comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ rsruatis eregone capitabꝰ urtende m d tilu pondulun nodip acce co¬
sor s loa guentẽ corde laqueũ uagiontis digto suꝑ labenti aipse qoati r. r cor
feruat. qđ elegeris feri Etsi ab alaerutro enrandũ est r ariu sallitir sgo¬
us hetus quã destinantis obtutus. Si in conuuiuu uenta. qđ quidem dicb
ꝓofistis pucito simile est non ibi impolitã congeriẽ liuentis argert mñsis
cudenabꝰ suspirios: minister imponit. Maximũ tunc pondus in ubisẽ
quippe cũ illic aut nulla nanantur aut seria. Toreumatũ ꝑiporas¬
matũq mͦ conchiliata ꝓfert᷑ supellex. mͦ bissina Cibi. arte. non p̃cio
placent tercula noͣrr non pondere. Scyphorũ paterarumq raras
oblaciones focilius ẽ ut accus& sitis quã recus& ebrietas Quid mul¬
t ludeas ibi eligunciã grcã. abundantiã gllicanam. cleritatr̃
italã publicã pompã. pͥuatã diligentiã. regiã disciplinã. Do luxu
tũ illo sabbatario. narracioni meȩ super sedendum ẽ. qui nec laten¬

Expanded text:
ulum nodi parte conversa languentem chordae laqueum vagantis digito superlabente prosequitur; et mox  eligis quid feriat: quod elegeris ferit; et, si ab alterutro errandum est, rarius fallitur Agentis ictus quam destinantis obtutus. si in convivium venitur, quod quidem diebus profestis simile privato est, non ibi impolitam congeriem liventis argenti mensis cedentibus suspiriosus minister imponit; maximum tunc pondus in verbis est, quippe cum illic aut nulla narrentur aut seria, toreumatum peripetasmatumque modo conchyliata profertur supellex, modo byssina, cibi arte, non pretio placent, fercula ni tore, non pondere, scyphorum paterarumque raras oblationes facilius est ut accuset sitis quam recuset ebrietas. quid multis? videas ibi elegantiam Graecam abundantiam Galli-canam celeritatem Italam, publicam pompam privatam dautem illo sabbatario narrationi meae supersedendum est, qui nec laten
Abbreviated transcription (Latin):
su secere. Atq idõ te inposterũ cõsuli utilittas audiri uoluptas:
ilius tuus immo cõmunis ad mecucurrit. qͥtederolicto deli¬
qͥssẽ semer&. obrutꝰ penitendi pudore transfugii. Igit᷑ audito
culpȩ tenore corripiu lad tabundũ ũbis amaris. uultumina
Etmea qͥdem uoce. sed uice tua dignũ abdicatione eruce. culleocla¬
mans c&erisq: suppliciparricidalibus Adhȩc ille c̃fusus irru¬
buit. nil impudenti excusatione dep̃catꝰ errorem Sed ad cuncta
cõuictum cum redarguerem uerecundiae iunxit comites
lacrimas. ita ꝓfluas ubertimq manantes. ut secuturȩ cor¬
rectioni fidem fecerint. Rogo ergo sisclem̃s inse seuero &
dm̃ sequens ñhabeas te uidice reum sȩpfitente dã pnabilem.

Expanded text:
su secere. atque ideo te in posterum consuli utilitas, audiri voluptas, su secere. atque ideo te in posterum consuli utilitas, audiri voluptas, FILIUS tuus, immo communis ad me cucurrit, qui te relicto deliquisse se maeret, obrutus paenitendi pudore transfugii. igitur audito culpae tenore corripui latitabundum verbis amaris vultu minaci et mea quidem voce sed vice tua dignum abdicatione cruce culleo clamans ceterisque suppliciis parricidalibus. ad haec ille confusus inrubuit, nil impudenti excusatione deprecatus errorem, sed ad cuncta convictum cum redarguerem, verecundiae iunxit comites lacrimas ita profluas ubertimque manantes, ut secuturae correctioni fidem fecerint. rogo ergo sis clemens in se severo et deum sequens non habeas te iudice reum se profitente damnabilem
Abbreviated transcription (Latin):
fructuose. p̃sentia semiplene. turpit̾ falsa periculose uera dñr.
est enĩ huius modithema. ł opꝰ in qͦbonoꝵ si facias m̃tionẽ. modica
gła parat᷑. si notabiliũ. maxima offensa: sic se ille ꝓtinꝰ dictionii
color ordoq satiricꝰ admisc&. Ilic& scriptio historica uidetur
ordine a nr̃o multũ abhorrore. cuius inchoacio inuidia: cõtinua¬
tio labor. finis ẽ odiũ. Sed tc̃ ista ꝓueniunt. clericis si aliquid
dictet᷑ auctoribꝰ. qͥ colubrinis oblatratoꝵ moribꝰ fixi siqͥdsim¬
plicit̃ edamꝰ insani siqͥd exacte p̃sũptiosi uocam᷑. At situ ipse cui
datũ ẽ saltibꝰ głt p̃terire posse ceriuces uituꝑ onũ seu suꝑcursere.
matheriȩ ipsius libens ꝓunciam sorciare: nemote celsius scrip¬
serit. nemo antiquiꝰ & iam si plac& recentia loq. qͣndo qͥdem ser¬
monũ copia impletꝰ ante. nunc rerũ. nõ reliqͥsti cur uenenato mor¬

Expanded text:
fructuose praesentia semiplene, turpiter falsa periculose vera dicuntur. fructuose praesentia semiplene, turpiter falsa periculose vera dicuntur. est enim huiusmodi thema vel opus, in quo bonorum si facias mentionem, modica gratia paratur, si notabilium, maxuma offensa. sic se illi protinus dictioni color odorque satiricus admiscet. ilicet: scriptio historica videtur ordine a nostro multum abhorrere, cuius inchoatio invidia, continuatio labor, finis est odium. sed tunc ista proveniunt, clericis si aliquid dictetur auctoribus; qui colubrinis oblatratorum molaribus fixi, si quid simpliciter edamus, insani, si quid exacte, praesumptiosi vocamur. at si tu ipse, cui datum est saltibus gloriae proterere posse cervices vituperonum seu supercurrere, materiae istius libens provinciam sortiare, nemo te celsius scripserit, nemo et antiquius, etiamsi placeat recentia loqui; quandoquidem sermonum copia impletus ante, nunc rerum non reliquisti, cur venenato mor
Abbreviated transcription (Latin):
loca spacia merita cognoscis. Unde qͥs ufti sese ad ista sunccuyxe¬
rit. quã ille quẽ c̃stat gentiũ motꝰ. legationũ uarietates. ftic¬
ta ducũ. pacta regnantũ. tota deniq publicarũ rerũ secreta
didicisse : Iuiq p̾stanti positꝰ inculmine ñ necesse ht̃ uł suppri¬
mere uerũ ł cõcinnare m̃daciũ: At nr̃a longe condicio dispar.
cui dolori ꝑegrinauo ꝑegrinatio noua. nec usui lectio u&us tatũ
religio ÷ ꝓfessioni humilitas app&itui. mediocritas obscurita¬
ti nec in p̃sentibꝰ rei tantũ. quantũ in futuris speilocatũ postremo
languor impedim̃to. iãq sero ꝓpt̃ hunc ipsũ desidia cordi
ȩqueua. Certe iã sũꝑ ftudiis rulla laus curȩ sed ne postum a qͥdõ
Precipue głam nobis parua ab hiftoria p&ere fixũ. qu per
hoes clericalis officii temerarie nr̃a. iactant̃ aliena. p̃terita in¬

