comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rat dm̃ natum. Dm̃ autem nasci non est ali¬
ud. quam in ea natura ẽẽ qua d̃s est: quia
nasci cum causam natiuitatis ostendat non
disꝑficit tamen ingenere. auctoris existere.
Quod autem non disꝑficit in genere: debet
quidem causam auctori natiuitatis suȩ.
naturam tam̃ ex se non amisit auctoris. qͥa
natiuitas dei neq aliunde neq aliud est.
Quȩ si aliunde est non natiuitas est. si uero
aliud est non ds̃ est. Cum autem exdeo ds ẽ.
est. & nat̾e pater. quia dei natiuitas ex deo ẽ.
& inea est generis natura qua ds̃ est. Huiꝰ gͥ¬
pie ac debite professionis modum ita inõibꝰ
suȩ contumeliam confessio natiuitatis affer-¬
ret. ne obsequii religio naturam maiestatis
offenderet: sed ut & honorem debitũ natiui¬
tas ꝓficeatur quȩ subsistere se deberet aucto¬
ri. & nature conscientiam fiducia naturał
ostenderet. quȩ indm̃ nascendo subsisteret.
Flinc enim illud ẽ. Qui me uidit. uidit et pa¬
trem. Sed et illud. Uerba que ego loquor.

Expanded text:
m natum. Deum autem nasci non est aliud, quam in ea natura esse qua Deus est: quia nasci cum causam nativitatis ostendat, non disproficit tamen in genere auctoris exsistere. Quod autem non disproficit in genere, debet quidem auctori causam nativitatis suae, naturam tamen ex se non amisit auctoris: quia nativitas Dei neque aliunde, neque aliud est. Quae si aliunde est, nativitas non est; si vero aliud est, non Deus est. Cum autem ex Deo Deus eest et naturae pater: quia Dei nativitas et ex Deo est, et in ea est generis natura qua Deus est. 12. piae ac debitae professionis modum ita in omnibe divinitati suae contumeliam confessio nativitatis afferret, ne obsequii religio naturam majestatis offenderet: sed ut et honorem debitum nativitas profiteretur, quae subsistere se deberet auctori; et naturae conscientiam fiducia naturalis ostenderet, quae in Deum nascendo subsisteret. Hinc enim illud est, Qui me vidit, vidit et Patrem: sed et illud, Verba quae loquor,
Abbreviated transcription (Latin):
passus. mortuus. resurgens. quomodo. qua
uirtute qua diuisione. quibus partibus. qͥs
lacrimans est. quis gaudens. quis conquerens.
quis descendens. quis ascendeus: sed fidei in
hoc meritum ꝑconfessionem incunctantis
tantum religionis ostendens ait. Ex fide
autem iusti¬
cia sic dicit. Ne dixeris
in corde tuo¬
in corde tuo quis ascendit incȩlum.¬

Expanded text:
passus, mortuus, resurgens quo modo, qua passus, mortuus, resurgens quo modo, qua virtute, qua divisione, quibus partibus? quis lacrymans est, quis gaudens, quis conquerens, quis descendens, quis adscendens? Sed fidei in hoc meritum per confessionem incunctantis tantum religionis ostendens, ait, Ex fide autem justitia sic dicit: Ne dixeris in corde tuo, quis adscendit in coelum
Abbreviated transcription (Latin):
questionum in eptis argutiis impediti in fir¬
inaremur. sed in bunc se semꝑ religionis
suȩ portum fides illesa reuocaret: ut mor
tem & resurrectionẽ hominis filii & dei filii
teretur. pia aduersus calumpnia resisten¬
di securitate ꝓposita. cum ita mori ac re¬
surgere ihc xꝑc intelligendus esset: quat¬
& scriptus est. Non enim habet fides ꝑiculũ:
& omnis pia ꝓfessio in occulto sacramenti
fleuit gratulatus sit. Et esuriuit xꝑc: s
scđm scripturas sine cibo. in non habentẽ
fructus arborem ds oꝑatus est. Passus xp̃c
est: sed scd̃m scripturas. tunc adextris uir¬
tutis sessurus est. Derelinqui se ad mortẽ
questus est: sed scd̃m scripturas tunc confes¬
sorem suum secum in regno paradisi rece¬
pit. Mortuus est. sed scd̾m scripturas re
surgens ad dextris dñi dñs adsedit. In huiꝰ
igitur sacramenti fide uita est: calump¬
niam confessio ista non recipit. Certe apłs ñ

Expanded text:
quaestionum ineptis argutiis impediti infirquaestionum ineptis argutiis impediti infirmaremur: sed in hunc se semper religionis suae portum fides illaesa revocaret, ut mortem et resurrectionem hominis filii et Dei filiiteretur; pia adversus calumniam resistendi securitate proposita, cum ita mori ac resurgere Christus Jesus intelligendus esset, qualiter scriptus est. Non enim habet fides periculum: et omnis pia professio in occulto sacramento flevit, gratulatus sit. Et esurivit Christus: sed secundum Scripturas sine cibo in non habentem fructus arborem Deus operatus est. Passus Christus est: sed secundum Scripturas tunc a dextris Virtutis sessurus est. Derelinqui se ad mortem questus est: sed secundum Scripturas tunc confessorem suum secum in regno paradisi recepit. Mortuus est: sed secundum Scripturas 369 resurgens a dextris Domini Dominus assedit. In hujus igitur sacramenti fide vita est: calumniam confessio ista non recipit. 68. Fidei comm
Abbreviated transcription (Latin):
esset quo insacramento & passus esset. & ui¬
ueret. ut cum in eodem ee̾t infirmitas ad
passionem & ad uitam dei uirtus. non alius
aut diuisus a se eẽt. qui et pateretur et ui
homines pati possunt. sed utamur apli fide
atq dicto. Tradidi enim uobis in primis quia
xrp̃c mortuus est ꝓpeccatis nr̃is scd̾m scriptu¬
ras. qr sepultꝰ est & qi resurrexit die tercio scd̾m
scripturas. Non nudis usus est aderroris occa¬
sionem dictoꝵ diffinitionibus: sed mortis
& resurrectionis modum non tantum rerũ
nominibus quantum & scripturarũ
uirtutibus ad monens conficendum.
ut hȩc nr̃a ẽẽt in eius morte intelligentia.
quȩ esset in significatione scripturarum.
Infirmas enim cogitationes & scrupulosas
fidei calumpnias non relinquens. finem hunc
tantum scd̃m scripturas predicandȩ mortis
& resurrectionis ad iecit: ne in anium dispu¬
tationum uento circumacti uel fallacium

