comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lxuriam᷑. omnesq uoluptates corꝑis p̃mere & refre¬
nare. hoc est pͥncipatũ gerere totiꝰ egẏpti. & hoc est qͦd
apudisrł magnũ ducit᷑. & in adiiratione habetur.
Si quis uͦ ẽ qui aliqua quidẽ uicia corꝑis subiuget.
agit totius t̾re egypti. s uerbi causa uniꝰ forte. aut
duarum. uł trium ciuitatũ uidebit᷑ gerere pͥncipa

Expanded text:
luxuriam, omnesque voluptates corporis premere ac refrenare, hoc est principatum gerere totius Aegypti; et hoc est quod apud Israel magnum ducitur, et in admiratione habetur. Si quis vero est qui aliqua quidem vitia corporis subjiciaagit totius terrae Aegypti, sed unius forte aut duarum aut trium c
Abbreviated transcription (Latin):
patrem tuũ. huius ysaac duas nobis figuras expo¬
suit apłs paulus. unã qua dix̃c. qͦd ismahel quidẽ
filius agar populi scđm carnẽ. isaac uͦ ppłi qui exfide ẽ
formã denet. & aliam qua ait. ñ dixit & seminibys tãꝙͣ
ꝑfectos docet. & ysaac gͦ nuncformamũb qd in lege
uł ꝓpħis est tenet. Ascendit gͥ ysaac ad puteũ iuram̃ti
& apparuit illi dñs. Ascensionẽ legis & ante iã diximꝰ
ornatum templi eẽ. & eoꝵ quȩ inibi diuina gerebant᷑
obsequia. Potest & augmentũ ꝓfetarũ legis ascensio
nominari. & ꝓptea forte ad puteũ iuramenti ascen¬

Expanded text:
pacifice. Hujus Isaac duas nobis figuras exposuit apostolus Paulus: unam qua dixit quod Ismahel quidem filius Agar, populi secundum carnem, Isaac vero populi qui ex fide est, formam teneret; aliam qua ait: Non dixit. Et seminibus, quasi perfectos docet. Isaac ergo nunc verbi formam, quod in lege vel prophetis est, tenet. Ascendit igitur Isaac ad puteum juramenti, et apparuit illi Dominus. Ascensionem legis dicimus ornatum esse templi, et eorum quae ibi divina gerebantur obsequia. Potest et augmentum prophetarum, legis ascensio nominari; et propterea forte ad puteum jurament
Abbreviated transcription (Latin):
testament seripserant. quos trena & sordida repleuerat
ac. & ostendere quia quecũꝙ lex ⁊ ꝓphe dixerunt
fodit gͥ ysaac & nouosputeos. ĩmopueri ysaac fodiune
sueri funt ysaac. maths mareus. lucas ioħes. Suers¬
Qui omnes puteos nomi testamenti fodiunt. s ⁊ pro
his alt̾eantur ill qui trena sapiunt. nec noua condi
patiunt᷑. nec uet̾a purgari. eugłicis puteis contra¬
dicunt apłicis aduereant᷑. & qͣm in om̃ib contradi¬
cunt inoninibus litigant. dicit᷑adeos. Quoniã in¬
dignos uos fecistis gr̃a d̃i. ex hoc iam ad gentes ibimꝰ.
ostenderunt. baptirantes om̃s gentes in noĩe patͥs

Expanded text:
Testamenti, quos tamen terrena et sordida repleverat ac, ut ostenderet quia quaecunque lex et prophetae dixerunt,Fodit ergo Isaac, novum puteum, imo pueri Isaac fodiunt. Pueri sunt Isaac, Matthaeus, Marcus, Lucas et Jqui omnes novi Testamenti puteos fodiunt. Sed et pro his altercantur illi qui terrena sapiunt, nec nova condi patiuntur, nec vetera purgant, evangelicis puteis contradicunt, et apostolicis adversantur; et quoniam in omnibus contradicunt, in omnibus litigant, dicitur ad eos, Quoniam indignos voostenderunt, baptizantes omnes gentes in nomine Patris,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quidẽ ist tres qui pacẽ requirunt a ũbo dei
& p̃uenire cupiunt pacto societatẽ eiꝰ. & figurã
cenere magoꝵ qui ex orientis partib ueniunt.
dicunt quia uidentes uidimus natũ regẽ. & udi¬
mus quia d̃s ẽ cum ip̃o. & uenimus adorare eum.
S isi quis ille ẽ buuscemõi eruditionibꝰ insticutꝰ.
iuidens quia d̾s erat in xp̃o mundũ reconcilians
sibi. & admiratus oꝑum euis maiestatẽ dicat. uiden¬
tes uidimus quia est dñs decum. & diximus fiat con¬
iuratio int̃ nos. Accedens enim ad legẽ dĩ necessa¬
rio dicit. Iuraui & statui ut custodiam mandata
tua. Sed quid petunt: Ne facias in qͥunt nob̃cum

Expanded text:
sunt quidem hi tres, qui pacem requirunt a verbo Dei, et praevenire cupiunt pacto societatem ejus, figuram tenere magorum, qui ex Orientis partibus veniunt dicunt, quia videntes vidimus natum regem, et vidimus, quia Deus est cum ipso, et venimus adorare eum . Sed et si quis ille est hujuscemodi eruditionibus institutus, videns quia Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi, et ates vidimus quia est Dominus tecum, et diximus, Sit juramentum inter nos; accedens enim ad legem Dei, necessario dicit, Juravi, et statui custodire mandata tua . Sed quid petunt? Ne facias nobis quidquam
Abbreviated transcription (Latin):
nes frangit ⁊ qͣt milia reficitppłoꝵ. & qͣnti cophim reli¬
qͥarũ suꝑsunt. Bonee in tegri st̃ panes nemosaturat᷑ ne¬
mo reficit᷑. nec ip̃i panes uident᷑ augeri. Considera
gͥ nune qͣm paucsᷤ panes frangimꝰ. de scͥpt᷑is diuinis
paucoᷤ sermones assumimꝰ qͦt milia hominũ saturant᷑.¬

Expanded text:
nes frangit, et quot millia refecit populorum, et quanti cophini reliquiarum supersunt. Donec integri sunt panes, nemo saturatur, nemo reficitur; nec ipsi panes videntur augeri. Considera ergo nunc quomodo paucos panes frangimus in Scripturis divinis. Paucos sermones assumimus, et quot millia hominum saturant
Abbreviated transcription (Latin):
atur. Isaac sermodĩ ẽ. Qui sermo in lege ordeũ se¬
minat. & in eugłiis triticum. Illum enim cibũ ꝑfec¬
tioribus & sp̃italibus. hunc imꝑfectioribus & anima¬
libus parat. qr scriptum ẽ. homines & iumentasal¬
& tamen in ip̃o ordeo inuenit centesimũ fructũ.
Inuenis enim et in lege martyres. quoꝵ ẽ centesi¬
quequȩ apłis. curbis aũt plana ⁊ cõmunra loque¬
batur. Hisant uidere. qr etiã ip̃e hordei cibos mei¬
pientibus exchibet: Scriptum ẽ in eugłiis quia
scđo pauerit turbas. s illos quos primopascit idẽ¬
iam pfecissent in ũbo & doctrina. tricieos exchibet
eispones. S post hoc dñs inquit benedieit yaac.
& magnus factus ẽ ualde. Paruus erat ysaac ĩ lege
ꝓpħis: nã eũ in sola legeẽ. ñ dũ magnꝰ ẽ. Quippe q̃

