comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
teneat ctiam meum in hac ꝑte non in¬
uidentis assensum. Modo misericordie
prescientieq diuine et effectum ampli¬
fico et affectum. Hec uerba tua sunt.
ubi te confiteris consentire dicenti qui¬
busdam non baptizatis sic temporarie
collatum eẽ paradisum. ut suꝑfit illis
in refurrectione premium regin celoꝵ:
contra seritentiam principalem qua ꝯ¬
stitutum ẽ non intraturum in ilsud
regnum. qui non renatus fuerit ex a¬
qua et spũi sancto. Quam sententiam
principalem dimens uiolare pelagius:
nec illos sine baptismo in regnũ celor
credidit intraturos. quos non crẽdĩdit re¬
os. Tu autem et originalis pc̃ci reos ꝑ¬
nulos confiteris: et tamen eos sine la¬
uachro regenerationis absoluis et in
fiet alia forsitan in tus sibris actentior
et otiosiormuenire potueris. sine ulla
disatione iam corrige: si ammũ catho¬
licum geris. id ẽ si ueraciter prelocutus
es dicens qd̾ tibi ip̃e credusus non sisꝰ ea
probare posse que dixeris. Et quõd sẽꝑ¬

Expanded text:
n inuidentis assensum, modo misericordiae praescientiaeque diuinae et effectum amplificet et affectum. haec uerba tua sunt. ubi te confiteris consentire dicenti quibusdam non baptizatis sic temporarie conlatum esse paradisum, ut supersit illis in resurrectione praemium regni caelorum, contra sententiam principalem, qua constitutum est non intraturum in illud regnum, qui non renatus fuerit ex aqua et spiritu sancto. quam sententiam principalem timens uiolare Pelagius nec illos sine baptismo in regnum caelorum credidit intraturos, quos non credidit reos; tu autem et originalis peccati reos paruulos confiteris et tamen eos sine lauacro regenerationis absoluis et in si et alia forsitan in tuis libris adtentior et otiosior inuenire potueris, sine ulla dilatione iam corrige, si animum catholicum geris, id est si ueraciter praelocutus es dicens, \'quod tibi ipse credulus non sis ca probari posse quae dixeris
Abbreviated transcription (Latin):
uennuntur occiduo scriptũ ẽẽ. raptꝰ
ẽ ne malicia mutaret illius intel¬
lectum. et cetera que ineandem sen¬
tentiam in sapientie libro legunt᷑.
Nonũ. aliquas mansiones ẽẽ extra
regnum dei earũ quas dñs ẽẽ dixit
in domo patris sur. Decimũ. facri¬
ficium xp̃ianoꝵ pro eis qui ñ baꝑ¬
tizati de corpore exierint offendr̃.

Expanded text:
ueniuntur occiduo, scriptum esse: raptus est, n e malit ia mutar et illius intellectum, et cetera quae in eam sententiam in Sapientiae libro leguntur\'; nonum \'aliquas mansiones esse extra regnum dei earum quas esse dominus dixit in domo patris sui\'; decimum est \'sacrificium Christianorum pro eis qui non baptizat
Abbreviated transcription (Latin):
uia quã xpũs humilis se ip̃m eẽ do¬
cuit ambulatur Mullus cum hoc
tumore per angustam portam eius
ingrẽditur. Nosi crẽdere nec dicere nͤ
docere asiquos eoꝵ qui sine baptis¬
mo xp̃i ex hac uita migrauerĩt. in

Expanded text:
uia, quam Christus humilis se ipsum esse douia, quam Christus humilis se ipsum esse docuit, ambulatur; nullus cum hoc tumore per angustam portam eius ingreditur. Xoli credere nec dicere nec docere \'aliquos eorum, qui sine baptismo Christi ex hac uita migrau
Abbreviated transcription (Latin):
ĩdeo quod putasti in aliquib marisi¬
onibus quas dñs multas eẽ dixit
in domo patris sui mansuros quos¬
dam etiam non renatos ex aqͣ ⁊ sp̃u:
ut fidem catholicam teneas admo¬
neo si ꝑmictis emendare nõ differas.
Noli crẽdere nec dicere nec docere facͥ¬
ficium xp̃ianoꝵ pro his qui nõ bap¬
tizati de corpore exierint offerendũ:
si uis ẽẽ catholicus. Quia nec illũd
quod de machabeoꝵ libris comme¬
morasti sacrificium iudeoꝵ proeis
qui non circuncisi de corpore exierĩt:
ostendrs oblatum. In qua tua sĩia¬
tam noua et contra eec̃e totius auc¬
toritatem disciplinamq prolata.
uerbo etiam insolentissimo usus es
diceris. Pro his sane oblationes assi¬
duas et offereñda iugiter sarictor
ceriseo sacrificia sacerdocum: ut te
horo laicus sacerdotib dei nec di¬
scendo subderes: nec saltem simul
querendo misceres. s censendo prepo¬
neres. Aufer tibi ista fili: non sic ĩ

Expanded text:
ideo quod putasti, in aliquibus mansiideo quod putasti, in aliquibus mansionibus, quas Dominus multas esse dixit in domo Patris sui, mansuros quosdam etiam non renatos ex aqua et Spiritu, ut fidem catholicam teneas, admoneo, si permittis, emendare non differas.Noli credere, nec dicere, nec docere « sacrificium Christianorum pro his qui non baptizati de corpore exierint, offerendum, » si vis esse catholicus: quia nec illud quod de Machabaeorum libris commemorasti sacrificium Judaeorum pro his qui non circumcisi de corpore exierant, ostendit oblatum. In qua tua stam noua et contra ecclesiae totius auctoritatem disciplinamque prolata uerbo etiam insolentissimo usus es dicens: pro his sane oblationes assiduas et offerenda iugiter sanctorum censeo sacrificia sacerdotum, ut te homo laicus sacerdotibus dei nec discendo subderes nec saltem simul quaerendo misceres, sed censendo praeponeres. aufer tibi ista, fili; non sic in
Abbreviated transcription (Latin):
potest uidere regnum dei. Ecce non
set. quomõdo potest homo nasci cũ
senex sit: Nunquid potest ĩ uentrẽ
matris sue iterato introire et nasciꝰ
Eandem dñs sententiam plamius
apertiusq repetens ait. Amẽ amẽ
dicotibi: nsi quis renatus fu̾it ex
aqua et sp̃u nõ potest introire in re¬
gnum dei. Ecce nec ħic dixit regnũ
quis renatus fuerit ex aqua et spi-¬
ritu. Et quod dixerat non p̃t uide̾:
hoc exposuit dicendo non potest in¬
troire. Ifsũd tamen quod dix̾it re¬
gnum dei: non asio noĩe repetiuit.
Noq nunc opris ẽ querere atq dis¬
serere utrũ regnũ dei regnũq celo¬
rũ cũ aliqua differentĩa sit intel¬
ligendum: an res uria sit duobus
appellat̾a nominib. Sufficit qd̾
non potest introire in regnum dei:
qui non fuerit lauachro regenen¬
tionis ablutus. Mansiones autem
aliquas constitutas in domo dei. se¬
pariere a regno dei ꝙͣ sit a ueritate
deuium: puto qd̃ iam intelligas. Et

