comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Non dedign&ur. Acprimumillud firmissime tenea¬
mus. animae natunrm. Nec innatunrm corporis con¬
uerti ut queiam fuitanima fiat corpus necinnatunt᷑
animae in nationalis ut quae fuit anima hominis fiatpe¬
coris nec innaturam dĩ ut quae fuit anima fiat quod est
ds̃ atqueita uicissim nec corpus necanimam inintiona¬
lem. Nec sulstantiam quads̃ est conuesti & fieri ani¬
mam humanam Illud&iam nonminus. cestum esse
deb& animam no nessenisi creatuntmdĩ: quaprop¬
tersineque de corpore nequed eanima in raetionali¬
N eque deseipso ds̃ animam hominis fecitrestat ut aut¬
denihilo eamfaciat autdealiqua spiritali tamen
nrtionali creaturae Sed dem hi lofieri aliquid
consummatis operibus quibus creauit omniasi mul
uio lentum est. uelle monstrare. & utrum perspi¬
cuis documentis obtineri possit. igno ronecexiger¬
dumest a nobis quod uel conpraehendere homo non ua¬
let uelsiiam ual& mirum si persuadere cuiquam potest

Expanded text:
non dedignetur. Ac primum illud firmissime teneanon dedignetur. Ac primum illud firmissime teneamus animae naturam nec in naturam corporis conuerti, ut quae iam fuit anima, fiat corpus, nec in naturam animae inrationalis, ut quae fuit anima hominis, fiat pecoris, nec in naturam dei, ut quae fuit anima, fiat quod est deus, atque ita uicissim nec corpus nec animam inrationalem nec substantiam, qua deus est, conuerti et fieri animam humanam. illud etiam non minus certum esse debet animam non esse nisi creaturam dei. quapropter, si neque de corpore neque de anima inrationalineque de se ipso deus animam fecit hominis, restat, ut autde nihilo eam faciat aut de aliqua spiritali, tamen rationali creatura. sed de nihilo fieri aliquid consummatis operibus, quibus creauit omnia simul, uiolentum est uelle monstrare et, utrum perspicuis documentis obtineri possit, ignoro. nec exigendum est a nobis, quod uel conprehendere homo non ualet uel, si iam ualet, mirum, si persuadere cuiquam potest,
Abbreviated transcription (Latin):
successionẽ protenditur tales congruit animas inseri qua¬
lesnunc facit atqueinserit. Qua propternihil iam timen¬
tes ne contra uerba libri huius quaede prima illa sex die¬
rum conditione conscrib tasunt. quae lib& harumtrium
sententiarum. probabi litas uicerit sentire uideamur.
sus cipiamus diligentiorem quaestionis huius pertraecta¬
tionem. quantum adiuuatds̃ nefoste fieri possit ut
si non liquidam dequa dubitari ultrix non debeat tam
ceste acceptabilem de acresententiam nanciscamur
ut eamtenere donec cestum aliqui delu cescat non sit
absurdum. Quod sine hoc quidem potuerimus. docu¬
mentorum momentis undique pariterque nutantibus
s altem non uidebitur nostra dubitatio laborem debitas¬
sequaerendi. sed adsir mandi temeritatem. ut mesi
quis recteiam cestus est. docere dign&ur siquem uero
nec diuini loquii. nec perspicue nrtionis auctoritas
sed su a praesumptio cestum fecenxt: dubitare mecum

Expanded text:
successione protenditur, tales congruit animas inseri, quasuccessione protenditur, tales congruit animas inseri, quales nunc facit atque inserit. Quapropter nihil iam timentes, ne contra uerba libri huius, quae de prima illa sex dierum conditione conscripta sunt, quaelibet harum trium sententiarum probabilitas uicerit, sentire uideamur, suscipiamus diligentiorem quaestionis huius pertractationem, quantum adiuuat deus, ne forte fieri possit, ut, si non liquidam, de qua dubitari ultra non debeat, tam certe acceptabilem de hac re sententiam nanciscamur, ut eam tenere, donec certum aliquid elucescat, non sit absurdum. quodsi ne hoc quidem potuerimus, documentorum momentis undique pariterque nutantibus saltem non uidebitur nostra dubitatio laborem deuitasse quaerendi, sed adfirmandi temeritatem, ut me, si quis recte iam certus est, docere dignetur, si quem uero nec diuini eloquii nec perspicuae rationis auctoritas, sed sua praesumtio certum fecerat, dubitare mecum
Abbreviated transcription (Latin):
mend&. sex diebus consum massedm̃. omnia operte sua
quae fectebona ualde sialiquas ad huc natunis fuenrt
creaturus quas necipsas nec earumibi nationes causa¬
liter fecerit : Nisi intellegatur iationem quidem singil¬
latimfaciendarum animarum nascentibus quibus¬
quedandarum inseipso habere non increatunt a liqua
condidisse sed quia non alterius generis creatunr est
animaquam illius secundum quams extodie factus est
homo adimaginem dĩ non rectedici dm̃ ea facere nunc
quaetunc consummauit. iamenim tunc animam fecerit
quales & nuc facit. & ideo non aliquod nouum creatun ege¬
nus nunc facit. quod tunc in suis consum matis operibus non
creauit nec contra illas causales nitiones rerum futuntrum
qua suniuersitat tuncindidit haeceius openxtio estsed
potius secundum ipsas quando quidem corporibus huma¬
nis quorum exillis primis operibus propagatio continuata

Expanded text:
mendet sex diebus consummasse deum omnia opera sua, mendet sex diebus consummasse deum omnia opera sua, quae fecit bona ualde, si aliquas adhuc naturas fuerat creaturus, quas nec ipsas nec earum ibi rationes causaliter fecerit, nisi intellegatur rationem quidem singillatim faciendarum animarum nascentibus quibusque dandarum in se ipso habere, non in creatura aliqua condidisse, sed, quia non alterius generis creatura est anima quam illius, secundum quam sexto die factus est homo ad imaginem dei, non recte dici deum ea facere nunc, quae tunc non consummauit. iam enim tunc animam fecerat, quales et nunc facit; et ideo non aliquod nouum creaturae genus nunc facit, quod tunc in suis consummatis operibus non creauit, nec contra illas causales rationes rerum futurarum, quas uniuersitati tunc indidit, haec eius operatio est, sed potius secundum ipsas, quandoquidem corporibus humanis, quorum ex illis primis operibus propagatio continuata
Abbreviated transcription (Latin):
lis conditionibus. ubi simul omnia credtasunt. siue enim
inaliquã creatune. tam quam inparente nrtioanimae
factasit ut omnes animae ab illa generentur. ado autem
creentur quando singulis hominibus dantur sicut a parenti¬
bus hominibus corponi. si uenonnaitio animae uelut in pa¬
rentenrtio prolis sedipsam ommino cum s actus est dies fac¬
tasit anima sicut ipsedies sicut caelum & ternr & caeli
lumina congruenter dictumest fecit ds̃ hominemadima¬
ginemsuam Hoc uero tertium quomodo non repugn&
ei sententiae qua et sexto die factus accipitur homoad
imaginemdĩ & postdiem septimum uisibiliter creatus
Nontam facile uideri potest. Nouas quippe animas fieri
qua eneque ipse nequenatio earumtamquam inparente
prolis sex todie factasit cum his operibus a quibus consum¬
mati set inchoatis ds̃ in dieseptimo requieuit: Sidixeri¬
muscauendum est nefrustre tam diligenter scribtunm cõ¬

