comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uoueratis: ꝑ seuerant᷑ usq infinẽ red¬
dere debiustis. A quo ꝓposito si lapsus ẽ
Ale. tu saltẽ constantissime ꝑ seuera. Qđ̃ te ñ
hortarer. nͦ qͥa tibi ad hoc ipse consenserat.
Nã si nunquã tenuisses eius assensũ. numeriu
to nullus defendisset annoꝵ. Iceo Non qͥa¬
pariter tẽpabatis a cõmixtione carnali. ido
maritus tuus eẽ destiterat. inimo uͦ gauito san¬
stius int̾ uos coniuges manebatis. qͣnto san¬
tiora concordit᷑ placita seruabatis. Nicħ
g de cua ueste. nicħ de auro uł argento ut
quacũq peccunia. uł reb ullis terrenis
sine arbitrio eius face debusti. Itsm. Est
qdã ꝓmodulo ꝑsonȩ habitꝰ matronalis aui¬
auali ueste distinctus. qui pot̾ fidelib con¬
uigatis salua religionis causa. ut obseruan¬
a gonuenire. Hunc te maritis si de po¬
iactares. puto qͥa ñ fuerat in hac reusq
aa dissensionis scandalũ ꝑducendus. magis
mobedientiȩ malo. quã ulliꝰ abstinentiȩ bo¬

Expanded text:
uoueratis, perseueranter usque in finem reddere ambo debuistis. a quo proposito si lapsus est ille, tu saltem constantissime perseuera. quod te non exhortarer, nisi quia tibi ad hoc ipse consenserat. nam si numquam tenuisses eius adsensum, numerus te nullus defendisset annorum, sed post qpariter temperabatis a commixtione carnali, ideo tuus maritus esse destiterat; immo uero tanto sanctius inter uos coniuges manebatis, quanto sanctiora concorditer placita seruabatis. nihil ergo de tua ueste, nihil de auro uel argento uel quacumque pecunia, rebus ullis terrensine arbitrio ejus facere debuisti. Item. Est quidam pro modulo personae habitus matronalis a viduali veste distinctus, qui potest fidelibus conjugatis salva religionis causa vel observantia convenire. Hunc te maritus si depojactares, puto quia non fuerat in hac re, usque ad dissensionis scandalum perducendus, magis inobedientiae malo quam ullius abstinentiae bo
Abbreviated transcription (Latin):
Uauis sine uxore constitut᷑. ancillãsuã¬
sub nomine ħat concubine. & in eadẽ
usq admortẽ suã consuetudine ꝑ man¬
serit. & forsitan ex ea lib̾os susceꝑto. sancimꝰ
om̃imꝰ ñ concedi heredib defuncti. eandẽ uł
lib̾os eius. si etiã lib̾os habuerit inseruitu¬
te̾ deducere. s pꝰ mortẽ dm̃i. eripiat᷑ in lib̾¬
tatẽ una cũ sobole sua. Constitutionũ xluii.¬
Uiauis cũ muliere lib̾a consuetudinẽ ħat:
nͣ affectione maritali. & exea filios pro¬
qeau̾rt. eosq uelit filios legitimos in pode¬
fate sua habere. liceat ei cli matre eoꝵ instru¬
nta dotalia cõpon̾e. Nam filii qui aute natu¬
mls erant pꝰ cõpositionẽ strum̃toꝵ dotaliũ
sui & in potestate patris efficiunt᷑. siue pꝰea
nati filii uiuunt. siue mortui sunt. siue om̃i¬
acorrũpendo ẽ dictus. Uñ qui rapto
potitur. stupro fruit᷑. Decretũ sreo¬

Expanded text:
 ancillam suam nomine habeat concubinae, et in eadem usque ad mortem consuetudine permanserit, et forsitan ex ea liberos susceperit, sancimus omnino non concedi haeredibus defuncti eamdem vel liberos ejus, si etiam liberos habuerit, in servitutem deducere, sed post mortem domini eripiatur in libertatem, una cum sobole sua. CAP. 32. - Ut uis cum muliere libera consuetudinem habeat, non affectione maritali, et ex ea filios procreaverit, eosque velit filios legitimos habere in potestate sua, liceat ei cum matre eorum instrumenta dotalia componere. Nam filii qui ante naturales erant, post compositionem instrumentorum dotalium, sui et in potestate patris efficiuntur, sive postea nati filii vivunt, sive mortui sunt, sive omnicorrumpendo dictus. Unde qui raptu potitur, stupro fruitur. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
uit sc̃a sẏnodus. ut siquidẽ cleri st̃. decidat̃
degradu ꝓprio.Si uͦ laici. anathematirent᷑
Quib u̾bis datur intelligi. qualit᷑ huiꝰ mali
auctores dampnandi st̃. qn̾ participes con¬
siliũ conibentes tanto anathemate feriunt᷑.
& iuxta canonicã auctoritatẽ ad coniugia
legitima raptas sibi uire uendicare nulla¬
i autͣ nec dũ eas quas rapuerant cũ uo¬
luntate parentũ subp̃fato desponsioĩs
uł dotalicii nomine inẽiugiũ sũptas
ħnt. qͣͥndo in om̃iũ aures ħ fuerit constitu¬
tio ꝓmulgata.ab earũ c̃iunctione separent᷑.¬
& publice penitentiȩ subigantur. Raptȩ
autͣ parentib legalit᷑ restituant᷑. Post actã
uͦ publicã penitentiq̃. si etas incontinentiã
exegerit. legitimo & exutrisq partib pla¬
cito c̃iugio socient᷑. Nam in bis regłam con¬
stitumus. s ut uerbis magni leonis utamur.
qͥd sit tolerabilius estimamus. Qꝗ si unus ex
coniuigatis obierit. is qui publicã penitentiã

Expanded text:
vit sancta synodus, si quidem clerici sunt, decidant a gradu proprio; si vero laici, anathemaQuibus verbis datur intelligi, qualiter hujus mali auctores damnandi sint, quando participes consilii et conniventes tanto anathemate feriuntur, ut juxta canonicam auctoritatem ad conjugia legitima raptas sibi jure vendicare nullai autem necdum eas quas rapuerant, cum voluntate parentum sub praefato desponsionis vel dotalitii nomine, in conjugium sumptas habent, quando in omnium aures haec fuerit constitutio et publice poenitentiae subigantur. Raptae autem parentibus legaliter restituantur. Post peractam vero publicam poenitentiam, si aetas incontinentiam exegerit, legitimo et ex utriusque partibus placito conjugio socientur. Non in his regulam constituimus, sed ut verbis magni Leonis utamur, quod sit tolerabilius aestimamus; quod si unus ex conjugatis obierit, et is qui publicam poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
uacro regenerationis accepit. Redderet᷑ enini
ꝓculdubio redeunti. si amisisset abscedens. Ha¬
bet aut̃ hoc qui recesserit adcumulũ supplicii.
uib uͦ placuerit ex consensu abusu carna¬
lis c̃cupiscentiȩ ĩꝑpetuũ contin̾e. absit ut
suncłm int᷑ illos coniugale rũpat᷑. Inmo fir¬
miuserit quo mag̾ ea pacta secũ ingerunt. qͣ
carius concordiusq seruanda sunt. ñ uolupta¬
riis corpoꝵ nexib. s uoluntariis affectibus

