comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te. & cognouit adã mulierem suam & concepit
& peperit filium. Ergo addictum laborem nup¬
tia e p̃cererunt & tribulos spinas que passuri
õuius adire conuentu secuta in procreationib:
tedia. Vnde & pariture talep̃ cessit ȩdictũ
indolore inquid & merore paries filios. Quos
utiq: sicoreatis diuersi ut cernimus casus luctur¬
que subriperent : Vnde & apłs p̃dicans ait ÷
tribulationem carnis tam̃ habebunt huius modi
Non tam̃ coniugiorũ in honorabi lestari & in ma¬
culatum cubile sine fructu est
Nempe soboles inde scõrum & quod laudatur
inuirginitate coniugiiẽ. Ideo que nec peccatum
nuptiasdicimus Nec tamen eas bonao uel uirgi
uero quaecirea illa sunt mala fiunt ꝑ idnamꝰ que
mala sunt ꝑ quod dicit apts. Qui aũti cum uxore ẽ
cogitat ea quemundis̃. & iterum propt̃ fornica¬
tionem unusquisq asuam uxorem habeat. Quod
aũt non unus & multe sed unus & una copulan¬

Expanded text:
te: Et cognovit Adam mulierem suam, et concepit te: Et cognovit Adam mulierem suam, et concepit et peperit filium . Ergo addictum laborem nuptiae praecesserunt, et tribulos spinasque passuri praevios adjecere conventus; secuta in procreationibus taedia, et parituram aliud praecessit edictum: In dolore, inquit, et moerore paries futique sic creatos diversi ut cernimus casus luctusque subriperent. Unde et Apostolus praedicans, ait: Tribulationem tamen carnis habebunt hujusmodi . Non tamen conjugiorum honorabilis torus et immaculatum cubile sine fructu est Nempe soboles inde sanctorum, et quod laudatur in virginitate, conjugii est. Ideoque nec peccatum nuptias dicimus, nec tamen eas bono virginalis vero quae circa illa sunt, mala fiunt. Per id namque mala fiunt, per quod dicit Apostolus: Qui autem cum uxore est cogitat quae sunt mundi; et iterum: Propter fornicationem unusquisque suam uxorem habeat . Quod autem non unus et multae, sed unus et una copulan
Abbreviated transcription (Latin):
inquid luxoriate fuerint in xp̃o nubere uolunt
abenter damnationẽ quia primã fidem irritã fe¬
cer̃ Idẽ quia in eo quod primo uocauerant ñ ste¬
terunt. Nec tamen ait nubunt sed nubere uolun
Multas enim ecrũ reuocat anubendo non amor
p̃clarip̃ positi sed aꝑti dedecoristimor. Igit᷑ q: na
poss̃ quae melius non uouerent & nuberent
quã urerent᷑ : Idest quã occulta flãmaconcu
& dĩ amorerursum libi dinem uincant in mortius
deputandes siue indelitiis agant. Vnde dicit
apłs. que aũt indilitiis agit uiuens mostua ẽ
siue in laborib: atq: ieiuniis nulla cordis cor
rectione sed magis ostentationi quã em̃ datio
ds̃ enimfecit adam &dedit ei adiutoriũ
euam cum ꝓcreationis subsecuta senteatia
dicens : crescite & multiplicamini & repl&e
terram sed facta eadẽ mulier prius solatio quã
coniugio fuit donec a paradiso in oboedientia
ei cer& quos intrapara diso oboedientia tenu¬
suam pulsus agnoscer&. Libro genesis edocen¬

Expanded text:
is egerint in Christo, nubere uolunt, habentes damnationem, quoniam primam fidem irritam fecerunt, id est in eo quod primo uouerant, non steterunt. Nec tamen ait: nubunt, sed: nubere uolunt. multas enim earum reuocat a nubendo non amor praeclari propositi, sed aperti dedecoris timor, ueniens et possunt, quae melius nuberent quam urerentur, id est quam occulta flamma concuet dei timore rursus libidinem uincant, in mortuis deputandae sunt, sine in deliciis agant — unde dicit apostolus: quae autem in deliciis agit, uiuens mortua est — siue in laboribus atque ieiurectione, sed magis ostentationi quam emendationo est. Deus enim fecit Adam, et dedit ei adjutorem Hevam cum procreationis subsecuta sententia, dicens: Crescite, et multiplicamini, et replete terram . Sed facta eadem mulier prius solatio quam conjugio fuit, donec a paradiso inobedientia ejiceret quos intra paradisum obedientia tenusuam pulsus agnosceret, libro Genesis hoc docen
Abbreviated transcription (Latin):
XCU Dediuinis & sortilegis¬
XCUI Deeo quod non liceat xp̃ianis obsenua¬
tioner diuersas adtendere
xCUII Vt nonliceat in collestioner herbarum
aliquar incantationer ad tendere

Expanded text:
109. De divinis et sortilegis. 110. Quod non liceat Christianis observationes diversas adtendere. 111. Quod non liceat in collectione herbarum aliquas incantationes adtendere.
Abbreviated transcription (Latin):
quã cõmota ut uidelic& qui eos uiderit antiquos
Alii honores quos non acceper̃ habere seꝓtestant᷑
Alii parentes & consanguineos suos in illa uł illa
regione ses disseuidere & ad eos ꝑ gerem̃tiunt᷑
& om̃s p&unt om̃s exigunt aut sũptũ lucro seeges¬
tantis aut simulate p̃tiũ scĩtatis. cũ int̃ ea ubi¬
cũq in factissuis malis acuerb̵ dep̃hensi fuerint
uł quo quomodo in notuerint sub generali nomine

Expanded text:
quam comata. Ut videlicet qui 439 eos viderit, antiquos quam comata. Ut videlicet qui 439 eos viderit, antiquos aeteros. 8. Alii honores quos non acceperunt habere se protalii parentes vel consanguineos suos in illa vel in illa regione se audisse vivere, et ad eos pergere mentiuntur; et omnes petunt, omnes exigunt, aut sumptus lucrosae egestatis, aut simulatae pretium sanctitatis: cum interea ubicumque in factis suis malis deprehensi fuerint, vel quoquo modo innotuerint, sub generali nomine
Abbreviated transcription (Latin):
tis subdiq: seniorũ imperio dedignant᷑ separatas ex¬
ad ꝑfectionem num quã ꝑmittit accedere . hoc enim
modo non solũ ñ abscident᷑ uerũ &iã in d&erius eorũ
uitia conualescunt. dũ animine ꝓuocati ut quodã
letale & intestinum uirus qui quantum amplius
celatum fuerit tantũ ꝓfundius serpens insana¬
bilem morbum genera egrotanti ꝓreuerentia
enim singularis celle nullius iãuitia soli tarii
audent arguere quae ille ignoraremaluit quã
curari quintũ genꝰ ẽ cycerlionũ qui sub abi¬
tum̃ monachorum usq: quaq: uacant᷑ uenalem cir¬
cum ferenter hy pocrisin circum euntes ꝓuintias
nus quã missinus quã fixi num quã stanter nũquã
sedentes aliiq: ñ uider̃ confingunt opiones suas
habentes ꝓdm̃ Alii m̃bra martyrũ si tam̃ marty¬
rũ uendicant: Alii fimbrias & filacteria ma
gnificant gła captantes ab hominibus aliicri¬
niti incedunt neuilior habeat᷑ tonsa scĩtas

