comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ece beatificamꝰ in ꝗͥd eos sustinuerũt. Suferenciã iob auchs¬
tis: ⁊ fiuẽ dñ uidistis. Non aũt frustra ꝯmemoratis iustoꝵ
pssuris addĩnt : ⁊ finẽ dñ uiddistis: qr neq ille hinc sine fl¬
gello triit: qͥ hic sine uicio uixit: quiq ad sanandos inifir¬
mos mortuos q suscitandos apparuit ĩ mũdo. ip̃e ad pre¬
monstͣndũ nobis exemplũ paciencie ꝑ ĩ firmitatẽ mortis
uoluit redire demũdo. Unde psalnusta c̃ dixiss ds̃ nr̃ ds saluos
faciendi: q dñ exitꝰ mortis. Itaq per pacienciã ⁊ ꝯsolacionẽ scͥp¬
curaꝵ sp̃e habeamꝰ q̃ nos ꝯsolandi post uraꝵ afflictiones p̃ssuraꝵ.
cũ m ip̃i intͥbulaciõe pacientes extiterimꝰ. m eoꝵ actꝰ admentẽ
reduxerimꝰ: qu nos q uu̾to iusticie longe p̃cesserũt. q longe
maiora nobis adu̾sitatũ c̾taniina tolerarũt. Illi m eñ ꝓpt̾ uis¬
niciam qua excellent̾ eminebãt ꝑsecuciones sepe paciebant᷑ ĩ¬

Expanded text:
Ecce beatificamus, inquit, eos qui sustinuerunt. Sufferentiam Job audistis, et finem Domini vidistis. Non autem frustra commemoratis justorum pressuris addidit: Et finem Domini vidistis; quia neque ille hinc sine flagello exiit, qui hic sine vitio vixit; quique ad sanandos infirmos, mortuosque suscitandos apparuit in mundo, ipse ad praemonstrandum nobis exemplum patientiae, per infirmitatem mortis voluit redire de mundo. Unde Psalmista cum dixisset : Deus nosini Domini exitus mortis. Itaque per patientiam et consolationem Scripturarum spem habeamus, etiam nos consolandi post nostrarum afflictiones pressurarum, cum et ipsi in tribulatione patientes exstiterimus, et eorum actus ad mentem reduxerimus, qui nos et merito justitiae longe praecesserunt, et longe majora nobis adversitatum certamina tolerarunt. Illi etenim propter justitiam qua excellenter eminebant, persecutiones saepe patiebantur in
Abbreviated transcription (Latin):
te cdenarii est nota numeri. Demiq obolos ĩ p̃ciũ anime sue
dño offerũt : qͥ ĩ ihõm xp̃m credentes signũ nominis eiꝰ
qd̃ adenario numo̾ incipit. infronte. & ꝓfessioẽ p̃ferunt.
Et fortasse huiꝰ gr̃a sacͣmẽti dñs ĩ erangło restat᷑. iota unũ
delege p̃terire non posse qm uͥtꝰ decalogi: que ibi cõtinet᷑ fi¬
des q nominis ipsius mystice signat. nulla uinqmi potest
ĩfideliũ ꝑturbaciõe corrũpi. Oxi habet᷑ ĩ numo auigniti
aniis q supͣ: dabit p̃ciũ. slumus uicenarius utͥus testa¬
menti cõiunctiõe significat: legis udelicet que qͥnq li¬
bris scͥpta ẽ. m exãgl̃i qd̃ iiͦii. Quat̃ enĩ quiui faciunt

Expanded text:
te denarii est nota numeri. Decemque obolos in pretium animae suae Domino offerunt, qui in Jesum Christum credentes, signum nominis ejus, quod a denario numero incipit, in fronte et professione proferunt. Et fortasse hujus gratia sacramenti Dominus in Evangelio testatur, iota unum de lege praeterire non posse ; quia t infidelium perturbatione corrumpi. Qui habetur in numero a viginti annis et supra, dabit pretium. Numerus vicenarius utriusque testamenti conjunctionem significat: legis videlicet quae quinque libris scripta est, et Evangelii quod quatuor. Quater enim quini faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
ciem adqm ardent᷑ sicio differor. eo dulcꝰ pane lacͥmaꝵ quas
ineꝰ memoriã fundo reficior. Igͥ altare holocausti lacͥmas ĩ sinu¬
at penitẽtiũ depeccis que gesserũt: altare incẽsi fietũ expͥmit
gaudenciũ debonis oꝑib que dño iuuante ꝑfecerũt. ac desi¬
deranciũ p̃mia que se accepturos dñoreniciante cõfidunt.
Qui nimirũ fletꝰ tantũ p̃cellit pͥori. quantũ eramento aurũ¬

Expanded text:
cie Dei ad quem ardenter sitio differor, eo dulcius pane lacrymarum quas cie Dei ad quem ardenter sitio differor, eo dulcius pane lacrymarum quas in ejus memoriam fundo reficior. Igitur altare holocausti lacrymas insinuat poenitentium de peccatis quae gesserunt, altare incensi fletus exprimit gaudentium de bonis operibus quae Domino juvante perfecerunt, ac desiderantium praemia, quae se accepturos Domino remunerante confidunt. Qui nimirum fletus tantum praecellit priori, quantum aeramento auru
Abbreviated transcription (Latin):
necesse ẽ qͥsq addñm ꝯu̾sus ꝓhis que ꝯmisit pecc̃is ueni¬
ã fusis lacͥmis p̃cet᷑. Qd̃ ubi comitantib dignis penitẽ cie
fructib longo temꝑe ꝑfegt restat ut securior de accepta
pecc̃oꝵ uenia uenia effectꝰ iam desicłiis inhiantib opter
uenire tempꝰ quo mebeat᷑ int̾ beatissimos angł̃oꝵ choros
faciem su indẽ creatoris. Qd̃ qͥsq ueracit᷑ agit: nequaꝗ¬
abs q lacͥmis uł huiꝰ uite longitudm̃e uł ilhus tolerat di¬
lacionẽ dicens deista. Heu me qi ĩ colatꝰ m̃s ꝓlongatꝰ est. habita¬
ui c̃ habitantib cedar: id est cũ his qu intenebris erroꝵ ac
scelerũ u̾sant᷑ qd̃ uocabulũ cedar sonat: ip̃e ĩa ppetue lucis
dicens itẽ deilla. Sitruit anima mã addm̃ uiuũ. Quando ue¬
nã ꝙ apparebo añt faciem d̃. Q mͣ ꝓfecto sitim. qi sine lacͥmis
ferre neqͥbat: sequẽcia uba declarant. Fuerũt mͥ lacͥme mee pa¬
nes die acnocte. Acsi aꝑte dicet. Qo diucius aduidendam fa¬

Expanded text:
is, veniam fusis lacrymis precetur; quod si comitantibus dignis poenitentiae fructibus longo tempore perfecerit, restat, ut securior de accepta peccatorum venia effectus jam desideriis inhiantibus optet venire tempus, quo mereatur inter beatissimos angelorum choros faciem videre Creatoris. absque lacrymis vel hujus vitae longitudinem, vel illius tolerat dilationem, dicens de ista: Heu me quia incolatus meus prolongatus est, habitavi cum habitantibus Cedar , id est, cum his qui in tenebris errorum ac scelerum versantur, quod vocabulum Cedar sonat. Ipse jam perpetuae lucis dicens item de illa: Sitivit anima mea ad Deum vivum, quando veniam et apparebo ante faciem Dei . Quam profecto sitim, quia sine lacrymis ferre nequibat, subsequentia verba declarant: Fuerunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte. Ac si aperte diceret: Quo diutius a videnda fa
Abbreviated transcription (Latin):
fieri dignet᷑. Seruaturq eadẽ pecunia ĩ usũ tab̾nacħ. c̃
erbonis̃ uistoꝵ actibꝰ sequenciũ in xp̃o fideliũ mores actꝰq
cofirmant᷑. actales fieri minores qͥq cõtendũt: quales fu¬
issẽ eos quos c̃ dũo regnare norũt agnoscũt. Notandum
sane qd̃ pecuma memorata. ñ iuxta estunacionẽ wlgi
d tuxta mensurã tempłi erat danda. Mensura nãq tẽph