Expanded text:
esset, in quo sacramento et passus esset, et viesset, in quo sacramento et passus esset, et viveret: ut cum in eodem esset, et infirmitas ad passionem, et ad vitam Dei virtus; non alius ac divisus a se esset, qui et pateretur, et vihomines pati possunt: sed utamur Apostoli fide atque dicto: Tradidi enim vobis in primis, quia Christus mortuus est pro peccatis nostris secundum Scripturas, et quia sepultus est, et quia resurrexit die tertio secundum Scripturas . Non nudis usus est ad erroris occasionem dictorum definitionibus, sed mortis et resurrectionis modum, non tantum rerum nominibus, quantum et Scripturarum virtutibus admonens confitendum: ut haec nostra esset in ejus morte intelligentia, quae esset in significatione Scripturarum. Infirmas enim cogitationes, et scrupulosas fidei calumnias non relinquens, finem hunc tantum secundum Scripturas praedicandae mortis et resurrectionis adjecit: ne inanium disputationum vento circumacti, vel fallacium
Abbreviated transcription (Latin):
ascendisse incęlos non ambigitur. quȩ hic
do ac principibus scłi fides relicta est. ut
cum unus atq idem sit descendens & ascen¬
dens unus quoq nobis iħc. xp̃s sit et dei filiꝰ
et hominis filius & uerbum ds̃ & homo caro
& passus. & mortuus. & sepultus. et resurgeis
et incȩlos receptus. & sedens ad dexteram dei.
habens in se uno eodemq ꝑdispensationem
atq naturam in dei forma & informa serui
sine aliqua sui & particione quod homo ẽ.
ignorantis opinionis nr̃ȩ fidem apłs formars:
ita confessionis huius sacramentum locutꝰ
est. Nam & si crucifixus est ex infirmitate¬
nr̃a: sed uiuit ex uirtute dei. Predicans eñi
filium hominis dei filium. qui cum exdispen¬
satione homo esset. maneret tamen exnat᷑a
ds eundem ex infirmitate crucifixum ait. qͥ
exuirtute dei uiueret. ut cum infirmitas
esset ex forma serui. & natura maneret ex
dei forma. & qui cum esset in forma dei as¬
sumpsisset formam serui. non ambiguum

Expanded text:
adcendisse in coelos non ambigitur: quae hic adcendisse in coelos non ambigitur: quae hic do ac principibus saeculi fides relicta est, ut cum unus atque idem sit descendens et ascendens, unus quoque nobis Jesus Christus sit, et Dei filius, et hominis filius, et Verbum Deus, et homo caro, et passus, et mortuus, et sin coelum receptus, sedens a dextris Dei, habens in se uno eodemque per dispensationem atque naturam in Dei forma et in forma servi sine aliqua separatione quod homo est, ignorantis opinionis nostrae fidem Apostolus formans, ita confessionis hujus sacramentum locutus est: Nam etsi crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei . Praedicans enim filium hominis Dei filium, qui cum ex dispensatione homo esset, maneret tamen ex natura Deus; eumdem ex infirmitate crucifixum ait, qui ex virtute Dei viveret: ut cum infirmitas esset ex forma servi, et natura maneret ex Dei forma, et qui cum esset in forma 368 Dei assumpsisset formam servi; non ambiguum
Abbreviated transcription (Latin):
Uel qui resurrexit non idem mortuus est.
uel qui mortuus est non idem condemꝑnat:
Uel qui condempnat. non idem est qui iusti¬
ficat ds̃: Separemus ergo si licet aiustifican¬
Si itaq hȩc omnia xꝑc unus est. neq alius
est. xp̃c mortuus alius sepultus. aut alius
descendens in inferna. & alius ascendens in
cȩlum secundum illud apłi. quod ascendit
autẽ quid est uisi qui descendit in inferiora
terrȩ.qui descendit ipse est qui ascendit suꝑ
omnes cȩlos ut ad impleat omnia. quotisq
impictatis nr̃ȩ extendimus stultilo quam
ignorationem. ut quod insacramento di
absconsum est id explicari. a nobis posse
ꝓficeatur. Qui descendit ipse est & qui as¬
cendit. Humquid ambigitur quin iħc xp̃s
homo exmortuis resurgens. suꝑ omnes cȩlos
ascendens ad dexteram dei sit: Nunquid
descendisse ad inferos. corpus quod insepulcro
& ascendit. et neq corpus descendisse ad in¬
feros creditur. & resurgens ex mortuis corpus

Expanded text:
vel qui resurrexit, non idem mortuus est? vel qui resurrexit, non idem mortuus est? vel qui mortuus est, non idem condemnat? vel qui condemnat, non idem est qui justificat Deus? Separemus ergo, si licet, a justificanSi itaque haec omnia Christus unus est; neque alius est Christus mortuus, alius sepultus; aut alius descendens ad inferna, et alius adscendens in coelos, secundum illud Apostoli: Adscendit autem quterrae? Qui descendit, ipse est et qui adscendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia : quo usque impietatis nostrae extendimus stultiloquam ignorationem, ut quod in sacramento Dei absconsum est, id explicari a nobis posse profiteamur? Qui descendit, ipse est et qui adscendit. Numquid ambigitur, quin Jesus Christus homo ex mortuis resurgens, super omnes coelos adscendens, a dextris Dei sit? Numquid descendisse ad inferos corpus, quod in sepulcripse est et qui adscendit, et neque corpus descendisse ad inferos creditur, et resurgens ex mortuis corpus
Abbreviated transcription (Latin):
uidit xꝑm ut alius sit dominus maiestatis
alius iħs crucifixus: Sed stultissime huic
atq impiissimȩ opinioni contradicit dicens
Non enim iudicaui quicquam scire me in
ud apł̃s nescit neq aliud scire se iudicat. nos
autem & infirmi ingenii & infirmioris fidei
xꝑm ihm scindimus. diuidimus. duplicamꝰ.
arbitri misterioꝵ. & occulti sacramenti calũp¬
miatores. Alius enim nobis est xꝑc crucifixꝰ
alius dei sapientia. alius sepultus. alius ad¬
inferna descendens. & alius filius hominis.
alius filius dei. Non intelligentes docemꝰ
& nescientes arguimus: & dicta dei homineᷤ
emendamus & non dignamur scd̃m apłm
ita credere. Quis criminabitur electos dei:
Deus est qui iustificat: quis est qui condẽp¬
nat: Aꝑc qui mortuus est immo etiam qͥ
resurrȩxit qui et est indextera dei. qui et
postulat ꝓnobis: An ne alius ꝓnobis postu¬
lat quam qui in dextera dei est: Mel qui
indextera dei ẽ non ipse est qui resurrexit:

Expanded text:
vidit Christum, ut alius sit Dominus majestatis, vidit Christum, ut alius sit Dominus majestatis, alius Jesus crucifixus? Sed stultissimae huic atque impiissimae opinioni contradicit, dicens: Non enim judicavi me quidquam scire in us nescit, neque aliud scire se judicat: nos autem et infirmis ingenii, et infirmioris fidei, Christum Jesum scindimus, dividimus, duplicamus, arbitri mysteriorum et occulti sacramenti calumniatores. Alius enim nobis est Christus crucifixus, alius Dei sapientia; alius sepultus, alius descendens; et alius filius hominis, alius filius Dei. Non intelligentes docemus, et nescientes arguimus, et dicta Dei homines emendamus: et non dignamur secundum Apostolum ita credere: Quis criminabitur electos Dei? Deus est qui justificat: quis est qui condemnat? Christus qui morturesurrexit, qui est in dextera Dei, qui etpostulat pro nobis . Anne alius pro nobis postulat, quam qui in dextera Dei est? vel qui in dextera Dei est, non ipse est qui resurrexit?
Abbreviated transcription (Latin):
scendens et ascendens. Audi in hoc apłicȩ do
ctrinȩ eruditam non carnis sensu sed dono
sp̃s fidem. cum grecis sapientiam & iudeis sig-¬
na poscentibus loquitur. Nos autem pre¬
dicamus xp̃m ih̃m crucifixum. iudeis qui¬
dem scandalum. gentibus autem stulticiã.
ipsis autem uocatis iudeis. atq grecis xp̃m
ih̃m dei uircutem & dei sapientiam. Nun¬
quid diuisus est. xꝑc. ut aliꝰ sit iħc crucifixus
alius xp̃c uirtus et sapientia der: Sed hoc
tia. sed sapientia non mundo cognita. nec
intellecta aprudentibus seculi. Et quam ñ
intellecta sit disce eodem beato apło dicen-¬
te. Sed loquimur dei sapientiam quȩ in
sacramento absconsa est: quam prefiniuit
ds̃ ante secula ingłam nr̃am. quam nemo
principum huius seculi cognouit. Si em̃
cognouissent: nunquam dñm gloriȩ cruci-¬
fixissent. An ne apłs ignorat hanc dei sapi¬
entiam insacramento esse absconsam. & ẽẽ
principibus seculi ignorabilem: An ne di¬

Expanded text:
scendens et adscendenscendens et adscendenctrinae eruditam non carnis sensu, sed dono Spiritus fidem, cum Graecis sapientiam et Judaeis signa poscentibus loquitur: Nos autem praedicamus Christum Jesum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam; ipsis pientiam . Numquid divisus est Christus, ut alius sit Jesus crucifixus, alius Christus virtus et sapientia Dei? Sed hoc tia; sed sapientia non mundo cognita, nec intellecta prudentibus saeculi. Et quam non intellecta sit, disce eodem beato Apostolo dicente: Sed loquimur Dei sapientiam, quae in sacramento absconsa est, quam praefinivit Deus ante saecula in gloriam nostram, quam nemo ex principibus hujus saeculi cognovit: si enim cognovissent, numquam Dominum gloriae crucifixissent . Anne Apostolus ignorat, hanc Dei sapientiam in sacramento esse absconsam, et esse principibus saeculi ignorabilem? Anne di
Abbreviated transcription (Latin):
cum idem ipse de se utrumq testatus sit. &
commendans sp̃m & exspirans: Quod si idem
commendaus sp̃m atq tradens & regnans mo¬
ritur. & mortuus regnat: habemus in sacra¬
mento filii hominis et filii dei. et mori reg-¬
nantem. & regnare morientem. Absistat ita¬
q omnis irreligiosa & diuini sacramenti in¬
capax infidelitas: quȩ nescit xꝑm non sibi
flesse. sed nobis. ut assumpti hominis ueri-¬
tatem ipse quoq affectus humane consue¬
tudinis susceptus ꝓtestaretur quȩ ignorat
xp̃m non sibi mori sed uitȩ nr̃ȩ. ut ꝑ immor¬
talis dei mortem mortalium uita renoue¬
tur. Quȩ non intelligit querelam derelicti.
et regnantis confidentiam. ut quod ds reg-¬
nat. et quod se mori queritur. sit in intelligen¬
tia nr̃a. & homo mortuus. & deus regnans. Nõ
enim alius est moriens & regnans. neq alius
est cominendans sp̃m & exspirans. neq alius
ẽ sepultus & resurgens. neq non unus est de-¬

Expanded text:
cum idem ipse de se utrumque testatus sit, et cum idem ipse de se utrumque testatus sit, et commendans spiritum, et exspirans? Quod si idem commendans spiritum atque tradens, et regnans moritur et mortuus regnat; habemus in sacramento filii hominis et filii Dei, et mori regnantem, et regnare morientem. 63. Epilogus. --Absistat itaque omnis irreligiosa et divini sacramenti incapax infidelitas : quae nescit Christum non sibi flere, sed nobis, ut assumpti hominis veritatem ipse quoque affectus humanae consuetudinis susceptus protestaretur: quae ignorat Christum non sibi mori, sed vitae nostrae, ut per immortalis Dei mortem, mortalium vita renovetur: quae non intelligit querelam derelicti, et regnantis confidentiam; ut quod Deus regnat, et quod se mori queritur, sit in intelligentia nostra, et homo mortuus, et Deus regnans. Non enim alius est moriens et regnans, neque alius est commendans spiritum et exspirans, neque alius est sepultus et resurgens, neque non unus est de
Abbreviated transcription (Latin):
sepulchõ receptus inparadyso manserit. Anuͦ
in paradysomanens relictũ sese ad̃o questꝰ sit.
bum caro factum: se ipsum ꝑ hec uniuer¬
sa significans. Qui dum admortem derelin¬
qui se significat homo est: dum uero homo
est inparadyso ds̃ ds̃ regnet. regnans porro
inparadiso patri commendet spiritum dei
filius. Commendatum uero patri sp̃m homi¬
nis filius tradat ad mortem. Quid nunc de
sacramento facimus concumeliam: Habes
inconquirente ad mortem relictum se esse qͥa
homo est. habes eum qui moritur ꝓfitentem
se in paradyso regnare quia ds est.cur hoc
quod nobis ad intelligentiam mortis suȩ lo¬
cutus est solũ adimpietatem reti nemus. &
id quod idem addemonstrationem in morta¬
litatis suȩ est ꝓfessus tacemus: Si eiusoem
uor hec atq sermo est se derelictum conqͥrentiꝰ
et se regnare ꝓfitentis. qua fidem nr̃am in¬
fidelitatis ratione diuidimus. ut non idem
intempore eodem sit mortuus qui & regnet.

Expanded text:
sepulcro receptus, in paradiso manserit; an vero sepulcro receptus, in paradiso manserit; an vero in paradiso manens, derelictum se a Deo questus sit. caro factum, se ipsum per haec universa significans: qui dum ad mortem derelinqui se significat, homo est; dum vero homo est, in paradiso Deus regnet, regnans porro in paradiso, Patri commendet spiritum Dei filius; commendatum vero Patri spiritum, hominis filius tradat ad mortem. Quid nunc de sacramento facimus contumeliam? Habes in conquerente ad mortem relictum se esse, quia homo est: habes eum, qui moritur, profitentem se in paradiso regnare, quia Deus est. Cur hoc quod nobis ad intelligentiam mortis suae locutus est, solum ad impietatem retinemus; et id, quod idem ad demonstrationem immortalitatis suae est professus, tacemus? Si ejusdem vox haec atque sermo est, se derelictum conquerentis, et se regnare profitentis: qua fidem nostram infidelitatis ratione dividimus, ut non idem in tempore eodem sit mortuus, qui et regnet;
Abbreviated transcription (Latin):
paradyso die eadem fuerit. & quis derelinqͥ
se a deo questus sit. Nam querela derelicti
morientis infirmitas est: ꝓmissio autem pa¬
ra disi uiuentis dei regnũ ẽ. Commendatio
spiritus commendantis confidentia est: tradi¬
tio spiritus inorientis excessio est. Quero ita¬
q quis moritur. nempe qui tradidit spiritum.
Deinde quis tradidit sp̃m: Utiq qui patri
commendauit sp̃m suum. Et su dẽ qui com¬
mendauit. id est tradens sp̃m mortuus est:
interrogo utrum corpus animam commen¬
det. an ds̃ corporis animam. Nam sp̃m fre¬
quenter significari animam non ambiguũ
est: et uł ex hoc ipso quodiħe moriturus
tradidit sp̃m. Si igitur quisquam existiman¬
dum putabit commendari animam a corpe
adissoluendo uiuentem. acorrumpendo ȩt̾nã.
aresuscitando manentem. & non ambigitua
quin idem commendauerit sp̃m patri. qͥ & die
eadẽ inparadyso fuerit cũ latrone: et q̃ro an

