comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ginita tẽ placere dica ridebere idolis castitatem u qͣro
distruit ambi red in nomine purificatis &iam plus quid¬
dam falla tiae suae praestans. & quõ lib& homini sec ton
libenter indulgens dũ dm̃ necugnoratum aliquis scire
quȩrat nec agnitum ex ipsius uoluntate a plege uenen¬
tur hiergo dae mones & hic eor q̃ ⁊iabulus princeps bos xp̃i
nomen intrahominum uiscera abditos terr& & crucono
hu hominibus memoratas suporius insidias struunt. quo
m&une que unt in lecebris capientes Ot cũ qeł lib& mo¬
do offensos dõ fecerint abspe in mortalitatis abducant
Roblectatione praesentium & in credihilitate futurori¬
ehutam malus est ⁊iabulus quam dicis & tam ꝑ tinax
criminum futuri praescius ds̃ nec malũ creare debuerat
Nectantũ culmine dignitatis efferre neaut sibi obui¬
um aut hominibus crear& inimicũ cuius quȩ ra tio facti
sit si scientia supp&it narratio sub sequatur

Expanded text:
irginitatem placere, dicari debere idolis castitatem, ut quod re irginitatem placere, dicari debere idolis castitatem, ut quod re destruit, ambiret in nomine; purificatis etiam plus quiddam fallaciae suae praestans, et quamlibet homini sectam libenter indulgens, dum Deum nec ignoratum aliquis scire queat, nec agnitum ex ipsius voluntate ac lege veneretur. Hi ergo daemones, et hic eorum diabolus princeps: hos Christi nomen intra hominum viscera abditos terret et cruciat. Hi omnibus memoratas superius insidias struunt, quos metu nequeunt illecebris capientes, ut cum quolibet modo offensos Deo fecerint, ab spe immortalitatis abducant et oblectatione praesentium, et incredulitate futurori tam malus est diabolus quam dicis, et tam pertinax criminum, futuri praescius Deus nec malum creare debuerat, nec tanto culmine dignitatis efferre, ne aut sibi obvium, aut hominibus crearet inimicum; cujus quae ratio facti sit, si scientia suppetit, narratio subsequatur.
Abbreviated transcription (Latin):
do honorem creatoris adsumere. obcuius ausiprae sumpti¬
onem cũ aliquantis ex inferioribus quiad sensum prae¬
buerant eiectus e caelo est. quos post quã secum traxit
adt̃ ras tã quõ amis sũ reparans principatum. exan ge¬
lis satellices suos fecit. & sicut paulo ante mero raui
officus criminum malis quae lapsorũ nega tũ in caelos
reditũ consolatur. hic primũ hominem ad temeran¬
dã praecestilegem in serpente praeuius & sua soranima uit
& in consequentibus semꝑbonam nostriqeationem ꝑuitaeblu¬
dimenta egit in crimina & quam lib& ꝑmanus hominũ hoca¬
mente menxp̃s in sistente crucifixus est. illunuidia tumor
crudelitas & mixtus concupiscenti& xeluxus in sordibus cordi
semꝑ & grudio est & ne sem ꝑ in iauel polluta sec tando sub¬
tilis nequitiae figmenta nud ar& . informationi adque e¬
fectibus scelerũ honesta ꝑmiscuit: uideristudens sibiuꝑ¬

Expanded text:
do honorem Creatoris assumere: ob cujus ausi praesumptido honorem Creatoris assumere: ob cujus ausi praesumptionem cum aliquantis ex inferioribus, qui assensum praebuerant, ejectus e coelo est; quos postquam secum traxit ad terras, tamquam amissum reparans principatum, ex Angelis satellites suos fecit; et, sicut paulo ante memoravi, officiis criminum malisque lapsorum, negatum in coelos reditum consolatur. Hic primum hominem ad temerandam praecepti legem in serpente praevius et suasor animavit, et in consequentibus semper bonam nostri creationem per vitae blandimenta egit in crimina; et quamlibet per manus hominum, hoc tamen Christus insistente crucifixus est. Illi invidia, tumor, crudelitas et mixtus concupiscentiae luxus in sordibus cordi semper et gaudio est; et ne semper impia vel polluta sectando subtilis nequitiae figmenta nudaret, informationi atque effectibus scelerum honesta permiscuit; videri studens sibi v
Abbreviated transcription (Latin):
ris uoluntas utrisque sit ii libera maior est tamen in omini¬
bus oc casio delinquendi: quibus & animo & corpore. cauen¬
dum est nam de silerus animae corpera actibus pee cant.
Hiergo propiores dõ quimagis liberi: & quia imperiorum e¬
iusdem ministri semꝑ ac medii. ldeo plus scientes ergoquae¬
cumque in terris agi potes tatum & dignitatum gradibus
uides umbra caelestium est ita & illic̃ magis secundum dĩ da¬
tũ & discipline &ordinum moclus prcesidentis dĩ seruit im¬
perus adque adnutum in effcibilis maiestatis innune rabi¬
lem angelorũ multitudinem. archan gelorum oboedien¬
tia regit quinunc autem tiabolus & dȩmonũ princeps pri¬
mus omnium angelus fuit Qui fac tura & graducae te¬
ris. praem inens. dum effertur suꝑbia infra om̃s effectus
est. uideri se & enĩ dm̃ quod non erat uoluit. & quia primus
inter om̃s factus fuerat creaturas. diuinitati se comparan¬

Expanded text:
ris voluntas utrisque sit libera, major est tamen in hominiris voluntas utrisque sit libera, major est tamen in hominibus occasio delinquendi; quibus et animo et corpore cavendum est: nam desideriis animae, corpora actibus peccant. Hi ergo propiores Deo, qui magis liberi; et quia imperiorum ejusdem ministri semper ac medii, ideo plus scientes. Ergo ut quaecumque in terris agi potestatum et dignitatum gradibus vides, umbra coelestium est: ita et illic magis secundum Dei datum et disciplinae et ordinum modus praesidentis Dei servit imperiis, atque ad nutum ineffabilis majestatis innumerabilem Angelorum multitudinem, Archangelorum obedientia regit. Qui nunc autem diabolus et daemonum princeps, primus omnium Angelus fuit; qui factura et gradu caeteris praeeminens, dum effertur superbia, infra omnes effectus est: videri se etenim Deum, quod non erat, voluit; et quia primus inter omnes factus fuerat, Divinitati se comparan
Abbreviated transcription (Latin):
portune adies ponsionẽ in t̃ro gatio dudũ seques trata
descendit. unde igitur quiuesti sunt daemones quos dudũim¬
eẽ criminibus signantus edidisti quieorũ similiter princes
quẽ tabulũ uocas uel unde ab haec opera sunt dexecci sullo
his tom̃ ublimioris natura elugnitas. fuit efficiepĩ ꝑ eo
quȩ in superioribus mominis ti nonni supsorũ genere &qui¬
adem quidem &iã nunc illis estpatura quae abinitio
Qquiaquod semel creouerit dẽ aut in me lius mutat a
ipse non abrugat Caeles tẽuero dignitatẽ non sui creatoris seas
luntatẽ pro pria ꝑdederunt . unde quia &offense causas requ¬
nis excripturarum ractione utra quae coguos ebeouoereutin¬
uum genera cũomnia conder&. precipuadt̃ fecit quibus se¬
cindum officium tribuit & sensum in caelis angelos homines
interris in corportles sunt &uere sp̃s angeli. Nosuero caeles tes
sensus. intra corpora terrena gestamus Et cũmunere creato¬

