comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re mĩ. et mitt̾e laçarũ ut intinguat
extremum digiti sui in aqua ci refri-¬
geret linguã meam: quia crucior in
hac flamma: Cui abrabam dic̃ fili
recordare quia recepisti bona in u̾ita
tua: ⁊ laçarus similiter mala: Diuec
aũt de se ip̃o iam spem salutis ñ hñs:
ad ꝓmerendam suoꝵ salutẽ ꝯu̾tit᷑ di¬
cens: Rogo te pater ut mittas eũ in
domũ patris mĩ. habeo enĩ qͥnq frẽs:¬

Expanded text:
te Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam: quia crucior in hac flamma. Cui Abraham dixit: Fili, recordare quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Dives autem de seipso jam spem salutis non habens, ad promerendam suorum salutem convertitur, dicens: Rogo te, pater, ut mittas eum in domum patris mei: habeo enim quinque fr
Abbreviated transcription (Latin):
Um intrass iħs in domũ cuiꝰtam
principis phariseoꝵ sabbato mã.¬
ducare panem: ecce quidã ydro¬
picus erat᷑ illum : Quem ap̃phendens
sanauit: ac dimisit: Redemptor nr̃
ante pharisei domum ydropicũ cu.¬
rat : ut ccͣ auaritiã disputaret Scͥp¬
tum est: Audiebant autẽ hec omnia
pharisei qui erant auari : ⁊ deridebãt
illum: Quid ẽ ergo qd̾ añ pharisei
domum ydropicus curatur. nisi qs
ꝑ alterius egritutinẽ corꝑis. in altõ
exprimitur egritudo cordis : ydropi¬
cus quippe. quo amplius bibẽrit. am¬
plius sitit: quia ⁊ omnis auarus
ex potu sitim multiplicat: qui cum
ea que appetit adeptus fu̾it. ad appe¬
tenda alia amplius anhelat: Qui uͥ.
ad ipiscendo plus appetit : huic sitis
ex potu crescit:¬

Expanded text:
um intrasset Jesus in domum cujusdam principis Pharisaeorum sabbato manducare panem, ecce quidam hydropicus erat ante illum. Quem apprehendens, sanavit ac dimisit . Redemptor noster ante Pharisaei domum hydropicum curat, ut contra avaritiam disputaret. Scriptum est: Audiebant autem omnia haec Pharisaei, qui erant avari, et deridebant illum . Quid est ergo quod ante Pharisaei domum hydropicus curatur, nisi quod per alterius aegritudinem corporis in altero exprimitur aegritudo cordis? Hydropicus quippe quo amplius bibit, amplius sitit, sic et omnis avarus ex potu sitim multiplicat, quia cum ea quae appetit adeptus fuerit, ad appetenda alia amplius anhelat. Qui enim adipiscendo plus appetit huic sitis ex potu crescit
Abbreviated transcription (Latin):
claudimꝰ. ⁊ uisibilib pascim̃: plerũq
hoĩem ñ ex eo qd̾ ip̃e ẽ. s exhis q̃ cͥra
ip̃m sunt uen̾am̃: Cumq ñ intuemur
quid ip̃e sit. s qͥd possit: inacceptiõe
ꝑ sonaꝵ ñ ex ꝑsonis. s ex reb adiacẽ.¬
tib ducim̃: Sicq fit: ut is quoq ap̃
nos intue in despectioe ueniat. qui fo
pe inde plus punit uñ hic maiora ad
minist̾iũ ꝯtulit : u̾itate attestante
que ait: Cui multũ datũ ẽ: multum
queretur ab eo.

Expanded text:
isibilibus pascimur, plerumque hominem non ex eo quod ipse est, sed ex his quae circa ipsum sunt veneramur. Cumque non intuemur quid ipse sit, sed quid possit, in acceptione personarum non ex personis sed ex rebus adjacentibus ducimur. Sicque fit ut is quoque apud nos intus in despectionem veniat qui forpe inde plus punit unde hic majora ad ministerium contulit, Veritate attestante, quae ait: Cui multum datum est, multum quaeretur ab eo.
Abbreviated transcription (Latin):
euãgłio ꝓpinquare passioĩ dr̃: accep¬
to p̾ane grãs egisse ꝑhibet᷑. Grãs itap
agit. ꝗ flagella aliene ĩ iqͥtatis suscp̃
⁊ ꝗ nil dignũ ꝑtussione exhibuit. hi¬
milit̾ ĩꝑcussiõe bñdicit: ut hinc ni¬
dlic ostendat. ꝗd unꝰꝗsq inflagello
culpe ꝓpͥe facere debeat: si ipẽ equa¬
nimit᷑ flagella culpe portat aliene:
ut hinc ostendat qͥd ĩ correpĩtẽ faciat
subditꝰ. si in flagello poĩtus. patͥ grãs
agit equalis.

Expanded text:
appropinquare passioni dicitur, accepto pane gratias egisse perhibetur. Gratias itaque agit, qui flagella alienae iniquitatis suscipit. Et qui nihil dignum percussione exhibuit, humiliter in percussione benedicit, ut hinc videlicet ostendat, quid unusquisque in flagello culpae propriae facere debeat, si ipse aequanimiter flagella culpae portat alienae; ut hinc ostendat quid in correptione faciat subditus, si in flagello positus patri gratias agit aequales.
Abbreviated transcription (Latin):
trum ⁊ andream mittentes rete in mare:
⁊ ait illis. Uenite pꝰme. faciam uo̾ piscato¬
res hominũ. Infirmoᷤ p̃dicatores mundo
dñs exhibuit: & ꝑ eos potentes qͦsq deuicit.
stulta mũdi. ut ꝯfund̾et sapientes. Pͥus nã¬
q elegit indoctos. ⁊ pꝰmodũ phylosophos:
⁊ ñ ꝑ oratoro docuit piscatores. s mira
potentia ꝑpiscatores subegit oratore. M.¬

Expanded text:
am mittentes rete in mare, et ait illis: Venite post me, faciam vos fieri piscatores hominum . Infirmos praedicatores mundo Dominus exhibuit, et per eos potentes quosque devicit. stulta mundi, ut confunderet sapientes: prius namque collegit indoctos, et postmodum philosophos; et non per oratores docuit piscatores, sed mira potentia per piscatores subegit oratores.
Abbreviated transcription (Latin):
morte eripit᷑. cũ a delicto mundus ne¬
cit: Quia cũ delicta plangimꝰ: neqͣqͣm
negat respicit᷑. ⁊ redẽptoris negati reᷤᷤ¬
pectu ad lacͥmas uocat᷑. Quid qd̾ pan¬
lus cũ redẽptoris nom̃ ĩ t̾ra conaret᷑
extinguere: eiꝰ u̾ba d̾ celo m̾uit audi¬
re : S tñ ĩ utroq culpa punita ẽ: qo
hũc uocauit uei̾tas dicit. Ego ostendã
ei: qͣnta eũ oporteat ꝓ nõie meo pati.
Delinquenti gͦ dominꝰ nequaqͣ parc̃: qr
delictũ sñ ultiõe nõ desit̾. Aut enĩ ip̃e
hoc hõ in se penitꝰ punat: aut hoc ds̃

Expanded text:
morte eripitur, cum a delicto mundus necit? Quia cum delicta plangimus, nequaquod Petrus cum negat respicitur, et Redemptoris negati respectu ad lacrymas vocatur? Quid quod Paulus cum Redemptoris nomen in terra conaretur exstinguere, ejus verba de coelo meruit audire? sed tamen in utroque culpa punita est, quoniam hunc vocavit Veritas dicit: Ego ostendam ei quanta eum oporteat pro nomine meo pati . Delinquenti ergo Dominus nequaquam parcit, quia delictum sine ultione non deserit. Aut enim ipse hoc homo in se poen
Abbreviated transcription (Latin):
sagene misse in mare.⁊ ex om̃i gnͣe pisci¬
um ꝯgreganti. Regnum celoꝵ uocatur
eccł̃ia: cuius dum mores dñs ad suꝑna sub¬
leuat : iam hec ip̃a in dño ꝑ celestem ꝯu̾sa¬
tionẽ regnat. Que recte ctiã sagene in
mare misse comꝑatur. ex om̃i gnͣe pisci¬
um ꝯgreganti : quia missa in hoc genti¬
litatis scłm. nullum respuit: s malos
cum bonis. suꝑbos cum humilib. iracũ¬
dos cum mitib. ⁊ fatuos cum sapientib
capit

