comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum ea que detestentur etiam mustipsitato
facinore ꝑficiant: Atq ideo et serpentes et
iupina generatio st̃ quia mensuram pat̾ne
uosuntatis implebunt: Et quomꝰ esfugient
trucis mortem dñm ꝑsequentes a quibus
ppter apłos qui de futuroꝵ reuelatione ꝓpħe
sunt de xp̃i agnitione sapientes de segͥis in¬
tessigentia scribe cecos lapidatos crucifreos
a cuu̾tatib in cuntates fugatos omĩs saguiᷤ
iustor ab abel usq ad rachariam redundiai
ut quib obẽditum si fuisset ꝑ pͥpoꝵ cͥminum
uenia prestanda ob hos eosdem interemptos
pena in eos qui ꝑnuerint paternoꝵ quoq fa¬
noꝵ congeretur:

Expanded text:
cum ea, quae detestentur, etiam multiplicato cum ea, quae detestentur, etiam multiplicato facinore perficiant? Atque ideo et serpentes et viperina generatio sunt, quia mensuram paternae voluntatis implebunt . Et quomodo effugient orumque ad crucis mortem Dominum persequentes? A quibus propter apostolos, qui de futurorum revelatione prophetae sunt, de Christi agnitione sapientes, de legis intelligentia scribae, caesos, lapidatos, crucifixos, et a civitatibus in civitates fugatos, omnis sanguis justorum ab Abel usque ad Zachariam redundavit : ut quibus obeditum si fuisset, propriorum criminum esset venia praestanda, ob hos eosdem interemptos poena in eos, qui peremerint, paternorum quoque facinorum congerer
Abbreviated transcription (Latin):
parauit que humano oꝑe custuq splendẽtia
mortuoꝵ ossibus et cadaueꝵ ĩmundiciis in¬
conscĩe sue mentisq fetorem. Ue uob̃ scribe
ꝓphãrum: Et resiqua. Iudicii forma in abso¬
luto est et uicinq nr̃m ex natura sensus at¬
q opimo equitatis imponitur ut miius cx
eo uenie miquitatis opus hubeat quo magis
equitas ignorata non fuerit: Propħas nãq
onines segis ppłs occidit In odium enuim eoꝵ
amiaritud̾ine obungationis accerisi st̃. Nam
uoce publica furta cedes adusteria sacrile¬
gia ciuis coarguebant: Et quia indignum
eum cesesti ie̾gno ob hec oꝑa denũtiabant
et hẽredes testamenti dei gentes futuras
precabant uario penar genere confecti
sunt. Or parentum facta posteritas ita
detestata est ut ꝓpłie sibros uenetur me¬
morias adornet sepulcra restauret tasiq
reuerentia extracuspam se ẽẽ paterm sce¬
uissimo piacuso occisos fatentur qua ueĩa

Expanded text:
mparavit, quae humano opere cultuque 786 splendentia, mparavit, quae humano opere cultuque 786 splendentia, mortuorum ossibus et cadaverum immunditiis inconscientiae suae mentisque foetorem. 8. Judaei ophetarum, et reliqua . Judicii forma in absoluto est, et unicuique nostrum ex natura sensus atque opinio aequitatis imponitur: ut minus ex eo veniae iniquitatis opus habeat, quo magis aequitas ignorata non fuerit. Prophetas namque omnes legis populus occidit. In odium enim eorum, amaritudine objurgationis, accensi sunt: nam voce publica furta, caedes, adulteria, sacrilegia ejus coarguebant. Et quia indignum eum coelesti regno ob haec opera denuntiabant, et haeredes testamenti Dei gentes futuras praedicabant; vario poenarum genere confecti sunt. Sed parentum facta posteritas ita detestata est, ut prophetiae libros veneretur, memorias adornet, sepulcra restauret: talique reverentia extra culpam se esse paterni scevissimo piaculo occisos fatentur, qua venia
Abbreviated transcription (Latin):
officium est: Quia decimatio issa foseris q̃
in preformationẽ suturor erat utisis non de¬
bebat omitti effici autem boc oportebat ut
fidei et iusticie et miẜ icordie partibr fũctio
non mutatione fingende s ueritate retinẽ¬
de uosuntatis oꝑib placeremus: Et quia
minus piacusi eẽt decimationem oseris poti
ꝙͣ benuosentie officium preterne irridet coꝵ
incosandis cusicibus disigentiam quoꝵ in
gsutiendis camesis eẽt incuria: Pecrata ui¬
delicet leuia uitantium et grandia deuorãtũ:
Par quoq in eos pene deninciatio est qui ca¬
sices et uaraosides extrisecus esuentes eor
interiom non mundent et iactantiam ĩuti¬
sis studii sequentes utisiratis ꝑfecte nums¬
terium de resinquant :C. sicis namq usus
interior est: Qui si obsorduerit quid ꝑfici¬
et sotus exterius: Atq ideo interioris cõstĩe
ntor est obtinendus ut ea que corporis sũt
formsecus lauentur: Sepulcris quo eos co¬

Expanded text:
officium est. Quia decimatio illa oleris, quae officium est. Quia decimatio illa oleris, quae in praeformationem futurorum erat utilis, non debebat omitti: effici autem hoc oportebat, ut fidei et justitiae et misericordiae partibus functi, non imitatione fingendae, sed veritate retinendae voluntatis operibus placeremus. Et quia minus piaculi esset, decimationem oleris potius quam benevolentiae officium praeterire; irridet eorum in colandis culicibus diligentiam, quorum in glutiendis camelis esset incuria, peccata videlicet levia vitantium, et gravia devorantium . Par quoque in eos poenae denuntiatio est, qui calices et paropsides extrinsecus eluentes, eorum interiora non mundent : et jactantiam inutilis studii sequentes, utilitatis perfectae ministerium derelinquant. Calicis namque usus interior est: qui si obsorduerit, quid proficiet lotus exterius? Atque ideo interioris conscientiae nitor est obtinendus, ut ea quae corporis sunt forinsecus eluantur . Sepulcris quoque eos co
Abbreviated transcription (Latin):
margarite cristassus ꝓpriam significantiã
pro natura uiucuiͦq metassi complectitur:
Igitur redarguit quod aurum tempsi et dona
astaris ꝓ sacramentoꝵ resigione uenerarentur
cum honor potior ẽet et altaris et tempsi quia
futuroꝵ specie et aurum temoso et donũ dedi¬
caretur astari: Et ideo aduemente xp̃o ĩutile
eẽ fiduciam legis quia non in lege xp̃s sed
lex sanctificaretur in xp̃o in quaueluti se¬
des thronusq sibi positus sit. Qui quia re¬
sigiosus hẽatur resigionem ab eo necesse ⁊̃
qui in isso consederat accepit: Atq ita stulti
ceciq sint sanctificante preterito scĩficata ue¬
tis occulta et obscuram uosintatũ miqͥtatẽ
redarguit qd̃ ea que in decins m̃te atq ane¬
thi see prescribit efficiant ut impsere segẽ
ab hominib existimetur. Miẜicordiam uero
atq iusticiam et fidem et omnem bemuosen¬
tic affectum reliquerint qd̃ ꝓpͥum hominis