Expanded text:
portune ad responsionem interrogatio dudum sequestrata descendit: unde igitur quive isti sunt daemones quos dudum in teml interesse criminibus signantius edidisti? Quis eorum similiter princeps, quem diabolum vocas? vel unde ad haec opera sunt dejecti, si ulla his tamen sublimioris naturae dignitas fuit? Effici enim per eos quae in superioribus meministi, non nisi ipsorum genere et quaadem quidem etiam nunc illis est natura quae ab initio fuit, quia quod semel creaverit Deus, aut in melius mutat, aut ipse non abrogat: coelestem vero dignitatem non sui Creatoris, sed voluntate propria, perdiderunt. Unde quia et offensae causas requiris, ex Scripturarum ratione utraque cognosce. Duo creationum genera cum omnia conderet, praecipua Deus fecit, quibus secundum officium tribuit et sensum: in coelis Angelos, homines in terris: incorporales sunt et vere spiritus Angeli; nos vero coelestes sensus intra corpora terrena gestamus. Et cum munere Creato
Abbreviated transcription (Latin):
s& mirabilibus edocer&. sit magnus ex hac ꝓ genie populur
&usque ad inuidiam multitudinis paucitas crescre. Ita
ut cum sibi praeualituros aegnptui fomidarenT tãquo ge
debitae subditos seruituti. indignis operibus ad ficereni¬
tarentur. saeua in suꝑ edictiuiolentia uirilem sexum a¬
butero naecidabant ut oriundos ex positio labor ualidos
absumer&: subhis ad flictationibus auctort dm̃ sibi ama¬
uorilus traditã peregripaplelis conuenit & suliberatiouẽ¬

Expanded text:
set mirabilibus edoceret. Fit magnus ex hac progenie populus, set mirabilibus edoceret. Fit magnus ex hac progenie populus, et usque ad invidiam multitudinis paucitas crescit; ita ut cum sibi praevalituros Aegyptii formidarent, tamquam debitae subditos servituti indignis operibus afficere niterentur, saeva insuper edicti violentia virilem sexum ab utero neci dabant, ut oriundos expositio, labor validos assumeret. Sub his afflictionibus auctorem Deum sibi a majoribus traditum peregri
Abbreviated transcription (Latin):
integrum posse quẽ dĩ causa ignis ausis s& uerũ numquã cre¬
dentibus dura diuinitas non orburilectis simum uirũ pussaẽ
sed tantum probari nam subieotu gladisuam iam que feri entis.
Ari&em subiocit in tento hastiam mitiorem. ut &absque
pi&atis dispendio deuoeio conpleretur & ni hil hominus. gra¬
ciã fidei accoper& quidm̃ affec tui praetulis s& taliigitur
credulitate promis sionem afluentis terrae secũ tu¬
rosemini meruit. & iuila ici princeps populi circũ cisionem
primus accipit Non quod preputium iusticiae preuidi car&
aut fidei uel aliquid suꝑ fluum in homine ds̃ croass&. qđ post¬
ea iuber& abscidi s&lut inter alias.gentes sugpaculo cor¬
ponis electiuiri subolis nas cer&ur. I taq: plebs cadem
obinopiam earum quas in abitabat regionũ transit in aeicip¬
tum. pon quod his ls̃ quo cũ que loci praest arehabunda neiã
nõ ualer&. sed ut rursũ educturus ex aegrpto quantus es¬

Expanded text:
integrum posse, quem Dei causa ignis hausisset. Verum numquam creintegrum posse, quem Dei causa ignis hausisset. Verum numquam credentibus dura divinitas, non orbari lectissimum virum passa est, sed tantum probari; nam sub ictu gladii jam jamque ferientis arietem subjecit intento, hostiam mitiorem; ut et absque pietatis dispendio devotio compleretur, et nihilominus gratiam fidei acciperet, qui Deum affectui praetulisset. Tali igitur credulitate promissionem affluentis terrae secuturo semini meruit, et Judaici princeps populi circumcisionem primus accepit. Non quod praeputium justitiae praejudicaret aut fidei, vel aliquid superfluum in homine Deus creasset, quod postea juberet abscindi; sed ut inter alias gentes signaculo corporis electi viri soboles nosceretur. Itaque plebs eadem ob inopiam earum quas inhabitabat regionum transit in Aegyptum: non quod his Deus quocumque loci praestare abundantiam non valeret; sed ut rursum educturus ex Aegypto, quantus es
Abbreviated transcription (Latin):
Act ipse professus es sensibus erat in serta naturaliter
sed post quc̃i tibolieioni utra que ces seruNt. A brtbam uir
fidei singularis eligitur quem patiem totius credulita
ob hoc meritum ds̃ sta tuit quod primum incunta bundus. do¬
mũ patriam pripinquos que ꝑ uocationem dĩ adignoton
& pgrina iturus reliquid neser uituti idolorũ degens
in t᷑ ꝓximas deder&ur & gradã fidei quã iam mereba¬
tur & erat hadcturus ammiter& aut certe tepedius
retiperet insuaiterum &uxoris sepec tute postre maian
membris ꝑ etatẽ frigentibus pas ꝗturũ sibi filium quiadie
eids̃ promisis s& nondis perauit credens uature difficul¬
tatẽ diuinȩ s̃ ponsionis pos sibilita teiuincendam quẽ
postea cũ as s& ei unicus dĩius sucaedendũ arae in cunt tan¬
ter ad mouit praesttre amplius crocitori quũ affec tustu¬
dens simul que confidens &iamde ambusticineribus reddis ibi