Expanded text:
sagenae missae in mare, et ex omni genere piscium congreganti . Regnum coelorum vocatur Ecclesia, cujus dum mores Dominus ad superna sublevat, jam haec ipsa in Domino per coelestem conversationem regnat. Quae recte etiam sagenae in mare missae comparatur ex omni genere piscium congreganti, quia missa in hoc gentilitatis saeculum, nullum respuit, sed malos cum bonis, superbos cum humilibus, iracundos cum mitibus, et fatuos cum sapientibus capit
Abbreviated transcription (Latin):
ta ñ sunt : ad reguli filium ire noluit ÷ ad
ẜuum uͦ centurionis ire ꝑatus fuit. Increpa¬
ta ẽ gͦ nr̃a duricia. q̃ nescit pensare hoes
ꝓpter homines : sola ut diximus q̃ cͥcũstãt
hominib pensat ÷ naturam ñ aspicit:
honorem dei in hominib ñ agnoscit. Ec
ce ñ uult ire filius dei ad filium regłi :
nos cuiuspiam seruus rogare. ut ad eum
ire dberemus : ꝓtinus nob̾ suꝑbia nr̃a in
cogitatione tacita repondet dicens. Nõ
eas. quia tema ip̃m degeneras. honor tiusᷤ
deẜicitur : locus uilescit. Etce de celo uenit
qui seruo occurrere in t̾ra ñ d̾ẜicit: ⁊ tñ¬

Expanded text:
ta non sunt, ad reguli filium ire noluit, ad ta non sunt, ad reguli filium ire noluit, ad servum vero Centurionis ire paratus fuit. Increpata est ergo nostra superbia quae nescit pensare homines propter homines. Sola, ut diximus, quae circumstant hominibus pensat, naturam non aspicit, hoire non vult Filius Dei ad filium reguli, nos cujuspiam servus rogaret ut ad eum ire deberemus, protinus nobis nostra superbia in cogitatione tacita responderet dicens: Non eas, quia temetipsum degeneras, honor tuus despicitur, locus vilescit. Ecce de coelo venit, qui servo occurrere in terra non despicit; et
Abbreviated transcription (Latin):
ditio qͥppe ꝑituri suꝑ eũ uenit: qͥ pecca¬
toris ĩteritũ p̃ueniens. eũ scĩs exhorta¬
tiõib a culpe fouea reducit. Si eñĩ ma¬
gne m̾cedis ẽ eriꝑe carnẽ a morte. qñ ÷¬
q morit᷑am: multomaioris ẽ meriti li ⁊̃¬
berare aĩam a morte: incelesti patͥa fñ

Expanded text:
perituri super eum venit, qui peccatoris interitum praeveniens, eum sanctis exhortationibus a culpae fovea reducit. Si enim magnae mercedis est eripere carnem a morte quandoque morituram, multo majoris est meriti liberare animam a morte in coelesti patria sine
Abbreviated transcription (Latin):
exponit᷑ ut ĩtelligat᷑. qͣiͣ mandit᷑ ut glu¬
ciat᷑. In reb aũ aꝑtiorib potꝰ ẽ: potũ
N ñ mandendo gl̃utimꝰ. Iꝑtiora gͥ man
sacro libro dicit᷑. bibe. s deuora. ⁊ come¬
de. Ac si diceret᷑. Per tracta ⁊ ĩtellige.
idẽ pͥus mande᷑. ⁊ tẽ deglutĩ¬

Expanded text:
exponitur, ut intelligatur quasi manditur ut glutiatur. In rebus autem apertioribus potus est: potum enim non mandendo glutimus. Apertiora ergo mandsacro volumine dicitur bibe, sed « comede. » Ac si diceretur: Pertracta, intellige, id est, prius mande et tunc degluti
Abbreviated transcription (Latin):
U aũt cũ orau̾is. intra incubiculũ tu¬
um. Intus ẽ in desiderio coidis. secretus cla¬
mor orationiᷤ. qui ad humanas aures ñ ꝑue¬
nit. & tñ auditum reploe ꝯditoris. Hinc ẽ
qd̾ anna ad templum ꝑgens ore ꝗdem ta¬
cuit : ⁊ tñ tot sui desideru uoces emisit
Hinc in euangłio dñs dicit. Tu aũt cum
orau̾is. intra incubiculũ. ⁊ clauso hostio o¬
ra patrem tuũ: ce pater tuus qͥ uidae in ab
scondito reddoe tͥ. Clauso qͥppe hostio petit ĩ
cubiculo: ꝗ tacenti ore in ꝯspectu suꝑne pi¬
etatis fundit affectũ m̃tis. Et uox auditur
in abscõdito: cũ ꝑ sancta desideria silenter

Expanded text:
 cum oraveris, intra in cubiculum tuum . Intus in desiderio cordis est secretus clamor orationis, qui ad humanas aures non pervenit, et tamen auditum replet Conditoris. Hinc est quod Anna ad templum pergens, ore quidem tacuit, et tamen tot sui desiderii voces emisit . Hinc in Evangelio Dominus dicit: Tu autem cum oraveris, intra in cubiculum tuum; et clauso ostio, ora Patrem tuum: et Pater tuus, qui videt te in ascondito reddet tibi . Clauso quippe ostio petit in cubiculo, qui tacenti ore in conspectu supernae pietatis fundit affectum mentis. Et vox auditur in abscondito, cum per sancta desideria silenter
Abbreviated transcription (Latin):
facere ꝓhiberte : ilico adiunxit. ut uid̾amini
ab eis. Icũ rursꝰ uidenda ab hominib bona
trem ur̃m qͥ in celis ẽ. Qualit̃ gͥ eẽnt uidenda.
⁊ qualiter ñ uidenda. ex sententiarũ fine m̃o¬
strauit : qͣtinus oꝑantis mens opꝰ suũ.⁊ ꝓpt̃
se uideri ñ quererae: ⁊ tñ hoc ꝓpter celestis pa¬
tris głam ñ celaret. Uñ fit plerumq ut bo¬
num opꝰ & in occulto sit cũ fit publice: ⁊ rur¬
sus in publico cum agitur occulte. Qui emĩ
in publico bono oꝑe ñ suam s suꝑni patris
głam querit: qd̾ fecit abscondit: quia il¬
lum solum testem habuit cui placeͤ curauit.
Et qui insecreto suo bono oꝑe dep̃hendi ac
laudari ꝯcupiscit: licoe nullus fortasse uidit
qd̃ exhibuit tñ hoc coram hominib fecit: qr
tot testes in bono oꝑe secum duxit. quot hu¬
manas laudes in corde requisiuit

Expanded text:
prohiberet, illico adjunxit: Ut videamini ab eis. Et cum rursus videnda ab hominibus bonatrem vestrum qui in coelis est. Qualiter igitur essent videnda, et qualiter non videnda, ex sententiarum fine monstravit; quatenus operantis mens opus suum, et propter se videri non quaereret, et tamen hoc propter coelestis Patris gloriam non celaret. Unde fit plerumque ut bonum opus et in occulto sit, cum fit publice; et rursus in publico, cum agitur occulte. Qui enim in publico bono opere non suam, sed superni Patris gloriam quaerit, quod fecit abscondit, quia illum solum testem habuit, cui placere curavit; et qui in secreto suo bono opere deprehendi ac laudari concupiscit, licet nullus fortasse viderit quod exhibuit, tamen hoc coram hominibus fecit, quia tot testes in bono opere secum duxit, quot humanas laudes in corde requisivit
Abbreviated transcription (Latin):
saꝑe qũa oportet saꝑe : s saꝑe ad sobrieta¬
tẽ. Qui igitur sapienter loqui nittur. ma¬
gnoꝑe metuat ne eius alloquio audienti¬
um unitas ꝯfundatur: implens qd̾ dicit᷑
Habete sal inuob: ⁊ pacem habete int̃ uoe

