comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tu ardua ñ ut facillima uiderentur effecit: S for¬
sitan argum̃toꝵ tantũmͦ nexib: assersiones uas texuit
mmͦ plane nemo u quã magistroꝵ fuit: qui plurib
diuine legis uteret᷑ exemplis. S credo pauca conscris¬
sit. Nemo mortaliũ plura. ut mͥ sua omĩa ñsolũ non
ꝑlegi: s ne inueniri qͥdẽ posse uideantur. Cui ne qͥc¬
quã ad scientie instrum̃ta deesset : etĩa plenitudo ex¬
abundauit etatis. S forsitan discipulis parũ felix.
Quis umquã felicior: Nempe innumeri ex sinu suo
doctores: innumeri sacerdotes. confessores. & m̃res
extiterunt. Iam uero quanta apud om̃s illius admi¬
ratio. quanta gła. quanta grã fuerit: quis exequi ua¬
leat: quis ñ ad eum paulo religiosior ex ultimis mundi
partib aduolauit: Quis xp̃ianoꝵ ñ pene ut ꝓpħa: qͥs
phalosophoꝵ ñ ut magistrũ ueneratus est: quã autẽ
ñ solum pͥuate condicioni s ipsi quoq fuerit reueren¬

Expanded text:
tu ardua non ut facillima viderentur effecit? Sed fortu ardua non ut facillima viderentur effecit? Sed forsitan argumentorum tantummodo nexibus adsertiones suas texuit? Imo plane nemo unquam magistrorum fuit qui pluribus divinae legis uteretur exemplis. Sed, credo, pauca conscripsit? Nemo mortalium plura; ut mihi sua omnia non solum non perlegi, sed ne inveniri quidem posse videantur: cui ne quicquam ad scientiae instrumenta deesset, etiam plenitudo exabundavit aetatis. Sed forsitan discipulis parum felix? Quis unquam felicior? Nempe innumeri ex sinu suo doctores, innumeri sacerdotes, confessores et martyres extiterunt. Jam vero quanta apud omnes illius admiratio, quanta gloria, quanta gratia fuerit, quis exsequi valeat? Quis non ad eum paulo religiosor ex ultimis mundi partibus advolavit? Quis Christianorum non pene ut prophetam, quis philosophorum non ut magistrum veneratus est? Quam autem non solum privatae conditioni, sed ipsi quoque fuerit reveren
Abbreviated transcription (Latin):
primũ in ẽa domo natus est que est illustrata mar.¬
tirio: deinde ꝓxꝑo nonsolum patre s omm quoq faculta¬
te pͥuatus tantum inter sc̃e pauꝑtatis ꝓfecit angustias ut
ꝓ nomine dominice confessionis sepius ut ferunt afflige¬
retur: Neq uero hec in illo sola erant que cunct᷑ postea
temptationi forent: s tanta etiam uis ingenii. tam pro¬
fundi. tam acris. tam elegantis ut om̃s pene multũ longe¬
q suꝑaret: tanta doctrine aci totius eruditionis magni¬
ficentia. ut pauca forent diuina ÷ fortasse nulla huma.¬
ne filiosophie: que ñ penitus assequeret᷑. Cuius scientie
cũ gͦta ñ crederent. hebrea quoq elaborata sunt. Eloqͦn¬
tiam uero quid memorẽ: cuius fuit tam amena tam
lactea tã dulcis oratio ⁊ ut mͥ exore ipsius ñ tã uerba
quã mella quedã fluxisse uideantur: Que ñ ille ꝑsua¬
su difficilia disputandi uirib elimpiclauit: Que fac¬

Expanded text:
primum in ea domo natus est quae est illustrata marprimum in ea domo natus est quae est illustrata martyrio, deinde pro Christo non solum patre sed omni quoque facultate privatus, tantum inter sanctae paupertatis profecit augustias ut pro nomine Dominicae confessionis saepius, ut ferunt, adfligeretur. Neque vero haec in illo sola erant quae cuncta postea tentationi forent, sed tanta etiam vis ingemi, tam profundi, tam acris, tam elegantis ut omnes pene multum longeque superaret; tanta doctrinae ac totius eruditionis magnificentia ut pauca forent divinae, pene fortasse nulla humanae philosophiae quae non penitus adsequeretur: cujus scientiae cum Graeca concederent, Hebraea quoque elaborata sunt. Eloquentiam vero quid memorem, cujus fuit tam amoena, tam lactea, tam dulcis oratio ut mihi ex ore ipsius non tam verba quam mella quaedam fluxisse videantur? Quae non ille persuasu difficilia disputandi viribus elimpidavit, quae fac
Abbreviated transcription (Latin):
exemplis : eoꝵ scilicet cõmemoratione qui cũ aliquam¬
diu sane fidei forent habitati. ad extremũ tam̃ aut
inalienã decidissent sectam: aut ipsi sũa heresim
condidissent. Magna ꝓfectores & ad discendũ utilis:
& ad recolendu necessaria Quam etiã atq etiã exem¬
ploꝵ molib illustrare atq inculcare debemus ÷ ut
om̃s uere catholici nouerint secũ eccłia doctores reci¬
ꝑe: non cũ doctorib eccłie fidẽ deserere debe. S ego
ita arbitror quod cũ muldos in hoc temptandi ge¬
nere ꝓferre ualeamꝰ nemo pene sit qui origenis tẽp¬
tationi ualeat comparari: in quo plura adeo p̾clara
adeo singularia adeo mira extiterunt: ut inder in¬
icia habendam cunctis assertionib eiꝰ fidẽ quisuis fa¬
cile iudicaret. Nam siuita faceret auctoritatẽ: mag.¬
rra illi industria imagnapudicitia. patientia. tole¬
rantia. Si genus uel eruditio: quid eo nobilius qui

Expanded text:
exemplis, eorum scilicet commemoratione qui cum aliquanexemplis, eorum scilicet commemoratione qui cum aliquandiu sanae fidei forent habiti, ad extremum tamen aut in alienam decidissent sectam, aut ipsi suam haeresim condidissent. Magna profecto res, et ad discendum utilis, et ad recolendum necessaria; quam etiam atque etiam exemplorum molibus illustrare atque inculcare debemus; ut omnes vere Catholici noverint se cum Ecclesia doctores recipere, non cum doctoribus Ecclesiae fidem deserere debere. Sed ego ita arbitror, quod cum multos in hoc tentandi genere proferre valeamus, nemo pene sit qui Origenis tentationi valeat comparari; in quo plura adeo praeclara, adeo singularia, adeo mira exstiterunt, ut inter initia habendam cunctis adsertionibus ejus fidem quivis ille facile judicaret. Nam si vita facit auctoritatem, magna illi industria, magna pudicitia, patientia, tolerantia. Si genus vel eruditio, quid eo nobilius, qui
Abbreviated transcription (Latin):
iũ habere p̾dicat: ut ꝓpt̾ eam miro in effabiliq mys¬
terio & diuina hõi & do ascribat humana. Nam ꝓpt̾ eã
hominẽ de celo scđm dm descendisse ñ abnegat: sdđm scdm hominẽ credit in t̾ra factũ.
passĩre crucifixũ. Ppt̃ eã deniq & hominẽ di filiũ: & d̃m filium
uirginis confitetur. Beata gͥ ac ueneranda benedic¬
ta & sacroscã & omnino suꝑne illi angeloꝵ laulati¬
oni comparanda confessio. que unum dñm d̃m tͥna
sanctificatione glorificat. Iccirco etenim uel maxime
unitatẽ xp̃i p̾dicat: ne misterium trmitatis excedat.
Hec in excursu dicta sint. alias si cdo placuerit uberius
tractanda & explicanda: ñc ad ꝓpositũ redeamus.
Dicebamus gͦ in suꝑiorib quod in eccłia di temptatio
esset ppłi error magistri: & tanto maior temptatio.
quanto ipse esset doctor qui erraret. Quod primũ
scripture auctoritate de inde eccłiasticis docebamꝰ

