comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nt̃. ¶Si epła qmͣ ego tibi misꝰ int̃ce p¬
ta sit: qł surti actionẽ hẽat᷑. ⁊̃ pet¬
mum querendũ ẽ. tuiꝰ sit epła utr̃
eiuis qui misit. an euis ad quẽ missa
ẽ ⁊ siquide̾ dedi seruo eius. statĩ ip̃i
q̃sitas cui misi.si u̾o ꝓcuratori: eq̃
ip̃ms fc̃ã ẽ: maxiie sie̾uis int̾fu̾it¬

Expanded text:
misi, intercepta sit, quis furti actionem habeat? et primum quaerendum est, cuius sit epistula, utrum eius qui misit, an eius ad quem missa est? et si quidem dedi seruo eius, statim ipsi quaesita est, cui misi: si uero procuratori, aeque ipsius facta est, maxime si eius interfui
Abbreviated transcription (Latin):
conueniri. qͥa origo furti inserui¬
tute fc̃ ñ fuit manifeti. Ibidẽ põ¬
p̃. elegant̾ scripłit dep̃hensione
fieri manifestum furẽ. Eec̃m si
tũ tibi furtũ fac̾em de domo tua
abscondisti te. ne te occidam enã¬
siuidisti furtũ fieri at tii nõ ẽẽ
manifestũ. S celsus dephensiõi
hoc etiã adint. sicum indisses eũ
furripientẽ. ⁊ ad ꝯp̃hendũ eum oc¬
turrises. a diecto furto effugit. fu¬
rem manfestũ et̃. paruuq refer¬
re putat. dũs an uituis. anqui¬
paret. namꝙ manifestũ ñ ẽ hoc
scilicet nec manifestũ ẽ  omp̃¬
i qui furti attionẽ ht̃. ałñdua con¬
tractationem furis ñ magis furai
actio nasci pot̃. nec inid quidem
in quo de creuisset post ea res sub¬
scripta. S s eam afure uẽnditii.¬
sem ꝯditio michi manebit. S pot̃
dia oitõ iudicis qͥ de ꝓpͥetate cognos.¬
tit xtim̃i. ut ñ ałr ibeat restitui:
mitteret. Ꝙ si exddinione ante dã¬
ꝓnatus reus litis estimationẽ lus-¬

Expanded text:
conueniri, quia origo furti in seruitute facti non fuit manifesti.Ibidem Pomponius eleganter scripsit deprehensione fieri manifestum furem: ceterum si, cum tibi furtum facerem de domo tua, abscondisti te, ne te occidam, etiamsi uidisti furtum fieri, attamen non est manifestum.Sed Celsus deprehensioni hoc etiam adicit, si, cum uidisses eum subripientem et ad comprehendendum eum accurrisses, abiecto furto effugit, furem manifestum esse: Paruique referre putat, dominus an uicinus an quiparet: nam quod manifestum non est, hoc scilicet nec manifestum est. 9 P qui furti actionem habet, adsidua contrectatione furis non magis furti actio nasci potest, ne in id quidem, in quod creuisset postea res subrepta. Sed si eam a fure uindicassem, condictio mihi manebit. sed potest dici officio iudicis, qui de proprietate cognoscit, contineri, ut non aliter iubeat restitui, mitteret: quod si ex condictione ante damnatus reus litis aestimationem sus
Abbreviated transcription (Latin):
uod dicitur noxam capud sequi.
tunt u̾ꝑ ẽ. ut que initio adu̾sus
¶alique nata ẽ: capuo notentis se.¬
quatur. Id̃oq si seruus nius furtũ
michi fec̾it. ⁊ dñs eius effectus eũ
uendid̾o: ñ posse me ag̾e cũ empͣ¬
tore cassiani putant. ¶ Ip̃.
ri ut possit intelliga  depond̾e aũt
uasoꝵ: non ẽ netesse loqui. Suffit̃
ł paterĩ. Sed etiã describenda ẽ ma-¬

Expanded text:
uod dicitur noxam caput sequi, tunc uerum est, ut quae initio aduersus aliquem nata est caput nocentis sequatur: ideoque si seruus tuus furtum mihi fecerit et dominus eius effectus eum uendidero, non posse me agere cum ‹emp›tore Cassiani putant. 19 Ulpiri, ut possit intellegi.De pondere autem uasorum non est necesse loqui: sufficiet 'pateram': sed adscribenda etia
Abbreviated transcription (Latin):
s cui exstipulatu res debetur. fur¬
ti actionẽ ñ ht̃: si ea res subrep
furti actionẽ ñ hr̃e. s adhuc uẽ¬
ditoris ẽẽ hanc actionẽ celsus scͥp¬
sit. mandare sum plane oporte¬
bit emptori firtiactionẽ. ⁊ con¬
ditionem ⁊ uendicationẽ ⁊ siqͥd
ex hus actionib fu̾it dsettus:
id pr̃are eũ emptori oporrebit.

Expanded text:
 cui ex stipulatu res debetur, furti actionem non habet, si ea subreptfurti actionem non habere, sed adhuc uenditoris esse hanc actionem Celsus scripsit. mandare eum plane oportebit emptori furti actionem et condictionem et uindicationem, et si quid ex his actionibus fuerit consecutus, i
Abbreviated transcription (Latin):
iue igitur in publico. siue in poipa¬
uato dep̃hendatur. añ qmͣ ad lotũ
detiatum rẽ ꝑferret. in ea cã ẽ.
ut furtum manifestũ sit sitũ re
furtiua dep̃hendatur ita ⁊ cassius
scribit. S siꝑtulerit quo destina¬
uit. tñ ⁊ si dep̃hendatur cũ re fur¬
tiua. ni ẽ malufestus fur. Paulus.
pore Astitue inisum ẽ manifestu
nec ne fur eẽt. U H̃.¬

Expanded text:
iue igitur in publico siue in priuato deprehendatur, antequam ad locum destinatum rem perferret, in ea causa est, ut fur manifestus sit, si cum re furtiua deprehendatur: et ita Cassius scripsit. Sed si pertulit quo destinavit, tametsi deprehendatur cum re furtiva, non est manifestus fur. Paulus lpore, constituere visum est, manifestus nec ne fur esset.
Abbreviated transcription (Latin):
uł habu̾it. plettitꝰ e iusdẽ legis pe¬
na afficitur qui ĩp. mala medi¬
cam̃ta uendid̾ĩt uł hõis necan¬
di cã habu̾it.¶Adiectio ã ista
ueneni mali. offendit ẽẽ q̃dam ⁊
ñ mała uenena. Ergo nom̃ me¬
diumẽ ⁊ tam id ꝙ ad sanandñ qͣ
id ty ad occidendũ paratũ ẽ ꝯtuiet:¬

Expanded text:
gis poen‹a› adficitur, qui in publicum mala medicamenta uendiderit uel hominis necandi causa habuerit.Adiectio autem ista 'uen‹en›i mali' ostendit esse quaedam et non mala uenena. ergo nomen medium est et tam id, quod ad sanandum, quam id, quod ad occidendum paratum est
Abbreviated transcription (Latin):
dicam̃tum adceptionẽ dedit.
ex quo eaq acteꝑat decesserit.¬
Aliosenatꝰ.c. effectũ ẽ. ut pigm̃ta¬
tu sicui tem̾̃e ticutã salamandra
coniũ. pituolitabas. aut bubostr̃
mandragoram ⁊ id ꝙ lustram̃ti
tã ded̾it tatharidas. penatene¬
antur huiͦss legis. Item is cuius
familia sciente eo adipiscende
retuꝑande possõis cã arma sũp¬
serit. Itẽ qui auictor seditionis su¬
erit ⁊ qui uaufragiũ sũpsexit. ⁊¬
qui falsa iudicia ꝯfessus fu̾it.
confitendaq turau̾it quoqͥs ĩ¬
uocens cirtũueniret᷑ Qui hoĩen
exsenatus .c. pena legis cornelie
punitur. ¶ Legis cornelie defit¬
riis ⁊ uenefitis penainsule depor¬
tatio ẽ. ⁊ õmm lonoꝵ adeptio.
S soient hodie capate pamiri
ui̾si honestorie loco posito fu̾int
ut penã eiui legis sustineant. hu¬
miliores cr̃ solent bestus subiti.