Expanded text:
potest uidere regnum dei. ecce non potest uidere regnum dei. ecce non set: quomodo potest homo nasci, cum senex sit? numquid potest in uentrem matris suae iterato introire et nasci? eandem dominus sententiam planius apertiusque repetens ait: amen, amen dico tibi: nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non potest introire in regnum dei. ecce nec hic dixit \'regnum quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu. Et quod dixerat, non potest videre; hoc exposuit dicendo, non potest introire. Illud tamen quod dixerat, regnum Dei, non alio nomine repetivit. Neque nunc opus est quaerere atque disserere, utrum regnum Dei regnumque coelorum cum aliqua differentia sit intelligendum, an res una sit duobus appellata nominibus: sufficit quod non potest introire in regnum Dei, qui non fuerit lavacro regenerationis ablutus. Mansiones autem aliquas constitutas in domo Dei separare a regno Dei, quam sit a veritate devium, puto quod jam intelligas. Et
Abbreviated transcription (Latin):
oramus dicentes. adueniat regnum
tuum non intelligunt. Regnum dei
dicitur: ubi cũ illo fidelis familia
eius beate et semprterne tota regna¬
bit. llam secundum potestutem q̃
illi super omnia ẽ: etiam ñc utiq
regnat. Quid ergo ẽ quod orimis ut
ueniat. isi ut cum illo regnare me¬
reamur: Sub eius autem potesta¬
teetiam issi erunt: qui penis eterm¬
ignis ardebunt. Nunquidnam ob
hoc etiam ip̃os in regno dei futuros
dicturi sumus: Aliud est enĩ regni
dei muneribus honorari. Aliud re¬
gni dei legibus coerceri. Ut autẽ tibi
manifestissime appareat nõ ẽẽ reg¬
num celoꝵ distribuendum baptiza¬
tis. et alias partes regni dei daudas
quib tibi uisum ẽ non baptizatis:
ip̃m dñm audi qui non ait. Si quis
non regͥnatus fuerit ex aqua et spũ
non potest intrare in regnum celoꝵ:
s non potest inquit intrare ĩ regnũ
dei. Nam uerba eius de hac re ista sũt
ad nichodemum. Amen amen dico
tibi: msi qui natus fuerit de mio. ñ

Expanded text:
oramus dicentes, Veniat regnum oramus dicentes, Veniat regnum tuum , non intelligunt: quia regnum Dei dicitur, ubi cum illo fidelis familia ejus beate et sempiterne tota regnabit. Nam secundum potestatem quae illi super omnia est, etiam nunc utique regnat. Quid ergo est quod oramus ut veniat, nisi ut cum illo regnare mereamur? Sub ejus autem potestate etiam illi erunt, qui poena aeterignis ardebunt: numquidnam ob hoc etiam ipsos in regno Dei futuros dicturi sumus? Aliud est enim regni Dei muneribus honorari, aliud regni Dei legibus coerceri. Ut autem tibi manifestissime appareat, non esse regnum coelorum distribuendum baptizatis, et alias partes regni Dei dandas quibus tibi visum est, non baptizatis; ipsum Dominum audi, qui non ait, Si quis non renatus fuerit ex aqua et spiritu, \'non potest intrare in regnum caelorum ̒, sed: non potest, inquit, intrare i n regnum d e i. nam uerba eius de hac re ista sunt ad Nicodemum: amen, amen dico tibi: nisi quis natus fuerit denuo, non
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ non regnat. cuius ubrq summa
potestas est. S aliud ẽẽ regnũ cełoꝵ
quo fas non est accẽdere nͥ lauacro rege¬
uertionis ablutos. propter dominicã
ueram fixamq sentenciam . Aliud aũt
cẽ regnum terrarũ uel asiaꝵ creature
partium ubi possunt ẽẽ alique mansi¬
ones domus dei. ꝙͣuis ꝑtinentes ad
regnum dei. Non tamen ad regnum
celor ub̃i excellentius et beatius est
regnum dei. Ita fieri. Ut nec asique
domne dei partes atq mansiones a
irgno dei nefarie separentur: et tñ ñ
onmes in regno celor mansiones p̾¬
parentur. Atq in his que in regno ce¬
lorũ non funt: possint feliciter habi¬
ture. quib eas eciam nõ baptizatis deꝰ
dare uoluerit: ut in regno dei sint. ꝙͣ¬
uis in regno celor quia baptizati nõ
sunt: esse non possint. hoc qui dicũt.
uidentur ꝯuidem sibi dicere asiquĩd.
quia scriptums negligent̾ attendũt.
et quomõdo regnum dei dicritur. Unde

Expanded text:
enim non regnat, cujus ubique summa enim non regnat, cujus ubique summa potestas est? sed aliud esse regnum coelorum, quo fas non est accedere, nisi lavacro regenerationis ablutos, propter dominicam veram fixamque sententiam; aliud autem esse regnum terrarum, vel aliarum creaturae partium, ubi possunt esse aliquae mansiones domus Dei, quamvis pertinentes ad regnum Dei, non tamen ad regnum coelorum, ubi excellentius et beatius est regnum Dei: ita fieri, ut nec aliquae domus Dei partes atque mansiones a regno Dei nefarie separentur; et tamen non omnes in regno coelorum mansiones praeparentur; atque in iis quae in regno coelorum non sunt, possint feliciter habitare, quibus eas etiam non baptizatis Deus dare voluerit; ut in regno Dei sint, quamvis in regno coelorum, quia baptizati non sunt, esse non possint. 17. Hoc qui dicunt, videntur quidem sibi dicere aliquid, quia Scripturas negligenter attendunt, et quomodo regnum Dei dicatur, unde
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam moriturus infans ibi pere¬
at. quo currendum ẽ cum illo ne pe¬
reat. Quis ergo hec uerba scripta in
libro sapientie de pariuilis sine baptis¬
mate mortuis dicta ẽẽ crẽderet. diceret.
scriberet. recitaret. si ea sicut oportue
regnum dei. quas ẽs dñs dixit in do¬
mo patris sui: si uis ẽẽ catholicus. Nõ
enim ait sicut hoc testimonium ip̃e po¬
siusti. multe mansiones sunt apud
patrem meum. Quõd si ita dixisset:
non asibi eẽnt intessigende ꝙͣ in domo pa¬
tris eius. S aperte ait: in domo patris
q aũdeat asiquas partes domus dei se.¬
parare a regno dei. ut cum reges terre
nõ tuntum in domo sua. nec tantũ ĩ
patria sua. s longe lateq etiã trans
mare regnare iuemantur. Rex qui
fecit celum et terram nec in tota domo
sua regnare dicatur: S forte dicas.
omma quidem pertinere ad dei regñ.
quia regnat in cełis. regnat in terris.
in abissis. in paradiso. in inferno. ubi