Expanded text:
sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietasapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Qui igitur sapienter loqui nititur, magnopere metuat ne ejus eloquio audientium unitas confundatur, implens quod dicitur: Habete sal in vobis, et pacem habete iute
Abbreviated transcription (Latin):
Abete sal in uob̾. ⁊ pacem habete ¶xxx¬
inter uos. Sunt ñ nulli qui dum plus saꝑe qͣm
ẽ necesse student. a ꝓximoꝵ pace resiliunt: dũ
cos uelud hebetes stultosq ꝯtempnunt. Uñ ꝑ se¬
mae ip̃am u̾itas ammonet dicens. Habete sal
in uob̾. ⁊ pacem habete inter uos. ꝑsal quippe:
d̃signãtur u̾ba sapientie. Sal quippe: sine
pace. ñ uͥtutis ẽ donum: s dampnationis aug¬
mentum. Quo enim quisq melius sapit: eo
deterius delinquit. Licciro in excusabiliter me
potuss uitare peccatum. Quisquis igͥ hr̃e sal sa¬
pientie studoe. atq laborat : curet necesse ẽ qua¬
tinus a pace ꝯcordie nũquam recedat. Prete¬
rea cum rector ad loquendũ se p̃parat. sub qnto
cautele studio loquatur attendat: ne si mnordi¬
nate ad loquendum rapitur. erroris uulnere.
audientium corda feriantur : ⁊ cum forte sapi¬
ens uideri desid̾at. unitatis ꝯpagẽ inscipi¬
ent̃ abscidat. Hinc paulus ait. Nõ plus

Expanded text:
abete sal in vobis: et pacem habete inter vos . Sunt nonnulli qui dum plus sapere quam est necesse student, a proximorum pace resiliunt, dum eos velut hebetes stultosque contemnunt. Unde per semetipsam Veritas admonet, dicens: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos. Per sal quippe designantur verba sapientiae. Sal quippe sine pace non virtutis est donum, sed damnationis augmentum. Quo enim quisque melius sapit, eo deterius delinquit, et idcirco inexcusabiliter mulpotuisset vitare peccatum. Quisquis igitur habere sal sapientiae studet atque laborat, curet necesse est quatenus a pace concordiae nunquam recedat. Praeterea cum rector ad loquendum se praeparat, sub quanto cautelae studio eloquatur attendat, ne si inordinate ad loquendum rapitur, erroris vulnere audientium corda feriantur, et cum forte sapiens videri desiderat, unitatis compagem insipienter abscindat. Hinc Paulus ait: Non plus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in corde tẽptationẽ ꝑpeti: demoni¬
acũ uͦ intẽptationis certamine.⁊ in
oꝑitione suꝑari. humana qͥppe tẽp¬
tatio ẽ qͣ plerũq ĩ cogitatioẽ tangi¬
m̃ etiã nolentes: qr ut ññquã illici¬
ta ad animũ ueniant. hoc utiq ĩ no¬
bis metipsis ex humanitatis corrup¬
tibilis pondere habemꝰ. Iam uͦ demo¬
niaca ẽ ⁊ nõ humana tẽptatio. c̃ ad
hoc qd̾ corruptibilit̾ suggerit. ꝑ ꝯsẽ¬
sum se aĩmiꝰ astringit. Binc iterũ

Expanded text:
 in corde tentationem perpeti, daemoniacum vero est tentationis certamine et in operatione superari. Humana quippe tentatio est qua plerumque in cogitatione tangimur etiam nolentes, quia ut nonnunquam illicita ad animum veniant hoc utique in nobismetipsis ex humanitatis corruptibilis pondere habemus. Jam vero daemoniacum est, et non humana tentatio, cum ad hoc quod corruptibiliter suggerit per consensum s
Abbreviated transcription (Latin):
llere plene nõ potuit. ei de nr̃is cor¬
dis habitaculo regnũ tulit: ut appe¬
titꝰ illicitꝰ ⁊ si plerũq bonis nr̃is co¬
gitationib occulte se qͣiͣ fur ĩ serit:
saltẽ si ĩ gredit᷑. nõ dominet᷑¬

Expanded text:
llere plene non potuit, ei de nostro cordis habitaculo regnum tulit, ut appetitus illicitus, etsi plerumque bonis nostris cogitationibus occulte se quasi fur inserit, saltem si ingreditur, non dominet
Abbreviated transcription (Latin):
cordiam peccando fecimꝰ: ⁊ tñ ad nos as
suos legatos pͥor misit: ut nos ip̃i qui
peccauimꝰ. ad pacẽ dĩ rogati ueniamus.
Erubescat gͦ humana suꝑbia: ꝯfundatur
quisꝗs si nõ satisfaciat pͥor. ꝓxio. q̃n
post culpã nr̃am ut ei recociliari debeamꝰ.
⁊ ip̃e qui offensus ẽ legatis ĩ tuenientib
obsecrat ds̃.¬

Expanded text:
scordiam peccando fecimus, et tamen ad nos Deus suos legatos prior misit, ut nos ipsi, qui peccavimus, ad pacem Dei rogati veniamus. Erubescat ergo humana superbia. Confundatur quisque si non satisfaciat proximo, quando post culpam nostram, ut ei reconciliari debeamus, et ipse qui offensus est, legatis intervenientibus, obsecrat D
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpunctos. habitũ nõ animũ mutasse:
ita ut religiosam uestẽ sumerent. s
añ acta uicia nõ calcarẽt: lucra mun¬
di p̃sentis ĩ hiant̃ q̃ rere:. ⁊ de solo ex
terius habitu qͦm sũpser̃. scĩtatis fidu¬
ciã habere. Quib qͥd aliud dicendũ ẽ.
nͥ ħ qd magister egregiꝰ qͥbusdã legis
exteriora seruantib loqͥtur dicens: qr
in xp̃o iħu neq cͥcũcisio aliqͥd ualet
neq p̃putiũ. s noua creatura: Non
enĩ magni ẽ meriti si quid foris er¬
ga nos agat᷑ ĩ corꝑe: s magnoꝑe pen¬
sandũ ẽ quid agat᷑ ĩ m̃te. Nã p̃sentẽ
mũdũ despicere. transitoria ñ amare.
m̃tẽ medullitꝰ ĩhumilitate dõ ⁊ ꝓxi¬
nus sternere. ꝯtra illatas ꝯtumeliaᷤᷤ
patĩam seruare. ⁊ custodita patĩa ma¬
licie dolorẽ a corde repellere. egeniᷤ ꝓpͥa
tͥbuere. aliena minime ãbire. amic̃
ĩ dõ diligere. ꝓpt̃ dm̃ ⁊ eos qui sunt
inimici amare. de afflictioẽ ꝓximi lu¬

Expanded text:
satione compunctos habitum non animum mutasse, ita ut religiosam vestem sumerent, sed anteacta vitia non calcarent, lucra mundi praesentis inhianter quaerere, terius habitu quem sumpserunt, sanctitatis fiduciam habere. Quibus quid aliud dicendum est, nisi hoc quod magister egregius quibusdam legis exteriora servantibus loquitur, dicens: Quia in Christo Jesu neque circumcisio aliquid valet, neque praeputium, sed nova creaturaenim magni est meriti si quid foris erga nos agatur in corpore, sed magnopere pensandum est quid agatur in mente. Nam praesentem mundum despicere, transitoria non amare, mentem medullitus in humilitate Deo et proximis sternere, contra illatas contumelias patientiam servare, et custodita patientia malitiae dolorem a corde repellere, egenis propria tribuere, aliena minime ambire, amicum in Deo diligere propter Deum, et eos qui sunt inimici amare, de afflictione proximi lu
Abbreviated transcription (Latin):
q̃rit: humilitatẽ respuit. Et plerumq
ip̃e hõ qui irascit᷑. discordanti. sibi recõ¬
ciliari appetit: s ad satisfacti ire pͥor e¬
rubescit. Pensemꝰ facta ueritatis: ũ ui¬
deamꝰ qͦ iaceãt accioẽs nr̃e prauitatis.
Si enĩ m̃bra sũmi capitis sumus: eũ
umitari cui conectim̃ debemꝰ. Quid nã
q ad eruditioĩs nr̃e  paulus egregius

