comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. ubi ait. & in hebriat᷑ ẽ gladius meus in celo. Necesse est
gͦ sp̃uales nequitias. quȩ in celestib ẽẽ dicunt᷑. qui s̃t̃
ueri cananei uinciate. & expelli de celestib locis. ut
tuꝓillis habites ibi. Seito tamen gygantes eos ẽẽ.
Gigas dr. omnis qui adu̾sus dm̃ resistit. Quicũ ꝙ gͦ
aduersacur cdo ⁊ contrariꝰ ẽ u̾itat. quod illi pͥncipalit̃
faciunt. merito gigas appellat᷑ Tibi gͦ prestatur
ut eicias gigantes. ⁊ intres in regnũ x oꝵ. Aut nõ
de quodem ex ipsis scriptũ est. quis accipiet a gy¬
prtus alligauerit fortẽ. Nunc gͦ quantũ ad comꝑatio¬
& illi gigantes. & p̃cipue si dubia sit fides nr̃a: & finos
ꝑterreat infidelitas. illi tiere gygantes er̃t̃ & nos locus
mur. tanquã nicħ erunt in conspecta nr̃o. Audi enĩ
quomodo nos hortat᷑ & dicit.Si amat nos ds introdu
pusgͦ & figura q̃ precessit in patrib complet᷑ in nob̾.
Eiecerunt illi gygantes & consecut sunt hereditatẽ

Expanded text:
ecesse est enim spiritales nequitias, quae in coelestibus esse dicuntur, qui sunt veri Chananaei, vinci a te, et expelli de coelestibus locis, ut tu pro illis habites ibi. Scio tamen gigantes eos esse. Gigas dicitur omnis, qui adversum Deum resistit. Quicunque ergo adversatur Deo et contrarius est veritati, quod illi principaliter faciunt, merito gigas appellatur. Tibi ergo praestatur, ut ejicias gigantes, et intres in regnum eorum. An non de quodam ex ipsis scriptum est: Qui accipiet a giligaverit fortem . Nunc ergo in quantum in comparatioet illi gigantes; et praecipue si dubia sit fides nostra et si nos perterreat infidelitas, illi vere gigantes erunt, et nos locustae mur, tanquam nihil erunt respectu nostri. Audi enim quomodo nos hortatur et dicit: Si amat nos Dominus, inpus et figura, quae praecessit in patribus, completur in nobis. Ejecerunt illi gentes, et consecutae sunt haereditatem
Abbreviated transcription (Latin):
dampnationis adquirunt. auditenunc & quan¬
tum beneficii conferant hii quibus obtrectant. Nũ¬
quam inuenimustantas laudes dm dixisse de famu¬
lo suo quantas nunc dici uidemus. quando ab homi¬
nibusei derogatũ est. Audi gͦ in consequentibus
quid referat. & quibus moysen laudibus efferat
sp̃s sc̃s. & descendit in quie dñs in columpna nubis
& stecit ad hostium tabernacril testimonii. & uo¬
cati sunt a aron et maria. & steterunt ambo. & dixit
famulo meo moẏsi. qui intota domo mea fidelis ẽ.
Os ados loquor ad eum in specie & non in enignate
& głam dñi uidet. &̾ quare non timuistis detrahere.

Expanded text:
damnationis acquirant. Audite nunc, et quandamnationis acquirant. Audite nunc, et quantum beneficii conferant his quibus obtrectant. Nunquam invenies tantas laudes Deum dixisse de Moyse famulo suo, quantas nunc dici quidem videamus, quando ab hominibus ei derogatum est. Audi ergo in sequentibus quid dicat, et quibus Moysen laudibus efferat Spiritus sanctus. Et descendit, inquit, Dominus in columna nubis, et stetit ad ostium tabernaculi testimonii. Et vocati sunt Aaron et Maria, et steterunt ambo, et dixit ad famulo meo Moysi, qui in tota domo mea fidelis est. Ore ad os loquar ad cum, in specie et non in aenigmate et gloria Deum videt. Et quare non timu
Abbreviated transcription (Latin):
extra eccłiam dĩ. Siue gͦ heretici sint qui dero¬
gant moysi. frue de eccłia sint qui detrahunt
frĩbus. & male loquunt᷑ de ꝓꝯximis suis. om̃s qui
hoc uitio agantur. dubitandũ non ẽ quin leꝓzi
sint in anima sua. & maria quid̃e int̾ueniende
a aron pontifice septima die curat᷑. Nos uͦ si obtree¬
tationis uicio. inciderimus in animȩ leprã. usq
ad finem septimanȩ mundi. idest usq ad resurrec¬
tionis tempus. leꝓsi in ammas ꝑmanebiniꝰ & im¬
mundi. nisi dum penitendi tempus ẽ corrigam᷑.
& conuersi ad dominũ ih̃m acsupplicantes ei ꝑ
penirentiam prirgeinur ab immundicia leprȩ ñe
Ego aũt puto qd̾ non solusille popłs prior. neq so¬
li heretiei de quibus supͣ memorauimꝰ. detrahebãt
de moyse.s et omnis qui scripta eius male intellegit
& qui spũalem legẽ carnalit̃suscipit. moẏsi derogat
quia de uerbis sp̃s homit̾ies carnalit̾ docet. Audis¬
tis quid sibi uidicui obtrectatores & maliloqui qͥd

Expanded text:
tra Ecclesiae Dei. Sive ergo haeretici sunt qui derogant Moysi, sive de Ecclesia sint qui detrahunt fratribus, et male loquuntur de fratribus suis, omnibus qui hoc vitio aguntur, dubitandum non est quin leprosi sint in anima sua. Et Maria quidem interveniente Aaron pontifice septima die curatur: nos vero si obtrectationis vitio inciderimus in animae lepram, usque ad finem septimanae mundi, id est, usque ad resurrectionis tempus leprosi in anima permanebimus et immundi, nisi dum poenitendi tempus est corrigamus, et conversi ad Dominum Jesum ac supplicantes ei, per poenitentiam purgemur ab immunditia leprae nostrae. Ego autem puto, quod non solus ille populus prior, neque soli haeretici, de quibus supra memoravimus detrahant de Moyse, sed et omnis, qui scripta ejus male intelligit, et qui spiritalem legem carnaliter suscipit, Moysi derogat quia de verbis sanctis carnaliter homines docet. Audistis quid sibi judicii obtrectatores et maleloqui, et quid
Abbreviated transcription (Latin):
temptabimus. Audi primo paulũ dicentem. liben¬
ter enim inquit expendam: & expendar ꝓ animabꝰ
ur̃is. & in alio loco. Ego enim iam immolor inquit
& tempus resolutionis uł regressionis meȩ instat. ꝓ
his gͦ quibus scribebat. expencdi se & immolari dicit
ut eoꝵ ꝓ quibus immolat᷑ peccata purgent᷑. Bemar¬
tiribus aũd scribit ioħes apłs in apochalipsi. qr animȩ
eoꝵ quȩ iugulatȩ sunt ꝓpt̃ nomen dñi ib̃u assistant al