Expanded text:
tanquam moriturus infans ibi peretanquam moriturus infans ibi pereat, quo currendum est cum illo ne pereat. Quis ergo haec verba scripta in libro Sapientiae, de parvulis sine Baptismate mortuis dicta esse crederet, diceret, scriberet, recitaret, si ea, sicut oportuerregnum Dei, quas esse Dominus dixit in domo Patris sui » , si vis esse catholicus. Non enim ait, sicut hoc testimonium ipse posuisti, Multae mansiones sunt apud Patrem meum; quod si ita dixisset, non alibi essent intelligendae quam in domo Patris ejus: sed aperte ait, In domo Patris que audeat aliquas partes domus Dei separare a regno Dei; ut cum reges terrae non tantum in domo sua, nec tantum in patria sua, sed longe, lateque etiam trans mare regnare inveniantur; rex qui fecit coelum et terram nec in tota domo sua regnare dicatur? 16. Sed forte dicas, omnia quidem pertinere ad Dei regnum, quia regnat in coelis, regnat in terris, in abyssis, in paradiso, in inferno, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
eius et ꝯsuinatus in breui expleuit
tempora songua: si uis ẽẽ catholicus.
hoc emĩ ãd issos omnino non pertinet:
ẜiãd eos potius qui baptizati. et piẽui¬
uentes diu non permittuntur hic ui¬
uere. non amnis s sapientie gr̃a ꝯsum¬
mati: Iste uero error quo putatur hoc
de paruilis antequã baptizert᷑ mori¬
entib ẽẽ dictum. ip̃i sancto lauachro
incolerabilem facit murriam. si ꝑiui
lus baptizatus qui rapi pocerat prop¬
terra prius inpitur ne malicia mutet
illius intellectum. aut ne fictio decipi¬
at ammã eius. qͣi in cõdem baptisio
hec eẽ malicia credatur: et fictio qua
in peius mutetur et decipiat᷑. si non
ante rapratur. Dem̃de qm̃ erat placi-
ta deo amima eius properuit de me¬
dio iniquitrtis issum ẽducere: ita ut nͨ
paululum remoraretur ne quod ĩ eo
predestiarit impleret. S ꝯtra suã
piedestinationem facere maluit: tãꝙͣ
festinans. nc quodei placuerat in nõ
baptizato excerminaret ĩ baptismo.

Expanded text:
in breui repleuit tempora longa ̒, si uis esse catholicus. hoc enim ad illos omnino non pertinet, sed ad eos potius, qui baptizati et pie uiuentes diu non permittuntur hic uiuere non annis, sed sapientiae gratia consummati. iste uero error, quo putatur hoc de paruulis antequam baptizentur morientibus esse dictum. ipsi sacrosancto lauacro intolerabilem facit iniuriam, si paruulus, qui baptizatus rapi poterat. propterea prius rapitur, ne malitia mutet illius intellectum aut nc fictio decipiat animam eius; quasi in eodem baptismo haec esse min pejus mutetur et decipiatur, si non ante rapiatur. Deinde quoniam placita erat Deo anima ejus, properavit de medio iniquitatis illum educere, ita ut nec paululum remoraretur, ut quod in eo praedestinarat, impleret: sed contra suam praedestinationem facere maluit tanquam festinans, ne quod ei placuerat in non baptizato, exterminaretur in Baptismo:
Abbreviated transcription (Latin):
atus absolutionem: et regnũ celoꝵ
non dubites insuper polliceri. Quasi
contra pesagium inorigmali pc̃co astru¬
eñdo tunc esse possis catholicus uerus.
sicontra dñm fueris ĩ destruenda eius
de fuptismo senteritia hereticus nouꝰ.
Nos te disectissime non sic uoluius he¬
reticoꝵ ẽẽ uictorem. ut error uincat et¬
rorem: et quod peuis ẽ maior minorẽ.
Dicis emm. Aut si forte quispiam reluc¬
tetur latronis amme uel dinochratis¬

Expanded text:
atus absolutionem et regnum caelorum atus absolutionem et regnum caelorum non dubites insuper polliceri; quasi contra Pelagium in originali peccato astruendo tunc esse possis catholicus uerus, si contra dominum fueris in destruenda eius de baptismo sententia hereticus nouus. nos te, dilectissime, non sic uolumus hereticorum esse uictorem, ut error uincat errorem et, quod est peius, maior minorem. dicis enim: aut si forte quisquam reluctetur latronis a
Abbreviated transcription (Latin):
disum.postea uero in resurrectiõe
mortuoꝵ. etiam ad regm celorum
beatitũdinem peruenire: si uis ẽẽ
catholicus. Hoc enĩ eis dare nisi pe¬
lagiana heresis ausa ẽ: que opina¬
tur paruulos nõ trahere originale
pc̃cm. Quos tu ꝙͣuis sicut catholicꝰ
cum peccato nasci fatearis: nescio
qua tamen peruersioris nouitate
opiniorris sine baptismate salutu¬
ri et ab hoc peccato cum quo nascũ¬
tur absosui. et in regnum celorũ
asseris intrõduci. Neq consideras
in hac causa ꝙͣ deterius sapias ꝙͣ
pelagius. Ille quippe dñicam sinam
pertanesceus qua non baptizati m re¬
gnum cełor non permittuntur intra¬
re : sicet eos quos omni pc̃co liberos cre¬
dit non ilło audet pariuilos mittere.
Tu uero sic contempnis quod dictũ ẽ.
Siquis non renatus fuerit ex aqua
etspu. non potest int̾roire in regnuum
dei. ut exceꝑto errore quo audes a reg̾¬
no dei paradisum separare. quibusdã
quos iros nasci ficut catholicus credis.
sine baptisinate mortius. et illius re¬

Expanded text:
disum, postea uero in resurrectione mortuorum etiam ad regni caelorum beatitudinem peruenire\', si uis esse catholicus. hoc enim eis dare nec Pelagiana heresis ausa est, quae opinatur paruulos non trahere originale peccatum. quos tu quamuis sicut catholicus cum peccato nasci fatearis, nescio qua tamen peruersioris nouitate opinionis sine baptismate salutari et ab hoc peccato cum quo nascuntur absolui et in regnum caelorum asseris introduci neque consideras, in hac causa quam deterius sapias quam Pelagius. ille quippe dominicam sententiam pertimescens, qua non baptizati in regnum caelorum non permittuntur intrare, licet eos quos ab omni peccato liberos credit non illo audet paruulos mittere; tu uero sic contemnis quod dictum est: si quis non renatus fuerit ex aqua et spiritu, non potest introire in regnum dei, ut excepto errore, quo audes a regno dei paradisum separare, quibusdam quos reos nascisieut catholicus credis sine baptismate mortuis et illius re
Abbreviated transcription (Latin):
crẽdusi crẽdant. deus ergo conuertit
ãd fidem. Orat ut crẽdentes ꝑseuent.
Deus ergodonat perseuerantiam usz
in finem. Hec deus facturum se ẽẽ pre¬
sciuit. Ip̃a ẽ predestinatio sanctorum
quos elegit in xp̃o ante constitutioriẽ
mundi ut ẽẽnt sancti et immaculati
in conspectu eius in caritate: prede

