comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
MRater quoq ualentim am
ciuis monachi. cus suꝑins
memoniã feci. aur erat lai¬
cus sa religiosus. Qui nt ẜui
dri orationem ꝑciperet. ⁊ g̾manũ
fr̃m inderet. añnis singu̾lis de
loco suo ad cellam icumus ne
dic dum iter ad monastermñ face
tardior excreniss ddixit. Weni
fr̃ simimamꝰ cibimi ne lassenrur
inma. Cui ille respondit. ab sit
fr̾. non facio. quia ad nencrabi¬
lem patrem bene digtñ. icins¬

Expanded text:
rater quoque Valentiniani ejus monachi, cujus superius memoriam feci, vir erat laicus, sed religiosus. Qui ut servi Dei orationem perciperet, et germanum fratrem videret, annis singulis de loco suo ad cellam ejus jejundam igitur die dum iter ad monasterium facertardior excrevisset, dixit: Veni frater, sumamus cibum, ne lassemur in via. Cui ille respondit: Absit, frater, hoc non faciam, quia ad venerabilem Patrem Benedictum
Abbreviated transcription (Latin):
lis blandirent᷑. ac tria ad mom¬
tiõe ꝓsuasus cõsensit ⁊ comedit
Uesptina nõ hora ꝑuenit ad cel¬
lam. Presentatus aut̃ uenera
qui tam ꝑ cõmatorẽ tim locu¬
tus est. semel ͤlas ꝑsuadẽ ñ po¬
tuit. secũdo nõ potuit. ad t̾num
ꝑsuasit. ⁊ te ad hoc ꝙ noluit in¬
pauit. Tunc ille reatũ infirmne
suc m̃tis agnoscẽs ciꝰ pedibus
ꝓuoltus. tanto magis cepir
culpã flere. ⁊ crubscere. qͣnto
se cognonit criã abscẽte ĩ beno¬
dicti patris oculis deliquisse:¬

Expanded text:
lis blandirentur, tertia admonitione persuasus, consensit et comedit: vespertina vero hora pervenit ad cellam. Praesentatus autem venerabqui tibi per conviatorem tuum locutus est, semel tibi persuadere non potuit, secundo non potuit, at tertio suasit, et te ad hoc quod voluit um infirmae suae mentis agnoscens, ejus pedibus provolutus, tanto magis coepit culpam deflere et erubescere, quanto se cognovit etiam absentem in Benedicti Patris oculis deliquisse
Abbreviated transcription (Latin):
qui ieuinus ꝑuenire decreuerat
Tacunt ꝗdenilid manducãdur
inintanerat. ⁊ cñ eo icumus
id biic ꝑgere ad modicũ ꝯsen¬
sit. Cum̃que ⁊ it̃ longins age¬
rent. ⁊ cos tardior bora finga¬
ret. ambulantes initine̾ pratur¬

Expanded text:
qui jejunus pervenire decreverat. Tacuit quidem qui ad manducandum invitaverat, et cum eo jejunus adhuc pergere ad modicum consensit. Cumque iter longius agerent, et eos tardior hora fatigaret ambulantes, invenerun
Abbreviated transcription (Latin):
scente ant̃ dic. stratũ sibi i
lint. atq ibi post laborẽ ꝯnit.
Cum nocte media ut assere¬
bat nec dormicbat. nͥ pfecte
ingilãe poterat. ẜ dep̾ssus ut
solct. sompno gnabat᷑. quodã
pondẽ uigilãs animo atq añ

Expanded text:
scente autem die stratum fieri luit, atque ibi post laborem quievit, cum nocte media, ut asserebat, nec dormiebat, nec perfecte vigilare poterat; sed depressus, ut solet, somno, gravabatur quodam pondere vigilans anim
Abbreviated transcription (Latin):
bat enannit. Tonc mir dm̃
sinrecx̃.seq in orationis lam̃¬
tum dedit. mox enim illa t̾¬
nbilia ĩcello signa secuta st̃.
nt aste qr aties ĩgnee ab aqui¬
lonis ꝑte inderentur. Mox
effera longobardor gens de
nagina suc hĩtatioĩs edacta.¬

Expanded text:
bat, evanuit. Tunc vir Dei surrevit, seque in orationis lamentum dedit. Mox enim illa terribilia in coelo signa secuta sunt, ut hastae atque acies igneae ab Aquilonis parte viderentur. Mox effera Langobardorum gens de vagina suae habitationis educta
Abbreviated transcription (Latin):
ut debeas. ał q̃ ex ratione i¬
pla aĩo occurrũt ꝓ młtoꝵ i
edificatõne dic̾e̾. nt bii qui
suspicant᷑ discãt. cum carne
aĩx ñ finir. Gregorius.
Aboriosum ualde bor opꝰ
est. ⁊ macxime occupato
aĩo atq ad alia tẽdenti.
s si st̃ qb ꝓdesse naleat. no¬
luntatem meã ꝓculdubio pꝰ¬
pono ntilitate̾ ꝓ̃ximoꝵ ⁊ ĩqͣn

Expanded text:
ut debeas, vel quae ex ratione ut debeas, vel quae ex ratione pla animo occurrunt, pro multorum aedificatione dicere, ut hi qui suspicantur, discant cum carne animam non fiairi. GREGOR. Laboriosum valde hoc opus est, et maxime occupato animo atque ad alia tendenti. Sed si sunt quibus prodesse valeat, voluntatem meam procul dubio postpono utilitat
Abbreviated transcription (Latin):
tuome nimia q̃si spisse sege¬
tis more sinzecxerat. scucis¬
sum aruit. Nam de populate
ubes en̾sa castra. gremate
eccłe destrncta st̃ monastena
niroꝵ atq feminaꝵ desola¬
ta ab hominib pͥdia atq ab
onimi caltore destirnta.
soltudine nacat t̾ra. milbas
hanc possessor ĩhabitat. octu¬
panerunt bestie loca. q pͥus
młtitudo hominã. tenebat ⁊
quid in aliis mñdi ptibus
agat᷑ ignoro. Naui bac in t̾¬
rã. in qu̾a nos uiminus. finẽ
siram mudus non iam nun¬
niat. s ostendit. Tanto gͦ nos
necesse est instantius. et̾na i¬
q̃rere. quanto anob̾ cognos¬
citur nelocit᷑ tp̃ralia fugisse.
Despitiẽdis anob̾ bic mũdꝰ
fucrat. ⁊̃ si blãdiret᷑. si reb ꝑs¬
ꝑis demalçe̾t. ammũ. Ad post¬
quam tot slagelis p̾mi tur.
tanta adn̾sitare fatigam. tot
nob̾ cotidie dolores ĩgemi¬
nat. quid nob̾ aliud ꝙͣ ꝑe di¬
qr ad bnc de clectoꝵ ft̃is na¬
rare. debinssẽ. E B silentio
subpͥmo qr ad alia festino.

Expanded text:
tudine quasi spissae segetis more surrexerat, succisum aruit. Nam depopulatae urbes, eversa castra, concrematae ecclesiae, destructa sunt monasteria virorum ac feminarum, desolata ab hominibus praedia, atque ab omni cultore destituta; in solitudine vacat terra, nullus hanc possessor inhabitat; occupaverunt bestiae loca quae prius multitudo hominum tenebat. Et quid in aliis mundi partibus agatur, ignoro. Nam hac in terra, in qua nos vivimus, finem suum mundus non iam nuntiat, sed ostendit. Tanto ergo nos necesse est instantius aeterna quaerere, quanto a nobis cognoscimus velociter temporalia fugisse. Despiciendus a nobis hic mundus fuerat, etiam si blandiretur, si rebus prosperis demulceret animum; at postquam ttanta adversitate fatigatur, tot nobis cotidie dolores ingeminat, quid nobis aliud, quam ne diquae adhuc de electorum factis narrari debuissent, sed haec silentio supprimo, quia ad alia festino.
Abbreviated transcription (Latin):
cia eius. ⁊ inuestigab iles me
cius. S̾ rinsum mbec dicenti
alia sb̾ ont̾ questio. Nam da¬
uid ꝓpħa domino loꝗt᷑ dicẽs.i
Inlabiis meis ꝓminciaui. omĩa
inditia oris tm. Et cũ minus
sit nosse ꝙͣ etiar ꝓminciare.
Quid est ꝙ paulus in ꝯp̾nsibilia
esse di uidicia asseret. Dauid
ant̃ ħͣ se oĩa nõ solũ nosse. sedͥ
ctam ĩ labiis ꝓnĩciasse testat᷑.

Expanded text:
cia ejus, et investigabiles viae ejus ! Sed rursum mihi haec dicenti alia suboritur quaestio. Nam David propheta Domino loquitur, dicens: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia oris tui . Et cum minus sit nosse quam etiam pronuntiare, quid est quod Paulus incomprehensibilia esse Dei judicia asserit, David autem haec se omnia non solum nosse, sed etiam in labiis pronuntiasse testat
Abbreviated transcription (Latin):
Ibil est ꝙ respondere
naleãt aꝑte ratõi tnc.
ti florẽtii ĩma d̾i socius
fueratat magis post a¬
mortem claruit in ñtute sig¬
noꝵ. Nam cum młta cines
arbis illius de co soleant i¬
nartare miracula illud tñ ẽ¬

Expanded text:
ihil est quod responderi valeat apertae rationi. ti Florentii in via Domino socius fuerat, magnus post mortem claruit in virtute signorum. Nam cum multa cives urbis illius de eo soleant narrare miracula, illud tame
Abbreviated transcription (Latin):
repente pluma tͥbuebat᷑.qͥ
ꝓlenc t̾rã satian potuiss En
quare patuit cius anima
ꝗd n̾tatis ĩtus quid meriti
sa uestis iram ꝯditoris an̾̃t

Expanded text:
repente pluvia tribuebatur, quae plene terram satiare potuisset. Ex qua re patuit, ejus anima quid virtutis intus, quid meriti sa vestis iram Conditoris avert
Abbreviated transcription (Latin):
eius gtma desculas. strmexit
sũ q dominñ ei oecunisse nũ¬
tauit. Cui itsalatato d̾i famu¬
lus p̾cepit dicẽs. Ieua fenu
mnte. porta pabulñ in intis ĩ
quib uenistisecco ego ꝗa pa¬
quor. Is at̃ qui missꝰ fue¬
rat iulimus tefẽsor. mirabat᷑
pucisi ꝯspicit. atq in collo fe¬
nũ ex prato d̾scre̾ntẽ. Qui ue¬
hement iratus. cep clamart di¬
cẽs. Quit est har. Ego te missi
hominẽ deduce. ñ fenũ portare.

Expanded text:
it, suumque dominum ei occurrisse nuntiavit. Cui resalutato Dei famulus praecepit, dicens: Leva fenum viride, porta pabulum jumentis in quibus venistis: ecce ego, quia paquor. Is autem qui missus fuerat, Julianus defensor mirabatur puerum conspicit, atque in collo fenum ex prato deferentem; qui vehementer iratus coepit clamare, dicens: Quid est hoc? Ego te misi hom
Abbreviated transcription (Latin):
capire pepedit. Con sucta hora
neĩt omilans pedẽte i sepe fu¬
Iinplesti ꝙ iussi recede modo.
tradidit te mͥ d̾s. Quare in
peddem illius asepe ĩqua ĩ bescc¬
rat soluit. eñ que sinc lesicẽ
deposint. Ci dix̃ seq̾re me.
Quẽ sequẽtẽ dux̃ ad ortiadi¬
tũ. ⁊ olera q̃ finto appetebar
anfferẽ ei cum magna dulce¬
dine p̾bint dicẽs. Rade et
post hec fuitiĩ nõ fatias. ẜcuz
nesscese hẽs. biͥc ad me ĩgit¬
telere ego tibi deuotꝰ dabo¬
sum ego ñ fuisse patres ĩ

Expanded text:
Consueta hora Consueta hora venit hortulanus, pendentem in sepe fuimplesti quod jussi; recede modo. Tradidit te mihi Deus. Quare in pedem illius a sepe in qua inhaeserat, solvit, eumque sine laesione deposuit. Cui dixit: Sequere me. Quem sequentem duxit ad horti aditum, et olera quae furto appetebat auferre, ei cum magna dulcedine praebuit, dicens: Vade, et post haec furtum non facias; sed cum necesse habes, huc ad me ingretollere, ego tibi devotus dabsum ego non fuisse Patres in
Abbreviated transcription (Latin):
. cinsde monasterii amini¬
fñda narrabat. Ex quib aliqua
que ad memona nemit. suppͥ¬
mo. ꝗa ad alia festino. Sed u̾nii
dicã qd̾ ab eo narratũ p̃t̾cim¬
dũ. nullo modo existimo. In eo¬
dẽ monasteno quitꝰ magne in¬
te monachus erit ocrulanis.
sepem ascentẽ. ⁊ oeculte olera
nifferit. Q um que ille młta
plãtaret q̃ minus ĩ uemiret.⁊
alia pedibus cõculeata. alia di¬
itpta ꝯspiceret. totũ oitu cir¬
cumiẽs. ĩncit iter m̃i fur ne¬
ortũ de ambulãs it ꝑit enam
ẜpentẽ. Ci piecipiens dix̃.
Sequert me. Atque aditum
ti dicẽns. Innomine yhis p̾ci¬
pio tibi ut aditũ istũ cusbodi¬
as. ꝯc fint̾ huc ĩgredi ñ ꝑmi¬
itincit in tnsñsum tetẽdit.⁊
ad cella monachus rediit.
adnenit. ascc̃dit scpeni. Et
dit subito quia tensus ẜpẽs
clansiss uiã. ⁊ teme facins
post se metip̾mcecidit. eiꝰ q¬
que pes ꝑ calciamentũ in su¬
te sepis in besit. Sicq isq
dum ortlanis redit. de orsu

Expanded text:
 ejusdem monasterii admiranda narrabat: ex quibus aliqua quae ad memoriam veniunt supprimo, quia ad alia festino. Sed unum dicam, quod ab eo narratum praetereundum nullo modo aestimo. In eodem monasterio quidam magnae vitae monachus erat hortulanus. sepem ascendere, et occulte olera auferre. Cumque ille multa plantaret, quae minus inveniret, et alia pedibus conculcata, alia direpta conspiceret; totum hortum circumiens, invenit iter unde fur vehorto deambulans, reperit etiam serpentem, cui praecipiens dixit: Sequere me: atque ad aditum ti, dicens: In nomine Jesu praecipio tibi ut aditum istum custodias, ac furem huc ingredi non permiitinere in transversum tetendit, et ad cellam monachus rediit. advenit, ascendit sepem; et dit subito quia tensus serpens clausisset viam; et tremefactus post semetipsum concidit, ejusque pes per calceamentum in sude sepis inhaesit, sicque usque dum hortulanus rediret, d
Abbreviated transcription (Latin):
toe eitẽ mime sc̃tiret. Qui pa
te illo. antiquanos senbentes
reꝑit. ⁊ ubi abbas eẽt ĩ ꝗsinit
Qm dixer̃t ĩ nale hac que mo¬
nastero sb̾iacct. fenñ secat.
Idem nõ inlianũ suꝑbñ ualde

Expanded text:
tione eadem injuriae sentiret. Qui parte illo antiquarios scribentes reperit, ubi abbas esset inquisivit. Qui dixerunt: In valle hac quae monasterio subjacet, fenum secat. Idem vero Julianus s
Abbreviated transcription (Latin):
uinita sparan. atque excurorẽ
potest qui alasatus ex itinere
hodie nõ ualco exire. Tinie ille
respõdit. C ontristas me filii.
quia si ñ bodierna die nõ egre¬
dicmur. iam crastina ñ cribi¬
mus. Dei itaq̃ famulus ex¬
secutons su lassitidine coac¬
his. ĩ monasterio suo cade̾ noc¬
te demoranis ẽ. Cñ ecce seqͥn¬
t die sb ip̃o lucis crepusenlo
nelx mẽt equo ĩ cinsu fatigato

Expanded text:
aeparari, atque exsecutorem ullatenus potest, quia lassatus ex itinere hodie non valeo exire. Tunc ille respondit: Contristas me, fili, quia si hodierna die non egredimur, jam crastina non exibimus. Dei itaque famulus exsecutoris sui lassitudine coactus, in monasterio suo eadem nocte demoratus est. Cum ecce sequenti die sub ipso lucis crepusculo vehementer equo in cursu fatigato
Abbreviated transcription (Latin):
niorẽ patric cellestis exta¬
ret. Erat nõ nalte uilis. in
nestib atqr ita tespecros ut
si ꝗs illu fortasse nesciret.
salutatus etiã resalutare des¬
piecres. Et quotiẽs ad alia
tendebat soca. inmentũ sedeit ꝯ¬
sumcnerat. quod despicabilius
riii. In quo ctiã cipistio ꝓfit¬
no. ⁊ uerneci pellib ꝓsella nteba¬
tur. Enꝑ semctipmi sacros co¬
dices ĩpeliciis saculis missos.
rir apperiebat fontẽ. ⁊ rigabat
prita m̃tiu. Hinus quoq
oppͥino pdicatois ad romanc ur¬

Expanded text:
em patriae coelestis excitaret. Erat vero valde vilis in vestibus, atque ita despectus, ut si quis illum fortasse nesciret, salutatus etiam resalutare despiceret, et quoties alia tendebat ad loca, jumentum sedere consueverat, quod despicabilius riri; in quo etiam capistro pro freno, et vervecum pellibus pro sella utebatur. Super semetipsum sacros codices in pelliceis sacculis missos drarum aperiebat fontem, et rigabat prata mentium. Hujus quoque opinio praedicationis ad Romanae ur
Abbreviated transcription (Latin):
rs ante perat ita ces post mo¬
dũ etiã stminis p̃cesse. Nectĩ
tim discipulos suos animonẽ
cessabat. ne se exẽplo cuis in
Hac re facile crederẽt.⁊ casina.
temptaret donũ. ꝙ ñ acipissẽt.
Eo ant̾ tprt quo maleficr ibiẽ
sunt romana nrbe depͥnsi. baxi¬
liuis qui ĩ magicis oꝑib pͥmus
fuit. in monacho babitu nalen¬
am fugiẽs ꝑctiit. Qm ad mur
itueitndissimũ castonũ amitꝰ¬

Expanded text:
iris ante praeerat, ita coepit postmodum etiam feminis praeesse; nec tamen discipulos suos admonere cessabat, ne se ejus exemplo in hac re facile crederent, et casuri tentarent donum quod non accepissent. Eo autem tempore quo malefici in hac sunt Romana urbe deprehensi, Basilius, qui in magicis operibus primus fuit, in monachico habitu Valeriam fugiens petiit. Qui ad virum reverentissimum Castorium Amite
Abbreviated transcription (Latin):
tit. atq ÷ lĩgua nĩa medicina¬
le fcitamitũ. idẽ fiebotomũ posin
dicẽs. Etce posui u̾ba meai
ore tuo egrede̾ ad p̾icãtũ ⁊
atque ex illo die.etiã cũ uolu
agnosscit qui fertur talia
Dus petre ex dono ẽ. nõ
donũ ex oꝑe. alioquin gr̃a¬

Expanded text:
tit, atque in lingua mea medicinale ferramentum, id est phlebotomum posuit, dicens: Ecce posui verba mea in ore tuo; egredere ad praedicandum. Atque ex illo die etiam cum voluero, agnoscere, qui fertur talia Opus, Petre, ex dono est, non donum ex opere, alioquin gra
Abbreviated transcription (Latin):
p̾samitur. Mittatur igit᷑ si
placet. qui huc en exibeat.
nt ꝗsit ecłasticus ingor ag¬
nosc̃at. Sic̃ it̾ moro ẽ ut
cenpato ĩ młtis gĩo adulato
nalte sirripiat. si ab ipo cor¬
ut ad romana urbẽ de duci
ri cognosceret. Hilianũ tñi
tne desẽ sorẽ mitrẽs. ꝗ sabi

Expanded text:
sumit? Mittatur ergo, si placet, qui huc eum exhibeat, ut quis sit ecclesiasticus vigor agnoscat. Sicut autem moris est ut occupato in multis animo adulatio valde subrepat, si ab ipso corut ad Romanam urbem deduci ra cognosceret. Julianum tamen tunc defensorem
Abbreviated transcription (Latin):
loca discurcere. Atostudiose
p̾hicae̾. eñ quadã dic familia¬
ntatis ansu adiit dicẽs. Qui
sacrũ ordinẽ ñ hs̃. atq aro ma¬
no põtifice sub quo degis p¬
dicationis licc̃tiq no acciꝑisti.
phicare quonio p̾sumimis. Qua

Expanded text:
loca discurrere, atque studiose praedicare, eum quadam die familiaritatis ausu adiit, dicens: Qui sacrum ordinem non habes, atque a Romano pontifice sub quo degis praedicationis licentiam non accepisti, praedicare quomodo praesumis? Qua
Abbreviated transcription (Latin):
magicis artib ĩ acra suspen¬
disc. ñ tm enis quẽ piã ledẽ
potiusse. Qui nõ post lõgu
tp̃s ĩ hac romana orbe ex arde¬
sente zelo xp̃im populiigne
erematus est ¶Quatano die
anna dici fimula excodẽ mona¬
steno uͥginũ omĩ ingressa est
Que lactuça cõspitĩes oupi¬
int. cãq signo crucis beuedi¬
cẽ oblita c̃ ꝓude momo̾dit. s
nepta adiabolo ꝓtinus cccidit
Dumq nexarctur cidẽ patri eꝗ¬
tio sfrelentate mĩtiatũ ẽ. ut
ueniret xitus. ⁊ orãdo succur
reiet. ꝓox q ut ortũ idẽ par̾
igressus est. cep ex cnis ore
quast satis faciẽs. ip̃e ꝗhãc ert¬
ipnerat diabolus clam̃are dicẽs

Expanded text:
 in aera suspendisse, nec tamen ejus quempiam laedere potuisse. Qui non post longum tempus, in hac Romana urbe, exardescente zelo Christiani populi, igne crematus est. Quadam vero die una Dei famula ex eodem monasterio virginum hortum ingressa est: quae lactucam conspiciens concupivit, eamque signo crucis benedicere oblita, avide momordit; sed arrepta a diabolo protinus cecidit. Cumque vexaretur, eidem Patri Equitio sub celeritate nuntiatum est, ut veniret concitus, et ooxque hortum idem Pater ut ingressus est, coepit ex ejus ore quasi satisfaciens ipse qui hanc arripuerat diabolus clamare, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
tois angustic adoratois sindiu
solemoit̃ fecer̃. cuq ac ĩ it ab
oĩpotere do iemediũ cõtinus
precib greret. nocte quadr
msistete igło enniebiza se
nidit erq insiomi apparnit.
qui homnẽ motũ ex genitali¬
bus m̾bus ciꝰ abscitẽt at¬

Expanded text:
ngustiae ad orationis studium solertiorem fecerunt. Cumque hac in re ab omnipotenti Deo remedium continuis precibus quaereret, nocte quadam assistente angelo eunuchizari se vidit, ejusque visioni apparuit, quod omnem motum ex genitalibus ejus membris abscideret; at
Abbreviated transcription (Latin):
taba fsuͭ. Cumqs se ia mora
primum agnonit. pegri os
iros in bospitalitate succptos
admonint. ut surgerẽt. ⁊ cr
eo psalmos pro expectationa
exitus decantarẽt. Cumque
cum cis ⁊ ip̃e moriens psallã
nores psallentiam repente ꝯ¬
monis dicens. Taccte nmoo
nõ anditis quãte re sonant
dem landes quas ĩtus andie¬
rat autem cordis ĩtenderct.

Expanded text:
mque se jam morti proximum agnovit, peregrinos viros atque in hospitalitate susceptos admonuit ut surgerent, et cum eo psalmos pro exspectatione exitus sui decantarent. Cumque cum eis et ipse moriens psalleret, voces psallentium repente cmoris, dicens: Tacete, nunquid non auditis quantae resonant dem laudes quas intus audier
Abbreviated transcription (Latin):
go meminisse. Qui qdẽ pmp
reb ẜ mentĩ diueserat. que
longa egritudo dissolaerat.i
N am ex quo illõ scut potuimᷤ
usq ad fincm inte paraliticrs
iaccbat. Quid dicam qmasta¬
it non poterat. qui namquã
in lecto suo surgere. uł adse¬
tendum ualebat. Numquam
manũ suam ad os dacẽ nũqͣ
se potint in latus aliud decli¬
nare. Onic ad finencdã mat̾
cum fratre aderat. ⁊ quid ex
belemosma potint accipe. hoc
bat. Nonquã lit̾as nouerat.
s scriptort sacit sibimet codi¬
ces emerat. ⁊ ieligiosos quos¬
que in bospitalitate sucipiens
cram scripturã disceret. com
sicut dixi lit᷑s frmcitus igno¬
riet. Otndebat in dolore sem¬
per gr̃as agc̃. bynims deo
⁊ lan̾dib dieb ac noctib na¬
tanta ci patientia itimiera

Expanded text:
go meminisse, qui quidem pauper rebus, sed meritis dives erat, quem longa aegritudo dissolverat. Nam ex quo illum scire potuimus, usque ad finem vitae paralyticus jacebat. Quid dicam quia stare non poterat? Qui nunquam in lecto suo surgere vel ad sedendum valebat, nunquam manum suam ad os ducere, nunquam se potuit in latus aliud declinare. Huic ad serviendum mater cum fratre aderat, et quidquid ex eleemosyna potuisset accipere, hoc bat. Nequaquam litteras noverat, sed Scripturae sacrae sibimet Codices emerat, et religiosos quosque in hospitalitate suscipiens, cram Scripturam disceret, cum, sicut dixi, litteras funditus ignoraret. Studebat in dolore semper gratias agere, hymnis Deo et laudibus diebus ac noctibus vatanta ejus patient
Abbreviated transcription (Latin):
Eqͥ int̾ bec scienctu est qr
sepe aĩab exerinib elec¬
toꝵ. dalcedo solet landis
celestis crumpe. Et cham illã
libent̾ andiunt. dissolatione
tue namine ꝑmitatur. Ande
ĩ homelis quoq euangeliis iiã¬

Expanded text:
ed inter haec sciendum est quia saepe animabus exeuntibus electorum, dulcedo solet laudis coelestis erumpere, ut dum illam libenter audiunt, dissolutionem tire minime permittantur. Unde in Homiliis quoque Evangelii
Abbreviated transcription (Latin):
Anus patent̃ intelligo ꝗd¬
nam sit bĩtauit sccm̃ : .c¬
A sc̃s uir contra se imaniut᷑
conspirantes. sue que ꝯñsa¬
tion loge dissimiles. coac¬
tos din sub se tene̾ noluiss fortas¬
se sin nigoris usum ⁊ modũ tran¬
quilitatis ex cederet. atq acon¬
templationis. lumine m̃tis suc
octulũ de chinasset. Sunq co¬
tridie illoꝵ in correctõe fatigat
minras curaret suam. ⁊ se forsita
relĩqueret. et illos nõ mueniret.
Nam quoriẽs ꝑ cogitatioins motũ
niinie extra nos ducim̃. ⁊ nobeu
sumus. ⁊ nob̾cũ nõ simiꝰ. Quia.
nos metipos mimime indẽtes.ꝑ
alia uaganĩ. An illũ secũ fuisse di¬
cimꝰ qui in lõginꝙͣ regionẽ abiit.
portionẽ quã acceꝑat ꝯsũpsit. uni
in ea ciniũ ad besit. porcos pauit.
quos ⁊ manducare siliquas indert
tare bona que ꝑdidit scriptũ d illo
est. Inse ren̾suc dix̃. quanti m̃ce¬
narii in domo patris mei habun¬
sose rediit . Hũe ergo uenerabile
uirum secũ habitare dixerim. qa

Expanded text:
nus patenter intelligo, quidnam sit, Habitavit secum. Gnctus vir contra se unanimiter conspirantes, suaeque conversationi longe dissimiles, coactos diu sub se tenere voluisset, fortassis sui vigoris usum et modum tranquillitatis excederet, atque a contemplationis lumine suae mentis oculum declinasset. Dumque quotidie illorum incorrectione fatigatus minus curaret sua, et se forsitan relinqueret, et illos non inveniret. Nam quoties per cogitationis motum nimium extra nos ducimur, et nos sumus, et nobiscum non sumus, quia nosmetipsos minime videntes, per alia vagamur. An illum secum fuisse dicimus, qui in longinquam regionem abiit, portionem quam acceperat consumpsit, et uni in ea civium adhaesit, porcos pavit, quos et manducare siliquas viderittare bona quae perdidit, scriptum de illo est: In se reversus dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abunad se rediit? Hunc ergo venerabilem virum secum habitasse dixerim, quia
Abbreviated transcription (Latin):
grani iracõcha ex arxit.ita
it cũ manib cederet. Et qr¬
ng quia qua eũ fernt pos¬
set minime inuenit. com¬
pͥnso scabelo subpedanco ei
cap̃ ac fatiẽ tutudit. totu¬
q illius uultũ. rumentẽ ac̃
liuidũ regͥcidit. Qui ueh¬
ement᷑ cesus. ad stratũ ꝓpn¬
nu tacitus recesscit. Die
nõ alta crar ꝓ ntilitate mo¬
nusterii causa cõstitura. Ee¬
pletis igit ynins matuti¬
nalibus lib̾tinas ad lecñ
abbatis uenib. oronem sibi¬
dar huĩliter petiit. Sciens
dicẽs. Ubi ins nt: Cui ille
respõdit. Oonasteri causao¬

Expanded text:
gravi iracundia exarsit, ita ut eum manibus caederet. Et quia virgam qua eum ferire posset, minime invenit, comprehenso scabello suppedaneo, ei caput ac faciem tutudit, totumque illius vultum tumentem ac lividum reddidit: qui vehementer caesus, ad stratum proprium tacitus recessit. Die vero altera erat pro utilitate monasterii causa constituta. Expletis igitur hymnis matutinalibus, Libertinus ad lectum abbatis venit, orationem sibihumiliter petiit. Sciens dicens: Ubi vis ire? Cui ille respondit
Abbreviated transcription (Latin):
criit. Sed implenit oĩpõs ⁊
deus. quol ẜ aebi famuis cene¬
dico ꝓmif̾at. ut sires genrib
traderet. animas custodirer.
Nua inre pauli incẽ ui deo r

Expanded text:
erunt: sed implevit omnipotens Deus quod fideli famulo Benedicto promiserat, ut si res gentibus traderet, animas custodiret. Qua in re Pauli vicem video
Abbreviated transcription (Latin):
lentino qui post in hac
bardi semuentes uenissent. sicut
cius narratioẽ didici. duos ciꝰ
monachos ĩ armis innus arbo.¬
ris suspenderunt. qui suspensi ĩ
lic aꝑtis bnccib psalcre cepunt.
ita ñt ip̃i qͦ qui cos octĩderãt
cum uocc̃ psalentiũ audirẽt. m

Expanded text:
in hac bardi saevientes venissent, sicut eius narratione didici, duos eius monachos in ramis unius arboris suspenderunt. Qui suspensi eodlic apertisque vocibus psallere coeperunt, ita ut ipsi quoque qui eos occiderant, cum voces psallentium audirent,
Abbreviated transcription (Latin):
psalmodie testes extiterut.i¬
post modum. Sed has uoces
sp̃m oĩpotens dens idcirco ꝑtĩ¬
gcit noluit ad aures corpoꝵ ut
nuentes qͦmq in carne disce¬
rent. qr si deo ẜmit studeant.
post carnem nerins iiuant. i
¶Ambusdam religiosiis qͦ iñs
atestantib ad in monasteno po.¬
situs agnom. Quod boc lõgo¬

Expanded text:
postmodum testes extiterunt. Sed has voces spirituum omnipotens Deus idcirco pertingere voluit ad aures corporum, ut viventes quique in carne discerent, quia, si Deo servire studeant, post carnem verius vivant. 23. Quibusdam religiosis quoque viris attestantibus adhuc in monasterio positus agnovi, quod hoc Lango
Abbreviated transcription (Latin):
est. A p̾licto aut̃ patre mon¬
sterii peciit. quatenus ei con¬
cederex. ut sibi sepulchrãp¬
ret. Cui ille respondit. Ant
te quidẽ ego moriturꝰ sum

Expanded text:
est. A praedicto autem Patre monasterii petiit quatenus ei concederet, ut sibi sepulcrum pararet. Cui ille respondit: Ante te quidem ego moriturus sum
Abbreviated transcription (Latin):
sus manus q̃ illius fu̾issẽt
ostricte inmobił ꝑstitit.
Facto aup̃ mane expletis
landib d̾o ab eccła egͦssi
sunt cłi ⁊̃ inuenerũt igno¬
tur hominẽ m̾nce tenen¬
tem manui res nenit in
an offeret. E colpa̾ reus
citius indicauit penã. ⁊¬
mirati sut omnes quia
Qui se ꝓ eo ꝓtimis in
or̃onez dederũt᷑. sins que
pcib nix obtinẽ nalne¬
rs̃t. utqui res eoꝵ uene¬
rat raꝑe saltem nacins
exire mereretur. Itaq
fur ꝗ diu steterat. cũ p̃la
captinus. qũq exiit na¬
paret quante sit
suꝑ nos dulcedimis
om̃mpotẽs d̾s cuiꝰ

Expanded text:
sus manusque illius fuissent obstricta, immobilis perstitit. Facto autem mane expletisque laudibus Dei, ab Ecclesia egressi sunt clerici, et invenerunt ignotum hominem vervecem tenentem manu. Res venit in an offerret, sed culpae reus citius indicavit poenam. Mirati omnes quia Qui se pro eo protinus in orationem dederunt, suisque precibus vix obtinere valuerunt ut qui res eorum venerat rapere saltem vacuus exire mereretur. Itaque fur, qui diu steterat cum praeda captivus, quandoque exiit vaApparet quantae sit super nos dulcedinis omnipotens D
Abbreviated transcription (Latin):
in quo btĩ petri apłi
monasterin sitũ est.
ad buc ĩmonasteno posi¬
tum audisse me ꝯtĩgit
magnũ hoc ꝙ narronti¬
raculũ. ꝙ enisdẽ momna¬
sttrii monachi. se nosse
testabantur. In eo nãq
monastenio fuit pat̾ inte¬
R
uenerabił. qui q̃ndã monacdhi

Expanded text:
 Petri Apostoli monasterium situm est adhuc in monasterio positus audisse me contigit magnum hoc quod narro miraculum, quod ejusdem monasterii monachi nosse se testabantur. In eo namque monasterio fuit Pater venerabilis, qui quemdam monachum
Abbreviated transcription (Latin):
ranit. Cum ñ post młtos di¬
potest. Abbas ꝓtimis ress¬
dit dicẽs. Ita fãc ut dixi
qr sepulcbrũ tuũ ambo nos
capiet. Defunctus itaq d
atq ĩ sepulchro ȩodẽ ꝙ. pbi¬

Expanded text:
ravit. Cum non post multos dipotest, abbas protinus respondit, dicens: Ita fac ut dixi, quia sepulcrum tuum ambos nos capit. Defunctus itaque est, atque in sepulcro eodem
Abbreviated transcription (Latin):
tantam m̃s stomacus acepit.
ut michi funditus amemo¬
na tolleret᷑ cibos ⁊ egrim¬
do. Cepi miran quis essem.¬
q in dispositione monaste¬
rii occupata mens esẜ̾ obli¬
niscebar fanditos egritud¬
ems mee. Si nõ ut pdixire

Expanded text:
tantam meus stomachus accepit, ut mihi funditus a memoria tolleretur cibus et aegritudo. Coepi mirari quis essem,que in dispositione monasterii occupata mens esset, obliviscebar funditus aegritudinis meae. Si vero, ut praedixi,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ florentius uehement̃ expaint. seque ita fratribus ma¬
ledixisse ꝑtimuit Om̃i enĩ uitesue tẽpore flebat. quia
exauditꝰ fuerat secrudelẽ. se in eorũ mortedamcibat homi¬
cidam Quod id circo omnipotentẽ dm̃ fecisse credimꝰ.
neuir mire simplicitatis. quanto lib& dolore cõmotus.
in tor quere ultra p̃sumer& iaculũ malediccionis.

Expanded text:
Dei Florentius vehementer expavit, seque ita fratribus maDei Florentius vehementer expavit, seque ita fratribus maledixisse pertimuit. Omni enim vitae suae tempore flebat quia exauditus fuerat, se crudelem, se in eorum morte clamabat homicidam. Quod idcirco omnipotentem Dominum fecisse credimus, ne vir mirae simplicitatis, quantolibet dolore commotus, intorquere ultra praesumeret jaculum maledictionis.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc mira culo darꝰ apparer&e :eundẽ ursũ insidantes
occider̃. Cũ ꝗ hora quauiss fuerat. nõredir&. iur
plici tate multa fratrẽ uocare consueuerat A¬
s mnime reuerteretur: Die uͦ altera. prext ad
agru. ur sũ parit ouesꝗ questurꝰ quẽ ocesã repecistu
Sod sollicite inquirens.: cicius aquib fuerat occisus
muenit: T̃unc sese in lamentis dedit fratrũ magis
maliciã quã ursimortẽ deplorons: Quẽ uenerand
uir euticius: ad sedeductũ consolari studuit sed his dẽ
uir dñi quoram eo doloris magnis timulis ac census. in¬
p̃catꝰ ÷ dicens. spero ab omni potente dĩ. quia in hac uita
ante occulos ommum exmalicia sua uincdictã recipiant
quinil se : ledentẽ ursũ meum occiderunt. Euius uocem.
ꝓtinꝰ ulciodiuina secottiest Nã quatuor monachi qui eun¬
dẽ ursũ occiderunt: stcitĩ elefantino morbo ꝑc sisunt
ut menbris putrescentibus interirent: Quod factũ uir

Expanded text:
hoc miraculo clarus appareret, eumdem ursum insidiantes hoc miraculo clarus appareret, eumdem ursum insidiantes occiderunt. Cumque hora qua jussus fuerat non rediret, vir  quem ex simplicitate multa fratrem vocare consueverat ursus minime reverteretur. Die vero altera perrexit ad agrum, ursum pariter ovesque quaesiturus; quem occisum reperit. Sed sollicite inquirens, citius a quibus fuerat occisus invenit. Tunc sese in lamentis dedit, Fratrum malitiam magis quam ursi mortem deplorans. Quem venerandus vir Eutychius ad se deductum consolari studuit; sed idem vir Domini, coram eo doloris magni stimulis accensus, imprecatus est, dicens: Spero in omnipotenti Deo, quia in hac vita ante oculos omnium ex sua malitia vindictam recipiant qui nihil se laedentem ursum meum occiderunt. Cujus vocem protinus ultio divina secuta est. Nam quatuor monachi qui eumdem ursum occiderant statim elephantino morbo percussi sunt, ut membris putrescentibus interirent. Quod factum vir
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ rã ccipud tundere Nichilꝗ feritatis in siuis motib: de mons¬
quasommnino deerat quipascer& & custodir&: eidẽ
urso p̃cepit dicens. Uade. atquȩ hasoues adpastum eice
ad sextã uͦ orã reuertere: Coepit itaꝗ hoc indesinent
cigi. Inuingebatur urso cura pastortilis & quas manducare
consuerat. pascebat oues bestia ieuina: Cũur dñi ieuinare
uoluis s&: ad nonã p̃cipiebat urso cũ ouibus reuerti.
Cũ uͦ noluis s&: ad sextt̃. At que ita inom̃ib mandato
uiri dĩ obtẽperabat ursꝰ : utneꝗ ad sextã uiss rediret
ad nonã : neꝗ ad nonã uissꝰ redir& ad sextã: Eũꝗdiu hoc
ageretur : coepit in loco eodẽ tante urtutis longe
lateq fama crebescer&: S& quia anticꝰ hostis unde
bonios cernit enitescere ad gloriam: inde puersos pin
udo᷑ a puit adpoenam. quatuor uiri ex discipulis uenerabi¬
lis cuticii uehementer inuiderites qd ecrũ magis ter
signa nõ facer&. & his quisoł abeo relictꝰ fuerat tanto

Expanded text:
terram caput deprimeret, nihilque feritatis in suis motibus demonsquas omnino deerat qui pasceret et custodiret, eidem urso praecepit, dicens: Vade, atque oves has ad pastum ejice, ad horam vero sextam revertere. Coepit itaque hoc indesinenter agere. Injungebatur urso cura pastoralis, et quas manducare consueverat, pascebat oves bestia jejuna. Cum vir Domini jejunare voluisset, ad nonam horam praecipiebat urso cum ovibus reverti; cum vero noluisset, ad sextam. Atque ita in omnibus mandato viri Dei obtemperabat ursus, ut neque ad sextam jussus, rediret ad nonam, neque ad nonam jussus, rediret ad sextam. Cumque diu hoc ageretur, coepit in loco eodem tantae virtutis fama longe lateque crebrescere. Sed quia antiquus hostis unde bonos cernit enitescere ad gloriam, inde perversos per invidiam rapit ad poenam, quatuor viri ex discipulis venerabilis Eutychii vehementer invidentes quod eorum magister signa non faceret, et is qui solus ab eo relictus fuerat, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
ture traditꝰ fuiss&. ꝑ longũ tẽpꝰ cunctis uidentib desepulero
illius flamma exut. & tt̃idu os saeiꝰ concremaint. quousꝗ
omne sepulcrũ consũmer&: & terr& que intumulo collecta
sfuerat de fossa inderetur: Quod uidelic& omp̃s dñs fae¬
ens : ostendit quideiꝰ amima in occulto ꝑtulit. cuiꝰ &ĩã corpuᷤs

Expanded text:
turae traditus fuisset, per longum tempus cunctis videntibus de sepulcro illius flamma exiit, et tandiu ossa ejus concremavit, quousque omne sepulcrum consumeret, et terra quae in tumulum collecta fuerat defossa videretur. Quod videlicet omnipotens Deus faciens ostendit quid ejus anima in occulto pertulit, cujus etiam corpus
Abbreviated transcription (Latin):
Ne ualerie ꝓiuncie prbt fuit huius nr̃i
bone fatii dia coni adꝗ dispensatoris eođe agnitione
ꝓximꝰ. Quiquadã die deitenere domũ regress man¬
teqtenf precepit dicens. eni diabole : discalciame
Ad cuius uocẽ: mox ceperunt secaligarũ corrigiȩ
in summa uelocitate dis soluere. It aꝑte constar&.
qđ ei ipse qui nominatꝰ fuerat adextraendas diabolus
expauit: Magnis ꝗ uocib cdamare coepit. dicers:
Recede miser recede Niõ enim tibi sed mancipio
locutus sum. Ad cuius uocem ꝓtinꝰ recessit: ita ut in¬
uentesunt magna iam exparte dissolute corrigiȩ re
manserunt: Qua inre colligi potest. anticꝰ hostis quitã
prestoest factis corporalib:. quãnimis insidus nris
cogitatiorubus insistat.

Expanded text:
ri Bonifacii diaconi atque dispensatoris Ecclesiae cognatione proximus. Qui quadam die de itinere domum regressus, mancepit, dicens: « Veni, diabole, discalcea me. » Ad cujus vocem mox coeperunt se caligarum corrigiae in summa velocitate dissolvere, ut aperte constaret quod ei ipse qui nominatus fuerat ad extraexpavit, magnisque vocibus clamare coepit, dicens: Recede, miser, recede; non enim tibi, sed mancipiolocutus sum. » Ad cujus vocem protinus recessit, ita ut inventae sint magna jam ex parte dissolutae corrigiae, ex parte remanserint. Qua in re colligi potest antitiquus hostis, qui tam praesto est factis corporalibus, quam nimiis insidiis nostris cogitationibus insistat.
Abbreviated transcription (Latin):
fecto daruerat cui scĩtatis eẽt qui carnificis sui brachium inaera
gass&c. Itaq postulatꝰ ut surgera. surrexit. Postulatꝰ uc bra chium
ui carnificis sanar&. negauit dicens: Ego ꝓeonullomodo orabo.
isimichi antea michi uiramentũ dederit: quia cũma u ista hominem
p̃i inum non oocidat. Sed langobard isdem quiut ita dicã brachi¬
lim contra dm̃ tendendo ꝑdiderat poene suae exigente conpulsus :

Expanded text:
profecto claruerat cujus sanctitatis esset, qui carnificis sui brachium in aere profecto claruerat cujus sanctitatis esset, qui carnificis sui brachium in aere ligasset. Itaque postulatus ut surgeret, surrexit: postulatus ergo ut brachium sui carnificis sanaret, negavit dicens: Ego pro eo nullo modo orabo, nisi antea mihi juramentum dederit, quia cum manu ista Christianum hominem non occidat. Sed Longobardus idem qui, ut ita dicam, brachium contra Deum tendendo perdiderat, poena sua exigente compulsus est
Abbreviated transcription (Latin):
qd unaictu cciput eiꝰ abscider&:: Uenerand̃ igitur
uir interarmatos deductꝰ ad sua arma staton
cucuri.: Nã pecut ut sibi paululum orandi licen¬
tia darecur: Cui dũ concessum fus s&. interrã
se strauit &horauit: Qui dũ paululum diutius ora¬
r& : hunc electus interfectoꝵ talce pulsauit ut
surger& dicenis: Surge. & flexo genu tende
ceruicẽ Surrexit auõ undñi: genuflexit cerui¬
cẽ tetendit.
Dedcenso collo eductã contrase spatã ntuens. hoc hinũ fertur
dixis soc. Sc̃ẽ ioħs suscipe illã Tunc elettu carnifex euagina
igladium tenens. adnisu forti in aled gludibm ꝑ cursuru leua¬
ut sed deponere nullomodo potuit. Nã repente diriguit. & erecto
incelũ gladio braxium inflexibile remansit : Tunc om̃is lango¬
pairdorũ turba quȩ ad illud mortis spectauulũ aderat : in lcudis fauo¬
em conuersa O mirari coepit uirũ ꝗdĩ cutimore uenerari. quia

Expanded text:
quod uno ictu capud eius abscideret. Venerandus igitur quod uno ictu capud eius abscideret. Venerandus igitur vir inter armatos deductus, ad sua arma statim cucurrit. Nam petiit, ut sibi paululum orandi licentia daretur. Cui dum concessum fuisset, in terram se stravit et oravit. Qui dum paulo diutius oraret, hunc electus interfector calce pulsavit, ut surgeret, dicens: 'Surge et flexo genu tende cervicem'. Surrexit autem vir Domini, genu flexit, cervicem tetendit, sed tenso collo eductam contra se spatam intuens, hoc unum ferturs Baptista, suscipe illam. Tunc electus carnifex evaginatum gladium tenens, adnisu forti, in altum brachium percussurus levavit, sed deponere nullo modo potuit: nam repente diriguit, et erecto in coelum gladio brachium inflexibile remansit. Tunc omnis Longobardorum turba quae ad illud mortis spectaculum aderat, in laudis pavorem conversa mirari coepit, virumque Dei cum timore venerari, quia
Abbreviated transcription (Latin):
& quasi decẽptꝰ in medio fides uissor remansit. Facto igitur
mane langobardi quidia conum ad custodiendũ dederant
uerierunt: quẽ dederant pecierunt. Sed hunc uene¬
randus prbt fugisse respondit. Iunc illi inquiunt.
Scis ipse melius qui corauenit. Seruus aut̃ dñi constan¬
ter ait. scio. Qui dixerunt. Bonus homoes. Nolumꝰ
te ꝑuarios cruciatus mori: elige tibi mortẽ quãuis. Quib
quã occidi ipse ꝑmiserit. Tunc omĩb: qui illic aderant
gobandis. placuit ut eum capite truncari
debius sent: quatenꝰ sine graui crucia tu
uitã eiꝰ conpendiosa morte terminarent: Cognito
itaꝗ quod sanctolus quunter eos ꝓscitatis reuerentiã
magni honoris habebatur occidendus eet. om̃s quiin
eodẽ loco inuenti sunt langobardi conuener̃. sicut sunt
nimiȩ crudelitatis l&i ad spectaculum mortis: Cireũ¬
apb uiris seitis helectus est unꝰ. dequo uhabam nõ eet̃

Expanded text:
et quasi deceptus in medio fideiussor remansit. Facto igitur et quasi deceptus in medio fideiussor remansit. Facto igitur mane, Langobardi, qui diaconum ad custodiendum dederant, venerunt illi, quem dederant petierunt, sed hunc venerandus presbyter fugisse respondit. Tunc illi inquiunt: 'Scis ipse melius, quid convenit'. Servus autem Domini constanter ait: 'Scio'. Cui dixerunt: 'Bonus homo es, nolumus te per varios cruciatus mori, elige tibi mortem quam vis'. Quiqua me occidi ipse permiserit. Tunc omnibus qui illic aderant Langobardis placuit, ut eum capite truncari debuissent, quatenus sine gravi cruciatu vitam eius conpendiosa morte terminarent. Cognito itaque, quod Sanctulus, qui inter eos pro sanctitatis reverentia magni honoris habebatur, occidendus esset, omnes qui in eodem loco inventi sunt Langobardi convenerunt – sicut sunt nimiae crudelitatis – laeti. Ad expectaculum mortis circumibus electus est unus, de quo dubium non esset
Abbreviated transcription (Latin):
batur legatꝰ eumꝗ ipsi quite Aiuerant
interficere cogittibant:. Ad uesperas¬
cente aut̃ die : uirdñi santolus abeisdẽ lango¬
bardis petut utrela xarent. eique uitã concedere¬
biussent: Quod posse sefacere omnino Negauerunt: Eũ ꝗ
mortẽ illius deliberas se eos cerner&. petut ut sibi adcusto¬
diam tradidebuis sent: Eui ꝓtinꝰ respoꝵderunt. Tibi qui¬
dẽ eum ad custodiendum damꝰ: sedea conditione inter po¬
sita. ut si iste fugerit ꝓeo ipse moriaris Quod uir dñi liben¬
ter accipiens. prae dictũ diaconũ in sua suscepit fidem.
Quẽ nocte media tũ langobardos om̃s somno tgraui depressos
mor respondic Dicens. Fu gere pater nõpossũ. quia
siego fu gero: ꝓme sine dubio ipse morieris Quẽ uir dñi
santolus. ad fugieridũ coripulit Dicens: Purge & uade.
ommpotens ds̃ eripiacte: Nã ego inmnanu eiꝰ sum tantum
inme possont sticere quantũ ipse ꝑmiserit. Iugit ita ꝗ diacon

Expanded text:
batur ligatus, eumque ipsi qui tenuerant interficere cogitabant. Advesperescente autem die, vir Dei Sanctulus ab eisdem Langobardis petiit, ut relaxari eique vita concedi debuisset. Quod posse se facere omnino negaverunt. Cumque mortem illius deliberasse eos cerneret, petiit, ut sibi ad custodiam tradi debuisset. Cui protinus responderunt: 'Tibi quidem eum ad custodiendum damus, sed ea conditione interposita, ut, si iste fugerit, pro eo ipse moriaris. Quod vir Domini libenter accipiens, praedictum diaconum in sua suscepit fide. Quem nocte media, cum Langobardos omnes somno gravi depraessos mor, respondit dicens: 'Fugere, pater, non possum, quia, si ego fugero, pro me sine dubio ipse morieris'. Quem vir Domini Sanctulus ad fugiendum conpulit, dicens: 'Surge et vade; te omnipotens Deus eripiat. Nam ego in manu eius sum; tantum in me possunt facere, quantum ipse permiserit'. Fugiit itaque diaconus,
Abbreviated transcription (Latin):
tim escebant: Cũq diucedendo sessores singuli fatigarent᷑ : unus
eoꝵ intulit. quia exculpa quã seruo dĩ fecerant in uia. illa sui
itineris dispendia tolerabant: Qui statĩ reuersi pꝰse: libertinũ
repperiunt in oratione ꝓstratũ: Cui cũ dicerent. surge tolle ca¬
ballũ tuũ : ille respondit: Ite cũ bono: ego opus caballi ñ habeo:
Descendentes uero: inuitũ eũ incaballo de quo deposuerant le¬
uauer̃. & ꝓtinus abscesserunt: Quoꝵ equi tanto cursu illũ quẽ
a quã minime haber&: Sicque factũ ẽ : ut dũ seruodi unus suus
caballus redditur. om̃s asingulis reciperentur:
insinu portare consueuerat: Itaque dũ ꝑger&: accidit ut quȩdã
mulier extineti filii corpusculũ ferr&: Quaȩ dũ seruum dei

Expanded text:
timescebant. Cumque diu caedendo sessores singuli fatigarentur, unus timescebant. Cumque diu caedendo sessores singuli fatigarentur, unus eorum intulit, quia ex culpa quam servo Dei in via fecerant, illa sui itineris dispendia tolerabant. Qui statim reversi, post se Libertinum reperiunt in oratione prostratum. Cui cum dicerent: Surge, tolle caballum tuum; ille respondit: Ite cum bono, ego caballo opus non habeo. Descendentes vero, invitum eum in cabellum de quo deposuerant, levaverunt, et protinus abscesserunt. Quorum equi tanto cursu illud quod aquam minime haberet. Sicque factum est ut cum servo Dei unus caballus suus redditur, omnes a singulis reciperentur. ejus semper caligulam in sinu portare consueverat. Itaque dum pergeret, accidit ut quaedam mulier exstincti filii corpusculum ferret. Quae dum servum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
illa parentum irrisso cessauit: Coeperunt namque
in honorato mirari abstinentiam: quam antea deridebaNt:
Sicq adĩ homine irrisionis detersit obprobria: piscis de
litate monaster ii. carpebat iter: Dumq darida gothoꝵ comes
cũ gxercitu in eundẽ locũ ueniss& : dĩ seruus excaballo quo
sedebat. ab hominibus eiusdem ꝓiectus. ẽ. Qui ium̃tiꝑditi dãpnũ
libent̃ ferens : &iam flagellũ qđ tenebat. diripientib: obtulit dicens:
Tollite : ut habeatis qualiter hoc ium̃tũ ualeatis minare. Quibus
dictis : ꝓtinꝰ se in orationẽ dedit: Cursu aut̃ rapido: p̃dicti ducis
exercitꝰ ꝑuenit ad fluuiũ nomine uulturnũ: Ibi e quos suos coe¬
perunt singuli astis tundere. calcarib cruentari: Sed tam̃ e qui
uerberib cȩsi. calcarib cruentati: fatigari poterant. moueri ñ po¬
terant: Sicq aquã fluminis tangere : quasi mortale p̃cipitiũ per¬

Expanded text:
illa parentum irrisio cessavit. Coepere namque illa parentum irrisio cessavit. Coepere namque in Honorato venerari abstinentiam, quam ante deridebant; sicque a Dei homine irrisionis detersit opprobria piscis de litate monasterii carpebat iter. Dumque Darida Gothorum comis cum exercitu in eodem loco venisset, Dei servus ex caballo in quo sedebat ab hominibus eius proiectus est. Qui iumenti perditi damnum libenter ferens, etiam flagellum quod tenebat diripientibus obtulit, dicens: 'Tollite, ut hadictis protinus se in orationem dedit. Cursu autem rapido praedicti ducis exercitus pervenit ad fluvium, nomine Vulturnum, ibique equos suos coeperunt singuli hastis tundere, et calcaribus cruentare; sed tamen equi verberibus caesi, calcaribus cruentati, fatigari poterant, moveri non poterant; sicque aquam fluminis tangere quasi mortale praecipitium per
Abbreviated transcription (Latin):
fuit: qui ab annis puerilib ad amorẽ
caelestis patriae ꝑ abstinentiam ex ar¬
sit: Cum que tam magna con¬
uersatione polleret. se seque iam abocioso quoque sermone
restringer&. multũque ut prefatus sum ꝑ abstuientiã carnẽ
domaret : die quadam parentes illius uicinis suis conuiuiũ
feccrunt. in quo aduescendum carnes paratȩ sunt: Quasdũ
ille adȩ sum contingere pro abstinentiae: amore recũsara.
coeperunt ei parentes eius irridere acdicere: Comede:¬
Numquid piscem tibi in his montibus allaturi sumus. Illo
uero in loco audiri pisces consueuerant: non uideri: Sed
cumhis sermonibus honoratus irriderecur: repente in con¬
uiuio aqua administerium defuit: Cum situla lignea sicut
llic moris est: mancipiũ ad fontem perrexit: dũq hauir et aquã.
riscis situlam intrauit: Reuersumque mancipiũ. ante ora
d scumbentium piscem cum aqua fudic: qui ad totius diei
uictũ potuisset honorato sufficere: Mirati om̃s: totaq

Expanded text:
uit , qui ab annis puerilibus ad amorem coelestis patriae per abstinentiam exarsit. Cumque magna conversatione polleret, seque jam ab otioso quoque sermone restringeret, multumque, ut praefatus sum, per abstinentiam carnem domaret, die quadam parentes ejus vicinis suis convivium fecerunt, in quo ad vescendum carnes paratae sunt: quas dum ille ad esum contingere pro abstinentiae amore recusaret, coeperunt eum parentes ejus irridere, ac dicere: Comednunquid piscem in his montibus tibi allaturi sumus? Illa vero in loco pisces audiri consueverant, non videri. Sed cum his sermonibus Honoratus irrideretur, repente in convivio aqua ad ministerium defuit; et cum situla lignea, sicut illic moris est, mancipium ad fontem perrexit. Dumque hauriret aquam, piscis situlam intravit. Reversumque mancipium ante ora discumbentium piscem cum aqua fudit, qui ad totius diei victum potuisset Honorato sufficere. Mirati omnes, totaque
Abbreviated transcription (Latin):
timetur. & futurũ creditur uiditium:
Uel quid ẽ uistus quã dm̃ diligere eiꝰꝗ man¬
data custodire: ꝑquẽ dũ non fueram creati
sumus. Dũꝑ diti fuimꝰ re creati sum: & a ser¬
ui tute diabolica liberati: qui nobis omĩa
bona que habemꝰ donauit Et quid hac forti¬
tudine meliuse quã diabolũ uincere & eiꝰ
om̃s superare sug gestiones & omĩa aduersa
mundi ꝓdĩ Nomine fortit̾ tolerare: nobilis
uir tusẽ ual tẽperantia ꝑ quã om̃ĩs honor
uite int̃ homines constat: ut omia in quacũq
causa homo tẽperant̃ cogitat. loquat᷑ & a gat
cũ consilio salutis suȩ̨ Haec enĩ sunt᷑ lema
& suauia dm̃ diligenti. qui ait Discite a me

Expanded text:
itur judicium. Nam quid est justius quam Deum diligere ejusque mandata custodire, per quem, dum non fuimus, creati sumus dum perditi fuimus, recreati sumus, et a servitute diabolica liberati, qui nobis omnia bona quae habemus, perdonavit? Et quid hac fortitudine melius est quam diabolum vincere, et ejus omnes superare suggestiones et omnia adversa mundi pro Dei nomine fortiter tolerare? Nobilis virtus est valde temperantia, per quam omnis honor vitae hujus inter homines constat; ut omnia in quacunque causa homo temperanter cogitet, loquatur, et agat cum consilio salutis suae. Haec enim sunt levia et suavia Deum di
Abbreviated transcription (Latin):
tius dm̃ diligere qui .ẽ. ae terna pulcritudo.
aet̃na dulcedo. aet̾na suauitas. a et̾na flagran¬
tia ae terna io cunditas. ꝑ petuus honor. inde¬
ficiens felicitas. quã huius scłi a mare species.¬
pulcras. dulces sapores. sonus suaues. o dores
flagrantes. tactus iocundos. honores & felici

Expanded text:
tota mente, qui est aeterna pulchritudo, aeterna dulcedo, aeterna suavitas, aeterna fragrantia, aeterna jucunditas, perpetuus honor, indeficiens felicitas. Dein dipulchras, et dulces sapores, sonos suaves, odores fragrantes, tactus jucundos, honores et felici