comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uirtꝰ uirtute cõcipit᷑. Ex uicio
enum gignit᷑ uiciũ. sicuti dd̃
qui du̾ ñ euitauit adult̾iũ.
ꝑpetrauit ⁊ homicidiũ. Idem
uirtꝰ uirtute concipit᷑. sic̃ ꝑ
uirtutẽ euͣnͣgłice p̃dicatõis.
uirtutẽ martyrii apłi meru¬
erũt. In cordib scłarit̾ uiuẽ¬
tium. inuicem sibi succedũt
uicia. tdũ unũ abierit. suc¬
cestimoniũ qui ait. Residiui
eruce comedit locꝰta. ⁊ residu¬
ũ locꝰte comedit brucꝰ ⁊ residu¬
ũ bruci comedit rubigo. ꝑħ
gͦ ista sub uiciorũ allegoria
i ebrii & flete. Aliqn utili¬
t̃ peccatur in minimis uicii
ut maiora utiliꝰ caueant᷑. le¬
ge paulũ apłm. minora p¬
mittent̾e peccata. ne maio¬
ra ꝑpetrentur. Uerascit au̾
sanant᷑ uicia. q̃ uirtutib
ñ uiciis excludunt᷑. Quorũ¬
dam aũ quedam latentia ui¬
tia t̾c apparent. qñ ab aliis
uiciis desinunt. de male usis¬
use uirtutes ex se uiciagig¬
nĩt. qd̾ fit ꝑ ĩ mod̾atũ ani¬
mi appetitũ. cui ñ sufficit

Expanded text:
Sic gignuntur ex peccato parva, incidatur in maximis; et dum defenduntur admissa, nec travit et homicidium. Item virtus virtute concipitur, sicut per virtutem evangelicae praedicationis virtutem martyrii apostoli meruerunt. In cordibus saeculariter viventium invicem sibi succedunt vitia, ut dum unum abierit, suctestimonium, qui ait: Residuum erucae comedit locusta, et residuum locustae comedit bruchus, et residuum bruchi comedit rubigo . Per id ergo ista sub vitiorum allegoria ini, ebrii, et flete. Aliquando utiliter peccatur in minimis vitiis, ut majora utilius caveantur. Lege Paulum apostolum minora permittentem peccata, ne majora perpetrentur. Veraciter autem sanantur vitia quae virtutibus, non vitiis, excluduntur. Quorumdam autia tunc apparent, quando ab aliis vitiis desinunt. CAPUT XXXIV. De male usisae virtutes ex se vitia gignunt: quod fit per immoderatum animi appetitum, cui non sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
ecedens hõ ad̾o statim
uiciorũ tradit᷑ potesta¬
ti. ut dũ patit᷑ in festa uicia.
reũtendo uñ cecidit resipis¬
tendũt suꝑare uicia. nec ex¬
tingũt. quid agu̾t hi qͥ ñ
solũ ñ odiunt uicia. s ea to
to amore sectant᷑: Satis de¬
licate se palpat. qui uult fi¬
ne labore uicia suꝑare. dũ
peccati legem qͣm sibi desin¬
endo uiciis fecit. sine uiołe¬
tia doloris resecare ñ possit.
P fecte reñciat uncio. qui oc¬
cafionem euitat in ꝑpetran¬
do peccato. Ham si neł tãtũ¬

Expanded text:
ecedens homo a Deo, statim vitiorum traditur potestati. Ut dum patitur infesta vitia, revertendo, unde cecidit, resipistendunt superare vitia, nec exstinguunt, quid agunt hi qui non solum non odiunt vitia, sed toto ea amore sectantur? 3. Satis delicate se palpat qui vult sine labore vitia superare, dum peccati legem, quam sibi deserviendo vitiis fecit, sine violentia doloris resecare non possit. 4. Perfecte renuntiat vitio, qui occasionem evitat in perpetrando peccato. Nam si velis tantu
Abbreviated transcription (Latin):
homines lib̾arent᷑ ꝑ baptismũ.
ipsum putarẽt baptismi p̃miũ.
ñ illud et̾num. si soluto reatu pre¬
na. ut illa uita feruentꝰ reqͥratur.
q̃ erit apęnis om̃ib aliena. Nul¬

Expanded text:
homines liberarentur per baptismum, ipsum putarent baptismi pretium, non illud aeternum. Ergo soluto reatu pecna, ut illa uita feruentius requiratur quae erit a poenis omnibus aliena. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
itꝰ gaudet. & ꝓpt̾ passionis iołẽ¬
tiam refugit subire qd̾ dolet. Ac
cipe eremplũ aderindi sub trepi¬
datione martyrii de usu bellan¬
ciam certam̃ agg̃dit᷑. ⁊ ꝑ timorem
cũctat̾one mouet᷑. It̾e accipe exẽ¬
płu martyrii. de reꝑat̾oe humani
corꝑis ad salutẽ. dũ qͥsq ⁊ de spe re¬
ꝑacionis gaudet. & de incisionib
seuamarissimis pocłis meret.

Expanded text:
justus gaudet, et propter passionis violentiam refugit subire quod dolet. 5. Accipe exemplum adeundi sub trepidatione martyrii de usu bellanciam certamen aggreditur, et per timorem cunctatione movetur. 6. Item accipe exemplum martyrii de reparatione humani corporis ad salutem; dum quisque et de spe rerationis gaudet, et de incisionibus ceu amarissimis poculis moeret.
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Qd̃ qͥuiuis sinc int̾imnissiõe coti
fficiet. Qin ĩ mat̾ins uttris sł̃ idõ
cũ matre baptiza. ⁊ ñ poss. qr qͥ
uat᷑ adhuc scd̾m adan ñ est: re¬
dicẽ regeneratõ in eũ pot̾it. qͦm
gen̾atõ ñ p̃cessit. Qui intͣ eccłiam
ñ exdignitate eccłie uiriunt. s
truunt. de ipĩs legitur. Multipli¬
cati st̃ suꝑ numerũ. ut sub audi¬
as in regno p̃destinatorũ. Qui sce¬
lerate uiuũt iueccłia ⁊ cõmunnica¬
re ñ desiñt. putantes se tali cõ¬

Expanded text:
rti, quod quamvis sine intermissione sit fficiet. Qui autem in maternis uteris sunt, ideo cum matre baptizari non possunt, quia qui natus adhuc secundum Adam non est, redici regeneratio in eo poterit quem generatio non praecessit. 6. Qui intra Ecclesiam non ex dignitate Ecclesiae vivunt, sed truunt, de ipsis legitur: Multiplicati sunt super numerum , ut subaudias, in regno praedestinatorum. 7. Qui scelerate vivunt in Ecclesia, et communicare non desinunt, putantes se tali co
Abbreviated transcription (Latin):
catholicã hr̃e baptismũ
ad salutem. zacharias ꝓpħa teᷤᷤ¬
tat᷑. In die inqͥt illa erit fons pa¬
tens domͦ dd̃ ⁊ habitantib ĩ ie¬
rłm. in ablut̾one peccatoriᷤᷤ⁊ meᷤ¬
ierłm est. ĩ qͣ manet᷑ fons ĩ ablu¬
cione peccatorũ. Heretici aũ id
solũ imaginaria ostentatõe fa¬
cuit̃. idõq ilł baptismũ ñ ad
remissionem peccatorũ. s ad fu¬
plicii testimontũ dat᷑. Ero solo re¬
atu originali luunt ĩmferno
nuꝑ natiã fantuli penas. si reno¬
uati ꝑ lauachrũ ñ fuiñt. Proin
cur causa imꝑ natꝰ dãpnat᷑
ĩ fans. si ñ regenerat᷑ Quia ori