Expanded text:
tentabimus. Audi primo Paulum dicentem: Libententabimus. Audi primo Paulum dicentem: Libenter, inquit, expendam et expendar pro animabus vestris. Et in alio loco. Ego non jam immolor, inquit, et tempus egressionis sive resolutionis meae instat. Pro his ergo, quibus scribebat expendisse se et immolari dicit pro quibus jugulatur, peccata purgentur. De martyribus autem scribit Joannes in Apocalypsi: Quia animae eorum, qui jugulati sunt propter nom
Abbreviated transcription (Latin):
etiam peccator ut supͣ diximus appellabit᷑. Ego aũt
& amplius addo aliquid. qd̾ nisi sõm ꝓpositã aliquis
babeat ⁊ sc̃ĩtaqͥstudiũ gerat. cum peccauerit nescit
peccati penitudinẽ gerere. nescit delict remedium
querere. Qui non sunt scĩ in peccatis fuis moriuntur
qui sci sunt ꝓ peccatis penitudinẽ gerunt. Wylne¬
mo designat. quia pontifices ⁊ sacerdotes ñ quoꝵ c̃q
sed scõꝵ tantum mͦ sumant peccata. Sanctus enĩ ẽ qui
peccatum suum ꝑ pontificẽ curat. S redeamus ad
pontificẽ nr̃m pontificẽ magnũ. qui penetrauit ce¬
los ibm̃ dominũ nr̃m. & uideamus quomͦ ip̃e cum
filiis suis. apłis scilicet suis et martirib fumit pecca
tolleret peccatum mundi. & morte sua peccata nr̃a¬
deleuerit. nullus qui in xp̃o credit ignorat. Quomͦ
aũt & filii eius auferant peccata scõꝵ. id est aplĩ et
mastires. si potuerimus ex diuinis scripturis ꝓbare

Expanded text:
etiam peccator, ut supra diximus, appellabitur. Ego autem etiam peccator, ut supra diximus, appellabitur. Ego autem et amplius addo, quod nisi sanctum propositum aliquis habeat, et sanctitatis studium gerat, cum peccaverit, nescit peccati poenitudinem gerere, nescit delicti remedium quaerere. Qui non sunt sancti, in peccatis suis moriuntur. Qui sancti sunt, pro peccatis poenitudinem gerunt, vulneo legis designat quia pontifices et sacerdotes, non quorumcunque, sed sanctorum tantummodo sumant peccata. Sanctus enim est qui peccatum suum per pontificem curat. Sed redeamus ad pontificem nostrum, pontificem magnum, qui penetravit coelos Jesum Dominum nostrum, et videamus quomodo ipse cum ftolleret peccatum mundi, et morte sua peccata deleverit, nullus qui Christum credit ignorat. Quomodo autem et filii ejus auferant peccata sanctorum, id est apostoli et martyres, si poterimus, ex divinis Scripturis probare
Abbreviated transcription (Latin):
deuouerunt se quidem d̾o & sequestrauerunt auul¬
gi conuersatione uitã suã ad hoc ut dño seruant. Hu¬
tusmodi gͦ homo scdm hoc qd̾ se cet̾is actibus circũ cisis
domino mancipauit sanctus dr. Iocest aũt fieri ut
in hoc ip̃o quod domino deseruit. non ita omnia ge¬
rat ut competit geri. s delinquat in m̃ullis & peccet.
Sicut enim is qui sequestrat se & segregat ab om̃ib
actibus ut disciplinam u̾bi gr̃a medicinȩ aut phi¬
losophiȩ consequatur: non utiq continuo ut sehu¬
iusmodi tradiderit disciplinis. ita ꝑfectus erit. ut ñ
inuenatur in aliquo peccare. ĩmo potius plurima
delinquendo uix ad ꝑfectionẽ aliquando ꝑueni¬
et. & tamen statim ut se ad huiusmodiscolas tradi¬
dit.certum est eum uł int̾ medicos uł int̾ philoso¬
phos nuimerari. ita et de sc̃ĩs accipiendũ ẽ. qd statum
quidem ut mancipat se quis studiis sc̃itatis. scđm hoc
& disciplina abscidatur ab eo consuetudo peccandi.

Expanded text:
nt a vulgi conversatione vitam suam, ad hoc ut Domino serviant. Hujusmodi ergo secundum hoc quod se caeteris actibus circumcisis Domino mancipavit, sanctus dicitur. Potest autem fieri, ut et in hoc ipso quo Domino deservit, non ita omnia gerat ut geri competit, sed delinquat in nonnullis et peccet. Sicut enim is qui sequestrat se et segregat ab omnibus actibus, ut disciplinam verbi gratia medicinae aut philosophiae consequatur, non utique continuo ut se hujusmodi tradiderit disciplinis, ita perfectus erit ut non inveniatur in aliquo peccare; imo potius plurima delinquendo, vix ad perfectionem aliquando perveniet; et statim tamen ut se ad hujusmodi scholas tradidit, certum est eum vel inter medicos, vel inter philosophos numerari: ita de sanctis accipiendum est, quod statim quidem ut mancipat se quis studiis sanctitatis, secundum hoc ac diligentia abscindatur ab eo consuetudo peccandi,
Abbreviated transcription (Latin):
accipi. ut mortuos corꝑa intelligamus uitientes aũt
llerumtamen utrolibet mͦ stabit etã in futuro. magnꝰ
hic pontifex ⁊ saluatornr̃. mednus uiuoꝵ ⁊ mortuoꝵ
S ⁊ tune forte medtus uiuoꝵ & mortuoꝵ staredicen¬

Expanded text:
accipi, ut mortuos corpora intelligamus, viventes autem accipi, ut mortuos corpora intelligamus, viventes autem e permanserint. Verumtamen utrolibet modo, stabit etiam in futuro magnus hic pontifex et Salvator noster medius vivorum. Sed et tunc forte medius vivorum et mortuorum stare
Abbreviated transcription (Latin):
hoc fuit gͦ mysteriũ. qd̾ postea futurã. ĩã tuncille qui
popłm uastabat expauit. Agnoscebat enim figuram
batilli. & ignis et incensi. & qualis offerenda esset deo
hostia. ab eo quimediusmortuoꝵ uiuoꝵq consticerat
p̃uidebat. Ꝙ illos quidẽ tunc imago p̃figurata sal¬
erubuisset angłs ille uastator. sed ista quȩ fatura erant
indumenta magnipontificis intellextt. & his ceslit qͥ¬
busutiq uniũsa creatura inferiorerat. Puto aũt qd̾ñ
solum primo aduenta dñi ⁊ faluratoris ñ forma sta
completa sit. s eadẽ fortassis seruabit᷑ & in seas. Ueniet
enim it̾m filius hominis. & cum uenerit sine dubio in¬
ueniet quosdam quidẽ mortuos. quosdã aũt uiuen¬
tes. Quod possumus quidẽ sic intelligere. ꝙr non¬
nulli adhuc in hoc uitȩ statu qͦ minc sumus imienian¬
tur: eum mult iam p̃cesserint mortui. Potest aũt & alit̾