Expanded text:
creduli credant: Deus ergo convertit creduli credant: Deus ergo convertit ad fidem. Orat, ut credentes perseverent: Deus ergo donat perseverantiam usque in finem. Haec Deus facturum se esse praescivit: Ipsa est praedestinatio sanctorum, quos elegit in Christo ante constitutionem mundi, ut essent sancti et immaculati in conspectu ejus in charitat
Abbreviated transcription (Latin):
intũdo eius. Cum ergo fit super eum
manus dei ut non discedamꝰ a deo:
ad nos utiq peruenit opus dei. Hoc
ẽ enĩ manus dei. Quo operẽ dei fit ut
simus in xp̃o permanentes cum deo.
non sicut mãdam discedentes a deo.
In xp̃o enim sortem consecuti sumus
predestinati secundum propositum
eius qui uniuersa operatur. Manꝰ
igitur dei ẽ isca non ñ: ut non di¬
scedamus a deo. Manus inquã eius
est ista: qui dixit. Timorem meũ da¬
bo in corcoꝵ: ut a me non recẽdant.
Propter quod et posci a se uoluit ne ĩ¬
feramur in temptationem. Quia et
si non inferimur: nilla abeo rõe di¬
scẽdimus. Quod poterat nobis et nõ
orantib dari. s oratione nr̃a nos
uoluit admoneri a quo accipiamꝰ
hec beneficia. A quo enĩ inisi ab illo
accipimus a quo ussum ẽ ut petamꝰ.
pror sus in hac re non operosas dispu¬
tutiones expectet ecc̃a. s actendat quo¬
tidianas orationes suas. Orat ut in¬

Expanded text:
nitudo ejus. Cum ergo fit super eum nitudo ejus. Cum ergo fit super eum manus Dei, ut non discedamus a Deo, ad nos utique pervenit opus Dei hoc est enim manus Dei: quo opere Dei fit ut simus in Christo permanentes cum Deo; non sicut in Adam, discedentes a Deo. In Christo enim sortem consecuti sumus, praedestinati secundum propositum ejus qui universa operatur. Manus igitur Dei est ista, non nostra, ut non discedamus a Deo. Manus, inquam, ejus est ista, qui dixit, Timorem meum dabo in cor eorum, ut a me non recedant . 15. Propter quod et posci a se voluit, ne inferamur in tentationem: quia et si non inferimur, nulla ab eo ratione discedimus. Quod poterat nobis et non orantibus dari: sed oratione nostra nos voluit admoneri, a quo accipiamus haec beneficia. A quo enim, nisi ab illo accipimus, a quo jussum est ut petamus? Prorsus in hac re non operosas disputationes exspectet Ecclesia: sed attendat quotidianas orationes suas. Orat, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
ditionis prestantia quantũ ualu̾it:
apparuit in augelis qui diabolo cũ
suis cãdente in ueritate steterunt.
et securitatem perpetuam ñ cãdendi
in qua nunc eos ẽẽ certissimi sumꝰ
peruenire meruerunt. post casum
autem hominis non nisi ad gratiã
suam deus uoluit pertinere ut hõ
accedat ad eum. neq nsi ad gratiã
suam uoluit pertinere: ut homo nõ
recẽdat ab eo. Hanc gratiam posuit
in illo in quo sortem consecuti sumꝰ
prẽdestinati scdm propositum eiꝰ qui
umuersa operatur. Ac per hoc sicut o¬
peratur ut accẽdamꝰ: sic operat᷑ ne
discẽdamus. propter quod ei per pro¬
phetam dc̃m ẽ. fiat manus tua suꝑ
uirum dextere t̾ue: et super filiũ ho¬
minis quem confirmasti tibi. et ñ
discedimus ate. Iste certe non ẽ adã
primꝰ in quo discessimus ab eo: sẽd
ãdam norussimus suꝑ quem fiat
manus eius ut non discedamꝰ abeo.
xpũs enim totus cum iembris suis
ẽ propter eccͣam que ẽ corpus eiꝰ ple¬

Expanded text:
ditionis praestantia quantum valuerit, ditionis praestantia quantum valuerit, apparuit in Angelis, qui, diabolo cum suis cadente, in veritate steterunt, et ad securitatem perpetuam non cadendi, in qua nunc eos esse certissimi sumus, pervenire meruerunt. Post casum autem hominis, nonnisi ad gratiam suam Deus voluit pertinere, ut homo accedat ad eum; neque nisi ad gratiam suam voluit pertinere, ut homo non recedat ab eo. 14. Hanc gratiam posuit in illo, in quo sortem consecuti sumus, praedestinati secundum propositum ejus qui universa operatur. Ac per hoc sicut operatur ut accedamus, sic operatur ne discedamus. Propter quod ei per prophetam dictum est, Fiat manus tua super virum dexterae tuae, et super filium hominis quem confirmasti tibi; et non discedimus a te . Iste certe non est Adam primus, in quo discessimus ab eo: sed Adam novissimus, super quem fit manus ejus, ut non discedamus ab eo. Christus enim totus cum membris suis est, propter Ecclesiam, quae est corpus ejus, ple
Abbreviated transcription (Latin):
firmitatis et imbecillitatis nr̃e. dum
sic rogamus ne quis se insolenter ex¬
tollãt. ne ꝯuis sibi superbe arroganter
aliquidassumat. ne quis aut corfes¬
sionis aut passionis gloriam suã dicat.
cum dñs ip̃e humilitatem docens dixit.
uigilate et orate nẽ ueniatis in tempta¬
tionem. sp̃us quidem prõptus ẽ: caro
au̾t infirma. Ut dum precedit humi¬
lis et submissa confessio. et dat᷑ tocũ
deo quicquid suppliciter cum timore
dei petitur: ip̃ius pretate prestetur.
dñicaoratio nobis ad causam gr̃e quam
defendimus sola sufficeret. qr nichil
nob̾is reliquit in quotunꝙͣ in m̃oglo¬
riemur.Si qruidem et ut nõ discedam
ades. non ostendit dandum eẽ nͥ adeo
cũ poscendum oscendit a deo. Qui enĩ
non infertur in temptationem: non di¬
scedit a deo. Non ẽ hoc omnino ẽ uiribus
liberi arbitrii quales nunc sunt. fũat
in homine autequam cũderet. Que tam̃
sib̾etus uosuntatis in issuis pͥme con¬

Expanded text:
firmitatis et imbecillitatis nostrae, dum firmitatis et imbecillitatis nostrae, dum sic rogamus, ne quis se insolenter extollat, ne quis sibi superbe et arroganter aliquid assumat, ne quis aut confessionis aut passionis gloriam suam ducat: cum Dominus ipse humilitatem docens, dixerit, Vigilate et orate, ne veniatis in tentationem; spiritus quidem promptus est, caro autem infirma : ut dum praecedit humilis et submissa confessio, et datur totum Deo, quidquid suppliciter cum timore Dei petitur, ipsius pietate praestetur.dominica oratio nobis ad causam gratiae, quam defendimus, sola sufficeret: quia nihil nobis reliquit, in quo tanquam in nostro gloriemur. Siquidem et ut non discedamus a Deo, non ostendit dandum esse nisi a Deo, cum poscendum ostendit a Deo. Qui enim non infertur in tentationem, non discedit a Deo. Non est hoc omnino in viribus liberi arbitrii, quales nunc sunt: fuerat in homine antequam caderet. Quae tamen libertas voluntatis in illius primae con
Abbreviated transcription (Latin):
quoddictum ẽ proba me dñe et tẽpta
me. Issa ergo uoxia temptatione quã
significat aplũs dicens. ne forte tẽpta¬
uerit uos qui temptat. et manis sit la¬
bor nr̃. deus ut dixi neniem temptut.
Hoc ẽ nemiem infert ues inducit ĩ tẽ¬
ptationem. Nam temptari et in temp¬
tationem nõ inferri: nõ ẽ malũ mmo
etiam borium ẽ. hoc ẽenim probari. Qd
itaq dicimus deo. ne nos inferas in tẽ¬
ptationem. quid dicimꝰ isi ne nos in¬
ferri sinas. Unde sic orant norulli. et
legicur in codicib plurib et hoc sic po¬
suit beatissimus cipriamis: ne patiaris
nos indrici in temptationem. In euan¬
gelio tamen greco misquam inueni: nͥ
ne nos inferas in temptationem. Tuti¬
ores igitur uiiumus: si totum deo damꝰ.
Non autem nos illi ex parte: et nobis
ex parce commictimus. Quod iudit iste
locum oronis exponieret: ait post cetu.
Quando autem rogamus ne in temp¬
tationem ueniamus: admonemur in¬