Expanded text:
cut ipse professus es, sensibus erat inserta naturaliter: cut ipse professus es, sensibus erat inserta naturaliter: sed postquam abolitione utraque cesserunt, Abraham vir fidei singularis eligitur, quem patrem totius credulitatis ob hoc meritum Deus statuit, quod primum incunctabundus domum, patriam propinquosque per vocationem Dei, ad ignota et peregrina iturus, reliquit; ne servituti idolorum degens inter proximos dederetur, et gratiam fidei quam jam merebatur et erat aucturus, amitteret, aut certe tepidius retineret: in sua iterum et uxoris senectute postrema, jam membris per aetatem frigentibus, nasciturum sibi filium, quia hoc ei Deus promisisset, non desperavit, credens naturae difficultatem divinae sponsionis possibilitate vincendam: quem postea cum esset ei unicus, Dei jussu caedendum arae incunctanter admovit; praestare amplius Creatori, quam affectui studens, simulque confidens etiam de ambustis cineribus reddi sibi
Abbreviated transcription (Latin):
rem creator est clarior. & qui fecit specie necesse ẽ ac
uirtute a sestcta praecedat: Sit postremo haec inter
creatorem crecturam quaedis tancta ut sic admirationã
quae ceruimus habeaNT ut ea quȩ ob magestatem uide¬
renon possumus cultũ cũ reuerentia. non a mittant
Vihorum quae recolis fidis uerciest in aesti mabili modo dĩ
Derga homines acsine fine patiencia est sed qñm opere
tur ris omisso ꝑ omnem terramgentes factas linguarũ
diuersitate me mortisti quẽ admodum cũmoy siuidaeo¬
rum subrepserit secta. aut quẽ ob causam tot saeculorũ
tẽporibus adsumptis. latiole gise merserit. Cũ hominis sen¬
sibus natura liter lex in sorta sit si facultas scientiae estar¬
repto ordine in grauanter eloquesre ⁊ac cheus xP̃IΛ¬
& primohomine ũsque ad quod dixi tẽpus ꝑ suc cesiquum ge¬
dus dĩ noticia tenta ẽ lex autẽ & si non scripta litteris. si¬

Expanded text:
rem , Creator est clarior, et qui fecit speciem necesse est hac rem , Creator est clarior, et qui fecit speciem necesse est hac virtute a se facta praecedat: sit postremo haec inter Creatorem creaturamque distantia, ut sic admirationem quae cernimus habeant, ut ea quae ob majestatem videre non possumus, cum reverentia non amittanti horum quae recolis fides vera est, inaestimabili modo Dei erga homines, ac sine fine patientia est. Sed quoniam opere turris obmisso, per omnem terram gentes factas linguarum diversitate memorasti; quemadmodum cum Moyse Judaeorum subrepserit secta; aut quam ob causam tot saeculorum temporibus absumptis latio legis emerserit, cum hominis sensibus naturaliter lex inserta sit, si facultas scientiae est, arrepto ordine ingravanter eloquere. ZACCH.--A primo homine usque ad quod dixi tempus, per successionum gradus, Dei notitia tenta est; lex autem etsi non scripta litteris, si
Abbreviated transcription (Latin):
diuiditur singulorum & in opere feruentis simo hoc tantumu¬
nus qras que loquitur quod solus intellegit cumenĩinex truc¬
rionos celeris. ꝑ seuera ret audatia repentenescunt rogra¬
re poscertes oboedire nesciunt minis truntes & quae mo¬
lentibus uel ut neces saria ingeruntur aduersa suNt sic
non poeua sed tedio coepta linquuntur ut miraculi adomues
pestea cum stupure formido sine supplicii ꝑ uenuret exem¬
pl camqua mob causam linguȩ prioris noticiam perdidis set
dentis suae inquem sermonis nouitate transieratunus quis¬
que narrtret sed quid uodest criminat exi se diluuio. quid
nanc insanae machenam indulgencia distrixis se nom poe¬
na. ec ceiterum. Ohomo indĩ inuriam ȩlementa confun¬
dis houorfim & cultum inussibilis magestatis ad inui sibiles
trans ferens creturtis. Sialtitudinem sus upis ds̃ supra est
simagntudinem ille inmensior quiubi que ł st. Sispledo¬

Expanded text:
dividitur singulorum, et in opere ferventissimo, hoc tantum udividitur singulorum, et in opere ferventissimo, hoc tantum unusquisque loquitur, quod solus intelligit. Cum enim in exstructione sceleris perseveraret audacia, repente nesciunt rogare poscentes, obedire nesciunt ministrantes, et quae molientibus velut necessaria ingeruntur, adversa sunt. Sic non poena, sed taedio, coepta linquuntur, ut miraculis ad omnes postea cum stupore formido sine supplicii perveniret exemplo; cum quam ob causam linguae prioris notitiam perdidisset, genti suae in quam sermonis novitatem transierat, unusquisque narraret. Sed quid prodest crimina texisse diluvio? Quid hanc insaniae machinam indulgentia destruxisse, non poena? Ecce iterum, o homo, in Dei injuriam elementa confundis, honorem et cultum invisibilis majestatis ad visibiles transferens creaturas. Si altitudinem suspicis, Deus supra est; si magnitudinem, ille immensior, ubique est; si splendo
Abbreviated transcription (Latin):
homines iustitiae forma dira uit. et exemplime moria uigute
disciplipa acreuerentia terrore seruuta est. sed sicut sem¬
ꝑ longapros peritas. ex abun duntia. securita tem ex secu¬
ritate ab pꝰ abolitionem ex ab olicione abusionem creauit ob¬
litime tum obliuis cuntur auc̃torem & auitus insacrilegia. ꝓ¬
ruperunt iam nec terris. ha bit a contenti tam quam ascen¬
suricaelum extruun turrẽ & hominum manunubium celsa
teme runtur. o in ex plicabilis bonitas dĩ & nulliat dignum
est. edoquenda miseratio dõ non o boedire mors iusta ẽ & dĩ se¬
dem adpetis se in punitas fuit intua ere dĩneclementia e le¬
uitatem temeruri non puniuntur inscelere sed as celere delu¬
dntur. et ubi seuire debuit celestae iudicium prues tantur
signa uirtutũ insuꝑ paenitentiae uia. & intellectus ape¬
ritur. Nam cum es s& adhuc eotẽ pore unus omnibus sermo
inuume rosas qua e uunc ꝑ orbem sparsae sunt gentes lingua