Expanded text:
rit, humilitatem respuit, et plerumque ipse homo qui irascitur discordanti sibi reconciliari appetit, sed ad satisfactionem ire prior erubescit. Pensemus facta Veritatis ut videamus quo jaceant actiones nostrae pravitatis. Si enim membra summi capitis sumus, eum imitari cui connectimur debemus. Quid namque exemplum eruditionis nostrae Paulus egregius
Abbreviated transcription (Latin):
torib. ut ab eis nõ solũ praua nu¬
llom. s ne recta qͥdẽ nimie ⁊ ĩ ordina¬
cũ apud audientiũ corda ĩ caute loqͣtita¬
tis importuns leuigat᷑. Uñ paulus c̃ di¬
scipłm de instantia p̃dlicatioĩs ãmonẽt:
dicebat. Testificor. corã dõ ⁊ xp̃o iħu qui¬

Expanded text:
prava nullo modo sed ne recta quidem nimie et ordinacum apud audientium corda incautae loquacitatis importunitate levigatur. Unde Paulus, cum discipulum de instantia praedicationis admoneret, dicebat: Testificor coram Deo et
Abbreviated transcription (Latin):
tio ꝗꝓpe impatientie festuca ẽ : mali¬
tia uero in corde. trabes in oculo. Illã
enĩ aura tẽptatioĩs agitat: hanc uero
ꝯsũmata neꝗtia pene ĩmobilit̾ portat.
Recte gͥ illic subiungit᷑. Nypocrita
eice pͥmũ trabẽ d̾ oculo tuo: ⁊ tũc ui¬
debis eicere festucã d̾ oculo frĩs tui. Ac
si dicatur m̃ti iniq interrꝰ dolenti: et
scãm se exteriꝰ ꝑ patientiã demonstrã¬
ti. Priꝰ ate molẽ malitie excute: ⁊
tuc̃ alio d̾ impatientie leuitate rep̃¬
hende : ne dũ ñ studes simulationem
uincere: peius sit tibi aliena mala
tolerare :¬

Expanded text:
tio quippe impatientiae festuca est, malitia vero in corde trabes in oculo. Illam namque aura tentationis agitat, hanc autem consummata nequitia pene immobiliter portat. Recte vero illic subjungitur: Hypocrita, ejice primum trabem de oculo tuo, et tunc videbis ejicere festucam de oculo fratris tui . Ac si dicatur menti iniquae interius dolenti, et sanctam se exterius per patientiam demonstranti: Prius a te molem malitiae excute, et tunc alios de impatientiae levitate reprehende, ne dum non studes simulationem vincere, pejus sit tibi aliena prava tolerare
Abbreviated transcription (Latin):
uoce loquẽs ꝓhibuit ꝓpħe ĩsipientiã. In¬
sanꝰ qͥppe hõ a subiugali muto corripitur.
qñ elata mens humilitatis bonũ ꝙ te¬
nere debeat. ab afflicta carne memorat᷑.
E huiꝰ correptioĩs donũ. iccirco balaã
nͨ obtinuit: qr ad maledicendũ ꝑgens.
uocẽ nõ m̃tẽ mutauit

Expanded text:
voce loquens, prohibuit prophetae insipientiam . Invoce loquens, prohibuit prophetae insipientiam . Insanus quippe homo a subjugali muto corripitur, quando elata mens humilitatis bonum quod tenere debeat ab afflicta carne memoratur. Sed hujus correptionis donum idcirco Balaam non obtinuit, quia ad maledicendum pergens vocem non mentem mutavit
Abbreviated transcription (Latin):
agna salus ẽ cordis molestia cor
ꝑis. ad cognitiõẽm sui m̃tẽ reuocat:
⁊ qua plerũq salus obicit. ĩfirmitatis
memoria reformat: ut aĩmꝰ qui ex tra
se ĩ elationẽ ducit᷑. cui sit ꝯditioĩ subditꝰ
ex ꝑcussa quã sustinet carne memoret᷑.
Quod recte ꝑ balaam si tñ uocẽ dĩ sub¬
seqͥ obeliendo uoluiss: in ip̃a eiꝰ itineris
retardatiõe signat᷑. Balaam nãq ꝑueni¬
re ad ꝓpositũ tendit: s ciꝰ uotũ animal cͥ
resedit p̃pedit. Prohibitiõe qͥppe immora¬
ta asma angłm uidit. quã humana m̃eᷤ
nõ uidit: qr plerũq caro ꝑ molestias
tarda. flagello suo m̃ti dm̃ ĩdicat. que
mens ip̃a carni p̃sidens nõ uidebat: ita
ut anxietatẽ sp̃s. ĩ hoc mũdo ꝓficere cu¬
pientis uelud ĩt tendentis ĩpediat᷑. do¬
nec ei ĩ uisibilẽ qͥ sibi obuiat ĩnotescat.
Uñ. ⁊ bñ ꝑ petrũ dr̃. Correptionẽ habuit.
sue uesanie subiugale mutũ: qd̾ ĩ hõĩs

Expanded text:
agna salus est cordis molestia corporis, quae ad cognitionem sui mentem revocat, et quae plerumque salus abjicit infirmitatis memoria reformat, ut animus qui extra se in elationem ducitur, cui sit conditioni subditus ex percussa quam sustinet carne memoretur. Quod recte per Balaam, si tamen vocem Dei subsequi obediendo voluisset, in ipsa ejus itineris retardatione signatur. Balaam namque pervenire ad propositum tendit, sed ejus votum animal cui praesedit praepedit. Prohibitione quippe immorata asina angelum videt, quem humana mens non vidit, quia plerumque caro per molestias tarda, flagello suo menti Deum indicat, quem mens ipsa carni praesidens non videbat: ita ut anxietatem spiritus in hoc mundo proficere cupientis, velut iter tendentis impediat, donec ei invisibilem, quia sibi obviat, innotescat. Unde et bene per Petrum dicitur: Correptionem habuit suae vesaniae subjugale mutum, quod in hominis
Abbreviated transcription (Latin):
desiderio subicit: iiqͥtatis dñio dudũ
libera m̃tis colla subponit. S huic do¬
minio ꝯtradicimꝰ. cũ iniqͥtati q̃ nos ce¬
hãc ius nobis libertatis ĩ genite uendica¬
mus. cũ culpã penitendo ꝑcutimꝰ: ⁊ macłaᷤᷤ
sordiũ fletib lauamꝰ. Preterea de stultiᷤ¬
⁊ ignobilib. uoce p̃dicatoris egregii dr̃.
S̾apientia huiꝰ mundi stultitia ẽ apud
dm̃. Qui gͦ dũ t̾rena sapiũt ab ĩtima ge¬
nerositate repulsi sũt. stulti simul ⁊ igͦbi¬
les sũt. apud dm̃¬