Expanded text:
dicamentum ad conceptionem dedit, ex quo ea quae acceperat decesserit.Alio senatus consulto effectum est, ut pigmentarii, s‹i› cui temere cicutam salamandram aconitum pituocampas aut bubrostim mandragoram et id, quod lustramenti causa dederit cantharidas, poena teneantur huius legis.Item is, cuius familia sciente eo apiscendae reciperandae possessionis causa arma sumpserit: item qui auctor seditionis fuerit: et qui naufragium suppresserit: et qui falsa indicia confessus fuerit confitendaue curauerit, quo quis innocens circumueniretur: et qui hominem ex senatus consulto poena legis Corneliae p‹u›nitur.Legis Corneliae de sicariis et ueneficis poena insulae deportatio est et omnium bonorum ademptio. sed solent hodie capite puniri, nisi honestiore loco positi fuerint, ut poenam legis sustineant: humiliores enim sol
Abbreviated transcription (Latin):
iuditio. p rei capitalis dãpnare¬
tur quiue magistͣtus. uidex ue
q̃stioni subcapitalencãm pec̃am
acceꝑit. ut .p. lege reus fieret. ⁊ qͥ¬
qui hoĩem occid̾it puintur. ñ
hĩta diffra cuius ⁊ditionis hoĩem
ĩteremit.¶ duus adriamis rescͥp

Expanded text:
iudicio rei capitalis damnaretur: quiue magistratus iudexue quaestionis ‹o›b capitalem causam pecuniam acceperit ut publica lege reus fieret.Et qui hominem occiderit, punitur non habita differentia, cuius condicionis hominem interemit.Diuus Hadria
Abbreviated transcription (Latin):
t̾io occidit. diuus pius lemorẽ
penã irrogandã cẽ scͥpsit. ⁊ hu¬
mibore. loco pofitũ inexiliũ
ꝑpetuũ dari iussit. In aliqua
dignitate positũ ad tp̃s relega
pot̃. s actusare eum ap̃ p̃fectũ

Expanded text:
 diuus Pius leuiorem poenam irrogandam esse scripsit, et humiliore loco positum in exilium perpetuum dari iussit, in aliqua dignitate positum ad tempus relegpotest, sed accusare eum apud praefectum
Abbreviated transcription (Latin):
cimisue dolo malo inten desicari
octidendi. furti ne faciendine fici¬
cã cũcelo ambulau̾t. quiue e
cum magistͣtus eẽt .p. ue iudicõ
p̃eẽt. oꝑam dedisset. quo qͥs flm
iuditium ꝓfiterxtur. ut quisĩ¬
nocens disenret᷑ ddẽpnaret᷑.¬

Expanded text:
cuiusue dolo malo incendium occidendi furtiue faciendi causa cum telo ambulauerit: quiue, cum magistratus esset publicoue iudicio praeesset, operam dedisset, quo quis falsum indicium profiteretur, ut quis innocens conueniretur condemnaret
Abbreviated transcription (Latin):
na plectur. puto tñ sicolo nex
hilcat: ⁊̃ extra ordinẽ ẽẽ dam̃ꝑ¬
nandũ. s sineci incautionem
neq indctreto p̃sidis certa qͣnͣ¬
titatis comp̃hen̾sa ẽ. ac nec co¬
surtudo oftenditur quẽ certã
formã hãt. p̾ses de modo pet̃e
q̃ inferrioporteat staruet.

Expanded text:
n, si dolo non exhibeat, etiam extra ordinem esse damnandum. sed si neque in cautione neque in decreto praesidis certa quantitas compraehensa est, ac nec consuetudo ostenditur, quae certam formam habet, praeses de modo pecuniae, quae inferri oporteat, statuet.
Abbreviated transcription (Latin):
lictũ ẽ. scͥħ̾e adcollegas suos ubi
fcõres ag̾e dicuntur: ⁊ desiderare
ut cum ꝓsecutorib ad se remit.¬
łmilitib ita seruatur ut ad eũ
remittantur siqͥd delinq̃rat ¶t
quo militabunt. łl ã qui ext̾ctũ
accepit ⁊̃ ius aiãdu̾tendi in mi¬
utes galigator. habet. P aułͫ.¬

Expanded text:
lictum est, scribere ad collegas suos, ubi factores agere dicuntur, et desiderare, ut cum prosecutoribus ad se remitmilitibus ita seruatur, ut ad eum remittantur, si quid deliquerint, sub quo militabunt: is autem, qui exercitum accipit, etiam ius animaduertendi in milites caligatos habet.
Abbreviated transcription (Latin):
ne ł ꝓdignitete qui actusatur
tur ut sistendum. ł ab ext̾o sato
exiuncłis cãmdicat solet ita¬
q tͣctari an postea dño ꝑ mittẽ¬
dumst oblata satis datione
nui suũ uincłis lib̾are. Aubi¬
tationẽ auget edictũ domicia¬
ni: quo cautum ẽ. ablationes ex
perrinete. Nam ⁊ ibi lex ip̃a ꝓ

Expanded text:
 dignitate eius qui accusatur tur, ut sistendum vel a ex vinculis causam dicat. Solet itaque tractari, an postea domino permittendum sit oblata satisdatione servum suum vinculis liberare. dubitationem auget edictum Domitiani, quo cautum est abolitiones ex pertinere. nam et
Abbreviated transcription (Latin):
penam mortis conturent adĩseem̃
tlam ignoscardũ tensuerunt co¬
ei qui sanguinẽ suũ qͣlr̃ ritrũt
ulio iuliano. Marcus.¬
os qui alatronib nominaticor-¬
ruptis accusatorib diem sirum
obierut. ut dfessus de cͥmunre ñ
relinquere defensionem hr̃dib
rõnis ẽ. ¶Stis de timus pena im-¬

Expanded text:
oenam mortis continent: nam ignoscendum c‹e›nsuerunt ei, qui sanguinem suum qualiterqualiter ulio Iuliano. Eos, qui a latronibus nominati corruptis accusatoribus diem suum obierint, ut confessos de crimine non relinquere defensionem heredibus rationis est.' Si is, de cuius poena im
Abbreviated transcription (Latin):
plicari imꝑnim hominum adiet.¬
tione potiuis qmͣpetumarũ copnia
małim. Id̃o sils pat̾na sua cõ¬
dici uolo que manifestabunt
natiu ad quisuuit poetiones lib̾¬
orũ ñ augentur. uł i si cognatũ
pͥnceps datutit. cũ filia faml.
ueneno necasse comunc̾etur
aquo hr̃es dstituta erat ꝙͣuis
iussu põĩs euis inpotestate eẽ¬

Expanded text:
pliari imperium hominum adiectione potius quam pecuniarum copia malim: ideoque illis paterna sua concedi volo, quae manifestabunt natus adquisiit, portiones liberorum non augentur: veluti si cognatum princeps constituit, cum filia familias veneno necasse convinceretur eum, a quo heres instituta erat: quamvis iussu patris, cuius in potestate e
Abbreviated transcription (Latin):
at potest. fatere nemo. iuqͥ
scit iniuriam facere. etiã si uẽ¬
sciat tui fatiat. qr̃ siquis .ꝓ.
iocum ꝑcutiat. aut duro cer¬
tat : ut inuiriaꝵ nõ tenetur.
dumputat sernum suum inꝰ
ea cauia ẽ. ne inuiriaꝵ tene¬
atur. Pamius.¬
ex cornelia de iniurus compe¬
nt qui ei inuiriam̃ agere uo.¬
let obeamt rem qd̾ se pacisa¬
tum: uerb̾atum ue. domum su¬
an ur introitam ẽẽ dicat. qͣ
queniq inea cognatione. a fa-¬
exrrib causit dedit actionẽ. ꝙ
quis pulsatuis uerb̾atus ue. do-¬
mus ue epis ui introita sit.
apparet gͥ ommnem iniuriam
que mamifiat. lege cornelia
berationẽ hoc int̾ e̾. ut ofalt᷑
scribit. Uerb̾are ẽ: cũ dolore
sedere. puisare sine dolore¬
¶Doniũ accipere debemus. ñ
pprietate domus s domicili¬
h̃tau̾it. siue inconducta uł
gratis su hosꝑinio receptut. hec
lex locũ habebit. Ꝙ siguis inuil¬
la hĩtet. ł in ortis. idẽ erit pro¬
bandũ. Et si dñs fundum loca¬
u̾nt. inqͥne eum impetus factus

