comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cogitasse cũ hȩc scriber&. Potuit enĩ cogitare
in ipso faciendi exordio cũ dicer& in princi¬
pio. potuit & cęlũ & terrã. hoc loco nullam
iã formatã ꝑfectãq naturã siue spũalẽ siue
corporalẽ. sed utrãq inchoatã & adhuc infor¬
mẽ uelle intelligi. Uideo quippe uere potuisse
dici quicquid ħoꝵ diceret᷑. sed quid hoꝵ in
his uerbis ille cogitauerit ñ ita uideo: quã¬
uis siue aliquid hor siue qͥd aliud. qd̾ a
me cõmemoratũ non ẽ tantꝰ uir ille mente
conspexerit. cũ hȩc uerba ꝓmer& uerum
eũ uidisse apteq id enuntiauisse ñ dubitẽ.
Nemo iã mͥ molestus sit dicendo mͥ. ñ hoc
sensit moẏses qđ tu dicis. sed hoc sensit
qd ego clico. Si enĩ mͥ dicer&. unde scis hoc
sensisse moysen qđ de his uerbis eius lõqueris.
ȩquo animo ferre deberẽ: & responderẽ for¬
tasse quȩ suꝑius respondi. uł aliquanto ube¬

Expanded text:
cogitasse, cum haec scriberet? potuit enim cogitare cogitasse, cum haec scriberet? potuit enim cogitare in ipso faciendi exordio, cum diceret: in principio; potuit et caelum et terram hoc loco nullam iam formatam perfectamque naturam siue spiritalem siue corporalem, sed utramque inchoatam et adhuc informem uelle intellegi. uideo quippe uere potuisse dici, quidquid horum diceretur, sed quid horum in his uerbis ille cogitauerit, non ita uideo, quamuis siue aliquid horum siue quid aliud, quod a me conmemoratum non est, tantus uir ille mente conspexerit, cum haec uerba promeret, uerum eum uidisse apteque id enuntiauisse non dubitem. Nemo iam mihi molestus sit dicendo mihi: "non hoc sensit Moyses, quod tu dicis, sed hoc sensit, quod ego dico." si enim mihi diceret: "unde scis hoc sensisse Moysen, quod de his uerbis eius eloqueris?" aequo animo ferre deberem et responderem fortasse, quae superius respondi uel aliquanto ube
Abbreviated transcription (Latin):
dine caritatis. & accedamꝰ simul ad uerba
libri tui. & queramꝰ in eis uoluntatẽ tuã
ꝑ uoluntatẽ famuli tui. cuiꝰ calamo dispen¬
sasti ea. Sed quis nr̃m sie inueni& eã inter¬
tã multa uera. quȩ in illis uerbis aliter
atq alit̾ intellectis occurrunt querentib.
ut tã fident᷑ dicat hoc sensisse moysen. atq hoc
in illa narratione uoluisse intelligi. quã fi¬
dent̾ dicit hoc uerũ ẽẽ. siue ille hoc senserit
siue aliud: Ecce enĩ ds̃ ñs ego seruus tuus qͥ
uoueo tͥ sacrificiũ confessionis in his litteris.
& oro ut exc misccłia tua reddã tͥ uota mea.
ecce ego quã fident̃ dico. in tuo uerbo incõmu¬
tabili om̃ia te fecisse inuisibilia & uisibilia.
nũquid tã fident̃ dico. ñ aliud quã hoc atten¬
disse moy sen cũ scriber&e. in principio fecit
ds celũ & terrã: Quia ñ sicut in tua ueritate
hoc certũ dico. ita in eiꝰ mente uideo id eũ

Expanded text:
dine caritatis, et accedamus simul ad uerba dine caritatis, et accedamus simul ad uerba libri tui et quaeramus in eis uoluntatem tuam per uoluntatem famuli tui, cuius calamo dispensasti ea. Sed quis nostrum sic inuenit eam intertam multa uera, quae in illis uerbis aliter atque aliter intellectis occurrunt quaerentibus, ut tam fidenter dicat hoc sensisse Moysen m atque hoc in illa narratione noluisse intellegi, quam fidenter dicit hoc uerum esse, siue ille hoc senserit siue aliud? ecce enim, deus meus, ego seruus tuus, qui uoui tibi sacrificium confessionis in his litteris et oro, ut ex misericordia tua reddam tibi uota mea, ecce ego quam fidenter dico in tuo uerbo incommutabili omnia te fecisse, inuisibilia et uisibilia, numquid tam fidenter dico non aliud quam hoc adtendisse Moysen, cum scriberet: in principio fecit deus caelum et terram, quia non, sicut in tua. ueritate hoc certum uideo, ita in eius mente uideo id eum
Abbreviated transcription (Latin):
appellat: docente ueritate intelligamꝰ ex
dõ factã ẽẽ de nihilo. ideoq illi non ẽẽ coȩter¬
nã. quãuis ubi facta sit omiserit enunti¬
ctis ꝓ captu infirmitatis meȩ quã tibi confi
teor scienti dõ meo. duo uideo disputationũ
genera oboriri posse cũ aliquid a nuntiis ue¬
racib ꝑ signa enuntiat᷑. unũ si de ueritate
rerũ. alterũ si de ipsius qui enuntiat uolun-¬
tate dissensio ẽ. Aliter enĩ querimꝰ de crea¬
turȩ conditione qͥd uerũ sit. aliter autẽ qͥd
in his uerbis moy ses egregius domesticus fi¬
dei tuȩ intelligere lectorẽ auditorẽq uolu¬
erit. In illo gͦ pͥmo genere discedant a me
om̃s qui ea quȩ falsa sunt se scire arbitrant᷑.
in hoc itẽ altero discedant a me om̃s qͥ ea
quȩ falsa sunt moy sen dixisse arbitrant᷑.
Coniungar autẽ illis dñe in te &e delecter cũ
eis in te. qui ueritate tua pascunt᷑ in latitu¬

Expanded text:
appellat, docente veritate intelligamus a appellat, docente veritate intelligamus a Deo factam esse de nihilo, ideoque illi non esse coaeternam, quamvis ubi facta sit, omiserit enuntictis pro captu infirmitatis meae, quam tibi cteor scienti deo meo, duo uideo dissensionum genera oboriri posse, cum aliquid a nuntiis ueracibus per signa enuntiatur, unum, si de ueritate rerum, alterum, si de ipsius qui enuntiat uoluntate dissensio est. aliter enim quaerimus de creaturae conditione, quid uerum sit, aliter autem quid in his uerbis Moyses, egregius domesticus fidei tuae, intellegere lectorem auditoremque uoluerit. in illo primo genere discedant a me omnes, qui ea, quae falsa sunt, se scire arbitrantur. in hoc item altero discedant a me omnes, qui ea quae falsa sunt Moysen dixisse arbitrantur. coniungar autem illis, domine, in te et delecter cum eis in te, qui ueritate tua pascuntur in latitu
Abbreviated transcription (Latin):
te scriptũ ẽ factũ eẽ firmamentũ & uoca¬
tũ celũ. neq scriptũ ẽ factas ẽẽ aquas.
Non enĩ adhuc informes sunt & inuisȩ.
quas ita decora specie fluere cernimꝰ. Aut
si tunc acceperunt istã speciẽ cũ dixit dĩ
congreget᷑ aqua quȩ ẽ sub firmamento ut
congregatio sit ipsa formatio. quid respon¬
debitur de aquis quȩ suꝑ firmamentũ sunt.
Quia neq informes tam honorabilẽ sedẽ
accipere meruissent. nec scriptũ ẽ quauoce
formatȩ sint:. Unde si aliquid genesis tacuit
dm̃ fecisse. qđ tamen dm̃ fecisse nec sana
fides nec certꝰ ambigit intellectus. nec ideo
ulla sobria doctrina dicere audebit istas
aquas coȩternas dõ. quia in libro geneseos
cõmemoratas quidẽ audiuimꝰ. ubi autem
factȩ sint non inuenimꝰ. Cur non informẽ
quoq illã materiẽ quã scriptura hȩc terrã
inuisibilẽ & incõpositã tenebrosãq abissũ

