comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
turpitudinẽ. Nunc au gulosis ñ sufficiunt
fructus arboꝵ. ñ gn̾a legumiñ. ñ radices her¬
triunt᷑ altilia. capiunt᷑ obesa. q̃ studiose co¬
quũtur arte cocoꝵ q̃laute parant᷑ officiomi-¬
reuocet appetitũ adutigandũ gulã ñ cidsu-¬
te sapoꝵ auiditas nescit modũ ⁊ uoratitas exten¬

Expanded text:
turpitudinem . » Nunc autem gulosis non sufficiunt fructus arborum, non genera leguminum, non radices hertriuntur altilia, capiuntur ob escam, quae studiose coquuntur arte coquorum, quae laute parantur officio mirevocet appetitum, ad irritandum gulam, non ad sute ciborum. Aviditas nescit modum, et variet
Abbreviated transcription (Latin):
N felix ego homo qͥs me lib̾abit de carc̾e̾ morti
huiꝰ. Certe ñ uult educi de cart̾e qͥ ñ uult exue
de corpore. Nam cart̾ aĩe corpus est de qͦ spasꝰ
mista ait. Educ de tarce̾ aiam meã. Nus ipͣ
est quies ⁊ tranq̾llitas. Nusꝙͣ pax ⁊ securitas.
ubiq timor ⁊ tremor ubi labor ⁊ dolor. Ca¬
ro dũ uiuit dolebit ⁊ aĩa suꝑ semetip̃am lu¬
gebit. De breni uita hominis

Expanded text:
nfelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius?». Certe non vult educi de carcere qui non vult exire de corpore, nam carcer anime corpus est. De quo dicit psalmista: «Educ de carcere animam meam». Nusquam est quies et tranquillitas, nusquam pax et securitas; ubique timor et tremor, ubique labor et dolor. Caro dum vivit dolebit et anima super semetipsam lugebit. XXI De brevi letiti
Abbreviated transcription (Latin):
uersus. Et dicent .e. uł.a. qͦtqͦt nascent᷑ ab eua
Quid est gͥ eua nͥ heua. utrũq dolentis est int̾¬
iectio doloris exprimẽs magnititoinẽ. hint .n. ã¬
tus interiit ⁊ moriens uocauit nomẽ filũ sui
bennoni .i. filius dolens.Uxor finees subitis do¬
lorib irrũpentib penit simul ac periit ⁊ ĩ ip̃o
filiũ merous. Mulier aũ ut naufiagꝰ̾ cũ parit fsai

Expanded text:
versus: Et dicent e vel a quotquot nascuntur ab Eva. versus: Et dicent e vel a quotquot nascuntur ab Eva. Quid est igitur Eva nisi heu-a ? Utrumque dolentis est interiectio, doloris exprimens magnitudinem. Hinc enim anartus interiit et moriens vocavit nomen filii sui Benoni, id est filius doloris. Uxor Phinees subitis doloribus inruentibus peperit simul ac periit et in ipso filius meroris. «Mulier autem, ut naufragus, c
Abbreviated transcription (Latin):
nut̾ant᷑. prius mortẽ sentientes qmͣ uitã scientes
Quioã .n. tã defores ⁊ ꝓdigiosi nascunt᷑ ut nõ
hĩes s ab hominatões potuis uideant᷑ quib foite
melius fuiss ꝓuisũ. s nũꝙͣ ꝓdiissent ad uisũ. qm
ut monstra monstrant᷑ ⁊ ostentui ostendiũt᷑. pleri¬
q uͦ diminuti mẽbris ⁊ sensib cormupti nascunt᷑
amicoꝵ tristicia. parentũ ĩ famia ue̾cundia ꝓpĩ¬
quoꝵ. Quid ħ ꝑticulant᷑ dixim de quibdã cũ ge-¬
naliter om̃s sũ scĩa. sine u̾bo. sñ uirtute nascam᷑.
flebiles. debiles. ĩ beuilles. parũ abtutis distantes.
ĩmo minꝰ ĩ multis habentes. N am illa statĩ ut
exorta sunt gratoiũt᷑. Noĩ añ nõ solũ erecti pedib
ñ incedimꝰ. uerũ ⁊̾ curuati manib ñ reptamud¬
nĩs nascim᷑. de dolore ꝑuis ⁊ eiulatu nasce̾tis.
eiul antes ut neͣ mist̾am expͥmamꝰ. Mascu-¬
lus .n. recentͤ natus dicit .a. femina uꝰ dicit e. uñ

Expanded text:
oriantur, prius mortem sentientes quam vitam scientes. Quidam enim tam deformes et prodigiosi nascuntur, ut non homines, sed abhominationes potius videantur; quibus forte melius fuisset provisum si nunquam prodiissent ad visum, quoniam ut monstra monstrantur et ostentui ostenduntur. Plerique vero diminuti membris et sensibus corrupti nascuntur, amicorum tristitia, parentum infamia, verecundia pQuid hic particulariter dixerim de quibusdam, cum generaliter omnes sine scientia, sine verbo, sine virtute nascamur? Flebiles, debiles, imbecilles, parum a brutis distantes, immo minus in multis habentes: nam illa statim ut exorta sunt gradiuntur, nos autem non solum erecti pedibus non incedimus, verum etiam curvati manibus non reptamus. / VI De dolore partus et eiulatu nascentiseiulantes, ut nature miseriam exprimamus. Masculus enim recenter natus dicit a, femina vero e. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
aer tempestates ⁊ tonitrua. ignis coruscatoes ⁊
fulgura. Maleclista in qͥd t̾ra ĩ oꝑe tuo spinas⁊
t̃bulos g̾minabit tͥ. ĩ sudore nultus tui uescĩs
pane tuo donͤ reu̾taris in t̾ram. q t̾ra es ⁊ int̾¬
ram ibis. Insicliat᷑ aꝑ de silua ⁊ singularis ferꝰ
depastus ÷ eã. lupꝰ ⁊ ursus. pardus. ⁊ leo. tigrũ.
⁊ onag̾. cocodrilus ⁊ gͥfes. serpens ⁊ coluber basi¬
licus ⁊ aspis. cerastes ⁊ draco. scorpiones ⁊ uipere.
⁊ musce. scarabones ⁊ uespe. pisces ⁊ uolutres.
Nam q̃ͥ creati sumꝰ ut dominem᷑ piscib mario
⁊ uolatilib celi ⁊ uniu̾sis animantib q̃ monẽ¬

Expanded text:
las et fluctus; aer tempestates et tonitrua; ignis coruscationes et fulgura. « Maledicta, inquit, terra in opere tuo, spinas et tribulos germinabit tibi. In sudore vultus tui vesceris pane tuorram ibis». 3 «Insidiatur aper de silva, et singularis ferus depastus est eam». Lupus et ursus, pardus et leo, tigris et onager, cocodrillus et griphes, serpens et coluber, basiliscus et aspis, cerastes et draco, scorpiones et vipere;sciniphes et musce, scarabones et vespe, pisces et volucres. Nam qui creati fuimus, ut dominaremur piscibus maris et volatilibus celi et universis animantib
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣto dolore turbam᷑ qnͣto tremore ꝯcutim᷑
cũ anucoꝵ dampna sentimꝰ᷑ cũ parentũ
ꝑicula formidamꝰ. plus int̾oũ sanꝰ formidine ꝙͣ
ĩ firmꝰ eg̾tudine ꝑturbat᷑. plus ħ uolũtariꝰ asfc̃o
doloris rpͣ his ĩuitus effcũ lãgoris affligit᷑. uer̃
est enĩ illud poetitũ. Res est solliciti plena timo
cũ ꝓrimi ⁊ amici morbũ ł interitũ ĩtuet᷑ uͭ pa