Expanded text:
uacro regenerationis accepit. redderetur enim uacro regenerationis accepit. redderetur enim procul dubio redeunti, si amisisset abscedens. habet hoc autem qui recesserit ad cumulum supplicii, uero placuit ex consensu ab usu carnalis concupiscentiae in perpetuum continere, absit ut uinculum inter illos coniugale rumpatur; immo firmius erit, quo magis ea pacta secum inierunt, quae carius concordiusque seruanda sunt, non uoluptariis corporum nexibus sed uoluntariis affectibus
Abbreviated transcription (Latin):
Yi orulier liberoꝵ suoꝵ tutelã ãmi¬
ustrau̾it. & pꝰ inchoatã ad iinistra¬
tionẽ ad scđas nuptias migrare uolue
trix appareat. debitũ suũ ꝑ solu̾e debet. de¬
inde si uelit. ad matrimoniũ scđ̾m ꝑueni¬
at. Si aut᷑ hac obseruatione c̃tempta scđa
contraxerit nuptias. ñ solũ res ipsuis .i. ma¬
tris. liberis eius. hẏppotetice titulo suppo¬
nat᷑. s etiã res uictrici exp̃sentis c̃stitutiõis
auctoritate. Constitutionũ.lxxxiiii. capi
i mater marito de functo filioꝵ suoꝵ
tutelã gub̾nare maluerit. renuntiet
scđis nuptiis iniudicio sine iure uirand
S& ado maneãt intͣ uiuentes semel
inita iura nuptiaꝵ. ut potius sint
int̾ se coniuiges etiã separati. quã cũ
o post. Manet int̾ uiuentes qͦddã
coniugale. qͦd nec separatio nec. cũ
alt̾o copulatio possit auferre. sicut
apostata anima. uelud de coniugio xͥ recedens.
etiã fide ꝑdita sac̾mͣtũ fidei ñ amitat. qͦd la¬

Expanded text:
i mulier liberorum suorum tutelam administravit, et post inchoatam administrationem ad secundas nuptias migrare voluertrix appareat, debitum suum persolvere debet. Deinde, si velit, ad matrimonium secundum veniet. Si autem, hac observatione contempta, secundas contraxerit nuptias, non solum res ipsius, id est matris, liberis ejus hypothecae titulo supponatur, sed etiam res vitrici ex praesentis constitutionis auctoriti mater marito defuncto filiorum suorum tutelam gubernare maluerit, renuntiet secundis nuptiis in iudicio sine iureiurando, sque adeo manent inter viventes semel inita jura nuptiarum, ut potius sint inter se conjuges etiam separati, quam cum t post: Manet inter viventes quoddam conjugale, quod nec separatio, nec cum altero copulatio possit auferre, sicut apostata anima velut de conjugio Christi recedens, etiam fide perdita sacramentum fidei non amittit, quod la
Abbreviated transcription (Latin):
AtReS quȩ amissis uiris cutelã ami¬
nistrandoꝵ negotioꝵ in libos postulaÑ.
pͥiusquã confirmatio officii talis in
eos iure eueniat fateant᷑ actis sacram̃ito p̃sti¬
t adalias se nuptias ñ uenire. Sane in op¬
tionẽ huiꝰmõi nulla cogat᷑. S lib̾a incondi¬
tiones qͣs p̃stitimꝰ uoluntate descendat. Nã
si malunt alia optare matrimonia. tute
completo. ad scđas nuptias ꝓperauerit.
sini quidẽ mͦ int᷑ infames erit. s siquide li¬
heros expriori matrimo ñ ħat. in famiã
quidẽ solle pot̾it.si p̃ces imꝑatori porrere¬
ri & diuino pͥncipis nutu potiori opruõi
restiui fuerit. res autẽ apͥore marito sibi
relictas nullomͦ luorabit. It eo cap prii
ulicn que ad scđas migrauit nuptias.

Expanded text:
atres quae amissis viris tutelam administrandorum negotiorum in liberos postulant, priusquam confirmatio officii talis in eos jure eveniat, fateantur in actis sacramento praestito ad alias se nuptias non venire. Sane in optione hujuscemodi nulla cogetur, sed libera in conditiones quas praestituimus voluntate descendat. Nam si maluerit alia optare matrimonia, tutelcompleto, ad secundas nuptias properaverit, omni quidem modo inter infames erit; si quidem liberos ex priori matrimonio non habeat, infamiam quidem solvere poterit, si preces imperatori porrexerit, et divino principis nutu priori opinioni restituta fuerit, res autem a priori marito sibi relictas nullo modo lucrabitur. CAP. LXXI. Mulier qui ad secundas properat nuptias,
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ sarre. alterã duxit. u̾bi & si nullũ
intelligeret᷑ rei abditȩ sacrattũ. ꝓpt̾ ia so¬
lum hoc fac̾e debuit abrabã. ne pͥutarent
heretici ad u̾sus apłm. quib etiã tertullianꝰ
astipulator assistit. pꝰ uxoris morte̾ crimen
et duce uxorẽ. Ic em. Ds qui masculũ & fe¬
minã ꝓ pagandi gn̾is causa nuptiali cast.

Expanded text:
Sarae alteram duxit . Ubi etsi nullum intelligeretur rei abditae sacramentum: propter hoc solum id facere debuit Abraham, ne putarent haeretici adversus Apostolum quibus etiam Tertullianus astipulator assistit post uxoris mortem, crimen esse ducere uxorem . Item . Deus qui masculum et feminam propagandi generis causa nuptiali castit
Abbreviated transcription (Latin):
ȩ si nupserit uirgo ñ peccat. & qͦd uult faciat.
ñ peccat si nubat. satis declarauit. nuptias ñ
eẽ peccatũ P ropt᷑ sacram̃ti aut̃ sc̾itatẽ sic̃
femina etiã si catecumina fuerit uiciata. ñ
pot᷑ pꝰ baptismũ inter dei uirgines conse
crari. itti ñ absurdũ uisũ ẽ. eũ qui excessit
numerũ uxoꝵ singłarẽ. ñ peccatũ aliqͦd
comisisse. s normã quandã sacramͣti ami¬
sisse. ñ aduite bonȩ meritũ. s ad ordinatiõis

Expanded text:
et si nupserit uirgo, non peccat, et: quod uult faciat; et si nupserit uirgo, non peccat, et: quod uult faciat; non peccat; . nubat, satis declarauit nuptias nullum esse peccatum. propter sacramenti autem sanctitatem sicut femina, etiam si catechumena fuerit uitiata, non potest post baptismum inter dei uirgines cocrari, ita non absurdum visum est, eum qui excessit numerum uxorum singularem, non peccatum aliquod commisisse sed normam quamdam sacramenti amisisse, non ad vitae b
Abbreviated transcription (Latin):
ri comunctionẽ. Ed plerisq mirũ uiaet᷑
cusetiã aute baptisnũ iterati comugii
ad electionẽ muueris & ordinationis p̾ro¬
gaatiua. impedim̃ta generent᷑ cũ etiam de¬
licta ob eẽ ñ soleant. si lauacri remissafi¬
erant sacͣm̃to. S intelligere debemꝰ quia
baptismo culpa dimitti pot. lex aboleriũ
potest. Inc̃iugio ñ culpa s lex ẽ. Qđ culpe
est gͦ inbaptismo relaxatur. qͦd legis ẽ in con¬
uigio tĩ soluit᷑. Qui autẽ pot̾ hortator esse
udiutatis. qui ipse coniugia frequentaue
it Aũs de bono coniugali.
acrament um nuptiarũ temporis
nr̃i sic ad utiũ uirũ & unã uxorem
Raactũ ẽ. ut eccłȩ dispensatorẽ ñ liceator¬
dinari. nͥ unius uxoris uirũ. Qͦd acutus
intellexert̾. qui nec eũ qui cathecuminis
uł paganꝰ altam habuerit ordinandũ eẽ
censuert. De sacram̃to enĩ agit᷑ ñ de pecca¬
to.nã in baptismo peccata om̃ia dimtttun¬
cur. S qͥ dixit. si accepis uporẽ ñ peceisfti

