causa odit adultera! Iam enim mihi ad te est sermo, Manichaea congregatio fallax, et fallaciis inuoluta. itane multinuba tot elementis uel potius meretrix prostituta daemoniis et sacrilegis uanitatibus inpraegnata audes matrimonium catholicum domini tui crimine inpudicitiae lacerare? ostende nobis moechos tuos, splenditenentem ponderatorem et Atlantem laturarium. -illum enim dicis capita elementorum tenere mundumque suspendere; istum autem genu fixo scapulis ualidis subbaiulare tantam molem, utiqusi vere essent, quando ad te venirent occupati tanto negotio? quando ad te intrarent, ut blan
Abbreviated transcription (Latin):
guras hiꝰ uł uiderenr łagerent ul
dicerent sciebant istum postea uen¬
turũ ꝑquem cinicra maifestarentur.
Iste aut qui scirer post se nenunen
affuturũ seutencias suas nullis alle¬
gricis ambagib rex̾ir. Qd gͦ facir
affecto rius desiderus carnalibꝰ sordi¬
dus ĩ campis er morib memiorosis ⁊
coroms fioreis er scarantibꝰ aromaribꝰ
st cogirarõis aut uecordia findris. Si
uero enigiara ẽẽ dicũt᷑ cur nõ fugis
adulteru aꝑtam u̾itate ⁊ illiciat pro¬
nirtente et fabulosa fallacia quos
illee̾it iliudente. Nonne m̾istrieiꝰ np̃i
mseri talib uanitatib uenenari ĩ ha¬
mo suo soleur hanc escamn de paulo.⁊¬
pło pon̾e ubi air. exꝑte ẽi scmio et ex

Expanded text:
usmodi uel uiderent uel agerent uel dicerent, sciebant istum postea uenturum, per quem cuncta manifestarentur, iste autem, qui sciret post se neminem adfuturum, sententias suas nullis allegoricis ambagibus texeret. quid ergo facit adfectus tuus desideriis carnalibus sordidus in campis et montibus nemorosis et coronis floreis et scatentibus aromatis? sunt cogitationis aut uecordia furoris; si uero aenigmata esse dicuntur, cur non fugis adulterum apertam ueritatem, ut inliciat. promittentem et fabulosa fallacia, quos inlexerit, inludentem? nonne ministri eius et ipsi miseri talibus uanitatibus uenenati in hamo suo solent hanc escam de Paulo apostolo ponere, ubi ait: ex parte enim scimus et ex
Abbreviated transcription (Latin):
dice ouigi displicerer. Neq eĩ potes
dic̾e hox. iliqua nustica significatone
ira dcm̃ ł ira demostrarur cum tͥ pre¬
cipuc laudari mancheus non ob a¬
is cuigit᷑ non decer regie uirge seue¬
ritatem illa luxurie mollirudo. huc
accedit qr nõ ate solꝯ adamaro est.
Sequeris eĩ cantando et adiũgis duo¬
decini sceła florib conuestita et cauo¬
rib plena et ĩfaciem parris suos flo
reos iacrannia uͥ ex ip̃os duodecim⁊
magnos quosdã deos ꝓfiteris ꝑ. mi.¬

Expanded text:
Neque enim potes dicere hoc aliqua mystica significatione ita dictum, vel ita demonstratum, cum tibi praecipue laudari Manichaeus non ob ais cingitur: non decet regiae virgae severitatem illa luxuriae mollitudo. Huc accedit, quia non a te solus adamatus est: sequeris enim cantando, et adjungis duodecim saecula floribus convestita, et canoribus plena, et in faciem patris flores suos jactantia. Ubi et ipsos duodecim magnos quosdam deos profiteris,
Abbreviated transcription (Latin):
ectax istoꝵ noim obieccionͤin ĩ tellig̾
et aniat uͨ curat ĩꝑirium ĩ sultatorem
et q nõdũ ĩtelligit ciedit ẽc talia qͣta
nõ nulla exꝑra est que nõdũ ĩ telłcta.
sic erant obiciar eis quisq qd̾ emanu¬
el adamai̾nr irudet ur sciscia illius
hõis amplectit᷑ ueritate huiꝰ uoĩs ob¬