Expanded text:
at sermonem Dei. Qui sermo in lege hordeum seminat, in Evangeliis triticum. Ille enim cibus perfectioribus et spiritalibus, hic imperitioribus et animalibus paratus est; quia scriptum est: Homines et jumenta sal tamen in ipso hordeo invenit centesimum fructum. Invenis enim in lege martyres, quorum quaeque Apostolis, turbis autem communia plane loquebatur. Vis autem videre quia etiam ipse ordei cibos incipientibus exhibet? Scriptum est in Evangeliis quia secundo paverit turbas, sed illas quas primjam profecissent in verbo et doctrina, triticeos eis exhibet panes. Sed post hoc Dominus, inquit, benedixit Isaac, et magnificatus est valde. Parvus erat Isaac in lege, tis: nam cum in sola lege est, nondum magnus est, quippe quae
Abbreviated transcription (Latin):
tei. & qui intantũ seit haurire ut etiã bis sufficiat. qui
irrationabiles & ꝑuerzi uident᷑. quoꝵ figurã tenent
cameli. ut et ipse possit dicere. quia sapientibꝰ ⁊ insipien¬
tibus debitor sum. Deniq sic dixerat in corde suo puer
iste. Ex his inquit uirginib quȩ ueniunt ad aquam
quecumq dixerit m.bibetu & camelos tuos adaqͣbo.

Expanded text:
is sufficiat qui irrationabiles et perversi videntur, quorum figuram cameli tenent; ut et ipse possit dicere, quia sapientibus et insipientibus debitor sum . Denique sic dixerat in corde suo puer iste, Ex his, inquit, virginibus, quae venerunt ad aquam, quaecumque dixe
Abbreviated transcription (Latin):
rimus reuertemuraduos. Bic michi abrahã uere dicis
ad pueros quodadhores & redeas cũ infance an fallis:
Siuerum dicis. gͦ ñ facies eũ holocaustũ: si fallis tantũ
patriarcham ñ decet fallere. Quid gͦ animi inte indicat
sermo: Uerum inquit dico: & holocaustũ offero puerũ¬

Expanded text:
rimus, revertemur ad vos. Dic mihi, Abraham: vera dicis ad pueros, quod adores et redeas cum infante, an fallis? Si verum dicis, ergo non facis eum holocaustum, sed fallis: tantum patriarcham non decet fallere. Quid ergo animi in te dicat hic sermo? Verum, inquit, dico, et offero
Abbreviated transcription (Latin):
gorica. Numquid sacramenta legis aꝑuit eis. qͥ neq
legunt. neq audiunt legẽ: S legem legentibꝰ dicebat
legem non auditis. Qͦ m gͦ potero mysteria legis et
laxantẽ. Timeo enim illito qd̾ scriptũ ẽ. Populus
meus qui beatificant uos seducunt uos. & semitas
pedum ur̃oꝵ conturbant. Tanqͣm carissimos filios¬
si nec hoc quidẽ audistis. qd̾ ñ ẽ lata ⁊ spaciosa. s
arta & angusta ẽ uia. q̃ duc̃ aduitã. & uos gͦ intra

Expanded text:
gorica . Numquid sacramenta Legis eis aperuit, qui neque gorica . Numquid sacramenta Legis eis aperuit, qui neque legunt, neque intelligunt? Sed Legem legentibus dicebat, Legem non audistis? Quomodo ergo potero mysteria Legis, et lapsantem. Timeo enim id quod scriptum est: Populus meus, qui beatificant vos, seducunt vos, et semitas pedum vestrorum conturbant . Tanquam filios meos charisssi nec hoc quidem audistis, quod non est lata et spatiosa, sed arcta et angusta via est, quae ducit ad vitam . Et vos ergo intr
Abbreviated transcription (Latin):
tribuendã inquit in temꝑe tritici mensurã. S uide
quid g faciam:. Ubi uł quando ur̃m tempus
in ueniã. Plurimũ ex hoc immopenetotũ mundanis
occupationib teritis inforo. aliud in negociatione
consumitis. Alius agro alius litibꝰ uacat. & ad audi¬
endum di ũbũ nemo. aut pauci admodũ uacant.
s quid uos de occupationibꝰculpo: quid de absentibꝰ
conqueror. Presentes ⁊̃ ⁊in eccłia posit ñ estis intent.
s communes & exusu fabulas tenditis. u̾bo dĩ uł diui
adme dorsa & non facies suas. Qurd gͥ ego faciam
cui ministeriũ u̾bi creditũ est: Quȩ legunt᷑ mystica
sunt ⁊ mallegoricis exponenda sunt sacramentis.
Possum ne furdis & aduersis auribꝰ ingerere mar¬
garitas ũbi dĩ. Non ita egit apłs. Uide enim quid
dicat. Qͥ legem legitas inquit legẽ ñ auditis. Abrahã
enim duos filios habuit. ⁊ cet̾a. quib addit. q̃ st̃ alle¬

Expanded text:
tribuendam, inquit, in tempore tritici mensuram. Quid tribuendam, inquit, in tempore tritici mensuram. Quid ergo faciam? Ubi, vel quando vestrum tempus inveniam? Plurimum ex hoc, imo pene totum mundanis occupationibus teritis: in foro aliud, aliud in negotiatione consumitis; alius agris, alius litibus vacat: ad audiendum verbum Dei nemo, aut pauci admodum vacant. Sed quid vos de occupationibus culpo? Quid de absentibus conqueror? Praesentes etiam et in ecclesia positi non estis intenti; sed communes et ex usu fabulas teritis, et verbo Dei ad me dorsa sua, et non facies suas . Quid igitur ego faciam, cui ministerium verbi creditum est? Quae leguntur mystica sunt, in allegoricis exponenda sunt sacramentis. Possumne surdis et aversis auribus ingerere margaritas verbi Dei? Non ita egit Apostolus; vide enim quid dicit: Qui Legem, inquit, legistis, Legem non audistis? Abraham enim duos filios habuit, etc, quibus addit, Quae sunt alle
Abbreviated transcription (Latin):
Sa ac in quit scriptã crescebat & confortabat.io est
gaudium crescebat abrahȩ respicienti. ñ ad ea quȩ
dep̃sentibus abrabã. neq de diuiciis mundi ⁊ actibꝰ
seculi. S uis audire abraham unde gauderet: Audi
dñm ad iudeos dicentẽ. Abrabam pat̾ ũr desidera¬
uit ut uic̾et d̾iem meũ & uidit & gauisꝰ ẽ. ⁊ hoc gͦ
crescebat ẏsaac ꝑ quodabrahȩ illa uisio qua uidebat
xxp̃i diem: & spes quȩ in ip̃o ẽ gaudia cumulabat.
atq efficeremini utinã ⁊̃ uos ysaac: & eẽtis gaudiũ
matri ur̃e eccłiȩ. S uereor ne adhuc in tristicia et
gemitu ȩccłia filios pariat. Aut non ẽ ei tristicia et
gemitus. cum uos non conuenitis ad audiendum
non tam desidłio ũbi quam studio sollempnitatis.
& publice quodam modo remissionis obtentu: quidgͣ
ego facio. cui dispensatio u̾b credita ẽ: qui lic inu¬
cilissim. accepitam̃ a dõ distribuendã familiȩ dñice
tritici mensurã. S uide quid addit sermo dñi. Dis¬