Expanded text:
nto dolore turbamur, quanto tremore concutimur, cum amicorum damna sentimus, et parentum pericula formidamus! Plus interdum sanus in formidine, quam infirmus aegritudine perturbatur. Plus hic voluntarius affectu doloris, quam invitus effectu languoris affligitur. Verum est illud poeticum Res est solliciti plena timorcum proximi vel amici morbum vel interitum  a
Abbreviated transcription (Latin):
descenclunt De inopinato dolore.
succedit ⁊ qd̃ ĩcipit a gaudio desinit ĩ merore.
Mũdana q̾ppe felicitas multis amaritudini-¬
b est resꝑsa. Nouãt hͦ ille q̾ dix̾at. inisus do-¬
lore miscebit᷑ ⁊ extrema gaudii luctus occupat.

Expanded text:
 De inopinato dolore. succedit. Et quod incipit a gaudio, desinit in moerore. Mundana quippe felicitas multis amaritudinibus est respersa. Noverat hoc qui dixerat: « Risus dolore miscebitur, et extrema gaudii luct
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nuꝙͣ pͥmus dies ultimꝰ reputat᷑. Cũ ita sẽ¬
per uine̾ deceat tantp mori semꝑ oporteat. Scrip¬
tũ est eniꝰ. Memor esto qr mors nͨ tardat tempus
p̾teriit ⁊ mors appropinquat. mille enĩ anni
ante oculos morientis sicut dies hesterna q̃ pre¬
teriit. Semꝑ .ii. fut᷑a᷑ nascunt᷑. semꝑ pͥsentia mo¬
riũt᷑ ⁊ quicqͥd est p̾ti̾tũ totũ est mortuũ. Mo¬
mori cũ desinimꝰ uiue̾. Meluis ÷ gͥ mori uite ꝙͣ

Expanded text:
mus dies ultimus reputatur. Cum tamen ita semper vivere deceat, tanquam mori semper oporteat. Scriptum est enim: «Memor esto, quia mors non tardat». Tempus preterit, et mors appropinquat. Mille anni ante oculos morientis sicut dies hesterna, que preteriit. Semper enim futura nascuntur, semper presentia moriuntur et quidquid est preteritum totum est mortuum. Momor
Abbreviated transcription (Latin):
solent hoĩes affectare. opes uoluptates. ho-¬
nores. De opib praua. De uoluptatib turpia.
De honorib uana ꝓcedunt. hinc .n. ioh̾es apłs
ait. Nolite dilige̾ mũdũ neq ea qͦ in mu̾do st̃:¬
carnis ad uoluptates. Concup᷑ otuloꝵ ad nõ
generant cuptoitatẽ ⁊ auariciã. uoluptates
pariũt gulã ⁊ lixcuriã. honores nutunt suꝑ

Expanded text:
solent homines affectare: Opes, voluptates, honores. De opibus prava, de voluptatibus turpia, de honoribus vana procedunt. Hinc enim Joannes apostolus ait: « Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo suncarnis ad voluptates, concupiscentia oculorugenerant cupiditates et avaritiam: voluptates pariunt gulam et luxuriam: honores nutriunt su
Abbreviated transcription (Latin):
la gerit ⁊ homiticlia. Oymoniaco uendit ⁊ emit.
Iniqͤ petit ⁊ accipit. ĩiuste negociat᷑ ⁊ fena̾t᷑. In¬
diligunt muna. secũtur retbutc̾es. pu¬
pillo iudicant. teusa uidue nꝰ ingͣdit᷑ ad eos.
ñ ip̃i ꝓcedunt t̾bulatcẽs qr ñ iuclicant amore
iusticie. s ret̾butces ꝓcedunt ip̃os qr iuclicant a¬
sionẽ ł spẽm.⁊ ideo pupillo ñ iuidicãt. a qͦ nichil
largit᷑ ł ꝓmittit᷑ ł speratur. O principes ĩ fideles
socii furũ qͥcũꝙ diligitis mun̾a. seqͥmini ret̾¬
butrẽs. Numꝙͣ extutietis manũ eimun̾e ñ pri¬
us excludatis cupiditatẽ a pestore. De uobus di¬
cit ꝓpheta. Principes eius qͣi lupi p̾dam rapien¬

Expanded text:
la gerit et homicidia: Simoniace vendit et emit, inique petit et recipit: injuste negotiatur et feneratur; indiligunt munera, sequuntur retributiones, pupillo Non ipsi precedunt retributiones, quia non iudicant amore iustitie, sed retributiones precedunt ipsos, quia iudicant asionem vel spem, et ideo pupillo non iudicant, a quo nichil largitur aut promittitur aut speratur. 2 O principes infideles, socii furum quicumque diligitis munera, sequimini retributiones! Nunquam excutietis manum a munere nisi prius excludatis cupiditatem a pectore. De vobis dicit propheta: «Principes eius quasi lupi rapien
Abbreviated transcription (Latin):
lus exaudit. uotifãt᷑ ⁊ ñ est qͥ uidicet. si for¬
te pauperũ cam suscipitis illos remisse fouetis.
Cũ aũ cliuitũ cãm sumitis illos ꝑtinacit̾ adin¬
uatis. pauꝑes despicitis diuites honoratis. istis
reuerent̾ assurgitio. illos despicabilit̾ ꝯtulta¬
tis. Si ĩtroierit ĩ ꝯuentu nr̃o uir anulũ hñs
aureũ ⁊ ĩ ueste cantlida introierit ⁊ pauꝑĩ

Expanded text:
lus exaudit, vociferatur, et non est qui judicet. Sed si forte pauperum causam suscipitis, illos remisse fovetis: cum autem divitum causam assumitis, illos pertinaciter adjuvatis. Pauperes despicitis, divites honoratis: istis reverenter assurgitis, illos despicabiliter conculcatis. « Si introierit in conventum vestrum vir annulum habens aureum in veste candida, introierit et p
Abbreviated transcription (Latin):
e uobis qͥ corrupti estis tõne personaꝵ
prete ł p̾cio qͥ tracti amore ł odio. Dicitis
⁊ lucem tenebras. mortificantes aĩas q̃ ñ mori¬
attenlitis mĩta causaꝵ s mĩta pͦꝵ. nͨ iura s mu
na. nꝰ uisticiã s pecuniaᷤ. ñ quidrõ dictet s qͥd
uoluntas affectet. ñ quid lex sanctiat s qͥdmẽs
cupiat. ñ iusticiã inclinatis ad anim̃ s ani
hoc qd̾ libet. Nũqm ĩ uobis ita simplet est ocu¬
lus ut totũ corpus sit lucidũ. s aquid semper
cũ magna ĩstantia ꝓmouetis ĩ illis rigorẽ oste̾¬
ditis. cũ istis ex mãsuetudine dispensatis. Illos
cũ clifficultate respicitis. istos cũ fauore tracta¬
tis. illos negligent̾ auditis. istos subtilit̾ ascul¬
tatis. Elamat pauꝑ ⁊ nullus exaudit. loquit᷑
diues ⁊ om̃is applaudit. Diues loqͥtur ⁊ om̃s