Expanded text:
sunt, subdique seniorum imperio dedignantur, separatas exsunt, subdique seniorum imperio dedignantur, separatas exad perfectionem numquam permittit accedere. hoc enim modo non solum non absciduntur, uerum etiam in deterius eorum uitia conualescunt, dum a nemine prouocata ut quoddam letale et intestinum uirus, quanto acelatum fuerit, tanto profundius serpens insanabilem morbum generat aegrotanti. Pro reverentia enim singularis cellulae nullus jam vitia solitarii audet arguere, quae ille ignorari maluit, quam curari. 7. Quintum genus est circumcellionum, qui suo habitu monachorum usquequaque vagantur, venalem circumferentes hypocrisin, 437 circumeuntes provincias, nusquam missi, nusquam fixi, nusquam stantes, nusquam sedentes; alii quae non viderunt confingunt, opiniones suas habentes pro Deo; alii membra martyrum si 438 tamen martyrum venditant; alii fimbrias et phylacteria sua magnificant, gloriam captantes ab hominibus; alii criniti incedunt, ne vilior habeatur tonsa sanctitas
Abbreviated transcription (Latin):
recedentes deserta loca & uastas soliutudi¬
nis sequiadq habitare ꝑhibent᷑. Ad imitatio¬
nem scilic& heliae & iohannis baptistȩ qui hese¬
mi secessũ pen& rauer̃ hi qui ppe incrediblimun¬
dicontẽtu sola solitudine delectantur. herbis
tantũ arescentib: iuictitantes aupanes olo uel
aqua comtenti qđ eis ꝑcesta ent̃ ualla tempoꝵ
defestur sicq: sec retissimi penitus & ab omni
nem consortia reliq:r̃ Tertiũ genꝰ ẽ anacho¬
ritarum quiiam coenobiali conuersatione
ꝑfecti includunt semetipss incellulis ꝓculab
hominum conspectu remoti nullis ad sep̃ben¬
tes accessum sed in sola contẽplatione dĩ uiuen¬
tes: Quastũ genꝰ ẽ quisese anachoritarum
imagine blandiunt᷑ isti ut ait cassianꝰ in primor¬
diissuis feruorem quodam breuice nobii ꝑfectionẽ
uident᷑ expetere sed continuo tebefacti dũ pristinas
mores acuitia resecare contempnunt. Neo iugum
humilitatis acpatientiae diutius sustinere contẽp

Expanded text:
litudines sequi, atque habitare perhibentur, ad imitationem scilicet Eliae et Joannis Baptistae, qui eremi secessus penetravere. Hi quippe incredibili mundi contemptu sola solitudine delectantur, herbis tantum agrestibus victitantes, aut pane solo vel aqua contenti, quae eis per certa intervalla temporum deferuntur, sicque secretissimi penitus et ab omni num consortia reliquerunt. 4. Tertium genus est anachoretarum, qui jam coenobiali conversatione perfecti, includunt semetipsos in cellulis, procul ab hominum 436 conspectu remoti, nulli ad se praebentes accessum, sed in sola contemplatione Dei viventes. 5. Quartum genus est qui sibi anachoretarum imagine blandiuntur; isti, ut ait Cassianus, in primordiis suis fervore quodam brevi coenobii perfectionem videntur expetere, sed continuo tepefacti, dum pristinos mores ac vitia resecare contemnunt, nec jugum humilitatis ac patientiae diutius sustinere contenti
Abbreviated transcription (Latin):
Leni Quod aliud sit uxor aliud cancubina nec
err& quisquis filiam suam in matrimonium
ancilla relicta uxor ad sumi tur
aliis regessis de captiuitite uiris prioribur copulari¬
hxui quod non prob&ur esseculpabilis. qui uxorem
lxuii. Vt siuiri decaptiuitate regressi intemperantia
uxorum offensino suerint & uoluerint ear in
coniugium recinere liberam habeant facultatem
lxuiii Vt simulieres adpriorer maritor redire noluerint
uelud impia accłe astica cõmunione priuandȩ sint

Expanded text:
 Quod aliud sit uxor, aliud concubina, nec erret quisquis filiam suam in matrimonio ccitur et uxor assumitur. aliis, regressis de captivitate viris, prioribus copulari Quod non probetur esse culpabilis, qui uxorem --III. Ut si viri de captivitate regressi intemperantia uxorum offensi non fuerint, et voluerint eas in conjugium recipere, liberam habeant facultatem. --IV. Ut si mulieres ad priores maritos redire noluerint, velut impiae ecclesiastica communione privandae sint
Abbreviated transcription (Latin):
synodur decernit ut siquis ingenuorum utriusq
fexus si sub nomine pȩnitentis habitu religioso sunt
conuersati. postea autem coma nutrientes uelues¬
conuersi nursus legibus paenitentiae In monasteriis
subdantur inuiti quodsi facere propter aliquem
potestatis uigorem non potuerint tuncsicut pri¬
orum canonum statuerunt decr&a quo usq ad
amissum ordinem reuertantur & communi cati¬
quipraȩ & communi cationẽ uel interdictum cũ ipsis
cominuni cauerint. Sacerdas autem atquem perti¬
nere noscuntur sieor quolib& munere uel fic uore
aut neglegentia ad monere noluerit quia reuer¬
teuter suscipiat aut contempnenter de ecdesia rei¬

Expanded text:
synodus decernit: Ut si qui ingenuorum utriusque synodus decernit: Ut si qui ingenuorum utriusque sexus sub nomine poenitentiae in habitu religioso sunt conversati, post haec autem comam nutrientes vel vesconversi, comprehensi, rursus legibus poenitentiae in monasteriis subdantur inviti: quod si facere propter aliquem potestatis vigorem difficile fuerit, tunc sicut priscorum canonum statuerunt decreta, quousque ad dimissum ordinem revertantur excommunicatiqui post commonitionem vel interdictum cum ipsis communicaverint. Sacerdos autem ad quem pertinere noscuntur, si eos quolibet munere vel favore 405 aut negligentia admonere noluerit, ut aut revertentes suscipiat aut contemnentes de Ec
Abbreviated transcription (Latin):
Corum quipaenitentia accepta in bono uite cursu
satis factoria conpunctione uiuentes sine commu¬
nione inopinato non num quam transitu in agris aut
initineribus praeueniuntur oblationem recipien¬
dam &eorum funera hac deinceps memoriam ec¬
clesiastico affectu prosequendam quia nefar est com
memorationem gecludi asalutaribus racrir qui ad
eadem sacra fideli affectu contendenter dumse di¬
utius reor statuunt in dignos salutiferis mynis te¬
quibus forte nec absolutis simam ne conciliationẽ
sacerdor denegandam putass&: xxiiii:¬
depenitentipus trans gues sonipus. exconcilio¬
ucm uis priora numquam siluerint toletas
detanto facinore concilia ratio tamen poscit
ut eaque frequenti praeuaricatione iterantur
frequenti & sententia condempnentur &ideo
qnm̃ tanta &xistit peruersitas hominum ut hui
quor subreligioso habitu paenitentiae professio
propeccatorum ueniat ad manu sacerdotis dedu¬
cit uel ad duxit iterum re diuina malitiae aduitae
pristinae sordes reuocent huius rei causa sc̃a

