comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
turaꝵ. cdausus erat paradisus. Postquam
autẽ ille pependit incruce. & locutꝰ ẽ. ad
latronem. hodie mecũ eris in paradiso. statĩ
uelum templi scissum ẽ. & aꝑta sunt omĩa.
ablatoq uelamine dicimꝰ Nos autẽ om̃s
reuelata facie głam dñi contemplantes.
meandem imaginẽ transformam᷑ agla in
iuxta sermonem pauli omĩa reuelant᷑. quo¬
modo porta clausa erit &e ñ aꝑietur. ce uir
ñ transibit ꝑ eam: Ex quib discimꝰ. qũa¬
us ad summam scientiam uenerimꝰ: compa¬
ratione diuine scientie nc̃ ex parte nos scire.
e ex parte cognoscere. Quando autẽ ue¬
nerit quod ꝑfectum ẽ. tẽ qd̃ ex parte est
destruetur. Unde & in alio loco ipse apłs
imꝑfectum se eẽ loquitur. rursumq ꝑfe¬
ctum. Qd̃ si int̾p̃tatione caret: uidet᷑ eẽ con¬
trarium. Dicit enim. Non quia iam acce¬
pi: aut quia iam ꝑfectꝰ sum. fr̃s ego me
ñ arbitror comp̃hendisse. Inum. posfĩora

Expanded text:
a Scripturarum, clausus erat paradisus. Postquam a Scripturarum, clausus erat paradisus. Postquam autem ille pependit in cruce, et locutus est ad latronem, Hodie mecum eris in paradiso , statim velum templi scissum est, et aperta sunt omnia; ablatoque velamine dicimus: Nos autem omnes revelata facie gloriam Domini contemplantes, in eamdem imaginem transformamur a gloria in juxta sermonem Pauli omnia revelantur: quomodo porta clausa erit, et non aperietur, et vir non transibit per eam? Ex quibus discimus, quamvis ad summam scientiam venerimus comparatione divinae scientiae, nunc ex parte nos scire, et ex parte cognoscere: quando autem venerit quod perfectum est, tunc quod ex parte est destruetur. Unde et in alio loco ipse Apostolus imperfectum se esse loquitur, rursumque perfectum . Quod si interpretatione caret, videtur esse contrarium; dicit enim: « Non quia jam accepi, aut quia jam perfectus sum, fratres, ego me non arbitror comprehendisse. Unum a
Abbreviated transcription (Latin):
lerunt. Qui pͥnceps ce dux id est nasi sede
egrediet᷑. Q uenam ista porta ẽ. que semper
clausa ẽ. & solus dñs ds isrł ingrediet᷑ ꝑ eã:
Nempe illa de qua saluator loquit᷑ ieu᷑
głio. Ne uobis scribe & pharisci hipoerit.
ce uobis doctorib legisue. qͥ tollitis daix̃
scientie. Ipsi ñ ingredimini: c intrartes ꝓhi¬
betis. De hac sub nomine libri scͥbit &e ysai¬
Quẽ cum dederis hominisnescienti littãs
&e dixeris ei lege: respondebit tͥ. Nescio lite¬
ras. Et dabunt illum homini scienti lute¬
ras: dicentes. Lege. & dicet. Non possum
legere quia signatus ẽ. Iste autẽ lib̾ est cuiꝰ
nemo pot̾ soluere ce aꝑire signacula. neq
in celo neq int̾ra. neq sub t̾ra. nisi ille de
quo in apocalipsi iohis d̾r. Ecce uicit leo
de tribu uida radix & genus dauid: ut aꝑi¬
at librum &e soluat signacula eiꝰ. Prusem̃
quam saluator humanũ corpꝰ assumertt
e humiliaret se formam serui accipiens:

Expanded text:
lerunt. « Qui princeps et dux, id est, Nasi sedebegredietur. » Quaenam ista porta est quae semper clausa est, et solus Dominus Deus Israel ingreditur per eam? nempe illa de qua Salvator loe vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, et vae vobis doctoribus legis, qui tollitis clavem scientiae: ipsi non ingredimini, et intrantes prohibetis . De hac sub nomine libri scribit et Isaisignati: quem cum dederis homini nescienti litteras, et dixeris ei, Lege: et respondebit tibi, nescio litteras. Et dabunt illum homini scienti litteras, dicentes: Lege; et dicet: Non possum legere, quia signatus est . Iste autem liber est, cujus nemo potest solvere et aperire signacula, neque in coelo, neque in terra, neque sub terra, nisi ille de quo in Apocalypsi Joannis dicitur: Ecce vicit leo de tribu Juda, radix et genus David: ut aperiat librum et solvat signacula ejus . Prius enim quam Salvator humanum corpus assumeret, et humiliaret se, formam servi accipiens ,
Abbreviated transcription (Latin):
da sint. sicut offertur ꝓ sacerdotib &
popło atq pontifice. ne quid uacuũ stetis¬
se uideat᷑. in conspectu dñi. Pro quo po
bunt manus suas. ut subaudiat᷑ sac̃do¬
tes qui cum pleni fuerint bonis oꝑib.
hoc enim plene significant manꝰ: tͣns¬
acto sabbo ueniant ad diẽ resurrectioĩs
lestia. & offerant ꝓ nobis holocausta. si¬

Expanded text:
da sint, sicut offertur pro sacerdotibus et da sint, sicut offertur pro sacerdotibus et populo atque pontifice, ne quid vacuum stetisse videatur in conspectu Domini. Pro quo pos et implebunt manus suas, » ut subaudiatur sacerdotes, qui cum pleni fuerint bonis operibus, hoc enim plene significant manus, transacto sabbato veniant ad diem resurrectionis lestia, et offerant pro nobis holocausta, si
Abbreviated transcription (Latin):
t. in quib et̃nam ueramq sperams requiẽ.
& nequaquam seruile opus faciamꝰ pec̃oꝵ
In huro autẽ &e uitulo &e ariete. tria gn̾alia
delicta monstrant᷑. quib omne mortaliũ
subiacet genus. Aut enim cogitatiõib
aut sermone. aut oꝑe peccamꝰ. Cogitatio
refertur ad arietẽ que pͥma ẽ. omniũ pecca¬
toꝵ. & exqua alia duo pecc̃a nascunt᷑. Hedꝰ
autẽ siue hircꝰ ad eloquium atq sermonẽ
qui semꝑ de excelsiorib disputat. Oꝑa uͦ
ꝓpria uitulo deputant᷑. qui uomeri ce la¬
bori &e t̾renis oꝑib mancipatꝰ ẽ. Hec gͥ
immaculata ꝑ septem dies ueri sabbati
atq ꝑfecti deo offerre debemꝰ. & expiare
altare. ut oratio nr̃a munda ꝑueniat ad
dm̃. Quod autem infertur. & mundabt̃
illud & implebunt manum eiꝰ. qd̃ &e he¬
braicum. & cet̾i interp̃tes tͣnstulerunt: ilid̾
significat qd̃ ipsiꝰ quoq altaris ꝓ cuiꝰ ex¬
piatione offertur sacͥficium dona coplen¬