Expanded text:
loca spatia merita cognoscis. unde quis iustius sese ad ista succinxeloca spatia merita cognoscis. unde quis iustius sese ad ista succinxerit, quam ille, quem constat gentium motus legationum varietates, facta ducum pacta regnantum, tota denique publicarum rerum secreta didicisse, quique praestanti positus in culmine non necesse habet vel supprimere verum vel concinnare mendacium? at nostra longe condicio dispar, quibus dolori peregrinatio nova nec usui lectio vetus, tum religio professioni est, humilitas appetitui, mediocritas obscuritati, nec in praesentibus rei tantum, quantum in futuris spei locatum, postremo languor impedimento iamque vel sero propter hunc ipsum desidia cordi; aequaeva certe iam super studiis nulla laus curae, sed ne postuma quidem. praecipue gloriam nobis parvam ab historia petere fixum, quia per homines clericalis officii temerarie nostra iactanter aliena, praeterita in
Abbreviated transcription (Latin):
Iia magnificꝰ hesꝑius gẽma amicoꝵ DORVSV
tia summa. sumo & affectu tantã atq talẽ sententiã amplector
Idoneũ qͥppe pronuntias ado ꝑa maiora. quẽ mediocria putas de¬
serere debere. Sed qͦd fatendũ est fticilius audeo huius modi
suspicere iudiciũ. quã susciꝑe consilium. Res quidẽ digna
quã tu iub̾es. sed ñminꝰ digna quã fticeres. Nãq & antiqͥtꝰ cũ
gauus cornelus gtuo secdo paria suasiss& ipse pꝰmodũ qđ inunx̃
arripuit. Idq ab exẽplo nunc me melius aggrederis qr & ipse
plinio ut discipulꝰ assurgo. & tuuetusto gnr̃e narrandi iure
corneliũ anteuenis qͥ scło nr̃o sireiuuescer& teq qͣlis inlitt̃is &
quantꝰ habeare c̃spicar&᷑. modo uerius tacitꝰ eẽt. Itaq tumolem
thematis missi recte capessis. cui p̃t̾ eloquentiã singularem scienti
ingentis magna oportunitas. Cotidie nãq ꝑ potentissimi cõsilia re¬
gis tocius sollicitꝰ orbis parit̾ eiꝰ negocia & iura. federa & bella.

Expanded text:
IR magnificus Hesperius, gemma amicorum tia summa, summo et affectu talem atque tantam sententiam amplector; idoneum quippe pronuntias ad opera maiora quem mediocria putas deserere debere. sed, quod fatendum est, facilius audeo huiusmodi suspicere iudicium quam suscipere consilium. res quidem digna quam tu iuberes sed non minus digna quam faceres. namque et antiquitus, cum Gaius Cornelius Gaio Secundo paria suasisset, ipse postmodum quod iniunxit arripuit, idque ab exemplo nunc melius aggrederis, quia et ego Plinio ut discipulus assurgo et tu vetusto genere narrandi iure Cornelium antevenis, qui saeculo nostro si revivisceret teque qualis in litteris et quantus habeare conspicaretur, modo verius Tacitus esset, itaque tu molem thematis missi recte capessis, cui praeter eloquentiam singularem scientiae ingentis magna opportunitas. cotidie namque per potentissimi consilia regis totius sollicitus orbis pariter eius negotia et iura, foedera et bella.
Abbreviated transcription (Latin):
brachiorum principia uelantes. Uiridantia saga libis marginiata
puniceis. Pendiculi ex humero gladii. balteis suꝑ currentibꝰ
strinexerant. clausa bullatis latera rhenonibꝰ. Eo quo come¬
bant᷑ ornatu. muniebant᷑ lanceis uncatis securibꝰq missilibꝰ
dex trȩ refertȩ. clipeis leuã partem adumbantibꝰ quorum
lux in orbibꝰ nuea fulua in umbonibꝰ. ita censum ꝓdebat
ut studium. Cuncta ꝓrs huiusmodi. ut in actione thalamoꝵ
nõ aꝑparer& minor martis pompa quã ueneris. Sed qͥd ħ plu¬
ribꝰ s pec taculo tali sola p̾sentia tua de fuit. Nã cũ uideram¬
desideraui. Uats¬

Expanded text:
brachiorum principia velantes, viridantia saga limbis marginata brachiorum principia velantes, viridantia saga limbis marginata puniceis: 116 penduli ex humero gladii balteis supercurrentibus strinxerant clausa bullatis latera rhenonibus. Eo quo comebantur ornatu, muniebantur: lanceis uncatis, securibusque missibilibus dextrae refertae, clypeis laevam partem adumbrantibus, quorum lux in orbibus nivea, fulva in umbonibus, ita censum prodebat, ut studium. Cuncta prorsus hujusmodi, ut in actione thalamorum non appareret minor Martis pompa quam Veneris. Sed quid haec pluribus? Spectaculo tali sola praesentia tua defuit. Nam cum specdesideri
Abbreviated transcription (Latin):
moras nectis astra quaciemꝰ. ũsibꝰ qͦq satiro graphissires exi¬
perit usuri. qͦs hiuc carmini lenitate adeqͣndos falso puta¬
bis. Nãq officatiꝰ eitiꝰ ardentiꝰ nat᷑a mortaliũ culpat aliqua :
iocundũ ẽ. quã uoluptatt̃ puttmꝰ m̃te cõciꝑes sisigis¬
merem regiũ uuenẽ ritu atq cultu gentiicio ornatum.
ut pote sponsum seu paitorem p̃toriũ soceri expacere uidis¬
ses: Illũ equus quidem phaleris cõptꝰ immo eqͥradiantibus
gẽmis onufa aiaecedebant . ł & iã subseq bant᷑. Cũ eiũ magis ħ ibi
decorũ inspiciebat᷑. qđ cursoribis suis siue pedisse qs pedes & ipse
mediꝰ incessit. flam meus in cocco ritalus auro lacteus serico tũ
cultui tanto. coma rubore. cute c̃color. Reguloꝵ aũ socioꝵq comitan¬
tu forma & in pacẽ tribilis. Iuoꝵ pedos pͥmi ꝑone se osotalos ao usq
unciebantur. Genua erura sureq sine tegmninie. Pretħ uestis alta
srictti ũsicolor uix apꝓpinquans poplitib exertis. Manice sola