Expanded text:
catholicam habere baptismum ad salutem Zacharias propheta testatur: In die, inquit, illa, erit fons patens domui David et habitantibus in Jerusalem, in ablutionem peccatoris et menia est in qua manat fons in ablutionem peccatorum Haeretici autem id solum imaginaria ostentatione faciunt; ideoque illis baptismus non ad remissionem peccatorum, sed ad supplicii testimonium datur. 2. Pro solo originali reatu Inunt in inferno nuper nati infantuli 176 poenas, si renovati per lavacrum non fuerint. Proinde cum causa nuper natus damnatur infans, si non regeneratur, quia ori
Abbreviated transcription (Latin):
bat. de martyrio.
ei seritus adu̾sitate ullan̾
frangit᷑. s ꝓu̾itatis defen¬
sione ultro se certaunm offert.
nec ũqͣm ꝓuitate diffidit. Sepe er
discipłis ad martynũ eligiit᷑. qͥ
suos doctores ad coronã p̃cedũt.
et qͥ st̃ ordĩe postremi. fiuĩt ñ ñꝗͣ
ĩcertamine pͥmi. Hir sc̃s ultro se
inagone ꝓcertamine debet off.¬
re iꝰticie. s tñ si agonis fructũ in¬
dit ub̃rimũ. ñ debet declinare
laboris ꝑicłm. Qd̃ si maior ÷ labor
qͣm aĩarũ lucrũ. declinandꝰ: la
bor qͦm minm̃ comitat᷑ augm̃tũ.
utrumq enĩ fec̃ apłs. qͥ ⁊ ꝑicło

Expanded text:
III. De martyrio. 1. Dei servus adversitate ulla non frangitur, sed pro veritatis defensione ultro se certamini offert, nec unquam pro veritate diffidit. 2. Saepe ex discipulis ad martyrium eliguntur, qui suos doctores ad coronam praecedunt; et qui sunt ordine postremi, fiunt nonnunquam in certamine primi. 3. Vir sanctus ultro se pro agone certaminis debet offerre justitiae; sed tamen agonis fructum videns uberrimum, non debet 178 declinare laboris periculum. Quod si major est labor quam animarum lucrum, declinandus est labor, quem minimum comitatur augmentum. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
bent exercere qd docent. In ky
neł orat eccłia: ut sacerdotis orõ
sit deo placabilis. Cum incipitur
Kyrieł. acoliticereos ad terram po¬
nunt. altrinsecus uno in mnedio
posito. ut in bono oꝑe. ⁊ predica¬
tõne doctores se ẽẽ terram cognoᷤᷤ¬
cuͣnt. Medius uero ceretis illum
significat qui ait. Ubi duo uł tres
congregati fuerint in nomine meo:
ibi sum in medio eorum. Transitꝰ
ep̃i de medio altaris in dexteram
partem: significat xp̃i cransitum.
de passione ꝑ resurrectionẽ ad ui¬
tam eternam. ubi dominicis di
ꝑ dominicam resuriectionem gle
tro ineadem parte ministͥ stant.
qr qͣmuis in hac uita fideles ad¬
huc positi sint. xp̃i tam̃ eternita¬
ti semꝑ intendũt. ut ip̃e dicit.
Qui michi ministrat me. s. Qnͣ¬
ep̃c dicendo dñs uob̃cũ salutat
popłm: ei faciem suam p̃sentat.
excepto in uno loco uͥ demonstrat
de uotonẽ intentissimã¬
in offerendo sacrificio. Hac qͥdẽ
ep̃i salutatõne ⁊ popłi respõsioe

Expanded text:
bent exercere quod docent. In Kyrie eleison orat Ecclesia, ut sacerdotis oratio sit Deo placabilis. Cum incipitur Kyrie eleison, acolythi cereos ad terram ponunt, altrinsecus uno in medio posito, ut in bono 388 opere et praedicatione doctores se esse in terram cognoscant; medius autem cereus illum significat qui ait: Ubi duo vel tres congregati sunt in nomine meo, ibi sum in medio eorum . Transitus episcopi de medio altaris ad dexteram partem significat Christi transitum de passione post resurrectionem ad aeternam vitam, ubi Dominicis dienctos per Dominicam resurrectionem gloriae tro in eadem parte ministrant, quia, quamvis in hac vita fideles adhuc positi sunt, Christi tamen aeternitati semper intendunt, ut ipse dicit: Qui mihi ministrat me seq dicendo Dominus vobiscum, salutat populum, ei faciem suam praesentat, excepto in uno loco, ubi demonstrat devotionem intentissimain offerendo sacrificio. Hac quidem episcopi salutatione et responsione
Abbreviated transcription (Latin):
apłorum gestis ac passionib fac¬
tum legimus: et de aliis quib¬
q historus eccl̃ie necessariis ma¬
nifeste comꝑimus. Fuerunt si¬
quidem qui de beatorum apłoꝵ
uirtutib uera dixerut: s de eo¬
rum doctrina falsa sunt comm̃¬
tati. De ȩccł̃iasticis itidem histo¬
riis atq ortu et actu uel obitu pa¬
trum. quidam quantum ad re¬
rum gestarum spectat fidem
ueratia conscripserunt: quantũ
uero ad temporum uellocorum
attinec ueritatem. minus cau¬
te confixerunt. Dic profecto ut
notum. ẽ. inscͥpturis canonicis
diũsorum int̃p̃tum uarietas ex¬
usq earum ꝑbeatum hieroN¬
My lingua nr̃a meracam u̾ita¬
tem ab ipso fonte suscepit.Quo¬
circa nulla historia sic ꝓbabilis
poterit uel debet hab̃i. quam ea
quȩ de ueridicorum preciptie
orthodoxorum conlatione po¬
terit colligi. Etideo cercius te¬
nenda sunt quȩ mͦ de hoc exi¬
mio martyre collecta conscri¬
bimus: quam illa quȩ dequoli¬

Expanded text:
apostolorum gestis ac passionibus facapostolorum gestis ac passionibus factum legimus, et de aliis quibusque historiis, Ecclesiae necessariis, manifeste comperimus. Fuerunt siquidem, qui de beatorum apostolorum virtutibus vera dixerunt: sed de eorum doctrina, falsa sunt commentati. De ecclesiasticis itidem historiis, atque ortu, vel actu, vel obitu Patrum, quidam, quantum ad rerum gestarum spectat fidem, veracia conscripserunt: quantum vero ad temporum vel locorum attinet veritatem, minus caute confinxerunt. Sic profecto, ut notum est, in scripturis canonicis diversorum interpretum varietas exsusque earum per beatum Hieronymum lingua nostra meracam veritatem ab ipso fonte suscepit. XII. Quocirca nulla historia sic probabilis poterit vel debet haberi, quam ea quae de veredicorum, praecipue orthodoxorum, collatione poterit colligi. Et ideo certius tenenda sunt, quae modo de hoc eximio martyre collecta conscribimus, quam illa, quae de quoli
Abbreviated transcription (Latin):
auccoritatis exemplum suffitien¬
ter his scriptis possemus insere¬
re. Fieri enim potest ut diximꝰ.
qđ textum passionis istius sc̃
dĩ exautenticis scriptum non ha¬
beant. et ideo in hocerrent. qͥa
et nos plures codicellos exinde
iuidimus. qui inquib dam sen¬
su uidebantur concordare: sed
litteratura admodum dissona¬
re:Inquib dam audem nec sen¬
su nec orationis tenore poterant
sociari. Quod manifestum. ẽ. huiꝰ
uenerabił et antiquissimi pat̾s
uetusta longinquitate:. et igno¬
te. atq ꝑ egrinȩ linguȩ ubi de
eius noticia maxime scriptum
erat inscientia. seu deuotione
fidelium acqilisse. qui ñ studue¬
runt ad priscas historias ꝓ cog¬
nitione eius recurrere: s ea quȩ
auditu collegerunt ut gregoriꝰ
turonensis non uotiuo errore
fallens. uidentes insignia ma¬
gnifica atq innumerabilia ꝑ
eum fieri. pro ut unicuiq sen¬
sus abundauit curauerũt scͥptiᷤ
commutere. Dic et de scõrum