Expanded text:
e vobis qui corrupti estis prece vel pretio, qui tracti amore vel odio «dicitis m et lucem tenebras», mortificantes animas, que non moriattenditis merita causnera, non iustitiam, sed pecuniam, non quid ratio dictet, sed quid voluntas affectet, non quid lex sanciat, sed quid mens cupiat. Non iustitiam inclinatis ad animum, sed ahoc quod libet. Nunquam in vobis ita simplex est oculus, ut totum corpus sit lucidum, sed aliquid semper usam cum instantia promovetis: in illis rigorem ostenditis, cum istis ex mansuetudine dispensatis; illos cum difficultate respicitis, istos cum favore tractatis; illos negligenter auditis, istos subtiliter abscultatis. Clamat pauper et nullus exaudit, loquitur dives et omnis applaudit. «Dives locutus es
Abbreviated transcription (Latin):
pulteͣ in mrẽm om̃iũ. Si dii̾so studio sapi¬
erscrutant᷑ sapiented ⁊ ĩuestigant entũ.
alta celi. lat̾a t̾re. ꝓfunda maris. De singulis dis¬
putent. de cunctis ꝑtractent. discant. sperãt. doce¬
ant. ⁊ quid ex hac occupatõe nͥ laborẽ ⁊ dolorẽ ⁊ af¬
flictõnem sp̃o ĩuenient᷑. nou̾at ħ experimento qͥ dyx̃
Secli cor meũ ut scirẽ p̾dentiã atq doctrinã errores

Expanded text:
em omnium». XII De diverso studio sapierscrutentur sapientes et investigent alta celi, lata terre, profunda maris. De singulis disputent, de cunctis pertractent, discant semper aut doceant. Et quid ex hac occupatione nisi laborem et dolorem et afflictionem spiritus invenient? Noverat hoc experimento qui dixerat: «Dedi cor me
Abbreviated transcription (Latin):
qm accedit homo ad cor altũ ⁊ exaltabit᷑ deiro
ꝑ̾scrutator .n. maiestatis opprimet᷑ a gła. Q ma¬
gis ĩtelligit. magis dubitat ⁊ ille uidet᷑ plus
s̃apere q̃ plus desipit. plus gͥ scĩe est scire qđ ne¬
scias. fecit añ d̾s hominẽ rectũ ⁊ ip̃e miscuit se

Expanded text:
cedet homo ad cor altum et exaltabitur Deus. «Perscrutator maiestatis opprimetur a gloria». Qui magis intelligit, magis dubitat, et ille videtur plus sapere, qui plus desipit. Pars ergo scientie est scire quod nesciat. «Fecit autem Deus hominem rectum, et ipse se
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtuitus. ut ignorantia seminet᷑ libidinis pri¬
tus irritat᷑. ut iracundia ꝓpagetur. uoluptatiᷤᷤ
satiatur asst̃s. ut ꝯtupiscentia ꝯͣhat᷑. Hic est¬
tirannus carnis. lex membroꝵ fomes poti. langor
neͤ. pabulũ mortis. sñ qͦ nemo nascit᷑. sñ qͦ nemo
moritur. Qͥ si qnͣ transit semꝑ tñ remanet adtu.¬

Expanded text:
intuitus, ut ignorantia seminetur: libidinis irriintuitus, ut ignorantia seminetur: libidinis irritatur pruritus, ut iracundia propagetur: voluptatis satiatur affectus, ut concupiscentia tirannus carnis, lex membrorum, fomes peccati, languor nature, pabulum mortis, sine quo nemo nascitur, sine quo nemo moritur: qui si quando transit reatu, semper t
Abbreviated transcription (Latin):
na. ꝯcepta fedant᷑. ex quib aĩa tandẽ infusa.
ꝯͣait labem pcti. ma: culã tulpe. sordẽ inq̃tatis.
sicut ex uase corrupto liqͦr ĩ fusus corrũpit᷑ ⁊ pol¬
lutũ ꝯtingens. ex ip̃o ꝯtastu polluit᷑. H̾t .n. aĩa
tres n᷑ales potentias siue tres nales uires. Rõna¬
bilem ut discernat int̾ bonũ ⁊ malũ. Irascibi¬
lem: ut respuat malũ. Concupiscibilẽ ut appe-¬
tat bonu. Iste tres uires trib oppõis uiciis origĩa¬
lit̾ corrumpũtur. uis rõnalis ꝑ ignorantiã. uͭ
n᷑ discernat int̾ bonũ ⁊ malu̾. uis irascibilis
ꝑ iratundiã ut respuat bonũ. uis ꝯcupiscibilis
per ꝯcupiscentiã. ut appetat malũ. prima gig-¬
nit delictũ. ultima parit delistũ pccm̃. media
delictũ gnͣat ⁊ pct̾m. Est .n. delutum ñ face̾ fa¬
ciendũ. Pccm age̾ nõ agendũ. hec t̾a uicia ꝯͣ-¬
hunt᷑ ex carne corrupta ꝑ tres carnales illece¬
bras. In camnali quippe ꝯmertio rõnis sopitur

Expanded text:
antur, ex quibus anima tandem infusa contrahit labem peccati, maculam culpae, sordem iniquitatis. Sicut ex vase corrupto liquor infusus corrumpitur, et pollutum contingens, ex ipso contactu polluitur. Habet enim anima tres naturales potentias, sive tres naturales vires. Rationalem, ut discernat inter bonum et malum; irascibilem, ut respuat malum; concupiscibilem, ut appetat bonum. Istae tres vires tribus oppositis vitiis originaliter corrumpuntur. Vis rationalis per ignorantiam, ut non discernat inter bonum et malum; vis irascibilis per iracundiam, ut respuat bonum; vis concupiscibilis per concupiscentiam, ut appetat malum. Prima gignit delictum, ultima parit peccatum, media delictum generat et peccatum. Est enim delictum non facere faciendum; peccatum, agere non agendum. Haec tria vitia contrahuntur ex carne corrupta, per tres naturales illecebras. In carnali quippe commercio, rationis sopitur
Abbreviated transcription (Latin):
nicas h̾ebitis. s uxta iohãnis ꝯsiliũ qͥ ht du¬
as tunicas det ñ hñti unã. Suꝑb au̾ u̾ mag¬
nificꝰ uideat᷑ satagit uestiri dupliipib ĩ duiꝰ
ornatus nͥ sepulcrũ foris dealbatũ. Int̾ añ ple¬
nius spurcitia iacinctus ⁊ purpura. coctus ⁊
bissus ĩ limo putrescũt. Aurũ ⁊ argentũ la¬
pides ⁊ gemme ĩ luto surcestũt tlignitas ⁊ po¬
testas. male iacent ĩ pulu̾e. honor ⁊ gla male
sedent ĩ tin̾e. Quid gͦ suꝑbe philastĩa dilatas
⁊ magnisicas fimibriad. Diues qͥ ĩduebatur
purpura ⁊ bisso sepultus est ĩ infnũ. Dinafi¬
lia pat̾arche iacob añqm egrederet᷑ ut aut yo-¬
sephus uͦ emẽt ornamentũ mulicrũ ꝓuĩtiali¬
um. uirgo ꝑmansit. cũ aũ exiuit. Sichen filiuᷤ¬