Expanded text:
saac, inquit Scriptura, crescebat et confortabatur : id est, gaudium crescebat Abrahae respicienti non ad ea quae de praesentibus Abraham, nec de divitiis mundi et actibus saeculi. Sed vis audire Abraham unde gauderet? Audi Dominum ad Judaeos dicentem: Abraham pater vester hoc ergo crescebat Isaac, per quod Abrahae illa visio qua videbat Christi diem, et spes quae in ipso erat, gaudia cumulabat. Atque utinam efficeremini et vos Isaac, et essetis gaudium matris vestrae Ecclesiae. Sed vereor ne adhuc in tristitia et gemitu filios Ecclesia pariat. Annon est ei tristitia et gemitus, cum vos non convenitis ad audiendum non tam desiderio verbi Dei, quam studio solemnitatis, et publicae quodam modo remissionis obtentu? Quid igitur ego faciam, cui dispensatio verbi credita est? Qui licet inutilis servus sim, accepi tamen a Deo distribuendam familiae dominicae tritici mensuram? Sed vide quid addit: Dis
Abbreviated transcription (Latin):
it ꝓcenditur. & ꝑ totũ triduũ recursantibꝰ curis pat̃¬
na uiscera cruciantor: ut omni hoc spacio tã ꝓlixo
incueret᷑ filium pat̃. cibum eñ eosumeret. tot nocti¬
bus puer penderet in amplexib patris. inhereroe
pectori cubitaret in gremio. Uide in quantũ temp

Expanded text:
iter protenditur, et per totum triduum crescentibus curis paterna viscera cruciantur, ut omni hoc spatio tam prolixo intueretur filium pater, cibum cum eo sumeret, tot noctibus puer penderet in amplexibus patris, inhaereret pectori, cubitaret in gremio, quatenus per
Abbreviated transcription (Latin):
scriptara. ip̃e & duȩ filiȩ eius. & lex ascendisse pu
sit ornatus. cum facta ẽ domus quidẽ dĩ domꝰ oratio¬
nis. mali aut̃ habitatores fecerunt eã speluneam
uisus. duas fecit filias legis. Iste carnalem cupit ꝓge¬
niem ꝓpagari. & uires regni t̾restris. numerosa pos¬
ceritate muniri. Sopientes patrem. & somnũ e in¬
dicentes. id est tegentes & obruentes eius sp̃italem
sensum. solam exeo carnis intelligentiã trahunt.
Inde concipiunt indegenerant filios tales. qͦs nec senti¬

Expanded text:
ca, ipse et duae filiae ejus. Et lex ascendisse putsit ornatus, cum facta est quidem domus Dei domus orationis; mali autem habitatores fecerunt eam speluncam ulus divisus, duas fecit filias legis. Istae carnalem cupiunt progeniem propagare, et vires regni terrestris numerosa posteritate munire, sopientes patrem, et somnum illi inducentes: id est, tegentes et observantes illius spiritualsensum, solam ex eo carnis intelligentiam trahunt, et inde concipiunt, inde generant filios tales quos nec senti
Abbreviated transcription (Latin):
Sed̾ ⁊ si quis ẽ qui sic manducet & sicbibat. sic̃ apl̃s p̃cipit¬
ad glam di manducat & bibit. iste cucũ cisus ẽ gastu. Cuiꝰ¬
aut̃ ds̃ uent̃ est & suauitatib gulȩ deseruit. huis incircũ¬
cisum dixerim gustum. Si quis xp̃i bonum odorẽ capit
& in oꝑibus miscdiȩ odorẽ suauitatis requirit. huiꝰ cir¬
cuncisus ẽ odoratus. Qͥ uͦ primis ungentis delibut᷑ in ce¬
dit. iste incircuncisus odoratu dicendus ẽ. S ⁊ singula
queq menbroꝵ si in officiis mandatoꝵ dĩ deseruiant.
circumcisa dicenda sunt. Si uͦ ultra p̃scriptas sib diumi¬
tus luxurient leges. incircumcisa reputanda sunt. & ħ¬

Expanded text:
Sed et si quis est, qui sive manducet, sive bibat, sicut AposSed et si quis est, qui sive manducet, sive bibat, sicut Aposbat , iste circumcisus est gustu. Cujus Deus venter est, et suavitatibus gulae deservit, hujus incircumcisum dixerim gustum. Si quis Christi odorem bonum capit, et in operibus misericordiae odorem suavitatis requirit, hujus circumcisa est odoratio. Qui vero primis unguentis delibutus incedit, iste incircumcisus odoratu dicendus est. Sed et singula quaeque membrorum si in officiis mandatorum Dei deserviant, circumcisa dicenda sunt. Si vero ultra praescriptas sibi divinitus luxuriantur leges, incircumcisa reputanda sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
qui mechatur in corde. hic incircuncisus ẽ corde.
S et qui hereticos sensus mente continet. & blasphe¬
mas assertiones contra scientiã xp̃i disponit in corde.
hic incircumcisus ẽ corde. Qͥuͦ purã fidẽ in conscien¬
tiȩ sinceritate custodit. iste circumcisus ẽ corde de qyo
dici pot̃. Beati mundo corde: qr ip̃i dm̃ uidebunt. Ego
uͦ audeo exsimili etiam hec ꝓpħicis uocibus addere. qr
& pedes & uisus & odoratus & tact᷑. Ut enim ꝑfec¬
tus sit homo dĩ. inomnibꝰ cuncta circuncidenda S̃t
menbra. Manus quidẽ a rapinis a furtis acedib.
& ad sola dĩ oꝑa pandende. Circuincidendi st̃ pedes.
ne ueloces sint ad effundendũ sanguinẽ. ⁊ ne in¬
trent in consilio malignantiũ: s ut tantũ ꝓ man¬
datis dĩ circumeant. Circum cidatur ocrilus ne con¬
cupiscat aliena. ne uideat ad concupiscendum
mulierẽ. Cui enim erga feminarũ formas lasciuus
& curiosus oberrat alpectus aste in circoncisus ẽ oculis

Expanded text:
qui moechatur corde, hic incircumcisus est corde. Sed et qui haereticos sensus mente retinet, et blasphemas assertiones contra scientiam Christi disponit in corde, hic incircumcisus est corde. Qui vero puram fidem in conscientiae sinceritate custodit, iste circumcisus est corde, de quo dici potest: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Ego vero audeo ex simili, etiam haec propheticis vocibus addere, quia et pedes, et visus, et odoratus, et tactus. Ut enim perfectus sit homo Dei in omnibus, cuncta circumcidenda sunt membra: manus quidem a rapinis, a furtis, ac caedibus, et ad sola opera Dei pandendae. Circumcidendi sunt pedes, ne veloces sint ad effundendum sanguinem, et ne intrent in concilium malignantium, sed ut tantum pro mandatis Dei circumeant. Circumcidatur et oculus, ne concupiscat alienum, ne videat ad concupiscendam mulierem. Cujus enim circa feminarum formas lascivus et curiosus oberrat aspectus, iste incircumcisus est oculis.
Abbreviated transcription (Latin):
greco. Huius uxorẽ illũ ppłm ponimus. qui de egyp¬
co ꝓfec̃tus. ex mari rubro ac ꝑsecutione. pharaonis
canquam de sodomiticis ignib liberat᷑. rursumq
carnes & ollas egypti. & cepas cucumeresq desi¬
derans. retro respexit. & cecidit in deserto factꝰ et
reliquit uxorẽ. In de ueniens loch habitat in segor
de qua dic̃. Ciuitas bec pusilla. & saluabit᷑ anima

Expanded text:
gis, hujus uxorem illum populum ponimus, qui de Aegypto profectus, et de mari Rubro ac persecutione Pharaonis, tanquam de Sodomiticis ignibus, liberatus, rursum carnes et ollas Aegypti, et cepas cucumerosque desiderans retro respexit, et cecidit in deserto, factusqureliquit uxorem. Inde veniens Lot habitat in Segor, de qua dicit: Civitas haec parva, et salvabo animam
Abbreviated transcription (Latin):
s in usu ẽ. Ebrietas decipit. quẽ sodoma ñ decepit.
Uricar ille flammis mulierũ quẽ sulphurea flam¬
ma ñ ussit. Erat gͦ arte ñ uoluntate decept᷑. ideo me¬
dius quidã int̾ peccatores & uistos: quippe qui ex abͣhe
quidem cognatione descend̾it. tam̃ in sodomis habita¬
uerit. Nam & hoc qd̾ euadit ex sodomis. sicut scͥp¬
tura indicat magis ad honorẽ abrabȩ. quã ad m̾itũ