Expanded text:
orum qui poenitentia accepta in bono vitae cursu satisfactoria compunctione viventes, sine communione inopinato nonnunquam transitu in agris aut in itineribus praeveniuntur oblationem recipiendam, et eorum funera ac deinceps memoriam ecclesiastico affectu prosequendam, quia nefas est eorum commemorationes excludi a salutaribus sacris, qui ad eadem sacra fideli affectu contendentes, dum se diutius reos statuunt indignos salutiferis mystequibus fortasse nec absolutissimam reconciliationem sacerdos denegandam putasset. IIIDe poenitentibus transgressoribus. Quamvis priora nunquam siluerint de tantis facinoribus concilia, ratio tamen poscit ut ea quae frequenti praevaricatione iterantur frequenti sententia condemnentur: et ideo quoniam tanta existit perversitas hominum, ut hi quos sub religioso habitu poenitentiae professio pro peccatorum venia ad manum sacerdotis deducit vel adduxit, iterum rediviva malitia ad vitae pristinae sordes revocet, hujus rei causa sancta
Abbreviated transcription (Latin):
& fides una ẽ : necessario & unũ baptis masit:
mergimur ꝑmisterium sacre fontis. ut con¬
sepelli cmur xp̃omorientes huic mundo &
ab hisdẽ aquis quib: informã resurrectionis eiꝰ
emergimus non reuersuri ad corruptionẽ
iam lauacri benefitio sed poenitentiae ex¬
ueccturq̃: insimilitudinem peccata mostificat:
perfectis aũt &a tebaptismum uel cadpurgatio¬
nem originalis noxȩ uel adabolitionem ac¬
ginali tantũ peccato ciblucent᷑ quod abcedam
alio ꝓfitente baptizant᷑ quia adhuclo qui
uł credere nesciunt sic̃ &iam egrimuti
pondeat dumbaptizantur. quamuis autem
ogenerationem pereat originale lictum
inttro iit man& & in eosquos crecctuoriginis
purgunt beptis ma saluactoris : E hoc pinde
o homonouerit ꝓfutu rebea titudinis spedis¬
ge nemotio ñ consequi ñ ut a pena temporelis
mortis possit cbsolui : Illud uero qđ nec priua¬
tis nec dericis baptizare licead nisituntiu

Expanded text:
et fides una est, necessario et unum baptisma sit ,et fides una est, necessario et unum baptisma sit ,mergimur per mysterium sacri fontis, ut consepeliamur Christo morientes huic mundo , et ab iisdem aquis in forma resurrectionis ejus emergimur, non reversuri ad corruptionem,jam lavacri beneficio, sed poenitentiae expiatur, quae in similitudine fontis peccata mortificat. 7. Perfectis autem aetate baptismum vel ad purgationem originalis noxae, vel ad abolitionem acginali peccato abluantur, quod ab Adam li, alio profitente, baptizantur, quia adhuc loqui vel credere nesciunt, sicut etiam aegri, muti, o eis respondeat, dum baptizantur. 8. Quamvis autem per regenerationem pereat originale peccatuintroivit, manet et in eos quos a reatu originis purgat baptisma Salvatoris. Et hoc proinde, ut homo noverit, pro futurae beatitudinis spe regenerationem consequi, non ut a poena temporalis mortis possit absolvi. Illud vero, quod nec privatis nec clericis baptizare liceat, nisi tantum
Abbreviated transcription (Latin):
graduss̃ tres indescensu propt̃ triaquibus
renuntiamus tres alii incscensum ꝓpt̃ triaq̃
confitemur : Septimus uero hic ẽ qui & quartur
similis filio hominis extinguens forna cemignis
baptismi dona consistunt. Vnde nequa quã
baptismi sci ficat᷑ offitio nisi qui subtrinitatis
tinguitur sa cramento sic̃ dñs ait. Itedo c&e
om̃s gentes baptizanter eos in nomine patris
& filii & sp̃us sc̃i Pro inde si omissa quelib&
trinitatis ꝑ sona baptismũ d&umani feste
in rege nerationis sollem nitate nihi lagit᷑
tismum. subtrinitatis sacram̃to legit᷑pegisse
dicente enim dño hic ẽ filius m̃s pat̃ in uosee
in columbespeciae. Dues namq: pactiones
credentium. Prima enĩ pactio ẽ in qua renun¬
tiat᷑ diabolo & põpis & uniũ seconũ sationi
illius Secunda pactio ẽ inqua secredere
autem nos opost& in xp̃o lauari. quia & xp̃s
semel pronobis mostuus ẽ. Si eñi unus ds̃.

Expanded text:
gradus sunt: tres in descensu propter tria quibus gradus sunt: tres in descensu propter tria quibus renuntiamus; tres alii in ascensu propter tria quae confitemur; septimus vero id est, qui et quartus similis filii hominis, exstinguens fornacem ignis baptismi dona consistunt. Unde nequaquam baptismi sanctificatur officio, nisi qui sub Trinitatis tingitur sacramento, sicut et Dominus ait: Ite, docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti . Proinde si, omissa qualibet Trinitatis persona, baptisma detur, manifeste in regenerationis solemnitate nihil agitur, tismum sub Trinitatis sacramento legitur peregisse. Dicente enim Deo: Hic est Filius meus , Pater in voce, ie columbae . Duae sunt autem pactiones credentium. Prima enim pactio est in qua renuntiatur diabolo, et pompis, et universae conversationi illius. Secunda pactio est qua se credere autem nos oportet in Christo lavari, quia Christus semel pro nobis mortuus est. Si enim unus Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
& igne. Haecẽ p̃fectio baptismi: ds̃ ẽ enim
qui baptizat ut possint & qui baptizantur fi¬
eri filii dĩ. trias̃ autem genera baptismi¬
primum baptismum quo sordes peccatorum
ꝓregenerationis lauacrum abluuntur: Scđm¬
baptismũ quoquis sanguine suo ꝑmastyri¬
umbaptizatur. quo baptis mõ &iã xp̃s bap¬
tiratus estuit & in hoc sicut inc&eris formam
credentibus dar& sic̃ dicebat ad discipulossuos
filios ⁊ ebaedei: potestis bibere calicem quem
ego bibiturus sum : iđ baptismo quo egobapti
riosius transimus Sic ille quiꝑsingulas
noctes stratũ suum lacrimis rigat: Qui imitat᷑
muttarũ ꝑ quammniseri cordiam consecutis
qui imitant᷑ orationem publicaniillius intẽplo
stantis cclonge & ꝑcutientqͥs pectũ suũ quiq
nec ausus erct eleuare oculos suos adcelum
baptismũ eñi i aquaẽ quȩ tempore passionis
fic& cuncta. ldeoq: cũ baptiramur in xp̃oꝑ
ipscm renascimur: ut purgati uiui ficemur
Ponsccũt origo omnium gloricrũ ẽ cuius septẽ