Expanded text:
paradiso die eadem fuerit, et quis derelinqui paradiso die eadem fuerit, et quis derelinqui se a Deo questus sit. Nam querela derelicti morientis infirmitas est: promissio autem paradisi, viventis Dei regnum est. Commendatio spiritus, commendantis confidentia est: traditio spiritus, morientis excessio est. Quaero itaque, quis moritur? Nempe qui tradit spiritum. Deinde quis tradit spiritum? Utique qui Patri commendavit spiritum suum. Et si idem qui commendavit, idem tradens spiritum mortuus est: interrogo utrum corpus animam commendet, an Deus corporis animam? Nam spiritu frequenter significari animam non ambiguum est: et vel ex hoc ipso, quod Jesus moriturus tradidit spiritum. Si igitur quisquam existimandum putabit, commendari animam a corpore, a dissolvendo viventem, 365 a corrumpendo aeternam, a resuscitando manentem; et non ambigitur quin idem commendaverit spiritum Patri, qui et die eadem in paradiso fuerit cum latrone: et quaero an
Abbreviated transcription (Latin):
abeo dictum est. Hȩc enim mutens unguen¬
tum hoc in corpus meum ad sepeliendum
me fecit. Quod in corpus suum missum est.
ad sepeliendum eum factum est. Et non idem
est se e̾ẽ suumq esse. et non unum est ad sepe
liendum se fieri et ungui suum corpus: neq
sacramenti istud diuini intelligentia est
non ignorare dm̃ quem non nescias homi¬
nem. non nescire autem hominem quem ñ
resuscitatum non esse intelligas resuscitatũ
non ambigere. quem negare non audeas ñ
moriturus locutus est: d̃s deus meus quare
me dereliquisti: Locutus autem hec est
qui et dixerit. Amen dico tibi: quia me
cum eris hodie. inparadiso.Paradisum quo¬
q ꝓmittens magna uoce ꝓclamauerit. Pa¬
ter in manus tuas commendo sp̃m meũ. Et
uł cotum xꝑm dm̃ uerbum in solum com¬
munis generis hominem contrahentes: hoc
nobis magnȩ pietatis sacramentum quod
in carne manifestum est. reuelate. quem
commendauerit suum spiritum. & quis in

Expanded text:
ab eo dictum est: Haec enim mittens unguenab eo dictum est: Haec enim mittens unguentum hoc in corpus meum, ad sepeliendum me fecit . Quod in corpus suum missum est, ad sepeliendum eum factum est, et non idem est se esse, suumque esse: et non unum est, ad sepliendum se fieri et ungi suum corpus. NequaSacrnon ignorare Deum, quem non nescias hominem; non nescire autem hominem, quem noresuscitasse intelligas; resuscitasse non ambigere, quem negare non audeas non st, qui et moriturus locutus est: Deus, Deus meus, quare me dereliquisti ? Locutus autem haec est, qui et dixerit: Amen dico tibi, quia hodie mecum eris in paradiso ; paradisum quoque promittens, magna voce proclamaverit: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum. Et vel totum Christum Deum Verbum in solum communis generis hominem contrahentes, hoc nobis magnae pietatis sacramentum, quod in carne manifestatum est, revelate : quem commendaverit suum spiritum, et quis in
Abbreviated transcription (Latin):
memorari solitum est. quia & manus et ocli
et digiti. et brachium. et cor. incorporali do
connumerantur. Nam cum spiritus scdm
dñi dictum carnem & ossa non habet. et qui
est. nec demutatur: nulla adsoliditatem
sui corporalium partium menbra conueni¬
unt. sed simplex ac beata natura unum to¬
tum quod est omnia ꝑmanet. Non ergo d̃s
corporalibus modis officio interioris animȩ
animatur ad uitam: sed ipse uita sibi uiuit.
tam resumet. uł quȩ huius ratio mandati
est. Ds ergo nec ponet ad mortem nec resu¬
met ad uitam: sed nec corpus mandatũ ad
resumendum habet quia nec ꝑse resumet
Dictum enim de corporis sui templo ẽ. Sol¬
uite templum hoc: & post triduum susci¬
tabo illud. Suscitat ergo templum corpo¬
ris sui ds̃. & quis ponet animam ut resumat:
Corpus enim non ꝑse resumit. sed ꝑdm̃ su¬
scitatur. Suscitatur autem quod est mortu¬
um: et nec ponet animam quod uiuit. Deus
itaq nec mortuus est. nec sepultus est: & tñ

Expanded text:
memorari solitum est, qua et manus et oculi memorari solitum est, qua et manus et oculi et digiti et brachium et cor in corporali Deo connumerantur. Nam cum spiritus, secundum Domini dictum, carnem et ossa non habeat ; ei, qui est nec demutatur , nulla ad soliditatem sui corporalium partium membra conveniunt; sed simplex ac beata natura, unum totum quod est omnia permanet. Non ergo Deus corporalibus modis officio interioris animae animatur ad vitam, sed ipse vita sibi vivit. tam resumit? vel quae hujus ratio mandati est? Deus ergo nec ponit ad mortem nec resumit ad vitam. Sed nec corpus mandatum ad resumendum habet: quia nec per se resumit. Dictum enim de corporis sui templo est: Solvite templum hoc, et post triduum suscitabo illud . Suscitat ergo templum corporis sui Deus. Et quis ponit animam, ut resumat? Corpus enim non per se resumit, sed per Deum suscitatur. Suscitatur autem quod est mortuum, et nec ponit animam quod vivit. Deus itaque nec mortuus est, nec sepultus est: et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
bigimus esse dm̃ uerbum: neq rursum
filium hominis exanima et corpore con¬
stitisse ignoramus angło ad ioseph c̃firman¬
te. Surge & accipe puerum & matrem eiꝰ
& uade interram isrł. De functi sunt eñi:
qui querebant animam pueri.Cinius hec
ergo anima est requiro. corporis ne an dei. Si
corporis quid habet corpus potestatis quod
ꝑanimȩ motus animatur in uitam: Deinde
utrum mandati aliquid corpus acceꝑit qͦd
sine anima habes emortuumq est: Si uero
quisquam putabit animam suam uerbum
deum ponere ut rursum resumat. ostendat
uerbum dm̃ mortuum. id est quod sine sen¬
su atq uita mortui corporis modo mane¬
ret. quod iterum suam animam ad uiuen¬
dum qua rursum uiuificaretur assumꝑ
serit. Sed nec deo animam quisquam ratio¬
nis particeps deputabit: quamqͣm frequen¬
ter animam dei & sabbata & neomenias odis¬
se scripta sit. et etiam in quibusdam com¬
placere. Sed exea istud significatione com¬

