comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Soleiã quarto carentẽ iã sepulchio ab scõditũ
Latarũ ub& uigere reddito spiramiue
⁊oetidũ iecur reducłus rurs intrathalitꝰ
Amnbulat ꝑ scagna põti sũ ma caleat fluctuũ
oobilis liquor ꝓfundi pendulã prescat uiã¬
Q ec fatescit unda sc̃is pressa subuestigus
oentis inpos efferatis ꝑcitus furorib¬
÷ posilit riuitq supplex xp̃m adẽẽ ut sẽserat
Pulsa pescis lubricorũ millȩ sormis demonũ
Soq: nigris mergit undis ut pecꝰ lĩphaticũ
Quinq panib ꝓesis & gemellis piscib:
affatim referta iã st̃ ad cubantũ nilia
terte qualis t̃quat̃nis ferculorũ framina
Tucibus panisq nr̃ cupennis suauitas
uescit esurire in ȩuũ qͥ tuã sumit dapẽ
Clausus auriũ meatꝰ & sonorũ nescius¬
⁊ urgat ad p̃ cepta xp̃i crassaq̃q obscacula
uocib capar fruendis ac susurris ꝓuius
quin & ipsũ ne salutis inferiexpertes forent

Expanded text:
Sole jam quarto carentem, jam sepulcro absconditum Sole jam quarto carentem, jam sepulcro absconditum Lazarum jubet vigere, reddito spiramine: Fetidum jecur reductus rursus intrat halitus. Ambulat per stagna ponti, summa calcat fluctuum: Mobilis liquor . Nec fatescit unda sanctis Pressa sub vestigiiMentis inpos efferatis Percitis Percitus furoribus Prosilit ruitque supplex, Christum adesse ut senserat. Pulsa pestis lubricorum Mille formis demonum Seque nigris mergit undis Et pecus limphaticum. Quinque panibus peresis Et gemellis piscibus, Affatim refecta iam sunt Accubantum milia; Fert equalis ter quaternis Ferculorum fragmina. Tu cibus panisque noster, Tu perennis suabitas; Nescit esurire in evum Qui tuam summit dapem, Clausus aurium meatus Et sonorum nescius, Purgat ad precepta Christi Grassa queque obstacula, Vocibus capax fruendis Ac susurris previus. Quin et ipsum ne salutis Inferi expertes forent
Abbreviated transcription (Latin):
Eere quẽ uates uetustis cõcinebant scłis.
emieat ꝓmissus oli cuncta cõlaudant eũ
Cantaris infusa lipha fit falet nũ nobile
quntiat uinũ minist̃ eẽ pr̃optũ exhydria
Ipserer saporetinctis obstupescit poculis
Membra morbis ulcerosa uis cerũ putredines
oando ut abluant᷑ inquit. fit ratũ ꝙ iusserat
durgidã cutẽ repurgant uulneriõ piamira
Tu pennib tenebris iã sepulta lumina
Inlinis limo salubri sacri& oris necdare.
oexaptshac medella lux reducta ẽ. orbib
En crepatuentũ furentẽ ꝙ ꝓcellis cristibi c̃¬
Uercac equor sũmo ab imo uex& &uagã ratem¬
ille uissis obsecondat mitis unda sternitur
Extimũ uestis sacratȩ furtĩ mulier adtigit¬
ĩ rorinꝰ salus secuta ẽ. ora pallor deserit
Sistiturriuus cruore qui fluebat ꝑpeci.
Exitu dulcisiuuente raptũ ephebũ uidãt
orbaque mat̾ supͥmis funerabat flecib¬
s urge dix̃ ille surgit macri& ad sc̃as red dit᷑

Expanded text:
ecce, quem vates vetustis concinebant saeculis, ecce, quem vates vetustis concinebant saeculis, Emicat promissus olim, Cuncta conlaudent eum. Cantaris infusa limfa Fit falernum nobile; Nuntiat vinum minister Esse promtum ex ydria; Ipse Rex sapore tinctis Obstupescit poc‘membra morbis ulcerosa, viseerum putredines mando ut abluantur’ inquit: fit ratum quod iusserat; turgidam cutem repurgant vulnerum piamina. tu perennibus tenebris iam sepulta lumina inlinis limo salubri 'sacri et oris nectare: mox apertis hac medella lux reducta est orbibus. inerepas ventum furentem quod procellis tristibuvertat aequor fundo ab imo, vex340 Ille jussis obsecundat, mitis unda sternitur, Extimum vestis sacratae furtim mulier attigit: Protinus salus secuta est, ora pallor deserit, Sistitur rivus, cruore qui fluebat perpeti. Exitu dulcis juventae raptum ephebum viderat: Orba quem mater supremis funerabat fletibus. Surge, dixit. Ille surgit, matri et astans redditur.
Abbreviated transcription (Latin):
S pm̃ cȩlo in sluentẽ ꝑ medullas hauriẽs.
Facta nos & iã ꝓbata pangimꝰ miracula
⁊estis. ẽ orbis. nec ipsa t̾ra ꝙ uidit negat.
cominꝰ dm docẽdis ꝓditum mortalib
Cordenatꝰ ex parentis ant̃ mundiexordiũ
Alfa a.iui. cognominat᷑ ipse sons& clausula
om̃iũ q̃ st̃ fuert᷑ queq post futura st̃.
Ipse iussit & creata. dix ipse & facła sunt
Serra celũ fons ac põti trina rerũ machina
a ueq in his uigent sub alto solis& iunȩ globo
Corporis formã caduci m̃bra mortiobnoria
Induit negens pir& pͥmo plausti ex germine
oerserat quẽ lex ꝓfũdo noxialis tartaro
Obeatꝰ ort ille uirgo cũ puerpera
edidit nr̃am salutẽ foeta sc̃o spũ.
& puer redẽptor or̃b os sacratũ ꝓtulit.
Psallat altitudo qeli psallãt om̃s angli
euicqd ẽ uirtutisusq psallat in laudẽ dĩ.
qulla linguarũ silescat. uex& om̃is cõson&

Expanded text:
spiritum caelo influentem per medullas hauriens. spiritum caelo influentem per medullas hauriens. facta nos et iam probata pangimus miracula, testis est orbis, nec ipsa terra quod vidit negat, comminus Deum docendis proditum mortalibus. corde natus 1 ex parentis ante mundi exordium, alpha et Q cognominatus, ipse fons et clausula omnium quae sunt, fuerunt, quaeque post futura sunt. ipse iussit, et creata, dixit ipse, et facta sunt terra, caelum, fossa ponti, trina rerum machina, quaeque in his vigent sub alto solis et lunae globo. corporis formam caduci, membra morti obnoxia induit, ne gens periret primoplasti ex germine, merserat quem 2 lex profundo noxialis Tartaro. o beatus ortus ille, virgo cum puerpera edidit nostram salutem feta Sancto Spiritu, et puer redemptor orbis os sacratum protulit. psallat altitudo caeli, psallite omnes angeli, quidquid est virtutis usquam psallat in laudem Dei, nulla linguarum silescat, vox et omnis consonet.
Abbreviated transcription (Latin):
teq cõtẽptis epulis rogemꝰ Hocte dieq
Vincitur semꝑminor obsequentũ.
cura nec munus genitoris aequat.
t̾rãgit& cratẽ luceã laboris urãdior usus
Ergo ne limum fragilẽ solutę
peserãt uires & a quosus albis
ymor inuenis dñe turȩgrũ sorpꝰ eneruans.
Larus ac liber modus abscinendi
lonitur cunctis neq nos seuerus
Terror inpellit sua quẽq cogit uelle potestis
Sufficit quicquid facias uocato
iguminis nutu prius inchoare
Siuerumensã rennuascibũ uesumere tẽptes
Ad nuit dexcer dĩ & secundo
prosperat uultu uelut hoc salubre
ł idimꝰ nõb fore ꝙdicatas carpimꝰ escas.
Sit bonum sapplex piecor &. medellam
conferat inembris animumq pascat
Sparsus inuenas cybus obsecrantũ xp̃icolarũ
ulce carm̃ & melodũ gesta xp̃i insignia
nunc camena nr̃a solũ pangat hunc laud& lira
Xp̃s est quẽ rex sacerdos ad futurũ ꝑcinꝰ
Infulatꝰ cõcinebat corde uoce& tympano