Expanded text:
homines justitiae forma duravit, et exempli memoria viguit homines justitiae forma duravit, et exempli memoria viguit disciplina, ac reverentia terrore servata est. Sed sicut semper longa prosperitas ex abundantia securitatem, ex securitate abolitionem, ex abolitione abusionem creavit; obliti metum obliviscuntur auctorem, et a vitiis in sacrilegia proruperunt: jam nec terris habitare contenti, tamquam ascensuri coelum exstruunt turrem, et hominum manu nubium celsa temerantur. O inexplicabilis bonitas Dei, et nulli, ut dignum est, eloquenda miseratio! Deo non obedire mors justa est, et Dei sedem appetisse impunitas fuit. Intuere divinae clementiae lenitatem: temerarii non puniuntur in scelere, sed ab scelere deducuntur; et ubi saevire debuit coeleste judicium, praestantur signa virtutum. Insuper poenitentiae via et intellectus aperitur; nam cum esset adhuc eo tempore unus omnibus sermo, in numerosas quae nunc per orbem sparsae sunt, gentes, lingua
Abbreviated transcription (Latin):
tur cumuindi catiustus. unde ira non pas sibilem signi¬
ficat sed in probantem & non malum uindicta sed ius¬
edendum est reuerentiae diuiui tatis maxime cũ
Ihoc sem ꝑ credi de dõ debeat quod pro hofesit dig¬
uũ unde adsus pensum articulũ uarretonem iã¬
ducens: quem admo dum post diluuium tet fue tiho¬
miues uel patisint̃ si auditu diguum est consultsx
iguum pla nedĩ ergauos ab intcio pandere medici¬
uam & post uiluuium seruatum in poe. humeni geuis¬
ris semen ex promere ad que hine progepiens ueuis¬
se ꝑ posteros non iaatis post ergum lapidibus pifri limo¬
dode uc alio nempyr rum que confingerb Iteque
cerrti diluuio eluta. noe tantum quia solus iustus uũ¬
uontus stt adpropas gtindum humanum genus cũ
progepiae reseruatur mortis tamen. ad huc si cuc cuno
muuen te sententia. ut ex merito conuersationisi cuin
m surrot dione inmortalitas redde ĩetur aliquã diu anu

Expanded text:
t; cum vindicat, justus. Unde ira non passibilem signit; cum vindicat, justus. Unde ira non passibilem significat, sed improbantem; et non malum vindicta, sed jusedendum est reverentiae divinitatis, maxime cum hoc semper credi de Deo debeat, quod pro honore sit dignum. Unde ad suspensum articulum narrationem reducens, quemadmodum post diluvium vel facti homines vel nati sint, si auditu dignum est, consultus ignum plane Dei erga nos ab initio pandere medicinam, et post diluvium servatum in Noe humani generis semen expromere, atque hinc progeniem venisse per posteros, non jactis post tergum lapidibus puerili modo Deucalionem Pyrrhamque confingere. Itaque terra diluvio eluta, Noe tantum, quia solus justus inventus sit, ad propagandum humanum genus cum progenie reservatur; mortis tamen adhuc sicut nunc manente sententia, ut ex merito conversationis cum resurrectione immortalitas redderetur. Aliquamdiu apud
Abbreviated transcription (Latin):
tes quẽ uisplura congererent mortis tamen sen¬
tontiar subia cereNt : hec interdicti prima trans gros¬
sio malorumi omniũ causa mortis que principium Nocta¬
men inuindicta m dĩ pr̃opta patientia sententiae
in roga uit effectum. sedum seuerioris edicti tem¬
poris inter positionemolliuit : ut meritũ uenda o es¬
set ex labore paeni tentiao ac labsi obserut ouẽ
ustitia e uel postero iȩdu ceseNT cuius gratiai
restituaie uitȩ quam misertent possint cũ persegra¬
uiter conrius sent hec inter ualla piaetatis asi¬
luta ris uiae trames trm non ꝑ conuersd ciorem
sctis fuctio tonurt sed umorum potius inapem f
creueruNt et sequentium homipum consumset abusio. Itaut past¬
ea mortis conuales centesentetia. ardeneium criminum la¬
ratus aut iundicans est irtim enimpas sibilem sigri¬
N equus humanorum actuum ds̃ uidex ẽ qui reddidit
abonis praemia malis poenam bonis curretribuit¬

Expanded text:
tes, quamvis plura congererent, mortis tamen sentes, quamvis plura congererent, mortis tamen sententiae subjacerent. Haec interdicti prima transgressio malorum omnium causa mortisque principium; nec tamen in vindictam Dei promptam patientia sententiae irrogavit effectum, sed vim severioris edicti temporis interpositione mollivit; ut meritum veniae esset ex labore poenitentiae, ac lapsi observationem justitiae vel posteros edocerent, quorum gratia restituintervalla pietatis ac salutaris viae tramitem non per conversionem satisfactio tenuit, sed vitiorum potius incrementa creverunt, et sequentium hominum consumpsit abusio; ita ut postea mortis convalescente sententia, ardentium criminum lanc et iratus aut vindicans est? ira enim passibilem signiequus humanorum actuum Deus judex est, qui reddit bonis praemia, malis poenam: bonus, cum retribui
Abbreviated transcription (Latin):
acbeneficium & cauese intelleger& et mereri. buicbeutitudi¬
ui riabulus inuidens ꝑ serpentem qui erit ceteris a namalibus
prudentior mulierem primum id est inferioris. sexus hominẽ
et adcredendi animi stcilioris. in loxit in terdictum gustato
arboris temerareper eandem poste aurum simili fed sitato:
decepit: Futuros adserens dõ similes sieius ligui pomis non
abstinereNt quoduelut in dõ diuiuitas excipis s& : Necae¬
lestem scientiam cum ho minibus partiretur: his deceptus do¬
lisinpec catũ grauus simum. compulit ut se ꝑtrans gres si ouẽ
praecepti c̃reatori similes esse quamuis nompossint uelleta¬
meN ause sint : hac frcuide in mortalitatis bene fiuo spolia¬
ti. depara dyso eieciuntur ex illa in uiolabili tomperire
detractis & sub hoc carruptibilae reuicturis. pellecius sta¬
timuestitus. in ponitur & ad quae rendum uictũ labor
in probus deputatur : ut solum uertoreNTnuis pontane¬
um praebiturum &inter spiuas actribulos desud an¬

Expanded text:
ac beneficium et cavere intelligeret et mereri. Huic beatitudini diabolus invidens per serpentem, qui erat caeteris animalibus prudentior, mulierem primum, id est inferioris sexus hominem, et ad credendum animi facilioris illexit interdictum gustatum arboris temerare: per eamdem postea virum simili falsitate decepit, futuros asserens Deo similes si ejus ligni pomis non abstinerent, quod velut ideo divinitas excepisset, ne coelestem scientiam cum hominibus partiretur. His deceptos dolis in peccatum pravissimum compulit, ut se per transgressionem praecepti Creatori similes esse, quamvis non possint, velle tamen ausi sint. Hac fraude immortalitatis beneficio spoliati de paradiso ejiciuntur; ex illa inviolabili temperie detractis, et sub hoc corruptibili aere victuris pelliceus statim vestitus imponitur, et ad quaerendum victum labor improbus deputatur; ut solum verterent nil sponte praebiturum, et inter spinas ac tribulos desudan
Abbreviated transcription (Latin):
renon poterant quod fecissent: & si cut haee mons truoso
scientia solet nocer nouerant sucurrehesuebant maloran
quae ipsuntulerant cessationom abeorur sum que mimi tari
nabantur orantes sic ad ex tremum dimittere populum ui i¬
mitabilium signdinpos sibilitatis suae confessio ne c onpulsif
ad monenturdĩ iudicio profecturi. celebri tatem gaudis
breuisimuleire discessu & adorpectum cib sentium sobi lempiorũ
inpetra re hospitum censum eundem que prodiuturnu laboris
meritoretinere Nonfluidis studio sed honore mercedis
indeeulu sacum adhuc deopum etentatione nilscirent quos
aditer oratu compulertNt recrudis centemalitia cum irtunse¬
quuntur emissos & inminente e grpttorum ex ercitu spese
ucinꝰ dendime tuentibus de est cum mater go hostes insis tereNt