Expanded text:
Hoc fuit ergo mysterium, quod postea futurum, jam tunc ille qui Hoc fuit ergo mysterium, quod postea futurum, jam tunc ille qui populum vastabat, expavit. Agnoscebat enim figuram batilli, et ignis, et incensi, et qualis offerenda esset Deo hostia ab eo qui medius mortuorum vivorumque constiterat, praevidebat. Et illos quidem tunc imago praefigurata salerubuisset angelus ille vastator; sed iste quae futura erant indumenta magni pontificis intellexit, et his cessit quibus utique universa creatura inferior erat. Puto autem, quod non solum primo adventu Domini et Salvatoris nostri forma ista completa sit, sed eadem fortassis servabitur et in secundo. Veniet enim filius hominis; et cum venerit iterum, sine dubio inveniet quosdam quidem mortuos, quosdam autem viventes. Quod possumus quidem et sic intelligere: quia nonnulli adhuc in hoc vitae statu quo nunc sumus inveniantur, cum multi jam praecesserunt mortui. Potest autem et aliter
Abbreviated transcription (Latin):
ordiẽ mortis stragem. Considera post hȩc pontifi¬
cem indutum ueste pontifical ꝓcedere. & portantẽ
batiltũ atq ignẽ cum ineenso tendere ad eũ locũ
quo ꝑ angł̾m uastantẽ mors illata ꝑuenerat. &¬
stantem in eo loco in qͦ mors finẽ dederat primis.
& erat uicina postremis. Intuere stantẽ pontificẽ
& obiectione quadã uiuentes a mortuis dirim̃tẽ
uirtutẽ uͦ reꝑpiciatioĩs erus & incenhmysteriũ
erubuisse angłm uastatorẽ. & i boc quidẽ moitẽ¬
fintam uitam uͦ reparatam. Si intellexisti hystorie
ordinem. & oculis ut ita dicam cernere potuist stantẽ
pontificem mediũ int̃ uiuos & mortuos. ascendenẽ
posito igni altaris. amma sine dubio illa mag̾nifica
cum qua natus ẽ in carne adiecto etiam incenso qͥ
eum qui habebat mortis imperiũ. id est diabolum.
ut qui credit in eũ iam non moriat᷑. s uiuat in et̃nũ.

Expanded text:
ordinem, mortis stragem considera. Post haec pontifiordinem, mortis stragem considera. Post haec pontificem indutum esse pontificali, procedere, et portantem batillum atque ignem, cum incenso tendere ad eum locum quo per angelum vastantem mors illata pervenerat, et stantem in eo loco in quo mors finem dederat primis, et erat vicina postremis. Intuere stantem pontificem, et objectione quadam sui, viventes a mortuis dirimentem, virtutem propitiationis ejus, et incensi mysterium crubuisse angelum vastatorem; et in hoc mortem quidefinitam, vitam vero reparatam. Si intellexisti historiae ordinem, et oculis ut ita dicam cernere potuisti stantem pontificem medium inter vivos et mortuos, ascende nunc posito igni altaris, anima sine dubio illa magnifica cum qua natus est in carne, et adjecto etiam incenso, qui eum qui habebat mortis imperium, id est, diabolum, ut qui credit in eum jam non moriatur, sed vivat in aeternum .
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis mandatũ norios redait infpu. Peccatori
aũt & caritatis federa non seruanti. etiam eugłia
ueterascunt. nec pot̃ ei nouũ eẽ testam̃tũ. qui ñ depo¬
it ueterẽ hominẽ. & inctuit᷑ nouũ ac sed̃m dm̃ erea¬
cum. Hortat᷑ ꝙ modces pontificẽ magnũ. ut offerat
mere peccatores. & ꝓpt̃ hoc hortat᷑ pontificẽ ad sumere
batalã. ⁊ gnẽ de altari mmponere. atq incenso suꝑ in¬
iecto. exire et stare mt̃ mediũ mortaoꝵ & uiuoꝵ ne ul¬
tra ꝓcedat uastatio. uel certe ut uernis habet se scͥpt᷑e
sermo confractio. S pͥmo si uicdet᷑ hystorie ipsius imagi¬
nem describamus. &cum rei gestȩ spẽs apparuerit. tũ
demum etiam si quidd est in loco misticum reqͥramꝰ.
Intellige gͥ ppłm illum ifrł in castris ꝑ ordines tri¬
buum familiarũq dispositũ. uirtutẽ uero qͣndam
a domino missam non sparzim. s ex prima aliqua
parte cepisse ppłm morte uastare. & ꝓceclentem ꝑ

Expanded text:
charitatis mandatum novos reddit in spiritu. Peccatori charitatis mandatum novos reddit in spiritu. Peccatori autem et charitatis foedera non servanti, etiam Evangelia veterascunt. Nec potest ei novum esse testamentum, qui non deponit veterem hominem, et induit novum ac secundum Deum creatummere peccatores; et propter hoc hortatur pontificem assumere batillum, ignem de altari imponere, atque incenso super injecto, exire et stare inter medium mortuorum et vivorum, ne ultra procedat vastatio, vel certe, ut verius habet se Scripturae sermo, confractio. Sed primo si videtur, historiae ipsius imaginem describamus, ut cum rei gestae species apparuerit, tunc demum etiam, si quid est in loco mysticum requiramus. Intellige ergo populum Israel in castris per ordinem tribuum familiarumque dispositum; virtutem vero quamdam a Deo missam non sparsim, sed ex prima aliqua parte coepisse populum morte vastare, et procedentem per
Abbreviated transcription (Latin):
docet. Audi enim quom cadentes in faciem suꝑ t̾ram orãt
ꝓ illis. qui ad int̾ficiendos eos infurrexerant. Sic gͦ inueni¬
tur & engłi urtus in lege. & fundamento legis subnxa
in delliguntur eugłia. Nec uetus cestamentum nommo
ego legem.si eam sp̃italit̃ intelligam. Illis cancũ modo lex
uetus efficitur testamentũ. qui eam carnalit̾ intelligere
uolunte. & necessario ilis uetus effecta ẽ. & senuit quia
nires fuas ñ potest obtinere. Nobis aũt qu eã sp̃italiter
eugłico sensu mtelligimus & exponimus. semꝑ nouaẽ.
s intelligentiȩ nonitate. Aut non & apłs ioħ̾es in epła
fua sentit eadẽ eum dicit. filioh mei mandatũ nolium
do uobis utuos inuicẽ diligatis. cumutiq sciret olim
datum ẽe mandatũ dilections in lege: S q̃m caritas
numquã eadit. nec mandatũ caritatis aliq̃n ueteras¬
cit. hoc qd̾ num qͣm ueteresciti semꝑ nouũ ẽẽ ꝓmin¬
ciat. Semꝑenim obseruantes & custodientes in se

Expanded text:
docet. Audi enim quomodo cadentes in faciem super terram, orant pro illis, qui ad interficiendos eos insurrexerunt. Sic ergo et invenitur Evangelii virtus in lege, et fundamento legis subnixa intelliguntur Evangelia. Nec Vetus Testamentum nomino ego legem, si eam spiritaliter intelligam. Illis tantummodo lex Vetus efficitur Testamentum, qui eam carnaliter intelligere volunt. Et necessario illis vetus effecta est et senuit, quia vires suas non potest obtinere. Nobis autem, qui eam spiritaliter et evangelico sensu intelligimus et exponimus, semper nova est, sed intelligentiae novitate. An ndem sentit cum dicit: Filioli, mandatum novum do vobis, ut invicem diligatis ? cum utique sciret olim datum esse mandatum dilectionis in lege; sed quoniam charitas nunquam cadit, nec mandatum charitatis aliquando veterascit, hoc quod nunquam veterascit, semper novum esse pronuntiat. Semper enim observantes et custodientes se,
Abbreviated transcription (Latin):
& peccata susciprunt. Sic enĩ ⁊ apłs
dicit. Nos qui fortiores estis infirmo
ta si peccet so est laicꝰ ip̃e suũ ñ potest
auferre peccatũ. s requirit leuitã
indiget sacerdote. immo potiꝰ. & ad huc hoꝵ aliquid
pontifex. ipse suũ potest purgare peccatũ. si tam̃

