comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hunc aut̃ in platea offendant transeuntes.
Amarissime flere & orare in ipsa oblatione dñi
cȩpi. ut subueniret ne cuiꝰ sanguis in causa ȩccłiȩ
fieret. certe ut m̃s sanguis ꝓ salute ñ solũ popłi.
s etiã ꝓ ipsis impiis effundet᷑. Quid multa:
Missis presbiteris & diaconibꝰ. eripui imuriȩ
uirũ. Condẽnationes ilico grauissime decer¬
nunt᷑. pͥmo in corpꝰ om̃e mercatoꝵ. Itaq sc̃is die¬
bus ebdomadis ultimȩ quib solebant debitorũ
laxari uincula. stridunt catenȩ. imponuntur
collo innocentiũ. exigunt᷑ ducenti pondo auri
infra totũ triduũ. Respondent aliud se tantũ
aut duplũ si peterent᷑ daturos. dũ mͦ serua¬
rent fidem. Erant pleni carceres negotiatoribꝰ.
palatina om̃ia officia. hoc ÷ memoriales agen¬
tes in rebꝰ. apparitores diuersoꝵ comitũ tem¬
ꝑare a ꝓcessu iubent᷑ specie qua sedicioni in¬
teresse ꝓhibebant᷑. Honoratis multa minaban-¬

Expanded text:
Hunc autem in platea offenderant transeuntes. Hunc autem in platea offenderant transeuntes. Amarissime flere, et orare in ipsa oblatione Deum coepi, ut subveniret, ne cujus sanguis in causa Ecclesiae fieret: certe ut meus sanguis pro salute non solum populi, sed etiam pro ipsis impiis effunderetur. Quid multa? Missis presbyteris et diaconibus, eripui injuriae virum. 6. Condemnationes illico gravissimae decernuntur: primo in corpus omne mercatorum. Itaque sanctis diebus hebdomadis ultimae, quibus solebant debitorum laxari vincula, stridunt catenae, imponuntur collo innocentium, 854 exiguntur ducenta pondo auri infra totum triduum. Respondent aliud se tantum aut duplum, si peterentur, daturos, dummodo servarent fidem. Erant pleni carceres negotiatoribus. 7. Palatina omnia officia, hoc est, memoriales, agentes in rebus, apparitores diversorum comitum temperare a processu jubentur, specie qua seditioni interesse prohibebantur: honoratis multa minaban
Abbreviated transcription (Latin):
quã accepi litteras tuas. qͥb
significaueras qđ exagita¬
atua. moles inquietudinũ grauiũ cȩpit
oueri. nec iã portiana hoc ẽ. extramurana
silica pecebat᷑. s basilica noua hoc ÷ intra¬
urana quȩ maior est. Conuenert̃ me pͥmo
n comites consistoriani ut & basilicã trade¬
in. & ꝓcurarẽ neqͥd popłs turbarũ moue¬
÷. Respondi qđ erat ordinis. templũ dei
adere. uł ut portianã basilicã traderemꝰ.
ls reclamauit. Ita tẽ discessũ ẽ. ut intima¬
turũ se imꝑatori diceret. Sequenti die. erat aut̃
dñica. post lectiones atq tractatũ dimissis cati¬
cuminis. sẏmbolũ aliquib cõpetentib in bapti¬
steriis tradebã basilicȩ. Illic nunciatũ ẽ. mͥ cõꝑto
quod adportianã basilicã de palatio decanos
misissent. & uela suspendent. popłi partem eo
ꝑgere. ego tam̃ mansi in munere. missã facere
cepi. Dum offero. raptũ cognoui apopło castu¬
lum quendã quẽ p̃sbiterũ dicerent arriani.

Expanded text:
quam accepi litteras tuas, quibus significaveras, quod exagitaa tua, moles inquietudinum gravium cepit moveri. Nec iam Porciana hoc est extramurana basilica petebatur, sed basilica nova hoc est intramurana, quae maior est. Convenerunt me primo viri comites consistoriani et ut basilicam traderem et procurarem, ne quid populus turbarum moveret. Respondi, quod erat ordinis, templum Dei suadere, velim Porciana basilica cederemus. Populus reclamavit. Ita tunc discessum eturum se imperatori diceret. 4. Sequenti die, erat autem Dominica, post lectiones atque tractatum, dimissis catechumenis, symbolum aliquibus competentibus in baptisteriis tradebam basilicae. Illic nuntiatum est mihi comperto quod ad Portianam basilicam de palatio decanos misissent, et vela suspenderent, populi partem eo pergere. Ego tamen mansi in munere, missam facere coepi. 5. Dum offero, raptum cognovi a populo Castulum quemdam, quem presbyterum dicerent Ariani.
Abbreviated transcription (Latin):
dic aduersus dm̃. s etiã fac adu̾sus dm.
quȩ respondit.tanquã una ex insipiene
locuta es. Non mediocris gͥ istacẽptatu
Nãq asꝑiores tẽptationes has ee̾ cogus¬
mus. quȩ fiunt ꝑ mulieres. Deniq ꝑena
etiã adam supplantatꝰ est. eoq factũ us
amandatis cȩlestib deuiaret. Quo erros
cognito p̃uaricatricis conscientiȩ. reuslo
e Ubi te constituerã. qͦ ipse transgressus es:
oscis te eẽ. nudũ. quia bonȩ indum̃ta fidei
isti. folia sc̃ ista quib nc̃ uelare te quęris. re¬
asti fructũ. Sub folia legis latere cupis. s ꝓ
iere te absconde maliusti. relinquere specłm
inbaptistã herodias fecit occidi e Singłȩ tam̃
los. Michi quo minora longe merita. eo tẽ¬
ta grauiora. Uirtꝰ infirmior. s plus ꝑiculi.
cedunt sibi mulierũ uices. alt̾nant᷑ odia. cõ¬
ta uariant᷑. seniores conueniunt᷑. p̃texit᷑¬
s iniuria. Quȩ ratio gͥ est adu̾sũ hc̃ uermi¬

Expanded text:
die adversum Deum, sed etiam fac adversus Deum. die adversum Deum, sed etiam fac adversus Deum. quae respondit: Tamquam una ex insipientibus locuta es . Non mediocris igitur ista tentatio; namque asperiores tentationes has esse cognovimus, quae fiunt per mulieres. Denique per Evam etiam Adam supplantatus est ; eoque factum, ut a mandatis coelestibus deviaret. Quo errore cognito, praevaricatricis conscientiae reus lat coepisti? ubi te constitueram? quo ipse transgressus es? Agnoscis esse te nudum, quia bonae indumenta fidei perdidisti. Folia sunt ista, quibus nunc velare te quaeris. Repudiasti fructum, sub foliis Legis latere cupis, sed pmuliere te abscondere maluisti, relinquere speculum Joannem Baptistam Herodias fecit occidi ? Singulae tamen singulos, mihi quo minora longe merita, eo tentamenta graviora. Virtus infirmior, sed plus periculi. Succedunt sibi mulierum vices, alternantur odia, commenta variantur, seniores conveniunt ait : Quae ratio igitur est adversus hunc vermi
Abbreviated transcription (Latin):
decet. ut & tranquillitas pacis optet. e
monio. tẽptauit infiliis. tẽptauit inas
corporis. fortior insuo corpore tẽptate
firmior in alieno. & mͥ meas diuitias qu
uobis habeo uolebat auferre. & hoc tran
tatis ur̃ȩ patrimoniũ dissipare cupiebal
quoq ipsos mͥ bonos filios gestiebat eripe
quib ego cotidie instauro sacrificiũ. uoi
nis quib dã publicȩ ꝑturbationis conal
inuoluere. Quogͥ iam genera tẽptationss
cepi. s fortasse quia infirmiorẽ me dñs as
uit. adhuc in corpꝰ meũ ñ dedit potestate.
si ipse cupiã. & si offerã. adhuc me fortasseh
certamini imparẽ iudicat. & diu̾sis exerat
boribꝰ. Nec iob abisto cepit certamine s in ha
consũmauit. Temptatꝰ ẽ. aut̃ iob nuncus cos¬
ceruatis maloꝵ. tẽptatꝰ ẽ. etiã ꝑ muliereꝰ
les. multa mercatoꝵ pena scõꝵ. Adueras
quid iubeat᷑ cũ mandat᷑. trade basiliã.¬
⁊÷ dic aliqđ uerbũ in dm̃ & morere. necli

