comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lum dĩne ꝯtemplacõn uult intendere: ꝓ¬
ftõ ncc̃e ẽ ut eũ pͥus ab hoc triplici impe¬
dimento studeat purgare. Qd̾ si quis fa¬
cere ꝯtendat. nou̾it ꝯͣ triplicem morbũ tri¬
plex quo fore remediũ. Nam pͥmus qͥd̾e

Expanded text:
lum divinae contemplationi vult intendere, profacto necesse est ut eum prius ab hoc triplici impedimento studeat purgare. Quod si quis facere contendat, noverit contra triplicem morbum triplex quoque fore remedium. Nam primus quide
Abbreviated transcription (Latin):
apud dimi de qͣuo sua ura discernit¬
⁊ disponit ꝯfilia ip̃e innu̾sttatis gub̾na¬
tor leges ꝯstituens om̃i creature ponduᷤᷤ
⁊ mensurã ⁊ nuiium. ⁊ locus iste altus
⁊ secretus ⁊ minime qͥetus. Nam ⁊ N ip̃e
qͣntũ in se ẽ disponit om̃ia suauit̾ dispo

Expanded text:
um, de quo sua jura decernitt disponit consilia ipse universitatis gubernator, leges constituens omni creaturae, pondus, et mensuram, et numerum. Et locus iste altus et secretus, sed minime quietus. Nam etsi ipse, quantum in se est, disponit omnia suaviter, dispo
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipio sermonis accusator ẽ fur
⁊ ẽ miftus qui ex fide imint. ⁊ ẽ iustus qui
absq t̾rore ẽ. Et p̾mus quid̾e bonus qui
minẽ scm. uictus sobrius. actus ius¬
tus. senfus prus. uictus sobrius erit. si cõ¬
tinent᷑. si socialit̾. si obedient̾ .i caste. ca¬
ritatem humilit̾ iuximus. ꝑ ꝯtmnenciam
.n. castitas. ꝑ socialitatẽ: cantas. ꝑ obedi

Expanded text:
ncipio sermonis accusator est sui ; et est justus, qui ex fide vivit ; et est justus, qui absque terrore est . Et primus quidem bonus, quiavitam: victus sobrius, actus justus, sensus pius. Victus sobrius erit, si continenter, si socialiter, si obedienter, id est caste, charitative, humiliter vixerimus. Per continentiam enim castitas, per socialitatem c
Abbreviated transcription (Latin):
tus. coħitacõ ip̃a tam familiaris sola eg̃¬
diens in incognitam penitus regionẽ occ¬
santi acͥ cat̾uatĩ ruere det̾rima illa mon¬
stra uidebis. Qͥs tͥ in die tante ncc̃itatis occͤ¬
ret: Qͥs tuebitur a rugientib p̾paratis ad
escam : qͥs ꝯsolabitur. quis deducet ꝑ ignẽ¬
⁊ nob̃ tͣnseundus ẽ. ⁊ uiiuscunisq opus
quale sit ignis ꝓbab ͭ ibi aurũ ñm u̾tet᷑
datũ ẽ ꝯtempnimus iusticias iudicabit.

Expanded text:
tus, cohabitatio ipsa tam familiaris; sola ingrediens incognitam penitus regionem, occursantia tibi catervatim ruere teterrima illa monstra videbis? Quis tibi in die tantae necessitatis occurret? quis tuebitur a rugientibus praeparatis ad escam? quis consolabitur? quis deducet? m nobis transeundum est: et unius cujusque opus quale sit, ignis probabit. Ibi aurum nostrum vertetur datum contemnimus, justitias judicabit.
Abbreviated transcription (Latin):
e triã cẽ q̃ impediuĩt ꝯtemplacd̃nẽ.
ed de aĩe nr̃e oculus intelligenda ẽ. dicue
n. oculo corporis lux corporea ⁊ ceta que
corporalia indentur. ita d̾ qͥ ẽ lumen inc̾¬
cuspectum ⁊ enis minsibilia utrĩ intelles¬
exterior ei desit. nch̾ uideat. Mͣno fit aliqñ
ut p̾sens ei qͥd̾e lux sit. s forte sanguinei
seu quolib humore xreto turbatus cͥ̾nere
numine possit. It̾m sol plerũq ꝯting̾e ut
neutrũ desit ei nec lux nec salus. s tñ aliqͣ
pulilis int̾ieccõe sedatur. quo ut eius acies
retudatur. Sũt gͦ tria ista q̃ hũc oculum
impediũt tenebre. humor ꝯcretus puliuns

Expanded text:
est tria esse quae impediunt contemplationem. Equidem animae nostrae oculus, intelligentia est. Sicut enim oculo corporis lux corporea et caetera quaeque corporalia videntur: ita Deus, qui est lumen incircumscriptum, et ejus invisibilia utcunque intellecexterior ei desit, nil videat. E contrario fit aliquando ut praesens quidem ei lux sit; sed forte sanguine seu quolibet humore concreto turbatus, cernere minime possit. Iterum solet plerumque contingere, ut neutrum desit ei, nec lux, nec salus; sed tamen aliqua pulveris injectione laedatur, quo fit ut ejus acies retundatur. Sunt ergo tria ista quae hunc oculum impediunt; tenebrae, humor concretus, pulvis
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ rõnalem repbam qͥd̾e creaturã. Inimo¬
bilis ugilat secretissima seremssmia ꝙ a¬
nimadusio iusti iudicis dei. t̾ribilis in ꝯsi¬
lio suꝑ hõn. c̾nitur inqͣn a timoratoꝰ
templatore ħ loco d̾ iusto s occulto iudi¬
cõ suo repboꝵ nec diluens mala nec attẽp¬
tans bona msr ⁊ corda indurans ne forte
doleant ⁊ restpisdant ⁊ ꝯu̾tantur ⁊ sanet

Expanded text:
super rationalem reprobam quidem creaturam immobilis vigilat secretissima et severissima animadversio justi judicis Dei, terribilis in lios hominum. Cernitur, inquam, a timorato contemplatore hoc loco Deus, justo, sed occulto judicio suo, reproborum nec diluens mala, nec acceptans bona; insuper et corda indurans, ne forte doleant, et resipiscant, et convertantur, et sanet
Abbreviated transcription (Latin):
uol dr̃e quomodo metũ in eiusmodi. Nõ ex
mnͥ aduentasse u̾bũ. in sapĩa dico: ⁊ płies.
Cũq sepius intrauit adme nõ sensi aliqͦ¬
ciens cum intraint ad ẽẽ seusi. Affuisse recor¬
dor int̾dũ ⁊ p̾sentire potin introitũ enis. sẽ¬
tire nuĩqͣm s ne exitũ quide. Namunde in
aĩam meam uen̾it quo ue abierit denuo eã
dimittens set ⁊ qualis introierit uł exierit
⁊̃ nẽ ignorare me fateor. Sane ꝑ oculos non¬
intuerit qr nõ ẽ coloratũ. s neq ꝑ aures:
qr nõ sonuit. s neq ꝑ nares : qr nõ aeri n¬
miscetur s menti. nec infecit aerem s fe¬
cit. neq u̾o ꝑ fauces: qr nõ est mausũ uel
haustũ. nec tactu comꝑi cor ͥ ᷤ illud: qr pal¬
pabile nõ ẽ. Qͥ d gͥ intrount: An forte mtꝰ

Expanded text:
cari. Neque enim hoc irrevocabile verbum. It, et redit mihi adventasse Verbum, in insipientia dico, et pluries. Cumque saepius intraverit ad me, non sensi aliquoties cum intravit. Adesse sensi, adfuisse recordor, interdum et praesentire potui introitum ejus, sentire nunquam, sed ne exitum quidem. Nam unde in animam meam venerit, quove abierit denuo eam dimittens; sed et qua vel introierit vel exierit; etiam nunc ignorare me fateor, secunia non est coloratum; sed neque per aures, quia non sonuit; sed neque per nares, quia non aeri miscetur, sed menti; nec infecit aerem, sed fecit; neque vero per fauces, quia non est mansum vel haustum; nec tactu comperi illud, quia palpabile non est. Qua igitur introivit? An forte nec
Abbreviated transcription (Latin):
rat: Neꝙ .n. subducto sͥ tamdulci sponso in¬
terim aliquid aliud n̾o dico desiderare s nͨ co¬
gitare libebit. Restat gͥ ũ absentẽ studiose
requirat. reuocet abeurtem. Ita gͦ reuocat᷑
u̾bũ ⁊ reuocatur desiderio aĩe. s enis aĩe cui se¬
mel indulserit suauitatẽ fin. Nũqͥd nõ desi¬