Expanded text:
et peccata suscipiunt. Sic enim et Apostolus dicit: Vos, qui fortiores estis, imbecilta si peccet, id est, laicus, ipse suum non potest auferre peccatum, sed requirit Levitam, indiget sacerdote; imo potius, et adhuc horum aliquid pontifex, ipse suum potest purgare peccatum, si tamen
Abbreviated transcription (Latin):
net ut describamus ea nob̾. in corde triplicit᷑. ad res¬
pondendum inquit uerbum tn̾tatis. his qui ꝓposu¬
erint nob̾.Sic trespuceos fodit ysaac patriarcha. quo¬
rum solus ilet̾cius ab eo lacitudo uł amplitudo nomi¬
natur. Quia aũt sacramentã sacerdotale ẽ unga mi¬
cis. idcirco arbitror etiam iheremiã qui erat unus
ex sacerdotibus ex anathot. uidisse uirgã miceã. et
ꝓphasse de ea illa quȩ seripta funt uel de uiga micea
uel de lebete.siue olla fuccensa. quasi si ostenderet
ꝑhȩc in uirga nucea ẽẽ uitã. & in lebete fuccenso
eẽ mortem. Uita enim et mors ponit᷑ ande faciem
autem diabolus infigura lebetis suecens. Si gͦ
peccaueris portionẽ pones cũ lebete succenso. Si
autem iuste egeris. efficietur portio tua in uirga
tenderet ꝑhȩc inuirga nucea cum magno pon¬
cifice. S et in cancicis canticoꝵ sponsa đr descen¬
dere in ortum nucis. ubi parit cum nucib sa¬

Expanded text:
net, ut describamus ea nobis in corde tripliciter, ad resnet, ut describamus ea nobis in corde tripliciter, ad respondendum, inquit, verbum veritatis his qui proposuerint nobis. Sic tres puteos fodit Isaac patriarcha , quorum ille solus tertius ab eo latitudo vel amplitudo nominatur. Qui autem sacramentum sacerdotale, et virga nucis, idcirco arbitror etiam Jeremiam, qui erat unus ex sacerdotibus Anathoth , vidisse virgam nuceam, et prophetasse de ea illa quae scripta sunt; vel de virga nucvel de lebete sive olla succensa : quasi ostenderet per haec in virga nucea esse vitam, et in lebete succensa esse mortem. Vita enim et mors ponitur ante faciemautem diapeccaveris, portionem tuam pones cum lebete succenso. Si autem juste egeris, efficitur portio tua in virga tio tua in virga nucea cum magno pontifice. Sed in Canticis canticorum sponsa descendere dicitur in ortum nucis, ubi etiam pariter cum nucibus sa
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ad custodiameoꝵ quȩ seruant᷑ instrinsecꝰ. fran¬
genda camen quandoq sine dubio & dissoluendasẽ.
dubio necessaria est. Cum aũt confractam fu̾it ac re¬
solutum. & resarrectionis demꝑȩ in corruptibile ex
corruptibil redaitũ. atq ex animah spuale. ñ iam
labore affuctionis. nec abstinentiȩ castigatione ratio
uidetur s qualitate sui. nulla iam corpori corrupte¬
la dominabit᷑. Sic gͦ & nunc necessarra abstinentiȩ
ratio uidet᷑. & postmodũ non querenda. Tercio añt
loco reconditũ in his inuenies. & secretũ mysterioꝵ
sapientiȩ & scientiȩ dĩ sensũ. quo nutriant᷑ ⁊ pas¬
cantur ammȩ scõꝵ. ñ solum in p̃sent uita s etiam
in futura. Isteenim est pontifiealis fructus. de quoꝑ
mittit᷑ bis qui esuriunt & fitiunt iusticrã quia sata¬
rabuntur. Hoc gͥ modo in omnib seripturis triplicis
huius sacramenti ratio ꝑeurrit. Sic et sapientia mo¬

Expanded text:
sunt ad custodiam eorum quae servantur intrinsecus, fransunt ad custodiam eorum quae servantur intrinsecus, frangenda tamen quandoque, et sine dubio dissolvenda sunt. dubio necessaria est. Cum autem confractum fuerit ac resolutum, et resurrectionis tempore incorruptibile ex corruptibili redditum, atque ex animali spiritale, non jam labore afflictionis, nec abstinentiae castigatione, sed qualitate sui, nulla jam corpori corruptela dominabitur. Sic ergo et nunc necessaria abstinentiae ratio videtur, et postmodum non quaerenda. Tertio autem loco reconditum in his in venies, et secretum mysteriorum sapientiae et scientiae Dei sensum, quo nutriantur et pascantur animae sanctorum, non solum in praesenti vita, sed etiam in futura. Iste enim est pontificalis fructus, de quo promittitur his qui esuriunt et sitiunt justitiam, quia saturabuntur. Hoc igitur modo, in omnibus Scripturis, triplicis hujus sacramenti ratio percurrit. Sic et sapientia mo
Abbreviated transcription (Latin):
princeps tribus & ppħ ht̃ uirgã. Non enim potest
quis regere populũ. nisihabeat uirgã. Unde ⁊ pau¬
lus apłs quia princeps erat populi socirco dicebat.
Quid uultis in uirga ueniã an in caritate spuq man¬
suetudinis aduos e Om̃s gͦ principes tribuũ habe¬
ant necesse est uirgas suas. s unus solus ẽ sicut scrip¬
tura refert pontifex aaron. cuiuis uirga germinauit.
Nerum qm ut sepe ostendimus nerus pontifex cep̃c ẽ
ipse solus est cuius uirga crucis non solum germina¬
uit s et fioruit. & om̃s hoc credentiũ populoꝵ attu¬
quces inquit. Qui fruotus quidem prmo idu¬
mento amarus est. sequenti mui t᷑ & tegitur. ter¬
cio fumentẽ pascit ac mitrit. Talis estgͦ in aucitori
um xp̃i doctrina legis etꝓpħarum. Prima litcere
facies fatis amara est. quȩ circuncisionẽ carnis
rum nucis corticẽ ꝓice. Secundo in loco ad munim̃¬
ta teste puenies. in quouł moralis doctrina uel
ratio continentiȩ designat᷑. que necessaria qͥ dẽ¬

Expanded text:
princeps tribus populi habet virgam. Non enim potest quis regere populum, nisi habeat virgam. Unde et Paulus apostolus, quia princeps erat populi, idcirco dicebat: Quid vultis? in virga veniam ad vos, an in charitate et suetudinis ? Omnes ergo principes tribuum, habeant necesse est virgas suas, sed unus solus est sicut Scriptura refert, pontifex Aaron, cujus virga germinavit. Verum quoniam, ut saepe vidimus, verus pontifex Christus est, ipse solus cujus itatis hos credentium populorum attuNucis, inquit. Qui fructus quidem primo indumento amarus est, sequenti munitur ac tegitur, tertio sumentem pascit ac nutrit. Talis ergo est in auditorio Christi, doctrina legis et prophetarum. Primo litterae facies satis amara est, quae circumcisionem carnis rum nucis corticem, projice. Secundo in loco ad munimenta testae pervenies: in quo vel moralis doctrina vel ratio continentiae designatur, quae necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
quibus utiq non corꝑalis ȩtatis. s animȩ ꝓfectuũ dis¬
ferentias ponit. ut etiam in hoc sacerdotalis uirge ger¬
mine obseruauimus designari. habent᷑ gͦ hȩc omnia
non tam in uirga aaron quã in ea uuga quȩ exit de
radice gesse & flos de radice eius ascendit. supͣ quẽ requi