Expanded text:
otest, facere nemo, nisi qui scit se iniuriam facere, etiamsi nesciat cui faciat. Quare si quis per iocum percutiat aut dum certat, iniuriarum non tenetur. dum putat servum suum, in ea causa est, ne iniuriarum teneatur. Paulusex Cornelia de iniuriis competit ei, qui iniuriarum agere uolet ob eam rem, quod se pulsatum uerberatumue domumue suam ui introitam esse dicat. quaquemquem ea cognatione adfiex tribus causis dedit actionem: quod quis pulsatus uerberatusue domusue eius ui introita sit. apparet igitur omnem iniuriam, quae manu fiat, lege Cornelia rberationem hoc interest, ut Ofilius scribit: uerberare est cum dolore caedere, pulsare sine dolore.Domum accipere debemus non proprietatem domus, sed domicilihabitauerit siue in conducto uel gratis siue hospitio receptus, haec lex locum habebit.Quid si quis in uilla habitet uel in hortis? idem erit probandum.Et si dominus fundum locauerit inque eum impetus factus
Abbreviated transcription (Latin):
Retor edixit. qui ãgit U Ip̃¬
iniuriaꝵ. certum dicat ꝙ nurri¬
e factũ sit. quia qui famosam
actionem intendit. ñ debet ua¬
gari cũ distrimie aliene estima¬
tionis. s designare. ⁊ certum spe
ꝯtendit. Si dicatur hõ iniuri.¬
a octisus. nunqͥd uondebeat ꝑmit¬
tere p̾tor. pͥuato iudicio legi cor¬
nelie p̃iuditat Idẽq ⁊̃ si itaqͥi
ag̃e uelit ꝙtuuenenũ dedisti
hõĩs occidendi causa. rertuis igi

Expanded text:
etor edixit: 'qui agit iniuriarum, certum dicat, quid iniuriae factum sit': quia qui famosam actionem intendit, non debet uagari cum discrimine alienae existimationis, sed designare et certum specassum contendit.Si dicatur homo iniuria occisus, numquid non debeat permittere praetor priuato iudicio legi Corneliae praeiudicari? idemque et si ita quis agere uelit 'quod tu uenenum dedisti hominis occidendi causa'? rectius
Abbreviated transcription (Latin):
dum: neq enĩ utiq hoc inquid
nitenditur. qd̾ publicã ht̃ aĩad¬
um ẽ. etia̾ hũt dici posse corneli
a ꝯueniri. ¶ Preca ilło spectat
dici certũ de iniuria. qmͣ passus
quil sit. ut ex qualitate iniurie
sciamus. anipatronum lib̾to

Expanded text:
inquit, intenditur, quod publicam habet animadum est etiam hunc dici posse Cornelia conveniri? Praeterea illo spectat dici certum de iniuria, quam passus quis sit, ut ex qualitate iniuriae sciamus, an in patronum liberto
Abbreviated transcription (Latin):
na afficiendos eos pute. qui di¬
ripuisse aliqua ex ilio ꝓbantur.
⁊ facile ut opmor. confitui pot̃.
Nam plurimũ int̃̾ ẽ ꝑitura tol¬
leg̾int an que seruari possint.
flagitiose inuaserint. Idõq si
gramor p̾da ni appetira uide¬
bitur. lib̾os quidem fustib cesos
nit̾enmũ relegabis. aut si sordi.¬
diores erunt. inopus publicũ¬

Expanded text:
na adficiendos eos putem, qui dina adficiendos eos putem, qui diripuisse aliqua ex illo probantur. et facile, ut opinor, constitui potest: nam plurimum interest, peritura collegerint an quae servari possint flagitiose invaserint. ideoque si gravior praeda vi adpetita videbitur, liberos quidem fustibus caesos in triennium relegabis aut, si sordidiores erunt, in opus publicu
Abbreviated transcription (Latin):
quidrapuit: hoc edc̃o tenetur
ciecta hoc ẽ. ꝙ greti aiunt. c eh-¬
to ita deimum locum hẽat. si do¬
io maio dampnũ datum sit. Nã
si dolus małui absit: cessat edit
tini edificium orto intendio dis-¬
stparim. ⁊ meo noĩe. ⁊ familie. in¬
lege aquilia agi cũ hoc poss¬
h̾oc u̾o fecit. qui se tueri uoluat:
tũ alias ñ posset. Et ita celsus scri
fragio clauos. ł unũ ex hus abstu¬
lit. oĩum rerum noĩe teneatur.
tur. eos quoꝵ frandͤu ab tonsilio
naufragi supp̃si ꝑuim fussent:
ne naui. ibi ue ꝑiclitantib opi¬
tulentur. legis cornelis que desic¬
cariis lata est. penis afficiendos.
eos aut̃ qui qͥd miserima naufra¬
lo. inqnͣtũ edicto p̃toris accio da¬
retur. tm̃ ⁊ fisto dari deb̾e.¬
dici ex naufragio raꝑe. qui dñ
naufragiũ fiat. tilła trepidani¬
one rapiat. ¶ Diuũ antonmꝰ
de his qui p̾dã ex naufragio diri¬
puissent: ita rescripsit. Ꝙ de nau¬
tragiis. ⁊ ratis scripsisti michi.
eo ꝑtinet. ut explores. qua pe¬

Expanded text:
quid rapuit, hoc edicto tenetur. 'eiecta' hoc est quod Graeci aiunt ἐξεβto, ita demum locum habet, si dolo damnum datum sit: nam si dolus malus absit, cessat edictcini aedificium orto incendio dissipauerim, et meo nomine et familiae iulege Aquilia agi cum hoc posniuria hoc fecit, qui se tueri uoluit, cum alias non posset. et ita Celsus scribex naufragio clauos uel unum ex his abstulerit, omnium rerum nomine teneatur.tur eos, quorum fraude aut consilio naufragi suppress‹i› per uim fuissent, ne naui uel i‹b›i periclitantibus opitulentur, legis Corneliae, quae de sicariis lata est, poenis adficiendos: eos autem, qui quid ex miserrima naufralo, in quantum edicto praetoris actio daretur, tantum et fisco dare debedici ex naufragio rapere, qui, dum naufragium fiat, in illa trepidatione rapiat. Divus Antoninus de his, qui praedam ex naufragio diripuissent, ita rescripsit: "quod de naufragiis navis et ratis scripsisti mihi, eo pertinet, ut explores, qua poe
Abbreviated transcription (Latin):
corneliem. ¶ fllius familias a¬
g̾e̾ pot̾ exõi causa. nec cau̾r deb
Nam nec alias agentem filiũ
uuiriaꝵ adcantionẽ derato cõ¬
uellendum iuillanꝰ scribit.
hac lege ꝑmittitur actori uis
iuransiũ defere ut reus iuret
habt̃. ¶Siquis librum ad adĩ
posuerit. edid̾it. dolo ue fec̾it¬
si alt̾nis nose edid̾it. ł sine no¬
mine uti de ea re ag̃e lic̾et.
⁊ si non condẽpnatus sit. qui fe¬
cit ⁊ intestabilis ex lege ẽẽ iube¬
turs cadem pena exsenatus con¬

