comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rebus gestis łsacramentoꝵ celebra¬
phetara st̃ ĩ xp̃o er ecc̃ĩa impleri cogͥ¬
noscunt. Unde nec uane suꝑsticioni
negamus qr ea ratione u̾itatis ꝙͣ. pro
meis uerib rociens exposui non aliã
legem nec alios ꝓph̾as ꝙͣ eos quos
carholica tenet auccoriras nõ uenir
solu̾e sed adimplere.
Austꝰ dieir. Non uẽi solu̾e legẽ
er ꝓpħas. S adimplere. eccẽ
iam consecucio dcm̃ querendũ tamẽ
est. Oir hoc die̾ir ih̾s urruz ue compal¬
pandi iudeoꝵ furoris causa. qr ide sacͥ¬
sancra sua ab eode conculcari uidentes
ĩdignarent᷑ eumq ar si impiur at ma¬
le sanũ ne audiendñ quide existima¬
renr ne dũ seꝙ̃dũ an ur nos quieicre¬
debanius exgentibꝰ exstituerer ar ĩ
formarer patient̾ ar morig̾e mãdatoꝵ
subire uigũ qd̾ certibꝰ nr̃is iudeorim
lex impon̾et at ꝓph̾e. Sed hoc quidem
uec te ip̃m putare credo qd̾ iħs ad hac
u̾bum ꝓtulerit ur uos hebreoꝵ legi
qui uesciat. Et quib cũ idem collig̾¬

Expanded text:
rebus gestis, vel sacramentorum celebrarophetata sunt, in Christo et Ecclesia impleri cognoscunt. Unde nec vanae superstitioni negamus: quia ea ratione veritatis, quam pro meis viribus toties exposui, non aliam Legem, nec alios Prophetas, quam eos quos catholica tenet auctoritas. non venit solvere, sed adimplere. AUSTUS dixit: Non ueni soluere. legem et prophetas, sed adinplere. ecce iam consentio dictum. quaerendum tamen est, cur hoc dixerit Iesus. utrumne conpalpandi Iudaeorum furoris causa. quia idem sacrosancta sua ab eodem conculcari uidentes indignarentur eumque ac si inpium ac malesanum ne audiendum quidem existimarent, nedum sequntibus, institueret atque informaret, patienter ac morigere mandatorum subire jugum, quod cervicibus nostris Judaeorum Lex imponeret ac Prophetae. Sed hoc quidem nec teipsum putare credo, quod Jesus hoc verbum protulerit, ut nos Hebraeorum Legi qui nesciat. Ex quibus cum iidem collig
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓpħe non solui uideart᷑ sed adimplen
me tanꝙͣ defide obuurgas ac pͥuaricatorẽ
et buꝰ obiationis capituli anet tu iam
terruncatoꝵ iuguinũ obsceno ilio signa¬
aur suꝑciliu d obẜuatõe engis salb

Expanded text:
etae non solui uideantur, sed adinpleri, me tamquam desidem obiurgas ac praeuaricatorem ex huius obiectione capituli. an et tu iam de truncatorum inguinum obscaeno illo signaan supercilium de obseruatione erigis sab
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ p̾dix̾ant. Cum uero et hoc ft ĩce
pocius intelligunt᷑ adimpleri. unte
nos̾ idet᷑ non adimplen nec nos
cathenas saturuitas appellas. uana
en eĩ et ĩ epta. Nec tͥ hoc dic̾e̾ uenis
ĩ ieutem uisi qr not ĩ die quem dicinit
solis solem colitis. Sicur at uos emite
die dñicũ dicimus ĩ eoq uon istũ sol̃¬

Expanded text:
dixerant; cum uero et hoc fit, inde potius intelleguntur adinpleri. unde uobis uidentur non adinpleri. Nec nos catenas Saturniacas appellas. uana est enim et inepta; nec tibi hoc dicere uenisset in mentem, nisi quia uos in die, quem dicunt Solis, solem colitis. sicut autem nos eundem diem dominicum dicimus. in eoque non istum sol
Abbreviated transcription (Latin):
lo quocuta sine cutoncisio sine salb̃
re ue̾ir cũ ea que hus p̾m̃ciabantur
apło. et apło dico oĩa hec figure ur̃e
fuerunt. Nam sic̃ te manicheus ĩpiã
ducuit peru̾sitate̾ etex euu̾gło quod
beresim tuam nõ expedit hocaccipia .
Qd̾ aũr impedit non accipias. Sic uoᷤ
nob̾ annũciau̾it pret̾ id qd̾ accepimiꝰ
anathema sir. Uude xͥam cotholici er
scripruris ĩ missa sicur tu ĩ terp̾taris
s hoĩes filios maligni .i. mutarores
dyabolice falsitatis nec oĩa tem̾e cre¬
dunt et idõ manicheo cet̾isq h̾e̾ti¬
cis non uriq̃ credunt nͨ rationẽ ex hõi¬
bus dampuant. Sedꝙͣ uos diciris

Expanded text:
bo. quocirca siue circumcisio siue sabbatum re uenit, cum ea quae his praenuntiabantur omnia haec figurae nostrae fuerunt. Nam sicut te Manichaeus inpiam docuit peruersitatem, ut ex euangelio, quod haeresim tuam non inpedit, hoc accipias, iquod autem inpedit, non accipias: sic nos nobis adnuntiauerit praeter id. quod accepimus, anathema sit. unde christiani catholici et scripturis inmissa. sicut tu nterpretaris, sed homines filios maligni, id est imitatores diabolicae falsitatis. nec omnia temere credunt; et ideo Manichaeo ceterisque haereticis non utique credunt. nec rationem ex hominibus damnant; sed quam uos dic
Abbreviated transcription (Latin):
tholicam uenssimã iudicant nͨ bonũ
aconrrario seꝑare forundant. Sed
nalũ non eẽ narurã qr contͣ nat᷑am
est intelligunt non gente uescio ꝙͣ
tenebraꝵ adu̾sum diuma regna a
suo pͥncipio uascentem et rebollãre:
que u̾e ampliore formidine̾ ĩ tulir
deo uĩo ꝙͣ infantib mame. Quippe
qͣ dicitis ne sua mẽbra illius impo¬
ru capta et uastata concipiar uelu
courra se posuisse ꝓinde ulłas ex hoc
capitulo patuurur. augustias qd̃.q.

Expanded text:
 judicant. Nec bonum a contrario separare formidant; sed malum non esse naturam, quia contra naturam est, intelligunt: non gentem nescio quam tenebrarum, adversum divina regna a suo principio nascentem et rebellantem, quae vere ampliorem formidinem intulit deo vestro, quam infantibus maniae; quippe quem dicitis, ne sua membra illius impetu capta et vastata conspiciat, velum contra se posuisse. Proinde nullas ex hoc capitulo patiuntur angustias, quod quasi
Abbreviated transcription (Latin):
cumq iraorẽ suã dumserit exceptaci
foricarois et ip̃am mechari faciet
hus erit niem. Si postea alteram du
et ob hoc ad ĩpleta qd̾ si et tͥ ita ĩten¬
ge placet nonab re erit et ild̾ dixise
do alia quere tm̃ neib̃m mentitim
ip̃e non solut et tñ si mͥ ħ nazareori
ei xxuterem nec ĩ merito ueniebat ei
corpore atq aĩo simł lege obaitus at
ꝓphetis. Nam huiꝰ quos aĩo et c̾tuici¬
si ouem purant et obeuant salbaru
et porcina atq  lq̾s abstinent hiꝰqr p̾pe¬