Expanded text:
 igni . Haec est perfectio baptismi: Deus est enim, qui baptizat, ut possint et qui baptizantur, fieri filii Dei. Tria sunt autem genera baptismi. Primum, quo sordes peccatorum per regenerationis lavacrum abluuntur. Secundum, quo quis sanguine suo per martyrium baptizatur, 466 quo baptismo etiam Christus baptizatus est, ut et in hoc, sicut et in caeteris, formam credentibus daret, sicut dicebat ad discipulos suos, filios Zebedaei: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum, et baptismo quo egoriosius transigitur, sicut ille qui per singulas noctes stratum suum lacrymis rigat , qui imitatur nivitarum, per quam misericordiam consecuti sunt; et orationem publicani illius in templo stantis a longe, et percutientis pectus suum; quique nec ausus erat oculos levare ad coelumptismus enim aqua est, quae tempore passionis ficet cuncta, ideoque cum baptizamur in Christo, per ipsam renascimur, ut purificati vivificemur. 4. Fons autem origo omnium gratiarum est, cujus septem
Abbreviated transcription (Latin):
II Sehis qui necessitate mortis urguente pȩnitentiã
simul &uiaticũ p&unt & dehir equi obmutescunt
antequã ad eos racerdos daturur penitentiã accedat
III Nuod oporteat eum qui pro in licitis ueniam poscit:
&uam multis licitis abstinere sueniat

Expanded text:
I. De his qui necessitate mortis urgente poenitentiam simul et viaticum petunt; et de his qui obmutescunt, antequam ad eos sacerdos daturus poenitentiam accedat. Quod oporteat eum, qui pro illicitis veniam poscit, etiam multis licitis abstinere. XXII.
Abbreviated transcription (Latin):
samaria uerbum dĩ miser̃ cdillos p&rũ & iohannẽ
quicum uenissent orauer̃ ꝓipsis ut acciperent
spm̃ sc̃m Nondum enim in ullo eorum descende¬
rat tantũ uero baptizatierant in nomi ned m̃ nr̃
possumus sed ut d& dñm in uocamus. Hoc autem
a quo potissimum fiat quẽ ad modum sc̃s papac in¬
sacerdotes ponti ficatus tamen apicem non ha¬
bent : Hoc aũt solis pontificis by deberi. ut uł
consignent uel paraclitum spm tradant
quod non solum consu&udo a ecclesiastica de¬
monstrariiuerum & superior illa. lectio ao¬
tuum a postolorum quae adserit p&rum &¬
io hconnem eẽ directos quia iambaptigatis
tradereNT sp̃m sc̃m. Nam presbiteris seu extra
erit consecratũ. Non tam̃ forte ex eo dẽ oleo
signare quod solis deb& ep̃isi cumtradunt sp̃m
paraclitum Haec sunt parua ex multisq̃ pro¬
babilium uirorum nouimus ꝑcepisse doctrinis.
quorumq: elo quia pro indequib: dam in locis
a nobis int̃ iecta eẽ noscuntur : ut sermont̃ pat̃¬

Expanded text:
bum Dei, miserunt ad illos Petrum, et Joannem. Qui cum venissent, oraverunt pro eis, ut acciperent Spiritum sanctum, nondum enim in ullum eorum descenderat, sed tantum baptizati erant in nomine Domini Jesu possumus, sed, ut detur, Dominum invocamus. Hoc autem a quo potissimum fiat, quemadmodum papa sanctus Insacerdotes, pontificatus tamen apicem non habent. Hoc autem solis pontificibus deberi, ut vel consignent, vel Paracletum Spiritum tradant; quod non solum consuetudo ecclesiastica demonstrat, verum et superior illa lectio Actuum apostolorum, quae asserit Petrum et Joannem esse directos, qui jam baptizatis traderent Spiritum sanctum. Nam presbyteris seu extra erit consecratum; non tamen frontem ex eodem oleo signare, quod solis debetur episcopis, cum tradunt Spiritum Paracletum. 5. Haec sunt pauca ex multis quae probabilium virorum novimus percepisse doctrinis, quorumque eloquia proinde quibusdam in locis a nobis interjecta esse noscuntur, ut sermo noster pate
Abbreviated transcription (Latin):
regirmen. non ero sacrplegus. corrigo deser
do iubente dño & composuit & confudit.
Quo primi a aron & filii eius intestimonium
sacerdotii & sc̃itatis perhunctis. deinde
quoq: & reges eodem crismate sacrabantur:
eratq: eo tempore tantũ in regib: sacerdotib:q
ñ soli pontifices & reges. sed om̃is ecđa unc¬
tione crismatis cons& crat᷑ : Pro eo qđ m̃ brũ ẽ
a cerni regis & sacerdotis. ergo quiagenus
sacerdotale & regale sumus ĩ deo p̾ lauacrum
ungumur ut xp̃i nomine cense ccmur: DEMA

Expanded text:
regis mei: non ero sacrilegus, si corrigo desertregis mei: non ero sacrilegus, si corrigo desertdo, jubente Domino, et composuit, et confecit, quo primi Aaron et filii ejus in testimonium sacerdotii et sanctitatis peruncti sunt . Deinde quoque et reges eodem chrismate sacrabantur, , eratque eo tempore tantum in regibus et sacerdotibus non solum pontifices et reges, sed omnis Ecclesia unctione chrismatis consecratur, pro eo quod membrum est aeterni regis et sacerdotis. Ergo quia genus sacerdotale et regale sumus, ideo post lavacrum ungimus, ut Christi nomine censeamur . CA
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ sgentes baptir antereos in nomine petris¬
solis sacerdotib eõ tradita: Cuiusq miste¬
rium nec ipsis dia conibus explere ẽ licitũ
absq epis coruł presbitero nisi his ꝓcul abs¬
sentib ultima langoris cogat necessitudo
Quod &iam & laicis fidelibus plerumq: per¬
mittitur ne quis quam sinere medio salu¬
tari desđo euoc&ur : Er&iciautem si tum̃
in patris & filii & sp̃s sc̃i adtestatione do¬
centur baptis masuscepisse. non iterum bap¬
tirandis sed solo crismate & manus in posi¬
tione purgandi. Baptis mum enim ñ ẽ ho¬
minis s& xp̃i Ideoq: nihil inter ẽ her&icus
anfidelis baptit& : Quod sa cram̃tũ tã scũm
est ut nec omicida ministrante polluatur.
quia extra unitatẽ fidei ẽ. nihil illi ꝓduẽ
Atubi ingressus fueriti statĩ baptismum qđ
hubuerat foris adꝑnitiẽ incipit iã illi ꝓde¬
eẽ cdsalutem quod eñi accipit adꝓbosed
quia foras accepit in probo ÷ dum aũt uenerit.
non muiatur sed agnoscit᷑. Caracter ẽ enim