Expanded text:
ine. Ebrietas decipit, quem Sodoma non decepit. Uritur ille flammis mulierum, quem sulphurea flamma non ussit. Erat ergo Lot arte, non voluntate deceptus. Ideo medius quidem inter peccatores et justos, quippe qui ex Abrahae quidem cognatione descenderat, in Sodomis tamen habitaverat. Nam et hoc, quod evadit ex Sodomis, sicut Scriptura indicat, magis ad honorem Abrahae quam ad meritum
Abbreviated transcription (Latin):
hoꝵ. ñ illam tancũ ꝑsecutionẽ putes. quando furore
gentiliũ adimmolandũ idolis cogeriᷤᷤ. s si forte te uo¬
luptas carnis illiciat. si cib libidim̃ alludat illeceb
hec.si uirtutis ẽ filius. tanquã ꝑsecutionẽ maximã fuge.
Icirco enim & apłs dicit. fugite fornicationẽ. Sed ⁊ si
iusticia tibi blandiat᷑. ut ꝑsonam potentis accipiens. &
gr̃a eius flexus ñ rectum iudicium feras. intelligere
debes quia subspetiȩ ludiblandã ꝑsecutionẽ ab in ius¬
ticia pateris. Uerum & ꝑ singulas maliciȩ spẽs etiã si
molles & delicatȩ sint & ludosimiles ꝑsecutionẽ sp̃s
dicito. quia in his omnib uirtus offendit᷑. Buo gͦ sunt
filii abrabam unusde ancilla & unus delib̾a. ut̃q ta¬
men filius abraha. licet ñ ut̃q & liberȩ. ꝓptea & is¬
qui de ancilla nascitur. heres quidẽ ñ fit cũ filiolibȩ¬

Expanded text:
 nunc persecutionem putes, quando furore gentilium ad immolandum idolis cogeris; sed si forte voluptas carnis te illiciat, si tibi libidinis illudat illecebra, haec, si virtutis es filius, tanquam persecutionem maximam fuge, idcirco enim dicitur: « Fugite forninjustitia blandiatur, ut personam potentis accipias, et gratia ejus flexus non recte judicium feras, intelligere debes quia sub specie ludi blandam persecutionem ab injustitia pateris. Verum et per singulas malitiae species, etiam si molles et delicatae sint et ludo similes, persecutionum species dicito, quia in his omnibus virtus offenditur. Ita ergo filii Abraham, unus de ancilla, et alter de libera: uterque tamen filius Abraham, licet non uterque liber. Propterea qui de ancilla nascitur, haeres quidem non fit cum filio libe
Abbreviated transcription (Latin):
sacramentoꝵ cumulus auget᷑. E ut si qͥs
exiguo uectus nauigio mare ingrediat᷑
donec t̃rȩ uicinus ẽ minus metuit. Cũ
& undis intumescentibꝰ uł in excelsũ
mensis fluctibus credidit. ita etiam nos pati uidem᷑.
qui exigui mi̾tis & ingenio tenues. in ire tã uastũ
dominus dignetur sp̃s suisc̃i auram nob̃ ꝓsꝑã dare.
scd̾o ũbi cursu portũ salutis intrabimus. Uideamꝰ¬

Expanded text:
sacramentorum cumulus augetur. Sed sicut quis exiguo vectus navigio ingreditur mare, donec terrae vicinus est, minus metuit, cum sus, et undis intumescentibus coeperit mensis fluctibus credidit, ita etiam nos pati videmur, qui exigui meritis et ingenio tenues, tam vastum Dominus dignetur Spiritus sui sancti auram nobis prosperam dare, secundo verbi cursu portum salutis intrabimus. Nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
brum hoc in quo p̃putiũ uidet᷑ eẽ. officiis naturalibus
coitus & generationis. deseruire nemo qui dubitet. Si
quis gͥ erga huiuscemodi motus ñ importu nꝰ excistat.
nec stacutos legibus t̃minossuꝑet. nec aliam feminã
quam coniugẽ legitimã nouerit. & in ea quoq ipza
poribus agat. iste circumcisus p̃pucio carnis suȩ dicen¬
dus ẽ. Qui uͦ in omnem lasciuiã ꝓruit. & ꝑ diuersos
& illicitos passim pendet amplexus. atq ad omnem
libidinis girgitẽ fertur infrenis. iste incircuncisus
ẽ preputio carnissuȩ. Uerum ȩccł̃ia xp̃i gr̃a eiꝰ qui ꝓ
se crucificus est roborata. non solum ab illicicitis nefan¬
disq cubilibꝰ. uerum etiã a concessis cemꝑat. & canqͣm¬

Expanded text:
brum hoc in quo praeputium videtur esse, officiis naturalibus brum hoc in quo praeputium videtur esse, officiis naturalibus coitus et generationis deservire, nemo est qui dubitet. Si quis igitur erga hujuscemodi motus non importunus existat, nec statutos legibus terminos superet, nec aliam feminam quam conjugem legitimam noverit, et nec quoque ipsa poribus agat, iste circumcisus praeputio carnis suae dicendus est. Qui vero in omnem lasciviam proruit, et per diversos et illicitos passim pendet amplexus, atque in omnem libidinis gurgitem fertur infrenis, iste incircumcisus est praeputio carnis suae. Verum Ecclesia Christi gratia ejus qui pro se crucifixus est roborata, non solum ab illicitis nefandisque cubilibus, verum etiam a concessis et lic
Abbreviated transcription (Latin):
bonis derogat qui criminatur ꝓximos. qui instigat¬
lites. qui calumpnias mouet. qui fr̃s int̾ se falsa loquen¬
do commouet. qui uanainepta. secularia. impudica.
turpia in iuriosa ꝓt̾ua. blasphema. & cet̾a quȩ indigna
sunt. xp̃iano ꝓloquit᷑. Si quis uͦ ab omnibus his ꝯtinet¬
ossuum. & disponit sermones suos in iudicio. u̾bosita¬
tẽ reprinit linguã temꝑat. u̾ba moderat᷑. iste m̾ito cir¬
cumcisus labiis dicitur. S & qui iniquitatẽ in excelso
locuntur: & extendunt in cȩlum linguam suam sicut
heretici faciunt. incircumeisi & immundi labiis dicen¬
di sunt. circuncisusuͦ & immundus. qui semꝑ u̾bũ dei
loquitur: & sanam doctrinã eugłicis & apłicis munitã
regulis ꝓfert. Hoc gͦ modo & circumcisio labioꝵ dat᷑.
in eccłia dĩ. Nuno uͦ scdm pollicitationẽ nr̃am. qualit̃
etiam carnis circuncisio suscipidebeat uideamꝰ. Men¬