Expanded text:
rat? Neque enim, subducto sibi tam dulci sponso, interim aliquid aliud non dico desiderare, sed nec cogitare libebit. Restat igitur ut absentem studiose requirat, revocet abeuntem. Ita ergo revocatur Verbum, et revocatur desiderio animae, sed ejus animae cui semel indulserit suavitatem sui. Nunquid non desi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ eo mouetur. Queris gͥ cũ ita suit om̃o
inuestigabiles une eius unde adẽe norimͤ u¬
nũ ⁊ efficax est. moxq ut intus uenit: exꝑ¬
gefecit doruntantẽ aĩam meam mouit ⁊
emollunt ⁊ uuln̾auit cor meũ. qm̃ durum
lapideũ q erat ⁊ male sanũ. Cepit quo e
uellere ⁊ destiuere. edificare ⁊ plantare. riga¬
re arida. tenebrosa illuminare. clausa rese¬
rare. frigida iuflãmare. necnõ ⁊ inut̾e pra¬
ua indirecta. ⁊ asꝑa in uias planas itaut
benedice̾t aĩa mea dũo. ⁊ om̃ia q̃ intra me
sũt noi scõ enis. Ita gͥ intrans ad me. Aliqͦci¬
ens u̾bũ sponsus nulł uniqͣm introitũ su¬
um iudiciis ĩotescere fecit nõ noce. nõ sp̃e.
nõ incessu. Nullis demq suis motib comꝑ¬
tũ ẽ mͥ. nullis meis sensib illapsũ penetrali¬
b meis tm̃i ex motu cordis sicut p̾fatus su
intellexi p̾senciã enis ⁊ ex fuga inc̃õꝵ an¬
ualiũq comp̾ssione affectuũ adu̾ti poten

Expanded text:
i eo movetur. 6. Quaeris igitur, cum ita sint omnino investigabiles viae ejus, unde adesse norim? Vivum et efficax est: moxque ut intus venit, expergefecit dormitantem animam meam; movit, et mollivit, et vulneravit cor meum, quoniam durum lapideumque erat, et male sanum. Coepit quoque evellere et destruere, aedificare et plantare, rigare arida, tenebrosa illuminare, clausa reserare, frigida inflammare, nec non et mittere prava in directa, et aspera in vias planas; ita ut benediceret anima mea Domino, et omnia quae intra me sunt nomini sancto ejus. Ita igitur intrans ad me aliquoties Verbum sponsus, nullis unquam introitum suum indiciis innotescere fecit, non voce, non specie, non incessu. Nullis denique suis motibus compertum est mihi, nullis meis sensibus illapsum penetralibus meis: tantum ex motu cordis, sicut praefatus sum, intellexi praesentiam ejus; et ex fuga vitiorum, carnaliumque compressione affectuum adverti pote
Abbreviated transcription (Latin):
Alioqͥn sũ alt̾utra insitacõ plena nõ erit.
cũ ⁊ illius selutas abs hac onosa. ⁊ hꝰ illa¬
ntas absq illa dissoluta possit inderi Ama
solens ip̃a deuoc̃o. Qͣm multis nõ ꝓfuit gͣ¬
ciam ꝑcepisse. ꝓ eo qd temꝑamẽtũ de u̾tate
ꝑiter acceperũt. Ex hoc .n. plusqͣm oportuit¬

Expanded text:
 plena non erit, cum et illius severitas absque hac onerosa, et hujus hilaritas absque illa dissoluta possit videri. Amasolens ipsa devotio. Quam multis non profuit gratiam percepisse, pro eo quod temperamentum de veritate pariter non acceperunt
Abbreviated transcription (Latin):
sponsũ intrabit sane nõ tamqͣm sponsuᷤᷤ
s tamqͣm uidex. Absit nequaqͣm fiat ħ.
Nion intret iniudiciũ cũ struo tuo uł suo.
intret pacificus. intret iocundus ⁊ hyla¬
ns maturus tñ ⁊ seruus intret qͥ semori
quoda ĩntatis uultu i me dũ in solenciã¬

Expanded text:
sponsus, intrabit sane non tanquam sponsus, sed tanquam judex. Absit, nequaquam fiat hoc! Non intret in judicium cum servo suo. Intret pacificus, intret jucundus et hilaris: maturus tamen et serius intret, qui severiori quodam veritatis vultu in me, dum insolen
Abbreviated transcription (Latin):
Icamus u̾bũ dei dñi spõsũ aĩe ꝓut ult
⁊ uenire ad aĩam ⁊ tterũ dimitt̾e eam
tantũ ut sensu aĩe nõ u̾bi motu ista fieri
senciamus. u̾bi c̃ã. Cum sentit gr̃am ag¬
noscit p̾senciam. Cum u̾o absenciam que¬
ritur ⁊ rursum p̾senciam querit. Qd̃ inqͥ¬

Expanded text:
um Dei Deum sponsum animae, prout vult et venire ad animam, et iterum dimittere eam: tantum ut sensu animae, non Verbi motu, ista fieri sentiamus. Verbi causa, cum sentit gratiam, agnoscit praesentiam: cum non, absentiam queritur, et rursum praesentiam quaerit, di
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ aliquatemis inlinere pot̾it quecũ adu̾¬
sitas: ne ncc̃itas. S licet u̾q ꝑit̾ siue sini
dnminicõe ꝑduret. nõ tñ ꝑtter sicut de bono
poturt ꝑ se in malum corruere. Ita quo ꝑ
se de malombonũ pot̾it respirare. Nemo¬

Expanded text:
est, aliquatenus imminuere poterit quaecunque adveest, aliquatenus imminuere poterit quaecunque adversitas vel necessitas. 25. Sed licet ubique pariter sine sui diminutione perduret; non tamen pariter sicut de bono potuit per se in malum corruere, ita quoque per se de malo in bonum poterit respirare. E
Abbreviated transcription (Latin):
posse ub saꝑe s tm̃ uelle nõ potentẽ facit
creaturam nec sapientẽ s tm̃ uolentem.
Nou gͦ si potens aut sapiens. s tñi si uo¬
lens e desiderat liberũ arbitrium amusti¬
se putanda ert. uͥ .ni. nõ ẽ uolũtas nec liber¬
tas. Nõ dico si uelle bomũ. ẜ si uelle om̃no
creatura desierit. fatendũ sñ ꝯtradc̃cone.
uͥ nõ iam ex uolũtate bonitas. s ip̃a exto¬
touolũtas ꝑit eciam libeꝵ deꝑire arbitri
Si aũt nõ quid̾e̾ uelle. s ad id ꝙ iam uułt
bonũ ei posse defu̾it. nou̾it fibi deesse lib¬
um ꝯplacitũ nõ libeꝵ ꝑisse arbitrrum.
Sigꝰ libeꝵ arbitrium ita uͥq sequituruo¬
lsitatẽ. U̾ñ illa penitus ẽẽ nõ desmat isto¬
nõ careat. uolsitas no sicut in bono: ⁊ taeci¬
am in malo eq̃ ꝑdurat. eq̃ ꝓfcõ ⁊ libeꝵ ar¬
bitriũ tam in malo qͣm in bono integrum
ꝑseuerat. Et quomodo ⁊̃ uolũtas posita
beꝵ arbitrium destruere. Siue qͣntũ in se