Expanded text:
decet, ut et tranquillitas pacis optetur, trimonio, tentavit in filiis, tentavit in dolore corporis. Fortior in suo corpore tentatur, infirmior in alieno. Et mihi meas divitias, quas in vobis habeo, volebat auferre, et hoc trantatis vestrae patrimonium dissipare cupiebat. Vos quoque ipsos mihi bonos filios gestiebat eripere, pro quibus ego quotidie instauro sacrificium: vos ruinis quibusdam publicae perturbationis conabatur involvere. Duo igitur jam genera tentationis excepi. Et fortasse quia infirmiorem me Dominus Deus novit, adhuc in corpus meum non dedit potestatem. Etsi ipse cupiam, etsi offeram, adhuc me fortasse huic certamini imparem judicat, et diversis exercet laboribus. Nec Job ab isto coepit certamine, sed in hoc consummavit. 16. Tentatus est autem Job nuntiis coacervatis malorum, tentatus est etiam per mulierem, les, multa mercatorum, poena sanctorum. Advertitis quid jubeatur, cum mandatur: Trade basili Dic aliquod verbum in Deum, et morere. Nec solum
Abbreviated transcription (Latin):
crificiũ. dãnatũ a iudice fecisse marcyriu
Itaq nunquã alias ille uidex qui audune
nisi ꝑsecutor habitꝰ ẽ: nemo illũ congresi
nemo illũ unquã osculo dignũ putauit. q
nisi iã eẽt defunctus. timerẽ impator uen
um tu uindicares. quanquã uindictã celesto
non euaserit suo suꝑstes heredi. S refertus
cognitionẽ mandatã iudici. scriptũq eoqđ
non referre debuerit s uindicare. reqͥrenda
quoq sublata donaria. O mittã alia. incens
sunt a uideis eccłiarũ basilicȩ. & nichil reddo¬
tum ẽ. nichil repetitũ. nichil quesitũ. Qd
aut̃ bab̾e potuit synagoga in castro ultme
cũ totũ quicqͥd illic ÷ ñ multũ sit. nichil p̾ci¬
osũ. nichil copiosũ: Quid deinde incendiop¬
tuit rapi uideis insidiantibꝰ : Artes istȩ st̃ us¬
deoꝵ uolentiũ calũniari. ut dũ ista qͦruil
indet᷑ extra ordinẽ militaris cẽ sura iudi
Mltta t᷑ miles fortasse dicturꝰ. qđ hic ali¬

Expanded text:
crificium, damnatum a judice fecisse martyrium? crificium, damnatum a judice fecisse martyrium? Itaque numquam alias ille judex, qui audivit eum, nisi persecutor habitus est; nemo illum congressu, nemo illum umquam osculo dignum putavit. Qui nisi jam esset defunctus, timerem, Imperator, ne in eum tu vindicares, quamquam vindictam coelestem non evaserit, suo superstes haeredi. 18. Sed refertur cognitionem mandatam judici, scriptumque eo quod non referre debuerit, sed vindicare: requirenda quoque sublata donaria. Omittam alia: incensae sunt a Judaeis Ecclesiarum basilicae, et nihil redditum est, nihil repetitum, nihil quaesitum. Quid autem habere potuit synagoga in castro ultimo; cum totum quidquid illic est, non multum sit, nihil pretiosum, nihil copiosum? Quid deinde incendio potuit rapi Judaeis insidiantibus? Artes istae sunt Judaeorum volentium calumniari; ut dum ista queruntur, mandetur extra ordinem militaris censura judicii, mittatur miles fortasse dicturus quod hic aliq
Abbreviated transcription (Latin):
pore imꝑii iuliani incenderint. duas da¬
horret riunis. Incensȩ st̃ basilicȩ garis. asc¬
lone. bereto. & illis fere locis om̃ibꝰ e i¬
dictã nemo quesiuit. Incensa ẽ. basilicae
lexandriȩ agentilib & uideis: quȩ solipt¬
stabat cȩteris. Eccłia ñ uindicata ẽ. uindicd¬
synagoga: Uindicabit᷑ etiã ualentinianss
nũ incensũ: Quid ÷ enĩ nisi fanũ. in quo et
conuentꝰ gentiliũ. licet gentiles duodecios
appellent. isti triginta & duos aeonas colan
quos appellant dõs: Nã & de ipsis cõꝑirel¬
tũ & p̃ceptũ. ut in monachos uindicaret᷑. q
ꝓhibentib iter ualentinianis. qͦ psalmos ca¬
nentes ex consuetudine usuq uet̾i ꝑgebantꝰ
ad celebritatẽ machabeoꝵ martyrũ. moti
insolentia incendert̃ fanũ eoꝵ. in qͦdã ruras
uico tumultuarie conditũ. Quantise offer
habent tali optioni. cũ meminerint cempo
iuliani illũ quia arã deiecit & turbauit sa¬

Expanded text:
tempore imperii Juliani incenderint. Duas Datempore imperii Juliani incenderint. Duas Dahorret ruinis. Incensae sunt basilicae Gazis, Ascalonae, Beryto, et illis fere locis omnibus, et vindictam nemo quaesivit. Incensa est basilica et Alexandriae a gentilibus et Judaeis, quae sola praestabat caeteris. Ecclesia non vindicata ebitur etiam Valentinianorum fanum incensum? Quid est enim nisi fanum, in quo est conventus gentilium? Licet gentiles duodecim deos appellent, isti triginta et duos Aeonas colant, quos appellant deos. Nam et de ipsis comperi relatum et praeceptum, ut in monachos vindicaretur, qui prohibentibus iter Valentinianis, quo psalmos canentes ex consuetudine usuque veteri pergebant ad celebritatem Machabaeorum martyrum, moti insolentia incenderunt fanum eorum in quodam rurali vico tumultuarie conditum. 17. Quanti se offerre habent tali optioni; cum meminerint tempore Juliani illum, qui aram dejecit, et turbavit sa
Abbreviated transcription (Latin):
lud adquisitũ ẽ. a patre filio. Dignũ erat enĩ.
ut suã iniuriã priꝰ ipse donaret. Bene illud cũ
ues. & uide nequid dõ deroges. Non ÷ gͦ causa
tantȩ cõmocioni idonea. ut ꝓpt edificiĩ exustio¬
nẽ. in popłm tam seuere uindicet᷑. Multo aut̃
minus quia synagoga incensa ẽ. ꝑfidiȩ locus.
impietatis domꝰ. am̃tiȩ receptacłm. qđ dĩdãna¬
uit ipse. Sic enĩ legimꝰ ꝑos ieremiȩ dicente dño
dõ nr̃o. Ꝙ faciã domui ubi inuocatũ ẽ. nom̃ meũ
suꝑ ipsã in qua confiditis uos. & loco quẽ dedi uo¬
bis & patrib ur̃is. sic̃ feci selon. & ꝓiciã uosa facie
mea. sic̃ ꝓreci patres ur̃os om̃e sem̃ effrea e
noli orare ꝓ populo isto. & noli postularea
diamte. Aut ñ uides quid isti faciunt ns
tatib iuda : Dĩ se ꝓ illis ꝓhibet rogar i qs
uindicandos putas. At certe si iurẽ genu
rem. dicerẽ quantas ȩccłiȩ basilicas iudaa