Expanded text:
bonis derogat, qui criminatur proximos, qui lites instbonis derogat, qui criminatur proximos, qui lites instigat, qui calumnias movet, qui fratres inter se falsa loquendo committit, qui vana et inepta, saecularia et impudica, turpia et injuriosa, proterva, blasphema, et caetera quae indigna sunt Christiano, proloquitur. Si quis vero ab his omnibus m, et disponit sermones suos in judicio, verbositatem reprimit, linguam temperat, verba moderatur, iste merito circumcisus labiis dicitur. Sed et qui iniquitatem in excelsum loquuntur, et extendunt in coelum linguam suam sicut haeretici faciunt, incircumcisi et immundi labiis dicendi sunt. Circumcisus vero et mundus, qui semper verbum Dei loquitur, et sanam doctrinam evangelicis et apostolicis munitam regulis profert. Hoc ergo modo et circumcisio labiorum datur in Ecclesia Dei. Nunc vero secundum pollicitationem nostram, qualiter etiam carnis circumcisio suscipi debeat, videamus. Mem
Abbreviated transcription (Latin):
oppłs dĩ & pplł in acquisitionẽ electus adenarran¬
das uirtutesdñ. suscipite dignam circũcisionẽ
u̾bi dĩ. in auribus ur̃is & in labiis. & in corde ⁊ in
p̃putio carnis ur̃ȩ. & in omnib om nino menbris¬
dĩ. ut uocẽ non recipiant obtrectantis. ut maledi¬
ci ⁊ blasphemi u̾ba non aucdiant. ut falsis crimi¬
pilentur & clausȩ sint.ne indicium sanguinis
audiant. aut impudicis canticis ⁊ teatralibus
sonis pateant. Nichil obscenum recipiant. sed
ab omni scena corruptionis auerse sint. Hec ẽ
circumcisio qua ȩccłia xp̃i aures suoꝵ circũci¬
dit infantũ. Iste credo sunt aures. quas in aud¬
toribus dñs requirebat dicens. Qͥ habet aures
audiendi audiat. Nemo enim potest circũ¬
cisusaurib ⁊immundus. ũba m̃la sapientie
& uitatis audur. Uemamus si uultis & ad labiorũ
circumcisionẽ. Ego puto qd̾ incircũ cisus sit labiis. qͥ
ñdum cessauit ab stultiloquio. ab scurrilitate. Qui

Expanded text:
opulus Dei, et populus in acquisitionem electus, ad enarrandas virtutes Domini, suscipite dignam circumcisionem verbi Dei in auribus vestris, et in labiis et in corde, et in praeputio carnis vestrae, et in omnibei, ut vocem non recipiant obtrectantis, ut maledici et blasphemi verba non audiant, vel falsis crimipilentur et clausae sint, ne judicium sanguinis audiant, aut impudicis canticis et theatralibus sonis pateant. Nihil obscenum recipiant; sed ab omni scena corruptionis aversae sint. Haec est circumcisio qua Ecclesia Christi aures suorum circumcidit infantum. Istae, credo, sunt aures quas in auditoribus suis Dominus requirebat dicens: Qui habet aures audiendi, audiat . Nemo enim potest incircumcisis auribus et immundis munda verba sapientiae et veritatis audire. Veniamus, si vultis, et ad labiorum circumcisionem. Ego puto quod incircumcisus sit labiis, qui nondum cessavit a stultiloquio, a scurrilitate, qui
Abbreviated transcription (Latin):
in illis aliqua conu̾sio. si ł decẽ in illis inuent
agunt. s ut ip̃os sciam ⁊ scientia mea dignos fa¬
ciam si quos in ip̃is inueniã iustos. si quos in uera¬
am penitentes. si quos tales quos debeã scire. Be¬
niq quia nullus qui peniteret nullus qui con¬
uerteret᷑ alius inuentꝰ est p̃ter loth. ip̃e solus ag¬
agnoscitar. ip̃e solus de incendio liberat᷑. nec ge

Expanded text:
nt, agunt sciam: sed ut ipsos scientia mea dignos efficiam, si quos ipsorum inveniam justos, si quos inveniam poenitentes, si quos tales quos debeam scire. Denique quia nullus qui poeniteret, nullus qui converteretur inventus est praeter Lot, ipse solus cognoscitur, ipse solus de incendio liberatur. Nos ve
Abbreviated transcription (Latin):
s qui in occulto iudeus. circuncisione cordis in
spũ ñ licc̃a. Nũ tͥ digniꝰ uidet᷑ talis circũcisio dicen¬
da in scĩs ⁊ amicisdi. quam carnis decruncatio: sed
paulus p̃sumere. qui circumcisionẽ cordis induc̃
Q̾modo enĩ fieri pot̾it ut circũ eidat᷑ menbrũ. qd̾
int̃nis uiscerib obtectũ. ⁊̃ a conspectibꝰ ip̃is homi

Expanded text:
sed qui in occulto Judaeus est, circumcisione cordis in spiritu non littera . Non tibi dignius videtur talis circumcisio dicenda in sanctis et amicis Dei, quam earnis obtruncatio? Sed Paulus praesumere, qui circumcisionem cordis inducit. Quomodo enim fieri potuerit ut circumcidatur membrum quod internis visceribus obtectum, etiam a conspecti
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽẽ saluatã. suspicatȩ sunt cale aliquid factum.
mortalium posteritatẽ solas se ẽẽ cum parenteserua¬
tas. Recuꝑandi g humani generis desidiũ sumunt.
atq instaurandi scłi ex sese dandũ opinant᷑ exordiũ.
& qmuis grande eis crimen uideret᷑ furari ꝯcubitũ
patͥs. grauior tamen uidebat᷑ impietas. si humanȩ
ut putabant posteritatis spem seruata castitate delerẽt.
ꝓpt̃ hoc gͦ consiliũ ineunt minore ut ego arbit᷑r cul¬
pa. spe cam̃ argumentoq maiore. Patris mesticiã uł
rigorem uiuo molliunt. & resoluunt. singulis ingres¬
culpa ubi incest crim̃ arguit᷑: quomͦ dabit᷑ uicio qd̾

Expanded text:
 in mundo; suspicatae sunt tale aliquid factum, mortalium posteritatem, solas se esse cum patre sene reservatas. Recuperandi igitur humani generis desiderium suum, atque instaurandi saeculi ex sese dandum opinantur exordium; et quamvis grande eis crimen videretur furari concubitum patris, gravior tamen eis videbatur impietas, si humanae, ut putabant, posteritatis spes, servata castitate, deleretur. Propter hoc ergo consilium ineunt minore, ut arbitror, culpa, spe tamen agumentoque majore, patris mrigorem vino molliunt, et resolvunt, singulis ingresculpa? Ubi incesti crimen arguitur? Quomodo dabitur vitio, quod
Abbreviated transcription (Latin):
uolo si ommipotens d̃s qui celi act̾rȩ dominatã
tenet uolens testamentũ ponere cũ uiro sc̃o
in hoc summã tant negocii collocabat. ut p̃pu¬
cium carnis eius ac fucurȩ ex eo sobolis circum¬
cideretur. Erit enim inquit testamentũ meũ
suꝑ carnẽ tuã. Hoc mnerat qd̃ cȩliact̾rȩ dñs.
ei quem e cunctis mortalib solũ delegerat.
ct̃ni testament munere conferebat. Hȩc en im
sunt sola in quib magistri & doctores sinagoge