Expanded text:
ti istorum nominum objectionem: intelligit, et amat; nec curat imperitum insultatorem: et quae nondum intelligit, credit esse talia, qualia nonnulla experta est, quae nondum intellecta sic erant. Objiciat ei quisque quod Emmanuel adamaverit; irridet inscitiam illius hominis, amplectitur veritatem hujus nominis. Ob
Abbreviated transcription (Latin):
ad eunde: modũ figurant᷑ sic̃ cantic̃
canticor er qd̾ ĩ enu̾głio fecit parer
familias iuptias filio suo. et ħo qui¬
dã duos filios habuit frugi et luxu¬
riosũ et hõ quidã nouellarit uiues
et locauit agricoł. tu uero p̾cipue
manicheũ ob hoc p̾dicat qd̾ non ad
talia dicenda sed pocius ad soluenda
ulrio uen̾it ur ⁊ figutis antiquor
aꝑris er sius narratõib et disputato¬
nib eindenti luce ꝓlatis ulło se occł¬

Expanded text:
 cantica canticorum et quod in euangelio fecit pater familias nuptias filio suo et homo quidam duos filios habuit, frugi et luxuriosum, et homo quidam nouellauit uineam et locauit agricolis. tu uero praecipue Manichaeum ob hoc praedicas, quod non ad talia dicenda, sed potius ad soluenda ultimus uenerit, ut et figuris antiquorum apertis et suis narrationibus ac disputationibus euidenti luce prolatis
Abbreviated transcription (Latin):
datũ dicitis nũꝙͣ ĩ uei̾re potuistis ad¬
uingis er ĩnim̾abiles regincolas ⁊
deor agnuma et angłor cohertes q̃
nã doctrinã qua docer᷑ unus de inio
deo nato filius ex urriusq sp̃c sancrii
quos tũ non solũ ĩnum̾abiles. S.¬

Expanded text:
re potuistis. Adjungis etiam innumerabiles regnicolas, et deorum agmina, et angelorum cohortes: quae nam doctrinam, qua docetur unus de uno Deo natus Filius, et utriusque Spiritus sanctus. Quos tamen non solum i
Abbreviated transcription (Latin):
ieis coronis cincruz er deor agunna er
splendi tenẽtẽ magnu̾ se uulto exora
ferẽtẽ micãre qr lñe et alterũ regeni
bonoris angeloꝵ excercicib cͥcũdatu
er alteꝵr adamanter herca ĩ belligeru
dextra hastam tenẽtẽ ⁊ simistra elipeu⁊

Expanded text:
deorum agmina, et splenditenentem magnum, sex vultus et ora ferentem, micantemque lumine; et alterum regem honoris, Angelorum exercitibus circumdatum; et alterum adamantem heroam belligerum; dextra hastam tenentem, et sinistra clypeum; et
Abbreviated transcription (Latin):
Qumtor toꝵ nõibꝯ de lecrata rurpissi¬
mi cordis formcarõe uolupreris an¬
nõ recordaris amatoꝵ canticũ rium
ubi describ maximu regnãtẽ rege
septrigeruz ꝑhenuen floreis coronis
cicru et facie rurilante ꝙ si solu

Expanded text:
um nominibus delectata turpissimi cordis fornicatione voluteris? Annon recordaris amatorium canticum tuum, ubi describis maximum regnantem regem, sceptrigerum perennem, floreis coronis cinctum et facie rutilantem? Quem si solu
Abbreviated transcription (Latin):
furnia: stabilitate: digito d̾i scripte st̃̾. ta¬
bule ille digiro di sponsꝯ tuus eiecir de¬
moia digito di ex pelle tu doctimas mẽda
un dicit ut scõ uoĩe te seducat. Quinqͣ¬
esimo eĩ die post pascha date st̃̾ ille rabu
e ut qͥuqͣgeamo die pest passionez spõsi
qͥnũc agnosceres mirreb ant̾ tantĩmoli
ee sb̾lege ne illa timore nõ impleas sed
sb̾gra ut sit uite plemtudo legis cantas.
.unio ẽi aliud dipticeu recensebat spõsi
tii amici cũ diceret. Namnõ adulterab̾.
nõ houncidiuz facies non concupisces.
Isi qd̾ est aliud mandatu ĩ hec ẜnione re¬
capitulat᷑. Diliges ꝓxinu tuũ tanꝙͣ
te ip̃m.D Discto prñm malũ nõ oꝑatur.¬

Expanded text:
am stabilitatem. Digito Dei scriptae sunt tabulae illae : digito Dei sponsus tuus ejecit daemonia : digito Dei expelle tu doctrinas daemotum dicit, ut sancto nomine te seducat. Quinquagesimo enim die post Pascha datae sunt illae tabulae ; et quinquagesimo die post passionem sponsi quae nunc agnosceres, mittebantur: tantum noli esse sub lege, ne illam timore non impleas; sed sub gratia, ut sit in te plenitudo legis charitas. Non enim aliud diptychium recensebat sponsi tui amicus, cum diceret: Nam, Non adulterabis, Non homicidium facies, Non concupisces, et si quod est aliud mandatum, in hoc sermone recapitulatur, Diliges proximum tuum tanquam te ip
Abbreviated transcription (Latin):
Hec illã nõ capit ⁊ cũ hoc aliqͣ tribula¬
rione fin̾t ꝑ turbata deficieus hõamit¬
ter enam illam ĩ te est ex illud. Nemo po¬
test duob dñis ẜuire. ꝙ ex posuit dic̾es.
non potestis deo ẜune ⁊ manmnone. uet̾
ãt testamẽtũ recte ĩ telligenrib ꝓpħia