Expanded text:
ta Iohannis consilium: «Qui habet duas tunicas det non habenti unam». Superbus autem, ut magnificus videatur, satagit vestiri duplicibus, indui ornatus nisi sepulcrum foris dealbatum, intus autem plenum spurcitia? Iacintus et purpura, coccus et bissus in limo putrescunt, aurum et argentum, lapides et gemmae in luto sordescunt. Dignitas et potestas male iacent in pulvere, honor et gloria male sedent in cinere. 2 Quid ergo superbe philacteria dilatas et magnificas fimbrias? Dives ille, qui induebatur purpura et bisso, sepultus est in inferno. Dina, filia patriarche Iacob, antequam egrederetur, ut ait Iosephus, ut emeret ornatum mulierum provincialium, virgo permansit; cum au
Abbreviated transcription (Latin):
uilt appellari. Sedet sublimis. ĩ cedit excelsus.
wlt s̃ hoĩes assurg̾e. singulos ĩclinare. porro
philosophus quidã uolens arrogantiã cuiꝰda᷑
tegis illud̾e̾ cũ uidiss eũ in trhono regali sede̾
subliniẽ ꝓstratus ĩ terra supplicit̾ adorauit.
⁊ ꝯfestim ñ inuitatus ascentens uycte rege̾
ꝯsedit. Qd rex uehement᷑ aclmirãs eo qd no
scet eũ philosophũ quid ħ egi̾t inq̃siuit.
philosꝰ gͦ respondit. Aut d̾s̃ es aut homo.
Si ds̃ debui te adoiare. si homo potui uycta
re. di do sum ñ debiuisti ircta me sed̾e̾. Sa¬
pient᷑ iste respondit. s ille puidenter con¬
clusit.

Expanded text:
ult honorari. Sedet sublimis, incedit excelsus, vult sibi omnes assurgere, singulos inclinare.2 Porro philosophus quidam volens arrogantiam cuiusdam regis illudere, cum vidisset eum in throno regali sedere sublimem, prostratus in terram suppliciter adoravit et confestim non invitatus ascendens iuxta regem consedit. Quod rex vehementer admirans, eo quod nose philosophum, quid hoc egerit exquisivit. Philosophus ergo respondit: «Aut Deus es, aut homo: si Deus, debui te adorare, si homo, potui iuxtare, si Deus, non debuisti iuxta me sedere». Sapienter iste respondit, sed ille prudenter elusit
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sumit se meliorẽ quia c̾nit se suꝑiorẽ. at bonũ
facit ñ gradꝰ s uirtꝰ ñ dignitas s bonestas pͥores
declignat᷑ amicos. uotos ignorat ext̾nos. comites
ꝯtempnit antiqs. uultũ au̾tit uisũ extollit.
c̾uitẽ erigit fcm̃ ostñdit. grandia loquit᷑ subli¬
mia meoitat᷑. subeẽ ñ patit᷑ p̾eẽ molit᷑. p̾latis
ĩfectus su̾ditis honorodꝰ. molesta ñ susfert ꝯcep¬

Expanded text:
it se superiorem. At bonum non facit gradus, sed virtus, non dignitas, sed honestas. Priores dedignatur amicos, notos ignorat hesternos, comites contempnit antiquos. Vultum avertit, visum extollit, cervicem erigit, fastum ostendit, grandia loquitur, sublimia meditatur, subesse non patitur, preesse molitur, prelatis infestus, subditis onerosus. Molesta n
Abbreviated transcription (Latin):
sulphur ⁊ igne̾. Sulphur ꝓpt̾ fetorẽ lixcutie.
Ignẽ ꝓpt̾ aitorẽ libidinis qͣtmꝰ pena simul eĩt
calpe. siec misisse dr᷑ s pluisse qͣtinꝰ ip̃o u̾bo mas¬
nitulinẽ ⁊ habu̾lantiã pene notaret. Nemini
pepcit otulus eiꝰ. ẜ om̃s simul extuytit uxorẽ tͦꝵ
Loth q̃ retro respexit ĩ statuã salis mutauit. Ni¬
solũ urbes s ⁊̃ omnẽ regionẽ c̾cũ ediacentẽ in
sue longanimitatis exiber patientiã tanto du
uat. uoluptates gulosus degustat.⁊
litͣiosus ex̾cet. honores ambiciosus affec̾tat ⁊
suꝑb extollit. Ambiciosꝰ ãi semꝑ est pauidꝰ.
semꝑ attentus. ne qͥd dicat ł fanat qd̾ ĩ otu¬
lis hominũ ualeat displit̾e. humilitate̾ simu¬
lat. honestatẽ mentit᷑. affabilitatẽ exibet. beg¬
nignitatẽ ostñdit. subsequit᷑ ⁊ obseq̾tur. cum¬
aos honorat uniu̾sis ĩclinat. freq̃ñtat curiaᷤ
uisitat optimates. assurgit ⁊ amplexat. applau¬
dit ⁊ adulat᷑. bñ nouit illuo poeticũ ⁊ si pul¬

Expanded text:
 ignem. Sulphur super fetorem luxuriae, ignem super ardorem libidinis, quatenus poena similis esset culpae. Nec misisse dicitur, sed pluisse, quatenus ipso verbo magnitudinem et abundantiam poenae notaret. Nemini pepercit oculus ejus, sed omnes simul exstinxit. Uxorem quoque Loth, quia retro respexit, in statuam salis mutavitsolum urbes, sed et omnem regionem circumiacentem in anto maiorem sue longanimitatis exhibet patientiam, tavat; voluptates gulosus degustat, et luxuriosus exercet; honores ambitiosus affectat, et superbus extollit. Ambitiosus autem semper est pavidus, semper attentus, ne quid dicat vel faciat quod in oculis hominum valeat displicere, humilitatem simulat, honestatem mentitur, affabilitatem exhibet, benignitatem ostendit, subsequitur et obsequitur, cunctos honorat, universis inclinat, frequentat curias, visitat optimates, assurgit et amplexatur, applaudit et adulatur, bene novit illud poeticum: Etsi nul
Abbreviated transcription (Latin):
ta libidine p̾sidendi ut scisma n̾ borreat. scã¬
dalũ ñ formidet. S gieri lepia ꝑtrissit ⁊ sy¬
mõ periit cñ petunia. Chore cõ complicibils.
ignis accensit dachã ⁊ abyrõ. t̾ra iuuos aib¬
sorbuit. Nullus itatꝑ s̃ assumat honorẽ. s¬