Expanded text:
ptizantes eos in nomine Patrissolis sacerdotibus esse tractandum, ejusque ministerium nec ipsis diaconibus explere est licitum absque episcopo, vel presbytero, nisi his procul absentibus, ultima languoris cogat necessitas: quod etiam et laicis fidelibus plerumque permittitur, ne quisquam sine remedio salutari de saeculo evocetur. Haeretici autem, si tamen in Patris, et Filii, et Spiritus sancti attestatione docentur baptisma suscepisse, non iterum baptizandi, sed solo chrismate et manus impositione purgandi sunt. Baptismus enim non est hominis, sed Christi; ideoque nihil interest haereticus, an fidelis baptizet. 10. Quod sacramentum tam sanctum est, ut nec homicida ministrante polluatur. quia extra unitatem fidei est, nihil ei prodest. At ubi ingressus fuerit, statim baptisma, quod habuerat foris ad perniciem, incipit illi jam prodesse ad salutem. Quod enim accipit, approbo: sed quia foris accepit, improbo. Dum autem venerit, non mutatur, sed agnoscitur; character est enim
Abbreviated transcription (Latin):
tentio. tanta neces ẽ in lam̃tatione de uotio: du
agrit qui nec penior penitere neglegit. nec
ad huoi penitenda committit: qui uõla crimas
indesinent̃ fundit & tam̃ peccare ñ desinit hic
lam̃tũ hab& sed mundationem non hab& siqui aũt
ꝑgratiã dĩ ad poenitentiã conuertuntur ꝑt̾¬
bariñ debent si rursus postem̃dationem re¬
opere ferreeñ sine ꝑ fectione uitiorũ cogita¬
tiones ñ ẽ addã nationem sed adꝓbationẽ nec
ẽ ocasio sub eunde dis criminis. sed potius agende
uistutis. Nã & siquis circa finẽ suũ ꝑ penitentiã
desinat eẽ malus ñ ideo deb& desperare quia
ante a fuimꝰ sed quales circa finẽ uite existimus
Exfine enĩ suo unũ quẽq: aut iustificat aut conden¬
nat sic̃ scriptũ ẽ ipse iuidicat extrema t̃re. &
alibi uniuersoꝵ finẽ ipse considerat: ꝓinde
non dubitamꝰ circafinẽ iustificari hominem
ꝑpoenitentiae cõpunctionẽ sed qui araro id fieri

Expanded text:
tentio, tanta necesse est in intentione devotio. Duptentio, tanta necesse est in intentione devotio. Dupagit, qui nec poenitere praeterita negligit, nec adhuc poenitenda committit. Qui vero lacrymas indesinenter fundit, et tamen peccare non desinit, hic lamentum habet, sed mundationem non habet. Si qui autem per gratiam Dei ad poenitentiam convertuntur, perturbari non debent, si rursus post emendationem reopere. Ferre enim sine perfectione vitiorum cogitationes, non est ad damnationem, sed ad probationem, nec est occasio subeundi discriminis, sed potius augendae virtutis. Nam et si quis circa finem suum per poenitentiam desinet esse malus, non ideo debet desperare, quiaantea fuimus, sed quales circa finem vitae existimus. Ex fine enim suo unumquemque aut justificat aut condemnat, sicut scriptum est: Ipse judicat extrema terrae. Et alibi: Universorum finem ipse considerat. Proinde non dubitamus circa finem justificari hominem per poenitentiae compunctionem; sed quia raro id fieri
Abbreviated transcription (Latin):
tatis excessib: sin equib: in acuita eẽ n possumus
honorũ dũ taxat dignitate seruata. ita ut acer¬
dotib: & leuitis do tantũ testefiat : A c&eris
uero ad testante corã dõ sollẽnit̃ sacerdo teuit
hictegat fructuosa confessio qđ temerarius
ad petitus aut ignorantiae notat᷑ contraxisse ne
glectus ut sic̃ in baptismo om̃s iniquitates re¬
mitti uł martyrio null̃ peccatũ credimͦꝰ impu¬
iaridta penitentiae conpunctione fructuosa uni¬
uersa fatem̃ deleripeccata : La crimȩenĩ poeni
tentium apud dm̃ ꝓbaptis mate reputant᷑ unde
& quã lib& sint magnadelicta quã uis grauia.
ñ ẽ tam̃ in illis dĩ micđã disperanda in actione
aũt penitudinis ut supra dictũ ẽ. ñ tã consideran¬
d&ẽ oñi sura temporis. quã doloris : Corenĩ con¬
tritum & humiliatũ ds̃ ñ sꝑnit. Verũ tam̃ quan
ta in peccandũ fuit admalũ adruptam̃tis in¬

Expanded text:
tatis excessibus, sine quibus in hac vita esse non possumus, tatis excessibus, sine quibus in hac vita esse non possumus, honore duntaxat et dignitate servata, ita ut sacerdotibus et levitis, Deo tantum teste, fiat; a caeteris vero, attestante coram Deo solemniter sacerdote, ut hoc tegat fructuosa confessio, quod temerarius appetitus, aut ignoglectus. Ut sicut in baptismo omnes iniquitates remitti, vel per martyrium nulli peccata credimus imputari, ita per poenitentiae compunctionem fructuosam universa fattentium apud Deum pro baptismate reputantur. Unde et quamlibet sint magna delicta, quamvis gravia; non est tamen in illis Dei misericordia desperanda. In actione enim poenitudinis, ut supra dictum est, non tam consideranda est mensura temporis, quam doloris. Cor enim contritum et humilta in peccato fuit ad malum abruptae mentis in
Abbreviated transcription (Latin):
tium quippere cordationẽ peccatorũ ꝓpt̃ ȩdos
adsinistrã futuros inde ergo confitenter
incilitio ꝓsternim᷑ tam quã dicentes. & pecca¬
tum meũ contrame ẽ sẽꝑ qđ aũt cinere asper¬
& illi p̃uaricatores primi hominis receden¬
te adõmalisq factis offendentes creatorem.
inpuluere unde sũptis̃ redi er̃ ÷ bene ergo
incilitio &cinere poenitens deplorat pecca¬
tum. quia incilitio asperitas & conpuntio peo¬
catoꝵ. Incinere aũt pulius ostendit᷑ mostuorũ
Et idcirco in utroq: poenitentiã agimꝰ ut & in cõ¬
puntione cilicii cognos camꝰ uitiaq̃ ꝑculpã cõ¬
adquã pec cano uenimus : Penitentie aut̃e
remediũ eccła esia catholica inspe indulgen¬
tiae fident̃ alligat exercendum : & postunũ
commendatũ sollicite ꝓib& iterandũ: Medici¬
nali remedio poenitentiae subrogat᷑ adiu¬
mentum. Cuius remei dii seegere. secuncti
agnoscere debent ꝓcotidianis humane frageli¬