Expanded text:
quod dictum est, Proba me, Domine, et tenta quod dictum est, Proba me, Domine, et tenta me . Illa ergo noxia tentatione, quam significat Apostolus, dicens, Ne forte tentaverit vos qui tentat, et inanis sit labor noster , Deus, ut dixi, neminem tentat, hoc est, neminem infert vel inducit in tentationem. Nam tentari et in tentationem non inferri, non est malum, imo etiam bonum est: hoc est enim probari. Quod itaque dicimus Deo, Ne nos inferas in tentationem; quid dicimus, nisi, Ne nos inferri sinas? Unde sic orant nonnulli, et legitur in codicibus pluribus, et hoc sic posuit beatissimus Cyprianus: Ne patiaris nos induci in tentationem. In Evangelio tamen graeco nusquam inveni, nisi, Ne nos inferas in tentationem. Tutiores igitur vivimus, si totum Deo damus; non autem nos illi ex parte, et nobis ex parte committimus: quod vidit iste locum Orationis exponeret, ait post caetera: « Quando autem rogamus, ne in tentationem veniamus; admonemur in
Abbreviated transcription (Latin):
emm fit nisi quod aut ip̃e facit: aut fi¬
eri ip̃e permictit. Potens ergo ẽ et a ma¬
lom bonum flectere uoliuitates: et ĩ lap¬
sum pronas conuertere ac dirigere ĩ sibi
placitum gressum: cui non frustra dici¬
tur. deus tu conuiertens uiuificabie nos.
non frustra dicitur. ne des ad mouendũ
pedem meum. nõ frustra dicitur. ne tra¬
dasme dñe a desiderio meo pẽcori. Po¬
stremo ne musta cominemorem: cum
uobis plura fortassis occurrant. non
frustra dicitur. ne nos inferas in tem¬
ptationem. Nam quisquis in tempta¬
tionem non infertur: profecto nec ĩ tẽ¬
ptationem sue male uoluntutis infert̃.
Et qui in temptutionem sue malẽ uolũ¬
trtis non infertur: in nullam pror fus
infertur. Unusquisq emĩ temptatur
ut scriptum ẽ a concupiscentia sua ab¬
stnictus et illectus. deus aũt neminem
temptat. temptatione noxia scilicet.
Nam est et utisis ꝯuando nõ decipini
uel opprimimur: s probamur. Scd̾m

Expanded text:
enim fit, nisi quod aut ipse facit, aut fienim fit, nisi quod aut ipse facit, aut fieri ipse permittit. Potens ergo est, et a malo in bonum flectere voluntates, et in lapsum pronas convertere, ac dirigere in sibi placitum gressum. Cui non frustra dicitur, Deus, tu convertens vivificabis nos : non frustra dicitur, Ne des ad movendum pedem meum : non frustra dicitur, Ne tradas me, Domine, a desiderio meo peccatori : postremo, ne multa commemorem, cum vobis plura fortassis occurrant, non frustra dicitur, Ne nos inferas in tentationem. Nam quisquis in tentationem non infertur, profecto nec in tentationem suae malae voluntatis infertur: et qui in tentationem suae malae voluntatis non infertur, in nullam prorsus infertur. Unusquisque enim tentatur, ut scriptum est, a concupiscentia sua abstractus et illectus: Deus autem neminem tentat ; tentatione scilicet noxia. Nam est et utilis, qua non decipimur vel opprimimur, sed probamur, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
quando agit per contumatiã ut ad
eam peruenire non possit: sicut dici¬
mus hominem qui non ꝑseuerauit
usq in finem amisisse uitam et̾nam
uu iegnum dei: non quodiam accepat
et herat. s quod acaperet et haberes si
perseuerasset: uerboꝵ controuersias au¬
feramus. et normulla etiam que non
habentur s he̾nda sperantur posse di¬
camus amitti. Dicat michi quisquis au¬
det utrum deus dare non possit quod a
se posci imperauit. Hoc ceree qui sapit:
non drco desipit s insanit. Impenuit
autem deus ut ei sancti eius dicant o¬
uintes: ne nos inferas in temptaationẽ.
Quisquis igitur exauditur hoc poscens:
non infertur in contumacie temptationẽ.
qua possit uel dignus sit per feuerantiã
sua quisq deserit deum: ut m̾ito defera¬
tur a deo. Quis hoc negauerit. Sed ideo
petimꝰ ne inferam᷑ in temptatioriem: ut
hoc non fiat. Et si exaũdim̃: utiq ñ fit
quia deus non perimittit ut fiat. Nichil

Expanded text:
quando agit homo per contumaciam, ut ad quando agit homo per contumaciam, ut ad eam pervenire non possit: sicut dicimus hominem, qui non perseveraverit usque in finem, amisisse vitam aeternam, vel regnum Dei; non quod jam acceperat et habebat, sed quod acciperet et haberet, si perseverasset: verborum controversias auferamus, et nonnulla etiam quae non habentur, sed habenda sperantur, posse dicamus amitti. Dicat mihi quisquis audet, utrum Deus dare non possit, quod a se posci imperavit. Hoc certe qui sapit, non dico desipit, sed insanit. Imperavit autem Deus, ut ei sancti ejus dicant orantes, Ne inferas nos in tentationem. Quisquis igitur exauditur hoc poscens, non infertur in contumaciae tentationem, qua possit vel dignus sit perseverantiam ssua quisque deserit Deum, ut merito deseratur a Deo. » Quis hoc negaverit? Sed ideo petimus ne inferamur in tentationem, ut hoc non fiat. Et si exaudimur, utique non fit; quia Deus non permittit ut fiat. Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
siue sit siue non sit in eadẽ casticate
mansurus. Et si quid aliud diuim
muneris habeat quodteni et amicti
potest: dĩcimus eum habere ꝙͣdiucũq
habet. et si amiserit: dicimꝰ hũisse
Perseuerantiam uero us in fuẽ qm̃
non habet quisquam nisi qui perse¬
uerat usq in finem: multi eã pos¬
sunt habere. nullus amittere. Neq
enm metuenduem est ne forte cũ per¬
seuerauerit homo usq in finem: ali¬
qua in comala uoluntas oriat᷑ ne
perseueret usz in finem. Hoc ergo dei
donuim suppliciter emereri põt: s cũ
datum fuerit amitti contumaciter
non põt. Cum enim perseuerauerit
quisq usq in finem: neq hoc donũ
põt amictere. nec alia que poterat
ante finem. Quomodo enĩ pt amicti
per quod fit ut non amittat᷑ etiam
quod posset amitti : d ne forte dica¬
tur usq in finem perseuerantiam
nõ amitti quidem cum data fuerit.
id ẽ cum perseueratum fuerit usq
in finem. s tunc amicti quodãmõdo