Expanded text:
lis conditionibus, ubi simul omnia creata sunt. siue enim lis conditionibus, ubi simul omnia creata sunt. siue enim in aliqua creatura tamquam in parente ratio animae facta sit, ut omnes animae ab illa generentur, a deo autem creentur, quando singulis hominibus dantur, sicut a parentibus hominibus corpora, siue non ratio animae uelut in parente ratio prolis, sed ipsa omnino, cum factus est dies, facta sit anima, sicut ipse dies, sicut caelum et terra et caeli lumina, congruenter dictum est: fecit deus hominem ad imaginem suam. Hoc uero tertium quomodo non repugnet ei sententiae, qua et sexto die factus accipitur homo ad imaginem dei et post diem septimum uisibiliter creatus, non tam facile uideri potest. nouas quippe animas fieri, quae neque ipsae neque ratio earum tamquam in parente prolis sexto illo die facta sit cum his operibus, a quibus consummatis et inchoatis deus in die septimo requieuit, si dixerimus, cauendum est, ne frustra tam diligenter scriptura com
Abbreviated transcription (Latin):
uel quod est into lerabilius alicuius elementi corporei cre
ednunc si obhoc mulier non deuiro sed¬
similiter Put ille adõ factam animam adseritur acce¬
pisse : quia singulas singulis ds̃ facit: Non eret facta
in illis primis operibus anima feminae. Aut sige nencli¬
omnium animarum natio facta fuenit. si cut in hominibus
nttiogignendi reditur adillud durum acmolestum ut uel
angelorum uel quod in dignissimum est. caeli corporei uela¬
licuius & iam inferioris elementi filia s animas hominum esse
dicamus. Acperhocuidendum est & si lat& quiduerum sit:
quid saltem tolenrbilius dicipossit: u trum hoc quod modo
dixi aninillis primis dĩ operibus unam animam primi homi¬
nis facctam decuius propagineomnes hominum animae cre¬
arentur. anno uas sub inde animas fieri quarum nulla. uel
nrtio facta prxecesserit in primis illis sex dierum operib di
Iorum autemtrium duo priora non repugnant primisil¬

Expanded text:
uel, quod est intolerabilius, alicuius elementi corporei crederemus. uel, quod est intolerabilius, alicuius elementi corporei crederemus. Sed nunc, si ob hoc mulier non de uiro, sesimiliter ut ille a deo factam animam adseritur accepisse, quia singulas singulis deus facit, non erat facta in illis primis operibus anima feminae; aut si generaliomnium animarum ratio facta fuerat, sicut in hominibus atio gignendi, reditur ad illud durum ac molestum, ut uel angelorum uel, quod indignissimum est, caeli corporei uel alicuius etiam inferioris elementi filias animas hominum esse dicamus. ac per hoc uidendum est, etsi latet, quid uerum sit, quid saltem tolerabilius dici possit: utrum hoc, quod modo dixi, an in illis primis dei operibus unam animam primi hominis factam, de cuius propagine omnes hominum animae crearentur, an nouas subinde animas fieri, quarum nulla uel ratio facta praecesserit in primis illis sex dierum operibus dei. horum autem trium duo priora non repugnant primis il
Abbreviated transcription (Latin):
homininis anima. in illis operibus facta est. corpori uero
eius inmundo. corporeoitam quam in sem inentetio ne
cogeremur contire uerba scribtune aut sextodieto¬
tum factum dicere. Idest & delimouirum & deeiusli¬
terefeminam autin illis sex dierum operibus nullomo
do esse factum hominem aut corporis humani causa¬
lem nationem tantum modo factamianimae autem nu¬
lamicum potius secundum ipsam sit homo adimaginen
dĩ : Autcerte & sinon contro uerba scribtunte apertepo¬
sita tamendure atqueinto lenebiliter diceremus uel ino
creatunt spiritali quae ad hoctantum modo creata essa
factam fuisse animȩ humanaere: tionem cumipsa
creatur in quaista ntio factadiceretur. Non com¬
memonar&ur in operibus dĩ uelinaliqua creatunx. quat
in illis commemonare tur operibus factam nationem ani¬
mae uelut in hominibus quiiam sunt. factanitio lata
genenandorum filiorum acsiceam. uel angelorum filiam

Expanded text:
hominis anima in illis operibus facta est, corporis uero hominis anima in illis operibus facta est, corporis uero eius in mundo corporeo tamquam in semine ratio, ne cogeremur contra uerba scripturae aut sexto die totum factum dicere, id est et de limo uirum et de eius latere feminam, aut in illis sex dierum operibus nulldo esse factum hominem; aut corporis humani causalem rationem tantummodo factam, animae autem nullam, cum potius secudei; aut certe etsi non contra uerba scripturae aperte posita, tamen dure atque intolerabiliter diceremus uel in ea creatura spiritali, quae ad hoc tantummodo creata esset, factam fuisse animae humanae rationem, cum ipsa creatura, in qua ista ratio facta diceretur, non commemoraretur in operibus dei, uel in aliqua creatura, quae in illis commemoraretur operibus, factam rationem animae - uelut in hominibus, qui iam sunt, facta ratio latet generandorum filiorum — ac sic eam uel angelorum filiam
Abbreviated transcription (Latin):
amus: quamobrem primo uidendum est. utrum scã scribtu¬
ne libri buius ab eius ex ordio pertiastata. hinc nos dubitare
permittat tuncreste fostasse requiremus. autquanam
sententia potius eligendasit. autin reihuius in cesto quemo&
tenere debeamus Ceste enim sex todie fecit ds hominem
adimaginem suam ubi &iam dictim est masculum a femini
feciteos quorum illud superius ubi i mago dĩ commem orrtaes
secundum animam h oc autem ubis exus differentia secunb
carnem accipiebamus: & quomamtot. actanta testi moni
qua eibi considenata atque trctata sunt nos non sinebant
eodemipso sextodie. & iamformatum delimo hominem
mulierem qued elatereeius. acciperes edhocpostea factum esse
post illa primitus opendĩ. in quibus creauit omnia simul
qua esiuimus quid de hominis anima crederemus discussis¬
que omnibus disceptationis nostracep astibus
Vlud credibilius uel tolertebilius diciuisum est. quod ipsa