Expanded text:
uicumque uxorem suam dimiserit excepto causa fornicationis, et ipsam moechari faciet, et is erit moechus, si postea alteram duxet ob hoc adinpleta. quod si et tibi ita intellegere placet, non ab re erit et illud dixisssitio. aliam quaere: tantum ne Iesum mentitum ipse non soluit. Et tamen hoc si mihi Nazaraeorum ei responderem. nec inmerito; ueniebat enim corpore atque animo simul lege obsitus ac prophetis. nam huiusmodi, quos aio, et circumcisionem portant et obseruant sabbatum et porcina ac reliquis abstinent h
Abbreviated transcription (Latin):
ex ĩde aple ulło dĩ sui noĩe sed are ña
qiͥ apilemi qd tunc płimũ gorminis
appiatꝰ ĩ florem ĩ tertium mense mas¬
um qd̾ mayam merturii matie ten
Nam septimus september ⁊cer̾iut
qm̃mense benia m̾ cũ magna festiuita¬
te celebraris. Siau̾t uob̾ ĩ mense mar¬
ao licere arbririanum aliud consid̾are
nõ martez. Cur exdie septimo qd̾ salb̃m
areqͥe noĩatũ ẽ dunis scripturis sarur¬
nũ importare conammi qr eũ diẽ sarur¬
nig̾s appellai̾nuur. Nempe iã uideris cũ
qn̾ra impierare delueris desacrificus a

Expanded text:
inde Aprilem nullo dei sui nomine, sed a re ipsa quasi aperilem, quod tunc plurimum germinis aperiatur in florem. inde tertium mensem Maium. quod Maiam, Mercurii matrem, deam nam septimus September et ceterienim mense bema uestrum cum magna festiuitate celebratis. si autem uobis in mense Martio licere arbitramini aliud considerare, non Martem, cur ex die septimo, quod sabbatum a requie nominatum est, diuinis scripturis Saturnum inportare conamini, quia eum diem Saturni gentes appellauerunt? nempe iam uidetis, cum quanta inpietate deliretis. De sacrific
Abbreviated transcription (Latin):
cisti potentes nullus regnũ egentib
tius par ẽ nune ppure pistatoꝵ tuoꝵ
retib adeqnͣt ͣ qñ ilie ĩ mundanas
tempestates impellunt ħ ad litꝰ et̾ne
seqͣcitatis adducunt. pauꝑ ex nobis d¬
ues ex tuo fcũs eᷤᷤsocius mortalitatis
nr̃e ut nos ꝑticipes redd̾e̾s et̾ntatis
tue suꝑlam̃ humilitate aculeum le
ti mort̾ẽ post̾ius Nosti enĩ bona fac̾e¬

Expanded text:
 potens es! Nullus regum egentibus tuis par est; nullae purpurae piscatorum tuorum retibus adaequantur; quando illae in mundanas tempestates impellunt, haec ad littus aeternae securitatis adducunt. Pauper de nobis, dives ex tuo. Factus es socius mortalitatis nostrae, ut nos participes redderes aeternitatis tuae. Superbiam humilitate curas, ac lethum morte prost
Abbreviated transcription (Latin):
ris grã plus lucebunt Ibi enĩ beatis¬
tał splendor mentis est ⁊ lum̃ intelligẽ¬
tie ut ipm̃ ut dcm̃ est sicut ĩ maiestate
ꝙ pars illa emudata atq meliorata
diuino miñe u̾atit̾ speculetur actorẽ
parte illuo sũmũ eximiũq singula¬
re contemplabumur uñ utiq melio¬
implet gr̃ã cum uideatur aspecti flores
gratissima nos socunditate reficiumt
terram uiridem mare cetuleun ae¬
ris puritatem stellas micantes exii¬
is nũc delectacõnib intuemur O si ma¬
gnaui p̾stant duicedinem cũ ad opta¬
tus ur̃os ueñit recreare Quid illa ma¬

Expanded text:
ris gratia plus lucebunt. Ibi enim beatisris gratia plus lucebunt. Ibi enim beatis splendor mentis est, et lumen intelligentiae, ut ipsum, sicut in majestate commonemur, quod pars illa emundata atque meliorata divino munere veraciter speculetur auctoremparte illud summum, eximium, singulare contemplabimur, unde utique melioimplet gratia, cum videtur! Aspecti flores gratissima nos jucunditate reficiunt. Terram viridem, mare caeruleum, aeris puritatem, stellas micantes eximiis nunc delectationibus intuemur. Quod si magnam praestant dulcedinem, cum ad obtutus nostros venerint re
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi demq celi sobrietate fulgebunt nõ
ĩ sompins erunt ⁊ terras nõ appetunt
quaꝵ usum nccͣiũ nõ h̾ebunt quocͥca
nõ erit ꝑmixta sicut ĩ hoc mũdo hĩtatõ
s̃ sequestrari ab ip̃iꝰ electi magna lo¬
coꝵ qualitate ⁊ regione diuiduntur. Ei¬
uitas celestis mansio. secupa secura prĩa.
totum continens qd̃ delectet ppłs sine
murmure. Incole quieti homines huma¬
naꝵ reꝵ indigenciã nõ hñtes. ubi nul¬
lum auida molestat esuries. nullũ mor¬
bida egritudo consumut nullus ꝓbatur
liberam erubestere nuditatem Neqͣqmͣ
grauiora frigora contristant. Non est᷑
hanelũ corpus exurit. Nullus repara¬
tores appetit sompnos. nͥ nemo cugi¬
tur ẽẽ lassatus. oĩa blanda omĩa suauia
Cuncta tnͣquilla qñ ⁊ ip̃e mũdꝰ noxia
deponens ĩ tempore nĩ hebit salub̾rimã
ꝑpetius scłis unitatẽ. Erit d̾ illic dies con¬
tinua ⁊ serentatis et̾na. Sol ibr quidꝰ
nulla nube fustatur s omĩa de aucto¬

Expanded text:
Ibi denique coelesti sobrietate fulgebunt, nonin supernis erunt, et terras non appetent, quarum usum necessarium non habebunt. Quocirca non erit permixta, sicut in hoc mundo, habitatio; sed sequestrati ab impiis electi, magna locorum qualitate et regione dividentur. Civitas coelestis, mansio secura, patria totum continens quod delectet: populus sine murmure, incolae quieti, homines humanarum rerum indigentiam non habentes. Ibi nullum avida molestat esuries, nullum morbida aegritudo consumit, nullus probatur liberam erubescere nuditatem, nec quemquam gravia frigora contristant, non aestus anhelum corpus exurit, nullus reparatores appetit somnos, ubi nemo cognoscitur esse lassatus. Omnia blanda, omnia suavia, cuncta tranquilla: quando et ipse mundus noxiam deponens intemperiem, habebit saluberrimam perpetuis saeculis unitatem. Erit illic etiam dies continua, et serenitas aeterna. Sol ibi quidem nulla nube fuscatur, sed omnia de aucto
Abbreviated transcription (Latin):
tur inflig̾e Ne aũt carn que hic ssa¬
ta nõ fuerit eamq ĩ hac com̾sacõe
iuntitur. Illic sine dubio coronantꝰ
uix demq fixus purus ĩ nocuus s
laudat se semꝑ actusat ut complace¬
at uniu̾sis sibi soli displicet. Dim̾a
enĩ magnitudo÷ suã intelligere ꝑui¬
tatem nec p̾ual hic nosse nͥ tũ ꝯam̃ ce¬
pint diuina patest̾e hii tñ expedicius