Expanded text:
teque contemptis epulis rogemus nocte dieque, teque contemptis epulis rogemus nocte dieque, vincitur semper minor obsequentum cura nec munus genitoris aequat, frangit et cratem luteam laboris grandior usus. ergo ne limum fragilem solutae deserant vires et aquosus albis umor in venis dominetur aegrum corpus enervans, laxus ac liber modus abstinendi ponitur cunctis, neque nos severus terror inpellit; sua quemque cogit velle potestas, sufficit, quidquid facias, vocato numinis nutu prius inchoare, sive tu mensam renuas cibumve sumere temptes. adnuit dexter Deus et secundo prosperat vultu, velut hoc salubre fidimus nobis fore, quod dicatas carpimus escas, sit bonum, supplex precor, et medellam conferat membris animumque pascat sparsus in venas cibus obsecrantum Christicolardulce carmen et melodum, gesta Christi insignia, hunc Camena nostra solum pangat, hunc laudet lyra. Christus est, quem rex sacerdos adfuturum protinus infulatus concinebat voce, chorda et tympano,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ẽ seruor regunen tuorũ
nollib qui nos mođans habenis
lenit̾ frenas. faciliq sẽptos. Lege choerces.
pse cum porcans onus impeditum
corporis duros tuleris labores
naior exemplis famulo remisso. Pogmate palpas
Iona sub missum rocat hora solem
Partib uix dũ tribus euolutis.
a udita deuexo suꝑ.ẽ in axe. Portio lucis.
os breuis uoti da peuindicata
Soluimus fescum fruimurq mensis
a ffatĩ plenis quib imbuat᷑. Prona uoluptas
antus aecerni fauor. esc magistri
octor indulgens ita nos amico
ocat hortatu leuis obsequella. Ut mularatart᷑
ddic & nequis uelit in uenusco
S ordidus cultu lacerare frontem.
seddecꝰ uulius captis ꝓperũ somat honorẽ¬
Terge ieiunans ait om̃e corpus.
Rectius loeco tegimus pudore
Perditam sanat. male dissipantem
Inde purgatã reuehens apricoseddit ouili
Spina nec germ̃ sudib ꝑ armat carduuꝰ horrẽs
Sed frequens palmis nemus &reflexa
uernat herbarũ comatũ perennis.
Sponte confectos tenuemus artus.

Expanded text:
e, servorum regimen tuorum, mollibus qui nos moderans habenis leniter frenas, facilique saeptos lege coerces, ipse cum portans onus inpeditum corporis duros tuleris labores, maior exemplis famulos remisso dogmate palpas. nona summissum rotat hora solem, partibus vixdum tribus evolutis, quarta devexo superest in axe portio lucis, nos brevis voti dape vindicata solvimus festum, fruimurque mensis adfatim plenis, quibus inbuatur prona voluptas. tantus aeterni favor est Magistri, doctor indulgens ita nos amico lactat hortatu, levis obsequella ut muleeat artus, addit et ne quis velit invenusto sordidus cultu lacerare frontem, sed decus vultus capitisque pexum comat honoremterge ieiunans ait ‘omne corpus, rectius laeto tegimus pudPerditam sano, male dissipantem inde purgatam revehens aprico reddit ovilispina, nec germen sudibus perarmat earduus horrens, sed frequens palmis nemus, et reflexa veniat herbarum coma, tum perennis sponte confectos tenuemus artus
Abbreviated transcription (Latin):
Audias nec tortor adstat heuilatꝰ flebiles
Scindit᷑ ꝓ flagra corpus nec flagellũ cernit᷑
Crescit & suspens ipse uinculis lacentib
his modis spurcũ latronẽ martirũ uirtꝰ quacit
Nȩc choerc& corqu& urit. hȩc cacenas in cutit.
Predo uexatus relictis se medullis exuit.
Linquit illesam rapinã faucib siccis fugit
Yngue abemo usq ad capillũ salua reddit om̃a
confitens ardere sesenã gehennȩ ẽ. in cola
Quid loquar purgata lõgis alba morbis corpora
algidus cũ decoloros horror artus cõcutit
hic tumor uultũ relĩquit hic color uerus redit
hoc bonũ saluator ipse quo fruamur prestitit.
oiarcirũ cũ membra nr̃o cõsecrauit oppido.
Sospitant que nc̃ colonos quos hiber alluit
Srate nc̃ hymnitȩ matres ꝓreceptis paruulis
coniugũ salute leta uox maritarũ screpat
Sit dies hȩc festa nõb sit sacratũ gaudium

Expanded text:
audias, nec tortor adstat, eiulatus flebiles, audias, nec tortor adstat, eiulatus flebiles, scinditur per flagra corpus, nec flagellum cernitur, crescit et suspensus ipse vinculis latentibus. his modis spurcum latronem martyrum virtus quatit, haec coercet, torquet, urit, haec catenas incutit; praedo vexatus relictis se medullis exuit. linquit inlaesam rapinam, faucibus siccis fugit, ungue ab imo usque ad capillum salva reddit omnia, confitens ardere sese; nam gehennae est incola. quid loquar purgata longis alba morbis corpora, algidus cum decoloros horror artus concutit, hic tumor vultum relinquit, hic color verus redit? hoc bonum Salvator ipse, quo fruamur, praestitit, martyrum cum membra nostro consecravit oppido, sospitant quae nunc colonos quos Hiberus alluit. state nunc, hymnite, matres, pro receptis parvulis, coniugum salute laeta vox maritarum strepat: sit dies haec festa nobis, sit sacratum gaudium
Abbreviated transcription (Latin):
orissa ꝙ sursũ pauras: euolarunt munera
Q ue uiã paterẽ cęli p̃micando ostenderent
Illius fidẽ figurans nube fertur anulus
hic suidat pignus oris ut ferunt orarium
Quȩ suꝑno rapta flacu lucis intrant intimũ
Perpoliliquentis axẽ fulgor aur abs cõditur
acdiuuisũ fugacẽ textilis candor fugit
Subue huncurusq: in asera necuident᷑ amplius
Uidit hoc cõuentꝰ ad stans uidic ĩpse carnisex
&̾ manũ repressit herens ac stupore obpalluic
Sed cm̃ peregit ictũ ne perir& gla
Iamne credis bruta quondã uasconũ gẽtilitas
auã sacrũ crudelis error inmolarit sãguinẽ
credis indm̃ relacos hostiarũ spiritus
Cerne quã palã fero ces hic dom̃cur demones¬
a uilupino captaritu deuarant p̃cordia
Strangulant mentes& ipsis seq miscent sẽsib
Tunc suo iã plenus hoste siscitur furens homo
Spumeas efflans saliuas cruda torquẽs lumina
Expianđ questione non suorũ criminum