Expanded text:
iri conjunctionem. Quod plerisque mirum videtur, cur etiam ante baptismum iterati conjugii ad electionem muneris et ordinationis praerogativam impedimenta generentur; cum etiam delicta obesse non soleant, si lavacri remissa fuerint sacramento. Sed intelligere debemus quia baptismo culpa dimitti popotest. In conjugio non culpa, sed lex est. Quod culpae est igitur, in baptismo relaxatur; quod legis est, in conjugio non solvitur. Quomodo autem potest hortator esse viduitatis, qui ipsa conjugia frequentaveinus, De bono conjugali . Sacramentum nuptiarum temporis nostri, sic ad unum virum et unam uxorem redactum est, ut Ecclesiae dispensatorem non liceat ordinari, nisi unius uxoris virum . Quod acutius intellexerunt qui nec eum qui catechumenus vel paganus altcensuerunt. de sacramento enim agitur, non de peccato. nam in baptismo peccata omnia dimittuntur. sed qui dixit: si acceperis uxorem, non peccasti,
Abbreviated transcription (Latin):
tius lauandus qͦd ex mala bonã fec̾it. Non
enĩ qͥ bonus ꝑmanet ipse polluit᷑ si societur
malo. s qui malus ẽ in bonũ uertit᷑ si exem¬
pla boni sectetur. Ex quo intelligimꝰ ñ ꝓpbã
ꝑ didisse pudicitiã.Fornicariȩ copulatũ. s
fornicariã assũpsisse pudicitiã. quqͣ antea
rinceps constituit. ut liceat meretricib
autͣ qui tale iisiurandũ exegerunt. & contͣ
castitatẽ oꝑã suã dedert̃. pene nominȩ .x.
libraᷤᷤ auri ꝑsoluant hisdẽ meretricib. quȩ
sacram̃ta deđint. Pena aut᷑ .x. lib̾ officio pͣ¬
sidis flagitet᷑. Qa si p̾ses neglexerit: de suo
patͥmonio penã pͣstare cogat᷑. & magistratis
sibi cõmisso cadat. & ñ solũ mulierib s etiã
heredib. & aliis successorib earũ penã sol¬
uat. Hoc si ꝓbatũ sit. qͦd sacram̃tũ amere
& de ultra pluyib miptiis. solent hoĩes
ec contra humane uerecundie. Hdeor
sensũ audeo dicere. ut quotiens uoluertt
uiris mortuis nubat femina. nec ex meo

Expanded text:
tius laudandus quod ex mala bonam fecerit. Non enim qui bonus permanet ipse polluitur, si societur malo, sed qui malus est, in bonum vertitur, si boni exempla sectetur. Ex quo intelligimus non prophetam perdidisse pudicitiam fornicariae copulatum, sed fornicariam assumpsisse pudicitiam quam antea e constituit, ut liceat meretricibusautem, qui tale iusiurandum exegerunt, et contra castitatem operam suam dederlibras auri persolvant iisdem meretricibus, quae sacramenta dederunt; poena autem X librarum officio praesidis flagitetur. Quod si praeses neglexerit, de suo patrimonio poenam praestare cogatur, et magistratu sibi commisso cadat, et non solum mulieribus, sed etiam haeredibus et aliis successoribus earum, poenam solvat. Hoc si probatum sde ultra pluribus nuptiis, solent hominesc contra humanae verecundiae sensum audeo dicere ut, quoties voluerit, viris mortuis, nubat femina; nec ex meo
Abbreviated transcription (Latin):
iou abstines sine uxoris uoluntate
tribius illi fornicationis licentiã. & pec¬
ut nacetur or̾oni. nͥ ex consensu nolutt
conuiges carnali inuicẽ fraudare de¬
bito Iteoꝰ. Si dicat uir dimitto quidem
uxorũ sine ulla causa fornicationis. s con¬
tiiens ꝑ manebo. ido ne dicemꝰ eũ ĩpune fe¬
cisse qͦd fecit e Quis hoc dicere audebit qui
uoluntatẽ dm̃ hȩc dicentis intelligit. qͥi
nec continentiȩ causa dimitti coniugẽ uo¬
lurt. qͥ solam fornicationis causã excepit:
ũiro: Ecce placuit continentia mulieri.
uiro ñ placuit. Discessit auiro mulier. &
cepit uiuere continent᷑ ipsa scilicet casta
mansura. s factura qͦd dñs ñ uult ad ulte¬
rũ uirũ. quia cũ se ñ contuiuerit. alt̾am
queret. Quio sumꝰ dicturi mulieri. non ue
qđ dicit ȩccłe sana doctrina redde debitũ
uiro : nondũ tu queris unde amplius ho¬
noreris. ille unde dampnetur inueniat.¬

Expanded text:
u abstines sine uxoris voluntate, tribuis illi fornicandi licentiam, et pecut vocetur orationi , nisi ex consensu, voluit conjuges carnali invicem fraudare debito. Item . Si dicat vir: Dimitto quidem uxorem meam sine ulla causa fornicationis, sed continens permanebo, ideone dicemus eum impune fecisse quod fecit? Quis hoc dicere audebit, qui voluntatem domini haec dicentis intelligit, quoniam nec continentiae causa dimitti conjugem voluit, qui solam fornicationis causam excepit? Item . Ecce placuit continentia mulieri, viro non placuit; discessit a viro mulier, et coepit vivere continenter, ipsa scilicet casta mansura, sed factura quod Dominus non vult adulterum virum: qui cum se non continuerit alteram quaeret. Quid sumus dicturi mulieri, nonne quod dicit Ecclesiae sana doctrina: Redde debitum viro , ne dum tu quaeris unde amplius honoreris, ille unde damnetur inveniat
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾t̾e ꝓsola religiosa intͣ se consenserut
uita. nullatenꝰ sine conscientia ep̃i fiat.
ut ab eo singłarit᷑ ꝓuiso constituant᷑ loco. Nã
urore nolente. aut algero eoꝵ etiã ꝓtali re
se uelle dignitate seu copula exui. & sola
scripsimus ñ hoc alit̾ fieri posse. nͥ eande̾ uitã
gniuux eius lothariꝰ elegerit. Gr theotiste
Si dicunt aliqui religionis causa patriciȩ.¬
conuigia debere dissolui. sciendũ ẽ quia
& si hoc lex humana concessit. lex tam̃
diuna ꝓhibuit. ꝑ se enĩ u̾itas dix̃. Quȩ d̾s c̃¬
iuuixit. ħo ñ separet. Que etiã ait. Non licet
dimitt̾e uxorẽ excepta causa fornicationis.
s̃so. Si uir & uxor una caro st̃. & religi¬
onis causa uir dimit tit uxorẽ uł mulier
uirũ in boc mundo remanentẽ uł fortasse ad
illicitꝰ migrantẽ. quȩ est ista conu̾satibsenã
endem caro ex parte transit ad continentiũ ae
er parte remanet in pollutione: Si uͥ utris¬
q conueniat continentẽ uitã ducere. poc qus