Expanded text:
vim habere praedicat ut propter eam miro ineffabilique mysvim habere praedicat ut propter eam miro ineffabilique mysterio et divina homini et Deo adscribat humana. Nam propter eam et hominem de coelo secundum Deum descendisse non abnegat, et Deum secundum hominem credit in terra factum, passum, et crucifixum. Propter ea denique et hominem Dei filium et Deum filium Virginis confitetur. Beata igitur ac veneranda, benedicta, et sacrosancta, et omnino supernae illi angelorum laudationi comparanda confessio, quae unum Dominum Deum trina sanctificatione glorificat. Idcirco etenim vel maxime unitatem Christi praedicat, ne mysterium Trinitatis excedat. Haec in excursu dicta sint, alias, si Deo placuerit, uberius tractanda et explicanda. Nunc ad propositum redeamus. XVII. Dicebamus ergo in superioribus quod in Ecclesia Dei tentatio esset populi, error magistri, et tanto major tentatio quanto ipse esset doctior qui erraret. Quod primum Scripturae auctoritate, deinde ecclesiasticis docebamus
Abbreviated transcription (Latin):
humanitatis ꝓprietatem. Anathema nestorio neganti
ex iuirgine dm natũ & asserenti duos xp̃os: & explosa
trinitatis fide quaternitatẽ nobis introducenti. Bea¬
ta uero catholica eccłia que unum dm intrinitatis ple¬
nitudinẽ & item trinitatis equalitatẽ in una diuini¬
tate ueneratur : ut neq singularitas substantie ꝑsona.¬
rum confundat ꝓprietatem: neq item trinitatis dis¬
tinctio unitatem separaret. Beata in quã eccłia que
ẽẽ ꝑsonã ÷ ut neq naturaꝵ distinctio unitatẽ ꝑsone di¬
uidat: neq item ꝑsone unitas differentiã confundat.
partũ s etiã in ipso matris utero confitet᷑. Beata ĩ¬
quã eccł̃ia que dm factũ hominẽ ñ conuersione natu-¬
re s ꝑsone ratuinione intelligit. ꝑsone autẽ ñ simu¬
latore & transsuntis: s substantie ac ꝑmanentis.
Beata in quã eccłia que hanc ꝑsone unitatẽ tantam

Expanded text:
humanitatis proprietatem. Anathema Nestorio neganti humanitatis proprietatem. Anathema Nestorio neganti ex Virgine Deum natum, adserenti duos Christos, et explosa Trinitatis fide, quaternitatem nobis introducenti. Beata vero Catholica Ecclesia, quae unum Deum in Trinitatis plenitudine et item Trinitatis aequalitatem in una Divinitate veneratur; ut neque singularitas substantiae personarum confundat proprietatem, neque item Trinitatis distinctio unitatem separet Deitatis. Beata, inquam, Ecclesia, quae esse personam, ut neque naturarum distinctio unitatem personae dividat, neque item personae unitas differentiam confundat spartum, sed jam in ipso matris utero confitetur. Beata, inquam, Ecclesia, quae Deum factum hominem non conversione naturae, sed personae ratione intelligit, personae autem non simulatoriae et transeuntis, sed substantivae ac permanentis. Beata, inquam, Ecclesia, quae hanc personae unitatem tantam
Abbreviated transcription (Latin):
scam̃ mariã diuine gr̃e pͥuilegiis. & speciali gła frau¬
dare conet᷑. Est enĩ singulari quoda dñi ac di nr̃i. filii
autẽ sui munere uerissime ac beatissime theotocos ꝯsitenda: s
eã di matrẽ sola appellatione dicenda. qͦd eũ scilicet pe¬
ꝑerit hominẽ qui postea factus est ds: sicut dicimꝰ pb̃ri
um ꝑpetratum ẽ: qͦd ꝓpter singularẽ quanda atq u¬
nicam ꝑsone unitatẽ sicut uerbũ incarne caro ita hõ
in dõ ds est. S iam ea que de supͣ memoratis heresib
uł de catholica fide breuiter dicta sunt renouande
causa memorie breuius strictusq repͤtamꝰ : quo scili¬
cet &e intelligantur iterata plenius: & firmius inculca¬
ta teneantur. Anathema gͥ fotino ñ recipiendo pleni¬
tudinẽ trinitatis: & xp̃m hominẽ tantũmͦ solitarũ
p̾dicanti. Anathema apollinari asserenti in xp̃o con¬
uerse diuinitatis corruptionẽ: & auferenti ꝑfecte¬

Expanded text:
sanctam Mariam divinae gratiae privilegiis et speciali gloria frausanctam Mariam divinae gratiae privilegiis et speciali gloria fraudare conetur. Est enim singulari quodam Domini ac Dei nostri, Filii autem sui, munere verissime ac beatissime theotocos confitenda; seam Dei matrem sola appellatione dicendam, quod eum scilicet pepererit hominem qui postea factus est Deus; sicut dicimus Presbyteri um perpetratum est, quod propter singularem quamdam atque unicam personae unitatem, sicut Verbum in carne caro, ita homo in Deo, Deus est. XVI. Sed jam ea quae supra de memoratis haeresibus vel de catholica fide breviter dicta sunt renovandae causa memoriae brevius strictiusque repetamus; quo scilicet et intelligantur iterata plenius, et firmius inculcata teneantur. Anathema igitur Photino non recipienti plenitudinem Trinitatis, et Christum hominem tantummodo solitarium praedicanti. Anathema Apollinari adserenti in Christo conversae divinitatis corruptionem, et auferenti perfect
Abbreviated transcription (Latin):
dõ s unitate ꝑsone non ab asscensu uł resurrectione
uł baptismo s iã in matre iam inutero: ĩa deniq in
ipsa uirginali conceptione fateamꝰ. Propter quam
ꝑsone unitatem indifferenter atq ꝓmiscue & que
di sunt ꝓpria tribuunt᷑ hõi: & que carnis ꝓpria ascri¬
buntur dõ. Inde est eni quod diuinitus scriptũ est &
filius hominis descendisse dece lo & dominus maiesta¬
tis crucifixus interra. Inde etiã ut carne dñi facta.¬
carne dñi creata: ipsum uerbum dei factũ. ipsa sapi¬
entia dei impleta scientia creata dicat᷑: sic̃ in p̃scientia
manus & pedes ipsius fossi esse referuntur. ꝑ hanc inquã
ꝑsone unitatẽ illud quoq similis misterii ratione ꝑfectũ
est: ut carne uerbi exintegra matre nascente. ipse deus
uerbum natus ex uirgine catholicissime credatur: im¬
piissime denegetur. Que cũ ita sint: absit ut quisquã