Expanded text:
quibus utique non corporalis aetatis, sed animae profectuum difquibus utique non corporalis aetatis, sed animae profectuum differentias ponit, ut etiam in hoc sacerdotalis virgae germina observemus designari. Habentur ergo haec omnia non tam in virga Aaron, quam in ea virga quae exiit de radice Jesse; et flos de radice
Abbreviated transcription (Latin):
adbucetiam sic intelligere. eoꝵ quȩ inruurga germi¬
nauerant differentias. Omnis qui in xp̃o credit pͥ¬
mo morit᷑ & post hoc renascitur. & est etiam hec fi¬
gura. quod uirga arida postmodũ germinet. Est
gͦ primum germen prima hõis in xp̃o confessio.
Scło frondescit. ubi renatus donũ gr̃ȩ ex sp̃u dez
sanctificationẽ susceꝑit. Inde affert fiores ubi ꝓficere
ceꝑit. ⁊ moꝵ suauitate decorari. ac flagrantiã miscdiȩ
⁊ benignitatis effundere. Ad ultimũ quoq affert
etiam fractus iusticiȩ. quibus ñ solum ip̃e uiuat. s
& aliis uitã p̃beat. Cum enim ad ꝑfectum uenerit
crifecerit. hoc ẽ aitu lisse fructus quib alii nutriant᷑.
Sic gͦ singuh quiq credentiũ de uirga aaron qui xp̃c
est germinantur. quoꝵ quatuor iste differentie ina¬
liis scriptuie locis uelut etates quatuor designantur
dit. Ait enim. Scripsi uob̃ pueri. & seripsi uob̃ adoles¬
centes. & scripsi uob̃ iuuenes. & scripsi uob̃ patres. in

Expanded text:
adhuc etiam sic intelligere, eorum quae in virga germinaverant differentias. Omnis qui in Christo credit, primo moritur, et post haec renascitur, et est etiam haec figura, quod virga arida postmodum germinabit. Estergo primum germen, prima hominis in Christo confessio. Secundo frondescit, ubi renatus donum gratiae ex Spiritus Dei sanctificatione susceperit. Inde affert flores, ubi proficere coeperit, et morum suavitate decorari, ac fragrantiam misericordiae et benignitatis effundere. Ad ultimum quoque affert etiam fructus justitiae, quibus non solum ipse vivat, sed et aliis vitam praebeat. Cum autem ad perfectum venerit, crifecerit; hoc est attulisse fructus, quibus alii nutriantur. Sic ergo singuli quique credentium de virga Aaron, quae Christus est, germinantur. Quorum quatuor istae differentiae in aliis Scripturae locis velut aetates quatuor designantur,dit. Ait enim: Scripsi vobis, pueri; et, Scripsi vobis, adolescentes; et, Scripsi vobis, juvenes; et, Scripsi vobis, pa
Abbreviated transcription (Latin):
uerum deo obtuli. S et si rapinam bonoꝵ meoꝵ cũ
gaudio sustineã. & si tribulationes si pauꝑtatem
si qualemcumq contumeliam gaudens tolerẽ. ẽ mͥ
si gaudeam de rebus seculi dehonorib de diuitiis.
falsa sunt ista gaudia exuanitatib uanitatum.
Si uͦ in malis gaudeam & exultẽ de alioꝵ runis
ista iam non solumuana s et diabolica gaudia. ĩmo
nec gaudia nominanda sunt. Non est enim gaudie

Expanded text:
verum Deo obtuli; sed et si rapinam bonorum meorum cum verum Deo obtuli; sed et si rapinam bonorum meorum cum gaudio sustineam, et si tribulationes, si paupertatem, si qualemcumque contumeliam gaudens tolerem, est misi gaudeam de rebus saeculi, de honoribus, de divitiis, falsa sunt ista gaudia ex vanitatibus vanitatum. Si vero in malis gaudeam, et si exsultem de aliorum ruinis, ista etiam non solum vana, sed et diabolica gaudia: imo nec gaudia nominanda sunt: « Non enim est gaudere
Abbreviated transcription (Latin):
in carne. Ab omnibus fructibus sanctificatȩ sanctȩ
sunt offerendȩ pͥmitiȩ s sp̃ual pontifici. Eoc quibus
gͦ fructibus sp̃uales primitias offerimus: audi quos
fructus enumeret apłs. Fructus inquit sp̃s. caritas.
gaudium. pax. patientia ⁊ cet̾a. Quas gͥ primiti as
dominum dm meum extoto corde meo. & extota
anima mea. & extota mente mea. Iste sunt pͥmitiȩ
Quid aũt est ut ex isto fructu caritatis scdo loco hr̃e
gͦ primitiȩ caritatis do offerunt᷑ ꝑ pontificẽ. hȩc uero
quȩ scdo loco sunt meis usibus relinquunt᷑. Puto ad¬
huc ec̃ aliquid ex hoc fructu qd̾ t̾cio loco habendũ:
ut diligam etiam inunicos meos. Nideaũt si potes
similit̃ & decet̃is fructibus sp̃s similes intenire pͥmiti¬
as. Gaudium scd̾o loco fructus sp̃s scribit᷑. Si gͦ
in domino gaudeã. & spe gaudeã. & si gaudeam
ꝓ nomine domini passus inuiriã. in his omnibus
aliisq hoꝵ similibus primitias gau dii ꝑpontificẽ

Expanded text:
iciti. Ab omnibus ergo fructibus sanctificatis sanctae sunt offerendae primitiae spiritali pontifici. Ex quibus ergo fructibus spiritales primitias offeremus? Audi quos fructus enumeret Apostolus: « Fructus, inquit, spiritus, charitas, gaudium, pax, patientia, » etc. . Quas igitur primitias Dominum Deum meum ex toto corde meo, et ex tota anima, et ex tota mente mea ; istae sunt primitiae. Quid autem est, quod ex isto charitatis fructu sego primitiae charitatis Deo offeruntur per Pontificem, haec vero quae secundo in loco sunt meis usibus relinquuntur. Puto adhuc aliquid esse ex fructu quod tertio loco habendum sit, ut diligam etiam inimicos meos. Vide etiam si potes similiter, et de caeteris fructibus spiritus similes invenire primitias. Gaudium secundo loco fructus spiritus scribitur. Si ergo in Domino gaudeam, et spe gaudeam, et si gaudeam pro nomine Domini passus injuriam; in his omnibus aliisque horum similibus Deo primitias gaudii per Pontificem
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. s exire. Exeundũ namq est ei qui mers est
& segnis est de eo statu in quo ñ recte consistiti & tran
seundũ ad alium statũ tamquã uirga compulso. id
seueritate doctrmȩ rigidioris admonito. Qui uͦ ius¬
tus est. quia iustus sicut palma floret. in hoc ascendẽ
uirga. Qui aut̃ ꝓficit ad iusticiam. ascenditei in florẽ
Ascendit aũt usꝙ quo afferat fructus sp̃s. qui sunt
caritas gaudrã pax patientia. & reliquȩ uirtates