Expanded text:
ec illam non capit, et cum haec aliqua tribulatione fuerit perturbata, deficiens homo amittet etiam illam. Inde est et illud: Nemo potest duobus dominis servire. Quod exposuit dicens, Non potestis Deo servire et mammonae . Vetus autem Testamentu
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ tcm̃ est carueũ ueq hic tabule car¬
uales. ħ uolunt ut caruałr sapiamus
s qr ĩ cõpatõe lapidis qui sine sensi et
aro sentir. plapidis ĩ sensualitate: sig¬
inficatu est cor ĩ telligens rupotuis isto¬

Expanded text:
dictum est cor carneum, neque hic tabulae carnales hoc uolunt, ut carnaliter sapiamus. sed quia in conparatione lapidis, qui sine sensu est, caro sentit, per lapidis insensualitatem significatum est cor non intellegens et
Abbreviated transcription (Latin):
uicroriam falso trumipho rumiescas. qd
cũ m̃o ĩ sama uanitare desideras ut ean¬
dẽ t̾ram gẽtis renebraꝵ sũma ĩ cruitate
sb̾e rue ꝯuingi credis utiq rem ꝓxmin
riuent om̃ino ignoras oĩo nõ ẜuas. Hec
at septẽ qͥbꝰ secietas hũana non leditur
si qũ custodis ant pudore repͥmeris ne
ĩt̾ hoĩes ꝯfũdanis aut rimore frangens
ne publitis legib puraaris aut nialu:
factum bona aliqua consuerudĩe horres¬
cis aut ip̃a naturali lege ꝙͣ ĩ uiste alteri
facias qd̾ t̾ ab altero fieri nõ uis au̾tis.
ior tamẽ tuus ꝙͣ. te ĩ ꝯriaru ille com¬
pellar ⁊ dum seq̃ris ⁊ dum nõ seq̃ris sẽm¬

Expanded text:
uictoriam falso triumpho tumescas? quod uictoriam falso triumpho tumescas? quod cum modo insana uanitate desideras et eandem terram gentis tenebrarum summa e conjungi credis, utique rem proximi tinent, omnino ignoras, omnino non servas: haec autem septem quibus societas humana non laeditur, si quando custodis, aut pudore reprimeris, ne inter homines confundaris; aut timore frangeris, ne publicis legibus puniaris; aut malum factum bona aliqua consuetudine horrescis; aut ipsa naturali lege, quam injuste alteri facias quod tibi ab altero fieri non vis, advertis: error tamen tuus quam te in contrarium ire compellat, et dum sequeris, et dum non sequeris, se
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s cui dicis falsu uramꝑte. S pre
nͥ uelles ur exiciũ tͥ ĩ fr̃em dum bono¬
rem deferem. Ita u lld̾ madaratũ legis
ue falsu restimoniu dicas pp̃ mebra
d̃i tui sic conrep̾ins ur ea non solum
restimoĩo sed nuramento faiso de cõ¬
pedib libries. Iam uero qd̾ sequitur
non concupisser uxorez ꝓͤmi tui deber
la tui endris nc̾citate molare cogariᷤ
uã ꝯsidera aͥd sit ꝯcupiscendũ se ꝓpone
alionis et recordare dos tuos formo¬
ses ⁊ teas formosas p̾bentes se ur ar¬
tent̾ ꝯcupiscant᷑ illi afem̾s pͥucipibꝰ
tenebraꝵ et ille amascuł. Quibꝰ excita¬
tie ĩ fruendar la idmnẽ ⁊ ĩ suos amplex¬
ĩ bỹant̾ estuentibꝰ eruant ab eis illũ
deũ tuũ i biq coupeditũ et tanta suoꝵ
rurpitudĩe ut s lui ualeat ĩ digentem.
decalogi mãdarũ Unde porest misera.
Nõue t̾ d̾s ip̃e ruus ĩ t̾ra aliena se fabri¬
care mẽtir scła noua ubi post fassam