Expanded text:
tur infligere. Vae autem carni quae hic superata non fuerit; nam quae in hac conversatione vincitur, illic sine dubio coronatur. Vir denique fixus, purus, innocuus, omnes laudat, se semper accusat, et cum placeat universis, sibi soli displicet. Nimia enim magnitudo est suam intelligere parvitatem; nec praevalet haec nosse, nisi cui jam coeperint vin
Abbreviated transcription (Latin):
sustancie huius tum suis expõnib
ut datum constat absoluunus Tercõ
de sustanciali eis eqiualitate decur¬
morales relate sunt que contͣ ucia
huius secul uelud quedã arma forti¬
de origine eius que sunt beata nar¬
raumus. Octauo sedem ipĩus iuditi¬
delis cũ sius signis ꝓut concessũ urͤ
ostensa est Undecimo lucidam men¬
tem ⁊ plenam dunitatis ꝓ captu nr̃e
possibilitatis attigimus ͦ Duodecimo
de spe futius secul nõ nuilla largiente¬
dño memorata sunt ut qmͣ ĩmortalem
los signoꝵ du̾sitate decorauit qui ãnũ
menstrual uenustate composuit qui uẽ¬
tos pͥncipales ⁊̃ terrene indigencie ꝓuida
dispõne concessum qñ die noctis qͣ spacia

Expanded text:
substantiae hujus cum suis expositionibus, ut datum constat, absolvimus. Tertio, de substantiali ejus qualitate decurmorales relatae sunt, quae contra vitia hujus saeculi velut quaedam arma fortide origine ejus, quae sunt lecta, narravimus. Octavo, sedem ipsius judicidelis cum suis signis prout concessum videtur ostensa est. Undecimo, lucidam mentem et plenam divinitatis pro captu nostrae possibilitatis attigimus. Duodecimo, de spe futuri saeculi nonnulla Domino largiente memorata sunt; ut quam immortalem los signorum diversitate decoravit, qui annum menstruali venustate composuit, qui ventos principales terrenae indigentiae provida dispositione concessit, qui diei noctisque spa
Abbreviated transcription (Latin):
bĩtudinem uen̾antur auctoren Tempꝰ
est ut qõnũ uarietate dimissa dcõꝵ
pulis colligamus ut fideli taltulo nu¬
merata horreis memorie compendiosa
breuitate condantur xuii
Rimo gͥ ut retinetis auditores pͥ¬

Expanded text:
itudinem, quae veneratur auctorem. Tempus est ut quaestionum varietate dimissa  fortpulis colligamus; ut fideli calculo numerata horreis memoriae compendiosa brevitate condantur. Primo igitur, ut retinetis, auditores
Abbreviated transcription (Latin):
mul cuncta dist̾nens. Que nõ ĩ iudican¬
do nõ labitͫ qm̃ ĩcognostendo nõ fallit᷑
cũ nõ appareat p̃sens bonus ÷ ⁊ cũ nus¬
operat᷑ De toto se audit De toto se uid̃
nõ ex aliqͣ parte tamẜ de membro res¬
pitiens s dmĩa undiq ita sunt p̾scru¬
tabili uirtute cognostens. Pr ͣ ⁊̃ odora¬

Expanded text:
 in judicando non labitur, quoniam in cognoscendo non fallitur. Cum non appareat, praesens bonis est; et cum nusoperatur; de toto se audit, de toto se videt; non ex aliqua parte tanquam de membro respiciens, sed omnia undique ita ut sunt perscrutabili virtute cognoscens. Dicitur etiam odora
Abbreviated transcription (Latin):
hendere sufficinus ꝙ ei ꝑem posse mi¬
nime dubitanus Tñnc lil̾ti intelligemꝰ
cui dementes resist̾ẽ temptabamus ad
quã magnifica ꝓuocat quib uidelimi᷑
te lux. sine inciis corpus. sie mortib
uita ⁊ cum oĩa dirigantur solum iͥ mo¬

Expanded text:
hendere sufficimus, quod ei parere posse mihendere sufficimus, quod ei parere posse minime dubitamus? Tunc liberati intelligimus, cui dementes resistere tentabamus: ad quae magnifica provocati, quibus videbamur te lux, sine vitiis corpus, sine mortibus vita; et cum omnia dirigantur ad
Abbreviated transcription (Latin):
uniu̾sa c̾ans atq duponens. regnat ma
iestate ꝓpria ⁊ głia sempit̾na ĩcomp̃hẽ¬
slbił ⁊ mestimabił ⁊ et̾na potencia celos
mirabili suspensione consolidat t̾ras
ri t̾minũ ponit serenus corruscat pius
omĩa nõ ĩsuo posse delicta Irascit᷑ pla¬
cidus uidicat tnͣquilł ⁊ sine mutabili¬
tate eius ꝓuenit qd̃ delinqutiũ reatus
exciperet reꝵ humanaꝵ ualde misator
conuersis statim parcens peccantes expec¬
tando corrigens ⁊ cũ pati ncħ ꝯͣriũ mͥa¬
gna tollerancia sustentat adu̾sũ Qnͣ¬
tulũ est ꝙ hic de illa meffabilitate sen¬
timus Ibi plene cognostemus qmͣ sub¬
iecta sint ĩ conspectu eius głie que mi¬
ramur cui p̾bet misf̾iũ angłica multi¬
tudo Rm̃o fanrulantꝰ excelsi pͥncipatꝰ
obsequio Inmimerabiles potestates fi¬
dełr ⁊ constant̾ obediunt quo semper
indigent que ius excellencia sine nura¬
tis Quid iam de euis singulari potencia
ꝯuiciamus qñ nec illud modo comp̃¬

Expanded text:
ponens, regnat in majestate propria et gloria sempiterna; incomprehensibilis, inaestimabilis, et aeterna potentia, coelos mirabili suspensione consolidat, terrari terminum ponit, serenus coruscat, pius omnia, non in suo posse derelicta. Irascitur placidus, judicat tranquillus, et sine mutabilitate ejus provenit, quod delinquentium reatus excipiet. Rerum humanarum valde miserator, conversis statim parcens, peccantes exspectando recorrigens; et cum pati nil gna tolerantia sustentat adversum. Quantulum est quod hic de illa ineffabilitate sentimus? Ibi plene cognoscimus quam subjecta sint in conspectu gloriae ejus, quae miramur, cui praebet ministerium angelica magnitudo, charissimo famulantur excelsi principatus obsequio, innumerabiles potestates fideliter et constanter obediunt, quo semper indiget quaevis excellentia summitatis. Quid jam de ejus singulari potentia conjiciamus, quando nec illud modo compre
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ampluis expectetur. Opmari quidꝰ po¬
sumus spũał hõ. quaꝵ causaꝵ delecta¬
cõne sagnetur. Siquis sit ille suauita¬
tis modus sic legitur nec mente p̃t ĩtel¬
ligi nec ẜmonib explicar felices qͥ hñt
omina que uolunt ⁊ nulla adũsitate

Expanded text:
 Aud., exspectetur. Opinari quidem possumus, spiritalis homo quarum causarum delectatione saginetur; sed quid sit ille suavitatis modus, sicut legitur, nec mente potest intelligi, nec sermonibus explicari. Felices qui habent omnia quae volunt, et nulla adversitate
Abbreviated transcription (Latin):
ut nullum ĩeis finẽ optare paciamur
Anues operosa opera quieta animi in¬
defc̃a unitas Tunc enĩ diume sapiencie
agincõne colemur nec uerũ u̾acissimꝰ
intellectus disciplinis ouerosis imbu
delarat  Ibi numerus qnͣtus est notꝰ
efficitꝰ  Ibi lineaꝵ discretõ absolute con¬
spicit ͦ ibi conuientia musice patet ib
astroꝵ motus ĩtali cognicõne c̾tissimꝰ
est ibi u̾itas suꝑna uidendo nota est dez
Sapiencia contliebitur qua maiestate
singula quo disponit Ibi iuidebimus
qmͣ ĩ rite acatholicis lac̾abatur e t̾ra ib
eam conspiciemus in uestitu deaurato
astare a dextris sponsi ⁊ regis sui ibi co¬
gnoscemus qnͣta fiuit sub sole uanitas
uanitatum ibi reu̾a c̾nemus amͣ sa¬
lubrit̾ monebamur. dũm deũ tuũ adora¬
bis ⁊ illi soli seriues Qui omĩa compara

