comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
guiem conditoris sui. mox etiam reflorescens ca¬
to ex noliuitate sua. incipit conformari reforma¬
to fꝑui.Nam et contra sensum suum incipit eã
plici defectu suo ex pena peccati. mułtipliciter si¬
tiens ad dm̃: non nunquam etiam contendit pre¬
cedere rectorem suum. Uelectationes enim non ꝑ¬
dimus s mutamus: a eorpore ad aminum. a sensi¬
b ad conscientiam. Panis sur fureus. et simplex aqͣ.
olera uł legumina simplicia. nequiaqͣm res deleta¬
bilis est: s in amore xp̃i et desiderio interne delec¬
tationis. uentri bene morigerato gratanter ex hissa¬
tisfacere posse. ualde delectabile est.Quot milia pau¬
pum. ex his uł ex aliquo horum. delectabiliter satis¬
faciint nature: facillimum quippe et deleclabile
esset. adiuncto amoris dei condimento. scd̾m natu¬
ram iuuere: si insania nr̃a nos ꝑmitteret. Qua sa¬
nata. statim naturalib natura arridet. odem mͦ
et de labore. Rusticus duros habet neruos: fortes

Expanded text:
ginem conditoris sui, mox etiam reflorescens caginem conditoris sui, mox etiam reflorescens caro ex voluntate sua incipit conformari reformato spiritui. Nam et contra sensum suum incipit eam plici defectu suo ex poena peccati multipliciter sitiens ad Deum, nonnunquam etiam contendit praecedere rectorem suum. Delectationes enim non perdimus, sed mutamus a corpore ad animum, a sensibus ad conscientiam. Panis furfureus, et simplex aqua, et olera, et tegumina simplicia, nequaquam res delectabiles sunt: sed in amore Christi, et desiderio internae delectationis, ventri bene morigerato gratanter ex nis satisfacere posse, valde delectabile est. Quot millia pauperum ex his, vel ex aliquo horum delectabiliter satisfaciunt naturae? Facillimum quippe et delectabile esset adjuncto amoris Dei condimento secundum naturam vivere, si insania nostra nos permitteret: qua sanata, statim naturalibus natura arridet. Eodem modo et de labore. Rusticus duros habet nervos, fortes
Abbreviated transcription (Latin):
munt sepe uehementioris affectum deuotioni
qd̃ etiam in labore ieiinioꝵ. uigiliarum. et om¬
se comꝑat laborem. nec in eo dissoluitur: s per
eum magis in seipsum colligitur: qui semꝑ pre
occulis habens non tam qd̃ agit. quam quo agn̾¬
do intendit. Omnis consummationis aitendĩt
finem. quo in quantum uerius nititur ÷ intm̃
etiam feruentius et fidelius manib oꝑatur:
tocius sibi corꝑis sui in hoc subiciens seruitutẽ.
Coguntur enim in unum sensus a diseiplina
bone uoluntatis. nec lasciuire eis uacat a pon¬
dere laboris: et subacti et humiliati in obsequi¬
um sꝑc. docentur conformari ei:: et in labonis
participatione et in expectatione consolatio¬
nis. Exordinata enim natura ꝑ peccatum. et
a conditionis sue rectitudine exorbitaus. si ad
dm̃ fuerit conuersa: recuꝑat eito ꝓ modo timo¬
r et amoris. quem habet ad dm̃. qͣuecumꝙ ꝑdi¬
dit aduersa: et ubi cepit sꝑc reformari ad una¬

Expanded text:
imunt saepe vehementioris affectum devotioniimunt saepe vehementioris affectum devotioniQuod etiam in labore jejuniorum, vigiliarum, et omse comparat laborem, nec in eo dissolvitur, sed per eum magis in seipsum colligitur: qui semper prae oculis habens, non tam quod agit, quam quo agendo intendit, omnis consummationis attendit finem; quo in quantum verius innititur, in tantum etiam ferventius et fidelibus manibus operatur, totius sibi corporis sui subjiciens servitutem. Coguntur enim in unum sensus ad disciplinam bonae voluntatis, nec lascivire eis vacat a pondere laboris, et subacti et humiliati in obsequium spiritus docentur conformari ei, et in laboris participatione, et in consolationis exspectatione. Exordinata enim natura per peccatum, et a conditionis suae rectitudine exorbitans, si ad Deum fuerit conversa, recuperat cito pro modo timoris et amoris quem habet ad Deum, quaecunque perdidit aversa: et ubi coeperit spiritus reformari ad ima
Abbreviated transcription (Latin):
b studiis delectationem conseruet et nutriat.:
in quo remittatur ad horam animus non resel¬
uatur: unde se facile. mox ut sibi ad seipsum re¬
deundum uisum fuerit. expediat. atq conu̾¬
sa utherentis uoluntas: absq contagio conte¬
te delectationis uel menore imagin̾antis. Hon
lia. s corporalia ꝓpter spualia. Propterea sieut
torium simile sibi. et ex ipsa homuris suba. sic
cum in aduitorium sꝑualis studii necessaria sitt
non tamen in hoc semꝑ eque conuenire uidesst¬
omma corporea exercitia. s que cum sꝑualib ꝓ
priorem habere uidentur sumnilitudinem. et
asfinitatem ꝓpiorem. sicut ad edificationem spu¬
alem meditari qd̾ scribatur: uł scribere quod
legatur. Subdiualia exercitiaꝯ oꝑa. sicut sengꝰ
distrahunt. sic sepe etiam sp̃m exhauriunt. nͥ
cum grauiore rurali labore oꝑum. sit magna
contritio corꝑis. usq ad contritioiem et humilia¬
tionem cordis: et fatigationis sue pressura. expͥ¬

Expanded text:
bus studiis delectationem conservet et nutriat; bus studiis delectationem conservet et nutriat; in quo remittatur ad horam animus, non resolvatur: unde se facile mox, ut sibi ad seipsum redeundum esse visum fuerit, expediat, sine controversia inhibentis voluntatis, absque contagio contractae delectationis, vel memoriae imaginantis. Non elia, sed corporalia propter spiritualia. Propterea sicut  adjutorium simile sibi ex ipsa hominis substantia: sic cum in adjutorium spiritualis studii necessaria sint, non tamen in hoc semper aeque convenire videntomnia corporalia exercitia, sed quae cum spiritualibus propiorem videntur habere similitudinem et affinitatem; sicut ad aedificationem spiritualem meditari quod scribatur, vel scribere quod legatur. Subdivalia enim exercitia et opera, sicut sensus distrahunt, si saepe etiam spiritum exhauriunt, nisi cum graviore ruralium labore operum sit major contritio corporis usque ad contritionem et humilitatem cordis; et fatigationis suae pressura expr
Abbreviated transcription (Latin):
uere imponendum non est. Ociosum est uacare
q in cella non agit fideliter et feruenter: quidẽ¬
tando ocio. ociosa sectari: ridiculum est. Ociosũ
autem est: qd uł nullam habet utilitatem. uel
ntilitatis intentionem. Non auitem hoc tantũm
agendum est. ut cum aliqua delectatione uł sine
ꝯrandi nausea ocĩ dies transigatur: s ut etiam
de ꝑacta dieta ad ꝓfectum men̾tis semꝑ aliquid
in conscientia resideat: aliquid cotidie in thesan
rum congeratur. Nec ea die bonus cellita se urxis¬
se debet estinare: in qua nil se eoꝵ egisse recolit.
ꝓpter que in cella iunitur. Queris quid agas: in
quo te occupes: Primum extra cotidianum orasi¬
onum sacrificiũ uł lectionis studiũ. cotidiane conscĩe
discussioni. emendationi. compositiom: pars diei sũa
neganda non est: deinde oꝑandum est etiam ma¬
nib aliquid qd̾ inuingitur: non tam qd̃ animũ
delectando ad horam detineat: quam qd̃ sꝑuali¬