Expanded text:
margaritae, crystallus propriam significantiam margaritae, crystallus propriam significantiam pro natura uniuscujusque metalli complectuntur. Igitur redarguit, quod aurum templi et dona altaris pro sacramentorum religione venerarentur; cum honor potior esset et altaris et templi, quia ad futurorum speciem et aurum templo et donum dedicaretur altari. Et ideo adveniente Christo inutilem esse fiduciam legis: quia non in lege Christus, sed lex sanctificaretur in Christo, in qua veluti sedes thronusque sibi positus sit. Qui quia religiosus habeatur, religionem ab eo necesse est qui in illo considat acceperit: atque ita stulti caecique sint, sanctificante praeterito, sanctificata vetis occulta et obscuram voluntatum iniquitatem redarguit: quod ea quae in decimis menthae atque anethi lex praescribit efficiant, ut implere legem ab hominibus existimentur; misericordiam vero atque justitiam et fidem et omnem benevolentiae affectunt reliquerint, quod proprium hominis
Abbreviated transcription (Latin):
contra iustificationem fidei aliquos subdit᷑¬
os: Prosesiti enim sunt ex gentibr in synago¬
gam recepti quoꝵ futuroꝵ raritas in uno ĩ¬
dicatur: Neq enim post xp̃i predicationen
doctrine eoꝵ fides reluta est. Sr quisqr fu̾it
ne soboles et eterm uidicu hereditas qr. idop¬
tio ex gentib Abrae famisiam factura sit. Ideo
.ai.tem̃ uene duplicate erit filius quia neq re¬
nussionem poc̃oꝵ sit gentium consecutus et so¬
cietatem eor. qui ep̃m ꝑsecuti fuerant sit se¬
intrauerit in tempso nichis est: Reu̾entiam
humanaꝵ obseruationum et cõtumesiam ꝓphe¬
tice tiunditionis exprobint qd̾ manib honoiem¬
darent et de traherent honorandis legem.
Namqr ip̃e dederat et sex non efficatiam con¬
tinebat s meditabatur effectus: Nam orna¬
tus altarii atq tempsi non dignitatem de
custu concisiabat s futuroꝵ sp̃em dedecore fĩ¬
gebat. Nam aurum argentum es oricascũ

Expanded text:
contra justificationem fidei aliquos subditucontra justificationem fidei aliquos subdituros: proselyti enim sunt ex gentibus in Synagogam recepti. Quorum futurorum raritas in uno indicatur: neque enim post Christi praedicationem doctrinae eorum fides relicta est. Sed quisquis fuerit nae soboles, et aeterni judicii haereditas: quia adoptio ex gentibus Abrahae familiam factura sit. Ideo autem poenae duplicatae erit filius, quia neque remissionem peccatorum sit gentium consecutus, et societatem eorum qui Christum persecuti fuerant sit seam humanarum observationum, et contumeliam propheticae traditionis exprobrat, quod inanibus honoremdarent, et detraherent honorandis. Legem namque ipse dederat, et lex non efficientiam continebat, sed meditabatur effectus. Nam ornatus altarii atque templi non dignitatem de cultu conciliabat, sed futurorum speciem de decore fingebat. Nam aurum, argentum, aes, aurichalcum,
Abbreviated transcription (Latin):
dere autem eos regnũ celoꝵ ideo ait qr in sege
meditationem eui̾s que in xp̃o est ueritatis
occustent et corporeum aduentum a pphetis
predicatum doctrine simulatione ab scõdãt.
ip̃iq non adeuntes uiam eternitatis in xp̃o
adire quoqr ceteros non sinant: ue uobis scͥ¬
be et pharisei pocrite qui comeditis domos
iuduaꝵ: Hinc isse sunt ueritatis insicie huic
adcunde ceteris salutis imbitio et regni cele¬
stis obsecratio ut in obeundis iuduaꝵ domi¬
bus retincatur ambitio ut songe oionis dig¬
natione sposientur ut ab hiis celestis cogni¬
tio tanꝙͣ a thesaiuro reposite opulentie expec¬
tatur ut segis diguitas gre sisentio ꝑseueret
Et ideo accipient amplius iudicium quia et
penam ꝓpͥi peccati et reatum asiene ignorãtie
qui cirruitis mare et aridam: Maris et terre ꝑa¬
grationem signifitat in totis orbis finibus
cos ec̃ euangelio obtrectaturos et segis iugo

Expanded text:
dere autem eos regnum coelorum ideo ait, quia in lege dere autem eos regnum coelorum ideo ait, quia in lege meditationem ejus quae in Christo est veritatis occultent, et corporeum adventum a prophetis praedicatum doctrinae simulatione abscondant; ipsique non adeuntes viam aeternitatis in Christo, adire quoque caeteros non sinant. 4. Qui e et Pharisaei hypocritae, qui comeditis domos viduarum . Hinc illae sunt veritatis inficiae, hinc adeundae caeteris salutis inhibitio, et regni coelestis obseratio, ut in obeundis viduarum domibus retineatur ambitio, ut longae orationis dignatione spolientur, ut ab his coelestis cognitio tamquam a thesauro repositae opulentiae expetatur, ut legis dignitas gratiae silentio perseveret. Et ideo accipient amplius judicium, quia et poenam proprii peccati, et reatum alienae ignorantiae qui circuitis mare et aridam . Maris et terrae peragratione significat, in totis orbis finibus eos esse Christi Evangelio obtrectaturos, et legis jugo
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝙͣ fisaceria disatantes quib uite eterne
auctor deus non sit intellectus in xp̃o seseq
ex honore legis emissos tanꝙͣ fimbrias ex i¬
ueste magnificent qui totius segis ignari et
n acstrum salutis ꝑpetue respuentes: Que
quia omina ꝓphanã atq ꝑuersa essent scõꝵ
nuitatione dampnantur segis autem audi¬
entia et dcõꝵ obedientia qr xp̃istum soquebãt᷑
exigitur. Uerum in contrarium discipulis iã¬
se sc̃ientibr totius humisitatis precepta con¬
sũmat ut meminerint omnes fratres ẽẽ se
ĩo est fisios parentis uinus et ꝑ noue natui¬
tatis ⁊ merationẽ terrem ortus excessisse pri¬
mor et unũ sͥ eẽ omnib cesestis doctrine
magistrum et gliam honoris eterm humisi¬
tatis conscientia capescendam quia insosen¬
tiam deus humilem effecturus sit et huimi¬
litatem esaturus in głiam: Ue uobis scribe¬
loꝵ: Simulationem eoꝵ pene significatione
condempnat: Ue enm uox dosentis est. Csau¬