Expanded text:
nia in usum tabernaculi, cum ex bonis justorum actibus sequentium in Christo fidelium mores actusque confirmantur; ac tales fieri minores quique contendunt, quales fuisse eos, quos cum Domino regnare norunt, agnoscunt. Notandum sane quod pecunia memorata, non juxta aestimationem vulgi, sed juxta mensuram te
Abbreviated transcription (Latin):
misereudo pauꝑib. uł alia bona faciendo. Dabit aũt om̃is
qui tnͣsit ad nomẽ dimidiũ sydi. hoc est decem obolos: quod
ñ aliud apcius. ꝗͣ obseruancia decalogi legis a nobis ualet in¬
telligi. Qi enĩ hũc intellig̾e recte nouit. omẽm ĩ eo. ꝙ fi¬
dĩ atq oꝑis plenitudinẽ. q future ꝓmissionẽ retͥbucioĩs

Expanded text:
miserando pauperibus, vel alia bona faciendo. Dabit autem omnis qui transit ad nomen, dimidium sicli, hoc est decem obolos; quod non aliud aptius quam observantia decalogi legis a nobis valet intelligi. Qui enim hunc recte intelligere novit, omnem in eo et fidei atque operis plenitu
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑ nichil minuet : qr srue magnꝰ est mĩtis qͥsq
acꝑfectꝰ. seu tener ad huc. e inpfctu posit̃ ũtutum
cunctis eacdẽ lex decalogi qua dm̃ q ꝓximũ diligãt imponit.
Hysceptãq pecuniã que collata est afiliis isrł: tracles in
usum tab̾nacłi testimonii : ut sit monumẽtũ eoꝵ corã dño.
ininentũ eoꝵ coram dño ĩfert᷑: cũ om̃e qͥc qͥd agimꝰ boni inet̾¬
nũ apud cõditorẽ ac iudicẽ nominis memoria custodit᷑. qͣti¬

Expanded text:
pauper nihil minuet. Quia sive magnus est meritis quisque ac perfectus, seu tener adhuc et in provectu positus virtutum, cunctis eadem lex decalogi quae Deum ac proximum diligat, imponitur. Susceptamque pecuniam quae collata est a filiis Israel, trades in usum tabernaculi testimonii ut sit monumentum eorum coram Dominumentum eorum coram Domino infertur, cum omne quidquid agimus boni, in aeterna apud co
Abbreviated transcription (Latin):
bis conpunctioĩs. & lacͥmaꝵ cõmẽtlat. qua semꝑ opꝰ habemꝰ
maxine aũt c̃ mysteriis celestib ministͥturi appropiamꝰ. Qa
enĩ altare holocausti ĩ quo carnes uictimaꝵ dño incendebãtut
exrinctionẽ designat carnaliũ cõcupiscẽtiaꝵ ꝑignẽ sp̃t sc̃i al
tare uͦ thymiamatis puritatẽ significat eoꝵ qui sopitis ꝑ
om̃a carnis illecebris ac certamine uicioꝵ ꝓsola expectaci¬
one ac desiderio celestis intͦitꝰ lacͥmas fundunt amoris:
recte post alitare holocausti labrũ ponit᷑ inquo abliti sac̾do¬
tes ingrediant᷑ tab̾nacłm. & thymiama dño incẽclat. Doo

Expanded text:
compunctionis et lacrymarum commendat, qua semper opus habemus, maxime autem cum mysteriis coelestibus ministraturi appropiamus, quia altare holocausti, in quo carnes victimarum Domino incendebantur, exstinctionem designat carnalium concupiscentiarum per ignem Spiritus sancti. Altare vero thymiamatis puritatem significat eorum qui sopitis per omnia carnis illecebris, ac certamine vitiorum, pro sola exspectatione ac desiderio coelestis introitus, lacrymas fundunt amoris. Recte post altare holocausti, labrum ponitur in quo abluti sacerdotes, ingrediuntur tabernaculum, ut thymiam
Abbreviated transcription (Latin):
exhibent dño sedule seruitutis obseqͥũ. Alioquin plaga erit
meis. cũ fuerint recensiti: qr nimirũ ulcio manet ꝑpetua eos.
qui fideliũ numero nominetenꝰ sociati. ꝑfecta fili oꝑa dũo
offerre detrectant. Dicit᷑q detalibꝰ. Nõ dabant do placacionẽ
suã: nec p̃ciũ redempciõis anime sue. Redempcio enĩ. ani

Expanded text:
exhibent sedulae servitutis obsequium. Alioquin plaga erit in eis, cum fuerint recensiti, quia nimirum ultio manet perpetua eos qui, fidelium numero nominetenus sociati, perfecta fidei opera Domino offerre detrectant. Diciturque de talibus: Non dabunt Deo placationem suam, et pretium redemptionis animae suae . Redemptio enim a
Abbreviated transcription (Latin):
cessorẽ. ꝙ patronũ querimꝰ. nobis ꝓpiciat᷑ dñs. Deniq obsessõ
ab hostib erechỹa ⁊ auxiliũ eiꝰ ĩ uoc̾anti. ait. Et cuutatẽ hãe
oyses. ꝓpsõ peccante int̾cedens patrũ fecit memoriã. e qͣsi
suꝑ cornua dep̃cans altaris. dñm placare curauit: quiescat
tusuiene ta ciua ⁊ csto plicabiies lup neqͥctia popili turRs¬
cordare abraham ⁊ ỹsaac. ꝙ ifrł seruoꝵ tuoꝵ: quib iurasti ꝑte

Expanded text:
rcessorem et patronum quaerimus, nobis propitiatur Dominus. Denique obsesso ab hostibus Ezechiae, et auxilium ejus invocanti ait. Et civitatem hanc Moyses pro populo peccante intercedens, patrum fecit memoriam, et quasi super cornua deprecans altaris, Dominum placare curabat: Quiescat, inquiens, ira tua, et esto placabilis super nequitiam populi tui. Recordare Abraham et Isaac
Abbreviated transcription (Latin):
adtestante qͥ at. Soluite tempłũ hoc: ⁊ intͥbꝰ diebꝰ excitabo illud.
Qd̃ exponeus exanglista subiũxit. Noc aũt dicebat detẽplo
corꝑis sui. Dixit aũt apłs de nobis. Nescitis qr templũ dei es¬
tis: ꝙ sp̃c q̃ habitat ĩ uobis: Sigͦ ille templum ch ꝑ assũptã
humranitatẽ fc̃s est. ⁊ nos templũ cħ̃ ꝑ ĩ habitantẽ sꝑmeiꝰ.
in nobis efficimur : constat utiq qr figuram om̃iũ nr̃m ⁊ ipsi¬
us iudelicet ⁊ menbroꝵ eius que nos sumꝰ tempłũ illud ma
rit̾ electi ⁊ p̃ciosi infũdam̃to fundati: nr̃i aũt tanqmͣ lapi¬
hec ẽ suꝑ ipm d̃ũm. Qd̃ inelꝰ ꝯsiderato exordine ip̃o templi
ilficatĩ patebit: ut in quibd̃a indelicit figura ad ip̃m dm̃s
inquibus dam uͦ adom̃s electos ꝑtineat. inquibus dam inteme¬
ratam incelis angloꝵ felicitatẽ inqͥb cdams collata hominibꝰ
auxilia angl̃oꝵ. ĩ quibusdã remunerata cũ angłis hominũ cer¬