Expanded text:
 sola religiosa inter se consenserint vita, nullatenus sine conscientia episcopi fiat, ut ab eo singulariter proviso constituantur loco. Nam, uxore nolente, aut altero eorum, etiam pro tali re le exui dignitate seu copula et sola scripsimus, non hoc aliter fieri posse, nisi eandem vitam coniux eius Lotharius elegisset. VeSi dicunt aliqui religionis causa conjugia debere dissolvi, sciendum est quia, et si hoc lex humana concessit, lex tamen divina prohibuit: per se enim Veritas dixit: Quod Deus conjunxit, etc. . Quae etiam ait: Non licet dimittere uxorem excepta causa fornicationis . Item: Si vir et uxor una caro sunt et religionis causa vir dimittit uxorem, vel mulier virum in hoc mundo remanentem, vel forsitan ad illicita migrantem, quae est ista conversio in qua eadem caro ex parte traex parte remanet in pollutione? Si vero utrisque conveniat continentem vitam ducere, hoc quis
Abbreviated transcription (Latin):
unter bonos ministros. cum sit alius alio
melior. non est melior baptismus qui per¬
meliorem datur: nullo modo ẽ malus.
qui etiam ꝑ malum datur. qm idem baptismus
datur. & ideo ꝑ ministros dei non minus equa¬
le est.quia non illoꝵ sed euis est. Aus suꝑ¬

Expanded text:
nter bonos ministros, quum sit alius alio melior, non est melior baptismus, qui permeliorem datur, nullo modo est malus, qui etiam per malum datur, quando idem baptismus datur, et ideo per ministros dispares Dei munus aequale est, quia non illorum, sed ejus est. C.
Abbreviated transcription (Latin):
Quor am iudeo nescitis. utrum capł.c.iiii.¬
xp̃iano an pagano. multos in patria
ura baptizatos asseritis. & quid mae
sit consulitis agendum. Hi ꝓfecto si in nomine
sc̃̾e crinitatis. uł tantum in nomine xp̾i. sicut
in actibus apłorum legimus baptizati sunt:
unum quippe.idem equȩ est. ut sc̃s ex ponit

Expanded text:
quodam Judaeo, nescitis utrum Christiano, an pagano, multos in patria estra baptizatos asseritis, et quid inde sit consulitis agendum. Hi profecto, si in nomine sanctae Trinitatis, vel tantum in nomine Christi, sicut in Actibus apostolorum legimus, baptizati sunt , unum quippe, idemque est, ut sanctus exponit
Abbreviated transcription (Latin):
i euando uero apud dilectionem tuam
eorum qui conuerti uolunt. manifesta
confessione claruerit. quod trinitatis
nomine fuerint baptizati: sola reconciliatio¬
nis gra impensa. catholice reconciliare fidei
maturabis. ut tali dispositione seruata. ni¬
chil aliter quam qͦd euangłica iubet aucto¬
ritas. temeritatis cuiusdam sp̃u uideatur ef¬
u autem dequib scripsisti qui se bapti¬
zatos sciunt. sed cuius fidei fuerint qui
eos baptizauerunt se nescire profitentur.
qm quolibet modo formam baptismatis acce¬
perunt. rebaptizandi non sunt. sed ꝑ manus
impositionem uirtutem sp̾c sc̾i accipientes
quod abhereticis accipere non potuerunt.
catholicis copulandi sunt. Uregorius .iii.

Expanded text:
in vero apud dilectionem tuam eorum qui converti volunt, manifesta confessione claruerit, quod in Trinitatis nomine fuerint baptizati, sola conciliationis gratia impensa, catholicae reconciliare fidei maturabis, ut tali dispositione servata nihil aliter quam quod evangelica jubet auctoritas, temeritatis cujusdam spiritu videatur efu autem de quibus scripsisti qui se baptizatos sciunt, sed cujus fidei fuerint, qui eos baptizaverunt se nescire profitentur, quoniam quolibet modo formam baptismatis acceperunt, rebaptizandi non sunt, sed per manus impositionem virtutem Spiritus sancti accipientes, quod ab haereticis accipere non potuere, Catholicis copulandi sunt. CAP. XCII.
Abbreviated transcription (Latin):
lit t̾arũ forma prestitit: Benedicimꝰ fontẽ
baptis matis oleo unctionis. Huc accedit. qͦd
der mergimꝰ. qͦd baptizamꝰ. oleo ungimus.
uerbis ab renuntiare sathanȩ & angłis eius
informamꝰ. Unde hec & alia in hunc modũ
ñ pauca. nisi tacita ac mistica traditione
a patrib eccłiastico more reuerentiori di¬
ligentia sunt in ministeriis obseruata silen¬
tio. quam publica scripto: Constitutionũ

Expanded text:
litterarum forma praestitit? Benedicimus fontem litterarum forma praestitit? Benedicimus fontem baptismatis oleo unctionis. Huc accedit quod ter mergimus, quod baptizatos oleo ungimus, verbis abrenuntiare Satanae et angelis ejus informamus. Unde haec et alia in hunc modum non pauca, nisi tacita et mystica traditione a Patribus ecclesiastico more, reverentiori diligentia sunt, in ministeriis observata silentio, quam publicata scripto. CAPUT CLX.
Abbreviated transcription (Latin):
cura diuina. mos popłi dei & instituta maior
ꝓlege tenenda sunt. & sic̃ p̃uaricatores legum
diuinarũ. ita contẽptores consuetudinũ eccła¬
ficarũ cohercendi sunt. Ei dictis basilii ca
fir̾matas accepimꝰ. quedã uͦ consuetudine ro¬
borata: approbauit usus. Quib parritꝰ. & idem
utrisq pietatis debetur affectus. Unde quis uł
aliquantulũ sacrarũ exꝑtus scripturarũ he¬
sitauerit : Si enĩ at tentauerimꝰ consuetudi¬
nes eccłȩ ñ ꝑscripturas a patrib traditas ni¬
chil estimare: quantũ legio detrimenti la¬
tura sit. despicientib liquido constabit. Que
enim ut inde ordiamur scriptura. salutifere
crucis signaculo fideles docuit insigniri:
Iuȩ uł trifariã digesta suꝑ panẽ. & calicẽ ꝓlixe
orationis uł consecrationis uerba cõmendauit :
apło insertũ secretis didicimꝰ. sed & alia per
plura adicimꝰ magnã quasi uim commendan¬
tia misteriis. Quȩ orientẽ uersus nos orare

Expanded text:
tura divina, mos populi Dei, vel instituta majorum pro lege tenenda sunt, et sicut praevaricatores legum divinarum, ita contemptores consuetudinum ecclesiasticarum coercendi sunt. io confirmatas accepimus, quadam vero consuetudine roboratas approbavit usus. Quibus par ritus et idem utrisque pietatis debetur affectus. Unde quis vel aliquantulum sacrarum expertus Scripturarum haesitaverit? Si enim attentaverimn per Scripturas a Patribus traditas nihili aestimare, quantum religio detrimenti latura sit despicientibus liquido constabit. Quae enim, ut inde ordiamur, Scriptura salutiferae crucis signaculo fideles docuit insigniri? Quae multifariam digesta super panem et calicem prolixae orationis et consecrationis verba commentolo insertum secretis didicimus, sed et alia per plura adjicimus magnam quasi vim commendantia mysteriis. Quae orientem versus nos adorate
Abbreviated transcription (Latin):
pẽo ꝓhibetur xp̃ianis lege figm̃ta poctarũ
quia poblectamenta in aniũ fabularũ. men¬
tem ercitant ad incentiua libidinũ. Noneni
solũ thura offerendo demonib immolatur
sed etiam eoꝵ dicta libentiꝰ capiendo.