Expanded text:
missa quod sursum per auras evolarunt munera, missa quod sursum per auras evolarunt munera, quae viam patere caeli praemicando ostenderent. illius fidem figurans nube fertur anulus, hic sui dat pignus oris, ut ferunt, orarium, quae superno rapta flatu lucis intrant intimum. per poli liquentis axem fulgor auri absconditur ac diu visum sequacem textilis candor fugit; subvehuntur usque in astra nec videntur amplius. vidit hoc conventus adstans, ipse vidit carnifex et manum repressit haerens ac stupore obpalluit: sed tamen peregit ictum, ne periret gloria. iamne credis, bruta quondam Vasconum gentilitas, quam sacrum crudelis error immolant sanguinem? credis in Deum relatos hostiarum spiritus? cerne quam palam feroces hic domantur daemones, qui lupino capta ritu 1 devorant praecordia, strangulant mentes et ipsas seque miscent sensibus. tunc suo iam plenus hoste sistitur furens homo spumeas efflans salivas, cruda torquens lumina, expiandus quaestione non suorum criminum.
Abbreviated transcription (Latin):
tempus ẽ dõ rependi quicquid ẽ ꝓpriũ di
Ite signorũ magistri: & uoseribumi absistice.
aureas auferce torques sauciorũ p̃mia
clara nos hinc angłorũ iã uocant stipẽdia
Sp̃s illic candidatis presid& choortibus
& cdrono regnans ab alto damnat in sames deos
uosq qui ridenda uob̾ monstra diuos fingitis
hȩc loquentes obruuntur mille pęnis martires
Nexib manus utrasq flexus in uoluit rigor
&calibs ad trita colla grauib ambit circulis
Netustatis silentis obsoleta obliuio
inuidentur isca nõb fama & ipsa extĩguitur
cartulas blasphemꝰ olĩ nã sacelles abstulit
Te tenacib libellis erudita secula¬
la ordinẽ tempus. modũq passionis ꝓditum
uulcib linguis ꝓaures posterorũ spargerent
Hoc tm̃ solũ uetusta subtrahunt silentia
Iugib lõgum catenis ancapillũ pauerint.
Q uo uiros dolore cortor qͣ ue põpa ornauerit.
Illa laus occulta non .ẽ. nec senescit tempre

Expanded text:
tempus est Deo rependi quidquid est proprium Dei. tempus est Deo rependi quidquid est proprium Dei. ite, signorum magistri, et vos, tribuni, absistite. aureos auferte torques, sauciorum praemia! clara nos hinc angelorum iam vocant stipendia. Christus illic candidatis praesidet cohortibus, et throno regnans ab alto damnat infames deos vosque, qui ridenda vobis monstra divos fingitis.’ haec loquentes obruuntur mille poenis martyres; nexibus manus utrasque flexus involvit rigor, et chalybs adtrita colla gravibus ambit circulis. o vetustatis silentis obsoleta oblivio! invidentur ista nobis fama et ipsa extinguitur. chartulas blasphemus olim nam satelles abstulit, ne tenacibus libellis erudita saecula ordinem, tempus modumque passionis proditum dulcibus linguis per aures posterorum spargerent. hoc tamen solum vetusta subtrahunt silentia, iugibus longum catenis an capillum paverint, quo viros dolore tortor quave pompa ornaverit. illa laus occulta non est nec senescit tempore,
Abbreviated transcription (Latin):
Liberã suecincta ferro pestisurgebat fidem:
Illa uirgas & secures & bisulcas ungulas.
Ultro fortis ex pecebat xp̃i amore in t̾rita
Carcer ĩligata duris collabacis inpedit.
Barbaras forum ꝑ om̃e tortor exere& manꝰ.
Ueritas crimen p̾utatur. uox fidelis plectit᷑
Nunc & ense cesa uirtus triste ꝑcussit solum
& rogis ningesta mescis ore flãmas sorbuit
Uulce cunciustis cremari dulae ferrũ ꝓpei.
Sic duorũ cara fratrũ: cõcalescunt peccõra
łida quos ꝓ om̃e tempus iunxerat sodalitas
Stant parati ferre quic quid sorstuliss& ultima
Heu for& p̃benda ceruix adbipennẽ publicũ
Uerberũ post uĩ crepantũ połt catastas igneas
Siue pard is offerendũ pectus aut leonib
Hos ne xp̃o procreati mammone dicabimur.
et dĩ formã gerentes seriuemus scło:
Absie ut cęlestis ignis se cenebris misceat.
Sic satis ꝙ capta primo uita sub ey rografo.
debitũ psoluit om̃e functareb cȩsaris

Expanded text:
liberam succincta ferro pestis urgebat fidem; liberam succincta ferro pestis urgebat fidem; illa virgas et secures et bisulcas ungulas ultro fortis expetebat Christi amore interrita. carcer inligata duris colla bacis inpedit, barbaras forum per omne tortor exercet manus, veritas crimen putatur, vox fidelis plectitur. tunc et ense caesa virtus triste percussit solum et rogis ingesta maestis ore flammas sorbuit. dulce tunc iustis cremari, dulce ferrum perpeti. hic duorum cara fratrum concalescunt pectora, fida quos per omne tempus iunxerat sodalitas. stant parati ferre quidquid sors tulisset ultima, seu foret praebenda cervix ad bipennem publicam verberum post vim crepantum, post catastas igneas, sive pardis offerendum pectus aut leonibus. ‘nosne Christo procreati mammonae dicabimur et Dei formam gerentes serviemus saeculo? absit ut caelestis ignis se tenebris misceat. sit satis quod capta primo vita sub chirographo debitum persolvit omne functa rebus Caesaris;
Abbreviated transcription (Latin):
ynicũ dm̃ fateri: sanguinis dispendio:
Sanguinis ẜ caledamnũ lux rependit lõgior
Hoc genus mortis decorũ: hoc ꝓbis dignũ uiris:
dembna mortis exedẽda texta uenis lãguidis
histico domare ferro: mortẽ & hostẽ uincere:
Pulchraresictũ subense ꝑꝓseutoris pati
Nobilis ꝓ uulnus amplũ porta iustis panditur:
Lota mens infonte rubro sede cordis exilit:
Nec rudẽ crudi laboris ante uitã duxerant
orilites quos ad penne cingulũ: xp̃s uocat
Sueca uircꝰ bello & armis militat sacranis:
Cesaris uexilla linqunt eligunt crucis signũ
Oro que uentosis draconũ quos gerebant pallis
ꝓ referunt in signelignũ ꝙ diaconẽ subdidit.
Uile censent expeditis ferre dextrisspicu
Machinis murũ ferire castra fossis cingere
Impias mair᷑ cruentis inquinare scragibus
Forte tẽ atrox sedđos is raelis posteros
nuctor aule mundialis ire ad arã iusserat.
Idolis litare nigris eẽ xp̃i defugas