Expanded text:
amus. Quamobrem primo uidendum est, utrum sancta scriptuamus. Quamobrem primo uidendum est, utrum sancta scriptura libri huius, ab eius exordio pertractata, hinc nos dubitare permittat: tunc recte fortasse requiremus, aut quaenam sententia potius eligenda sit, aut in rei hujus incerto quem modum tenere debeamus. Certe enim sexto die fecit Deus hominem ad imaginem suam; ubi etiam dictum est, Masculum et feminam fecit eos. quorum illud superius, ubi imago dei commemorata est, secundum animam, hoc autem, ubi sexus differentia, secundum carnem accipiebamus. et quoniam tot ac tanta testimonia, quae ibi considerata atque tractata sunt, nos non sinebant eodem ipso sexto die etiam formatum de limo hominem mulieremque de latere eius accipere, sed hoc postea factum esse post illa primitus opera dei, in quibus creauit omnia simul, quaesiuimus. quid de hominis anima crederemus, discussisque omnibus disceptationis nostrae partibus illud credibilius uel tolerabilius dici uisum est. quod ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
si o postuit nos perbanc scribtunem dea crealiquid moueri
magissi aliquid aliud fiehat infemina quod inuiro factum none¬
natatex carneani mata eius anima ducer&ur. Nonsicutiuri¬
eius aliunde corpus. aliunde anima hoc ipsum quodalio modo
faciebatscribture potius tacere non debuit. Nehoc itdem
fitum putaremus. quod iam de illo dediceraemus⁊ pro inde
quia non elixie ex anima uiri animamfactamesse muli¬
erisconuenientius creditur eo ipso nos ad monereuo luisse
nihilhi caliud pu tare quam deuiri animanouertemus.
id est similiter datam essemulieri. cum prresestim ess& eui¬
dentissim aeoccasionis locus. utsi non tunc quando formata est
postea cestedicer&ur. ubiaitadam hoc nunc os exossibus meis
& caro decar nemea : quanto enim carius a. mantius que dice¬
r& & aninia de anima mea ⁊ nontamenhinc tam magna quaes
dos olutaestiam. ut unum horum manifestum cestumque tene¬

Expanded text:
si oportuit nos per hanc Scripturam de hac re aliquid admoneri, si oportuit nos per hanc Scripturam de hac re aliquid admoneri, magis si aliquid aliud fiebat in femina, quod in viro factum non erat, ut ex carne animata ejus anima duceretur, non sicuteius aliunde corpus, aliunde anima; hoc ipsum, quod alio modo fiebat, scriptura potius tacere non debuit, ne hoc itidem factum putaremus, quod iam de illo didiceramus. proinde quia non dixit ex anima uiri animam factam esse mulieris, conuenientius creditur eo ipso nos admonere uoluisse nihil hic aliud putare, quam de uiri anima noueramus, id est similiter datam esse mulieri, cum praesertim esset euidentissimae occasionis locus, ut, si non tunc, quando formata est, postea certe diceretur, ubi ait Adam: hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea. quanto enim carius amantiusque diceret: et anima de anima mea! non tamen hinc tam magna quaestio iam soluta est, ut unum horum manifestum certumque tene
Abbreviated transcription (Latin):
suenat animitus: autenim taceriopestuit inquiunt & iamdeam
pnam uiri ut eansicutpossemus ditam diuinitus. uel intellegere¬
imus uel ceste crederemus: utsi hoc propterea scribtun nonta¬
cuit nec animam quoque sicuthominis canem d&errix factam
es seputaremus. debuit & demulieris anima non taceri. neputare¬
tur ex diduce si hocuerum non est: qua propter ideo tacitum
est inquiunt quodin eius faciem flaueritds̃ qui a illud estuerum
quod& anima ex homine propagata est. N.¬
Quic suspitioni facileo ccurritur si enimproptertaputant
sainimam mulieris ex animamuiri factam: qui a nonscribtum ẽ
quod inmulieris faciem flauerit ds : quurcredunt ex uiro ani¬
matamfeminam. quando neidquidem scribtum est : unde sicheus
omnes animas hominum nascentium sicut primam facit. propte
rtas cribtura dealiis tacuit : quoniam poss&. quod inuna factum
comme monrtum est. & iam dec&eris pradenter intellegi. Itaq:

Expanded text:
fuerat animatus. Aut enim taceri oportuit, inquiunt, etiam de fuerat animatus. Aut enim taceri oportuit, inquiunt, etiam de anima viri, ut eam, sicut possemus, datam divinitus vel intelligeremus uel certe crederemus, aut, si hoc propterea scriptura non tacuit, ne animam quoque sicut hominis carnem de terra factam esse putaremus, debuit et de mulieris anima non taceri, ne putaretur ex traduce, si hoc uerum non est. quapropter ideo tacitum est, inquiunt, quod in eius faciem flauerit deus, quia illud est uerum, quod et anima ex homine propagata est. Huic suspicioni facile occurritur. si enim propterea putant animam mulieris ex anima uiri factam, quia non scriptum est, quod in mulieris faciem flauerit deus, cur credunt ex uiro animatam feminam, quando ne id quidem scriptum est? unde, si deus omnes animas horea Scriptura de aliis tacuit, quoniam posset quod in una factum commemoratum est, etiam de caeteris prudenter intelligi. Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
am quidem ordo ipseuid&ur exposcere ut depeccato primiho¬
minis disseramus sed quia de carne mulieris quemammodum
factasic scribtunt nar iiruit: tacuit autem deanima. multoma¬
gis nos fecit intentos. ut de hoc diligentius in quinemus quo nã
modo refelli possint siue non possint qui credunt animam
de anima hominis sicut decarne carnemfieri a parentibus
infilio satriusque rei tntns fusis seminibus:
Mincenim primitus ad hocmouentur ut dicant quodunam am¬
mam ds̃ fecerit sufflando in faciem hominis quem depulue¬
refinx enat ut ex illa iani c&ent crearentur animae honi
num ex illius carne omnis&iam carohominum : quonia
primo adam formatus est deindeeua. & ille quidem unde
habuerit corpus unde animam dictum ẽ corpus uid&
puluerenternte animam uero flatumdĩatilla deillius¬
lat recum sactadicitur nondicitur quod ecames. flando simili¬
ter anima uerit tamquam utrum quedeillo ductumsĩt qui iam