Expanded text:
Deo, sed unitate personae, non ab ascensu, vel resurrectione, Deo, sed unitate personae, non ab ascensu, vel resurrectione, vel baptismo, sed jam in matre, jam in utero, jam denique in ipsa virginali conceptione fateamur: propter quam personae unitatem indifferenter atque promiscue et quae Dei sunt propria tribuuntur homini, et quae carnis propria adscribuntur Deo. Inde est enim quod divinitus scriptum est et filium hominis descendisse de coelo, et Dominum majestatis crucifixum in terra, Joacarne Domini creata, ipsum Verbum Dei factum, ipsa sapientia Dei impleta, scientia creata dicatur; sicut in praescientia manus ipsius et pedes ejus fossi esse referuntur. Per hanc, inquam, personae unitatem illud quoque similis mysterii ratione perfectum est, ut carne Verbi ex integra matre nascente, ipse Deus Verbum natus ex Virgine catholicissime credatur, impiissime denegetur. Quae cum ita sint, absit ut quisquam
Abbreviated transcription (Latin):
tione suscipitur. ubi semꝑ aliud est & aliud smu¬
lat: ubi ille qui agit numquã is ẽ qũe agit. Absit
etenim ut hoc fallaci modo ds uerbum ꝑsonam hominis
suscepisse credatur ⁊ s ita potius ut incõmutabili sua ma¬
nente substantia & inse ꝑfecti hõmis suscipiendo natura
ipse caro ipse homo ipse ꝑsona hominis ex isteret : ñ simu¬
latoria. s uerã : ñ imitatiua s substantiua: ñ deniq qͤ
nis partum: s impso uirginis utero cõpacta atq ꝑfec¬
ta est. Uehem̃ter etenĩ p̃cauere debemus ut xp̃m non
mͦ unum s etiã semꝑ unũ confiteam̃ ÷ quia intoleran¬
da blasphemia est ut etiã sinunc eũ unum iam esse ꝯce¬
das. aliquando tam̃ non unum s duos esse contendas:
unũ scilicet post tempus baptismatis duos uero sub
tempore natiuitatis. Quod immensũ sacrilegium ñ
aliter ꝓfecto uitare poterimus : nisi unitũ hominẽ

Expanded text:
tione suscipitur, ubi semper alius est et aliud simutione suscipitur, ubi semper alius est et aliud simulatur, ubi ille qui agit, nunquam is est quem agit. Absit etenim ut hoc fallaci modo Deus Verbum personam hominis suscepisse credatur; sed ita potius ut incommutabili sua manente substantia, et in se perfecti hominis suscipiendo naturam, ipse caro, ipse homo, ipse persona hominis existeret, non simulatoria, sed vera, non imitativa, sed substantiva, non denique quae nis partum, sed in ipso Virginis utero compacta atque perfecta est. Vehementer enim praecavere debemus, ut Christum non modo unum, sed etiam semper unum confiteamur: quia intoleranda blasphemia est ut etiamsi nunc eum unum esse concedas, aliquando tamen non unum, sed duos fuisse contendas, unum scilicet post tempus baptismatis, duos vero sub tempore nativitatis. Quod immensum sacrilegium non aliter profecto vitare poterimus nisi unitum hominem
Abbreviated transcription (Latin):
mur. sapimus. iuuimus. subsistimus. ñ imittamur.
homines s sumus. Neq eni petrus &e ioħs ut eos po¬
tissi mũ nominem imitando erant hor̃es: s subsisten¬
do. Neq enĩ paulus simulabat apłm aut fingebat
paulum: s erat apłs & subsistebat paulus. Ita etiã
deus uerbũ assum̃do & habendo carnem. loquendo
faciendo. paciendo ꝑ carnem. sine ulla tam̃ sue cor¬
ruptione nature hoc om̃ino p̾stare dignatus est. ut
hominẽ ꝑfectum ñ imitareteir aut fingeret s ex hi.¬
beret: ut ħo uerus non uderetur aut putaretur s
esset atq subsisteret. Igitur sicut anima connexa.
carni non incarnẽ tamen uersa ñ imitatur hominem
s ẽ hõ & homo ñ ꝑ simulationẽ s ꝑsubstantiã: ita
etiam uerbum deus absq ulba sui conuersione u¬
mendo se homini non confundendo ñ imitando
factus est hõ. s subsistendo. Abiciatur gͦ tota peni¬
tus ꝑsone illius intelligentia que fingendo imita¬

Expanded text:
mur, sapimus, vivimus, subsistimus, non imitamur mur, sapimus, vivimus, subsistimus, non imitamur homines, sed sumus. Neque enim Petrus et Joannes, ut eos potissimùm nominem, imitando erant homines, sed subsistendo. Neque enim Paulus simulabat Apostolum, aut fingebat Paulum; sed erat Apostolus, et subsistebat Paulus. Ita etiam Deus Verbum adsumendo et habendo carnem, loquendo, faciendo, patiendo per carnem, sine ulla tamen suae corruptione naturae, hoc omnino praestare dignatus est ut hominem perfectum non imitaretur aut fingeret, sed exhiberet, ut homo verus non videretur aut putaretur, sed esset atque subsisteret. Igitur sicut anima connexa carni, nec in carnem tamen versa, non imitatur hominem, sed est homo, et homo non per simulationem, sed per substantiam, ita etiam Verbum Deus, absque ulla sui conversione, uniendo se homini, non confundendo, non imitando factus est homo, sed subsistendo. Abjiciatur ergo tota penitùs personae illius intelligentia quae fingendo imita
Abbreviated transcription (Latin):
tiensq eenim aliqua suscipitur imittatio actionis
aliene ⁊ ita alioꝵ officia aut oꝑa patͣntur: ut tam̃
hiqui agt̃. ñ sint ipsi quos agunt. Neq enĩ ut uer¬
bi gr̃a seculariũ & manicheoꝵ utamur exemplis.
cũ actor tragicus sacerdotẽ effingit aut regem sic¬
dos autrexẽ: nã desinente actu. sumnul & ea quam susceꝑat ꝑso¬
na desistit. Ab sit hoc a nobis nefaciũ scelestumq
ludibriũ : manicheoꝵ sit ista dem̃tia qui fantasie
p̾dicatores. auint filium dei d̾m ꝑsonam hominis
non substantia extitisse: s actu putatiuo quodam.
& conuersatione simulasse. Catholica uero fides ita uer¬
bum dei hominẽ factũ esse dicit ut que nr̃a sunt
non fallaciter & adũbrate s uere exp̃sseq susceꝑet:
& que erãt humana ñ quasi aliena imitaretur sed
potius ut sua gereret: & ꝓrsus quod agebat hoc esset¬
quẽ agebat is esset:. sicut ipsi nos quoq in eo quod loqͥ¬