Expanded text:
t, iniquitatis dominio dudum libera mentis colla supponit. Sed huic domino contradicimus, cum iniquitati quae nos cehanc jus nobis libertatis ingenitae vindicamus; cum culpam poenitendo percutimus, et maculas sordium fletibus lavamus. Pet ignobilibus voce praedicatoris egregii dicitur: Sapientia hujus mundi stultitia est apud Deum . Qui ergo dum terrena sapiunt, ab intima generositate repulsi sunt, stulti simul et ignobiles sunt apud D
Abbreviated transcription (Latin):
bitis ⁊ uos suꝑ sedes duodeci. iudicantes
duodecĩ tͥbus ifrł. Eoce relinquentes tp̃a¬
lia: głam potestatis eterne mercati sũt.
Quid itaq stultiꝰ in hoc mundo quã sua
deserere: ⁊ qͥd ineternitate nobiliꝰ quã c̃
dõ iudices uenire: Hoꝵ scilicet iudiciũ
nobilitas salomone attestante memo¬
rat: cũ hoc ꝙ iã p̃fatꝰ sum dicit᷑. Nobilis
ĩportis uir eiꝰ: cũ sederit cũ senatorib t̃re.
U alde qͥppe nobiles ꝯsiderat: quos sena¬
tores uocat. Hãc ĩ se nobilitatẽ paulus
aspexerat: cũ cognationi ꝯditoris ꝑ sp̃m
iunctꝰ dicebat. Genꝰ gͥ cũ simꝰ dĩ: nõ debe¬
mus estimare auro uł argento aut lapi¬
dis sculpture artis ⁊ cognitioĩs hõis. di¬
uinũ eẽ simile. Genꝰ uidelc dĩ dicim̃. nõ

Expanded text:
 sedes duodecim judicantes duodecim tribus Israel . Ecce relinquentes temporalia, gloriam potestatis aeternae mercati sunt. Quid itaque stultius in hoc mundo quam sua deserere? et quid in aeternitate nobilius quam cum Deo judices venire? Horum scilicet judicum nobilitas; Salomone attestante, memoratur, cum hoc quod jam praefatus sum, dicitur: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Valde quippe nobiles considerat, quos senatores vocat. Hanc in se nobilitatem Paulus aspexerat, cum cognitioni Conditoris per Spiritum junctus dicebat: Genus igitur cum simus Dei, non debemus aestimare auro, vel argento, aut lapidi sculpturae artis, et cognitionis hominis divinum esse simile . Genus videlicet Dei dicimur, non ex
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Unc assumit septẽ alios
sp̃s nequiores se: ⁊ ingressi habitant
ibi. Plerũq uitioꝵ destructionẽ ĩ no¬
bis agere ꝑ flagella dñs inchoat: sed
cũ mens ex ip̃o ꝓͦuectus exordio extolli¬
tur. cũq se iã quasi d̃ uͥtutib erigit:
seuienti contra se adu̾sario aditum pã¬
dit. Qui cordis intima penetrans. oẽ
qđ in eadẽ studiũ bone inchoatioĩs in¬
uenerit destruit ÷ tantoq se uehemen¬
tiꝰ ĩ eiꝰ destructioẽ exhibet: qnͣto ⁊ gra¬
uius ꝗa uł ad modicũ fuãt ꝓiectus
dolet. Uñ ⁊ teste euangłio uoce ue¬
ritatis ad neglectã domũ ꝯscientie.
rediit.
Emo lucernã ponit xxxuiii.¬
sub modio: s suꝑ candelabrũ. Os̃
electi dei grãm p̃dicatioĩs hñt ꝓ ma¬
gno : corpoꝵ aũt utilitatẽ ꝓ minimo.
Hinc dñs ait ĩ euangłio. Nemo ac¬
cendit lucernã ⁊ ponit eã sub modio:
s suꝑ candelabrũ. In modio nãq cõmo¬
dũ tpr̃ale : in lucerna uoͣ lux p̃dicatio¬

Expanded text:
unc assumit septem alios spiritus nequiores se, et ingressi habitant ibi . Plerumque vitiorum contritionem in nobis agere per flagella Dominus inchoat, sed cum mens ex ipso profectus exordio extollitur, cumque se quasi jam de virtutibus erigit, saevienti contra se adversario aditum pandit, qui, cordis intima penetrans, omne quod in ea de studio bonae inchoationis invenerit, confringit; tantoque se vehementius in ejus destructione exhibet, quanto et gravius, quia vel ad modicum fuerat projectus, dolet. Unde et teste Evangelio, voce Veritatis, ad neglectam domum conscientiaredit. mo lucernam ponit sub modio, sed super candelabrum . Omnes electi Dei gratiam praedicationis habent pro magno, corporum autem utilitatem pro minimo. Hinc Dominus ait in Evangelio: Nemo accendit lucernam, et ponit eam sub modio, sed super candelabrum. In modio namque commodum temporale, in lucerna vero lux praedicatio
Abbreviated transcription (Latin):
quasi oculũ intuentẽ sequitur.
cerna itaq corꝑis ẽ oculus: ꝗa pbo
ne intentioĩs radiũ. m̾ita illustrant᷑
actioĩs. Et si oculus tuus simplex fu¬
erit. totũ corpꝰ tuũ lucidũ erit: qa
si recte intendimꝰ ꝑ simplicitatẽ oo¬
gitatioĩs. bonũ opus efficit᷑. etiã simi
nus eẽ uideatur: et cũ intentioe bo¬
na ꝗd agitur: eiꝰ intentioĩs actio a¬
put deum minime fuscatur. Et si
oculus tuus neꝗͣ fuit᷑. totũ corpꝰ tuũ
tenebrosũ erit: ꝗa cũ ꝑu̾sa intentio¬
ne ꝗd uł rectũ agit᷑. ⁊ si splendere
corã hõib ternitur: ap̃ examen tam̃
int̃n iudicis obscuratur. Ulbi ⁊ rec¬
si hoc qd̾ bñ nos agere credimꝰ ex ma¬
la intenticẽ fustamꝰ ÷ qnͣta ip̃a mala
sũt que mala ẽẽ ⁊̃ cũ agimꝰ nõ igno¬
ramꝰ : Et si ibi nil cernimꝰ ubi qua¬
si discretioĩs lum̃ tenemꝰ : qua cecita¬
te ĩ illa offendimꝰ q̃ sine discretiõẽ
ꝑpetramus : Wigilanti itaq cura.

Expanded text:
uentem sequitur? Lucerna itaque corporis est oculus, quia per bonae intentionis radium merita illustrantur actionis. Et si oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit; quia si recte intendimus per simplicitatem cogitationis, bonum opus efficitur, etiam si minus bonum esse videatur: et cum intentione bona quid agitur, ejus intentionis actio apud Deum minime fuscatur. Et si oculus tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit, quia cum perversa intentione quid vel rectum agitur, etsi splendere coram hominibus cernitur, apud examen tamen interni judicis obscuratur. Unde et recsi hoc quod bene nos agere credimus, ex mala intentione fuscamus, quanta ipsa mala sunt quae mala esse etiam cum agimus non ignoramus? Et si ibi nil cernimus, ubi quasi discretionis lumen tenemus, qua caecitate in illa offendimus quae sine discretione perpetramus? Vigilanti igitur cura
Abbreviated transcription (Latin):
extusationũ u̾bis fugit. dũ nõ uult co¬
gnosci qd fecit: nõ se dño. s sibi dñm
abscond̾. Agit ꝗppe ne omĩa uidentẽ
cuiq peccatori iam exordiũ illumina¬
tionis ẽ. humilitas confessioĩs: qr sͥ¬
met ip̃i iam p̾acere renuit ꝗ malũ ñ
crubescit ꝯfireri qd fecit: et qui d̾fen¬
dendo acusare potuit: accusando se ce¬
lẽrime defendit. Uñ ⁊ mortuo lazaro
licet resurrectiõe que gesta ẽ ĩ illiꝰ cor¬
pore signatũ est quałr nos resuscitem
ĩ corde. cũ uidelic mortuo dr̃. ueni fo¬
ras ut nimiꝵ hõ ĩpecc̃o suo mortuus.
⁊ ꝑ molem male consuetudinis iã se¬
pultꝰ. qr ĩtra ꝯscĩam suã ab sconsꝰ iacet
ꝑ neqͥtiã: a se ip̃o foras exeat ꝑ confessi¬
onẽ. Mortui enĩ ueni foras: ut ab ex¬
cusatione ⁊ occultaticẽ peccati ad accu¬
sationẽ suã ore ꝓpͥo exire ꝓuocet᷑. Uñ
dauid ꝓpħa ab illa tanti morte facino¬