Expanded text:
Cornelia filius familias agere potest ex omni causa nec cavere debet nam nec alias agentem filium iniuriarum ad cautionem de rato compellendum Iulianus scribit. Hac lege permittitur actori ius iurandum deferre, ut reus iuret habet. Si quis librum ad infamit composuerit ediderit dolove malo feceritsi alterius nomine ediderit vel sine nomine, uti de ea re agere liceret et, si condemnatus sit qui id fecit, intestabilis ex lege esse iubetur. Eadem poena ex senatus con
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. si domus eius iutroita fuit coꝵ¬
nenam locum hr̃e. Tangum igit᷑
aclmeritoria ał stabulam̃ non
ꝑtinebit. cet̾m ad eos ꝑtinebit qͥ
inhabitant ñ momiti causa. lic
ibi domitium ñ hñt. ¶Aluo
queritur. an pr̃ fslio familias ĩ¬
uiriam passo ex lege cornelia ĩ¬
uiriaꝵ agere posiet ⁊ piacuit ñ

Expanded text:
si vi domus eius introita fuerit, Corneliam locum habere. tantum igitur ad meritoria vel stabula non pertinebit: ceterum ad hos pertinebit, qui inhabitant non momenti causa, licet ibi domicilium non habeant. Illud quaeritur, an pater filio familias iniuriam passo ex lege Cornelia iniuriarum agere possit: et placuit non
Abbreviated transcription (Latin):
igni necari iubetur. si modo
sciens prudensq id quid̾ cõmi¬
sit. si u̾o tasu id negligentia au̾
noxiam sartire pibetur. aut si
minus idonens sit. leuius sasti¬
Co fallant naiigandes. qͣsi ĩpor¬
tum aliquẽ delatł. eoq mod̾o ĩ
ꝑitulo naues. ⁊ qui ineis sunt de¬
ducant. Sͥ q execrandam p̃dã
pa fuit. ut luxurie. aut dolosit.
imꝑator antoninuis cum duo
patre fuo rescripsit.. ¶Qui da¬
ta opera inciuitate infendiũ
fec̾int. Si huuuliore loco sint.
bestiis obici solent. ⁊ si in alicͦ¬

Expanded text:
etur, si modo sciens prudensque id commiserit. si vero casu, id est neglegentia, aut noxiam sarcire iubetur aut, si minus idoneus sit, levius castio fallant navigantes, quasi in portum aliquem delaturi, eoque modo in periculum naves et qui in eis sunt deducant sibique execrandam praedapa fuit, ut luxuria aut dolo sit imperator Antoninus cum divo patre suo rescripsit. Qui data opera in civitate incendium fecerint, si humiliore loco sint, bestiis obici solent: si in ali
Abbreviated transcription (Latin):
naufragiꝰ id apossessorib recipi¬
ant. de his a quos drripuisse ꝓ¬
batũ sit. p̾sidẽ ut delatrondo
grauem suiam dicere. ⁊ quo fal¬
ciuui sit ꝓbatio hiismodi ad¬
missit ꝑ misit eis quiquid pas¬
sos se humsmodi queruntur
adire p̃fectos ⁊ apud eos test̾ari
reꝗsq pet̾e. ut ꝓmodo culpie.
p̾sidem initrantur⁊ a dño quo¬
q possessionis in qua id admis¬
sum dicatur. satis actipi. ueteg.¬
uitiomi desit. p̃cipitur. ¶ S n
unt̾ ueniͬe naufragiis colligẽ¬
dis. aut militẽ aut priuatum
aut lib̾tum seruum ue principit
plac̾e sͥ ait senatus. ¶ erent̾.¬

Expanded text:
naufragio, id a possessoribus recipiant. de his autem, quos diripuisse probatum sit, praesidem ut de latronibus gravem sententiam dicere. ut facilior sit probatio huiusmodi admissi, permisit his et quidquid passos se huiusmodi queruntur, adire praefectos et ad eum testari reosque petere, ut pro modo culpae praesidem que possessionis, in qua id admissum dicatur, satis accipi, ne cognitioni desit, praecipitur. sed nec interuenire naufragiis colligendis aut militem aut priuatum aut libertum seruumue principis placere sibi ait senatus. 8 Ner
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ fit . Dumem quidẽ iniuri¬
am. aut incorpis inferri. aut
indignitatẽ. aut ad infamiã
ꝑtiñe incorpus fit. cumquis pul¬
satur adindignntatẽ tũ comes
matrone ab ducitur. ad ĩfamiã.
cumpudititia aptenitatum.¬
Itẽ aut ꝑsemet ip̃m alicn fit
iniuriamaut ꝑ auias ꝑsonas.
persemet ip̃m cũ directo ip̃ipa
trifamilias. uł mr̃i familiat fit
iniuria. peralias cũ ꝑconseqũ¬
fectui subicnt sunt. ⁊ si forte ca¬
dau̾i defuncti fit iniuria: tui
hr̃des bonoꝵ uo possessores ex¬
onẽ habemus. Spectat in iuria
em̃ ad estimationem urãm. si qua
ei fit iniuria. Idemq ⁊ si fama
euis. tuius heredes estitimus la-¬
cessatur¶Usq ad eo ant̃ iniuri¬
a q̃ fit lib̾is nr̃is. nr̃m pudorẽ
uolentẽ filiũ quis uendiderit.

Expanded text:
›cium fit: omnemque iniuriam aut in corpus inferri aut ad dignitatem aut ad infamiam pertinere: in corpus fit, cum quis pulsatur: ad dignitatem, cum comes matronae abducitur: ad infamiam, cum pudicitia adtemptatur.Item aut per semet ipsum alicui fit iniuria aut per alias personas. per semet, cum directo ipsi cui patri familias uel matri familias fit iniuria: per alias, cum per consequefectui subiecti sint.Et si forte cadaueri defuncti fit iniuria, cui heredes bonorumue possessores exne habemus actim ad existimationem nostram, si qua ei fiat iniuria. idemque et si fama eius, cui heredes exstitimus, lacessatur.Usque adeo autem iniuria, quae fit liberis nostris, nostrum pudorem uolentem filium quis uendiderit,
Abbreviated transcription (Latin):
posraditam hereditatẽ fiat. di¬
tendum est heredi quodam mo¬
do factam. sẽp enĩ hr̃dis int̾ est
defuncti estimationẽ purgare:
Quotiens aut̃ purgare añ adi¬
tam hr̃ditatẽ. magais srditati
⁊ sic hrdi ꝑhr̃ditatẽ ad quiri.
denq iuł scribit. si corpus tes¬
tatoris ante aditã hr̃ditatent
decentũ ẽ ad quiri hrͣditati ac¬
tionẽ dubiũ ũ eẽ Idemq putat
⁊ si aũ aditam hr̃ditatẽ seruo
hr̃ditario iniuria facta fu̾it
Nã ꝑhỹditatẽ actio hr̃di adqͥ¬
ritur. ¶labeo scribit. siquisser¬
uum hrditarium testam̃to

Expanded text:
tem fiat, dicendum est heredi quodammodo factam semper enim heredis interest defuncti existimationem purgare: quotiens autem ante aditam hereditatem, magis hereditati, et sic heredi per hereditatem adquiri. denique Iulianus scribit, si corpus testatoris ante aditam hereditatem detentum est, adquiri hereditati actiones dubium non esse. idemque putat et si ante aditam hereditatem servo hereditario iniuria facta fuerit: nam per hereditatem actio heredi adquiretur. Labeo scribit, si quis servum hereditarium te
Abbreviated transcription (Latin):
lis dmut̾ce pot̾is. ⁊ oĩo ut in
quid aut durnus aut remissiꝰ
constituatur. qmͣ causa postina¬
bit. Hee actiones: hr̃dib dan¬
tur. Iuheredes eatemis dande
sunt quate ii᷑ ad eos ꝓuenit.
Iquis exnaufragio. auis.¬
usł ex incendio riuna ue serua¬
tam rem ⁊ alioloco positam sb̃¬
trax̾it. aut rapu̾it furti scl.
aut ał. ui bonoꝵ raptoꝵ iudi¬
tio tenetur. Maxime siñ ĩtel¬
ligebat exnanfragio. ł incẽ¬
dio riuna ue eã ẽẽ. Iacentem
int̾cesserit. alsquin. si in ip̃o nau¬
fragii tp̃r id accid̾it. nichil in¬
t̾est. utr ex ip̃o mari quisq ra¬
piat. an exnaufragiis. an ex lito¬
re. De eo quoq. qd̾ ex uate. naue
expugnata raptum sit. eande̾
Iuis tũ spoliatur. aut m̾giur
aut dissoluitur aũ ꝑgunditur.
utꝰ quis extraneus int̾ueniat
colligendis eñ multifariã pro¬
spectũ ẽ. Nam ⁊ diuus adrignꝰ
elicto p̾cepit ut hu qui iusta
litora maris postident. scirent.
si qnͣdo uauis. ł inficta ⁊ fracta