Expanded text:
tiescumque etenim aliqua suscipitur imitatio actionis tiescumque etenim aliqua suscipitur imitatio actionis alienae, ita aliorum officia aut opera patrantur, ut tamen hi qui agunt, non sint ipsi quos agunt. Neque enim ut, verbi gratia, secularium et Manichaeorum utamur exemplis, cum actor tragicus Sacerdotem effingit aut regem, sacerdos aut rex est. Nam desinente actu simul et ea quam susceperat persona desistit. Absit hoc a nobis nefarium scelestumque ludibrium. Manichaeorum sit ista dementia; qui phantasiae praedicatores, aiunt Filium Dei Deum, personam hominis non substantia extitisse, sed actu putativo quodam et conversatione simulasse. Catholica vero fides ita Verbum Dei hominem factum esse dicit, ut quae nostra sunt, non fallaciter et adumbrate, sed vere expresseque susciperet, et quae erant humana, non quasi aliena imitaretur, sed potius ut sua gereret; et prorsus quod agebat, hoc etiam esset. Sicut ipsi nos quoque in eo quod loqui
Abbreviated transcription (Latin):
piat. nec aliquando corpus esse desistat : qͦd etiam
humane conditionis demonstratur exemplo. Neq
enim inpersenti tantum s infutu quoq unusquisq
hominum exanima constabit & corpore ⁊ nec tam̃
umquã aut corpus in animã autẽ anima uertetur
incorpus: s uno quoq hominũ sine fine uicturo. ĩ
uno quoq hominũ sine fine necessarro utriusq sub¬
stantie differentia ꝑmanebit. In xp̃o quoq utri¬
usq substantie. sua cuiq ineternũ proprietas: sal¬
lia tam̃ ꝑsone unitate retinenda est. S cũ ꝑsonã
sepius nominamꝰ. & dicẽmus quod ds ꝑ ꝑsonã hõ
factus est: uehement uerendũ est nec hoc dicere
uideamur. quod ds uerbũ imittatione actionis que
sunt nr̃a susceꝑit: & quicqͥd illud est conuersationis
humane quasi adũbratus. non quasi uerus homo fe¬
cerit. sicut in theatris fieri solet: ubi unus plures
effingit repente ꝑsonas. quarum ipse nulla ẽ. Quo¬

Expanded text:
piat, nec aliquando corpus, corpus esse desistat. Quod etiam piat, nec aliquando corpus, corpus esse desistat. Quod etiam humanae conditionis demonstratur exemplo. Neque enim in praesenti tantum, sed in futuro quoque, unusquisque hominum ex anima constabit et corpore, nec tamen unquam aut corpus in animam aut anima vertetur in corpus; sed unoquoque hominum sine fine victuro, in unoquoque hominum sine fine necessario utriusque substantiae differentia permanebit. Ita in Christo quoque utriusque substantiae sua cuique in aeternum proprietas, salva tamen personae unitate, retinenda est. XIV. Sed cum personam saepius nominamus, et dicimus quod Deus per personam homo factus sit, vehementer verendum est ne hoc dicere videamur quod Deus verbum sola imitatione actionis quae sunt nostra susceperit, et quidquid illud est conversationis humanae, quasi adumbratus, non quasi verus homo fecerit; sicut in theatris fieri solet, ubi unus plures effingit repente personas, quarum ipse nulla est. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
genitus: ide in secło ex matre generatus. ꝑfectus deus ꝑfect
homo: indo sũma diuinitas: in hoĩe plena humanitas.
Plena inquã humanitas : quippe que in animã simul
habeat carnem: s carnem ueram nram̃ materña : ani¬
miam uero intellectu peditam. mente ac ratione pollen¬
tem. Est ergo inxp̃o uerbũ aĩa caro⁊ s hoc totũ unus
est xp̃e: unus filius dei. & unus saluator. ac redẽptor
nrͣ. Unus autẽ non corruptibili nescio qua diuinitatis
& huminitatis confusione: s integra & singulari qua¬
da unitate ꝑsone. Neq eñi illa cõnunctio alterum ĩ
alterum conuertit atq mutauit qui ẽ error ꝓpriꝰ ar¬
rianoꝵ ⁊ frita inunũ positus utrumq cõpegit ut ma¬
nente semꝑ in xp̃o singularitate unius eiusdemq ꝑ¬
sone. ineternũ quoq ꝑmaneat ꝓprietas uniuscuius¬
q nature: quo scilicet nec umquã d̾s corpus esse inci¬

Expanded text:
genitus, idem in seculo ex matre generatus, perfectus Deus, perfectus genitus, idem in seculo ex matre generatus, perfectus Deus, perfectus homo. In Deo summa divinitas, in homine plena humanitas. Plena, inquam, humanitas: quippe quae animam simul habeat et carnem, sed carnem veram, nostram, maternam, animam vero intellectu praeditam, mente ac ratione pollentem. Est ergo in Christo verbum, anima, caro; sed hoc totum unus est Christus, unus filius Dei, et unus Salvator ac Redemptor noster. Unus autem, non corruptibili nescio qua divinitatis et humanitatis confusione, sed integra et singulari quadam unitate personae. Neque enalterum convertit atque mutavit qui est error proprius Arianorum, sed ita in unum potius utrum que compegit, ut manente semper in Christo singularitate unius ejusdemque personae, in aeternum quoque permaneat proprietas uniuscujusque naturae; quo scilicet nec unquàm Deus corpus esse inci
Abbreviated transcription (Latin):
alter &e alter. s unus idemq xp̃c. unus idẽq filius der
& unius ẽiusdẽq xp̃i & filii dei una eademq ꝑsona: si¬
cut in homine aliud caro & aliud aĩa: s unus idemq
homo anima & caro. In petro & paulo aliud anima ali¬
ud caro: nec tam̃ duo pet caro & anima. aut alter
paulus anima & alter caro: s unus idemq petrus unꝰ
idemq paulus. ex duplici diuersaq subsistens anime
corporisq natura. Ita gͥ in uno eodemq xp̃o due sub¬
stantie sunt. s. una diuina altera humana: una. ex
patre deo altera exmatre uirgine: una coeterna
& coequalis patri: altera ex tempore & minor patre
una consubstantialis patri. altera consubstantialis matri:
alter passibilis alter impassibilis: ñ alter equalis patri
alter minor patre ÷ non alter ex patre alter ex matre:
sus: ide patri & qualis & minor ÷ icłe ex patre ante scła