Expanded text:
ut nullum in eis finem optare patiamur. Quies operosa, opera quieta, animi indefecta unitas. Tunc enim divinae sapientiae agnitione complemur, nec rerum veracissimus intellectus disciplinis operosis imbuideclaratur. Ibi numerus quantus est, notus efficitur; ibi linearum discretio 638 absolute conspicitur; ibi convenientia musicae patet; ibi astrorum motus visuali cognitione certissimus est; ibi veritas superna videndo nota est. Dei sapientiam contuebimur, qua majestate singula quaeque disponat. Ibi videbimus quam irrite ab incatholiceam conspiciemus in vestitu deaurato astare Reginam a dextris sponsi et regis sui . Ibi cognoscemus quanta fuerit sub sole vanitas vanitatum. Ibi revera cernemus quam salubriter monebamur: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies : cui omnia compa
Abbreviated transcription (Latin):
complebitur puritate mitissima tnͣquillũ
erit omne qd̾ uolumus sine cogitacõne
dapiemus. sine errore senciemus ma¬
lum Iam nõ ab alio cupietur nec extra
quam delectet. ħ̾ebunus hanc assidui¬
catem quã mens fastidice iso possit iu¬
git̾ amando creatoremq eius głoriã¬

Expanded text:
complebitur puritate mitissima: tranquillum erit omne quod volumus. Sine cogitatione sapiemus, sine errore sentiemus. Malum jam nec ab alio capietur, nec extraquae delectet; habebimus hanc assiduitatem quam mens fastidire non possit jugiter amando Creatorem, semper
Abbreviated transcription (Latin):
adũtunt enĩ hĩtudinẽ suam ieami suũma
ẽẽ securitate cum se intelligant nõ poite
peccare nulia ib Iam quatit᷑ uarietate
nr̃a securitas fixa mens nõ inuitat
nõ fluctuat nd̃ monetꝰ ⁊ ĩtanta pacis
stabilitate defigitꝰ  incħ aiiuid p̃t̾ ulam¬

Expanded text:
Advertunt enim beatitudinem suam in summa esse securitate, cum se intelligunt jam non posse peccare. Nulla ibi jam quatitur varietate nostra securitas: fixa mens non nutat, non fluctuat, non movetur; et in tantae pacis stabilitate defigitur, ut nihil aliud pra
Abbreviated transcription (Latin):
pena põt que torqueat nõ ĩminuat ⁊
talis sistancia que sensum doloris au¬
geat nõ deffciũ ĩmortalitatis nicurrat
Ipã demq aĩa nr̃a qnͣtis hic cruciatib
aut. Salamandia incendio reficitur ⁊
ignis calore reparatur. u̾micłi quidã
mortales miatĩas talia nos exempla cor¬
roborant quid de illa et̾nitate credendũ
est nͥ mortał nõ ĩuenitur ꝙ pena consu
ꝑpetua cunice cognoscunt leticiã ꝑcipere
⁊ ult̾ius tristiciam nõ timere mẽreri gau

Expanded text:
e potest quae torqueat, non imminuat; et talis substantia quae sensum doloris augeat, non defectum mortalitatis incurrat. Ipsa denique anima nostra quantis hic cruciatibusrant! Salamandra incendio reficitur, et ignis calore reparatur. Vermiculi quidamortales materias talia nos exempla corroborant, quid de illa aeternitate credendum est, ubi mortalem non invenit, quem poena consumperpetua, cum se cognoscunt laetitiam percipere, et ulterius tristitiam non timere; mereri gau
Abbreviated transcription (Latin):
uidentur ẽẽ contines ⁊ ex magna ꝑ¬
te consortes. Moyses enim ꝑmare ter¬
renĩ it̃ apꝑuit. Aquaꝵ dõmicilia sic¬
cis pedib transmeauit ⁊ tũ magni
fluctus qrͣlat̾e utroq constricti ĩspe¬
ciem rupis ꝑegrina soliditate rigu¬
erunt . Meruit helẜas ne plueret
obtinuit ⁊̃ ut se desideratus imb̾
effunderet. Et unus homo beatus
penderetur impetrare nõ potuit istis
enĩ qui se celesti comu̾̃sarõne mimi¬
dificant uirtus suꝑna mmiẜacõne con¬
ceditur ꝙͣ homo p̃p originale uiciũ
hr̃e non pt̃ cum creatur ꝑ mundũ
tranceuntes maiestate semꝑ ad fixi
sunt quib cum assidue p̃scãntur ma¬
gnalia ut pene iure suiant ẽẽ mira¬
tula. heliseus disculi sui ocłos cele¬
stem iusticiã nõ uidentes apparuerit
ex̾citus hostiũ cecitate ꝑcussit. ade¬
merunt nõ nulli flamĩnis incendia
uitalem calorem frigidis cadam̾ib
reddiderunt leones feroces ad sepe¬
tiendum corpus eduuenire fec̾unt

Expanded text:
videntur esse concives, et jam ex magna parte consortes. Moyses enim per maria terrenum iter aperuit, aquarum domicilia siccis pedibus transmeavit; et tam magni fluctus quasi latere utroque constructi, in speciem rupis peregrina soliditate riguerunt. Meruit Elias ne plueret: obtinuit etiam ut se desideratus imber effunderet ; et unus homo beatis penderetur, impetrare non meruit. Istis enim, qui se coelesti conversatione mundificant, virtus supernae miserationis conceditur, quam homo propter originale vitium habere non potest. Cum creati per mundum transeuntes, majestati semper affixi sunt: quibus tam assidue praestantur magnalia, ut plane videantur esse miracula Elisaeus discipuli sui oculos coelestem militiam non videntes aperuit, exercitus hostium caecitate percussit . Ademerunt nonnulli flammis incendia; vitalem calorem frigidis cadaveribus reddiderunt; leones feroces ad sepeliendum corpus convenire fecerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ carne que inehe suꝑb angeli ꝓkũ¬
tur comsisse ad te enim̃ scẽ dñe nemo
se erigendo ꝑuenit s pocuis humil¬
atus ascendit cũ altissimus sis ꝓrimor
reddens supplicatõnẽ curuatis. nr̃a tͥ
lum origo triminũ Ita illa parte cogno¬
pe ĩ assumpta homĩs natura iudiciũ
qui iudicaturus es mundii Census fla¬
tas humiles ⁊ humilias reges ꝑtuli¬
sti ⁊̃ faciem odiosos consumptus que
fene potasses tihumanũ geuus si
hũisti ut reꝵ dominꝰ nat᷑a ẜui dignare¬
ris acciꝑe pacient̾ coronã sꝑmeã suste¬
pisti qũi comples orbem terraꝵ du̾so
flore p̾mioꝵ condicõne subiisti mortis
qui uitam c̾aturis tribiusti unu̾isis
ta est ẽt̾na requies passio remediabił
mors fidelium salutis introitꝰ ħ oĩa