Expanded text:
pere, sed tantum velle: nec potentem facit creaturam, nec sapientem, sed tantum volentem. Non ergo si potens, aut sapiens, sed tantum si volens esse desierit, liberum arbitrium amisisse putanda erit. Ubi enim non est voluntas, nec libertas. Non dico si velle bonum, sed si velle omnino creatura desierit; fatendum sine contradictione, ubi non jam ex voluntate bonitas, sed ipsa ex toto voluntas periit, etiam liberum deperire arbitriuSi autem non quidem velle, sed ad id quod jam vult bonum, ei posse defuerit; noverit sibi deesse liberum complacitum, non liberum periisse arbitrium. Si ergo liberum arbitrium ita ubique sequitur voluntatem, ut nisi illa penitus esse desinat, istonon careat: voluntas vero sicut in bono, ita etiam in malo aeque perdurat: aeque profecto et liberum arbitrium tam in malo, quam in bono integrum perseverat. Et quomodo voluntas etiam posita berum arbitrium destruere, sive, quantum in se
Abbreviated transcription (Latin):
um dr̃ arbitrium ꝙ sũ in bono sũ in ma¬
lo eque liberã faciat uolu̾tatẽ cũ nec bo¬
mis quispiam nec itẽ maliis dici debeał
aut cẽ ualeat ñ uoleus. Cali iam rõne nõ
incongrue dicetur ad bonũ se ⁊ ad malum
hr̃e equaliter. ꝙ utrobiq inidest par sit ei.
Non quide̾ in elecede facilitas. s inuolim¬
tate libertas. hac saue dignitatis d̃me pre¬
rogatiua. rõnalem singularit̾ creatu
ris in hac ꝑte exist̾et. qͣtmnus nõ nͥ sua uo¬
lũtate aut mala fieret ⁊ iuste dampna¬
ad salutẽ. S ꝙ eam millatenus sñ fua
uolũtate ꝯsequeretur. Nemo qͥppe salua¬

Expanded text:
ur arbitrium, quod sive in bono sive in malo aeque liberam faciat voluntatem, cum nec bonus quispiam, nec item malus dici debeat aut esse valeat, nisi volens. Tali etiam ratione non incongrue dicetur ad bonum se et ad malum habere aequaliter, quod utrobique videlicet par sit ei non in electione facilitas, sed in voluntate libertas. Hac sane dignitatis divinae praerogativajuris in hac parte existeret, quatenus nonnisi sua voluntate, aut mala fieret, et juste damnaad salutem; sed quod eam nullatenus sine sua voluntate consequeretur. Nemo quippe salva
Abbreviated transcription (Latin):
Elle malũ defectus qͥdam ẽ uolũta¬
tis ad bonũ ꝯu̾sio ⁊ pleno ⁊̃ posse qd̃ est
enisd̾e̾ in bono ꝯfirmacõ. Porro ꝑ fta ꝯu̾¬
sio ẽ ad bonũ. ut nicħ libeat ñ ꝙ deceati
uł liceat. ꝓfc̃a in bono ꝯfirmacõ ut nil
desit iam ꝙ libeat. tũc demũ ꝑ fc̃a erit uo¬
liitas cũ plene fu̾it bona ⁊ bene plena.
Habet siquid̾e in se duplex bonũ ab inm¬
cõ sin. unũ quid̃ gen̾ale ex sola creacõne
ymaginẽ utiq ip̃ius qui creauit ẽ ꝯdita

Expanded text:
elle malum, defectus quidam est voluntatis ad bonum conversio; et pleno etiam Posse, quod est ejusdem in bono confirmatio. Porro perfecta conversio est ad bonum, ut nil libeat nisi quod deceat vel liceat; perfecta in bono confirmatio, ut nil desit jam quod libeat. Tunc demum perfecta erit voluntas, cum plene fuerit bona, et bene plena. Habet siquidem duplex in se bonum ab initio sui: unum quidem generale ex sola creatione,imaginem utique ipsius qui creavit, est condita.
Abbreviated transcription (Latin):
ouera ũo sũt duplicia. Qͥa aliq̃n ẽ in
gustu ⁊ iusu. ut cũ qͥs degustat fercu¬
ferculir. Aiq̃n ĩgustu ⁊ u̾bo. ut cũ illd̾ de¬
gustat. ⁊ an piꝑpe ꝯduũ sit ĩ teirogat. Aliq̃n
ĩgustu ⁊ olftũ. ut cũ degustãs olfacit. Ali¬
qñ ĩ gustu ⁊ tactu. ut cũ gustu scire querit
an sit sapidũ itictu an sit calidũ uł frigid.
uł tepidũ. Aliqñ ĩ ołftũ ⁊ uisu. ut cũ aliqͥs
dũ legit herbam iux̾ se incogiiti ĩuenit.
ualegendo cessano eamqr naso suo apron¬
ens olfacit. Deniq ĩ tuens eã studet agᷤ¬
cere que sit. Aliqñ ĩ olfcũ ⁊ ũbo. ut cum eã
olfaciẽs q̃rit ab alio q̃sit. Aliqñ ĩ olftũ ⁊tac¬
tu. ut cũ eã olfacit ⁊ otractat isciat utrum
sit mollis uł dura lenis uł asꝑa. qd̾ totum
nõ idõ facit ut sibi nccia sit. s tm̃ q̃ uł qͣlis

Expanded text:
vero sunt duplicia, quia aliquando est in gustu et visu, ut cum quis degustat fercuferculum. Aliquando in gustu et verbo, ut cum illud degustat, et an pipere conditin gustu et olfactu, ut cum degustat et olfacit. Aliquando in gustu et tactu, ut cum gustu scire quaerit an sit sapidum; et tactu, an sit calidum, frigidum vel tepidum. Aliquando in olfactu et visu, ut cum aliquis, dum legit, herbam juxta se incognitam invenit; et a legendo cessans, eamque naso suo apponens, olfacit; deinde intuens, eam studet agnoscere quae sit. Aliquando in olfactu et verbo, ut cum eam olfaciens, quaerit ab alio quae sit. Aliquando in olfactu et tactu, ut cum eam olfacit et contrectat, ut sciat utrum sit mollis an dura, lenis vel aspera; quod totum non ideo facit ut sibi necessaria sit; sed tantum ut sciat
Abbreviated transcription (Latin):
li ut eoꝵ ꝯsiliũ quoqͦ mͦ agnosc̾e possit.
Accedens ad eos q̃rit an uiderĩt ad qd̾ se
cͥca eos ꝑdidisse fingit. ⁊ in t̾ra aspiciẽdo
tem curiositas gn̾a sũt .xx. i.uiii. e¬
ria sũt simplicia: Qͥa aliq̃n curio¬
sitas ẽ ĩ solo gustu. ut cũ defertur
piscis alicui pisa comedẽti.⁊ pͥꝯꝙͣ ip̃a con¬
sũpẜit: degustat cuiꝯ saporis piscis. Ali¬
qñ ĩ olfcũ. ut cũ eũ naso suo appoĩt. ut
sciat cuiꝯ odoris. Aliqñ ĩ tactu. ut cum
aliqͥs pãnu nouũ uidẽs ꝯtractat solu¬
mͦ ut sciat. utrũ sit asꝑ uł lenis. angro

Expanded text:
lium eorum quoquo modo agnoscere possit, accedens ad eos quaerit an viderint aliquid quod se circa eos perdidisse fingit, et interea inspiciendo tem curiositatis genera sunt viginti et oria sunt simplicia, quia aliquando curiositas est in solo gustu, ut cum defertur piscis alicui pisa comedenti; et priusquam ipsa comsumpserit, degustat cujus saporis sit piscis. Aliquando in olfactu, ut cum eum naso suo apponit ut sciat cujus odoris sit. Aliquando in tactu, ut cum aliquis pannum novum videns, contrectat, solummodo ut sciat utrum
Abbreviated transcription (Latin):
ũbo igustu ⁊ olftũ. ut cũ aliqͥs ꝯuiuãtibo
supueĩt. ⁊ an cibi ipo̾tꝰ qͦs hñt sit boni re¬
qͥrit i quosda degustãs alios olfacit. Ali¬
qͣn i ubo igustu ⁊ tactur ut cũ nõ olfacit
s panẽ ꝯtrectat aut alios cibos. Aliqñ in¬