Expanded text:
alter et alter, sed unus idemque Christus, unus idemque filius Dei, alter et alter, sed unus idemque Christus, unus idemque filius Dei, et unius ejusdemque Christi et filii Dei una eademque persona; sicut in homine aliud caro, et aliud anima, sed unus idemque homo anima et caro. In Petro et Paulo aliud anima, aliud caro; nec tamen duo Petri, caro et anima; aut alter Paulus anima, et alter caro; sed unus idemque Petrus, unus idemque Paulus, ex duplici diversaque subsistens animi corporisque natura. Ita igitur in uno eodemque Christo duae substantiae sunt; sed una divina, altera humana; una ex Patre Deo, altera ex matre Virgine; una coaeterna et aequalis Patri, altera ex tempore et minor Patre; una consubstantialis Patri, altera consubstantialis matri; lter impassibilis, alter passibilis; non alter aequalis Patri, alter minor Patre; non alter ex Patre, alter ex matre; sus, idem Patri et aequalis et minor, idem ex Patre ante secula
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Unã quide ineo ꝑsonã s duas substantias: duassub.¬
stanciass unam credit esse ꝑsonã. Duas substancias quia
mutabile ñ est uerbũ dei ut ipsum uerteretur incarnem
unam ꝑsonani. ne duos ꝓfitendo filios. quaternitatẽ ui¬
deatur colere ñ trinitatem. S oꝑe p̃cium est: ut ipsũ
etiã atq etiã distinct̾us & expressius enucleemꝰ. In dõ una
ꝑsona: In trinitate alius atq alius. non aliud atq aliua:
insaluatore alud atq aliud : ñ alius atq alius. Quo¬
modo intrinitate alius atq alius: ñ aliud atq aliua:
Quia scilicet alia ẽ ꝑsona patris. alia filii. alia sp̃c sc̃i ÷
s tam̃ patris. & filii & sp̃c sc̃i. ñ alia & alia: s una eadẽ¬
q natura. Quomodo in saluatore aliud atq aliud: non
alius atq alius: quia uidelicet altera ẽ substantia diuini¬
tatis altera humanitatis : s tam̃ deitas & humanitas ñ

Expanded text:
tur. Unam quidem in eo personam, sed duas substantias; duas subtur. Unam quidem in eo personam, sed duas substantias; duas substantias, sed unam credit esse personam: duas substantias, quia mutabile non est Verbum Dei, ut ipsum verteretur in carnem; unam personam, ne duos profitendo filios, quaternitatem videatur colere, non Trinitatem. Sed operae pretium est ut id ipsum etiam atque etiam distinctius et expressius enucleemus. In Deo una siae, sed una persona. In Trinitate alius atque alius, non aliud atque aliud; in Salvatore aliud atque aliud, non alius atque alius. Quomodo in Trinitate alius atque alius, non aliud atque aliud? Quia scilicet alia et persona Patris, alia Filii, alia Spiritus sancti; sed tamen Patris et Filii et Spiritus sancti non alia et alia, sed una eademque natura. Quomodo in Salvatore aliud atque aliud, non alius atque alius? Quia videlicet altera substantia divinitatis, altera humanitatis; sed tamen deitas et humanitas non
Abbreviated transcription (Latin):
tarius natus sit & nec dũ qdĩ uerbo ꝑsone unitate so¬
sociatus postea ineũ assi mentis uerbi ꝑsona descende¬
rit: & lucet nunc in di gła maneat assumptus: aliquã¬
sus catholicã fidem: rabidi canes latrant. fotinus tri¬
nitatẽ ñ confitendo: apollinaris conu̾tibiłe uerbi di¬
cendo naturã. & duas inxp̃o substantias ñ confitendo:
& aut totã xꝑi animã aut certe mentẽ atq rationem
manima denegando : & asserẽdo ꝓ sensu mentis fuisse
dei uerbũ. Nestorius duos xꝑos aut semꝑ esse: aut ali¬
quã dui fuisse asseuerando. Eccłia uͦ catholica &e de ło
& de saluatore nr̃o recta sentiens: nec in trinitatis mis¬
terio. nec inxp̃i incarnatione blasphemat. Nam &e uña
diuinitatẽ intrinitatis plenitudine: & trinitatis equali¬
tatẽ inuna atq eadẽ maiestate ueneratur. Et unũ xp̃m
iħm ñ duos: eundemq d̾m pariter atq homine confice¬

Expanded text:
tarius natus sit, et necdum Dei Verbo personae unitate tarius natus sit, et necdum Dei Verbo personae unitate sociatus, postea in eum adsumentis Verbi persona descenderit; et licet nunc in Dei gloria maneat adsumptus, aliquansus Catholicam fidem rabidi canes latrant: Photinus, Trinitatem non confitendo; Apollinaris, convertibilem Verbi dicendo naturam, et duas in Christo substantias non confitendo, et aut totam Christi animam aut certe mentem atque rationem in anima denegando, et adserendo pro sensu mentis fuisse Dei Verbum; Nestorius, duos Christos aut semper esse, aut aliquandiu fuisse adseverando. Ecclesia vero Catholica et de Deo et de Salvatore nostro recta sentiens, nec in Trinitatis mysterio nec in Christi incarnatione blasphemat. Nam et unam divinitatem in Trinitatis plenitudine et Trinitatis aequalitatem in una atque eadem majestaten duos, eumdemque Deum pariter atque hominem confite
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmaneret indõ aliud uͦ uersum fuisset incarn̾e: ut cũ
ueritas dicat exduabus substantiis unũ ẽẽ xꝑm: ille con¬
trarius ueritati exuna xp̃i diunitate duas asserat factas
ẽẽ substantias. Hec itaq apollinaris. Nestorius autẽ con¬
trario apolli nari morbo dũ sese in xꝑo duas substan¬
tias distinguere simulat. duas introducit repente ꝑ¬
sonas ÷ & inaudito scelere duos esse uult filios dei duos
xp̃os: unũ d̃m. alterũ hominẽ : unũ qͥ ex patre: alterũ
qui generatus sit ex matre. Atq ideo asserit scam ma¬
xp̃i p̃dicare ꝑsonam: ñ temerare credat. Aut enĩ istud
fallendi arte machinatus est. ut ꝑbona facilius suade¬
aut certe post partũ iam uirginis ita in unũ xp̃m duas
ꝑhibet conuenisse ꝑsonas. ut tãm conceptus seu partus
uirginei tempore & aliquanto pt̾ea duos xp̃os fuisse
contendat: ut cũ scilicet xp̃c homo cõmunis pͥmũ & soli¬

Expanded text:
permaneret in Deo, aliud vero versum fuisset in carnem; ut cum permaneret in Deo, aliud vero versum fuisset in carnem; ut cum veritas dicat ex duabus substantiis unum esse Christum, ille contrarius veritati ex una Christi divinitate duas adserat factas esse substantias. Haec itaque Apollinaris. Nestorius autem contrario Apollinari morbo, dum sese duas in Christo substantias distinguere simulat, duas introducit repente personas, et inaudito scelere duos esse vult filios Dei, duos Christos, unum Deum, alterum hominem, unum qui ex Patre, alterum qui sit generatus ex matre. Atque ideo asserit sanctam MaChristi praedicare personam, non temere credat. Aut enim istud fallendi arte machinatus est, ut per bona facilius suadeaut certe post partum jam Virginis ita in unum Christum duas perhibet convenisse personas, ut tamen conceptus seu partus Virginei tempore, et aliquantò posteà duos Christos fuisse contendat; ut cum scilicet Christus homo communis primum et soli
Abbreviated transcription (Latin):
rit in excursũ quid supͣ memorati heretici senciant bre¬
uiter exponere id ẽ fotinus apollinaris nestoriꝰ: fotini
gͦ secta hec est. Dicit dm̃ singułu eẽ & solitariũ: & more
bit ex maria: & hoc om̃imodis dogmatizat soła nos ꝑ¬
sonã dĩ patris. & solum xp̃m hominẽ colere debere. Hec
ergo fotinus. Apollinaris uero inunitate quidẽ trinitatis
quasi consentire seiactitat: & hoc ipsum ñ plena fidei sa¬
intate: s indñi incarnatione aꝑta ꝓfessione blasphemat.
Dicit eñĩ in ipsa saluatoris nr̃i carne aut animã human̾a
penitus ñ fuisse: aut certe tałe. S & ipsam dñi carnem¬
descendisse dicebat : eãq nutabundus semꝑ & dubius mͦ
coeternã dño uerbo: mͦ de uerbi diuinitate factã p̃dica¬
bat. Nolebat eñi ĩxꝑo duas esse substantias unã duinã
alteram humanã: una expatre alterã ex matre: s ipsã
uerbi naturã putabat esse descissã ÷ quasi aliud eius