Expanded text:
prohibetur Christianus legere figmenta poetarum, quia per oblectamenta inanium fabularum mentem excitat ad incitamenta libidinum. Non enim solum thura offerendo daemonibus immolatur; sed etiam eorum dicta libentius capiendo.
Abbreviated transcription (Latin):
conseruaturos. modis om̃ib ꝓfitemur. Et
si fortasse quislibet uob̾ aliter dixerit. uł di¬
turis fuerit. sciatis eum ꝓcerto mendacẽ.¬
uis aut leges pͥncipũ. aut patrũ re¬
głas. aut ãmonitiones modernas

Expanded text:
conservaturos modis omnibus profitemur. Et si fortasse quilibet aliter vobis dixerit vel dicturus fuerit, sciatis eum Quis autem leges principum aut Patrum regulas, aut admonitiones modernas
Abbreviated transcription (Latin):
minor augustus adsimilitudinẽ gre¬
goriani. & hermogeniani codicẽ fac̾¬
cum institutionũ. a constantini temporib
sub ꝓprii cuiusq ĩꝑatoris titulo disposuit.
quem a suo nomine theodosianũ uocauit.

Expanded text:
minor augustus, ad similitudinem Gregoriani et Hermogeniani, codicem factum constitutionum, a Constantini temporibus, sub proprio cuiusque imperatoris titulo disposuit, quem a suo nomine Theodosianum vocavit.
Abbreviated transcription (Latin):
do. orando. elemosinas dando. abstergamꝰ.
& carne̾ nr̃am decimemꝰ. ut ad sc̃m pascha¬
t pb̃ri plebib annuntient qͦd in qͣd¬
tantũmͦ ad missarũ sollẽpia genua
litenus orare presunat. sic̃ iudei irridentes
dñm in passione eius fecisse leguntur. s utqͣ
genua in terra ponat. Ait enĩ apłs. Flecto
genua mea ad patrẽ dñi nr̃i iħu xp̃i.
qui se ieiunare putant in quadra¬
gesima. mox ut signũ audierint ad
sofam nonã manducare. Qui nullatenus
ununare credendi sunt. si ante manducaue¬
nnt: quã uesꝑtinũ cȩlebretur officiũ. Con¬
currendũ ẽ enĩ ad missam. & auditis mis¬
sarũ sollẽpnib. & uesꝑtinis officiis. largi¬
as elemosinis. ad cibum accedendum est.
iuero aliquis necessitate constrictus fuerit.
ut ad missam uenire ñ ualeat: estimata
uesꝑtina hora. completa oratione sua. ie¬
iuniũ soluat.

Expanded text:
do, orando, eleemosynas dando abstergamus, do, orando, eleemosynas dando abstergamus, et carnem nostram decimemus, ut ad sanctum Paschari plebibus annuntient, quod in Quatantummodo ad missarum solemnia genua genu flexo orare praesumat, sicut Judaei irridentes Dominum in passione ejus fecisse leguntur, sed utraque genua in terram ponat. Ait enim Apostolus: Flecto genua mea ad Patrem Domini nostri qui se jejunare putant in Quadragesima, mox ut signum audierint ad horam nonam, comedere. Qui nullatenus jejunare credendi sunt, si ante manducaverint, quam vespertinum celebretur officium. Concurrendum est enim ad missas, et auditis missarum solennibus et vespertinis officiis, et largitis eleemosynis ad cibum accedendum est. Si vero aliquis necessitate constrictus fuerit, ut ad missam venire non valeat, aestimata vespertina hora, completa oratione sua jejunium solvat.
Abbreviated transcription (Latin):
uadragesima sumina obseruatione
est obseruanda. ut ieiuniũ inea pt
dies dñicos qui de abstinentia sub¬
tracti sunt. n quẽ infirmitas impediert
nullatenus soluatur. quia ipsi dies decimȩ
usq in pasca dñi .ui. ebdomadȩ cõputant᷑.
quarũ udelicet dies .xlii. sunt. Ex quib
lñ ser dies dñici abstinentiȩ subtrahuntur
ñ plus in abstinentia quã.xxx.x .ui. dies re
nus ducitur. & nos ꝑ .xxx. & ui. dies afflig¬
mur. quasi anni decimas deo damꝰ. & ut sa¬
cer numerus . xl. dierũ adimpleat᷑. quem
saluator nrͣ suo sacro ieiunio consecrauit .iii.
dies poris ebdomadȩ. ad supplem̃tũ quadra¬
gua dierum tollunt᷑. id est .iiii. frea. quȩ
caput ieiunii sub notatur. & .u. fua sequens.
tia ñ habemus. Iubemur etiã ab om̃ipotenti
deo om̃iũ bonoꝵ nr̃oꝵ decimas dare. Qua¬
ꝓptͣ ut om̃is decima a nob̾ dõ rite ꝑsoluatur.
tollamꝰ decimã anni. & in ea peccata nr̃a con¬
fitendo. corrigendo nos. ieiunando. uigilan¬

Expanded text:
uadragesima summa observatione est observanda ut jejunium in ea praeter dies Dominicos, qui de abstinentia subtracti sunt, nisi quem infirmitas impedierit, nullatenus solvatur, quia ipsi dies decimae usque in Pascha Domini, sex hebdomadae computantur, quarum videlicet dies XLII fiunt. Ex quibus dum sex dies Dominicae abstinentiae subtrahuntur, non plus in abstinentia, quam XXXVI dies remanus ducitur, et nos per XXXVI dies affligimur, quasi anni decimas damus cer numerus quadraginta dierum adimpleatur, quem Salvator noster suo sacro jejunio consecravit, quatuor dies prioris hebdomadae ad supplementum quadraginta dierum tolluntur, id est quarta feria, quae caput jejunii subnotatur, quinta feria sequens et tia non habemus. Jubemur etiam ab omnipotente Deo omnium bonorum nostrorum decimas dare. Quapropter ut omnis decima a nobis Deo rite persolvatur, tollamus decimam anni, et in ea peccata nostra confitendo, corrigendo nos, jejunando, vigilan
Abbreviated transcription (Latin):
iiit tͥ cotidiana ieiunia. & refectio
sacietatẽ fugiens. Nichil enĩ ꝓdest
tibi biduo aut triduo transmisso.
uacuũ portare uentrẽ.si parit̾ obruatur.
si compensant᷑ saturitate ieiuna. Ilico
mens repleta torpescit. & irrigata t̾ra
orporis huiꝰ. spinas & carduos germi
Suit tibi ieiunia pura. continua.
moderataq .i. cotidie esurire.¬

Expanded text:
ibi quotidiana jejunia, et refectio sacietatem fugiens. Nihil enim prodest tibi biduo triduoque transmisso vacuum portare ventrem si pariter obruatur. Si compensantur saturitate jejunia, ilico mens repleta torpescit: et irrigata terra corporis hujus spinas et carduum germinat. Sint tibi jejunia pura, continua, moderataque, id est, quotidie esurire,
Abbreviated transcription (Latin):
ieb uͦ ieminiĩ elemosina facienda ẽ¬
& cibũ siuie potũ quo quisq debuit
uti. si ieiunauerit pauꝑib eroget.
Q uia ieiunare & cibos prandii ad cenã reser¬
uare. ñ mercedis. sed ciborũ ẽ incrementũ.
Lemosina redẽptoris nr̃i GREGONI
oculis illa placet. quȩ ñ illicitis & ini¬
quitate congerit᷑. s quȩ de reb con
& bene ad quisitis impendituꝵ. Alsinꝰ¬
Ria sunt genera elemosinarũ. Una
corporalis. egenti dare quicqͥd pote¬
ris. Altera spiritalis. dimit tere ã
quo lesus fueris. Tercia delinquentẽ corri¬
gere. & errantes in uiã reducere uerittas.
ue sunt elemosine. Una Aus̃¬
cordis. alia peccunie. E lemosina
cordis ẽ. dimitt̾e qđ lesus es. Har
dare aliquid indigenti. aliqͣndo queris. &
non habes. indulgere peccanti quantũ uo¬
lueris redundat tibi. Elemosina cordis.¬