Expanded text:
itabo illud . » Quod exponens Evangelista, subjunxit: « Hoc autem dicebat de templo corporis sui. » Dicit Apostolus de nobis: « Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis ? » Si ergo ille templum Dei per assumptam humanitatem factus est, et nos templum Dei per inhabitantem Spiritum ejus in nobis efficimur, constat utique quia figuram omnium nostrum, et ipsi et membrorum ejus quae nos sumus, templum illud matriter electi et pretiosi in fundamento fundati; nostri autem tanquam lapier ipsum Dominum. Quod melius considerata ex ordine ipsius templi aedificatione patebit, ut in quibusdam videlicet figura ad ipsum Dominum, in quibusdam vero ad omnes electos pertineat; in quibusdam intemeratam in coelis angelorum felicitatem, in quibusdam angelorum auxilia, in quibusdam remunerata cum angelis hominum cer
Abbreviated transcription (Latin):
t̃pellat ꝓnobis. & ĩ cordib electoꝵ ꝑfidem inhabitans cũ eos
ad̃ p̃candũ excitat recte ip̃e dep̃cari narrat᷑. Dep̃cabit᷑ aũt aaton¬

Expanded text:
terpellat pro nobis; in cordibus electorum per fidem inhabitans, dum eos terpellat pro nobis; in cordibus electorum per fidem inhabitans, dum eos ad deprecandum excitat, recte ipse deprecari narratur. Et placabit super eo
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ illo iudelicet amio deqͦ dicit ip̃e ꝑỹsaiam. qi euenerit p̃dicare
anirũ dm̃ acceptũ. id est ĩ toto hoc temꝑe quo eccłiam sibi co¬
pulare dignatꝰ est. semel q̃ unicuiq credenciũ lauachrũ sacri
fontis ĩ inristeriũ sui sanguinis adsoluẽda peccõꝵ uincdã
donauit. Et pulchra omĩ modis figuraꝵ distancia semelo
de ꝑ annũ pontifex ĩ sanguine oblaciõis suꝑ cornua altaris
dep̃cari cotidiẽ aũt thymiama suaue flagrans suꝑ eo incẽdẽ ĩ
compũctioĩs accendens renouat semel eos hostia fui sanguniᷤ
morte suꝑans ta redemit. Ip̃i qͦ fideles qͥ quotidiana peccã quo¬
tidianis abluere p̃cib ac lacͥmis solent. semel ĩ sacͣmentũ passio¬
nis illius ablutos se apeccĩs esse om̃ib gaudent. Dep̃cabit᷑ aũt
suꝑ corua altaris: qr ip̃e ñ solũ int̾ homines cõu̾satus ꝓho
minibꝰ orauit: uerũ q̃ nunc ad dexterã pat̾s ĩ celestib sedens ĩ

Expanded text:
 illo videlicet anno, de quo dicit ipse per Esaiam: Quia venerit praedicare annum Domini acceptum ; hoc est, in toto hoc tempore, quo Ecclesiam sibi copulare dignatus est. Semel etiam unicuique credentium lavacrum sacri fontis, in mysterium sui sanguinis, ad solvenda peccatorum vincula donavit, et pulchra omnimode figurarum distantia. Semel quidem per annum pontifex in sanguine oblationis super cornua altaris deprecari, quotidie autem thymiama suave fragrans super eo incendere compunctionis accendens renovat, semel eos hostia sui sanguinis mortem superans redemit ipsi fideles, qui quotidiana peccata quotidianis abluere precibus ac lacrymis solent, semel in sacramentum passionis illius absolutos se a peccatis omnibus esse gaudent. Deprecabitur autem super cornua altaris, quia et ipse non solum inter homines conversatus pro hominibus oravit; verum etiam nunc ad dexteram Patris in coel
Abbreviated transcription (Latin):
cessantib uictimaꝵ libaminib que adeneũ altare exterius
positũ prment sola ĩ tꝰ in aureo altari aromata dño desidũ
celestis offerũt. qd̾ deremissiõe peccoꝵ iã securiores effecti ꝓ
dilato solumodo regni ꝑhennis intrbitu lugent dulcib q lacͥ¬
marũ fluentis stratũ suũ ꝑsinglas uoctes irrigat. De qͦ uide¬
licet altari bñe subdit᷑. Et dep̃cabit᷑ a aron suꝑ cornua se¬

Expanded text:
cessantibus victimarum libaminibus, quod ad aeneum altare exterius positum pertinet, sola intus in aureo altari aromata Domino desiderii coelestis offerunt, quia de remissione peccatorum jam securiores effecti, pro dilato solummodo regni perennis introitu lugent, dulcibusque lacrymarum fluentis stratum suum per singulas noctes irrigant. De quo videlicet altari adhuc bene subdit
Abbreviated transcription (Latin):
cendo clebita paciẽciã docensĩcĩado necessaria grãm benignitatis.
Inuno. ut ꝓrimoꝵ incõmoda fortit̾ feramꝰ: malt̾o. ut cõmoda ꝓxi¬
mis nr̃a gaudent᷑ tͥbuamꝰ. Duos gͦ aulos ꝑ singla lata h̃t altare.
cũ biformi ꝑfectione caritatis scĩ ⁊ insui oditoris honorẽ. ⁊ ĩ curam
ran ut altare porter᷑. cũ tales ꝑato mentis sinu excipiunt clarissima
celu designat. cuius abdita dñs uicta morte penetrauit. sic̃ apło
ait. appareat nunc uoltui dĩ ꝓnobis. Statq: altare contra uelũ.
qd̾ ante arch̃a appensũ ẽ cũ om̃is iustoꝵ intentio ad ingressũ
directa ẽ regni celestis. Stat corã ꝓpiciatorio quo tegit᷑ archa cũ
uisioni sui ꝯditoris puritate mẽns appropiat. ⁊ qũalib clausi

Expanded text:
tendo debita, patientiam docens; in dando necessaria, gratiam benignitatis. In uno, ut proximorum incommoda fortiter feramus: in altero, ut commoda proximis nostra gaudenter tribuamus. Duos ergo annulos per singula latera habet altare, cum biformi perfectione charitatis sancti, et in sui Conditoris honorem, et in curam ectes inaurati, ut altare portetur, cum tales parato mentis sinu excipiunt clarissima coelum designat, cujus adyta Dominus devicta morte penetravit, ut sicut Apostolus ait, appareat nunc vultui Dei pro nobis. Statque altare contra velum quod ante arcam appensum est, cum omnis justorum intentio ad ingressum directa est regni coelestis. Stat coram propitiatorio quo tegitur arca cum visioni sui conditoris puritate mentis appropiat; et clausi
Abbreviated transcription (Latin):
endã p̃etꝑet addidit. Et baltheũ oꝑe plumari. Decuꝰ uideli¬
cet factura balthei mamisestius inposterioribꝰ scͥptũ ẽ. Singu¬
lum uͦ fecerũt debysso retorta. hẏacincto purpura. ac u̾nicło
bis tincto arte plumaria. Hoc cingulũ ut iheronimꝰ exiose¬
pho scbit ĩsimilitudine pellis colubri. ꝗͣ exuit ĩ senestute: fe
ĩ rotundo cõtextũ ẽ. ut maisuppiũ longius putes. Lextũ
aũt fubtemine cocci purpure. hẏacuicti. ⁊ stamine bysfino. ob¬
decorẽ. ꝙ fortitudinẽ. atq ita polimita arte distinctũ. ut di¬
u̾sos flores  gr̃mas artifici manu cõtextas. s additas an¬
bitreris. habebat q latitudinẽ iiii. digitoꝵ. Quo cingulo
ꝓpͥe pontifex utebaturꝰ: q eo tunica hyacinctina simul s suꝑ¬
mebãt sͥ: ut suꝑhumerale. & racionale mutuo uecterent᷑
stricta ad baltbeũ. ꝙ amilis fortius copulata. quos iuns

