comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te ĩ pcc̃is respicit qͣntũ inte ÷ uocantẽ suscipe. miserenti miserũ te
ꝓpone. reddet tͥ si uoluerit lib̾tatem. qͣ pot̾is surg̾e ad iustificatõnem.
uocantẽ si audieris: nõ deerit qͥ uocauit. qͥ nlłi umqͣ. defuit. Suscipi¬
et redeuntẽ qͥ uocauit fugientẽ. Manũ porrigendo lapsũ suscitat.
nͨ lapsus se aũtat. sanat egrotũ: nͥ resugiat. głificat sanũ: nͥ deficiat
At sibonis eiꝰ abutimͦ ⁊ bñsiciis ip̃iꝰ ingͣti manemꝰ iusto tandẽ iudicio
ĩ duram ⁊ a dõ deserim᷑. Causam istã penes noꝰ inuenimꝰ. ip̃i enĩ pͦ can

Expanded text:
 respicit, quantum in te est vocantem suscipe, miserenti miserum te propone; reddet tibi, si voluerit, libertatem qua poteris surgere ad justificationem. Vocantem si audieris, non deerit qui vocavit, qui nulli unquam defuit. Suscipiet reducentem qui vocavit fugientem. Manum porrigendo lapsum suscitat, nisi lapsus se avertat; sanat aegrotum, nisi refugiat; glorificat sanum, nisi deficiat. At si bonis ejus abutimur et beneficiis ipsius ingrati manemus, justo tandem judicio indurat, a Deo deserimur. Causam
Abbreviated transcription (Latin):
nosse dubium ñ ÷. ⁊ specialit̾ beati pauli apłi ad thimotheum epła.
in qͥb erudire studuit. qͣlit̾ in domo dei eum ꝯu̾sari potuisset. mos autẽ
ri accedit . iiii. fieri debeant portiones. Una uidelicet ep̃o ⁊ familie esꝰ¬
ꝓpt̾ hospitalitatem. att susceptõnem. alia clero. t̾tia pauꝑib. qͣrta ad¬
eccł̃ias reꝑandas. S qͥa tua frat̾nitas monast̾iali regła erudita seorsũ¬

Expanded text:
nosse dubium non est, et specialiter beati Pauli ad Timotheum Epistolae, in quibus eum erudire studuit qualiter in domo Dei conversari debuisset. Mos autem od accedit, quatuor fieri debeant portiones, una videlicet episcopo et familiae, propter hospitalitatem atque susceptionem; alia clero; tertia pauperibus; quarta ecclesiis reparandis. Sed quia tua fraternitas monasteriorum regulis erudita seorsu
Abbreviated transcription (Latin):
eum d̾s om̃ium p̃scius. casurũ necessitate s ꝓpͥa uoluntate p̃uidit.
Minime gͦ d̾i ꝓuidencia cad̾e eum facit. quẽ ꝓpͥo casurũ uitio p̃uidit.
p̃uidit qͥd̃ pͦ cat᷑os angłos ⁊ hoĩes quẽ nich futuroꝵ latet. Nec it fut᷑a

Expanded text:
eum Deus omnium praescius casurum necessitate, sed propria voluntate praevidit. eum Deus omnium praescius casurum necessitate, sed propria voluntate praevidit. Minime ergo Dei providentia cadere eum facit, quem proprio casurum vitio praevidit. Praevidit quidem peccaturos angelos et homines, quem nihil futurorum latet. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
casurũ. nõ enĩ ałr ẽẽ potuit. qͣm ꝯstat fore p̃iuisũ. ħ sentẽcia ab om̃ib
scd̃m eam fiunt singła. Uere gͦ uxta dei ꝓuidenciã facta÷ angłi et
hominiᷤᷤ ratõnał crcͣat᷑a. ⁊utͥq data libi arbitrii facultas. Qre sic̃ dsꝰ
p̃iudit utrũq p̃ditum arbitrii lib̾tate condidit. qͣ lib̾tate angłs ⁊
homo bene uti debuit ⁊ potuit. Qd̾ si tanto abusus mun̾e neglexit:
iure culpandꝰ est qͥbñ potuit. s male noluit. habens itaq a dõ pꝰse
boñ. nõ debuit appon̾e uelle malũ. qd̃ qͥa tͣnsg̃ssor apposuit. iusto
sub uelle malo captius. se nõ posse qd̾ uelit dolet. qͥ si obediens
mansisset : sub d̾o utiq posset om̃e qd̾ uellet. Qa gͦ ꝯtempsit dm̃:
iure ꝑdidit posse boñ sibi a d̾o p̃stitum. ⁊nuser tenuit nõ posse qͥd̾
uelit. qͥ uelle malũ ꝑuerse ꝯcepit. Nõ itaq necessario cecidit. nec it

Expanded text:
casurum. Non enim aliter esse potuit quam constat fore provisum. Haec sententia ab omnibus casurum. Non enim aliter esse potuit quam constat fore provisum. Haec sententia ab omnibus secundum eam fiunt singula. Vere ergo juxta Dei providentiam facta est angeli et hominis rationalis natura, et utrisque data liberi arbitrii facultas. Quare sicut Deus praevidit, utrumque praeditum arbitrii libertate condidit, qua libertate angelus et homo bene uti debuit et potuit. Quod si tanto abusus munere neglexit, jure culpandus est qui bene potuit, sed male voluit. Habens itaque a Deo posse bonum, non debuit apponere velle malum: quod quia transgressor apposuit, justo  itaque sub velle malo captivus, se non posse quod velit dolet: qui si obediens mansisset sub Deo, posset omne quod vellet. Qui ergo contempsit Dominum, jure perdidit posse bonum sibi a Domino praestitum; et miser tenuit non posse quod velit, qui velle malum perverse concepit. Non itaque necessario cecidit. Nec enim
Abbreviated transcription (Latin):
tutio fuerit obseruata. De manifestis enĩ solũmͦ iudicat. dum occulta
cordiũ ignorat. S sũmꝰ arbit̾ longe ałr iudicat. qͥ magis corda pensat qͣ.
oꝑa. qͥ nłłm opꝰ appͦbat : qd̾ caritas nõ cõmendat. Mandata qͥd̃ .⁊ ꝓ uariis
temꝑibꝰ ⁊ ꝓ rerũ necessitudinibꝰ sepissime uariant᷑. s una ĩ om̃id a dño¬
caritas q̃rit᷑. qͣ qͥcqͥ. agit᷑: gͣtant᷑ a dño suscipit᷑. sine qͣ qd̾cũq feceriᷤ imp
Uin ꝓuidenciam dĩ respicio. contͣ ħ q̃ dixisti sentire me
sencio. Qd enĩ: Nõne ꝓuidencia dĩ q̃ nũqͣm fallit᷑. omĩa añcedit : Nõne
sic̃ p̃uidit sic singła facit: Angłm qͥd̃ ⁊ hoĩem fecit. nec ałr ꝙͣ. p̃uidit.
Lecidit aut̃ uixta ꝓuidencie u̾itatem. q̃ p̃uidit casurũ angłm ⁊ hoĩem.
ꝓuidencia qͥppe di uera nõ eẽt: si alit̾ aliqͥ. ꝙͣ. nouit sieret. p̃uidit gͥ