Expanded text:
ero jejunii eleemosyna facienda eset cibum sive potum quo quisque debuit uti, si jejunaverit, pauperibus eroget. Quia jejunare et cibos prandii ad coenam servare, non mercedis, sed ciborum est incrementum.lemosina redemptoris nostri oculis illa placet, quae non de inlicitis et iniquitate congeritur, sed quae de rebus concessis et bene adquisitis impenditur. Unria sunt genera eleemosynarum: una corporalis, egenti dare quidquid potueris; altera spiritualis, dimittere ei a quo laesus fueris; tertia delinquentem corrigere, et errantes in viam reducere veritatis. e sunt eleemosynae: una cordis, alia pecuniae. Eleemosyna cordis est, dimittere quod laesus es. Nam dare aliquid indigenti aliquando quaeris, et non habes: indulgere peccanti, quantum volueris, redundat tibi. Aurum, ar
Abbreviated transcription (Latin):
uatione decreuimꝰ & ab illicito opere
⁊̃ mercatus die dñico in nullo loco ha¬
Ria catartaria oꝑa licet fieri in dñica
die .i. hostilicidia. carra. uictualia.
uł angaria. & si forte necesse sit corp̾
cuius libet duci ad sepulchrũ. Ex concł au¬
a uesꝑa usq ad uesꝑam ñ flectant genua. sea
stantes incuruati orent. Omnib ep̃is.¬
eles phoros.uii. a petro in decretali suo
Cognoscite a nob̾ & cunctis ep̃is. in hac sc̃a & apłi¬
ca sede congͣgatis statutũ esse. ut.uii. ebdo¬
madas plenas ante sc̾m pascha om̃s clerici
insorte dñi uocati a carne ieiunent. quia
sic̃ discreta debet esse uita clericoꝵ alaicoꝵ
conuersatione. ita & in ieninio debet fieri
discretio. Has gͥ .uii. ebdomadas om̃s cleri¬
ci acarne & deliciis ieuinent. & ymnis & ui¬
giliis. & orationib dño inherere die noc̃¬

Expanded text:
are decrevimus et ab illicito opere XV. Mercatus die Dominico in nullo loco haria catartaria opera licet fieri in Dominica die, id est, hostilicidia, carra, vectualia vel angaria, et, si forte necesse sit, corpus cujuslibet duci ad sepulcrum. CAP. era usque in vesperam non flectant genua, sed stantes incurvati orent, nec quiselesphorus in decretali sua. Cognoscite a nobis et cunctis episcopis, in hac sancta et apostolica sede congregatis, statutum esse ut, septem hebdomadas plenas ante sanctum Pascha, omnes clerici in sorte Domini vocati a carne jejunent, quia sicut discreta debet esse vita clericorum a laicorum conversatione, ita et in jejunio debet fieri discretio. Has ergo septimas hebdomadas omnes clerici a carne et a deliciis jejunent, et hymnis et vigiliis, et orationibus Domino inhaerere die noc
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c homines praua int̾ nos aliqua &¬
sc̃ȩ fidei aduersa seminasse. ita ut die
diem sabbatũ atq dñicũ ab om̃i facient oꝑs
custodiri: Quia eniͣ mori se & resurgere simu¬
lat. haberi in ueneratione uult dñicũ diem.
Et quia popłm iudaizare compellit. ut exterio¬
subdat. coli uult sabbatũ. Ex concilio ap̾ coͣ¬

Expanded text:
s homines, prava inter vos aliqunctae fidei adversa seminasse, ita ut die diem Sabbatum atque Dominicum ab omni facient opere custodiri, quia enim mori se et resurgere simulat, haberi vult in veneratione Dominicum diem. Et quia populum judaizare compellit, ut in exteriosubdat, coli vult Sabbatum. CAP. C
Abbreviated transcription (Latin):
Ui consuetudinẽ fortassis opponas. ad
do sed ueritas. Et certe ut beati cypriani uta¬
mur sententia. quęlibet consuetudo qͣntũ¬
uis uetusta. quantũ uis uulgata. ueritati¬
omnino pꝰponenda. & usus qui ueritati ẽ
gontrariꝰ abolendus est. Id m
euelatione gͥ facta De eod eo.
cedat error ueritati. quia & petrus¬
qui circũcidebat. cessit paulo uerita

Expanded text:
i consuetudinem fortassis opponas, adudo", sed "ueritas". Et certe, ut beati Cypriani utamur sententia, quelibet consuetudo quantumvis vetusta, quantuomnino postponenda et usus qui ueritati est contrarius abolendus. 63 euelatione facta ueritatis cedat error ueritati, quia eius circumcidebat cessit Paulo uerita
Abbreviated transcription (Latin):
sed diu̾soꝵ locoꝵ diu̾sis morib innumerabi¬
iter uariant᷑. ita ut uix aut omnino nunꝗͣ.
inueniri possint cause. quas in eis constrtu¬
endis homines secuti st̃: ubi facultas tribuit᷑.
sine ulla dubitatione resecanda estimo. Quã¬
lus enĩ neq hoc inueniri possit. quomͦ contra
sidem sint. ipsam cam̃ religionẽ quã paucis¬
sinis & manifestissimis gelebratam sacra¬
mentis. miscdia dei uolut esse liberã. quã
seruilib onerib p̃munt. ut colerabilior sit con¬
dicio iudeoꝵ. Qui etiam si tempꝰ lib̾tatis non
cognouerint. legalib tam̃ sacram̃tis. ñ huma¬
nis p̃suptionib subiciuntur. Gres papa ei

Expanded text:
sed diuersorum locorum diuersis motibus innumerabiliter uariantur, ita ut uix aut omnino numquam inueniri possint causae, quas in eis instituendis homines secuti sunt, ubi facultas tribuitur, sine ulla dubitatione resecanda existimo. quamuis enim neque hoc inueniri possit, quo modo contra fidem sint, ipsam tamen religionem, quam paucissimis et manifestissimis celebrationum sacramentis misericordia dei eservilibus oneribus premunt, ut tolerabilior sit conditio Judaeorum qui, etiam si tempus libertatis non agnoverint, legalibus tamen sacramentis, non humanis praesumtionibus subjiciuntur. C. XI
Abbreviated transcription (Latin):
ouisue iupo p̃cedens. & ratio quȩ con¬
suetudinẽ suasit. tenenda ẽ. & quicqͥd¬
I cont᷑ longã consuetudinẽ fiet. ad solli¬
citudinem suã reuocabut. preses ꝓuinciȩ. Eo¬
ñ uilis auctoritas ẽ. uerũ ñusq ado
ualiturã memento: ut aut ronem uin¬
tius radicitus euellat᷑. in priuilegioꝵ
rari. & pͥuilegioꝵ more ꝑ petuo celebrari.