Expanded text:
ta libidine pta libidine pdalum non formidet. 2 Sed Giezi lepra percussit, et Simon periit cum pecunia, Chore cum complicibus ignis assumpsit, et Dathan et Abiron terra vivos absorbuit. Nullus itaque sibi honorem
Abbreviated transcription (Latin):
displice̾. Ĩꝓbat in ala detestat᷑ iniqͣ. d alia cũ
aliis ꝓbat ⁊ imꝓbat uͣ iuditet᷑ ydoneus uͭ iu¬
dicetur acceptud. ut laudet᷑ ab om̃ib. ut a sĩ¬
gulis approbet᷑. Et ecce gͣuẽ intͣ se sustinet pug¬
nã. difficilẽq ꝯflictũ dũ miquitas pulsat ai¬
mũ ⁊ ambicioso ꝯtinet ammũ ⁊ qd illa sugge¬
rit facientlũ hoc fieri nͨ ꝑmittit. Colludũt au̾
ad ĩuicẽ mrͣ ⁊ filia iiq̃tas ⁊ ambicio. Nã mat̾
ĩ aperto subsistit ⁊ ĩ octulto filia uͦ resistit. hec gͦ
uenclicat dͥ publicũ illa secretũ. Ambiciosus li¬
bent̾ agit de printipatu quẽ ambit ⁊ dicit .O.
qñ principabit᷑ ille qͥ seruus sit ĩ iusticia pius ĩ¬
mĩa. qͥ ñ deniq atimore ł odio qͥ ñ cortũpat᷑ p̾¬
optine̾. Supplicat ⁊ ꝓmittit. offert ⁊ rbuit.
prol pudor. Grãm ꝙͣ gratis adipisci nͨ potuit
s ĩsistit ⁊ uadit uiolent̾ honorẽ ⁊ impͣdent᷑
arripit dignitatẽ. amicoꝵ suffragio. p̾sidio

Expanded text:
cum aliis probat et improbat, ut iudicetur ydoneus, ut reputetur acceptus, ut laudetur ab hominibus, ut a singulis approbetur. Et ecce gravem intus se sustinet pugnam, difficilemque conflictum, dum iniquitas pulsat aninum et ambitio continet manum, et quod illa suggerit faciendum, hec fieri non permittit. Colludunt autem ad invicem mater et filia, iniquitas et ambitio: nam mater in aperto subsistit, et in occulto filia non resistit. Hec enim vindicat sibi publicum, illa secretum. 3 Ambitiosus libenter agit de principatu quem ambit, et dicit: «O quando principabitur ille qui severus sit in iustitia, pius iia, qui non deviet amore vel odio, qui non corrumpatur probtinere: supplicat et promittit, offert et tribuit, proh pudor! gratiam quam gratis adipisci  al., obtsed instat et invadit violenter honorem, et impudenter arripit dignitatem, amicorum suffragio, praesidio
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ⁊ adiacentiã. hec omnẽ etatẽ corrũpit. omnẽ
sensũ ꝯfundit. omuẽ ordiuẽ soluit omnẽ gͣ¬
diũ pu̾tit. Inuadit .n. senes ⁊ iuuenes. mares
⁊ feminas. prudentes ⁊ simplites. suꝑiores ⁊ ĩ¬
libent̾ amplexant᷑. mane uirginẽ uenerãt᷑.
turpe clistu s turpissimꝰ aflu. dici liceat ut a¬
gi ñ lireat. Notte filiũ ueni̾s agitant ĩ cubili.
mane filiũ uirginis offerũt ĩ altari. De cliu̾
tiplices spes sufficient̾ ualeat explitare.
hec .n. pentapolĩ tũ esdiatenti regione subu̾tit.
Sichem cũ ppło intẽmit er ⁊ honã filios iude
ꝑtussit. Iudeũ ⁊ macliantẽ pugione tnͣsfodit
Tribũ beniamĩ ꝓuxore leuite deleuit. filios
beli sac̾dotis ĩ bello ꝓstrauit. bec uriã ociclit.

Expanded text:
nem sexum confundit, omnem ordinem solvit, omnem gradum pervertit; invadit enim senes et juvenes, mares et feminas, prudentes et simplices, superiores et inem amplexantur, mane vero Virginem venerantur. Turpe dictu, sed turpissimum actu, dici liceat ut agi non libeat: nocte filium Veneris agitant in cubili, mane filium Virginis offerunt in altari. XXIII tiplices species sufficienter valeat explicare? Hec enim Pentapolim cum adiacenti regione subvertit, Sichem cum populo interemit, Her et Onam filios Iuda percussit, Iudeum et Madianitidem pugione transfodit, tribus Beniamin pro uxore levite delevit, filios Eli sacerdotis in be
Abbreviated transcription (Latin):
quid epule: qͥd honores. Diuicie .n. n̾ lib̾abũt
a morte. epule ñ defendent au̾me. honores
ñ eripient a fetore. Q mͦ sedebat głosus ĩ trho¬
no: mͦ iacet sepultus ĩ timulo. Q mͦ fulge¬
bat ornatꝰ ĩ aula mͦ sorcet nudꝰ ĩ tumba.
Qͥ m uescebat᷑ deliciis ĩ cenatulo mͦ ꝯsumꝰ¬

Expanded text:
quid epule? quid honores? Divitie enim non liberabunt a morte, epule non defendent a verme, honores non eripient a fetore. Qui modo sedebat gloriosus in throno, modo iacet despectus in tumulo; qui modo fulgebat ornatus in aula, modo sordet nudus in tumba; qui modo vescebatur deliciis in cenaculo, m
Abbreviated transcription (Latin):
Insa̾bilis oculus cupioi ĩ ꝑtem iniqͥtatis ñ sa¬
tiabit᷑. Quarꝰ ñ implebit᷑ pecunia. ⁊ q̃ amat
les. Sanguissuge due st̃ filie dicentes. affer.
affer. nã cressit amor nũmi qnͣtũ ip̃a petunia
crescit. Quare cuꝑidus satiari ñ potest
ꝯtineat adhuc capax ẽ amplius. s humanꝰ
animꝰ capax est dei qm q̃ adheret deo unꝰ sp̃c¬

Expanded text:
pidi, in partem iniquitatis non satiabitur». «Avarus non implebitur pecunia, et qui amat les. «Sanguisuge vero due sunt filie dicentes: Affer, affer». Nam Crescit amor nummi, quantum ipsa pecunia PUT VII. Quare cupidus satiari non potestmcunque contineat, adhuc capax est amplioris. Sed humanus animus capax est Dei, quoniam « qui adhaeret Deo, unus sp
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣtis magnates ĩdigeant ip̃emet freq̃nter ex¬
pior. Opes itaꝙꝑ nꝰ faciĩt diuitẽ s egenũ. uñ nͥ¬
dam u̾sificator ait. Cui sans est qd̃ ht satis il¬
lũ constat hr̃e. Cui nich est qsd̾ ht satis illum
constat eg̃e. gͦ facit uirtꝰ ñ copia sufficiente̾.
Et ñ peuꝑtas s mentis hiatus egentem. exẽ¬