Expanded text:
moras nectis, astra quatiemus, versibus quoque satirographis, si res exegerit, usuri, quos huic carmini lenitate adaequandos falso putabis, namque efficacius citius ardentius natura mortalium culpat aliqua quiucundum est, quam voluptatem, putamus, mente conceperas,3 si Sigismerem regium iuvenem ritu atque cultu gentilicio ornatum, utpote sponsum seu petitorem, praetorium soceri expetere vidisses! illum equus quidem phaleris comptus, immo equi radiantibus gemmis onusti antecedebant vel etiam subsequebantur, cum tamen magis hoc ibi decorum conspiciebatur,4 quod cursmedius incessit, flammeus cocco, rutilus auro, lacteus serico, tum cultui tanto, coma, rubore, cute concolor. Regulorum autem, sociorumque comitantum forma et in pace terribilis: quorum pedes primi perone setoso talos adusque vinciebantur; genua, crura, suraeque sine tegmine. Praeter hoc vestis alta, stricta, versicolor, vix appropinquans poplitibus exsertis, manicae sola
Abbreviated transcription (Latin):
censentes. suadentes q̃piã. plurima supplicantes. Iđq mire¬
mini. in oĩẽ c̃cordie statũ ꝓmptiꝰ afeminea parte discessũ ẽ.
& quãq se alciꝰ ꝓfuturũ filię. pat̾na iactar& p̾roga tiua.
nurui tn magis placuit munificentię. socrualis oblatio
Iurgiũ int̾im semi sopitũ. ur̾is mͦsinibꝰ infert᷑. Pacificate cer¬
tantes. ⁊ pontificalis auctoritate censie. suspectis sibi parti¬
bꝰ indicite gr̃am: dicite ueritatẽ. Sca it eutropia siqͥd uadimo
tuo meo uictoriã cõputat. sił pꝰ dãpna ñ litig& Unde isus¬
picor uob unã ꝓnunciandã domũ discordiosã: lic& inuenia¬
pͥmordia nr̃ȩ ꝓfessionis amatis. neq sitĩ igiorantiȩ
hactenꝰ scłaris ullo suꝑnȩ rigatis imbre doctrinȩ ñ ego t̃ntan¬

Expanded text:
censentes, suadentes quaepiam, plurima supplicantes; quodque mirecensentes, suadentes quaepiam, plurima supplicantes; quodque miremini, in omnem concordiae statum promptius a feminea parte descensum est. et quamquam se altius profuturum filiae paterna iactaret praerogativa, nurui tamen magis placuit munificentiae socrualis oblatio. iurgium interim semisopitum vestris modo sinibus infertur. pacificate certantes, et pontificalis auctoritate censurae suspectis sibi partibus indicite gratiam, dicite veritatem. sancta enim Eutropia, si quid vadimocomputat, si vel post damna non litiget. unde et suspicor vobis unam pronuntiandam domum discordiosam, licet inveniamordia nostrae pro-fessionis animatis neque sitim ignorantiae hactenus saecularis ullo supernae rigatis imbre doctrinae, non ego tamen tan
Abbreviated transcription (Latin):
enerabilis eu tropia matrona PAΡE PRACMACIO S¬
qđ ad nos spectat singularis exemple q̃ parsimonia ⁊ hu¬
militate certantib̾. ñ minꝰ se iciunus quã cibis pauperes pascit.
un xp̃i cultu ꝑuigil: sola inse cõpellit peccata dormire. me¬
rorib: orbitatis necessitate litis adiecta. iniemediũ mali dupli¬
cis ꝑfeccionẽ ur̃e c̾solationis exp&ere festinat. gratant̃ habi¬
tura siuȩ istud tͥ peregrinatio breuis. seu longũ conputetur
officiũ Igit᷑ p̃fata uenerabilis frĩs mei nc̃ iã prbi agripini no
iniuriosũ sit dixisse nequiciis. certe fitagat᷑ argutis. Iui ab ut̃s
ibecillitate matronȩ. ñ desistit sp̃alis animȩ sẽrenitatẽ scł ari¬
ũ ũsuciarũ flatibꝰ turbidare. Cui filii nec multopꝰ nepotis a¬
missi. duę parit̃ plagę recentes addiut᷑ni uidiuuii uulnus ad¬
dunt᷑. Temptauimꝰ in t̾ utrũq cõponere. nos maxime qͥbus
i eos nouũ uis ꝓfessio. uctustũq faciebant amiciciȩ. aliqua

Expanded text:
ENERABILIS Eutropia matrona, quod ad nos spectat, singularis exempli, quae parsimonia et humanitate certantibus non minus se ieiuniis quam cibis pauperes pascit et in Christi cultu pervigil sola in se compellit peccata dormire, maeroribus orbitatis necessitate litis adiecta in remedium mali duplicis perfectionem vestrae consolationis expetere festinat, gratanter habitura, sive istud tibi peregrinatio brevis seu longum computetur officium. igitur praefata venerabilis fratris mei nunc iam presbyteri Agrippini, ne iniuriosum sit dixisse nequitiis, certe fatigatur argutiis; qui abutens inbecillitate matronae non desistit spiritalis animae serenitatem saecularium versutiarum flatibus turbidare; cui filii nec multo post nepotis amissi duae pariter plagae recentes ad diuturni viduvii vulnus adduntur. temptavimus inter utrumque componere, nos maxume, quibus in eos novum ius professio vetustumque faciebant amicitiae, aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
indempni cõpositione istoꝵ dolori. illoꝵ periculo subuenir.
& quodã salubris sentenciȩ tẽꝑam̃to. hanc partẽ minꝰ afflictã.
illã minꝰ. reã. iutrãq plus facere securã. ne iurgii statꝰ. ut sese fert
teporis lociq cuulitas talẽ discedat ad t̾minũ. qͣle cȩpit habere
ausã mẽã nesciens agit. qͥ aduosame litt̃as portat. Nã dũ uoti¬
Qui mͥ fit gerulus oportunꝰ officui. beneficiũ p̾stat qđ sẽ arbitra¬
t acciꝑe. Sicuti ne uenerabilis donidiꝰ digniꝰ int̃spectatissimos qͣsq
numerati Cuiꝰ clientẽ puerosq cõm̃do ꝓfectos scu in patronine¬
cessitatẽ. seu indñ. Laborẽ ꝑegrinantũ qͣ potestis ope. humanitate
in t̾cessione. tutamini. Ac si in aliqͦ amicꝰ ipse ꝑ inꝑiciã nouitatẽq
publice c̃ũsationis uidebit᷑ minꝰ efficax. uosħ potiꝰ aspicite quid

Expanded text:
indemni compositione istorum dolori, illorum periculo subvenire; indemni compositione istorum dolori, illorum periculo subvenire; et quodam salubris sententiae temperamento, hanc partem minus afflictam, illam minus ream, et utramque plus facere securam: ne jurgii status, ut sese fert temporis locique civilitas, talem discedat ad terminum, qualem coepit habere Causam meam nesciens agit, qui ad vos a me litteras portat. Nam dum votivi mihi fit gerulus opportunus officii, beneficium praestat, quod se arbitratur accipere: sicuti nunc venerabilis Donidius, 162 dignus inter spectatissimos quosque numerari, cujus clientem puerosque commendo, profectos, seu in patroni necessitatem, seu in domini. Laborem peregrinantium, qua potestis ope, humanitate, intercessione tutamini: ac si in aliquo amicus ipse per imperitiam novitatemque publicae conversationis videbitur minus efficax, vos hoc potius aspici
Abbreviated transcription (Latin):
certis qͥdẽ signis. sꝰ non recentibꝰ inqͥsiuere uestigiis Atq obit̃ s
cadẽ laboriosa. pͥusꝗ hi adẽent in ncgociatoris nr̃i domo dnioq
palã sane uenundata de fungit᷑. quodã prudentehiuro nom̃¬
quẽ nc̃ tricassib. de gere ftima diuulgat. ignotoꝵ nob hõũ collau¬
dante c̃ tractũ . cuiꝰ subscriptio intra formulã nundinarũ tãq
idonei astipula toris ostendit᷑. Auctoritas ꝑsonȩ. oportunitas
p̃sentiȩ tuȩ. int̾ corã positos facile ualebit. si dignabit᷑ seriem
toci indagare uiolentię. q̃ qͦd grauius ẽ cofticinoris accessit.
quantũ portitorũ dat᷑ nosse memoratu. ut &iã in illo latroci¬
nio quendã denumero uiantũ const& extinctũ. Sed qr uidi
cu ur̃ĩ medicinã ex petunt. ciuilitatẽq qͥ ne gociuĩ criminale
parturiunt. ur̃arũ sibene metior parciũ parit̃ ⁊imoꝵ. ẽ aliqua