Expanded text:
excusationum verbis fugit, dum non vult coexcusationum verbis fugit, dum non vult cognosci quod fecit, non se Domino, sed sibi Dominum abscondit. Agit quippe ne omnia videntem cuique peccatori jam exordium illuminationis est humilitas confessionis; qua sibimetipsi jam parcere renuit, qui malum non erubescit confiteri, quod fecit; et quod defendendo excusare potuit, accusando se celerrime non defendit. Unde et mortuo Lazaro, licet resurrectione, quae gesta in illius est corpore, signatur qualiter nos resuscitemur in corde. Cui videlicet mortuo dicitur: Veni foras; ut nimirum homo in peccato suo mortuus, et per molem malae consuetudinis jam sepultus, quia intra conscientiam suam absconsus jacet per nequitiam, a seipso foras exeat per confessionem. Mortuo enim Veni foras dicitur, ut ab excusatione atque occultatione peccati ad accusationem suam ore proprio exire provocetur. Unde David propheta ab illa tanti morte facino
Abbreviated transcription (Latin):
multoꝵ. Iccirto gͦ curauit hẏemis tẽpꝰ
expͥmere : ut in eẽ cordib auditoꝵ
malicie frigꝰ indicaret. Int̃ illa ehu
mist̾ia que u̾itas loquebat᷑. qͥd cause
ut nom̃ hẏemis add̾etur. nͥ ut ꝑ qua¬
litatẽ tpĩs et aeris ostend̾et frigus cor
oꝵ corda remanebant: hinc ẽ etiã ꝙ.
⁊ ad amorẽ p̃sentis uite quasi ad ꝑse¬
cutoꝵ primas ĩfirmitate estuante re¬
calebat. Aqualitate quoq tpĩs finis
expͥmit᷑ actioĩs. sicut ñ rediturꝰ ad ue¬
niã ad traditionis ꝑfidiã nocte uidas
crisse ꝑhibet̾: cum egrediente dño ab e¬
uaglista dr᷑. Erat aũ nox̧. Hinc enĩ noc
que ad tenebras ducit᷑: ñ in die repeti.
s in nocte memoratur. Minc est qd̃ sa¬
lamon qͥ sapĩam ñ ꝑseu̾aturꝰ accepit:
insõnis hanc ⁊ nocte describit᷑ accepis¬
se. hinc ẽ qd̾ angłi ad abraham m̾idie
ueniunt: puniti uͦ sodomã ad eam
Açare ueni foras. Dum pecc̃or quisi
de uicio suo rep̃hensus. sub defensionũ

Expanded text:
mis tempus exprimere, ut inesse cordibus auditorum malitiae frigus indicaret; inter illa enim mysteria quae Veritas loquebatur, quid causae fuit ut nomen hiemis adderetur, nisi ut per qualitatem temporis et aeris ostenderet frigus cordorum corda remanebant. Hinc est etiam quet ad amorem praesentis vitae quasi ad persecutorum prunas infirmitate aestuante recalebat. A qualitate quoque temporis finis exprimitur actionis, sicut non rediturus ad veniam ad traditionis perfidiam nocte Judas exisse perhibetur, cum ingrediente illo ab evangelista dicitur: Erat autem nox . Hinc enim et iquae ad tenebras ducitur, non in die repeti sed in nocte memoratur . Hinc est quod Salomon, qui sapientiam non perseveraturus accepit, in somnis hanc et nocte describitur accepisse. Hinc est quod angeli ad Abraham meridie veniunt: punituri vero Sodomam, ad eam Lazare, veni foras . Dum peccator quisque de vitio suo reprehensus sub defensionum et
Abbreviated transcription (Latin):
çaro gͥ dr̃ ueni foras: ac si aꝑte cuilibi
mortuo ĩculpa drẽtur. Cur reatũ tuũ
intͣ ꝯscĩam tuam abscondis: Foras iam
ꝑ ꝯfessionẽ egredere: qr apud te int̃ius
ꝑ negationẽm lates. Ueniat itaq foraᷤ
mortuus .i. culpam confiteat᷑ peccator.
uenientẽ uero foras soluant discipłi:
ut pastores eccłe ei penã debeant amo-¬
uere quã meruit. ꝗ ñ erubuit confi-¬
teri qd̃ fecit.

Expanded text:
zaro ergo dicitur: Veni foras. Ac si aperte cuilibet zaro ergo dicitur: Veni foras. Ac si aperte cuilibet mortuo diceretur: Cum reatum tuum intra conscientiam tuam abscondis, foras per confessionem egredere, qui apud te interius per negationem lates. Veniat itaque foras mortuus, id est culpam confiteatur peccator; venientem vero foras solvant discipuli, ut pastores Ecclesiae ei poenam debeant amovere quam meruit qui non erubuit confiteri
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iuuificauit dicens. lagare ueni foras:
⁊ pt mod is qui uiuens eg̾ressus fuerat.
adiscipłis solutus ẽ. sicut scͥptũ ẽ. Cũq
egressus fuiss qui fuerat ligatꝰ institis:
tunc dicit discipłis. Doluite eũ. ⁊ sinite
abire. Etce illũ discipłi iam uiuentem
soluũt: quẽ magist̾ resuscitau̾at mortu¬
um. Si enĩ discipłi lacarum mortuũ sol¬
uerent: fetorẽ magis ostenderẽt quã uͥ¬
tutẽ. Ex qua consid̾atione intuend̾ ẽ: qd̾
illos debemus ꝑ pastoralẽ auctoritatẽ sol¬
uere. quos auctorẽ nr̃m cognoscimꝰ ꝑ su¬
scitantẽ grãm uiuificare. Que nimiꝵ ui¬
uficatio ante oꝑationẽ rectitudinis: in
ipã iam cognoscit᷑ confessicẽ pectati. Uñ
⁊ huic ip̃o mortuo lazaro nequaꝗͣ dr̃ reui¬
uisce s ueni foras. Omĩs ꝗꝓpe peccator
dum culpam suam intra ꝯscĩam abscõ¬
dit. introrsus latet. in suis penetralib
ocultat᷑. S mortuus uenit foras: cũ pec¬
cator nequitias suas sponte ꝯfitetur. La¬

Expanded text:
et vivificavit, dicens: Lazare, veni foras; et postmodum is qui vivens egressus fuerat a discipulis solutus est, sicut scriptum est: Cumque egressus esset qui fuerat ligatus institis, tunc dixit discipulis: Solvite eum, et sinite abire . Ecce illum discipuli jam viventem solvunt quem magister resuscitaverat mortuum. Si enim discipuli Lazarum mortuum solverent, fetorem magis ostenderent quam virtutem. Ex qua consideratione intuendum est quod illos debemus per pastoralem auctoritatem solvere quos auctorem nostrum cognoscimus per suscitantem gratiam vivificare. Quae nimirum vivificatio ante operationem rectitudinis in ipsa jam cognoscitur confessione peccati. Unde et huic ipsi mortuo Lazaro nequaquam dicitur: Revivisce, sed veni foras. Omnis quippe peccator, dum culpam suam intra conscientiam abscondit, introrsus latet, in suis penetralibus occultatur; sed mortuus venit foras cum peccator nequitias suas sponte confitetur. La
Abbreviated transcription (Latin):
cis uidelic monstraret᷑. qr ⁊ illis tamã
carnalib mandata minima dabant̾
quatinꝰ aꝑte monstraret᷑ qd̾ ascenden¬
tes corde ad celestia infirma mundi¬
reliquerẽt. ⁊ inm̃tis culmine starẽt.
Apoĩtioe corꝑis diuina scͥptã futura
uidisse manifestat. Stare ꝗppe adiu¬
uantis ẽ. Et recte stare cernitur qͥ in
bello certaminis opitulat᷑. Aqualita¬
te aeris res subsequẽs de monstͣtur:
sicut euãgłista cũ p̃dicante dño nullo
tũc ex uidea credituros drẽt: p̃misit