Expanded text:
Iam quidem ordo ipse uidetur exposcere, ut de peccato primi hominis disseramus; sed quia de carne mulieris, quemadmodum facta sit, scriptura narrauit, tacuit autem de anima, multo magis nos fecit intentos, ut de hoc diligentius inquiramus, quonam modo refelli possint siue non possint, qui credunt animam de anima hominis sicut de carne carnem fieri a parenin filios utriusque rei transfusis seminibus. Hinc enim primitus ad hoc moventur, ut dicant quod unam animam Deus fecerit, sufflando in faciem hominis, quem de pulvere finxerat, ut ex illa jam caeterae crearentur animae hominum, sicut ex illius carne omnis etiam caro hominum. Quoniam primo Adam formatus est, deinde Eva: et ille quidem unde habuerit corpus, unde animam, dictum est; corpus videlicet pulverem terrae, animam vero flatum Dei: at illa de illiuslatere cum facta dicatur, non dicitur quod eam Deus flando similiter animaverit, tanquam utrumque de illo ductum sit, qui jam
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem pergunt. sed tamen nisi aliquid tam cestum ꝓfert¬
tur quã certa proferuntur quibus ostenditur quod s ani¬
maifecerit uł quod eam primo homini dederit quonam
modo perdiuini eloquii testimonium ista qua estio soluat ignoro:
Sienim scribtum e&̃ quod similiter sufflauerit ds inficciem
formatae mulieris & factam fueritinanimam uiuam. iam
quidem plurimum lucis acceder& quacuique formatae car¬
nihominis non exparentibus darianimam crederemus ad¬
hucta menex pectar&ur quid proprie tener&ur in prole
qui nobis modususitatus ẽ hominis ex homine prima uero muli¬
eraliter facta est. & ideo adhucdiciposs& . animam ꝓpterea
non exadam diuinitus euaeclatam quia non exillo tam quam
prolesosta ẽ si autem homini quiprimus exillis natus est com¬
memoner& scribtunt non ex parentibus ductam sedde super
animam datam illudiam inc&eris &iamta centes cribtu nt¬

Expanded text:
tudinem pergunt; sed tamen, nisi aliquid tam certum proferatudinem pergunt; sed tamen, nisi aliquid tam certum proferatur, quam certa proferuntur, quibus ostenditur, quod deus animam fecerit uel quod eam primo homini dederit, quonam modo per diuini eloquii testimonium ista quaestio soluatur ignoro. si enim scriptum esset, quod similiter sufflauerit deus in faciem formatae mulieris et facta fuerit in animam uiuam, iam quidem plurimum lucis accederet, qua cuique formatae carni hominis non ex parentibus dari animam crederemus, adhuc tamen expectaretur, quid proprie teneretur in prole, qui nobis modus usitatus est hominis ex homine. prima uero mulier aliter facta est, et ideo adhuc dici posset animam propterea non ex Adam diuinitus Euae datam, quia non ex illo tamquam proles orta est. si autem homini, qui primus ex illis natus est, commemoraret scriptura non ex parentibus ductam, sed desuper animam datam, illud iam in ceteris etiam tacente scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
quamuis in desit creatus. exillo uno qui ho mini primodatus ẽ sicut
nec ipsaciro postmostem ad parentes reuertitur a quibus cam cer¬
te constadẽe propagatam que mad modum ergo caro non redit
ad homines exquibus creata ẽ. sed ad ternem unde primo homi¬
iformatu ẽ ita & sp̃s nonredit ad homines aquibus traensfusus
ẽ sedaddm̃ a quo prima eilli carnidatus ẽ : Quotestimonio XII¬
sanesatis ammonemur. ex nibi lodm̃ fecisse animam quam primo ho¬
minidedit. non exaliqua iam facta creatunt sicut corpus exter¬
qua facta ẽ quia exnibilo facta. est acperhoc ad factoremre¬
dit quaeredit a quo exnihilo facta est non enim omnes redeunt.
qnĩ sunt dequibus dicitur sps ambulans & non reuestens: quocir¬
ca difficileest quidemomnia deacre scribtuntrũ scãrum tes¬
timonia colligere quod & sifieri possit ut non solum commemo¬
rentur sed & iamperti ctentur in magnam sermonis longi¬

Expanded text:
quamuis inde sit creatus ex illo uno, qui homini primo datus est, sicut quamuis inde sit creatus ex illo uno, qui homini primo datus est, sicut nec ipsa caro post mortem ad parentes reuertitur, a quibus te constat esse propagatam. Quemadmodum ergo caro non redit ad homines ex quibus creata est, sed ad terram unde primo homini formata est; ita et spiritus non redit ad homines a quibus transfusus est, sed ad Deum a quo primae illi carni datus est. 16. Quo testimonio sane satis admonemur, ex nihilo Deum fecisse animam quam primo homini dedit, non ex aliqua iam facta creatura sicut corpus ex terqua facta est, quia ex nihilo facta est, ac per hoc ad factorem redit, quae redit, a quo ex nihilo facta est. non enim omnes redeunt, quoniam sunt, de quibus dicitur: spiritus ambulans et non reuertens. , Quocirca difficile est quidem omnia de hac re scripturarum sanctarum testimonia conligere: quod etsi fieri possit, ut non solum commemorentur sed etiam pertractentur, in magnam sermonis longi
Abbreviated transcription (Latin):
& inpuluerem suum conuestentur accepto autem spũ di
dicunt uiuo autem iamnonego. uiuit autem in me xp̃s sic
innouatur facies¬
innouatur facies ternte pernoui testamenti gractiã
numero sicate
scõrum.⁊ Illud &iam quod aputaec¬
clesi asten scrib¬
tum ẽ & conuertatur pul¬
uis inter rrmsicut fuit & sp̃s reuertatur ad dm̃ qui
dediteum neutrisententiae contra altenem suffrrcga¬
cur sed interutramque consistit. cumenimisti clixerirs
hincprobari non a parentibus sed adõ animamdari . quod
conuerso puluerem interem suam id ẽ carnequae
depuluere faca est reuestitur sp̃s addm̃ quideditillum respondentilli¬
utiq ita est. reditenim spsaddm̃ qui eum dedibomini primo quando
in eius ficciem sufflauit conuerso puluereid ẽ humano copore iiteritaẽ
suam unde primitus factum ẽ. nequeenim ad parentes enartisps rediturus