Expanded text:
verae imponendum non est. Otiosum non est vacare verae imponendum non est. Otiosum non est vacare t. Quod quicunque in cella non agit fideliter et ferventer, quodcutando otio otiosa sectari ridiculum est. Otiosum autem est, quod nullam habet utilitatem, vel utilitatis intentionem. Non autem hoc tantummodo agendum est, ut cum aliqua delectatione, vel sine grandi nausea otii dies transigatur: sed, ut etiam de peracta dieta ad profectum mentis semper aliquid in conscientia resideat, aliquid quotidie in thesaurum cordis congeratur. Nec ea die bonus cellita se vixisse debet existimare, in qua nil eorum se egisse recolit, propter quae in cella vivitur. 22. Quaeris quid agas, vel in quo te occupes? Primum extra quotidianum orationum sacrificium, vel lectionis studium, quotidianae conscientiae discussioni, emendationi, morum compositioni pars sua diei neganda non est. Deinde operandum est aliquid manibus quod injungitur, non tam quod animum delectando ad horam detineat, quam quod spirituali
Abbreviated transcription (Latin):
cum seruum dei gratis deo seruentem. non cessats
sollicitare tucia: mercede oblate delectationis: dla¬
bolo suggerente: carne concupisoente: scło concu¬
piscenda ingerente. Temptat etiam nos dñs d̾s nr̃.
utrum diligamus eiun an non: non ut ipse quasi
nesciens agnoscat: s ut hoc plenius in ipsa nob̃ tẽp¬
tatione innotescat. Sed ille temptationes sacile uin¬
cuntur. et facile a ratione eis occurritur: que uel
suspecte sunt. uł prima facie male innotescunt.
Que uero sub specie boni se ingerunt. et difficiluꝰ
discernuntur: et ꝑiculosius admittuntur: sicut c̃
difficillime tenetur modus. in eo qd bonum esse cre¬
ditur: et cum nonsemꝑ tritus est omnis bonus
gitationum malarum et inutilium sentina. est¬
ocium. Sumina enini mentis malicia est: ociũ
iners. Numquam ociosus sit seruus dei: quantiis
ad dm̃ feriatus sit. Nomen quippe tam suspectum
et uanum et molle: rei tam certe. tam sc̃e. tam se¬

Expanded text:
cum servum Dei gratis Deo servientem non cessent cum servum Dei gratis Deo servientem non cessent sollicitare vitia mercede oblatae delectationis, diabolo suggerente, carne concupiscente, saeculo concupiscenda ingerente. Tentat enim nos Dominus Deus noster, utrum diligamus eum an non: non ut ipse quasi nesciens agnoscat, sed ut plenius hoc in ipsa nobis tentatione innotescat. Sed illae tentationes facile vincuntur, et facile a ratione eis occurritur, quae vel suspectae sunt, vel prima facie malae esse innotescunt: quae vero sub specie boni se ingerunt, et difficilius discernuntur, et periculosius admittuntur. Sicut enim difficillime tenetur modus in eo quod bonum esse creditur, ita non semper tutus est omnis boni gitationum malarum et inutilium sentina otium est. Summa etenim mentis malitia est otium iners. Nunquam otiosus sit servus Dei, quamvis a Deo feriatus sit. Nomen quippe tam suspectum et vanum et molle, rei tam certae, tam sanctae, tam se
Abbreviated transcription (Latin):
fratrem obedientem. et patientem. et quiecam. un re¬
liquim cautum redderet et securum. In quib sic
semel circuncisa omnia. et precisa sunt scꝑflua:
sic uitra congrue sufficientie terminos. et genera¬
sit et qd̾ fortes cupiant. et infirmi non refugiant:
nec ulterius quantitas concessoꝵ ledere possis in a.¬
liquo. utentium cum gratiarum actione conseienti¬
te educati sufficientiam. In quib sicut salomon dicil.
qui ambulat simpliciter. ambulat confidenter: qͥ
uero mentis est dure corruet in malum. Licet enĩ
necessitas sic sit ordinata. ut nec querere ulteruis
locus sit ullus: et oninis sit suꝑfluitas amputata:
si quid tamen uł publice uł prinatun addendum
est. uł minuendum: hoc in prioris est arbitrio: ab¬
sꝙ omni scrupulo obedientium subditoꝵ piculo.
et ad contempnenda cetera. ad fui ipsius eontẽptũ
uenire. Premuniendus est assidue contra temptatio¬
nes. acrius in solitarium nourcium deseuientes:

Expanded text:
fratrem obedientem, et patientem, et quietum, in refratrem obedientem, et patientem, et quietum, in reliquum cautum redderet et securum. In quibus sic semel circumcisa sunt omnia, et praecisa superflua, sic intra congruae sufficientiae terminos et generasaria, ut sit quod fortes cupiant, et infirmi non refugiant: nec ulterius quantitas concessorum laedere possit in aliquo utentium cum gratiarum actione conscientite educati sufficientiam. In quibus, sicut Salomon dicit: Qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter; qui vero mentis est durae, corruet in malum . Licet enim necessitas sic sit ordinata, ut nec querelae ulterius sit locus ullus, et omnis sit superfluitas amputata, si quid tamen vel publice, vel privatim addendum est, vel minuendum, hoc in Prioris est arbitrio, absque omni scrupulo obedientium subditorum, vel pet ad contemnenda caetera, ad sui ipsius contemptum venire. Praemuniendus est assidue contra tentationes, acrius in solitarium novitium desaevientes:
Abbreviated transcription (Latin):
li rectitudine. uł dignitate nature sue. in ho¬
norem uł amorem corꝑis sui. sinat in aliquo a¬
liquando degenerare sꝑm suum. Ideoq durius¬
quidem tractandum est corpus ne rebellet. ne
insolescat: sic tamen ut seruire sufficiat: quia
ad seruiendum sꝑui datum est. Nec sic habendũ
est. tanquam ꝓpter illud uiuamus: s tanquã
sine quo iuuere non possumus. fedus enun qd̃
habemus cum corꝑe. non quandocumq uolu¬
mnus. possumus abrumꝑe: s legitimam eius re¬
solutionem. patienter nos expectare oportet:
et iuterim que legitimi federis sunt obseruare.
non diu nob̾ cum eo sit cominorandum: sic q
lit si aliter euenerit. non urgeamur ad exeun¬
dum. In quo multum et serupulose laborandũ
et piculose sepe fuerat errandum: nisi lex obedientie
et celle plenam cominunis insitutionis sormare tͣ
eus ingredienti de inictu et uestior de labore ed
quiete. de silentio et solitudine. et omnib que ad
exterioris hominis eultum uł necessitatem spectante