Expanded text:
auctoritatis exemplum sufficienauctoritatis exemplum sufficienter in his scriptis possemus inferre. Fieri enim potest, ut diximus, quod textum passionis hujus sancti Dei, ex authenticis scriptum non habeant, et ideo in hoc errent; quia et nos plures codicellos exinde vidimus, qui in quibusdam sensu videbantur concordare, sed litteratura dissonare; in quibusdam autem nec sensu, nec orationis tenore poterant sociari. Quod manifestum est hujus venerabilis et antiquissimi patris vetusta longinquitate, et ignotae atque peregrinae linguae, ubi de ejus notitia maxime scriptum erat, inscitia, seu devotione fidelium accidisse: qui non studuere ad priscas historias pro cognitione ejus recurrere, sed ea quae auditu collegerant, ut Gregorius Turonensis, non votivo errore fallens, videntes insignia magnifica atque innumerabilia per eum fieri, prout unicuique sensus abundavit, curaverunt scriptis committere. Sic et de sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
scite
inquisiuit: et ita se causam hab̾e.
certus. eandem atheniensium ci¬
uitatem pallio archyepyscopali
quodiam ex ea duiturno temꝑe
orta quadam contentione subtͣc¬
tum fuerat redonauit. et sinoda¬
li consensu metropolis auctorita¬
re qua ante fuerat functa hono¬
rauit. Nam aprecedentib annis
usq ad illud tempus. eiusdem
cuutatis ep̃s nec suberat alt̃i nisi
patriarche: nec uiri eius debitar̃
sͥ ep̃i ciuitatum subdebant᷑. Quod
autẽ dicunt in passione istius
beati dionisii. scriptum haberi.
quia eum sc̃s clemens ep̃m or¬
dinaũit et gallias miserit: pro¬
culdubio sciant. quia aut p̃dicta
passionem exũs et emendatio¬
rib exemplarib ñ susceperunt.
aut scriptorum uitio depraua¬
ram legerunt qm̃ ñ ibi scribitur
eum ep̃m abeato clemente conse¬
cratum: s apłm totius galliȩ fu¬
isse ordinatum. De qua ordinatõ¬
ne apostolatus. nisi ad alia se in¬
tentio nr̃a dirigeret. et ex apłoꝵ
actib. et exipsius domim accione:

Expanded text:
icite icite inquisivit, et ita se rem habere certus, eamdem Atheniensium civitatem pallio archiepiscopali, quod jam ex ea diuturno tempore, orta quadam contentione, subtractum fuerat, redonavit, et synodali consensu, Metropolis auctoritate, qua ante functa fuerat, honoravit. Nam a praecedentibus annis usque ad illud tempus, ejusdem civitatis episcopus nec suberat alteri, nisi patriarchae, nec juri ejus debitarum sibi episcopi civitatum subdebantur. XI. Quod autem dicunt, in passione istius beati Dionysii scriptum haberi, quia eum sanctus Clemens episcopum ordinaverit, Galliasque miserit, procul dubio sciant, quod aut praedictam passionem ex veris et emendatioribus exemplaribus non susceperunt, aut scriptorum vitio depravatam legerunt, quoniam non ibi scribitur, eum episcopum a beato Clemente consecratum, sed apostolum totius Galliae fuisse ordinatum: de qua ordinatione apostolatus, nisi ad alia se intentio nostra dirigeret, et ex Apostolorum actibus et ipsius Domini actione,
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritatis marty rologium d̃
tomo cartis scriniis constantino¬
politatͥis adeptum. qui tanta ue.¬
tustate dissoluitur. ut maximã
cautelam a se contingentib exi¬
gat. in quo diem natalicii euꝰ
designatum. et quia athenien¬
sium ep̃s fuerit: reꝑimus anno¬
tatum. Quod martyrologium
ut antiquitas eius demonstrat
ex eo tempore constare posse ñ
incongrueremur: quo constan¬
tino uibente nota occasione
martyria scõrum dñi de toto
orbe collecta: et cesaream sunt
conuecta. Sed et usq hodie gre¬
corum maiores et athenȩ incolȩ
ꝑhibent. historiarum scriptis
et successionum traditionib
docti. ineadem ciuitate dioni¬
SiuM tunc temporism pͥmum
fiusse epm. quando timotheus
pauli equȩ discipulus ephesio¬
rum rexit eccł̃iam. ipsumq
subrogato sͥ ep̃o romam adisse:
et ut compererũt apud galloꝵ
gentem głoso martyrio con¬
summatum fuisse: Quod et ta¬
rasius patriarcha constantino¬
politanus ꝑ legatos suos soll¬

Expanded text:
auctoritatis Martyrologion de auctoritatis Martyrologion de tomo chartiscriniis Constantinopolitanis adeptum, qui tanta vetustate dissolvitur, ut maximam cautelam a se contingentibus exigat: in quo diem natalitii ejus designatam, et quia Atheniensium episcopus fuerit reperimus adnotatum. Quod Martyrologium, ut antiquitas ejus demonstrat, ex eo tempore constare posse non incongrue remur, quo, Constantino jubente, nata occasione martyria Sanctorum Domini de toto orbe collecta, et Caesaream sunt convecta. Sed et usque hodie Graecorum majores, et Athenae incolae perhibent, historiarum scriptis et successionum traditionibus docti, in eadem civitate Dionysium tum temporis primum fuisse episcopum, quando Timothaeus Pauli aeque discipulus Ephesiorum rexit Ecclesiam: ipsumque, subrogato sibi episcopo, Romam adiisse, et ut compererunt, apud Gallorum gentem, glorioso martyrio consummatum fuisse. Quod et Tharasius patriarcha Constantinopolitanus per legatos suos soll
Abbreviated transcription (Latin):
miserat: beatus ieronimus in li¬
bro de iuris illustrib facit aꝑ¬
tissime mentionem. Unde quis¬
q uidens sub quib imꝑatoribꝰ
quiq eorum fuerint. liquido
potest colligere quante absur¬
ditati ratio sit ista obnoxia. cũ
int̾ hos duos dionisios tam plu¬
ra discreta sint tempora. Legit᷑
item sic ineadem eccłiastica his¬
Memorantur autem ex comiti¬
b pauli. crescens quidem ad ga¬
latias. ẽẽ ꝓfectus. linus uͦ et cle¬
mens in urbe roma ȩccłie p̃fuis¬
se:.qui comites et adiutores eius
fuisse ab ip̃o paulo ꝑhibentur.
S et dyonis iym. aryopagyte
apud athenas quem lucas descͥo¬
sit pͥmum paulo predicante
credidisse ac inter socios eius
fuisse. et eccłie atheniensium
constat sacerdotium suscepisse:
De cuius iudelicet dyonis ii a¬
riopagẏte obitu nil greti scͥp¬
tores dixerunt. quia ꝓpt̃ lon¬
ginquitatem t̾ratum. tnͣsitus
ipsius. penitus eis mansit incog¬
nitus.Habemus tamen grecȩ