Expanded text:
rit, in excursu, quid supra memorati haeretici sentiant brerit, in excursu, quid supra memorati haeretici sentiant breviter exponere, id est, Photinus, Apollinaris, Nestorius. Photini ergo secta haec est. Dicit Deum singulum esse et solitarium, et more bit ex Maria: et hoc omnimodis dogmatizat, solam nos personam Dei Patris et solum Christum hominem colere debere. Haec ergo Photinus. Apollinaris vero in unitate quidem Trinitatis quasi consentire se jactitat, et hoc ipsum non plena fidei sanitate; sed in Domini incarnatione aperta professione blasphemat. Dicit enim in ipsa Salvatoris nostri carne aut animam humanam penitus non fuisse, aut certè talem fuisse cui mdescendisse dicebat; eamque nutabundus semper et dubius modo coaeternam Deo Verbo, modo de Verbi divinitate factam praedicabat. Nolebat enim in Christo esse duas substantias, unam divinam, alteram humanam, unam ex Patre, alteram ex matre; sed ipsam Verbi naturam putabat esse discissam, quasi aliud ejus
Abbreviated transcription (Latin):
tius acumine: exercitatione. doctrina: quã multas
ille hereses multis uoluminib opp̃ssit : quod inimicos
fidei confutauit errores iniudicio est opus illua
triginta non minus libroꝵ nobilissimum & maximum:
quo insanas porfiri calumpnias magna ꝓbationis mole
confudit. Longũ est uniuersa ipsuis oꝑa cõmemorare
qͥb ꝓfecto summnis edificatorib eccłie par esse potuiss.
nisi ꝓfana illa heretice curiositatis libidine nouũ nescio
quid adinueniss qͦ & cunctos labores suos uelut cuiꝰda
me forsitan deposcat᷑ ut horũ qͦs supͣ cõmemoraui here:¬
ses exponã: nestorii scilicet apollinaris & fotini. hoc
quidẽ ad rẽ dequa nunc agimꝰ non attinet. Propositum
& eñi nobis est ñ singłoꝵ errores ꝑsequi s paucoꝵ exem¬
pla ꝓferre: quib eiudenter ac ꝑspieue demonstetur illud
id nram̃ fieri ꝓuidentia diuina paciatur. Ut illud gͥ fue¬

Expanded text:
tius, acumine, exercitatione, doctrina? Quam multas tius, acumine, exercitatione, doctrina? Quam multas ille haereses multis voluminibus oppresserit, quot inimicos fidei confutaverit errores, indicio est opus illud triginta non minus librorum, nobilissimum ac maximum, quo insanas Porphyrii calumnias magna probationum mole confudit. Longum est universa ipsius opera commemorare; quibus profecto summis aedificatoribus Ecclesiae par esse potuisset, nisi prophana illa haereticae curiositatis libidine novum nescio quid adinvenisset quo et cunctos labores suos velut cujusdam me forsitan deposcatur ut horum quos supra commemoravi haereses exponam, Nestorii scilicet, Apollinaris, et Photini. Hoc quidem ad rem de qua nunc agimus non attinet. Propositum etenim nobis est, non singulorum errores persequi, sed paucorum exempla proferre, quibus evidenter ac peid nostram fieri Providentia divina patiatur. Utile igitur fue
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i multũ ꝓ catholica fide uigilantes & caute cito
ad p̾monentis moysi eloquia ꝓspęcerunt: & ꝓpħe atq pas¬
toris sui licet ãmirarent᷑ eloquentiã tẽptacionẽ tamen
ñ ignorauerunt. Nam qu̾e antea quasi arietẽ gregis se¬
quebantur: eundẽ deinceps uelut lupũ fugere ceꝑunt.
Neq sołu fotini s etiã apollinaris exẽplo istius eccłiastice tẽp¬
tationis ꝑicułu discimus: & simul ad obseruande dili¬
gentius fidei custodiã cõmouemur. Q ipse eñĩ adiuto¬
rib suis magnos estus & magnas generauit angustias:
quippe cũ eos huc eccłie traheret auctoritas huc magistri
retraheret consuetudo: cũq inter utraque nutabundi
& fluctuantes quid potius sibi eligendum foret non
expedirent. S forsitan eiusmodi ille uir erat: qͥ dignꝰ
esset facile coi tempni. Immo uͦ tantus actalis: cui
nimiũ cito inplurimis crederet᷑. Nam quid illo p̾stan¬

Expanded text:
Christi multum pro catholica fide vigilantes et cautae, cito Christi multum pro catholica fide vigilantes et cautae, cito ad praemonentis Moysi eloquia respexerunt, et prophetae atque pastoris sui licèt admirarentur eloquentiam, tentationem tamen non ignorarunt. Nam quem antea quasi arietem gregis sequebantur, eumdem deinceps veluti lupum fugere coeperunt. Neque solum Photini sed etiam Apollinaris exemplo istius Ecclesiasticae tentationis periculum discimus, et simul ad observandae diligentius fidei custodiam commonemur. Etenim ipse auditoribus suis magnos aestus et magnas generavit angustias; quippe cum eos huc Ecclesiae traheret auctoritas, huc magistri retraheret consuetudo; cumque inter utraque nutabundi et fluctuantes, quid potius sibi seligendum foret non expedirent. Sed forsitan ejusmodi ille vir erat qui dignus esset facile contemni. Imo vero tantus ac talis cui nimium cito in plurimis crederetur. Nam quid illo praestan
Abbreviated transcription (Latin):
multaꝙ industria p̃diti ñ parue tẽptationi catholicis
hominib extiterunt ⁊ uelut apud pannoniasmaioꝵ
memeria fotinꝰ eccłiã firmitanã temptasse memorat.
Ubi cũ magno ominũ fauore in sacerdo tũi fuisset asei¬
tus & aliquã diu tamquã catholicus amministraret:
subito sicut malus illȩ ꝓpħa aut somniator quẽ moises
significat creditam sibi plebem di ꝓsuadere cepit ut
sequeretur deos alienos: id est errores extraneos quos
ante nesciebat. S hoc usitatum: illud ꝑniciosum. qͦd
add tantũ nefas ñ mediocrib ãminiculis utebatur. Nam erat
& ingenii uirib ualens & doctrine opib excellens & elo-¬
quio p̃po tens: quippe qui utroq sermone copiose & gra¬
uiter disputaret. & scriberet: quod monim̃tis librorũ
suoꝵ manifestatur: quos idẽ partĩ greco. partĩ latino
sermone cõposuit. S bene quod cõmisse ipsi oues