Expanded text:
ti rectitudine, vel dignitate naturae, in amorem vel honorem corporis sui sinat in aliquo degenerare spiritum suum. Ideoque durius tractandum est corpus, ne rebellet, ne insolescat: sic tamen, ut servire sufficiat; quia ad serviendum spiritui datum est. Nec sic habendum est tanquam propter illud vivamus; sed tanquam sine quo vivere non possumus. Foedus enim quod habemus cum corpore, non quandocunque volumus, possumus abrumpere; sed legitimam ejus resolutionem patienter nos exspectare oportet, et interim quae legitimi foederis sunt observare. 19. non diu nobis sit cum eo commorandum: sicque ut si aliter evenerit, non urgeamur ad exeundum. In quo multum et scrupulose laborandum, et periculose saepe fuerat errandum, nisi lex obedientiae et cellae plenam communis institutionis formam semel tradens, ingredienti de victu et vestitu, de labore et quiete, de silentio et solitudine, et omnibus quae ad exterioris hominis cultum, vel necessitatem spectant,
Abbreviated transcription (Latin):
cum aliquando admittitur. in ipso lumine. in¬
dubitanter ueritatis uidet preuenientem gr̃am.
cum inde repellitur. in ipsa ciuitate sua intelli¬
git puritati eius non conuenire imn inundiciã
suam: et si amat. flere dulce habet. et non sine
multo gemitu cogitur redire in consoientiam
suam. aAd qd̾ cogitandum omnino impares sumꝰ:
s ignoscit quemꝰ amamus: et de quo nos non põ
se dicere uł cogitare confitemur: et tamen ut di¬
camus. ut cogitemus. amore eius uł amore amori
eius ꝓuocamur et trahimur. Eogitantis ergo ẽ.
in omnib humiliare semetipsum. et głificare
in seipso dñm dm̃ suum: in contemplãtione dei.
uilescere sibi : in amore creatoris. subiectum o
quium suum: pre omnib autem non plus sa
datam a deo mensuram fider: bona sua non po¬
nere in ore hominum: s celare in cella et re¬
condere in conscientia: ut hunc quasi titulũ
et in fronte conscientie. et in fronte celle semꝑ¬

Expanded text:
cum aliquando admittitur, in ipso lumine cum aliquando admittitur, in ipso lumine veritatis indubitanter videt praevenientem gratiam: cum inde repellitur, in ipsa sui caecitate intelligit puritati ejus non convenire immunditiam suam. Et si amat, flere dulce habet, et non sine multo gemitu cogitur redire in conscientiam suam. Ad quod cogitandum omnino impares sumus: sed ignoscit quem amamus, et de quo digne nos non posse, vel dicere, vel cogitare confitemur: et tamen ut dicamus et cogitemus, amore ejus vel amore amoris ejus provocamur et trahimur. Cogitantis ergo est, in omnibus humiliare semetipsum, glorificare in semetipso Dominum Deum suum: in contemplatione Dei vilescere sibi: in amore Creatoris subjectum essnabile obsequium suum. Prae omnibus autem non plus sapdatam a Deo mensuram fidei , bona sua non ponere in ore hominum, sed celare in cella sua, et recondere in conscientia, ut hunc quasi titulum, et in fronte conscientiae, et in fronte cellae sem
Abbreviated transcription (Latin):
essentia. a quo omne esse ꝓficiscitur: ipsa est sum¬
ma sub̃a non subiecta predicamentis uocum: s
rerum omnium subfistens causale principium
In quo esse nr̃m non moritur: intellectus non er¬
rat  amor non offenditur: qui semꝑ quer itur ut
dulcius inueniatur. dulcissime inuenitur: ut du¬
cius queratur. Hoc er go in esfabile. cum nisi inefa¬
biliter uideatur. qui uult uidere cor mundet: ꝙ
nulla corꝑis similitudine dormienti. nulla corꝑea
specie uigilanti. nulla rationis indagine. nisi nun¬
do corde humiliter amantis uideri potest: uł ap¬
prehendi. Hec enim est facies dei: qllam nemo po¬
test tudere. et uiuere mundo. Hec est species. cu
contemplande suspirat omnis qui affectat diligere
añm deum suum in toto corde suo. et in tota a¬
nima sua. et in omni mente sua: et in omnib
uirib siuis. ad qd̾ etiam non desinit excitare pxi¬
mum suum: si diligit eum sicut seipsum. Ad qd̾

Expanded text:
essentia, ex qua omne esse proficiscitur: ipsa est sumessentia, ex qua omne esse proficiscitur: ipsa est summa substanti non subjecta praedicamentis vocum, sed rerum omnium subsistens causale principium, in quo esse nostrum non moritur, intellectus noster non errat, amor non offenditur: qui semper quaeritur, ut dulcius inveniatur; dulcissime invenitur, ut diligentius quaeratur. 25. Hoc ergo ineffabile cum nonnisi ineffabiliter videatur qui vult videre, cor mundet, quia nulla corporis similitudine dormienti, nulla corporea specie vigilanti, nulla rationis indagine, nisi mundo corde humiliter amanti, videri potest, vel apprehendi. Haec est enim facies Domini, quam nemo potest videre, et vivere mundo: haec est species, cui contemplandae suspirat omnis qui affectat diligere Dominum Deum suum in toto corde suo, in tota anima sua, in omni mente sua, et in omnibus viribus suis. Ad quod etiam non desinit excitare proximum suum, si diligit eum sicut se ipsum. Ad quod
Abbreviated transcription (Latin):
ulta eterna. uiuens et uiuificans. imintitabilis.
mutabilia omnia iminutabiliter faciens. intelli¬
gens. et cx eans omnem intellectum. et intelligentẽ:
sapientia. faciens onmem sapientem. ueritas fixa
stans inclinabilis. ex qua uera sunt omnia que
nera sum: in qua sunt eternaliter rationes re¬
rium omnium euntium temporaliter. Erii uita
ipsa essentia est.ipsa natura: cui ulta uitiens ipse
sibi est. que est ipsa diuinitas. eternitas. magnitudi
bonitas. et uirtus. in semetipsa gxistens et subsites
excedens omnem loctm uirtute nature inlocalis.
eternitate uero omne tempus qd uł ratione. uel
opinione. comprehendi potest. que longe ueruis
est et excellentius quam quo libet sentiendi gen̾e
sentiatur: certitñ sensu. humilis et illuminati
amoris: quam quolilibet cogitatu rationis attin¬
gitur: et semꝑ melius est quam cogitatur: melus
tamen cogitatur quam dicitur. Ipsa est sum ma