Expanded text:
miserat, beatus Hieronymus in limiserat, beatus Hieronymus in libro de Viris illustribus facit apertissime mentionem. Unde quisque videns sub quibus imperatoribus quique eorum fuerint, liquido potest colligere quantae absurditati ratio sit ista obnixa, cum inter hos duos Dionysios tam plura discreta sint tempora. X. Legitur item sic in eadem ecclesiastica hisMemorantur autem ex comitibus Pauli, Crescens quidem ad Galatas esse profectus, Linus vero et Clemens in urbe Roma Ecclesiae praefuisse, qui comites et adjutores ejus fuisse ab ipso Paulo perhibentur: sed et Dionysium Areopagitem apud Athenas, quem Lucas descripsit, primum Paulo praedicante, credidisse, ac inter socios ejus fuisse, et Ecclesiae Atheniensium constat sacerdotium suscepisse. De cujus, videlicet Dionysii Areopagitae, obitu, nil Graeci scriptores dixerunt, quia propter longinquitatem terrarum, transitus ipsius penitus eis fuit incognitus. Habemus tamen Graecae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. debuerat aꝑiant. et in ȩccłia¬
stica hystoria dicant. quia dyo¬
hiSIUS chorinthiorum ep̃s de
dionisio athenarum ep̃o in
epła sua adeosdem athenien¬
ses ase directa commemoret.
Ita enim ibi libro quarto. capi¬
.ẽ.Extat quoq et alia euis qͥn¬
dionisii chorinthiorum ep̃i ad
athenienses ȩpła. in qua ad
euangłii credulitatem eos in¬
uitat. et concitat segniores.
simul et arguit quosdam ue¬
lut pene ꝓlapsos afide:. cum
ep̃s eorum publius fuisset mar¬
tirio consummatꝰ. S et qua¬
drati qui publio martyrii suc¬
cesserat insacerdotium memi¬
nit. simul et memorat qđ la¬
bore eius et industria rechiui¬
uus quidam ineis calor ficdłi re¬
paratus sit. Et illud ineadem
designat epła. qđ dyonisius a¬
riopagites qui ab apło paulo
instruetuctus credidit xp̃o.
scđm ea quȩ apłorum actib d̃¬
signantur. pͥmus apud athenã
pistolarum ip̃ius dyonisii cho¬
rinthiorum ep̃i. et eius utiq qͣm

Expanded text:
alter esse debuerat, aperiant, et in ecclesiaalter esse debuerat, aperiant, et in ecclesiastica historia discant, quia Dionysius Corinthiorum episcopus, de Dionysio Athenarum episcopo in epistola sua ad eosdem Athenienses directa, commemoret, ita enim ibi lib. IV, capest: exstat quoque et alia ejus Dionysii Corinthiorum episcopi ad Athenienses epistola, in qua ad Evangelii credulitatem eos invitat, et concitat segniores, simul et arguit quosdam, velut pene prolapsos a fide, cum episcopus eorum Publius fuisset martyrio consummatus. Sed et Quadrati, qui Publio martyri successerat in sacerdotium, meminit, simul et memorat, quod labore ejus ac industria redivivus quidam in eis calor fidei reparatus sit. Et illud in eadem designat epistola, quod Dionysius Areopagites, qui ab apostolo Paulo instructus, credidit Christo, secundum ea quae apostolorum Actibus designantur, primus apud Athenas pistolarum ipsius Dionysii Corinthiorum episcopi, et ejus utique, quam
Abbreviated transcription (Latin):
tumatione memoret istum ip¬
sum temꝑe ꝑsecutionis decii
sub beato sixto cum alius sexe:¬
piscopis quorum uite uł passio¬
nes nequaquam eius dictis in
ratione temporum consonant:
in has regiones fuisse directũ.
Ecce omnis minus scientium sͥ
ip̃i discordans auccoritas. Cuiue¬
lut ex suꝑfluo ꝓp̃t satiffac̾tionẽ
insipientium respondemus: cũ
ueram ex hoc sc̃o pontifice et
martyre narrationem ueraci¬
um hẏstoriarum p̃manib ha¬
beamus. pͥmo quidem peten¬
tes. ut in hoc iure contenciosi.
ab albugine contracta arro¬
gantiȩ exusurpata sapientia
qua iuderi scioli uolunt ocło ᷤ
tergant. quo ꝑspicatia ꝑspica¬
citer. et uera fidelit̃ relegant.
Et si non nisi unum oculum
aꝑuerunt quando legerunt.
quod per subreptionem uene¬
rabił beda presbiter inp̃fato
oꝑe secus quam debuit dix̃at.
ubi idem se repreħndit. et rep̃¬
hñsorum suorum uocem pre¬
ueniens retractationem scrip¬
sit. scrobem in qua alt̃ oculus

Expanded text:
tumatione memoret, istum iptumatione memoret, istum ipsum tempore persecutionis Decii sub beato Sixto cum aliis sex episcopis, quorum vitae vel passiones nequaquam ejus dictis in ratione temporum consonant, in has regiones fuisse directum. IX. Ecce omnis minus scientium, sibi ipsi discordans, auctoritas, cui velut ex superfluo propter satisfactionem insipientium respondemus, cum veram ex hoc sancto pontifice et martyre narrationem veracium historiarum prae manibus habeamus: primo quidem petentes, ut in hoc jure contentiosi, ab albugine contracta arrogantiae, ex usurpata sapientia, quia videri se scioli volunt, oculos tergant, quo perspicacia perspicaciter, et vera fideliter relegant. Et si non nisi unum oculum aperuerunt, quando legerent, quod per subreptionem venerabilis Bedae presbyteri in praefato opere, secus quam debuit, dixerat, ubi idem se reprehendit, et reprehensorum suorum vocem praeveniens, retractationem scripsit: scrobem, in qua oculus
Abbreviated transcription (Latin):
et alia nec dum ꝓpalata quia
ñ ad huc sunt ad liquidum e¬
nucleata: nos possidere letam᷑.
Ceterum suꝑ garrulitate leui¬
tatis eorum mirando deficimꝰ.
qui contendentes hunc dionzi¬
Sium aryopagytem. ẽẽ. non
posse. ad munimen sui hec q̃
sequunt᷑ inanĩt contrahunt.
uenerabilem uidelicet et sc̃m
bedam presbiterũ dixisse eam¬
in traccatu apłorum actuum¬
aplorun aryopagitem dioni¬
Siyaa ñ athenarum sed cho¬
rinthiorum fuisse ep̃m. adde¬
res eundem inibi obisse. et
qm̃ libellus passionis istus te¬
stetur hunc aclemente ponti¬
fice romano ep̃m ordinatum.
et in has galliarum partes
fiuisse transmissum. quia eti¬
am passiones diu̾sorum sc̃oꝵ
martyrum sub uariis imꝑa¬
torib int̾fectorum. contineãt
eosdem cum hoc scissimo uiro
has partes adisse: quod ipse sen¬
satorum manifeste refellit au¬
ditus. et quod gregorius turo¬
nensis sicut inpassione sc̃i sat᷑¬
nini legisse se dixerat. sub au¬