Expanded text:
 in quibus aeternam veramque speramus requiem,  in quibus aeternam veramque speramus requiem, et nequaquam servile opus faciemus peccatorum. In hirco autem et vitulo et ariete, tria generalia delicta monstrantur, quibus omne mortalium subjacet genus. Aut enim cogitationibus, aut sermone, aut opere, peccamus. Cogitatio refertur ad arietem, quia prima est omnium peccatorum, et ex qua alia duo peccata nascuntur. Haedus, autem sive hircus ad eloquium atque sermonem, qui semper de excelsioribus disputat. Opera vero proprie vitulo deputantur, quo vomeri et labori et terrenis operibus mancipatus est. Haec igitur immaculata per septem dies veri sabbati atque perfecti Deo offerre debemus, et expiare altare, ut oratio nostra munda perveniat ad Deum. Quod autem infertur, « et mundabunt illud et implebunt manum ejus, » braicum et caeteri interpretes transtulerunt, illud significat quod ipsius quoque altaris, pro cujus expiatione offertur sacrificium, dona complen
Abbreviated transcription (Latin):
lem &e tenuem substantiã. conũtant᷑. No¬
lumus scire aꝑtiꝰ quis sit uitulus de ar¬
m̃to immaculatꝰ. & aries de ouib puris¬
simo uellere. Intelligamꝰ moysen ce heliã.
quoꝵ pͥor mansuetissimus fuit int̾ om̃s
homines qui u̾sabantur int̾ra. alt̃ ardo¬
re fid̃i similis moysi. Unde &e audebat
rent sacerdotes: nulla questio sit. Et ipse
enim ezechiel cui hec dicunt᷑ de num̃o
sacerdotum ẽ. plene etatis atq ꝑfecte.
&e sacerdotalem gradũ ꝓpħie auxit gr̃ã.
Et moyses &e helias uident᷑ in monte cũ
dño. id est lex & ꝓpħe qui annuntiabant
ei. que ierosolimis passurus eẽt. Expia¬
to autẽ altari septem dieb: offeit᷑ hircus
siue hedus ꝓ peccato cotidie. & uitulus
de arm̃to & aries de pecorib immaculatꝰ.
ut ꝑ hec sacrificia septem dieb ad ꝑfectũ
expietur altare. In septẽ dieb sabbatissimꝰ
ostendit᷑. qui uxta apłm popło dñi resua¬

Expanded text:
lem et tenuem substantiam convertantur. Volem et tenuem substantiam convertantur. Volumus scire apertius qui sit vitulus de armento immaculatus, et aries de ovibus purissimo vellere, intelligamus Moysen et Eliam ; quorum prior mansuetissihomines qui versabantur in terra ; alter ardore fidei similis Moysi, unde et audebat rent sacerdotes, nulla sit quaestio, et ipse enim Ezechiel cui haec dicuntur de numero sacerdotum est, plenae aetatis atque perfectae, et sacerdotalem gradum prophetiae auxit gratia. Et Moyses et Elias videntur in monte cum Domino , id est lex et prophetae qui annuntiabant ei quod Hierosolymis passurus esset. Expiato autem altari septem diebus offertur hircus sive haedus pro peccato quotidie, et vitulus de armento et aries de pecoribus immaculatus, ut per haec sacrificia septem diebus ad perfectum expietur altare. In septem diebus sabbatismus ostenditur, qui juxta Apostolum populo Domini res
Abbreviated transcription (Latin):
ystquam altare & m̃sure eiꝰ in montiꝰ
ũtice demonstrate sunt. rursũ q ex¬
pitus e consceratio ulis ⁊phe oftensa est
ꝑ unum uitulũ immacłatũ & hirtũ siue
duos hedos. quoꝵ. prius ad dñm salua¬
torem duo sequentia ad apłos ministrosq
retulimꝰ ne in consecratione spũalis alta¬
ris & ꝓprie ad eccłiam ꝑtinentis. lex & ꝓ¬
phete uiderent᷑ exclusi: ꝓpterea conse¬
crato altari uitulus immaculatꝰ assu-¬
mit᷑. & aries. ce offertur in conspectu dñi
&e filii sadoch. hoc ẽ iustoꝵ. sacerdotes.
asꝑgunt suꝑ capita eoꝵ sal: ut &e lex
ce ꝓpħe sapore euangłii condiant᷑. Nec
ullum ẽ. sacͥficium iuxta imꝑiũ legis
& int̃pretationẽ apłi qui ait. sermo ur̃
sit sale conditꝰ: quod careat sale. Utrũq
autẽ offertur holocaustũ dño. ut corpus
pinguius litt̾ẽ qd̃ significat᷑ in lege. & ꝓ¬
phetie nubilum igne dñi hoc ẽ. sp̃u scõ. de
quo dicit paulus. spũ feruentes. inspũa¬

Expanded text:
stquam altare et mensurae ejus in montis vertice demonstratae sunt, rursumque expiatio et consecratio illius prophetae ostensa est, per unum vitulum immaculatum, et hircum sive duos haedos, quorum primum ad Dominum Salvatorem duo sequentia ad apostolos ministrosque retulimus, ne in consecratione spiritalis altaris et proprie ad Ecclesiam pertinentis lex et prophetae viderentur exclusi, propterea consecrato altari vitulus immaculatus assumitur et aries, et offertur in conspectu Domini et filii Sadoc, hoc est justorum sacerdotes aspergunt super capita eorum sal, ut et Lex et Prophetae sapore Evangelii condiantur. Nec ullum est sacrificium juxta legis imperium et interpretationem Apostoli, qui ait : Sermo vester sit sale conditus quod sale careat. Utrumque autem offertur holocaustum Domino, ut corpus pinguis litterae, quod significatur in Lege, et prophetiae nubilum, igne Domini, hoc est, Spiritu sancto, de quo dicit Paulus, Spiritu ferventes , in spiritua
Abbreviated transcription (Latin):
ost quam ꝓpħe monstrauit altare. &
cubitum eiꝰ cubitosq duos. & rur¬
sum cubitũ & quatuor cubitos. & t̾cio cu¬
bitum. duodecĩ quoq cubitos ꝑalios du¬
odecĩ. & quatuor altaris cornua. ariehl
quoq duodecim cubitoꝵ ꝑ duodecim
cubitos. & crepidinem hoc ẽ ꝓpiciatoriũ
quatuordecĩ cubitoꝵ. ꝑ quatuordecim
cubitos. coronam quoq illiꝰ. ce sinũ di¬
gradꝰq ad orientẽ quoꝵ inceitꝰ ẽ numerꝰ:¬
locutꝰ ẽ. uir cui calamꝰ & funiculus erat
in manu. & docet eũ quomͦ altaris oꝑe
ꝑfecto. altare debeat expiari. & consecͣti.
Primumq offert᷑ uictima. & dat᷑ sacer¬
scire ñ ualeo. Sadoch autẽ int̾ptat᷑ iustꝰ.

Expanded text:
ostquam prophetae monstravit altare et cubitum ejus cubitosque duos, et rursum cubitum, et quatuor cubitos, et tertio cubitum, duodecim quoque cubitos per alios duodecim, et quatuor altaris cornua, Ariel quoque duodecim cubitorum per duodecim cubitos et crepidinem, hoc est, propitiatorium quatuordecim cubitorum per quatuordecim cubitos, coronam quoque illius, et sinum digradusque ad orientem, quorum incertus est numerlocutus est vir, cujus calamus et funiculus erat in manu, et docet eum quomodo, altaris opere perfecto, altare debeat expiari et consecrari. Primumque offertur victima, et datur sacerscire non valeo. Sadoc autem interpretatur justus:
Abbreviated transcription (Latin):
t cum compleũis expiationẽ offe¬
rent uitulum de bobꝰ immacłatũ.
&e arietem de ouib immaculatũ. &e offe¬
retis coram dño. Ot asꝑgent sac̾dotes suꝑ
ea sal: ce offerent ea holocausta dño sex die¬
b facies hedum ꝓ peccato cotidie. & ui¬
tulum ex bobꝰ. & arietẽ de ouib immacu¬
latum facient sex dieb. Et expiabunt
altare & mundabunt illud. & implebt̃