Expanded text:
teria 784 dilatantes , quibus vitae aeternae auctor Deus non sit intellectus in Christo, seseque ex honore legis emissos tamquam fimbrias ex veste magnificent, qui totius lemagistrum salutis perpetuae respuentes. Quae quia omnia profana atque perversa essent, factorum imitatione damnantur. Legis autem audientia, et dictorum obedientia, quia Christum loquebantur, exigitur. se scientibus totius humilitatis praecepta consummat, ut meminerint omnes fratres esse se, id est, filios parentis unius, et per novae nativitatis generationem terreni ortus excessisse primordia, et unum sibi esse omnibus coelestis doctrinae magistrum, et gloriam honoris aeterni humilitatis conscientia capessendam; quia insolentiam Deus humilem effecturus sit, et humilitatem elaturus in gloriam . 3. Pharisalorum . Simulationem eorum poenae significatione condemnat. Vae enim vox dolentis est. Clau
Abbreviated transcription (Latin):
nob a deo dicens: Ego sum deus abrase ⁊
deus ysaat et deus sacob non ẽ deus mor¬
tuoꝵ s uiuentiam: Sermo enm sic ad n¬
Moysen sanctis istis patriarchis iam pridẽ
quiescentibus extiterat: Ergo quoꝵ erit d̃s:
Qina m natura rei est ut ẽẽ ic nc̃orsit cuius
sit alterum atq ita din haabeit uiuentium
est cum deus eternitas sit et non sit eoꝵ q̃
mortua sint habere id quod eternum est.
Et quom ẽẽ illi futuriq semꝑ negabunt᷑
quoꝵ se eẽ profiteatur eternitas: Pharisei¬
saduoris concregari sunt aduersus eum et
Succẽd̾unt saduceis temptatibr phariser.
Et illis quiden congruenter fuerat de resur¬
rectione responsi n ut in lege ip̃a ex qua erãt
ꝓfecti cntmca pande resurrectiorns fidem cõ¬
uancerentur: Pharisei uero habere scĩcim segis
głiabaatur que ad futuram spem u̾sata:nna

Expanded text:
go sum Deus Abrahae, Deus Isaac, et Deus Jacob; non est Deus mortuorum, sed viventium . Sermo enim hic ad Moysen sanctis istis patriarchis jam pridem quiescentibus exstiterat. Ergo quorum erat Deuquia in natura rei est, ut esse id necesse sit, cujus sit alterum. Atque ita Deum habere viventium est; 782 cum Deus aeternitas sit, et non sit eorum quae mortua sunt, habere id quod aeternum est. Et quomodo esse illi futurique semper negabuntur, quorum se esse profiteatur aeternitas? 6. PharisSadducaeis, congregati sunt adversus eum, et t reliqua . Succedunt Sadducaeis tentantibus Pharisaei. Et illis quidem congruenter fuerat de resurrectione responsum, ut in lege ipsa, ex qua erant profecti, contineri sperandae resurrectionis fidem convincerentur. Pharisaei vero habere se scientiam legis gloriabantur, quae ad futurorum speciem praela
Abbreviated transcription (Latin):
emissus est: Qui uariis temporib uerberati et
lapidati et occisi sunt fructus institute plebis
edocteq repetentes: In filio uero ad ustimũ mis¬
so diu nr̃i et aduentus et passio est qͥ extra
iersm tanꝙ extra uineam in sententiã damp¬
nationis abiectus est: Consilium uero colo¬
noꝵ et hereditatis octiso herede p̾sumptio n
spes manis est gliam segis pempto ep̃o pos¬
se retiueri : In patrisfamilie reditu temrore n¬
dicii glia est in filio paterue maiestatis assistẽs
In respor sione autem ipõꝵ pͥncioum et pluri¬
seoꝵ redditur digius apłis segis sereditas.
Sr lnc filius lapis est ab edificantib imꝓpbat᷑
et ad fastigium angularis erectus et in oculis
om̃ium mrabisis et inter segem atq gentes sa¬
teris et edificii utriusq cõuinctio:¬

Expanded text:
emissus est; qui variis temporibus verberati et emissus est; qui variis temporibus verberati et lapidati et occisi sunt, fructus institutae plebis edoctaeque repetentes. In filio vero ad ultimum misso , Domini nostri et adventus et passio est: qui extra Jerusalem, tamquam extra vineam, in sententiam damnationis abjectus est. Consilium vero colonorum et haereditatis occiso haerede praesumptio , spes inanis est gloriam legis, perempto Christo, posse retineri. In patrisfamilias reditu , tempore judicii gloria est in Filio paternae majestatis assistens. In responsione autem ipsorum principum et pharisaeorum, redditur dignius apostolis legis haereditas. Sed hic filius lapis est ab aedificantibus improbatus, et in fastigium angularis erectus, et in oculis omnium mirabilis, et inter legem atque gentes lateris et aedificii utriusque conjunctio
Abbreviated transcription (Latin):
famisias et plantauit uineam et sepem cicũ¬
dedit ei et fodit i ea torcusar et turrem edifi¬
cauit et cetera. Questio omnis in absołuto ẽ
nam etiam ip̃i principes sacerdotum et phari¬
sei de se hec intelsigentes in iram accensi sunt.
sigius qui ppłm israes in piouentus optĩoꝵ
fructuũ plantauerit: Quiq eos sanctifitatione
paterm nominis .i. nobilitate abrabe et ysaac
et iacob intra fines suos tanꝙͣ septo aliquo
custodie peculiaris incluserit. Prophetas qͦ
quedam quasi tortusaria aptauerit in quos
mustimode quedam ubertas santti spiritus fer¬
uentis influeret: In turrim autem eminentiam
legis extruxerit que et in celum ex solo egressa
prõueheret et ex qua xp̃i speculari posset᷑ ad¬
uentus: In colonis uero pͥncipum sacerdotum
et plariseoꝵ est spẽs quib in plebem potestas
est ꝑmissa doctrine: In serius uero qui missi¬
oribus tempus issud est quo post singusoꝵ pre¬
dicationem plurimus in unũ pphetar nunerꝰ

Expanded text:
familias, et plantavit vineam, et sepem circumdedit ei, et fodit in ea torcular, et turrem aedificavit, et reliqua . Quaestio omnis in absoluto est. Nam etiam ipsi principes sacerdotum et Pharisaei de se dici haec intelligentes, in iram accensi sunt. ligimus, qui populum Israel in proventus optimorum fructuum plantaverit, quique eos sanctificatione paterni nominis, id est, nobilitate Abrahae et Isaac et Jacob intra fines suos, tamquam septo aliquo custodiae peculiaris, incluserit; prophetas quoque quaedam quasi torcularia aptaverit, in quos musti modo quaedam ubertas sancti Spiritus ferventis 778 influeret: in turri autem eminentiam legis exstruxerit, quae et in coelum ex solo egressa proveheret, et ex qua Christi speculari posset adventus. In colonis vero, principum sacerdotum et Pharisaeorum est species, quibus in plebem potestas est permissa doctrinae. 2. Servi oribus , tempus illud est, quo post singulorum praedicationem, plurimus in unum prophetantium numerus
Abbreviated transcription (Latin):
Or dũs au. Ercrai nescĩe ues sirpiuras
necs ur uirti dei. Engo sirintum elt e
cessare debr ambiguitas quã auitas tã¬
ni uordempnot. hanc emin eandem calup¬
man afferre plures sosent in quam formã
muñebris seeus resurgat et an rursũ cũ
ipĩs nature sue et corporis officuis reforme¬
tur: Nos quidem temere socum hunc a cũc¬
tis ferme pitteritum contingimus. S ad¬
monemus id tantum dñm fusse ꝓpositum
cuius uxor sit deputanda de septem dñm
autem obiurgasse cur errarent nescientes
scripturas deĩq untutem quia nõ nuibũt
neq nubentur: Et quidem suffecerat adũ¬
sus phariseos ita sentientes opinionẽ cor¬
poree illecebre recidisse et officiis cessanti
gelis similẽs sacramentum scripturaꝵ et di¬
uine uirtutis potestas futuras eẽ demon¬
strat qualis in scripturis auctoritas est de
angelis opmandi talẽm in resurrectione
spei nr̃e sensum oportet ẽẽ de femims: Et
lec quidem de resimectionis conditionbus