Expanded text:
ntis magnates indigeant, ipsemet frequenter experior. Opes itaque non faciunt divitem, sed egenum. Unde quidam versificator ait: Cui satis est quod habet, satis illum constat habere. Cui non est quod habet satis, illum constat egere. Ergo facit virtus, non copiam sufficientem, et non paupertas, sed mentis hiatus egentem.
Abbreviated transcription (Latin):
aqm̃ tuiꝰ cũ p̾t̾crit ñ est ĩuenire uestigiũ. dic
nos nati ꝯtinuo desiuimꝰ ẽẽ uirtutisq signũ nł¬
lũ ualemus ostend̾e̾. S ĩ malignitate nrͣa cõ¬
sumpti sumꝰ. Cũ ĩgenti turbatc̃e recogitabũt.
q̃ tũ nimia delectatcẽ gesserũt ut stimulꝰ me¬
morie pungat ad penã tĩs aculens neq̾tie sti-
nia ui̾tatis ⁊ iustine lumẽ ñ illiycit no
uenia. Iustũ  .n. ut quia uoluer̾t cũ potuer̃t
cũ ueliñt nͨ possint. Dedit .n. eis dñs locũ pñie

Expanded text:
cum preterierit non est invenire vestigium». Sic et nos: nati continuo desinimus esse virtutisque signum nullum valemus ostendere, sed in malignitate nostra consumpti sumus. Cum ingenti turbatione recogitabunt que cum nimia delectatione gesserunt, ut stimulus memorie pungat ad penam quos aculeus nequitie stimuvia veritatis et iustitie lumen non luxit nobveniam. Iustum est enim ut qui noluerunt cum potuerunt, cum velin
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ dignitas ĩdigna uilitatis humane cõ¬
ditio. herbas ⁊ arbores ĩnestiga. ille de se poue̾ut.
flores. frondes ⁊ frustus ⁊ tu dete lendes. ⁊ peditu¬
los ⁊ lumbricos. Ille de se fuitoũt oleũ. uinũ ⁊
bals amũ. ⁊ tu de te sputũ ⁊ urmã ⁊ stercus. Il¬
le de se spirant suauitatẽ odoris ⁊ tu de tered¬
dis ab hominatõnem fetoris. Qualis est ar¬
bor talis est fruttuo. Nõ .n. p̃ mala arbor fen¬
dam arbor en̾sa tuiꝰ recoices sũt crined. trũcꝰ est ca¬
put cũ collo. stpites ÷ pestus cũ aluo. nami st̃ ulne
cũ tibiis. frondes st̃ digiti cũ articulio. hoc est fo¬
liũ qd̵ a uento rapit᷑ ⁊ stipula q̃ auẽto siccatꝰ᷑¬

Expanded text:
indignitas, o indigna vilitatis humane conditio! Herbas et arbores investiga: ille de se producunt flores, frondes et fructus, et tu de te lendes, pediculos et lumbricos. Ille de se fundunt oleum, vinum et balsamum, et tu de te sputum, urinam et stercus; ille de se spirant suavitatem odoris, et tu de te reddis abhominationem fetoris. Qualis est arbor talis est fructus, non enim potest mala arbor fruus radices sunt crines, truncus caput cum collo, stipes est pectus cum alvo, rami sunt ilia cum tibiis, frondes sunt digiti cum articulis. Hoc est folium quod a vento rapitur, et stipula quae a sole siccat
Abbreviated transcription (Latin):
nesciit hii ĩuisi t̾re ⁊ celo utriq uecere manꝰ.
Impii ĩ deum. tematii ĩ sancta. Sediciosi in
uitem. emuli ĩ uitinos. Inhumani ĩ extra-¬
neos. qͦs nemine̾ amantes. amat nemo ⁊
cũ tinuᷤ affectant a om̃ib om̃s timeant ne¬
cesse est. hii sunt qͥ subcẽ nꝰ sustinent prees¬
ĩfideles. Infi̾orib importabileo. hii ĩuẽtundi
ad petenclũ eto negandi frontosũ. hii ĩportuni
largissimi ꝓmissores. ⁊ paucissimi ȩtibitores
blandissimi adulatores ⁊ mordatissimi detra¬
ctores. simplicissimi dissimulatores. ⁊ malig-¬

Expanded text:
nesciunt; hii invisi terre et celo utrique iniecere manus, impii in deum, temerarii in sancta, sediciosi in invicem, emuli in vicinos, inhumani in extraneos; quos neminem amantes amat nemo, et cum timeri affectant ab Omnibus, omnes timeant necesse est. Hii sunt, qui subesse non sustinent, preesinfideles, inferioribus importabiles. Hii inverecundi ad petendum, ad negandum frontosi. Hii importuni,Largissimi promissores et parcissimi exhibitores, blandissimi adulatores et mordacissimi detractores, simplicissimi dissimulatores et malig
Abbreviated transcription (Latin):
suos ⁊ colligent de regno ens om̃ia scauclala:
⁊ eos qͥ faciũt inuͥtatẽ. ⁊ alligabũt fasciculos
ad cõburendu᷑ ⁊ mittẽt eos i̾ camiñ ignis ar-¬
⁊ cl amor. timor ⁊ tremor. doloi ⁊ labor. ardor ⁊
fetoi. obscuritas ⁊ anxietas. acerbiteis ⁊ asperi-¬
tas. calamitas ⁊ egestas. angustia ⁊ tristura.
obliuio ⁊ ꝯfusio. tortiones ⁊ punctioned. ama¬
ritudincł ⁊ t̾rores. fames ⁊ sitis. frigus ⁊ cau¬
ma. sulpbur ⁊ ignis. ardens ĩ sclã scłoꝵ. amẽ.

Expanded text:
a, et eos qui faciunt iniquitatem, et alligabunt fasciculos ad comburendum, et mittent eos in caminum ignis aret clamor, timor fetor, obscuritas et anxietas, acerbitas et asperitas, calamitas et egestas, angustia et tristitia, oblivio et confusio, torsiones et punctiones, amaritudines et terrores, fames et sitis, frigus et cauma, sulphur et ignis ardens in secula seculorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Posteunu chos transut ad alieoigenas
quos prius nominauerio. & illis quoq: premia pollic& ur. quodsi serui¬
erintei & deseruiture transierint ad nominis illius caritate sintei
serui qualis fun & aplus paulur scribens in principio eplarum suarũ
paulus seruus iliuxp̃i & moyses samulurdi derabbato & sede re