Expanded text:
vita aeterna, vivens et vivificans, immutabilis, vita aeterna, vivens et vivificans, immutabilis, mutabilia omnia immutabiliter faciens, intelligens, et creans omnem intellectum et intelligentem, sapientia faciens omnem sapientem; veritas fixa, stans indeclinabilis, ex qua vera sunt omnia quae vera sunt, in qua sunt aeternaliter rationes rerum omnium evenientium temporaliter. Cuique vita ipsa essentia est, ipsa natura: et vita vivens ipse sibi est, quae est ipsa divinitas, aeternitas, magnitudo, bonitas, et virtus in se ipsa existens et subsistens, excedens omnem locum virtute naturae illocalis, aeternitate vero omne tempus quod vel ratione, vel opinione comprehendi potest: quae longe verius est et excellentius, quam quolibet sentiendi genere sentiatur. Certius tamen sensu humilis et illuminati amoris, quam quolibet cogitatu rationis attingitur, et semper melius est quam cogitatur; melius tamen cogitatur quam dicitur. Ipsa est enim summa
Abbreviated transcription (Latin):
res habet. Cogitans ergo animus simulitudinem sui.
et̃ dei. primo in hoc formet et aptet coguationem
suam: ite omnino fugiat scd̾m corpus eoguare. se
iysium: dm̃ uero non solum non sed̾m corpus sicut
alia sunt. tantum diuersa sunt a corpum quali¬
tate et natura: quantum ab omni locali cͥcunsc̃p¬
tione remota. Que uero diuina sunt. tantum suꝑ¬
eminent omnia. et corꝑalia et sꝑualia. quantumi
et eterna. In quib sicut que corꝑalia sunt. discernit
ꝑ corꝑis sensum: sic que sunt rationabilia uł sꝑua¬
lia discernere non potest. nisi ꝑ semetipsum: que
uero sunt dei. non nisi a deo querat uł expectet in¬
tellectum. Et quidem de non nullis que ad dm̃ spec¬
tant. fas et possibile homini rationi habenti aliqͣn¬
do cogitare et disquirere. sicut de dulcedine bomi¬
potest. nisi quantum ad hoc sensu illuminati amo¬
ris attingi potest. Credendus est tamen deus. et in
quantum sꝑc sc̃s adiuuerit cogitandus quedam

Expanded text:
res habet. Cogitans ergo animus similitudinem Dei res habet. Cogitans ergo animus similitudinem Dei et sui, primo in hoc formet et aptet cogitationem suam, ut omnino fugiat secundum corpus cogitare se ipsum: Deum vero non solum non secundum corpus, sicut alia sunt, tantum diversa sunt a corporum qualitate et natura, quantum ab omni locali circumscriptione remota. Quae vero divina sunt tantum supereminent omnia et corporalia et spiritualia, quantum et aeterna. In quibus sicut quae corporalia sunt discernitoris sensus, sic quae sunt rationabilia vel spiritualia discernere non potest nisi per semetipsum. Quae vero sunt Dei, nonnisi a Deo quaerat vel 232 exspectet intellectus. Et quidem de nonnullis quae ad Deum spectant, fas est et possibile homini rationem habenti aliquando cogitare et disquirere, sicut de dulcedine bonipotest, nisi quantum ad hoc sensu illuminati amoris attingi potest. 24. Credendus est tamen Deus, et in quantum Spiritus sanctus adjuverit cogitandus quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝓfectus. quam iam in sapientia ꝑfectionis as¬
fectus. hec enim quia sapunt sapienti. sapiens
efficitur unus: et solitudo ei corꝑis tiertitur in
unitatem mentis: et impletur in eo qd̾ dñs ꝓ dis¬
cipulis in clausula omnis ꝑfectionis o auit. dicĩs.
Pater. uolo ut sicut ego et tu unum sumus: ita
et ipsi in nobis unum sint. hec enim unitas ho¬
minis cum deo. uł similitudo ad dm̃. in quantum
ꝓpinquat deo: in tantum inferius suum con¬
format sibi: infimum illi. ut sꝑe et anima et cor¬
pus suo modo ordinata: suis locis disposita. siuis
meritis estimata. suis etiam ꝓprietatib cogitent᷑
ut incipiat homo ꝑfecte nosse seipsum. et ꝑ cogni¬
tionem sui. ꝓficiendo ascendere ad cognoscendum
dm̃. Quo cum primum exurgere et aspirare inci¬
pit ꝓficientis affectus: in cogitatione huius simili¬
tudinis. plurimum cauendus est error dissim ilitu¬
na comꝑando. non aliter de eis cogitetur. quam qd

Expanded text:
est profectus, quam jam in sapientia perfectionis afest profectus, quam jam in sapientia perfectionis affectus. Haec enim quia jam sapiunt sapienti, sapiens efficitur unus, et solitudo ei corporis vertitur in unitatem mentis. Et impletur in eo, quod Dominus pro discipulis in clausula omnis perfectionis oravit dicens: Pater, volo ut sicut ego et tu unum sumus, ita et ipsi in nobis unum sint . Haec enim unitas hominis cum Deo, vel similitudo ad Deum, in quantum propinquat Deo, in tantum inferius suum conformat sibi, infimum illi: ut spiritus et anima et corpus suo modo ordinata, suis locis disposita, suis meritis aestimata, suis etiam proprietatibus cogitentur: ut incipiat homo perfecte nosse se ipsum, et per cognitionem sui proficiendo, ascendere ad cognoscendum Deum. Quo cum primum exsurgere et aspirare incipit proficientis affectus, in cogitatione hujus similitudinis plurimum cavendus est error dissimilituinis divina comparando, non aliter de eis cogitetur, quam quod
Abbreviated transcription (Latin):
etam quia oderunt peccare boni. lurtutis
num. quelibet discretio rationabilium Infi¬
ma uero pars est scientie. et deorsum uer gens.
sensibilium animalis exꝑientia: que fit ꝑ qͥuꝙ
sensus corꝑis. ꝑ concupiscentiam et expientiam
carnis: siue oculoꝵ. siue suꝑbie huius uite. Cũ
ergo ratio sapientie conformata. format sibi con¬
scientiam. et ordinat uitam in inferiorib scien¬
tie: aptat sibi seruitutem et sufficientiam nate.
in ratiocinationib et rationabilib ordinem ui¬
te: in obtentu uirtutum formam conscientie:
sicq ab inferiorib ꝓmota. ã suꝑiorib aduita: ꝑ¬
geus in id qd̾ rectum est: et iudicio rationis. &¬
assensu uoluntatis. et mentis affectu. et oꝑis este¬
ctu. erumꝑe festinat in libertatem spc et unita¬
tem: ut sicͥut iam sepe dictum est fidelis homo
unus sꝑc efficiatur cum deo. Et ipsa iam est de qͣ
paulo ante diximus uita dei: que non tam ratiõis