Expanded text:
 ut cum aliquis convivantibus supervenit, et an cibi et potus quos habent, sint boni, requirit, et quosdam degustans, alios olfacit. Aliquando in verbo, gustu et tactu, ut cum non olfacit eos, sed panem contrectat. aut alios cibos; et
Abbreviated transcription (Latin):
qu ĩ nisu ⁊ ĩbo ⁊ tactui. ut alicui comedẽti
defert᷑ cibo ĩ ter duas scutellas ⁊ añq fini¬
erit qd̾ pͥus edebat scutellis aptis qͥs ille
sit cibus ꝯsid̾t. ⁊ an bene sit cocto ĩ uestis¬
at ⁊ eũ contigit ut ait. ancalido anfrigido
sit agmoscat. Aliqn ĩ uisu gustu i olftũ. ut cũ¬

Expanded text:
 in visu, verbo et tactu, ut cum alicui comedenti defertur cibus inter duas scutellas, et antequam finierit quod prius comedebat, scutellis apertis qualis ille sit cibus considerat, et an bene sit coctus investigat, et eum contingit ut an calidus seu frigidus sit, agnoscat. Aliquando in visu, et gustu, et olf
Abbreviated transcription (Latin):
aliqñ ẽ ĩ u̾bo ⁊ actu. ut cũ ei ami¬
cabiłi alloqͥtur ⁊ int̾im ei aliꝙͥ oꝑatiu.
ut cũ ẜmonib blandis cũ ẜucõ qd̾ ei
facit extorq̃at ab eo qd̾ querit. Aliq̃n in
ũbo ⁊ iusu: ut cũ aliũ rogat ut eũ secũ
aspiciat dicens. Putas ne iste ita ⁊ ita
ag̾et nͥ talis uł talis ẽẽt: Aliq̃n ĩ u̾bo ⁊
auditu. ut cũ ꝓpe illũ residet. ⁊ ad aliu

Expanded text:
actu, ut cum eum amicabiliter alloquitur, et interim ei aliquid operatur, ut cum sermonibus blandis, cum servitio quod ei facit, extorqueat ab eo quod quaerit. Aliquando in verbo et visu, ut cum alium rogat ut eum secum aspiciat, dicens: Putasne, iste ita vel ita ageret, nisi talis vel talis esset? Aliquando in verbo et auditu, ut cum prope illum residet, et ad ali
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in u̾bo ⁊ actu iinsu. ut cũ aliqͥs
naria. Aliq̃n ĩ actu uisu ⁊ auditu. ut cũ
aliqͥs se occultat cã uidendi ⁊ audiendi
audiat ⁊ int̾roget rumores. Aliqñ ĩ andi¬
tu ⁊ u̾bo ⁊ actu. ut cũ causa audiẽdi ⁊ intͣ¬
rogandi fut᷑a. demoib sacͥficat. de uno¬

Expanded text:
u, ut cum aliquisnaria. Aliquando in actu, visu et auditu, ut cum aliquis se occultat causa videndi et audiendi audiat et interroget rumores. Aliquando in auditu, verbo et actu, ut cum causa audiendi et interrogandi futura, daemonibus sacrificat. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
portumus ꝯtempserũt. Cũ itaq liqueat ñ¬
ex ꝯtemptu gigni usurpac̃õem. s ex ufur
fiet si usurpacõ digna aĩadu̾sione mulce¬
tur. Tolle usurpacõnẽ ⁊ ꝯtẽptus excusacõm
nõ ħt. Porro mexcusabilitas ausũ exploret.
Non sit ꝓm̃ usurpator ⁊ ꝯtẽptor nullus eiͭ.
aut ad mod̾ ratus. Bñ facis tu ꝙ applłonũ:
negato suffragio in rato suffragio multa
remittis negocia ad ꝯgnoscentes qui noscete
ciciꝰ possũt. ubi .ii. cercior ac facilior nescio:
ĩ decisio tucior expedic̃or q eẽ põt. Qm pleñ¬

Expanded text:
portunius contempserunt. 11. Dico aliquportunius contempserunt. 11. Dico aliquex contemptu gigni usurpationem, sed ex usurfiet, si usurpatio digna animadversione mulctetur. Tolle usurpationem, et contemptus excusationem non habet. Porro inexcusabilitas ausum explodet. Non sit proinde usurpator, et contemptor nullus erit, aut admodum rarus. Bene facis tu, quod appellationum negato suffragio, imo suffugio, multa remittis negotia ad cognoscentes, vel qui noscere citius possunt. Ubi enim certior ac facilior notio, ibi decisio tutior expeditiorque esse potest. Quam plen
Abbreviated transcription (Latin):
usurpacõ quad̾a uir induo̾e ꝯtemptus ncc̃itatẽ.
ac ꝑ ħ forte acrius in sectanda que ampliꝰ no¬
cet aũ nõ uere nocencõr ẽ nulla in se in partu
peior: Nõne ip̃a est q̃ ip̃m ius qͦ nature au
extenuat aut ext̾minat. Nam sepe reb ⁊̃ p̾
ciosissimis p̾cii gr̃am nõ modo deunt s adi¬
mit. Ꝙ sacramẽtis acceponis: usipata tñ
ab indignis indigne ue tractata miniie ac¬
ceptantur. Mag̃ hnst dampnacoem qr debitã
uen̾acõnẽ nõ habent. fateor gnͣde ⁊ generale
mũdo bonũ ẽẽ applłantes idq tã nccͣm ꝙͣ so¬
lem ip̃m mortalib. reu̾a quid̃ sol iusticieẽ
ꝓdens ac redarguens oꝑa tenebraꝵ. ꝓrsusi
fouende ei uiam tenende. S qͥs extorsit ncc̃i¬
tas nõ caliditas adiuuerũt usurpatorie sũt
enismodi om̃s nõ sb̃uementes in ncc̃itate s
opitulantes inqͥtati. Quid inueniãt inꝯ
tes applłones minꝰ oportunas ⁊ celsa noĩa ĩ¬

Expanded text:
usurpatio quamdam videtur inducere contemptus necessitatem, usurpatio quamdam videtur inducere contemptus necessitatem, ac per hoc forte acrius insectanda, quae amplius nocet. Aut non vere nocentior est, mala in se, in partu pejor? Nonne ipsa est quae ipsum jus quoque naturae aut extenuat, aut exterminat? Nam saepe rebus etiam pretiosissimis pretii gratiam non modo demit, sed adimit. Quid Sacramentis acceptius? Usurpata tamen ab indignis, indigneve tractata, minime acceptantur. Magis habent damnationem, quia debitam venerationem non habent. Fateor grande et generale mundo bonum esse appellationes: idque tam neceslem ipsum mortalibus. Revera quidam sol justitiae est, prodens ac redarguens opera tenebrarum. Prorsus fovendae et manu tenendae sunt: sed quas extorsit necessitas, non calliditas adinvenit. Usurpatoriae sunt hujusmodi omnes, non subvenientes in necessitate, sed opitulantes iniquitati. Quidni veniant in tes, appellationes minus opportunas, et celsa nomina im
Abbreviated transcription (Latin):
tabilis rõ equitatis ⁊ infallor ip̃a appella¬
cõnĩ lex. u̾ illicite usurͤata appelło. nec ꝓsit
appellanti: nec appellando obsit. u̾ quid .ii.i
frustra fatigatus sit ho qͣm pleũ insticieũ
sese pocius leserat qͥ uoluit ꝓp̃ari. appellasse
imq iniqũ ẽ: irtiq ⁊ inpune inquaꝵ appel¬
lacõnũ fomes. Iniqua aũt om̃is appellacio
ad qͣm iusticie inopia nõ coegit. Appellare
se pulsatos quo int̾rm liceret qd̃ nũꝙͣ lice¬
ret. Nonnullus ⁊̃ quo adduxerũt licuisse
patrocmari ꝙ uł maxime fornndari a tur¬
nõ euigilat ꝯsiderac̾õ tua ad tanta applło
tempus nõ cã discͥintur aut ꝑsona p̾sumi¬
tur leuitͥ passini. Plerũq ⁊ nequiter uolẽ¬
tes malignari. nõne hiis potissiiũ terreri
solebat nẽ t̾rori ip̃i ex hiis mag̃ fiunt at
ant bona ⁊ suꝑsedent a uoce tontrin tin¬
uendas: sic nec usurpandas oĩo. Porro hoꝵ qͥ
insolentius ceuseam. haut facile dix̾im nͥ qd̃