Expanded text:
onsuetudo praecedens et ratio, quae consuetudinem suasit, tenenda est. Et quidquid contra longam consuetudinem fiet, ad sollicitudinem suam revocabit praeses provinciae. non vilis auctoritas est, verum non usque adeo sui valitura momento, ut aut rationem vintius radicitus evellatur, in privilegiorum rari et privilegiorum more perpetuo celebrari.
Abbreviated transcription (Latin):
da scribere non distulimus. Ii em. His itaq
ꝑactis est infronte pͥmi libelli posita racha
ordinis gradib. & cunctis ducib. atq co¬
mitib om̃ib dm̃ timentib ꝑgallias & fran¬
corũ ꝓuincias constitutis. directa sicut in ea

Expanded text:
da, scribere non distulimus. Item. His itaque da, scribere non distulimus. Item. His itaque peractis, est in fronte primi libelli posita Zacharordinis gradibus, et cunctis ducibus atque comitibus, omnibus Deum timentibus per Gallias et Francorum provincias constituti
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑator ꝑ epłam constituit. uł cogno¬
scens decreuit. uł edicto p̃cepit. legẽ
ẽẽ constat. Hȩ sunt quȩ constitutiones appellait.
Slane ex his quȩdam sunt ꝑsonales. quȩ ñ adex¬
emplũ trahuntur. Quod non hoc princeps
uult. Nam qͦd alicui ob merita indulsit. uł
si cui penã in rogauit. uł si cui sine exemplo
subuenit. ꝑsonã non transgreditur. p̃fac̾ lib̾¬
non nulla głosor Raroli atq ludouici.
imꝑatoꝵ continent capitula. Iem.
Illa quȩ postmodũ a fidelib sc̃e dei eccłȩ pi
pini & Raroli atq ludouici didicimꝰ. in ian
dictis libellis minime inserta esse ꝓ dei om¬
ni potentis amore & sc̾e dei eccłȩ ac seruoꝵ
eiꝰ atq totius popłi utilitate fideliter in uesti¬
gare curauimꝰ. & intrib sequentib libellis
distincte cũ suis coadunare. ac ludouico.
lothario. atq Karolo nobilissimis regibus
filiis iudelicet ludouici imꝑatoris piissimi
habenda. & om̃ib xp̃ianoꝵ fidelib traden¬

Expanded text:
istolam constituit, vel cognoscens decrevit, vel edicto praecepit, legem esse constat; hae sunt quae constitutiones appellantur. Plane ex his quaedam sunt personales, quae non ad exemplum trahuntur, quod non hoc princeps vult. Nam quod alicui ob merita indulsit, vel si cui poenam irrogavit, vel si cui sine exemplo subvenit, personam non transgreditur. CAP. nonnulla gloriosorum Caroli atque Ludovici imperatorum continent capitula. Item. Illa quae postmodum a fidelibus sanctae Dei Ecclesiae et Pippini et Caroli atque Ludovici didicimus, in jam dictis libellis minime inserta esse, pro Dei omnipotentis amore, et Sanctae Dei Ecclesiae ac servorum ejus, atque totius populi utilitate fideliter investigare curavimus, et in tribus subsequentibus libellis distincte cum suis coadunare, ac Ludovico, Lothario, atque Carolo nobilissimis regibus, filiis videlicet Ludovici imperatoris piissimi, habenda, et omnibus Christianorum fidelibus traden
Abbreviated transcription (Latin):
S incerto autẽ ieiunio .iiiͦi. tp̃roꝵ hanc
certitudinẽ statuimꝰ. ut si kł martiĩ
in .iiii. fr̾a siue antea euenerit. eadẽ
ebdomada cȩlebretur. Si autẽ kł martii
distendunt᷑. in sequentẽ ebdomadã ieiunũ
differatur. Simili quoq mͦ si Rł unii.¬
in fr̾a .iiii. aut antea euenerit. insequente
aut in .ui. fr. aut sabbato contigerit. ie
sciendũ ẽ qͦd si quando ieiuniũ mensis iu¬
nii in uigilia pentecostes scđm predictam
regłam euenerit. ñ ibi cęlebrandũ erit.
sed in ipsa ebdomada sollempni penteco
stes. quia uigiliã similit̾ & ieiumũ cȩle¬
brare ñ conuenit. & tunc ꝓptͣ sollẽpnitatẽ
sp̾c sc̃i diacones dalmaticis induantur. &
alleluia cantetur. & flectamus genua nͣ
dicatur. Eodem mͦ de septembris ieiunio
constitutũ ẽ. ut si kł septembris in .iiii. fr̾a
euenerit. aut antea. Ieiuiniũ in .iii. ebdo¬
mada cȩlebret᷑. Et si in .u. aut .ui. aut

Expanded text:
 incerto autem jejunio Quatuor Temporum, hanc certitudinem statuimus, ut si Kalendis Martii in quarta feria sive antea evenerit, eadem hebdomada celebretur. Sin autem Kalendae Martii distenduntur, in sequentem hebdomadam jejunium differatur. Simili quoque modo si Kalendin IV. feriam aut antea evenerit, in sequente feriam aut VI. aut sabbatum contigerit, ieisciendum est, quod, quando ieiunium mensis Iunii in vigilia pentecostes secundum predictam regulam evenerit, non ibi celebrandum erit, sed in ipsa ebdomada sollempni pentecoigiliam similiter et jejunium celebrare non convenit, et tunc propter solemnitatem Spiritus sancti, dalmaticis induantur, et Alleluia cantetur et Flectamus genua non dicatur. Eodem modo de septimi mensis jejunio constitutum est, ut si Kalend. Septembris in quarta feria evenerit aut antea, jejunia in tertia hebdomada celebrentur; et si in quinta aut
Abbreviated transcription (Latin):
tudinib quas nob̾ opponere uisi estis
scribentes. ꝑ diuersas eccłias diuersas
esse consuetudines. si illis canonica ñ obsttat
auctoritas. ꝓqua eis obuiare debemꝰ. nil iudi¬
camus uł ei̾s resistamus. I em. Igmaro ar
chiepo. Ridiculum ẽ & satis ab hominabi¬
le dedecus. ut traditiones quas antiquitus a
patrib suscepimꝰ. infringi patiatur. Ex¬

Expanded text:
tudinibus quas nobis opponere visi estis, scribentes, per diversas Ecclesias diversas esse consuetudines, si illis canonica non obsistit auctoritas, pro qua eis obviare debemus, nil judicamus, vel eis resistimus. chiepiscopo: Ridiculum est et satis abominabile dedecus ut traditiones quas antiquitus a Patribus suscepimus infringi patiamur.
Abbreviated transcription (Latin):
piritas nimia erat & inutilis dissonantia.
mirabili breuitate correxit. Nam om̃s consti¬
fadiones pͥncipũ. quȩ utiq multis uoluminib
habebantur. int̾ .xii. libros coartauit. Idemq
uolum̃. codicẽ iustiniani appellari precepit
Bursus singłoꝵ magistratuũ siue iudicũ lẽ¬
ges que usq ad duo milia pene libros erant
cabulo nuncupauit. Quattuor etiã institu¬
tionũ libros in quib breuit̃ uniuersarũ legũ
uali quoq leges quas ipse statuerat in unum¬
uolumen roclactas. codicẽ nouellarũ appella¬
ri sancciuit. I em. Tunc apud constanti¬
nopolim priscianus cesariensis grãmatice
artis ꝓfunda rimatus est. Hrstoria ana¬

Expanded text:
itas nimia erat, et inutilis dissonantia, mirabili brevitate correxit. Nam omnes constitutiones principum, quae utique multis in voluminibus habebantur, intra duodecim libros coarctavit, idem quoque volumen Codicem Justiniani appellari praecepit. Rursusque singulorum magistratuum sive judicum leges, quae usque ad duo millia pene libros erant cabulo nuncupavit. Quatuor etiam Institutionum libros, in quibus breviter universarum legum vas quoque leges quas ipse statuerat, in unum redactas, Codicem Novellarum appellari sancivit. Item: Tunc apud Constantinopolim Priscianus Caesariensis grammaticae artis profunda rimatus est. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
Li b ro .u. capitulo. xxͦ.
unt ler honesta .i. iusta. possibił scđm
consuetudinẽ patriȩ. loco tpr̃i ue conue¬
niens. uecessaria. utilis manifesta qq
ne aliquid ꝑobscuritatẽ in cautione conti¬
nect. nullo pͥuato cõmodo. sed ꝓcõmum ci¬
bomines iudicent cum eas instituunt. tam̃ cũ
fuerint institute ac firmatȩ ñ licebit iudi¬
& de ppsis iudicare. sed scđm ipsas. Isy dorits¬