Expanded text:
et in puluerem suum conuertentur. accepto autem spiritu dei et in puluerem suum conuertentur. accepto autem spiritu dei dicunt: uiuo autem iam non ego, uiuit autem in me Christus. sic innouatur facies terrae per noui testamenti gratiam numerositate sane. torum. Illud etiam, quod apud Ecclesiasten scriptum est: et conuertatur puluis in terram, sicut fuit, et spiritus reuertatur ad deum, qui dedit eum, neutri sententiae contra alteram suffragatur, sed inter utramque consistit. cum enim isti dixerint hinc probari non a parentibus, sed a deo animam dari, quod conuerso puluere in terram suam, id est carne, quae de puluere facta est, reuerteretur spiritus ad deum, qui dedit illum, respondent illiutique ita est. redit enim spiritus ad deum, qui eum dedit homini primo, quando in eius faciem sufflauit conuerso puluere, id est humano corpore, in terram suam, unde primitus factum est. neque enim ad parentes erat spiritus rediturus,
Abbreviated transcription (Latin):
surgunt qued possuntilli quinon ex parentibus. sed dõ mitten¬
teanimas uenire adserunt prosuao pinionesic intellegere
uteorum dixerie spm̃ cum mori untur quia meis enit&
ab eis exit dĩ autem cum resurgunt. quodabipsom ittitur
ab ipsoredditur. pro in de&iam hoc testimonium neutris
eorum aduersatur Ego uero arbitror melius intellegi
hocdictum degnitia dĩ qua interius renouamur omniꝰ¬
umenim superborum secundum terrenum hominem ui¬
uentium & desua uanitate prcesumentium. quodam modo
aufertur sp̃s proprius. cum ex suunt seu&erem hominem
& infirmantur ut perficiantur expulsa superbia dicen¬
tesdño perhumilem confessionem memento quiapuluis
sumus quibus dictumenit quid superbittera & cinis
peroculum qui ppefidei contuentes dĩ iusticiam ut nonue¬
lint constituere suam se m&ipsos despiciunt sicutiobdicit¬
& dista bescunt & extimant se ternem & cinerem hoc est eni

Expanded text:
surgunt. quod possunt illi, qui non ex parentibus, sed deo mittensurgunt. quod possunt illi, qui non ex parentibus, sed deo mittente animas uenire adserunt, pro sua opinione sic intellegere, ut eorum dixerit spiritum, cum moriuntur, quia in eis erat et ab eis exit, dei autem, cum resurgunt, quod ab ipso mittitur, ab ipso redditur. proinde etiam hoc testimonium neutri eorum aduersatur. Ego uero arbitror melius intellegi hoc dictum de gratia dei, qua interius renouamur. omnium enim superborum secundum terrenum hominem uiuentium et de sua uanitate praesumentium quodammodo aufertur spiritus proprius, cum exuunt se ueterem hominem et infirmantur, ut perficiantur expulsa superbia, dicentes domino per humilem confessionem: memento, quia puluis sumus, quibus dictum erat: quid superbit terra et cinis? per oculum quippe fidei contuentes dei iustitiam, ut non uelint constituere suam, semet ipsos despiciunt, sicut Iob dicit, et distabescunt et aestimant se terram et cinerem; hoc est enim:
Abbreviated transcription (Latin):
hominum hominis xp̃iihũ quod si necesi
necesse fuerit
qualesit postea considenxiumus uts i xpõ conuenire non po¬
tuerie quaentemus que madmodum id accipere debeamusne
contur a posto licam ueniamus fidem putantes habereani¬
mas aliqua merita operum suorum priusquam incipiant
incorporibus uiuere: N uncillud uideamus quema dmodũ
dictum est auferes spm̃ corum & deficient & inpuluerem suum con¬
uestentur emittes spmtuum & creabuntur. & in nouauis faciemtnt
proillis enimqui arbitiuntur. animas exparentibus sicut corpont
crearihoc uid & ursonare cumsi cintellegitur ut spm̃ eorum prop¬
tereadixerit quod eum homines ex bominibus acceperint. qui
cum mortia fuerint non eis poterit ab bominibus red diutresur¬
gant qui anonrursus quem admodum quando natisunt a paren¬
tibus ducttur sedcs eum redd& qui resuscitat mortuos acperhoc
eundem spm̃dixit eorum cum moriuntur dĩ autem cum re¬

Expanded text:
hominum hominis Christi Iesu. quod, si hominum hominis Christi Iesu. quod, si necesse fuerit, quale sit postea considerabimus, ut, si Christo conuenire non potuerit, quaeramus, quemadmodum id accipere debeamus, ne contra apostolicam fidem ueniamus putantes habere animas aliqua merita operum suorum, priusquam incipiant in corporibus uiuere. Nunc illud uideamus quemadmodum dictum sit: auferes spiritum eorum, et deficient et in puluerem suum conuertentur. emittes spiritum tuum, et creabuntur; et innouabis faciem terrae. pro illis enim, qui arbitrantur animas ex parentibus sicut corpora creari, hoc uidetur sonare, cum sic intellegitur, ut spiritum eorum propterea dixerit, quod eum homines ex hominibus acceperint: qui cum mortui fuerint, non eis poterit ab hominibus reddi, ut resurgant, quia non rursus quemadmodum, quando nati sunt, a parentibus ducitur, sed deus eum reddet, qui resuscitat mortuos. ae per hoc eundem spiritum dixit eorum, cum moriuntur, dei autem, cum re
Abbreviated transcription (Latin):
alias non bonas quarum quis que habeat sostem quȩ acci¬
derit: mirum sihoc eossaltem adiuuat. qui creduntanimas
alibi factas singillatim mitti adõ singulis quibus que corpori¬
bus hominumcnon illos potius qui pro meritisoperũ
quae ante corpos egerunt in corponemitt animas dicunt
ecundum quidenim alia ebonae aliae nonbonae uenire ad
corpone possunt putari nisi secundum opena sua neque enimse¬
cundum natunm in quafiunt abillo qui omnes natunes bonasfacit
sed absitut contir dicamus apostolo quidicit nonclumnatos nihilegis¬
se boniaut maliunde confirinat. Non potuisse exoperibus dici sed
ex uocante maior serui & minori. cum de geminis ager& adhuc
in rebeccaeutero consttitis se qua estremus ergo paululum hoc
delibro sapientiae testimonium Neque enim ne glegendisunt
seuerrent. siueuerum sapiant. qui hoc specialiter & s̃ ingu¬
aricer deanima illa dictum putant mediator¬