Expanded text:
um compleveris expiationem, offerent vitulum de bobus immaculatum, et arietem de ovibus immaculatum, et offeretis coram Domino, et aspergent sacerdotes super ea sal; et offerent ea holocausta Domino. Septem diebus facies haedum pro peccato quotidie, et vitulum ex bobus, et arietem de ovibus immaculatum facient septem diebus. Et expiabunt altare, et mundabunt illud, et imp
Abbreviated transcription (Latin):
gunt᷑ nomina prior fr̃ ponit᷑. Hẽ int̾fecte¬
herodes. &e quasi hedum immaclatũ post
passionẽ saluatoris. indie immolauit scda
&e asie apłs nominat: sic ce isti pͥmitie fue¬
re martyrum. qͦs xp̃i postea confessio coro¬
nauit. Et hoc notandum qd̃ uitulus
totꝰ offert᷑ in holocaustũ. & cassitudo cor¬
ꝑis eiꝰ diuino igne consumit᷑ Et si enim
nouimꝰ eũ scđm carnẽ. Iacobus autẽ ce
stephanꝰ qui scd̃a die oblatisunt. siue
hircꝰ qui uxta hebraicũ narrat᷑ oblatꝰ.
offert᷑ quid̃e in uictima. s holocaustũ p̃¬
sentie dñi reseruat᷑. Od̾ autẽ tollit᷑ sangͥs

Expanded text:
guntguntHerodes, et quasi haedum immaculatum post passionem Salvatoris in die immolavit secunda. et Asiae Apostolus nominat , sic et isti primitiae fuere martyrum quos Christi postea confessio coronavit. Et hoc notandum quod vitulus totus offertur in holocaustum, et crassitudo corporis ejus divino igne consumitur. Etsi enim novimus secundum carnem. Jacobus autem et Stephanus, qui secunda die oblati sunt, sive hircus, qui juxta Hebraicum narratur, offertur quidem in victima sed holocaustum praesentiae D
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ meam ꝑ eis dicens. ego dñs ds u̾r. in die illa le¬
⁊ uaui manum meã ꝓeis ut educerem eos¬
⁊ de t̾ra egẏpti. int̾ram qmͣ ꝓuideram eis¬
⁊ fluentem lacte ce melle. que ẽ. egregia int̾¬
⁊ om̃s t̾ras. Ixxͣ. Hec dĩc dñs ds̃. Ex qͣ
die elegi domum isrł &e notus factus sum
seniorib domꝰ iacob: ce cognitus eis in t̾ra
indie illa apprehendi eos in manu mea
dicens. ut educerem eos de t̾ra egypti in
t̾ram qͣm paraui eis. tr̃am fluentem

Expanded text:
Deus vester. In die illa levavi manum meam pro eis, ut educerem eos de terra Aegypti in terram quam provideram eis, fluentem lacte et melle: quae est egregia inter omnes terras. LXX: Haec dicit Dominus Deus: Ex qua die elegi domum Israel, et notus factus sum semini domus Jacob, et cognitus eis in terra  vester: in die illa apprehendi eos manu mea, dicens: ut educerem eos de terra Aegypti in terram quam paravi eis, terram fluentem
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ipse sit dñs. Nec. non qd̃ iuxta .lxxͣ. po¬
sumus. homo qui abalienatꝰ fuerit ame
& posuerit cogitationes suas incorde suo:
& tormentum siue supplicium iniqͥtatis
sue ante faciem suam: illi testimonio conue¬
nit quod in ysaia scriptum ẽ. Ambulate in
lumine ignis ur̃i: & in flamina qͣm sucta¬
distis. Unusquisq eñi ipse sibi flammar̃
succendit ardores. paratq supplitia: dum
ñ uult penitudine errata corrigere: sed y¬
manet merrorib qui flãmarũ merent᷑ ine
ad me dicens. Fuli homĩs. terra cum petia
uerit mͥ ut preuaricetur p̾uaricans: exten¬
dam manum meam suꝑ eam. & conteram
uͥgam panis eiꝰ : & ĩmittam in eam famem.
ꝙ int̾ficiam de ea hominẽ &r ium̃ta. Et si
fuerint tres uiri isti in medio eiꝰ. Noe. damel.
ce iob: ipsi iusticia sua lib̾abͣt animas suas
ait dñs exertituũ. Qd̃ si ce bestias pessimd
induxero suꝑ t̾ram ut uastem eam. & fueti

Expanded text:
quod ipse sit Dominus. Nec non quod juxta LXX poquod ipse sit Dominus. Nec non quod juxta LXX posuimus: Homo, qui abalienatus fuerit a me, et posuerit cogitationes suas in corde suo, et tormentum, sive, supplicium iniquitatis suae ante faciem suam, illi testimonio convenit quod in Isaia scriptum est: Ambulate in lumine ignis vestri, et in flamma quam succendistis . Unusquisque enim ipse sibi flammarum succendit ardores, paratque supplicia, dum non vult poenitudine errata corrigere, sed permanet in erroribus, qui flammarum meretur incendium. ad meuerit mihi, ut pręuaricetur pręuaricans, extendam manum meam super eam et conteram uirgam panis eius, et imet interficiam de ea hominem, et jumenta: et si fuerint tres viri isti in medio ejus, Noe, et Daniel, et Job, ipsi justitia sua liberabunt animas suas, ait Dominus exercituum. Quod si et bestias pessimas induxero super terram ut vastem eam, et fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
rit ad ꝓpħam ut interroget eũ ad me: ep
dñs respondebo in his quib tenetur mal
eiꝰ: ut auerteret domum isrł scdm corda
eorum. que abalienata st̃ ame incogitall¬
nib eoꝵs. ꝓpterea dic ad domũ isrł̃. Hec
dĩc dñs ds̃. Conu̾̃timini & redite ab inul¬
tionib ur̃is. & ab omĩb impietatib ur̃s.¬

Expanded text:
rit ad prophetam, ut interroget eum in me: ego Dominus respondebo ei in his quibus tenetur mens ejus: ut averteret domum Israel secundum corda eorum quae abalienata sunt a me in cogitationibus eorum. Propterea dic ad domum Israel: Haec dicit Dominus Deus: Convertimini, et recedite ab inventionib
Abbreviated transcription (Latin):
& tormentũ iniquitatis suȩ posuest al¬
tt fatiem suam. & uenerit ad ꝓpħam ut interro¬
get cum in me: ego dñs respondebo ei in eoqd̃
tenetur. & obfirmabo faciem meã suꝑ hoĩnẽ
illũ: & ponam eum indesertum & in ext̾mi¬
nium. & auferam eũ de medio popłi mei: ꝙ
cognoscetis quia ego dñs. Et ꝓpħa si erra-

Expanded text:
quitatis suae posuerit ante faciem suam; et venerit ad prophetam ut interroget eum in me: ego Dominus respondebo ei in eo quo tenetur, et obfirmabo faciem meam super hominem illum: et ponam eum in desertum, et in exterminium: et auferam eum de medio populi mei: et cognoscetis quia ego Dominus. Et propheta si e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa cum errauerit & locutus fuerit sibũ:
ego dñs decepi ꝓpħam illũ. Et extendam
manũ meam suꝑ eum. & ddebo eum de
medio popłi mei isrł: & portabit iniquita¬
tem suam. Iuxta iniquitatẽ int̾rogantis.
sic iniquitas ꝓpħe erit: ut ñ erret ultra do¬
mus isrł ame. neq polluat᷑ inuniu̾sis p̃¬
uaricationib suis: s sit mͥ in popłm. & ego
sim ei indm̃: ait dñs exercituum.
Lxxͣ. Et factus ẽ sermo dñi ad me dicens.
fili homĩs. uiri isti posuerunt cogitationes
suas incordib suis: & tormentum iniqui¬
tatum suarũ posuerunt ante faciem suã.
Si respondens respondebo eis: ꝓpterea loq̃¬
re eis: & dic ad eos. Hec dĩc adonay dñs. hõ
homo de domo isrł qui posuerit cogitatio