Expanded text:
lud acquisitum est a patre filio; dignum erat enim, lud acquisitum est a patre filio; dignum erat enim, ut suam injuriam prius ipse donaret. Bene illud cum ves, et vide ne quid Deo deroges. 14. Non est ergo causa tantae commotioni idonea; ut propter aedificii exustionem in populum tam severe vindicetur: multo autem minus quia synagoga incensa est, perfidiae locus, impietatis domus, amentiae receptaculum, quod Deus damnavit ipse. Sic enim legimus per os Hieremiae, dicente Domino Deo nostro: Et faciam domui, ubi invocatum est nomen meum super ipsam, in qua confiditis vos, et loco quem dedi vobis et patribus vestris, sicut feci Selon: et projiciam vos a facie mea, sicut projeci fratres vestros omne semen Ephraem. Et tu noli orare pro populo isto, et noli postulare iquia non exaudiam te. Aut non vides quid isti faciunt in civitatibus Juda ? Deus se pro illis prohibet rogari, quos tu vindicandos putas. 15. At certe si jure gentium agerem, dicerem quantas Ecclesiae basilicas Judaei
Abbreviated transcription (Latin):
diuino qui faciebant repurgiũ igne flagrart̃:
Nõ caues. ne etiã nc̃ fiat: Adeo a te ñ fuit iuben
Anquia synagogȩ locus : Si edificio incenso mo¬
ueris uilissimo. quod enĩ intã ignobili castro ẽẽ
potuit. ñ recordaris imꝑator. quantoꝵ Rome
domꝰ prȩfect᷑ Incensȩ sint. & nemo uindicauits
Immo siquis imꝑacoꝵ uoluit factũ seueriꝰrep̃¬
hende. eius magis qui canto ẽ. ꝑculsus dispendio
causã grauauit. Quid gͥ digniꝰ. ut callinici castri
in parte aliqua edificioꝵ incendiũ. an urbis
romȩ uindicandũ estimaret᷑: Si oporteret
tam̃. constantinopolim dudũ domꝰ ep̃i incen¬
sa est. & filiꝰ clem̃tiȩ tuȩ int̾cessit apudpatrẽ.
ut & suã hoc ÷ filũ imꝑatoris imuriã. & domꝰ
sacerdotał incendiũ non uindicares. Nũ con¬
sidas imꝑator. ne & hoc cũ uindicariiusseris.
ipse iterũ int̾ueniat neuindicet᷑: S bene il¬

Expanded text:
divino, qui faciebant repurgium, igne flagrarunt? divino, qui faciebant repurgium, igne flagrarunt? Non caves ne etiam nunc fiat? Adeo a te non fuit jubenan quia synagogae locus? Si aedificio incenso moveris vilissimo quid enim in tam ignobili castro esse potuit, non recordaris, imperator, quantorum Romae domus praefectorum incensae sint, et nemo vindicavit? Immo si quis imperatorum voluit factum severius reprehendere, ejus magis qui tanto est perculsus dispendio, causam gravavit. Quid igitur dignius, ut Callinici castri in parte aliqua aedificiorum incendium, an urbis Romae vindicandum aestimaretur, si oporteret tamen? Constantinopoli dudum domus episcopi incensa est, et filius clementiae tuae intercessit apud patrem; ut et suam, hoc est, filii imperatoris injuriam, et domus sacerdotalis incendium non vindicares. Non consideras, Imperator, ne et hoc cum vindicari jusseris, ipse iterum interveniat, ne vindicetur? Sed bene il
Abbreviated transcription (Latin):
uerecundiã s reuocant gr̃am. ne fiat quo dei
sũmi c̃trahat᷑ offensio. Esto tam̃. nemo ep̃m ad hoc
munꝰ c̾ueniat. Rogauienĩclem̃tiã tuã. ꝙ licet
ipse hoc reuocatũ adhuc ñ legerĩ. reuocatũtam̃
c̃stituamꝰ. Qͥd si alii timidiores dũ mortẽ refor¬
midant. offerant ut de suis facultatib reparet᷑
sy nagoga. aut comes ubi hoc cõꝑerit pͥmo c̃sti¬
tutũ ipse de xp̃ianoꝵ censu exedificari iubeat:
habeb̾ imꝑator comitẽ p̃uaricatorẽ. & huic ue¬
rilla c̃mit̾tes uictricia. huic labarũ hoc ÷ xp̃i¬
sacratũ nomine. qui synagogam instauret quȩ
ꝑfidoꝵ : legimꝰ tẽpla idolis antiquitꝰ condica de
manib cymbroꝵ. de spolũs reliquoꝵ hostiũ. Hẽ
ticulũ uidei in fronce synagoge suȩ scribent. tẽ
disciplinȩ species. ancausa religionis : Cedat opor¬
tet censura deuotioni. Non audistiimꝑator.
qr cũ ussisset uilianꝰ reparari tẽplũ ierusolimis.

Expanded text:
verecundiam, sed revocant gratiam; ne fiat quo Dei verecundiam, sed revocant gratiam; ne fiat quo Dei summi contrahatur offensio. 9. Esto tamen, nemo episcopum ad hoc munus conveniat; rogavi enim clementiam tuam: et licet ipse hoc revocatum adhuc non legerim, revocatum tamen constituamus. Quid si alii timidiores, dum mortem reformidant, offerant ut de suis facultatibus reparetur synagoga; aut comes ubi hoc compererit primo constitutum, ipse de christianorum censu exaedificari jubeat? Habebis, imperator, comitem praevaricatorem, et huic vexilla committes victricia, huic labarum, hoc est, Csacratum nomine, qui synagogam instauret, quaeperfidorum? Legimus templa idolis antiquitus condita de manubiis Cimbrorum, de spoliis reliquorum hostium. Hunc titulum Judaei in fronte synagogae suae scribent: Tempdisciplinae species, an causa religionis? Cedat oportet censura devotioni. 12. Non audisti, imperator, quia cum jussisset Julianus reparari templum Hierosolymis,
Abbreviated transcription (Latin):
tyriũ fortioris. Si inconstantẽ. declina lapsũ
fragilioris. Plus enĩ astringit᷑. qͥ labi infirmũ
coegerit. Hac ꝓposita conditione. puto ep̃m
dicturũ quod ipse ignes sparserit. turbas cõ¬
pulerit. popłos conduxerit. ne amittat occa¬
sionẽ marty rir& ꝓ inualidis subiciat ualida¬
orem. Obeatũ m̃daciũ. quo adquirit᷑ sibi alioꝵ
absolutio. sui gr̃a. Hoc ÷ imꝑator qđ poposci
& ego. ut in me magis uindicares. & hoc sicri¬
men putares. mͥ ascribes. Quid mandas in ab¬
sentes iudiciũ: Habes p̾sentẽ. habes c̃fiten¬
tẽ reũ. Proclamo qđ ego synagogã incendim.
certe qđ ego illis mandauerĩ. ne eẽt. locꝰ inquo
xp̃c negaret᷑. Si obiciat᷑ mͥ. cur hic ñ incende¬
rim: diuino iã cremari cȩpit iudicio. Meum
cess auit opus. Ꝙ si uerũ querit᷑. idõ segnior
fui.qr ñ putabã hoc uindicandũ. Qd facerẽ.
qđ nullo ultore sine p̃mio foret: Iangt̃ hec