Expanded text:
et alia necdum prolata, quia et alia necdum prolata, quia non adhuc sunt ad liquidum enucleata, nos possidere laetamur. VIII. Caeterum super garrulitate levitatis eorum mirando defecimus, qui contendentes hunc Dionysium Areopagiten esse non posse, ad munimentum sui haec, quae sequuntur, inaniter contrahunt. Venerabilem videlicet et sanctum Bedam presbyterum, dixisse in tractatu apostolorum Actuum, Areopagitem Dionysium non Athenarum, sed Corinthiorum fuisse episcopum: addentes, eumdem inibi diem obiisse. Et quoniam libellus passionis istius testetur, hunc a Clemente pontifice Romano episcopum ordinatum, et in has Galliae partes fuisse transmissum, quia etiam passiones diversorum sanctorum martyrum, sub variis imperatoribus interfectorum, contineant eosdem cum hoc sanctissimo viro has partes adiisse, quod ipse sensatorum manifeste refellit auditus, et quod Gregorius Turonensis, sicut in passione sancti Saturnini legisse se dixerat, sub au
Abbreviated transcription (Latin):
płib hunc misse tenorem de gal¬
lica confuetudine recessisse. et
hanc passionis martyrum isto¬
rum memoriam longe suꝑiori
tempore his occidentalib par
tiones inoleuisse. Quib tanto
certius fidem acconmodamus:
quanto in tempore uicino post
consummationẽ eorum easdem
fuisse compositas sine dubita¬
tione concredimus. Nec tamen
quisq putabit beatum dio Ni¬
sium eiusq successores abinsti¬
tutione apłica ꝓpt̃ huiusmodi
misse ordinem gallicis consue¬
tudinib in pͥmordio traditum
discrepasse. si ei constiterit ip̃o¬
rum apłorum et apostolicorũ
iurorum. ip̃iusq etiam urbis
romȩ sensus proprii habunda¬
tiam notam. ẽẽ. Nec mirari qͥs
poterit cur hẏmnum sci enge¬
nii tolecani de beato dionisio
habeamus. et uicinorum sapi¬
entium scriptis. exceptis paucis
uideamur carere: cum et hȩc
quȩ habemus. ut exorata pͥorũ
nr̃orum uenia dicam. abdita
et neglegent̃ relicta reꝑimus.

Expanded text:
pluribus hunc missae tenorem de Galpluribus hunc missae tenorem de Gallica consuetudine recessisse, et hanc passionis martyrum istorum memoriam, longo superiori tempore his Occidentalibus partiones inolevisse: quibus tanto certius fidem accommodamus, quanto in tempore vicino post consummationem eorum, easdem fuisse compositas sine dubitatione concredimus. VII. Nec tamen quisquam putabit beatum Dionysium ejusque successores, ab institutione apostolica propter hujus modi missae ordinem, Gallicis consuetudinibus in primordio traditum, discrepasse, si ei constiterit, ipsorum apostolorum et apostolicorum virorum, ipsiusque etiam urbis Romae sensus proprii notam esse. Nec mirari quis poterit cur hymnum sancti Eugenii Toletani de beato Dionysio habemus, et vicinorum sapientium scriptis, exceptis paucis, videamur carere: cum et haec, quae habemus, ut exorata priorum nostrorum venia dicamus, abdita et negligenter relicta reperimus,
Abbreviated transcription (Latin):
tionis clementiam. et corda po¬
puli ad deuotionis studium ex¬
citanda. torm̃ta martyris so¬
ciorumq eius succincte comme¬
morant: sicut et relique misse
ibidem scriptȩ aliorum apłoꝵ
uł martyrum quorum passio¬
nes hñtur notissime decantãt.
Quarum missarum sensus. et
uerba ad eo passionis eorumdẽ
quam uob̾ misimus seriei con¬
cordare uidentur: ut nulli sit
dubium. ateste illorum marty¬
rii agones eorum fuisse descrip¬
tos. et ex ipsa ueraci hystoria me¬
moriam torm̃torum suorum in
prefatis p̾cib fuisse mandatã.
Uidetur porro in his missarum
obsecrationib non conteminenda
auctoritas de memorata passione
scorum. cum extent apud nos epłe
innocentii. et post eum oelasii
nec non et modernius beati pape
Gres orui aliorumq pontificũ
ad ep̃os urbium galliarum et
antistitum nr̃orum ad ipsos d
more romano incunctis eccl̃iasti¬
ce auctoritatis muniis imit̾ado.
quib datur intelligi ab annis

Expanded text:
tionis clementiam, et corda potionis clementiam, et corda populi ad devotionis studium excitanda, tormenta martyris sociorumque ejus succincte commemorant, sicut et reliquae missae ibidem scriptae, aliorum Apostolorum vel martyrum, quorum passiones habentur notissimae, decantant. Quarum missarum cantus, sensus et verba, adeo passionis eorumdem, quam vobis misimus, seriei concordare videntur, ut nulli sit dubium, a teste illorum martyrii, agones eorum fuisse descriptos, et ex ipsa veraci historia, memoriam tormentorum suorum in praefatis precibus fuisse mandatam. VI. Videtur porro in his missarum obsecrationibus non contemnenda auctoritas de memorata passione sanctorum, cum exstent apud nos epistolae Innocentii, et post eum Gelasii, nec non et modernius beati papae Gregorii, aliorumque pontificum ad episcopos urbium Galliarum, et antistitum nostrorum ad ipsos, de more Romano in cunctis ecclesiasticae auctoritatis muniis imitando, quibus datur intelligi ab annis
Abbreviated transcription (Latin):
ad xp̃m ꝑuenerit. et quomodo
capud ꝓpͥum angłico ductu cȩ¬
lestis militiȩ incelebratione exe¬
quiarum bonoratus obsequio
ad locum uͥ nunt requiescit de¬
tulerit. et quo ordine a catulla
quadam matrefamilias sit se¬
pultus: libellus antiquissimuᷤ
passionis eiusdem explanat.
precipue tamen conscriptio ius¬
bii que in tomo satis suꝑq ab¬
dito parisius diuino nutu inu̾e¬
ta. inter alia memoranda sic̃
in ea legitis. uerba domini nr̃i
iħu xͥ ad eum prolata quando
sacra misteria ꝑageret. illi cũc¬
tis uidentib apparentis: contine¬
re dinoscitur. Cui adstipulari
uidentur: antiquissimi et numia
pene uetustate consumpti mis¬
sales libri. continentes misse or¬
dinem more gallico. qui ab ini¬
tio receptȩ fidi usu in hac oc¬
cidentali plaga. ẽ. habitus: us¬
queqͦ tenorem quo nunc utit᷑
romanum susceꝑit. In quib
uoluminib habentur duȩ mis¬
se. quȩ sic inter celebrandum
ad ꝓuocandam diuinȩ misera¬