Expanded text:
tutio fuerit observata. De manifestis enim solummodo judicat, dum occulta tutio fuerit observata. De manifestis enim solummodo judicat, dum occulta cordium ignorat. Sed summus arbiter longe aliter judicat, qui magis corda pensat quam opera, qui nullum opus approbat quod charitas non commendat. Mandata quidem et pro variis temporibus et pro eorum necessitatibus saepissime variantur. Sed una in omnibus chari sentire me sentio. Quid enim? Nonne providentia Dei, quae nunquam fallitur, omnia antecedit? Nonne sicut praevidit, sic singula facit? Angelum quidem et hominem fecit, nec aliter quam praevidit. Cecidit autem juxta providentiae veritatem, quae providit casurum angelum et hominem. Providentia quippe Dei vera non esset, si aliquid aliter quam novit fieret. Praevidit igitur
Abbreviated transcription (Latin):
osse debes qͥd. a quo. qͣre. qͦmͦ. ubi. ⁊ qͣndo aliqͥd debeat fieri.
Si pt̾ qͥm cõstat inditũ. aliqͥd ab aliqͦ fuerit p̃sũptũ. culpabile dephendit᷑
⁊ ab officio corripit᷑. pͥuatis namq seu publicis iustitutõib singła mod̾¬
ant᷑. Res qͥdẽ de qͥb aliqͥd contͣ iusticiã agendo p̾sumit᷑: si bñ ꝯsid̾es:¬
sine. culpa ĩuenies. uñ ñ res: s de rebꝰ agentis iniusticiã merito rep̃hẽ¬
des. Agentẽ qͥa in debite fecit. iꝰticia debite punit. quẽ indebite punis¬
set: si indebite auctor egisset. Magnũ sane eqͥtatis ꝯstat udiciũ. qd̾ ma¬
lum nusꝙͣ. temanet ĩpunitũ. ⁊ dũ iniꝰtea iuste puniunt᷑. ubiꝰ regnare
dĩ usticiam ip̃a ꝓfitent᷑. sub qͣ nec ĩpuniti remanẽt: qͥ iustũ iniuste oꝑ¬
ant᷑. Qd̾ aũt̃ dictu mirabile ẽ. ħ ⁊̃ in malo boñ ÷ qd̾ inpunitũ nõ est.
Sciat qͦ tua pͥdencia qͥa om̃e opꝰ ꝯm̃dat humana iusticia: qͦ legũ ĩsti¬

Expanded text:
osse debes quid, a quo, quare, quomodo, ubi, et quando aliquid debeat fieri. Si praeterquam constat indictum aliquid ab aliquo fuerit praesumptum, culpabile deprehenditur, et ab officio corripitur. Privatis namque seu publicis institutionibus singula moderantur. Res quidem de quibus aliquid contra justitiam agendo praesumitur, si bene sine culpa invenies. Unde non res, sed de rebus agendis injustitiam merito reprehendis. Agentem, quia indebite fecit, justitia debite punit, quem indebite punisset, si debite auctor egisset. Magnum sane aequitatis constat indicium quod malum nusquam remanet impunitum; et dum injusta juste puniuntur, ubique regnare Dei justitiam ipsa profitentur; sub qua nec impuniti remanent qui justum injuste ood impunitum non est. Sciat quoque tua prudentia, quia omne opus commendat humana justitia quo legum insti
Abbreviated transcription (Latin):
manet sub uincło culpe. Inteꝵ. Quomodo dicis angłm ⁊ hor¬
nẽ ꝓ lib̾tate arbitrii absqi necessitate cͣrentẽ cũ scd̃m ĩmutabi¬
licatẽ diuine ꝓuidencie si mł omia sunt sub necessitate: Nõ enim
pot̾ alit̾ sieri qͣm qd̾ diuina ꝓuidencia ĩ ꝯcusse decernit.

Expanded text:
manet sub vinculo culpae. XI. INTERR. Quomodo dicis angelnem pro libertate arbitrii absque necessitate currentem, cum secundum immutabilitatem divinae providentiae simul omnia sunt sub necessitate? Non enim potest aliter fieri quam quod divina providentia inconcusse decernit.
Abbreviated transcription (Latin):
rit̾ est ⁊ liberi arbrcrii facultas. qͣm sic̃ d̾s ꝓuidit sic eam ⁊ angło et
homini dedit. Qͣ ppt̃ tam hõ ꝙͣ. angłs ꝓ facultate lib̾i arbitrii int̾ oĩa
que facta cͤrit absolutꝰ. qͣm diu facłtate lib̾i arbitrii bene sub dõ utit᷑.
Seruata gͥ ista sibi a do p̃stita lib̾tate : nõ cogit᷑ necessitate qͥ si ne¬
gligende declinat a malo bono: culpa sui exuit᷑ lib̾tate. ⁊ serius re

Expanded text:
riter est liberi arbitrii facultas: quam sicut Deus praevidit, sic eam et angelo et homini dedit. Quapropter tam homo quam angelus pro facultate liberi arbitrii inter omnia quae facta sunt currit absolutus quandiu facultate liberi arbitrii bene sub Deo utitur. Servata igitur ista sibi ab eo praestita libertate, non cogitur necessitate: qui si negligendo d
Abbreviated transcription (Latin):
iusqͥs ĩ hoc uno p̃cepto qd̾÷
caritas offendit: om̃iũ reus exist̾it. qͥa ulła seruauit. qͥ cari¬
omĩa serꝰ uauit. Eaue illaꝵ falsam sentenciã: qͥ dicũt eũ qͥ of¬
fendit ĩ uno pcc̃oꝵ: eẽ reũ om̃iũ pcc̃oꝵ. S his omissis: ad ca¬
ritatis ĩͥ signe pensandũ redeamus. Caxitas it oꝑit multitu

Expanded text:
isquis in hoc uno praecepto, quod est charitas, offendit, omnium reus existit, quia nulla servavit qui chariomnia servavit. Cave illorum falsam sententiam, qui dicunt eum qui offendit in uno peccatorum, esse reum omnium peccatorum. Sed, his omissis, ad charitat
Abbreviated transcription (Latin):
tas ait ĩ euangłio. Qͥ irascit᷑ frĩ sũc reus er̃ iudicio. Nͥ aũt dixe¬
rit frĩ suo racha: reus erit cõcilio. Qui uͦ dixerit fatue: reus
exit gehenne ignis. Teste gͥ ueritate mala suittista: iusteq
punienda. Sic om̃e qd̾ agitur cũ nec iusticia di. nec salus ꝓx¬
mi ibidẽ q̃rit᷑ : malũ eẽ iud̾cat᷑. S si caritas ĩ cansa uer
setur. bñ qͥd̃ irascit᷑. recteq loqͥt᷑. ⁊ iuste oꝑat᷑. qͥsqͥs contra
pcc̃a mouet᷑. Bona gͦ sunt ista sub caritatis remedio q̃
tam̃ sine caritate nusqͣm sũt. absq pcc̃o. sic̃ om̃is cõcubitꝰ
it aq i qͣntũ nob̾ una ꝑ oĩa caritas sit necessaria. cũ qͥcqͥd
agimus ĩ hac uite p̃sentis miseria. si absq caritate fre
maner ĩ culpa. Eo sane. mͦ qͦ conclitor sũmꝰ oꝑari tiouit. cũ nich̾
om̃ino uͥ diligento facit. mandat creat᷑e sue quem tationale insti¬
tuit: ut caricate faciat qͥcqͥd agit. sic it seruare pot̾it qd̾ ei ueri

Expanded text:
udicio. Qui autem dixerit fratri suo, raca, reus erit concilio. Qui vero dixerit, fatue, reus erit gehennae ignis . Teste igitur Veritate, mala sunt ista justeque punienda. Sic omne quod agitur, cum nec justitia Dei nec salus proximi ibidem quaeritur, malum esse judicatur. Sed si chari irascitur, recteque loquitur, et juste operatur quisquis contra peccata movetur. Bona ergo sunt sub charitatis remedio, quae tamen sine charitate nusquam sunt absque peccato; sicut omnis concubitus itaque in quantum nobis una per omnia charitas sit necessaria, cum quidquid agimus in hac vitae praesentis miseria, si absque charitate fit, manet in culpa. Eo sane modo quo conditor summus operari novit, cum nihil omnino nisi diligendo facit, mandat creaturae suae, quam rationalem instituit, ut charitate faciat quidquid agit. Sic enim servare poterit quod ei Veri
Abbreviated transcription (Latin):
ũma illa et ꝑfecta cẽnci& simplicitas qͣm dñis dr̃ nͨ re¬
aprt augm̃tum nͨ tolerut detͥm̃tũ. N patit᷑ uarietatẽ: qͥa
nescit mutabilitatẽ. Ubicũq it ÷ mutabilitas: ibi et młti¬
plox ÷ accidentaliũ uicissitudinũ cõgesta uarietas. Q ꝓpt̾ ĩ
qͣndo natꝰ. si agat aͥd. aut patiat᷑. huiꝰ modi nãq ĩ p̃dica¬
m̃toꝵ. distinctõe noscunt᷑. que st̃. qͣlitas. qͣntitas. ad ad. sitꝰ.¬