Expanded text:
cium quippe recordatio est peccatorum, propter haedos cium quippe recordatio est peccatorum, propter haedos ad sinistram futuros. Inde ergo confitentes in cilicio prosternuntur, tanquam dicentes: Et peccatum meum contra me est semper . Quod cinere asperet illi praevaricatores primi homines recedentes a Deo, malisque factis offendentes Crin pulverem unde sumpti sunt redierunt. Bene ergo in cilicio et in cinere poenitens deplorat peccatum, quia in cilicio asperitas et punctio peccatorum, in cinere autem pulvis ostenditur mortuorum, et idcirco in utroque poenitentiam agimus, ut et in punctione cilicii, cognoscamus vitia quae per culpam comad quam peccando pervenimus. Poenitentiae autem remedium Ecclesia catholica in spe indulgentiae fidenter alligat exercendos homines, et pcommendatum sollicite prohibet iterandum, medicinali remedio poenitentiae subrogat adjumentum, cujus remedio egere se cuncti agnoscere debent pro quotidianis humanae fragili
Abbreviated transcription (Latin):
tentiã in fauilla &cinere: posthunc nob đđ
poententiae magisteriũ p̃buit quando gra¬
uiuulnere lapsus dũ audiss& aꝓph&a pec¬
catũ suũ confestim poeni tuit. &culpã suam
poenitentiae confessione sanauit si oniniuite
& alii multi peccata sua confessis poeniten¬
tiã eger̃ displicuer̃ sibi quales fuer̃ & qua
quȩ non tempore pensat᷑ sed ꝓfunditate luc¬
tus & lacrimarũ poenitentia a ũt̃ nom̃ sũ o¬
sit a pena. qua anima cruciatur. & morti¬
ficat̃ caro. hiuero qui penitenti ã ger̃ ꝓindo
capillos & barbã nutriunt . ut demonstrent
habundantiã criminũ quib: caput peocatori
gruuat᷑ : Capilli eñ ꝓuitiis accipiunt᷑ sic̃
scriptũ ẽ. Et crinib: peccatoꝵ suoꝵ unꝰ quisq
constringit᷑ : Virquipe sicom̃a nutriat ur
ait apłs ingnominia ẽ illi . Ipsã ergo igno¬
miniã suscipiunt poenitentes ꝓmerito pecca¬
torum qđ uero incilitio prosternunt᷑ ꝑcili¬

Expanded text:
tentiam in favilla et cinere . Post hunc nobis David tentiam in favilla et cinere . Post hunc nobis David poenitentiae magisterium praebuit, quando gravi vulnere lapsus, dum audisset a propheta peccatum suum, confestim poenituit, et culpam suam poenitentiae confessione sanavit . 2. Sit Ninivitae, et alii multi peccata sua confessi sunt, et poenitentiam egerunt, displicuerunt sibi quales fuerint, et ocatur, quae non tempore pensatur, sed profunditate luctus et lacrymarum. Poenitentia nomen sumpsit a poena, qua anima cruciatur et caro mortificatur. 3. Hi vero qui poenitentiam agunt, proinde capillos et barbam nutriunt, ut demonstrent abundantiam criminum, quibus caput peccatoris gravatur. Capilli enim pro vitiis accipiuntur, sicut scriptum est: Crinibus peccatorum suorum unusquisque constringitur . Vir quippe si comam nutriatait Apostolus, ignominia est illi . Ipsam enim ignominiam suscipiunt poenitentes pro merito peccatorum. Quod vero in cilicio prosternuntur, per cili
Abbreviated transcription (Latin):
exercent adq sustentant uestesq: ipsas monachis
tradunt. Ab his inuicẽ qđ iuictui opus ẽ resu¬
mentes hosmores h ac uitã hanc institutione
tenere uidentur: cȩ nobia uirginũ hac monahoꝵ¬
monachi eñi scđm humilitatem eligunt᷑ mul¬
tos enĩ ex eis cenodoxie morb: cõmaculat
multos abstinentia inflat extollit scientio
ant ad fastigiũ desiderati honoris int̃ hosse¬
pius discordia oborit᷑ inuidiaq liuorde frat̃¬
nis ꝓfectib gignit᷑. Amortẽporaliũ rerũ
crassat᷑ sequentes t̃renas concupiscentias
tanto iniant̃ quanto sepius ut ante huma nos
oculos impudent̃. tales itaq: nequa quam
monichi uocitandis qui a dõ sola ꝓfessione¬
ANI non actione iunguntur, depeniterib
Senitentiae exemplũ iobprimꝰ nob̵ exibuit
quando p̃ funera uł flagella adhuc in suire¬
dargutione &iã incilitio &cinere lam̃ta
penitu dinis sumpsid dicens. Idcirco ago poeni¬

Expanded text:
exercent atque sustentant, vestesque ipsas monachis exercent atque sustentant, vestesque ipsas monachis tradunt, ab his invicem quod victui opus est resumentes. Hos mores, hanc vitam, hanc institutionem tenere videntur coenobia virginum ac monachoMonachi autem secundum humilitatem eliguntur. Multos enim ex eis cenodoxiae morbus commaculat, multos abstinentia inflat et extollit scientant ad fastigium desiderati honoris. Inter hos saepius discordia oboritur, invidiaeque livor de fraternis profectibus gignitur, amor temporalium rerum grassatur, sequentes terrenas concupiscentias tanto inhianter quanto saepius et ante humanos oculos impudenter. Tales itaque nequaquam monachi vocandi sunt, quia Deo sola professione, non actione, junguntur. enitentibus Job exemplum primus exhibuit, quando post funera vel flagella adhuc in sui redargutione etiam in cilicio et cinere lamenta poenitudinis sumpsit, dicens: Idcirco ago poeni
Abbreviated transcription (Latin):
berandi ueniunt quoq: & exuita rustica & exo¬
pificum exercitatione & expleboio labore tan¬
to utiq felitius quanto fortius aedo cati quisi
non admitant᷑ grauedelictum ẽ: Multienim exao
numero uere magni imitandiq: extiterunt
nã pp̃t ea & infirmamundi el egitdĩ ut confun¬
der& fortiã & stulta mundi eligit ut confunde
caro corã dõ simili quoq modo extanei coenobia
feminarũ dõ sollitite castaq serui entiũ quehabi¬
taculissius segregate ac remote a uiris quã longissi¬
me piatantũ sc̃i tatis caritate iungunt᷑ & imita¬
tione uirtutis ad quas iuuenum nullus accessus ẽ
neq ipsorum quã uis gra uissimorum & ꝓbatis¬
simorũ senũ nisi usq: adues tibulum necessarie
p̃bendi quib: indigent gratiã his p̃ĩ singulegra¬
uissime ac ꝓbatissime non tantũ instituendis
cõponendisq morib: sed &iã instruendis men¬
tibus perite adq: parate lanefitio &iã corpus