Expanded text:
ominus ait: Erratis nescientes Scripturas, neque virtutem Dei . Ergo scriptum est; et cessare debet ambiguitas, quam auctoritas tanta condemnat. Hanc enim eamdem calumniam afferre plures solent, in quam formam muliebris sexus resurgat, et an rursum cum ipsis naturae suae et corporis officiis reformetur? Nos quidem temere locum hunc a cunctis ferme praeteritum contingimus: sed admonemus id tantum Domino fuisse propositum, cujus uxor sit deputanda de septem; Dominum autem objurgasse, cur errarent nescientes Scripturas Deique virtutem, quia non nubent neque nubentur v 30. Et quidem suffecerat adversus Sadducaeos ita sentientes, opinionem corporeae illecebrae recidisse, et officiis cessantibgelis similes sacramentum Scripturarum et divinae virtutis potestas futuras esse demonstrat; qualis in Scripturis auctoritas est de angelis opinandi, talem in resurrectione spei nostrae sensum oportet esse de feminis. Et haec quidem de resurrectionis conditionibus
Abbreviated transcription (Latin):
nurtati fuerant᷑ iufet iri ad exitus uiarum.
dono enum grẽ uite anterioris crumina omit¬
tuntur : Nam sepissime uiam tempus seculi ĩ¬
telligendam monunnus atq ideo ad exitus
iuaꝵꝰ uibentur ire quia omnib retrocicta donã¬
tur : Uocari deuide omnes sine aliqua exceptõe
ad nubcias iubet et masi simus cum boms ue¬
mut. Uocatio quidem bonos efficere debu̾at
quia sancta est. et ex optimo affectu ĩuitan¬
tis ꝓfecta est: Sr ꝑ uicium memdare uosun¬
tatis discrimen est uocatoꝵ. Et quia in fal¬

Expanded text:
invitati fuerant, jubet iri ad exitus viarum . invitati fuerant, jubet iri ad exitus viarum . Dono enim gratiae, vitae anterioris crimina omittuntur. Nam saepissime viam tempus saeculi intelligendam monuimus. Atque ideo ad exitus viarum jubentur ire; quia omnibus retroacta donantur. Vocari deinde omnes sine aliqua exceptione ad nuptias jubet, et mali simul cum bonis veniunt . Vocatio quidem bonos efficere debuerat, quia sancta est, et ex optimo affectu invitantis profecta est: sed per vitium inemendatae voluntatis discrimen est vocatorum. 7.
Abbreviated transcription (Latin):
martir spẽs est qui confessiom cei tanꝙͣ hostia
aues xarate ceteros accepti cibi ubertate exple¬
ture: Diis eium omnib iam paratis et ĩ nu¬
merum compsacite deo mustitudnus cossectis reg¬
ni celestis gnã tanꝙͣ nubcie nunciantur: S eoꝵi¬
quoq admonitionem ita neꝗsexerunt ut aliqͥ
eoꝵ ambitione scli tanꝙͣ agro otuparent᷑ : Plẽs
uero ob peccume cupiditatem negotiatione de¬
tiuerentur: Ceteriautem missos seruos quod
in ip̃is apłis expletum est affectos niuriis occi¬
derunt. Sr tã ĩmanis facti scesus ustio digna cõ¬
sequitur: Missi exercitus celestes omẽm eoꝵ cõ¬
gregationem uidicio dei urent: Et flãmis eter
igras succendent qr contra humanitatis affec¬
tiur homicidaꝵ odiis seierunt: Qm̃ uero de¬
iudicii tempore et resurrectiomis ista. cquitur
sermonem eundem ad congregationem gẽtiũ
retuserat: Indigius enim reptis hiis qui pͥmi

Expanded text:
martyrum species est, qui confessioni Dei, tamquam hostia martyrum species est, qui confessioni Dei, tamquam hostia aves pastae, caeteros accepti cibi ubertate expleturae. His enim omnibus jam paratis, et in numerum complacitae Deo multitudinis collectis, regni coelestis gloria tamquam nuptiae nuntiantur. 5. quoque admonitionem ita neglexerunt, ut aliqui eorum ambitione saeculi tamquam agro occuparentur: plures vero ob pecuniae cupiditatem negotiatione detinerentur . Caeteri autem missos servos, quod in ipsis apostolis expletum est, affectos injuriis occiderunt . Sed tam immanis facti scelus ultio digna consequitur. Missi exercitus coelestes omnem eorum congregationem judicio Dei urent, et flammis aeterni ignis succendent ; quia contra humanitatis affectum, homicidarum odiis saevierunt. 6. Gentiusermonem eumdem ad congregationem gentium retulit. Indignis enim repertis his, qui primi
Abbreviated transcription (Latin):
la distinguenda tenoribr est et dioscenda
ꝑsonis: Et de psona regis et filii absoluta in¬
tesligentia est fecisse autem patrem nubrias
filio et sic muitasse noua ratio est. Nã nub¬
cias facere et auctoris et temporis est nubriaꝵ
sascioiende eterne głie sacramentum est: Me¬
rito igitur a patre sunt facte quia eternitatis
hui᷑ societas et noui corporis desponsa cõũcti¬
one iam psecta habebatur in xp̃o: Et in hoc
quidem loco admonebinius ita ut et ĩ supiore
ubi de repudii conditione tractatum est disigẽ¬
ter que de ratione resurrectionis significata᷑
sunt contueri Et id qd sub ꝑsona ãde ad e¬
uam dictum est quia sacram: ntũ magnũ sit
ne incuriose resinquatur: Qui cutẽ admonẽ
In głiam enim eternitatis ꝑ segem est aducia¬
tus. Serui missi qui muitatos uocorent apã
sunt: Eoꝵ enim erat ꝓpͥum cõmune facere eos
quos muitauerant ꝓplẽ Qui uero iteꝵ cum
preceptoꝵ conditione mittuntur apłici sũt suc