Expanded text:
certis quidem signis sed non recentibus inquisivere vestigiis. atque obiter haec certis quidem signis sed non recentibus inquisivere vestigiis. atque obiter haec eadem laboriosa, priusquam hi adessent, in negotiatoris nostri domo dominioque palam sane venuquem nunc Tricassibus degere fama divulgat ignotorum nobis hominum collaudante contractum; cujus subscriptio intra formulam nundinarum, tanquam idonei astipulatoris, ostenditur. Auctoritas personae, opportunitas praesentiae tuae, inter coram positos fac le valebit, si dignabitur, seriem totius indagare violentiae. Quae quod gravius est, eo facinoris accessit, quantum portitorum datur nosse memoratu, ut etiam in illo latrocinio quemdam de numero viantum constet exstinctum. Sed quia judicii vestri medicinam expetunt, civilitatemque qui negotium criminale parturiunt; vestrarum, si bene metior, partium pariter et morum est, aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
nullũ merem᷑ si par ex poctam: alloqͥũ Igit᷑n icusante siulen¬
tiũ ur̃m sꝰ loqͣcitatẽ nr̃am potiꝰ: excusare nitentes: cõmdaui¬
mꝰ apicũ portitorẽ. Cuiꝰ si ꝑegrinationẽ ꝓmpto fauore foueatis
grandis accionibꝰ illiꝰ portꝰ securitatis aꝑit᷑ Negociũ huic testam¬
toriũ est Latent eũ ꝓpͥarũ merita cartarũ. Togtitoꝵ illic poran¬
tũ pitiã c̃sulere prexit: ꝓuictoria cõputatur sise intellexerit
tenꝰ cõm̃dare p̾sumo. ut sieũ instruere dignant̃ ad uocatio cõsul¬
ta fastidit. auctoritas coronȩ tuȩ dissimulantibꝰ. studeat ex cu¬
r&eer officiũ qđ in cõparabilit̃ eminenti apłatui lxXXUIII.
tuo sine fine de bet᷑. isi absq int̃missione soluat᷑. com̃do suplicum
baiulorũ ꝓnoua necessitate uetustã necessitudinẽ. Iui in aruernã
la trunculas nuncupant. suꝑuentꝰ abstrarerat Isto deductam
ante aliqͦt annos. isticq distractã. cũn falso inditio cõpissent.

Expanded text:
um meremur, si par expectamus alloquium. igitur non incusantes silentium vestrum sed loquacitatem nostram potius excusare nitentes commendamus apicum portitorem, cuius si peregrinationem prompto favore foveatis, grandis actionibus illius portus securitatis aperitur. negotium huic testamentarium est. latent eum propriarum merita chartarum: togatorum illic perorantum peritiam consulere perrexit, pro victoria computaturus, si se intellexerit tenus commendare praesumo, ut, si eum instruere dignanter advocatio consulta fastidit, auctoritas coronae tuae dissimulantibus studeat excuRAETER officium, quod incomparabiliter eminenti apostolatui tuo sine fine debetur, etsi absque intermissione solvatur, commendo supplicum baiulorum pro nova necessitudine vetustam necessitatem, qui in Arvernam latrunculos nuncupant superventus abstraxerat, isto deductam ante aliquot annos isticque distractam cum non falso indicio comperissent,
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃oꝵ. ⁊ alt̃ scłi tui iacobꝰ de quadã specula caritatis nec de inferiori
infirmos. qͥq merito ab om̃ibꝰ consularis & qͥd nc̃ ego dignum
dignationi huic putris ⁊ fȩtida reatu t̾ra respondeã. Collo quii salu¬
taris tui uidigentiã paciens & tmorõ rcor datione ui plectibilis¬
ad ducor ut clamẽ ÷ quod dix̃ dño tius ule collegr Ceane. quia
ho peceator su dñe. Sed si iste tmor non temperet᷑ affectu uereor
ne gerasenorũ destituar eacẽplo. ⁊ discedas a sinibꝰ. meis Ium poti
ulud qd mͥ ẽducibiliꝰ ẽ colle ꝓsi mei teꝓ posta tc ꝓ posita cdtione
constringã ut aiã tͥ. Siuis potes me mundare. Iua ille senttentia
non plꝰ de xp̃o qͥd peter& ꝓdidit: quã qͥd creder& publicauit
Ergone cũsis ꝓeul ambiguo pͥm: om̃ium toto qͣ pat& oibe pontifi¬
cũ cũ progtitiue subiciat᷑. cũ censuiȩ tuȩ at gemat xiã t̾ba col¬

Expanded text:
et alter saeculi tui Iacobus, de quadam specula caritatis nec de inferiore infirmos quique merito ab omnibus consularis. et quid nunc ego dignum dignationi huic, putris et fetida reatu terra, respondeam? colloquii salutaris tui et indigentiam patiens et timorem recordatione viadducor, ut clamem tibi, quod dixit Domino tuus ille collega: Exi a me, quia homo peccator sum, Domine . Sed si iste timor non temperetur affectu, vereor ne Gerasenorum destituar exemplo, discedas a finibus meis. Quin potilius est, conleprosi mei te proposita condicione constringam, ut aiam tibi: si vis, potes me mundare. qua ille sententia non plus de Christo quid peteret prodidit, quam quid crederet publicavit. ergone cum sis procul ambiguo primus omnium toto, qua patet, orbe pontificum , cum praerogativae subiciatur, cum censurae tuae adtremat etia
Abbreviated transcription (Latin):
Ded ora ut quandoq resipiscã qͣntũ meas depͥmat oneris impo¬
siti massa ceruices facinoꝵ c̃tnuatione. MHiser eonecessitatis
aecessi ut is ꝓ peccato ppłi nc̃ oraie cõpellar. ꝓqͥ ppłsinnocen¬
tũ uex deb& impaerare si supplic& Nãqͥs bene medela eger
uorptiat Ais febriens anoganti tactu pulsũ disanguat in¬
⁊aliũ necessẽ habeo dicere qđ facere de grcto. ⁊ ad nea ipse
ũba dampnabilis cũ imꝑẽ qͥn impleo. idẽ in me cotidie cõgor¬
dic tare sentenciã Sedsi tu iñ me nillũ cui c̃erucisigeris dm¬
nr̃m ꝓscelerũ meoꝵ ppło iunior mage quã minor moyses in¬
t̾cessor assistas: nõ ult̾ius descendemꝰ. in infernũ uiuentes. nec
ꝑ carnaliũ uicioꝵ incentiua flãmati. ad altare dñi ignẽ diuti:
accendem: alienũ Iuia quãq nos ut pote reos głe libra ñ respicit
satis in suꝑq gaudebimꝰ. sip̾catu tuo leuare ualeamꝰ int̾ioris