Expanded text:
bigimus esse Deum Verbum: neque rursum bigimus esse Deum Verbum: neque rursum filium hominis ex anima et corpore constitisse ignoramus, Angelo ad Joseph confirmante: Surge, et accipe puerum et matrem ejus, et vade in terram Israel; defuncti sunt enim, qui quaerebant animam pueri . Cujus ergo haec anima est requiro, corporisne, an Dei? Si corporis; quid habet corpus potestatis, quod per animae motum animatur in vitam? Deinde utrum mandati aliquid corpus acceperit, quod sine anima hebes emortuumque est? Si vero quisquam putabit animam suam Verbum Deum ponere, ut rursum resumat; ostendat Verbum Deum mortuum, id est, ut sine sensu atque vita, emortui corporis modo, maneret, quod iterum animam suam ad vivendum, qua rursum vivificaretur, assumpserit. 58. Dei non est anima. --Sed nec Deo animam quisquam rationis particeps deputabit: quamquam frequenter anima Dei et sabbata et neomenias 363 odisse scripta sit, et etiam in quibusdam complacere . Sed ex ea istud significatione com
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ merentis ꝓfundit. Longe autem mi¬
nus est ut ds̃ fleuerit: qui glorificandus
inlazaro est. Non conuenit autem ut aĩa
de sepulchro lazarum uocet. & ad animȩ
innerȩ corpori preceptum atq uirtutem
dissolutȩ reuocetur. Dolet qui glorifican¬
dus est. flet qui uiuificaturus est. Non ẽ
iuuificaturi flere. nec glorificandi dolere.
multis pauca memorramus: sed ut ab¬
solutam expositionẽ ratio non morosa cõ¬
mendet. Gerit dominus atq agit quod cũ
conscientia nescitur. quod nec ignoratur
& ignorabile est: dum & ueritas in rebus ẽ
et in uirtute sacramentum est. ut etiam
ex his quȩ agit manifesto docebimus. Ept̃
hoc me pater diligit quod ego pono aĩam
meam ut iterum accipiam eam. Nemo tol¬
lit eam ame: sed ego pono eam ame. Potesta¬
tem enim habeo ponendi eam: & potestatẽ
habeo accipiendi eam. Hoc mandatum ac
cepi apatre. Animam suam abse ponit.
Et quero quis ponit. Aꝑm enim non am¬

Expanded text:
animae moerentis profundit. Longe autem mianimae moerentis profundit. Longe autem minus est, ut Deus fleverit, qui glorificandus in Lazaro est. Non convenit autem, ut anima de sepulcro Lazarum vocet, et ad animae innexae corpori praeceptum atque virtutem, dissoluta revocetur. Dolet, qui glorificandus est? Flet, qui vivificaturus est? Non est vivificaturi flere, nec glorificandi dolere: multis pauca memoramus; sed ut absolutam expositionem ratio non morosa commendet. Gerit Dominus atque agit, quod cum conscientia nescitur, quod nec ignoratur et ignorabile est, dum et veritas in rebus est, et in virtute sacramentum est, ut etiam ex his quae ait, manifeste docebimus: Propter hoc me Pater diligit, quod eg« pono animam meam et iterum accipiam eam. nemo tollit eam a me, sed ego pono eam a me: potestatem habeo ponendi eam et potestatem habecepi a Patre . Animam suam ab se ponit: et quaero quis ponat? Christum enim non am
Abbreviated transcription (Latin):
mentum est: Anima quȩ tristis est: flet.
Sed nunquid hȩc ꝓphetas misit: Sed nunqͥd
hec quotiens uoluit congregatos pullos eiꝰ
pennarum integumento obumbrare: Non
cadit autem in uerbũ dñi meror: neq in sp̃m
lacrimȩ. Sed neq in animam conuenit aliqͥd
ante copus. egisse. Et tamen uere iħm xꝑm
flesse non dubium est. Pari quoq lacrimarũ¬
ueritate & lazarus fletus est. Et quero pri¬
mum quid fleatur in lazaro. Non utiq
ergo q̃ głificandi dĩ causa ẽ. flendi tͥsticiã ñ af¬
ferebat. s in eo qͥdem flendi necessitas existe¬
bat ut lazaro moriente ab fuiss. Nã ipse ait
manifeste. Lazarus mortuus ẽ et gaudeo ꝓꝑ
uos ut credatis qͦd ñ erã ibi. Absentia itaq eiꝰ ñ
tionis absens prenuntiasset. Nulla ergo re¬
stat necessitas flendi: & tamen flecum est.
& tamen quero cui imputabitur fletus ille
deo an animȩ an corpori. Sed corpus ꝑse tan¬
tum non habet lacrimas: quas addolorem

Expanded text:
mentum est? Anima, quae tristis est, flet. mentum est? Anima, quae tristis est, flet. Sed numquid haec prophetas misit? Numquid haec totiens voluit congregatos pullos ejus pennarum integimento obumbrare . Non cadit autem in Verbum Deum moeror, neque in Spiritum lacrymae. Sed neque in animam convenit, aliquid ante corpus egisse. Et tamen vere Jesum Christum flesse non dubium est. 56. In Lazarveritate et Lazarus fletus est . Et quaero primum, quid fleatur in Lazaro? Non utiqueergo, quae glorificandi Dei causa est, flendi tristitiam non afferebat. Sed ne in eo quidem flendi necessitas exsistebat, quod Lazaro moriente afuisset. Nam ipse ait manifeste: Lazarus mortuus est, et gaudeo propter vos, ut credatis, quod non eram ibi . Absentia itaque ejus nia divinae cognitionis absens pronuntiasset. Nulla ergo restat necessitas flendi: et tamen fletum est. Et tamen quaero, cui imputabitur fDeo, an animae, an corpori? Sed corpus per se tantum non habet lacrymas, quas ad dolorem
Abbreviated transcription (Latin):
est. Ascendit descendens: sed descendit non
descendens. Est qui erat. & quod est non erat.
Currimus ꝑcausas: & ratione deficimus. rati¬
onem cernimus: & causas non intelligimus.
Sed xꝑm iħm et ita intelligentes sciemus: et
magis putantes nos intelligere nesciemꝰ. Iam
lacrimas oculis effluere. Unde eius animȩ
hȩc uitia ut fletum corpori tristicie meror
eliceat: Et quȩ rerum acerbitas & intoleran¬
tia doloris descendentem decȩlis filium ho¬
minis in lacrimas dissoluit: Quid sit dein¬
de quod in eo fleuerit. d̃s ne uerbum an
corporis animar Nam quamuis lacrima¬
rum officium in corpore sit: anima tam̃
eas in ministerio corporis quasi quidam
meror exudat. Tum deinde quȩ ei ad flendũ
causa sit: An ne impiam parricidalemq
debito lacrimarum honore ꝓsequitur. et
ut humanarum mortium deflentur cala¬
mitates. ita ꝑditȩ huius desꝑateq gentis ca¬
sus doletur: Et quod hoc rogo. flendi sacra¬