Expanded text:
unicum Deum fateri sanguinis dispendio, unicum Deum fateri sanguinis dispendio, sanguinis, sed tale damnum lux rependit longior. hoc genus mortis decorum est, hoc probis dignum viris, membra morbis exedenda, texta venis languidis, hostico donare ferro, morte et hostem vincere. pulchra res ictum sub ense persecutoris pati. nobilis per vulnus amplum porta iustis panditur: lota mens in fonte rubro sede cordis exilit. nec rudem crudi laboris ante vitam duxerant milites quos ad perenne cingulum Christus vocat, sueta virtus bello et armis militat sacrariis. 1 Caesaris vexilla linquunt, eligunt signum crucis proque ventosis draconum, quos gerebant, palliis praeferunt insigne lignum, quod draconem subdidit. vile censent expeditis ferre dextris spicula, machinis murum ferire, castra fossis cingere, inpias manus cruentis inquinare stragibus. forte tunc atrox secundos Istrahelis posteros ductor aulae mundialis ire ad aram iusserat, idolis litare nigris, esse Christi defugas.
Abbreviated transcription (Latin):
Daureis quȩ xp̃s illioannotauit licceris:
Sanguinis nocis eadẽ scripea t̾ris tradidit
Toll& hoc felix ꝓ orbẽ t̾ra hibera scẽmate:
hic locus dignꝰ tenendis ossib: uisus dõ.
cui beatorũ pudicꝰ ess& hospes c̃orporũ
Sic calentes hausit unda sc̃ȩde cinctꝰ duplici
Illitas cruore scoric harenas in colȩ:
confiequentant obsecrãtes uoce uotis munere
exceri necñ & orbis huc colonus aduenit:
ł ama nam c̃ras in om̃s ꝓcucurrit ꝓditrix.
hic patronos eẽ mundi quos p̃cãtrꝰ ambiant
Nemo puras hic rogãdo fustra cõgessit p̃ces:
Lecus hinc c̃sis reuercit supplicator flocib
o m̃e ꝙ iustũ poposcit ĩmpecratũ sentiens:
tanta ꝓnr̃is ꝑiclis curã suffragantiũ . ẽ.
Non sinantinane ut ullus uoce murmꝰ fudit:
audiunt: statĩq ad aurẽ regis ae tniferunt:
Unde larga fonce ab ipso dona ẽris influunt
Supplicũ causas pecitis q̃ medellis in rigant:
Mestibus. quos nec catenȩ dira nec mors t̃ruit:

Expanded text:
avit litteris, sanguinis notis eadem scripta terris tradidit. pollet hoc felix per orbem terra Hibera stemmate, hic locus dignus tenendis ossibus visus Deo, qui beatorum pudicus esset hospes corporum. hic calentes hausit undas caede tinctus duplici, inlitas cruore sancto nunc harenas incolae confrequentant obsecrantes voce, votis, munere. exteri nec non et orbis huc colonus advenit, fama nam terras in omnes percucurrit proditrix hic patronos esse mundi, quos precantes ambiant. nemo puras hic rogando frustra congessit preces; laetus hinc tersis revertit supplicator fletibus omne quod iustum poposcit inpetratum sentiens. tanta pro nostris periclis cura suffragantium est, non sinunt inane ut ullus voce murmur fuderit, audiunt statimque ad aurem regis aeterni ferunt. inde larga fonte ab ipso dona terris influunt, supplicum causas petitis quae medellis inrigant. tibus, testibus quos nec catenae, dura nec mors terruit
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ uiuentes mortuor gestis int̾esse ñ possunt: ita a defunctiᷤᷤ causȩ ui¬
uentiũ nesciant᷑. Quã tam̃ ignorantiã sc̃oꝵ animȩ minime patiunt᷑: quȩ uidentẽ
dm̃ omĩa sciunt: ⁊scientẽ om̃ia contẽplant᷑. Nã ⁊ beatꝰ gregoriꝰ in libris moraliũ loco
illo qͦ testimoniũ illud de uerbis iob tractare cepit ubi ait. siue nobiles fuerint filu eiꝰ.
siue ignobiles ñ intelligit. ita definiens dic̃. Sic̃ enĩ hi qͥ adhuc uiuunt mortuoꝵ
animas qͦ loco habeantꝰ ignorant. ita mortui uita in carne uiuentiũ qͣlit̾ postea

Expanded text:
sicut viventes mortuorum gestis interesse non possunt, ita a defunctis causae viventium nesciantur. Quam tamen ignorantiam sanctorum animae non patiuntur, quae videntem omnia Deum sciunt, et scientem omnia contemplantur. Nam et beatus Gregorius in libris Moralium, loco illo quo testimonium illud de verbis Job tractare coepit, ubi ait: Sive nobiles fuerint filii ejus, sive ignobiles, non intelligit , ita definiens, ait: « Sicut enim hi qui adhuc vivunt mortuorum animas quo loco habeantur ignorant, ita mortui vit
Abbreviated transcription (Latin):
pora sua in resurrectione recipere: si potest eis etiã sine corporib sũma illa
beatitudo p̃beri. difficilior qͥdẽ questioẽ. quã ut possit ꝑfecte hoc sermone di¬
finiri. Sed tam̃ minime dubitandũ ẽ. erept̾ã hominis acarnissensib mentẽ. &
post mortẽ ipsa carne deposita. transcensis etiã similitudinib corporaliũ rerũ¬
non sic uiuere posse in incõmutabili substantia sic̃ angłiuuiunt. siue alia la
qͦ appetitu retardatur. ne tota deuotione ꝑgat in illũ celũ. quãdiu ñ sub est
corpus. cuiꝰ administratione appetitꝰ ille conquiescit. Porro aut̃ si tale sit cor¬
pus cuiꝰ sit grauis ⁊ difficilis administratio. sic̃ hȩc caro quȩ corrũpit᷑ ⁊ aggrauat
animã. de ꝓͦpagine corruptionis existens. multomagis auertitur mens ab illa
uisione sũmi cȩli. Unde necessario abripienda erat ab eiusdẽ carnissensib ut ei
quomͦ cap ere possit illud ostenderet᷑. Proinde cũ hoc corpus iã ñ animale s ꝑfuturã

Expanded text:
pora sua in resurrectione recipere, si potest eis etiam sine corporibus summa illa beatitudo praeberi, difficilior quidem quaestio est, quam ut perfecte possit hoc sermone finiri; sed tamen minime dubitandum est et raptam hominis a carnis sensibus mentem et post mortem ipsa carne deposita transcensis etiam similitudinibus corporalium non sic uidere posse incommutabilem substantiam, ut sancti anquo appetitu retardatur, ne tota devotione pergat in illud summum coelum, quandiu non subest corpus, cujus administratione appetitus ille conquiescit. Porro autem si tale sit corpus, cujus sit gravis et difficilis administratio, sicut haec caro quae corrumpitur et aggravat animam , de propagine corruptionis exiuisione summi caeli: unde necessario abripienda erat ab eiusdem carnis sensibus, ut ei quomodo capere posset illud ostenderetur. proinde, cum hoc corpus iam non animale, sed per futuram
Abbreviated transcription (Latin):
uamius ñ sint corporalia uisa sed similia somniũ ab animo¬
corporalib qͥb animȩ corporib exutȩ afficiunt᷑. seu bene seu male. cũ &. ipsȩ
animȩ corporib suissimiles sibimet appareant. st tam̃ ⁊ u̾a lȩta. ⁊ uera molesta fac¬
ta de substantia spuali. Nã ⁊ in sõnis magnȩ magnitudmis int̃ est. utrũ in letis. an
intristib simus. Unde in reb quas concupierant constituti se eingilasse doluert̃ pluri
yrursus grauib t̾rorib atq cruciatib exagitati atq uexati cũ exꝑge facti eeñt.
dormire timuert᷑: ne in eadẽ mala reuocarent᷑. Et utiq ñ ẽ dubitandũ qđ ex pres¬
siora sint illa quȩ m inferno dicunt᷑ eẽ. atq ideo uchem̃tius sentiant᷑. Nã & qͥ sub¬
tracti st sensib corporis. minus qͥdẽ quã si omnino morerent᷑. sed tam̃ ãplius gũa
si dormirent expressiora se uidisse narrauert̃. qũa si sõnia somniauissent. &đ re¬