Expanded text:
la distinguenda temporibus est, et dignoscenda personis. Et de persona regis et filii absoluta intelligentia est. Fecisse autem patrem nuptias filio, et sic invitasse, nova ratio est. Nam nuptias facere, et auctoris et temporis est nuptiarususcipiendae aeternae gloriae sacramentum est. Merito igitur a Patre sunt factae; quia aeternitatis hujus societas, et novi corporis desponsa conjunctio, jam perfecta habebatur in Christo. Et in hoc quidem loco admonebimus ita, ut et in superiore ubi de repudii conditione tractatum est, diligenter quae de ratione resurrectionis significata sunt contueri, et id quod sub persona Adae ad Evam dictum est, quia sacramentum magnum sit, ne incuriose relinquatur . 4. Missi ad invitin gloriam enim aeternitatis per legem est advocatus. Servi missi, qui invitatos vocarent, apostoli sunt: eorum enim erat proprium, commonefacere eos quos 779 invitaverant prophetae. Qui vero iterum cum praeceptorum conditione mittuntur, apostolici sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sortio nomnus substantie unitatẽ ex assi¬
dendi muitatione uidicum/ ci de uniua. so
subiectione uirtutem: Et menuaissent ⁊co
quiex dauid oriebatur eterne uirtutis ei io¬
testatis et orignras substantiam contineri
et deũ in homine mansurum
unc ihs̃ locutus est turbis et discipuii.
sius dicens: Suꝑ cathxoram uoysi sẽd
scribe et phariser. Et cetrm legis de se telcẽ¬
t s guam pretulit que inia gmem in se fut᷑e
ueritatio cxpresserat: In omꝰ nib emm ep̃i
ne ditabatur aduentum: Cuicquideram

Expanded text:
et assidendi invitatione judicium, et de universorum subjectione virtutem; ut meminissent in eo, qui ex David oriebatur, aeternae virtutis et potestatis et originis substantiam contineri, et Deum in homine mansurumunc Jesus locutus est turbis et discipulis suis, dicens: Super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei, et reliqua . Legis de se testantis gloriam praetulit, quae imaginem in se futurae veritatis expresserat. In omnibus enim Christi meditabatur adventum. Quidquid enim
Abbreviated transcription (Latin):
aduentus ens ꝑ supplementũ eoꝵ ognoscẽ¬
di dei intelligentiam prestabat: Nam de ꝓ xĩo
frequenter admonumꝰ uon alium intelli
aut resinquetur asiquid quod amori dei pos¬
sit equari: Nisi quia sumlitudo precepti parẽ
caritutem diligendi patrem et filium erige¬
et de proximio mamfestior intelligentia nu¬
deretur requirit quid ilus uideretur xp̃s cuiꝰ¬
nam filius siccurus eẽt. Qui responderunt. da¬
uid: C. bꝰ ozait. quomͦ in spiritu dñs a dauid
nuncuparetur qui eius filius futurus esẜ e
et quomͦ ab eo dictum esset dicit duis donario
meo sede adextris meis donec ponã nnmicos
tuos scafessum pedum tuoꝵ: Erat quidem uerũ¬

Expanded text:
adventus ejus per supplementum eorum cognoscenadventus ejus per supplementum eorum cognoscendi Dei intelligentiam praestabat. Nam de proximo frequenter admonuimus, non alium intelligAut relinquetur aliquid, quod amori Dei possit aequari? nisi quia similitudo praecepti parem charitatem diligendi Patrem et Filium exigeet 783 de proximo manifestior intelligentia panderetur; requirit quid illis videretur Christus, cujusnam filius futurus esset. Qui responderunt, David. Quibus ait, quomodo in spiritu Dominus a David nuncuparetur, qui ejus filius futurus esset; et quomodo ab eo dictum esset: Dixit Dominus Domino meo: Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuor
Abbreviated transcription (Latin):
orantie legiꝰ ipius uerbis resrra sumẽ:
Que resporisio omemo in se uiritatis es: com¬
et indellgentiam nomime eius potestatisq
prestare: cdissus enm uenerat et exeter¬
intare deductus sis qui erant des psacita
ꝑfingebatur: Resmndit eq uͥmumesse
mandatum. Disigas dñm deuꝰ tarm ĩto¬
to corde tuo et in bora ommnia tus et ĩ tota¬
mente tua: Non emm aliud ille efficiebat ꝙͣ
sex contmebat quia precepta segis eoꝵ que
gesturus ip̃e erat formam cõpsectebantur:
Admonet igitur cogintionis eius quam hẽre
suam premissa segis mandata firmarent:
mandatum : ẜm uero simise hinc disiges
ꝓximũ tuum sicut te ip̃m: S mandatum
sequens et simile signifirat ĩdem ẽẽ et offi¬
cii et meriti n utroq Neq enim aut dei sme
xp̃o aut xp̃i sine dec potest utilis eẽ dilectio:
Alterum igitur sinealtem nullum ad salutẽ
urũm affe̾rt proferum: Et ĩs in hiis diob
mandatis totasce pendet et ꝓphete qr sex ⁊

Expanded text:
orantiae legis ipsius verbi responsum est: quae responsio omnem in se veritatis est comet intelligentiam nominis ejus potestatisque praestare . Missus enim venerat, et ex aeternitate deductus, his quae erant Deo placita perfungebatur. Respondit itaque primum esse mandatum: Diliges Dominum Deum tuum in toto corde tuo, et in tota anima tua, et in totamente tua . Non enim aliud ille efficiebat, quam quod lex continebat; quia praecepta legis, eorum quae gesturus ipse erat, formam complectebantur. Admonet igitur cognitionis ejus, quam habersuam praemissa legis mandata firmarent. mandatum. Secundum vero simile huic: Diliges proximum tuum sicut te ipsum . Sed mandatum sequens et simile significat idem esse et officii et meriti in utroque . Neque enim aut Dei sine Christo, aut Christi sine Deo potest utilis esse dilectio. Alterum igitur sine altero nullum ad salutem nostram affert profectum. Et ideo in his duobus mandatis tota lex pendet et prophetae v 40;
Abbreviated transcription (Latin):
tem nisi in eius noluntate sine ulla ddie¬
tione consentiat. Argnens enim dominũ
rendebit ita .i. cum disputando render cõ
qurs es qui rendeas deo: S quid inle fece¬
tat iob Non enimi deus sic illium accipit
tiugei contradicentem s̾ sicut aniici ei
ñ intelligentes. cum tale testimonum
illi ꝓbibeat ⁊m cupite libri ⁊ infine. An
po psonam qͣm iob gestabat dictum est.
Suto ꝓbacm ꝓuentu suo picuitantui
Quib pene comiouentur pedes. ⁊ quor
cellomimus effunduntur gressus. cu
felant in pcc̃orib ꝑacem pocorum intuẽ¬
tes qui dicunt. Quo sciuit deus ⁊ si scĩa
tes in scło optinunt diuicias. Ilunquat
uesute iustificaui cor m̃um ⁊ lãmi in inno

Expanded text:
tem, nisi in ejus voluntate sine ulla contradictione consentiat. Arguens enim Deum respondebit ita; id est, cum disputando respondet Dquis es qui respondeas Deo ? Sed quid tale fecerat Job? Non enim Deus sic illum accipit tanquam contradicentem sibi, sicut amici ejus non intelligentes; cum tale testimonium illi perhibeat, et in capite libri, et in fine. An propter personam quam Job gestabat dictum est, uc in prouentu suo periclitantium, quibus paene commouentur pedes et quorum paulo minus effunduntur gressus, dum zelant in peccatoribus pacem peccatorum intuentes? qui dicunt: quomodo sciuit deus? et si est ntes in saeculo obtinuerunt diuitias. numquid uano iustificaui cor meum et laui in
Abbreviated transcription (Latin):
me conionet ⁊ arguit domuiuis asci
contradictim. Audiens tana.. infecu
gnitur. cun ꝓme ip̃m utiq nich siui. qd
rensum dabo Ide quid poto contidi¬
cẽ tertati. Manum ponam ad o mudi.
.i. tenelo atu eobibebo loq̃citateni uicar
Semel locutus sum. itm no adiciam.
srsi m ininustio accipiatur quo semel
lacntus ẽ iob. qui tociens locutus est
aut quo it̾n nõ adiciet post paululã