Expanded text:
cis videlicet monstraretur quia et illis tanquam carnalibus mandata minima dabanturquatenus aperte monstraretur quod ascendentes corde ad coelestia, infirma relinquerent, et in mentis culmine starent. A positione corporis divina Scriptura futura vidisse manifestat . Stare quippe adjuvantis est. Et recte stare cernitur qui in bello certaminis opitulatur. A qualitate aeris res subsequens demonstratur, sicut evangelista cum praedicante Domino nullos tunc ex Judaeis credituros diceret, praemis
Abbreviated transcription (Latin):
carne quã sũpsit: hanc ostendit lib̾am
quã redemit. Que redẽpta caro uidelic
nos sumꝰ. ꝗ cognitione dnĩ reatꝰ astringi¬
mur. s mediatoris tanti equitate lib̾am̃
sicut ip̃ẽ ait. Si uos filius lib̾au̾it: uere
lib̾i eritis

Expanded text:
carne quam sumpsit hanc ostendit liberam carne quam sumpsit hanc ostendit liberam quam redemit. Quae redempta caro videlicet nos sumus, qui cognitione nostri reatus astringimur, sed Mediatoris tanti aequitate liberamur, sicut ipse ait: Si vos Filius liberaverit, vere liberi eritis
Abbreviated transcription (Latin):
nos ut ab alio resuscitari potuiss indige¬
bat. In eo ergo eiꝰ resurrectio distat a nr̃a:
qd̾ nõ ꝑ nos met ipõs resurgimꝰ sicut ille.
Peo enĩ qd̾ simplicit̃ om̃s hoĩes sumꝰ. ad¬
uitorio suꝑiori ut resurgere ualeamꝰ in¬
digemꝰ. Ille aũ ciꝰdem resurrectioĩs uim
in humanitate suscep̃. Dñs gͥ uere natꝰ.
uere mortuus. uere resuscitatꝰ. in oĩb di¬
stat a nob̾. magnitudine potentie: s so¬
la ꝯcordat nobis uirtute natẽ: ⁊ cũ inꝯ
ctis oꝑationib suis in m̃sa nos uirtute
transcendat: in uno tñ anobis .i. ĩ forme
u̾itate nõ discͥpat. Quia gͦ ut p̃dictũ ẽ
nullus erat cuiꝰ m̃itis nobis dñs ꝓpitiari
debuiss: unigenitus pat̾ͥs formam ĩ fir¬
mitatis nr̃e suscipiens. solus iustus appa¬
ruit ꝓpeccatorib intercedes: ꝗ dũ penam
nr̃am moriendo tollerauit: corruptionẽ
nrãm resurg̃ñdo monstrauit. Ex ea etiã

Expanded text:
nos ut ab alio resuscitari potuisset indigenos ut ab alio resuscitari potuisset indigebat. In eo ergo ejus resurrectio distat a nostra quod non per nosmetipsos resurgimus, sicut ille; pro eo enim quod simpliciter homines sumus, adjutorio superiori ut resurgere valeamus indigemus. Ille autem ejusdem resurrectionis vim ur natus, vere mortuus, vere resuscitatus, in omnibus distat a nobis magnitudine potentiae, sed sola concordat nobis veritate naturae; et cum in cunctis operibus suis immensa nos virtute transcendat, in uno tamen a nobis, id est in formae veritate, non discrepat. Quia ergo, ut praedictum est, nullus erat cujus meritis nobis Dominus propitiari debuisset, Unigenitus Patris formam infirmitatis nostrae suscipiens, solus justus apparuit, pro peccatoribus intercedens: qui dum poenam nostram moriendo toleravit, corruptionem nostram resurgendo mutavit. Ex ea etiam
Abbreviated transcription (Latin):
hõ usibilis: ut dum uidet᷑ exsimili.
curaret ex iustoͤ et dũ ueritate gnis
concordat ꝯditioni: uirtute artis ob¬
uiare egͥtudini. In carne gͦ ueniens
dñs ñ culpã nr̃am ex uitio. ñ penã
ex necessitate suscepit : nulla enĩ pec¬
te suscep̃. Nequaꝗͣ enĩ ita ut nos fuit
natꝰ. nec ita mortuus. nͨ ita resuscitatꝰ.
uit. Rursum nos õs cũ uolumꝰ mori¬
mur: qr ad soluende pene debitum.
culpe nr̃e ꝯditione coartam̃: ille aũ
qr nulli admixtus ẽ culpe: nulli ex
neccessitate suctubuit pene. S qr cul¬
pam nr̃am dnãndo subdidit penã
nrãm miẜando suscep̃. sicut ipẽ ait.
Potestatẽ habeo ponẽdi aĩam meã:
⁊ potestatẽ habeo itm sum̃di eã. Ꝙ etiã
p̃misit. Nemo tollat eã ame. s ego
pono eã ame ipõ. Rursum ñ ut nos
suscitatꝰ ẽ: qr nr̃a resurrectio ĩ fine
ẽ scłi dilata: illius uero die t̾̃tio ce¬
lebrata. Et nos quidẽ ꝑ illum resurgimꝰ.
nam ip̃e ꝑse: neq enĩ qui deus erat. sicut

Expanded text:
sibilis, ut dum videretur ex simili, curaret ex justo; et dum veritate generis concordat conditioni, virtute artis obviaret aegritudini. In carne ergo veniens Dominus non culpam nostram ex vitio, non poenam ex necessitate suscepit, nulla enim pecte suscepit. Nequaquam enim ita ut nos fuit natus, nec ita mortuus, nec ita resuscitatus. vit. Rursum nos omnes cum nolumus morimur, quia ad solvendae poenae debitum culpae nostrae conditione coarctamur. Ille autem quia nulli admixtum est culpae, nulli ex necessitate succubuit poenae. Sed quia culpam nostram dominando subdidit, poenam nostram miserando suscepit, sicut ipse ait: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Qui etiam praemisit: Nemo tollit eam a me, sed ego pono eam a meipso. Rursum non ut nos suscitatus est, quia nostra resurrectio in finem saeculi est dilata, illius vero die tertio celebrata. Et nos quidem per illum resurgimus: nam ipse per se; neque enim qui Deus erat sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Act̾a sunt enchema in iħosolimis. sxxu¬
et hyemps erat. Seruata hystorie u̾¬
itate. diuina eloquia aliqñ apositione
quas aꝑto sermone indicant. Apositioẽ
qͥppe locoꝵ. sicut scͥptã de israhele dicit.
qr u̾ba dĩ ĩmonte audire ñ potuit. s p̃¬
cepta ĩ cãpestrib accepit. sub sequẽtẽ ni
mirũ infirmitatẽ ppłi ĩdicans. qr ascen¬
tere adsũma ñ ualuit: s semet ipõ
nĩfimis neglecte uiuendo larauiit.

Expanded text:
encoenia in Jerosolymis: et hiems erat . Servata historiae veritate, divina eloquia aliquando a positione quas aperto sermone non indicant. A positione quippe locorum, sicut Scriptura de Israele dicit, quia verba Dei in monte audire non potuit, sed praecepta in campestribus acm infirmitatem populi indicans, qui ascendere ad summa non valuit, sed semetipsum in infimis neglecte vivendo laxavit.
Abbreviated transcription (Latin):
meam. Omẽ genꝰ humanũ ĩ¬
imica ꝑsuasio illa ĩculpe ꝯtagiũ
ab ip̃a radite polluerat: nullusq
erat qͥ apud dm̃ ꝓpeccatorib int̾te¬
dens apecc̃o liber appareret: qm̃ exa¬
dam massa editos eque ꝯc̃ros par reatꝰ
ĩ uoluerat. Piñ uenit ad nos uni¬
genitꝰ patͥs: assũpsit ex nobis natu¬
ram. ñ ꝓpetrans culpã. Oiñ peccõ qͥp¬
pe debuit cẽ qͥ ꝓpectatorib int̾̃ueni¬
re potuss: qr nimiꝵ aliene polluti¬
tionis ꝯtagia ñ tergeret si ꝓpͥa susti