Expanded text:
e, accipere sperent. Et balteum opere plumario. De cujus videlicet factura baltei, manifestius in posterioribus scriptum est. Cingulum vero fecerunt de bysso retorta, hyacintho, purpura, ac vermiculo bis tincto, opere plumario. Hoc cingulum, ut Hieronymus ex Josepho scribit, in similitudinem pellis colubri quam exuit in senectute, sic in rotundo contextum est, ut marsupium longius putes. Textum autem subtemine, cocci, purpurae, hyacinthi, et stamine bysdecorem et fortitudinem, atque ita polymita arte distinctum, ut diversos flores et gemmas non artificis manu contextas, sed additas arbitreris. Habebatque latitudinem quatuor digitorum, quo cingulo proprie pontifex utebatur, et eo tunica hyacinthina, simul et supniebant sibi, ut superhumerale et rationale mutuo necterentur, stricta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ hãc qͦ ꝓximis ĩ cedendã crebro sermone p̾dicaciois ĩso¬
nant. Porro aureũ altare. illis cõuenient᷑ aptat᷑. ampliore
gracia suꝑne claritatis illustrant᷑. s minꝰ aliis que insecre¬
to de int̾na sua uita degustent dicentes aꝑiunt minus
eructuare ꝓloquendo sufficiũt. qͣnta ip̃i intꝰ dulcedine ĩ
abdito uultꝰ reficiant᷑. Apte q̃ altare tuiamatis. qͣnto me¬
sanctiores qͥ ineccłia eo sũt pauciores. Apte pauciore ᷤᷤ deeisdẽ lig¬
nis sechim que abbe spine sũt similia. o esse incorruptibilia di¬
cunt᷑. utrũq alt̾e fieri p̃cipit᷑: qi nimirũ una est ficdĩ ñ ficte fir¬
misas. qua omium electoꝵ cor p̃muniri. atq ad suscipiendũ¬

Expanded text:
 hanc quoque proximis incedendam crebro sermone praedicationis insonant. Porro aureum altare illis convenienter aptatur qui amplius gratia supernae claritatis illustrantur; sed minus aliis quae in secreto de interna suavitate gustent, dicendo aperiunt: minus eructare proloquendo sufficiunt, quanta ipsi intus dulcedine in abdito vultus Dei reficiantur. Apte etiam altare thymiamatis quanto mesanctiores quoque in Ecclesia, eo sunt pauciores. Apte de eisdem lignis sethim quae albae spinae similia, et esse incorruptibilia diximus, utrumque altare fieri praecipitur, quia nimirum una est fidei non fictae firmitas, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ ẽ gͦ offerendũ suꝑ altari aureo. tbymiama cõpositoĩs
altius. quã qb̾ ch̃ns statuit᷑. qr ñ alut acdõ querere orantes
credẽ .ꝙͣ. qd̾ ipe docuit debemꝰ. Non est offe̾nda suꝑ eo uic¬
tima nec liba libanda. Hec etenĩ omĩa ad altare ext̾ius
ꝑtinent: que incipienciũ m ĩ ꝓfecto adhuc positoꝵ uitã desig¬
nant. Taute nãq sublimitatis ꝑfectoꝵ ẽ uita iustoꝵ: ut mlĩ
ea carnale qd̾ duo mactare habebãt ualeat ĩ ueniri. ey qͥdem
libamina uim cõstat ñ nũqmͣ magnã gr̃ẽ sꝑualis designare
ututẽ. hoc ẽ siue poculũ doctͥne. seu calicẽ passioĩs siue fer¬

Expanded text:
Non est ergo offerendum super altari aureo thymiama compositionis alterius, quam quod Dominus statuit; quia non aliud a Domino quaerere orantes credere, quam quod ipse docuit, debemus. Non est offerenda super eo victima, etc. Haec etenim omnia ad altare exterius pertinent, quae incipientium et in profectu adhuc positorum vitam designant. Tantae namque sublimitatis perfectorum est vita justorum, ut nil in ea carnale, quod Domino mactare habeant, valeat inveniri. Et quidem libamina vini constat, nonnunquam magnam gratiae spiritualis designare virtutem, hoc est, sive poculum doctrinae, seu calicem passionis, sive fer
Abbreviated transcription (Latin):
cd̃i pedes nr̃os ne forte offendant. atq auia ui̾tatis exorbitent.
adiuuat. Hinc etenĩ pet̾s desacram̃to dñĩce ficd̃. loqñs ai
Et habemꝰ firmiorẽ ꝓpheticũ sermonẽ. cui bene facitis

Expanded text:
Dei pedes nostros, ne forte offendant, atque a via veritatis exorbitent, Dei pedes nostros, ne forte offendant, atque a via veritatis exorbitent, adjuvat. Hinc etenim Petrus de sacramento dominicae fidei loquens ait: Et habemus firmiorem propheticum sermonem, cui bene fa
Abbreviated transcription (Latin):
ut suꝑͣ dictũ ẽ. ⁊ ip̃m specialr̃ sũmũ sac̾dotẽ. uidelic dñm sal¬
uatorẽ. ⁊nr̃i quoq ordines sac̾dotẽ designat: adolebit aaron
in hoc altari incensum ⁊ suaue flagrãs mane. cũ ł dñs ip̃e il¬
lustrata fideliĩ corda nouo gre sue iubare addulcedinẽ orõnis
instigat. ꝑ participes sac̾docu illius. sedula ex hortatõne fideles
addep̃canda faciem sui conditoris excitant. Incendit aũ tymia¬
ma sac̾do s̾ ñ solu mane s ⁊uesꝑe. Mane ⁊ eiũ tymiama inc̃ẽdi
ut inpͥncipio omnis boniꝙ. dõ inspirante face̾ disponimꝰ. illius
auriliũ quo ꝑficiamꝰ inuocemus. Aduesꝑũ uͦ ut cũ bene ceptã
ꝯplemus illi aquo accepimꝰ ꝓ his que donauit grãrũ uota redda
aũt suꝑ ueniente dubio uisu caligamꝰ. ideoq lumine luc̾ne ut
uideamꝰ que uolumꝰ indigemꝰ. illa redemptoris nru sacͣmenta
siue dicta. que liquido etiã iuxͣ ordinẽ humane rõnis ꝓmodu¬

Expanded text:
ut supra dictum est, et ipsum specialiter summum sacerdotem, videlicet Dominum Salvatorem, et nostri quoque ordinis sacerdotes designat, adolebit Aaron in hoc altari incensum suave fragrans mane, cum vel Dominus ipse illustrata fidelium corda, novo gratiae suae jubare ad dulcedinem orationis instigat, vel participes sacerdotii illius sedula exhortatione fideles, ad deprecandam faciem sui conditoris excitat. Incendit autem thymiama sacerdos non solum mane, sed et vespere. Mane etenim thymiama incenditur, ut in principio omnis boni quod Deo inspirante facere disponimus, illius auxilium quo perficiamus, invocemus. Ad vesperum vero, ut cum bene coepta complemus, illi a quo accepimus, pro his quae donavit gratiaru vespere autem superveniente, dubio visu caligamus. Ideoque lumine lucernae, ut videamus quae volumus, indigemus. Illa Redemptoris nostri sacramenta, sive dicta, quae liquido etiam juxta ordinem humanae rationis pro modu
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ accipi: qmiris pͥncipalit̾ ilbud altare int̾na oracionũ sꝑua¬
liũ uota significet. Diligẽtius uͦ ĩ tuendũ ẽ. qd̃ ĩ ꝯclusiõe subiũ¬
Et sieni̾m labrũ siue altare quod fecit moyses ablatũ si sac̾doctũ
quod constituit nouo eccł̃ie sac̾dociũ mutatũ ẽ: nichilonimꝰ sem¬
pit̾nũ manet legitimũ lauachri.ꝙ ĩ censi sꝑualis inuita fide¬
lũ. qd̃ ꝑthymiama illꝰ altaris. aqmͣq illiꝰ labri tỹpice signatũ
est. sic̃ q plura alia que lex fieri uissit. sine ppetuo agenda uel
celebranda p̃dixit. adlit̾am qͥdẽ obseruau cessarũt. s iuxta tẏpi¬
cam intelligẽciã sp̃ualit̾ obseruari ascĩs nũqm̃ cessabunt: testan¬
te illo qͥ ñ uenit solue̾ legẽ s adimplere. qr iotha unũ. aut unꝰ apẽx
ñ p̃teribit alege donec om̃a fiãt. Nam ⁊ nt̃a humilitas acdil