Expanded text:
etam, Oderunt peccare boni virtutis aetam, Oderunt peccare boni virtutis anum quaelibet discretio rationabilium. Infima vero pars est scientiae et deorsum vergens sensibilium animalis experientia, quae fit per quinque sensus corporis, et concupiscentiam, et experientiam carnis, sive oculorum, sive superbiae hujus vitae. 22. Cum ergo ratio sapientiae conformata, format sibi conscientiam, et ordinat vitam, in inferioribus scientiae aptat sibi servitutem, et sufficientiam naturae, in ratiocinationibus et rationabilibus ordinem vitae, in obtentu virtutum formam conscientiae. Sicque ab inferioribus promota, a superioribus adjuta, pergens in id quod rectum est, et judicio rationis, assensu voluntatis, et mentis affectu, et operis effectu erumpere festinat in libertatem spiritus et unitatem: ut, sicut jam saepe dictum est, fidelis homo unus spiritus efficiatur cum Deo. Et ipsa est, de qua paulo ante diximus, vita Dei, quae non tam rationis
Abbreviated transcription (Latin):
res ppenditur. id ꝓprie qd̾ apprehendimus sensib.
omnino scientie deputandum est: qd̾ uero ꝑ seiret¬
ipsam ratio in huiusmodi apprehendit. hoc tam
est in quo sibi se scientia atq sapientia contermi¬
nant. Quicquid enim aliunde diserttir. scilicet
menti ingeritur: qd̃ uero sponte uenit in men¬
tem. siue ex ipsa ui rationis. siue ex incomiu.¬
tabilium legum incominutabilis ueruatis
naturali intelligentia: ex qua etiam impulsi¬
mi homines nonnunquam rectissime iudica¬
re inueniuntur hoc. sic ipsi mest rationi: ut
hoc ipsum ipsa ratio si: nec tamen comendat᷑
ei ꝑ doctrinam aliquam. ut scientia sit. quam
uel alio commonente. uł ipsa cominemorante:
hoc ipsum sibi inesse naturaliter intellectus ei¬
sit. In quo hoc potissimum est. cum qd̾ notum
dei. deo naturaliter reuelante manifestum fit
homini etiam impio: deinde asfedus uͥtutũ
naturalis. de quo licuit dicere ethuicum po¬

Expanded text:
res perpenditur, id proprie quod apprehendimus sensibus, res perpenditur, id proprie quod apprehendimus sensibus, omnino scientiae deputandum est. Quod vero per semetipsam ratio in hujusmodi apprehendit, hoc jam est in quo se sibi scientia atque sapientia conterminant. Quidquid enim aliunde discitur, scilicet menti ingeritur. Quod vero sponte venit in mentem, sive ex ipsa vi rationis, sive ex incommutabilium legum incommutabilis veritatis naturali intelligentia, ex qua etiam impiissimi homines nonnunquam rectissime judicare inveniuntur; hoc sic ipsi inest rationi, ut hoc ipsum ipsa ratio sit: nec tam commendatur ei per doctrinam aliquam ut scientia sit, quam vel alio commonente, vel ipsa commemorante hoc ipsum sibi inesse naturaliter intelligit. In quo hoc potissimum est, cum quod notum est Dei, Deo naturaliter revelante, manifestum fit homini, etiam impio. Deinde affectus virtutum naturalis, de quo licuit dicere ethnicum po
Abbreviated transcription (Latin):
contemplatiue uite ꝑfectio constat et actiue. de
quib iuxta antiquos interpretes legitur in
dei. amor quo eum uidere desideramus: et ui
in hoc ꝓficimus. ut eum uideamus in manife¬
stationẽ. Abstinere uero a malis. scientia tem¬
poralium est. in quib sumus: ui quib tantum
abstinemus a malis. in quantum ad bona stude¬
mus. ad hanc scientiam. ad hanc abstinentiam
spectare inueniuntur: primo omnium uͥtutũ
exercitia: deinde etiam omnis artium uite huꝰ
in qua uersamur disciplina. Quoꝵ alterum id
est studium uͥtutum respicere ꝓpius uideturad
suꝑiora. quasi suꝑioris sapientie preferentia uir¬
tutum. et redolentia suauntatem: alterum qd
cir ea corporalia fit exercitia. nisi fidei religione
religetur: defluit in inferioꝵ uanitatem. In qͥb
cum scientia sit res. siue ratione. siue sensib cor¬
ꝑis comprehensa. et memorie commendata. si bene

Expanded text:
contemplativae vitae perfectio constat, et activae: de contemplativae vitae perfectio constat, et activae: de quibus juxta antiquos illos Interpretes legitur in Dei, amor quo eum videre desideramus, et vidin hoc proficimus ut eum videamus in manifestatione. Abstinere vero a malis, scientia temporalium est, in quibus nos sumus: in quibus in tantum abstinemus a malis, in quantum ad bona studemus. 21. Ad hanc scientiam et ad hanc abstinentiam spectare inveniuntur primo omnium virtutum exercitia; deinde, omnium artium vitae hujus in qua versamur, disciplina. Quorum alterum, id est studium virtutum, respicere 231 potius videtur ad superiora, quasi superioris sapientiae praeferentia virtutem, et redolentia suavitatem. Alterum quod circa corporalia fit exercitia, nisi fidei religione religetur, defluit in inferiorum vanitatem. In quibus, cum scientia sit res, sive ratione, sive sensibus corporis comprehensa, et memoriae commendata; si bene
Abbreviated transcription (Latin):
uantem gratiam in contemplatione summi bo¬
ni: speculatur etiam regulas in cõmutabilis.
ueritatis. in quantum ad eas ꝑtingere meres
uitellectui amoris: et exinde format᷑ sibi modũ
conuersationis cuiusdam celestis. et formam
sc̃itatis. Speculatur enim summam uerita¬
tem. et que ex ea uera sunt: suminum bonum
et que ex eo bona sunt. summam essentiam et
que ex ea sunt. illi ueritati. illi caritati. illi et̃¬
uitati se conformans: in istis se ordinans. illis ñ
suꝑuolitans iudicando. s suscipiens desid̾ando.
uł inherens amando. ssta suscipiens. et eis se co¬
aptans et conformans non sine discretionis iu¬
dicio. nec sine examine ratiocinationis. et iu¬
dieio rationis. Ex quo concipiuntur et oriun¬
tur uirtutes sc̃e imago dei reformatur i
homine. et uita illa dei ordinatur: a quo õs
quosdam alienatos esse conqueritur apłs: &
colligitur robur uirtutis duo illa in quib¬