Expanded text:
Post eunuchos transit ad alienigenas, quos prius nominaverat, et illis quoque praemia pollicetur: quod si servierint ei, et de servitute transierint ad nominis illius charitatem, sint ei servi: qualis fuit et Apostolus Paulus, scribens in principio Epistolarum suarum: Paulus s
Abbreviated transcription (Latin):
mantur. uictimȩ & hostie quarum pars offertur altari. parssa¬
qui totos reconsecrant dõ. uictinar aũ alienigene qui ad tempus
uacant orationi. dequib loquit᷑ ds hostialau dis glisicaun mee. hoc¬
c̃altare & hoc taber naculum. ad cuiussimilitudinem om̃a in cxodo
mihi multitudinem uictim arum ur̃arum dicie dñs plenusso
holo caustomata. ari& um & adipeagnorum &sanguine hyrco¬
orb& errarum. Nequaquam taurorum & hircorum & ane¬
tum sed orationis. hoc testimonium ab ususõ dñs loquenr contra
hec aũ futura dñrrepmisit qui congregati dispsos inł. Ad qos
& p&rus aplurscribit epłam: & de quib: euangelista loquit.¬

Expanded text:
mantur. Victimae et hostiae, quarum pars offertur altari, pars saqui totos se consecrant Deo; victimas autem alienigenae, qui ad tempus vacant orationi, de quibus loquitur Deus: Hostia laudis glorificavit Al. est altare, et hoc tabernaculum, ad cujus similitudinem omnia in Exodo mihi multitudinem sacrificiorum uestrorum? dicit Dominus. plenus sum, holocaustomata arietum. et adipem agnorum et sanguinem tauroorbe terrarum: nequaquam taurorum et hircorum, et arietum, sed orationis. Quo testimonio Dominus abusus est, loquens contra ec autem futura Dominus repromisit, qui congregat dispersos Israel. Ad quos et Petrus Apostolus scribit Epistolam: de quibus Evangelista loquit
Abbreviated transcription (Latin):
& dixit mihi parumesi seruies mibi ad suscitandastribus ia cob quesuo uitio
corruerunt. & fates siuere liquias ħł conuertendas pro illis etum dedite¬

Expanded text:
et dixit mihi: Parum est si servias mihi ad suscitandas tribus Jacob, quae suo vitio et dixit mihi: Parum est si servias mihi ad suscitandas tribus Jacob, quae suo vitio corruerunt; et ad faeces, sive reliquias Israel convertendas. Hoc enim ve
Abbreviated transcription (Latin):
lus meausq ad & treinum terre: Dicente me in uacuum labor auis inecaura
& uane fortitu dinem in eã consumsi quia uidei credere noluerumt &
iudicium in eum cum dño ẽ &opus meum quod illo uidente comple¬
uicumdõ meo Res pondit mihi dñs quiformauit ex utero seruum
sibi & quo ostendit eum appellari seruum quisit formatus ex utero qui&
in ps almodicit. deuentrematris mee dr̃ m̃restu. quidergo dñr dixitei. utre¬
ducer& ia cobia cobad eum qui aberrauerat quideserto creatore i dolis seruie¬
filium. & fructus uinee redderent. Qui interfecerunt eum dicente s. uenite
occidamus illum & nr̃aerithereditas. & hoc ẽ quod nundicit & srħł ñc ongre¬
gauitur Iđ non conuertitur ad dñm. quiaigitur ñ ẽ reductur ia cobaddm̃
nec rħł congregauis. ꝓpterea filius loquitur illis noncredentib: głi ficatus
sum inoculis dñi. in meenim omĩ mundus credidit & dĩ m̃s factus ẽfor¬
titudo mea quid & conso latus estine tristem suꝑ abiectionem populimei

Expanded text:
a et vane fortitudinem meam consumpsi: quia Judaei credere noluerunt, et judicium meum cum Domino est; et opus meum, quod, illo juvante, implevi, cum Domino: respondit mihi Dominus, qui me formavit ex utero servum sibi. Ex quo ostendit eum appellari servum, qui sit formatus ex utero. Qui et in psalmo dicit: De ventre matris meae Deus meus es tu . Quid ergo Dominus dicit ei? Ut reduceret Jacob ad eum qui aberraverat, qui, deserto Creatore, idolis servieFilium, et fructus vineae redderent, qui interfecerunt eum dicentes. Venite, occidamus illum, et nostra erit haereditas ; et hoc est quod nunc dicit: Et Israel non congregabinec Israel congregatus: propterea Filius loquitur illis non credentibus: glorificatus sum in oculis Domini. In me enim omnis mundus credidit: et Deus meus factus est fortitudo mea, qui et consolatus est me tristem super abjectione populi mei;
Abbreviated transcription (Latin):
ner & uias pristinas relinquainus ut postea mereamur aud¬
re. Beati quorum remis sesunt inquitates & quorum tecta
sunt peccata. ¶Nonenim cogitationes mee cogitationes
ficile eẽ quod spondeo. & uobis incredibile ui de atur impiũ
& iniquum posses aluari uel populum iudeorum uel om̃s q̃i
ingentib: nesciebant dm̃. hoc considerate quod multa int̃
mea ur̃aq consilia sit differentia & quantanature. tana
uoluntatis diuersitas Vultisscire diuersi tatem mei ur̃iq
conrilii quantum caelũ locidistat aterra. & aliu dangelo¬
rum aliudhominum habitaculũ ẽ. tantũ mee cogitatio¬
nes a ur̃is tonsilus separant. de meis enim cogitationib dict̃
iiis crutabilia iudicia eius. & inuestigabiles uieilliur porro
deur̃is. cogitauer̃ consilium quodnon potuerunt stahilia¬

Expanded text:
nes et vias pristinas reliquerimus, ut postea mereamur audines et vias pristinas reliquerimus, ut postea mereamur audire: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Non enim cogitationes meae, cogitationesficile esse quod spondeo, et vobis incredibile videatur, impium et iniquum posse salvari, vel populum Judaeorum, vel omnes qui in gentibus nesciebant Deum: hoc considerate, quod multa inter mea vestraque consilia sit differentia, et quanta naturae, tanta voluntatis diversitas consilii? Quantum coelum loci distat a terra, et aliud Angelorum, aliud hominum habitaculum est, tantum meae cogitationes a vestris consiliis separantur. De meis enim cogitationibus dicitur: Inscrutabilia judicia ejus, et investigabiles viae illius . Porro de vestris: Cogitaver
Abbreviated transcription (Latin):
urdi. nunc diuinitatis sue głam. nunc ur̃e nature quams uscipese¬
utante iam dixim: noluistir pactum recipere sempiternum & mise¬
ricordiar đd fidele quas uob nolentib: rurcipere suscepit curba
gentilium Moneo uor popula res meos ego ꝓph&a adq con¬
testor. dum tempus est agite penitentiam. Conuertimim ad eum queudimno
inuenire potest. dumestis in corpore. dumdacurlocus penitentie. &
quofugiam .S. ascendereincelum cuibies & sidescendero minfer¬
num ades. & uiuocemus eum dumꝓpe est. nenr̃is uitus ado pee¬
catis ꝓcul rocedat. ad ꝓpinquat enim. ad ppin quantib: sib &
filio longo post tempore reuententi l&us oc currit. quam obrẽ
citur ad credentes. ad ꝓpinquatedo. & ad ꝓpinquauit uobis
ac nelocputaremus posse suffcere. statim s ubiungit
resistite diabolo & fugi& a uobis. Hunc enim ad dnm reuera
inur quimis ereuitꝰ nr̃i & adclementissimum patrem quimꝰ¬
tus ẽ mis ericordus & facilis adignoscendum. cumcogitatio¬