Expanded text:
o ut in quid aut durius aut remissius constituatur, quam causa postulabit. Hae actiones heredibus dantur. in heredes eatenus dandae sunt, quatenus ad eos pervenit.quis ex naufragio uel ex incendio ruinaue seruatam rem et alio loco positam subtraxerit aut rapuerit, furti scilicet aut alias ui bonorum raptorum iudicio tenetur, maxime si non intellegebat ex naufragio uel incendio ruinaue eam esse. iacentem intercesserit: alioquin si in ipso naufragii tempore id acciderit, nihil interest, utrum ex ipso mari quisque rapiat an ex naufragiis an ex litore. de eo quoque, quod ex rate naue expugnata raptum sit, eandem  cum spoliatur aut mergitur aut dissoluitur aut pertundituruel quis extraneus interueniat colligendis eis, multifariam prospectum est. nam et diuus Hadrianus edicto praecepit, ut hi, qui iuxta litora maris possident, scirent, si quando nauis uel inficta uel fracta
Abbreviated transcription (Latin):
llud relatũ ẽ ꝑ eque eos quiĩ¬
iiriã ꝑati possunt. ⁊ face ꝑ
se. Sane sunt quidã qui fa-¬
cere ñ possunt. ut paita furi¬
osus ⁊ impubes qui dolicapax
solent ñ fac̾e. Cũ .n. iniuria ex
affectu fanentis consistat. cõ¬
seciñs erit dic̾e. hos siue pulsẽt.
sine conuitium dicant. iniurtã¬

Expanded text:
Illud relatum peraeque est, eos, qui injuriam pati possunt et facere posse. Sane sunt quidam, qui facere non possunt, utputa furiosus, et impubes, qui doli capax solent, non facere. Quum enim injuria ex affectu facientis consistat, consequens erit dicere, hoc, sive pulsent sive convicium dicant, injuria
Abbreviated transcription (Latin):
ntͣdictoꝵ q̃ͥdã duplicia sunt q̃dã
simplicia duplicia dñr ut int
postidetu. siplicia st̃ ut ułi exhi¬
ꝑitoria ⁊ restitutoria. Item ꝑ Hio¬
bitoria de arborib cedendis. ⁊ de
itine actũͣ. ¶Int̾ dc̃a ã cõpe¬
tunt ł hõmũ cã ł diuini iuris
ut de religione. Sic̃ ẽ neqͥd in

Expanded text:
nterdictorum quaedam duplicia sunt, quaedam simplicia. duplicia dicuntur, ut uti possidetis, simplicia sunt ea, veluti exhibitoria et restitutoria, item prohibitoria de arboribus caedendis et de itinere actuque. Interdicta autem competunt vel hominum causa vel divini iuris aut de relig
Abbreviated transcription (Latin):
luri sin tuendicã delib̾is ex hi¬
hendn. itẽ delib̾o exhibendo̾.
Ofacii cã de ghoĩe lib̾o ex hi¬
hendo. Reliqͣ uo nt̾dpa rei fami¬
liaris cã dantu. ¶ Quedam
ułi deitine actuq pͥuato. Nã ꝓ¬
pecatis cãm ꝯtmet hoc int̾ di̾c¬

Expanded text:
uris sui tuendi causa de liberis exhibendis, item de liberto exhibendo: officii causa de homine libero exhibendo: reliqua interdicta rei familiaris causa dantur. Quaedam veluti de itinere actuque privato: nam proprietatis ca
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ idõ in quodã tp̃r int̾prete me.¬
uandeo qui post ea qm ap̃ eos ma¬
mumictus eos erat. mssus ẽ ad su¬
os. ñ ẽ iusa necessaria lex que la-¬
ta ẽ. dessło ut reman̾et ciuis roma¬
nus. Nã siue animus ei fuislet re¬
manendi ap̃ suot desm̾et ẽẽ cuis¬

Expanded text:
interprete Menandro, qui posteaquam apud nos manumissus erat, missus est ad suos, non est visa necessaria lex, quae lata est de illo, ut maneret civis Romanus: nam sive animus ei fuisset remanendi apud suos, desineret esse ci
Abbreviated transcription (Latin):
oł quiab hosab capiiuitur. ł host¬
b deducuntur. iure pꝰ Iimimi reu̾ti
anquitꝰ piatuit.. ¶Anqui hostib
deditus reu̾sus nec anob̃ receptus
ĩ bełłoant ĩ pate. Iubello cũ hii ꝙ
nobis hostes st̃. aliquẽ ex ur̃is ce¬
nam si codẽ bello is reucrius fu̾it.
untur ei uira ac si caprus abhos¬
catur. hostiũ manet ius. tunc ã
nrõs ꝑueniat. aut intͣ p̾dia nr̃a
ẽẽ ceꝑit. Inpace quo pꝰsimimũda¬
tũ ẽ. Nã sicũ gente aliqͣ. n amici¬
tia. n hoffpacium. ne fedus ami-¬
tus seruus fit illoꝵ. Idẽq ẽ siabeis
illũ ad nos aliquio ꝑueniat. hocqu̾o
gͥ casu pꝰ liminiũ datum ẽ. ¶ sap¬
timis e sabonis manumissus fu̾̃it.
⁊ ꝑueu̾it ad uos ita demim post li

Expanded text:
 qui ab hostibus capiuntur vel hostibus deduntur, iure postliminii reverti antiquitus placuit. an qui hostibus deditus reversus nec a nobis receptus in bello aut in pace. In bello, cum hi, qui nobis hostes sunt, aliquem ex nostris cenam si eodem bello is reuersus fuerit,untur ei iura, ac si captus ab hoscatur hostium, manet ciuis. tunc autem nostros perueniat aut intra praesidia nostra esse coepit. In pace quoque postliminium datum est: nam si cum gente aliqua neque amicitia‹m› neque hospitium neque foedus amitus seruus fit et eorum: idemque est, si ab illis ad nos aliquid perueniat. hoc quoque igitur casu postliminium datum est. Captiuus autem si a nobis manumissus fuerit et peruenerit ad suos, ita dem
Abbreviated transcription (Latin):
etiã pign̾atum ẽẽ. euemiet. ut
enã is qͣm pignori accepit. heãt
surti actioneni. hoc ampluis ⁊ de¬
bitor. si modo plus ualeat. qmͣ pͣi
gnore debetur: ht̃ furti actionẽ.¬
susq ad eo autem duu̾ise sunt ac¬
tionesque eis competunt ut si
quis eoꝵ ꝓfure dampnũ decid̾it.
dici oporteat solum modo actio¬
nem srbi competentem amisse
eum. Eet̾is u̾o suꝑ ẽe. Nam ⁊ si
ꝓponas cõem seruũ surreptũ: ⁊

Expanded text:
etiam pigneratum esse, eueniet, ut etiam is qui pignori accepit habeat furti actionem: hoc amplius etiam debitor, si modo plus ualeat, quam pro pignore debetur, habet, furti actionem.Usque adeo autem diuersae sunt actiones, quae eis competunt, ut, si quis eorum pro fure damnum deciderit, dici oporteat solummodo actionem sibi competentem amisisse eum, ceteris uero superesse. nam et si proponas communem seruum subrept
Abbreviated transcription (Latin):
agi potest.. ¶ Si leruus fructu¬
arnis subreptiis sit: ut̾q ⁊ qui
fruitib .i. qnͣti int̾ fuit euis fur
tum ñ eẽ eius dupli ꝓprictarnis
sĩ ẽẽ subtractam. qd̾ dicius du¬
pli. sic actiꝑe debemus: etiã qua¬