Expanded text:
vantem gratiam in contemplatione summi bovantem gratiam in contemplatione summi boni, speculatur etiam regulas incommutabilis veritatis, in quantum ad eas pertingere meretur intellectu amoris: et exinde format sibi modum conversationis cujusdam coelestis, et formam sanctitatis. Speculatur enim summam veritatem, et quae ex ea vera sunt; summum bonum, et quae ex eo bona sunt; summam aeternitatem, et quae ex ea sunt. Illi veritati, illi charitati, illi aeternitati se conformans, in istis se ordinans, illis non supervolitans judicando, sed suspiciens desiderando, vel inhaerens amando; ista suspiciens, et eis se coaptans et conformans, non sine discretionis judicio, non sine examine ratiocinationis, et judicio rationis. Ex quo concipiuntur et oriuntur virtutes sanctae, et imago Dei reformatur in homine, et vita illa Dei ordinatur, a qua homines quosdam alienatos conqueritur Apostolus , et colligitur robur virtutis, et duo illa in quib
Abbreviated transcription (Latin):
tatis huius uelo diiditur ac differtur a sc̃is
sc̃oꝵ: a summa illa beatitudine suꝑcelestium.
Qua tamen. cum iam in fide et spe eius quem
amat fruitur in conscientia: iam qd̾ suꝑest
tolerabiliori prestolatur patientia. Et hoc est
destinatum solitar ii certaminis: hic finis. hoc
premium.requies laboꝵ. consolatio dolorũ.
Et ipsa est ꝑfectio. et uera hominis sapientia:
omnes amplectens in se et continens uirtutes.
non aliunde collectas: s naturaliter insitas
sibi ad similitudinem illam dei. qua ẽ ipse
quiequid est. cum sicut deus ẽ id qd̾ est: sic cir¬
ca bonum uirtutis habitus bone uoluntad
n bonam mentem sic consolidatus et affectꝰ
Qt. ut ex ardentissima boni incommutabilis
adhesione. nullatenus iam uideatur posse mu¬
tari ab eo qd est. Cum enim fit circa hominẽ
dei assumptio illa dñi. et sc̃i isrł regis nr̃i: sa¬
piens et pius animus ꝑ illum inantem et adui¬

Expanded text:
tatis hujus velo dividitur ac differtur a sanctis tatis hujus velo dividitur ac differtur a sanctis sanctorum, et summa illa beatitudine supercoelesti: qua tamen cum jam in fide et spe ejus quem amat fruitur in conscientia, jam quod superest vitae hujus, tolerabiliori praestolatur patientia. 20. Et haec est destinatio solitarii certaminis, hic finis, hoc praemium, haec requies laborum, consolatio dolorum. Et ipsa est perfectio et vera hominis sapientia; omnes in se amplectens et continens virtutes, non aliunde collectas, sed velut naturaliter insitas sibi, ad similitudinem illam Dei, qua est ipse quidquid est: cum sicut Deus est id quod est, sic circa bonum virtutis, habitus bonae voluntatis in bonam mentem sic consolidatus et affectus est, ut ex ardentissima boni incommutabilis adhaesione, nullatenus videatur jam posse mutari ab eo quod est. Cum enim fit circa hominem Dei assumptio illa Domini et Sancti Israel regis nostri, sapiens et pius animus per illuminantem et adju
Abbreviated transcription (Latin):
compaiꝑari filio dei: diuine sapientie confor¬
timore. exultatio cum tremore: cum cogita¬
lur et intelligitur deus humiliatus usq ad
mortem. mort̾em autem exucis. ut hominem
exaltet usq ad similitudinem diuinitatis. Hui
emanat fluminis impetus letificans eruta¬
tem dei. memoria abundantia suauitatis eͣ.
in intelligendis et cogitandis circa nos bomꝰ
eius. In quo cum ad dm̃ amandum facile ho¬
minem adducant pensata. uł contemplata
euis amabilia. ꝑ seipsa in affectu contempla¬
tis elucentia. potentia eius. uirtus eius. gła
maiestas. bonitas. beatitudo: hoc potissimun
amantem rapit inamabilem. qd ipse in semet¬
ipso est quicquid in eo amabile est qui: totum
qd̾ est. si tamen totum est. ubi pars non est: tui
bono. amore ipsius boni. sic se intendit pius af¬
fectus: ut non se inde reuocet: donee unum
uł unus cum eo sꝑe fuerit effectus. Qd̃ cum in
eo fideliter fuerit ꝑfectum: iam solo mortali¬

Expanded text:
compauperari Filio Dei, divinae sapientiae conforcompauperari Filio Dei, divinae sapientiae confortimore, exsultatio cum tremore, cum cogitatur et intelligitur Deus humiliatus usque ad mortem, mortem autem crucis, ut hominem exaltet usque ad similitudinem divinitatis. Hinc emanat fluminis impetus laetificans civitatem Dei, memoria abundantiae suavitatis ejus in intelligendis et cogitandis circa nos bonis ejus. In quo cum ad Deum amandum facile hominem adducant pensata, vel etiam contemplata ejus amabilia, per se ipsa in affectu contemplantis elucentia, potentia ejus, virtutes ejus, gloria, majestas, bonitas, beatitudo: hoc potissimum amantem rapit in amabilem, quod ipse in semetipso est quidquid in eo amabile est, qui est totum quod est, si tamen totum est ubi pars non est. Cui bono, amore ipsius boni sic se intendit pius affectus, ut non se inde revocet, donec unum vel unus cum eo spiritus fuerit effectus. Quod cum in eo fuerit perfectum, jam solo mortali
Abbreviated transcription (Latin):
dandum cor ad iusionem. ad aptandum animũ
adsimilitudinem: ut si aliquando rursum ad¬
mittatur. sit purio adhus ad udendum. et
stabilior ad fruendum. Nusquam enun se me¬
lius deprehendit modus humane ĩꝑfectionis.
quam in lumine uultus dei. in specło dicune
uisionis. ubi in die qui est plus et plus udeis
quid sibi deest. emendat in dies similitu dĩe.
quicquid deliquit dissimilitudine: simili¬
tudine ei appropinquans. a quo longe fac¬
tus est ꝑ dissimilitudinem. Et sic expressio¬
rem usionem: expressior semꝑ similitudo
comi mitatrir. Impossibile quippe est uideri
summum bonum et non amari. nec non bĩu
amari. quantum datum fuerit uideri: quo¬
usq amoꝵ ꝓficiat in aliquam similitudinem
amoris illius. qui dm̃ similem fecit homini
ꝑ humiliationem humane conditionis. ut ho¬
minem similem deo constituat. ꝑ glorificatio¬
nem diuine participationis. Et tunc dulce
est homini. cohumiliari sum me maiestati.