Expanded text:
te scriptum est factum firmamentum et uocate scriptum est factum firmamentum et uocatum caelum neque scriptum est factas esse aquas? non enim adhuc informes sunt et inuisae, quas ita decora specie fluere cernimus. aut si tunc acceperunt istam speciem, cum dixit deus: congregetur aqua, quae est sub firmamento, ut congregatio sit ipsa formatio, quid respondebitur de aquis, quae super firmamentum sunt, quia neque informes tam honorabilem sedem accipere meruissent nec scriptum est, qua uoce formatae sint? unde si aliquid Genesis tacuit deum fecisse, quod tamen deum fecisse nec sana fides nec certus ambigit intellectus, nec ideo ulla sobria doctrina dicere audebit istas aquas coaeternas deo, quia in libro Geneseos commemoratas quidem audimus, ubi autem factae sint, non inuenimus, cur non informem quoque illam materiem, quam scriptura haec terram inuisibilem et inconpositam
Abbreviated transcription (Latin):
debunt assertores duarũ istarũ sententi¬
arũ quas extremas posuimus. aut unius.
ant illius cũ hȩc audierint & dicent.
nformẽ quidẽ istã materiã ñ negamꝰ
a dõ factã a quo sunt omĩa bona ualde.
quia sicut dicimꝰ ãplius bonũ ẽẽ qđ cre-¬
atũ atq formatũ ẽ. ita fatem̾ minꝰ bo¬
nũ eeᷤ qd factũ est creabile atq formabi¬
le: sed tam̃ bonũ. non autẽ cõmemorasse
scripturã qđ hanc informitatẽ fecerit
ds̃ sicut alia multa non cõmemorauit ut
ait sedes. dominationes. principatꝰ. pote¬
states. quȩ tam̃ omĩa dm̃ fecisse manife.¬
stũ ẽ. Aut sun eo qđ dictũ. ẽ. fecit᷑ celũ
& terrã cõprehensa sunt omĩa. quid de
aquis dicimus suꝑ quas ferebat᷑ sp̃c dĩ : Si
enĩ terra nominat᷑a simul intelligunt᷑.
quomͦ iã terrȩ nomine materies informiᷤᷤ
accipit᷑. quando tã speciosas aquas uidemꝰ :
Aut si ita accipit᷑. cur ex eadẽ informita.¬

Expanded text:
debunt assertores duarum istarum sententiarum, quas extremas posuimus, aut illius aut illius, cum haec audierint, et dicent: "informem quidem istam materiam non negamus a deo facsicut dicimus amplius bonum esse quod creatum atque formatum est, ita fatemur minus bonum esse quod factum est creabile atque formabile, sed tamen bonum: non autem commemorasse Scripturam, quod hanc informitatem fecerit Deus, sicut alia multa non commemoravit, utait, Sedes, Dominationes, Principatus, Potestates , quae tamen omnia Deum fecisse manifestum est. aut si in eo, quod dictum est: fecit caelum et terram, conprehensa sunt omnia, quid de aquis dicimus, super quas ferebatur spiritus dei? si enim terra nominata simul intelleguntur, quomodo iam terrae nomine materies informis accipitur, quando tam speciosas aquas uidemus? aut si ita accipitur, cur ex eadem informita
Abbreviated transcription (Latin):
materies erat unde fier& celũ corporeum.
& terra corporea cũ om̃ib quȩ in eissunt cor¬
poreis sensib nota. aliud qͥ dicit. t̾ra autẽ
erat in uisibilis & in cõposita & tenebrȩ
erant suꝑ abissũ. id est hoc totũ qđ celũ

Expanded text:
materies erat, unde fieret caelum corporeum materies erat, unde fieret caelum corporeum et terra corporea cum omnibus quae in eis sunt corporeis sensibus nota; aliud qui dicit: terra autem erat inuisibilis et inconposita, et tenebrae erant super abyssum, id
Abbreviated transcription (Latin):
cipio fecit ds̃ celũ & terrã idest in uer¬
bo suo sibi coȩterno fecit ds̃ informem
materiẽ creaturȩ corporalis. ubi confu-¬
sũ adhuc erat celũ & terra. quȩ nunc iã
distincta atq formata in istius mundi
mole sentimꝰ. aliud qͥ dicit. in principio
fecit ds̃ celũ & terrã. id est in ipso excordio
faciendi atq operandi fecit ds̃ informem
materiã confuse habentẽ celũ & terrã. un¬
de formata nunc eminent & apparent cũ
om̃ib quȩ in eis sunt. Itẽ qđ at tin&e ad intel¬
lectũ uerboꝵ sequentiũ ex illis om̃ib ueris
aliud sibi tollit qͥ dicit. terra autẽ erat inui¬
sibilis & incõposita & tenebrȩ erant suꝑ abis¬
sũ idest incorporale illud qd fecit ds̃ ad huc
materies erat corporearũ rerũ informis
sine ordine. sine luce. aliud qui dicit. terra
autẽ erat inuisibilis & incõposita & tenebrȩ
erant suꝑ abissũ. id est hoc totũ qđ celũ & ter¬
ra appellatũ. ẽ. ad huc informis & tenebrosa

Expanded text:
cit deus caelum et terram, id est in uerbo suo sibi coaeterno fecit deus informem materiam creaturae corporalis, ubi confusum adhuc erat caelum et terra, quae nunc iam distincta atque formata in istius mundi mole sentimus; aliud qui dicit: in principio fecit deus caelum et terram, id est in ipso exordio faciendi atque operandi fecit deus informem materiam confuse habentem caelum et terram, unde formata nunc eminent et apparent cum omnibus, quae in eis sunt. Item quod adtinet ad intellectum uerborum sequentium, ex illis omnibus ueris aliud sibi tollit, qui dicit: terra autem erat inuisibilis et inconposita, et tenebrae erant super abyssum, id est corporale illud, quod fecit deus, adhuc materies erat corporearum rerum informis, sine ordine, sine luce; aliud qui dicit: terra autem erat inuisibilis et inconposita et tenebrae erant super abyssum, id est hoc totura appellatum est, adhuc informis et tenebrosa
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. sed etiã quicquid creabile atq for¬
mabile. ẽ. tu fecisti ex quo sunt omĩa. Ne¬
rũ ẽ om̃e qd ex informi format᷑. prius
ẽẽ informe. deinde formatũ. Ex his om̃i¬
b ueris de quib non dubitant quoꝵ inte¬
riori oculo talia uidere donasti. & qui
moy sen famulũ tuũ in spũ ueritatis lo