Expanded text:
dicitur, sed exire. Exeundum namque est ei qui inutilis et ignavus est, de eo statu in quo non rseundum ad alium statum, tanquam virga compulso, id est, veritate doctrinae rigidioris admonito. Qui vero justus est, quia justus ut palma florebit, in hoc ascenderet ad eum virga; qui autem proficit ad justitiam, ascendit ei in flore: ascendit usquequo afferat fructus Spiritus, qui sunt, charitas, gaudium, pax, sapientia, et reliquae virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
ramꝰ. Iabentur gͦ moyses ⁊ aaron exire de medio
synagoge. ut interimat᷑ synagoga de semel. Sed
uideamus ist quio factunt. Sc̃i sunt. ꝑfecti sunt.
&e plus magis eugł̃ii discipul quã legis. et ideo dili¬
isti poidunt in faciem suã suꝑ terrã. Ꝙ ait mo¬
yses & aaron. assume batillũ & impone suꝑ ilbud
igneni ab altari. & in ice illi incenfũ. & offer ue¬
locter i castra. & ora pipfs. E ent enim ua
a conspectu qñi. & iam epit uasta popłm.Uerum
qm in bos locos ꝑuenimꝰ. uolo de bonitate cũ admonere
discipulos.xp̃i. ne quis forte ur̃m ab hereticis conturbet᷑
siquando certamen in ci derit illis dicentib. qm̃ d̃s legis
non est bonus s iustus & moysi lex ñ bonitatẽ ꝯtinet
s iusticiam. Uideant g̃ qui ãm parit̃ criminantur

Expanded text:
re. Jubentur ergo Moyses et Aaron exire de medio synagogae, ut interimatur synagoga de semel. Sed videamus isti quid faciunt. Sancti sunt, perfecti sunt, et plus magis Evangelii discipuli, quam legis; et ideo diliisti procidunt in faciem suam super terram. Et ait Moyses ad Aaron: Assume batillum, et impone super illud ignem ab altari, et injice illi incensum, et offer velociter in castra, et exora pro ipsis. Exiit enim ira in conspectu Domini, et jam coepit vastare povenimus locos, volo de bonitate Dei admonere discipulos Christi, ne quis forte vestrum ab haereticis conturbetur, si quando certamen inciderit, illis dicentibus, quoniam Deus legis non est bonus sed justus; et Moysi lex non bonitatem continet, sed justitiam.
Abbreviated transcription (Latin):
Non legimus antea quia obtexerit mibes taber
in eospopulus. & lapidare eos uoluerit. Biscamus
ex hoc quanta sit utilitas in ꝑsecutionib xp̃ians.
quantũ gr̃e conferat᷑. quomͦ ꝓpugnator eis fiatds.
citatur. Ꝙ tunc pacẽ habemus apuid dm. cũ ab
hominib ꝓpt̃ iusticiã bella ꝑpetim᷑. Ubi abur¬
dauit peccatũ. suꝑhabundabit gr̃a. Adoꝑuit gͦ¬
eos nubes tab̾naculi. & irruit synagoga suꝑ mo¬
ysen & aaron. & apparuit gła dñi. quamus mag
uirtutib polleant. apparere tam̃ ess gła dñi non
potuisset nisi in ꝑsecutionib in tribulationib
in ꝑiculis atq in ip̃a pene morte rã posicis. & tu

Expanded text:
Non legimus antea quia obtexerit nubes tabernnc cum insurrexerit in eos populus, et lapidare eos voluit. Discamus ex hoc quanta sit utilitas in persecutionibus Christianis, quantum gratiae conferatur, quomodo propugnator eis fiat Deucitatur. Et tunc pacem habemus apud Deum, cum ab hominibus propter justitiam bella perpetimur. Ubi enim abundaverit peccatum, superabunda vit et gratia. Adoperuit ergo nubes tabernaculum, et irruit synagoga super Moysen et Aaron, et apparuit gloria Domini. Quamvis magnirtutibus polleant, apparere tamen eis gloria Dei non potuisset nisi in persecutionibus, in tribulationibus, in periculis atque in ipsa mor
Abbreviated transcription (Latin):
cumq elegero. iuinga eiusgerminabit. Hoc ẽ solũ¬
net. Nbi uͦ ad remuenitur. ut qd̃ ꝓmissũ ẽ ostendat᷑
impletum. ñ unũ ilud qd ꝓmissum fuerat effectũ
dicitur. s uide quanta addantur. Ait enim. Ꝙ ec¬
ce germinauit uirga aaron in domo leui. Est hoc
unum illud sine dubio. qd̾ fuerat ꝓmissum. s ad¬
duntur & alia & dicitur. & ꝓciuxit frõdes et ꝓtulit
flores. & germinauit nuces. Cum gͦ de germine¬
solo fuisset ꝓmissum. uide quanta largit᷑ ds̃ ut ñ
tum ceꝑit reuiuiscere. Que sunt añt ista quataor.
q̃ resurgenti corꝑi p̃stabuntur: ut seminatũ in cor¬
ruptione. resurgat in incorruptionẽ. & seminatum
in infirmitate furgat in uirtute. & seminatũ in
ignominia surgat in gła. & seminatũ corpꝰ aĩale.
surgat spũale.Ista sunt quatuor quȩ uirga aridi cor¬
poris nr̃i in resurrectione germinabit. S ⁊ illud se¬
cundo in loco dicennis. quia sicut in his ꝓmissionem
suam ds̃ in quaaruplũ dedit. & multo plura et p̃¬

Expanded text:
cumque elegero, virga ejus germinabit. Hoc est solunet. Ubi vero ad rem venitur, ut quod promissum est, ostendatur impletum, non unum illud quod promissum fuerat, effectum dicitur; sed vide quanta adducuntur. Ait enim Scriptura, Ecce germinavit virga Aaron in domo Levi. Hoc est unum illud sine dubio, quod fuerat repromissum. Sed adduntur et alia, et dicitur, Et produxit frondes, et protulit flores, et germinavit nuces . Cum ergo de solo germine fuisset repromissum, vide quanta largitur Deus; ut non tum coeperit reviviscere. Quae sunt autem quatuor ista, quae resurgenti corpori praestabuntur? Ut seminatum in corruptione, surgat in incorruptione; et seminatum in infirmitate, surgat in virtute; et seminatum in ignominia, surgat in gloria; et seminatum corpus animale, resurgat poris nostri in resurrectione germinabit. Sed et illud secundo in loco dicimus, quia sicut in his promissionem suam Deus in quadruplum dedit, et multo plura et pr
Abbreviated transcription (Latin):
& iracundiã mitigemꝰ s econtra dicannus ñ est deo
cura deuita mortaliũ. nec ꝑtinent hȩc ad dm. re¬
sitalia cogitemus in cordibus nr̃is. & hec de orenr̃o
ꝓcecant. certum ese non esse ia nob̃ moysen et
aaron. legis seilicet scientiã. & fructũ penitentiȩ
ꝑ quos inceritũ imminentis exicui possimꝰ euad̾e̾
quando declinauerunt onĩs fimul unutiles fact ⁊̃t
& non fuit qui faceretbonũ. non fuit usq ad unũ
Sienim fuisset ñquã utiq dereliquisset eos deus.S
& nos timeamus. neforte simile aliquid inueniat᷑
u nob̾. Timeo enim sencentiã illã in quia dñs ⁊ sal¬
uator nr̃ qui cuncta p̃noscit. quasi dubitans dicit.