Expanded text:
est. Adscendit descendens: sed descendit non est. Adscendit descendens: sed descendit non descendens. Est qui erat, et quod est non erat. Currimus per causas, et ratione deficimur: rationem cernimus, et causas non intelligimus. Sed Christum Jesum et ita intelligentes, sciemus; et magis putantes nos intelligere, nesciemus. 55lacrymas oculis effluere ! Unde ejus animae haec vitia, ut fletum corpori tristitiae moeror eliciat? Et quae rerum acerbitas, et intolerantia doloris descendentem de coelis filium hominis in lacrymas dissolvit? Quid sit deinde, quod in eo fleverit? Deusne Verbum, an corporis sui anima? Nam quamvis lacrymarum officium in corpore sit; animi tamen eas, in ministerio corporis, quasi quidam moeror exsudat. Tum deinde quae ei ad flendum causa sit? Anne impiam parricidalemquedebito lacrymarum honore prosequitur? et ut humanarum mortium deflentur calamitates, ita perditae hujus desperataeque gentis casus doletur? Et quod hoc, rogo, flendi sacra
Abbreviated transcription (Latin):
lium originum causam disputabunt. et
quid intra secessus maternorum sinuum
coaluisse: Corpus unde & homo unde: Iã
uero post hȩc quid sit descendisse de cȩlis fi¬
lium hominis incȩlo manentem: Non enĩ
eius dem est secundum corporales causas
descendere & manere. quorum alterum de¬
scensionis transmutatio est. alterum ma¬
nendi in ꝑturbatio est. Uagit infans sedin
cȩlo est: puer crescit. sed plenitudinis deus
ꝑmanet. Iam uero cum ascendit tibi antea
fuit. & descendit qui manet. quo intelligen¬
tiȩ humanȩ sensu continebitur: Dominꝰ
enim ait. Quid si uideritis filiũ hominis
ascendentem ubi antea fuit: Ascendit filiꝰ
hominis ubi antea fuit. Et qͥs hoc sensꝰ concipi¬
et: Descendit de cęlo filius hominis qui in
cȩlis est. Et quȩ hȩc ratio prestabit: Herbũ
caro factum est. Que hoc uerba eloquen¬
ture Fit caro uerbum id est homo ds̃. et qͥ
homo est in cȩlis est. Et qui deus est de cȩlis

Expanded text:
bus supersapere stultitia? Nonne ipsum bus supersapere stultitia? Nonne ipsum quid intra secessus maternorum sinuum coaluisse? Corpus unde? et homo unde? Jam vero post haec, quid sit descendisse de coelis filium hominis in coelis manentem? Non enim ejusdem est, secundum corporales causas, descendere et manere: quorum alterum decessionis transmutatio est, alterum manendi imperturbatio est. Vagit infans, sed in coelo est: puer crescit, sed plenitudinis Deus permanet. Jam vero cum adscendit ubi antea fuit, et descendit qui manet, quo intelligentiae humanae sensu continebitur? Dominus enim ait: Quid si videritis filium hominis adscendentem ubi antea fuit ? Adscendit filius hominis ubi antea fuit; et quis hoc sensus concipiet? Descendit de coelo filius hominis qui in coelis est; et quae hoc ratio praestabit? Verbum caro factum est; quae hoc verba loquentur? Fit caro Verbum, id est, homo Deus: et qui homo est, in coelis est; et qui Deus est, de coelis
Abbreviated transcription (Latin):
uelimus expetere minus quoq quam pos¬
sumus consequamur: ita & ratio celestis in
tantum intelligenda est. inquantum se ꝑ¬
mittit intelligi. intantum expetenda est
inquantum apprehendandam se dedit. ne si
contenti indulgentiȩ moderatione non simꝰ.
ammittamus indulta. Est ergo indeo quod
ꝑcipi potest: ẽ plane si modo quod potes
uelis. Sicut enim est in sole quod uideas
si hoc uelis uidere quod possis. amittas au¬
tem quod potes uidere. dum quod non po¬
tes niteris. ita & in rebus dei habes quod
intelligas si intelligere quod potes uelis. Ce¬
terum si ultra quam potes speres: id quoq
intemporalis illius natiuitatis sacram̃tũ
mouebo. Competentis loci ẽ ille tractatus.
Interim in assumptȩ carnis mysterium in
uerbis est. Illos nc̃ archanorum celestium
scrutatores consulo: ut scd̃m natu ram su¬
am nati ex uirgine xꝑi sacramentũ loquan¬
tur. Unde dicent uirgini conceptum unde
uirgini partume Quam hanc esse genita¬

Expanded text:
velimus exspectare, minus quoque quam posvelimus exspectare, minus quoque quam possumus consequamur; ita et ratio coelestis in tantum intelligenda est, in quantum se permittit intelligi; in tantum exspectanda est, in quantum apprehendendam se dedit; ne si contenti indulgentiae moderatione non simus, amittamus indulta. Est ergo in Deo quod percipi potest: est plane, si modo quod potest velis. Sicut enim est in sole quod videas, si hoc velis videre quod possis; amittas autem quod potes videre, dum quod non potes niteris: ita et in rebus Dei habes quod intelligas, si intelligere quod potes velis. Caeterum si ultra quam potes speres; id quoque, intemporalis nativitatis illius sacramentum movebo: competentis loci est ille tractatus. Interim mihi assumptae carnis mysterium in verbis est. Illos nunc arcanorum 360 coelestium scrutatores consulo, ut secundum naturam suam nati ex virgine Christi sacramentum loquantur. Unde dicent virgini conceptum? unde spectandum est? Nonne incumbet volenti
Abbreviated transcription (Latin):
ter has impias infirmasq sententias. ȩccłiȩ
natiuitatem. sed ignorat ȩxordium: scit dispen-¬
sationem. sed nescit diuisionem. Non patitur
hominis discernit adei filio. ne filius dei for¬
te non & filius hominis intelligatur. Non
assumit filium dei in filium hominis. neq
triꝑtita xp̃m fide scindit cuius desuꝑ texta
sum dm̃ uerbum in animam & intorpus as¬
sumat. Totum & ds̃ uerbum est. totum &
fessionis suȩ unum nec xꝑm aliud credere
quam iħm nec iħm aliud p̃dicare ꝗͣ xꝑm. hon¬
ignoro autem in quantum humanȩ intel:
dit itaq humanam mentem dei potestas.
ad quam si se infirmitas ꝓtendet magis in¬
firma reddetur. dum hoc ipsum qͦd optinet
amittit. potiore ad obtundendam eam rerum
celestium natura. quia eius omnem consec¬
tantis se ꝑuicatiam ipsa complexu eius ma¬
ior infirmat. Ut igitur sol ita uidendus
est ut possit uideri. tantusq excipiendus
lumine est quantus admittitur. ne si plus