Expanded text:
alias non bonas, quarum quisque habeat sorte, quae accialias non bonas, quarum quisque habeat sorte, quae acciderit. mirum, si hoc eos saltem adiuuat, qui credunt animas alibi factas singillatim mitti a deo singulis quibusque corporibus hominum, ac non illos potius, qui pro meritis operum, quae ante corpus egerunt, in corpora mitti animas dicunt. secundum quid enim aliae bonae, aliae non bonae uenire ad corpora possunt putari nisi secundum opera sua? neque enim secundum naturam, in qua fiunt ab illo, qui omnes naturas bonas facit. sed absit, ut contradicamus apostolo, qui dicit nondum natos nihil egisse boni aut mali, unde confirmat non potuisse se ex operibus dici, sed ex uocante: maior seruiet minori, cum de geminis ageret adhuc in Rebeccae utero constitutis. sequestremus ergo . paululum hoc de libro Sapientiae testimonium; neque enim neglegendi sunt, seu errent seu uerum sapiant, qui hoc specialiter et singulariter de anima illa dictum putant mediator
Abbreviated transcription (Latin):
sed &iam hocsinondegnetia
inqua
renouamur sed denatuntiqua
nascimur¬
intellegamus adutiumq sententiam duci potest. quia uel exuna¬
illa primi hominis tamquam semen animae ad trtum ipse
singit in homine ut uiui fic& corpus siues pm̃uitae non exilla
propagine sed aliunde corpori in fusum ips ettidem fingit per
mortalessensus carnis ut fiat homo in animam uiuan
lludsane delibro sapientiae ubi ait sostitussum animambonã: UII¬
& cumessem magisbonus ueni ad corpus in coinquinatum diligen¬
tiorem considenttionem flagitat: magis enim iud&ur adter¬
tari opinioni quanon exuna propagari. sed desuperanimae
uenire creduntur ad corpont: uerum tamen quidest sosti¬
cussum animambonam. quasi autin illo animarum fonte
siullus est aliaesint animaebonae. alia e nonbonae quae
sostequadam ex eunt. quaenam cui bomini tribuatur : Aut
alia ss ad hontm conceptorum uel nascentium faciat bonas

Expanded text:
sed etiam hoc si non de gratia, sed etiam hoc si non de gratia, in qua renouamur, sed de natura, in qua nascimurntellegamus, ad utramque sententiam duci potest, quia uel ex unailla primi hominis tamquam semen animae adtractum ipse fingit in homine, ut uiuificet corpus, siue spiritum uitae non ex illa propagine, sed aliunde corpori infusum ipse itidem fingit per mortales sensus carnis, ut fiat homo in animam uiuam. Illud sane de libro Sapientiae, ubi ait: sortitus sum animam bonam et, cum essem magis bonus, ueni ad corpus incoinquinatum, diligentiorem considerationem flagitat. magis enim uidetur adtestari opinioni, qua non ex una propagari, sed desuper animae uenire creduntur ad corpora. uerum tamen quid est: sortitus sum animam bonam? quasi aut in illo animarum fonte, si ullus est, aliae sint animae bonae, aliae non bonae, quae sorte quadam exeunt, quaenam cui homini tribuatur, aut alias deus ad horam conceptorum uel nascentium faciat bonas,
Abbreviated transcription (Latin):
dium uo luerimus animas intellegere Neque hoc repugnat
cuiquam duorum dequibus nunc abigimus siue enim exuna
illa quam flauit in faciem primihominis ipseutique singu¬
las fingit sicut&iam corporasiues ingulas uel fingat & mu¬
tat uelin eis ipsis quibus miserit eas fingat quam quam hoc
non mihi uideatur dictunisi ex eoquođ pergnitiam nofente
animae adimaginem dĩ renouatione formantur. unded¬
cit a postolus gratiaen im salui factiestis perfidem & hoc
non ex uobis sed dĩ donum .ẽ non exoperibus ne foste quisex¬
tollatur ipsius enimsumus fignientum creati in xp̃olbũ
in operibus bonis non enimꝑerba negna am fideicor¬
porte nñe creata uel ficta possumus in tellegere sed si¬
cut in psalmodictum .ẽ. cormundum crea in meds hinc
esse& iam illud puto qui finxit spm̃ hominis in ipsotanquã
aliudsit factam animam mittere
aliudimp
sohomine facereid ẽ reficere
acrenonar

Expanded text:
dium uoluerimus animas intellegere, neque hoc repugnat dium uoluerimus animas intellegere, neque hoc repugnat cuiquam duorum, de quibus nunc ambigimus. siue enim ex una illa, quam flauit in faciem primi hominis, ipse utique singulas fingit, sicut etiam corpora, siue singulas uel fingat et mittat uel in eis ipsis, quibus miserit, eas fingat, quamquam hoc non mihi uideatur dictum, nisi ex eo, quod per gratiam nostrae animae ad imaginem dei renouatione formantur. unde dicit apostolus: gratia enim salui facti estinon ex vobis, sed Dei donum est. Non ex operibus ne forte quis extollatur. ipsius enim sumus figmentum creati in Christo Iesu in operibus bonis. non enim per hanc gratiam fidei corpora nostra creata uel ficta possumus intellegere, . sed sicut in psalmo dictum est: cor mundum crea in me, deus. Hinc esse etiam illud puto: qui finxit spiritum hominis in ipso; tamquam aliud sit factam animam mittere, aliud in ipso homine facere, id est reficere ac renouare.
Abbreviated transcription (Latin):
excorpore dñi procedentis recte intellegipotest & iam sieza¬
chiel proph&a illo loco non res urrectio nem carnis qualis ꝓ¬
priae futunt .ẽ. sed inopi natam despenrti ponuli reparao¬
onem perspm̃ dñi qui repleuit orbem ternerum figunra
reuelatione pureuidit: Illud ergo iam uideamus cunam
potius sententiae diuina s testimonia suf frregantur. ei ne
quadi citurunam animam dm̃fecis se& dedisse primobo¬
miniunde c& enes facer& sicutex eius corpore c&ent homi¬
num corpora a nerquadicitur singulas singulis facere
sicutilli unam non ex illa c&eraes: Illudenim quod perisa¬
iamdicit omnem flatum ego feci. cum hoc eum de anima dc¬
re quaesequuntur satis ostendant adutrum que a ccipipo¬
test namsiue ex una primihominis anima siue exaliquo
suo s&reo omnesꝓcul dubio animas ipsefacit.: & illud quod
scribtumẽ quifinxit singillatim corda ipsorum si nominecor¬

Expanded text:
,<x corpore domini procedentis recte intellegi potest, etiamsi Eze,<x corpore domini procedentis recte intellegi potest, etiamsi Ezechiel propheta illo loco non resurrectionem carnis, qualis proprie futura est, sed inopinatam desperati populi reparationem per spiritum domini, qui repleuit orbem terrarum, figurata reuelatione praeuidit. Illud ergo iam uideamus, cuinam potius sententiae diuina testimonia suffragentur: eine, qua dicitur unam animam deum fecisse et dedisse primo homini, unde ceteras faceret, sicut ex eius corpore cetera hominum corpora, an ei, qua dicitur singulas singulis facere, sicut illi unam, non ex illa ceteras. illud enim, quod per Esaiam dicit: omnem flatum ego feci, cum hoc eum de anima dicere quae sequuntur satis ostendant, ad utrumque accipi potest. nam siue ex una primi hominis anima siue ex aliquo suo secreto omnes procul dubio animas ipse facit. Et illud, quod scriptum est: qui finxit singillatim corda eorum, si nomine cor
Abbreviated transcription (Latin):
quatiuor pastibus uentorum caeli ueni & inspina inmor¬
tuos hos & uiuant & proph&aui sicut prcecepit mihi dñs
& introiitsps uita e in eos & reuixerunt & st&erunt super
pedes suos congregatio multa ualde ubimi iuid&ur prophe¬
tice significatum non exillo tantum campo. ubi resipsade¬
monstrubatur sed ex toto orbe terntrum resurrecturos ho¬
mines & hoc perflatum quartuor mundi pastium fuis sefigu¬
ietum Neque enim &iam flatusille ex corporednĩ sub¬
stantiaerat sps scĩquando suflauit a att accipite spm̃ sem
sedutique significatum .e sic&ĩ am ab ipso procederes pm̃
ab eius corpore flatus ipse processit
sed quiamun¬
dus non itadõ coaptatur adunitatẽ
personae
sicut caro illa uerbo eius unigeni¬
cofilio non
possumus dicere ita esseanimã
desubstantia
dĩquem ammodum flatus ille
a quattuoruentis denatune mundifactus est sed tamenali¬
ud eum fuisse aliud signifi casse puto quod ex emplo flatus