Expanded text:
erraverit et locutus fuerit verbum ego Dominus decepi prophetam illum et extendam manum meam super eum et delebo eum de medio populi mei Israhel et portabunt iniquitatem suam iuxta iniquitatem interrogantis sic iniquitas prophetae erit ut non erret ultra domus Israhel a me neque polluatur in universis praevaricationibus suis sed sit mihi in populum et ego sim meam. Et factus est sermo Domini ad me, dicens: 133 Fili hominis, viri isti posuerunt cogitationes suas in cordibus suis: et tormentum iniquitatum suarum posuerunt ante faciem suam: si respondens respondebo eis? Propterea loqueris eis: et dic ad eos: Haec dicit Adonai Dominus: Homo homo de domo Israel qui posue
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłiarum qui suas tantum animas si iusti
sueriunt lib̾abunt: filios autem at filias quos
in eccłia genuerint negligentes: saluare ñ pote¬
runt. Et tamen apłs loquitur. Si cuiꝰ opus
arserit: ipse saluus erit. sic tam̃ qͣsi ꝑignem.
Manus autem suꝑ t̾ram preuaricatricem ex
tenditur: ut uirga siue fortitudo panis con¬
teratur: quȩ extenta minatur plagas. nolen¬
te:. qui eam extendit &e subleuat peccantes.
ꝑcutere: si extensiont terrere. & terͣitos conser

Expanded text:
Ecclesiarum, qui suas tantum animas si justi fuerint, liberabunt. Filios autem ac filias, quos in Ecclesia genuerint, si fuerint negligentes, salvare non poterunt, et tamen Apostolus loquitur: Si cujus opus arserit, ipse salvus erit: sic tamen quasi per ignem . Manus autem super terram praevaricatricem 140 extenditur, ut virga sive fortitudo panis conteratur. Quae extenta, minatur plagas, nolente qui eam extendit, et sublevat peccantes percutere, sed extensione terrere, et territos conser
Abbreviated transcription (Latin):
bito manus & fatiunt uelamina suꝑ õẽ
caput unisise etatis: ut ꝑuertant animas
Anime subu̾se st̃ popłi mei. animas salua¬
bant. & contamnabant me ad popłm me¬
um ꝓpter pugillũ hordei ce fragmentũ
panis. ut occiderent animas quas ñ opa¬
tuit mori. & saluarent animas q̃s ñ oportuit
uiuere: dum loquunt᷑ popło audienti ua¬
nos sermones. Propt̃ea hec dĩc dñs ds. Ecce
ego suꝑ ceruicalia ur̃a suꝑ que uos colligi¬
tis animas. & dirumpam ea de brachiis urͣis:
& dimittam animas qͣs uos ꝑuertitis. aĩas
eorum indisꝑsionẽ. Et dirumpam uelami¬
na ur̃a. ꝙ lib̾abo popłm meũ de manibus
ego ñ ꝑuertebam eum. & confortabatis ma¬
nus iniqui ut penitus ñ conu̾teretur auia
sua pessima & uiutret: ꝓpterea mendacia
ultra ñ uidebitis. & diuinationes nequaqͣm
diuinabitis ad huc. & lib̾abo popłm meũ de
manu ur̃a: ce scietis quia ego dñs.

Expanded text:
bito manus: et faciunt velamina super omne bito manus: et faciunt velamina super omne caput universae aetatis, ut pervertant animas. Animae subversae sunt populi mei. Et animas salvabant: et contaminabant me ad populum meum propter pugillum hordei et fragmentum panis: ut occiderent animas, quas non oportuit mori: et salvarent animas quas non oportuit vivere: dum loquuntur populo audienti vanos sermones. Propterea haec dicit Dominus Deus: Ecce ego super cervicalia vestra, super quae vos colligitis animas, et disrumpam ea de brachiis vestris. Et dimittam animas quas vos pervertitis, animas eorum in dispersionem: et disrumpam velamina vestra, et liberabo populum meum de manibus ego non pervertebam eum: et confortabatis manus iniqui, ut penitus non converteretur a via sua pessima, et viveret. Propterea mendacia vestra ultra non videbitis: et divinationes divinabitis 130 adhuc: et liberabo populum meum de manu vestra, et scietis quia ego Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
Hec dĩc dñs ds. He his qui consuunt pul¬
uillos sub omni cubito manus: & faciunt
ceruicalia sub capite uniu̾se etatis ad capi¬
endas animas. Cum caꝑent animas popłi
mei uiuificabant animas eors. & iuola¬
bant me ad popłm meũ ꝓpter pugillum
meo credenti mendaciis. Propter hoc hec dl̃it
dñs ds. Ecce ego ad puluillos ur̃os quibus
uos capitis animas uolantes. & dirumpam
eos de brachiis ur̃is: & dimittam aĩas quas
uos capitis. animas aduolandum : & dirum¬
pam ceruicalia ur̃a & liberabo popłm meu̾
de manu ur̃a: neq erunt ultra in manib
Proeo qd̾ merere fecistis cor iusti mendatit᷑
quem ego ñ contristaui ce confortastis ma¬
nus impii ut ñ reuerteretur a uia sua
& diuinationes ñ diuinabitis ampliꝰ. Et
eruam popłm mneum de manu ur̃a: & s¬
etis quia ego dominus. Lxxͣ. Et tu
fili homĩs. obfirma faciem tuam suꝑ fili¬
as popłi tui quȩ ꝓphant de corde suo: &¬
his quȩ consuunt ceruicalia sub omni cu¬

Expanded text:
nsuunt pulvillos sub omni cubito manus et faciunt cervicalia sub capite universae aetatis ad capiendas animas cum caperent animas populi mei vivificabant animas eorum et violabant me ad populum meum propter pugillum meo credenti mendaciis propter hoc haec dicit Dominus Deus ecce ego ad pulvillos vestros quibus vos capitis animas volantes eos de brachiis vestris et dimittam animas, quas vos capitis, animas ad volandum. Et dirumpam cervicalia vestra, et liberabo populum meum de manu vestra, neque erunt in manibus Pro eo quod maerere fecistis cor iusti mendaciter, quem ego non contristaui, et confortastis manus impii, ut non reuerteretur a uia sua et divinationes non divinabitis amplius: et eruam populum meum de manu vestra: et scietis quia ego Dominus. LXX: Et tu, fili hominis, obfirma faciem tuam super filias populi tui, quae prophetant de corde suo: his quae consuunt cervicalia sub omni cu
Abbreviated transcription (Latin):
uod in principio
templi ezechielis
infine
dicturus sum alius ũ siculi me mor hic
labor ille domus: & inextricabilis error.
De quo & in alioloco:. idem poeta decantat.
Ut quondam creta fert᷑ laberintꝰ in alta pa¬
rictib. textum cecis iter. ancipitemq mille
uis habuisse dolum. qua signa sequendi
frangeret inde prensus &e irremeabilis error.
Itace ego istaꝵ scͥpturaꝵ ingressus occeanum
a mistĩoꝵ dĩ ut sic loquar laberintum. de qͦ
scͥptum ẽ. posuit tenebras latibulum suum.
a nubes incircuitu eiꝰ: ꝑfectam quidem sci¬
entiam ueritatis mͥ uindicare ñ audeo. s
nosse cupientib aliqua doctrine indicia
errantib nobis ipse dolos tecti ambagesq
resoluit ceca regens spũ sc̃õ uestigia. Qũe
sequentes. ad portum explanationũ ꝓpħe
iezechielis ꝑuenire pot̾imus. in qũe extremꝰ
idest quartꝰdecimꝰ liber est. Qũẽ si orante
te uirgo xp̃i eustochium. ad finẽ usq ꝑduxe¬
ro. & dñs uite huiꝰ concesserit spaciũ: tͣnsibo