Expanded text:
multaque industria praediti non parvae tentationi Catholicis multaque industria praediti non parvae tentationi Catholicis hominibus exstiterunt. Velut apud Pannonias majorum memoria Photinus Ecclesiam Sirmitanam tentasse memoratur: ubi cum magno omnium favore in sacerdotium fuisset ascitus, et aliquandiu tanquam Catholicus administraret, subito, sicut malus ille propheta aut somniator quem Moyses significat, creditam sibi plebem Dei persuadere coepit ut sequeretur deos alienos, id est, errores extraneos, quos antea nesciebat. Sed hoc usitatum. Illud vero perniciosum, quod ad tantum nefas non mediocribus adminiculis utebatur. Nam erat et ingenii viribus valens et doctrinae opibus excellens et eloquio praepotens; quippe qui utroque sermone copiose et graviter disputaret et scriberet: quod monumentis librorum suorum manifestatur, quos idem partim graeco, partim latino sermone composuit. Sed bene quod commissae ipsi oves
Abbreviated transcription (Latin):
bantur ex magna ad huc parte ouẽ crederent ideoq mor¬
sibis suis magis paterent: Nam quis eũ facile errare
arbitraretur : quẽ tanti imꝑii iudicio electũ. tanto sa¬
cerdotum studio ꝓsecutũ uideret: Qui cũ magno sc̃orũ
amore sũmo popłi fauore celebraretur ÷ cotidie palam
diuna tractabat eloquia: & noxios quosq iudeoꝵ e gen¬
tiliũ confutabat errores. Quo tande iste mͦ ñ cuiuis fidẽ
faceret serecta docere recta p̃dicare recta sentire : qui ut
uni heresi sue aditũ patefaceret cunctaꝵ hereseon blaf.¬
femias insectabatur: S hoc erat illud quod moy sesait
temptat uos dns deus ur̃: ut sciat si diligatis eum anñ:
Ꝙ ut nestoriũ p̃tereã in quo plus semꝑ ammirationis qũã
utilitatis. plus fame quã exꝑientia fuit : quẽ opinione.
uulgi aliquã du magnũ humana magis fecerat gr̃a
quã diuina: eospotius cũmemoremꝰ qui multis ꝓfectib

Expanded text:
bantur ex magna adhuc parte ovem crederent, ideoque morbantur ex magna adhuc parte ovem crederent, ideoque morsibus ejus magis paterent? Nam quis eum facile errare arbitraretur quem tanto Imperii judicio electum, tanto sacerdotum studio prosecutum videret; qui cum magno sanctorum amore, summo populi favore celebraretur, quotidie palam divina tractabat eloquia, et noxios quosque Judaeorum et Gentilium confutabat errores? Quo tandem iste modo non cuivis fidem faceret se recta docere, recta praedicare, recta sentire, qui ut uni haeresi suae auditum patefaceret, cunctarum haereseon blasphemias insectabatur? Sed hoc erat illud quod Moyses ait: Tentat vos Dominus Deus vester si diligatis eum an non. Et ut Nestorium praetereamus, in quo plus semper admirationis quam utilitatis, plus famae quam experientiae fuit, quem opinione vulgi aliquamdiù magnum humana magis fecerat gratia quam divina, eos potius commemoremus qui multis profectibus
Abbreviated transcription (Latin):
auditi : & seruiamꝰ eis. id est credamꝰ eis. sequamur eos. Qd
ad extremũ : ñ audies inquit uerba ꝓpħe illius. aut som¬
niatoris. E quare oro te adõ non ꝓhibetur doceri: qͦd a
tota anima ur̃a. Luce clarius aꝑta causa est: cur int̾¬
dũ diuina ꝓuidencia quosdã eccłiaꝵ magistros noua
amore cõplexus sis subito latent̾ noxios subinducat
errores quos nec cito dep̃hendere ualeas dũ antiqui
magisterii duceris p̾̃iudicio: nec facile damnare aude¬
as: dũ magistri ueteris p̾pediris affectũ. Hic forsitan ef¬
flagitet aliquis ut ea que scĩ moysi uerbis asserta sunt:
eccłiasticis aliquib demonstrentur exemplis. Equa ex¬
postulatio: nec diu diferenda. Nam ut aꝑximis
& manifestis incipiã: quałe. fuisse nuꝑ temptacioñe
putamus. cum infelix ille. nestorius subito exoue conũ. i¬
sus in lupũ gregem xp̃i lacerare cepiss  cũ eũ hi qui rode¬

Expanded text:
inauditi? Et serviamus eis, id est, credamus eis, sequamur eos. Quid inauditi? Et serviamus eis, id est, credamus eis, sequamur eos. Quid ad extremum? non audies, inquit, verba prophetae illius aut somniatoris. Et quare, oro te, a Deo non prohibetur doceri quod a tota anima vestrâ. Luce clarius aperta causa est cur interdum divina Providentia quosdam Ecclesiarum magistros nova amore complexus sis, is subito latenter noxios subinducat errores, quos nec cito deprehendere valeas, dum antiqui magisterii duceris praejudicio, nec facile damnare fas ducas, dum magistri veteris praepediris affectu. XI. Hic forsitan efflagitet aliquis ut ea quae sancti Moysi verbis adserta sunt, Ecclesiasticis aliquibus demonstrentur exemplis. Aequa expostulatio, nec diù differenda. Nam ut a proximis et manifestis incipiam, qualem fuisse nuper tentationem putamus, cùm infelix ille Nestorius, subito ex ove conversus in lupum, gregem Christi lacerare coepisset, cum eum hi ipsi qui rode
Abbreviated transcription (Latin):
du ꝑmittant᷑ noua cdognata que uetꝰ testam̃tũ allegori¬
co sermone dõs alienos appellare consueuit: eo quod sei¬
licet ita ab hereties ipsoꝵ opmiones sicut a gentilibus
dii sui oseruentur. Scribit gͦ in deutromio beatus mo¬
discipłi uł auditores sui exaliqua reuelatione docere
arbitrant᷑. Quid de inde: & p̃dixerit inquit signum
atq portentũ & euenerit quod locutus est magnus
ꝓfecto nescio quis significatus magister ÷ & tante scien¬
tie qui sectatatorib ꝓpriis non solum que humana
sunt nosse uerũ inetĩa que supra hominem sunt pre.¬
noscere posse uid. eat᷑: quale ita fere discipłi sui iactitant
fuisse ualentinũ. donatũ. foti nũ apollinarẽ. ceterosq eiꝰ¬
modi. Quid postea : & dixerit inquit tibi eamꝰ & sequamͣ
dõs alienos quos ignoras: & seruiamꝰ eis. Qui sunt di: ali¬
ni nisi errores extranei: quos ignorabas id est noui &̃