Expanded text:
quattuor partibus uentorum caeli ueni et inspira in mortuos hos, et uiuant. et prophetaui, sicut praecepit mihi dominus, et introiuit spiritus uitae in eos, et reuixerunt et steterunt super pedes suos, congregatio multa ualde. ubi mihi uidetur prophetice significatum non ex illo tantum campo, ubi res ipsa demonstrabatur, sed ex toto orbe terrarum resurrecturos homines, et hoc per flatum quattuor mundi partium fuisse figuratum. neque enim etiam flatus ille ex corpore domini substantia erat spiritus sancti, quando sufflauit et ait: accipite spiritum sanctum, sed utique significatum est sic etiam ab ipso procedere spiriab eius corpore flatus ipse processit. sed quia mundus non ita deo coaptatur ad unitatem personae, sicut caro illa uerbo eius unigenito filio, non possumus dicere ita esse animam de substantia dei, quemadmodum flatus ille a quattuor uentis de natura mundi factus est; sed tamen aliud eum fuisse, aliud significasse puto, quod exemplo flatus
Abbreviated transcription (Latin):
biliter ãplius apostolũ scis se quod de incorpoream corpore aq: natu¬
uix nos ut sciamus ut cumq: conamur:
Siergo sciebat spirita¬
lia ꝑ corpus corporilia exturcorpus uif riom ni no nom posse
nur nonpet t ip si quieult quomodb &aomn porus duuberedsereror¬

Expanded text:
biliter amplius apostolum scisse, quod de incorporea corporeaque natbiliter amplius apostolum scisse, quod de incorporea corporeaque natura nos ut sciamus utcumque conamur. si ergo sciebat spiritalia per corpus, corporalia extra corpus uideri omnino non posse, cor non per ea ipsa, quae uidit, quomod
Abbreviated transcription (Latin):
corpus eauiderit : sed si extrx corpus uisa sunt & corponrnon fuerunt
adhucquaeri potest utrũ imagines corporũ fuerint anea substantia
quenullã corporis similitudinẽ gerit sicut ds̃ sicut ipsamens hominis
uel intellegentia uel ratio sicut uistutes prudentia ustitia castitas
pi&das caritas & quecumq alia sunt quas intellegendo atq cogitaneo
enu merrmus discernimus definimus non utq intuentes linia¬
menta earum uel colores aut quomodosonent aut quidoleant aut
quid inoresapiant autquid contrectantib: decalore siue frigore
mollitudine siue duriua lenitate siue asperitatere nuntient
sed aliam quadam uisionem alialuce aliarerum euidentia & ea
longe c&eris pracestantiore atque cestiore : Rur susigitur ad
eadem ipsa a postoli uerba redeamus & eadiligentius precescrutemur
Hoc sinedubitatione primitus constituto multomagis atq incompant¬

Expanded text:
corpus ea uiderit. Sed, si extra corpus uisa sunt et corpora non fuerunt, corpus ea uiderit. Sed, si extra corpus uisa sunt et corpora non fuerunt, adhuc quaeri potest, utrum imagines corporum fuerint an ea substantia, quae nullam corporis similitudinem gerit, sicut deus, sicut ipsa mens hominis uel intellegentia uel ratio, sicut uirtutes, prudentia, iustitia, castitas, caritas, pietas et quaecumque aliae sunt, quas intellegendo atque cogitando enumeramus, discernimus, definimus, non utique intuentes liniamenta earum uel colores aut quomodo sonent aut quid oleant aut quid in ore sapiant aut quid contrectantibus de calore seu frigore, mollitudine seu duritia, lenitate seu asperitate renuntient, sed alia quadam uisione, alia luce, alia rerum euidentia et ea longe ceteris praestantiore atque certiore. Rursus igitur ad eadem ipsa apostoli uerba redeamus et ea diligentius perscrutemur hoc sine dubitatione primitus constituto multo magis atque inconpara
Abbreviated transcription (Latin):
essent : In extasi autem unũ audirepotui & eum rusticanum uix ua¬
lentem quod sentiebat ex primere qui &iuigilare sescir & & iudere quid¬
dam non oculis corporisnam ut eus uerbis utar quantum recolere possũ
anima mea inquid uidebã eum non oculimei nonta men sciebał utrũ
corpus ess& an imago corporis non enim erat talis utista discerner&
uerum tamen simpliciter fidelis ut eum sic audirem acsi illud qđ seuidis¬
senamebat ipse uidissem : Acꝑ hoc si pane disum paulus ita uidit ut ap¬
paruit p&ro ille discussum misus ecaelo utiohanni quidquid in
a pocalipsis euidis se con scribsit ut ie zechidi campus ille cumossib
mostuorum & illaeorũ resurrestio. ut eseiae sedens ds̃ & inconspectu
eius seraphim & anx. unde carbo as sumtus ꝓph&ae labia mundaui
manifestum .ẽ. eum ignorxrepotuis se utrum in corpore anextro