Expanded text:
deus, cui dicis: falsum iuraui pedeus, cui dicis: falsum iuraui pe inferrem, dum honorem deferrem ? ita et illud mandatum legis: ne falsum testimonium dicas propter membra dei tui sic contemnis, ut ea non solum testimonio, sed et iuramento falso de conpedibus liberes. iam uero quod sequitur: non concupisces uxorem proximi tui debet la tui nam, considera quid sit concupiscendum se proponere alienis: et recordare deos tuos formosos et deas formosas, praebentes se ut ardenter concupiscantur, illi a feminis principibus tenebrarum et illae a masculis: quibus excitatis in fruendam libidinem et in suos amplexus inhianter aestuantibus eruant ab eis illum deum tuum ubique conpeditum et tanta suorum turpitudine, ut solui ualeat, indigentem. decalogi mandatum, unde potes, misera? nonne tibi deus ipse tuus in terra aliena se fabricare mentitur saecula noua, ubi post falsam
Abbreviated transcription (Latin):
miscent᷑ filios at inuiri suscipunnt
pp̃ qd̃ solum ꝯuigia copulanda simr.
Enomoto gͦ non ꝓhibes nubere qd
afferente iptus. unde sunt iptie
quo ab laro mariti erunt tinpit̾ ama¬
tores metrices uxores. thalami foinces
ꝑuersitate nõ ẜuas. dumiei times ne
di tui mẽbrũ liget᷑ ĩ carne. Nondas es¬
urienti panẽ bic formidãs homicidiũ
falsu illic ꝑ petrans uerũ. Itaq si ĩ cur¬
ras meñ fauelicu qui mori possit nõ¬
cida tenebris aut lege di si nõ ded̾is aut
lege manichei si dederis. Qͥs cera deca¬
logi p̾cepta qũo ẜuaberis anafuro abs¬
tineas ur nescio qͥs panez seuꝙͣ liler
escam ĩ suis iuscerib rrucidend a deuo¬
rer poius ꝙͣ tn si possit ei surpias at¬
ad officinã ueurris electoꝵ ruoꝵ curras
ur furto ruꝯ d̾s ruus nec ĩ gramꝰ in¬
⁊dat inucłi et quo ĩ ciderat eruatur.
Porro suĩ eodem furto ꝯp̾hendaris
non ne ꝑ ip̃m deum tunz uonte abstu¬
lisse iurabis. Qͥs eĩ t̾ facturus ẽ talis

Expanded text:
i; filios autem inviti suscipiunt, propter quod solum conjugia copulanda sunt. Quomodo ergo non prohibes nubere, ferre de nuptiis, unde sunt nuptiae? Quo ablato, mariti erunt turpiter amatores, meretrices uxores, thalami fornperversitate non servas. Dum enim times ne dei tui membrum ligetur in carne, non das esurienti panem: hic formidans homicidium falsum, illic perpetras verum. Itaque si incurras in eum famelicum qui mori possit, niscida teneberis aut lege Dei, si non dederis; aut lege Manichaei, si dederis. Quid caetera Decalogi praecepta, quomodo servabis? An a furto abstineas, ut nescio quis panem, seu quamlibet escam in suis visceribus trucidandam, devoret potius, quam tu, si possid officinam uentris electorum tuorum curras, ut furto tuo deus tuus nec in grauius incidat uinculum, et quo inciderat eruatur? porro si in eodem furto conprehendaris, nonne per ipsum deum tuum non te abstulisse iurabis? quid enim tibi facturus est talis
Abbreviated transcription (Latin):
non eis dubitanr coria p̃pon̾e agnor. Nẽ
regͦ illa testamenti archia nu̾dꝰ tege¬
rat lapiteas rabulas ꝙͣ capͥua pellis codi¬
cem istoꝵ. Nec tu nus icor dit̾ uride ut eiᷤ
incenda ⁊ fugienda cõmendes.Nam ĩillo
pticoo lapideo iam tunõ corte lapideo

Expanded text:
non eis dubitant coria praeponere agnorum? nempe ergo illa testamenti arca mundius tegebat lapideas tabulas quam caprina pellis codicem istorum. haec tu misericorditer inride, ut eis inridenda et fugienda commendes; nam in illo diptychio lapideo, iam tu non corde lapideo
Abbreviated transcription (Latin):
rago fallacie et tr̃am fem̃ ẜpens ĩ reꝑa¬
bilit̾ denorasset. Noli tecipi uoĩe ueri¬
taris hanc sola tuhabes et ĩlacte tuo⁊
S appello inte parinilos tuos fiẽs fili¬
tris sine corptõe fecũda u̾go mat̾ hoci
te apello teneros feto tuos ne garrula
curisitate seducant᷑ abste s pocuis an¬