Expanded text:
dum permittantur nova dogmata, quae vetus Testamentum allegoridum permittantur nova dogmata, quae vetus Testamentum allegorico sermone deos alienos appellare consuevit, eò quod scilicet ita ab haereticis ipsorum opiniones sicut a gentibus dii sui observentur. Scribit ergo in Deuteronomio beatus Modiscipuli vel auditores sui ex aliqua revelatione docere arbitrentur. Quid deinde? et praedixerit, inquit, signum atque portentum, et evenerit quod locutus est. Magnus profecto nescio quis signatur magister et tantae scientiae qui sectatoribus propriis non solum quae humana sunt nosse, verum etiam quae supra hominem sunt praenoscere posse videatur; quales fere discipuli sui jactitant fuisse Valentinum, Donatum, Photinum, Apollinarem, caeterosque ejusmodi. Quid postea? et dixerit, inquit, tibi: Eamus, et sequamur deos alienos quos ignoras, et serviamus eis. Qui sunt dii alieni, nisi errores extranei quos ignorabas, id est, novi et
Abbreviated transcription (Latin):
rit anathematiret᷑. Et cont̾ reclamant rane quedam
& sciniphes & musce morit᷑r quales st̃ Epelagniani cẽ hoc
catholicis nobis inqͥunt  auctorib nobis pͣcipib nob̾
expositorib dãpnate que  tenebatis: tenete que dãpna¬
batis: reicite antiquã fidem. paterna instituta. maioꝵ de¬
posita: & recipite. que nã illa tande sint horreo dicere.
Sunt eñi tã suꝑbia ut mͥ ñ modo affirmari: s ne refelli
qͥdẽ sine aliquo piaculo posse uideant᷑. S dicit aliquis
Cur gͦ ꝑsepe diuinitus sinunt᷑ excellentes queda ꝑsone in
eccsia constitute. res nouas catholicis nõnciare : recta int̾¬
rogatio & ligna que ciligentius atq uberius ꝑtractet᷑:
cui tam̃ ñ ingenio ꝓprio s diurae legis auctoritate & eccłi¬
astici magistrii docum̃to satisfacientłu est. Audiamus
gͦ scm̃ moysen. & ipse nos doceat cur docti uiri & qui ꝓpt̾

Expanded text:
rit, anathematizetur. Et contra reclamant ranae quaedam, rit, anathematizetur. Et contra reclamant ranae quaedam, et cyniphes, et muscae moriturae, quales sunt Pelagiani, et hoc Catholicis: Nobis, inquiunt, auctoribus, nobis principibus, nobis expositoribus, damnate quae tenebatis, tenete quae damnabatis, rejicite antiquam fidem, paterna instituta, majorum deposita; et recipite: quaenam illa tandem? horreo dicere: sunt enim tam superba, ut mihi non modo afirmari, sed ne refelli quidem sine aliquo piaculo posse videantur. X. Sed dicet aliquis: Cur ergo persaepe divinitus sinuntur excellentes quaedam personae in Ecclesia constitutae res novas Catholicis annuntiare? Recta interrogatio et digna quae diligentius atque uberius pertractetur: cui tamen non ingenio proprio, sed divinae legis auctoritate, Ecclesiastici magisterii documento satisfaciendum est. Audiamus ergo sanctum Moysen; et ipse nos doceat cur docti viri, et qui pro
Abbreviated transcription (Latin):
itẽ ibi ait. dico autẽ spu ambulate & desideriũ carnis ñ
ꝑficietis. t̃c tantũ iubebat᷑: mͦ uero iam ñ iubet᷑. Quod
si impiũ parit & ꝑniciosũ est ita credere ⁊ necessario seqͥt᷑
ut sicut hec cunctis etatib obseruanda sunt: ita illa quoꝙ
que de ñ mutanda fide sc̃a sunt cunctis etatib imꝑata si
tizare eos qui nunciant aliquid quod p̃ter quã qͦd semel
acceptũ est: nũquã ñ oportuit. nusquã non oportet.
nũquã ñ oportebit. Que cũ ita sint: ẽ ne aliquis uel
tantae audacie qͥ p̃ter id qͦd apud eccliam annunciatum
ẽ annunciet : uel tande leuitatis qui p̃ter id qͦd excłia ac¬
cepit accipiat. Clamans repetendo clamat oĩb semꝑ ce
ubiq ꝑ litteras suas: clamat ille. ille uas electionis: ille
magister gentiũ: ille apłoꝵ turba ÷ ille derraꝵ p̾co⁊
ille celoꝵ consciꝰ: ut si quis nouũ dogina annunciaue¬

Expanded text:
item ibi ait: Dico autem, spiritu ambulate, et desiderium carnis non item ibi ait: Dico autem, spiritu ambulate, et desiderium carnis non perficietis, tunc tantum jubebatur, modo vero jam non jubetur. Quod si impium pariter et perniciosum est ita credere, necessario sequitur ut sicut haec cunctis aetatibus observanda sunt, ita illa quoque quae de non mutanda fide sancita sunt cunctis aetatibus imperata sintizare eos qui annuntiant aliquid praeterquam quod semel acceptum est, nunquam non oportuit, nusquam non oportet, nunquàm non oportebit. Quae cùm ita sint, estne aliquis vel tantae audaciae qui praeter id quod apud Ecclesiam annuntiatum est annuntiet, vel tantae levitatis qui praeter id quod ab Ecclesia accepit accipiat? Clamat et repetendo clamat, et omnibus, et semper, et ubique per litteras suas clamat ille, ille vas electionis, ille magister gentium, ille Apostolorum tuba, ille terrarum praeco, ille coelorum conscius, ut si quis novum dogma annuntiave
Abbreviated transcription (Latin):
idest separatus. segregatus. exclusus: ne uniꝰ ouis dirũ
contagium: innoxiũ gregem xp̃i uenenata ꝑmixtione
contaminet: S forsitan galathis tantũ. ista p̾cepta st̃
Ergo & illa solis galathis imperata st̃ que in eiusde epłe
sequentib cõmemorant᷑: qualia sunt hec. Si iuuimus
sp̃u sp̃u ambulemꝰ ÷ non efficiamur manis głe cupidr:
inuicem ꝓuocantes inuicẽ inuidentes. & reliqua. Quod si ab¬
surcłu ẽ. & om̃ib exequo imperata st̃: restat ut sic̃ hec moꝵ
mandata ita etiã illa que de fide cauta st̃. om̃s parimͦ cõp̃¬
hendãt: & sic̃ nemini licet inuicẽ ꝓuocare aut inuidere
inuicẽ: ita nemini liceat p̾ter id quod eccłia catholica
usquequaq euangłieat acciꝑe. Aut forsitan tunc iube¬
batur si quis annunciass p̃ter quã qͦd annunciatũ fue¬
rat anathema esse: ñc uͦ iam ñ iubetur: Ergo & illud qͦa

Expanded text:
id est, separatus, segregatus, exclusus, ne unius ovis dirum id est, separatus, segregatus, exclusus, ne unius ovis dirum contagium innoxium gregem Christi venenata permixtione contaminet. IX. Sed forsitan Galatis ista tantum praecepta sunt. Ergo et illa solis Galatis imperata sunt quae in ejusdem Epistolae sequentiu et ambulemus. Non efficiamur inanis gloriae cupidi, invicem provocantes, invidentes, Gal. 5, et reliqua. Quod si absurdum est, et omnibus ex aequo imperata sunt, restat ut sicut haec morum mandata, ita etiam illa quae de fide cauta sunt omnes pari modo comprehendant, et sicut nemini licet invicem provocare aut invidere invicem, ita nemini liceat, praeter id quod Ecclesia Catholica usquequaque evangelizat accipere. Aut forsitan tunc jubebatur, si quis annuntiasset praeterquam quod annuntiatum fuerat, anathematizari; nunc vero jam non jubetur. Ergo et illud quod