Expanded text:
in carne quae in aethere superbi angeli probantur amisisse. Ad te enim, sancte Domine, nemo se erigendo pervenit: quin potius humiliatus ascendit. Cum altissimus sis, proximior redderis supplicatione curvatis. Nostra tibi lum origo criminum, ita ista per te nope in assumpta hominis natura judicium, qui judicaturus es mundum; caesus es flatas et humilias reges; pertulisti in faciem odiosos consputus  ms.felle potatus es, qui humanum genus sic dulce, ut rerum Dominus naturam servi dignareris assumere; patienter coronam spineam suscepisti, qui comples orbem terrarum diverso flore praemiorum; conditionem subiisti mortis, qui vitam creaturis tribuisti universista est aeterna requies, passio remedialis, mors fidelium salutis introitus. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
fixi sunt inc̾ti uag fluctuantes ad or̃a
trepid de cunctoꝵ uoluntate suspens
iuiris anxii suspicõnib indͥeti auena
lamitatem inferrie mortis ĩcurrunt
⁊ dũ lucem temporalem auide cupt¬
unt tenebras ꝑpetue noctis acquirunt
rłones suas mexplitatas sepe derelin¬
qunt saltu quodã ad aliud tnͣsferim¬
tur ⁊ cũ incħ agant suꝑeos existimes
occupatos formidolose uiuunt ⁊̃ cũ
nulsius insecutõne u̾ant᷑ pena illis¬
est conscĩa sua ⁊ ase omĩa sustinent
simis ĩhalacõnib suꝑstites conducũt᷑
ncc̃e est enĩ ut odore delectetur ꝑegͥno
retinent apłicam disciplinan ⁊ ĩ glori¬
osissima uoluntate constantes reuera
similitudine sipperne seruare ꝓbant᷑
ỹmaginis

Expanded text:
fixi sunt, incerti, vagi, fluctuantes, ad omnia trepidi, de cunctorum voluntate suspensi, curis anxii, suspicionibus inquieti; aliena lamitatem infernae mortis incurrunt; et dum lucem temporalem avide cupiunt, tenebras perpetuae noctis acquirunt. Relationes suas inexplicatas saepe derelinquunt; saltu quodam ad aliud transferuntur: cum nihil agant, semper eos aestimes occupatos; formidolose vivunt, etiam cum nullius insecutione vexantur: poena est illis conscientia sua, et a se sustinent simis inhalationibus superstites condiuntur. Necesse est enim ut odore delectetur peregrino,retinent apostolicam disciplinam, et in gloriosissima voluntate constantes, revera similitudinem supernae servaro probantur imaginis
Abbreviated transcription (Latin):
se dicatur hanc si nuserator ille re¬
spexit ocłm q mentis corporeis ex¬
cessib obcecant fu̾it illumiuare
dignatus ad lib̾tatem plentudinẽ
tradit euadend donat esfam̃ que
ꝑeund primitus iidebatur hũis¬
de desiceriũ tunc felicõr cũ fleu̾it¬
tunc c̾cõr cũ se ꝓstrau̾it lac̾mis re¬
panit qdꝰ gaudendo ꝑdiderat. Et aue
ad hostem uoluptatid ĩuitata ꝑue¬
b iuditus suas qualitates aꝑiunt ut
⁊ illos possimus adu̾tere de quib aliqd̾
nõ ꝓbamus audisse. Mans nibibus
uultus ẽ ĩ qual gr̃a corporali Mesti ⁊̃

Expanded text:
se dicatur. Hanc si miserator ille rese dicatur. Hanc si miserator ille respexerit, oculumque mentis corporeis excessibus obcaecatum fuerit illuminare dignatus, ad liberatricem poenitudinem trabit, evadendi donat effectum, quae pereundi primitus videbatur habuisse desideriustraverit: lacrymis reparat quod gaudendo perdiderat; et quae ad hostem voluptatibus invitata perbus indiciis suas qualitates aperiunt; ut et illas possimus advertere, de quibus aliquid non probamus audiisse. Malis nubilus vultus
Abbreviated transcription (Latin):
uitasse noxias cupiditates eneruatã
nõ amasse luxuriam deceptritẽ fugis¬
se fallacian alienũ se aterrens ur¬
ciis effecisse qr ncc̃e ẽ labori ĩ cassumi
qui remuneratorem oĩũ bonorum
Sͥreddidit infensum Incuius emm
p̃ceptis obediet si latorem legis ig¬
noret traditur sũta. respicit sine lu¬
mine Cogitat smne sapore Currit ue¬
loci cursu nec reparat ad ꝙ uenire
disponit. hii possunt ad p̾sens flore¬
re s fructum nõ ꝓbantur inferre
folioꝵ se tm̃ ostentatõne locauit siã
te credunt fides tamen scełib pollu¬
untur qm̃ cũ se grauib peccatis ꝯ¬
nectunt acreatore dissoluunt tunc
ĩmortar anima fit mortua tenebris
sius incipit amare ꝙ pereat Incipit
odisse qd uiuit uirtutes odit uicia
cata rõnem mundissimã nõ ħt
qr ĩ gurgite se ꝑu̾sitatis ĩ m̃sit. Mox
agitur ⁊ ꝑ corporis illecebras simnt
de eius obnoxietate uictorias. Est
enĩ erga ⁊ peccatis semꝑ anxia ip̃a
se contempnens quã nullus accusat

Expanded text:
vitasse noxias cupiditates, enervatam non amasse luxuriam, deceptricem fugisse fallaciam, alienum se a terrenis vitiis effecisse; quia necesse est laboret incassum, qui remuneratorem bonorum omnium sibi reddit infensum. Cujus enim praeceptis obediet, si latorem legis ignoret? Graditur sine via, respicit sine lumine, cogitat sine sapientia, currit veloci gressu, nec reperit ad quod venire disponit. Hi possunt ad praesens florere, sed fructum non probantur inferre, foliorum se tantum ostentatione jactavit te credunt, foedis tamen sceleribus polluuntur: quoniam cum se gravibus peccatis connectunt, a Creatore dissolvunt. Tunc immortalis anima fit mortua tenebris suis: incipit amare quod perit, incipit odisse quod vivit; virtutes odit, vitia cata, rationem mundissimam non habet, quia in gurgitem se perversitatis immersit, mox agitur, et per corporis illecebras sumit de ejus obnoxietate victorias. Est enim aegra et peccatis semper anxia: ipsa se condemnans, quam nullus accusat:
Abbreviated transcription (Latin):
uelocit̾ offeramus ꝑ quã leuissime illu¬
minatur cogitacõnis intuitꝰ intelliga¬
mus eum. diligamus illũ ⁊ tũt anmas
nr̃as uere cognostemus si de illiꝰ largi¬
gritate tradiderit siec ignorare pt̃ qd̾ q̃¬
rit nec amgt̃e qd̃ pia renũciatõne sus¬
cepit fit gͦ magna p̃cõsa diues aĩa¬

Expanded text:
velociter offeramus, per quam plenissime illuminantur cogitantis obtutus. Intelligamus eum, diligamus ipsum; et tunc animas nostras vere cognoscimus, si de illius largigritate tradiderit, nec ignorare potest quod quaerit, nec amittere quod pia remuneratione susceperit. Fit ergo magna, p
Abbreviated transcription (Latin):
am dum corpora sexus suos die re¬
surrectõnis ĩ illa cełitate qua sũt
dmĩa creata ceꝑint que erit calauntas
miseris met̾num cruciari nũꝙͣ desficẽ
Ita enĩ ꝑpetue pene traditur ut infau
na sinẽ requie ast̾lictõ sine spe matũ
diligunt ⁊ uigit̾ patiendꝰ qd̾ ulolunt Euũ
sine dulti uita mors sine remediabil
fine. Ciuitas sine letitia. prĩa exosa. ama¬
ra domicilia. tetus tristiũ turba lugenci
posse torqueri cognoidnt quos decepti nui¬
nima crediderunt In ipõ tñ supplicõ ꝓ
mntoꝵ qualitate dũsitas ÷ siam ⁊ distã
minor uͥ nõ crestitur aut quare senex
uͥ nõ defficit᷑ mucabilitates iste ⁊ int̾itũ
tendunt nurũ est ꝙ cumq ꝑpetuũ est Ex
et̾ntas dum consumpcõ uix sustantiã
tit reparare s istud oĩo suꝑfluũ ẽ ĩ cãꝵ¬