Expanded text:
nstruosa scientia solet, nocere noverant, succurrere nesciebant; malorum quae ipsi intulerant cessationem ab eo rursum quem imitari conabantur, orantes. Sic ad extremum dimittere populum vi inimitabilium signorum et impossibilitatis suae confessione compulsi sunt. Admonentur Dei judicio profecturi celebritatessu, et ad ornatum absentium solemniorum impetrare hospitum censum, eumdemque pro diuturni laboris merito retinere; non fraudis studio, sed honore mercedis. Ii delusi, cum adhuc de opum retentione nihil scirent, quos ad iter oratu compulerant, recrudescente malitia cum ira insequuntur emissos, et imminente Aegyptiorum exercitu spes evadendi metuentibus deest, cum et a tergo hostes insisterent,
Abbreviated transcription (Latin):
dentes defendunt. & aper sequentium inp&u mut&e lemen¬
torum uice. tuetur trepidos subita noctis infusio uirga de¬
inde morses. pecutere pelago siub&ur in mensum adque ad
pyebendã tran seun tibus uiam profundia quas imperio remouere
celsa altrinsecus undarum a ties erigitur. & tã quã ad siguũ
bellicimoris dispositus stare diceres fluctus. acmure muri
similiddine solidutũ intellegentis obsequiodiuidi paindi¬
tursic cũ gradientibus solum &iam pe logi ardua łȩte¬
rł mole uacuantur populoque inlitus aliud euadente  Cũ
ꝑ sequentes a beuntibus imminereNT. ictum similiter per
monsen rursum in seconuenit mare &tã quã obdĩ in iuriã

Expanded text:
s defendunt, et a persequentium impetu, mutata elementorum vice, tuetur trepidos subdita noctis infusio. Virga deinde Moyses percutere pelagus jubetur immensum, atque ad praebendam transeuntibus viam profundi aquas imperio removere; celsa altrinsecus undarum acies erigitur, et tamquam ad signum bellici moris dispositos stare diceres fluctus, ac mare muri similitudine solidatum intelligentis obsequio dividi. Panditur siccum gradientibus solum, et ima pelagi ardua laterum mole vacuantur; populoque in littus aliud evadente, cum persequentes abeuntibus imminerent, ictum similiter per Moysen ru
Abbreviated transcription (Latin):
patio prohib&ur ut interdicta mȩ andem ar bonom semꝑ
intuens homo cius qui inter dixerat meminis s& et pras¬
lactusomiibus ora e seos senon obliuis ceretur auctorẽ
acsibiita e ui & subiecta cogios ceret. ut el qui sibi iece¬

Expanded text:
patio prohibetur, ut interdictam eamdem arborem semper patio prohibetur, ut interdictam eamdem arborem semper intuens homo, ejus qui interdixerat meminisset, et praelatus omnibus prae se esse non oblivisceretur auctorem; ac sibi ita omnia subjecta cognosceret, ut ei qui sibi subjece
Abbreviated transcription (Latin):
sonpiget plune offensae ueteris expleiua reprincipi &
quem mali greudum primihominis. truns gressio fece
Simplici nar ratione contexere ut qupec cati tan¬
cum causas audire de sideras &iam creatorem huma pi
generis propius agnoscas: Cum epim dr̃ om̃a fecis s& ex pihi¬
lo halita torem mundi hominem finxit exlimo rudiqua
adhac ex animo corporispm̃ sensum que lurgitus est spm̃ ꝓgcom¬
munem carpimus a erem quo membra prouẽ himus sen sum epa
ceteris animalibus dis crepamus : tumuiuendi proprium ar¬
bitrium adlidit liberum inomnia in perium tribuens: tum̃
posita Nonquae obseruationes difficilispericulum in forr&
igporo : Sed queostensa neu surpare tur tantum creutoris
grtioiam cum in morelitatis bene ficio custa dira: siepo su¬
to ita que homini inter dilicias paradisi a moenis simis eili es
loci &pulla aura rum intemporiȩ acuami&ate corrup¬
t ex omni praeciosarum arborum fruetu aedendicopiosa
datur facultas : se dinmultis unius tancum arbius A sur¬

Expanded text:
on piget plane offensae veteris explanare principia, quem mali gradum primi hominis transgressio fecerit, simplici narratione contexere; ut qui peccati tantum causas audire desideras, etiam Creatorem humani generis propius agnoscas. Cum enim Deus omnia fecisset ex nihilo, habitatorem mundi hominem finxit ex limo, rudique adhuc et exanimo corpori spiritum sensumque largitus est; spiritum quo communem carpimus aerem, quo membra provehimus; sensum quo a caeteris animalibus discrepamus: tum vivendi proprium arbitrium addidit, liberum in omnia imperium tribuens; tum posita, non quae observatione difficilis periculum inferret ignaro; sed quae ostensa ne usurparetur, tantam Creatoris gratiam cum immortalitatis beneficio custodiret. Sic posito itaque homini inter delicias paradisi, amoenissimi scilicet loci, et nulla aurarum intemperie ac varietate corrupti, ex omni pretiosarum arborum fructu edendi copiosa datur facultas; sed in multis unius tantum arboris usur
Abbreviated transcription (Latin):
postea indesertis tam longi tõporis ab legatione cruciatis uNt
cumillis praeterea alimoniam. c&era queuitae peces saria
horens regionum nuditas non praeberet Vn de ergo multitu¬
dinis pastus autquã ob causam haec tanto pereliberatis poepa
fuerit uelquẽ ad modum post ealex lata depro me

Expanded text:
postea in desertis tam longi temporis ablegatione cruciati sunt? postea in desertis tam longi temporis ablegatione cruciati sunt? Cum illis praeterea alimoniam caeteraque vitae necessaria horrens regionum nuditas non praeberet; unde ergo multitudine pastus; aut quam ob causam haec tantopere liberatis poena fuerit; vel quemadmodum postea lex lata, deprome.
Abbreviated transcription (Latin):
Vindicis elementi in mensitas. Recur sutumidiore conflu¬
ers sorluu merabilis curruum & a equorum cum e lectisas¬
cun sribus multitudo sub mergitur qxta que are¬
bis bella uerã maius tã quam non fuis s& obtecta esti his
prdmerdus ab habra ham morsiduce plebs ad sumpta
uder curum est. & post transitum maris usque ad haero
Tinquo quadra ginta annis mansere per ductisun
hos ꝑnoctem colum nalucs tã quamitineris dux pre ibect.
eadem &iam perdiem nefes sos lassitudo conficer& In
nube praecedens ab aestus iniuria uindicabat. Ita prorsus
famulcantibus elementis dĩ auxilio usi sunt ut in eiusbe¬
neficus non sola celestis potentiae dignatione sed & pai¬
ne pi&atis indulgentia fruerentur cum inter admira¬
tiouem acnecessi tatẽ stuperent signa & pericula non ti
raticest quidem cognitio praedictorum sed nisi rationis plenitudin
munitur in firma est quidigitur fuit causae ute mensomare tun¬
tis rerum miraculis liberati ad haerem uiducerentur a ut cor