Expanded text:
uamvis non sint corporalia visa, sed similia corporalibus, quibus animae corporibus exutae afficiuntur, seu bene, seu male, cum et ipsae animae corporibus suis similes sibimet appareant, sunt tamen et vera laeta, et vera molesta, facta de substantia spirituali. Nam et in somnis magnum interest utrum in laetis an in tristibus simus. Unde in rebus quas concupierant constituti, se evigilasse doluerunt plurimi, et rursus gravibus terroribus atque cruciatibus exagitati atque vexati, cum expergefacti essent, dormire timuerunt, ne in eadem mala revocarentur. Et utique non est dubitandum quod expressiora sunt illa quae in inferno dicuntur esse, atque ideo vehementius sentiantur. Nam et qui subtracti sunt sensibus corporis, minus quidem quam si omnino morerentur, sed tamen amplius quam si dormirent, expressiora se vidisse narraverunt quam si somnia somniassent.
Abbreviated transcription (Latin):
ile uitae uides : Ad hoc iste ñ inueniens qͥd respondere: obticuit. Cui hesitant
ille quid his int̾rogationiib docere moliebat᷑ aperuit continiio si cut heqitar
isti oculi carnis tuȩ utiq in dormiente atq in lectulo iacente nc̃ uacant nec aliqͥd¬
modo operantur: ⁊ tam̃ sunt isti qͥb me intueris. ⁊ ista uteris uisione. itacũ defunce
fueris nichil agentib oculiscarnis tuȩ uita tibi inerit qua uiuas. sensusq quo
sentias. caue ia deinceps ne dubites uitã manere post mortẽ. Ita sibi homo fidelis.

Expanded text:
 inquit, <isti oculi, quibus me uides?\' ad hoc iste non inueniens, quid responderet, obticuit. cui haesitanti  inquit, <isti oculi, quibus me uides?\' ad hoc iste non inueniens, quid responderet, obticuit. cui haesitanti ille, quod his interrogationibus docere moliebatur, aperuit et continuo: \'Sicut\', inquit, illi oculi carnis tuae utique in dormiente atque in lectulo iacente nunc uacant nec aliquid operantur et tamen sunt isti, quibus me intueris et ista uteris uisione, ita, cum defunctus fueris, nihil agentibus oculis carnis tuae uita tibi inerit, qua uiuas, sensusque, quo. sentias. caue iam deinceps, ne dubites uitam manere post mortem. ita sibi homo fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
iose uuenis eidẽ rursus apparuit. atq ab illo utrũ cognosceret᷑ in t̾rogauit. Res¬
pondit. qđ eũ bene pleneq cognosceret. Tum ille quesunt ubi se nosset. Nec me¬
mone defuit. qͥd iste eidẽ respondera: totuq uisũ illua himnosq scõꝵ adquos
audiendos eo duce uenerat. qua recordabat᷑ facilitate narrauit. At ille ꝑcuncta¬
tusẽ. utrũ nã id qđ uiderat in somnis uidisset an uigilans. Respondit. In sonis.
te uille homini. Bene inquit recolis. Uerũ c̃. In sõnis illa uidisti s etiã nunc in sõnis
Te nidere scias. Hȩc cũ audisset iste ita ẽe credidit. atq id responsione firmauit
Nuric qͥ hominẽ docebat: adiecit ⁊ ait. Ubi est modo corpus tuũ: Iile respondit.
n cubiculo ⁊ in lectulo meo. Scis ne inquit ille in eodẽ corpusculo nunc eẽ illigato

Expanded text:
ipse iuuenis eidem rursus apparuit atque, ab illo utrum cognosceretur, interrogauit; resipse iuuenis eidem rursus apparuit atque, ab illo utrum cognosceretur, interrogauit; respondit iste, quod eum bene pleneque cognosceret, tum ille quaesiuit, ubi se nosset. nec memoriae defuit, quid iste identidem responderet, totumque uisum illum hymnosque sanctorum, ad . quos audiendos eo duce uenerat, qua recentissimos recordabatur facilitate, narrauit. hic ille percontatus est, utrumnam id. quod narrauerat, in somnis uidisset an uigilans; respondit: In somnis. at ille: \'Bene, inquit, \'recolis; uerum est, in somnis illa uidisti; sed etiam nunc in somnis te uidere scies\'. hoc cum audisset iste, ita esse credidit atque id responsione firmauit. tunc, qui hominem docebat, adiecit et ait: <Ubi est modo corpus tuum? ille respondit: \'In cubiculo meo. \'scisne\', inquit ille, \'in eodem corpusculo nunc esse inligatos
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ. parauit enĩ illis ciuitatẽ scãm. Beato qͦq Augustino cȩterisq doctorib id asseren¬
tib multis locis. ⁊ multiplicib libris. uiiu̾i p̃dictiuiri memorabo exẽplũ. qͦ huiꝰmodi
roboret᷑ assertio. Frẽm quedã gennadiũ medicũ sibi notissimũ atq carissimũ refert
apud cartagine fuisse. quẽ erga pauperũ curã inpigra miscđia facillimoq animo
benignissimũ extitisse testat᷑. Qui tam̃ gennadius dubitabat. utrũ eẽt alia uita
in sonis conspicuus uiuenis. ⁊ dignꝰ eiq dixit. Sequere me. Qui dũ sequeret uenit a dd
quandã ciuitatẽ. ubi audire cepit adextera parte sonos suauissimȩ cantilenȩ ultra
solitã notã ꝙ suauitatẽ. Tunc illo intento qͥd nã eẽt. hymnos dixit ẽẽ beatoꝵr atq
scoꝵ. I finistra autẽ parte qͥd se uidisse retulerit. non satis memini Fuigilauti
isorniũ fugit. tantũq de illo quã de sõno cogitauit. Alia ũ nocte. ecce idem

Expanded text:
eorum, paravit enim illis civitatem sanctam » . Beato quoque Augustino caeterisque doctoribus id asserentibus multis locis et multiplicibus libris, unum praedicti viri memorabo exemplum, quo hujusmodi roboretur assertio. Fratrem quemdam Gennadium medicum sibi notissimum atque clarissimum refert apud Carthaginem fuisse, quem erga pauperum curam impigra misericordia facillimoque animo benignissimum fuisse testatur: qui tamen Gennadius dubitabat utrum esset alia vita in somnis conspicuus juvenis et dignus, eique dixit: Sequere me. Qui dum sequeretur, venit ad quamdam civitatem, ubi audire coepit a dextra parte sonos suavissimae cantilenae ultra solitam notamque suavitatem. Tunc illo intento quidnam esset, hymnos dixit esse beatorum atque sanctorum. A sinistra autem parte quid se vidisse retuleriet somnium aufugit tantumque de illo quantum de somnio cogitauit. Alia uero nocte ecce idem
Abbreviated transcription (Latin):
mortui. qui in dño moriunt᷑. A modo enĩ iã dicit sp̃s. ut requiescant a laborib suis.
net᷑. Sed ideo martirũ tantũ animas cõmemorauit: qr ipsi pcipuȩ regnant
mortui. qui usq ad mortẽ ꝓueritate certauerunt. Sed a parte totũ etiã cȩe¬
ros mortuos intelligimꝰ ꝑtinentes ad ȩccłam: quȩ ẽ regnũ xp̃i.
Explicit libscđs Incipiunt capitula libri tertii