Expanded text:
liter accipi; quamvis principaliter illud altare interna orationum spiritualiter accipi; quamvis principaliter illud altare interna orationum spiritualium vota significet. Diligentius vero intuendum est quod in conclusione subjunEtsi enim labrum, sive altare, quod fecit Moyses ablatum, si sacerdotium quod constituit novo Ecclesiae sacerdotium mutatum est, nihilominus sempiternum manet legitimum lavacri, et incensi spiritualis in vita fidelium; quod per thymiama illius altaris, aquamque illius labri typice signatum est; sicut et plura alia, quae lex fieri jussit, sive perpetuo agenda vel celebranda praedixit, ad litteram quidem observari cessarunt; sed juxta typicam intelligentiam spiritualiter observari a sanctis nunquam cessabunt, testante illo qui non venit solvere legem, sed adimplere: Quia iota unum aut unus apex non praeteribit a lege, donec omnia
Abbreviated transcription (Latin):
rune in notuit. Bñe aũt ad dit. Et offerant ineo thy miama
dño: ne forte moriant᷑. Mors etem̾i timenda est anime sꝑua¬
lis o et̾na siquis imministeriũ altaris electꝰ: thyniama oraci¬
enis dño redẽ negligit. Mors timenda ẽ : siquis sacro scã mỹs¬
teria absq speciali abluciõe cõpunctioĩs intrare. ꝙ sc̃a diũ cõ¬
munib manib tractare p̃sumit. Lauent gͦ manꝰ suas ac pedeᷤᷤ
ĩ aqua labri enei: ꝙ sic ad altare accedant: abluaut lacͥmis actꝰ
mentoꝵ ꝑcepciõe mũdandi sũt. ut cauciore pͥus cura actus
suos cogitatꝰ q discuciant. euentilent. purgent. acsic ad par¬
ticipanda fidĩ sacͣmenta ꝓcedant. ne audire mereant᷑ illud
apl̃. Qͥ cũq enĩ mãducat ꝙ bibit ĩ digne. iudiciũ sͥ mãducat
a cõiuniũ escarũ ui litate cauta  sollicita mente secernẽs.
hec delabro ⁊ ĩ tͦitu ad altare possunt. q hoc modo multũ uti¬

Expanded text:
rrime innotuit. Bene autem additur, ut offerant in eo thymiama Domino, ne forte moriatur . Mors etenim timenda est animae spiritualis et aeterna. Si quis ad ministerium altaris electus, thymiama orationum Deo reddere negligit, mors timenda est; si quis ad sacrosancta mysteria absque spirituali ablutione compunctionis intrare, et sancta Domini communibus manibus tractare praesumit. Lavent ergo manus suas ac pedes in aqua labri aenei, et sic ad altare accedant. Abluant lacrymis actus amentorum perceptione mundandi sunt, ut cautiore cura prius actus suos cogitatusque discutiant, eventilent, purgent, ac sic ad participanda fidei sacramenta procedant, ne audire mereantur illud Apostoli: Quicunque enim manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et a communium escarum vilitate cauta et sollicita est mente secernens. Haec de labro et introitu ad altare possunt etiam hoc modo multum uti
Abbreviated transcription (Latin):
gyrum fit altari thymiamatis. cũ sci ꝓbonis que seͤgisse me¬
minu̾nt. p̃nua p̃stolant᷑ et̾na. ꝓ bene ꝑgyrũ altaris corona fit:
ut omĩa que fac̾e studẽt celesti mercede digna ẽẽ doceant᷑: neq
aliquid intalibꝰ remanẽ. qd̾ post absolutõnẽ carnis pirrgatorio
debeat igne castigari. Itẽ altare incensi coronã habet aureanr
ꝑgyrũ. etiam meis qui ⁊ si minores st̃ mu̾tis. nec palam ꝓtesta¬
ri audent. c̾tã sͥ boni c̾taminis ac seruate ficłĩ repositã ẽẽ mer¬
cedẽ. cuncta tam̃ que agunt ĩ terõe cdo placẽdi. ⁊ spe agũt ꝑcipi¬

Expanded text:
altari thymiamatis, cum sancti pro nobis quae se egisse meminerint, praemia praestolantur aeterna. Et bene per gyrum altaris corona fit, ut omnia quae fecere, coelesti mercede digna esse doceantur: neque aliquid in talibus remanere, quod post absolutionem carnis, purgatorio debeat igne castigari. Item altare incensi coronam habet auream per gyrum etiam in eis qui, etsi minores sunt meritis, nec palam protestari audent, certam sibi boni certaminis ac servatae fidei repositam esse mercedem, cuncta tamen quae agunt, intentione Deo placendi, et spe agunt
Abbreviated transcription (Latin):
ticulã ꝗͣ parietes q cormia uestiri auro iubẽt᷑. Craticła
qppe ĩ tus inmedio orat altaris adsuscipienda nimirũ thy¬
miamata parata. Patieteᷤ uͦ foris parebãt: cornua ⁊ ĩꝑa
Deaurant᷑ parietes c̃ eadẽ gr̃a dnice dilectioĩs ꝑbona se
exteriꝰ oꝑa dilatat. De aurant᷑ q cornua c̃ ip̃a fiducia for¬
titudinis iustoꝵ: que ad u̾sarios uitatis. siue ꝑpatienciã
fcrnt̾ ferre. seu ꝑsapienciã prudẽt᷑ refellẽ. uł corig̾e̾ didi¬

Expanded text:
uam parietes et cornua vestiri auro jubentur. Craticula quippe intus in medio erat altaris, ad suscipienda nimirum thymiamata parata; parietes vero foris parabant cornua, et ipsa Deaurantur parietes, cum eadem gratia Dominicae dilectionis per bona se exterius opera dilatat. Deaurantur et cornua, cum ipsa fiducia fortitudinis justorum, quae adversarios veritatis, sive per patientiam fortiter ferre, seu per patientiam prude
Abbreviated transcription (Latin):
licet quietis animaꝵ. c̃ corruptibile hoc ꝯ mortale corpꝰ exy¬
entes. celesti regnũ intraueruit: alud c̃ recepto eodem cor¬
pe incorrupto at q immortali ꝑfectiꝰ inp̃sencia sui cõdito¬
ris exultabũt upleta ꝓmissione ꝓpħetica qua dicit. Int̾ra
sua duplicia possidebũt: lenicia sempit̾na erit eis. Cornua
ex ip̃o ꝓcedent  Uestiesq illud auro purissimo tam crͣati¬
culã eius qm parietes q cornua. Cornua sepe inscͥpturis
solent eminẽciã designare fidi & uͥtutũ: ꝑ qm obuiancia nob̾
antiqͥ hostis cͥcamina obrunde ac suꝑare debemꝰ dicentes c̃¬