Expanded text:
tum sed etiam quidquid creabile atque fortum sed etiam quidquid creabile atque formabile est tu fecisti, ex quo sunt omnia. uerum est omne, quod ex informi formatur, prius esse informe, deinde formatum. Ex his omnibus neris, de quibus non dubitant, quorum interiori oculo talia uidere donasti et qui Moysen, famulum tuum, in spiritu ueritatis lo
Abbreviated transcription (Latin):
te cęlũ & terrã. & uerũ ẽ eẽ pͥncipiũ sapien¬
tiã tuã in qua fecisti omĩa. Itẽ uerũ ẽ qđ mund̾
iste uisibilis hab& magnas partes duas. celũ
& terrã. breui cõplexcione factarũ om̃ium
conclitarũq naturarũ. & uerũ ẽ qđ omẽ
mutabile insinuat notitiȩ nr̃ȩ quandam
informitatẽ qua formã capit. uł qua mutat᷑
& uertit᷑. Uerũ ẽ nulla tẽpora ꝑpeti quod
ita cohero formȩ incõmutabili. ut quauis
sit mutabile non mutet᷑. Uerũ ẽ informita¬
tẽ que ꝓpenihił ẽ uices tẽpoꝵ habere ñ posse.
Uerũ ẽ qd unde fit aliquid. potest quodã
genere locutionis habere iã nomen eiꝰ rei
quȩ inde fit. Unde potuit uocari cęlũ & ter¬
ra quelib& informitas. unde factũ ẽ celum
& terra. Uerũ ẽ om̃iũ formatoꝵ nichil
ẽẽ informi uicinius. quã terrã & abissũ.
Uerũ ẽ qđ non solũ creatũ atq forma¬

Expanded text:
te caelum et terram. uerum est esse principium sapiente caelum et terram. uerum est esse principium sapientiam tuam, in qua fecisti omnia. item uerum est, quod mundus iste uisibilis habet magnas partes suas caelum et terram breui conplexione factarum omnium conditarumque naturarum. et uerum est, quod omne mutabile insinuat notitiae nostrae quandam informitatem, qua formam capit uel qua mutatur et uertitur. uerum est nulla tempora perpeti quod ita cohaeret formae incommutabili, ut, quamuis sit mutabile, non mutetur. uerum est informitatem, quae prope nihil est, uices temporum habere non posse. uerum est, quod, unde fit aliquid, potest quodam genere locutionis habere iam nomen eius rei, quae inde fit: unde potuit uocari caelum et terra quaelibet informitas, unde factum est caelum et terra. uerum est omnium formatorum nihil esse informi uicinius quam terram et abyssum. uerum est, quod non solum creatum atque forma
Abbreviated transcription (Latin):
fide ñ ficta. & nouit magister nr̃. in qͥb du-¬
ob p̃ceptis totã legẽ ꝓphetasq suspenderit.
Quȩ mͥ ardenter confitenti ds̃ m̃s lum̃ oculoꝵ
meoꝵ in occulto quid mͥ obest. cũ diuersa in
his uerbis intelligi possint. quȩ tamen uera sint.
Quid in quã mͥ obest. si aliud ego sensero quã
sensit alius eũ sensisse qui scripsit : Dñis qͥdẽ
qui legimus nitimur hoc indagare atq cõ¬
prehendere. quod uoluit ille quẽ legunus.
& cũ eũ ueridicũ credimꝰ. nihil qđ falsum
ẽẽ uł nouimus uł putamꝰ. audemus eũ existi¬
mare dixcisse. Cũ gͦ quisq conat᷑ id sentire
in scripturis scĩs qđ in eis sensit ille qui scrip¬
sit. qͥd mali ẽ si hoc sentiat qđ tu lux om̃ium
ueridicarũ mentiũ ostendis uerũ ẽẽ. etiãsi
non hoc sensit ille quẽ legit. cũ & ille uerũ.
nec tam̃ hoc senserit. Uerũ ẽ enĩ dñe fecisse

Expanded text:
fide non ficta; et nouit magister noster, in quibus dufide non ficta; et nouit magister noster, in quibus duobus praeceptis totam legem prophetasque suspenderit. quae mihi ardenter confitenti, deus meus, lumen oculorum meorum in occulto, quid mihi obest, cum diuersa in his uerbis intellegi possint, quae tamen uera sint? quid, inquam, mihi obest, si aliud ego sensero quam sensit alius eum sensisse, qui scripsit? omnes quidem, qui legimus, nitimur hoc indagare atque conprehendere, quod uoluit ille quem legimus, et cum eum ueridicum credimus, nihil, quod falsum esse uel nouimus uel putamus, audemus eum existimare dixisse. dum ergo quisque conatur id sentire in scripturis sanctis, quod in eis sensit ille qui scripsit, quid mali est, si hoc sentiat, quod tu, lux omnium ueridicarum mentium, ostendis uerum esse, etiamsi non hoc sensit ille, quem legit, cum et ille uerum nec tamen hoc senserit? Verum est enim, domine, fecisse
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ suꝑ abissũ. spualis materies ante co¬
hibitionẽ quasi fluentis immoderationis
& ante illuminationẽ sapientiȩ: Est ad huc
qđ dicat. siquis aliud uelit. non scilico iam
ꝑfectas atq formatas inuisibiles uisibilesq
naturas celi & terrȩ nomine significari.
cũ legit᷑ in principio fecit ds̃ cęlũ & terrã.
sed ipsam adhuc informẽ inchoationẽ rerũ
formabilẽ creabilẽq materiã his nominib
appellatã. qđ in ea iã essent ista confusa non¬
dũ qualitatib formisq distincta. quȩ nunc
iã digesta suis ordinib uocant᷑ celũ & terra.
illa spũalis. hȩc corporalis creatura. Quib¬
om̃ib auditis & consideratis : nolo uerbis
contendere. Ad nihil enĩ utile ẽ. nͥ ad subuer¬
sionẽ audientiũ. Ad ȩdificationẽ autẽ bona
ẽ lex. siquis ea legitime utat᷑: quia finis eiꝰ ẽ
caritas de corde puro & conscientia bona &

Expanded text:
autem super abyssum spiritalis materies ante coautem super abyssum spiritalis materies ante cohibitionem quasi fluentis inmoderationis et ante inluminationem sapientiae? Est adhuc quod dicat, si quis alius uelit, non scilicet iam perfectas atque formatas inuisibiles uisibilesque naturas caeli et terrae nomine significari, cum legitur: in principio fecit deus caelum et terram, sformabilem creabilemque materiam his nominibus appellatam, quod in ea iam essent ista confusa, nondum qualitatibus formisque distincta, quae nunc am digesta suis ordinibus uocantur caelum et terra, illa spiritalis, haec corporalis creatura. Quibuomnibus auditis et consideratis nolo uerbis contendere; ad nihil enim utile est nisi ad subuersionem audientium. ad aedificationem autem bona est lex, si quis ea legitime utatur, quia finis eius est caritas de corde puro et conscientia bona et
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ inuisibilẽ uisibilẽq naturã: ñ indecen.¬
ter appellatã: ac ꝑ hoc uniuersã creaturã
quã fecit in sapientia id ẽ. in principio ds̃.
huuiscemodi duob uocabulis ẽẽ cõp̃hensã.
uerũtam̃ quia ñ de ipsa substantia dĩ sed
ex nihilo cuncta facta sunt quia ñ sunt id
ipsũ qđ df̃ & in est eis quedã mutabilitas
om̃ib siue maneant. sicut ȩterna domꝰ dĩ:
siue mutent᷑ sicut anima hominis & corpus.
cõmunẽ om̃ium rerũ inuisibiliũ uisibiliũq
materiẽ adhuc informẽ. sed certe forma¬
bilẽ. unde fier& cęlũ & terra idest in uisibi¬
lis atq uisibilis. iã utraq formata creatu.¬
ra. his nominib enuntiat᷑a. quib appella¬
retur terra inuisibilis & incõposita. &
tenebrȩ suꝑ abissũ. ea distinctione ut terra
inuisibilis & incõposita intelligat᷑ materieᷤᷤ
corporalis ante qualitatẽ formȩ. tenebrȩ