Expanded text:
uod in principio templi Ezechielis in fine dicturus sum, illius versiculi memor : Hic labor ille domus, et inextricabilis error. De quo et in alio loco idem poeta decantat : Ut quondam Creta fertur labyrinthus in alta: Parietibus textum caecis iter, ancipitemque Mille viis habuisse dolum, qua signa sequendi Falleret indeprensus, et irremeabilis error. Ita et ego istarum Scripturarum ingressus Oceanum, et mysteriorum Dei, ut sic loquar, labyrinthum, de quo scriptum est: Posuit tenebras latibulum suum; Et: Nubes in circuitu ejus : perfectam quidem scientiam veritatis mihi vindicare non audeo, sed nosse cupientibus aliqua doctrinae indiciaerrantibus nobis ipse dolos tecti ambagesque resolvit, caeca regens Spiritu sancto vestigia; quem sequentes, ad portum explanationum prophetae Ezechielis pervenire poterimus, in quem extremus, id est, quartus decimus liber est. Quem si, orante te, virgo Christi Eustochium, ad finem usque perduxero, et Dominus vitae hujus concesserit spatium, transibo
Abbreviated transcription (Latin):
diuidenda sunt: quo & uoluminũ int̃ se
mensura seruetur. &e diuisus dictantis
scribentisq & legentis labor. respiret in

Expanded text:
dividenda sunt: quo et voluminum inter se mensura servetur; et divisus dictantis, scribentisque, et legentis labor respiret in
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa sit eccłiaꝵ hereditas. & nequaqu̾ã
ultra absq lib̾is sit. quos in ꝑsecutione
ꝑdiderat. Unde iubetur ꝓpħe. ut loqͣt᷑
ad t̾ram mansuetoꝵ t̾ramq uiuentiũ.
siue ad montes isrl̃ ce dicat. ꝑsecutoꝵ
ultra ñ patieris obꝓbriũ. nec insultabt̃
iugulatum popłm tuũ. sic̃ oues occisio¬
nis. face enim reddita. obꝓbria uniũsa
cessabunt. nec sustinebis confusionem
& ignominiam int̾ diu̾sas in circuitu
nationes.s gentem tuam habebis ce po¬
pulum. quia uĩtas ꝓmissionis dño lo¬
It factũ ẽ. u̾bũ dñi ad me dicens
fili hominis domꝰ isrł habitauert̃¬

Expanded text:
ipsa sit Ecclesiarum haereditas, et nequaquam ipsa sit Ecclesiarum haereditas, et nequaquam ultra absque liberis sit, quos in persecutione perdiderat. Unde jubetur prophetae, ut loquatur ad terram mansuetorum, terramque viventium, sive ad montes Israel, et dicat: Persecutorum ultra non patieris opprobrium, nec insultabunt jugulatum populum tuum, sicut oves occisionis. Pace enim reddita, opprobria universa cessabunt, nec sustinebis confusionem, et ignominiam inter diversas in circuitu nationes, sed gentem tuam habebis et populum, quia veritas promissionis, Domino loEt factum est verbum Domini ad me, dicens: Fili hominis, domus Israel habitaver
Abbreviated transcription (Latin):
de celo descendens. comedat᷑ a poplo di
isrł. Et ne forsitan desꝑemꝰ in ꝑsecutioibꝰ.
addit᷑. Prope ẽ. tempus ut ueniat. ueni¬
ens enim ueniet & ñ tardabit. Unde suũ
ad montes ce ad eos qui intribulatiõib
ꝑdurarunt pollicet᷑ aduentum. atq ꝑ¬
mittit. quod post ꝑsecutionis ardorem
exerceatur t̾ra prius decerpta xp̃i uome¬
re. & omnem uirtutum sementem recipiat.
de qua nascantur &e multiplicent᷑ hoiẽs.
& om̃is domꝰ isrł. Cumq ciuitates. Hoc
ẽ eccłie credentium fuerint in habitate.
redeuntib turbis: tc̃ nequaquam solũ
s & ium̃ta. simplices quiq credentium.
multiplicabunt᷑ atq succrescent. & ha¬
bitabunt᷑ eccłie sic̃ a principio. hoc est
priusquam eẽt ꝑsecutio. bonisq flore¬
bunt maiorib. quam habuert̃ ab initio.
martyrum uictoriis coronate. & tc̃ scient
qd̃ ipse sit dñs. qui restituit pleb̾e suam
pͥstino statui. que possideat eccl̃ias. &

Expanded text:
de coelo descendens, comedatur a populo Dei de coelo descendens, comedatur a populo Dei Israel. Et ne forsitan desperemus in persecutionibus, additur: Prope est tempus ut veniat. Veniens enim veniet, et non tardabit . Unde suum ad montes, et ad eos qui in tribulationibus perduraverunt, pollicetur adventum, atque promittit quod post persecutionis ardorem exerceatur terra prius decerpta Christi vomere, et omnem virtutum sementem recipiat, de qua nascantur et multiplicentur homines, et omnis domus Israel. Cumque civitates, hoc est, Ecclesiae credentium fuerint inhabitatae redeuntibus turbis, tunc nequaquam solum sed et jumenta, simplices quique credentium, multiplicabuntur atque succrescent, et habitabuntur Ecclesiae sicut a principio, hoc est, priusquam esset persecutio: bonisque florebunt majoribus, quam habuerunt ab initio, martyrum victoriis coronatae. Et tunc scient quod ipse sit Dominus, qui restituit plebem suam pristino statui, quae possideat Ecclesias, et
Abbreviated transcription (Latin):
dederunt t̾ram di sibi in hereditatem.
a ex toto corde atq ex animo eccłiam
dñi ꝑsecuti sunt: & eiecerunt eam de se¬
dib sius. & uastauerunt. S quid ꝓfuit
nationib. quid iuuit hereticoꝵ genteᷤ
insultasse t̾re dñi. cum dñs loquatur
ad eam. & montib illiꝰ collibq ac iu¬
gis suie nemorosis locis. que amenitate
uirebant paradisi. ce collib de quib
supradiximus. in zelo &e infurore suo
locutꝰ sit. & ꝓ obꝓbrio gentiũ leuet ma¬
num suã contra adũsarios. qui eccłiam
ꝑsecuti st̃. ut portent confusionẽ & ig¬
nominiam suã: Tõ ꝑsecutorib int̾fec¬
us &e pace ȩccłiȩ reddita: montes isrł
apłi uidelicet & apłici uiri germinabt̃
arbores suas. & extendent ramos. uuas¬
ꝙ afferent calcandas in p̃lo dñi. de qͥbꝰ
musta funduntur. que in ebrient cre¬
dentium popłos. &e expͥmit᷑ uinum
qd letificat cor hominis. ut om̃is fructꝰ
montium de quib conficit᷑ panis