Expanded text:
mortui qui in Domino moriuntur: amodo enim jam dicit Spiritus ut requiescant a laboribus suismortui qui in Domino moriuntur: amodo enim jam dicit Spiritus ut requiescant a laboribus suisnetur. Sed ideo martyrum tantum animas Joannes commemoravit, quia ipsi praecipue regnant mortui, qui usque ad mortem pro veritate certarunt. Sed a parte totum, etiam caeteros mortuos intelligimus pertinentes ad Ecclesiam, quae est regnum Christi. Explicit liber s
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ imp̾cant᷑. ut extinctoꝵ corpoꝵ resurrectionẽ ꝑcipiant. Magnꝰ qͥppe eoꝵ clamor.
magnũ ẽ desideriũ. Tanto enĩ minꝰ quisq clamat. quanto minꝰ desiderat. ⁊ tanto
maiorẽ uocẽ in aurẽ dĩ ex pͥmit. quanto se in eiꝰ desideriũ pleniꝰ fundit. Si enĩ deside
tua. Quib scĩs aninab iam datȩ st̃ singulȩ stolȩ albȩ. id est ipsa illa beatitudo pa¬
triȩ cȩlestis in qua nunc gaudentes exultant. dictũq ẽ eis. Requiescite tẽpus ad huc
modicũ. donec impleat᷑ numerꝰ conseruoꝵ ⁊ fr̃m ur̃oꝵ. Desiderantib ꝙͥ animab¬
requiescite tẽpus adhuc modicũ dicere ẽ. int̾ ardorẽ scĩ desiderii ex ipsa sua p̾sentia
eis dm̃ solatium consolationis aspirare. Regnũ tam̃ animarũ eoꝵ iã ut diximꝰ
cũ illo ẽ. nc̃ dũ isti mille anni decurrunt. Unde ⁊ in eodẽ libro alibilegit᷑. Beati

Expanded text:
Deum imprecantur, ut exstinctorum corporum resurrectionem recipiant. Magnus quippe eorum clamor, Deum imprecantur, ut exstinctorum corporum resurrectionem recipiant. Magnus quippe eorum clamor, magnum est desiderium. Tanto enim minus quisque clamat, quanto minus desiderat: et tanto majorem vocem in aurem Dei exprimit, quanto se in ejus desiderium plenius fundit. Si enim desidertua . Quibus sanctis animabus jam datae sunt singulae stolae albae, id est, ipsa illa beatitudo patriae coelestis, in qua nunc gaudentes exsultant, dictumque est eis: Requiescite tempus adhuc modicum, donec impleatur numerus conservorum eRequiescite tempus adhuc modicum dicere, est inter ardorem sancti desiderii ex ipsa sua praesentia eis Deum solatium consolationis aspirare. Regnum tamen animarum eorum jam, ut diximus, cum illo est nunc, dum isti mille anni decurrunt. Unde et in eodem libro alibi legitur: Beati
Abbreviated transcription (Latin):
Qd ne aliquis putaret qđ tantũ in artirũ ñ etiã cȩteroꝵ fideliũ animȩ cũ xp̃o regnarent
subiunxit idẽ doctor. Neq enĩ pioꝵ ammȩ mortuoꝵ separarent᷑ ab ȩccła quȩ nc̃ est
etiam regnũ xp̃i. alioquin nec ad altare fiera& memoria eoꝵ in cõmunicatione cor¬
poris xp̃i. Nec aliquid prodesset ad eius baptimũ in periculis currere nisi illo finiat᷑
hec uita. nec ad reconciliationẽpenitentiȩ ualeret si forte ꝑ inpudentiã mala ue con¬
scientiã quisq ab eodẽ corpore separatiis ẽ. Cur enĩ fiunt ista. nisi qr fideles etiã
defuncti st̃ menbra eiꝰ : Quãuis gͦ cũ suiscorporib nundũ sint. iã tam̃ eoꝵ animi
regnant cũ illo. Nunc ⁊ cotidie desiderant duplicationẽ beatitudinis quam
accepturi sunt post. ⁊ ipsa eoꝵ desideria clamoris eoꝵ quodãmͦ sunt uerba. qͥb

Expanded text:
Quod ne aliquis putaret quod tantum martyrum, non etiam caeterorum fidelium, animae cum Christo regnarent, Quod ne aliquis putaret quod tantum martyrum, non etiam caeterorum fidelium, animae cum Christo regnarent, subjunxit idem doctor: « Neque enim piorum animae mortuorum separantur ab Ecclesia, quae nunc est etiam regnum Dei: alioqui nec ad altare fieret memoria eorum in communicatione corporis Christi. Nec aliquid prodesset ad ejus baptismum in periculis currere, ne sine illo finiatur haec vita: nec ad reconciliationem poenitentia valeret, si forte per impudentiam malamve conscientiam quisque ab eodem corpore separatus est. Cur enim fiunt ista, nisi quia fideles, etiam defuncti, sunt membra ejus? Quamvis ergo cum suis corporibus nondum sint, jam tamen eorum animae regnant cum illo » . Nunc et quotidie desiderant duplicationem beatitudinis, quam accepturi sunt post, et ipsa eorum desideria clamoris eorum quodammodo sunt verba, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
corporis domicilio ex eunt. donec ueniant ad resurrectionis illius ultimũ tẽ¬
qua post mortẽ carnis anima tantũ ꝑfruitur scła illa erit cũ recepto corpore de
hortatione martyrii: int̾cetera sic dic̃. Quanta ẽ dignitas ⁊ quanta securitas. exire
hinc lȩtũ. exire inter pressuras ⁊ angustias głosũ: claudere inmomento oculos. quib
migrandi. quanta uelo citas. Repente terris subtraheris: ut in regnis cȩlestib re¬
ponaris. Hȩc oportet mente ⁊ cogitatione cõplecti. ⁊ die ac nocte meditari. Tanti
ꝙͦ doctoris exhortatione instructi: ueracit᷑ tenere debemꝰ. qđ nequaquã post mortẽ
uisione dĩ fraudabim᷑. sed eo cũ letitia ꝑfruemur: si hic in beneplacitis sibi actibus
nium illud ponit. ubi legitur qđ animȩ occisoꝵ ꝓpt̾ testimoniũ iħu ⁊ ꝓpt̾ uerbũ
dĩ regnent cũ xp̃o mille annis animȩ scilicet martyrũ. ñ sibi corporib redditis.

Expanded text:
corporis domicilio exeunt, donec veniant ad resurrectionis illius ultimum temqua post mortem carnis anima tantum perfruitur; secunda illa erit, cum recepto corpore de hortatione martyrii, inter caetera sic dicit : « Quanta est dignitas, et quanta securitas, exire hinc laetum, exire inter pressuras et angustias gloriosum, claudere in momento oculos, quibus migrandi, quanta velocitas. Repente terris subtraheris, ut in regnis coelestibus reponaris. Haec oportet mente et cogitatione complecti, et die ac nocte meditari. » Tanti ergo doctoris exhortatione instructi, veraciter tenere debemus quod nequaquam post mortem visione Dei fraudabimur, sed eo cum laetitia perfruemur, si hic in beneplacitis sibi actibus nium illud ponit, ubi legitur quod animae occisorum propter testimonium Jesu, et propter verbum Dei, regnent cum Christo mille annis : animae scilicet martyrum, nondum sibi corporibus redditis.
Abbreviated transcription (Latin):
Hec illã tantę beatitudinis claritatẽ ap̾electoꝵ. animas fuscat aspecta pęna reꝓ¬
boꝵ. qr ubi iãcõpassio miserie ñ erit: minui ꝓculdubio beatoꝵ letitia ñ uale¬
bit. Quid aut̃ mirũ sidũ iusti imustoꝵ tormenta c̾spiciunt. hoc eis ueniet in obse¬
quia gaudioꝵ. qͥndo in pictura niger color substernit᷑ ut alb ł rubeus clarior u¬
deat᷑. : Et quãuis eissua gaudia ad ꝑfruendũ plene sufficiant mala tam̃ repboꝵ
absq dubio semꝑ aspiciunt. qr ꝗͥcreatoris sui claritatẽ uident. nichił in cre¬
tura agitur qđ uidere ñ possint. Contra eos qui dicunt qđ nulla sit animȩ
s etiã int̃pellare dicunt᷑. In eugłio qͦq euidentius dñs ad saduceos non legstis inquit¬