Expanded text:
ad Christum pervenerit, et quomodo ad Christum pervenerit, et quomodo caput proprium, angelico ductu coelestis militiae in celebratione exsequiarum honoratus obsequio, ad locum, ubi nunc requiescit, detulerit, et quo ordine a Catulla quadam matrefamilias sit sepultus, libellus antiquissimus passionis ejusdem explanat, praecipue tamen conscriptio Visbii quae in tomo satis superque abdito Parisiis divino nutu inventa, inter alia memoranda, sicut in ea legitis, verba Domini nostri Jesu Christi ad eum prolata, quando sacra mysteria perageret illi cunctis videntibus apparentis, continere dignoscitur. Cui astipulari videntur antiquissimi, et nimia pene vetustate consumpti, missales libri continentes missae ordinem more Gallico, qui ab initio receptae fidei, usu in hac Occidentali plaga est habitus, usque quo tenorem, quo nunc utitur, Romanum susceperit. In quibus voluminibus habentur duae missae, quae sic inter celebrandum ad provocandam divinae misera
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit. et quib petentib illos
composuit. lectio nob̾ ꝑ di gr̃ãm
et ur̃am ordinationem cuius
dispositione int̾ptatos scrinia
nra eos petentib reserant: sa¬
tisfacit. Autenticos namq eos¬
dem libros greca lingua con¬
scriptos. quando echonomus
eccłiȩ constantinopoletanȩ et
ceteri missi imꝑatoris michaeł
legatione puplica ad ur̃am
głam compendio functi sunt:
in ipsa uigilia sollempnitatis
scĩ dionis ii pro munere ma¬
gno suscepimus. Qđ donum
deuotioni ur̃ȩ ac sicęlitus allatũ
adeo diuna. ẽ. gr̃a ꝓsequuta:
ut in eadem nocte decem et no¬
uem nominatissimȩ uirtutes
inegrotorum sanatione uaria¬
rum infirmitatum. ex notissi¬
mis et uicinitati nr̃e ꝑsonis cõ¬
tigius. ad laudem et nominis
sui głam orationib et meritis
autem beatus clemens huc eu
uidelicet ingallorum gentem
direxerit. et qualiter ꝑ marty¬
rii palmam diũsissimis et cru¬
delissimis afflictus suppliciis

Expanded text:
scripsit, et quibus petentibus illos scripsit, et quibus petentibus illos composuit, lectio nobis per Dei gratiam et vestram ordinationem, cujus dispensatione interpretatos scrinia nostra petentibus referunt, satisfacit. Authenticos autem eosdem libros Graeca lingua conscriptos, quando oeconomus ecclesiae Constantinopolitanae, et caeteri missi Michaelis legatione publica ad vestram gloriam Compendio functi sunt, in ipsa vigilia solemnitatis sancti Dionysii pro munere magno suscepimus, quod donum devotioni nostrae ac si coelitus allatum, adeo divina est gratia prosecuta, ut in eadem nocte decem et novem nominatissimae virtutes in aegrotorum sanatione variarum infirmitatum, ex notissimis et vicinitati nostrae personis contiguis, ad laudem et gloriam sui nominis, orationibus et meritis autem beatus Clemens huc eum, videlicet in Gallorum gentem, direxerat, et qualiter per martyrii palmam diversissimis et crudelissimis afflictus suppliciis,
Abbreviated transcription (Latin):
to libroͥ quarti demonstrat. S
et beatus ambrosius in epła
aduerdellenses eandem uxo¬
rem eius ex nomine designãs
ꝑspicue manifestat. Deniq
sc̃s pater augustinus insermo¬
ne pulcherrimo quem de se¬
minatore uerbi scripsit. apłi
sermone finito. audita illic
resurrectione mortuorum. q̃
fert dixisse athenienses. Audi¬
emus te de hoc iterum. Erant
enim quidam irridentes int̃¬
eos. quidam dubitantes. Qui¬
dam credentes: atq in eis nomi¬
nabatur dionis iUs ariopagi¬
ta id. ẽ. atheniensium pͥncipał.
et mulier quedam nobił nomi¬
ne damaris: & alii plures. Et
in eodem sermone ubi descan¬
dalo iudeorum & stulticia gen¬
tium scribit dicens. iudeis qui¬
dem scandalum gentib autem
stulticiam. sed ipsis uocatis iu¬
deis et gretis. hoc. ẽ. ipsi paulo
ex saulo et dionisio ariopagite:¬
et talib his talib et illis. xp̃m
łi uirtutem et di sapientiam.
Ceterum denoticia librorum.
eius quos patrio sermone con¬

Expanded text:
5 libri quarti, demonstrat. Sed 5 libri quarti, demonstrat. Sed et beatus Ambrosius in epistola ad Vercellenses, eamdem uxorem ejus ex nomine designans, perspicue manifestat. Beatus denique Pater Augustinus in sermonepulcherrimo, quem de seminatore verbi scripsit: « Apostoli sermone finito, audita illic resurrectione mortuorum, quae fert dixisse Athenienses, Audiemus te de hoc iterum. Erant enim quidam inter eos irridentes, quidam dubitantes, quidam credentes, atque in eis nominatur quidam Dionysius Areopagita, id est Atheniensium principalis: et mulier quaedam nobilis, nomine Damaris, et alii plures. » Et in eodem sermone, ubi de scandalo Judaeorum et stultitia gentium scribit, dicens: « Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam: sed ipsis vocatis Judaeis et Graecis, hoc est ipsi Paulo ex Saulo, et Dionysio Areopagita, his talibus et illis, Christum Dei virtutem et Dei sapientiam. » IV. Caeterum de notitia librorum ejus, quos patrio sermone con
Abbreviated transcription (Latin):
athene ciuitatis et gestis ibidẽ
apłorum temporib scribens:
ortum prosapiȩ et doccrinam
eius atq conuersationis ordiĩe
siue exatis tempus. nec non &
ordinationem ipsius ac p̃dica¬
tionem. subrogat̃onem etiã
ep̃i in loco suo et aduentum il¬
lius romam: ordinabilĩt nar¬
rat. Quam ȩpłam ut̃ȩ domi¬
nationi dirigimus. et quisq
studiosus apud nos p̃uale
inuenire:curiosus autem ex
grecorum fontib unde & nõ
illam sumpsimus: poterit mu¬
tuare. Quod enim ante conũsi¬
onem suam elyopolim astrolo¬
giȩ gratia migrauerit. ubi et
tenebras incrucifixione salua¬
toris nr̃i una cum apollofano
sodali suo udit. et quia tunc
iugunti et quinq erat annoꝵ.
ip̃e in epłis adpolicarpum sin¬
yrneorum ep̃m. et ad eundem
apollofanum missus ostñdit.
Quuia uͦ cum omni domo ce da¬
mari ixore sua crediderit.
lectio actuum apłorum docet.
et eiudentius dẏalogus basi¬
lii & iohannis capitulo quin¬