Expanded text:
rago fallaciae et terram factum serpens inreparago fallaciae et terram factum serpens inreparabiliter deuorasset. noli decipi nomine ueritatis; hanc sola tu habes, et in lacte tuo et sed appello in te parvulos tuos, fratres, filitris, sine corruptione fecunda, virgo mater. Hos in te appello teneros fetus tuos, ne garrula curiositate seducantur abs te; sed potius an
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ĩ casta sponsa xͥ se iacrare nõ dubitar
ĩ quo adu̾sꝯ sc̃e ecc̾e uere carholice cas¬
ramẽbra qͥd ꝑficit nisi ut ueĩat ĩ mẽ¬
tem adu̾sꝯtales apłica illa admonicio
tes corpant᷑ a castitate que est ĩ xͦ iħ̾u.
Qͥd eĩ agunt isti enuãgelizantes nob̾
preter qd accepimiꝰ nisi ut uos acasti¬
culpant noĩe uerutastis ⁊ errorẽ suũ
laudant nõie nouitãtis.q. oĩs uerus¬
tas figienda sit aut oĩs nouitas appe¬
tenda cũ ⁊ mandaru uetꝰ ĩ laude ponͣt
lica alloquor ⁊ ego teꝓmodulo meo
qualis cũq filiꝯ et ẜuus ruus posit᷑
ĩ te dispẽsare cibaria cũ ẜins meis. Ca¬
ue sẽꝑ ur caues manicheoꝵ impia
uanitate iã tuoꝵ pericło exꝑtã ⁊ lib̾a¬
rione qintram. Ille me quondã de
grenuo ruo erid excusserat. Ex ꝑto
fugi qd̾ experiri nõ debint ⁊̃ meã peri
tere facra es ĩ uero sangiẽ suo renuissio¬
nẽ ptc̃oꝵ posuiss ab sorbuiser me uo¬

Expanded text:
castam sponsam Christi se iactare non dubitat: in quo aduersus sanctae ecclesiae uere casta membra quid proficit, nisi ut ueniat in mentem aduersus tales apostolica illa admonitio:tes corrumpantur a castitate, quae est in Christo? quid enim agunt isti euangelizantes nobis praeter quod accepimus, nisi ut nos a casticulpant nomine vetustatis, et errorem suum laudant nomine novitatis, quasi omnis vetustas fugienda sit, aut omnis novitas appetenda; cum et mandatum vetus in laude ponat lica, adloquar et ego te pro modulo meo, qualiscumque filius et seruus tuus positus in te dispensare cibaria conseruis meis: caue semper, ut caues, Manichaeorum inpiam uanitatem iam tuorum periculo expertam et liberatione conuictam. ille me quondam de gremio tuo error excusserat; expertus fugi, quod experiri non debui. sed tibi tere facta es, in uero sanguine suo remissionem peccatorum posuisset, absorbuisset me uo
Abbreviated transcription (Latin):
osolaret᷑ itẽ dicens oporter er hereses
ẽẽ ut ꝓbati maĩfesti fiant ĩ nob̾. S qͥd
opuis est eateziam suꝑio saru dicta repe¬
tere. Nam pannu nonu̾ ⁊ uestimẽtil
ueto ⁊ umũ nonu et utres uereres.
Nonduo testamẽta significare sed du¬
as inras ⁊spes duas aduo u̾o testamẽ¬
ta ĩtelligẽda illa datã ẽe a dn̾o siłirudi¬
ne p̃pea oĩs scriba eruditꝰ ĩ regno d̾i. si

Expanded text:
ens: Oportet et haereses esse, ut probati manifesti fiant in vobis ? Sed quid opus est eadem jam superius satis dicta repetere ? Nam pannum novum et vestimentum vetus, et vinum novum et utres veteres, non duo Testamenta significare, sed duas vitas, et spes duas: ad duo vero Testamenta intelligenda illam datam esse a Domino similitudinem, Propterea omnis scriba eruditus in r
Abbreviated transcription (Latin):
sto magis udens dicat. Qd ꝙ ego nec
um credo. Qͥd fier hus iratractaris. Nõ¬
ls beiebunus et ille risis nob̾ tanꝙͣ ĩ¬
Sane si st̃ aliqua ut fama est sibille de