Expanded text:
licet quietis animarum, cum corruptibile hoc et mortale corpus exulicet quietis animarum, cum corruptibile hoc et mortale corpus exuentur, et coeleste regnum intraverint; aliud, cum recepto eodem corpore incorrupto atque immortali, perfectius in praesentia sui conditoris exsultabunt, impleta promissione prophetica qua dicitur: In terra sua duplicia possidebunt, laetitia sempiterna erit eis. Cornua ex ipso procedent, vestiesque illud auro purissimo, tam craticulam ejus, quam parietes et cornua. Cornua saepe in Scripturis solent eminentiam designare fidei et virtutum, per quam obviantia nobis antiqui hostis certamina obtundere ac superare debemus, dicentes c
Abbreviated transcription (Latin):
tudo ꝑtiunet adsublimitatẽ spei ꝑqmͣ ĩ labor toletancia tẽ¬
poralium o hylaritate dilectioĩs sincera mẽte gaudemꝰ Qmꝰ
ꝙ ꝑfecti ĩ eccł̃ia uiri. nullꝰ ut alterius rei. nisi ꝑpetue retͥ¬
bucioĩs ĩ tuitu. e mala temꝑalia equanimit᷑ ferũt. & queq
ualent pximis ꝑcaritatẽ bona impendũt. Item qr caritas paci¬
ens est. benigna ẽ. paciens uidelicet. ut illatã aꝑximo iniuriã
toleret. benigna ut cuiꝰ adu̾sa tolerat. illi m̃ cũ cor pꝰ habuerit
officia pietatis exhibeat : recte altare thymiamatis ĩ longitu¬
dme ⁊ latitudine quadranangulũ fieri iubet᷑. ut ĩ sinuet᷑ qi
ꝑfectoꝵ animꝰ fed̾atis adinucẽ uͥtutibꝰ. qͣntum dilig̾e̾ fr̃m.
tantũ m ferre sufficit. Et qͣntũ ꝑpacienciã sustine̾ eiꝰ molestiã
potest: tantũ p̃stare ei ꝑdilectionẽ sue pietatis beniuoleuciã

Expanded text:
tudo pertinet ad sublimitatem spei, per quam in laborum tolerantia temtudo pertinet ad sublimitatem spei, per quam in laborum tolerantia temporalium, et hilaritate dilectionis sincera mente gaudemus. petuae retributionis intuitu, et mala temporalia aequanimiter ferunt, et quaecunque valent proximis per charitatem bona impendunt. Item, quia charitas patiens est, benigna est. Patiens videlicet, ut illatam a proximo injuriam toleret: benigna, ut cujus adversa tolerat, illi etiam, cum opus habuerit, officia pietatis exhibeat. Recte altare thymiamatis in longitudine et in latitudine quadrangulum fieri jubetur; ut insinuetur, quia perfectorum animus foederatis ad invicem virtutibus, quantum diligere frpatientiam sustinere ejus molestiam potest, tantum praestare ei per dilectionem suae pietatis benevolentiam
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ificacionẽ intunore cdi. Quod ẽ aliis u̾bis dice̾. Precidamꝰ
m auferamꝰ anobis spineta uicioꝵ. q punctionũ aculeos ti¬
tillanciũ. quos t̾ra cordis siue corꝑis nr̃i expec̃co pͥme p̃ua¬
ricaciois. nobis germinare cõsueuit. & qͣsi quadã bipenni
sedule cogitacioĩs ĩcidentes excolamꝰ sedule interiorẽ. simul
q exteriorẽ hominẽ nr̃m qui dignꝰ fiat accepto sc̃i sp̃c igne
hostiã uͥtutũ intẽdant cõspectu sui cõditoris offerre. Apte
unꝰ ñ dispar erat ignis qui ĩ hoc altari uictimas. in illo thy¬
ra incẽdebat : qr nimirũ unꝰ ẽ sp̃e. qui cunctoꝵ montes
fideliũ uariante gr̃a donacionũ uiuificat. Qyod aũt al¬
tare incensi quadranangulũ fuit. unũ habens cubitum
longitudinis o alt̾m latitudinis. duos qͦ in altitudine. lon¬
gitudo ad longanimitatẽ paciencie. ut  exposicioẽ altaris
holo causti dictũ ẽ. latitudo. ad amplitudinẽ dilectioĩs. alti¬

Expanded text:
sanctificationem in timore Dei : quod est aliis verbis dicere. Praecidamus, et auferamus a nobis spineta vitiorum, et punctionum aculeos titillantium, quos terra corporis nostri ex peccato primae praevaricationis nobis germinare consuevit, et quasi quadam bipenni sedulae castigationis incidentes excolamus strenue interiorem simul et exteriorem hominem nostrum, qui dignus fiat, accepto sancti Spiritus igne, hostiam virtutum in conspectu sui Conditoris offerre. Apte unus ac non dispar erat ignis, qui in hoc altari victimas, in illo thura incendebat; quia nimirum unus est spiritus, qui cunctorum mentes fidelium variante donationum gratia vivificat. Quod autem altare incensi quadrangulum fuit, unum habens cubitum longitudinis, et alterum latitudinis, duos vero in latitudine, longitudo ad longanimitatem patientiae, ut in expositione altaris holocausti dictum est, latitudo ad amplitudinem dilectionis, alti
Abbreviated transcription (Latin):
tis ĩ exemplo uͥtutis p̃fulgent. isti alcioris ardore acdesidii.
cõtemplaciõi future beatitudinis. q̃ corꝑe detenti ñ minimũ
ꝓpinquant. Apte ere illud: hoc uestiri auro p̃cipit᷑. Aes nãq
plus aliis metallis sonoꝵ acdu durabile ẽ: aurũ uͦ qn sono
succũbit. tantũ splendore p̾stat eramento. Unde recte eneũ
altare in quo carnes ĩcendebant᷑. q sanguis effundebat᷑ uic¬

Expanded text:
 isti altioris ardore desiderii, contemplatione futurae beatitudinis, licet corpore detenti, non minimum propinquant. Apteque illud aere, hoc vestiri auro praecipitur. Aes namque plus aliis metallis sonorum ac diu durabile est: aurum vero quantum sono succumbit, tanto splendore praestat aeramento. Unde recte aeneum altare in quo carnes incendebantur, et sanguis fundebatur vic
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ cuncta siue oꝑum deuocionẽ bonoꝵ. ac mũdiciã ficli seu
gr̃ãm diuĩne illustͣcioĩs quasola cõsecrari oportet sac̾lotes figu¬
rate demonstiãt. Quis & eñi nesciat immolacionẽ ac sanguinẽ
ipsoꝵ animaliũ mortẽ asꝑsionẽ q designare sanguinis dñ nr̃i.
quoq arimi qd̃ mỹsterii salutaris cõrineant docet apls dicens. Itaq
epulem᷑. Non infermẽto ueteri neq infermẽto malicie ⁊ neqͥcie: s
in arimis sinceritatis o uitatis. Consꝑsa st̃ aũt siue lita oleo cres

Expanded text:
 cuncta sive operum devotionem bonorum ac munditiam fidei, seu gratiam divinae illustrationis sola consecrari oportet, sacerdotes figurate demonstrant. Quis enim nesciat immolationem ac sanguinem illorum animalium, mortem aspersionemque designare sanguinis Domini nostquoque azymi quid mysterii salutaris contineant, docet Apostolus dicens: Itaque epulemur, non in fermento veteri, neque in fermento malitiae et nequitiae, sed in azymis si
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. ⁊ impones eis mitras erũtq sac̾dotes mĩ: in religiõe ꝑpe¬
tua. Nã neq hic aliquid defeminalibꝰ a moyse accipiendis ꝑci¬
pit᷑. Unde liqͥdo constat. qd̾ se hoc gen̾e̾ uestim̃ti. ip̃e pͥus aaron
acfilii eiꝰ induerint. & sic admanũ moysi. lauandi. ĩ duendi.
unguendi. q cõsecrandi intͣbant. ybi o hoc notandũ qd̃ cõse¬
craturꝰ eos moyses. pͥmo lauit aqua. & sic habitũ illis sacri
gͣdus imponit: qr nimirũ necesse ẽ. ut qͥs q ad officiũ alta¬
ris ꝓmouẽdus ẽ. mazoribꝰ se solito fluentis lacͥmaꝵ. siue cõpune¬
tioĩs tempore dedicacioĩs abluat. ut quo mũdior ad gͣdũ ac¬
cipiendũ accesserit. eo ꝑfectꝰ acceptũ cõsũmet. Poss aũt ĩ hoc
lauachro baptisma sacri fontis intelligi: siqua ess ĩ telligẽtia
cõsequencia: ut qͥs insac̾docio electꝰ. tẽ pͥmũ aqua baptisma¬
tis inremissionẽ peccõꝵ ablueret᷑. q ñ taliũ ordinaciõi cõtͣ di¬