Expanded text:
agi poterit.Si seruus fructuarius subreptus est, uterque, et qui fructibus uel quanti interfuit eius furtum factum non esse eius, dupli: proprietarius non esse subtract‹a›m.Quod dicimus dupli, sic accipere debemus etiam qua
Abbreviated transcription (Latin):
ubi dampnano tenuit. ¶R.¬
Regnantis maieris consum̃de dãp¬
nare pena de ferrur: quo ad pa-¬
riut. ego quidt̃ ⁊ ne q̃o de ea hr̃a¬
tur scio obseruari ꝙͣdiu preg¬
uans est. M artias.¬
slegati sũ ĩmsurlã deportati debc̃t
locis int̃dictis abfiru̾e. ⁊ hoc uire
uitimur. uł relegatus int̾ dutis
locis non excedat. alioqͥi intp̃s
quidẽ relegato ꝑpetinm exili
ꝯtumatia eius cumulã penã¬

Expanded text:
ubi damnatio tenuit. ubi damnatio tenuit. aegnatis mulieris consumendae damnatae poena differtur quoad pariat. ego quidem et ne quaestio de ea habeatur, scio obseruari, quamdiu praegnas est. 4 Marcialegati siue in insulam de portati debent locis interdictis abstinere. et hoc iure utimur, ut relegatus interdictis locis non excedat: alioquin in tempus quidem relegato perpetuum exiliucontumacia eius cumulat poena
Abbreviated transcription (Latin):
sus fuisiet cum denquislet ꝓton¬
trariũ quoq si ĩdet̾iorẽ dditlonẽ
fũit redactus. sam penami subrre
ut̃ pacet in legib pubłicoꝵ i̾din¬
oe. ł pͥuator criminũ que exͣ or¬
dinem cognoscunt. p̃fecti p̃sides
ut eis quipenam petimiariam egẽͤ¬
tes eludunt coh̾cionẽ extra ordi¬
uariã iudicant.¶ A¬
ei capitalis dãpnatũ sic acciꝑe
detemus. ex quac̃a dampnato ia
mors ł enã ciuitatĩ amissio ł
seruitus cõtingit. Constat postꝙͣ
deportatio inlotũ a que ⁊ iguis in¬
t̃dictionis successit ñ pͥus quem¬
anutt̃e ciuitatẽ qmͣ princepis de¬
portandum ĩinsulam statuerit.
p̃fidem. i de portare ñ posse nulla
dubitatio ẽ. S p̾fectus urbis int
ht̃ deportandi. statimq pꝰ sñiam
p̃fecti amisisse cruitatẽ udetur.¬
cauit. Sef̾m si ꝓuocet nõ dum
dampnatus uidetur. S ⁊ si ab
eo ꝗ ius dampnandi ñhũit. rei
capitalis quis dãpnatus sit eadẽ
cã erit. ¶ Dampnatus eñi ille est.

Expanded text:
sus fuisset, cum deliquisset.Per contrarium quoque si in deteriorem condicionem fuerit redactus, eam poenam subire liter placet, in legibus publicorum iudiciorum uel priuatorum criminum qui extra ordinem cognoscunt praefecti uel praesides ut eis, qui poenam pecuniariam egentes eludunt, coercitionem extraordinariam inducant. ei capitalis damnatum sic accipere debemus, ex qua causa damnato uel mors uel etiam ciuitatis amissio uel seruitus contingit.Constat, postquam deportatio in locum aquae et ignis interdictionis successit, non prius amittere quem ciuitatem, quam princeps deportatum in insulam statuerit: praesidem enim deportare non posse nulla dubitatio est. sed praefectus urbi ius habet deportandi statimque post sententiam praefecti amisisse ciuitatem uidetur.cauit: ceterum si prouocet, nondum damnatus uidetur. sed et si ab eo, qui ius damnandi non habuit rei capitalis, quis damnatus sit, eadem causa erit: damnatus enim ille est,
Abbreviated transcription (Latin):
ratorẽ ht̃: ⁊ furioso dare iussit.
anciratori daudo lib̾etur. ⁊ sin¬
ge alitui fundũ legatũ. sideon¬
set pupillo surioso ue. Etscien¬
dum ẽ moĩb istis casib tutori:
qͥdem uł curatori utiłr dispen
betillitate ꝑeat. Non enĩ hoc
egit testator ut quoqo modo eẽt
datũ: ex pleta indetur cõdicõ.¬

Expanded text:
furioso dare iussus sit, an curatori dando liberetur? et finge alicui fundum legatum, si dedisset pupillo furiosoue. et sciendum est in omnibus istis casibus tutori quidem uel curatori utiliter depebecillitate pereat: nec enim hoc egit testator, ut, quoquo modo esset datum, expleta uideretur condic
Abbreviated transcription (Latin):
ditoei eius mim̾au̾it pupillum
quidẽ acreditore lib̾at. sed ip̃e
manet obligatus. s exceptione
se tueri pot̃. Si aũt debitorpu¬
pilli ũ fu̾at: nec pͥupllo ddit̃e
pot̃. qͥsũ tutoris ꝯuctoritate ñ ob¬
ligatur. nec c̾dͥiori cũ qͣuo alt̾i
isu cõtraxit. S pupillus ĩ qsitũ
locuplenor factui ẽ. ut. pote
debito lib̾atus: utih actione te

Expanded text:
 pupillum quidem a creditore liberat, sed ipse manet obligatus: sed exceptione se tueri potest. si autem debitor pupilli non fuerat, nec pupillo condicere potest, qui sine tutoris auctoritate non obligatur, nec creditori, cum quo alterius iussu contraxit: sed pupillus in quantum locupletior factus est, utpote debito
Abbreviated transcription (Latin):
dñium pꝰea ꝰ setintiũ dando lib̃¬
ari. Inm̃uns minor. ł ꝓpe milla
dubitatio ẽ. Ham ⁊ opd̾ alphe¬
nũseritus eũ qͥ minꝰ a debitore
piendo abeo. eiq retro dando
ac rursꝰ accipuendo: id effic̾e. ue¬
licti. si .c. debitoremi .x. acceptis
lib̾are creditor uelit. ut cum
.x. asceꝑit aadẽ ei retro reddat.
moꝵ ab eo accipat: ac nomssi¬
me reiꝑeat ⁊ n indubitatione
a gbrdã hoc iale dedutatur ꝙñ
possit iud̾i. nᵈ qͣui ita accepit.
ut eͣ i a quo accepit: retro reddat.
sente quoq tutore pupitio dan¬
do. lib̾tatẽ ꝯsequatiu: Mou̾is
cõꝑatione ꝯditionis q̃ cõstat ĩ¬

Expanded text:
ando liberari. in nummis minor uel prope nulla dubitatio est: nam et apud Alfenum Seruius eum, qui minus a debitore  nummos accipiendo ab eo eique retro dando ac rursus accipiendo id efficere: ueluti, si centum debitorem decem acceptis liberare creditor uelit, ut, cum decem acceperit, eadem ei retro reddat, mox ab eo accipiat ac nouissime retineat: etsi in dubitationem a quibusdam hoc male deducatur, quod non possit uideri is qui ita accepit, ut ei a quo accepit retro reddat, sente quoque tutore pupillo dando libertatem consequatur? moueris comparatione condicionis, quae constiti
Abbreviated transcription (Latin):
um .x. mͥ aut titio dari stipula¬
tus sĩ: si .u. accipiã reliquũ pror¬
nissor recte titio dabit. ¶ Sifi
ex cã fideuissioĩs ten̾etur soluit.
nec repet̾e pot̃. nec mimis ag̾e
ad u̾sus repm mandati potest.
quͣ si cũ p̾semi delisset. Item si
ignorans creditor ꝓtlratori so-
lutũ: debitoris serłio. filio ue ac¬
ceptũ fec̾it. postea ã rẽscierit ⁊
ratũ huit ꝯfirmetur solutio. ⁊
qd̾ accepto latum sit nillius moͥ  ᷤᷤ
acceptum fecit confirmetur. sed
si ignorans solutum litem cõtes¬
tatus e si pendente iudicio ratũ
hũit. ab solui opoecet illũ tũ cũ
quo actũ ẽ. si ratũ habu̾it con