Expanded text:
multo magis ridens, dicat, Quid, quod ego nec ipsi credo? Quid fiet, his ita transactis? nonne haerebimus, et ille risis nobis tanquam imSane si sunt aliqua, ut fama est, Sibyllae de
Abbreviated transcription (Latin):
riã gẽtui imupiales leget litteris me¬
morieq mandatas ei facile ꝓbaretin
Qd̾ eum tanto ante pͥ̾d̾cm ex ꝓpħa cogͦs¬
cerer dicente ut qͥs fremuerinir g̾s⁊
ppłi meditatist̃ ĩ ania. Astiterunt regẽ
tre ⁊ principes cõnem̾unt ĩ imũ adu̾sꝰ
dd̾ fuisse dc̾a ĩ eode ip̃o psalmo facile
tione confiuidit. dũs dreir adme filiꝰ
meus estu ego hodie gemunire. Postu¬
la ame er dalo tͥ genres heditate tuã

Expanded text:
riam gentium et imperiales leges litteris . memoriaeque mandatas ei facile probaretur. quod cum tanto ante praedictum ex propheta cognosceret dicente: utquid fremuerunt gentes et populi meditati sunt inania? astiterunt reges terrae et principes conuenerunt in unum David fuisse dictum, in eodem ipso psalmo facile tione confundit, Dominus dixit ad me: Filius meus es tu, ego hodie genui te; postula a me
Abbreviated transcription (Latin):
blito fu̾it firmu apd̾ eu non poterat
ẽe qd̃ credidit. aur ꝓhicire iã libros ma¬
nichei quib testib credidisti luce pu¬
gnasse cũrenebris q̃ lux ip̃e d̾s erar es
ur posset ligare lux teuebras pͥus ẽe
lucez atenebris deuor atã er ligatam
ur nob̾ meites recubuat᷑ nͨ cũ illa q
liberari nõ potu̾it ĩ globo etño damp¬
nem̃i. Hanc fabellam cotidie et moribꝰ
et uocibus cautaris. Cur adbuc ĩ ea
queritis testimonia libroꝵ ut rebꝰ sr̃
na sb̾stantia ꝯsu̾mat᷑ et d̾i ur̃i mẽbra
oita tencant᷑. Incendite õs illas mẽ¬
banas elegantesq recturas decoris
pellibꝰ exquisiras ut nͨ res suꝑflua nos
onerer et d̾s ur ĩde soluat᷑ qui tanqmͣ
rua ẜ uili etia ĩcodice ligatꝰ tenetur.

Expanded text:
blitus fuerit, firmum apud eum non poterit esse, quod credidit. aut proicite iam libros Manichaei, quibus testibus credidistis lucem pugnasse cum tenebris, quae lux ipse deus erat, et ut posset ligare lux tenebras, prius esse lucem a tenebris deuoratam et ligatam ut uobis merces retribuatur, ne cum illa, quae liberari non potuerit, in globo aeterno damnemini. hanc fabellam cotidie et moribus et uocibus cantatis. cur adhuc in eam quaeritis testimonia librorum, ut in rebna substantia consumatur et dei uestri ligata teneatur? incendite omnes illas membranas ele.gantesque tecturas decoris pellibus exquisitas, ut nec res superflua uos oneret, et deus uester inde soluatur, qui tamquam poena seruili etiam in codi
Abbreviated transcription (Latin):
tatõe rostentatiõe excellentis sapi¬
entie se ducebat. erir ĩcipiens .i. ap
pareb̾ ĩcipiens. Eis quippe qͥbꝰ pͥmo
sapiens erat. tunc erit ĩcipiens cũ
appareb̾. qr demẽtia eiꝰ uõ erit oĩb
⁊ dicet quo gͦ signo mãifesto uidi

Expanded text:
tationem et ostentationem excellentis sapientiae seducebat, erit insipiens, id est adparebit insipiens. eis quippe, quibus primo sapiens erat, tunc erit insipiens, cum adparebit. quia dementia eius nota erit omnibus. et dice
Abbreviated transcription (Latin):
ł ip̃is nob̾. Si õs uos noĩs eiꝰ causa cͥ¬
cifigi contingar. ꝙͣ demq ĩ prudens
erat. et uacans ĩspnarõc diuina ut
cogitare neqͥeuerit diu̾sis excausis
hoĩes ĩ ligno suspendi alios quidem
obiniqũ facinꝰ quosdas u̾o iusticie
causa et pp̾ d̾um. Idcuto q ꝯfuse ob
et sũ discierõe ulla sb̾item comecit
maledictũ. tũ esset dicendu siei pru¬
dentia ĩ esset ulla uõ dicam diuniatio.
er si at̾o crire offenderat eũ ut sola
excepta abdicataq esser ex õi genere
punicionu maledictu esse scłatum
et impiu oẽm qui pependisser ĩ ligno
ut esser discierõ aliqua ĩ teruistos ⁊ ĩ¬
iustos. ꝙͣꝙͣ ne sic quite uera dixisset.
cũ larrone xp̃c deligno secimũ trodu¬
xit ĩ paradisu patris sui ubi est. gͤ
maledicto omnis qui pender ĩ ligno.
anbarrabas lacio ille ĩ sigins q̃ non
solum ligno suspensꝯ mine ẽ. Sed
etiam iudeoꝵ rogaru emissꝯ e çar¬
a xp̃o decruce ascendit ĩ celum. Quid