Expanded text:
dederunt terram Dei sibi in haereditatem, dederunt terram Dei sibi in haereditatem, et ex toto corde atque ex animo ecclesiam Domini persecuti sunt, et ejecerunt eam de sedibus suis et vastaverunt. Sed quid profuit nationibus, quid juvit haereticorum gentes insultasse terrae Domini, cum loquatur ad eam et montibus illius collibusque ac jugis, sive nemorosis locis, quae amoenitate virebant paradisi, et collibus, de quibus supra diximus in zelo et in furore suo locutus sit, et opprobrio gentium levet manum suam contra adversarios, qui ecclesiam persecuti sint, ut portent confusionem et ignominiam suam? Tunc persecutoribus interfectis, et pace Ecclesiae reddita, montes Israel, Apostoli videlicet et apostolici viri germinabunt arbores suas, et extendent ramos uvasque adferent calcandas in praelo Domini, de quibus musta funduntur, quae inebrient credentium 424 populos, et exprimitur vinum quod laetificat cor hominis : ut omnis fructus montium, de quibus conficitur panis
Abbreviated transcription (Latin):
reditatem reliquis gentib &e ab om̃ib
blasphemati. ꝓpterea loquit dominis
conculcatis montib &e desolatis. & non
solum montib. s & inferiorib ac ꝑsin¬
głos gradꝰ. int̾ra uidea hoc ẽ in monte
ałie constitutis. de qua scriptum ẽ. ñ po¬
test ciuitas abscondi suꝑ montẽ posita.
& collib atq torrentib. quoꝵ. hieme ꝑse
cutionum. & tempestate p̾ssure. auget᷑
fides. Uallib quoq his qui humilita¬
te dep̾ssi sunt. & desertis eccłiis ce parie¬
tinis. atq in toto orbe ecdiaꝵ concilia¬
bulis derelictis. qualis sub diocletiano &
maximiano in toto orbe ꝑsecutio fuit.
ꝑ quam ꝓscripte st̃ eccłie atq uastate.
quando subsannauerunt ecclam om̃s
gentilium & hereticoꝵ gentes ꝑ circui¬
tum. qd̃ igne zeli &e furoris sui locutꝰ sit.
& ꝓprie adũsum idumeam. que t̾renis
oꝑib uolebat om̃s deposita imagine ce¬
lestis. portare imaginem t̾rem. Illi enĩ

Expanded text:
reditatem reliquis gentibus, et ab omnibus reditatem reliquis gentibus, et ab omnibus blasphemati. Propterea loquitur Dominus conculcatis montibus et desolatis, et non solum montibus, sed et inferioribus ac per singulos gradus in terra Judaea, hoc est, in monte Ecclesiae constitutis, de qua scriptum est: Non potest civitas abscondi super montem posita ; et collibus atque torrentibus, quorum hyemecutionum, et tempestate pressurae augetur fides. Vallibus quoque his, qui humilitate depressi sunt, et desertis Ecclesiis et parietinis atque in toto orbe ecclesiarum conciliabulis derelictis, qualis sub Diocletiano et Maximiano in toto orbe persecutio fuit, per quam proscriptae sunt ecclesiae atque vastatae, quando subsannaverunt ecclesiam gentilium et haereticorum gentes per circuitum, quod in igne zeli et furoris sui locutus sit, et proprie adversum Idumeam, quae terrenis operibus volebat omnes, deposita imagine coelestis, portare imaginem terreni. Illi enim
Abbreviated transcription (Latin):
& illa destruet. in b̾ui explanatione dice
nc̃ ad sp̃ũalem intelligentiam tnͣseam
iuxta quam & isaie extremas partes int̾¬
p̃tati sumus. Neq enim uixta uidaicas
fabulas quas illi deyteroseis appellant.
gemmatam ce auream de celo expectamꝰ
ierłm ñ rursũ passuri circumcisionis
inuiriam nec oblaturi tauroꝵ & arietũ
qui in scͥbit᷑ de spe fidelium. & lactantii
institutionũ uolum̃ septimũ pollicet᷑.
&e uictorim pictabionensis ep̃i crebre
expositiones. & nuꝑ seuerus ñr india
logo cui galli nom̃ imposuit. & ut gͥos
nominem ce primũ extremumq con¬
iungam. hireneus &e appollinaris. Nos
qui audiunt u̾bum d̾i: & quib diabol
insultauit inimicus dicens. Euge ex¬
celsi quondam mondes de quib scͥptũ
ẽ. montes incircuitu eiꝰ & dñs incireui¬
tu populi sui. mͥ dati sr̃ in possessionẽ.
quando ꝑsecutionis angustiis desolat
st̃ ce conculcati ꝑcircuitũ. & facti inhe¬

Expanded text:
et illam destruet , in brevi explanatione dicere: et illam destruet , in brevi explanatione dicere: nunc ad spiritualem intelligentiam transeamus, juxta quam et Isaiae extremas partes interpretati sumus. Neque enim juxta Judaicas fabulas, quas illi δευτερώσεις appellant, gemmatam, et auream de coelo exspectamus Jerusalem: nec rursum passuri circumcisionis injuriam, nec oblaturi taurorum et arietqui inscribitur, de Spe fidelium, et Lactantii Institutionum volumen septimum pollicetur, et Victorini Petabionensis episcopi crebrae expositiones, et nuper Severulogo, cui Gallo nomen imposuit: et ut Graecos nominem, et primum extremumque conjungam, Irenaeus et Apollinaris. Nos qui audiunt verbum Dei, et quibus diabolus insultavit inimicus dicens: Euge, excelsi quondam montes, de quibus scriptum est: Montes in circuitu ejus, et Dominus in circuitu populi sui , mihi dati sunt in possessionem, quando persecutionis angustiis desolati sunt, et conculcati per circuitum, et facti in hae
Abbreviated transcription (Latin):
erimus. que illi expectant in mille
annoꝵ regno. quando ciuitatẽ ierłm
asserunt extruendam. & teplũ quod in
fine huius uoluminis describit᷑. & re¬
rum omnium felicitatẽ. Quoꝵ ñ nulli
arbitrant᷑ sub zorobabel hec fuisse cõ¬
pleta. S quomodo stare potuerit hoc
quod dicit᷑. & habitare uos faciam sic̃
a pͥncipio. bonisq donabomaioribus
qm habuistis ab initio: Sub torobabel
enim esdra e neemia pauei de populo
sunt reducti. & ipsi obedientes medis
ac ꝑsis. & deinceps macedonib & egip¬
tus. atq romanis. usq ad titum ce ues¬
pasianum. diu̾saꝵ gentium regib ser¬
uierunt. & usq hodie seruiunt. ut stare
omnino ñ possit hoc qd̾ in extrema dicit᷑
plius. Et quia longum ẽ. nc̃ adũsum
dogma iudaicum. & beatitudinẽ uentri
& guituri uidaico seruientẽ. qͥ omnia
trena desid̾ant &e dicunt. manducems
&e bibamus. de quib &e apłs loquitur.
esca uentri & uent̾ escis. d̃s autẽ & h̃c

Expanded text:
erimus, quae illi exspectant in mille erimus, quae illi exspectant in mille annorum regno, quando civitatem Hierusalem asserunt exstruendam, et templum quod in fine hujus voluminis describitur, et rerum omnium felicitatem. Quorum nonnulli arbitrantur sub Zorobabel haec fuisse completa. Sed quomodo stare potuerit hoc quod dicitur: Et habitari vos faciam sicut a principio, bonisque donabo majoribus, quam habuistis ab initio? » Sub Zorobabel enim Ezra et Neemia pauci de populo sunt reducti, et ipsi obedientes Medis ac Persis, et deinceps Macedonibus et Aegyptiis atque Romanis usque ad Titum et Vespasianum diversarum gentium regibus servierunt: et usque hodie serviunt, ut stare omnino non possit hoc, quod in extrema diciturplius. » Et quia longum est nunc adversum dogma Judaicum et beatitudinem ventri et gutturi Judaico servientem, qui omnia terrena desiderant, et dicunt: Manducemus et bibamus, de quibus et Apostolus loquitur: Esca ventri et venter escis: Deus autem et hunc
Abbreviated transcription (Latin):
ficile. ipse ego ueniam ad uos. & qui auo¬
bis recesseram conũtar ad uos. ut pͥstinã
culturam recipiatis. & semente omnia cõ¬
pleantur: ita ut multi in uobis sint ho¬
mines. & habitent᷑ ciuitates. que priꝰ de¬
structe fuerant. Et ñ solum homines mł¬
due & semis trib acceperunt possessio¬
ab initio. priusquam captiuitates uari¬
as sentiretis. Et cum hoc uobis fecero:
tẽ cognoscetis qd̃ ego sim dñs. Et imple¬
beris inquit ot̾ra isrł populo meo. qui
te hereditate tenturꝰ ẽ. & eris eis posses¬
sio. & ñ addes ultra ut absq filiis sis.
Cum autem multiplicatꝰ fuerit ur̃
habitator omontes isrł: tc̃ nequaqͣm
dicent inimici uri contra uos. qd̃ ho¬
mines deuoretis. & absq lib̃is sit ur̃a
possessio. s econtrario multiplicetis
homines. &e largissimam ꝓlem ur̃a po¬
steritas germinet. Nec audies inquit
amplius nec sustinebis confusionẽ gen¬
tium. s nec amittes gentẽ tuã. ut aliqñ