Expanded text:
tabilis ratio aequitatis, et, ni fallor, ipsa appellationum lex, ut illicite usurpata appellatio nec prosit appellanti, nec appellato obsit. Utquid enim frustra fatigatus sit homo? Quam plenum justitiae, ut sese potius laeserit, qui voluit proximum? Appellasse inique, iniquum est; inique et impune, iniquarum appellationum fomes. Iniqua autem omnis appellatio, ad quam justitiae inopia non coegit. Appellare, ppellasse pulsatos, quo interim liceret, quod nunquam licet? Nonnullis etiam, quoad vixerunt, licuisse patrocinari, quod vel maxime formidari a turnon evigilat consideratio tua ad tantam appelltempus, non causa discernitur, aut persona. Praesumuntur leviter passim, plerumque et nequiter. Volentes malignari, nonne his potissimum terreri solebant? Nunc terrori ipsi ex his magis fiunt, atque ant bona: et supersedent a voce tonitendas, sic nec usurpandas omnino. Porro horum quid insolentius censeam, haud facile dixerim: nisi quod
Abbreviated transcription (Latin):
mag̾ ad subn̾sionẽ qͣm ad inuencc̃em
ꝓficiunt u̾itatis. Hii sũt qui docuerũt lin¬
guas suas loqui mendaciũ deserti adu̾sus
iusticiam eruditi ꝓ falsitate. Sapientes
sũt ut faciant. eloq̃ntes ut inpugnent
unt de ꝓpͥo calũpnias innocencie. destruũt
simplicitatẽ uarietatis. obstruũt iudiciui
as. Nicħ ita abs labore manifestam facit
u̾itatẽ ut brem ⁊ pura narracõ. dt appł¬

Expanded text:
magis ‹ad subversionem› quam ad invencionem proficiunt veritatis. Hii sunt, qui docuerunt linguas suas loqui mendacium, diserti adversus iusticiam, eruditi pro falsitate. Sapientes sunt, ut faciant mala, eloquentes, ut impugnentunt de proprio calumnias innocentiae; destruunt simplicitatem veritatis, obstruunt judicii vias. Nihil ita absque labore manifestam facit veritatem, ut brevis et pura narratio.
Abbreviated transcription (Latin):
uid de ip̃o ħitu dicam in quo iam nõ
calor. s color reqͥritur. mag̾q cultin
uestium qͣm iͥtutũ insistitur. Pudet dr̃e ĩ
affectatur inuestib nec ncc̃itas ue saltẽ for¬
ma religionis retenta in ħitu ornari. non
aimari appetũt milites xͥ qͥ dũ se p̾parare
ad pͥlium ⁊ ꝯͣ a ereas põtantes p̾tendere pau¬
ꝑtatis insigne debu̾ant ꝙ utiq adu̾sariiual¬
de formidant in mollicie uestimoꝵ pacis poꝰ
p̃ferentes iud̾cm ultro se hostib sñ sangui¬
ne tradũt inhermes. Queritur ad induẽ¬
dũ nõ ꝙ utilius s qd̃ sb̃tilius inuenitur.

Expanded text:
uid de ipso habitu dicam, in quo jam non calor, sed color requiritur; magisque cultui vestium, quam virtutum insistitur? Pudet dicere! affectatur in vestibus, non necessitas: nec saltem forma religionis retenta, in habitu ornari, non armari appetunt milites Christi: qui, dum se praeparare ad praelium, et contra aereas potestates praetendere paupertatis insigne debuerant quod utique adversarii valde formidant, in mollitie vestimentorum pacis potius praeferentes indicium, ultro se hostibus sine sanguine tradunt inermes. dum, non quod utilius, sed quod subtilius inveniatur:
Abbreviated transcription (Latin):
ast: s ꝙ uenustius ĩmo uamꝰ ostentari.
heu me miserũ qualẽcũq monachũ cur
adhuc unio uidere ad id deuenire ordinẽ
scõs appellat inchoatores extiterũt. fursi¬
sinmis nc̃ extͥnis ⁊ de regno dei ꝙ intͣ nos
ẽ. relictis ueris ac pemnib bonis. foris qͦ¬
rimus uanã ꝯsolacõnẽ ⁊ de uauitatib
⁊ insaniis falsis. ac iam religionis anti¬
que nõ solũ uͥtutẽ amisimus s nec spe¬
ciem retinemus. Ecce .ni. ip̃e ħitus nr̃ ꝙ
⁊ dolens dico qui hililitatis eẽ solebat ĩ¬
signe a monachis nr̃i temꝑis in signũ
miles ⁊ monachus ex cod̾e panno parti¬
untur sibi cucullam ⁊ clamidem. Qͥ ins
de scł̃o qͣntũlib honoratus. ⁊ si rex ł s¬
imꝑator ille fu̾it. nõ tñ nr̃a horrebit indu¬
menta. si suos modo p̾paraunt ⁊ aptataua
suꝑfluitas int̾ioris uanitatis iudiciũ ẽ. Mol¬
lia indumẽta aĩ molliciem indicant. Nõ tã¬
to curaretur corporis cultus nͥ pͥus neglecta

Expanded text:
sed quod venustius, imo vanius ostentari. Heu me miserum qualemcunque monachum! cur adhuc vivo videre ad id devenisse Ordinemsanctos appellat, inchoatores exstiterunt? sumus exterius, et de regno Dei quod intra nos est, relictis veris ac perennibus bonis, foris quaerimus vanam consolationem de vanitatibus et insaniis falsis: ac jam religionis antiquae non solum virtutem amisimus, sed nec speciem retinemus. Ecce enim ipse habitus noster quod et dolens dico, qui humilitatis esse solebat insigne, a monachis temporis nostri in signum Miles et monachus ex eodem panno partiuntur sibi cucullam et chlamydem. Quivis de saeculo, quantumlibet honoratus, etiamsperator ille fuerit, non tamen nostra horrebit indumenta, si suo sibi modo praeparata superfluitas interior is vanitatis indicium est. Mollia indumenta animi mollitiem indicant. Non tanto curaretur corporis cultus, nisi prius neglecta
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ĩo creditur sanctior quo coloracior. Curtunt
hoĩes ad osculand̾ intantur ad donand ⁊ ma¬
g m̃rantur pulcra qͣm ueliarttur sacra. Po¬
m̃itur dehinc in ecc̃ia ge̾mate nõ corone s ro¬
te cͥcumsepte lampadib. s uõ mirs fulgẽ¬
tes insertis lampadib. Cerminus ꝓ caudela¬
bris arbores quasd̾a crectas multo eris ponde
miro artificis oꝑe fabricatas nec mag̃ chorus¬
cantes suꝑpoitis lucͥnis qͣm ficus gẽms. Qiid
putais m hiis om̃ib queritur pñtẽciũ ꝯpime¬
cõ an intuenciũ ãmiracõ. de sculturis ⁊ pic

Expanded text:
et eo creditur sanctior, quo coloratior. Currunt et eo creditur sanctior, quo coloratior. Currunt homines ad osculandum, invitantur ad donandum; et magis mirantur pulchra, quam venerantur sacra. Ponuntur dehinc in ecclesia gemmatae, non coronae, sed rotae, circumseptae lampadibus, sed non minus fulgentes insertis lapidibus. Cernimus et pro candelabris arbores quasdam erectas, multo aeris pondere, miro artificis opere fabricatas, nec magis coruscantes superpositis lucernis quam suis gemmis. Quid, putas, in his omnibus quaeritur? poenitentium compunctio, an intuen
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑalib excitant ornamẽtis. Nor u̾o qui de
ppło exuminus qui mu̾di q̃q p̾ciosa ac spc̾io¬
sa ꝓ rp̃o reliqͥis qͥ om̃ia pulcte lucencia ce¬
nore mulcencia. suaue olencia. dulce sapĩa
tactu placencia. cũcta demq oblectamenta
corporea arbitrati sumus ut st̾cora u̾xp̃m
lucͥ faciamus quoꝵ queso in hiis deuocõem ex¬
cttace intendimus. Qͦ m inqͣm ex hnis fructsi
gentes. forte didiscamus oꝑa eoꝵ ⁊ serimis
reqͥrinus fractũ s datũ. S queris quomodo¬
gitur es ũ multiplicetur. expenditur uł au¬
geatur. ⁊ effusio copiam parit. Ip̃o quippe
uisu suptuosaꝵ. s mirand̃ uanitatũ accẽ¬
dũtur hõis mag̾ ad offerendũ qͣm adorand.
sic opes opib henĩtur. sic pecuma pecun¬
am trabit ꝙ nescio quo pacto uͥ ampłi d̾icia¬
rũ c̾nitur ibi effertur libencius eiuro tectis re¬
liquns fignantur eciuli ⁊ loculi apiuntur.
Ostenditur pulchertina forma sc̃i uł sc̃e alicuiꝰ