Expanded text:
iracundiam mitigemus, sed contra dicamus, Non est cura Deo de vita mortalium, nec pertinent haec ad Deum; ret: si talia cogitemus in cordibus nostris, et haec de ore nostro procedant, certum est non esse in nobis Moysen et Aaron, legis scientiam, et fructus poenitentiae, per quos interitum imminentis exitii possimus evaderequando omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt, et non fuit qui faceret bonitatem, non fuit usque ad unum. Si enim fuisset, nunquam utique dereliquisset eos Dominus. Sed et nos timeamus, ne forte simile aliquid inveniatur in nobis. Timeo enim illam sententiam, in qua Dominus et Salvator noster, qui cuncta praenosc
Abbreviated transcription (Latin):
care ꝓ culpis. cessabit continuo iracundia. in digna¬
tio conquieseit. &pierabitur dñs quasi moyse ⁊ aaron
int̾cedentibus ꝓ nob̾. & ꝓ uiru̾so ppło supplicantib
Si uͦ aliquando oriatur indignatiodei. & ueniat
ꝓpeceatis seua correptio. inde rentur aũt corda nr̃a
ue conuertamur ad dm. ne uehumiliem᷑ in conspee¬

Expanded text:
care pro culpis, cessabit continuo iracundia, indignacare pro culpis, cessabit continuo iracundia, indignatio conquiescet. Propitiabitur Dominus, quasi Moyse et Aaron intercedentibus pro nobis et pro universo populo supplicantibus. Si vero aliquando oriatur indignatio Dei, et veniat pro peccatis saeva correptio, indurentur autem corda nostra, nec convertamur ad D
Abbreviated transcription (Latin):
rat le intribulatiomibus in necesicatibrs. in carcetib
tomagis habundant. tanto ampliushis qui pacient᷑
culerint conferuntgłam domini. & locutꝰ ẽ dñs
ad moysen & aaron dicens. Biscedite de medio syna¬
goge hunus: & interiã illos dosemel. & cecidert̃¬
moyses & aaron in faciem suam. In sodomis quidem
quando irnimũ decem requirebant᷑ ꝑ quos uix si for¬
te saluari possent. hii qui habitabant pentapolim so¬
domoꝵ. nunc aut etrami duosi tamen inueniantur
tales. qualis moyses ⁊ aaronfuit. sufficere posst̃ ut
gens isrsitarum tota saluet᷑. Quia gͦ dicemus ampliꝰ
arbitror qd̾ in moysen significet᷑ lex. que docet ho¬
mines scientiã & amorem dei. in aaron uͦ supplicã¬
di eo & obsecrandi in eũ forma consistat. Si gͦ ac¬
cidit aliquando indignari nob̃ uł uniu̾so ppło
dm̃. & si iam sententia ultionis ꝓcedat a dño. rede¬
at aũt lexdłi in cor nr̃m commonens nos. & docers
conert adpenitentiã fatiffacere ꝓ delictis suppli¬

Expanded text:
 in tribulationibus, in necessitatibus, in carceribus to magis abundant, tanto amplius, qui patienter tulerint, conferunt gloriam Dei. Et locutus est Dominus ad Moysen et Aaron dicens: Discedite de medio synagogae hujus, et interimam illos de semel; et ceciderunt in faciem suam. In Sodomis quidem quando minimum decem requirebantur, per quos vix si forte salvari possent hi, qui habitabant Pentapolim Sodomorum, nunc autem etiam duo, si tamen inveniantur tales qualis fuit Moyses et Aaron, sufficere ponit, ut gens Israelitarum tota salvetur. Quid ergo dicemus ampliusarbitror quod in Moyse lex significetur, quae docet homines scientiam et amorem Dei, in Aaron supplicandi Deo, et obsecrandi eum forma consistat. Si ergo accidat aliquando indignari nobis, vel universo populo Domini, ut sententia ultionis procedat a Deo, redeat autem lex Dei in cor nostrum, commonens nos et docens converti ad poenitentiam, satisfacere pro delictis, suppli
Abbreviated transcription (Latin):
in lacrimis sedi mensura. Menfura aũt hec e¬
sine dubio unietiq & fiet uidiciu̾ eiꝰ non solum
ut diximus in manudi sunt. Nrm̃ aut̃ est ad em̃¬
dationẽ citius festinare. ad penitentiã sine dissimu¬
latione conuerti. lugere p̃cerita cauere facura. in¬
uocare auxiliũ dĩ. Statim enmm ut conliersus in
gemueris ait saluus eris. Inuemes enim aduoca¬
catum qui ꝓ te interpellat patrẽ. dominũ nr̃m¬
ihm̃ mulco p̃stantiorẽ quã fuit moys es. qui ta
confidamus qd̾ aduocatus nr̃ ihe indubitatam
nob̾ ueniã p̃stabit a patre. si camen conuertam᷑
ad eum. & non recedit retro cornr̃m. sicut ⁊ Ioħes
in epła sua dicit. Hȩo aũt dico filioh ut ñ peccetis.
qd̾ ⁊ si peccau̾it aliquis ur̃m habennis aduocattĩ
apud patrẽ. dominũ ihm nustum qui int̾pellet ꝓ

Expanded text:
in lacrymis, sed in mensura. Mensura autem haec ein lacrymis, sed in mensura. Mensura autem haec eetur ergo sine dubio unicuique et fiet judicium ejus, non solum ut diximus, in manu Dei sunt. Nostrum est autem ad emendationem citius festinare, ad poenitentiam sine dissimulatione converti, lugere praeterita, cavere futura, invocare auxilium Dei. Statim enim ut conversus in gemueris, salvus eris. Invenies enim advocatum, qui pro te interpellat Patrem, Dominum Jesum multo praestantiorem quam fuit Moyses; qui tamconfidamus, quod advocatus noster Jesus indubitatam nobis veniam praestabit a Patre, si tamen convertamur ad eum, et non recedat retro cor nostrum, sicut Joannes in Epistola sua dicit: Haec autem dico, filioli, ut non peccetis . Quo si peccaverit aliquis vestrum, habemus advocatum apud Pa
Abbreviated transcription (Latin):
S non sicuthii qui uel demone repleti. tiel mente
alienat sunt. non sentiunt si uulnerent᷑. qr nacura¬
libus sensibus carent. ita et nos uł cupiditatibꝰ scł
amentes effecti. uel uiciis inhebriati sentire non
possumus quanta uulnera. quantas contriciones
animȩ peccando conquirimꝰ. & ideo consequentissi¬
ma ratio ẽ pęne id est eurȩ ac medicationis tempos
extendi. & ꝑunũ quod̃q uulnus ꝓ qualitate plage
medencdi quoq spacia ꝓpagar. Sio gͦ et cũ equitas
acbenignitas.etiam in ipsis ammȩ suppliciis euidens
fiet. & hec audiens qui peccauit resipiscat & ultra
non peccet. Conuersio enim in p̃sent uita & peni¬
tentia fructuose gesta. celerem conferet huiꝰ mod
uulneribus medicinã. quia penitentiañ solũ irulnꝰ
uulnerari. Immo & aliud adiciam. Uerb causa.
si peccator sum mimquid eadẽ penaerit michi si
semel peccauii. quȩ et si sed̾o & tereio. & si frequentiꝰ