Expanded text:
. Erit lex honesta, justa, possibilis, secundum consuetudinem patriae, loco temporive conveniens, necessaria, utilis, manifesta quoque, ne aliquid per obscuritatem in cautione contineat, nullo privato commodo, sed pro communi cihomines iudicent cum eas instituunt, tum cum fuerint institutae atque firmatae, non licebit iudici de ipsis iudicare, sed secundum ipsas. Et per
Abbreviated transcription (Latin):
decreuerunt regłis orthodoxie ad iungenda.
nodo ut a modo confirmata & rata sint
in capite canonum. Isidorus pec cator ser¬
qui dicuntur apłoꝵ. Licet a quibꝰdã a pocrifi
dicantur. qm pͥopulares eos recipiunt. & sc̃i
patres eoꝵ sententias synodali auctoritate
robarauert᷑. & int̾ canonicas posuerunt con¬
stitutiones. I em. Primꝰ ordo ut p̃dictũ
est de cȩlebrando cõncilio insertus habet᷑.
cretoꝵ atq diuersoꝵ concilioꝵ. breuiariũ
inter polatum sequens ordinem suum.
ite patrũ sine ꝓbabilib auctorib
minue in ȩcctia legant᷑. Nã ab ortho¬
doxis titulate & suscipiunt᷑ & legunt᷑.
magis enĩ passiones sc̃oꝵ martyrũ sacri ca¬
nones censent. ut liceat eas etiã in ȩccłia
legi cũ anniuersarii dies eoꝵ cȩlebrantur.

Expanded text:
decreverunt regulis Orthodoxae fidei adjungenda.decreverunt regulis Orthodoxae fidei adjungenda.nctae, ut amodo confirmata et rata sint in capite canonum. Isidorus servus Chrqui dicuntur apostolorum, licet a quibusdam apocriphi dicantur, quoniam plures eos recipiunt, et sancti Patres eorum sententias synodali auctoritate roboraverunt, et inter canonicas posuerunt constitutiones. » Item, primus ordo, ut praedictum est, de celebrando concilio insertus habetur,cretorum ac diversorum conciliorum breviarium est, interpolatum sequens ordinem suum.Vitae Patrum sine probabilibus auctoribus minime in ecclesia leguntur. Nam ab orthodoxis titulatae, et suscipiuntur et leguntur. Magis enim passiones sanctorum martyrum sacri canones censent, ut liceat eas etiam in ecclesia legi, cum anniversarii dies eorum celebrantur.
Abbreviated transcription (Latin):
apollinaris. ualentinꝰ. siue manicheus. fai¬
stus. sabellius. arrius. Macedoniꝰ. e unoni.
nouatꝰ. S abbatius. calixtꝰ. donat᷑. & eusta¬
chius. Iubianus. Pelagiꝰ. Iulianus. &. llar¬
ensis cȩlestinus. Maximianus. priscillanꝰ
ab hispania. lampediꝰ. dioscorus. euticuis
petrus. & alius petrus. E quib unꝰ alexan¬
ariam. alius antiochiã maculauit. Achanꝰ
constantino politanꝰ. cũ sortib suis. nec netl
com̃s hereies qs ipsi eor ꝙ aiscipłi. siue seis¬
matici docuertꝰ. uł conscripsert᷑ quoꝵ nomina
minime retinemꝰ. ñ solũ repudiata. ue¬
rum etiã ab om̃i catholica & romana eccłia
ediminata. atq cũ suis auctorib auctor̾q
sequacib. sub anathematis in dissolubili uin¬
culo in ȩtͣnum confitemur esse dampnata.
Ule men⁊is librũ
.i. petri apłi itinerariũ. & canones
apłor. numerauert̃ sc̃i patres inter
apocrifa exceptis capłis quinquagiita. quȩ

Expanded text:
Apollinaris, Valentinus sive Manichaeus, FauApollinaris, Valentinus sive Manichaeus, Faustus, Sabellius, Arius, Macedonius, Eunomius, Novatus, Sabbacius, Galistus, Donatus et Eustatius, Nibinianus, Pelagius, Julianus Edanensis, Coelestinus, Maximianus, Priscillianus ab Hispania, Lampedius, Dioscorus, Eutychius, Petrus et alius Petrus, e quibus unus Alexandriam, alius Antiochiam maculavit, Achatius Constantinopolitanus cum consortibus suis, necnon et omnes haereses quas ipsi eormatici docuerunt vel scripserunt: quorum nomina minime retinemus, non solum repudiata, verum etiam ab omni catholica et Romana Ecclesia eliminata, atque cum suis auctoribus, auctorumque sequacibus sub anathematis indissolubili vinculo in aeternum confitemur esse damnata.Clementis librum I, et Petri apostoli Itinerarium et canones apostolorum numeraverunt sancti Patres inter apocripha, exceptis capitulis quinquaginta quae
Abbreviated transcription (Latin):
demis. apoc̾. Lib̾ qui appellatur penitentia
aploꝵ. apoc. Lib phisiologus ab hereticis
conscriptꝰ. & beati ambrosii nomine p̾signatus.
apoc̾. Historia eusebii pamphili. apoc̾. O pus¬
cula tertullinii siue affricani apocrifa. Opꝰ¬
cula postumiani & galli apoc̾. O puscula mon¬
tani & priscille & maximille apocͥ. Omnia
opuscula fausti manichei. a poc̾. O puscula
alteriꝰ clem̃tis alexandrini. apoc̾. Opuscula
cassiani prb̃i galliarũ. a pos̾. O puscula uio¬
torini pictauensis. a poc̾. Opuscula fausti re¬
ginensis galliarũ. a poc̾. Opuscula frumenii.
sio cirici & iulite. apoe̾. Passio georgii. apoc̾
Scripta quȩ appellant᷑ salomonis contradictio
apoe. Philacteria om̃ia quȩ ñ ab angło it ill
Nicholaus. Cherint᷑. Martion. Basilides.
Ebion. ꝓaulus etiã samosatenꝰ. ꝑhotinus.
& honosus. qui simili errore defecerunt¬
N ontanus qͥq cum sius obscenissimis sequacibꝰ.

Expanded text:
genis apog. Liber qui appellatur poenitentia genis apog. Liber qui appellatur poenitentia apocryphus. Liber Physiologus ab haereticis conscriptus, et beati Ambrosii nomine praesignatus, apocryphus. Historia Eusebii Pamphili, apocrypha. Opuscula Tertulliani sive Africani, apocrypha. Opuscula Postumiani et Galli, apocrypha. Opuscula Montani, Priscillae et Maximillae, apocrypha. Omnia opuscula Fausti Manichaei, apocrypha. Opuscula alterius Clementis Alexandrini, apocrypha. Opuscula Cassiani presbyteri Galliarum, apocrypha. Opuscula Victorini Pictaviensis, apocrypha. Opuscula Fausti Regiensis Galliarum, apocrypha. Opuscula Frumenti, sio Cirici et Julitae, apocrypha. Passio Georgii, apocrypha. Scripta quae appellantur Salomonis contapocrypha. Phylacteria omnia, quae non angelorum, ut illi Nicolaus, Cerinthus, Marcion, Basilides, Ebion, Paulus etiam Samosatenus, Fotinus et Bonosus, qui simili errore defecerunt, Montanus quoque cum suis obscoenissimis sequacibus,