Expanded text:
Nec illam tantae beatitudinis claritatem apud electorum animas fuscat aspecta poena repNec illam tantae beatitudinis claritatem apud electorum animas fuscat aspecta poena reproborum, quia ubi jam compassio miseriae non erit, minui procul dubio beatorum laetitia non valebit. Quid autem mirum, si dum justi injustorum tormenta conspiciunt, hoc eis veniet in obsequia gaudiorum, quando in pictura niger color substernitur, ut albus vel rubeus clarior videatur? Et quamvis eis sua gaudia ad perfruendum plene sufficiant, mala tamen reproborum absque dubio semper aspiciunt; quia qui creatoris sui claritatem vident, nihil in creatura agitsed etiam interpellare dicuntur . In Evangelio q
Abbreviated transcription (Latin):
paradisi. qͦ resurgente xp̃o locati st̃. possint ita uidere impioꝵ animas minfernũ
sic̃ de illo loco unde mariente xp̃o educti st̃ facere potuer̃. Hanc siqͥdẽ questionẽ sic̃
mͦ hica me uidet᷑ ꝓponi. occupato mͥ diũsis negotioꝵ tumultib ubi legerĩ ñ facile o¬
currit. Hoc imũ tantũ de hac re in omeliis papȩ gregorii legisse me rẽcolo. ubi ait
Credendũ ẽ qđ ante retributionẽ extremi iudicii. in iustireqͥr quosdã iustos aspici¬
ant. ut eos uidentes ⁊ conspicientes in gaudio. ñ solũ de suo supplicio.s &. de illoꝵ bono
crucientur. Iusti uͦ in requie positi. mtorm̃tis sẽꝑ intuent᷑ in nistos. ut inde eoꝵ cres¬
cat gaudiũ: qr malũ conspiciunt. qđ misericordit̾ euasert̃. tantoq maiores erep¬
tori suo grãs referant: quanto uident in aliis. qđ ipsi perpeti relicti potuert̃.

Expanded text:
paradisi, quo resurgente Christo locati sunt, possint ita videre impiorum animas in inferno, paradisi, quo resurgente Christo locati sunt, possint ita videre impiorum animas in inferno, sicut de loco illo, unde moriente Christo educti sunt, facere poterant? Hanc siquidem quaestionem sicut modo hic a me videtur proponi, occupato mihi diversis negotiorum tumultibus, ubi legerim non facile occurrit. Hoc unum tantum de hac re in homiliis papae Gregorii legisse me recolo, ubi ait: « Credendum est quod, ante retributionem extremi judicii, injusti in requie quosdam justos aspiciant, ut eos videntes et conspicientes in gaudio, non solum de suo supplicio, sed et de illorum bono crucientur. Justi vero in requie positi in tormentis semper intuentur injustos, ut inde eorum crescat gaudium, quia malum conspiciunt quod misericorditer evaserunt, tantoque majores ereptori suo gratias referunt, quanto vident in aliis quod ipsi perpeti, si essent relicti, potuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
endũ ñ ẽ. qr quȩ intꝰ om̃ipotentis dĩ mirã claritatẽ uident. nullomͦ credendũ ẽ. qr sit
aliqͥd qđ ignorent. Sed carnales quiq qr amorẽ p̃cipue filus impendunt. hoc eos
beatꝰ iob nescire post mortẽ asserit. qđ hic uehem̃t̃ amauerẽ: ut siue nobiles siue igno¬
cce luca eiigłista restante dolore aut mali bonos in requie constitutos.
abrahe in reqͥe c̃stituto. ⁊ diues in inferno collocatꝰ. abrahã ł lazarũ pauperẽ uiderit.
⁊ abrahã diuitẽ illũ positũ in torm̃tis aspexerit. Et hec siquidẽ ante aduentu xp̃i
admferos. facta ẽẽ accipimꝰ. Cȩterũ cũ dñs ⁊ saluator nr̃ ꝓ nob̾ om̃ib moriens
ad inferna anima sola descendit. patriarchis qui in locis inferi tenebant᷑ cȩlestis
paradisi ianuã reserauit. Quia ergo ita est qđ illos⁊ de inferis eruit ⁊ in celesti
regione locauit: ñ in merito querit᷑. utrũ mͦ abrahã cȩteriq sci de illo loco celestis

Expanded text:
quia quae intus omnipotentis Dei miram claritatem vident, nullo modo credendum est quia sit aliquid quod ignorent. Sed carnales quique quia amorem praecipue filiis impendunt, hoc eos beatus Job nescire post mortem asserit, quod hic vehementer amaverunt, ut sive nobiles, sive igno dolore, aut mali bonos in requie constitutos. Abrahae in requie constituto, et dives in inferno collocatus Abraham vel Lazarum pauperem viderit, et Abraham divitem illum positum in tormentis aspexerit . Et haec siquidem ante adventum Christi ad inferos facta esse accepimus. Caeterum cum Dominus et Salvator noster, pro omnibus moriens, ad inferna anima sola descendit, patriarchis, qui in locis inferi tenebantur, coelestis paradisi januam reseravit. Quia ergo ita est, quod illos et de inferis eruit, et in coelesti regione locavit, non immerito quaeritur utrum modo Abraham caeterique sancti de illo loco coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
do ẽ pecunia ꝑsoluta. Hinc utiq putat᷑ anima hominis curã gefsisse ꝓfilio. & ad eũ
uenisse dormientẽ. ut docens qđ ignorabat. a magna eũ molestia liberaret. Qđ patri¬

Expanded text:
do est pecunia persoluta. Hinc utique putatur anima hominis curam gessisse pro filio, et ad eum do est pecunia persoluta. Hinc utique putatur anima hominis curam gessisse pro filio, et ad eum venisse dormientem, ut docens quod ignorabat, a magna eum molestia liberaret »
Abbreviated transcription (Latin):
domo patris mei. habeo enĩ quinq fr̃s. ut testet᷑ illis. ne & ipsiueniant in locũ hui
tormentoꝵ. At tam̃ mortui curã habere possunt de uiuis. quauis nesciant qͥd in p̃¬
senti agat᷑ a nobis. sic̃ uiuentes curã habere possumꝰ de mortuis qualib&e ignoremꝰ qui
agatur abillis. Si enĩnulla ꝓmortius cura eẽt uiuentib. ñ utiq ꝓeis dnm̃ crebro oblatis
sacrificiis p̾carem᷑. hec & hissimilia sc̃s augustinꝰ in suis uoluminib ponens. hoc unũ ponit
exemplũ qđ ñ est mediocrit᷑ ad mirandũ. Audiuimꝰ ait idẽ doctor qđ cũ debitũ repeteret᷑
a quodã desuncti patris cautione ꝓlata. qđ filio nesciente a patre ĩa fuerat ꝑsolutũ. con
cautio uacuata fuerat indicauit. Quo intento iuuenis atq monstrato. ñ solũ falside¬
biti calũpniã propulsauit. s etiã pat̾nũ recepit cyrographũ. qđ pat̾ ñ receperat quan¬