Expanded text:
ter has impias infirmasque sententias, Ecclesiaeter has impias infirmasque sententias, Ecclesiae Christo nativitatem, sed ignorat exordium. Scit dispensationem, sed nescit divisionem. Non patitur hominis discernit a Dei filio, ne filius Dei forte non et filius hominis intelligatur. Non absumit filium Dei in filium hominis. Neque tripartita Christum fide scindit, cujus de super texta sum Deum Verbum et in animam et in corpus absumat. Totum ei Deus Verbum est, totum eifessionis suae unum, nec Christum aliud credere quam Jesum, nec Jesum aliud praedicare quam ignoro autem in quantum humanae intellidit itaque humanam mentem Dei potestas: ad quam si se infirmitas protendet, magis infirma reddetur, dum hoc ipsum quod obtinet amittit, potiore ad obtundendam eam rerum coelestium natura; quia omnem ejus consectantis se pervicaciam ipsa complexu ejus major infirmat. Ut igitur sol ita videndus est, ut possit videri, tantusque excipiendus lumine est, quantus admittitur; ne si plus
Abbreviated transcription (Latin):
sola uita animȩ mouentis animatũ inquo
uerbum dei id est quedam quasi potestas ex¬
tense uocis habitauerit. Atq ita omnimodo
impiissime intelligentiȩ aditus pandatur:
ut aut deus uerbum in animam defecerit.
nec ꝑmanserit ds uerbum. aut omnino xp̃s
ante partum Mariȩ non fuerit. quia iħc
hoc habeat sui quo ẽẽ homo cepit exordium
quem extrinsecus ꝓtensi sermonis potestas
ad uirtutem oꝑationum confirmauerit. qͥ
nunc adei uerbo contracta rursum ꝓtensiõe
desertus clamet. Deus m̃s quare me dereli¬
quisti. uel certe tum cum in anmam corpo¬
poris adei uerbi natura demutatus est. pa¬
terno in omnibus usus auxilio nc̃ inops eiꝰ
mortiq ꝑmissus. solitudinem suam conque-¬
ratur relinquentemq se arguat. omniq mͦ
exitiabile deceptȩ fidei ꝑiculum comparetur.
si aut in deo uerbo significari ȩxistimetur
naturȩ infirmitas ꝑquerelam. aut omnino
nec dei fuerit ds uerbum. dum xꝑc ihs

Expanded text:
sola vita animae moventis animatum, in quo sola vita animae moventis animatum, in quo Verbum Dei, id est, quaedam quasi potestas extensae vocis habitaverit, atque ita omni modo impiissimae intelligentiae aditus pandatur, ut aut Deus Verbum in animam defecerit, nec permanserit Deus Verbum; aut omnino Christus ante partum Mariae non fuerit; quia Jesuhoc habeat sui, quo esse homo coepit exordium, quem extrinsecus protensi sermonis potestas ad virtutem operationum confirmaverit; qui nunc a Dei Verbo contracta rursum protentione desertus, clamet: Deus, Deus meus, quare me dereliquisti? vel certe tum, cum in animam corporis a Dei Verbi natura demutatus est, paterno in omnibus usus auxilio, nunc inops ejus mortique permissus, solitudinem suam conqueratur, relinquentemque se arguat: omnique modo exitiabile deceptae fidei periculum comparetur, si aut in Deo Verbo significari existimetur naturae infirmitas per querelam; aut omnino nec fuerit Deus Verbum, dum Christo Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
sis mori timuerit. & ob id ad necessitatem mo¬
riendi de sertum se adeo suo queratur cum
inbeatis illis e̾ẽt mortem obeundo mansurũ.
preparatam sibi uiam. ꝑ id ingenia heretica
contendunt. quod aut de fecisse omnino dm̃
uerbum in animam corporis uolunt. ut ñ
natus quia in eo dei uerbum modo sp̃c ꝓphe¬
talis habitauerit. Sed ridicule huius ꝑuersi¬
tatis erior in maiorem se impietatis extendit
id tum primum quod natus est ceperit. ł qd̾
etiam illud uitii adiungitur: ut ds uerbũ
tamquam pars aliqua uirtutum dei qͦdã
se tractu continuationis extendens hominẽ
illum quia maria esse ceperit habitauerit.
& uirtutibus diuine operationis instruxe¬
rit. animȩ tamen suȩ motu naturaq uiuen
doctrinam deducunt᷑ in uitium. ut aut
ds uerbum anima corporis ꝑdemutatio¬
nem nature se infirmantis exstiterit. &
uerbum ds eẽ defecerit. aut rursum ꝑ ex¬
teriorem nudamq naturam hominẽ illũ

Expanded text:
sis mori timuerit, et ob id ad necessitatem mosis mori timuerit, et ob id ad necessitatem moriendi desertum se a Deo suo queratur, cum in beatis illis esset mortem obeundo mansurus! praeparatam sibi viam, per id ingenia haeretica contendunt, quod aut defecisse omnino Deum Verbum in animam corporis volunt, ut non inatus, quia in eo Dei Verbum modo spiritus prophetalis habitaverit. Sed ridiculae hujus perversitatis error in majorem se impietatis extendit id tum primum quod 357 natus est coeperit. Per quod etiam illud vitii adjungitur, ut Deus Verbum tamquam pars aliqua virtutum Dei quodam se tractu continuationis extendens, hominem illum qui a Maria esse coepit habitaverit, et virtutibus divinae operationis instruxerit; animae tamen suae motu naturaque vivendoctrinam deducuntur in vitium, ut aut Deus Verbum anima corporis per demutationem naturae se infirmantis exstiterit, et Verbum Deus esse defecerit: aut rursum per exteriorem nudamque naturam hominem illum
Abbreviated transcription (Latin):
tris uirtutis. configi clauis sed ꝓpersecuto¬
ribus otare. aceto potari sed sacramentum
consummare. deputari inter iniquos. sed pa-
radisum donare. eleuari in lignum. sed t̾rã
tremere. pendere incruce. sed solem ac diem
fugere. exire ecorpore. sed reuocare animas
dm̃. secundum hominem ꝓnobis infrͥma
omnia pati sed secundũ om̃ in his omnibus
triumphare. Restat nobis ad huc ut hereti¬
cis uidetur magna & grauis confessȩ in fir¬
mitatis ꝓfessio. & maxime ipsius dñi uocibꝰ
edita cum ait̃. Deus meus quare me dereli¬
quisti: Quȩ maxime querelȩ esse intelligi¬
tur ꝓtestatio. derelictum conqueri infirmi
tatiq ꝑmissum. Uere hȩc impie intelligen¬
tiȩ uiolenta presumptio quam sibi in omni
dictorum dominicoꝵ genere cõpugnat. ut
qui ad mortem festinat. ut qui ꝑ eam hono¬
rificandus est. ut qui postea adextris uirtu¬
tis sessurus est. in his tot beatitudinũ cau¬