Expanded text:
quidem inuisibilem uisibilemque naturam non indecenquidem inuisibilem uisibilemque naturam non indecenter appellatam ac per hoc uniuersam creaturam, quam fecit in sapientia, id est in principio, deus, huiuscemodi duobus uocabulis esse conprehensam; uerum tamen quia non de ipsa substantia dei, sed ex nihilo cuncta facta sunt, quia non sunt id ipsum, quod deus, et inest quaedam mutabilitas omnibus, siue maneant, sicut aeterna domus dei, siue mutentur, sicut anima hominis et corpus, communem omnium rerum inuisibilium uisibiliumque materiem adhuc informem, sed certe formabilem, unde fieret caelum et terra, id est inuisibilis atque uisibilis iam utraque formata creatura, his nominibus enuntiatam, quibus appellaretur terra inuisibilis et inconposita et tenebrae super abyssum, ea distinctione, ut terra inuisibilis et inconposita intellegatur materies corporalis ante qualitatem formae, tenebrae
Abbreviated transcription (Latin):
& breuit̾ significare uoluit. ut postea di¬
gerer& dierũ enumeratione quasi articu.¬
latĩ uniuersa quȩ sc̃o spui placuit sic enun¬
tiare. Tales quippe homines erant. rudis
ille atq carnalis popłs cui loquebat᷑. ut eis
opera dei ñ nͥ sola uisibilia cõmencdanda
iudicar&. Terrã uͦ inuisibilẽ & in cõpositã
tenebrosãq abissũ. unde consequent̾ osten¬
dit᷑ ꝑ illos dies facta atq disposita e̾eᷤ. cunc¬
ta ista uisibilia quȩ nota sunt hominib ñ
incongruent̃ informẽ istã materiã intelli¬
genclã ẽẽ consentiunt. Quid si dicat alius
candẽ informitatẽ confusionẽq materiȩ cȩli
& terrȩ nomine prius insinuatã. qđ exc ea
mundus iste uisibilis cũ om̃ib naturis quȩ
ineo manifestissime apparent. qͥ cęli & terrȩ
nomine sepe appellari sol&: conditꝰ atq per¬
fectꝰ ẽ: Quid si dicat᷑ alius. celũ & terram

Expanded text:
et breuiter significare noluit, ut postea diet breuiter significare noluit, ut postea digereret dierum enumeratione quasi articulatim uniuersa, quae sancto spiritui placuit sic enuntiare. tales quippe homines erant rudis ille atque carnalis populus, cui loquebatur, ut eis opera dei non nisi sola uisibilia commendanda iudicaret." terram uero inuisibilem et incompositam tenebrosamque abyssum, unde consequenter ostenditur per illos dies facta atque disposita esse cuncta ista uisibilia, quae nota sunt omnibus, non incongruenter informem istam materiem intellegendam esse consentiunt. Quid? si dicat alius eandem informitatem confusionemque materiae caeli et terrae nomine prius insinuatam, quod ex ea mundus iste uisibilis cum omnibus naturis, quae in eo manifestissime apparent, qui caeli et terrae nomine saepe appellari solet, conditus atque perfectus est? quid? si dicat et alius caelum et terram
Abbreviated transcription (Latin):
sũ a disꝑsione & deformitate hac : & con¬
formes atq confirmes in ȩternũ ds ñs.
misccłia mea. Cũ his autẽ qͥ cuncta illa
quȩ uera sunt falsa ẽẽ ñ dicunt. honorantes
& in culmine sequendȩ auctoritatis nob̃cũ
constituentes illã ꝑ scm̃ moysen editam
scãm scripturã tuã. & tam̃ nob̃ aliqͥd con¬
tradicunt. ita loquor. Tu esto ds̃ nr̃ arbit̾
int̾ confessiones meas & contradictiones
. eoꝵ. Dicunt enĩ. Quãuis uera sint hȩc.: ñ ea
tam̃ duo. moyses intuebat᷑ cũ reuelante
spũ dicer&. in pͥncipio fecit ds̃ celũ & terrã
Non cęli nomine spũalẽ uł intellectualẽ
illã creaturã sẽꝑ faciẽ dĩ contẽplantem
significauit. nec terrȩ nomine informẽ
materiẽ. Quid qͥ : Qd̃ nos dicimꝰ inquiunt.
hoc ille uir sensit : hoc u̾bis istis locutꝰ est.
Quid illud ẽ Homine aiunt cȩli & terrȩ
iotũ istũ uisibilẽ mundũ prius uniuer salit

Expanded text:
sum a dispersione et deformitate hac. et consum a dispersione et deformitate hac. et conformes atque confirmes in aeternum, deus meus, misericordia mea. cum his autem, qui cuncta illa, quae uera sunt, falsa esse non dicunt honorantes et in culmine sequendae auctoritatis nobiscum constituentes illam per sanctum Moysen editam sanctam scripturam tuam, et tamen nobis aliquid contradicunt, ita loquor. tu esto, deus noster, arbiter inter confessiones meas et contradictiones eorum. Dicunt enim: "quarnuis uera sint haec, non ea tamen duo Moyses intuebatur, cum reuelante spiritu diceret: in principio fecit deus caelum et terram. non caeli nomine spiritalem uel intellectualem illam creaturam semper faciem dei contemplantem significauit nec terrae nomine informem materiam." quid igitur? "quod nos dicimus" inquiunt "hoc ille uir sensit, hoc uerbis istis elocutus est". quid illud est? "nomine" aiunt "caeli et terrae totum istum uisibilem mundum prius uniuersaliter
Abbreviated transcription (Latin):
uera eẽ conceclunt. Nã qui hȩc negant. la¬
trent quantũ uolunt & obstrepant sibi. ꝑ-¬
suadere conabor ut quiescant. & uiã p̾beant
ad se u̾bo tuo. Qd si noluerint & repule-¬
rint me. obsetro te ds̃ m̃s ne tu sileas ame.
Tu loquere in corde meo ueracit᷑. solus enĩ¬
tu sic loqueris: & dimittã eos foris sufflan-¬
tes in puluerẽ. & excitantes terrã in ocu¬
los suos. & intrẽ in cubile meũ & cantẽ tibi
amatorie᷑ gemens in enarrabiles gemitꝰ in
ꝑegrinatione mea. & recordans hierłm
extento in eã sursũ corde. hierłm patriã mei
hierłm matrẽ meã. teq suꝑ eã regnatorẽ.
illustratorẽ. patrẽ. tutorẽ. maritũ. castas
& fortes delitias & solidũ gaudiũ. & omĩa
bona meffabilia. simul omĩa. qͥa unũ sũmũ
& uerũ bonũ. & ñ auertar donec in eiꝰ pa¬
cẽ matris carissimȩ ubi st̃ pͥmitiȩ sp̃s mei.
unde ista mͥ certa sunt colligas totũ. qđ

Expanded text:
vera esse concedunt. Nam qui haec negant, lavera esse concedunt. Nam qui haec negant, latrent quantum volunt et obstrepant sibi; persuadere conabor ut quiescant, et viam praebeant ad se verbo tuo: quod si noluerint et repulerint me; obsecro, Deus meus, ne tu sileas a me . Tu loquere in corde meo veraciter; solus enim sic loqueris; et dimittam eos foris sufflantes in pulverem, et excitantes terram in oculos suos; et intrem in cubile meum, et cantem tibi amatoria, gemens inenarrabiles gemitus in peregrinatione mea, et recordans Jerusalem, extento in eam sursum corde, Jerusalem patriam meam, em matrem meam, teque super eam regnatorem, inlustratorem, patrem, tutorem, maritum, castas et fortes delicias et solidum gaudium et omnia bona ineffabilia, simul omnia, quia unum summum et uerum bonum: et non auertar, donec in eius pacem, matris carissimae, ubi sunt primitiae spiritus mei, unde ista mihi certa sunt, colligas totum quod
Abbreviated transcription (Latin):
ditis : Est ne ista domꝰ dĩ. non qͥdẽ dõ coȩter¬
na. sed tam̃ seccłm modũ suũ ęterna in cȩ¬
lis. ubi uices tẽporũ frustra queritis. quia
ñ inuenietis. suꝑgredit̾ enĩ om̃em distensi¬
onẽ & om̃e spatiũ ȩtatis uolubile. cui semꝑ
inherere dõ bonũ ẽ . Est in quiunt. Quid
gͥ ex his quȩ clamauit cor meũ ad dm̃ meũ.
cũ aurlir&e interius uocẽ laudis eiꝰ. qͥd tandẽ
falsũ e̾ẽ contenditis : An qͥa erat informis
materies. ubi ꝓpt̾ nullã formã nullus ordo
erat. Ubi autẽ nullus orcdo erat. nulla eẽ
uicissitudo tẽpoꝵ poterat: & tam̃ hoc pene
nihil. In quantũ non om̃ino nihil erat. ab illo
utiq erat a quo ẽ qͥcqͥd ẽ. qd̾ utcũq aliquid
.ẽ Hoc quoq aiunt. ñ negamꝰ. Cũ his enĩ uolo
corã te aliquid colloqui ds m̃s. qui hȩc omĩa
quȩ intꝰ in mente mea ñ tac&e ueritas tua

Expanded text:
ditis ? estne ista domus dei, non quidem deo coaeterditis ? estne ista domus dei, non quidem deo coaeterna, sed tamen secundum modum suum aeterna in caelis, ubi uices temporum frustra quaeritis, quia non inuenitis? supergreditur enim omnem distentionem et omne spatium aetatis uolubile, cui semper inhaerere deo bonum est. "est" inquiunt. quid igitur ex his, quae clamauit cor meum ad deum meum, cum audiret interius uocem laudis eius, quid tandem falsum esse contenditis? an quia erat informis materies, ubi propter nullam formam nullus ordo erat? ubi autem nullus ordo erat, nulla esse uicissitudo temporum poterat; et tamen hoc paene nihil in quantum non omnino nihil erat, ab illo utique erat, a quo est quidquid est, quod utcumque aliquid est. "hoc quoque" aiunt "non negamus". Cum his enim uolcoram te aliquid colloqui, Deus meus, qui haec omnia, quae intus in mente mea non tacet veritas tua,
Abbreviated transcription (Latin):
sũpsit exordiũ: quãuis ñ tẽporis. qm̃ nondũ
erat tẽpꝰ. ipsius. tam̃ conditionis suȩ. unde
ita ẽ abste dõ nr̃o ut aliud sit plane quã tu.
& non idipsũ. qm̃ & si non solũ ante illã sed nec
in illa inuenimus tẽpus. quia ẽ idonea faciẽ
tuã sẽꝑ uidere. nec uspiã deflectit᷑ ab ea.
quo fit ut nulla mutatione uariet᷑: in est ei
tam̃ ipsa mutabilitas unde tenebrascer& &
frigescer&. nͥ amore grandi tͥ coherens tanquã
sẽꝑ meridies lucer& & feruerae ex te. Odoniꝰ
luminosa & speciosa. dilexi decorẽ tuũ. & lo¬
cũ habitationis głȩ tuȩ dñi mei. fabricatoris
& possessoris tui. Tibi suspir& ꝑegrinatio
mea. & dicã ei qͥ fecit te ut possideat & me
inte: quia fecit & me. Erraui sicut ouis ꝑdi¬
ta. sed in humeris pastoris mei structoris
tui spero me reportari tͥ. Quid dicitis mei
qͦs allo quebar contradictores. qͥ tam̃ & moy sen
piũ famulũ dĩ & libros eiꝰ oracula sci sp̃s cre¬

Expanded text:
 quamuis non temporis, quia nondum erat tempus, ipsius tamen conditionis suae. Vnde ita est abs te, deo nostro, ut aliud sit plane quam tu et non id ipsum, et non solum ante illam, sed nec in illa inuenimus tempus, quia est idonea faciem tuam semper uidere nec uspiam deflectitur ab ea; quo fit, ut nulla mutatione uarietur. inest ei tamen ipsa mutabilitas, unde tenebresceret et frigesceret, nisi amore grandi tibi cohaerens tamquam semper meridies luceret et ferueret ex te. o domus luminosa et speciosa, dilexi decorem tuum et locum habitationis gloriae domini mei, fabricatoris et possessoris tui! tibi suspiret peregrinatio mea, et dico ei qui fecit te, ut possideat et me in te, quia fecit et me. erraui sicut ouis perdita, sed in umeris pastoris mei, structoris tui, spero me reportari tibi. Quid dicitis mihi quos alloquebar contradictores, qui tamen et Moysen pium famulum dei et libros eius oracula sancti spiritus cre
Abbreviated transcription (Latin):
aturã. aliud qͥ dicit. terra autẽ erat inuisi¬
bilis & in cõposita & tenebrȩ erant super
abissũ. id.ẽ. informis quedã iã materies
as maximas partes suꝑiorẽ atq inferiorẽ
distributã cũ om̃ib quȩ in eis sunt usitatis
notisq creaturis. Cũ enĩ duab istis extre¬
mis sententus resistere quisquã ita tẽpta.¬
uerit. si ñ uult istã informitatẽ materiȩ
cęli & terrȩ nomine appellatã uideri. erat
ergo aliquid qđ ñ fecerat ds̃ unde cęlũ &
terrã facer&. neq enĩ scriptura narrauit
qd ist̾a materiẽ ds̃ fecerit. nͥ ut intelliga.¬
mꝰ eã cęli & terrȩ aut solius terrȩ uocabu¬
lo significatã cũ diceret᷑. in pͥncipio fecit
ds celũ & terrã. ut id qd sequit᷑ terra

Expanded text:
erat inuisibilis et inconposita, et tenebrae erant super abyssum, id est informitas quaedam iam materies as maximas partes superiorem atque inferiorem distributam cum omnibus quae in eis sunt usitatis notisque creaturis. Cum enim duabus istis extremis sententiis resistere quisquam ita temptauerit: "si non uultis hanc informitatem materiae caeli et terrae nomine appellatam uideri, erat ergo aliquid, quod non fecerat deus, unde caelum et terram faceret; neque enim scriptura narrauit, quod istam materiem deus fecerit, nisi intellegamus eam caeli et terrae aut solius terrae uocabulo significatam, cum diceretur: in principio fecit deus caelum et terram, ut id, quod sequitur: ter
Abbreviated transcription (Latin):
& in quo principio fecisti cęlũ & terrã: sed ꝓ¬
fecto sapientia quȩ creata ẽ. intellectualis
scilic& natura. quȩ contẽplatione luminis
tia. Sed quantũ interest int̾ lum̃ qđ illuimi¬
nat & qđ illuminat᷑. tantũ int̾ sapientiã quȩ
creat. & istã quȩ creata ẽ. sicut int̾ iustitiam¬
iustificantẽ & iustitiã quȩ iustificatione
facta ẽ. Nã & nos dicti sumꝰ iustitia tua.
Ait enĩ quidã seruus tuus. ut nos simꝰ iusti.¬
tia dĩ in ipso. Ergo quia pͥor om̃ium creata ẽ
quedã sapientia quȩ creata ẽ. mens rationa¬
lis & intellectualis castȩ ciuitatis tuȩ ma¬
tris nr̃ȩ quȩ sursũ ẽ & libera ẽ & eterna in
cęlis. Quib celis nisi qui te laudant cęli celoꝵ:
Quia hoc ẽ. & cęlũ cęli dño. Ꝙ si ñ inuenimꝰ
tẽpus ante illã quia & creaturã tẽporis an

Expanded text:
i caelum et terram, sed pi caelum et terram, sed profecto sapientia, quae creata est, intellectualis natura scilicet, quae contemplatione luminis tia; sed quantum interest inter lumen, quod inluminat et quod inluminatur, tantum inter sapientiam, quae creat, et istaiustificantem et iustitiam, quae iustificatione facta est; nam et nos dicti sumus iustitia tua; ait enim quidam seruus tuus: ut nos simus iustitia dei in ipso — ergo quia prior omnium creataest quaedam sapientia, quae creata est, mens rationalis et intellectualis castae ciuitatis tuae, matris nostrae, quae sursum est et libera est et aeterna in caelis — quibus caelis, nisi qui te laudant caeli caelorum, quia hoc est et caelum caeli domino? — etsi non inuenimus tempus ante illam, quia et creatur
Abbreviated transcription (Latin):
quia sũme ẽ : Neq hoc negamꝰ inquiunt.
Quid gͥ : An illud negatis. sublimẽ quandam
ẽẽ creaturã tã casto amore coerentẽ dõ
uero & uere ȩterno. ut quãuis ei coȩterna
ñ sit. in nullã tam̃ tẽpoꝵ uarietatẽ & ui.¬
cissitudinẽ ab illo se resoluat & defluat.
sed in eius solius ueracissima contẽplatione
reqͥescat : Qm̃ tu ds̃ diligenti te quantum
precipis ostendis ei te & sufficis ei. & ideo ñ
declinat a te nec a se. Hȩc ẽ domꝰ dĩ ñ terre¬
na. neq ulla celesti mole corporea: sed spũ¬
alis & particeps eternitatis tuȩ. qͥa sine labe
in eternũ. Statusti enĩ eã in seculũ & in secłin
sȩculi. preceptũ posiusti & non p̃teribit. Nec
tam̃ ideo tͥ coȩterna. qm̃ ñ sine itio: fac¬
ta ẽ enĩ. Nã & si ñ inuenimꝰ tẽpus ante illã.
prior qͥppe omniũ creata ẽ sapientia: nec
utiq illa sapientia tͥ chs̃ nr̃ patri suo plane

Expanded text:
quia summe est? "neque hoc negamus" inquiunt. quia summe est? "neque hoc negamus" inquiunt. quid igitur? an illud negatis, sublimem quandam esse creaturam tam casto amore cohaerentem deo uero et uece aeterno, ut, quamuis ei coaeterna non sit, in nullam tamen temporum uarietatem et uicissitudinem ab illo se resoluat et defluat, sed in eius solius aeracissima contemplatione requiescat, quoniam tu, deus, diligenti te, quantum praecipis, ostendis ei te et sufficis ei, et ideo non declinat a te nec a se? haec est domus dei non terrena neque ulla caelesti mole corporea, sed spalis et particeps aeternitatis tuae, quia sine labe in aeternum. statuisti enim eam in saeculum et in saeculum saeculi; praeceptum posuisti et non praeteribit. nesine initio: facta est enim. Nam etsi non inuenimus tempus ante illam — prior quippe omnium creata est sapientia — nec utique illa sapientia tibi, deus noster, patri suo, plane
Abbreviated transcription (Latin):
& sẽꝑ uelle omĩa quȩ uult: ñ iterũ & iterũ.
neq nunc ista nunc illa. nec uelle postea
qd nolebat. aut nolle qđ uolebat prius. qͥa
talis uoluntas mutabilis ẽ. & om̃e muta.¬
bile eternũ non ẽ: ds iautẽ nr̃ ȩtenus est.
tẽ qd mͥ dr̃ in aurẽ interiore. expectatio
rerũ uenturarũ fit contuitꝰ cũ uenerint.
idẽq contuitꝰ fit memeria cũ p̃terierint.:
om̃is porro intentio que ita uariat᷑ mutabi¬
lis ẽ. & om̃e mutabile eternũ non ẽ. ds autẽ
nr̃ eternus ẽ : hȩc colligo atq coniungo. &
inuenio dm̃ meũ dm̃ eternũ. ñ aliquã tali¬
noua uoluntate condidisse creaturã. nec
scientiã eius t̾ransitoriũ aliquid pati. Ad
gͦ dicetis contradictores: An falsa sunt is¬
ta: Non inquiunt. Quid illud: Nũ falsũ
ẽ om̃em naturã formatã materiẽue for¬
mabilẽ non ẽẽ nisi ab illo qui sũme bonu̾ ẽ.

Expanded text:
et semper uelle omnia quae uult, non iterum et iterum et semper uelle omnia quae uult, non iterum et iterum neque nunc ista nunc illa nec uelle postea quod nolebat aut nolle quod nolebat prius, quia talis uoluntas mutabilis est et omne mutabile aeternum . non est; deus autem noster aeternus est. item, quod mihi dicit in aurem interiorem, expectatio rerum uenturarum fit contuitus, cum uenerint, idemque contuitus fit memoria, cum praeterierint: omnis porro intentio, quae ita uariatur, mutabilis est, et omne mutabile aeternum non est: deus autem noster aeternus est. haec colligo atque coniungo et inuenio deum meum, deum aeternum non aliqua noua uoluntate condidisse creaturam nec scientiam eius transitorium aliquid pati. Quid ergo dicetis, contradictores? an falsa sunt ista? "non" inquiunt. quid illud? num falsum est omnem naturam formatam materiamue formabilem non esse nisi ab illo, qui summe bonus est,
Abbreviated transcription (Latin):
quã terrã dixerit. & qđ seccłõ die cõmenio¬
rat᷑ factũ firmamentũ & uocatũ celũ insi¬
nuat de quo celo pͥius sine dieb sermo locutꝰ
sit. Mira ꝓfunditas eloquioꝵ tuoꝵ. quoꝵ ecce
ante nos suꝑficies blandiens paruulis. sed
ꝓfunditas ds̃ iñs. Mira ꝓfunditas. Horror
.ẽ. intendere in eã. Horror honoris & tre¬
mor amoris. Odi cohostes eius uehementer
Osi occidas eos gladio bis acuto. & ñ sint hote
euis. Sic enĩ amo eos occidi sibi. ut uiuant
tibi. Ecce autẽ alii non rep̾hensoref sed lau.¬
datores libri geneseos. non inquiunt hoc
Quib ego te arbitro ds̃ omniũ nrm ita res¬
pondebo. Nũ dicetis falsa ẽẽ quȩ mͥ ueritas
uoce forti in aure interiore dicit. deue.¬
ra ȩternitate creatoris. qđ nequaquã eius
substantia ꝑ tẽpora uariet᷑ : nec eius uolun¬
tas extra eiꝰ substantiã sit : Unde non eũ
mͦ uelle hoc. mͦ uelle illud. sed semel & simul

Expanded text:
quam terram dixerit. et quod secundo die commemoquam terram dixerit. et quod secundo die commemoratur factum firmamentum et uocatum, caelum insinuat, de quo caelo prius sine diebus sermo locutus sit. Mira profunditas eloquiorum tuorum, quorum ecce ante nos superficies blandiens paruulis: sed mira profunditas, deus meus, mira profunditas! horror est intendere in eam, horror honoris et tremor amoris. odi hostes eius uehementer: o si occidas eos de gladio bis acuto, et non sint hostes eius! sic enim amo eos occidi sibi, ut uiuant tibi. ecce autem alii non reprehensores, sed laudatores libri Geneseos: "non" inquiunt "hoc quibus ego te arbitro, deus omnium nostrum, ita respondeo. Num dicetis falsa esse, quae mihi ueritas uoce forti in aurem interiorem dicit de uera aeternitate creatoris, quod nequaquam eius substantia per tempora uarietur nec eius uoluntas extra eius substantiam sit? unde non eum modo uelle hoc modo uelle illud, sed semel et simul
Abbreviated transcription (Latin):
terra autẽ erat inuisibilis & incõposita.
& tenebrȩ erant suꝑ abissũ. neq cõmemo¬
rantẽ quoto die feceris hȩc. Sic interim
sentio ꝓpt̾ illud cęlũ cęli. celũ intellectu¬
ale ubi ẽ intellectꝰ nosse simul. ñ exx parte.
ñ in enignate. ñ ꝑ speculũ: sed eo toto.
in manifestatione. facie ad faciẽ. ñ mͦ hoc
mͦ illud. sed qđ dictũ ẽ nosse simul sine ulla
uicissitudine tẽpoꝵ. & ꝓpt̾ inuisibilẽ atq
incõpositã terrã sine ulla uicissitudine
tẽpoꝵ quȩ sol& habere mͦ hoc mͦ illud. qͥd
ubi nulla species. nusꝙͦ est hoc aut illud
Propt̃ duo hȩc primitꝰ formatũ & penitꝰ
informe. illud cęlũ sed cȩlũ cęli. hoc uero
terrã sed terrã inuisibilẽ & incõpositã. ꝓpt̾
duo hȩc interĩ sentio sine cõmemoratione
dierũ dicere scripturã tuã. in principio
fecit ds̃ cȩlũ & terrã. Statĩ quippe lsubietit

Expanded text:
terra autem erat inuisibilis et inconposita terra autem erat inuisibilis et inconposita et tenebrae erant super abyssum, neque conmemorantem, quoto die feceris haec, sic interim sentio propter illud caelum caeli, caelum intellectuale, ubi est intellectus nosse simul, non ex parte, non in aenigmate, non per speculum, sed ex toto, in manifestatione, facie ad faciem; non modo hoc, modo illud, sed, quod dictum est, nosse simul sine ulla uicissitudine temporum, et propter inuisibilem atque inconpositam terram sine ulla uicissitudine temporum, quae solet habere modo hoc et modo illud, quia ubi nulla species, nusquam est hoc et illud: propter duo haec, primitus formatum et penitus informe, illud caelum, sed caelum caeli, hoc uero terram, sed terram inuisibilem et inconpositam, propter duo haec interim sentio sine commemoratione dierum de subiecit,
Abbreviated transcription (Latin):
tabilitate ꝑfruatur. alterũ qđ ita informe
erat ut ex qua forma in quã formã uł moti¬
onis uł stationis mutaret᷑. qͦ tempori sub¬
deret᷑. ñ haber&. Sed ut hoc informe essoe
non reliquisti. qm̃ fecisti ante omnẽ diẽ in
pͥncipio celũ & terrã. Hȩc duo quȩ dicebã.
Terra autẽ inuisibilis erat & incõposita. &
tenebrȩ suꝑ abissũ. Quib uerbis insinuat᷑
informitas. ut gradatĩ excipiant qui omini¬
modã speciei priuationẽ nec tam̃ ad nihi-¬
lũ ꝑuentionẽ cogitare ñ possunt. unde fie.¬
r& aliud celũ & terra uisibilis atq cõposi¬
ta & aqua speciosa. & quicqͥd deinceps in
constitutione huiꝰ mundi ñ sine dieb factũ¬
cõmemorat᷑. quia talia sunt ut in eis agant᷑
uicissitudines tẽpaꝵ. ꝓpt̾ ordinatas cõmuta¬
tiones motionũ atq formarũ. Hoc interĩ
sentio ds̃ m̃f cũ audio loquentẽ scripturã
tuã. in principio fecit ds̃ celũ & terram.

Expanded text:
tabilitate perfruatur; alterum, quod ita informe tabilitate perfruatur; alterum, quod ita informe erat, ut ex qua forma in quam formam uel motionis uel stationis mutaretur, quo tempori subderetur, non haberet. sed hoc ut informe esset, non reliquisti, quoniam fecisti ante omnem diem in principio caelum et terram, haec duo quae dicebam. terra autem inuisibilis erat et inconposita et tenebrae super abyssum. quibus uerbis insinuatur informitas, ut gradatim excipiantur, qui omnimodam speciei priuationem nec tamen ad nihil peruentionem cogitare non possent, unde fieret alterum caelum et terra uisibilis atque conposita et aqua speciosa et quidquid deinceps in constitutione huius mundi non sine diebus factuconmemoratur, quia talia sunt, ut in eis agantur uicissitudines temporum propter ordinatas conmutationes motionum atque formarum. Hoc interim sentio, deus meus, cum audio loquentem scripturam tuam: in principio fecit
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpoꝵ. Hoc in conspectu tuo clar& mͥ. &
magis magisq clarescat oro te. atq in hac
manifestatione ꝑsistã sobrius sub alis tuis.
Ecce nescio quid informe. in istis mutationib
rerũ extremarũ atq infirmarũ. & quis
dic& mͥ. nisi quisquis ꝑ in ania cordis sui cum
suis fantasiatib uagat᷑ & uoluit᷑ .  Quis
nͥ talis dic& mͥ. qd diminuta atq consũpta
om̃i spetie si sola remaneat informitas. ꝑ
quã de specie in speciẽ res mutabat᷑ & uer¬
tebat᷑ possit exhibere uices tẽpoꝵ Om̃ino
enĩ ñ potest. quia sine uarietate motionũ
non sunt tẽpora: & nulla uarietas ubi nul
quantũq pulsanti aperis duo repperio
quȩ fecisti carentia tẽporib cũ tͥ neutrũ
coȩternũ sit. unũ qđ ita formatũ ẽ ut sine
ullo defectu contẽplationif. sine ullo int̾¬
uallo mutationis quãuis mutabile. tamen
non mutatũ tua ȩternitate atq incõmu¬