Expanded text:
 ipsis nobis, si nominis eius causa crucifigi contingat? quam denique inprudens erat et uacans inspiratione diuina, ut cogitare nequiuerit diuersis ex causis homines in ligno suspendi: alios quidem ob iniquum facinus, quosdam uero iustitiae causa et propter deum. idcircoque confuse omnes et sine discretione ulla sub idem coniecit maledictum, cum esset dicendum, si ei prudentia inesset ulla, non dicam diuinatio, et si adeo crux offenderat eum, ut sola excepta abdicataque esset ex omni genere punitionum, maledictum esse sceleratum et inpium omnem, qui pependisset in ligno, ut esset discretio aliqua inter iustos et iniustos; quamquam ne sic quidem uera dixisset, cum latronem Christus de ligno secum introduxit in paradisum patris sui. ubi est ergo maledictus omnis, qui pendet in ligno? an Barabbas latro ille insignis, qui non solum in ligno suspensus minime est, sed etiam Iudaeorum rogatu emissus e carui cum Christo de cruce ascendit in caelum? quid
Abbreviated transcription (Latin):
ut accipia. hinc ut credam. cũ si diui¬
niro fuir constet cũ sciente: uolente¬
q maledixisse xͦ. Si u̾o noleus nesciẽs¬
q maledixerit constet eñ non fuisse
ꝓpb̃am. Tuergo elige ut̾r uis aut mo¬
ysem ꝓpħ̃amt non fuisse ĩ prudenria
peccasse. ur dimi alus exmore suo
maledreit. nesciens blasfemauerir
dumiu u futura ħ ignorasse. sed in¬
iudẽte tñ nr̃e saluri que futã erat ex
ligno eiꝰ aucroritare maledici oris sui
uenena ꝓmpsisse. et qͥs gͦ credar
hunc uidisse aur cognouisse prez qͥ
sic lacerair filiuz. hũc aduenru filu
poruisse p̾dicare. qui ascensioĩs eiꝰ ig¬
norau̾it exirũ: hũc accedit illd̃ qd̃ ⁊̃¬

Expanded text:
cum si diuinus fuit, constet eum scientem uolentemque maledixisse Christo; si uero nolens nesciensque maledixerit, constet eum non fuisse diuinum. tu ergo elige utrumuis aut Moysen prophetam non fuisse et inprudentia peccasse, ut dum aliis ex more suo maledicit. nesciens blasphemauerit diuinum nec futura haec ignorauisse. sed inuidentem tamen nostrae saluti. quae futura erat ex ligno, in eius auctorem maledici oris sui uenena prompsisse. et quis ergo credat hunc uidisse aut cognouisse patrem, qui sic lacerauerit filium? hunc aduentum filii potuisse praedicere, qui ascensionis eius ignorauerit exitum? huc accedit, q
Abbreviated transcription (Latin):
feris auxͦ crederer de se ip̾o dicenti cui
noucieter de alus restificanti nere ri¬
diculum hoc putare. Quem semel ẽi
dignũ fide uo̾ ducerer aut oĩo nicħ ei
tificanti creder⁊ hic forte fansto uriso
tos fassus est dicens. Sane si suut al¬
qua ut fama est sibille te xͦ p̾sagia aut

Expanded text:
risto crederet de se ipso dicenti, cui non crederet de aliis testificanti? uere ridiculum est hoc putare. quem semel enim dignum fide non duceret. aut omnino nihil ei ipso testificanti crederet. hic forte Faustus inristos fassus est dicens: sane si sunt aliqua, ut fama est. Sibyllae de Christ
Abbreviated transcription (Latin):
u idez uerꝰ rex cõsulendo nob̾ idem
iꝰ sacerdos se ip̃ĩ offerendo ꝓub
ter p̾dicarõne angłoꝵ et ꝯfessionez
bus q̃ nũc breuit̾ tangimꝰ. tinic forte
ꝓuecesçitare depellendi uer̾nosi erro¬
ris aliꝙͣto lacius disputaris. et robo¬
le ulerioris ꝓbarõnis assertis. ille gẽ¬
tilis ꝙ̃ nb̃ cãthecizand̃ fausto ꝓposuir.
Si salute suam pcc̾is sins ꝓponerer: ꝓ¬
fecto mou̾et᷑ ad fidẽ qͣ miburꝰ et ĩ ect̾e¬