Expanded text:
sed ora, ut quandoque resipiscam, quantum meas deprimat oneris imposed ora, ut quandoque resipiscam, quantum meas deprimat oneris impositi massa cervices. facinorum continuatione miser eo necessitatis accessi, ut is pro peccato populi nunc orare compellar, protum vix debet impetrare si supplicet. Nam quis bene medelam aeger impartiat? quis febriens arrotanti tactu pulsum distinguat intalium necesse habeo dicere quod facere detrecto: et ad mea ipse verba damnabilis, cum imperem quae non impleo, idem in me dictare sententiam. sed si tu inter me et illum, cui concrucifigeris, domnostrum pro scelerum meorum populo, iunior mage quam minor Moyses, intercessor assistas, non ulterius descendemus in infernum viventes nec per carnalium vitiorum incentiva flammati ad altare domini ignem diutius accendemus alienum; quia quamquam nos utpote reos gloriae libra non respicit, satis tamen superque gaudebimus, si precatu tuo levare valeamus interioris
Abbreviated transcription (Latin):
de. elamantissimũ pͥmi pilarẽ sp̃alia castra uenerent᷑. tu nichilo¬
min: hastatoꝵ ante signanoꝵq paulisꝑ c̃ tub̵ nio seq̃stratꝰ. ultimo
calones tuos lixasq ñ despicis ⁊ adextimos trahariorũ qͥ pinsipi¬
entiã suã ad huc ad carnis sarcincis sedent. crucis diu portatȩ ue¬
xilla circũfers ac manũ linguȩ porrigis in constiencia uulne¬
ratis. Nosti ut appar& exadũsa aciȩ sauciatos dux uet᷑ ine
colligere. ⁊ ꝑitissim. tubicen adap̃m apeccatis receptu canere
ieuuã głici pastoris exẽplo ñ ampliꝰ lȩcurissi ꝑmaneant sani.
quã si ñ remaneant desꝑati łe gͦ norma moꝵ. ⁊e colũna uirtutũ.
te si blandiri reis lic& uera . qr scã dulcedo despicatissimiuermis
ulcera digitis exoͥrtacionis c̃grctare ñ piguit. Tibi auaricie non
fuit pascere monitis animã fraglitate ieiunã ⁊ de apotheca
dileccionis al tissimȩ sec tandȩ nob humilitatis ꝓpinare m̃sura

Expanded text:
a castra venerentur, tu nihilominus hastatorum antesignanorumque paulisper contubernio sequestratus ultimos calones tuos lixasque non despicis et ad extimos trahariorum, qui per insipientiam suam adhuc ad carnis sarcinas sedent, crucis diu portatae vexilla circumfers ac manum linguae porrigis in conscientia vulneratis? nosti, ut apparet, ex adversa acie sauciatos, dux veterane, colligere et peritissimus tubicen ad Christum a peccatis receptui eanere; et euangelici pastoris exemplo non amplius laetaris, si permaneant sani, quam si non remaneant desperati. te ergo, norma morum, te, columna virtutum, te, si blandiri reis licet, vera, quia sancta, dulcedo, despicatissimi vermis ulcera digitis exhortationis contrectare non piguit; tibi avaritiae non fuit pascere monitis animam fragilitate ieiunam et de apotheca dilectionis altissimae sectandae nobis humilitatis propinare mensuram.
Abbreviated transcription (Latin):
clitum repreliendentem homerum . quioptauerit
interitu acuastitatem malis uitae. quod non in¬
tolleger it mundũ sibi deleri placere : si quidẽsilua
quaem alonum fonrest & terͥninaretur. plato¬
nemq idemnumeniur laudat. quodduasmundi
animas autumet: unambeneficientis sima.
malinam alteram scilic& siluam quaelic&
incondite. Fluctu&: tamen quia in timo propri¬
o que motumouetur. uiuat & anim aconugs¬
eetur. necerseest legeeo rumomnium quage¬
nuinomatumouentur: qua equidem &ĩ am
tum mortaleq &corporir simile autrixe
& patriona. sicutrationabilis animae pars
auctore utitͥ ratione acdõ: porro & dõ & sil¬
uafactus est istemundus: Ititur iuxta plato¬
nemmundo bona suce dĩ tã quam patris libe¬
ralitate collata sunt. malauero matris siluae
uitio colieserunt. quaratione intellgidatur
stoicos frustra causari nescio quam puer¬
sitatem: cumquae proueniunt & motustolla¬
rum prouenir edicantur: stellaeporro corpo¬

Expanded text:
clitum reprehendentem Homerum, qui optauerit clitum reprehendentem Homerum, qui optauerit interitum ac uastitatem malis uitae, quod non intellegeret mundum sibi deleri placere, siquidem silua, quae malorum fons est, exterminaretur, Platonemque idem Numenius laudat quod duas mundi animas autumet, unam beneficentissimam, malignam alteram, scilicet siluae, quae, licet incondite fluctuet, tamen, quia intimo proprioque motu mouetur, uiuat et anima conuegetetur necesse est lege eorum omnium quae genuino motu mouentur; quae quidem etiam tum mortaleque et corporis simile, auctrix est et patrona, sicut rationabilis animae pars auctore utitur ratione ac deo. Porro ex deo et silua factus est iste mundus. Igitur iuxta Platonem mundo bona sua dei tamquam patris liberalitate collata sunt, mala uero matris siluae uitio cohaeserunt. Qua ratione intellegi datur Stoicos frustra causari nescio quam peruersitatem, cum quae proueniunt ex motu stellarum prouenire dicantur. Stellae porro corpo
Abbreviated transcription (Latin):
speciosiluaq sit in differens: nonergo siluam
sed mundum & specieibonitate siluaeq malitia
temperatum: deniq e prouidentiae & necerũ¬
tatrpnogenitũ uecerum theolozoru scias haberi:
raiͦ consentiunt. sed pythagorar maligna quoq
staici necbonam nec malam. delunetamquam in pro¬
tressuuia omalis aliquod abuias prozatiunde
acitur mala: ꝑuet sitatem. siminarion malo¬
rum forecaurati sunt. noc & pediune ad huc
undeipsa ꝑ uersitas cumiuxta ipror duosint
initicrerum deus & siluar. deursummũ & pre¬
cellenrbonu. siluauteens ent necbonũ nec ma¬
lum : s e pychator as arsistere uerita temi¬
ris lic&. et contrao pinioem haminuoperan¬
tib: asseuerationib non ueretur. qui ait
&sistente prouidentiae malaquoq necer¬
sario subtitirse proptereae quad siluce sit
& cadem sit maliua praedita quedmundur
ea siluoccerte factur est. desistente olimnatura
maligna. propter eaq mimenius laudat hera¬