Expanded text:
tyrium fortioris: si inconstantem, declina lapsum tyrium fortioris: si inconstantem, declina lapsum fragilioris: plus enim astringitur, qui labi infirmum coegerit. 8. Hac proposita conditione, puto dicturum episcopum quod ipse ignes sparserit, turbas compulerit, populos conduxerit; ne amittat occasionem martyrii, et pro invalidis subjiciat validiorem. O beatum mendacium, quo acquiritur sibi aliorum absolutio, sui gratia! Hoc est, imperator, quod poposci et ego; ut in me 949 magis vindicares: et si hoc crimen putares, mihi ascriberes. Quid mandas in absentes judicium? Habes praesentem, habes confitentem reum. Proclamo quod ego synagogam incenderim, certe quod ego illis mandaverim; ne esset locus in quo Christus negaretur. Si objiciatur mihi, cur hic non incenderim? Divino jam cremari coepit judicio: meum cessavit opus. Et si verum quaeritur, ideo segnior fui, quia non putabam hoc vindicandum. Quid facerem, quod nullo ultore sine praemio foret? Tangunt haec
Abbreviated transcription (Latin):
.ampliꝰ sollicitor. ne etiã ipse tuo me
tea iudicio condẽnes. qđ mea aut dissi¬
latione aut adulatione ꝓlapsionẽ non
taueris. Si in me peccari uiderẽ. ñ debe
tacere. Scriptũ ÷ enĩ. Si peccauerit in¬
rium partiũ. incensã ẽẽ. synagogã. idq au¬
ctore factũ ep̃o.Iussisti uindicari in cȩt̾os. sy¬
nagogã ab ipso exedificari ep̃o. ñ aseruo ex¬
pectandã fuisse assertionẽ ep̃i. Sacerdotesenĩ
turbarũ modatores st̃. studiosi pacis. nͥ cũ &
ipsi mouent᷑ iniuria dĩ. aut ȩccłiȩ contumelia
sit. aliqͥd iste ep̃s feruentior in exustione syna¬
goge. timidior in iudicio. Non uereris imꝑator
ne adquiescat sententiȩ tuȩ. ne p̃uaricet᷑. ñti¬
mes. ñ etiã uereris. qđ futurũ ÷ ne uerb̾ resistat
comiti tuo: Necesse eritgͥ. ut aut p̃uaricatorẽ
aut martyrẽ faciat. Utrunq alienũ tẽporib
tuis. utrunq ꝑsecutionis instar.si aut p̃uari¬
cari cogat᷑. aut subire martiriũ. Uides qͦ in

Expanded text:
tuo. Amplius sollicitor ne etiam ipse tuo me postea judicio condemnes, quod mea aut dissimulatione, aut adulatione, prolapsionem non evitaveris. Si in me peccari viderem, non deberem tacere. Scriptum est enim: Si frater rium partium incensam esse synagogam, idque auctore factum episcopo. Jussisti vindicari in caeteros, synagogam ab ipso exaedificari episcopo. Non astruo exspectandam fuisse assertionem episcopi; sacerdotes enim turbarum moderatores sunt, studiosi pacis, nisi cum et ipsi moventur injuria Dei, aut Ecclesiae contumelia. Sit alioquin iste episcopus ferventior in exustione synagogae, timidior in judicio: non vereris, imperator, ne acquiescat sententiae tuae; ne praevaricetur, non times? 7. Non etiam vereris, quod futurum est; ne verbis resistat comiti tuo? Necesse erit igitur ut aut praevaricatorem aut martyrem faciat: utrumque alienum temporibus tuis, utrumque persecutionis instar, si aut praevaricari cogatur, aut subire martyrium. Vides quo in
Abbreviated transcription (Latin):
moraret᷑ ferire. si tirannũ putaret. uederi ui¬
re a sacerdotib donata imꝑia ñ usurpata. &
uulgo dici. quod imꝑatores sacerdotiũ magis
optauerint. quã imꝑiũ sacerdotes. Ap̃c fugit
ne rex fieret. Habemꝰ tirannidẽ nr̃am. tiran¬
nidis sacerdotis infirmitas ẽ. Cũ infirmor in¬
quit. tc̃ potens sum. Cauere tam̃ ne ipse sibi
tirannũ faceret. cui ds̃ aduersariũ ñ excitauit.
Non hoc maximũ dicere quod tirannꝰ ego sim ualenti¬
mani. qui se meş legationis obiectu quęrit᷑ ad ita¬
li amñ potunsse transire. Addidi. quia nunquã
sacerdotes ciraum fi crunt. s tirannos sepe st̃
passi. Ex ictus ẽ. tocus ille dies in merore nr̃o. scis¬
se tanĩ ab illudentib pueris cortinȩ regiȩ. Ego do.¬
mũ redire non potui. qr circifusi erant milites
qui basilicã custodiebant. cũ fr̃ib psalmos inȩo¬
cłiȩ basilica: ninore diximꝰ. Sequenti die lectꝰ:

Expanded text:
moraretur ferire, si tyrannum putaret? Veteri jumoraretur ferire, si tyrannum putaret? Veteri jure a sacerdotibus donata imperia, non usurpata: et vulgo dici quod imperatores sacerdotium magis optaverint, quam imperium sacerdotes. Christus fugit, ne rex fieret . Habemus tyrannidem nostram. Tyrannis sacerdotis, infirmitas est: Cum infirmor, inquit, tunc potens sum . Cavere tamen ne ipse sibi tyrannum faceret, cui Deus adversarium non excitavit. Non hoc maximum dicere, quod tyrannus ego sim Valentiniani, qui se meae legationis objectu queritur ad Italiam non potuisse transire. Addidi quia numquam sacerdotes tyranni fuerunt, sed tyrannos saepe sunt passi. 24. Exactus est totus ille dies in moerore nostro: scissae tamen ab illudentibus pueris cortinae regiae. Ego domum redire non potui; quia circumfusi erant milites, qui basilicam custodiebant. Cum fratribus psalmos in ecclesiae basilica minore diximus. 25. Sequenti die lectus est
Abbreviated transcription (Latin):
ta deferret. Concessi paululũ. mandatũ intimat.
Quidtͥ uisũ ÷ in qͥt. ut contͣ placitũ faceres: Res¬
pondi. Quod placitũ sit ignoro. quidue temere
factũ dicat᷑ incertũ habeo. Ait. Cur p̃sbiteros
ad basilicã destinasti: Sitirannꝰes. scire uolo. ut
sciã quẽ admodũ me adu̾sũ te p̃parẽ. Retuli di¬
cens. me nichil in p̃iudiciũ fecisse ȩccłiȩ. eo tẽ¬
pore quo audierã occupatã ẽẽ. amilitib basi¬
licã. gemitũ tantũmodo lib̾iorẽ habuisse. mul¬
tisq adhortantibꝰ. ut eõ ꝑgerẽ dixisse. Irad̾e
basilicã non possũ. s & pugnare ñ debeo. Pea
uͦ quã cognouerim cortinas regias inde ẽẽ. sub¬
latas. cũ me popłs eo ire deposceret. direxisse
p̾sbiteros. me tam̃ noluisse ire. s dixisse. credo
in xp̃o. qđ ipse nobiscũ faciet imꝑator. si hȩc
tirannidis uidet᷑. habeo arma s in xp̃i noĩe.
habeo offerendi mei corporis potestatẽ. quid