Expanded text:
Si nunc sicut hi qui vel daemone repleti, vel mente Si nunc sicut hi qui vel daemone repleti, vel mente alienati sunt, non sentiunt si vulnerantur, quia naturalibus sensibus carent, ita et nos vel cupiditatibus saeculi amentes effecti vel inebriati, sentire non possumus quanta vulnera, quantas contritiones animae peccando conquirimus. Et ideo consequentissima ratio est, poenae, id est, curae ac medicationis tempus extendi; et per unumquodque vulnus pro qualitate plagae, medendi quoque spatia propagari. Sic ergo et Dei aequitas ac benignitas etiam in ipsis animae suppliciis evidens fiat, ut haec audiens, qui peccavit resipiscat, et ultra non peccet. Conversio enim in praesenti vita et poenitentia fructuosa gesta celerem conferet hujusmodi vulneribus medicinam, quia poenitentia non solum vulnus it vulnerari. Imo et illud adjiciam verbi causa: Si peccator sum, nunquid eadem erit mihi poena si semel peccavi, quae et si secundo et tertio, et si frequenti
Abbreviated transcription (Latin):
tes eam peccatis uelut telis. & gladiis uulnerari.
Audi apłm monentẽ. ut assumamꝰ scutũ fidei in
quo possitis inquic omma tela maligni ignita ex¬
tinguere. Uides gͦ peccata maligni ẽẽ iacula. quȩ in
anmiani diriguntur. Patitar aũt anima ñ slum
uulnera iacciloꝵ. s et fracturas pedũ. cum laquei
parant᷑ pedib enis. & supplantant᷑ gressus eius.
Hȩc gͦ ihuiusmõi uulnera. quanto tempore pu¬
tas posse curari: O si possimus ꝑ unũ ꝗdq pecca¬
tum uidere. quom homo nr interior uulneratur
Quom sermomabus uulnꝰ infligit ñ legish : dicunt
quia uulerant gladii s nonita ut lingua. Uulnera¬
curg̾ ⁊ ꝑlinguam amma. uulneratur ⁊ ꝑcogita¬
tiones. ⁊ ꝑ concupiscentias malas. frangitur auĩte
& conteritur ꝑ oꝑa peccati. quȩ si omnia uidere possi¬
mus. & uulnerate animȩ sentire cycatrices. cercũ
est quodusq ad mortẽ resisteremus adu̾sus pẽem

Expanded text:
tes peccatis eam velut telis et gladiis vulnerari, tes peccatis eam velut telis et gladiis vulnerari, audi Apostolum monentem: Assumite scutum fidei, in quo possitis omnia jacula maligni ignea exstinguere . Vides ergo peccata maligni esse jacula quae in animam diriguntur. Patitur autem anima non solum vulnera jaculorum, sed et fracturas pedum, cum laquei parantur pedibus ejus, et supplantantur gressus ejus. Haec ergo et hujusmodi vulnera, quanto tempore putas posse curari? O si possimus per unumquodque peccatum videre quomodo homo noster interior vulneratur, quomodo sermo malus vulnus infligit. Non legistis dicunt, quia vulneraverant gladii, sed non ita ut lingua? Vulneratur ergo et per linguam anima; vulneratur et per cogitationes et concupiscentias malas; frangitur autem et conteritur, per opera peccati. Quae si omnia videre possimus, et vulneratae animae sentire cicatrices, certum est, quod usque ad mortem resisteremus adversum peccatum.
Abbreviated transcription (Latin):
etiam si diem ꝓdie reddat quamuis iustã. nõ
tamen clemens uidet᷑ ẽẽ aut benignũ. Audi gͦ ad¬
hȩc si forte possimus difficultatẽ rei exemplis
lucidioribus ex planare. Si uulmus corꝑi infli¬
tura resoluatur. sub unris hore spacio hirius
moch uulnera solent corꝑib accide. & plurib
postmodũ cruciatib ac dolorib exactis. multo
ure ceampe sanari. Queant⁊ eñ cumores ale¬
in loco. quanta cormenta generant᷑: Iam u̾ si aceidat
ut in eodem uulnere uł in eadẽ fractura it̾m ⁊ sepius
quis uulneretur frequentiꝰꝙ frangat᷑. quancis hoc
peniscurare. & quangis pot̾ eruciatib medicari:
quanto aut tempore si camen potuerit ad sanita tẽ
p̃ducit᷑. &uix aliquando ita erirabit᷑. ut uel debili¬
tacẽ corꝑis. uł fȩditatẽ cicatricis effugiat. Transi
minc ab exemplocorpis adanime uulnera. Am¬
ma quotiens peccat. totiens uulnerat᷑. & ne dubi¬

Expanded text:
etiam: Si diem pro die reddat, quamvis justum, non etiam: Si diem pro die reddat, quamvis justum, non tamen clemens videtur aut benignum. Audi ergo adhaec, si forte possimus difficultatem rei exemplis lucidioribus explanare. Si vulnus corpori inflitura resolvatur, sub unius horae spatio hujus mundi vulnera solent corporibus accidere, et postmodum, cruciatibus ac doloribus exactis, multo vix tempore sanari. Quanti enim timores in loco, quanta tormenta generantur. Jam vero si accidat ut in eodem vulnere vel in eadem fractura, iterum et saepius quis vulneretur, frequentiusque frangatur, quantis hoc poenis curari, quantis potest cruciatibus medicari, quanto autem tempore, si tamen potuerit, ad sanitatem perducitur. Et vix aliquando ita curabitur, ut vel debilitatem corporis, vel foeditatem cicatricis effugiat. Transi nunc ab exemplo corporis ad animae vulnera. Anima quoties peccat, toties vulneratur. Et ne dubi
Abbreviated transcription (Latin):
bis qui cottidie peccamus. & nullũ forte uite nr̃e
diem absq peccato transegimꝰ. nec ip̃a forte scła¬
aut etiam scła scłoꝵ sufficere possunt ad penas lu¬
endas. In eo enim quod populus ille ꝓ quadragin¬
ta dierum ddelicto quadraginta anniserucratar
in deserto. nec t̾ram scãm intrare ꝑmitttt᷑. simili¬
tudo quedam faturi udicii uidet᷑ ostendi. ubi
peccatoꝵ ratio discutienda ẽ. nisi si erit aliqua for¬
tasse etiam bonoꝵ opũ compensatio.uł etiã eoꝵ
quȩ in uita sua unusquisq mala recepit. ut abra¬
nosse. nisi illiꝰ cui omne uidicrũ tradidit pacea.
Quod aũt dies peccati in annũ pene reputent᷑
non solum in hoc libro in d̾ nichil omnino ẽ qd̾
dubitari possit ostenditar. s et in libello pastori̾
si tamen alicui seriptura illa recipienda uidetur.
similia in eadem designant᷑. S fortassis aliquis ne¬
getbonitat dĩ conuenire. ut ꝓ uniꝰ diei peccato

Expanded text:
bis qui quotidie peccamus, et nullum forte vitae nostrae bis qui quotidie peccamus, et nullum forte vitae nostrae diem absque peccato transegimus, ne ipsa forte saecula saeculorum sufficere possint ad poenas luendas. In eo enim quod populus illo quadraginta dierum delicto, quadraginta annis cruciatur in deserto, nec Terram Sanctam introire permittitur, similitudo quaedam futuri judicii videtur ostendi, ubi peccatorum ratio discutienda est, nisi erit aliqua fortasse etiam bonorum operum compensatio, vel etiam eorum, quae in vita sua unusquisque mala recipit, ut Abra, nisi illius cui omne judicium tradit Pater. Quod dies peccati in annum poena reputatur, non solum in hoc libro, in quo nihil omnino est quod dubitari possit, ostenditur, sed et in libello Pastoris, si cui tamen scriptura recipienda videtur, similia designantur. Sed fortasse aliquis neget bonitati Dei convenire, ut pro unius diei peccato,