Expanded text:
essent ipsa. In extasi autem unum audire potui et eum rusticanum uix uaessent ipsa. In extasi autem unum audire potui et eum rusticanum uix ualentem quod sentiebat exprimere, qui et uigilare se sciret et uidere quiddam non oculis corporis. nam, ut eius uerbis utar, quantum recolere possum, "anima mea, inquit, uidebat eum, non oculi mei; non tamen sciebam, utrum corpus esset an imago corporis". non enim erat talis, ut ista discerneret, uerum tamen simpliciter fidelis, ut eum sic audirem, ac si illud, quod se uidisse narrabat, ipse uidissem. Ac per hoc si paradisum Paulus ita uidit, ut adparuit Petro ille discus submissus e caelo, ut Iohanni quidquid in Apocalypsi se uidisse conscripsit, ut Ezechieli campus ille cum ossibus mortuorum et illa eorum resurrectio, ut Esaiae sedens deus et in conspectu eius Seraphin et ara, unde carbo adsumtus prophetae labia mundauit: manifestum eum est ignorare potuisse, utrum in corpore an extra
Abbreviated transcription (Latin):
pos se non dubito ut in somnis uidens insom nis meuiderteore suereula¬
que s magines quenpsam nostrt̃ consensione lud ficores onsuerumn
non ese deres corpenot sedin somnis eas pracestari frrrus sime uclan
dor eiens teneremado sentirem hor ta menfallebar uliqua nido
quidamico neo quẽ similit̃ in somnis uidebam idipsum ꝑ suadere conal
non esseilla corpora queui debamus sedesse imagines somniantium
cum dipscitiqinterlla sicmihapparerei quo modo illa cuttamen et hoc
licebam neque iduerum ẽẽ quod pariter loqueremur sed &iã ipsum
tunc aliud aliquiduidere dormientem &utrum ista ego uiderem omnino
e:Terum cũ ridem ipsi ꝑsuadere moliebar quodipsinones s&
modo sicufficerer quodipsenone&̃ : Ita non potenit quamuis mirabilitr
uigilans anima dormientis nisiduci i maginib: corporũ acsicor porcipsa

Expanded text:
posse non dubito, ut in somnis uidens in somnis me uidere sentirem illaposse non dubito, ut in somnis uidens in somnis me uidere sentirem illasque imagines, quae ipsam nostram consensionem ludificare consuerunt, non esse uera corpora, sed in somnis eas praesentari firmissime etiam dormiens tenerem atque sentirem. hoc tamen fallebar aliquando, quod amico meo, quem similiter. in somnis uidebam, id ipsum persuadere conabar non esse illa corpora, quae uidebamus, sed esse imagines somniantium, cum et ipse utique inter illa sic mihi adpareret, quomodo illa: cui tamen et hoc dicebam neque id uerum esse, quod pariter loqueremur, sed etiam ipsum tunc aliud aliquid uidere dormientem et, utrum ista ego uiderem, omnino nescire. uerum cum eidem ipsi persuadere moliebar, quod ipse non esset, modo sic adficerer, quod ipse non esset. ita non poterat quamuis mirabiliter uigilans anima dormientis nisi duci imaginibus corporum, ac si corpora
Abbreviated transcription (Latin):
anextnr corpus meptus sit quis audeat dicore sescre quod semosci¬
re apostolus dixit:T Ierum tamen sine que sp̃s sine corporea
loca corpondia nrpi p̃otest nec corpus ad spiritalia. haecipsadu¬
bita docius uelut cogit intellegi siquidem deseipso haec eũ soribsisie
nemo ambigit talefuis seillud quorxptus ẽ. quod utrũ corponaele
anspritale ess& dinosci discernit que non posses : Cum enum uel in
somni s ul in exta sicorporũ exprimuntur imagines noneeseno¬
nuntur omnino acorporib nisicũ homo red ditus sensibi corpo¬
ris recognoscit seinillis fuis seimaginib quas non ꝑse sieot po¬
ris bauriebat:  Quis enĩ cuma somno eiugilauerit non cortanuo
senttiatimaginariuã fuis se queuidebat quã uis cum ea uidere:̃ dormi¬
ensauigilantium corpondib: uisis discernere non palebato
quas squo mnbiacridis sescio & obhoc osĩam alus acciderepopst uel

Expanded text:
an extra corpus raptus sit, quis audeat dicere se scire, quod se nescian extra corpus raptus sit, quis audeat dicere se scire, quod se nescire apostolus dixit? uerum tamen si neque spiritus sine corpore ad loca corporalia rapi potest nec corpus ad spiritalia, haec ipsa dubitatio eius uelut cogit intellegi — siquidem de se ipso haec eum scripsisse nemo ambigit — tale fuisse illud, quo raptus est, quod, utrum corporale an spiritale esset, dinosci discernique non posset. Cum enim uel in somnis uel in extasi corporum exprimuntur imagines, non discernuntur omnino a corporibus, nisi cum homo redditus sensibus corporis recognoscit se in illis fuisse imaginibus, quas non per sensus corporis hauriebat. quis enim, cum a somno euigilauerit, non continuo sentiat imaginaria fuisse, quae uidebat, quamuis, cum ea uideret dormiens, a uigilantium corporalibus uisis discernere non ualebat? quamquam mihi accidisse scio et ob hoc etiam aliis accidere potuisse uel
Abbreviated transcription (Latin):
dsum : & audiuit ineffabilia uerba quenon lice homini loqui :
Inbisucrbis primũ quaeri sol& quid dicat testium caclum deindeutrũ
llic uoluerit intellegi pani disum an postea quã meptusessec intestium
cacdũ rxptum eẽ &m paraedisum. ubicumq sit panae disus non ut
hoc fuerit nepiinteftium caelum quod imn parordisũ sed priusinteflũ
caelum & post inde in paredisum: E hoc sicambiguum ẽ ue non
mibi uideatur possedis solui. nisi aliquis nonex pircesentib a postoli
uerbis sedex aliis foste scribturxrũ locisuel natione ꝑspicua inue¬
niat aliquid quodoceat si ue intestio cado ẽẽ pam disum siue non ẽt̃
cũ & i psũ testiu m cadũ quid st non liquido appareat utrũ in rebicor po¬
ndib: anfoste in spiritalib intelleg endũ sit: Poss& quidẽ dici
non nisi inlocum aliquem corponrlem hominem rapipotuis secũ cor¬
pore sed quia & hoc ita posuit ut nescirese dicerit utrũ incorpore

Expanded text:
isum et audiuit ineffabilia uerba, quae non licet homini loqui. isum et audiuit ineffabilia uerba, quae non licet homini loqui. In his uerbis primum quaeri solet, quid dicat tertium caelum, deinde, utrum illic uoluerit intellegi paradisum, an, posteaquam raptus est in tertium caelum, raptum esse et in paradisum, ubicumque sit paradisus, non ut hoc fuerit rapi in tertium caelum, quod in paradisum, sed prius in tertium caelum et post inde in paradisum. et hoc sic ambiguum est, ut non mihi uideatur posse dissolui, nisi aliquis non ex praesentibus apostoli uerbis, sed ex aliis forte scripturarum locis uel ratione perspicua inueniat aliquid, quo doceat siue in tertio caelo esse paradisum siue non esse, cum et ipsum tertium caelum quid sit non liquido adpareat, utrum in rebus corporalibus, an forte is spiritalibus intellegendum sit. posset quidem dici nonnisi in locum aliquem corporalem hominem rapi potuisse cum corpore; sed quia et hoc ita posuit, ut nescire se dixerit, utrum in corpore