Expanded text:
volo, si omnipotens Deus, qui coeli ac terrae dominatum tenet, volens testamentum ponere cum viro sancto, in hoc summam tanti negotii collocabat, ut praeputium carnis ejus, sed et futura ex ipso soboles circumcideretur. Erit enim, inquit, testamentum meum super carnem tuam. Hoc inerat, quod coeli ac terrae Dominus, ei, quem e cunctis mortalibus solum delegerat, aeterni testamenti munera conferebat. Haec enim sunt sola in quibus magistri et doctores Synagogae
Abbreviated transcription (Latin):
uuȩ bibent uinũ. & hic gͦ sanguis qui nominat᷑ uuȩ. il¬
lius uuȩ ẽ quȩ nascit᷑ exilla uite dequa saluator dicit.
Ego sum uitis uera discipul uͦ palmites. pat̾ autem
agricola est qui purgat eos. ut fructum plurimũ afferãt
Tugͥes uerus populus isrł qui scis sangumẽ bibere. et
nosti earnem u̾bi dĩ comede. & sanguinẽ u̾bi bibe. et u¬
ue sanguinẽ illius qui ẽ exuera uitȩ. & ex illis palmi¬
tibus quos pat̃ purgat haurire. Quoꝵ palmitum
fructus uulneratoꝵ sanguis merito dicit᷑. quẽ ex
uerbis eoꝵ ⁊ doctrina bibimus. si tamensimus ut ca¬

Expanded text:
uvae bibent vinum . Et hic ergo sanguis qui nominatur uvae iluvae bibent vinum . Et hic ergo sanguis qui nominatur uvae illius, uva est, quae nascitur ex illa vite de qua Salvator dicit: Ego sum vitis vera, discipuli vero palmites. Pater autem agricola est , qui purgat eos, ut fructum plurimum afferant. Tu ergo es verus populus Israel, qui scis sanguinem bibere, et nosti carnem verbi Dei comedere, et sanguinem verbi bibere; et uvae sanguinem illius, quae est ex vera vite, et ex illis palmitibus, quos Pater purgat, haurire. Quorum palmitum fructus, vulneratorum sanguis merito dicetur: quem ex verbis eorum et doctrina bibimus, si tamen simus ut ca
Abbreviated transcription (Latin):
mentoꝵ rita. s et cum sermones eius recipimꝰ. in quib
uica consistit. sicut ip̃ẽ dicit. Uerba que ego locut᷑sũ¬
uobis. sp̃s ⁊ uita sunt. Est gͦipẽ uulnerat᷑. cuiꝰ nos san¬
guinẽ bibumus. id est doctrine eiꝰ ũba suscipimus.
S et illinicħominus uulnerati sunt. qui nob̃ u̾bum
cum legimus. ⁊ uitã ex eisconsequimur. trulnerato¬
rum satguinẽ bibimus. Non gͦ inquit dormiet.
donec comedet p̃dam. Iste enim populus qui cata¬
lo leonis uel leoni comꝑatur: non quiescet ñ dormi¬
et. donec rapiat predam. id est donec diripiat
regnum celoꝵ. quia adiebus iob̃is regnũ celoꝵ
um patitur: & uim facientes diripiuint ilud. Ut aũt
euidentius agnoscas hȩc de nr̃o populo qui insacram̃tis
xp̃i confederacus est scribi. audi quomodo & in aliis
moyses sumilia ꝓnunciat dicens. Butyrum boum
& lacouium. cum adype annoꝵ & arietum filioꝵ tau¬
rorum &e hẏrcoꝵ. cũ adipe renium frumenti. & sanguine

Expanded text:
s ejus recipimus, in quibus vita consistit, sicut et ipse dicit: Verba, quae ego locutus sum, spiritus et vita sunt . Est ergo ipse vulneratus, cujus nos sanguinem bibimus, id est, doctrinae ejus verba suscipimus. Sed et illi nihilominus vulnerati sunt, qui nobis verbum cum legimus, et vitam ex eis consequimur, vulneratorum sanguinem bibimus. Non ergo, inquit, dormiet, donec comedat praedam. Iste enim populus, qui catulo leonis vel leoni comparatur, non quiescet nec dormiet, donec rapiat praedam, id est, donec diripiat regnum coelorum: quia a diebus Joannis regnum coelorum vim patitur, et vim facientes diripiunt illud . Ut autem evidentius cognoscas, haec de nostro populo qui in sacramentis Christi confoederatus est scribi, audi quomodo et in aliis Moyses similia pronuntiat dicens: et lac ovium cum adipe agnorum et arietum filiorum taurorum et hircorum cum adipe renium, tritici et sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximo suo. & siue ꝓdest ei sermonib suis sue nocet
mundum ei aut ĩmundũ efficitur animal. ex quib
uł mundis utendum uł immundis p̃cipit᷑ abstinen¬
dum. Si scd̾m hanc intelligentiã dicamus dm sum
mum leges bominib ꝓmulgasse. puto qd̾ digna
uidebitur diuina maiestate legis latio. Si uͦ asside¬

Expanded text:
r proximo, et sive prodest ei ex sermonibus sive nocet, et mundum ei aut immundum efficitvel mundis utendum est, vel immundis praecipitur abstinendum. Si secundum hunc intellectum dicamus summum Deum leges hominibus promulgasse, digna videbitur
Abbreviated transcription (Latin):
seat. & transeat hic omnis habitus mundi. cȩlum
uero nouũ & t̾ra noua fundetur. Amoue de conspec¬
tibus cuis etiam solis huius lucẽ. & da illi mundo
qui uenturꝰ est solis huius sepcuplum lumen.un¬
mo potius scdm scripturȩ auctoritatẽ. ipsũ ei da
ter hos omnes considera & comce quom agi
possunt dies festi dñi. quȩ ibi festiuitas q̃ gaudia
quȩ leticiȩ magnitudo. Namde his quȩ supra
diximus sp̃ualib festiuitatibus. etiam si magnȩ
sint & uere p̃cipue. cum sp̃ualit̃ gerunt᷑ in aĩa.
tamen ex parde sunt non ex integro. Sicut enĩ
dicit apłs quia ex parte scimus et ex parteꝓpha¬
mus. ita consequent̃ est ut ex parce diem fes¬
tum geramꝰ. Ut aũt scias hȩc ita ẽẽ redeamus ad
ipsius pauli sermonem. quem de diebus festis et
neomenis posuit. & uide quomodo obseruant
dĩx. Nemogͦ uos ait iudicet. incybo aut in po

Expanded text:
seat, et transit omnis hic habitus mundi. Coelum seat, et transit omnis hic habitus mundi. Coelum vero novum et nova terra fundetur. Amove de conspectibus tuis etiam solis hujus lucem, et da illi mundo, qui venturus est, solis hujus septuplum lumen: imo potius secundum Scripturae auctoritatem ipsum ei da ter hos omnes considera, et conjice quomodo agi possint dies festi Domini, quae ibi festivitates, quae gaudia, quae laetitiae magnitudo. Nam de his quae supra diximus spiritalibus festivitatibus, etiam si magnae sunt et verae, praecipue cum spiritaliter geruntur in anima, tamen ex parte sunt, non ex integro. Sicut enim dixit Apostolus, quia ex parte scimus, et ex parte prophetamus , ita consequens est, ut ex parte diem festum geramus. Ut autem scias haec ita esse, redeamus ad ipsius Pauli sermonem, qui de diebus festis et de neomeniis posuit. Et vide quomodo observantem dixit: Nemo ergo, ait, judicet in cibo, aut in po
Abbreviated transcription (Latin):
s uelut intransita positum: & ad illam uerã pa¬
triam unde egressus es paraclysi festinantẽ ac di¬
centẽ. Incola ego sum ac ꝑegrimis sicut om̃s patres
mei. In tab̾naculis enimbabitauerunt & patres
& abraham in casulis i est in tab̾naculis habi¬
tauit. cum ysaac & iacob coheredibus reꝓmissio¬
nis eiusdem. Cumgͦ incola fueris in t̾ra ⁊ ꝑegri
nus et non est menstua fixa & radicata in deside¬
riis t̾renoꝵ. s paratus es ut cito transeas. & paratus
es extendere te semꝑ ad anteriora. usquequo ꝑue¬
inas ad t̾ram fluentẽ lac ⁊ mel. & bereditatẽ ca¬
pias futuroꝵ: site inqͣm in hispositũ uideat deys.
lecatur inquam & diem festum agit suꝑde. Hec qͥdẽ
in p̃senti. in futuro uero siuis considerare. quomodo¬
aguntur dies festi. erige paulum si potes sensus
tuos at̾ra. & obliuiscere paulisꝑ hȩc que hñtur
in facie. Describe uero tibi quomͦ celũ ac t̾ra tran¬