Expanded text:
indicis elementi immensitas recursu tumidiore conflueret, innumerabili curruum et equorum cum electis ascensoribus multitudo submergitur; mixtaque arenis bellatorum manus, tamquam non fuisset, obtecta est. His primordiis ab Abraham Moyse duce plebs assumpta Judaeorum est; et post transitum maris usque ad eremum in qua quadraginta annis mansere, perducti sunt. Hos per noctem columna lucis tamquam itineris dux praeibat: eadem etiam per diem ne fessos lassitudo conficeret, in nube praecedens ab aestus injuria vindicabat. Ita prorsus famulantibus elementis Dei auxilio usi sunt, ut in ejus beneficiis non sola coelestis potentiae dignatione, sed et paternae pietatis indulgentia fruerentur, et cum inter admirationem ac necessitatem stuperent, signa et pericula non timinibus quam natura. APOLL.--Grata est quidem cognitio praedictorum; sed nisi rationis plenitudine muniatur, infirma est. Quid igitur fuit causae, ut emenso mari tantis rerum miraculis liberati ad eremum ducerentur; aut cur
Abbreviated transcription (Latin):
nonut pro funorum fulsitas iunce r& sed ut dĩ uirtus lctius
elucer& Nam cumplagarumdiuerisicates in causa signi
sicut moses fticiebatidem quoque facore uiderentur reuoa¬
renon poterant quod fecis sent: & si cut haee monstruo sa
scientia solet nocernouerant sucurreuesuebant malorum
quae ipsuntulerant cessationom abeorursum que tnimitarie
nabantur orantes sic ad ex tremum dimittere populum uibhie

Expanded text:
ut profanorum falsitas vinceret, sed ut Dei virtus latius eluceret. Nam cum plagarum diversitates in causa signi sicut Moses faciebat, idem quoque facere viderentur, revocare non poterant quod fecissent. Et sicut haec monstruosa scientia solet, nocere noverant, succurrere nesciebant; malorum quae ipsi intulerant cessationem ab eo rursum quem imitari conabantur, orantes. Sic ad extremum dimitt
Abbreviated transcription (Latin):
elquandoduentatus quentotempure safuturus expositio
coqta nonconiiit sedilitaquemene percurro quo regi¬
nañtem c lausurasont tempora qua ꝓraecur rant indicia
ipsiscopia fidelibuserit nulliq ue dubias me dorani gonera
saluabunt.si conpnłsio trans gresnonum a trocitatet fantasus
plena sit obscura notione : undeba ncquoque ainbiguorum parte
diuinȩ auctoritatis edicio uedistingue. ut enud sis radicitus frauda¬
lus. & instruantur dubia consirmantur in sirmi dum& falso¬
ris ꝓduntur insidiue abreuicate temporis fortecons tringitur

Expanded text:
quando adventurus, quanto tempore sit futurus, expositio coepta non contingit: sedula itaque mente percurre quae regnantem clausura sint tempora, quae praecurrant indicia ipsis copia fidelibus erit, nullaque dubios remediorum genera salvabunt; si compulsio transgressionum atrocitate et phantasiis plena, sit obscura notione. Unde hanc quoque ambiguorum partem divinae auctoritatis editione distingue; ut, evulsis radicitus fraudibus, et instruantur dubii, et confirmentur infirmi, dum et falsoris prodentur in
Abbreviated transcription (Latin):
siuen oindugere pauperi peramum munerum . largicor adnueris
ut ꝓ bauo cahabcȩ conpo anis & morteproueniat iel quodlu¬
bricȩ conuersationis at infirmior fortasse non praeua¬
l& deuotiosanus puras ancusic&. ent in aeter nummiune¬
re tuo gaudus rrerem laudibus. tuis cantas sercemnilcar:
iquia retribuã dño proomnibus quae raeribuit imbi calcem

Expanded text:
gere pauperi perennium munerum largitor annueris, ut probatio catholicae confessionis et morte proveniat, vel quod lubricae conversationis actus infirmior fortasse non praevalet, devotio sanguinis pura sanctificet: erit ut in aeternum munere tuo gaudens vere me in laudibus tuis cantasse reminiscar: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mi
Abbreviated transcription (Latin):
ubiest mnors aculcus tuo s̃ab sorta est niors imuccori atua  qu
iunelaorĩmosis seminibus iutaa ae aias implent praetroseme as
ouem pos eferentes. subliinm coronaruri honbre ul gebune
Doquibus sorapium est: ex ultibunt scimeloria lotabureurancu¬
biblus sus & iterum. &x ultabunt seuetutis exum custs diacin ei

Expanded text:
Ubi est, mors, aculeus tuus? absorpta est mors in victoria tua . Et qui nunc lacrymosis seminibus justitiae vias implent, pretiosae mortis manipulos referentes, sublimium coronarum honore fulgebunt. De quibus scriptum est: Exsultabunt sancti in gloria, laetabuntur in cubil
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem faormãque non quȩras : eritenim quod nec ocula siu¬
dit nec aures audiuit nec incorhominis asceniti sedłi aestirae¬
bilis qua rundam religionum amoenitites odores quo uux cridi¬
tes aut audimus autcernimus si quibusdam gentibus attrotur¬
bidi flauntamnes a gemma plipideest si pas simernna ma &
ã momium nas citur uulgo sideiique molba redolentibus tura

Expanded text:
d nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Sed si inaestimabiles quarumdam regionum amoenitates, odoresque vix creditos aut audimus, aut cernimus; si quibusdam gentibus auro turbidi fluunt amnes, et gemma pro lapide est; si passim cinnamum et amomum nascitur vulgo; si denique mollia redolentibus thura
Abbreviated transcription (Latin):
piee scnum quod uobis paratũ ẽ: anteconsticutiono mundi: Mlaui¬
possententia persequente: tacui nun iquid semper taicebo iae amnon
subditos utt rucifigia negantibus posiu. sed pator naqui uscerin¬
tis iuestate s ub noxus. quiex infirmitate cirnis mor tius fuerirti
inuoȩx urtutt đi. solio quae temniudicus presidonsi non aliaquuir
maledictii ignam cetnum que mp̃ pamuit pater imcus  bu¬
lo& ingelis enis ub iist pletus & stridor dentium hace sunt que
monerꝰ nos trauoce teliceat haec m̃ris & corporis liborefigi¬
enda sunt & illaque aelectis parantur ad eunda quorummagni¬
tudinem farrmã que non quȩras eritenim quod necocula sr¬
dit nec aures audiuit nec incorhominis ascenditi scubaestirae