Expanded text:
ta deferret. Concessi paululum, mandatum intimat. ta deferret. Concessi paululum, mandatum intimat. Quid tibi visum est, inquit, ut contra placitum faceres? Respondi: Quod placitum sit ignoro, quidve temere factum dicatur, incertum habeo. Ait: Cur presbyteros ad basilicam destinasti? Si tyrannus es, scire volo; ut sciam quemadmodum me adversum te praeparem. Retuli dicens me nihil in praejudicium fecisse Ecclesiae: eo tempore quo audieram occupatam esse a militibus basilicam, gemitum tantummodo liberiorem habuisse, multisque adhortantibus ut eo pergerem, dixisse: Tradere basilicam non possum, sed pugnare non debeo. Postea vero quam cognoverim cortinas regias inde esse sublatas, cum me populus eo ire deposceret, direxisse presbyteros; me tamen noluisse ire, sed dixisse: Credo in Christo quod ipse nobiscum faciet imperator. 23. Si haec tyrannidis videntur, habeo arma, sed in Christi nomine: habeo offerendi mei corporis potestatem. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ad inuadendã hereditatẽ uenert̃. facti funt
coheredes dĩ. Defensores habeo. quos hostes puta
cinit. quia factꝰ ẽ. in pace locus eiꝰ. & confregitcor¬
nua arcuũ. scutũ. & gladiũ. & bellũ. Cuiꝰ emĩhoc
munꝰ. cuiꝰ opus. nisi tuũ dñe iħu: Uidebas ad tẽ¬
plũ tuũ armatos uenire. hinc gemere popłm.
& frequentẽ adesse ne basilicã dĩ trade uidẽt᷑.
inde uim militib imꝑari. Mors ance ocłos mͥ.
N equid int̾ hȩc furori liceret. inseruisti te medi
um dñe. & fecisti utraq unã. Cõpesciusti arma¬
tos dicens. Profecto si ad arma concurrit᷑. sun
tẽplo meo clausi cõmouent᷑ quȩ utilitas in san¬
nunciꝰ. s tu dñe saluũ fecisti popłm tuũ. con¬
scidisti saccũ meũ. & p̃cin xisti me lȩticia. Hȩc
gͦ dicebã. miratꝰ imꝑatoris animũ studio militũ.
obsetratione comitũ. p̃catu popłi posse mitesce¬
re. Interea nunciat᷑ mͥ missũ notariũ. qͥ manda¬

Expanded text:
Qui ad invadendam haereditatem venerunt, facti sunt cohaeredes Dei. Defensores habeo, quos hostes putabcinit, quia factus est in pace locus ejus, et: Ibi confregit cornua arcuum, scutum, gladium et bellum . Cujus enim hoc munus, cujus opus, nisi tuum, Domine Jesu? Videbas ad templum tuum armatos venire: hinc gemere populum, et frequentem adesse, ne basilicam Dei tradere videretur: inde vim militibus imperari. Mors ante oculos mihi; ne quid inter haec furori liceret: inseruisti te, Domine, medium, et fecisti utraque unum . Compescuisti armatos, dicens profecto: Si ad arma concurritur, 858 si in templo meo clausi commoventur, quae utilitas in santuum: conscidisti saccum meum, et praecinxisti me laetitia . 22. Haec ego dicebam, miratus imperatoris animum studio militum, obsecratione comitum, precatu populi posse mitescere. Interea nuntiatur mihi missum notarium, qui manda
Abbreviated transcription (Latin):
qui loquit᷑ in uob̾. Ꝙ tam̃ si in causis rei¬
blicȩ loquar. quãuis etiã illic iusticia ser¬
ndasit: ñ tãto astringar metusiñ audiar.
ausa uͦ dĩ quẽ audies. si sacerdotẽ ñ audi
Cuꝰ maiore peccat᷑ ꝑiculo: Qͥs tͥ uerũ¬
ere audebit. si sacerdos ñ audeat᷑ Noui
biũ. clem̃tẽ. mitẽ atq tranqͥllũ. fidem
timorẽ dñi cordi habentẽ. s plerũq ali.¬
a nos fallunt. Hñt aliqͥ ⁊elũ dĩ. s ñ scdm¬

Expanded text:
qui loquitur in vobis . Et tamen si in causis reipublicae loquar, quamvis etiam illic justitia servanda sit, non tanto astringar metu, si non audiar. In causa vero Dei, quem audies, si sacerdotem non audies, cujus majore peccatur periculo? Quis tibi verum audebit dicere, si sacerdos non audeat? Novi te pium, clementem, mitem atque tranquillum, fidem ac timorem Domini cordi habentem, sed plerumque aliqua nos fallunt. Habent aliqui zelum Dei, sed non s
Abbreviated transcription (Latin):
atq a paucis qͥdem affigeret᷑. s pro toto orben
habens sp̃m immundũ. Et infra. Sit¬
gens aut̃ de synagoga: intrauit in domuns
monis & andreȩ. Socrus aut̃ symonis: teneus
magnis febribꝰ. Uide clem̃tiã dñi salutaris lla
indignatione cõmotus. nec scelere offensus.
iniuria uiolatꝰ. iudeã deserit: qͥn etiã ĩmemi
iniuriȩ. memor clem̃tiȩ : nc̃ docendo. nc̃lit¬
rando. nc̃ sanando infidȩ plebis corda: demiss
E bene sc̃s lucas uirũ i sp̃u neqͥtiȩ liberatia
te p̾misit: & substituit feminȩ sanitatẽ. Uo¬
q enĩ sexum dñs curaturus aduenerat: e
sanari debuit qui pͥor creatꝰ ẽ: nec p̃termit
illa quȩ mobilitate magis animi. quã pͣut
peccauerat.Sabbato medicinȩ dñicȩ oꝑact
uetus creatura ante desinit: nec sub legeil
dei filiũ. s supra legẽ in ipso pͥcipio dehs¬
Nuerbo factus est mundus: sic̃ legimꝰ. Uerbodm̃¬

Expanded text:
atque a paucis quidem adfigeretur, sed pro toto orbe matque a paucis quidem adfigeretur, sed pro toto orbe mhabens spiritum in mundum et infra: surgens autem de synagoga intrauit in domum Simonis et Andreae. socrus autem Simon i s tenebatur magnis febribus. uide clementi am domini saluatoris. nec indignatione commotus nec scelere offensus nec iniuria uiolatus Iudaeam deserit, quin etiam inmemor iniuriae, memor clementiae nunc docendo nunc liberando nunc sanando infidae plebis corda demulcet. et bene sanctus Lucas uirum ab spiritu nequitiae liberatum ante praemisit et substituit feminae sanitatem. utrumque enim sexum dominus curaturus aduenerat et prior sanari debuit qui prior creatus est nec praetermitti illa quae mobilitate magis animi quam prauitate peccauerat. sabbato medicinae dominicae operaubi uetus creatura ante desiuit nec sub lege esse dei filium, sed supra legem in ipso principio desiper legem, sed uerbo factus est mundus, sicut legimus: uerbo
Abbreviated transcription (Latin):
suis salutarem. Moralis enĩ dñs. & qui docur
exemplo sui apłos suos omĩb omĩa fieri: nei
lentes repudiat. nec inuitos alligat. neceios
reluctat᷑. nec rogantib deest. Sic gerasenos ai
cũ uirtutes eiꝰ sustiner ĩ possent: quasu isim
& ingratos reliquit.Simul intellige ñ exnas¬
tate fuisse. s uoluntariã corporis passionẽ.n
captũ a iuideis sed ase oblatũ. Et enĩ qͣndo ułi
pitur. quando uult labit᷑: qͣndo uult suspens
quando uult non tenet᷑. Q hic insuꝑciliũ net
precipitandus ascenderat: & ecce ꝑ mediũile
tata subito uł obstupe facta furentiũ m̃te d¬
cendit. Nondũ enĩ hora uenerat passionis. os
etiã malebat adhuc iudeos sanare quã pđe i
in efficaci furoris exitu: desinerent uelle qda
admodũ a paucis teneri potuit. qui ã popil
non teneret᷑: Sed noluit sacrilegiũ ẽẽ miltr
ut in auctores culpȩ crucis inuidiã retorquan