Expanded text:
um, idem uerus rex consulendo nobis et idem uerus sacerdos se ipsum offerendo pro ter praedicationem angelorum et confessionem bus, quae nunc breviter tangimus, tunc forte pro necessitate depellendi veternosi erroris aliquanto latius disputatis, et robore uberioris probationis assertis, ille gentilis quem nobis catechizandum Faustus proposuit, si salutem suam peccatis suis praeponeret, profecto move
Abbreviated transcription (Latin):
o seꝙͥter. ⁊ mouet᷑ quos nores ten̾e
teber. ueq pturbaret᷑ eoꝵ multitudĩe
ĩquib ea non ĩue̾irer que obẜuare
ib̾et᷑ ꝙͣ us cum eo corporalit̾ ꝯg̾ga¬
ientur ĩ eccłia et eadem sacramenta
roipent. Scuent cum pauas ħ̾rditarez
d̾i cũmłtis aũr signacła eiꝰ ꝑticipãda.
cũ paucis cõicare sanctirare uite. er

Expanded text:
res tenere deberet. neque perturbaretur eorum multitudine, in quibus ea non inueniret, quae obseruare iuberetur. quamuis cum eo corporaliter congregarentur in ecclesiam et eadem sacramenta perciperent. sciret cum paucis hereditatem dei. cum multis autem signacula eius participanda: cum paucis
Abbreviated transcription (Latin):
qui acto apłoꝵ ĩscribit᷑. uident illã xͥ¬
puto eĩ nemine ẽe tam cecũ qͥuelit
dic̾e manicheo credo cũ dicat & nõ cre¬
to de ĩde si nõ ridens salte stomachus
dicerer ira ne ꝑsicis libris me uibes
credere qui hebreis me dreisti nõ crede
Qu̾̃o eigo capturus es hererice mauꝰ¬

Expanded text:
qui actus apostolorum inscribitur, uident illam Cputo enim neminem esse tam caecum, qui uelit dicere: Manichaeo credo, cum dicat, Christo non credo. deinde si non ridens, saltem stomachans diceret: itane Persicis libris me iubes credere, qui Hebraeis me dixisti non credere? quomodo ergo capturus es, haeretice
Abbreviated transcription (Latin):
uos aiguunt. uos eĩ pocius ad luce cã¬
didaꝵ pagniaꝵ cũ tenebris attramẽti
uemistis. Nob̾ debetis israscitalia dicẽ¬
dibus an nob̾ ualia credenribꝰ ur ueli¬
tis uolitis ista conseqnͣt᷑. Nos at et ad
fidei nĩe et ad exortatõe caritatis nr̃e

Expanded text:
arguunt. uos enim potius ad lucem candidarum paginarum cum tenebris atramenti uenistis. nobis debetis irasci talia dicentibus, an uobis talia credentibus, ut, uelitis, nolitis, ista conse- . nos? nos autem et ad spei nostrae et ad exhortationem caritatis
Abbreviated transcription (Latin):
orpher al:⁊ que ĩgentilirate narim
horimi gͦ iste lurera ⁊ uesciens qñ qͥ¬
dem ꝑ fainani puret esse abiquos tales
semꝑ cõmẽdare conati st̾ ⁊ it hoc mel¬
le .s. ueneuati sui poculi labra ꝑ ungere¬

Expanded text:
ei aliorumque in gentilitate uatum. horum ergo iste litteras nesciens. quandoquidem per famam putat esse aliquos tales. semper commendare conati sunt. ut hoc melle scilicet uenenati sui poculi labra perungere
Abbreviated transcription (Latin):
ris dir̃i eramaiestate uirto eiꝰ cũ ex
surex̾ir confring̾e t̾ram. Illa e̾i die ꝓ¬
biciet ho ab homatões amreas et ar¬
genteas q̃s fecerunt ut adorarent suꝑ¬
uacanea er noxia. et forte iste genril
iͥ cathecizamus. ꝙ dicit fanstꝰ cũ risu
icũrum non credit ꝓpħeris hebreis
iliq̃ mami fabricata ũdola abscondir ĩ

Expanded text:
i et a maiestate uirtutis eius, cum surrexerit confringere terram. illa enim die proiciet homo abominationes aureas et argenteas, quas fecerunt, ut adorarent superuacanea et noxia. et forte iste gentilis, quem catechizamus, quem dixit Faustus cum risu dicturum: "non credo prophetis Hebraeis," aliqua manu fabrica