Expanded text:
pite regnum quod vobis paratum est ante constitutionem mundi . Illa impios sententia persequente: Tacui, numquid semper tacebo ? Id est, jam non subditus ut crucifigi a negantibus possim, sed paterna quam cernitis majestate subnixus, qui ex infirmitate carnis mortuus fueram, vivo ex virtute Dei, solioque aeterni judicis praesidens, non alia quam it Pater meus diabolo et angelis ejus ; ubi est fletus et stridor dentium . Haec sunt quae moneri nostra voce te liceat: haec mentis et corporis labore fugienda sunt, et illa quae electis parantur adeunda, quorum magnitudinem formamque non quaeras: erit enim: Quod nec oculus vidit, nec auris aud
Abbreviated transcription (Latin):
unien temiquiti silntanta signerum regco queuir t uri¬
tabs nequitiȩ ex er& uoluntatemi Nullise ÷ raut essstruendus relr
ignantius d uulgandus ditos cendeutar bitror falsitatis. nec
ipii scopia fidelibuserit: nullaquedubias neme dioruni gonera
siluahunt i conpulsiotrans gresnonum atrocitate& fanta sus
plena sit obscura notione : andebancquoquet ambiguorum partẽ
sdiuinȩ auccoriteas dicio nedistingua ut enuł sis radicitus fraude¬
lus. & instruantur dubiua& consirmantur in firmi dum& falso¬

Expanded text:
anta signorum, regnique virtute spiritalis nequitiae exserit voluntatem, nullis contra aut destruendus rebus, aut signantius divulgandus; dignoscendae, ut arbitror, falsitatis nec ipsis copia fidelibus erit, nullaque dubios remediorum genera salvabunt; si compulsio transgressionum atrocitate et phantasiis plena, sit obscura notione. Unde hanc quoque ambiguorum partem divinae auctoritatis editione distingue; ut, evulsis radicitus fraudibus, et instruantur dubi
Abbreviated transcription (Latin):
dentibus fuga nulla que
geliocdñs cũ demalis illius loquer& & tradtinquid homo pri mumiis¬
cuum: inopiauero fidelis necandos A pocabnbisis sicdeclaraet faci& om̃is
pus illos & magnos diuits & pauperes liberos & seruosutdent ipsi sibi
ca racteres inma nusua dextera uel in frontibus sus ut nemopossit
omere autuendere nisiquibabeatra racterem uel nom̃ besti a tii quẽ
daninel his sermonibus futurum praedoxit exsur g& rexinpbus
facie intellegens ꝓpositionem & fortis uirtus eniss mira bili a corrũ¬
p& & dirige& et ex terminabit fortes & populũ scnte dolus inma¬
nueius & incor de suo magni sicabitur. & habundantia corrũ p&
ane enĩ fia i & in omnem dm̃ patrum suorum non intelleg& &it
cupiditatẽ mulierũ ñibit. Itaque intellegis execrandi tẽporis ri¬
gem pra comnibus aestimandum quicos quos uolentia ac fra ude
nequiuerit corrũ pere nitetur in lecebracar pere nec inde ospa¬
trum suorum. idẽ gentilium intellegens feralem incorpore enir¬

Expanded text:
dentibus fuga, nullaque gelio Dominus cum de malis illius loqueretur: Et tradet, inquit, homo proximum suum . Inopia vero fideles necandos, Apocalypsis sic declarat. Faciet omnes pusillos et magnos divites et pauperes, liberos et servos, ut dent ipsi sibi characteres in manu sua dextera, vel in frontibus suis; u nemo possit emere aut vendere, nisi qui habeat characterem vel nomen bestiae . Quem Daniel his sermonibus futurum praedixit: Exsurget rex improbus facie, intelligens propositionem; et fortis virtus ejus; mirabilia corrumpet et diriget, et exterminabit fortes, et populum sanctum: dolus in manu ejus et in corde suo magnificabitur, et abundantia corrumpet one enim fiet, et omnem deum patrum suorum non intelliget: et in cupiditatem mulierum non ibit . Itaque intelligis exsecrandi temporis regem prae omnibus aestimandum, qui eos quos violentia ac fraude nequiverit corrumpere, nitetur illecebra carpere, nec in deos patrum suorum, id est gentilium, intelligens, feralem in corpore ener
Abbreviated transcription (Latin):
sediuuorumi a posto ius autem sub elementorum cmparatione
imeritorum quo quedistantiam p̃ditaut dicensi alia cba ritas solis
& aliadaritas iuriȩ & aliaclaritas stellarum. stella em̃ stellȩdifsert

Expanded text:
sed vivorum . Apostolus autem sub elementorum comparatione, sed vivorum . Apostolus autem sub elementorum comparatione, meritorum quoque distantiam praedicavit, dicens: Alia claritas solis, et alia claritas lunae, et alia claritas stellarum;
Abbreviated transcription (Latin):
arauit es feccufacilius homi nes suscitari ascposse. quboris det sapla
frustr aque quasi perditos hicliceri quos non sitirpos si balitas iala
baecerat os sibus plena & circumdixit meingerun corurdue d cascis
andarittis. &ditad m filihiomi nis siuuentos saista & byet tuscis
dne alait admꝙ pheti ⁊ a super ea & dic ossi arida auditeuerbato¬
super eanerui & uiscera nascebantur. & cutdsi desuper ascendt adeui
uent & factum est &stete runt pedibus suis. congregatio nimis iul¬
ta: Ftatadme fili hominis os sahaecdomus is rahelest. quidicunt
uanti est spes nr̃a nimis interiuimus: & scient quod egosum dñs
cum educam eosde sepulchris & uiuifica hopopulum meum & po¬
Inã illos interra ipsorum & faciam : htec dicitdñs : undesaluator
sad duccis resur rectionem non credentibus ait: quomodolegis¬
tis dr̃abraham & ds̃ isaac & dr̃ iacob non estutique ds̃ mortuorũ