Expanded text:
sive sit, sive non sit in eadem castitate sive sit, sive non sit in eadem castitate mansurus; et si quid aliud divini muneris habeat, quod teneri et amitti potest, dicimus eum habere quamdiucumque habet; et si amiserit, dicimus habuisse: perseverantiam vero usque in finem, quoniam non habet quisquam, nisi qui perseverat usque in finem; multi eam possunt habere, nullus amittere. Neque enim metuendum est, ne forte cum perseveraverit homo usque in finem, aliqua in eo mala voluntas oriatur, ne perseveret usque in finem. Hoc ergo Dei donum suppliciter emereri potest: sed cum datum fuerit, amitti contumaciter non potest. Cum enim perseveraverit quisque usque in finem, neque hoc donum potest amittere, nec alia quae poterat ante finem. Quomodo igitur potest amitti, per quod fit ut non amittatur etiam quod posset amitti? 11. Sed ne forte dicatur, usque in finem perseverantiam non amitti quidem, cum data fuerit, id est, cum perseveratum fuerit usque in finem: sed tunc amitti quodam modo,
Abbreviated transcription (Latin):
isto ergo concesso sibi dorio dei ne infe¬
nntur in temptationem: nemo scorũ
non tenet usz in finem perseuenantiam
sanctitatis. Neq enim quisquam ĩ pro¬
posito xp̃rano perseuerare desistit: nͥ ĩ
temptationem primitus inferat᷑. Si
ergo concedatur ei quod orat ut non
inferatur: utiq in sanctificatiõe quã
deo donante percepit deo dor ante per
ita hanc perseuerantiam predicari :
ut non uel fupplicite emereri. Uel a¬
mitti contumaciter possit. ubi quid
dicant parũ diligenter actendunt.
De issa enim per seuerantia loquim᷑:
qua per seueratur usqz in finem. Que
si data est: per seueratum ẽ us ĩ finẽ.
Si autem non est perseueratũ usq ĩ
finem: non est data. Quodiam et su¬
perius satis egimius. Non itaq dicũt
homines perseuerantiam cuiquam
datam us in finem: nisi cũ ip̃e uene¬
rit fus et perseuerasse aui data est
repertus fuerit us in finem. Dicimꝰ
ꝯruppe castum quem nouimꝰ castũ.

Expanded text:
isto ergo concesso sibi dono Dei, ne infeisto ergo concesso sibi dono Dei, ne inferantur in tentationem, nemo sanctorum non tenet usque in finem perseverantiam sanctitatis. Neque enim quisquam in proposito christiano perseverare desistit, nisi in tentationem primitus inferatur. Si ergo concedatur ei quod orat, ut non inferatur; utique in sanctificatione, quam Deo donante percepit, Deo donante persita hanc perseverantiam praedicari, ut non vel suppliciter emereri, vel amitti contumaciter possit » . Ubi quid dicant, parum diligenter attendunt. De illa enim perseverantia loquimur, qua perseveratur usque in finem: quae si data est, perseveratum est usque in finem; si autem non est perseveratum usque in finem, non est data; quod jam et superius satis egimus . Non itaque dicant homines, perseverantiam cuiquam datam usque in finem, nisi cum ipse venerit finis, et perseverasse, cui data est, repertus fuerit usque in finem. Dicimus quippe castum quem novimus castum,
Abbreviated transcription (Latin):
istos gloriosissimus ciprianus int̾imat.
Cum enimi socum iõm dominice oronis
exponeret: ait inter cetera. Qmͣ necessa¬
rie autem qmͣ proruidenter et salubrit᷑
admonemur qd pcc̃ores sumꝰ. qui pro
pcc̃is rogare compessimur. ut dum in¬
dulgentia de deo petitur: conscientie
sue animus recordetur. Ne quis sibi
ꝯiͣ innocens placeat. et se extollendo plꝰ
pereat instruitur et docetur peccare se¬
ꝯuotidie: dum quotĩdie propc̃cis iubet
orare.Sic deniqz et iohannes in epistola
sua poners dixit. Si dixerimꝰ quia p᷑¬
catum non haberus: nos ip̃os decipimꝰ.
et ueritas in nobis non ẽ. et cetera que
hic inserere longum est. Iam uero cũ
dicunt sancti. ne nos inferrs in temp¬
tationem. s libera nos a malo. quid a¬
liud ꝙͣ ut in sanctitate perseuerent p̾¬
crautur: Nam profecto concesso sibi isto
dei dorio. quod ẽẽ dei donum cum ab il¬
lo poscitur sacis aperteq monstrat᷑.

Expanded text:
istos gloriosissimus Cyprianus interimat. istos gloriosissimus Cyprianus interimat. Cum enim locum ipsum dominicae orationis exponeret, ait inter caetera: « Quam necessarie autem, quam providenter et salubriter admonemur quod peccatores sumus, qui pro peccatis rogare compellimur: ut dum indulgentia de Deo petitur, conscientiae suae animus recordetur. Ne quis sibi quasi innocens placeat, et se extollendo plus pereat, instruitur et docetur se peccare quotidie, dum quotidie pro peccatis jubetur orare. Sic denique et Joannes in Epistola sua ponens dixit, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus, et veritas in nobis non est » : et caetera quae hic inserere longum est. 9. Jam vero cum dicunt sancti, Ne nos inferas in tentationem, sed libera nos a malo ; quid aliud quam ut in sanctitate perseverent, precantur? Nam profecto concesso sibi isto Dei dono, quod esse Dei donum, cum ab illo poscitur, satis aperteque monstratur:
Abbreviated transcription (Latin):
mus. dimitte nobis debita nr̃a sicut ⁊
nos dimictimus debitorobris nostris.
in qua sola petitione non inuenitur
posci perseuerantia. Preterita enim
sunt peccata que nobrs ut dimittant᷑
oramus. Perseuerantia uero que in
eternum saluos facit: tempori quĩdem
huius uite non tamen peracto. s ei ꝯͥd̾
usq ãd eius finem restat ẽ necessaria.
Opere precium est tamen paulisper ĩtu¬
eri quomõdo et in hac petitione iã tunc
lingua ciprian eanquam telo inuictissi¬
mo ueritatis lorige postea futuri confo¬
diebantur heretici. Etiam hoc enĩ pelagi¬
am audent dicere hominem iustum in
hac uita nullum habere omnino pcc̃m.
et in calibris hominib ẽẽ iam presenti
tempore ecc̃am non habentem maculã
aut rugam aut aliquid eiusmodi: q̃
una et sola sporisa sit xp̃i. tanquam
sponsa eius non sit: que per umuersã
terram quod ab̾ eo didicit dicit. dimitte
nobis debrta nr̃a. S actendite qͦmodo