Expanded text:
am dum corpora sexum suum  ed., sensus suos die ream dum corpora sexum suum  ed., sensus suos die resurrectionis in illa celeritate qua sunt omnia creata, receperint, quae erit calamitas miseris in aeternum cruciari, nunquamque deficere? Ita enim perpetuae poenae tradentur, ut infausna sine requie, afflictio sine spe, malum diligunt, et jugiter patiendo quod nolunt. Aevum sine dulci vita, mors sine remediabili fine, civitas sine laetitia, patria exosa, amara domicilia, coetus tristium, turba lugentiuri secum posse cognoscunt, quos decepti numina crediderunt. In ipso tamen supplicio pro meritorum qualitate diversitas est. Nam et distans minor, ubi non crescitur? Aut quare senex, ubi non deficitur? Mutabilitates istae ad interitum tendunt. Unum est quodcunque perpetuum. Exaeternitas; dum consumptio vix substantiam ore reparare. Sed istud omnino superfluum e
Abbreviated transcription (Latin):
aꝵ maximas explicare uirtutes quesic
ĩp̾cepta dei scõ amore rapiuntur ut
tirii coronã uicta carins infirmitate ꝑ
uerant loquti sumus multa de amima
diximus uł decorpore nr̃o que iuisa st̃¬
contendamus nunc acies mentis ĩ fu¬
turas reccribucõnes. Conuenit emĩut
postꝙͣ se creatum agnouit ad creatorẽ
suũ pura mente festinet xi¬
ise quid agant quales ꝑmaneant
respondemus ut ou̾isa lectone colligi¬
mus mox est ut amme corporisq fac
atoris exuti simul corporis appetitõnes
⁊ mibecillitates amittumis nõ enĩ
ult̾ius labore franguntꝰ᷑ nõ cibo reficim᷑
nõ ieumii duturnitate cassamur S ĩ
anime nr̃e naturam ingit̾ ꝑseu̾antes
nch uom maliq faciemũs s us ad
tamur tunc aũt recipiamus fcõꝵ oĩũ
plenissimũ fructum qñ uoce dm̃ aut
repudiati fũimꝰ aut ad regnũ ꝑhen¬
nitatis admissi hanc gͥ mortẽm ĩ ista
Sapore mentis ignorata xu¬

Expanded text:
arum maximas explicare virtutes, quae sic arum maximas explicare virtutes, quae sic ad praecepta Dei sancto amore rapiuntur, uttyrii coronam, victa carnis infirmitate, perveniant? Locuti sumus multa de anima, diximus etiam de corpore nostro quae visa sunt. Tendamus nunc aciem mentis in futuras retributiones. Convenit enim ut postquam se creatura cognoverit, ad Creatorem suum pura mente festinetrae quid agant, qualesque permaneant? Respondemus ut diversa lectione collegimus. Mors est animae corporisque factatoris exuti, simul corporis appetitiones et imbecillitates amittimus. Non enim ulterius labore frangimur, non cibo reficimur, non jejunii diuturnitate quassamur; sed in animae nostrae natura jugiter perseverantes, nihil boni malique faciemutamur. Tunc autem recipiemus factorum omnium plenissimum fructum, quando voce Domini aut repudiati fuerimus, aut ad regnum perennitatis admissi. Hanc igitur mortem in ista sopore mentis ignorat. N
Abbreviated transcription (Latin):
met ipm̃ uidet nulli pp̃ alt̾ũ parcet
suasor recti sine arrogancia docens
cum humilitate lib̾ tñ caritate distrie¬
tus ut tam graue sit illũ inserere ꝙͣ
ĩutum est abipã quo uita discedere
amator salutiferi secreti nisi nulla
libidine sauciatur contencõne iuiua
succenditꝰ suꝑbra non inflatur Inui¬
dia nõ ht̃ fructum nulli loquitur ꝙ
peniteat ml audit absurdũ multa
qñ solitudo grẽ suffragatur tunicã po¬
stremo sicuti qmus more cutis una
sit suauissimis Implet odorib flagrat
qd̃ diuitis ĩ die pigmenta descendent
agnostitꝰ᷑ tillis humanũ corpus hĩe¬
aromata sua .s. dum milla trapula¬
cõne discentum ĩ dores nõ exudat ac̾¬
rimos facile ẽ adũtere qmͣ suꝑna po¬
tencia dignatur inuisere siam ⁊ ip̃e ꝙ̃¬
quid animus nr̃ mox gandet ad tͥalẽ
⁊ nõ ammonitus intelligit ꝙ̃ celesti
ore sexui nõ adeo miranda sunt. Quis
aũt digne sufficiat uirgnnum ac uidu¬

Expanded text:
seipsum videt, nulli propter alterum parcit. seipsum videt, nulli propter alterum parcit. Suasor recti, sine arrogantia docens, cum humilitate liber, cum charitate districtus; ut tam grave sit eum deserere, quam invitum est ab ipsa quoque vita discedere. Amator salutiferi secreti existens, nulla libidine sauciatur, contentione nulla succenditur, superbia non inflatur, invidiam non habet, fratrum nulli loquitur quod poeniteat, nil audit absurdum. Multam quando solitudinis gratia suffragatur. Tunicam postremo suam, quamvis more cutis una sit, suavissimis implet odoribus; fragrat, super divitis Indiae pigmenta transcendens. Agnoscitur in illo humanum corpus habearomata sua; scilicet, dum nulla crapulatione distenditur, in odores non exsudat acerrimos. Facile est advertere, quem superna potentia dignatur invisere. Nam et ipse quoque animus noster mox gaudet ad talem, et non admonitus intelligit, quem coelesti ore non adeo miranda sunt. Quis autem digne sufficiat virginum ac vidu
Abbreviated transcription (Latin):
solem p̃ceꝑunt stare celertimũ huma¬
uo u̾bo facta ẽ nature diu̾sitas ⁊ ĩ tan¬
tam grãm sunt recept ut ^ ip̃is pocius¬
s famulari qd̃ serure mundus iura¬
batur auctor Quid iam de imꝑio no¬
tis dicamus qñ ⁊ uestis eoꝵ tacta ef¬
fectũ sospitatis atcribuit ⁊ apłiti um¬
bra corporis ꝑiculũ mortis exclusit sic
hũndancia meritoꝵ ⁊ ꝑ illud uidebat᷑
Sonare qdꝰ consdat ẽire sustanciã nõ
hr̃e talis anima abiolute sentitur ⁊̃
cũ eius existencia nõ uidetur hỹsaris
illi semꝑ uultus ⁊ quietus unacie ua¬
lidis ⁊ pallore decoratus. lacrimis assi¬
duis letus ꝓmissa barba reu̾endus.
nullo tultũ mũdissimus sic ꝑ iustitiã
mentis de reb contraniis reddunt ho¬
quo plenus ÷. uox ista mediocͥs nec
re diatata asꝑitate nõ frangitur ac
cilium uirtutum cuuis hora se neq̃ũt
ĩmutare dum semꝑ ꝓbantur studere
constancie. Gradus quo ipũs nec tar¬
dos conspuit nec ueloces nullũ p̾t̾ se