Expanded text:
berandi. 16. Veniunt quoque et ex vita rustica, et ex oberandi. 16. Veniunt quoque et ex vita rustica, et ex opificum exercitatione et ex plebeio labore, tanto utique felicius, quanto fortius educati. Quod si non admittantur, grave delictum est. Multi enim ex eo numero vere magni imitandique exstiterunt, nam propterea et infirma mundi elegit Deus, ut confunderet fortia, et stulta mundi elegit, ut caro coram Deo. Simili quoque modo exstant et coenobia feminarum Deo sollicite et caste servientium, quae habitaculis suis segregatae, ac remotae a viris quam longissime pia tantum sanctitatis charitate junguntur, et imitatione virtutis. Ad quas juvenum nullus accessus est, neque ipsorum quamvis gravissimorum et probatissimorum senum, nisi usque ad vestibulum necessaria praebendi, quibus indigent, gratia. His praesunt singulae gravissimae ac probatissimae, non tantum instituendis componendisque moribus, sed etiam instruendis mentibus peritae, atque paratae. Lanificio etiam corpus
Abbreviated transcription (Latin):
sitis dũ adhuc ieuinis inconlatione ad audien¬
dum fratriẽ: Audiuntaũt eũ incredibili
studio sũ mosilentio affectusq: animorũ suorũ
put eosꝓuoca uerit disserentis oratio uł gemitu
uł fl&u significantes corpusdem decũ silentio
magno reficiunt tantum quantum salutine¬
ces ẽ quohercente uno quoq: ꝑ parsimonia m
concupiscentiae guilȩ̃ negra uetur eorum cor
uel in ea ipseque prestos purca &uȩ lissima
Itaq: non solũ a carnib & auino abstinent ꝓsuf¬
ficientia domandoꝵ libidinum sed &iã ab omnib:¬
q: uentris &guturis ꝓuocant a petitum. scne
quicquid necessario uictui suꝑ ẽ exoperib ma¬
nuũ & epularũ restrictione tanta cura egentib:
distribuit᷑ ut nihil remaneat qđ habunda uerit
Adcus sõae militiae ꝓpositum ueniunt non solum
liberi sed &iã plerũq exconditione seruili uł
ꝓpt̃ hoc a dominis libertati uł ꝓpt̃ hoc potius li¬

Expanded text:
sitis, dum adhuc jejuni sunt in collatione ad audiensitis, dum adhuc jejuni sunt in collatione ad audiendum Patrem. Audiunt autem eum incredibili studio, summo silentio, affectusque animorum suorum, prout eos provocaverit disserentis oratio, vel gemitu, vel fletu significantes. Corpus deinde cum silentio magno reficiunt tantum quantum saluti necesse est, coercente unoquoque per parcimoniam concupiscentiam et gulam, ne gravetur eorum cor, vel in ea ipsa quae praesto sunt parca et vilissima. Ita non solum a carnibus et vino abstinent pro sufficientia domandarum libidinum, sed ab igutturis provocant appetitum. Sane quidquid necessario victui superest ex operibus manuum et epularum restrictione, tanta cura egentibus distribuitur, ut nihil remaneat, quod abundaverit. Ad cujus sanctae militiae propositum veniunt non solum 442 liberi, sed etiam plerumque et ex conditione servili, sed propter hoc a dominis liberati, vel propter hoc potius li
Abbreviated transcription (Latin):
qđ sint denis p̃positi ut neminem illorũ cura sui
corporis tangat neque incibo neq: in uestimento
neq insiquid aliud opus ẽ uł cotidiane necessitati
uł mutue ut ad sol& ualitudini. Ipsiaut̃ deca¬
nitradunt ea p̃posito p̃positus aut cũ magna solli¬
ci tudine om̃ia disponens praesto facit quicquid
illorum uita ꝓp̃t in becillitatem corporis
postolat rationem tam̃ &iã ipse reddit ei quẽ
patrẽ uocant hiuero patres intellectu toleraũ
tia adq: discretione insigne s omnib: rebus
excelsi Nulla suꝑbi consulunt hisquos filios
apellant magna sua in iubenda auetoritate¬
magna illorum in oboediendo uoluntate.
conueniunt aut e om̃s frequent̃ noc tedieq: dato
signa festina cũ ꝓperatione adorationẽ sollem¬
niũ orũ celebrantos fixa intentione cordis &
usq ad consũ mationẽ psalmorũ sine fastidio per¬
sistentes. Itẽ conueniunt dieb: singulis int̃po¬

Expanded text:
quod sint denis praepositi, ut neminem illorum cura sui quod sint denis praepositi, ut neminem illorum cura sui conec si quid aliud opus est, vel quotidianae necessitati, vel mutuae, ut adsolet, valetutudini. Ipsi autem decani tradunt ea praeposito, praepositus autem, cum magna sollicitudine omnia disponens, praesto facit quidquid illorum vita propter imbecillitatem corporis postulat, rationem tamen etiam ipse reddit ei quem patrem vocant. Hi vero patres inttia atque discretione insignes omnibus rebus excelsi nulla superbia consulunt his, quos filios appellant, magna sua in jubendo auctoritate, illorum in obediendo voluntate. Conveniunt autem omnes frequenter nocte dieque dato signo festina cum properatione ad orationem solemnium horarum, celebrantes fixa intentiousque ad consummationem psalmorum sine fastidio persistentes. Item conveniunt, diebus singulis interpo
Abbreviated transcription (Latin):
uit̃ intimabo hi quippe ut p̃dictũ ẽ contentis pri¬
mũ atq desertifmundihuius in lec ebris in co¬
mune uitã sc̃issima congregate simul agunt
bi atumidi nulla inuidentia libidi sed modest
uerecundi placati. concordissimã uitã sec tantes:
Cogitationesq suas alt̃ utro reuenlantes inuicem¬
inquir̃ discutiunt. corrigunt. Nemo quic quam¬
t̃rena soste peculiari possid& p̃tiosis uel cororatis
uestib: non induuntur sed uilissimis adq: sinceris
Luorã num quã utunt᷑ delectatione corporis sed ra¬
ro ꝓpt̃ necessitatẽ languorib in consulto abbate
nus quã ꝓgrediuntur. nec aliquid abeis sine nutu
pat̃ ne iussionis adsumitur: Operant᷑ aũt manib:
ea quib: & pascicor puspossit. & ad eomen imdiri
non possit. Canen aũt manib: operantes & ipsũ la¬
borem tã quã diuino celeumate consolantur : Opus
autem suum tradunteis quos decanos uocant eo

Expanded text:
viter intimabo. Ili quippe ut praedictum est contemptis priviter intimabo. Ili quippe ut praedictum est contemptis primum ac desertis mundi hujus illecebris, in communi vita sanctissima congregati, simul agunt, bia tumidi, nulla invidia lividi, sed modesti, verecundi, placati concordissimam vitam sectantur, cogitationes suas alterutrum revelantes invicem discutiunt, corrigunt. Nemo terrenum sorte peculium possidet. Pretiosis ac coloratis vestibus non induuntur, sed vilissimis atque sinceris. Lavacro nunquam utuntur delectatione corporis, sed raro propter necessitatem languoris. Sine consultu abbatis nunquam progrediuntur, nec aliquid ab eis sine nutu paternae jussionis assumitur. Operantur autem manibus ea, quibus corpus pasci poscit, et mens impediri non possit. Canunt autem manibus operantes, et ipsum laborem tanquam divino celeusmate consolantur. Opus autem suum tradunt eis, quos decanos vocant, eo
Abbreviated transcription (Latin):
acenobiali disciplina sequestrant suasq: liberi¬
a p&unt uoluntates egiptiorum lingua sarra
sibi cellulas easq falso nomine monasteria apel¬
lant liberiq: abimperio seniorũ arbitrio suoui¬
uunt cestatĩ in operib: laborantes: Nonut in¬
digentib: distribuar  sed utad quirant pe¬
cunias quas recondeant sic̃ ait de ipsis hieroni¬
mus quasi arsit scã non uita quid quid uindiderint
maiords ẽ p̃tii reuera ut idẽ dic̃ solen certare
ie iuniis & rom secr&i uictoriae facimꝰ aput os
affecta s̃ in quid om̃a floxemanice calige follican cin¬
tes uestes grosior crebra sus piriao uisitatiouir¬
ginũ detractio clericorũ & siquando dies festus
uenerit satiant᷑ ad uomitũ int̃ce nobi ũ autom
& monasterium ita distinguit cassianꝰ qđ mo¬
nasterium p̾sit &iã unius monachihabitationun¬
cupari cenobiũ aũt ñ nisi plurimoꝵ quoꝵ quidẽ
conuersationem ut patrũ edoc& instituti obee¬