Expanded text:
temporum. Hoc in conspectu tuo claret mihi, et temporum. Hoc in conspectu tuo claret mihi, et magis magisque clarescat, oro te, atque in hac manifestatione persistam sobrius sub alis tuis. 14. Ecce nescio quid informe in istis mutationibus rerum extremarum atque infirmarum. Et quis dicet mihi, nisi quisquis per inania cordis sui cum suis phantasmatibus vagatur et volvitur; quis nisi talis dicet mihi, quod diminuta atque consumpta omni specie, si sola remaneat informitas, per quam de specie in speciem res mutabatur et vertebatur, possit exhibere vices temporum? Omnino enim non potest, quia sine varietate motionum non sunt tempora: et nulla varietas, ubi nulquantumque pulsanti aperis, duo reperio, quae fecisti carentia temporibus, cum tibi neutrum coaeternum sit: unum, quod ita formatum est, ut sine ullo defectu contemplationis, sine ullo interuallo mutationis, quamuis mutabile, tamen non mutatum aeternitate atque inconmu
Abbreviated transcription (Latin):
tore atq illustratore suo. Nec inuenio quid
libentius appellandũ excistimẽ cęlũ cęli dño.
quã domũ tuã contẽplantẽ delectationem
tuã sine ullo defectu egrediendi in aliud.
mentẽ purã concordissimȩ unã stabilim̃to
suꝑ ista celestia. Unde intelligat anima cuius
peregrinatioonginqua facta ẽ. si iam
sitit tibi. si iã factȩ sunt ei lacrimȩ suȩ panis.
dũ dr̃ ei ꝑ singulos dies ubi ẽ ds tuus. suã petit
a te unã. & hanc requirit ut in habit&e in
clomo tua ꝑ om̃s dies uitȩ suȩ. & quȩ uita
eiꝰ. nͥ tu. Ꝙe qui dies tui. nͥ eternitas tua. Sic̃
anni tui qͥ non deficiunt. quia idẽipse es.
Hinc gͦ rogo intelligat anima ꝗͤ potest. ꝙͣ
longe suꝑ omĩa tẽpora sis exernus. quando
tua domꝰ quȩ peregrinata ñ ẽ. quãuis ñ sit
tibi coȩterna. tam̃ indesinent̃ & indeficien¬
ter tͥ coherendo. nullã patit᷑ uicissitudinẽ¬

Expanded text:
tore te atque inlnstratore suo! nec inuenio, quid tore te atque inlnstratore suo! nec inuenio, quid libentius appellandum existimem caelum caeli domino quapi domum tuam contemplantem delectationem tuam sine ullo defectu egrediendi in aliud, mentem puram concsuper ista coelestia. Unde intelliperegrinatio longinqua facta est, si iam sitit tibi, si iam factae sunt ei lacrimae suae panis, dum dicitur ei per singulos dies: ubi est deus tuus? si iam petit a te unam et hanc requirit, u t inhabitet in domo tua per omnes dies uitae suae? et quae uita eius nisi tu? et qui dies tui nisi aeternitas tua, sicut anni tui, qui non deficiunt, quia idem ipse es? hinc ergo intellegat anima, quae potest, quam longe super omnia tempora sis aeternus, quando tua domus, quae peregrinata non est, quamuis non sit tibi coaeterna, tamen indesinenter et indeficienter tibi coh
Abbreviated transcription (Latin):
sunt tu fecisti. & hoc solũ a te non ẽ qd ñ ẽ. motꝰq
uoluntatis a te quies. ad id qđ minꝰ ẽ: qͥa talis
motꝰ delictũ atq peccatũ est: & qđ nullius
peccatũ aut tͥ noc&. aut ꝑturbat ordinem
imperu tui uł in pͥmo uł in imo. Hoc in con¬
spectu tuo claro mͥ. & magis magisq clare¬
scat oro te. atq in ea manifestatione ꝑsistã
sobrius sub alis tuis. Itẽ diocisti mͥ uoce forti
in aure interiore qđ nec illa creatura tͥ coȩ¬
terna ẽ cuius uoluntas tu solus es. teq ꝑseue.¬
rantissima castitate hauriens mutabilitatẽ
suã nusquã & nũquã excerit. & te sibi sẽꝑ p̾sen¬
te ad quẽ toto affectu se ten&. ñ habens fu¬
turũ qđ expect&. nec p̃teritũ traiciens quod
meminerit. Nulla uice uariat᷑. nec in tẽpora
ulla distendit᷑. O beata si qua ista ẽ inherendo
beatitudini tuȩ: beata sẽpiterno inhabita¬

Expanded text:
sunt, tu fecisti\': hoc solum a te non est, quod non est; motusque sunt, tu fecisti\': hoc solum a te non est, quod non est; motusque uoluntatis a te, qui es, ad id quod minus est, quia talis motus delictum atque peccatum est, et quod nullius peccatum aut tibi nocet aut perturbat ordinem imperii tui uel in primo uel in imo. hoc in conspectu tuo claret mihi et magis magisque clarescat, oro te, atque in ea manifestatione persistam sobrius sub alis tuis. Item dixisti mihi uoce forti in aurem interiorem, quod nec illa creatura tibi coaeterna est, cuius uoluptas tu solus es teque perseuerantissima castitate hauriens mutabilitatem suam nusquam et numquam exerit et te sibi semper praesente, ad quem toto affectu se tenet, non habens futurum quod expectet nec in praeteritum traiciens quod meminerit, nulla uice uariatur nec in tempora ulla distenditur. o beata, si qua ista est, inhaerendo beatitudini tuae, beata sempiterno inhabita
Abbreviated transcription (Latin):
etiã. hinc ad amaui te. Erraui. & recor¬
datus sũ tui. Audiui uocẽ tuã post me ut
redirẽ. & uix audiui ꝓpt̾ tumultꝰ peccatoꝵ.
& nutic ecce redeo estuans & anelans ad fon-¬
tẽ tuũ. Nemo me ꝓhibeat hunc bibã. ꝙ tẽ
uiuã. Nã ñ ego uita mea. Simale uxi ex
me mors mͥ fui. & in te reuiuisco. Tume allo¬
quere. tu mͥ sermocinare. Credidi libris
tuis. & uerba eoꝵ archana ualde. Iã dixxisti
mͥ d̾ne uoce forti in aure int̾iore. qͥa tu ȩter¬
nus es solus habens immortalitatẽ. qm̃
ex nulla specie motuiue mutaris. Hec tẽpo-¬
rib uariatur uoluntas tua. quia ñ ẽ mor¬
talis uoluntas quȩ alia & alia est. Hoc in
conspectu tuo clarde mͥ. & magis magisq cla¬
rescat oro te: atq in ea manifestatione ꝑ¬
sistã sobrius sub alis tuis. Itẽ clixisti mͥ dñe
uoce forti in aurẽ interiore. qđ om̃s naturas
atq substantias quȩ non sunt qd tues. & tam̃

Expanded text:
etiam hinc adamaui te. erraui et recoretiam hinc adamaui te. erraui et recordatus sum tui. audiui uocem tuam post me, ut redirem, et uix audiui propter tumultus inpacatorum. et nunc ecce redeo aestuans et anhelans ad fontem tuum. nemo me prohibeat: hunc bibam et hunc uiuam. non ego uita mea sim: male nixi ex me, mors mihi fui: in te reuiuesco. tu me alloquere, tu mihi sermocinare. credidi libris tuis, et uerba eorum arcana ualde. iam dixisti mihi, domine, uoce forti in aurem interiorem. quia tu aeternus es, solus habens inmortalitatem, quoniam ex nulla specie motuue mutaris nec temporibus uariatur uoluntas tua, quia non est immortalis uoluntas, quae alia et alia est. hoc in conspectu tuo claret mihi et magis magisque clarescat, oro te, atque in ea manifestatione persistam sobrius sub alis tuis. item dixisti mihi, domine, uoce forti in aurem interiorem, quod omnes naturas atque substantias, quae non sunt quod tu es et tamen