Expanded text:
meam . Omne genus humanum inimica illa persuasio in culpae contagio ab ipsa radice polluerat, nullusque erat qui apud Deum pro peccatoribus intercedens a peccato liber appareret, quoniam ex eadem massa editos aeque cunctos par reatus involverat. Proinde venit ad nos Unigenitus Patris: assumpsit ex nobis naturam, non perpetrans culpam. Sine peccato quippe debuit esse qui pro peccatoribus intervenire potuisset, quia nimirum alienae pollution
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ uidet᷑. dm̃ quẽ ñ uidet qͦmͦ
potest dilige̾  Qluo sũt p̃cepta carita¬
tis. dĩ uidełc amor ⁊ ꝓximi. ꝑ amorẽ
dĩ amor ꝓximi gignit᷑. ⁊ ꝑ amorẽ ꝓ¬
xiiii. clĩ amor. nutrit᷑. Nam qͥ dm̃ am¬
are negligit: ꝓfecto diligere ꝓximũ
nescit. Et tc̃ pleniꝰ ĩ dĩ dilectioẽ ꝓficmꝰ:
si ĩ eiꝰdẽ dilectioĩs gremio. pͥus ꝓximi
caritate lactam̃. Quia n dĩ amor amo¬
rẽ ꝓximi generat. dicturꝰ ꝑ legẽ dñs
diliges ꝓximũ. p̃misit dicens. diligeᷤᷤ
dñm dm̃ tuũ: ut sciłc ĩtra pectoris nr̃i.¬
pͥus amoris sui radicẽ figeret. qͣtinꝰ per
ramos pꝰmod̾ dilectio fr̃na germinaret.
Et rursum qr amor dĩ ex ꝓximi amo¬
re coalescit: testat᷑ ioħs qͥ ĩcrepat dicẽs.¬

Expanded text:
idet quomodo potest diligere? Duo sunt praecepta charitatis: Dei amor et proximi; per amorem Dei, amor proximi gignitur, et per amorem proximi, amor Dei nutritur. Nam qui Deum amare negligit, profecto diligere proximum nescit. Et tunc plenius in Dei dilectione proficimus, si in ejusdem dilectionis gremio prius proximi charitate lactamur. Quia enim amor Dei amorem proximi generat, dicturus per legem Dominus: Diliges proximum, praemisit, dicens: Diliges Dominum Deum tuum ; ut scilicet in terra pectoprius amoris sui radicem figeret, quatenus per ramos postmodum dilectio fraterna germinaret. Et rursum, quia amor Dei proximi amore coalescit, testatur Joannes qui in hac Epis
Abbreviated transcription (Latin):
alum luxurie aut cogitatione
ꝑpetrat᷑ aut oꝑe. Per moysen uͦ
luxuria ꝑpetrata: ꝑ auctorẽ uͦ mun¬
dicie luxuria dãpnat᷑ cogitata. hinc
ẽ enĩ qd̾ discipłis pͥmꝰ eccłe pastor dic̃.
ꝓpt̃ qd̾ succincti lũbos m̃tis ur̃e: so¬
brii. ⁊ ꝑfecti sꝑate ĩ eam q̃ offertur
uobis grãm. Lumbos iz carnis succi¬
ngere ẽ: luxuriã ab effectu refrenare.
lumbos uͦ m̃tis succingere ẽ: hãc enõ
a cogi tatione restringere. De patia ĩ¬

Expanded text:
itatione perpetratur, aut opere. Per Moysen vero, luxuria perpetrata; per Auctorem vero munditiae, luxuria damnatur cogitata. Hinc est enim quod discipulis primus Ecclesiae pastor dicit: Propter quod succincti lumbos mentis vestrae, sobrii perfecte sperate in eam quae offertur vobis gratiam . Lumbos enim carnis succingere est luxuriam ab effectu refrenare. Lumbos vero mentis succingere est hanc etiam a cogitatione restringere. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ĩ uiri dũ ꝑsecutionẽ foris intusq
patut᷑. nõ solũ ĩ dĩ in iurus mi¬
nime exceclũt: s neq ꝯtra ip̃os adu̾¬
sarios ꝯtumeliosa u̾ba iacłant᷑̃. Qd̾ dux
bonoꝵ. recte petrus ad monet dicens.
Iemo ur̃m patiat᷑ qͣi homicida aut fur.
aut maledicꝰ. Maledicꝰ ii patit᷑: qui pasi¬
onis sue tp̃e. ĩ sui saltẽ ĩ uiria ꝑsecutois

Expanded text:
cti viri cum persecutionem foris intusque patiuntur, non solum in Dei injuriis minime excedunt, sed neque contra ipsos adversarios contumeliosa verba jaculantur. Quod dux bonorum recte Petrus admonet, dicens: Nemo vestrum patiatur quasi homicida, aut fur, aut maledicus . Maledicus enim patitur, qui passionis s
Abbreviated transcription (Latin):
notandũ ualde ẽ qd̾ humilitatis doctor
memoriã diuitũ faciens. nõ ait roga. s
rectũ qd̃ dr̃ tanto rectiꝰ iubet᷑: quanto ⁊
reb transitoriis altitudine cogitati¬
solationẽ ur̃am. Quia enĩ q̃ sũt et̃na

Expanded text:
notandum valde est, quod humilitatis doctor memoriam divitum faciens, non ait: Roga, sed rectum quod dicitur, tanto rectius jubetur, quanto et in rebus transitoriis altitudine cogitatis
Abbreviated transcription (Latin):
uelud in signo eam exemplũ peni¬
tentie posuit. quã ꝑ penitentiam
uiu̾e pꝰ lapsum fecit: Si aliquis li¬
bidinis igne succensus carnis mũ¬
ditiam ꝑdidit. aspiciat mariam:
que in se carnis amorẽ. igne diui
simĩ mentis oculos reducite: ⁊ pe¬
nitentiã mulierẽ peccatricẽ. uobis
in exemplum imitationis añ ferte:
Redemptoris nr̃i uestigia que pec¬
cando ꝯtempsistis amate : queq uos
inadolescentia. queq in iuuentute
deliquisse meministis deflete: mor
oꝑmiq maculas lacrimis tergite:
Reu̾tentes nos dominꝰ clement̃ am¬
plectitur : qm̃ uita peccatoꝵ ei iam
indigna ẽẽ nõ põt. que fletibus la¬
uatur:.

Expanded text:
velut in signo eam ad exemplum poenitentiae posuit quam per poenitentiam vivere post lapsum fecit. Si aliquis libidinis igne succensus carnis munditiam perdidit, aspiciat Mariam quae in se carnis amorem igne divinisimi, mentis oculos reducite, et poenitentem peccatricem mulierem vobis in exemplum imitationis anteferte. Redemptoris nostri vestigia, quia peccando contempsistis, amate; quaeque vos in adolescentia, quaeque in juventute deliquisse meministis, deflete; morum operumque maculas lacrymis tergite; nam revertentes nos Dominus clementer amplectitur, quoniam vita peccatorum etiam indigna non potest esse quae fletibus lavatur.
Abbreviated transcription (Latin):
qua phariseus dum pietatis fontẽ
uellet obstruere dicebat: Hic si es¬
set propheta sciret utiq que ⁊ quał
ẽ mulier que tangit eum: quia pec¬
catrix ẽ: S lauit lacͥmis maculas
cordis ⁊ corꝑis. ⁊ redemptoris sui ue.¬
stigia tetigit : que itin̾a sua p᷑ua d̾re¬
liquit: Sedebat ad pedes iħu : u̾bũ
de ore illius audiebat: uiuenti ad¬
rebat: uiuentem repperit. quem mor.¬
tuum quesuut : tantumq ap̃ eum

Expanded text:
qua Pharisaeus dum pietatis fontem vellet obstruere, dicebat: Hic si esset propheta, sciret utique quae et qualis est mulier quae tangit eum, quia peccatrix est . Sed lavit lacrymis maculas cordis et corporis, et Redemptoris sui vestigia tetigit, quae sua itinera prava dereliquit. Sedebat ad pedes Jesu, verbumque de ore illius audiebat. Viventi adrebat. Viventem reperit, quem mortuum quaesivit. Tantumque apud eum