Expanded text:
specie siluaque sit, indifferens, non ergo siluam, specie siluaque sit, indifferens, non ergo siluam, sed mundum ex speciei bonitate siluaeque malitia temperatum; denique ex prouidentia et necessitate progenitum ueterum theologorum scitis haberi. oras consentiunt, sed Pythagoras malignam quoque, Stoici nec bonam nec malam. Dehinc, tamquam in progressu uiae malis aliquot obuiis, perrogati: «unde igitur mala?», peruersitatem seminarium malorum fore causati sunt. Nec expediunt adhuc unde ipsa peruersitas, cum iuxta illos duo sint initia rerum, deus et silua, deus summum et praecellens bonum, silua, ut censent, nec bonum nec malum. Sed Pythagoras assistere ueritati miris licet et contra opinionem hominum operantibus asseuerationibus non ueretur; qui ait existente prouidentia mala quoque necessario substitisse, propterea quod silua sit et eadem sit malitia praedita. Quod si mundus ex silua, certe factus est de existente olim natura maligna, proptereaque Numenius laudat Hera
Abbreviated transcription (Latin):
assecutos putar sedici. &i amillem in decorii¬
nacam &imensam duitatem. ab unica singulario¬
tate institutie recedente anaturasue singu¬
laritate. & induitatir habi tum migrante nonree. te
ut quae erat singularitas er sedesiner & quae
nonerat duitas subsister& atq exdo siluo
& & singularitate in mensce& indeterminata.
duitas conuerterctus. quae opinione mediocrit er
pythicegoranuero infinitam & sinelimite dicere
cumq illiquadnatur e sit immensum non porse
tiam adserere. ut quodnatur a efficere nequeat
deus facile possit. ut quisit omni uirtute
potentior atq prestantior . & a quonatura
i prauir es mutuetur: Ititur prthatoraes quoq
eisecensa: necramenin stoici naturae mebiao in¬
terq bonorum malorumq uiciniam. quod genur
illi appellant indirrerens. sed planenoxiam deu̾
quippe es sout&iam placoniudetur mitium&
aiusambonoru. siluammalorum. atuero quod &

Expanded text:
assecutos, putasse dici etiam illam indetermiassecutos, putasse dici etiam illam indeterminatam et immensam duitatem ab unica singularitate institutam, recedente a natura sua singularitate et in duitatis habitum migrante — non recte, ut quae erat singularitas esse desineret, quae non erat duitas subsisteret, atque ex deo silua et ex singularitate immensa et indeterminata duitas conuerteretur; quae opinio ne mediocriter Pythagoram uero infinitam et sine limite dicere, cumque illi quod natura sit immensum non posse tiam asserere ut quod natura efficere nequeat, deus facile possit, ut qui sit omni uirtute potentior atque praestantior, et a quo natura ipsa uires mutuetur. Igitur Pythagoras quoque,esse censet nec tamen, ut Stoici, naturae mediae interque bonorum malorumque uiciniam, quod genus illi appellant indifferens, sed plane noxiam. Deum quippe esse — ut etiam Platoni uidetur — initium et causam bonorum, siluam malorum, at uero quod ex
Abbreviated transcription (Latin):
camoriginem quam etiteeaurẽe farenanmalaru
modo sedampitudinis quaq &obseenitatir om¬
maq ggere &pati uel pudende: Cuiu sapino¬
nis de forinitar euidentiur decexetur. & posita
platonis sencentia: nunciam prthagor icum
dogma recen seatur: numenius xprdiagor ae
magistenio stoicorum li acdeinitus dormarre¬
fellens pothagore dogmate ciuconcinere dicit
dogma platonicum. Ait prchagor andeum quide
singularitatis nominarre: Siluam uero du¬
itatis: quam duitatem. in decer minata quid
minimerenitam. limetatamuero generatam
essedicere : hac est aniequam eonna retur
quidem foninamq &ordinem nanciseretur
sineor tu& generatione : &ornatamuero atq
inlustratam. adigestoredo essegenerata. atq
itaquia goneratianis sit fartuna posterior.
Inarnatum illus minime generatum. aequȩia
dõ a quo est ordinatum intellezidebeat. sed non
nullas pythazor eos uimsententiae non recte

Expanded text:
tam originem quam etiam causam fore, non malorum tam originem quam etiam causam fore, non malorum modo sed turpitudinis quoque et obscenitatis, omniaque agere et pati, uel pudenda. Cuius opinionis deformitas euidentius detegetur exposita Platonis sententia. Nunc iam Pythagoricum dogma recenseatur. Numenius ex Pythagorae magisterio Stoicorum hoc de initiis dogma refellens Pythagorae dogmate cui concinere dicit dogma Platonicum, ait Pythagoram deum quidem singularitatis nomine nominasse, siluam uero duitatis; quam duitatem indeterminatam quidem minime genitam, limitatam uero generatam esse dicere, hoc est, antequam exornaretur quidem formamque et ordinem nancisceretur, sine ortu et generatione, exornatam uero atque illustratam a digestore deo esse generatam, atque ita, quia generationis sit fortuna posterior, inornatum illud minime generatum aequaeuum deo, a quo est ordinatum, intellegi debeat. Sed non nullos Pythagoreos, uim sententiae non recte
Abbreviated transcription (Latin):
occidat: proptereaq de &nstentib genitu¬
ram fieri & in existens desinere quad finiat
immortalib: ꝑseuerantib: a quofis &item
xquec fit quod eignitur: reprebien duint &iã
quod cum sint ineminenti praestantissimaq
& uetore &sistente. alia substantia rerũ
omnium xemplamundũ sensilẽ iuxta
immortala emplum aloasaccum er sediç
plato : nononimopus ullo & emplafius se.quando
seminumranio Incurrins aliqua concipiento
camprendentemq naturam. cotum mundun
quaeq ineosunt entrasit: heestaiei desiluce deq.
initus rerum param aplatone usur panter
tutem sulistantiamq carentom corpare.eunetir
corporib ueleuamseminibi effieatiorem
propter eaq factu u tapiniones incurrerent
impias. deum scilie& hocerse quaasilua sit.
uelaĩam qualicatem iur epar abilemdeum silux.
eundemq uol siluam meare uelut semen per
memlir ee genicaliee. &omnium quaenarcunt

Expanded text:
occidat — proptereaque de existentibus genituoccidat — proptereaque de existentibus genituram fieri et in existens desinere quod finiatur, immortalibus perseuerantibus, a quo fit et item ex quo fit quod gignitur. Reprehendunt etiam quod, cum sint in eminenti praestantissimaque et uetere existente alia substantia rerum omnium exempla, mundum sensilem iuxta immortale exemplum a deo factum esse dicat Plato; non enim opus ullo exemplo fuisse, quando seminum ratio incurrens aliquam concipientem comprehendentemque naturam totum mundum quaeque in eo sunt enixa sit. Haec Stoici de silua deque initiis rerum partim a Platone usurpantes tutem substantiamque carentem corpore cunctis corporibus uel etiam seminibus efficaciorem, proptereaque factum ut opiniones incurrerent impias, deum scilicet hoc esse quod silua sit, uel etiam qualitatem inseparabilem deum siluae, eundemque per siluam meare uelut semen per membra genitalia, et omnium quae nascuntur
Abbreviated transcription (Latin):
aationabilem quaeuiuifans sensilom mun¬
dum xornauerit dum. alhane quanune in¬
lustratur uenustatum quem quidembeatũ
animal & deumappellant : Er gocor pus
uinuersum uexcastoicos decerminatu est.
Qunum&tatum &essentiee totum quide
quianilulei partiumest : unumaut̾e quia
inseparabileseius parter sunt & inuicem sibi
coherent essenti auero quia princeps silua
est omniumcorporum. ꝑ quami redicunt ra¬
tionem solidamatq inuni uersam ꝑ indeue
seme ipmem bragenitalia. quani qui dem ra¬
tionem ipsumfore opificem uolunt. cohereur
uerocorpur & sine qualitate patibile totum
& com mutabilem. siluam siue ersentiam quȩ
uertatur quidem nec inter eat. tamen neq tota
nec partium &cidioideo qui iphilo sophorũ
omnium commnune dogmaest. neq quia fieri
corpora ca supela quodifflucnt. siluactamen
sempest &opif gđs. ratio scilic& in quasit
fixum quo quidq tempore tamnas cat᷑ quã