Expanded text:
domum patris mei: habdomum patris mei: habta ergo mortui curam habere possunt de vivis, quamvis nesciant quid in praesenti agatur a nobis: sicut viventes curam habere possumus de mortuis, quamlibet ignoremus quid agatur ab illis. Si enim pro mortuis nulla esset cura viventibus, non utique pro eis crebro oblatis sacrificiis precaremur. Haec et his similia sanctus Augustinus in suis voluminibus ponens, hoc unum ponit exemplum, quod non est mediocriter admirandum: « Audivimus, ait idem doctor, quod cum debitum repeteretur a quodam, defuncti patris cautione prolata, quod filio nesciente a patre jam fuerat persolutum, contcautio vacuata fuerat, indicavit. Quo invento juvenis atque monstrato, non solum falsi debiti calumniam propulsavit, sed etiam paternum recepit chirographum, quod pater non receperat, quan
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑstitũ caroꝵ se familiaritas cõm̃dauit. sic se cotidie pioꝵ turba ficdlium
euoeandis ab hoc scła electis aiimab cõmittit.⁊ ut semper sui sint memores poscit.
Neceiuĩ fides uiuentiũ id a morientib posceret. si apudse incertũ haberet qđ innullo eos
iuuare possent post mortẽ. Sedqr tantȩ auctoritatis sollicitudo ñ p̃terit. sequens rei
multotiens effectus probauit. cũ ea quȩ pleriq uiuentes a morientib sibi fieri pe¬
tunt sine dilationis dapno consequunt᷑. Hec gͦ mͥ uidet᷑ de hac obiecta questiun¬
cula ratio. quã ⁊ si ipsis uerbis ut ẽ amaiorib euoluta ñ inuenio: ipso tam̃ sensu de¬
finitã ab auctorib puto. quãqu̾a ⁊ si aliqͥd ex hoc ab eis definitũ repperio illoꝵ potius
sollicitus eẽt pro fr̃ib suis dicens ad abrahã. Rogo te pat̾. ut mittas latarũ in

Expanded text:
superstitum charorum se familiaritas commendavit: sic se quotidie piorum turba fidelium superstitum charorum se familiaritas commendavit: sic se quotidie piorum turba fidelium evocandis ab hoc saeculo electis animabus committit, et ut semper sui sint memores, poscit. Nec enim fides viventium id a morientibus posceret, si apud se certum haberet, quod in nullo eos juvare possent post mortem. Sed quia tantae auctoritatis sollicitudo non praeterit, sequens rei multoties effectus probavit, cum ea quae plerique viventes a morientibus sibi fieri petunt, sine dilationis damno consequuntur. Haec ergo mihi videtur de hac objecta quaestiuncula ratio, quam etsi ipsis verbis, ut est a majoribus evoluta, non invenio, ipso tamen sensu definitam ab auctoribus puto, quanquam etsi aliquid ex hoc ab eis definitum reperero, illorum potius sollicitus esset pro fratribus suis, dicens ad Abraham: Rogo te, pater, ut mittas Lazarum in
Abbreviated transcription (Latin):
positi dilexert̃. Sensũ enĩ quo uiuentescũ uiuentib affuert̃ ñ amisisse. sed liberiorẽ
illic habere credendȩ sunt. ubi ouere corporali grauari ñ possunt. Nã iuxta diui¬
nã sententiã. corpus corruptibile aggrauat animã. Ergo anima quȩ nt̃corpore
grauat᷑. liberior corpore absoluta efficit᷑. Est gͥ aniiȩ post morte ⁊ sensus integer.
⁊memoria plena. Ergo anima quȩ illic certo recordationis officio utit᷑ proxi¬
mor dulcedinis recordat᷑. Recordans gͦ qͦs amauit in scło cõmendare eos potest
pc̃ib xp̃o. quãqua nichil aluidorationes fideliũ animarũ. quã desideriũ earũ
accipiat᷑. lilud quoq dico qđ celeberrima sit in hac re eccłe consuetudo. cũ se mo¬
rituris cõnendat . & memores eos sui ẽẽ p̃optat. Sic martẏrib cũ morerent᷑

Expanded text:
positi dilexerunt: sensum enim, quo viventes cum viventibus adfuerunt, non amisisse, sed liberiorem positi dilexerunt: sensum enim, quo viventes cum viventibus adfuerunt, non amisisse, sed liberiorem illic habere credendae sunt, ubi onere corporali gravari non possunt. Nam juxta divinam sententiam, corpus corruptibile aggravat animam : ergo anima quae nunc corpore gravatur, liberior corpore absoluta efficitur. Est igitur animae post mortem et sensus integer, et memoria plena. Ergo anima quae illic certo recordationis officio utitur, proximorum dulcedinis recordatur. Recordans ergo quos amavit in saeculo, commendare eos potest precibus Christo: quamquam nihil aliud orationes fidelium animarum, quam desiderium earum accipiatur. Illud quoque dico, quod celeberrima sit in hac re Ecclesiae consuetudo, cum se morituris commendat, et memores eos sui esse praeoptat. Sic martyribus, cum morerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
iudicis iusti conspectũ orationis suȩ meritũ cassari refugiunt. Qđ sinc̃ qͦq uiuentes
iusti mortus ⁊ dãpnatis iniuiftis mininie cõpatiunt᷑. quando ad huc aliquid udi¬
cabile de sua carne se ꝑpeti etiam ipsi nouert̃. quanto districtius tc̃ impioꝵ tor¬
mnenta aspiciunt. quando iã ab om̃i uitio corruptionis exuti. ipsi iã iustitiȩ
uicinius atq ardentns inherebunt: Sic quippe eoꝵ mentes ꝑ hoc qđ iustissimo iuidici
inherent uis districtionis absorba. ut omnĩno eis ñlibeat. qͥcqͥd ab illius regulȩ
i sepultꝰ diues in iferno abrahã ꝓfrĩb orat. ut ammoneat᷑ ne ⁊ ipsi in mi¬
qua tormentoꝵ deueniant: quomodo pioꝵ animȩ ⁊ maxime in requie
constitute. caror suꝑstitũ credunt᷑ sollicitudinẽ amisisse: Orare gͦ possunt ꝓ salute
uiuentiũ in quantũ a dõ ꝑmittunt᷑. nã utiq recordari ueracit᷑ posst̾. quosu hoc scło

Expanded text:
assari refugiunt. Quod si nunc quoque viventes justi mortuis et damnatis injustis minime compatiuntur, quando adhuc aliquid judicabile de sua carne se perpeti, etiam ipsi noverunt; quanto districtius tunc iniquorum tormenta respicient, quando jam ab omni vitio corruptionis exuti, ipsi jam justitiae vicinius atque ardentius inhaerebunt? Sic quippe eorum mentes, per hoc quod justissimo judici inhaerent, vis districtionis absorbet, ut omnino eis non libeat, quidquid ab illius regulae i sepultus dives in inferno, Abraham pro fratribus orat, ut admoneantur, ne et ipsi in iniqua tormenta deveniant , quomodo piorum animae, et maxime in requie constitutae, charorum superstitum creduntur sollicitudinem amisisse? Orare ergo possunt pro salute viventium, in quantum a Domino permittuntur: nam utique recordari veraciter possunt, quos in hoc saeculo