Expanded text:
sed velut in transitu positum, et ad veram illam pased velut in transitu positum, et ad veram illam patriam unde egressus es paradisi festinantem ac dicentem: Incola ego sum, et peregrinus sicut omnes patres mei . In tabernaculis enim habitaverunt et patreset Abraham in casulis, id est, in tabernaculis habitavit cum Isaac et Jacob cohaeredibus remissionis ejusdem. Cum ergo incola fueris et peregrinus in terris, et non est mens tua fixa et radicata in desideriis terrenorum, sed paratus es, ut cito transeas, et paratus es extendere te semper ad anteriora, usquequo pervenias ad terram fluentem lac et mel , et haereditatem capias futurorum: si te, inquam, positum in his videat Deus, laetatur in te, et diem festum aget super te. Haec quidem in praesenti. In futuro vero, si vis considerare quomodo dies festi agantur, erige paululum si potes sensus tuos a terra, et obliviscere paulisper haec quae habentur in facie. Describe vero tibi quomodo coelum et terra tran
Abbreviated transcription (Latin):
mam cuam & humilia eam. Non ei ꝑmittas ex¬
plere desideria sua. nec concedas lascituiis euaga¬
ri. s in quantum fieripot̃ afflige & humilia eã.
Deniq & paschȩ festiuitas & arimoꝵ. panẽ afflictiõis
habere dicitur. Nec potest quis agere diem fe̾tum
nisi afflctionĩs panẽ manducauit. manducau̾it
pascha cum amaritudine. Manducabitis inqͥt
quales sunt festuitates dei non recipiune dule¬
dinen corpalem: nichil remislum. mebil uoluptuosũ
aut luxuriosum uolunt. s afflictionẽ animȩ & ama¬
ritudinem humilitatẽq deposcunt. quia qui se
humiliat. ip̃e exaltabit᷑ apud deũ. Hoc gͦ deposete
& ꝓpiciationis dies. Cum enim affucta fuit anima
& humiliata in conspectu dñi: tẽ ei reꝓpiciat᷑ d̃s.
demptor eius. Iam uͦ ultimus dies festus dĩ qui sit
quo letatur in homine ds̃. uideamus. Scenophe¬
gia inquit. letaturgͦ suꝑte cum te uid̾it in hoc
quasi possessionẽ ꝓpriam & ꝑpetuã depucantẽ.

Expanded text:
mam tuam et humilia eam. Non ei permittas exmam tuam et humilia eam. Non ei permittas explere desideria sua, nec concedas ei lascivius evagari, sed in quantum fieri potest, afflige et humilia eam. Denique et Paschae festivitas et Azymorum, panem afflictionis habere dicitur. Non potest quis agere diem festum, nisi afflictionis panem manducaverit, et manducaverit pascha cum amaritudine. Manducabitis enim, inquit, quales sunt festivitates Dei? Non recipiunt dulcedinem corporalem, nihil remissum, nihil voluptuosum aut luxuriosum volunt, sed afflictionem animae, et amaritudinem humilitatemque deposcunt. Quia qui se humiliat, exaltabitur apud Deum . Hoc ergo deposcit et propitiationis dies. Cum enim afflicta fuerit anima, et humiliata in conspectu Domini, tunc ei propitiatur Deus; etera. Jam vero ultimus dies festus Dei qui sit, quo Deus laetatur in homine, videamus: Scenopegia, inquit. Laetatur ergo super te, cum viderit in hoc quasi possessionem propriam et perpetuam deputantem,
Abbreviated transcription (Latin):
uorum fructuum festiuitatem dño aget. Tunc dem̃
sequitur festiuitas septimoꝵ. Sicut enĩ int̾ dies.
septimus quoq dies obseruabit᷑ sabbatũ. & ẽ festi¬
uitas. ita & int̃ menses septimus quoq mensis
sabbatum ẽ mensiũ. agitur gͦ ieis festiuitas q̃
dicitur sabbatũ sabbatoꝵ. & fit in die pͥma m̃sis
memoria tubarũ. S quis est qui festiuitatẽ gerat
sonant tuba mandare memoriȩ. & intra thefaurum
cordis sui recondere. Qui gͦ hȩc facit & in lege dei me¬
inte inicio mensis tuba in die insigni festiuitatis
eius. & qui scit in psalmis iubilare ei. digne dõ agit
sollempnitatẽ crbarũ. Est adhuc alia festiuitas.
cum affligunt animas suas. & humiliant se deo
festa celebrantes. Omira festiuitas. Dies festꝰ uocat᷑
affuctio ammȩ. Hicenim inquit dies ẽ ꝓpitiatio¬
nis. decima dies mensis septimi. Uide gͦ siuis diẽ
festum agere. siuis ut letetur ds̃ suꝑte. afflige ani¬

Expanded text:
voruvorusequitur festivitas Septimanorum. Sicut enim inter dies, septimus quique dies observatur sabbatum, et est festivitas, ita ut inter menses septimus quique mensis sabbatum sit mensium. Agitur ergo in eo festivitas, quae dicitur Sabbata sabbatorum, et fit in die prima mensis memoria tubarum. Sed quis est qui festivitatem gerat sonant tuba, mandare memoriae, et intra thesaurum cordis sui recondere? Qui ergo haec facit et in lege Domini meCanite in initio mensis tuba, in die insignis solemnitatis ejus , et qui scit in Psalmis jubilare, digne Deo agit solemnitatem tubarum. Est adhuc et alia festivitas cum affligunt animas suas et humiliant, sed non festa celebrantes. O mira festivitas! Dies festus vocatur afflictio animae. « Hic enim, inquit, dies est propitiationis, decima die mensis septimi. » Vides ergo, si vis diem festum agere, si vis ut laetetur Deus super te, afflige ani
Abbreviated transcription (Latin):
Si gͦ & tuuis nouoꝵ diẽ festum cũ dõ agere. ui
tales metere fructus. ex quibus letari facias dm̃.
&agerediem festũ. Quod alit̃ implere ñ poteris.
nisi audias apłm dicentẽ. Quiseminat in sp̃u
de spũ mecet urtã ȩt̃nã. Si sic semines ⁊ sic mecas
uere diẽ festum agis nouoꝵ. ꝓpt̃ea deniq ⁊ ꝓpħa
admonet dicens. Innouate uob̾ noualia ⁊ no¬
lite serere inspinis. Qui gͦ corsuum & hominem¬
interiorem reuocat de die in diem. iste sibi innouat
noualia. & non seminat suꝑspinas s suꝑ t̾rã bonã
que reddat ei fructum trigesimũ aut sexa gesimũ
aut centesimũ. Iste gͦ est qui in sp̃u seminat. & colli¬
git fructus sp̃s. Fructus aũt sp̃s primus omniũ est
gaudium. & merito diem festum nouoꝵ fructuũ
agit. quiagaudium metit. Precipue simul metat
& pacẽ & pacientiã & bonitatẽ & mansuetudinẽ.
aliosꝙ hoꝵ similes fructus si colligat. dignissime no¬