Expanded text:
m mihi aut Titio dari stipulatus quinque accipiam, reliquum promissor recte Titio dabit. Si fideex causa fideiussionis teneretur, soluit, nec repetere potest nec minus agere aduersus reum mandati potest, quam si tum praesenti dedisset. Item si ignorans creditor procuratori suo solutum seruo debitoris filioue acceptum fecerit, postea autem rescierit et ratum hum sit, nullius momenti acceptum fecerit, confirmatur. Sed si ignorans solutum litem contestatus est, si pendente iudicio ratum habuit, absolui oportet illum, cum quo actum est, si ratum non habuit, cond
Abbreviated transcription (Latin):
sex re dñi. dno mi fructuario
seruus stipulatus fu̾it. dño qm¬
dem ad quiri oblgationẽ mulia.¬
mis scripsit. Solui ã fructuari.¬
ꝗ potse. quali qͣnͣolibet adiecto.
Si seruus cõis ex re immͣus sapu¬
iatus exit. magis płatet utriq
ad quiri. s eñ ex cuius re fc̃a ẽ
aipulato. cũ socio cõi diuiden¬
do. aũ sotietatis iuditio de ꝑte
recuꝑanda recte actutum. Idẽq
ex om̃s seruus adquirit.¶ Si.
sp̃i dm̃ singuui decem seruo coi
dari sint sipulan. ⁊ seme i te¬
sponsũ setutil fuerit᷑. duo reisti¬
pulandi erunt. cũ plareat dñm
seruo dart stipulari posse.¬
¶ Sicut uͥmͣ noĩatim stipulatido
ei soli ad quiritur. ita placet.¬

Expanded text:
ex re domini domino aut fructuario seruus stipulatus fuerit, domino quidem adquiri obligationem Iulianus scripsit, solui autem fructuario posse, quasi quolibet adiecto. Si seruus communis ex re unius stipulatus erit, magis placuit utrique adquiri, sed eum, cuius ex re facta est stipulatio, cum socio communi diuidundo aut societatis iudicium de parte reciperanda recte acturum: idemque ex dominis seruus adquirit. Si ipsi domini singuli eadem decem seruo communi dari fuerint stipulati et semel responsum secutum fuerit, duo rei stipulandi erunt, cum placeat dominum seruo dari stipulari posse. Sicuti uni nominatim stipulando ei soli adquirit
Abbreviated transcription (Latin):
pulatur sibi adquiret. ap̃ labe¬
onan ita scriptum ẽ. filium ⁊ si¬
liam insua pot̾ate pr̃ uitestat᷑
rełiquit. filia eo aĩo fuit sẽper.
ut estimaret nichił ad se ex hr¬
ditate pꝑis ꝑtinere. Leuide fr
eius filiã ꝓcreauit ⁊ eam infã¬
ten reliquit. Tutores seruo aui¬
to eius imꝑauerunt. ut ab eo tmꝰ
eum ꝑueniss ex ea stipulatione.
nequid pupilłe ad quisitum sit.
peto scripturas rescribas. paulꝰ.
est quidem bona fide uertim pos¬
sessum sernũ ex re eius cui scrint
stipislanten possessori ad quire¬
rẽ. S si res que ex ħcreditate a¬
ui cões fñimt inugnditione he¬

Expanded text:
pulatur, sibi adquiret. Apud Labeonem ita scriptum est: filium et filiam in sua potestate pater intestatus reliquit: filia eo animo fuit semper, ut existimaret nihil ad se ex hereditate patris pertinere: deinde frater eius filiam procreavit et eam infantem reliquit: tutores servo avito eius imperaverunt, ut ab eo, eum peruenisset: ex ea stipulatio‹ne› quid pupillae adquisitum sit, peto rescribas. Paulus: est quidem uerum bona fide possessum seruum ex re eius cui seruit stipulantem possessori adquirere: sed si res, quae ex hereditate aui communes fuerunt, in uenditionem he
Abbreviated transcription (Latin):
iseruus hr̃ditarius Uemulꝰ.¬
sipulatus fu̾it. ⁊ fide uissores
acceꝑit. peaq adita fu̾it hr̃di¬
ditas. dubitatur. utrũ exdie it.¬
t̾ posite stipulattonis tp̃s redatꝰ.
an exadita hr̾ditate. Item si
feruus eius qui aꝑ̃ hostes sit fi¬
ꝙiussores aitepat. ⁊ cassius ex¬
timat tp̃s exẽo computandim
ex quo agitũ eo potuerit .i. ex
quo adeatur hr̃ditas. aũ post¬
liminio dñs reu̾tatur. Paulꝰ.¬

Expanded text:
seruus hereditarius stipulatus fuerit et fideiussores acceperit posteaque adita fuerit hereditas, dubitatur, utrum ex die interpositae stipulationis tempus cedat an ex adita hereditate: item si seruus eius, qui apud hostes sit, fideiussores acceperit. et Cassius existimat tempus ex eo computandum, ex quo agi cum eis potuerit, id est ex quo adeatur hereditas aut postliminio dominus reuertatur. 26 Paul
Abbreviated transcription (Latin):
quͣi uaufragium fcm̃ sit. abstu¬
ut. mea conditione ẽ. ut magis
furssit. qmͣ hos eꝓͥc̃o teneatur.
tulit᷑. nec rape indetur. qip pi
litore rem iacentẽ tolłit. ¶ De¬
nata. Expugnare idetur qui
imp̃o quass p̃lio ⁊ pugna ad¬
u̾sus nauẽ. ⁊ ratẽ aliquid rapit.
sũ expugnet. siue p̃donib ex p-¬
ugnantib rapuit. ¶ Labeo scri-¬
bit. equũ fuisie: ut siue de domo.
siue in uilla expugnata aliqͥd
rapiatur. huic edc̃õ locuis sit.
Nec enĩ minus in mari qm inmil¬
la ꝑlatruculos inquietamur.
ł infestari possumius. Non tm̃
quirapuit. u̾m is quoq qui re¬
cepit ex causis supra scriptã
tenenur. quia receptatorẽs nõ
minus delmnquinit. qmͣ agresso.¬
res. S enĩ aditsi ẽ. dolo malo.
quia ñ oĩs etia qui recipit stati
etiã delinquit. s qui dolo malo
recipat. quid enĩ si ignarus reci
ret ei qui ad miserat: utiq nõ
oebet teni¶Non solum autem
qui rapuit. s ⁊ qui abstiiit.ł
amouit ł dampnũ dedit. ł re¬

Expanded text:
quam naufragium factum est, abstulit, in ea condicione est, ut magis fur sit quam hoc edicto teneatur, tulit. nec rapere videtur, qui litore iacentem tollit. Denata". expugnare videtur, qui in ipso quasi proelio et pugna adversus navem et ratem alsiue expugnet siue praedonibus expugnantibus rapiat.Labeo scribit aequum fuisse, ut, siue de domo siue in uilla expugnatis aliquid rapiatur, huic edicto locus sit: nec enim minus in mari quam in uilla per latrunculos inquietamur uel infestari possumus.Non tantum autem qui rapuit, uerum is quoque, qui recepit ex causis supra scriptis, tenetur, quia receptores non minus delinquunt quam adgressores. sed enim additum est 'dolo malo', quia non omnis qui recepit statim etiam delinquit, sed qui dolo malo recipit. quid enim, si ignarus recipret ei qui amisserat? utique non debet teneri.Non solum autem qui rapuit, sed et qui abstulit uel amouit uel damnum dedit uel re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓditiones concedenda est. neq
trans mittenda ẽ allegatio dicen¬
tiũ iccirto se hoñatos ꝙ eos ip̃it᷑¬
nie inse instructe. ¶Siquis ił¬
tro maleficia fateatur. ñ sẽper
ei fides hñda st̃ ẽ. Non mĩquã