Expanded text:
mus, Dimitte nobis debita nostra, sicut et mus, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. In qua sola petitione non invenitur posci perseverantia. Praeterita enim sunt peccata, quae nobis ut dimittantur oramus: perseverantia vero quae in aeternum salvos facit, tempori quidem hujus vitae, non tamen peracto, sed ei quod usque ad ejus finem restat, est necessaria. Operae pretium est tamen paulisper intueri, quomodo et in hac petitione jam tunc lingua Cypriani, tanquam telo invictissimo veritatis, longe postea futuri confodiebantur haeretici. Etiam hoc enim Pelagiani audent dicere, hominem justum in hac vita nullum habere omnino peccatum, et in talibus hominibus esse jam praesenti tempore Ecclesiam non habentem maculam, aut rugam, aut aliquid ejusmodi , quae una et sola sponsa sit Christi: tanquam sponsa ejus non sit, quae per universam terram quod ab eo didicit, dicit, Dimitte nobis debita nostra. Sed attendite quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
sis dei. Noridum ergo sicut in celo in eis
fit uoluntas dei. Quod si itu ẽ: in ea
quĩdem parte qua optamus ut hoĩes
ex infidelib fiant fideles: nõ perseuerã¬
tia s initium iudetur optari. In eã uo
qua optarmus ut homines in facienda
uoluntate dei equentur angelis dei.
cum hoc orant sancti. perseuerantiã
demoristrantur orare. Qm̃ nemo per¬
uenit ad illam summam que ĩ regno
ẽ beatitudinem: nisi inea sanctitate
beatus ciprianus ostendit quomodo et
hic intelligatur perseuermtia postula¬
ri.Ait quippe inter cecera. Hunc autẽ
panem dari nobis cotidie postulamꝰ
ti et non cõmunicantes a celesti pane
prohibemur. a xp̃i corpore separemur.
Hec uerba sancti hominis dei ꝑseue¬
rantiam prorsus a dño scõs indicant
poscere: quando hac intentione dicunt.
panem nr̃m cocidianum da nobis hodie
ne a xp̃i corpore separentur: s in ea
sanctitate permarreant qua nullum
quo ide separari mereant c̃rimen

Expanded text:
lis Dei: nondum ergo sicut in coelo in eis lis Dei: nondum ergo sicut in coelo in eis fit voluntas Dei. Quod si ita est, in ea quidem parte qua optamus ut homines ex infidelibus fiant fideles, non perseverantia, sed initium videtur optari: in ea vero qua optamus ut homines in facienda voluntate Dei aequentur Angelis Dei, cum hoc orant sancti, perseverantiam demonstrantur orare; quoniam nemo pervenit ad illam summam, quae in regno est, beatitudinem, nisi in ea sanctitate beatus Cyprianus ostendit quomodo et hic intelligatur perseverantia postulari. Ait quippe inter caetera: « Hunc autem panem dari nobis quotidie postulamus, ti et non communicantes a coelesti pane prohibemur, a Christi corpore separemur. » Haec verba sancti hominis Dei, perseverantiam prorsus a Domino sanctos indicant poscere, quando hac intentione dicunt, Panem nostrum quotidianum da nobis hodie; ne a Christi corpore separentur, sed in ea sanctitate permaneant, qua nullum quo inde separari mereantur, crime
Abbreviated transcription (Latin):
ut augeatur in eis uel ꝑseueret fides.
uerumetiam pro infidelib ut habere
incipiant eam quam penitus nõ ha¬
bebant: et contra quam corda insuper
iminica gestabant sanita orat eccłiã.
Uerum nuinc noꝵ de initio fidei de quo
in superiori libro multa iam diximus.
si de illa que habenda ẽ us in fuẽ per¬
seuerantia disputamꝰ : quam petunt
utiq etiam sancti qui faciunt uolunta¬
tem dei. dicentes in oratione fiat uolũ¬
tas tua. Cum enim iam fc̃a sit in eis.
cur ut fiat adhuc petunt nͥ ut perseue¬
rent in eo quod ẽẽ ceperunt: Quãnuis hic
dici possit non petere sanctos ut uolũtas
dei fiat in celo. s ut fiat in terra sicut ĩ
celo. ut terra scilicet imitetur celum: id ẽ
ut horno angelum. uel infidelis fidele̾.
ãc per hoc id sanctos poscere ut sit quod
noridum ẽ. non ut perseueret quõd est.
Qnͣtalibet enm homines sanctitate p̾¬
polleant: noridum sunt equales ange¬

Expanded text:
ut augeatur in eis vel perseveret fides, ut augeatur in eis vel perseveret fides, verum etiam pro infidelibus ut habere incipiant eam quam penitus non habebant, et contra quam corda insuper inimica gestabant, sancta orat Ecclesia. Verum nunc non de initio fidei, de quo in superiore libro multa jam diximus; sed de illa quae habenda est usque in finem perseverantia disputamus, quam petunt utique etiam sancti qui faciunt voluntatem Dei, dicentes in Oratione, Fiat voluntas tua. Cum enim jam facta sit in eis, cur ut fiat adhuc petunt, nisi ut perseverent in eo quod esse coeperunt? Quamvis hic dici possit, non petere sanctos, ut voluntas Dei fiat in coelo; sed ut fiat in terra sicut in coelo: ut terra scilicet imitetur coelum, id est, ut homo angelum, vel infidelis fidelem: ac per hoc id sanctos poscere, ut sit quod nondum est, non ut perseveret quod est. Quantalibet enim homines sanctitate praepolleant, nondum sunt aequales Ange
Abbreviated transcription (Latin):
qui iam sancti sunt. quĩd orant nͥ ut
in ea sanctitate que illis data ẽ perse¬
uerent: Neq enim asiter ueniet dei
regnum quod non aliis s his qui per¬
suntas tua in ceso et in ternã. uel quod
in pserisq codicib segitur magisq
ab orantib frequentatur. sicut in celo
et in terra. Quod pleriq intessigunt.
sicut sancti angeli et nos faciamus uo¬
luntatem tuam. Uult aũt ille doctor
et martyr celum et terram intelligi spi¬
ritum et carnem. et hoc nos orare ut uo¬
luntatem dei re utraq coricordante fa¬
ciamus. Uĩdit in his uerbrs et alterum
sensum sanissime fidei congruentem.
de quo iam supra locuti sumus. ut sci¬
licet pro infidelib qui sunt ãdhuc terra.
terrenum tm̃ hominem pͥma natiuita¬
te portantes. orare intelligant᷑ fideles:
qui celesti homine induti ñ mmmerito
cesi nomine nuncupantur. Ubi eiudẽ¬
ter ostendit et initium fidei ẽẽ donum
dei. quando non tantum profidelibus