Expanded text:
dandum cor ad visionem, ad aptandum animum dandum cor ad visionem, ad aptandum animum ad similitudinem: ut, si aliquando rursum admittatur, sit purior adhuc ad videndum, et stabilior ad fruendum. Nusquam enim se melius deprehendit modus humanae imperfectionis, quam in lumine vultus Dei, in speculo divinae visionis. Ubi in die qui est, plus et plus videns quid sibi deest, emendat in dies similitudine, quidquid 230 deliquit dissimilitudine: similitudine ei appropinquans, a quo longe factus est per dissimilitudinem; et sic expressiorem visionem expressior semper similitudo comitatur. Impossibile quippe est videri summum bonum, et non amari; nec non tantum amari, quantum datum fuerit videri; quousque amor proficiat in aliquam similitudinem amoris illius, qui Deum similem fecit homini per humiliationem humanae conditionis, ut hominem similem Deo constituat per glorificationem divinae participationis. Et tunc dulce est homini cohumiliari summae majestati,
Abbreviated transcription (Latin):
ueritate distat fides. uł tempus ab et̾nitate:
nisi cum aliquando fit. qd̾ de eo in libro iob
legitur. Qui abscondit lucem in manib. et p̾¬
cipit ei ut rursum oiatur: et annuntiat de
ea dilecto suo. qd possessio eius sit: et ad eam
sim lumen uultus dei ostenditur. sicut lum̃
clausum in manib. patet& latet ad arbitri¬
um tenentis: ut ꝑ hoc qd quasi in tͣnscur su
animus ad plenam possessionem luminis et̾n
et hereditatem plene uisionis dei. Eui ut in¬
notescat aliquatenus id qd̾ ei deest. nonñqͣm
quasi ꝑtransiens gratia ꝓstriungit sensum a¬
mantis. et eripit eum sibi: et rapit in diẽ
qui est a tumultu rerum. ad gaudia silentu
et ꝓ modulo suo ad momentum. ad punctũ
id ipsum ostendens ei uidendum sicuti est.
interum etiam et ipsum efficit in id ipsum.
ut sit suo mͦ sicuti illud est. Ubi cum didi¬
cerit quid intersit inter mundum et ĩmui¬
dum. redditur sibi: et remittitur ad mul¬

Expanded text:
veritate distat fides, vel tempus ab aeternitate, veritate distat fides, vel tempus ab aeternitate, nisi cum aliquando fit quod de eo in libro Job legitur: Qui abscondit lucem in manibus, et praecipit ei ut rursum oriatur, et annuntiat de ea dilecto suo quod possessio ejus sit, et ad eam sim lumen quoddam vultus Dei ostenditur sicut lumen clausum in manibus patet et latet ad arbitrium tenentis, ut per hoc quod quasi in transcursu, animus ad plenam possessionem luminis aeterni, et haereditatem plenae visionis Dei: cui ut innotescat aliquatenus id quod ei deest, nonnunquam quasi pertransiens gratia perstringit sensum amantis, et eripit ipsum sibi, et rapit in diem qui est a tumultu rerum ad gaudia silentii, et pro modulo suo ad momentum, ad punctum id ipsum ostendens ei videndum sicuti est; interim etiam et ipsum efficit in id ipsum, ut sit suo modo sicut illud est. Ubi cum didicerit quid intersit inter mundum et immundum, redditur sibi, et remittitur ad mun
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Hide enim qͦmͦtamꝗͣ. omĩa facientem
odinantem. uiuificantem: in medio bona¬
rum uirtutum. sicut eor in medio corꝑis
constituit sꝑm scm̃. Ipse est enim om̃ps ar¬
tifex. creans hominis ad dm̃ bonam uolun¬
tatem. dei ad hominem faciens ꝓpitiationẽ:
sormans affectionem: dans uirtutem ꝓspe¬
rans oꝑationem. agens omnia fortiter : et di¬
ponens suauiter. Ipse iuuificat sꝑm hominiᷤ.
et continet in unum: sicut ille qui uiuifi¬
cat et in unum continet corpꝰ suum. Homi¬
nes doceant dm̃ querere. angeli adorare: so¬
lus ipse est qui docet muenire: et habere
et frui. Ipse tamen est et sollicitudo bene
querentis. et pietas in sꝑu et ueritate ado¬
rantis. et sapientia inuenientis. et amor haben¬
tis: et gaudium fruentis. Quicquid samen
de uisione et cognitione dei. hic fidelib im¬
ꝑtit. speculum est et enigma: tantum distars
a sutura uisione et cognitione: quantum a

Expanded text:
Dei . Vide enim quomodo tanquam omnia facientem, Dei . Vide enim quomodo tanquam omnia facientem, ordinantem, et vivificantem, in medio bonarum virtutum, sicut cor in medio corporis, constituit Spiritum sanctum. Ipse est enim omnipotens artifex creans hominis ad Deum bonam voluntatem, Dei ad hominem faciens propitiationem, formans affectionem, dans virtutem, juvans operationem, agens omnia fortiter, et disponens omnia suaviter. Ipse vivificat spiritum hominis, et continet in unum: sicut et ille vivificat, et in unum continet corpus suum. Homines doceant Deum quaerere; Angeli adorare: solus ipse est qui docet invenire, habere, et frui. Ipse enim est et sollicitudo bene quaerentis, et pietas in spiritu et veritate adorantis, et sapientia invenientis, et amor habentis, et gaudium fruentis. Quidquid tamen de visione et cognitione Dei hic fidelibus impertitur, speculum est et aenigma; tantum distans a futura visione et cognitione, quantum a
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudinem: et ꝑseuerante in bono constã¬
tia. eternitatis eius in commutabilitatem.Siꝑ
hanc autem. alia ad huc est similitudo dei. hec
de qua iam aliqua dicta sunt: in tantum ꝓpͥe
ꝓpria : ut non iam similitudo. s unitas sꝑe
nominetur: cum sit homo unum cum deo n¬
lii. et unitas. et suauitas. et bonum. et oscłm
et amplexus: et quicquid commiune potest esse
amboꝵ: in sumina illa unitate ueritatis. et ue¬
citaas. et ueritate unitatis. Hoc homini suo
modo fit ad dm̃: qd cu̾nsub̾ali unitate filio ẽ
ad patrem. uł patri ad filium: cum in ample¬
ni et oscło patris et filii mediam quodamm
se inuenit beata conscientia: cum modo messa¬
bili. mexcogitabili. fieri meretur homo dei. ñ
exercitioꝵ: apls prudenter interseruit sꝑm sc̃m
dicens. In castitate. in scientia. in longani¬
mitate. in suauitate. in sꝑu sc̃o: in carita¬
te non ficta. in uerbo ueritatis. in uͥtute