Expanded text:
finibus salutarem; moralis enim dominus et qui docuerit finibus salutarem; moralis enim dominus et qui docuerit exemplo sui apostolos suos omnibus omnia fieri nec uolentes repudiat nec inuitos alligat nec eicientibus reluctatur nec rogantibus deest. sic Gerasenos alibi, cum uirtutes eius sustinere non possent, quasi infirmos et ingratos reliquit. simul intellege non ex necessitate fuisse, sed uoluntariam corporis passionem nec captum a Iudaeis, sed a se oblatum. etenim quando uult capitur, quando uult labitur, quando uult suspenditur, quando uult non tenetur. et hic in supercilium montis praecipitandus ascenderat et ecce per medium illorum mutata subito uel obstupefacta furentium mente descendit; nondum enim hora uenerat passionis. quin etiam malebat adhuc Iudaeos sanare quam perdere, ut inefficaci furoris exitu desinerent uelle quod madmodum a paucis teneri potuit, qui a populo non tenetur? sed noluit sacrilegium esse multorum. ut in auctores culpae crucis inuidiam retorqueret
Abbreviated transcription (Latin):
erroris st̃ estimant᷑ in sem̃malũ. Nã & iudei ex
patre diabolo: ñutiq carnis successione s crimi¬
nis. Ergo om̃s cupidi. om̃s auari. gieri leprã cũ
diuitus suispossident: & male quesitã mercedẽ
ñ tam patrimoniũ facultatũ quã tbesaurũ
criminũ congregart̃: ȩt̾no supplicio. & breui
fructu. Nam cũ diuitiȩ sint caducȩ. pena ꝑpetua
est: quia neq auarꝰ. neq ebriosus. neq idolisser¬
uiens regnum dĩ possidebit.
i repleti st̃ ira om̃s in sẏnagoga: hec au¬
dientes. Ꝙ surrexert̃: & eiecert̃ illũ
extraciuitatẽ. Sacrilegia iudoꝵ quȩ multo
ante dñs p̾muntiauerat ꝑ ꝓpħam & psalmi uer¬
siculo declarauerat quȩ pasfurꝰ eẽt in corpo.
stitutus dicens. retribuebant mͥ mala ꝓbont.
euangłio docet ẽẽ cõpleta. Nam cũ ipse ppopis
beneficia diffunderet: illi in uirias irrogai
Nec mirũ si ꝑdidert̃ salutẽ: qui eiecert᷑ defi

Expanded text:
erroris sunt aestimantur in semen malum. nam et Iudaei ex erroris sunt aestimantur in semen malum. nam et Iudaei ex patre diabolo non utique carnis successione, sed criminis. ergo omnes cupidi, omnes auari Giezi lepram cum diuitiis suis possident et male quaesita mercede non tam patrimonium facultatum quam thesaurum criminum congregarunt aeterno supplicio et breui fructu. nam cum diuitiae sint caducae, poena perpetua est, quia neque auarus neque ebriosus neque idolis seruiens regnum dei possidebit. Et repleti sunt ira omnes in synagoga haec audientes et surrexerunt et eiecerunt illum extra ciuitatem . sacrilegia Iudaeorum, quae multo ante dominus praenuntiauerat per prophetam et psalmi uersiculo declarauerat quae passurus esset in corpore constitutus dicens: retribuebant mihi mala pro bonis, in euangelio docet esse conpleta. nam cum ipse per populos beneficia diffunderet, illi iniurias inrogabant. nec mirum si perdiderunt salutem, qui eiecerunt de suis
Abbreviated transcription (Latin):
animũq: malequesita cõmaculat. Accepisti in qͥt
pecuniã. & possidebis ex ea agrum. & uineam. &
oliueta. & greges: & lepra naaman applicauit se
inte : & seminituo usq inȩt̾nũ. Uides quia facto
auctoris. successio dãnat᷑ heredis : In expiabilis ÷
enĩ uendita culpa mysterũ: & gr̃ẽ dicta cȩlestis
transit ad posteros. Deniq moabite & cȩteri ñ in-¬
trabunt ȩccłam dñi usq ad terciã & quartã gene-¬
rationẽ: tamdiu uidelicet ut simpliciꝰ int᷑p̃tem᷑.
donec culpã auctoꝵ multiplicis successio genera¬
tionis aboleret. S cũ illi qui in dm̃ idolatrio er¬
rore deliquert̃. in quartã generationẽ uideant᷑
ẽẽ multati: ꝓfecto durior uidet᷑ eẽ sententia qr
gieri semen usq inȩt̾nũ ꝓ cupiditate habendi.
generis sem̃ intelligas. Sic̃ enĩ qui filũ ꝓmissio¬
nis st̃ estimant᷑ in semen bonũ: ita etiã qui filũ

Expanded text:
animumque male quaesita commaculat. Accepisti, inquit, animumque male quaesita commaculat. Accepisti, inquit, pecuniam, et possidebis ex ea agrum, et vineam, et oliveta, et greges: et lepra Naaman applicabit se in te, et semini tuo usque in aeternum . Vides quia facto auctoris successio damnatur heredis. Inexpiabilis est enim uenditi culpa mysterii et gratiae uindicta caelestis transit ad posteros. denique Moabitae et ceteri non intrabunt usque ad tertiam et quartam generationem, tam diu uidedonec culpam auctorum multiplicis successio generationis aboleret. Sed cum illi qui in Deum idololatriae errore deliquerunt in quartam generationem videantur esse mulctati, profecto durior videtur esse sententia qua Giezi semper usque in aeternum pro cupiditate habendi pgeneris semen intellegas? sicut enim qui filii promissionis sunt aestimantur in semen bonum, ita etiam qui filii
Abbreviated transcription (Latin):
bauit fidẽ: qui premia recusauit. disce utroq
dictoꝵ factoꝵq magisterio: qͥd sequaris. Habes
dñi p̃ceptũ. uatis exemplũ. gratis acciꝑe. gratis
dare: nec uendere mysteriũ sed offerre. Non
enim p̃cio taxat᷑ dĩ gr̃a. nec in sacram̃tis lucrũ
querit᷑: s obseqͥum sacerdotis. Non tam̃sat est
silucrũ ipse nequeras: familiȩ quoq tuȩ cohiben¬
de manus sunt. Nec hoc solũ exposcit᷑: ut te solum
castum immaculatũq custodias. Non enĩ dixit
castitas. Oportet enĩ ẽẽ irrep̃hensibilẽ sacerdotẽ:
suȩ domui bene prepositũ. filios habentẽ subditos:
cũ om̃i castitate. Siquis aut̃ domui suȩ preesse ne¬
scit. quomodo eccłȩ dĩ diligentiã habebit: In
strue gͦ familiã: hortare. custodi. Ꝙt site fefel¬
lerit seruulus. humanã enĩ ñ excipio facultatẽ:
prophetico deprehensus repudiet᷑ exẽplo.Cito
turpẽ sequit᷑ supra mercedẽ : & pecunia corpus