Expanded text:
qui jam sancti sunt, quid orant, nisi ut qui jam sancti sunt, quid orant, nisi ut in ea sanctitate quae illis data est perseverent? Neque enim aliter eis veniet regnum Dei, quod non aliis, sed his qui perio est, Fiat voluntas tua in coelo et in terra; vel, quod in plerisque codicibus legitur, magisque ab orantibus frequentatur, sicut in coelo et in terra: quod plerique intelligunt, Sicut sancti Angeli , et nos faciamus voluntatem tuam. Vult autem ille doctor et martyr, coelum et terram intelligi spiritum et carnem, et hoc nos orare, ut voluntatem Dei re utraque concordante faciamus. Vidit in his verbis et alterum sensum sanissimae fidei congruentem, de quo jam supra locuti sumus: ut scilicet pro infidelibus qui sunt adhuc terra, terrenum tantum hominem prima nativitate portantes, orare intelligantur fideles, qui coelesti homine induti, non immerito coeli nomine nuncupantur. Ubi evidenter ostendit, et initium fidei esse donum Dei, quando non tantum pro fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
tio que de dei gr̃a sumit ᷑: ip̃ius pro¬
tectiorie seruetur. In sanctificatione
igitur perseuerantiam. hoc ẽut ĩ sã¬
ficatione perseueremus nos abeo pe¬
tere iste doctor intelligit: cũ scĩficati
dicimꝰ sanctificetur nomen tuũ. Qͥd
nisi ut id quoq nobis prestetur ne
habere desmamus: Sicut ergo sc̃s
cũ deum rogat ut scũs sit. id utiq
rogat ut sanctus esse permaneat:i
tũ utiq et castus cũ rogat ut castus
sic. continens ut continens sit. iustꝰ
ut iustus. pius ut pius. et cet̾a que
contra pelagianos dona dei eẽ defen¬
dimus. hoc sine dubio petũt ut ĩ eis
perseuerent bonis que se accepisse noue¬
runt. Quod si accipiunt: profecto etiã
porseuerantiam magnum der donũ qͦ
cetera dona conseruantur accipiunt.
Quid cum dicimus ãdueniat regnũ
tuum: Num aliud poscimus insi ut
ueniat et nobis quod ẽẽ uenturũ nõ
dubrtaniꝰ omnib sarctis.: Ergo et hi

Expanded text:
tio quae de Dei gratia sumitur, ipsius protio quae de Dei gratia sumitur, ipsius protectione servetur. In sanctificatione igitur perseverantiam, hoc est, ut in sanctificatione perseveremus, nos ab eo petere iste doctor intelligit, cum sanctificati dicimus, Sanctificetur nomen tuum. Quid nisi ut id quoque nobis praestetur, ne habere desinamus? Sicut ergo sanctus, cum Deum rogat ut sanctus sit, id utique rogat ut sanctus esse permaneat: ita utique et castus, cum rogat ut castus sit; continens, ut continens sit; justus, ut justus; pius, ut pius; et caetera, quae contra Pelagianos dona Dei esse defendimus: hoc sine dubio petunt, ut in eis perseverent bonis, quae se accepisse noverunt. Quod si accipiunt, profecto et ipsam perseverantiam magnum Dei donum, quo caetera dona ejus conservantur, accipiunt. 5. Quid? cum dicimus, Veniat regnum tuum; num aliud poscimus, nisi ut veniat et nobis, quod esse venturum non dubitamus omnibus sanctis? Ergo et hic,
Abbreviated transcription (Latin):
ergo meritis sanctoꝵ que milla insi
dei dona funt: etiam perseuenantiã
domuim dei ẽẽ sic loquitur. Dicimus
in quit sanctificetur nomen tuum.
non qd̾ optemus deo ut sanctificet᷑
or̃onib nr̃is: s qd̾ petamus ab eo
ut nomen eius sanctificetur in nobis.
Ceterum a quo deus sanctificut᷑ qui
ip̃e sanctificat: S quia ip̃e dixit. sci
estote quomodo et ego scũs sum: id pe¬
timus et rogamꝰ ut qui in baptismo
sanctificati sumꝰ. in eo quod eẽcepimꝰ
perseueremus. Et paulo post de hac
ip̃a re adħuc disputans. et docens noᷤᷤ
perseuerantiam petere a dño. quod
misso modo recte ac ueraciter faceret
nisi eius donum et hoc ẽẽt: hec inquit
sanctificatio ut in nobis permaneat
oramus. Et quia dñs et uidex nr sa¬
nato a se et uiuificato comminatur
non delinquere ne quidei deterius
fiat: hanc contimus or̃onib precẽ
facimus. hoc dieb ac noctib postu¬
lamus. ut sanctificatio et inuifica¬

Expanded text:
ergo meritis sanctorum, quae nulla nisi ergo meritis sanctorum, quae nulla nisi Dei dona sunt, etiam perseverantiam donum Dei esse sic loquitur. Dicimus, inquit, Sanctificetur nomen tuum: non quod optemus Deo, ut sanctificetur orationibus nostris; sed quod petamus ab eo, ut nomen ejus sanctificetur in nobis. Caeterum a quo Deus sanctificatur, qui ipse sanctificat? Sed quia ipse dixit, « Sancti estote, quoniam et ego sanctus sum » ; id petimus et rogamus, ut qui in Baptismo sanctificati sumus, in eo quod esse coepimus perseveremus. Et paulo post de hac ipsa re adhuc disputans, et docens nos perseverantiam petere a Domino; quod nullo modo recte ac veraciter faceret, nisi ejus donum et hoc esset: Haec, inquit, sanctificatio ut in nobis permaneat oramus: et quia Dominus et judex noster sanato a se et vivificato comminatur non delinquere, ne quid ei deterius fiat : hanc continuis orationibus precem facimus, hoc diebus et noctibus postulamus, ut sanctificatio et vivifica
Abbreviated transcription (Latin):
dit. cuius ẽ titulus de dĩca oratiõe.
et udete ante quot annos contra ea
que futura erant pelagianorũ ue¬
nena quale sit antidotum prepara¬
tum. Nam tria funt ut scitis: quie
marime aduer sus eos cutholica de¬
fendit eccͣa. Quoꝵ ẽ unũ gr̾am dei ñ
secundum merita nr̃n dari: qm̃ dei
dona sunt. et dei gr̃a conferuntur
etiam merita uniuer sa iustorum:
alterum est in quaritacuriq iusti¬
cia sine qualibuscunq pc̃cis in hoc
corruptibili corpore neminẽ uiu̾e.
Tercium ẽ obnorium nasci hoĩem
pc̃co pͥmi hominis. et uinculo dãpna¬
tionis obstrictum. nisi reatus qui ge¬
neratiorie contrahitur: regeneratio¬
ne soluatur. Horum trium hoc quod
locoultimo posiu: solum non tractatur
in sitprãdicto gloriosi martyris libro.
Deduobus uero ceteris tanta issic per¬
spicuitate disseritur: ut supradicti he¬
retici noui mimici gr̃e xp̃i longe añ
reperiantur ꝯuicti ẽẽ ꝙͣ nati. In his

Expanded text:
dit, cujus est titulus, De Dominica Oratione: dit, cujus est titulus, De Dominica Oratione: et videte ante quot annos, contra ea quae futura erant Pelagianorum venena, quale sit antidotum praeparatum. Nam tria sunt, ut scitis, quae maxime adversus eos catholica defendit Ecclesia: quorum est unum, gratiam Dei non secundum merita nostra dari; quoniam Dei dona sunt, et Dei gratia conferuntur etiam merita universa justorum: alterum est, in quantacumque justitia, sine qualibuscumque peccatis in hoc corruptibili corpore neminem vivere: tertium est, obnoxium nasci hominem peccato primi hominis, et vinculo damnationis obstrictum, nisi reatus, qui generatione contrahitur, regeneratione solvatur. Horum trium hoc, quod loco ultimo posui, solum non tractatur in supradicto gloriosi martyris libro: de duobus vero caeteris tanta illic perspicuitate disseritur, ut supradicti haeretici, novi inimici gratiae Christi, longe ante reperiantur convicti esse quam nati. In his