Expanded text:
rationabilem quae uiuificans sensilem munrationabilem quae uiuificans sensilem mundum exornauerit eum ad hanc qua nunc illustratur uenustatem. Quem quidem beatum animal et deum appellant. Ergo corpus uniuersum iuxta Stoicos determinatum est et unum et totum et essentia: totum quidem quia nihil ei partium deest, unum autem quia inseparabiles eius partes sunt et inuicem sibi cohaerent, essentia uero quia princeps silua est omnium corporum; per quam ire dicunt rationem solidam atque uniuersam, perinde ut semen per membra genitalia. Quam quidem rationem ipsum fore opificem uolunt, cohaerens uero corpus et sine qualitate, patibile totum et commutabile siluam siue essentiam, quae uertatur quidem nec intereat tamen neque tota neque partium excidio, ideo quia philosophorum omnium commune dogma est neque quid fieri corpora casu aliquo diffluant, silua tamen semper est et opifex deus, ratio scilicet in qua sit fixum quo quidque tempore tam nascatur quam
Abbreviated transcription (Latin):
templatione opificisdictam. qu od eãfinģat
te form&: Deinde renobancipram errentiã
finitamer sedicit. unamq eamcom inunem
fumilinquaerunt erse substantiã. diuiduam
qu aq & us quequaq inutabilem: parterquippe
tius uerti sed non interire. nauide &sisten¬
tib consumantur innilulum. sedut ẽũinnu¬
mer abilium diuerrarum &ĩ aicerarunq
figirarum. sic neq formam. neq figuram.
neuulleemoninino qualitatem propriam
forecar& fundamenti rerumominium
siluao: Coniunctam tamen es sesemper
& insepar abiliter coherere alicui qualitati.
umq tam sineortusit quamsiuein teritu.
quesneq denon exristente substitit. nec
consumctur innilalum. rondeesre ei spi¬
ricum acuizorem g ieternitate. quimoue
ream pacianabilcer cotamincer dunon
nuquam ꝓportione quaecausasit ta
crebretamq uehementis uniuer saerei
onuersionis: spiritum porro motiuum illũ
farenonnacuram secdammam. &quidem

Expanded text:
templatione opificis dictam, quod eam fingat templatione opificis dictam, quod eam fingat ac formet. Deinde Zeno hanc ipsam essentiam finitam esse dicit unamque eam communem omnium quae sunt esse substantiam, diuiduam quoque et usque quaque mutabilem; partes quippe eius uerti sed non interire ita ut de existentibus consumantur in nihilum. Sed ut innumerabilium diuersarum, etiam cerearum figurarum, sic neque formam neque figuram nec ullam omnino qualitatem propriam fore censet fundamenti rerum omnium siluae, coniunctam tamen esse semper et inseparabiliter cohaerere alicui qualitati; cumque tam sine ortu sit quam sine interitu, quia neque de non existente substitit nec consumetur in nihilum, non deesse ei spiritum ac uigorem ex aeternitate, qui moueat eam rationabiliter totam interdum, non numquam pro portione, quae causa sit tam crebrae tamque uehementis uniuersae rei conuersionis; spiritum porro motiuum illum fore non naturam sed animam, et quidem
Abbreviated transcription (Latin):
eamq ei sacorpur coherenr sine qualita tepa¬
tibile tocum & commutabil. quaa silua simu
er sentiam appellant. hactenur definien¬
cecersuntue  silua est quod suliiac& corpori
cunto uelequo euneta sunt corporie. uolin
quo prourniunt rerums on sibilium coninu¬
cacinor ipiastati propnia menente. item
quod suldium est corporil palitater habe¬
tib i prum e naturaꝓpria sinequllitare:
plerq tamensiliam separant aberrontu
ut xeno eeri sippur. siluam qui ppe dicunt
terre id quod subest hi somnib quae liabent
qualitater ersentiam uero primam rerum
omnium siluam uelantiquissimum funda¬
mentum earuni suaptenatora. sine uoltu
&in formeni ut puta ae aurum. ferrun.
& eier a huiurm odi silua est eorum quȩ xir¬
dem fab refiant. non tamen es sentiae : atuer
quod tam his quametteris ut sint causa est.
iprumerse substantiam ploriq &iampac¬
tosiluam & substantiam separant. quod
ad seuerant essentiam quidem operir erte

Expanded text:
eamque esse corpus cohaerens sine qualitate, paeamque esse corpus cohaerens sine qualitate, patibile totum et commutabile, quod siluam, simul essentiam appellant hactenus definientes: «Essentia et silua est quod subiacet corpori cuncto, uel ex quo cuncta sunt corpora, uel in quo proueniunt rerum sensibilium commutationes ipso statu proprio manente, item quod subditum est corporibus qualitates habentibus, ipsum ex natura propria sine qualitate». Plerique tamen siluam separant ab essentia, ut Zeno et Chrysippus. Siluam quippe dicunt esse id quod est sub his omnibus quae habent qualitates, essentiam uero primam rerum omnium siluam uel antiquissimum fundamentum earum, suapte natura sine uultu et informem, ut puta aes, aurum, ferrum, cetera huius modi silua est eorum quae ex isdem fabrefiunt, non tamen essentia; at uero quod tam his quam ceteris ut sint causa est, ipsum esse substantiam. Plerique etiam hoc pacto siluam et substantiam separant, quod asseuerant essentiam quidem operis esse
Abbreviated transcription (Latin):
initiarerum speciesatq carentio : Etorciquo
ortum siluae reiciunt. quinpotius ipsa & deu
duo totius rei sumunt intaedeu utopifica silua
ut quaeo perationi subiciatur. una quide essrn¬
na preditos. facientem & quod st aepatitur:
&nim orpuressi. liuers iuero uirtute quia fa¬
ciat deum. quaafiat sifluam fore. quorumab
renoneri topinione diligentius &plicaryai¬
unt enimutaenea quaeq &aqesint. argen¬
teaq & argento sic conporear materiar&
siluie foreum irdem ut aere&argento &iam
similib ceteris. esseenim quasdam magis.
aliarininus siluestres mnaterias. aliarq alii
corpulentiores. qua num tamen & ordium
foreunamquandam antiquiorem cam munemn
omnium siluar. Atq uestatuo quaecusitfos¬
matumcorpus. habettamen si biectam sebi
aeris antiquiorem sulistantiam sicaes in for¬
mecorpus campostamon qualitans habere
dieunt. sulneeram precuntem subistantiam.