Expanded text:
Athenae civitatis, et gestis ibidem Athenae civitatis, et gestis ibidem apostolorum temporibus scribens, ortum prosapiae, et doctrinam ejus, atque conversationis ordinem, sive aetatis tempus, nec non et ordinationem ipsius, ac praedicationem, subrogationem etiam episcopi loco suo, et adventum illius Romam, ordinabiliter narrat. Quam epistolam vestrae dominationi dirigimus, et quisque studiosus apud nos praevalet invenire. Curiosus autem ex Graecorum fontibus, unde et nos illam sumpsimus, poterit mutuare. Quod enim ante conversionem suam Heliopolim astrologiae gratia migraverit, ubi et tenebras in crucifixione Salvatoris nostri una cum Apollophanio sodali suo vidit: et quia tunc viginti et quinque erat annorum, ipse in epistolis, ad Polycarpum Smyrnaeorum episcopum, et ad eumdem Apollophanium missis, ostendit. Quia vero cum omni domo et Damari uxore sua crediderit, lectio Actuum apostolorum docet, et evidentius dialogus Basilii et Joannis, capitulo
Abbreviated transcription (Latin):
ta. texemus. Que licet interp¬
tatione non redoleant supparẽ
sermonis odorem: sapidum tñ
referunt u̾itatis et intellectus
sui saporem. Ordinem igitur
historie sicut nr̃a uissit domi¬
natio inunum congestum. et
singillatim postea plenitudi¬
nem eius discretam. cunctis le¬
gentib atq audientib pan¬
demus. Nam diuine etit inspi¬
rationis et exequtionis. id qđ
desideramus fideli animo ꝓ¬
palare: uerum atq ꝓbabile
demonstrare. Ex quo nos la¬
borandum ñ magnoꝑe esti¬
mamꝰ. quia quid tenendum
de hoc scĩssimo martyre. xp̃i
sit quid ue credendum: note
et probatissimȩ ꝑsonȩ uera¬
cib dicus dȩclarant. Benere
siquidem  nobilissimum. et
phylosophiȩ magisterio insig¬
nem apud athenas clariusse.
et aliarum historiarum et apo
stolorum actirum testimonio
secula prisca seu instantia co¬
gnouerunt. maxime autem
ex historia aristarchi grecorũ
chronographi. qui in epła ad
onesiforum pͥmicerium de situ¬

Expanded text:
ta, texemus: quae licet in interpta, texemus: quae licet in interpretatione non redoleant supparem sermonis odorem, sapidum tamen referunt veritatis et intellectus sui saporem. Ordinem igitur historiae, sicut vestra jussit dominatio, in unum congestum, et singulatim postea plenitudinem ejus discretam, cunctis legentibus atque audientibus pandemus. Nam divina erit inspirationis et exsecutionis, id quod desideramus fideli animo propalare, verum atque probabile demonstrare. Ex quo nos laborandum non magnopere aestimamus, quia quid tenendum de hoc sanctissimo martyre Christi sit, quid credendum, notae et probatissimae personae veracibus dictis declarant. III. Genere si quidem eum nobilissimum, et philosophiae magisterio insignem apud Athenas claruisse, et aliarum historiarum, et Actuum apostolorum testimonio, saecula prisca seu instantia cognoverunt: maxime autem ex historia Aristarchi Graechorum cronographi, qui in epistola ad Onesiphorum primicerium, de
Abbreviated transcription (Latin):
ducimus. auctoritatis ur̃e pio
desidio differri. quod ex debito
seruitutem nr̃am constat. de¬
bere largiri. qͣnͣtum coninet
breuitas temporis. quicquid ori
suggesserit memoria cite recor¬
dationis. fauente domino ue¬
lociter scribentium. committe¬
mus notariorum articulis. de
et amore sc̃issum martyris. et
ꝓpter iussionis ur̃ȩ obedienti¬
am scribenda aggredimur.
uerborum pompositatem
aut diciationis leporem. sed
purissimȩ ueritatis sicut ab
antiquorum dictis sumpsimꝰ
querere studeatis sinceritate.
Nosq reprehendere de casuũ
et ꝓpositionum atq conunc¬
tionum uirtute seu luterarũ
insubsequentes immutatõne.
uł punctorum scd̃m artem gra¬
maticam positione nolite: qͥa
ñ id studendum. s nr̃e deser¬
uitionis obsequium. ac commn¬
dationis ur̃e offitium accele¬
randum suscepimus. Maxi¬
me cum hȩc quȩ ab aliena liun¬
gua exp̃ssimus: in tenoris se¬
rie sicut de prelo sunt eliqua¬

Expanded text:
ducimus, auctoritatis vestrae pio ducimus, auctoritatis vestrae pio desiderio differri, quod ex debito servitutem nostram constat debere largiri, quantum connivet brevitas temporis, quidquid ori suggesserit memoria citae recordationis, favente Domino, velociter scribentium committemus notariorum articulis: depet amore sanctissimi martyris, et propter jussionis vestrae obedientiam scribenda aggredimur, verborum pompositatem, aut dictationis leporem, sed purissimae veritatis, sicut ab antiquorum dictis, sumpsimus, quaerere studeatis sinceritatem: nosque reprehendere de casuum, praepositionum atque conjunctionum virtute, seu litterarum in subsequentes immutatione, vel punctorum secundum artem grammaticam positione, nolite: quia non id studendum, sed nostrae deservitionis obsequium, ac commendationis vestrae officium, accelerandum suscepimus: maxime cum haec, quae ab aliena lingua expressimus, in tenoris serie, sicut de praelo sunt eliqua
Abbreviated transcription (Latin):
reparator. magnum remune¬
rationis donum. ex inde apd̃
dm̃ promeruit. et laudabile
sibi nomen apud homines ad¬
quisiuit. Quo circa ce ur̃e se¬
dulitatis instantia. cum pro
magna antiquitate huius
sanctissimi patris nr̃i. qͣntum
ad generationem trenam et
conũsionem seu obitum atti¬
net: mira sanctitate et mira¬
culorum prodigiis orbi pene
cuncto innotuit. noticia ip̃ius
paucis nr̃orum cognita. płimiᷤᷤ
adhuo manet incognita. cum
ꝑ ur̃m studium patuerit. et
meritum ut melius ip̃i scitis
grande uob̃ conciliabitis. et
memouale ꝑpetuum adquire¬
tis. ł aciat autem dominꝰ. ut et
ꝑfectionem. qui tanto sine ali¬
qua hesitatione ur̃is iussionib
obedimus: quanto illa rogatis
seduli exactores quȩ exbibemus
uoluntarii exequtores. Idcirco
quia reꝑta queq tam in grecis
quam in latinis codicib ex dom¬
no et patrono nr̃o diounsio
quȩ hactenus minus cognoui¬
mus uob̾ ocius in unum collec¬
ta mitti poscitis. et incongruũ

Expanded text:
reparator, magnum remunereparator, magnum remunerationis donum exinde apud Deum promeruit, et laudabile sibi nomen apud homines acquisivit. II. Quocirca et vestrae sedulitatis instantia, cum pro magna antiquitate hujus sanctissimi patris nostri, quantum ad generationem terrenam, et conversionem seu obitum attinet, mira sanctitate et miraculorum prodigiis, orbi pene cuncto innotuit: notitia ipsius paucis nostrorum cognita, plurimis adhuc manens incognita, cum per vestrum studium patuerit, et meritum, ut melius ipsi scitis, grande vobis conciliabitis, et memoriale perpetuum acquiretis. Faciat autem Dominus, ut et strae perfectionem, qui tanto sine aliqua haesitatione vestris jussionibus obedimus, quanto illa rogatis seduli exactores, quae exhibemus voluntarii exsecutores. Idcirco quia reperta quaeque, tam in Graecis quam in Latinis codicibus, ex domino et patrono nostro Dionysio, quae hactenus minus cognovimus, vobis ocius in unum collecta mittere poscitis, et incongruum
Abbreviated transcription (Latin):
dentissime erga se diuine
bonitatis beneficia. et sc̃oꝵ
cognoscit solatia. et tam
promptissime. se accensum
ostendit circa auctoris et re¬
paratoris sui seu specialium
suffragatorum suorũ uene¬
rationem atq obsequium.
Non enim sic intimis pia aĩa
ur̃a diuina confiteretur u̾a
et iusta iuditia: nͥ se ipsam
sc̃o illuminatã cognosceret
spũ. Nec ita deuotissime
amici dei bene gesta et dicta
maxie sagacitatis pruden¬
tia ꝑquireret: ur̃ẽ nisi sum¬
mum bonum aquo et ꝑque
omnia sunt bona diligeret.
Cuius amore religiosa deuo¬
tio ur̃a accensa. ẽe. disnoscitur.
ut xͥ militum głosos triumphoᷤᷤ
inquirereret. Quos cum uere¬
nouerit: ꝑ eorum adiutori¬
um robustius contra uitia
uitiorumq auctores pugna¬
bit. quatinus martẏrum ex¬
empla sectando qui uiriliter
certauerunt. et fidelĩt satis ui¬
cerunt: ad palmam qua illt
munerati sunt et ipse ꝑtin¬
gatis. Huc accedit ad uoti et
sollicitudinis ur̃e incitam̃tũ.
quia etras sanctȩ scripture