Expanded text:
bauit fidem qui praemia recusauit. disce utroque bauit fidem qui praemia recusauit. disce utroque dictorum factorumque magisterio quid sequaris. habes domini praeceptum, uatis exemplum gratis accipere, gratis dare nec uendere ministerium, sed offerre; non enim pretio taxatur dei gratia nec in sacramentis lucrum quaeritur, sed obsequium sacerdotis. Non tamen sat est si lucrum ipse non quaeras: familiae quoque tuae cohibendae manus sunt. nec hoc solum exposcitur. ut te solum castum inmaculatumque custodias; non enim dixit castitas; oportet enim esse inreprehensibilem sacerdotem, suae dcum omni castitate. Si quis autem domui suae preesse nescit, quomodo aeclesiae Del diligentiam hstrue ergo familiam tuam, hortare, custodi: et si te fefellerit servulus humanam enim non excipio facultatem prophetico deprehensus repudietur exemplo. Cito turpem sequitur lepra mercedem, et pecunia corpus
Abbreviated transcription (Latin):
futura gentib declarat᷑. Qui solutȩ consilio pu¬
ellȩ quȩ fractis uirib ciuiũ. in hostilẽ captuia
uenerat potestatẽ: a ꝓpħa salutẽ sꝑare cõmonitꝰ.
non terreni regis imꝑio. s diuinȩ miscđdiȩ libera¬
litate sanat᷑. Cur mistico numero mergi iubet᷑ :
Cur iordanis flum̃ legit᷑: Nonne bom inquit
abana & pharphar fliuũ cdamascipre iordanes
S iratus hos protulit. iordanẽ meditatꝰ elegit.
hescit enĩ ira mysteriũ. fides nouit. Disce bap¬
tismatis gr̃am salutaris. Qui leꝓsus merserat:
fidelis emersit. Disce sp̃ualia sacram̃ta signari.
Corporis remediũ petit᷑: m̃tis ad quirit᷑. Abluit᷑
caro: affectꝰ abluit᷑. Non enĩ magis corporis qͣm
mentis lepram uideo fuisse mundatã: qnͣdo post
baptismũ ueteris erroris colliuone detersa.
negat se diis alienis host̾ias. quas spondet dño lita-¬
turũ. Disce etiã congrue p̃cepta uirtutis. Pro¬

Expanded text:
futura gentibus declaratur, qui sacratae consilio pufutura gentibus declaratur, qui sacratae consilio puellae, quae fractis uiribus ciuium in hostilem captiua uenerat potestatem, a propheta salutem sperare commonitus non terreni regis imperio, sed diuinae misericordiae liberalitate sanatur. cur mystico numero mergere iubetur? cur Iordanis flumen eligitur? nonne bonus inquit Abana et Pharphar fluuii Damasci prae Iordane? sed iratus hos praetulit, Iordanem meditatus elegit; nescit enim ira mysterium, fides nouit. disce baptismatis gratiam salutaris: qui leprosus merserat fidelis emersit. disce spiritalia sacramenta signari: corporis remedium petitur, mentis adquiritur abluitur caro, adfectus abluitur. non enim magis corporis quam mentis lepram uideo fuisse mundatam, quando post baptismum ueteris erroris conluuione detersa negat se diis alienis hostias, quas spondet domino, litaturum. disce etiam congruae praecepta uirtutis: pro
Abbreviated transcription (Latin):
uinũ munꝰ uotis eligit᷑ ñnat᷑e iure defertur
Disce rogare: qđ cupias impetrare. fastidiosos
uiros: cęlestium ꝓfectꝰ mimerũ ñ sequunt᷑. Sed
quãuis simplex expositio miralẽ informet affectũ:
gr̃a tam̃ ñ est occulta mysterũ. Et enĩcũ posteriora
a suꝑioril diriuent᷑: tũ etiã suꝑiora posterio¬
rib astruunt᷑. Diximꝰ enim inlibro alio in uiduã
illam ad quã helias directꝰ ẽ. typũ eccłȩ p̃missũ.
popłs ȩccłam congruit. ut sequat᷑. Populus ille
ex alienigenis congregatꝰ. popłs ille ante leꝓsus.
popłs ille ante maculostis. priusquã mistico bap¬
tizaret᷑ in flunme: idempost sacram̃ta baptis¬
matis maculis corporis & mentis ablutꝰ.iam ⁊on
lepra sed immaculata uirgo cepit ẽẽ sine ruga.
Merito gͦ magnꝰ naaman in conspectu dnisiũ &
admirabilis facie describit᷑: qm̃ in eiꝰ typo salus

Expanded text:
uinum munus uotis eligitur, non naturae iure defertur? uinum munus uotis eligitur, non naturae iure defertur? disce rogare quod cupias inpetrare; fastidiosos uiros caelestium profectus munerum non secuntur. sed quamuis simplex expositio moralem informet adfectum, gratia tamen non est occulta mysterii. etenim cum posteriora a superioribus deriuentur, tum etiam superiora posterioribus adstruuntur. diximus enim in libro alio in uidua illa ad quam Helias directus est typum ecclesiae praemissum. populus ecclesiam congruit ut sequatur. populus ille ex alienigenis congregatus, populus ille ante leprosus, populus ille ante maculosus, priusquam mystico baptizaretur in flumine, idem post sacramenta baptismatis maculis corporis et mentis ablutus iam non lepra, sed inmaculata uirgo coepit esse sine ruga. merito ergo magnus Neman in conspectu domini sui et admirabilis facie describitur, quoniam in eius typo salus
Abbreviated transcription (Latin):
emo eoꝵ mũ datꝰ est. nisi naaman syrus.
dent̾ hic sermo nos dñi salutaris informat. &
tudium uenerandȩ diuinitatis hortat᷑: quod
no sanatꝰ ostenditur. & maculosi morbo corpo
absolutus: nisi qui religioso officio studuit sa¬
ati.Non enim dormientib diuina beneficia:
obseruantib deferunt᷑. & bene apto cõpara¬
is exemplo arrogantia ciuium retundit᷑ inui-
uenire. Quod in libris qͦq regnoꝵ legimꝰ. gen¬
muirũ naaman ꝓphetico oraculo leprȩ ma-¬
sabsolutũ: cum plurimos uidõꝵ lepra corpo
urit᷑ & mencis ab sumeret. Siqͥdem quattuor
illos qui cogente fame incastra pͥmi regis syriȩ teten¬
derunt: tradit historia fuisse lepsos. Cur gͥ ñ cura.¬
bat fr̃s. non curabat ciues. ñ sanabat ꝓpħa consor¬
tes. cũ sanaret alienose Sanaret eos qui obseruan¬
tiam legis & religionis consortiũ nonl abebant.
nisi quia uoluntatis est med cina ñgentis. & di¬