Expanded text:
travit effectu, facilius homines suscitari a se posse quam facti sunt, travit effectu, facilius homines suscitari a se posse quam facti sunt, frustraque quasi perditos hic lugeri, quos non sit impossibilitas ulla haec erat ossibus plena. Et circumduxit me in gyrum eorum; et ecce arida nimis. Et ait ad me: Fili hominis, si vivent ossa ist ait ad me: Prophetiza super ea, et dic: Ossa arida, audite verbum Dosuper ea nervi, et viscera nascebantur, et cutis desuper ascendit; et jvent. Et factum est: et steterunt pedibus suis congregatio nimis multa. Et ait ad me: Fili hominis, ossa haec domus Israel est. Qui dicunt: Vana est spes nostra nimis; interivimus. Et scient quod ego sum Dominus, cum educam eos de sepulcris et vivificabo populum meum, et ponam illos in terra ipsorum, et faciam haec, dicit Dominus . Unde Salvator Sadducaeis resurrectionem non credentibus ait: Quomodo legistis, Deus Abraham et Deus Isaac et Deus Jacob? Non est utique Deus mortuorum,
Abbreviated transcription (Latin):
o ambieua Quantumuidetur & patere sollicitorum mentibuscre¬
do ambiguae p̃dicationis obscuritas uosolita est. & totamplanum suẽ¬
mitemporisenis si cognitios precpue cumadstipulantibus qua taguntur die¬
rum malisdara sit rationec abud sup es semerito creditur quamit acirti¬
atuar ipro fote praesentia demonstretur: nunc uero unum hoc consum¬
mitus unter nogationibus praesti : Vtresur rectionem ex di pos sibilitatẽ
sni reditamdo ceas & ꝓmissam. Neantȩ ad mirationis magnitudinem
sine artoritute caclestium statutorum ad sertionudi contigerit sedli¬
belis prieribus intimata praesenti seruditione firmetur gaudiumadla¬
tura erelentabus disputationẽ dubiis ab latura dum& possibilem edipo¬
nes lberalitasute a quam fragilitas tetrena uredendos pbar unoluerib
arts qulara facer.e. aiprius ueris consirmare erednt e quen pboele d¬
sen star muon uo lu minibus indiderit. speculi pere terbnelẽes pnens¬

Expanded text:
 APOLL.--Quantum videtur, et patere sollicitorum mentibus cre APOLL.--Quantum videtur, et patere sollicitorum mentibus credo, ambiguae praedicationis obscuritas absoluta est, et tota in planum supremi temporis missa cognitio; praecipue cum astipulantibus quae aguntur dierum malis clara sit ratio, nec aliud superesse merito credatur, quam ut annuntiaturi prophetae praesentia demonstretur. Nunc vero unum hoc consummatis interrogationibus praesta, ut resurrectionem ex Dei possibilitate jam creditam doceas et promissam; ne tantae admirationis magnitudinem sine auctoritate coelestium statutorum assertio nuda contigerit; sed libellis prioribus intimata praesentis eruditione firmentur, gaudium allatura credentibus, disputationem dubiis ablatura, dum et possibilem ex Dei pones liberalitas, ut ea quae fragilitas terrena vix credit, probare voluerit antequam facere, ac prius veris confirmare credentes, quam probare dScripturarum voluminibus indiderit, speciali per Ezechielem mons
Abbreviated transcription (Latin):
sermo necon plebitur: tribus enĩ & semis annis primum ante¬
xp̃m dein dechristũ adesse prȩdic& qui quam lib& paritem pore
reguturus ꝑapocalpsein designe&uris Breuando stamen
eus dieseuangelio saluator in sinuatꝰ neintollera inlibus mals diutun¬
iutatem carouicta suc cumbat si cenimait : & nisi breuati fius sent dies
ilimonesia salua omnis caro non quod dierum ac noctium feai abinido
constitutio sitmutanda aut currentium temporum horis spaticore u¬
detida sediscut pernathande nuntiata populi caedis: protribus diebis
mesantumoras diuinami seratione ꝓmeruit : ita ex setrandites dpo¬
nis regium non spatio credimus minuendum esse. sed numero necdiu¬
pae ordina tionimodum sed furentis in periis in ponendu m ut inre su¬
nertionem postanticertiminis pugnã & deuotio fidelium & per sidu
non lateat impiorum dum & anti qui hostis breuis dominatio pellitur
& di aduenientis reuerentia scõrum confessi omibus honoratibr

Expanded text:
sermone complebitur; tribus enim et senis annis primum Antichristum, deinde Christum adesse praedixit: qui quamlibet pari tempore regnaturus per Apocalypsin designetur, breviandos tamen ejus dies in Evangelio Salvator insinuat, ne intolerabilibus malis per diuturnitatem caro victa succumbat: sic enim ait: Et nisi breviati fuissent dies illi, non esset salva omnis caro . Non quod dierum ac noctium fixa ab initio constitutio sit mutanda, aut currentium temporum horis spatia recidenda; sed sicut per Nathan denuntiata populi caedes pro tribus diebus tres tantum horas divina miseratione promeruit; ita exsecrandi temporis regnum non spatio credimus minuendum esse, sed numero; nec divinae ordinationi modum, sed furentis imperiis imponendum; ut in resurrectione post tanti certaminis pugnam, et devotio fidelium, et perfidia non lateat impiorum; dum et antiqui hostis brevis dominatio pellitur, et Dei advenientis reverentia sanctorum confessionibus honoratur
Abbreviated transcription (Latin):
sdescente est imiio tabulum subper sont hominis sacuiturum
sedgentilitatem detesta bitur & circũ cisionem suade bitt ecenm
aliter dĩ filius credipossit Nisi a sclegis ueteris reparationem ex h¬
batam mentiretur ac primum iudacos id esttotius ꝑfidiae capud
num iudicem comsitentur seduta trocitatem in latia sefacinoris
excusent in corpore . quod inter fecerant uenis senoncredunto
Hereticis uero p̃dictos simulatur dm̃ es sequi demised minorem ad se¬
ra patri ut eorum deruque inpi&atem perditionisuae susceptu¬
rus admisceat & milla utrisque ex euange lussententia conplea¬
turcredent in quid iniquitati quiueritati credereno luerunt tum
gentiles uelut sensu rationabili carentia pecora fantasiarum ad¬
miratione capturus est . ut in laqueatis nationum paeneomnum
populis &iam electi si fieri possit dolistalibus seducintur : et
buius maliauetoritatem effici& multitudo in deerrorem ma

Expanded text:
fides certa est, immo diabolum sub persona hominis saeviturum; fides certa est, immo diabolum sub persona hominis saeviturum; sed gentilitatem detestabitur, et circumcisionem suadebit. Nec enim aliter Dei Filius credi posset, nisi a se legis veteris reparationem exhibitam mentiretur; ac primum Judaeos idem totius perfidiae caput num judicem confitentur; sed ut atrocitatem illati a se facinoris excusent, in corpore quod interfecerunt venisse non credunt. Haereticis vero praedictus simulator Deum se quidem sed minorem asseret Patre, ut eorum denique impietatem perditioni suae suscepturus admisceat, et in utris que illa ex Evangeliis sententia compleatur: Credent, inquit, iniquitati, qui veritati credere noluerunt . Tum gentiles, velut sensu rationabili carentia pecora, phantasiarum admiratione capturus est, ut illaqueatis nationum pene omnium populis, etiam electi, si fieri possit, dolis talibus seducantur: et hujus mali auctoritatem efficiet multitudo. Inde errorem mali