Expanded text:
solem praeceperunt stare celerrimum. Humano verbo facta est naturae diversitas; et in tantam gratiam sunt recepti, ut et ipsis potuisset famulari, quod servire mundus mirabatur auctori. Quid jam de imperio vocis dicamus, quando et vestis eorum tacta effectum sospitatis attribuit, et apostolici umbra corporis periculum mortis exclusit? Sic abundantia meritorum et per illud videbatur sanare, quod constat in se substantiam non habere. Talis anima absolute sentitur, etiam cum ejus existentia non videtur. Hilaris illi semper vultus est et quietus, macie validus, pallore decoratus, lacrymis assiduis laetus, promissa barba reverendus, nullo cultu mundissimus. Sic per justitiam mentis de rebus contrariis redduntur hoquo plenus est: vox ipsa mediocris, nec re dilatato: asperitate non frangitur, accilium virtutum; cujus ora se nequeunt immutare, dum semper probantur studere constantiae. Gradus quoque ipsius nec tardus conspicitur, nec velox: nullum propter
Abbreviated transcription (Latin):
dmuise exignoscunt caritatẽ illis impen¬
imperant ⁊ illi quos insĩdus patitur
intestos a c̾atura minore separantur
eis duina iutute dant  iste enim
mortales ꝓprie sunt dicende quas nul¬
la penitudo discruciat Nullus meror
asfligit que sib nequeunt reputare¬

Expanded text:
mper ignoscunt. Charitatem et illis impenimperant; et illi, quos mundus patitur infestos, a creatura minore superantur. eis divina virtute dominantur. Istae enim immortales proprie sunt dicendae, quas nulla poenitudo discruciat, nullus moeror affligit, quae sibi nequeunt
Abbreviated transcription (Latin):
re membroꝵ ut si ignẽ augusto uase
concludas altũ ut illiꝰ moris est ne qͥd
appetere qr eum altissimo obitatulo
constat oꝑi. Tunc enĩ imicuiq rei fa¬
cultas sua uidetur suppetere cum illi in¬
cħ contͣriũ p̾ual impedire. Sic stultus
iuuenib oluuat qd̾ aut ĩ parilitate
parciũ aut trassitudine humoꝵ mat̾m¬

Expanded text:
re membrorum? Ut si ignem angusto vase re membrorum? Ut si ignem angusto vase concludas, altum ut illius moris est nequit appetere, quia eum arctissimum obstaculum constat operire. Tunc enim unicuique rei facultas sua videtur suppetere, cum illi nihil contrarium praevalet impedire. Sic et stultis juvenibus obviat, quod aut imparilitate partium, aut
Abbreviated transcription (Latin):
hiis uiruncõnili ouina opitulatõe
concessis uelud quadruplici torate tͥcũ¬
data ł̃ hoc mũdo indrtifero sauis aĩe
custoditur nec potest auicuis aduri que
tanta m̾uit tuicõne uallari s ħ uirtutũ
quadriꝑtitum decus tͥna ut ita dnetim
partem completur. Prima est contempło
que aciem nr̃e mentis excendit ad res
subtilissimas miciendas. Sa iudiciar¬
est que discreconẽ bom maliq rõnabĩ
estimacone ꝑtractat Tertia memoria cũ
res inspectẽ atq delib̾ate ĩ animi pene
multa condiderit: sciend desiderio plus
requirit Tetigimus supͣ dcãs partes ql
armoniam tricordem Tali enĩ nũo delec¬
tatur anima ip̃o intitur gaudere dĩm¬
tas solent cõmou̾e aliqui subtilissimas
quo uestiones dicentes. s dinitas ꝑfec¬
tas ⁊ rõnabiles animas creat Cur aut
posito sensii uiu̾t infantes aut iuue¬
nes ĩuiems̃tur excordes s quis nõ intẽ¬
dit aĩas ꝑuloꝵ ĩ becillitate corporis ner
officia sensuũ ner mistĩa posse explica¬

Expanded text:
ina opitulatione concessis, velut quadruplici thorace circumdata, in hoc mundo mortifero salus animae custoditur; nec potest a vitiis adiri, quae tanta meruit tuitione vallari. Sed hoc virtutum quadripertitum decus, trina ut ita dixerim parte completur. Prima est contemplatio, quae aciem nostrae mentis extendit ad res subtilissimas intuendas. Secunda, judicialis, quae discretionem boni malique rationabili aestimatione pertractat. Tertia, memoria, cum res inspectae atque deliberatae in animi penetmulta condiderit, sciendi desiderio plus requirit. Tetigimus supradictas partes quasi harmoniam trichordem. Tali enim numero delectatur anima: ipso etiam noscitur gaudere Divinitas. Solent commovere aliqui subtilissimas quaestiones dicentes: Si Divinitas perfectas et rationabiles animas creat, cur aut posito sensu vivunt infantes, aut juvenes inveniuntur excordes? Sed quis non intendat animas parvulorum imbecillitate corporis, nec officia sensuum, nec ministeria posse explica
Abbreviated transcription (Latin):
as hauriendo atq reddendo uitã tri¬
buit ⁊ salutem Qntum delectatõnẽ
ħ̾appetitum bom maliq ꝙ sub Iocun¬
ditate animus concupiscit Ecce it̾ũ
quadriꝑtita subdiuisione ad sustenta¬
cõnẽ corporis explicandam pars ista
refunditur. prima est acrectatua ra¬
ex hus utilis decogitatõ ꝓcuret ͦ  Ter¬
cia translatina accepta ĩ aliud conũtit
sĩ fiat lib̾a s̾ notitura depellit. solui
deplanato inoffense ad reliqͣ gradiamur
Nunc aũt driginẽ anime qm̃ difficul¬
tatib plena est cautissime ueniamus

Expanded text:
auriendo atque reddendo, vitam tribuit et salutem. Quinta, delectatio, hoc est appetitus boni malique, quem sub jucunditate animus concupiscit. Ecce iterum quadripertita subdivisione ad sustentationem corporis explicandam, pars ista refunditur. Prima est attractiva, raex his utilis decoctio procuretur. Tertia, translativa, quae accepta in aliud convertit natura fiat libera, sibi nocitura depellit. Solvimdeplanato, inoffense ad reliqua gradiamur. Nunc ad originem animae, quoniam difficultatibus plena est, cautissime veniamus
Abbreviated transcription (Latin):
uaria ymagnacõne sentimus facit
ditum odoratũ gustum ⁊ tactum quo
lib mõtus duĩsos quos implere decre
u̾it ħ est tnͣsferri de loco ad locum uoces
reddere membra curuare ħ exempla po¬
tu remoti motuũ repominus ut cor¬
poralib sensib quietis ꝓfudius aliꝙͥͣ
firmius tractemus hmc est ꝙ etate

Expanded text:
varia imaginatione sentimus: facitditum, odoratum, gustum et tactum, quo libus motus diversos, quos implere decret, hoc est transferri de loco ad locum, voces edere, membra curvare. Tertia ptu remoti in otium reponimur, et corporalibus sensibus quietis profundius aliquid firmiusque tractamus. Hinc est quod aetat
Abbreviated transcription (Latin):
excere nõ p̃ual ĩconuemientis domi¬
ciliũ sede ꝓpedita q& stultis accidere ho¬
dieq conspicimus quos greci mozionẽs
uocant siam ut de usuali quo dica¬
mus euentu ty multi morbis accłden¬
tib aut hoñato terebro aut p̾coror¬
oꝵ stupore confusi acum̃ solite sap¬
encie ꝑdiderunt mñͣti ⁊̃ momentanea
lesionẽ mutati sunt siam ⁊ ip̃e qui
celeberme sapiens hetur copioso
prandio refectus qmͣ facile ĩ trapissã
dilapsus obtunos ut mr̃ illum pru
cl̃ etissime stio sapientes nimis feticis¬
sum ire uideantur Cec̾im ansme nec
crescunt cũ ꝑuulis nec fatius alie ua¬
crescit longua meditacõne nõ anima
sunt ad reliqͣ currente ordine tliseaniꝰ¬