Expanded text:
a coenobiali disciplina sequestrant, suasque appetunt liberi voluptates, Aegyptiorum lingua sarabasibi cellulas, easque falso nomine monasteria nuncupant, liberique ab imperio seniorum, arbitrio suo vivunt, certatim in operibus laborantes, non ut indigentibus distribuant, sed ut acquirant pecunias, quas recondant, et sicut ait de ipsis Hieronymus, quasi ars sit sancta, non vita, quidquid vendiderint, majoris est pretii. 10. Re vera ut idem dicit solent certare jejuniis, ut rem secreti victoriae faciant. Apud hos affectata sunt inquit omnia, fluxae manicae, caligae follicantes, vestis grossior, crebra suspiria, visitatio virginum, detractio clericorum, et si quando dies festus venerit, satiantur ad vomitum. 11. Inter coenobium autem et monasterium ita distinguit Cassianus, quod monasterium possit etiam unius monachi habitatio nuncupari, coenobium autem non nisi plurimorum. Quorum quidem conversationem, ut patrum edocet institutio, bre
Abbreviated transcription (Latin):
pit si scõrum pedes lauit si tribulationẽ pa¬
tientib: subministrauit. hoo ẽ egrotir uł in car¬
cerem positis. si omne opusbonum subsecuta est
breuiter uniuersa concludens ut in omnibus
sint exempla uiuendi. Et itrum anussimiliter
in habitus c̃outiq: ut ipse earum incerssus &
motus uultus. sermo silentium quamdã sacre
continentiae p̃ferat dignitatom posthȩc ad¬
iecit non cominatrices non multo uino seruientes
sed parum utenter . Nam solent haeo etatesq
corporis frexere luxoria uino sededere ꝓlibidine
post hȩc ad didit benedocentes ut prudentiã doceant
docere illis quidẽ ꝑmisit sed seminas & hoc non in ecđã
sed priuatim Nam hoc genus muliercularum sol&
ẽẽ garrulũ. Vnde &curiasas & uerbosas quasdã
uiduas idẽ apłs notad & hocuitium ueni redicit
exotio simul aũt inquid & ociose discunt circuire
domos scilic& dũ nullo timore d&ente nec mariti
potestati subiectes non solum otiose uerũ &iam

Expanded text:
pit, si sanctorum pedes lavit, si tribulationem papit, si sanctorum pedes lavit, si tribulationem patientibus subministravit, hoc est, aegrotis, vel in carcere positis, si omne opus bonum subsecuta est; breviter universa concludens, ut in omnibus sint exempla vivendi. Et iterum: Anus similiter in habitu sancto ; utique ut ipse earum incessus, motus, vultus, sermo, silentium quamdam sacrae continentiae praeferat dignitatem. 4. Post haec adjecit: Non criminatrices, non multo vino servientes, sed parvo utentes. Nam solent hae aetates, quae corporis frixere luxuria, vino se dedere pro libidine. Post haec additur: Bene docentes, ut prudentiam doceant. Docere illis quidem permisit, sed feminas; et hoc non in ecclesia, sed privatim; nam hoc genus muliercularum solet esse garrulum. Unde et curiosas, et verbosas quasdam viduas idem Apostolus notat, et hoc vitium dicit venire ex otio: Simul autem inquit et otiosae discunt circuire domos , scilicet dum nullo timore detentae, nec mariti potesta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓiduarum multa exempla s̃ quarum prima
inscripturis legit᷑ No emilegit᷑ & uidua ad quã
bat heli s eum recipere & uictũ illi administrare
extat & uidit hilla admirabilis uidua quedeolofer¬
ne assi oriorum principe trium phauit saluũq:
pudorem hostem deuicto reuex̃ in nouo autem
testamento anna prima uidua legit᷑ quȩ d ñm co
agnoscere ante quã potuit uerbum eiꝰ audire
Cuius quidẽ gradus uirginitatis pȩ coniunctus est :¬
Vnde & xp̃m quem uirgo peperit uidua primoco¬
gnouit felix ergo uirgo quia intacta fortior
uidua quia exꝑta. Utriq: tam̃ ẽ aput dñminer¬
cermaior illa subsequens ista. illam aũt uiduã
exinde sexuire nuntiad. dicit enĩ uiduaoli¬
gat᷑ ñminꝰ annorum sexaginta unius uiri uxor
Vnde consequens ẽ utq plurimis fuit nexama¬
ritis caread nom̃ uiduitatis. Quales aũt¬
ex pressit dicens si fuerit in operib: bonis
testimonium habens utiq: sicut tabita
si filio sed ocauit sub audit̃ do sio spitiorece¬

Expanded text:
1. Viduarum multa exempla sunt, quarum prima in Scripturis legitur Noemi , et vidua, ad quam bat Elisaeum recipere, et victum illi administrare . Exstat et Judith illa admirabilis vidua, quae de Holoferne Assyriorum principe triumphavit, salvumque pudorem, hoste devicto, revexit . In Novo autem testamento Anna prima vidua legitur, que dominum s eius agnoscere, antequam potuerit verbum eius aud ire. Cuius quidem gradus virginitati vicinat unde et Christum, quem virgo peperit, vidua prima cognovit. Felix ergo virgo, quia intacta; fortior vidua, quia experta: utrisque tamen est apud Deum merces, major illa, subsequens ista. Illam autem 451 viexinde sexui renuntiat. Dicit enim: Vidua eligatur non minus annorum sexaginta, unius viri uxor . Unde consequens est ut quae plurimis fuit nexa maritis careat verae nomine viduitatis. 3. Quales esexpressit, dicens: Si fuerit in operibus bonis, testimonium habens, utique sicut Tabitha : si filios educavit, subauditur Deo: Si hospitio susce
Abbreviated transcription (Latin):
magis audientib: faciad antiqui pridiae quã
cantandũ erat ubis abstinebant psallentia tam̃
legeimina causa uoces ad sidue utebant᷑. Vnde
& cantores aput gentiles fauarii dicti s̃ u&erer
lãmina pectoris in posita sub ea cantica excla¬
mare ulendis uocib: rationẽ de monstra uerunt
solentaũt adhoc offitium &iã abs scientia ep̃i

Expanded text:
magis audientibus faciat. 3. Antiqui, pridie quam magis audientibus faciat. 3. Antiqui, pridie quam cantandum erat, cibis abstinebant, psallentes tamen, legumine causa vocis assidue utebantur. Unde et cantores apud gentiles fabarii dicti sunt. Veteres, lamina pectori imposita, sub ea cantica exclamantes alendis vocibus rationem demonstravere. Solent autem ad hoc officium etiam absque scientia