Expanded text:
initia rerum, «species» atque «carentia». Stoici quoque initia rerum, «species» atque «carentia». Stoici quoque ortum siluae reiciunt, quin potius ipsam et deum duo totius rei sumunt initia, deum ut opificem, siluam ut quae operationi subiciatur; una quidem essentia praeditos, facientem et quod fit ac patitur corpus esse, diuersa uero uirtute, quia faciat deum, quia fiat siluam fore. Quorum ab re non erit opinionem diligentius explicari. Aiunt enim ut aenea quaeque ex aere sint argenteaque ex argento, sic corporeas materias ex silua fore cum isdem, ut aere et argento, etiam similibus ceteris; esse enim quasdam magis, alias minus siluestres materias, aliasque aliis corpulentiores, quarum tamen exordium fore unam quandam antiquiorem communem omnium siluam. Atque ut statua quae, cum sit formatum corpus, habet tamen subiectam sibi aeris antiquiorem substantiam, sic aes informe corpus, compos tamen qualitatis, habere dicunt subiectam praeeuntem substantiam
Abbreviated transcription (Latin):
paliter carentic̃e : & accidentiuero silua patit.
quippeid quoduero atq & naturananest ioestca¬
rentiam: Ergqsilua alioquodam genereist. itẽ
aliononest & potest aliquid& eafieriut den enon
& istente. nonunatamen sed diuersa significa¬
tione consequenter ergodicemus malitiamerse
atq initium malorum. non siluam sedcarentiã:
hȩc est enim informitas. Qnudler cultur &tur¬
pitudo siluae. propter eaq &ĩam malesicien¬
tic oxideo siluam desinit. seu potius appellat
corpus : liecaristotelir deriliac sententia nii.
quod addit platonem. triaillo nominilitant
attigirre esfectua uien duo posuisse. intoa
corpor& anreis peciem. & ininimum grande quo
sic silua: noner di trice sad duoliec erunt initide
inquit s̃pecier asilua. quam au& natur a nulla
habere substantiam. aucnuiquit grande lo.
minimum carentiam for entelleendum est.
rursum silua preceritaerit. &duouidebur

Expanded text:
paliter, carentia. Ex accidenti uero silua, patitur paliter, carentia. Ex accidenti uero silua, patitur quippe id quod uere atque ex natura non est, id est carentiam. Ergo silua alio quodam genere est, item alio non est, et potest aliquid ex ea fieri ut de re non existente, non una tamen sed diuersa significatione. Consequenter ergo dicemus malitiam esse atque initium malorum non siluam sed carentiam; haec est enim informitas et nullus cultus et turpitudo siluae, proptereaque etiam maleficentia. Et ideo siluam definit seu potius appellat corpus. Haec Aristotelis de silua sententia, nisi quod addit Platonem tria illa nominibus tantum attigisse, effectu autem duo posuisse initia corporeae rei, speciem et minimum grande, quod sit silua. «Non ergo tria sed duo haec erunt initia, inquit, species et silua», quam ait ex natura nullam habere substantiam. «Aut si, inquit, grande hoc minimum carentiam fore» intellegendum est, rursum silua praeterita erit et duo uidebuntur
Abbreviated transcription (Latin):
derider& quae defornus est non &rased obindi¬
tentice̾. Estenim turpitudo siluae cultufarmaq
indigere sic quip peerit uidua carens specie. perinde
utcar ens uiro femin & proptereaq inquit appetit
speciem. ut s&ur femineus uirilem. quoque sit
inaliqua posita de formitate. formaatq cul¬
tum simulcupiens. perire atq &solerẽero quod
est insem & ex indizentiaeuitio. Contrariasiqui¬
dem hȩc duosibi & repugnantia species &itom
carentia quorum quodoptinuenit alterum
ꝑimit: Cupiditatem uero neates setalis qua¬
lis est animalium. sed ut cum quil coeptũ atq
inchoacum dicitur ꝑf&tionem desiderare :
sic opinor&iam silua speciẽs cupit: potesten
eiur florere consortio ergo uxta aristo cola
ꝓpriequidem & principaliter &istens est
specier &accidentiuero essedicitur silu& prop¬
terea quodnatur atalis &recipiat formam:
rur sum quod minimeest ꝓpriequidem & princi¬

Expanded text:
desideret, quae deformis est non ex se sed ob indidesideret, quae deformis est non ex se sed ob indigentiam. Est enim turpitudo siluam cultu formaque indigere; sic quippe erit uidua carens specie, perinde ut carens uiro femina. «Proptereaque et, inquit, appetit speciem, ut sexus femineus uirilem», quoque sit in aliqua posita deformitate, formam atque cultum, simul cupiens perire atque exolescere quod est in semet ex indigentiae uitio, contraria siquidem haec duo sibi et repugnantia, species et item carentia, quorum quod obtinuerit alterum perimit. Cupiditatem uero negat esse talem qualis est animalium, sed ut, cum quid coeptum atque inchoatum dicitur perfectionem desiderare, sic, opinor, etiam silua speciem cupit; potest enim eius florere consortio. Ergo iuxta Aristotelem proprie quidem et principaliter existens est species, ex accidenti uero esse dicitur silua, propterea quod natura talis est ut recipiat formam. Rursum quod minime est proprie quidem et princi
Abbreviated transcription (Latin):
fierent. atq adzenerationem uenirent : talir it
porrohianatura÷ necerreestigit᷑ fuisse siluam
antequam fieranquidem exearunt eteranne
quid dis soluitur etperit. adhanc eandemnaturã
postremoredeat necerre estergo&iam corrup¬
taerit antecor ruptelam dissolationemque
Hec aristoteles assistens sententiaesuae. demitur.
rerum dequenatura siluaeloquitͥ. sed quia obseu¬
rior sermaest & planandus uidetur: trerabeo
ponuntur originer uniuerser eispecies. silua.
cirenti&speciem laudat ut summidei similem
diuinitate. plenãper f&toq uixam hanoideoq
appecibilem quidestergo quodap petit neq ip
saremquit. quia nihil eida est ad ꝑf&tam&or¬
nationem. & est proprius indigentium appeatuir:
nec uero carentia cupit speciem: interitam eni
ilumcupor&. quippe accersu specie formaeq
tollitur indizentio. nec in liabitu proprio perre¬
uerat᷑. su per est ergo utsiliue cultumarnatum que

Expanded text:
fierent atque ad generationem uenirent; talis est fierent atque ad generationem uenirent; talis est porro haec natura: necesse est igitur fuisse siluam ante quam fieret, siquidem ex ea fiunt cetera, siue quod dissoluitur et perit ad hanc eandem naturam postremo redeat necesse est; ergo etiam corrupta erit ante corruptelam dissolutionemque». Haec Aristoteles assistens sententiae suae de initiis rerum deque natura siluae loquitur; sed quia obscurior sermo est, explanandus uidetur. Tres ab eo ponuntur origines uniuersae rei, species, silua, carentia. Speciem laudat ut summi dei similem diuinitatem pleno perfectoque nixam bono ideoque appetibilem. Quid est ergo quod appetit? «Neque ipsa se, inquit, quia nihil ei deest ad perfectam exornationem et est proprius indigentium appetitus». Nec uero carentia cupit speciem; interitum enim suum cuperet, quippe accessu speciei formaeque tollitur indigentia nec in habitu proprio perseuerat. Superest ergo ut silua cultum ornatumque