Expanded text:
ficile, ipse ego veniam ad vos, et qui a voficile, ipse ego veniam ad vos, et qui a vobis recesseram, convertar ad vos, ut pristinam culturam recipiatis, et semente omnia compleantur, ita ut multi in vobis sint homines, et habitentur civitates, quae prius destructae fuerant. Et non solum homines muduae et semis tribus acceperunt possessioab initio, priusquam captivitates varias sentiretis. Et cum hoc vobis fecero, tunc cognoscetis quod ego sim Dominus. Et impleberis, inquit, o terra Israel, populo meo, qui te haereditate tenturus est. Et eris eis possessio, et non addes ultra, ut absque filiis sis. Cum autem multiplicatus fuerit vester habitator, o montes Israel, tunc nequaquam dicent inimici vestri contra vos, quod homines devoretis, et absque liberis sit vestra possessio, sed e contrario multiplicetis homines, et largissimam prolem vestra posteritas germinet. Nec audies, inquit, amplius, nec sustinebis confusionem gentium, sed nec amittes gentem tuam, ut aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
uos possedit. in tantum ut suꝑbe loque¬
ret᷑ contra uos: & obꝓbrium eẽtis cunctiᷤ
gentib. ꝓpterea hec dicit dñs d̃s. ñ so¬
tis. & urbib derelictis. qm̃ in igne ⁊eli
sui & adũsum om̃s quidem gs̃ s p̃cipue
contra idumeam locutꝰ sit. que cũ cet̾is
inquit gentib tenuit tr̃am meam in
possessionem. & possedit gladio. & toto
corde possedit. ut eiceret habitatores de
ea. t̾ramq uastaret. P ropterea loquere
ligimꝰ loca. & uallibꝰ. Hec dic̃ dominꝰ ds̃.
In zelo &e infurore meo obprobrii ur̃i ul¬
tor existam. & leuabo manum meam
ut gentes que in circuitu ur̃o st̃. ignomi¬
niam & confusionẽ suam portent. Uos
autẽ omontes isrł scd̾m pͥstinum statũ
germinetis uirgulta. ramosq mittatis.
siue uixta lxxͣ. afferatis uuas. quib po¬
płs m̃s saturet᷑ isrł. Qd̃ ñ putetis post
longũ tẽpꝰ futurũ. Prope ẽ. instat. et ue¬
niet tempꝰ. Nc ne uobis uideat᷑ hoc eẽ dif¬

Expanded text:
vos possedit: intantum ut superbe loquevos possedit: intantum ut superbe loqueretur contra vos, quod opprobrium essetis cunctis gentibus: propterea haec dicit Dominus Deus, non sotis, et urbibus derelictis: quoniam igne zeli sui, et adversum omnes quidem gentes, sed praecipue contra Idumaeam locutus sit, quae cum caeteris, inquit, gentibus tenuit terram meam in possessionem, et possedit gladio, et toto corde possedit, ut ejiceret habitatores de ea, terramque vastaret. Propterea loquereligimus loca: et vallibus haec dicit Dominus Deus in zelo, et in furore meo opprobrii vestri ultor existam, et levabo manum meam, ut gentes quae in circuitu vestro sunt ignominiam et confusionem suam portent: vos autem, o montes Israel, secundum pristinum statum germinetis virgulta, ramosque mittatis, sive, juxta LXX, afferatis uvas, quibus populus meus saturetur Israel. Quod non putetis post longum tempus futurum, prope est, instat, et veniet tempus. Ac ne vobis videatur hoc esse dif
Abbreviated transcription (Latin):
Et habitare uos faciam sic̃ apͥncipio.
bonisq donabo maiorib quã habuistiᷤ
ab initio. & scietis quia ego sũ dominꝰ.
Et adducã siue generabo suꝑ uos hoĩes
ppłm meũ isrł. & hereditate possidebunt
faciant. Hec dic̃ dñs d̃s. ꝓ eo qd̃ dixerunt
de uobis siue tͥ. deuoratrix hominum es.
e suffocans gentẽ tuã. ꝓpt̾ea homines ñ
comedes ampliꝰ. & gentem tuã ñ necabiᷤ
ultͣ ait dñs d̾s. Nec auditam faciam
inte siue in uobis ampliꝰ confusionem
tem tuã ñ amittes ampliꝰ. siue gens tua
upra ponitur ꝓpħe facies siue
conũtitur adu̾sum montẽ seir:
hic filiꝰ hominis loquit᷑ ad montes siue
suꝑ montes isrł. qui iubent᷑ d̃i audire ser¬
monẽ. Et ut parumꝑ differã tropologi¬
sensus ẽ. Quia insultauit uobis inimicꝰ.
hoc ẽ. mons seir: & putauit qd̃ ĩꝑpetuũ
ipse uos possideret. & altitudines quond̾a
dñi nẽ desertas cessisse sibi in hereditatẽ
& ñ solum dixit. s &e aliquanto tempore

Expanded text:
pio, bonisque donabo majoribus quam habuistis ab initio: et scietis quia ego sum Dominus. Et adducam  sive generabo super vos homines, populum meum Israel, et haereditate possidebunt faciant. Haec dicit Dominus Deus: Pro eo quod dixerunt de vobis  sive tibi, devoratrix hominum es, et suffocans gentem tuam: propterea homines non comedes amplius, et gentem tuam non necabis ultra, ait Dominus Deus: nec auditam faciam in te  sive in vobis amplius confusionem tem tuam non amittes amplius  sive gens tua upra ponitur prophetae facies, sive convertitur adversum montem Seir: hic filius hominis loquitur ad montes, sive super montes Israel, qui jubentur Dei audire sermonem. Et ut parumper differam tropologiia insultavit vobis inimicus, hoc est, mons Seir, et putavit quod in perpetuum ipse vos possideret, et altitudines quondam Domini nunc desertas cessisse sibi in haereditatem, et non solum dixit, sed et aliquanto tempore
Abbreviated transcription (Latin):
inferiores discipłi montis seir. & ualles q̃
in ima depresse st̃. siue torrentes quitur¬
bidas habent aquas. & hinc inde collec¬
tas. uenientesq de suꝑbia. uł iuxta lxxͣ.
campos. qui medii int̾ colles & uallesst̃.
hiom̃s int̾fecti cadent gladio dñi. & ex
tente manꝰ atq ꝑcutientis. ut redigant᷑
insolitudines sempit̾nas. & sique erant
ciuitates hoc est conciliabula male ha¬
bitationis & ipse disꝑeant. & desinant
in malam partẽ habere consensum. &
diuidant᷑ lingue eoꝵ. ne turrẽ blasphe¬
mie contra dm̃n possint extruere. & redacte