Expanded text:
 de populo exivimus; qui mundi quaeque pretiosa ac speciosa pro Christo reliquimus; qui omnia pulchre lucentia, canore mulcentia, suave olentia, dulce sapientia, tactu placentia, cuncta denique oblectamenta corporea arbitrati sumus ut stercora, ut Christum lucrifaciamus: quorum, quaeso, in his devotionem excitare intendimus? Quem, inquam, ex his fructum gentes, forte didicimus opera eorum, et servimus requirimus fructum, sed datum? Si quaeris, quomodoargitur aes, ut multiplicetur. Expenditur ut augeatur, et effusio copiam parit. Ipso quippe visu sumptuosarum, sed mirandarum vanitatum, accenduntur homines magis ad offerendum quam ad orandum. Sic opes opibus hauriuntur, sic pecunia pecuniam trahit: quia nescio quo pacto, ubi amplius divitiarum cernitur, ibi offertur libentius. Auro tectis reliquiis saginantur oculi, et loculi aperiuntur. Ostenditur pulcherrima forma sancti vel sanctae alicujus,
Abbreviated transcription (Latin):
cam quoniꝰ lux mũdi obtenebrata ẽ. Quo¬
mꝰ sal t̾re infatuatũ ẽ: Quoꝵ nobis inta
uia inte debuit ẽẽ dũ exemplũ in suis acti
Ꝙ .ii. ut cet̾a taceam specumen hũilitatis
ẽ cũ tanta pompa ⁊ equitatu moed̾e tantiᷤ
hõim cunctoꝵ stipar obseqͥis quatinꝰ duo¬
cior si nõ uidi abheni sexaginta equos ⁊ eoã¬
plius in suo duce̾ comitatu. Dicas si inideas
tnseintes nõ ꝑtes eẽ monast̾ioꝵ s dños cas¬
telloꝵ. nõ rectores aĩaꝵ s pͥncipes ꝓuinciaꝵ.
Tumi demq gestare iubentur mapule. aiphi.
bacuui. candelabra. ⁊ mantice suffarcinate.
nͥ cũtanta suppellectuli sua tamꝙͣ sit uł pu¬
rus ad exercitũ uł tͣnsituus ꝑ desertũ uͥ non
mmẽsas altitudines. imoderatas lõ¬
gitudmes. suꝑuacuas latitudines. sũptuo¬
Et inchominus quedaniꝰ rep̾sentãt antiquũ
ntũ nideoꝵ. s esto. fiant ħ ad honorẽ dei. Istd
aut int̾rogo monachꝰ monachos qd̾ in genti¬

Expanded text:
cam. Quomodo lux mundi obtenebrata est? quomodo sal terrae infatuatum est? Quorum nobis vita, via vitae debuit esse, dum exemplum in suis acenim ut caetera taceam specimen humilitatis est, cum tanta pompa et equitatu incedere, tantis hominum crinitorum stipari obsequiis; quatenus duotior, si non vidi abbatem sexaginta equos, et eo amplius in suo ducere comitatu. Dicas, si videas eos transeuntes, non patres esse monasteriorum, sed dominos castellorum; non rectores animarum, sed principes provinciarum. Tum deinde gestari jubentur mappulae, scyphi, bacini, candelabra, et manticae suffarcinatae,nisi cum tota supellectili sua, tanquam sit vel iturus ad exercitum, vel transiturus per desertum, ubi non mmensas altitudines, immoderatas longitudines, supervacuas latitudines, sumptuoihi quodammodo repraesentant antiquum ritum Judaeorum. Sed esto, fiant haec ad honorem Dei. Illud autem interrogo monachus monachos, quod in genti
Abbreviated transcription (Latin):
tris coram legentib fr̃ib quid facit illar¬
dicula mõstiuositas mira q̃ dam defornis
formositas ⁊ formosa deformitas: Quid
ĩ t̾nmũde syie. qͥd feri leones. quid mon¬
struosi centauri. quid sem hoĩes. qͥd macu¬
lose tigrides. quid mlites pugnantes. qͥ
uenatores tobicinantes. uideas sub imoca¬
prte multa corpora. ⁊ rursus in unocapi¬
te corꝑa multa capita. Cernitur hinc i qͥ¬
drpede. cauda serpentis. illmc in piste ea¬
dicib totũq diem occupare singula istan
mirando qͣm in loge dei meditando. de ad¬

Expanded text:
tris coram legentibus fratribus quid facit illa ridicula monstruositas, mira quaedam deformis formositas, ac formosa deformitas? Quid ibi immundae simiae? quid feri leones? quid monstruosi centauri? quid semihomines? quid maculosae tigrides? quid milites pugnantes? quid venatores tubicinantes? Videas sub uno capite multa corpora, et rursus in uno corpore capita multa. Cernitur hinc in quadrupede cauda serpentis, illinc in pisce cacodicibus, totumque diem occupare singula ista mirando, quam in lege Dei meditando.
Abbreviated transcription (Latin):
uanitas uanitatũ. s nõ uarior qͣm in¬
samor fulget ecc̃ia in ꝑietib ⁊ in pau¬
ꝑib eget suos lapides mdint̾ auro ⁊ suos fili¬
o midos deserit. E simplicib egenoꝵ seruit᷑
oculis dnntũ. Inuemũtur curosi quo delectẽ¬
tur ⁊ nõ inuemũt miseri quo sustententur.
Si qͥd saltĩ scõꝵ imagines nõ relemur quide
utiq ip̃m ꝙ pedib ꝯculcatur. scatet paiim̃¬
tũ sepe spictur more angeli: sepe alicinis
scõꝵ facies calcib tũditur tͣnscunciũ. ⁊ fiũ
sacris ymaginib. cͦ uł nõ partĩ pulcrs colo¬
rib. Cur decoras qd̾ moꝵ fedand̾ ẽ. Curdepi¬
forme uͥ pulu̾e maculantur assidue : Dem
mine dilexi decorẽ domus tue ⁊ locũ hitaci¬
oms gnie tue. Assencõ. ꝑaciamur ⁊ ħ fiei
in ecc̃ia. qr ⁊ si noxia sint uanis ⁊ auansi¬

Expanded text:
anitas vanitatum, sed non vanior quam insanior! Fulget ecclesia in parietibus, et in pauperibus eget. Suos lapides induit auro, et suos filios nudos deserit. De sumptibus egenorum servitur oculis divitum. Inveniunt curiosi quo delectentur, et non inveniunt miseri quo sustententur. Utquid saltem sanctorum imagines non reveremur, quibus utique ipsum, quod pedibus conculcatur, scatet pavimentum? Saepe spuitur in ore angeli, saepe alicujus sanctorum facies calcibus tunditur transeuntium. Et si non sacris his imaginibus, cur vel non parcitur pulchris coloribus? Cur decoras qformae, ubi pulvere maculantur assiduo? Deniqmine, dilexi decorem domus tuae, et locum habitationis gloriae tuae . Assentio: patiamur et haec fieri in ecclesia: quia
Abbreviated transcription (Latin):
tinus dnifis uinis odoratis qͣm potatis nec
tam haustis qͣm attractis: satagi ꝓbone⁊
sceleri agicõne unũ tand̾e e płib ꝙ forcius
monasteria ex more obseruare dũr ĩ mag¬
nis indelt festis. uina delibuta melle. pig¬