Expanded text:
me commonet et arguit dominus, si ei contradicam. audiens talia, id est gatur, cum per me ipsum utique nihil sim. quod responsum dabo? id est: quid potero contradicere ueritati? manum ponam ad os meum, id est: tenebo atque cohibebo loquacitatem meam. semel locutus sum, iterum non adiciam: nisi in mysterio accipiatur, quomodo semel locutus est Iob qui totiens locutus est? aut quomodo iterum non adiciet post paulul
Abbreviated transcription (Latin):
se. ut nicdi auplius dice̾ auderer. Engo du¬
oba ꝯui secuntur u̾sib exbortatur euu
dens ad rendendum. Nunquad qui dispi¬
tat ciuni omm potente quiescit ꝓoe ẽqsre
tu quiescis cum onimpotete disputans
Auguens deuui iendebit. ita. standien¬
dum e iuuquid. lit sit sensus. Nuuquit
arguit deum qui disputans rendebit
Querendo enim cun ommipotente dispr¬
tatur no coniuncendo. aut refellendo.
Ion ergo qr ommipotens ẽ. Ideo quiescẽ¬
dome. a disputando cum co. Neq enuin
ad auguendum ab eo aliquid ꝑ dispu¬
tationem tanqͣm ab ip̃a uitate requirit᷑.
pot. ⁊ sic itlligi. Nunquid qui disputut
cum doiinio quiescit .i qr no quiescit q

Expanded text:
ergo duobus qui sequuntur uersibus exhortatur eum dominus ad respondendum. numquid qui disputat cum omnipotente quiescit? hoc est: quare tu quiescis cum omnipotente disputans? arguens deum respondebit ita? subaudiendum est: numquid, ut sit sensus: numquid arguit deum qui disputans respondebit? quaerendo enim cum omnipotente disputatur, non conuincendo aut refellendo. non ergo quia omnipotens est, ideo quiescendum est a disputando cum eo. neque enim ad arguendum ab eo aliquid per disputationem tamquam ab ipsa ueritate requiritur. potest et sic intellegi: numquid qui disputat cu
Abbreviated transcription (Latin):
uis uotestatis et iudicii seueritas et aĩaduer
sic pec̃oꝵ Et huiꝰ quidem tesi nomine noui
euangelii predicationem appellatã srequẽs
in ꝓphetis autoritas est. Dei igitur: uerbum
nuncupatum meninerinns in gladio qui
idius missus in terra est .i. predicatio eiꝰ
anũ corporib infusa: Ine gͥ quinq habi¬
ctec n una Somo dundit et dundit tres¬

Expanded text:
jus potestatis, et judicii sejus potestatis, et judicii se Et hujus quidem teli nomine novi Evangelii praedicationem appellatam, frequens in prophetis auctoritas est. Dei igitur verbum nuncupatum meminerimus in gladio: qui gladius missus in terram est, id est, praedicatio ejus hominum corporibus infusa. Hic igitur quinque habitantes in una domo dividit, et
Abbreviated transcription (Latin):
tuam. et ip̃e dñs ait: Pacem meam eo uob.
ram ex separatus a patre filius et filia a ma¬
tre et nurus aduersus socrum et hominis do¬
mestici eius mimici: Igitur extendende pnͤ
dic ubiq bessa et gsadius om̃ inter patrẽ
et filium et filiam et matrem deseuiens. Et
i luca quĩdem ralis de hor sermo est: Erũt
canni & hoc qumq in una domo diuisi tres
Nduc e duo su tres ounidentur: Nlunqͥd
ION n maiorem numer potest agnationis
comestice samilia diffundi: Aut prescͥpto
temporis continebatur ut ex hoc eẽnt quĩq
tantum in domo una idemq diuisi: Ergo
quid sit gladius in terra que ꝓpetas nommũ
et in nimero quinq que ratio et quomodo
tres in duo et duo suꝑ tres diuidendi et qͣ¬
tenus homim domestici enus unmici contuen¬
se questionis pͥmñ natura est explicanda
nec minus intesligenriam mum sensus et
sinaor et consequens auiunabit. O sãduis
tesoꝵ omium tesum acutissimũ est in qͦ sri

Expanded text:
tuam . Et ipse Dominus ait: Pacem meam do vobistuam . Et ipse Dominus ait: Pacem meam do vobisram, et separatus a patre filius, et filia a matre, et nurus adversus socrum, et hominis domestici ejus inimici? Igitur exinde publica dia, ubique bella, et gladius Domini inter patrem et filium, et inter filiam matremque desaeviens. Et in Lucanim ex hoc quinque in una domo divisi, tres in duos, et duo super tres dividentur . Numquid non in majorem numerum potest agnationis domesticae familia diffundi? Aut praescripto temporis continebatur, ut ex hoc essent quinque tantum in domo una, iidemque divisi? Ergo qui sit gladius in terra, quae proprietas nominum, et in numero quinque quae ratio, et quomodo tres in duos, et duo super tres dividendi, et quatenus homini domestici ejus inimici, contuenrsae quaestionis primum natura est explicanda: nec minus intelligentiam nostram sensus et superior et consequens adjuvabit. Gladius telorum omnium telum acutissimum est, in quo sit
Abbreviated transcription (Latin):
tur: Nussus igrtur corpoꝵ nr̃oꝵ casus est ꝑti¬
mesdrndus nẽq ussus interimende caris
admittendus est dolor quando ꝑ nate sue
atq origius conditione resosuta in sham
spiritalis amme refinidatur Et qui a coc¬
trimis talib confirmatos oportet liberam
confitendi dei habere constantiam etiã con¬
ditionem qua tenerem adiecit negaturum
se eum patri in celis qui se hommibr in t̾ram
negasset: Eum porro qui confessus coram
houmib se fuisset a se in celis confirendũ
Qualesq nos nomuns sui testes hominib
fuissemus tali nos apud deum patrem testi¬
momns eius usuros.
Dolite arbitrari qm uem pacẽ matere in
tertam non uera patẽ nittere s gładiũ: ueĩ
euum separare filiam adu̾sus patrem et filiam
aduersus matrem et nurũ aduersus socrum
suam et mimici homins domestici eius. Que
ista diuifio est Int̾ pͥma eĩ sẽgis precepta
accepimus. Hnora patrem tuum et matir̃