Expanded text:
entiae simplicitas, quam dicimus Deum, nec recipit augmentum, nec tolerat detrimentum. Non patitur varietatem, quia nescit mutabilitatem. Ubicunque enim mutabilitas ibi et multiplex est accidentalium vicissitudinum congesta varietas. Quapropter in quando natus, si agat aliquid aut patiatur. Hujusmodi namque in praedicamentorum distinctione noscuntur: quae sunt, qualitas, quantitas ad ali
Abbreviated transcription (Latin):
tuat. In ualidos reficit. sanos uberiores reddit. mmnor est sollicttudine. ma¬
ior ꝯtemplatõẽ. minꝰ occupatꝰ. mag̃ expeditꝰ. iuxta qd̾ ait apłc. Q retro
sunt oblitꝰ. in his que ante sunt extentꝰ. sequor ad palmã suꝑne uocatõis.
Ad ordinem istum de qͣcumq ꝓfessione licet ascend̾e. tanteq autoritatis
ẽ uestis monachica cum benedictõe pat̾s sp̃uał accepta. ut semel habita
deponi ult̾ius ꝓ sacram̃ti reu̾encia nlłotͦ q̃at. ħ enĩ sacram̃tum semei
acceptũ. siñ deserit᷑ beatitudĩe cumulat᷑. In ħ ordine qͦ cuiq ꝓfessio
ꝯsũmat᷑. ħ ordi ne siad eum ꝯfugit᷑. cet̾oꝵ runa leuat᷑. hac decausa
antiqͥ sapientes. tam reges qͣm pontifices. nͨ nõ ⁊ alii fideles młta młto
q̃rũt singłarẽ. Iure gͦ uocarent᷑ cderici. recteq canonici. nͥ ꝓuite artio¬

Expanded text:
tuat, invalidos reficit, sanos utiliores reddit. Minor est sollicitudine, matuat, invalidos reficit, sanos utiliores reddit. Minor est sollicitudine, major contemplatione. Minus occupatus, magis expeditus, juxta quod ait Apostosunt oblitus, in his quae ante sunt extentus, sequor ad palmam supernae vocationis . Ad ordinem istum de quacunque professione licet ascendere, tantaeque auctoritatis est vestis monachica cum benedictione patris spiritalis accepta, ut semel habita deponi ulterius pro sacramenti reverentia nullo modo queat. Hoc enim sacramentum semel susceptum, si non deseritur, beatitudine cumulatur. In hoc ordine quaecunque professio consummatur. Hoc ordine, si ad eum confugitur, caeterorum ruina levatur. Hac de causa antiqui sapientes, tam reges quam pontifices, nec non et alii fideles, multa monquaerunt singularem. Jure ergo vocarentur clerici, recteque canonici, nisi pro jure arctio
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ clericał dignitatẽ ordinis ñ habeo uidicare. hic sane ordo tam putꝰ tam
sanctꝰ : ut sapĩa cet̾os doceat. ut uita alios instruat. Clerici namq cͥmina sol¬
uunt. ñ admittunt. p̾cata diluunt: ñ in se suscipiunt. Lapsos in cͥmine acle¬
ro deponũt. cͥminosos aũt̃ in clerum ñ intromittũt. De his enĩ dñs dic̃. uos estiᷤ
lux mundi. Nõ est ꝯtͣhenda sub modio lux ħ: ꝓposita mundo. Et alibi. uos
estis sal t̾re. Sal carissime sal istud ẽ sapĩe. lux ista publicas pccõꝵ tenebͥ s
int᷑ se nõ admittit. s a dericał decore ordinis ꝯstant̾ abicit. Sal istud insipi¬
entes ⁊ illit̾atos a cdero reicit. s ordinis sentencia monastici. talia passim re¬
colligit ⁊ sanat ĩ gremio que morbida stare ñ pot̾ant in aꝑto. Quos adeo
salubri medicamine roborat: ut qͣm sepe regendis eccł̃iasticis fortes resti¬

Expanded text:
qui clericalis dignitatem ordinis non habeo judicare. Hic sane ordo tam purus, tam qui clericalis dignitatem ordinis non habeo judicare. Hic sane ordo tam purus, tam sanctus est, ut sapientia caeteros doceat, ut vita alios instruat. Clerici namque crimina solvunt, non admittunt. Peccata diluunt, non in se suscipiunt. Lapsos in crimine a clero deponunt, criminosos autem in clerum non intromittunt. De his enim Dominus dicit: Vos estis lux mundi . Non est contrahenda sub modio lux haec proposita mundo. Et alibi: Vos estis sal terrae . Sal, charissime, sal istud est sapientiae. Lux ista publicas peccatorum tenebras inter se non admittit, sed a clericalis decore ordinis constanter abjicit. Sal istud insipientes et illiteratos a clero rejicit. Sed ordinis sentina monastici talia passim recolligit, et sanat in gremio quae morbida stare non poterant in aperto; quos adeo salubri medicamine roborat, ut quam saepe regendis ecclesiasticis fortes resti
Abbreviated transcription (Latin):
espꝰ. Illa linee benedictio tunice ꝗͣ obtendis modernis temꝑib ut au¬
dio p̃sũpta ẽ a clericis. qͥsi bene or dinemsuũ ꝯstõent: ħ ad se ñ ꝑtinere cognoᷤᷤ¬
tent. ħ̃ eni uestis nutate ꝯsecratio: publice̾m penitenciam ꝓficet᷑. s publica
penitencia: in clero ñ admittit᷑. Q enĩ plebi regende dericꝰ ordinat᷑. ita ca¬
nonico ordĩe informat᷑. ut sine macula cͥminis p̃uideat p̾pło dei. ⁊ appareat
sine cͥmine. qͥ alioꝵ cͥmina debet corrig̾e. Sit eciam utusq testam̃ti pa¬
ginis pleniꝰ instructꝰ. qͥ ad docendũ alios ordinat᷑. Uñ mirari ñ desmo cum
ĩ derum illit̾atos a mod̾nis canonicis suscipi uideo. S ⁊ p̾catores publicos qͣ
ratione dericos faciunt. cum id autoritates ficri ñ ꝯsenciunt: Tu me ĩpor¬
tunis int̾rogationib talia respond̾e ꝯpellis. qͣ nͥ eos caritas tenuerit. cle¬
ricis illos facient me ꝯtͣ moueri. Holo de clericoꝵ accib tecum ultͣ disserere.

Expanded text:
ESP. Illa lineae benedictio tunicae quam obtendis, modernis temporibus, ut audio, praesumpta est a clericis: qui si bene ordinem suum considerent, hoc ad se non pertinere cognoscent. Haec enim vestis mutatae consecratio publicam poenitentiam profitetur. Sed publica poenitentia in clero non admittitur. Qui enim plebi regendae clericus ordinatur, ita canonico ordine informatur, ut sine macula criminis praevideat populo Dei et appareat sine crimine qui aliorum crimina debet corrigere. Sit etiam utriusque Testamenti paginis plenius instructus qui ad docendum alios ordinatur. Unde mirari non desino cum in clerum illiteratos a modernis canonicis suscipi video. Sed et peccatores publicos dic qua ratione clericos faciunt, cum id auctoritate fieri non consentiant? Tu me importunis interrogationibus talia respondere compelles, quae nisi eos charitas tenuerit, clericos illos faciunt contra me moveri? Nolo de clericorum actibus tecum ultra disserere,
Abbreviated transcription (Latin):
bi ꝯmisse. caritatis sollicitudo deseruit. S qͥ ordinant᷑ ad regendam plebem.
alii ordinant᷑ ut eam corꝑali regimine in t̾renis regant. ali ordinant᷑ ut eã¬
a t̾renis ad celestia ꝑducant. Q autẽ ordinant᷑ ut plebem dei in t̾renis regant
potestates scł̃i cõmuni nomĩe appllant᷑. de qͥb alii sunt qͥ imꝑatores. alii qͥ regeᷤ.
qͥ duces. qͥ ꝯsules. huiꝰmodi nũcupant᷑. his etenĩ apłc iubet ut humilit̾ seruat᷑.¬
Neqͥs aũt̃ econtͣ senciat: dicit. N potestati resistit: di ordinatõi resistit. Q uͦ ordi¬
nant᷑ ut plebem dĩ a t̾renis ad celestia dirigant: ꝯmuni uocabulo clerici
nũcupant᷑. De qͥb ꝓ agendis in plebe ꝯͣmissa officiis. ꝓmouent᷑ aliqͥ. Inde sunt qͥ

Expanded text:
bi commissae charitatis sollicitudo deservit. Sed qui ordinantur ad regendam plebem, bi commissae charitatis sollicitudo deservit. Sed qui ordinantur ad regendam plebem, alii ordinantur ut eam regimine in terrenis regant, alii ordinantur ut eam ad coelestia perducant. Qui autem ordinantur ut plebem Dei in terrenis regant, potestates saeculi communi nomine appellantur: de quibus alii sunt qui imperatores, alii qui reges, qui duces, q dicit: Qui potestati resistit, Dei ordinationi resistit . Qui vero ordinantur ut plebem Dei a terrenis ad coelestia dirigant, communi vocabulo clerici nominantur, de quibus pro agendis in plebe commissa officiis promoventur aliqui. Inde sunt q
Abbreviated transcription (Latin):
merito facie ad faciem uidebimꝰ. hoc inp̃senti fe̾deles credunt ⁊ iustist̾.
Sioes ħ fundam̃tum ẽ. supͣ qd̾ eccłia fundata ẽ. hanc enĩ ĩse fundauit
ap̃c. ille lapis angłaris qui factꝰ est ĩ cap̃ angłi. a quo caritate diffu¬
sa e diu̾sis una ĩ ip̃o creuit eccłia. de uideis ⁊ gentib collecta. ex angłis
nis: donat se ip̃m in ceł. donat ⁊ nit̾ris. In ceł uifione manife¬
sta. in t̾ris ꝑ sacram̃ta. Uisione eiꝰ celestia beatificant᷑. sacram̃tis
eiꝰ t̾rena renouant᷑. In ceł beatitudo ÷ una: in t̾ris sacramta
diu̾sa. aliã enĩ sunt sacram̃ta qͥb gn̾alit̾ renouam᷑ alia uero
sacram̃ta qͥb ĩ clerum aliqͥ ordinant᷑. Sit ordinatõ deri: ad regẽ¬
dam plebem xp̃i. S qͥ int̾ fideles ut aliis ꝓuid̾e debeant ordinã¬
t᷑: ad ħ siqͥd̾ ꝓmouent᷑. ut ĩ eccłia seruiant ñ ut dñent᷑ Seriuiãt
ficialia. In necessariis sũma salutis humane plena ꝯsistit. In offitialib uͦ ple¬

Expanded text:
merito facie ad faciem videbimus. Hoc in praesenti fideles credunt, et justi sunt. Fides haec fundamentum est supra quod Ecclesia fundata est. Hanc enim in se fundavitst in caput anguli, a quo charitate diffusa, ex diversis una in ipso crevit Ecclesia de Judaeis et gentibus collecta, ex angelisnis, donat seipsum in coelis, donat et in terris: in coelis, visione manifesta; in terris, per sacramenta. Visione ejus coelestiris sacramenta diversa. Alia enim sunt sacramenta quibus generaliter renovamur, alia vero sunt sacramenta quibus in clerum aliqui ordinantur. Fit ordinatio cleri ad regendam plebem Christi. Sed qui inter fideles ut aliis providere debeant, ordinantur, ad hoc siquidem promoventur ut in Ecclesia serviant, non ut dominentur, serviant utilia. In necessariis summa salutis humanae plena consistit, in utilibus vero ple
Abbreviated transcription (Latin):
Um ubiq ds regnet. nusqͣm ÷ qͥu regno eiꝰ nõ est. Ed gͦ ꝓmitcis
qd̾ intrabunt in regnũ dei: Rep᷑. UEre ds ⁊ in om̃ib est ⁊ omĩa
atinet. ubiq regnat. ubiq imꝑat. Bonos assignat p̃miis. malos sup¬
pliciis. Eius iusticia colligit om̃ia. Ibi tam̃ spetialit̾ regnare dicit᷑.
ubi cognoscit᷑. Ibi cognoscit᷑ ubi amat᷑. ꝓpͥe gͦ regnũ dei dr᷑ qd̾ pꝰsidet
piꝰ nõ intͣt impiꝰ. h ẽ illd̃ regnũ qd̾ pii deposcũt ⁊ ĩ orone dñica dict̃.

Expanded text:
s quia intrabunt in regnum Dei? RESP. Vere Deus et in omnibus est, et omnia continet, ubique regnat, ubique imperat. Bonos assignat praemiis, malos suppliciis. Ejus justitia colligit omnia. Ibi tamen specialiter regnare dicitur ubi cognoscitur. Ibi cognoscitur ubi amatur. Proprie ergo regnum Dei dicitur quod possidet pius, non intrat impi
Abbreviated transcription (Latin):
uuinit. hoꝵ aut̃ filii nõ dico ꝑ carnẽ s ꝑ fidem. om̃s euadũt mortẽ. et
cum eis intͣbũt beatitudĩem. Nuoꝵ enĩ fidem imitant᷑: ⁊ cũ eis incedẽ
te dormitionẽ acceꝑant: optimã hrent repositam gr̃ãm. Est aut̃ cũ
pietate dormirẽ usq ad finem in cultu dĩ ꝑsistere. pietas ħ om̃i tpr̃e ĩ fide
est. fides ħ in societate catholica est. In hac qͥsqͥs morit᷑. morte ñ tenet᷑. s uita
ꝑfecta ⁊ ꝑpetua donat᷑. ⁊ in fine resurrectõis corꝑͣigła cumulabit᷑. et sic̃
tc̃ nõ nisi ꝑ cͥcumcisiꝰ fidelibꝰ defunctis oblatõ illa facta ẽ: ita nc̃ ĩ p̃senti¬
eccłia ñ nͥ ꝓ regñatis in xp̃o dñicum ĩ altari sacram̃tum offerri sancitũ
est. iuxta qd in euangłio scͥptũ ÷. qͥa credebant in iħm. at iħc ñ se crede¬
bat ill̃. Licet eiũ credat aliqͥs uͥ regen̾atꝰ sit nõ se credit iħc illi. hoc est

Expanded text:
lii, non dico per carnem, imo per fidem omnes evadunt mortem, et cum eis intrabunt beatitudinem. Quorum enim fidem imitantur, et cum eis mercedem te dormitionem acceperant, optimam haberent repositam gratiam. Est autem in pietate dormire, usque ad finem in cultu Dei persistere. Pietas haec omni tempore in fide est, fides haec in societate catholica est. In hac quisquis moritur, morte non tenetur, sed vita perpetua donatur, et in fine resurrectionis corporum gloria cumulabitur. Et sicut tunc nonnisi pro circumcisis fidelibus defunctis oblateratis in Christo Dominicum in altari sacramentum offerri sancitum est, juxta quod in Evangelio scriptum est, quia credebant in Jesum et Jesus non se credebat illis. Licet enim credat aliquis, nisi regeneratus sit, non se credit Jesus illi, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
argum̃tum ñ apparentũ. Cum hac fide accedit᷑ ad altare. Dum sacra¬
sibi manducat ⁊ bibit
sceat si
credit. Respondet᷑ enĩ nõ credenti qd̾ dñs marie respondit dicens. Ioli
me tangere. Nondũ enĩ ascendi ad prem meũ. Sic ꝓhibet᷑ a ꝑceptõẽ
at gͦ qͥ ad eucharistiam accedit. uideat si fide uinit. Est autem fide ueuere:
d̾o cred̾e. nõ carnis cõcupiscenciis deserure. Iam quomodo audet xp̃m come
nit p̃ceptum. Qd̃ fit : dum sciens ⁊ uolens incͣrit pcc̃m. Sumnit gͦ sibi iudici¬
um: qͥsqͥs infideł̃ aut cum uoluntate pcandi audet comed̾e xp̃m. Qsqͥs gͦ
ꝑ grãm dei deposita uoluntate p̾candi fideł accedit: ħ ad uitam comedit.
Sactꝰ enĩ menbrũ xp̃i: a morte surrexit. Ixp̃i uita uiuit. Semel qͥd̾ sũptũ
uł oblatum uiuentib sufficit. s his quos pꝰmodũ culpa ñ tangit. Nobis

Expanded text:
argumentum non apparentium . Cum hac fide acceditur ad altare. Dum sacrasibi manducat et ideat si credit, respondetur enim credenti quomodo Dominus Mariae respondit, dicens: Noli me tangere: nondum enim ascendi ad Pat ergo qui ad eucharistiam accedit, videat si fide vivit. Est autem fide vivere, Deo credere, non carnis concupiscentiis deservire. Nam quomodo audet comedere Cnit praeceptum. Quod fit dum sciens et volens incurrit peccatum. Sumit ergo sibi judicium quisquis infidelis aut cum voluntate peccandi audet comedere Christum. Quisquis autem per gratiam Dei, deposita voluntate peccandi, fidelis accedit, hic ad vitam comedit. Factus enim membrum Christi a morte surrexit et Christi vita vivit. Semel quidem sumptum vel oblatum viventibus sufficit, sed his quos postmodum c
Abbreviated transcription (Latin):
nõ q eiꝰ tantũ. s qͥa fidei habens pͥmatũ : pat̾ mltarũ genciũ positꝰ ẽ
ad imitandum. Sic. ⁊ dñs cum sit d̾s oium uoluit dici d̾s tͥum. Sic enĩ ait in
euangłio. Ego sum ds̃ abͣham. d̾s ysaac: d̾s iacob. ⁊ paulopost seqr᷑. N õ¬

Expanded text:
non quia ejus tantum, sed quia fidei habens primatum, pater multarum gentium, positus est non quia ejus tantum, sed quia fidei habens primatum, pater multarum gentium, positus est ad imitandum. Sic et Dominus cum sit Deus omnium, voluit dici Deus trium. Sic enim ait in Evangelio: Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob. Et paulo post seq
Abbreviated transcription (Latin):
q̃so hostia ila qͣm filiꝰ dei incruce patͥ obtulit. nõne ꝓ defuncts fidelib
sideles expiauit. Quos enĩ in cruce positꝰ defunctos redemit: hos ip̃e ab inferis re¬
demptor eduxit. hunc itaq morẽ eccłlia tenuit. ut ip̃m in p̃senti ꝓ suis offe-¬
rat defunctis. sine quo nec uiuus pot̾it nec defunctꝰ ab solui. Festinẽt gͦ fe¬
stinẽt undiq miseri. festinẽt ad g̃niũ tante matͥs. q̃ p̃ualet ĩferis. q̃ pe¬
nitentes absoluit a culpis. q̃ desunctis filiis mat̾ pia iuaticũ salutifere
tͣnsmittit. R̵ Quid appellas uiaticũ: Re̾p̃. Ecimꝰ uiaticum al¬
taris sacram̃tum. Mondũ enĩ in patͥa sumꝰ. s ad eam ꝑ fidẽ tendimꝰ. Bum
itaq ĩ uia sumꝰ isto uatico sustentam᷑: qd̾ ⁊̃ defunctis nr̃is qͦs nõdũ bea
titudĩẽm ꝑ cepisse credimꝰ. ꝓ eis supplicando tͣnsmittunꝰ. ut qd̾ eis restat de
nu sacͣ scͥpt᷑a secretam qͥetẽ bõꝵ designat. InteR ¶Ut gͦ abͣhe tm̃¬

Expanded text:
so, hostia illa quam Filius Dei in cruce Patri obtulit, nonne pro defunctis fidelibus fideles expiavit. Quos enim in cruce positus defunctos redemit, hos ipse ab inferis redemptor eduxit. Hunc itaque morem Ecclesia tenuit, ut ipsum in praesenti pro suis offerat defunctis, sine quo nec vivus poterit nec defunctus absolvi. Festinent ergo, festinent undique miseri, festinent ad gremium tantae matris, quae praevalet inferis, quae poenitentes absolvit a culpis, quae pro defunctis filiis mater pia viaticum salutare XXI. INT. Quid appellas viaticum? RESP. Dicimus viaticum, altaris sacramentum. Nondum enim in patria sumus, sed ad eam per fidem tendimus. Dum itaque in via sumus, isto viatititudinem percepisse credimus, pro eis supplicando transmittimus; ut quod eis restat de nu sacra Scriptura secretam quietem beatorum designat. XXII. INT. Cur
Abbreviated transcription (Latin):
tere pcta defunctis. R Qum defunctos a pcc̃is solui deposcimꝰ. qͦs fideles
ab hac uita migrasse credimꝰ: nõ eos qͥdem hab̾e p̾cata sentimꝰ. s pc̃ci nomĩe pe¬
uam pcti nũcupamꝰ. Nam quos de p̃senti uita ꝑ penitenciã satifaciendo exisse
nouimꝰ: eis pꝰ mortẽ penas reseruari minime sentimꝰ. qs aut̃ cũ penitencia
sideles s sine digna satifactõe p̃occupatos morte cernimꝰ. penas eis ñ dãp¬
natorias. ĩmo purgatorias deberi fa tem᷑. ꝓ his autẽ ꝙ ĩ ꝯmuniõe matͥs
eccł̃ie uł sero penitenteᷤᷤ redeunt. ⁊ uera ꝯfessione data absoluti obeunt:
ut soluant᷑ a pena eis pꝰ mortẽ debita. offert una om̃iũ ꝯmuniꝰ mat̾ eccłia.
ad dm̃ p̃ces ⁊ elemosinas. ⁊ uuifica dñici altaris mist̾ia. ¶ ͤ qͥd̃ defunctis nicħ
ꝓ dessẽd : nisinͥ in eccl̃ie societate fideles obissent. Nc aũt eccłie meritis coci¬

Expanded text:
tere peccata defunctis? RESP. Cum defunctos a peccatis solvi deposcimus, quos fideles tere peccata defunctis? RESP. Cum defunctos a peccatis solvi deposcimus, quos fideles ex hac vita migrasse credimus, non eos quidem habere peccata sentimus, sed peccati nomine poenam peccati nuncupamus. Nam quos de praesenti vita per poenitentiam satisfaciendo exisse cognovimus, eis post mortem poenas reservari minime sentimus. Quos autem cum poenitentia fideles, sed sine digna satisfactione praeoccupatos morte cernimus, poenas eis non damnatorias, imo purgatorias deberi fatemur. Pro his autem qui in communionem matris Ecclesiae vel sero poenitentes redeunt, et vera confessione data absoluti obeunt, ut solvantur a poena eis post mortem debita, offert una omnium communis mater Ecclesia ad Deum preces et eleemosynas, et vivificat Dominici altaris mysteria: quae quidem defunctis nihil prodessent, nisi in Ecclesiae societate fideles obissent. Nunc autem Ecclesiae meritis quoti
Abbreviated transcription (Latin):
scias q nemo illd̾ digne comedit. nͥ fuerit menbrũ xp̃i. Nemo ÷ m̃brum
xp̃i : nisi qͥ fide uiuit. Q ꝓpt̾ eccłia ad cõmunionẽ suscipit neminẽ nͥ fide¬
lem. Que si ab errantema fide aliquẽ iud̾it: qd̾ aut in u̾bo aut ĩ oꝑe de¬
p̃hendit. hunc pͥmo pia sollicitudĩe corripit. pꝰ si em̃dare ꝯtẽpnit: dato u¬
dicio ab altari medicinalit̾ excludit. ne reus inde moriat᷑ uñ iustꝰ uiuit.
Suspensum deniq tam du remouet. donec satisfactõe p̃missa eum re¬
conciliet. Nhoñ eͦ seture p̾ candũ ꝓpt̾ salutare remedium: a quo eccł̃ia
functoꝵ. ꝓ qͥbꝰ in sacro canone quẽ suꝑ altare dñic̃ soli sacerdotes dicunt.
speciał or̃o fundit᷑ ⁊ ĩ oblatõne sacͥ libaminis dño cõmendant᷑. ut eis pc̃ca
remittat: ⁊ et̾nam reqͥem tͥbuat. Int̾.Usde qͥd dixeris. peccata qͥdẽ
d̾s remittit. s tm̃ in uita p̃senti. Q modo gͦ ut dixisti eccłia petit dm̃ remit¬

Expanded text:
dit nisi fuerit membrum Christi. Nemo est membrum Christi, nisi qui fide vivit. Quapropter Ecclesia ad communionem suscipit neminem nisi fidelem: quae si aberrantem a fide aliquem viderit, quod aut in verbo aut in opere deprehendit, hunc primo pia sollicitudine corripit, post, si emendare contemnit, dato judicio ab altari medicinaliter excludit, ne reus inde moriatur unde justus vivit; suspensum denique tandiu removet donec satisfactione praemissa eum reconciliet. Non ergo secure peccandum propter salutare remedium, a quo Ecclesiafunctorum, pro quibus in sacro canone quem super altare Dominicum soli sacerdotes dicunt, specialis oratio funditur et in oblatione sacri libaminis Domino commendantur, ut eis peccata remittat, et aeternam requiem tribuat. XIX. INT. Vide quid dixeris. Peccata quidem Deus remittit, sed tantum in vita praesenti. Quomodo ergo, ut dixisti, Ecclesia petit Deum remit
Abbreviated transcription (Latin):
Uuid est fides: Resp̃.Hdes ł¬
des ħ de qͣ nc̃ tecũ agitꝰ : ẽ ille
m̃tis humane affectꝰ. qͦ soli do credit animꝰ. Q dum singłarit̾ d̾õ credit.
ħ dei gr̃a reuelante ꝑcipit. qd̃ tenet nota ⁊ certa. qͦ ratõni humane
sunt ĩ cognita. sũt dubia. Sides ħ illa ẽ qͣ fideles dicunt᷑. qͥ in xp̃o bap

Expanded text:
uid est fides? RESP. Fides haec de qua nunc tecum agimus est ille mentis humanae affectus quo soli Deo credit animus: qui dum singulariter Deo credit, hoc, Dei gratia revelante, percipit quod tenet nota et certa quae rationi humanae sunt incognita, sunt dubia. Fides haec illa est qua fideles dicuntur qui
Abbreviated transcription (Latin):
fut᷑a uenuit. nͨ p̃t̾ita tͣnseãit. s p̃sencia cũcta psistũt. Und̾
suos ñ nouo cõsilio colligit. nͨ noua caritate dilig̃. S dũ sui
ad eum resugiunt ⁊ cõu̾tunt᷑: eo ñ mucato bñ illi mutant᷑.
sicut cũ a dõ resiliunt: eo qͦ ĩmoto male ip̃i mutant᷑
fitq ut cum bonis placidꝰ mał ue iratꝰ ds dicat᷑: ilł utiq
mutatis: ip̃e ñ mutat᷑. Sic̃ una eadẽq splendoris claritas
et sanis occłis ÷ iocunda: et ĩfirmis asꝑa.

Expanded text:
futura veniunt, nec praeterita transeunt, sed praesentia cuncta persistunt. Unde suos non novo consilio colligit, nec nova charitate diligit. Sed dum sui ad eum refugiunt et convertuntur, eo non immutato, bene illi mutantur; sicut cum a Deo resiliunt, eo quoque immoto, male ipsi mutantur; fitque ut cum bonis placidus malisve iratus Deus dicatur, illis utique mutatis, ipse non mutatur; sicut una eademque splendoris claritas et sanis oculis est jucunda et infirmis aspera.
Abbreviated transcription (Latin):
ã tͥminalibꝰ pcc̃a differre sentimꝰ. In leuibꝰ namq seu uenialibꝰ qͥsq fideł tan¬
qͣm a serpente tangit᷑.d. dũ uoluntate pͤ candi neqͣqͣm tͣhit᷑. nõ tenet᷑. dum
pct̃o qd̵ mninime ꝯsentit: neqͣqͣm morit᷑. habet enĩ xp̃m singłare ⁊ sũmũ ꝯtͣ
omĩa mala remediũ. hic sub p̃senti miseria gemt ⁊ ad xp̃m quẽ diligit
ꝑ seu̾ando refugit. At cũ aliqͥs suggestioẽm malã sibi ppositam scient̾ recipit
uiamq iusticie prudens ⁊ uolens deserit: mox ĩ similitudiẽm p̃uaricantis ade

Expanded text:
a criminalibus peccata differre sentimus. In levibus namque seu venialibus quisque fidelis tana criminalibus peccata differre sentimus. In levibus namque seu venialibus quisque fidelis tanquam a serpente tangitur; sed dum voluntate peccandi nequaquam trahitur, non tenetur; dum peccato quidem minime consentit, nequaquam moritur. Habet enim Christum singulare et summum contra omnia mala remedium. Hic sub praesenti miseria gemit, et ad Christum, quem diligit, perseverando refugit. At cum aliquis suggestionem malam sibi propositam scienter recipit, viamque justitiae prudens et volens deserit, mox in similitudinem praevaricantis Adae,
Abbreviated transcription (Latin):
umana ut mͥ uidet᷑ tẽptatõ dr᷑. q̃ nos in p̃senti utta ĩuincibil
n assidua comitat᷑. dum ꝑ ignoranciã seu ꝑ debilitatem qͥsq qͣntũcumq fidelis
a bono retardat᷑. Qͤ qͥa nolentes patim᷑: uenialit̾ pꝰcamꝰ. qͥ in xp̃o renati sumꝰ. ad
quẽ dum cũ humilitate refugimꝰ. ab his assidue releuam᷑. Cum aũt tẽp̃tatõni
huinane diabolica suꝑ apponit᷑. qd̃ sit cũ aut delib̾atõe uł cõsensu. seu uolun¬
tarie p̾cat᷑. iam ñ ueniale malũ qd̾̃ agit᷑. s cͥminale r̾ito iudicat᷑. Ibi nãq
fides emorit᷑. qua ꝑdita: ei qͥ reus: dap̃natio debet᷑. Ex hac qͥppe iusticia:
ĩ ciuili causa statutũ nouimꝰ. qͥa cũ aliqͥs de rebꝰ dñi sui qdlibet usurpasse ꝓ¬
bat᷑. si seͥ scient̾ id egisse defend̾it usurpatũ ꝓ more restituit. ⁊ ĩdẽpnatꝰ eua¬
sui cõtẽptu dñi ꝯdempnat᷑. Scd̾m hanc ꝯsid̾ationẽ. leuia a gͣuibus. uenialia

Expanded text:
umana, ut mihi videtur, tentatio dicitur quae nos in praesenti vita invincibilis et assidua comitatur, dum per ignorantiam seu per debilitatem quisque, quantumcunque fidelis, a bono retardatur: quae quia nolentes patimur, venialiter peccamus, qui in Christo renati sumus; ad quem dum cum humilitate refugimus, ab his assidue relevamur. Cum autem tentationi humanae diabolica superapponitur, quod fit cum aut deliberatione vel consensu seu voluntarie peccatur, jam non veniale malum quidem agitur, sed criminale merito judicatur. Ibi namque fides emoritur, qua perdita, ei qui reus est damnatio debetur. Ex hac quippe justitia in civili causa statutum novimus, quia cum aliquis de rebus Domini seu quidlibet usurpasse probatur, si se inscienter id egisse defenderit, usurpatum pro more restituit, et indemnatus evasui contemptu Domini condemnatur. Secundum hanc considerationem levia a gravibus, venialia
Abbreviated transcription (Latin):
dum minime ꝯtͣdixit: qd̾ eq̾dẽ fecisse debuit. iniqͥtatẽ sane uidit ⁊ tacu¬
it. merito secuta÷ in corde eiꝰ uis pͣue delectatõnis. dum uidit. dũ pul¬
crũ aspectu ⁊ delectabile udicauit. delectatõiq ꝯsensũ actꝰ pbuit. dũ
accepit de fructu ⁊ comedit. actũq accusando defendit. ubi culpã ĩ dnm
em̃ alicͦ ꝑsuasio debet diuino p̃p̃oni mandato. Suũ rei nolũt fateri pcc̃m.
s pari fastu ĩ aliũ culpam refundũt. Et dum p̃tendũt excusacõnem.
sibi teseruant uuqͥtatem. Ex his tam̃ natꝰ. s nõ eos unitatꝰ sideł qͥsq ⁊dõ deuotꝰ¬