Expanded text:
 impones eis mitras; eruntque sacerdotes mei religione perpetua . Nam neque hic de feminalibus a Moyse accipiendis, praecipitur. Unde liquido constat, quod se hoc genere vestimenti ipse prius Aaron et filii ejus induerant, et sic ad manum Moysi lavandi, induendi, ungendi, et consecrandi intrabant. Ubi et hoc notandum, quod consecraturus eos Moyses, primo lavit aqua, et sic habitum illis sacri gradus imponit: quia nimirum necesse est ut qui ad officium altaris promovendus est, majoribus se solito fluentis lacrymarum sive compunctionis, tempore dedicationis abluat, ut quo mundior ad gradum accipiendum accesserit, eo perfectius acceptum consummet. Posset autem in hoc lavacro baptisma sacri fontis intelligi, si qua esset consequentia: ut quis in sacerdotium electus, tunc primum aqua baptismatis in remissionem peccatorum ablueretur, et non talium ordinationi contradi
Abbreviated transcription (Latin):
cinctine pontificis tunice ĩserunt᷑. exom̃i pacte ciec̾dant᷑. c̃¬
om̃is sermo eiꝰ. claritarẽ suꝑne lucis resonat᷑ uelut Hrỹ acme
ciũ metibꝰ ꝯm̃ẽdat᷑. fiunt q bina mala cirẽ singłaᷤ mala. bia¬

Expanded text:
cinthinae pontificis tunicae inseruntur, et omni ex parte circumdantcinthinae pontificis tunicae inseruntur, et omni ex parte circumdantomnis sermo ejus claritatem supernae lucis resonat; et idem sonitus tium mentibus commendatur. Fiuntque bina mala circum singula
Abbreviated transcription (Latin):
uariis bonoꝵ oꝑũ uideatur. nil ab illo aliud qm c̃ os aꝑuerlt
nͥ suauissimꝰ hor sonꝰ audiat᷑. Qͥa enĩ ĩ malo punico multa ĩte¬
pꝰ grina uno foris cortice tegunt᷑ : recte mala punca multifa¬
ria st̃ oꝑũ uͥtutũ oꝑacio caritatis munimĩne undiq u̾sum rec¬
ta desiguat᷑. Fit aũt eadem maloꝵ punicoꝵ effigies exhẏacincto
ꝙ purpura coceo bis tincto: q uͭ insequentibꝰ ĩ uenit᷑. q̃ exbyssõ
retorta. Quibꝰ iͦiͣ coloribꝰ que uͥrutũ species ĩ timet᷑.: sepꝰ ĩculca¬
tũ ẽ łlis uͦ ĩ medio tỹntiinabula ꝑmiscent᷑. c̃ neq opꝰ sac̾doriᷤᷤ
ũ qm̃ asonitu u̾bi quod loqͥt᷑ discrepat. neq arectitudiue oꝑis
t̾ritꝰ. adu̾sis lingue sonitꝰ dissentit. Ubi pulchre aãdit᷑ s ta ut
tintumabulũ sit aureũ ꝙ malũ punicum uursũ q qntinna¬
bulũ aliuid aureũ m malũ punic̃. Autea qͥꝑpe tyntĩnabulahỹa¬

Expanded text:
operum videatur: nil ab illo aliud cum os aperuerit, quam suavissimus horum sonus audiatur. Quia enim in malo punico multa interius grana, uno foris cortice teguntur, recte per mala punica multifaria virtutum operatio, uno charitatis munimine undique versum tecta designatur. Fit autem eadem malorum punicorum effigies ex hyacintho et purpura, et cocco bis tincto, et, ut in sequentibus invenitur, etiam ex bysso retorta; quibus quatuor coloribus, quae virtutem varietas intimetur, saepius inculcatum est. His vero in medio tintinnabulaunquam a sonitu verbi quod loquitur discrepat, neque a rectitudine operis, territus adversis, linguae sonitus dissentit. Ubi pulchre additur: Ita ut tintinnabulum sit aureum et malum punicum: rursumque tintinnabulum aliud aureum, et malum punicum. Aurea quippe tintinnabula hya
Abbreviated transcription (Latin):
e iohĩs ꝓpharũ. qui abip̃a ĩ fancia scĩ sp̃c gr̃a repleti. m ĩ doctoꝵ¬
sũt ordiẽ segregati: Uox siquidẽ incollo ẽ. Idõq ꝑ colłu recte lo¬
quendi usus expͥmit᷑. Apre aũt cũ ora capitiũ ꝑgyrũ rextilis
fieri ꝑciꝑet᷑. starĩ adiuctũ ẽ. Sic̃ fieri solet ĩ extrenuis par¬
tibꝰ uestiũ. Sic̃ enĩ uestibꝰ oꝑa: ita ĩ extremis partibꝰ uestiũ¬
potest ñ ĩcõuement̃ ip̃a opũ cõsũmacio figurauiꝰ yal certe es¬
treme uestiũ partes ultime sũt ur̃e sollicitudine⁊ quib sese qͥq fi¬
deles. c̃ uitã hãc finire cogunt᷑ ĩ tenciꝰ solito abom̃iũ labe maloꝵ
expurgare cõtẽdut. c̃ metu q pauore ꝓcurantes ne ante distric¬
tũ iudicẽ ꝑducti. ꝓsordido uicioꝵ habitu expellant᷑. atq ĩ tene¬
bras p̃cipitẽt᷑ et̾nas. quin pocꝰ appareãt induti sic̃ electi dĩ

Expanded text:
gratia repleti, et in doctorum ordinem sunt segregati. Vox siquidem in collo est, ideoque per collum recte loquendi usus exprimitur. Apte autem cum ora capitii per gyrum textilis fieri praeciperetur, statim adjunctum est: Sicut fieri solet in extremis vestium partibus. Sicut enim vestibus opotest non inconvenienter ipsa operum consummatio figurari. Vel certe extremae vestium partes, ultimae sunt nostrae sollicitudines, quibus sese quique fideles, cum vitam hanc finire coguntur, intentius solito ab omnium labe malorum expurgare contendunt, cum metu et pavore procurantes, ne ante districtum judicem perducti, pro sordido vitiorum habitu expellantur, atque in tenebras praecipitent aeternas, qu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc libro exodi aaron octo uestibꝰ induendus asserat᷑. iudet᷑ ĩ leus¬
tico addita ꝙ noua. baltheus uidelicet quo linea fuĩt tunica ac¬
cingens eã baltheo. q ĩ duens tunica hẏacinctina. q desuphu
figuris uestitꝰ intellectualis. .x.Cerũ qr de habiti sac̾do¬
tali sequentes dicta patrũ breuit᷑ ista ꝑstriximꝰ. notancdũ pui¬
tauimꝰ. s hoc qd̾ iiiͣ. iłli colores eximi de qͥb fc̃s ẽ: totiaem nũ¬
di elemẽtis cõgrua cõparaciõe aptant᷑. Bysus siue liũ t̾re: qd̃
pea nasçit᷑. Purpura aquis qd̾ exmarinis conchyliis tinguat̃.
hyacintꝰ ⁊ coccus aeri  igni ꝓpt̾ coloris similitudine. Coccus q
fui̾t bỹs tinctꝰ eo qd̾̃ ignis gemina uͥtute p̃ditꝰ sit: lucedi uide¬
licet. ꝙ incẽdendi. Aiunt ebrei qd̾ idõ pontifex om̃ium figu¬
mũdo immolans rogare debuerit. Quibꝰ nos ñ inc̃ogrue
foete adde ualemꝰ. quod ĩ uno qͦ homurũ figuram om̃ium e¬