Expanded text:
emo eorum mundatus est nisi Neman Syrus. emo eorum mundatus est nisi Neman Syrus. euidenter hic sermo nos domini salutaris informat et ad studium uenerandae diuinitatis hortatur, quod nemo sanatus ostenditur et maculosi morbo corporis absolutus nisi qui religioso officio studuit sanitati; non enim dormientibus diuina beneficia, sed obseruantibus deferuntur. et bene apto conparationis exemplo adrogantia ciuium retunditur inuidconuenire, quod in libris quoque Regnorum legimus gentilem uirum Neman prophetico oraculo leprae maculis absolutum, cum plurimos Iudaeorum lepra corporis pariter et mentis absumeret, siquidem etiam quattuor illos qui cogente fame in castra primi regis Syriae tetenderunt tradat historia fuisse leprosos. cur igitur non curabat fratres, non curabat ciues, non sanabat propheta consortes, cum sanaret alienos, sanaret eos qui obseruantiam legis et religionis consortium non habebant, nisi quia uoluntatis est medicina. non gentis et di
Abbreviated transcription (Latin):
bilia demonstrant᷑. Non ociose itaq saluator
usat qđ nulla inpatria sua miracula uirtu
opatꝰ sit: ne fortassis aliqͥs uiliorem patriȩ no
ẽe debere putaret affectũ. Neq enĩ ciues po¬
it ñ amare. qui amaret om̃s: s ipsi se caritate
nȩ qui inuident abdicart̃. Caritas enĩ non
ulat᷑. non inflat᷑. nec tam̃ exors beneficiorũ
ria diuinoꝵ est. Quod enĩ maiꝰ miracłm. quã
udia afferat. In digna ꝓpt̾ inuidiã patria iu¬
it᷑: in qua ciuis oꝑet᷑. quȩ digna fuit inqua
iliꝰ nasceret᷑. Inueritate dico uobis. multȩ ui¬
e fuerunt indieb heliȩ: non quia heliȩ dies
t̃.s in quib helias oꝑatꝰ ẽ: aut quia dies faci¬
t illis. qui in eiꝰ oꝑib lucẽ uidebant gr̃e sp̃ualis:¬
: quia nulla erat cognoscendȩ diuinitatis ub̃.
S de hoc pleniꝰ scripsimꝰ: cũ de uiduis scribe
Et multi leꝑsi erant tẽporib helisei ꝓpħe:¬

Expanded text:
uisibilia demonstrantur. non otiose itaque saluator uisibilia demonstrantur. non otiose itaque saluator excusat quod nulla in patria sua miracula uirtutis operatus sit, ne fortassis aliquis uiliorem patriae nobis esse debere putaret adfectum. neque enim ciues poterat non amare qui amaret omnes, sed ipsi se caritate patriae qui inuident abdicarunt; caritas enim non aemulatur, non inflatur. nec tamen exsors beneficiorum patria diuinorum est. quod enim maius miraculum quam quid mali inuidia adferat. indigna propter inuidiam patria iudicatur, in qua ciuis operetur, quae digna fuit in qua dei filius nasceretur. In ueritate dico uobis: multae uiduae fuerunt in diebus Heliae. non quia Heliae dies fuerunt, sed in quibus Helias operatus est aut quia dies faciebat illis qui in eius operibus lucem uidebant gratiae spiritaliserat, quia nulla erat cognoscendae diuinitatis ubertas. sed de hoc plenius scripsimus, cum de uiduis scriberemus. e t multi leprosi erant temporibus Helisaei p
Abbreviated transcription (Latin):
loqueret᷑ ecȩlo. Quod gͥ maiꝰ querit᷑ testit¬
um. quã qđ se fuisse qui locutꝰ ẽ. in proplia
ꝓpͥa uoce signauit: Unguit᷑ oleo sp̃ualia
tute cȩlesti: ut pauꝑtatẽ conditionis hid¬
ne. thesauro resur rectionis rigaret eter
captiuitatẽ mentis auerteret: cecitate ill¬
naret animarũ. annũ dñi ꝑpetuis diffusa
temporib p̃dicaret: qui redire inorbẽ la
nesciat continuationẽ fructus hominibi¬
etis indulgeat. Atq illeita ad omĩa seus¬
m colligendã. contẽplationẽ corporis negabamꝰ.
mendico uobis: quod nemo ꝓpħa acceptꝰ
est in patria sua. Non mediocrit᷑ inuidia
dit᷑. quȩ uicẽ caritatis oblita: in acerba odia
sas amoris inflectit.Simul hoc exemplo parit̾
raculo declarat᷑: quod frustra opẽ miscdiȩ
nator enĩ dñs inuidoꝵ est: & abhis qͥ diuina
eficia in aliis ꝑsecunt᷑. miracula suȩ potesta
uertit. Dñicȩ quippe carnis actus diuinita
remplũ est: & inuisibilia nobis eiꝰ ꝑ ea quȩ st̃

Expanded text:
loqueretur e coelo. Quod igitur majus quaerimus testimonium, quam quod se fuisse qui locutus est in Prophetis, propria voce signavit? Ungitur oleo spiritali, et virtute coelesti; ut paupertatem conditionis humanae thesauro resurreccaptiuitatem mentis auerteret, caecitatem inluminaret animorum, annum domini perpetuis diffusum temporibus praedicaret. qui redire in orbem laboris nesciat, continuationem fructus hominibus et quietis indulgeat. atque ille ita ad omnia se curoperum colligendam contemplatione corporis negabamus. Amen dico uobis quod nemo propheta acceptus est in patria sua. non mediocriter inuidia proditur, quae ciuicae caritatis oblita in acerba odia causas amoris inflectit. simul hoc exemplo pariter et oraculo declaratur quod frustra opem misericoraspernator enim dominus inuidorum est et ab his qui diuina beneficia in aliis persecuntur miracula suae potestatis auertit. dominicae quippe carnis actus diuinitatis exemplum est et inuisibilia nobis eius per ea quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s conquiescit: ñ alterũ alt̾o refellit᷑. s ut
celebrat᷑. Habes miracłm in elementis: habe
cum̃tũ in mysteriis. Ergo quia sc̃s matheul
prelibauerat: sc̃s lucas eam sibi nauẽ inqus
trus piscaret᷑ elegit. Non turbat᷑ ista quȩ pe¬
habet: turbat᷑ illa quȩ uidã ht̃. Q si multis¬
lic discipłoꝵ merita nauigabant: tam̃ als
plurim fluctuemꝰ. Ergo non turbat᷑ hecu
inqua prudentia nauigat. ab est ꝑfidias¬
sꝑat. Quẽadmodũ turbari poterat. cuiss¬
tio. ubi modica fides: hic securitas. ubipd
dilectio. Deniq & si aliis imꝑat᷑ ut laxent
sua: soli tam̃ petro dicit᷑. duc in altũ: had¬
rofundũ disputationũ. Quid enĩ tam altũ. qm
cudinẽ diuitiarũ dei uidere. scire dei filiũ. &
ssionẽ diuinȩ generationis assumere: Quã licet
nsnonqueat humana plenȩ rationis inuestiga¬
ne comp̃hendere: fidei cam̃ plenitudo cõplectit᷑.¬

Expanded text:
spiritus conquiescit, non alterum refellitur, sed utrumque spiritus conquiescit, non alterum refellitur, sed utrumque celebratur. habes miraculum in elementis, habes documentum in mysteriis. ergo quia sanctus Matthaeus illa praelibauerat, sanctus Lucas eam sibi nauem, in qua Petrus piscarethabet, turbatur illa quae ludam habet. etsi multa illic discipulorum merita nauigabant, tamen eamplurimi fluctuemus, ergo non turbatur haec nanis, in qua prudentia nauigat, abest perfidiaspirat. quemadmodum enim turbari poterat, cui ptio, ubi modica fides, hic securitas, ubi perfecta dilectio. denique etsi aliis imperatur ut laxent retia sua, soli tamen Petro dicitur: due in altum, hrofundum disputationum. Quid enim tam altum quam altitudinem divitiarum videre, scire Dei filium, et professionem divinae generationis assumere? quam licet mens nequeat humana plene ratione investigatione comprehendere, fidei tamen plenitudo complectit