Expanded text:
exercere non praevalet inconvenientis domicilii sede praepedita; quod stultis accidere hodieque conspicimus, quos Graeci μωρίονας vocant. Nam ut de usuali quoque dicamus eventu, quam multi morbis accedentibus, aut onerato cerebro, aut praecordiorum stupore confusi, acumen solitae sapientiae perdiderunt! Quanti etiam momentanea laesione mutati sunt! Nam et ipse qui celeberrime sapiens habetur, copioso prandio refertus, quam facile in crapulam dilapsus obtunditur, ut virum illum prudtamen certissime scio, sapientes nimis felicisrsum ire videantur. Caeterum animae nec crescunt cum parvulis, nec fatuis aliae vacrescit longa meditatione, non anima. Nunc ad reliqua currente ordine tran
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝓxima parte ĩconsiliũ tnͣseunt uͥ
dũm meus amplius occupatur robu¬
stior uirtute adinacõnis esficit si tm̃
desipiunt cũ nimia debłitate deponũt
qm̃ datum ẽ auimab ad tempus su¬
oꝵ sequi corpoꝵ nccͣitates Qrtũ iuutalẽ¬

Expanded text:
xima parte in consilium transeunt: ubi dum mens amplius occupatur, robustior virtute adunationis efficitur. Sed iterum desipiunt, cum nimia debilitate deponuntur: quoniam datum est animabus ad tempus suorum sequi corporum necessitates. Quarta, vital
Abbreviated transcription (Latin):
Rimun adu̾sum praua ⁊ iiqua
iusticie minimũ ẽ obiectum cusꝰ
nt ueteres diffmire uoluerunt talis
nostit ͣ ẽẽ complexio Iusticia ẽ hĩtus
animi ꝑ comuni utilitate ẜuatus su¬
am cuiqͣ tribuens dignitatẽ contͣ cõ¬
fusa ⁊ incerta. Prudencia utiłr adhi¬
betur . Prudentia ño ẽ reꝵ bonaꝵ ur
malaꝵ uerax scia cont᷑ adn̾sa uł ꝑs¬

Expanded text:
Primum adversum prava vel iniqua justitiae munimen objectum est; cujus, ut veteres definire voluerunt, talis noscitur esse complexio. Justitia est habitus animi, pro communi utilitate servatus, suam cuique tribuens dignitatem. 632 Contra confusa et incerta prudentia utiliter adhibetur. Prudentia vero est rerum bonarum et malarum verax scientia. Contra adversa
Abbreviated transcription (Latin):
ligno pependit xͦ moriente. Qd̾ aur
additum est oĩs ut dic̾e̾t᷑ maledicrͥ
oĩs qui ĩ ligno pependerir. nõ sane mo¬
yses minꝯ p̾uidit ⁊̃ iustos ĩ cruce fu¬
rtiuos s bene p̾uidit hẽticos uerani
mortẽ dñi negaturos nt̾o uolentes
ab hec malett̾o xp̃m se unugere ur
anorrius ⁊̃ u̾nare se u̾̃gerent. Si eĩ
uera illa mors nõ erar nulluz male¬
dictum xͦ ctifixͦ pependit ĩ ligno qr p
uere crucifiuꝰ est. S ꝯͣt longe fut᷑os
ħeticos ꝙͣ delonge clamat moyses

Expanded text:
isto moriente. quod autem additum est: omnis, ut diceretur: maledictus omnis qui in ligno pependerit, non sane Moyses minus praeuidit etiam iustos in cruce futuros, sed bene praeuidit haereticos ueram mortem domini negaturos et ideo uolentes ab hoc maledicto Christum seiungere, ut a mortis etiam ueritate seiungerent. si enim uera illa mors non erat. nullum maledictum Christo crucifixo pependit in ligno, quia nec uere crucifixus est. sed contra longe futuros haereticos quam de longe clamat Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
ipłs ⁊ c̾aturĩ d̾i laudat ⁊ ei tam̃ cultũ
eligioĩs exbileri uetar sic nuoy ses
qui uob̾ undet᷑ nlłi diuo peꝑcisse non
ob aluid suspicor nisi qr sole ⁊ lunani
erlimã uera laute laudauit cũ eos fac¬
tos ato er ĩcelesti ordme ad ꝑagenda
sua oꝑa colocatos sic̃ nra narranir so¬
le ĩ porestarẽ diei. lima ĩ porestarẽ noc¬
ns. Faisit aͥ uĩs laudibꝰ sol iluna nõ¬

Expanded text:
s et creaturam dei laudat et ei tamen cultum religionis exhiberi uetat, sic et Moyses, qui uobis uidetur nulli diuinorum pepercisse — non ob aliud suspicor, nisi quia solem et lunam et lunam uera laude laudauit, cum eos factos a deo et in caelesti ordine ad peragenda sua opera conlocatos, sicut est, ita narrauit: solem in potestatem diei, lunam in potestatem noctis. falsis autem uestris laudibus sol
Abbreviated transcription (Latin):
cũ resistero malertũi hoc meruens in¬
bar crucifi. ĩ. aliud eiꝰ ĩ ciurã maledcm̃
qd̾. adñsꝯ eũ eum deꝓinisit qui pentet
ĩligno. uosquide muillꝰ rex gentilis co¬
gir adocare sole qd̾ nͨ ip̃e sol cogeier si
ĩterra regnat qr nec mĩc auoħ hoc nulr
fiꝰ sed sicut c̾ato: ip̃e impios blasphen̾i¬
tores suos usq ad iudiciũ suctrnet n

Expanded text:
metuens, iubear crucifigi, in aliud eius incurram maledictum, quod aduersus eum deprompsit. qui pendet in ligno. uos quidem nullus rex gentilis cogit adorare solem. quod nec ipse sol cogeret, si in terra regnaret, quia nec nunc a uobis hoc uult fieri; sed sicut creator ipse inpios blasphematores suos usque ad iudicium sustinet
Abbreviated transcription (Latin):
le suadendo deiecit ꝙͣ ueram mortẽ no¬
lunt isti conspic̾e et ideo nõ sauant᷑
aueneno ẜpentis sic̃ ĩ herenio quicũq
dicant amoyse maledcĩn quilaq̾o se
suspendit .q. pͥmonouerit utruz ex lig¬
no an exlapide se ilie suspenderit. Sẽ
dictum. S talis imꝑicia non uullos
carholicoꝵ uenatõ machineoꝵ est. c̃¬
les em̃ solent ĩ sectari tales sins falla¬
cus ĩ rectue tales ĩ eos cecideramus.
tales heseramius. tales non nuribi
urĩs. s dei miẜicordia eruri sumꝰ &
aut̾ẽ dĩna moyses latessũt sic̃ faust
crĩat᷑ dices qd̾ humanoꝵ nulli unqͣ¬
ueie diumna pie laudasse er ꝓ sui tey¬
poris ꝯgruentia sueq dispeutatiois
grã iuste humana rexisse. exigant
isti ut hoc doceam tũ et ip̃i docere co¬
uati fuerint qd̾ fausto obicir cauti
quide ur erat accurꝯ. s ob hoc ĩ can

Expanded text:
le suadendo dejecit. Quam veram mortem nole suadendo dejecit. Quam veram mortem nolunt isti conspicere, et ideo non sanantur a veneno serpentis, sicut in eremo quicunque  ut Judam dicant a Moyse maledictum, qui laqueo se suspendit: quasi primum noverint utrum ex ligno, an ex lapide se ille suspenderit. Sed dictum. sed talis inperitia nonnullorum catholicorum uenatio Manichaeorum est; tales enim solent insectari, tales suis fallaciis inretire. tales in eos cecideramus. tales haeseramus, tales non uiribus nostris, sed dei misericordia eruti sumus. Quae autem diuina Moyses lacessiuit, sicut Faustus criminatur dicens, quod humanorum nulli umquere diuina pie laudasse et pro sui temporis congruentia suaeque dispensationis gratia iuste humana rexisse. exigant isti, ut hoc doceam, cum et ipsi docere conati fuerint, quod Faustus obicit, caute quidem, ut erat acutus, sed hoc inca