Expanded text:
is vinis magis odoratis, quam potatis, nec tam haustis quam attactis, sagaci probatione et celeri cognitione unum tandem e pluribus, quod fortius monasteria ex more observare dicuntur, in magnis videlicet festis vina delibuta melle, pig
Abbreviated transcription (Latin):
machi: Ego u̾o ad nicħ aliud ualere udeo:
nͥ uel ut amplus bibatur uł delectabilins.
s tũ uene uino fu̾int ingurgitate toto ĩ ca¬
pite palpitantes sic surgent a mẽsa quid
aliud libet nͥ dormre: Si aũt ad ugilias
tũ pocus extorque beris. Cũ u̾o ad lectũ deue

Expanded text:
alere video, nisi ut vel amplius bibatur, vel delectabilius. Sed cum venae fuerint vino ingurgitatae, toto in capite palpitantes, sic surgenti a mensa quid aliud libet, nisi dormire? Si autem ad vigilias tum potius extorquebi
Abbreviated transcription (Latin):
miꝵ meta ncc̃itatis. s nec dũ delectacõ suꝑ¬
atur. Qͥs .n. dr̃e sufficit quot modis ut ce¬
tera taceam sola oua u̾santur ⁊ uerant᷑
qͣnto studio eu̾tũtur. sb̾i̾tũtur liqͣntur.
durantur. diimiuũtur. ⁊ isc qͥd̾e frira. ulẽ
assa. nũc farsa. nc̃ mixtim. nc̃ sigillatĩ ap¬
ponũtur. uͥquid aũt ħ oñna nͥ ut soli fas
tidio ꝯsulatur: Ip̃a deniq qualitas rerum
talis deforis apparere curatur. u̾ nõ mimis
aspectus qͣm gustus delectetur. ⁊ cũ iã sto¬
machis crebris uictib repletũ se uidicet:
necdũ tñ curiositas saciatur. s dũ oculi co¬
lorib. palatũ saporib illiciũtur: infelrx
stomnachus cͥ nec colores lucẽt noc sapores
demulcent dũ om̃ia susciꝑe cogitur. oppͥss.
mag̾ obrintur qͣm reficitur. de io¬
Am u̾o de aque potu quid dicam qũ ne ul
lo qͥd̾e pacto innũ aquis admittitur: Om¬
nes minitũ ex quo monachi sumꝰ infirmuos

Expanded text:
mirum meta necessitatis, sed necdum delectatio supmirum meta necessitatis, sed necdum delectatio superatur. Quis enim dicere sufficit, quot modis ut caetera taceam sola ova versantur et vexantur, quanto studio evertuntur, subvertuntur, liquantur, durantur, diminuuntur; et nunc quidem frixa, nunc assa, nunc farsa, nunc mistim, nunc singillatim apponuntur? Utquitidio consulatur? Ipsa deinde qualitas rerum talis deforis apparere curatur, ut non minus aspectus, quam gustus delectetur: et cum jam stomachus crebris ructibus repletum se indicet, necdum tamen curiositas satiatur. Sed dum oculi coloribus, palatum saporibus illiciuntur, infelix stomachus, cui nec colores lucent, nec sapores demulcent, dum omnia suscipere cogitur, oppressus magis obruitur quam reficitur. vero de aquae potu quid dicam, quando ne 536 ullo quidem pacto vinum aquatum admittitur? Omnes nimirum, ex quo monachi sumus, infirmos
Abbreviated transcription (Latin):
apli utar. iam nõ ẽ dm̃icã
cenã mand¬
ucare. Panẽ qui ppe celestẽ
rat. nemo qui retͥbuat. sa¬
chil de scrpt᷑. is nich̾ de salute agit᷑ aĩaꝵ.
s nuge ⁊ risus ⁊ u̾ba ꝓferũt inuentũ. Int̾
pͣndend̾̃ qͣntũ fauces dapib tm̃ aures pas¬
cũtur rumorib quib totus intentus mod
nescias in edendo. Int̾im aũt fercula fercuł
appomĩtur ⁊ ꝓ solis canrnb a qͥbi abstine¬
tur gͣndia pisciũ coͣr displicant᷑. Cũꝙ pͥori¬
b fu̾nis saciatus si ẜo attig̾is uideb̾is utiq tͥ¬
nec dũ gustasse pisces. Tanta aũt attencone
qͥnq fertulis deuoratis p̾ma nõ ĩpediant no¬
uissima nec sacietas minuat appetitũ. Pa¬
latũ quippe nouellis seducitur ꝯdimentis
palatũ dissuescũt ꝯgnita ⁊ ad suos extrane¬
eas natura creauit epłas fastidimus dũ
alia aliis multipharie ꝑmistentur. ⁊ spͥtis
naturalib quos d̾ indidit reb quib dam
alt̾ius gula ꝓuocatur saporib tͣnsitur ni¬

Expanded text:
li utar, jam non est dominicam coenam manducare . Panem quippe coelestem rat, nemo qui tribuat. Nihil de Scripturis, nihi! de salute agitur animarum; sed nugae, et risus, et verba proferuntur in ventum. Inter prandendum quantum fauces dapibus, tantum aures pascuntur rumoribus: quibus totus intentus, modum nescias in edendo. 20. Interim autem fercula ferculis apponuntur: et pro solis carnibus, a quibus abstinetur, grandia piscium corpora duplicantur. Cumque prioribus fueris satiatus, si secundos attigeris, videberis tibi necdum gustassquinque ferculis devoratis, prima non impediant novissima, nec satietas minuat appetitum. Palatum quippe, dum novellis seducitur condimentis, paulatim dissuescere cognita, et ad succos extraneeas natura creavit, epulas fastidimus, dum aliae aliis multifarie permiscentur, et spretis naturalibus, quos Deus indidit rebus, quibusdam adulterinis gula provocatur saporibus; transitur ni
Abbreviated transcription (Latin):
lites forte dn̾terint exsufflabũt eos. ꝙ mi¬
nime secũ laborẽ aut ꝑicula tollerarent.
Sic agricole. sic negociatores ⁊ singuli qui¬
q oratores hoĩm a suis eos simiłr arcebũt
finib. ut pote qui in labore hõmi nõ fuerĩt.
Qͥ gͦ restat nͥ ut qd̾ om̃is orator repellit

Expanded text:
lites forte diverterint, exsufflabunt eos, quod milites forte diverterint, exsufflabunt eos, quod minime secum laborem aut pericula tolerarint. Sic agricolae; sic negotiatores, et singuli quique ordines hominum a suis eos similiter arcebunt finibus, utpote qui in hominum labore non fuerint. Quid igitur restat, nisi ut quos omnis ordo r
Abbreviated transcription (Latin):
uł cũ isłis. uniũt t̾tico. bibũt uie sangͥnem
meracissimũ. paꝵ ẽ impinguãtur ⁊ dilatã¬
tur adipe frumenti. ħ̾baꝵ succis ꝑeg̾nũ iu¬
tuantur saporẽ ⁊ additur oles̃ camino set
ꝯfidera ⁊ negociatores. Entuerũt mare ⁊ an¬
dam in labore cor ᷤ ⁊ piculo uite ꝑrturas aibi
dicias gregantes. Dura sũt ħ. Caueant
prude̾tes nr̃i diutinos int̾ea capiant somp¬
nos ne dicã instratis laciuiant suis. Erit
tũ inuenire in die festo grauis uasis aure¬
is ⁊ argenteis mistroꝵ dextras refertas ua¬
riis opib manticas paritas ornatas in scri¬
niis tam multiplices loculos ut si mẽsas ha¬
bũis nũmularios putẽ. Ꝙͥ fabro aut c̾mi¬
carios cet̾o q eiusmodi oꝑarios noc̃e ẽ nu¬
m̾are : uicturas sibi multo labore querũt.
illi medẽt deliciis copiis affluũt ociosi. Cũ¬
resurg̾e ceꝑiit hoĩes inusqͥsq in suo ordi
ne. uͭ putas gen̾acõ ista locabitur. Si ad mi¬