Expanded text:
Si ergo et tu vis Novorum diem festum agere cum Si ergo et tu vis Novorum diem festum agere cum tales metere fructus, ex quibus laetari facias Deum, et agere diem festum. Quod aliter implere non poteris, nisi audias Apostolum dicentem: « Qui seminat in spiritu, de spiritu metet vitam aeternam . » Si sic semines, et sic metas, vere diem festum agis novorum. Propterea denique et propheta admonet, dicens: « Innovate in vobis novalia, et nonare super spinas . Qui ergo cor suum et interiorem hominem renovat de die in diem, iste sibi innovat novalia, et non seminat super spinas; sed super terram bonam, quae reddat ei fructum trigesimum, aut sexagesimum, aut centesimum. Iste ergo est qui in spiritu seminat, et colligit fructus spiritus. Fructus autem spiritus primum omnium est gaudium. Et merito diem festum novorum fructuum agit, qui gaudium metit. Praecipue qui simul metat et pacem, patientiam et bonitatem, et mansuetudinem, aliosque horum similes fructus colligat, dignissime no
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentia ẽẽ. S illud magis ẽ qͦd horrescit.
& merito horrescit ds̃. si maliciȩ si irȩ si nequitiȩ
spũ infermentet᷑ anima. & in tumescit ad flagitia.
hȩc non uult ẽẽ ds̃ in anima: & tale fermentum
nisi abiecerimus de anrme nr̃ȩ domo. merito ex¬
t̃minabimur. S ne contempnas etiam si param
uideas intra te fermentari maliciã. quia modicũ
fermentum totam massam corrũpit. & ideo neq
prmo castus ẽẽ ceꝑit. accepto castitatis fermento
coccidie castior efficitur. ita & qui semel intra se
licet parũ nequitię reposueritfermentã. cottidie
nequior semetipso effictt᷑ ac deterior. E ideo siuis
Postbane sequitur sexta festuntas quȩ d̃r nouoꝵ.
id est cum primitiȩ de nouis fructibꝰ offeruntur.
Ubienim seminat᷑ fuerit ager & diligent᷑ excul¬
tus. atq ad maturitatẽ ꝑuenerit seges. tunc in
fructuum ꝑfectione domino festiuitas geritur

Expanded text:
esse intelligentia, sed illudesse intelligentia, sed illud merito horrescit Deus, si malitiae, si irae, si nequitiae spiritu infirmetur anima et intumescat ad flagitia; haec non vult esse in anima Deus, et tale fermentum nisi abjecerimus de domo animae nostrae, merito exterminabimur. Sed ne contemnas, etiamsi parvam videris intra te fermentari malitiam, quia « modicum fermentum totam massam corrumpit . » Et ideo neque er castus esse coeperit, accepto castitatis fermento, quotidie castior efficitur: ita et qui semel intra se, licet parvum malitiae reposuerit fermentum, quotidie semetipso nequior efficitur ac deterior. Et ideo si Post hanc sequitur sexta festivitas, quae dicitur Novorum, id est, primitiae de novis offeruntur. Ubi enim seminatus fuerit ager diligenter excultus, atque ad maturitatem pervenerit seges, tunc in fructuum perfectione festivitas Domini geritur.
Abbreviated transcription (Latin):
nec in cor hominis ascenderunt. hȩc om̃ã carnes
sunt u̾bi dĩ. quibus qui pot̃ ꝑfecto intellectu ues¬
ci. & corde purificato. ille uere festiuitatis pasche
immolat sacrificiũ. & diẽ festum agit eũ dõ et
anglis euis. Post hanc immo continuatã. huic.
festiuitas sequit᷑ ãmoꝵ. Quam merito celebrabiᷤᷤ
si ext̾mines fermentũ om̃e maliciȩ ⁊ nequitiȩ.¬
arimas sinceritatis & ui̾tatis custodias. Neq pu
tanclum est omnipotenten dm̃. legem hominibys
ꝓ fermento scribere. & ꝓpt̾ea iubere ext̃minar
animam de populo.si qua forte parum aliquid fer¬
menti huius ex faria comsper fũ in domosua ha¬
buisse dep̃hendit᷑. eamq curã magnoꝑe diuine fu¬
isse maiestati. qua ferment huiꝰ causa in tantũse
dicat offendi. ut ammam quã ip̃e ad imaginẽ et
similitudinẽ suam fecit ext̾minari ꝓ hoc iubeat
& euerti. Non mͥ uidet᷑ hec diuinis legib digna

Expanded text:
nec in cor hominis ascenderunt , » haec omnia carnes nec in cor hominis ascenderunt , » haec omnia carnes sunt verbi Dei, qui potest perfecto intellectu vesci et corde purificato, ille vere festivitates paschae immolat sacrificium, et diem festum agit cum Deo et cum angelis ejus. Post hanc imo continuata huic festivitas sequitur azymorum, quam merito celebrabis, si extermines omne fermentum malitiae et nequitiazyma sinceritatis veritatisque custodias. Neque enim putandum est omnipotentem Deum, leges hominibus pro fermento scribere, et propterea jubere exterminari animam de populo, si qua forte parum aliquid fermenti hujus ex farina conspersi in domo sua habuisse deprehenduntur, eamque curam magnopere fuisse divinae majestati, qua fermenti hujus causa in tantum se dicat offendi, ut animam quam ipse ad imaginem et similitudinem suam fecit, exterminari pro hoc jubeat et everti. Non mihi videtur haec divinis legibus divina
Abbreviated transcription (Latin):
homo intelligere ⁊ cdiscernere non pot᷑ sp̃ualem et
ideo dignissime diem festum agit. & hostiam neo¬
menie domino. ut pote ꝑ ip̃m innouata rigulabit.
Quarco in loco int̾ festiuitates domini ponituR¬
pasche sollempnitas. in qua festiuitate agnꝰ occidi¬
tur. Sed uide tuagnum uerũ. agnũ dĩ. agnũ qͥ
Ipse enim dixit. Nisi comederitis carnes meas. ñ
habebitis uitam in uobis ip̃is. Hȩc quȩ mͦ loquim᷑
carnes sunt uerbi dĩ. si camen non quasi infirmi
olera. aut quasi pueris lactis alimoniã ꝓferamꝰ.
Si ꝑfecta loquimur. si robusta.si forcia. carnes nob
uerbi dei apponimus comedendas. Ubi enĩ misticꝰ
sermo ubi dogmatibus et trinitatis fide repletꝰ
ꝓfertur acsolious. ubi futuri scłi amoto uelami¬
ne littere legis sp̃ualis sacramenta pandurt᷑. ubi
spes anime auulsa det̾ris iactat᷑ incelo. & in illis
collocatur quȩ oculusñ uidit. necauris audiuit

Expanded text:
homo intelligere et discernere non potest spiritalem. Et homo intelligere et discernere non potest spiritalem. Et ideo dignissime diem festum aget et hostiam neomeniae Domino, utpote per ipsum innovata jugulabit. Quarto in loco ponitur inter festivitates Dei Paschae solemnitas, in qua festivitate agnus occiditur. Sed vide tu Agnum verum, Agnum Dei, Agnum qui . Ipse enim dixit: « Nisi comederitis carnes meas, non habebitis vitam in vobis ipsis . » Hoc quod modo loquimur carnes sunt verbi Dei, si tamen non quasi infirmis olera, aut quasi pueris lactis alimoniam praeferam: si perfecta loquimur, si robusta, si fortia, carnes vobis verbi Dei apponimus comedendas. Ubi enim mysticus sermo, ubi dogmaticus et Trinitatis fide repletus profertur ac solidus, ubi futuri saeculi, amoto velamine litterae, legis spiritalis sacramenta panduntur, ubi spes animae a vulsa de terris jactatur in coelos, et in illis collocatur « quae oculus non vidit, nec auris audivit,