Expanded text:
magnitudinem; et perseverantiae in bono constanmagnitudinem; et perseverantiae in bono constantia, aeternitatis ejus incommutabilitatem. Super hanc autem alia est adhuc similitudo Dei. Haec est de qua jam aliquanta dicta sunt, in tantum proprie propria, ut non jam similitudo, sed unitas spiritus nominetur; cum fit homo unum cum Deo, ulii, et unitas, et suavitas, et bonum, et osculum, et amplexus, et quidquid commune potest esse amborum in summa illa unitate veritatis, et veritate unitatis; hoc idem homini suo modo fit ad Deum, quod cum substantiali unitate Filio est ad Patrem, vel Patri ad Filium; cum in amplexu et osculo Patris et Filii mediam quodammodo se invenit beata conscientia; cum modo ineffabili inexcogitabilique fieri meretur homo Dei non exercitiorum Apostolus prudenter interseruit Spiritum sanctum, dicens: In castitate, in scientia, in longanimitate, in suavitate, in Spiritu sancto, in charitate non ficta, in verbo veritatis, in virtute
Abbreviated transcription (Latin):
ati sumus. Est autem similitudo qͤͦdã dei. Eaquã
nemo uiuens nisi cum uita exuit: quam omm
homini in testimonium amisse melioris et digni¬
ous similitudinis: creator omnium hominum
reliquit. quam habet et uolens et nolens: et qui
eam cogitare potest: et qui tan hebes est. ut eã
cogitare non possit: scilicet qd̾ sicut ubiq deus
est. ubiq est deus. ut ubi totus est in creatura
sua. sicut in corꝑe suo omnis uiuens anima. Et sit̃
semꝑ sibi indissimilis deus. indissimiliter dissimilia
in creatura oꝑatur: sic anima hominis quamuis
totum corpus iuiuficans indissimili uita. et in
sensib tamen corꝑis. et in cogiationib cordis in¬
dissimiliter oꝑatur assidue dissimilia. Hec simili¬
tudo dei in homine quantum ad meritum eiꝰ
nullius apud dm̃ est momenti: cum non uolũ¬
pinqua. in quantum uoluntaria. que in ur¬
tutib consistit: in qua animus uirtutis mag¬
nitudine. summi boni quasi uitari gestitꝰ.

Expanded text:
ati simus. Est autem Dei similitudo quaedam quam ati simus. Est autem Dei similitudo quaedam quam nemo vivens nisi cum vita exuit, quam omni homini in testimonium amissae melioris et dignioris similitudinis creator omnium hominum reliquit; quam habet et volens et nolens et qui eam cogitare potest, et qui tam hebes est ut eam cogitare non possit: scilicet quod sicut ubique Deus est, et ubique totus est in creatura sua, sic et in corpore suo omnis vivens anima. Et sicut semper sibi indissimilis Deus indissimiliter dissimilia in 229 creatura operatur; sic anima hominis quamvis totum corpus vivificans indissimili vita, in sensibus tamen corporis et in cogitationibus cordis indissimiliter operatur assidue dissimilia. Haec similitudo Dei in homine, quantum ad meritum ejus, nullius apud Deum est momenti, cum natuitudo, in quantum voluntaria, quae in virtutibus consistit: in qua animus virtutis magnitudine summi boni quasi imitari gestit
Abbreviated transcription (Latin):
uult. s sic est non tantum affectus. s et in affec¬
tu ꝑfectus: ut non possit uelle nisi qd̃ deus uult.
yelle autem qd̵ uult deus. hoc iam deo similem
est iam esse qd deus est: cui uelle et esse id ipsum
est. Unde bene dicitur. quia tunc plene uidebi¬
mus eum sicuti est. cum similes ei erimus: hoc
est erimus qd̾ ille est. Quib enim potestas data
est filios dei fieri: data est quidem potestas non
ut sint deus: s sint tamen qd̃ deus est: sint sc̃i
futuri plene qd̾ deus est. nec aliunde hic sc̃i: nec
ibi futuri beati quam ex deo: qui eoꝵ et sc̃itas &
beatitudo est. Et hecꝰ omͥnis ꝑfectio est: similitudo
dei. ꝑfectum autem nolle esse: delinquere est. Et
ideo huic ꝑfectioni nutrienda est semꝑ uoluntas
amor preꝑandus: uoluntas cohibenda: ne in ali¬
ena dissipetur: amor seruandus ne inquinetur.
ꝓpter hoc enim solum. et creati sumus et uiuimꝰ:

Expanded text:
vult, sed sic est non tantum affectus, sed in affecvult, sed sic est non tantum affectus, sed in affectu perfectus, ut non possit velle nisi quod Deus vult. Velle autem quod Deus vult, hoc est jam similem est jam esse quod Deus est, cui velle et esse, id ipsum est. Unde bene dicitur, quod tunc plene videbimus eum sicuti est, cum similes ei erimus ; hoc est, erimus quod ipse est. Quibus enim potestas data est filios Dei fieri, data est potestas, non quidem ut sint Deus, sed sint tamen quod Deus est, sint sancti, futuri plene beati, quod Deus est. Nec aliunde hic sancti, nec ibi futuri beati, quam ex Deo, qui eorum et sanctitas et beatitudo est. 16. Et haec hominis est perfectio, similitudo Dei. Perfectum autem nolle esse, delinquere est. Et ideo huic perfectioni nutrienda est semper voluntas, amor praeparandus, voluntas cohibenda, ne in aliena dissipetur; amor servandus, ne inquinetur. Propter hoc enim solum creati sumus et vivimus,
Abbreviated transcription (Latin):
tates. s pene inter ociosas deputande sunt co¬
gitationes. Nam et si aliquando fiunt usq ad
delectationem animr: cito tamen se inde ex¬
cutit amius compos fui. Qd̃ autem in totũ
uult. pruno considerandum est. quid illud
sit qd̾ sic uelit: deinde quantum uelit. et qͦ¬
modo uelit.Si qd in totum uult deus est: dis¬
cutiendum ei est. dm̃ quantum. et quomodo
uelit᷑ utrum usq in contemptum sui ipsius.
omniumq que sunt uł esse possunt: et hoc
non tantum ex iudicio rationis. s etiam ex a¬
fectu mentis: uit iam uoluntas plusquam uo¬
luntas sit: ut amor sit. ut dilectio sit. ut sit ca¬
ritas. sit unitas sꝑc. Sic enim diligendus est
cdeus. Magna enim uoluntas ad dm̃. amor est:
clilectio. adhesio siue coniunctio. Caritas frui¬
tio. Unitas uero lꝑc cum deo. homini sursũ
cor habenti. ꝓficientis in dm̃ uoluntatis est ꝑ¬
fectio: cum iam non solum modo uult qd̵ ds

Expanded text:
tates, sed pene inter otiosas deputandae sunt cotates, sed pene inter otiosas deputandae sunt cogitationes. Nam etsi aliquando fiunt usque ad delectationem animi, cito tamen inde se excutit animus compos sui. Quod autem in totum vult, primo considerandum est ei quid illud sit quod sic velit; deinde, quantum velit, et quomodo velit. Si quod in totum vult, Deus est, discutiendum est ei Deum quantum et quomodo velit, et utrum usque in contemptum sui ipsius, omniumque quae sunt vel esse possunt; et hoc non tantum ex judicio rationis, sed etiam ex affectu mentis: ut jam voluntas plus quam voluntas sit, ut amor sit, ut dilectio sit, ut sit charitas, sit unitas spiritus. Sic enim diligendus est Deus. Magna enim voluntas ad Deum, amor est; dilectio, adhaesio sive conjunctio; charitas, fruitio. Unitas vero spiritus cum Deo homini sursum cor habenti, proficientis in Deum voluntatis est perfectio, cum jam non solummodo vult quod Deus