Expanded text:
 cum illis. Vivunt tritico, bibunt uvae sanguinem meracissimum: parum est, impinguantur et dilatantur adipe frumenti. Herbarum succis peregrinum mutuantur vina saporem, et additur oleum camino. 11. Sed considera et negotiatores. Circumeunt mare et aridam, in labore corporis, et periculo vitae perituras sibi ivitias congregantes. Dura sunt haec: caveant prudentes nostri; dulces interea capiant somnos, ne dicam, in stratis lasciviant suis. Erit tamen invenire in die festo graves vasis aureis et argenteis ministrorum dextras, refertas variis, opibus manticas, perticas oneratas, et in scriniis tam multiplices loculos, ut si mensas adhibueris, nummularios putes. Quid fabros aut caementarios, caeterosque ejusmodi operarios necesse est numerare? Victum sibi multo labore quaerunt: illi madent deliciis, copiis affluunt otiosi. resurgere homines unusquisque in ordine suo, ubi, putas, generatio ista locabitur? Si ad mi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ fere uͥq sic ꝓ ordine tenetur. fere iam ĩ ab
om̃ib sc sine querela atq nrep̾hetsibiliter
obseruatur q̃madinod dissimilit. Nõnulli
quippe hiis om̃ib tanqͣni nõ utentes itũtur.
ti alit̾ ag̾e si alit̾ p̾ciꝑetur. Qͥdam aũt ne
tates in hiis nõ suam libidinẽ s alioꝵ
pacẽ. alii u̾o qr resist̾e nõ ualent multitu
rõ dictat restͥng̾e uł mutare mcipiũt illi
Nis in pͥncipio cũ ordo monachor¬
gepit monasticus ad tantã crede .c.xu.¬
ret monacho in h̾ciam deuemre: O qͣntũ dis¬
tamꝰ ab hiis qui in dieb antonii extitere mo¬
nachi. Si qͥd̾e illi cũ seinuicẽ ꝑ tẽpꝰ ex ca ͭ ͤ re¬
uiserĩt tanta abnuicẽ ainditate panẽ aĩaꝵ
ꝑtipiebant: uͭ cor ᷤᷤ cibũ penitus obłiti diemi
di tͣnsigent ⁊ ħ erat rectus ordo. qñi digni¬
ori ꝑtĩ. a pus inserinebatur. ħ sũma discre¬
cio cũ t᷑ ꝑi amplius sumebat q̃ maior erat.

Expanded text:
fere jam ita ab omnibus sine querela 535 atque irreprehensibiliter observantur; quanquam dissimiliter. Nonnulli quippe his omnibus tanquam non utentes utuntur; ti aliter agere, si aliter praeciperetur. Quidam autem ne tantes in his, non suam libidinem, sed aliorum pacem. Alii vero, quia resistere non valent multitudprout ratio dictat, restringere vel mutare incipiunt illi, is in principio, cum Ordo coepit monasticus, ad tantam crederet monachos inertiam devenire? O quantum distamus ab his qui in diebus Antonii exstitere monachi! Siquidem illi cum se invicem per tempus ex charitate reviserent, tanta ab invicem aviditate panem animarum percipiebant, ut corporis cibum penitus obliti, diem bus transigerent. Et hic erat rectus ordo, quando digniori parti prius inserviebatur: haec summa discretio, cum amplius sumebat quae major erat:
Abbreviated transcription (Latin):
s hoĩem uicia rep̾hendo. Dicitur ⁊ uera citer
creditur scõs patres monachoꝵ uita institu¬
isse. ⁊ ut in ea pła saluarẽtur usq ad infir¬
mos regule temꝑasse rigorẽ nõ regulã destͥx¬
isse. Absit aũt uͥ credam tantas eos qͣntas in¬
deamus in plerisq monast̾iis uanitates ac fr̃¬
fluitates p̾cepisse uł ꝯcessisse. Miror etenĩ uñ
int̾ monachos tarta intemꝑancia in ꝯmessa¬
comb ⁊ potacõnib inuestimẽtis ⁊ lectist̾m¬
is ⁊ eqͥtaturis ⁊ ꝯstruendis edificiis mollest̾e
potuit. qͣtimuis uͥ ħ studio sis uoluptuosiꝰs
atq effustus fuit iͥ ordo melius teneri dicaᷤ
iͥ maior tenetur religio putetur. Ecce .n. ꝑti¬
tas putatur auaricia. sobrietas aust̾ctas cre-¬
ditur. silenciũ tristicia reputat᷑. ꝑ sꝯͣ remiᷤ¬
sio discrecõ dr̃. effusio liberalitas. nr̃i loquaci¬
tas affectabilitas. cathinacõ: aus iccũditaᷤ.

Expanded text:
tur, et veraciter creditur, sanctos patres illam vitam instituisse; et ut in ea plures salvarentur, usque ad infirmos Regulae temperasse rigorem, non Regulam destruxisse. Absit autem ut credam, tantas eos, quantas video in plerisque monasteriis, vanitates ac superfluitates praecepisse, vel concessisse. Miror etenim unde inter monachos tanta intemperantia in comessationibus et potationibus, in vestimentis et lectist construendis aedificiis inolescere potuit: quatenus ubi haec studiosius, voluptuosius, atque effusius fiunt, ibi ordo melius teneri dicatur, ibi major putetur religio. Ecce enim parcitas putatur avaritia, sobrietas austeritas creditur, silentium tristitia reputatur. Econtra remissio discretio dicitur; effusio, liberalitas; loquacitas, affabilitas; cachinnatio, jucunditas;
Abbreviated transcription (Latin):
ant m̃st̾ ecc̃e in t̾ris scõꝵ qͦs possident tã
ñ qua gerũt u̾ stipendiis q̃ sufficere debeat
imine ꝯteniti suꝑflua quib egeni sustẽ¬
tandi forent ĩpie sacrilegeq sͥ retinent ⁊̃
insus sue suꝑbie atq luxurie uictũ paupe¬
rũ ꝯsum̾e nõ uereantur. Duplici ꝓfecto in¬
iquitate pecc̃ates qd̃ ⁊ aliena dirripiũt ⁊¬
⁊ sacris in suis uanitatib ⁊ tupitudinb

Expanded text:
 quas possident, tam iniqua gerunt, ut stipendiis, quae sufficere debeant, minime contenti, superflua quibus egeni sustentandi forent, impie sacrilegeque sibi retineant; et in usus suae superbiae atque luxuriae victum pauperum consumere non vereantur, duplici profecto iniquitate peccantes, quod et aliena diripiunt, et sacris in suis vanitatibus et turpitudinibus
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ne statim oblitus qͥ fu̾rim talẽ me pu¬
to quał ab hõĩb qui cor nõ uident puta¬
onori eo scĩorem quo suꝑiorẽ me estimo.
uideas plerosq in ecc̃ia deignobilib no¬
biles. de pauꝑibr d̾ites fcõs subito intumeᷤᷤ¬
cere. pͥstine obliuisci abieccõnis. genus
quoq siũ erubescere. ⁊ infirmos dedignari
res quoq ecc̃asticos puolare. moxq applau¬
dere sc̃itatẽ. uestiũ dumitaxat imtacõne
nõ mẽciũ. ⁊ dignos se estimare dignitate
dr̃e adepti sũt nũmis attribuere m̾itis. o¬
nurtto aut̃t de hiis quos ex̾ceat ambicõ ⁊

Expanded text:
nonne statim oblitus qui fuerim, talem me puto, qualis ab hominibus qui cor non vident putahonori, eo sanctiorem, quo superiorem me aestimo. Videas plerosque in Ecclesia de ignobilibus nobiles, de pauperibus divites factos, subito intumescere, pristinae oblivisci abjectionis: genus quoque suum erubescere, et infimos dedignari res quosque ecclesiasticos pervolare; moxque sibi applaudere sanctitatem, vestium duntaxat mutatione, non mentium; et dignos se aestimare dignitate i audeo dicere adepti sunt nummis, attribuere meritis. Omitto autem de his quos excaecat ambitio, et