Expanded text:
hoc libro Exodi, Aaron octo vestibus induendus asseratur, videtur in Levitico addita et notitia: balteus videlicet quo linea fuerit tunica acingens eum balteo, et induens tunicam hyacinthinam, et desuper figura vestitus intellectualis. Verum quia de habitu sacerdotali sequentes dicta patrum, breviter ista perstrinximus, notandum putavimus et hoc, quid quatuor illi colores eximii de quibus factus est, totidem di elementis congrua comparatione aptantur. Byssus sive linum terrae, quod ex ea nascuntur; purpura aquis, quod ex marinis conchyliis tingitur; hyacinthinus et coccus aeri et igni ob coloris similitudinem. Coccusque fuerit bis tinctus, eo quod ignis gemina sit virtute praeditus, lucendi videlicet et incendendi. Aiuntque Hebraei, quia ideo pontifex omnium figu sed pro omni mundo immolans rogare debuerit. Quibus nos non incongrue forte addere valemus, quod in unoquoque hominum figura omnium e
Abbreviated transcription (Latin):
uͭ qd̾ sepiꝰ dictũ ẽ suꝑhumerale adoꝑum cõsũmacionẽ bonoꝵ.
racionale aũt adsignificandã cogitacionũ mũdiciã ꝑtinet :¬
connexio que hec ad alterutrũ sociat recte illam mentis ĩ¬
dustam figurate denunciat. qua doctoꝵ fideliũ intellectꝰ ad
fidem c̃ oꝑaciõe coniungit᷑. Manet enĩ iunctura fabrefc̃a
ut ase in uicem racionale & suꝑhumerale nequeant sepa¬
rari. qm̃ tanta erudiciõe tanta oꝑum studio p̃minet rec¬
tor. ut iul exhis que facienda ẽẽ cognouit infactũ relinqua
nil exillis que recta face̾ cernit. ꝑ incuriã cordis uͥtute yte¬
litudinis pͥuet. Defluũt nãq indumẽta pontificis. m ase

Expanded text:
uod saepius dictum est, superhumerale ad operum consummationem bonorum; rationale autem, ad significandam cogitationum munditiam pertinet connexio, quae haec in alterutrum sociat; recte illam mentis industriam figurate denuntiat, qua doctorum fidelium intellectus ac fides cum operatione conjungitur. Manet enim junctura fabre facta, ut a se invicem rationale ac superhumerale nequeant separari, quoniam tanta eruditione, tanto operis studio praeeminet rector, ut nihil ex eis quae facienda esse cognoverit, imperfectum relinquat; nil ex eis quae recta facere cernitur, per incuriam cordis virtute rectitudinis privet. Defluunt namque indumenta pontificis, et a se
Abbreviated transcription (Latin):
uariante flore coloꝵ fulgenciũ acenctꝰ incedebat: qr sic̃ aliꝰ qͥli¬
bet necesse ẽ industͥa contiuẽcie p̃cingat᷑ necaro repugnans
sꝑui uit̾nã mentis pacẽ aliqnͣdo cõturbet. ita pontifex ac doc¬
tor fideliũ. edomito iam om̃i cõcupiscibili motu amn. si¬
ue corꝑis ip̃a uͥtutũ debet gła circũdari: ut iuxta exempłã
floris illꝰ. qui egressus ẽ de radice yesse: idẽ dñi saluatoris sit¬

Expanded text:
colorum fulgentium, accinctus incedebat: quia sicut alius quilibet, necesse est industria continentiae praecingatur, ne caro repugnans spiritui internam mentis pacem aliquando conturbet; ita pontifex ac doctor fidelium, edomito jam omni concupiscibili motu animi sive corporis, ipsa virtutum debet gloria circumdari: ut juxta exemplum floris illius, qui egressus e
Abbreviated transcription (Latin):
c̃dicut  E t thyarã byssiuã facies. Thyaram nãq que  eyda¬
is. m nut᷑ u̾ocabat᷑. capud tegebat & ornabat pontificis. ut
boc ĩ dum̃eto admoneret᷑. om̃s eceꝑis sensus dõ cõsectos ha¬
bert. ne uł oclĩ eꝰ uiderent uanitatẽ uł aures libencꝰ audien¬
lo oppbrlũ accipent ad u̾sus. ꝓximũ suĩ: uł os habũc laret
nequicia. & lingua concimaret dolũ siue ẽ crapula. q eb̾etate gͣ¬
uaret᷑. uł olfactus asꝑum myrra. ꝙ aloe. q cynamomo lectũ me¬

Expanded text:
t. Et tiaram byssinam facies. Tiara namque quae et cidaris et mitra vocabatur, caput tegebat et ornabat pontificis, ut hoc indumento admoneretur, omnis capitis sensus Deo consecratos habere, ne vel oculi ejus viderent vanitatem, vel aures libentius audiendo, opprobrium acciperent adversus proximum suum, vel os abundaret nequitia, et lingua concinnaret dolum sive etiam cor crapula et ebrietas gravarent, vel olfactus aspersum myrrha, aloe et cinamomo lectum me
Abbreviated transcription (Latin):
tinecia ñ unicislibet menbro uuolent̾ imposita s itoto est
corpe deletabilit̾ cõsumata ł ler ꝙ̃ linea manus acbrachia
neco si. face i giet uentrẽ ne delicias ult᷑ modũ appetendo dm̃
gulosi fac̾e̾ psumat. Subiecta ꝙ̃ uẽt menbra ne lasenuendlo
tocam sac̾ dotalis habitꝰ pulchiitudiñe corrũpat. genua ne
aboracioĩs instancia torpeant. tibias q pedes ne ad in alum
qie opibd os apͥuis mentem cogitaciõibꝰ compescat. accipiat ddẽ¬
inde o hẏacinctmã. ut post ddistrictionẽ contiũecie salutaris e¬

Expanded text:
tinentia non unicuilibet membro violenter imposita, sed in toto est corpore delectabiliter consummata. Haec etenim linea, manus ac brachia ne cogitet; ventrem, ne delicias ultra modum appetendo, Deum se gulosis facere praesumat; subjecta etiam ventri membra, ne lasciviendo totam sacerdotalis habitus pulchritudinem corrumpant; genua, ne ab orationis instantia torpeant; tibias et pedes, ne ad malum niquis operibus, et a pravis mentem cogitationibus compescat. Accipiat deinde hyacinthinam, ut post districtionem continentiae salutaris, ae
Abbreviated transcription (Latin):
tent. Nam qͥ sic cõtinẽcie  uł boius oꝑib studet. ut phis etue
pͥmia retͥbucioĩs querẽ uegligat: mitiã quide byssiña uide¬
tur habe̾ ĩcapite. s coronulas ñ habet: quia uidelicet ymagi¬
nẽ ututis coram hominibꝰ p̃fert. s mercedẽ nͥtutis cũ dño
n inuenit. Ergo si coronule fuerint autree. claritatẽ ꝓpetuȩ
recte sac̾dos cũ stolis byssinis coronas sutꝑ ad clitas gestat:
ut m incontinẽtia ip̃a sue iugit̾ et̾ne uite p̃inia meditet᷑.¬

Expanded text:
rent. Nam qui sic continentiae vel bonis operibus studet, ut pro his aeterna rent. Nam qui sic continentiae vel bonis operibus studet, ut pro his aeterna praemia retributionis quaerere negligat, mitram quidem byssinam habere videtur in capite, sed coronulas non habet; quia videlicet imaginem virtutis coram hominibus praefert, sed mercedem virtutis cum Domino non invenit. Sive ergo coronulae fuerint aureae, claritatem perpetuae recte sacerdos cum stolis byssinis coronas superadditas gestat, ut et in continentia ipse sua jugiter aeterna praemia meditet