Expanded text:
tur. Nullus igitur corporum nostrorum casus est pertitur. Nullus igitur corporum nostrorum casus est pertimescendus, neque ullus interimendae carnis admittendus est dolor: quando pro naturae suae atque originis conditione resoluta, in substantiam spiritalis animae refundatur. 21. Et quia doctrinis talibus confirmatos, oportet liberam confitendi Dei habere constantiam; etiam conditionem qua teneremur adjecit, negaturum se eum Patri in coelis, qui se hominibus in terra negasset : eum porro, qui confessus coram hominibus se fuisset, a se in coelis confitendum; qualesque nos nominis sui testes hominibus fuissemus, tali nos apud Deum patrem testimonio ejus usuros.olite arbitrari quoniam veni pacem mittere in terram. Non veni pacem mittere, sed gladium. 718 Veni enim separare filium adversus patrem, et filiam adversus matrem, et nurum adversus socrum suam, et inimici hominis domestici ejus . Quae ista divisio est? Inter prima enim legis praecepta accepimus: Honora patrem tuum et matrem
Abbreviated transcription (Latin):
S lex ex constitutione dei profecta decerit
unũ ex eis potius decedere: Quẽadmodim
anrtem si euosarent unu cent. id est corpus
in naturam amme transisset et grauitas
illa terrene materie in profectum et subam
amme aboleretur fieretq corpus potius
spiritase ita p̾catoꝵ precio uenditis in na¬
turam corpoꝵ anime subtilitas ingrauescit
et terrenam contrahit ex uicioꝵ sa de ma¬
teriem fitq imũ ex iłus ꝯd trabatur
tenam. ꝓsurimis cnitem eos attestate pas¬
serib cum dicit ostendit muititum
fidebum electionem fidesrum pre eẽ qua is
casus in terra sit islis uosatus in cesuro r¬
numũ autem aliquid cossigi disigentie.
soforitudims cura est Neq enimꝰ dignu:
ngerium est pitura num̾are. Ut igitur nc
ex nob ꝑiturum ẽẽ cognosceremus qr munt
pisseribus mesiores simus: ip̃o capissor mor
solido futuris cum qd ĩnumabise in nobis fit
conseriiandum et asfectu et porestate num̾e¬

Expanded text:
sed lex ex constitutione Dei profecta decernit sed lex ex constitutione Dei profecta decernit unum ex eis potius decidere. Quemadmodum autem si evolarent, unum essent, id est corpus in naturam animae transisset, et gravitas illa terrenae materiae in profectum et substantiam animae aboleretur, fieretque corpus potius spiritale: ita peccatorum pretio venditis, in naturam corporum animae subtilitas ingravescit, et terrenam contrahit ex vitiorum sorde materiem, fitque unum ex illis quod tradatur in terram. Plurimis autem eos ante stare passeribus cum dicit, ostendit multitudini infidelium electionem fidelium praesse: quia his casus in terram sit, illis volatus in coelum. um autem aliquid colligi, diligentiae ac sollicitudinis cura est: neque enim dignum negotium est, peritura numerare. Ut igitur nihil ex nobis periturum esse cognosceremus, quia multo passeribus meliores simus; ipso capillorum nosolido futuris : cum quod innumerabile in nobis sit, conservandi et affectu et potestate numere
Abbreviated transcription (Latin):
apłis inultum dignitatis tribuitur si passeri¬
bus ante stabunt: locus hic ex sensu suꝑio¬
re proficiscitur. Inquitates enim eoꝵ exag¬
gerantur qui tradituri sunt qui insecta¬
turi qui i fugam coacturi quib propter
nom̃ dm̃ eẽ odio nos oportet. qui om̃e us
suum in sosis corporib exerceant potestatẽ
in animam non habentes: hn gͥ passeres duos
asse ueneunt. Et quidem que sub peccato
uendita sunt redennt ex sege xp̃us. Ergo qd̾
uenditur corms et amina est cui uenditur
peccatum est quia xp̃s et de poc̃o redemit
et amme ac corporis est redemptor. Qui qͥ
duos passeres asse ueneunt se ip̃os ptc̃o m¬
nimo ueneunt natos ad uolandum et ad
celum penins spiritalib efferendos. S car
preciis presentium uosuptatum et ad surũ
seculi uenales totos se talib actiombus nũ¬
ex illis est quod sine uoluntate dei non c¬
det. Dei uosuntas unũ ex illis magis uoset

Expanded text:
apostolis multum dignitatis tribuitur, si passeriapostolis multum dignitatis tribuitur, si passeribus ante stabunt. Locus hic ex sensu superiore proficiscitur. Iniquitates enim eorum exaggerantur, qui tradituri sunt, qui insectaturi, qui in fugam coacturi, quibus propter nomen Domini esse odio nos oportet, qui omne jus suum in solis corporibus exerceant, potestatem in animam non habentes. Hi igitur passeres duos asse veneunt. Et quidem quae sub peccato vendita sunt, redemit ex lege Christus: ergo quod venditur, corpus atque anima est; et cui venditur, peccatum est: quia Christus et de peccato redemit, et animae ac corporis est redemptor. Qui igitur duos passeres asse veneunt, se ipsos peccato minimo veneunt, natos ad volandum, et ad coelum pennis spiritalibus efferendos. Sed capti pretiis praesentium voluptatum, et ad luxum saeculi venales, totos se talibus actionibus nunex 717 illis est, quod sine voluntate Dei non cadet. Dei voluntas est, ut unum ex illis magis evolet,
Abbreviated transcription (Latin):
ly uailosteneore sunt  uerdam eĩ infide¬
sibs nox est. et cuior quod ase dictum est. cũ
sibertate fidei et confessionis est sequendum.
deuro qie tenebus dicta sunt predicar uis¬
sit m suimine et ꝯue secreto aurin comissa st
audiantur. Constantem euum dei ingerenda
cognitio est et profundum dotrme euange¬
lice secretum summe predicatio apłice re¬
uesandum non timentes eos quibus cũ sit
sicentia in corpore tamen in amia eius nsła
est s timentes potius deum cui ꝑdende in ge¬
hennia et anme et corporis sit potestas: None¬
non cadit in terram sine uosuntate patͥs ur̃i
Non est ut puto criminis agere neq uendi
tio passeꝵ habet cuspam: Et qd ait unus ex
illis non cadit suꝑ terram sine uolumtate prĩs
ur̃i contra apłicum dictum facere uidetur qd̾
ait non est pecudum deo cura Et auctoritate
eius multum derogabitur si sensisse aliter ꝙͣ
in euangesiis traditum est repietur: Ne eni

Expanded text:
libus tenebrae sunt, et verbum ejus infidelibus nox est; et cuique quod a se dictum est, 716 cum libertate fidei et confessionis est loquendum; idcirco quae in tenebris dicta sunt, praedicari jussit in lumine, et quae secreto aurium commissa sentium praeconio audiantur. Constanter enim Dei ingerenda cognitio est, et profundum doctrinae evangelicae secretum lumine praedicationis apostolicae revelandum: non timentes eos, quibus cum sit licentia in corpora, tamen in animam jus nullum est ; sed timentes potius Deum, cui perdendae in gehenna et animae et corporis sit potestas. non cadit in terram sine voluntate patris vestri ? Non est, ut puto, criminis agere autio passerum habet culpam. Et quod ait: Unus ex illis non cadit super terram sine voluntate Patris vestri, contra apostolicum dictum facere videtur quod ait: Non est pecudum Deo cura . Et auctoritati ejus multum derogabitur, si sensisse aliter, quam in evangeliis traditum est, reperietur. Nec enim
Abbreviated transcription (Latin):
carissima funt inpauent. adient:
ui aon accpie cruuem suam er sequit᷑ me
non est me dignus. Quia qui ep̃i fuat cruci¬
fixerunt corpus coninitiis et concupiscentiis
et indignus est xp̃o am non crucem suam in