Expanded text:
tris virtutis; configi clavis, sed pro persecutotris virtutis; configi clavis, sed pro persecutoribus orare; acetum potare, sed sacramentum consummare; radisum donare, elevari in ligno, sed terram tremere: pendere in cruce, sed solem ac diem fugare: exuere animam a corpore, sed revocare animas Deum; secundum hominem pro nobis omnia infirma pati, sed secundum Deum in his omnibus triumphare. cis videtur, magna et gravis cofessae infirmitatis professio, et maxime ipsius Domini vocibus edita, cum ait: Deus, Deus meus, quare me dereliquisti ? Quae maximae querelae esse intelligitur protestatio, derelictum tatique permissum? Verum haec impiae intelligentiae violenta praesumptio, quam sibi in omni dictorum dominicorum genere compugnat: ut qui ad mortem festinat, ut qui per eam honorificandus est, ut qui post eam a dextris virtutis sessurus est, in his tot beatitudinum cau
Abbreviated transcription (Latin):
rꝑi ita significat ut carne se spoliet. & pote¬
states cum fiducia de honestet. & de his inse¬
metipso triumphet. Si inpassione sua neces¬
sitas est. & non salutis tuȩ donum est. si incru¬
ce dolor compungendi est. & non de creti qͦd
intimore est. scripta confixio est. si in morte
ius mortis est. et non ꝑpotestatem dei carniᷤ
exuiuȩ sunt. si deniq mors ipsa aliud est ꝗͣ
potentum de honestatio. quam fiducia qͣm
triumphus: asscribe infirmitatem. si ibi
necessitas est. et natura si ibi uis ẽ. & diffiden¬
tia. & dedecus. Sin autem hȩc contrario in
sacramento passionis predicantur: quis
rogo furor est repudiata doctrinȩ apłicȩ
fide mutare sensum religionis. & totũ hoc
naturȩ quod & uoluntas est. & sacramentũ
quod & potestas est. & fiducia et triumphus:
Triumphus plane est queri adcrucem et
offerentem se non sustineri: stare ad sen¬
tentiam mortis. sed inde concessurum adex-¬

Expanded text:
Christi ita significat, ut carne se spoliet, et poteChristi ita significat, ut carne se spoliet, et potestates cum fiducia dehonestet, et de his in semetipso triumphet . Si in passione sua necessitas est, et non salutis tuae donum est; si in cruce dolor compungendi esin te mors est scripta, confixio est; si in morte vis mortis est, et non per potestatem Dei carnis exuviae sunt; si denique mors ipsa aliud est, quam potentum dehonestatio, quam fiducia, quam triumphus: adscribe infirmitatem, si ibi necessitas est et natura, si ibi vis est et diffidentia et dedecus. Sin antem haec e contrario in sacramento passionis praedicantur; quis, rogo, furor est, repudiata doctrinae apostolicae fide 356 mutare sensum religionis, et totum hoc naturae, quod et voluntas est et sacramentum, quod et potestas est et fiducia et triumphus? Triumphus plane est, quaeri ad crucem, et offerentem se non sustineri; stare ad sententiam mortis, sed inde consessurum a dex
Abbreviated transcription (Latin):
cognouit peccatum ꝓnobis peccatum fecit.
Peccatum enim in carne ꝑpeccatum condẽp¬
naturus peccati licet ex ꝑs factus ẽ. ipse pec¬
catum idest ꝑcarnem peccatum incarne
condempnans. Carnis quidem nescius. sed
ꝓnobis caro factus est et iccirco ꝓpter ini¬
quitates nr̃as est uulneratus. Ceterũ nescit¬
in xꝑo apłs trepidationem doloris. Nam
dispensationem passionis locuturus: insa¬
cramento eam diuinitatis predicauit dicens.
Donans uobis omnia peccata. delens quod
aduersum nos fuit cyrographum insenten¬
tiis quod erat contrarium nobis. tollens il¬
lud de medio. & affigens illud cruci. spolians
se carnem & principatus & potestates tradux̃
cum fiducia triumphans eos insemetipso.
Succumbere ergo tibi uidetur uirtus ista
uulneris clauo: & adictum compungentis
exterrita demutasse se in naturam dolendi.
At quin apłs loquente in se xꝑo locutus. et
salutis nr̃ȩ ꝑdñm opus memorans: mortem

Expanded text:
cognovit peccatum, pro nobis peccatum fecit . cognovit peccatum, pro nobis peccatum fecit . Peccatum enim in carne per peccatum condemnaturus, peccati licet expers, factus est ipse peccatum, id est, per carnem peccatum in carne condemnans, carnis quidem nescius, sed pro nobis caro factus est: et idcirco propter iniquitates nostras est vulneratus. 48. Chriolus trepidationem doloris. Nam dispensationem passionis locuturus, in sacramento eam divinitatis praedicavit, dicens: Donans vobis omnia peccata, delens quod adversum nos fuit chirographum in sententiis, quod erat contrarium nobis, tollens illud de medio, et affigens illud cruci, spolians se carne, et principatus et potestates traduxit cum fiducia, triumphans eos in semetipso . Succumbere ergo tibi videtur Virtus ista vulneris clavo; et ad ictum compungentis exterrita, demutasse se in naturam dolendi? Atquin Apostolus loquente in se Christo locutus, et salutis nostrae per Dominum opus memorans, mortem
Abbreviated transcription (Latin):
stras. & infirmatus est ꝓpter peccata nr̃a. fal¬
litur ergo humanȩ conditionis opinio: putais
hunc dolere quod pacitur. Portans eñi pecc̃a
nr̃a peccati nr̃i scilicet corpus assumens. ta¬
men ipse non peccat. Missus mamq est in
peccati carnis similitudinem portans qͥdem
in carne peccata. sed nr̃a. & ꝓnobis dolet. non
& doloris nr̃i dolet sensu. quia habitu ut
homo est reꝑtꝰ. habensinse doloris corpꝰ s ñ
habens naturam dolendi. dum et ut homi¬
nis habitus est. & origo non hominis est.
uexatione esse. Formam enim serui accepit.
& natus ex uirgine homo opinionem nob̃
naturalis sibi inpassione doloris in uexit.
Ipse aũ uulneratꝰ ẽ: s ꝓpt̾ iniqͥtates nr̃as Nã
qͣmuis sit uulneratꝰ ñ tñ iniqͥtatis suȩ uulne
ratꝰ ẽ. & qͥcquid ꝑatitur ñ sͥ patit᷑. Non eñi
sibi homo natus ẽ. nec ex se iniquus est.
Testatur apłs causam dispensatiõis istiꝰ dicens

Expanded text:
stras, et infirmitatus est propter peccata nostra . Falstras, et infirmitatus est propter peccata nostra . Fallitur ergo humanae aestimationis opinio, putans hunc dolere quod patitur. Portans enim peccata nostra, peccati nostri scilicet corpus assumens, tamen ipse non peccat. Missus namque est in peccati carnis similitudine; portans quidem in carne peccata, sed nostra. Et pro nobis dolet, non et doloris nostri dolet sensu: quia et habitu ut homo repertus, habens in se doloris corpus, sed non habens naturam dolendi, dum et ut hominis habitus est, et origo non hominis est, et in plaga et in vexatione esse. Formam enim servi accepit: et natus ex virgine homo opinionem nobis naturalis sibi in passione doloris invexit. Ipse autem vulneratus est; sed propter iniquitates nostras. Nam quamvis sit vulneratus, non tamen iniquitatis suae vulnus est: et quidquid patitur, non sibi patitur. Non enim sibi homo natus est, nec ex se iniquus est. Testatur Apostolus causam dispensationis istius dicens: