comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
selut famulam ⁊ discipus a uitatis
qͣnͣtum simplitib infund̾etur ueneni
ꝑ illa loq̃os honuus colorata m̃dacia
ĩe quo untutũ agone ꝓcessit. ut ꝑ sol¬
licitudinẽ uram ea que ꝑ enticem dy¬
abolus molitus est ñ lat̾ent. ⁊ qui s̃
singulas ꝑtes genũe impietatis e¬
ligerant umna catholice fidei iurtute
pturub̾ent. Sed̾a ergo hec nobis de ꝑ¬
hente enticetis etrorẽ uictori a est. qui si
quid sani cordis hũiss dudum in
actorib suis ꝑculsum olimq ꝓstra¬
tum facile potuat declinare ne de se¬
pultis cincrib dediuiua temptaret
incendia ꝯmon̾e ut in coꝵ transir
consorciũ quoꝵ seuitꝰ esset exẽpluni
głio sissima augusta. Ubet igitur ex¬
uere. qui t̾ ꝑ omnes mũdi ꝑtes in
quib dñ emãgeliũ p̃dicatur du¬
plicis glie palmã cortulit ⁊ coronã¬
Clem̃cia igitur ura cognoscat oem
romanã eccãm de unuiꝰsis fidei ur̃e
opib płimũ gratulari siue qd̾ lega¬
fectu.⁊ qd̃ sacerdotes catholicos qui

Expanded text:
fellit famulam et discipulam veritatis, quantum simplicibus infunderetur veneni per illa loquacis hominis colorata mendacia. De quo virtutum agone processit, ut per sollicitudinem vestram ea quae per Eutychetem diabolus molitus est, non laterent, et qui sibi singulas partes geminae impietatis elegerant una catholicae fidei virtute procumberent. Secunda ergo haec vobis de perempto Eutychetis errore victoria est; quem, si quid sani cordis habuisset, dudum in auctoribus suis perculsum olimque prostratum facile potuerat declinare, ne de sepultis cineribus rediviva tentaret incendia commovere, ut in eorum transiret consortium, quorum secutus esset exemplum, gloriosissima Augusta. Libet igitur exsvere, qui tibi per omnes mundi partes in quibus Domini Evangelium praedicatur duplicem jam et palmaclementia igitur uestra cognoscat omnem Romanam ecclesiam de uniuersis fidei uestrae operibus plurimum gratulari, siue quod legafectu, et quod sacerdotes catholicos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
et locũ unituiq scd̃m meritũ ope¬
rũ sucor et scd̃m in tellectũ ꝑegri¬
nationis. Non dicas a deo abscon¬
dar. et ex summo quis mei memo¬
rabitur: in ppło magno nõ agnos¬
car. Que est enĩ anima nica intã
in mensa creatura. Ecte celum ã
celi celoꝵ. abyssus et inu̾isa terra
et que in eis sunt. in cõspectu illius
omonebuntur. Montes simul et col
les et fundamenta terre. Et cũ con¬
spexerit illa deus tremore cõtucient̾
Et in om̃ibus hus insensatũ est
cor. et om̃e cor intelligit᷑ ab illo. Et
uias illius quis intelligit et ꝓcel¬
lam qmͣ nec eculus uidit hominis.
Nam plurima oꝑa illius sunt in
ab sconsis. sed oꝑa iusticie eius quis
enũciabit aut quis sustinebit lon¬
ge enĩ est restamentũ a quibusdã.
et int̾regatio hominũ in cõsũ ma¬
nione est. Qui minoratur corde co¬
gitat mala. et uir imprudẽs et er¬
rans cogitat stulta. Omis ergo
fres sermo malus ex ore ur̃o non. ꝓ¬
tedat. sed siquis bonus est ad edifi¬

Expanded text:
et locum unicuique secundum meritum operum suorum et secundum intellectum peregrinationis ipsius non dicas a Deo abscondar et ex summo quis mei memorabitur in populo magno non agnoscar quae est enim anima mea in tam inmensa creatura ecce caelum et caeli caelorum abyssus et universa terra et quae in eis sunt in conspectu illius commovebuntur montes siles, et fundamenta terrae. Et cum conspexerit illa Deus, tremore concutientur. Et in omnibus his insensatum est cor: et omne cor intelligitur ab illo, et vias illius quis intelligit, et procellam , quam nec oculus vidit hNam plurima opera illius sunt in absconsis, sed opera justitiae illius quis enarrabit, aut quis sustinebit? Large enim est testamentum a quibusdam, et interrogatio hominum in consummatione est. Qui minoratur corde, cogitat mala . Et vir imprudens et errans cogitat stulta Omnis ergo, fratres, sermo malus de ore vestro non procedat, sed si quis bonus est ad aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
nis. alia finitur. et alia nascitur. De
opus corruptibile in fine deficiet. et
qui illud oꝑatur obit cum ip̃o. Et
ome opus electũ iustificabitur et qͥ
oꝑarur illud homo rapit̾ in illo. Et̃s
uir qui in sapĩa sua morabit᷑. et qui
ĩ iusticia sua meditabitur. et insensu
cogitabit cirtũspectionẽ dei. Qui ex¬
cogitat uias illius in suo corde. et ĩ
absconsis illius intelligens erit. ua¬
dens post illam qiͣ uestigator et ĩuiis
illius consistens. Qui respicit ꝑ fenes¬
tras eius. et in ianuis illius audiẽs
bona ꝑ eui. Statuet filios suos sb̃
tegmĩne illius et sub ramis isluis
morabitur. ꝑtegetur sb̃tegiĩe il liꝰ
a feruore. et ingloria eius requiescet.
Qui timet dñm faciet illud. et qui
contines est iusticie app̾hendet illam.
et obuiabit illi quasi mat̾ honorifica¬
i. et quasi mulier a uirginitate

Expanded text:
nis, alia finitur, et alia nascitur. Omne nis, alia finitur, et alia nascitur. Omne opus corruptibile in fine deficiet, et qui illud operatur ibit cum ipso. Et omne opus electum justificabitur, et qui operatur illud honorabitur in illo. Beatus vir qui in sapientia sua morabitur, et qui in justitia sua meditabitur, et in sensu cogitabit circumspectionem Dei. Qui excogitat vias illius in corde suo et in absconsis illius intelligens erit, vadens post illam quasi vestigator et in viis illius consistens qui respicit per fenestras et in ianuas illius audiens dona per aevum. Statuet filios suos sub tegmine illius, et sub ramis illius morabitur, protegitur sub ramis illius a fervore, et in gloria ejus requiescet. Qui timet Dominum faciet illud, et qui continens est justitiae apprehendet illam, et obviabit illi quasi mater honorificata, et quasi mulier a
Abbreviated transcription (Latin):
Rima enĩ salus est. recte fidei
regulas tustodire. et a astinitio
patrũ nullatenꝰ deuiare. Nec potest
tentis. tu es petrus et suꝑ hanc petrã
edifital eccliam mea. Et hec que dõs
sunt reꝵ ꝓbantur effectib. quia inse¬
de apłica extͣ maculam semꝑ est catbo¬
lica seruata religio. Ideo kmi et uos
sicut scriptũ est. Fili si hates bene fas
tecu. et deo dignas oblationes offer
Semor esto qͣm mors nõ tardat er
testrm̃tũ inferor quia demõstratu
est tibi T̃estamẽtũ enim huiꝰ rũdi
morte moriet᷑. Ante morte̾ bene fae
nto tuo. et scd̃m uires tuas expoi¬
rigens da pauꝑib. Nlon defranderis
adie bona. et ꝓticulã romi dom note
preterria. sonne aliis relinques cole¬
pes er lalores tuos in diuisione soi¬
tis. Sa en accipe. et iustifica aruã
tua. Qnte obitu tuũ oꝑare iusticiane
quia no est apud inferos ĩueniresi¬
et sicut foliũ fructificans ĩ arbore
uiridi. Alia generant᷑. et alia deici¬
untur. sic generatio carius et sangui¬

Expanded text:
rima enim salus est rectae fidei regulas custodire, et a constitutis patrum nullatenus deviare. Nec potest ntentia dicentis: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Et haec, quae dicta sunt, rerum probantur effectibus, quia in sede apostolica extra maculam semper est catholica servata religio. Ideo, carissimi,sicut scriptum est: Fili, si habes, benefac tecum, et Deo dignas oblatimemorare quoniam mors non tardat et testamentum inferorum demonstratum est tibi: testamentum huius mundi morte moritur. ante mortem bene fac amico tuo, et secundum uires tuas eiporrigens da pauperi non defrauderis a die bono et particula boni doni non te praetereat nonne aliis relinques dolores et labores tuos in divisione sortis da et accipe et iustifica animam tuam ante obitum tuum operare iustitiam quoniam non est apud inferos invenire ciet sicut folium fructificans in arbore viridi. Alia generantur, et alia dejiciuntur. Sic generatio carnis et sangui
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs. Nemini mandauit impie age
et nemini dedit spaciũ peccandi. Nõ
enĩ ꝯcupiscit multitudinẽ filioꝵ in¬
fideliũ et in utiliũ. Ne iocũderis in
filiis impiis si multiplicent᷑. nec ob¬
lecteris suꝑ ip̃os si nõ est timor dei cũ
illis. Non credas uite illoꝵ et ne re¬
spexeris in labores illoꝵ. Melior ẽ enĩ
unꝰ timens deum: qmͣ nille filii impii.
Et utile est mori sine filiis. qmͣ relin¬
quere filios imꝑios. Ab imo sensato ĩ¬
habitabit᷑ patria. et a tribus impiis
deseretur. Multa alia uidit oculꝰ m̃s
et fortiora hoꝵ audiuit auris mea.
In synagoga peccantiuñ exardebit
ignis in gente ĩcredibili exardescer
ira. Non exorauerũt ꝓ pecis suis an¬
tiqui gigantes. qui destructi sunt
fidentes sue uirtuti. et nõ peꝑtit pe¬
grinationi illoꝵ. sed ꝑcussit illos. et
Et sicut sexcenta milia peditum qui
ꝯgregati sunt in duriciam cordis
siu. et si mnius fuiss cernicatus mi¬

Expanded text:
hominis. Nemini mandavit impie agere, hominis. Nemini mandavit impie agere, et nemini dedit spatium peccandi. Non enim concupiscit multitudinem filiorum infidelium et inutilium . Ne jucunderis in filiis impiis, si multiplicentur, nec oblecteris super ipsos, si non est timor Dei cum illis. Non credas vitae illorum, et non respexeris in labores eorum. Melior est enim unus timens Deum, quam mille filii impii. Et utile, mori sine filiis, quam relinquere filios impios. Ab uno sensato inhabitabitur patria, et a tribus impiis deseretur. Multa alia vidit oculus meus, et fortiora horum audivit auris mea. In synagoga peccantium exardebit ignis, in gente incredibili exardescet ira. Non exoraverunt pro peccatis suis antiqui gigantes, qui destructi sunt, confidentes suae virtuti. Et non pepercit peregrinationi illorum, sed percussit eos, et Et sicut sexcenta millia peditum, qui congregati sunt in duritia cordis sui: et si unus fuisset cervicatus, mi
Abbreviated transcription (Latin):
sensati o buiabunt illi. Hoĩes stulti
nõ iudebũt illam. longe enĩ ab est a
suꝑbia et dolo. Uiri mendates nõ ert̃
illius memores ⁊ uirt uerates inue¬
nient in illa. et successũ habebunt
usq ad inspectionẽ dei. Non ẽ specio¬
est sapiencia. Sapie enĩ dei stabit
lauo. et in ore fideli habundabit et
dominator dabit eam illi. sodirio
ris. Non dicas ille me implantauit.
nõ enĩ necessarii sunt illi hoĩes impii
Omẽ execram̃tũ erroris odit dens. et
nõ erit amabile timentib illũ. Do
ab inicio ꝯstituit hoĩem et reliquit
illũ ĩ manu ꝯsilii sui. adiecit man¬
data et p̃cepta sua. Si uolueris mã¬
data ꝯseruabũt te. et in ꝑpetuũ fidem
platitam facient. Apposuit tibi aquã
et ignem. ad quod uoluetis porrige
manũ tuam. Ante hoĩem uita et mors
bonũ et malum. quod placuerit ei
dabitur illi. Qm̃ multa sapiencia dei.
et fortis in potencia uidens om̃s siue
in t̾missione. Oculi onĩ ad timẽtes
eum. et ix cognoscit omnẽ operam

Expanded text:
sensati obuiabunt illi. homines stulti non uidebunt illam: longe enim abest a superbia et dolo. uiri mendaces non erunt illius memores, et uiri ueraces inueniuntur in illa et successum habebunt usque aspectionem dei. non est specioest sapientia. Sapientia enim Dei stabit laus, et in ore fideli abundabit, et dominator dabit eam illi. Non dixeris, non dicas: Ille me implanavit. Non enim necessarii sunt illi homines impii. Omne exsecramentum erroris odit Deus et non erit amabile timentibus eum. Deus ab initio constituit hominem, et reliquit illum in manu sua. Si volueris mandata , conservabunt te, et in perpetuum fidem placitam facere. Apposuit tibi aquam et ignem: ad quod volueris, porrige manum tuam. Ante hominem vita et mors, bonum et malum. Quod placuerit ei, dabitur illi: quoniam multa sapientia Dei, et fortis in potentia, videns omnes sine intermissione. Oculi Domini ad timentes eum, et ipse cognoscit omnem operam
Abbreviated transcription (Latin):
emeadem celebretur festiuitas.
odem uo tẽpore bap haꝑtismo¬
tismus celebrandus ẽ cutholic
s tamen si nccͣe fuerit aut mortis ꝑicu¬
lum ingruerit. gentiles ad fidem uẽni¬
entes quocumq loco uł mom̃to u̾cũq
in fontib tm̃ xanee fessione credulitatis
clarificata baptizentia. Ipis quoq qd̾ in
baptismo polliciti sũt sumepe ẽ ctẽden¬
dum. ne infideles. s fideles iue̾iatur.
pi no qui infidelitatis nota asꝑguntia
ifam es efficiũtur. atq int̾ fideles miri
reputantur. Hec u̾o statuta nlla debent
imꝓbitate conuelli. nulla nonitaten
tari. Quia alia racio est scłariũ alia¬

Expanded text:
eadem celebretur festivitas. § 1. Eodem vero tempore baptisma celebrandum est catholicum. Sed tamen, si necesse fuerit, aut mortis periculum ingruerit, gentiles ad fidem venientes quocunque loco vel momento, ubicunque istianae confessione credulitatis clarificata, baptizentur. Ipsis quoque quod in baptismo polliciti sunt summopere est attendendum, ne infideles, sed fideles inveniantur. Ipsi vero qui infidelitatis nota asperguntur, infames efficiuntur, atque inter fideles minime reputantur. Haec vero statuta nulla debent improbitate convelli, nulla novitate mutari, quia alia ratio est causa
Abbreviated transcription (Latin):
urosꝙ diu̾sa uidicia fieri ⁊ inc̾ta iudicałi.
tenus iuidicemꝰ quo adusq ueĩat
diũ qui latencia producet in lucẽ ⁊ il¬
luminabit abscondita tenebras⁊ ma
infestabit consilia cordium. Quia ꝙͣ
ius uera sint non tam̃ credenda sunt ni¬
si q̃ manifestis indicus cõprobantur.
nisi q̃ manifesto iudicio ꝯmncuntipe
nͥ que i diciario ordine publicãtur.Si¬
milr̃ ea uos iudicare ad apłicam dela
ita constitutũ liquet a temꝑe apłoꝵ et
deinceps. Placuit ut accusatus uel
iudicatus a cõpuncialib in aliq̃tausa
ep̃s. licenter appellet. ⁊ adeat apłice se¬
dis pontificem. qui aut ꝑ se aut ꝑ iu¬
carios suos eius retractar negocium ꝓ¬
t dum it̾ato iudicio pontifex cai¬
sam suam agit nullus alius ĩ

Expanded text:
 iudicio bemus iudicare, quoadusque veniat Dominus, qui latentia producet in lucem et inluminabit abscondita tenebrarum et manifestabit consilia cordium. Quamvis enim vera sint, non tamen credenda sunt nisi quae certis indiciis conprobantur, nisi quae manifesto iudicio convincuntur, nisi quae iuditiario ordine publicantur.i. Ea vos judicare, ad apostolicam delatita constitutum liquet a tempore apostolorum et deinceps placuit, ut accusatus vel iudicatus a conprovincialibus in aliqua causa episcopus licenter appellet et adeat apostolicae sedis pontificem, qui aut per se aut per vicarios suos eius retractari negotium pum iterato iudicio pontifex causam suam agit, nullus alius i
Abbreviated transcription (Latin):
ccoꝑant᷑ in irnum Agnoscentes itaz
ta sillabis sinitatis tue simotrasti.
tam de ginanie gentib quas sua
pretate deus nr̃ dc ptate paganoꝵ
lib̾auit ⁊ ad centum milia amma
in sinu scẽ matris ecco tuo conamĩe
⁊ karols principus trancoꝵ aggrega¬
re dignatus est. s in bawarioꝵ pro¬
uicia q̃ ate acta sunti agnoscentes.
datori oium bonoꝵ dño deo nr̃o ex¬
tensis ad celum paliais grãs retu¬
uiam salutis ostiũ mĩe apuit ⁊¬

Expanded text:
 in bonum”. Agnoscentes itaque: in sillabis fraternitatis tuae innotuisti tam de Germaniae gentibus, quas sua pietate Deus noster de potestate paganorum liberavit et ad centum milia animas in sinu sanctae matris aecclesiae tuo conamine et Carli principis Francorum aggregare dignatus est, sed et in Baioariorum provincia quae a te acta sunt agnoscentes, datori omnium bonorum, domino Deo nostro, extensis ad caelum palmis, gratias retuviam salutis, ostium miseri
Abbreviated transcription (Latin):
bis a deo ymissum .priis admonizo
dicto rus consacerdote edotti ira catho¬
licam ⁊ apucam actrinam tenentes
dominoder ⁊ saluator ur̃o place fes¬
tiners. Et in quo nob leco ad celebñ¬
da concilia conuerire manoauerit¬

Expanded text:
mnino dicto nostro consacerdote edocti, ita catholicam et apostolicam doctrinam tenentes, Domino Deo et Salvatori nostro placere studeatis, et in quo vobis loco ad celebranda concilia convenire manda
Abbreviated transcription (Latin):
ilctissimis rob̃ epĩs in ꝓuincia
Garrarior ⁊ alamãnia costituts uig¬
go lyudoni Ricolro et piiphilo sen ã¬
dat. Gregorius pp̃a. Catholica et
sdopciorus filioꝵ synodalia dercart
celebrar. et causax canonicaꝵ exa¬
minario prouerure et unicuiq. pro¬
ut uccͣitas poposcerit. pia educ̾acoe
subueniatur. uñ scd̃m apłi doctͥnã
admoneo et hortor uos kini per
cacione qua uocati estis ut mist̾iũ
agentor uitem. cum digno ⁊ teli¬
to honore pro xpĩ noĩe suscipere. et
imistium ec̾casticum cum tͥide
catholica lcdm normam ⁊ radireta

Expanded text:
IA BAGOARIAE ET ALAMANNIAE CONSTTUTIS, WIGO, LIUDONI, ROͮDOLTO ET VIVILO SEU ADDE GREGORIUS PAPA. Catholica et adoptionis filiorum synodalia debeant cęlebrari et causarum canonicarum examinatio provenire ut necessitas poposcerit, pia edocatione subveniantur. Unde secundum apostoli doctrinam ammoneo et hortor vos, karissimcatione qua vocati estis”, ut ministeagentem vicem, cum digno et debito honore pro Christi nomine suscipere. Et ministerium aecclesiasticum cum fide catholica secundum
Abbreviated transcription (Latin):
bi sem̃tis a flatu cauciꝰ que sunt
sincera ꝑdurent. ⁊ grex purior ab
hac małi pectoris contagione pur¬
getur. Sit tocius corporis inlibata
ꝑ fectio qmͣ uos sequi ⁊ tenere ac
nullos ꝓnũciacione cognouimꝰ et
una nob̾cum Pariat scnsione ser¬
uamiꝰ. Qui si tam̃ aliquid in se
dei adiutormũ qd ad huc usq ne¬
gau̾unt ꝓuocau̾int ⁊ opus sibi
eius auxiliũ esse cognou̾uit ut de
hac labe in qua sui cordis incur¬
nacione corruerant lib̾entur ⁊ qͣi
in lucem de feda tractis caligine
remotis abdicatisq omĩb quib
totus nou̾it aspiceret fedebatur
et caligabat aspectus dãpnent hec

Expanded text:
bi saeuientis afflatu cautius, quae sunt bi saeuientis afflatu cautius, quae sunt sincera, perdurent et grex purior ab hac mali pecoris contagione purgetur. sit totius corporis inlibata perfectio, quam uos sequi et tenere hac in illos pronuntiatione cognouimus et una uobiscum pari assensione seruamus. qui si tamen aliquod in se dei adiutorium, quod hucusque negauerunt, prouocauerint et opus sibi eius auxilium esse cognouerint, ut de hac labe, in qua sui cordis incuruatione corruerant, liberentur et quasi in lucem de foeda tracti caligine remotis abdicatisque omnibus, quibus totus, ne uerum aspiceret, foedabatur et caligabat aspectus, damnent haec
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quẽ admodũ ferre possumus¬
ista iactates. Quis rogo tantus
illoꝵ pectora error obiaceat. ut si ip̃i
nullam dei ꝯtãm senciãt. qui a n ͤ
digni sunt nec increntur. nec de a¬
lus consid̾ant quid cottidie singłis
grã diuina largitur. Sunt quidẽ
isti om̃s cecitate dignissimi. qui nͨ
hoc sibi derelinq̃runt. ut se auxi¬
lio credant euocari ab erroribꝰ pos
se diuino. Negantes enĩ adiutorio
non aliis. s sibi hoc penitꝰ abstule¬
runt quia uellendi sunt longiꝰ. et
ab eccͣe protul remouendi iuscerib
nec diuciꝰ multa occupans in sana¬
bilis post error increscat Si non
dui fuerut sub hac impunitate
uersuti. noceͣ ẽ multos in hac siue
prauitate m̃tes indncant. decipi¬
ant que innocẽtes uł pocius ĩ pru¬
dentes qui fidem catholicã nõ se¬
cuntur. P utabunt eĩ eos recte
sentrre. quos ad huc iuident. ĩ eccͦ
ꝑdurare. Separetur gͦ a sano cor¬
pore uuluus in sanũ remotuq mor¬

Expanded text:
nisi quemadmodum Dei nisi quemadmodum Dei ista jactantes? Quis, rogo, tantus illorum pectora error obcaecat, ut si ipsi nullam De gratiam sentiunt, quia nec digni sunt, nec merentur, nec de aliis considerant, quod quotidie singulis gratia divina largiatur? Sunt quidem isti omnes caecitate dignissimi, qui nec hoc sibi reliquerunt, ut se auxilio credant se diuino. negantes enim adiutorium non aliis sed sibi hoc penitus abstulerunt. qui auelleudi sunt longius et ab ecclesiae procul remouendi uisceribus, ne diutius multa occupans insanabilis post error increscat. si enim diu fuerint sub hac impunitate uersati, necesse est multos in hanc suae prauitatem mentis inducant decipiantque innocentes uel potius inprudentes, qui fidem catholicam nunc sequuntur; putabunt enim eos recte sentire, quos adhuc uident in ecclesia perdurare. Separetur ergo a sano corpore uulnus insanum remotoque mor
Abbreviated transcription (Latin):
pro sua grã reuelass ⁊ aduentꝰ qͥ
ꝑ noue regen̾acionis purificac̃o
omane p̃t̾itum uiciũ sui baptism᷑¬
tis lauacro purgauit. ⁊ eius fir¬
mans statũ quo reccius constabi¬
liusq ꝓcederet. tamen suam grãm
in post̾um ñ negauit Nam ꝙͣuis
hommẽ redemiss a pteritis ille p ͨ
Cottidiana p̃stat ille remedia quibꝰ
nisi freti confisiq urtant̃. ullatenꝰ
hũanos uincere potimꝰ errores.
Necesse est erũ ut quo auxiliante
uicitꝰ ⁊ itum ñ adiuuãte uinca¬
mur. S possim plura dicere. nisi uo ᷤ
constaret cuncta dixiss et. Quisquis
ergo huic ad senciens uidotur esse
sentencia q̃ dicat. adiutorio nob̃
non opꝰ esse diuinũ. ĩimitũ se ca¬
tholice fidei ⁊ beneficio ꝓ fitetur in¬
gratũ. Nam ne cõmunione sunt
digni. quã p̃dicando taliter pollu¬
crunt. Sic enũ sua sponte dum se¬
cuntur. illa q̃ dicunt longiꝰ a uera
religione fugerunt. Cum enĩ hoc
totum in nr̃a qrofessione consis¬

Expanded text:
ua gratia releuasset aduentus, qui per nonae regenerationis purificationem omne praeteritum uitium sui baptismatis lauacro purgauit et eius firmans statum, quo rectius constabiliusque procederet. tamen suam gratiam in posterum non negauit nam quamuis hominem redemisset a praeteritis ille pecccotidiana praestat ille remedia, quibus nisi freti confisique nitamur, nullatenus humanos uincere poterimus errores. necesse est enim, ut, quo auxiliante uincimus, eo iterum non adiuuante uincamur. sed possem plura dicere, nisi uos constaret cuncta dixisse. Quisquis ergo huic adsentiens uidetur esse sententiae, quo dicat adiutorio nobis non opus esse diuino, inimicum se a catholicae fidei et dei beneficiis profitetur ingratum. nec nostra communione sunt digni, quam perunt. Ipsi enim sua sponte, dum sequuntur illa quae dicunt, longius a vera religione refugerunt. Cum enim hoc totum in nostra professione consis
Abbreviated transcription (Latin):
gere posse testãtur. Libura eĩ arbi¬
triĩ olun ille ꝑpessus dum suis inꝯ¬
sultus utitur bonis cadens ĩ p̃uari¬
cacionis ꝓfunda demersus nich quẽ
admodũ ex in de surge̾ posset uiuent
suaq in et̾rũ lib̾tate deceptꝰ huiꝰ rui¬
ne latuss opp̃ssum. nͥ tum ptꝰ xp̃s¬

Expanded text:
gere posse testantur? Liberum enim arbigere posse testantur? Liberum enim arbitrium olim ille perpessus dum suis inconsultius utitur bonis, cadens in praeuaricationis profunda demersus nihil, quem ad modum exinde surgere posset. inuenit suaque in aeternum libertate deceptus huius ruinae latuis
Abbreviated transcription (Latin):
tulins Adiutor nĩs esto ne derelin qͣs
me. nz despicias me deus salutaris
meus. Nos uob̃ lib̾um arbitrium
ille diũ postu lat adiuntorẽ qd̾ nati
sumiꝰ posse sufficere uos dicimus.
Ille deum ne derelinqͣtur exorat. nõ
rogo maĩfesto discimꝰ quid oremus.
aim ille tatrope b̾s ut supra diximꝰ
uir ne despiciattur exoptat. Ille enĩ
nccẽ est istu arguant qui illa cõ fir¬
mant. Dauid erũ nõnis ignarus
⁊ sue nature nesciuis accusetur. qui cũ
sciat tm̃ in sua cẽ natura ad iutorẽ
sibi deũ ⁊ assiduũ adiutorẽ nec illi suf¬
ficit assiduũ. s ne aliqnͣ illũ despiciat
orõnib pionꝰ exoptat. ⁊ ꝑ corpus
omnis psalterii hoc ⁊ p̾dicat ⁊ clamͣt
Si ergo hoc ille ita magnũ scit. nt
tiusq se poĩta omni responsione psal¬
moꝵ taliq abdicata deettina sua su¬
ros se aliquib esse confidunt. uos
adiutoriũ dei nec debere quere nec e¬
gere. cum om̃s scĩ nich̾ se sine hoc a¬

Expanded text:
tulans: Adiutor meus esto; ne derelinquas tulans: Adiutor meus esto; ne derelinquas me neque despicias me. deus salutaris meus —, nos nobis liberum arbitrium, ille deum postulat adiutorem? quod nati sumus, posse sufficere nos dicimus, ille deum, ne derelinquatur, exorat? non, rogo. manifeste discimus, quid oremus, cum ille tantopere beatus. ut supra diximus, uir, ne despiciatur, exoptat? illi enim necesse est ista arguant, qui illa confirmant. Dauid enim orationis ignarus et suae naturae nescius accusetur, qui cum sciat tantum in sua esse natura, adiutorem sibi deum et assiduum adiutorem — nec illi sufficit assiduum, sed, ne aliquando illum despiciat, orationibus pronus exoptat et per corpus omne psalterii hoc et praedicat et clamat. si ergo hoc ille ita -magnum scitu ut tiusque seposita omni responsione psalmorum talique abdicata doctrina suasuros se aliquibus esse confidunt nos adiutorium dei nec debere quaerere nec egere, cum omnes sancti nihil se sine hoc a
Abbreviated transcription (Latin):
q uiuamꝰ seu praue sencientes
a bonis auertim᷑. ut ad rectaui
redeamꝰ uiam ciꝰ auxilio plus ege¬
mnꝰ Numꝙͣ tam mortiferũ. tũ pre¬
ceps iudeatur ad casum tã exposi¬
tum ad onũa picula. Si hoc solum
nob̾ putantes posse sufficere qd̾ li¬
leru arbitriũ cũ nasc̾enur accepi¬
.i. auctoris nũ obliti ciꝰ potenciam
ut nos onĩdamꝰ liberes adnuare¬
mus. qĩ iam ampliꝰ qd̃ possit dare
nõ heat. qui te ĩ tuo ortu liberum
Focit. uescientes qd̾ nisi magnis p̃¬
cib gr̃a in nos implorata descendat
Re qͥua qd̾ itriene labis ⁊ mundani
cerporis uũcere conemꝰ errores. Com
pareo nos ad resistendũ nor lihum
arbimnũ. s dei solum facere posse
au alium. Nam si ille clamat ad¬
uitorio sib opus esse duumio qui dig¬
ui he nõ qreret si cui lib̾um aibitri¬
um p̃lus prodesser. quippe cum uir be¬
atus eciam electus a domino. ricbil
egeret. tamen n deũ dep̃catur pos¬

Expanded text:
que uiuamus, seu praua sentieutes que uiuamus, seu praua sentieutes a bonis auertimur, ut ad rectam redeamus uiam, eius auxilio plus egemus. num quid tam mortiferum, tam praeceps uideatur ad casum, tam expositum ad omnia pericula, si hoc solum nobis putantes posse sufficere, quod liberum arbitrium, cum nasceremur, accepi auctoris nostri obliti eius potentiam, ut nos ostendamus liberos, abiuremus, quasi iam amplius, quod possit dare, non habeat; qui te in tuo ortu liberum fecit, nescientes, quod, nisi magnis precibus gratia in nos inplorata descendat. nequaquam terrenae labis et mundani corporis uincere conemur errores, cum pares nos ad resistendum non liberum arbitrium sed dei solum facere possit auxilium? Nam si ille clamat adiutorio sibi opus esse diuino, qui digne hoc non quaereret, si cui liberum arbitrium plus prodesset — quippe cum uir beatus et iam electus a domino nil egeret, tamen ita deum deprecatur pos
Abbreviated transcription (Latin):
confidunt qnͣtum uexilli qui ab illo
postulant ⁊ accipiurĩt ꝓmerentur
Qͥd enĩ tam ĩ iquũ pt esse tam bar¬
barũ. tam totius religionis ignaꝵ
diana gr̃a conseq̃ris cui te ip̃m cõ¬
fiteri debere qd̾ natus cõ. Ergo eris
tibi in ꝓuidendo p̾stantior ꝙͣ petest
in te ẽẽ. qui te ut esses eft̾et. ⁊ cũ po¬
res debere qd̃ uiuis quõ tenes pie¬
tas ille debere qmͣ cottidianã eius
conscqñdo grãm taliter uiuis. Et
qui nos adiutorio negas indigere
diuino quasi ex nr̃a extotũ possi¬
bilitate ꝑfecti quõ ñ adiutorm̃ in
nos cum tales a nob̾ etiam ẽe possũ
ꝓuotamꝰ. Qui enĩ aduitoriũ dei
negant. uellem interrogare qui di¬
alt nos non merere cui illum hoc
nou posse p̾stare an nich esse ꝓpter
qd̾ unusquisq hoc debeat postulare
Posse hoc diĩ opera ip̃a testãtur
adiutorio cottidiano. nos egere ne¬
gare non possumꝰ. Hoc enĩ seu bñ
uumꝰ ꝓ uocamꝰ. ut melius santu᷑¬

Expanded text:
confidunt, quantum vix illi, qui ab illo confidunt, quantum vix illi, qui ab illo postulant, et accipere promerentur. Quid enim tam iniquum potest esse, tam barbarum, tam totius religionis ignarudiana gratia consequeris, cui te ipse confiteris debere quod natus es? Ergo eris tibi in providendo praestantior, quam potest in eo esse, qui te ut esses effecit? Et cui putes debere, quod uiuis, quo modo te nou putas illi debere, cum cotidianam eius consequendo gratiam taliter uiuis? et qui nos adiutorio negas indigere diuino, quasi ex nostra in totum possibilitate perfecti quo modo non adiutorium in nos, cum tales a nobis etiam esse possumus, prouocamus? Qui enim adiutorium dei negat, uellem interrogare, quid dicat: nos non mereri? an illum hoc non posse praestare? an nihil esse, propter quod unusquisque hoc debeat postulare? posse hoc deum opera ipsa testantur. adiutorio cotidiano nos egere negare non possumus; hoc enim, seu bene uiuimus, prouocamus, ut melius sanctius
Abbreviated transcription (Latin):
non posser uiii ꝑ diu̾sis stricti ĩmo
catͥio ice fider disputantes uelut
pesdiferũ exalentes uirus ut hoĩu
rct scrisũ indet̾iorem ꝑtem cor¬
da corrũpans tota n neri dogina¬
tis q̃runt euun tere disciplin am.
Senaudũ ergo celeriꝰ ue longiꝰ
execrͣdis aninus morib in serpat
Ot sirdicus cũ id̾it huiꝰ t̾rem
corꝑis aliqm̃ elie languorẽ mag
num sue artis extimat docum̃¬
tũ. Si cito. quis alius in t̾uentu de¬
aspexit adhibet fom̃ta uł cetera
quib illd̾ posset qd natũ suerat
iiliius obduci ac s id mauens
sanari ñ pot̾it. nec corpꝰ reliquũ
sua tabe corrũpat ferro aputet.
qd̃ nocebati qd̾ reliqnũ integrum
⁊ ẜuet in tact᷑ p̃cidend̾. Id ergo est
qd̃ uelut puro sanoq nimisi cor¬
pori uultul ebrepsit. ne cum tardiꝰ
abstergitur in ipsis pene uisc̾ib
illum consid̾ant cuiꝰ cottidie grãm
conscquẽtur. S iam iste qui tales
sunt nulla dei grãm consequentur
qui sine ullo tantu se ad scqui posse

Expanded text:
structi, immo catholicae fidei disputantes uelut pestiferum exhalantes uirus, ut hominum recte sentientium in deteriorem partem corda corrumpant, totam ueri dogmatis quaerunt euertere disciplinam. Sanandum ergo celerius, ne longius execrandus animis morbus inserpat, ut si medicus, cum uiderit huius terreni corporis aliquem esse lnum suae artis aestimat documentum, si cito quis illius interventu deaspexerit, adhibet fomenta, vel caetera quibus illud possit quod natum fuerat vulnus obduci; ac si id manens sanari non poterit, ne corpus reliquum sua tabe corrumpat, ferro amputat quod nocebat, quo reliquum integrum servet et intactum. Praecidendum id ergo est, quod velut puro sanoque nimium corpori vulnus obrepsit; ne cum tardius abstergitur, in ipsis pene visceribuillum considerant, cujus quotidie gratiam consequuntur? Sed jam isti, qui tales sunt, nullam Dei gratiam consequuntur; qui sine illo tantum assequi se posse
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ipm nr̃e uoluntatis arbitrium
uere facit lib̾um. dũ acarnalũ
concupiscẽciax dominacõne lib̾a¬
tur dicente duo. Si uos filiꝰ lili¬
uerit. tunt uere liberi eritis. Qd
auciliũ fides impetrat que ẽ in
sicut a frĩb qui eciã eoꝵ libros le¬
gerunt cognouimꝰ in co der grã
deputãdum. qd̾ talem hominis
ĩstituit creauit q naturam que
ꝓpriam uolũtatem legem dei pos¬
sit implere. siue naturalr̃ in corde
conceptã siue inlr̃is datã. Eandẽ
quoq legem ad grãm ꝑtinere qd̾
illam deus in adiutorium homĩbi
tor est dicens Condelector eñ legid̾

Expanded text:
 nostrae uoluntatis arbitrium uere fit liberum, dum a carnalium concupiscentiarum dominatione liberatur dicente domino: Si uos filius liberauerit, tunc uere liberi eritis, quod auxilium fides impetrat, quae est insicut a fratribus, qui etiam eorum libros legerunt. cognouimus, in eo dei gratiam deputandam, quod talem hominis instituit creauitque naturam, quae per propriam uoluntatem legem dei possit implere siue naturaliter in corde conscriptam siue in litteris datam; eandem quoque legem ad gratiam pertinere, quod illam deus in adiutorium hominibus tor est dicens: Condelector enim legi
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid qiͣ ex nob̾metip̃is. s suf¬
ficiencia nr̃a ex do est. Et heniꝰ
thaurũ istũ in uasis fictilih. ut
eminẽcia uirtutis sit dei ⁊ nõ ex
sicolligere uelimiꝰ domus ñ suf¬
ficit. Et ueremꝰ ne apud te ista
ip̃a cõmemorãda q̃ maior grã
de sede apłica p̾dictas in cõue̾niẽt
fac̾e uideamꝰ. s ĩo facimꝰ quia eo¬
qd̾ infiriniores sumꝰ quaqua u̾s.
quisq nrm u̾bum dei p̾dicando pu¬
tatur attenciꝰ. crebrius eos patin
inuos audacius ĩ surgẽtes. Si ergo
plagius ep̾alib gestis que in ori¬
ente confecta dicunt᷑ ⁊ tua uen̾a

Expanded text:
et ipsis, sed sufficientia nostra ex deo est, et: Habemus thesaurum istum in uasis fictilibus, ut eminentia uirtutis sit dei et non ex si colligere uelimus, tomus non sufficit? et ueremur, ne apud te ista ipsa commemorando, quae maiore gratia de sede apostolica praedicas, inconuenienter facere uideamur; sed ideo facimquod infirmiores sumus quaquaversus quisque nostrum verbum Dei praedicando putatur attentior, crebrius eos patimur in nos audacius insurgentes. Si ergo Pelagius episcopalibus gestis quae in oriente confecta dicuntur omnia
Abbreviated transcription (Latin):
dum̃ ur̃m. noͣlunt oĩo cegnosc̾e
nec apte quidem obpugnare au¬
randã ꝑficien du nq iusticiã et dei
mandata mulenda solam sibi
hũanam sufficere posse naturan
non adtendents qd̾ sc̃piuni ẽ. sp̃s

Expanded text:
um nolunt omnino cognoscere, nec aperte quidem oppugnare aurandam perficiendamque justitiam, et Dei mandata complenda, solam sibi humanam sufficere posse naturam? no
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tota au̾ctas noĩs huiꝰ emersit.
Qmͣ seqñtes tam mal a iõ damp¬
nare nouimꝰ qm̃ ꝓbare laudãda
Uel id uera qd̾ parrũ instituta sa¬
cerdotali custodientes aucilii offõ¬
duc̾ent finiendũ. nͥ ad huiꝰ sedis
noticiam ꝑueniret. ut tota hurꝰ
maretur Indeq sum̾ant cetere

Expanded text:
 tota auctoritas nominis hujus emersit. Quem sequentes tam mala jam damnare novimus, quam probare laudanda. Vel id vero quod patrum instituta sacerdotali custodientes officio, noducerent finiendum, nisi ad hujus sedis notitiam perveniret; ut tota hujusmaretur, indeque sumerent caeterae
Abbreviated transcription (Latin):
Si ergo uoluerimꝰ bñdicendo super
coborari. Si uolumiꝰ in qͥunt possu¬
mꝰ ea possibilitate nat᷑a que nͥ nc̃
gant. ac si cos mortifera ista doccri¬
na in et̾nũ negãt ꝓmittentes ⁊̃¬
si ñ baptizentur h̾ituros iutã eter¬
nã nec ꝑtin̾e de quib dñs ait. We¬
nit eĩ filius hoĩs q̃tere ⁊ saluare qd
ꝑierat quia isti inqunt ñ pecierãt
nec est qd̾ in eis saluet̾ uł tãto p̃cio
edimat᷑. Qu. a nich est in eis ni¬
ciatũ. nicħ tenetur i ab dyaboli po¬
testate captiuũ Nec pro hus fu¬
sus esse sangius in remissione le¬

Expanded text:
si ergo uoluerimus benedicendo super roborari si uolumus, inquiunt, possumus ea possibilitate naturae, quam non nunc gant ac sic eos mortifera ista doctrina in aeternum necant promittentes, etiamsi non baptizentur, habituros uitam aeternam nec pertinere, de quibus dominus ait: Venit enim filius hominis quaerere et saluare, quod perierat, quia isti, inquiunt, non perierant nec est, quod in eis saluetur uel tanto pretio redimatur, quia nihil est in eis uitiatum, nihil tenetur sub diaboli potestate captiuum nec pro eis fusus esse sanguis in remissionem le
Abbreviated transcription (Latin):
que uaturcͣ ͣ arbitrio ualutatis
in potestate sut ꝯstituta. quis ñ
dite sufficientibus obtiuẽtur. ñ
debuisse dic̾e dnm̃ ih̃m. Uigilate
tretis ĩ tẽptacõ Nec btĩssimo pe
dearuir. quicqd es a dnõ precam

Expanded text:
e naturae et arbitrio voluntatis in potestate sunt constituta, quis nonditae sufficientibus viribus obtinentur: nec debuisse dicere Dominum Jesum, Vigilate tretis in tentationem; nec beatissimo Petdeamur quidquid eis
Abbreviated transcription (Latin):
auͣcte aplice sedis anathematiz a¬
da est. Censidet eni scitas tua
pastorolib nob̾ cõpasciatur iusce¬
rare debeaniꝰ ne intirmꝰ in tẽpta¬
cionem qd̾ dñs discipłos monuit
se rogasse ip̃e testatus est. Si eĩ pos¬
sibilitate nature ⁊ arbituo uolinita¬
tis in potestate funt constit. ta qͥs

Expanded text:
apostolicae sedis anathematizanda est. Consideret enim sanctitas tua, et pastoralibus nobis compatiatur viscerare debeamus ne intremus in tentationem , quod Dominus discipulos monuit, et o apostolo Petro se rogasse ipse testatus est. Si enim possibilitate naturae et arbitrio voluntatis in potestate sunt constituta
Abbreviated transcription (Latin):
damaso sedis aplice urb̾ iome
Ieronimꝰ supplex legi litteras
me int̾pretari festiues p̃p̃ fastidium
sedem tuam romanã die nectuq ca¬
Istud carmen laudis omni psalimo
declaretur. ubi deus ⁊ homo honora

Expanded text:
DAMASO sedis apostolicae urbis Romae HIERONYMUS. Supplex legi litteras m interpretari festinem propter fastidium sede tua Romana die noctuque caIstud carmen laudis omnibus psalmis declaretur. Ubi autem Deus et homo honorab
Abbreviated transcription (Latin):
mncit. sextupla u̾o est quociens
unus alterum sextuplo suspeiat
m simpla cnim eiꝰ parte unꝰ plꝰ
minꝰ id ẽ iria ⁊ unũ Epitritũ est
qũ nimꝰ continet᷑ a maiore. et eius

Expanded text:
ncit. Sescupla vero est, quotiens unum alterum sescuplo superat. In simpla enim eius parte unus plus minus, id est tria et unum. Epitritum est, quando minus continetur a maiore, et eius
Abbreviated transcription (Latin):
deus ꝑscu̾antib in fine salutẽ. Nec
mine freant. nec deiciant terror es¬
s c̃cera in dea tengns fi moã i̾terᷤᷤ
diuo ꝑ ͨ citie ⁊õ sit lmĩ in no. ũtati o
pus Igitit qtͣr eb eine conuert is

Expanded text:
Deus perseverantibus in fine salutem. Nec Deus perseverantibus in fine salutem. Nec minae terreant nec deiciant terroressed, fixam in Deo tenens fiduciam, possis cum apostolo dicere, “certavi, cursum percipias laboris, insiste; pollicetur enim Deus perseverantibus in fine salutem. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
s alica qu oq institucõe qua ait. ob¬
łecrate dirĩa messis ut eiciat oꝑori¬
os in niessem luam. tuam pande re¬
postoloꝵ. ut duc̃ ubente pccpti sunt
euntes pdicate eũngelium regui
gͥratis ac cepistis gratis reddite ul
date in ꝑtib esꝑiarum ad illum na¬
conem gerianie gentis in urbͣ
morus sedentis dirigere frurdimus
Lucrum inde ut sꝓpportare deberes eͣi
Guns ille de uegaio talenti. sic̾ sĩptũ
est. fidus in futuro auctoris asẜentis
deo feçisse. qd̾ quia ex obed̃e munere
caconis p̃conio ppłm in fidelem. ut ĩ¬
notiusti audinimꝰ conu̾ti. Diũ potẽ¬
ꝯ e grãs refe̾ntes ut ip̃e a quo bonũ
ꝓcedit ⁊ ad agnico uult om̃s uer̃re¬
u̾itatis tibi optamꝰ ut cooꝑetur et
a tenẽbris ad Iucem ppłm illũ sue
ptencie inspiracõe reducat Hinc
enim nob̾ merces coprosa credimꝰ
qd ab oĩpotenti duõ ascribatur in
possis cum apło dic̾e certaui cursũ
pcipias laboris insiste. pollice̾ enĩ

Expanded text:
e qua ait: « Obsecrate Dominum messis, ut ejiciat operarios in messem suam . » Tuam proinde reapostolorum, ut Domino jubente praecepti sunt; « Euntes praedicate Evangelium regni: gratis accepistis, gratis date » in partibus Hesperiarum ad illuminationem Germaniae gentis in umbra mortis sedentis dirigere praevidimus, lucrum inde ut apportare deberes, quasi servus ille de negotio talenti, sicut scriptum est, fidus in futuro auctori asserit Deo fecisse. Quod quia ex obedientiae munere cationis praeconio populum infidelem, ut innotuisti, audivimus converti, Domini potentiae gratias referentes, ut ipse a quo bonum procedit , et ad agniveritatis, tibi optamus ut cooperetur et a tenebris ad lucem populum illum suae potentiae inspiratione reducat. Hinc enim nobis merces copiosa, credimus, quod ab omnipotente Domino adscribatur in possis cum apostolo dicere, “certavi, cursum percipias laboris, insiste; pollicetur enim
Abbreviated transcription (Latin):
Et quos forsan deuiantes tauenerit
a recte fidei tramite leu ciamnꝰ doctna
cosq prolbuit. a nob̾ nullo modo im¬
rediatur et qd̃ eis impoĩtum fuerit
e bediendo ꝑo deumn susoipisunt. Nam
qui teraator extin̾t ed ebediendum
sibi dampuacionẽ adquirit. Uos aũt
kruĩ qui in noĩe xp̃i baptizati estis
xpm indiustis. Abstinete ⁊ prohibite
uosmetipõs. ab omni cultu pagunoꝵ
uł sortilegos sacrificio mortuor sue
lucoꝵ. uł foncium. anguria uł filac¬
teria uł in cartatores et ueneficos
id estimalesics. et obseruacõnes sac¬
legas. que m̃ nãs firib fieri solebant
mete. Adorate ⁊ honorificate scõyme¬
moriis coicantes ut amapłs. Sienĩ
fides urr dñc dicente fu̾it t gͥnũ
synapis. dicetis monti hmie ⁊ trans

Expanded text:
Et si quos forsan deviantes invenerit a rectae fidei tramite seu canonica doctrina, eosque prohibuerit, a vobis nullo modo impediatur, et quod eis impositum fuerit obediendo propter Deum suscipiant. Nam qui temerator exstiterit ad obediendum, sibi ipsi damnationem acquirit. Vos auti, “qui in nomine Christi baptizati estis, Christum induistis”, abstinete et prohibete vosmet ipsos ab omni cultu paganorum, os vel sortilegos, sacrificia mortuorum, seu lucorum vel fontium auguria vel filacteria et incantatores et veneficos, id est maleficos, et observationes sacrilegas, quae in vestris finibus fieri solebant, mete, adorate et honorificate, sanctorum memoriis communicantes, ut ait apostolus. Si enim fides vestra Domino dicente fuerit ut granum sinapis, “dicetis monti huic: Trans
Abbreviated transcription (Latin):
tegnum dei. ut neras nos ampliꝰ
decipiat in sub limitate ẜ monum.
aut in quocumq metallo salutẽ.
uram q̃ratis aderantes ydol̃a ma¬
nufacca. aurea argentea. erea. lapi¬
dea. uł de quatũq mat̾ia facta qui

Expanded text:
regnum Dei, ut nemo vos amplius decipiat in sublimitate verborum, aut in quocumque metallo salutem vestram quaeratis, adorantes idola manu facta, aurea, argentea, aerea, lapidea vel de quacumque materia
Abbreviated transcription (Latin):
ambulent radicati ⁊ suꝑ edificati et
confirmati fide hũndantes in gr̃ax
Astuciores sunt enĩ filii tenebrarũ
qmͣ fili lucis. Discedite filii ab ydo¬
lor cultura. ⁊ accedite ⁊ adorate dr̃im
deum nr̃m qui fecit celũ ⁊ t̾ram
mare ⁊ oĩa que in eis funt. ut nul¬

Expanded text:
ambulent radicati, et superaedificati, et confirmati fide, abundantes in gratiaAstutiores enim sunt filii tenebrarum, quam filii lucis. Discedite, filii, ab idolorum cultura; accedite et adorate Dominum Deum, qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt; et vul
Abbreviated transcription (Latin):
to corde tuo ⁊ ex tota aĩa ina. ⁊ ex
tota uirent: tua. Et num. Que
me cortessus fuerit coram homĩb
⁊ ego ꝯfitelor eum coram pr̃e meo
rnsit direns. Qdcumq pesieritis pa¬
trern in nin̾e meo fiet uob̾. E it̾um
petite ⁊ accipietis q̃ute ⁊ inuenietis
qui petit acopit ⁊ qui q̃rit inuenit

Expanded text:
ex tota anima tua, et ex tota virtute tua . Et iterum: Qui me confessus fuerit coram hominibus, et ego confitebor eum coram Patre meo ittit dicens: Quodcunque petieritis Patrem in nomine meo, fiet vobis ; et: Petite et accipietis; quaerite et invenietis; qui petit
Abbreviated transcription (Latin):
uris mĩstrs se se ip̃ scissimo uiro in
nuiscło exhortecioiis scẽ cacholice fider
ad iung̾e noluit ulło modo ꝓhibeatis
Rm̃i. magis aũt concursum p̃biere
⁊ ex uro om̃: aductores ei ttiburte
qui possirr ꝑ du gram sufficienter gi¬
tibus mãstrare uechum p̾dicacionis
ut oĩporenti dei mõ auimas lucri fa¬
ciant. ut ⁊ ur̃a ꝯmuĩtas loni operis
porcionen. sõciaiuic atq illi meantur
dĩcam uocem Rudire. Dos qui dere¬
linquistis oĩa ⁊ secuti estis me. centu¬
plur accpietis ⁊ uitam et̾nam pos¬
titigis ethesũ. Eoetharis ⁊ iustresis
Cedreius ⁊ loguais suduadis ⁊ graes¬
feldis.uł omna in orientali plaga
motus ad faciendam do̾ plebem per¬
fectã pñcium portitorem bt̃re bonifa¬

Expanded text:
issimo viro in ministerio exhortationis sanctae catholice fidei adiungere voluerit, nullo modo prohibeatis, karissimi. Magis autem concursum prebete et ex vestro ovile adiutores ei tribuite, qui possint per Dei gratiam sufficienter gentibus ministrare verbum predicationis, ut omnipotenti Deo nostro animas lucrifaciant, ut et vestra communitas boni operis portionem sortiatur, atque illi mereantur dominicam vocem audire: Vos, qui dereliquistis omnia et secuti estis me, centuplum accipietis, et vitam aeternam posringis et Thesis, et Bortharis, et Nistresis, Unedredis, et Lognais, Sudnodis, et Graffeltis vel omnibus in orientali plaga motus ad faciendam Deo plebem perfectam , praesentium portitorem litterarum Bonifa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sectam ferias. in sic posu̾t deflens di¬
luere cõmusst m suelus Nom⁊ hec inter
alia discraen sgi ra ꝑtibus illis dpxis¬
ti. qd̾ ꝯmõam et fidcłib ad ĩmoland̃
pasans sua uenurdent mancipis
Hec ut magtioꝑ corrig̾e debeas frat̾
girionemꝰ ae sinas tieri ultra ꝓ̾telꝰ
enita est ⁊ imꝑetus. Es cigo qui hc
uts deo sit gratum qd gerctur ut ers
lutis exequete ⁊ de lucro apportato.
ualcas a duõ do̾ irõ merredem ꝑciꝑ¬
in ct̾ua btĩtũbine. E riuilegruã ueto
inxͣ que petosti lacientis hus ĩctũ
p̃lenissimu atq intregrum aportare
lucrum. Deus te ĩcosume custodiat

Expanded text:
et sextam ferias; et sic possit deflens diluere commissum scelus. Nam et hoc inter alia discrimen agi in partibus illis dixisti, quod quidam ex fidelibus ad immolandum paganis sua venundent mancipia.  ut magnopere corrigere debeas, frater, commonemus, nec sinas fieri ultra; scelus enim est et impietas. Eis ergo, qui hoc ut Deo sit gratum quod geritur, et eis lutis exequi, ut de lucro apportato valeas a domino Deo nostro mercedem in aeterna beatitudine. Privilegium vero iuxta quod petisti facientes, his iunctum plenissimum atque integrum adportare lucrum. Deus te incolumem custodiat,
Abbreviated transcription (Latin):
quia in hac scã apłica sede a nob̾e
reliquis epĩs ceterisq dĩ sacerdoti¬
b statutum est. ut sacra uasa non
ab alus qmͣ a satratis dnõq dicatis
ndignũ enĩ ualce est ut sacra dñ
uasͥa q̃cumq sint humans ułi¬
b ẜuiant. aut ab alus qmͣ a dnõ fa¬
mulantib eiq dicatis tractentur
uiris ne ꝓ tałib presũpcõnib irat
dũs ꝑlag̾am imponat ppło suo ⁊ hi
qui eciam nõ peccauunt. mala pi¬
ciantur aut percam. quia perit iust̾
sepissime pro impis. Attendite frẽs
ne talia ur̃is in eccłus ꝑmittatis de¬
inceps fieri ne grer ꝑ cioso sangume
xp̃i redẽptus in p̾cipiciũ qd abst ru
at ꝓpt̾ qd̃ assimite armaturam dĩ
ut possitis resistere his qui cõtrad¬
cunt u̾itati ⁊induite uos lorica ins¬
ticie calciati pedes in p̃p̃aracõne eunͣ¬
gelu pacis Siquis u̾o uirũ pulsatꝰ
qiͣ ad caput suffugium ħ̾eat. ne inno¬
cens dampnetur. aut ecca sua detrim̃¬

Expanded text:
quia in hac sancta apostolica sede a nobis et reliquis episcopis, caeterisque Domini sacerdotibus statutum est, ut sacra vasa non ab aliis quam a sacratis Dominoque dicatis ndignum enim valde est ut sacra Domini vasa, quaecunque sunt, humanis usibus serviant, aut ab aliis quam a Domino famulantibus eique dicatis tractentur viris, ne pro talibus praesumptionibus iratus Dominus plagam imponat populo suo, et hi qui etiam non peccaverunt, mala patiantur, aut pereant: quia perit justus saepissime pro impio. Attendite, fratres, ne talia vestris in ecclesiis permittatis deinceps fieri, ne grex pretioso sanguine Christi redemptus in praecipitium, quod absit, ruat; propter quod assumite armaturam Dei, ut possitis resistere his qui contradicunt veritati, et induite vos lorica justitiae, calceati pedes in praeparatione Evangelii pacis. Si quis vero vestrum pulsatus quasi ad caput suffugium habeat, ne innocens damnetur, aut Ecclesia sua detrime
Abbreviated transcription (Latin):
e cetero placuit pp̃ malor hoĩm
infest acõnes ut in accusacõne
domini ministror. primo ppsona. fi¬
des. uita ⁊ conu̾sacio blasphem ãciũ.
enude atim ꝑscrutetur. Nam fides.¬
om̃s actus hom̃is p̃cedere debet. quia
dubius infide infidelis est. Nec eis om¬
uino esse credendũ qui u̾itatis fidem
ignorant. nec recto conu̾sacos intã
Ducunt. Qm̃ tales facile ⁊ uiffe̾nt
lacerant ⁊ crimmatur recte ⁊ pie in¬
uentes. ideo suspicio eoꝵ discatienda
est pͥmũ ⁊ corrigenda. Neq accusa¬
torib suspettis. uł de mimicordomo
ꝓdeuntib est credendum. Erant eñ
quidam qui prins indebant᷑ esse ex
nob̾. s ñ erant ex nob̾. Si u̾o essent
ex nob̾. mansissent utiq nobiscum
⁊ non conturbassent fr̃s. Exacuerunt
em ut ait ꝓph̾a lingnas suas sic̃
ẜpentis uenenũ aspidum sb̃ labus
eor. Qua pp̾ hi respuendi sunt sincor¬
rigibiles apparu̾mt e uitandi ne dnõ
deciprant famulãtes. State ergo di¬
lctissum suꝑ mas aspicientes ⁊ int̾¬

Expanded text:
e caetero placuit propter malorum hominum infestationes, ut in accusatione Domini ministrorum, primo persona, fides, vita, et conversatio blasphemantium enucleatim omnes actus hominis praecedere debet: quia dubius in fide, infidelis est. Nec eis omnino esse credendum qui veritatis fidem ignorant, nec rectae conversationis vitam ducunt: quoniam tales facile et indifferenter lacerant, et criminantur recte et pie viventes. Ideo suspicio eorum discutienda est primo et corrigenda. Neque accusatoribus suspectis vel de inimicorum domo prodeuntibus est credendum. Erant enim quidam qui prius videbantur esse ex nobis, sed non erant ex nobis. Si vero essent ex nobis, mansissent utique nobiscum, et non conturbassent fratres. « Exacuerunt enim, » ut ait Propheta, « linguas suas sicut serpentes, venenum aspidum sub labiis eorum . » Quapropter hi respuendi sunt si incorrigibiles apparuerint, et vitandi ne Domino decipiant famulantes. State ergo, dilectissimi, super vias aspicientes et inte