Expanded text:
inferiores discipuli montis Seir, et valles quae inferiores discipuli montis Seir, et valles quae in ima depressae sunt, sive torrentes, qui turbidas habent aquas, et hinc inde collectas, venientesque de superbia, vel, juxta LXX, campos, qui medii inter eolles et valles sunt. Hi omnes interfecti cadent gladio Domini, et extentae manus atque percutientis, ut redigantur in solitudines sempiternas. Et si quae erant civitates, hoc est, conciliabula malae habitationis, et ipsae dispereant, et desinant in malam partem habere consensum. Et dividantur linguae eorum, ne turrem blasphemiae contra Deum possint exstruer
Abbreviated transcription (Latin):
seir. in temꝑe iniquitatis extreme. qndo
dies sunt pessimi. & mundꝰ in maligno po
sitꝰ ẽ. & multiplicata iniquitate refrige¬
scit caritas multoꝵ Est autẽ & aliud
peccatum montis seir. ut qm̃ oderat san¬
guinem iustorum. quẽ singłis ꝑsecutiõi¬
b cupiebat effundi: ab ipso sanguine
sustinebat ꝑsecutionẽ. Uñ & sub altari.
scõꝵ anime clamitant: & uitionẽ a domi¬
no sui sanguinis dep̃cant᷑. Et auferunt᷑
de monte seir euntes & redeuntes id ẽ oĩs
habitator. siue homines &e ium̃ta q̃ sal¬
uant᷑ ineccłia: de quib scͥptum ẽ. Hoĩes
ce ium̃ta saluos facies domine. Od̾ in mon¬
te seir utrumq deletur. ut &e hi qui uident᷑
aliquid hr̃e rationis. & illi qui simplici fide
contentisunt: do iubente dispereant.
Et implent᷑ montes eius uulnãtoꝵ & oc¬
cisoꝵ. & ñ solum montes qui ad impietatis
ũticem ꝑuenerunt. s colles quoq hoc est

Expanded text:
Seir in tempore iniquitatis extremae, quando Seir in tempore iniquitatis extremae, quando disitus est , et multiplicata iniquitate, refrigescit charitas multorum. Est autem et aliud peccatum montis Seir: ut quoniam oderat sanguinem justorum, quem singulis persecutionibus cupiebat effundere, ab ipso sanguine sustineat persecutionem. Unde et sub altari sanctorum animae clamitant, et ultionem a Domino sui sanguinis deprecantur . Et auferuntur de monte Seir, euntes et redeuntes, id est, omnis habitator, sive homines et jumenta quae salvantur in Ecclesia, de quibuset jumenta salvos facies, Domine . » Quod in monte Seir utrumque deletur, ut et hi, qui videntur aliquid habere rationis, et illi qui simplici fide contenti sunt, Deo jubente dispereant. « Et implentur montes ejus vulneratorum et occisorum. » Et non solum montes, qui ad impietatis verticem pervenerunt, sed colles quoque, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ quid dici p̾cipiat d̃s ad montẽ. siue con¬
tra montem seir. Ecce ego ad te mons
seir. Non mittam angłos. nec aliis utar
ministris. s ipse ad te ueniam. & extend̾a
manum meam suꝑ te ut habitum ꝑcuti¬
entis assumam. Et dabo te desolatũ atq
desertum. ut qui male habitabaris &e płi¬
mos habebas impietatis tue socios. in tan¬
tum ut & urbes extrueres. imꝑiumq tͥ
ꝓprium uendicares: nc̃ desolatꝰ cum ur¬
bib tuis quas &e ieremias destruere iubet᷑
Omĩs aũ causa peccati: qd̃ fueris in imicꝰ
sempit̾nꝰ. Unde dicit &e psalmꝰ. Irascimi¬
ni ce nolite peccare. ut cito conciliemur
inimicis. & odia caritate mutemus. S ñ
talis mons seir. qui semꝑ immicitias sẽpi¬
t̃nas conclusit: siue obsedit filios isrł do¬
lo in manu gladii. Ex quo intelligimꝰ
quicumq gladium arripuerit contra
filios d̃i & dolose aliquid egerit & obsede¬
rit. eos habere in manu gladii montem

Expanded text:
ergo quid dici praecipiat Deus ad montem, sive conergo quid dici praecipiat Deus ad montem, sive contra montem Seir. Ecce ego ad te, mons Seir, non mittam Angelos, nec aliis utar ministris, sed ipse ad te veniam, et extendam manum meam super te, et habitum percutientis assumam, et dabo te desolatum atque desertum, ut qui male habitabaris, et plurimos habebas impietatis tuae socios, intantum ut et urbes exstrueres, imperiumque tibi proprium vendicares: nunc desolatus cum urbibus tuis, quas et Jeremias destruere jubetur Omnis autem causa peccati est, quod fueris inimicus sempiternus. Unde dicit et psalmus: Irascimini, et nolite peccare , ut cito conciliemur inimicis, et odia charitate mutemus. Sed non talis mons Seir, qui super inimicitias sempiternas conclusit, sive obsedit filios Israel dolo in manu gladii. Ex quo intelligimus, quod quicumque gladium arripuerit contra filios Dei, et dolose aliquid egerit, et obsederit eos, tradatur in manus gladii, sicut mons
Abbreviated transcription (Latin):
traria fortitudo accipienda ẽ. que p̾side¬
bat genti filioꝵ esau: &e se contra popłm
iuda. idest confessionis & uere fidi. erexe¬
rat. Quod si prudens lector opposuerit. qͦmͦ
inisto loco seir hoc ẽ hispidꝰ & pilosus intel¬
ligat᷑ in malam partem. cum helias quoq
uir pilosus dictus sit: breuit̃ respondebo
de esau scͥptũ ẽẽ qd̃ rufus fuerit. & quasi
pellis hispidꝰ. De helia uͦ. qd̃ uir tantum
piosus. In esauqui sanguinariꝰ ce cruentꝰ
pelli hispide comparatur: mortalium
oꝑum ce ipsius mortis indicium ẽ. In he-¬
lia uirilitatis augm̃tum. Quã obrẽ & ha¬
bitatio ei in solitudine. & conũsationis
auff̾itas. ñ solum uirum s & uirũ fortissi¬
mum demonstrabat. Porro iacob qui sup¬
plantauerat esau &e pͥmogenita eiꝰ acce¬
ꝑat. quia simplicit̾ habitabat domum.
& ñ erat uenator sicut gigas nembrod:
iccirco lenis appellatur & nitidꝰ. Uideamꝰ

Expanded text:
traria fortitudo accipienda est, quae praesidetraria fortitudo accipienda est, quae praesidebat genti filiorum Esau, et se contra populum Juda, id est, confessionis et verae fidei erexerat. Quod si prudens lector opposuerit, quomodo in isto loco Seir, hoc est, hispidus et pilosus, intelligatur in malam partem, cum Elias quoque vir pilosus dictus sit : breviter respondebo, de Esau scriptum esse, quod rufus fuerit, et quasi pellis hispidus : de Elia vero quod vir tantum pilosus. In Esau qui sanguinarius et cruentus, pelli hispidae 417 comparatur, mortalium operum, et ipsius mortis indicium est, in Elia virilitatis argumentum. Quamobrem et habitatio ejus in solitudine et conversationis austeritas, non solum virum, sed et virum fortissimum demonstrabat. Porro Jacob qui supplantaverat Esau, et primogenita ejus acceperat , quia simpliciter habitabat domi, et non erat venator, sicut gigas Nemrod: idcirco levis appellatur et nitidus. Videamus