Expanded text:
proditiones concedenda est, neque proditiones concedenda est, neque transmittenda allegatio dicentium idcirco se oneratos, quod eos ipsi tre calumniae in se instructae. Si quis ultro de maleficio fateatur, non semper ei fides habenda est: nonnumquam
Abbreviated transcription (Latin):
t̾um .n. magis sugg̾ents qm re¬
Resit.. ¶ Duiꝰ adrianꝰ calphurn¬
coia pompei ualentis seruus de se
amplundix̾it. rei erit ĩ irdinũ
nõ int̾rogatõis culpa. ¶ Questro.¬
sntutoib declaratur. Et em̃ resẽ
fragilis ⁊ ꝑitulosa ⁊ que u̾itatẽ
fallat. Nam płiq patientiã sũ
durina torm̃toꝵ ita torm̃ta con¬
tẽpnunt. ut expͥmi u̾itas eius uł¬
lo modo possit. Alii tante fc̃ in pa¬
qmͣ torm̃ta pati uesient. ita fit
ut ⁊̃ uario modo fateantur ut ñ
ꝓret̾ea inmitoꝵ q̃stioni fides ha¬
Beri ñ d. qͥa facibe m̃tiuntur. nec
tñ sub p̃textu ĩ imiciciaꝵ detͣhen
aut habñda fides aut ñ habñda.
Cum quis latrones ꝓdidit ebdã
rescͥptis continetur. ñ deb̾e fidẽ
ne. pleriq i dũ metuunt ne
forte app̃hensi eos noĩetit. ꝑdere
eos solent. scł impunteatem sibi
captantes qͥla ñ faciłe eis uidicã¬
tib ꝓditores suos credr̃. S n
passim impimitas eis ꝑenis tłi

Expanded text:
terum enim magis suggerentis quam rerescripsit. Diuus Hadrianus Calpurnsit: 'Agricola Pompei Ualentis seruus de se amplius dixerit, rei fuerit indicium, non interrogationis culpa'. Qustitutionibus declaratur: etenim res est fragilis et periculosa et quae ueritatem fallat. nam plerique patientia siue duritia tormentorum ita tormenta contemnunt, ut exprimi eis ueritas nullo modo possit: alii tanta sunt inpaquam pati tormenta uelint: ita fit, ut etiam uario modo fateantur, ut noPraeterea inimicorum quaestioni fides haberi non debet, quia facile mentiuntur. nec tamen sub praetextu inimic‹i›tiarum detrahendognita habenda fides aut non habenda. Cum quis latrones tradidit, quibusdam rescriptis continetur non debere fidem ne. plerique enim, dum metuunt, ne forte adprehensi eos nominent, prodere eos solent, scilicet impunitatem sibi captantes, quia non facile eis indicantibus proditores suos creditur. sed neque passim impunitas eis per huiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
eum qui inse fuerat confessus
tusꝰ pꝰdãpnationẽ de ĩnocentia
tis saxa kiñe pͥmitiuum seruũ
ꝙ homicidiũ in se confing̾e me¬
tu addũm reu̾tendi susceptus
ẽet ꝑseu̾ante faisa demonstra¬
tione dampnam. quesiturus de
conciis quos eque hr̃e secũ m̃ti¬
tus fu̾at. ut ad c̾tiorẽ ip̃tus dese
confectionem ꝑ uenires nec frust᷑
fuit tam prudens dsiliũ tuũ cũ
ĩ torm̃tis cõstit̾it. n illos ei cõ¬
scios fuisse ⁊ ip̃m de se pemĩe cõ¬
cepto certũ hẽmuis libent̾ toli
seruo cariturum. ¶Hac epła
signifatur se qͣi serius dampna¬
tus sifunisset restititus ad eum
ꝑtinebit cuiꝰ fuiss anteqmͣ dãꝑ¬
naretur. S p̃ses ꝓuincre eũ quẽ
dãpnauit restiuere ñ pot̾ tñ
nec pecumariã sm̃am suã reuo¬
care postit. Qͥd gͥ pͥncipi eũ scͥ¬
bere oportet. si tmñ .ei. qͥ notens

Expanded text:
eum, qui in se fuerat confessus, cuius post damnationem de innocentia tis, Saxa carissime, Primitivum servum, qui homicidium in se confingere metu ad dominum revertendi suspectus esset, perseverantem falsa demonstratione damnasti quaesiturus de consciis, quos aeque habere se commentitus fuerat, ut ad certiorem ipsius de se confessionem pervenires. nec frustra fuit tam prudens consilium tuum, cum in tormentis constiterit neque illos ei conscios fuisse et ipsum de se temere cocepto certum habemus libenter tali seruo cariturum'. h‹a›c epistula significatur, quasi seruus damnatus, si fuisset restitutus, ad eum pertinebit, cuius fuisset, antequam damnetur. sed praeses prouinciae eum quem damnauit restituere non potest, cum nec pecuniariam sententiam suam reuocare possit. quid igitur? principi eum scribere oportet, s
Abbreviated transcription (Latin):
ita rõne qd̾ meum inquemquis
ĩintus testimoniũ dic̾e ñ cogitur
ĩ eũ nec torq̃rid. ¶ Scruũ ma¬
riti incapd̾ uxoris pesse torq̃ ꝑi
numio uuliano resit. dampnati
erit manimuisus netorqutatur

Expanded text:
dita ratione, quod in eum, in quem quis inuitus testimonium dicere non cogitur, in eum nec torqueri debet. Seruum mariti in caput uxoris posse torqueri mio Lolliano rescripsit damnati erit manumissus, ne torqueatur
Abbreviated transcription (Latin):
tam cognatam. tũ qua ip¬
rias contħe ñ pot̃ corruꝑit. ĩ
insulam deportandus ẽ. quia
duplex trimen est. Incestum
qͥ a cognatam iblauit otra
fas ⁊ ad isst̃iũ ł stuprum ad iũ¬
git. demq hoc casu serui in ꝑ¬
sonã dñi torquentur.

Expanded text:
cognatam, cum qua nuptias contrahere non potest, corruperit, in insulam deportandus est, quia duplex crimen est et incestum, quia cognatam uiolauit contra fas, et adulterium uel stuprum adiungit. denique hoc casu serui in persona‹m› domini torquentur.
Abbreviated transcription (Latin):
nec facile credendũ subiextã eã
qmͣ amibo parentes dñr. cͤam fili¬
am hu̾isse. rescͥpto diuoꝵ frm̃ad
lunũ sab̾ianis emisso de clarat᷑.
tũ exportasse dic̾entur ñ ẽẽ de hño

Expanded text:
subiectam eam, quam ambo parentes dicuntur caram filiam habuisse rescripto diuorum fratrum ad Lucium Tiberianum emisso declaratur. tum exportasse dicerentur, non esse de domino
Abbreviated transcription (Latin):
ad torm̃ta seruoꝵ itademũ uem̾
oportet. cũ suspectus est reus ⁊ ali¬
is argum̃tis ita ꝓbationi amoue¬
tur. ut soluta confessio seruoꝵ
de cẽ uideatur. Idẽ diuns adriamis
claudio qyͣtino refit. quo rescͥpto
illud exp̃fsit. a suspectissimo in¬
cipiendũ. ⁊ a quo fatillime posse
posse ĩm scire iuidex credid̾it

Expanded text:
ta demum ueniri oportet, cum suspectus est reus et aliis argumentis ita probationi admouetur, ut sola confessio seruorum deesse uideatur'. Idem diuus Hadrianus Claudio Quartino rescripsit: quo rescripto illud expressit a suspectissimo incipiendum et a quo facillime posse uerum scire iudex crediderit.