Expanded text:
dentissime erga se divinae bonitatis beneficia, et sanctorum cognoscit solatia, et tam promptissime se accensum ostendit circa auctoris et reparatoris sui, seu specialium suffragatorum suorum, venerationem atque obsequium. Non enim sic ab intimis pia anima vestra divina confiteretur vera et justa judicia, nisi se ipsam sancto illuminatam cognosceret spiritu: nec ita devotissime amici Dei bene gesta et dicta, maximae sagacitatis vestrae prudentia perquireret, nisi summum bonum, a quo et per quem omnia sunt bona, diligeret. Cujus amore religiosa devotio vestra accensa esse dignoscitur, ut Christi militum gloriosos triumphos inquireret. Quos cum noverit, per eorum adjutorium robustius contra vitia vitiorumque auctores pugnabit: quatenus martyrum exempla sectando, qui viriliter certavere et fideliter satis vicere, ad palmam, qua illi munerati sunt, et ipse pertingat. Huc accedit ad voti et sollicitudinis vestrae incitamentum, quia Esdras sanctae Scripturae
Abbreviated transcription (Latin):
slam et si eis credere dignatus ñ
fuerit. ille sͥ ramen sine aliquo
suꝑcilio ꝓdent: nͥ hes uniuersa.
et qualit̾ ac quo ordine dicta
manifeste reꝑiat. ip̃orumq libͦ¬
frater omnis in domino.cum
pietate et grã memor nostuꝵ¬

Expanded text:
Nam et si eis credere dignatus non Nam et si eis credere dignatus non fuerit, illae sibi tamen sine quolibet supercilio prodent, ubi haec universa, et qualiter et quo ordine dicta manifeste reperiat, ipsorumque librfrater omnis in Domino, cum pietate et gratia memor nost
Abbreviated transcription (Latin):
Us cuius hic gesta scribuntur
non sit ariopagytes et athenarũ
ep̃s. quid quisq dix̃it. ueluti de
autumatione gregorii turonen¬
sis ep̃i. et subreptione bedȩ sc̃i¬
presbiteri. atq aliorum quorumq
sine auctoritate iactatur. qui cu¬
riosius hocscire uoluerit. ut de
multis q̃dam designemus ex no¬
mine: eusebii cesariensis historiã.
et aristarchi grecorum chronogͣ¬
phi adonesiforum pͥmicerium e¬
pistolam. et uisbii conscͥptionem
ꝑ quirat: et relegat. sibiq discere
poterit quis iste dionisius fue¬
rit. et qualĩt ꝑ martyrii palma
ad xp̃m ꝑuenerit. si non hic eis
in sui conexione dare manus fidĩ
detrectau̾it. De his autem et aluꝰ
quib cumq unde sunt omnia
sumpta quȩ pre manib tenent᷑
collecta. si benignitati legentis
commodum ac placitum fuerit.
et alibi ea inuenire nequiuerit.
litterarum nr̃ȩ prauutatis ex hoc
ad serenissimum augustum af¬
fatim illustratione scire ualebit.

Expanded text:
us, cujus hic gesta scribuntur, us, cujus hic gesta scribuntur, non sit Areopagites et Athenarum episcopus, quid quisque dixerit, veluti de autumatione Gregorii Turonensis episcopi, et subreptione Bedae sancpresbyteri, atque aliorum quorumque sine auctoritate jactatur: qui curiosius hoc scire voluerit, ut de multis quaedam designemus ex nomine, Eusebii Caesariensis historiam, et Aristarchi Graecorum chronographi ad Onesiphorum primicerium epistolam, et Visbii conscriptionem perquirat et relegat. Ibique discere poterit quis iste Dionysius fuerit, et qualiter per martyrii palmam ad Christum pervenerit, si hic eis in sui connexione manus dare fidei detrectaverit. De his autem et aliis quibuscunque, unde sumpta sunt omnia, quae prae manibus tenentur collecta, si benignitati legentis commodum ac placitum fuerit, et alibi ea invenire nequiverit, litterarum nostrae parvitatis ex hoc ad serenissimum Augustum affatim illustratione valebit.
Abbreviated transcription (Latin):
nimenta recurrant. quia nos ñ nr̃a
nec noua cudimꝰ. s antiquorum
antiqua dicta de abditis admo¬
dum tomis eruimus. et u̾itatis
sinceritate seruata paginis mani¬
festiorib indidimꝰ. Ceterum nemi¬
nem sani capitis ħ minus accepta¬
re putamꝰ. quia anteriori temꝑe
reperta ñ fuerant. cum liquido
noscat. qđ is qui creauit omnia.
simul noluit reuelari cuncta uł
cunctis insimul. multaq mani¬
festa iterum. ẽẽ. temꝑe occulta¬
ta. Ad mentem enim debet redi-¬
re: qđ in licteris dininitus inspi¬
ratis legatur de legis libro diu
latente:. et denuo sub ammiratõ¬
ne inuento. Et cum danhel dicat.
ꝑtransibunt plurimi et multi¬
plex erit scientia. quantomagis
nullus abiurare debebit. qđ mul¬
tis comitib aliorsum intuentib
segnis quisq aut tardus post gͣ¬
diens ꝑditionem in uia quam
precedentes triuerant inuenire
non possit: Abiecta deniq om̃i
ambiguitate quod iste dionisi¬

Expanded text:
numenta recurrant: quia nos non nostra, numenta recurrant: quia nos non nostra, nec nova cudimus, sed antiquorum antiqua dicta, de abditis admodum tomis eruimus, et veritatis sinceritate servata, paginis manifestioribus indimus. II. Caeterum neminem sani capitis haec minus acceptare putamus, quia anteriori tempore repetita non fuerant, cum liquido noscat quod is qui creavit omnia simul , noluit revelari cuncta, vel cunctis simul: multaque manifesta iterum esse tempore occultata. Ad mentem enim debet redire, quod in litteris divinitus inspiratis legitur , de legis libro diu latente, et denuo sub admiratione invento. Et cum Daniel dicat: Pertransibunt plurimi, et multiplex erit scientia : quanto magis nullus abjurare debebit, quod multis comitibus aliorsum intuentibus, segnis quique aut tardus post gradiens, perditionem in via, quam procedentes triverant, invenire non possit. Abjecta denique omni ambiguitate, quod iste ipse Dionysi