Expanded text:
carissima sunt imperaverat; adjecit, Qui non accipit crucem suam, et sequitur me, non est me dignus : quia qui Christi sunt, crucifixerunt corpus cum vitiis et concupiscentiis. Et indignus est Christo, qui non crucem suam, in
Abbreviated transcription (Latin):
naturam amme que ex asflatii dei uenit ꝙ̃m
id ip̃m ad huc in materia sua eerstit enãuit
quia cõmumo ipĩs inuicem concinetur ex u̾m.
idarco iam unũ atq idem cum an ma uelle de¬
ius suum omne concedit ut qd̾ erat sibertas
uolintatis deinceps anime sit prtestas. sit
ginus in domo una dissensio et ⁊ mestica no¬
uo homun erunt iniuca quia ille ꝑ uerhum
dei diisus ab illis manere et inte ior et exteri¬
or .i. et corpus et amma in spũ nouitate qrau¬
debit. Ea uͦ que unta et a quãdam ꝓsapĩe an¬
tiquitate deducta consistere in hiis quib ob¬
sectate sunt conciriscunt origo carius et origo
anime et sibertatis potestatis in duos diuiden¬
tur ammam .s. et corpus hominis noui quia
unũ atq idem uelle ceꝑunt. Diuisiq tres duo¬
bus subiacebunt in dñatum eoꝵdem spiritus

Expanded text:
naturam animae, quae ex afflatu Dei venit quamvis naturam animae, quae ex afflatu Dei venit quamvis id ipsum adhuc in materia sua exstet, evadat; quia communio ipsis invicem concilietur ex verbo: idcirco jam unum atque idem cum anima velle coejus suum omne concedit: ut quod erat libertas voluntatis, deinceps animae sit potestas. Fitque gravis in domo una dissensio, et domestica novo homini erunt inimica: quia ille per verbum Dei divisus ab illis, manere et interior et exterior , id est, et corpus et anima, in spiritus novitate gaudebit: ea vero, quae ingenita et a quadam prosapiae antiquitate deducta, consistere in his quibus oblectata sunt concupiscent. Et origo carnis et origo animae et libertas potestatis in duos dividentur, animam scilicet et corpus hominis novi, quae unum atque idem velle coeperunt: divisique tres duobu
Abbreviated transcription (Latin):
generationb cepit ẽẽ corporis nrĩ pater p¬
catum mater anime infidesitas. Ab hiis eĩ
mortem ꝑ transgressionẽ pͥmi parentis acce¬
pimus. Nam uosutas unicuiq sua adiacet
Ergo iam unius domus quinq sunt ÷ pater
corporis peccatum mater amie infidesitas.
et accedens uosuntatis arb.trium totum ho¬
minem quodam comugu sibi iure distrĩgit:
Huie infidelitas socrus est que nos ex ea na¬
tos atq a fide metuq dei ꝑegrinantes acci¬
piens ut inter infidesitatem uosuptatemq
possessos et ignoranue dei et oĩum incioꝵ
oblectatione detineat: Cum gͦ ĩnouanur
baptisim lauacro ꝑ uerbi u̾tũtem ab originis
nr̃e p̾tatis arq auctorib separamur recisiq qͣ¬
dam ex sectione gsadii dei a patris et matris
affectioib dissidemus et uet̾em cumꝰ petĩs
atq inlidelante sua hommem exuentes et ꝑ
spm̃ anima et corpore innouati noc̃e est ing¬
niti et uetusti oꝑis consuetudiuem oberimꝰ:
Et qr corpus ipsum ꝑ fidem mortifiorum in

Expanded text:
e corporis nostri pater peccatum, mater animae infidelitas; ab his enim ortum per transgressionem primi parentis accepimus. Nam voluntas unicuique sua adjacet. Ergo jam unius domus quinque sunt: pater corporis peccatum, mater animae infidelitas, et accedens voluntatis arbitrium, quod totum hominem quodam conjugii sibi jure distringit. Huic infidelitas socrus est, quae nos ex ea natos, atque a fide metuque Dei peregrinantes accipiens, ut inter infidelitatem voluptatemque possessos, et in ignoratione Dei et in omnium vitiorum oblectatione detineat. 24. Regenerbaptismi lavacro per verbi virtutem, ab originis nostrae peccatis atque auctoribus separamur; recisique quadam exsectione gladii Dei, a patris et matris affectionibus dissidemus: et veterem cum peccatis atque infidelitate sua hominem exuentes, et per Spiritum anima et corpore innovati, necesse est ut ingeniti et vetusti operis consuetudinem oderimus. Et quia corpus ipsum per fidem mortificatum, in
Abbreviated transcription (Latin):
uosuntutem Nam ut corpori ña data est
ita et potestas utriq utendi se ut uelser
industa est atq obid sex est ꝓposita uolũ¬
tati. S foc nullis deprehenditur qui pͥmi a
figurati sunt in quib cepte originis or

Expanded text:
voluntatem. Nam ut corpori anima data est, ita et potestas utrique utendi se ut vellet indulta est: atque ob id lex est proposita voluntati. Sed hoc in illis deprehenditur, qui primi a Deo figurati sunt, in quibus coeptae originis ort
Abbreviated transcription (Latin):
dirir. de dico qd̾ onins homo intelligit.
qui non se fingit non intlligere. Natumr
an nõ : felixd. Etiam anatħmandus est.
si ꝓbatum fu̾it eẽ um. Ang̃ dix̃. Nondum
tibi dixi. quia manichens dicit corrupti¬
bilem naturam dei. s hoc tibi dixi. quia
quicunq hoc dicit anath̾mandus est.
felix dixit Et ego rendi. Etiam. Iugustin
dixit. Pars illa que tenebrarum genti
mixta est de dei natura e. an de alia ali¬
qua natura ẽ. felix dixit. De dei. Augs̃ di
Qd de dei natura ẽ. boc ẽ qd deus.
tum est. lux lucet in tenebris. ⁊ tenebre e¬
am nõ comp̃bendunt. Dens enim lum
e.⁊ tenebre in eo no sunt. Augo dix. Bene

Expanded text:
dixit: Hoc dico quod omnis homo intelligit, qui non se fingit non intelligere: Naturaan non? FEL. dixit: Etiam anathemandus est, si probatum fuerit esse verum. AUG. dixit: Nondum tibi dixi, quia Manichaeus dicit corruptibilem naturam Dei; sed hoc tibi dixi, quia quicumque hoc dicit, anathemandus est. FEL. dixit: Et ego respondi, Etiam. CAPUT XV. AUG. dixit: Pars illa quae tenebrarum genti mixta est, de Dei natura est, an de aliqua alia natura? FEL. dixit: De Dei. AUG. dixit: Quod de Dei natura est, hoc est quod Deus, tum est: Lux lucet in tenebris, et tenebrae eam non comprehenderunt . Deus enim lumen est, et tenebrae in eo non sunt . AUG. dix