Expanded text:
dum minime contradixit, quod equidem fecisse debuit, iniquitatem sane vidit, et tacudum minime contradixit, quod equidem fecisse debuit, iniquitatem sane vidit, et tacuit, merito secuta est in corde ejus vis pravae delectationis. Dum vidit, dum pulchrum aspectu et delectabile judicavit, delectationique consensum actus praebuit, dum accepit de fructu et comedit, actumque excusando defendit, ubi in Deum refundunquam enim alicujus persuasio debet divino praeponi mandato. Suum rei nolunt fateri peccatum, sed pari fastu in alium culpam refundunt; et dum praetendunt excusationem, sibi reservant iniquitatem. Ex his tamen natus, sed non eos imitatus, fidelis quisque et Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ statim abicimꝰ. ꝯtͣdicimꝰ. exetram᷑. sola tm̃ suggestiõe p̾casse ꝯuincim᷑.
qͥ iniqͥtatẽ sentimꝰ. nec statim resistimꝰ. licet nec delectati fuerimꝰ: Ubi gr̃a.
Si tu ꝓditorem dñi tui uł amici tecũ loqͥ de ꝓditiõe sustinueris. nͨ ꝯtͣdixeriᷤ.
cũ tam̃ de malo dñi uł amici tui nec delectatꝰ. nͨ ꝯsenciens fueriꝰ. qͥa cõtͣ¬
dicere uł resist̾e qͣm statĩ sensisti. minime uoliusti: mox isto qͣntulocũq cõ¬
sensu audiendi. reus ẽẽ dinosceris. Sic itaq p̾cat᷑ sola suggestiõe. licet de¬
lectatꝰ ñ fueris. ꝯsensũue actꝰ minime p̃bueris. Ita ⁊ pͥmꝰ hõ suggestorẽ
malũ nõ ignorauit. seq dñi p̃ceptũ suscepisse respondit. Cui male sugge¬
renti dum scient̾ auditũ p̃buit: mox ip̃a suggestioẽnis susceptõe deliqͥt.
qͦ tandẽ delectatꝰ atq cõsenciẽs pleniꝰ pcc̃m incͣrit. p̃missa itaq tẽptatõe.

Expanded text:
statim abjicimus, contradicimus, exsecramur, sola tantum suggestione peccasse convincimur, qui iniquitatem sensimus, nec statim resistimus, licet nec delectati fuerimus. Verbi gratia: Si tu proditorem domini tui vel amici tecum loqui de proditione sustinueris, nec contradixeris, cum tamen de malo domini vel amici tui nec delectatus nec consentiens fueris, quia contradicere vel resistere, quam statim sensisti, minime voluisti, mox isto quantulocunque consensu audiendi reus esse dignosceris. Sic itaque peccatur sola suggestione, licet delectatus non fueris, consensumve actus minime praebueris. Ita et primus homo suggestorem malum non ignoravit, seque Domini praeceptum suscepisse respondit: cui male suggerenti dum scienter auditum praebuit, mox ipsa suggestionis susceptione deliquit, quo tandem delectatus atque consentiens, plenius peccatum incurrit. Praemissa itaque tentatione,
Abbreviated transcription (Latin):
on uere. nõ tep̃tationẽ illam p̃cessit suꝑbia hominis. s ut altitudiẽm
d̾itatis tẽptacio p̃missa ꝓmisit: suꝑbia tumuit. quo tumoris merito d̾s eũ
deseruit. desertũ tẽptator tenuit. ⁊ ad illicitũ ꝓduxit Tẽpracio gͦ p̃cessit:
⁊ hominẽ seduxit. quẽ suggestiõe. delectatõe. ꝯsensu. ⁊ defensiõe parit̾¬
lectam᷑. delecta ꝯsentimꝰ. ꝯsencientes qͥnͣqͦ: culpã defendimꝰ. Suggestioe uͦ
dic qͣndo p̾camꝰ. nͥ cum aliis p̾care suggerimꝰ: Q mͦ dixisti. qd̾ adam sug¬
gestiõe p̾cauit. cum ip̃e nemini suggessit. s ei di abolica suggestio fac
cia carnis seu ambitiõe scłi ad p̾candũ tͣhim᷑. qͣnq ꝑ delectatõnẽ minime

Expanded text:
tentationem illam praecessit superbia hominis; sed ut altitudinem deitatis tentatio praemissa permisit, superbia tumuit: quo tumoris merito Deus eum deseruit, desertum tentator tenuit, et ad illicitum perduxit. Tentatio ergo praecessit, et hominem seduxit, quem suggestione, delectatione, consensu et defensione paritconsentimus, consentientes quandoque culpam defendimus. Suggestione vero dic quando peccamus, nisi cum aliis peccare suggerimus? Quomodo dixisti quod Adam suggestione peccavit, cum ipse nemini suggessit, sed ei diabolica suggestio facttia carnis, seu ambitione saeculi ad peccandum trahimur, quandoque pe
Abbreviated transcription (Latin):
si uere penitentes a dño ueniam q̃ sissent: qͥ subi cetid̾ant humiles surrexis¬
sent. S nõ dũ ẽuices pcc̃oꝵ freg̾at laboris assiduita  mortis acerbitas.
G ͦ ne de se p̃sumãt ⁊ pena monet qͣm in p̃senti tolerãt. ⁊ fut᷑um t̾ret iu¬
dicium qd fornuidant. Qd̃ aũt de tͣnsg̃ssoribꝰ ilł scͥptũ ÷ qͥa aꝑti sũt ocłi eoꝵ.
uescendũ suaue. modo aũt pꝰ culpam aꝑti suit ad senciendũ. quẽ ante nõ
senserant ĩ corꝑe suo tumultũ. ⁊ ꝯfusi nõ sustinẽt uid̾e pudenda suis ꝑcul¬
pam m̃bris insita. qͥ tumidi reliq̃rant uid̾e diuina. Amisso enĩ statu illo
mir abili. quo sub dño pie uiuentes. ⁊ ligno uite cet̾isq salutiferis ar¬
boribꝰ utentes. nec egͥtudĩe tabescerent. nͨ semo ueter ascerẽt. susceꝑ

Expanded text:
si vere poenitentes a Domino veniam quaesissent, qui superbi ceciderant, humiles surrexissent. Sed nondum cervices peccatorum fregerat laboris assiduitas et mortis acerbitas: quos ne de se praesumant, et poena monet quam in praesenti tolerant, et futurum terret judicium quod formidant. Quod autem de transgressoribus illis scriptum est, quia aperti sunt ovescendum suave: modo autem post culpam aperti sunt ad sentiendum quem ante non senserant in corpore suo tumultum, et confusi non sustinent videre pudenda suis per culpam membris insita, qui tumidi reliquerant videre divina. Amisso enim statu illo mirabili, quo sub Domino pie viventes, et ligno vitae caeterisque salutiferis arboribus utentes, nec aegritudine tabescerent, nec senio veterascerent, susce
Abbreviated transcription (Latin):
crescat aut defluat ꝑfectio tanta. Unde ñ potest dici tͥplex
s tͥnitas. Tam uera it ÷ nat᷑e illiꝰ simplicitas: ut tͥnitas ñ
sit unitate maior. nͨ unitas tͥnitate minor. ĩ qͦ ñ÷ moles cor¬
ꝑea. seu demi mutatio aliqͣ. s sũmaͥ ꝑfectionis et inte¬
tam̃ tał diuisio: qͣ impar ad alt̾o sentiat᷑ ĩ aliquo. Interi

Expanded text:
crescat aut defluat perfectio tanta. Unde nec triplex potest dici, sed trinitas. Tam vera enim est naturae illius simplicitas, ut trinitas non sit unitate major, nec unitas trinitate minor; in quo non est moles corporea seu demutatio aliqua, sed summae perfectionis et intetamen talis divisio quo impar aliquid altero sentiatur in aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad uesꝑũ intͣre eccłiam nõ ꝯcedit. Ed̃ tñ¬
specialit̾ atq spiritalit̾ p̾płs intlligens
sub eodem intellectu accepit quo p̃fati sumꝰ. qͥa qͣsi ꝑ sop̃niũ illu¬
dit᷑: qͥ temptat᷑ ĩmundicia uanis imaginib ĩ cogitatõnib ĩqͥnatur.
s lauandꝰ ÷ aqͣ. ut culpam ex cogitatiõib lacͥmis abluat. ⁊ nͥ pͥꝰ
ignis temptatõis recedat: reum se qͣsi usq ad uespum agnoscat.
S ÷ in eadem illusione nectessaria discretio. qͥa subtilit̾ pensari
debet ex qͣ re accidat m̃ti dormientis. Aliqͥndo enĩ ex crapula. ali

Expanded text:
usque ad vesperam, intrare ecclesiam non concedit. Quod tamen aliter populus spiritualis intelligens, sub eodem intellectu accipiet, quem praefati sumus: quia quasi per somnium illuditur, qui tentatus immunditia vanis imaginibus in cogitatione inquinatur. Sed lavandus est aqua, ut culpas cogitationis lacrymis abluat, et, nisi prius ignis tentationis recedat, reum se quasi ad vesperam recognoscat. Sed est in eadem illusione valde necessaria discretio, quam subtiliter pensare debeas, ex qua re accidat menti dormientis. Aliquando en
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ sõpnio dormientis. patet animo reatꝰ siuuis. uidet enĩ ex qͣ radi¬
ce ĩ qͥnatio ill⁊ ꝓcessit. qͥa qd̃ cogitauit sciens ꝑtulit nesciens. S
pensandũ ÷ ip̃a cogitatio utrũ in dele suggesticẽ. anĩ delecta¬
cione. uł qd̃ mius ÷ ĩ p̾catis ꝯsensu cecid̾it. Trib enĩ modis im¬
plet᷑ om̃e p̾catum. uidel suggestiõe. delectatiõe. consensu. Suggestio
pam serpens suggessit. e ua ueld̾ caro delectata ẽ. adam uelut sp̃c cõsen¬
tatõe fit nut̾mentũ. ĩconsensu ꝑfectio. Et sepe ꝯtingit ut ħ qd̾ malig¬
nꝰ sp̃c seminat ĩ cogitatõe: carc ĩ delectõem tͣhat. nec tam̃ animus
eidẽ delectatõi ꝯsenciat. ⁊ cum caro delectari sine aĩa qͤat: ip̃e
tam̃ aĩs carnis uoluptatib reluctans ĩ delectatõe carnali ali¬
itaq ẽ homo ut ita dixerim captiuꝰ ⁊ liber. Liber ex iusticia
ꝗͣ. diligit. captuꝰ ex delectatõe ꝙͣ. portat inuitus. Qł in¬

Expanded text:
 radice inquinatio illa processerit, quia quod cogitavit sciens, hoc pertulit nesciens. Sed pensandum est, ipsa cogitatio utrum in suggestione, an in delectatione, vel quod majus, in peccati consensu ceciderit. Tribus enim modis impletur omne peccatum, videlicet suggestione, delectatione, consensu. Suggestio pam serpens suggessit. Eva, velut caro delectata est. Adam vero veo. Et saepe contingit ut hoc quod malignus spiritus seminat in cogitatione, caro in delectationem trahat, nec tamen animus eidem delectationi consentiat, et cum caro delectari sine animo nequeat, ipse tamen animus carnis voluptatibus reluctans in delectatione carnali aliitaque homo est, ut ita dixerim, captivus et liber; liber ex justitia quam diligit, captivus ex delectatione quam portat invitus.
Abbreviated transcription (Latin):
mens mea. Ioquatur inde. lingua mea. Amet illud
cor meum. Sermociuetur os meum. Esuriat illud anĩa
mea. Siciat caro mea. Desideret tota sub̾a mea. Douec
intrem in gaudium dñi dei mei. Qui est trinus ⁊ unus
deus bñdc̃s. in scła scłoꝵ. Ame

Expanded text:
mens mea, loquatur inde lingua mea. Amet illud cor meum, sermocinetur os meum. Esuriat illud anima mea, sitiat caro mea, desideret tota substantia mea, donec intrem " in gaudium domini " mei, " qui est " trinus et unus deus " benedictus in saecula. Ame
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. ꝑfecto sic gaudebunt. toto corde. tota m̃te.
tota anima. ut totum cor. tota mens. tota anima
nõ sufficiat plenitudim gaudii. Nundũ ergo dñc di
tantum utiq. tantum gaudebunt: quaurum amabũt.
tantum amabunt: quantum cognoscent. Quantum cog
dit. nec auris au diuit. nec in cor hommnis ascendit ĩ hac
n: quantum te cognoscent:⁊ amabunt in il
Oro deus ut cognoscam te. Amem te. ut gaudeam de
ticia tui. ⁊ ibi fiat plena. Cresdat amor tuus: ⁊ ibi sit ple¬
nus. Ut hic gaudium meum sit inspe magnum: ⁊ ibi sit
in te plenũ. Nomine ꝑ faium tuũ iubes. in mo consislis pe¬
tere ⁊ ꝓmittis acciꝑe. ut gaudium nostrum sit plenum.

Expanded text:
tionis; profecto sic gaudebunt toto corde, tota mente, tionis; profecto sic gaudebunt toto corde, tota mente, tota anima; ut totum cor, tota mens, tota anima, non sufficiat plenitudini gaudii. CAPUT XXVI. An tui. Utique tantum gaudebunt, quantum amabunt; tantum amabunt, quantum cogndit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit in hac vita, quantum te cognoscent et amabunt in illa vita. Oro, Deus, cognoscam te, amem te ut gaudeam de titia tui et ibi fiat plena; crescat amor tuus, et ibi sit plenus ut hic gaudium meum sit in spe magnum et ibi sit in re plenum. Domine, per Filium tuum jubes, imo consulis, petere; et promittis accipere ut gaudium nostrum sit plenum.
Abbreviated transcription (Latin):
te ip̃m dilig̾e̾s. eandem beatitudinem hr̃et. duplica¬
retur gaudium tuum. quia nõ minus gauderes de
eo. quam ꝓ te ip̃o. Si u̾o duo uł tres. uel multo plu¬
res. id ip̃m hr̃ent. tantumdem ꝓ singłis: quantum
ꝑ te ip̃o gaud̾es. si singłos sicut te ip̃m amares. Ergo
in illa ꝑfecta caritate. ⁊ inum̾abilium angelorũ ⁊
ꝑ se ip̃o. Si ergo cor hominis. de tato bono suo.uix
ca piet suum gaudium. quomodo capax erit tot ⁊
tantoꝵ gaudioꝵ: Et utiq quia quantum quisq di¬
ligit aliquem. tanto de bono eius gaudet.Sic in illa
ꝑfecta felicitate. Unusquisq plus amabit sine con¬
paratõne dm̃i.qmͣ se. ⁊ om̃s alios: secum. ꝗta gaudebit¬
plus absq estimatione de felicitate dei. quam de sua
⁊ om̃ium alioꝵ secum. sed si deum sic dilig̾et.toto cor¬
de. tota m̃te. totai anima. ut tam̃ totum cor. to¬
ta mens. tota anima nõ sufficiat dignitati dilec¬

Expanded text:
teipsum diligeres, eamdem beatitudinem haberet, duplicateipsum diligeres, eamdem beatitudinem haberet, duplicaretur gaudium tuum, quia non minus gauderes pro eo quam pro teipso. Si vero duo vel tres vel multo plures idipsum haberent, tantumdem pro singulis, quantum pro teipso gauderes; si singulos, sicut teipsum, amares. Ergo in illa perfecta charitate innumerabilium angelorum bepro seipso. Si ergo cor hominis de tanto suo bono vix capiet gaudium suum, quomodo capax erit tot et tantorum gaudiorum? Et utique, quoniam quantum quisque diligit aliquem, tantum de bono ejus gaudet: sicut in illa perfecta felicitate unusquisque plus amabit sine comparatione Deum quam se et omnes alios secum; ita plus gaudebit absque aestimatione de felicitate Dei quam de sua et omnium aliorum secum. Sed si Deum sic diligent toto corde, tota mente, tota anima; tu tamen totum cor, tota mens, tota anima non sufficiat dignitati dilec