Expanded text:
us Dei, nunc divinitatis suae gloriae, nunc nostrae naturae, quam susciput ante jam diximus, noluistis pactum recipere sempiternum, et misericordias David fideles, quas, vobis nolentibus suscipere, suscepit turba gentilium, moneo vos populares meos ego Propheta, atque contestor, dum tempus est, agite poenitentiam. Convertimini ad eum, qui voinveniri potest, dum estis in corpore, dum datur locus poenitentiae. » quo fugiam? Si ascendero in coelum, tu ibi es: si descendero in infernum, ades . Et invocemus eum, dum prope est, ne nostris vitiis atque peccatis procul recedat. Appropinquat enim appropinquantibus sibi, et filio longo post tempore revertenti, laetus occurrit. Quamobrem citur ad credentes: Appropinquate Deo, et appropinquabit vobis. Ac ne hoc putaremus posse sufficere, statim subjungit: Resistite diabolo, et fugiet a vobis . De quo suprainum, qui miserebitur nostri; et ad clementissimum patrem, qui multus est in misericordiis, et facilis ad ignoscendum, cum cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
ceptune sed strida teneat manu. & custodiat sab batum nepol¬
luat illud quod sit aũ sabbatum quod p̃cepit obserbandum sequens
uersus ostendit. custo diens manus suas nefaciat om̃em malũ Neq
onim ꝓdost sedere iirabbato siuedormire & epulis iniare. sed sibo¬
na faciens quies catamalis. & iuge iniqui tatis habe atsabbatum
Id onum: eaq tantum faciatq ad animes alutem ꝑtin&. & ad
omne opurseruile non moueat. Q uienim facit peccatum ser

Expanded text:
ceptum est, sed stricta teneat manu; et custodiat sabbatum, ne polluat illud: Quod sit autem sabbatum, quod praecepit observandum, sequens versus ostendit: Custodiens manus suas, ne faciat omne malum. Neque enim prodest sedere in sabbato, sive dormire, et epulis inhiare. Sed si bona faciens, quiescat in malis, et juge iniquitatis habeat sabbatum, id est, otium, eaque tantum faciat, quae ad animae salutem pertinent, et ad omne opus servile non moveat. Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
precipiturq sic tientib: ut ne quaquam bibant aquassiorcurbi¬
das & tumentes gurgites amniorum sed ꝑgant ad aquass
loee queu adunt cumsilentio r&ime ant eloquii pauꝑtatem si argn¬
tosorgenonhabeant sed audiant apłm dicentem. gnatia raluifadi
estis & dnm ad discipulos gratis accepistis gratis date mirumq in no¬
dum omunt a quas abrq pecuma & non bibunt carsodcomedunt
Ipse onim & aqua & panis ese quido celo descendit. est aũ &epecuniapen
illos ue urgentum quod rȩꝓbat scriptura dicens pocunia quedat̃ cũ
dolo quasitesta reputabitur & in alio loco argentumurm reꝓbũ
sumus ꝑ gamus ad eum quitenens calicemsa cramenti discipulis
licubatur  ecipite & bibitehices inguis meus qii puobis effun¬
deur un missionepaecatorum Quo diutiũ iniscuit sapiontia

Expanded text:
Praecipiturque sitientibus, ut nequaquam bibant aquas Sior turbidas, et tumentes gurgites Assyriorum; sed pergant ad aquas Siloe, quae vadunt cum silentio; nec timeant eloquii paupertatem, si argentum forte non habeant , sed audiant Apostolum dicentem: Gratia salvi facti estis ; et Dominum ad discipulos: Gratis accepistis, gratis date . Mirumque in modum emunt aquas absque pecunia; et non bibunt eas, sed comedunt. Ipse enim et aqua et panis est, qui de coelo descendit . Ergo quod insima, sive argentum, quod reprobat Scriptura, dicens: Pecunia, quae datur cum dolo, quasi testa reputabitur ; et in alio loco: Argentum vestrum sumus, pergamus ad eum qui tenens calicem sacramenti discipulis loquebatur: « Accipite et bibite, hic est sanguis meus qui pro vobis effundetur in remissionem peccatorum . » Quod vinum miscuit, et sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
Siuir non tiiere & ꝓculate eẽ formidinem fac que pr& eritus ser¬
monarrauit. Ego enum sum perquem habitura es ꝓselitos. ego
quicre auif abrum sufflantem inigne prunas. hocẽ diabo lumom¬
nium malorum artificem nonnec essitate nature sod mentis arbi¬
trio quis uscitauit incendia & ꝓfer& contrate uasa. quales fuer̃
simon & helimas inagi. p&ro & paulo apłis resistentes. ego crea¬
uiinterfesto remeorum qui incredulisunt futuri. om̃rq: qui con
trate a fabro sufflante sunt fabricati nondirigentur. sed & pre¬
sentes penas sentien & futuras. quodq prius uidobat̾ occultũ
uconse quentib: dicitur manifestius. & omnem linguam resistentem
ibi iniudicio iudicabis. Perdens rapienti am sapientium & pro¬
dentiam prudentium eꝓbans. cunctosq her&icorum principes
& iudeorum magistros. &mundiphiyloso phos quos fabor ille con¬
corũ quiapud dñm sunt diẽ dñi . ut psens tribu latio futuro
armauerat contrascientiam di eẽ superandam. ꝓuocatcre¬

Expanded text:
Si vis non timere, et procul a te esse formidinem, fac quae praeteritus sermo narravit; ego enim sum per quem habitura es proselytos. Ego qui creavi fabrum sufflantem in igne prunas, hoc est, diabolum omnium malorum artificem, non necessitate naturae, sed mentis arbitrio. Qui suscitavit incendia, et proferet contra te vasa: quales fuerunt Simon et Elimas magi, Petro et Paulo apostolis resistentes . Ego creavi interfectorem eorum qui increduli sunt futuri. Non quo tra te a fabro sufflante sunt fabricati, non dirigentur, sed et praesentes poenas sentient et futuras. Quodque prius videbatur occultum, in consequentibus dicitur manifestius: Et omnem linguam resistentem tibi in judicio judicabis, perdens sapientiam sapientium, et prudentiam prudentium reprobans. Cunctosque haereticorum principes, et Judaeorum magistros, et mundi philosophos, quos faber ille coneorum qui apud Deum sunt, dicit Dominus, ut praesens tribulatio futuro armatam contra scientiam Dei superandam, provocat cre
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit dñr dño meo sede ad& tris meis. don& ponaminimi costuos scabil¬
lumpedum tuorum. Inl&itia enim egrediemini deido latrie sangui¬
ne. & deducimini in pace. ut audiatir ab apło. Gratia uobis & pax
Siueingaudio deducimini tt post umbram legir discatis euange¬
luueritate. Monces enim & colles. quos unge los intellere possum
saltib indicabunt. om̃a quoq ligna agri plaudent manu. siue
ramis q: plautatasunt secus d& ursus aquarum. que fructũ suũ
dabit untemmporesuo. & foliumeorum non deflu&. Sequit᷑ ꝓsa¬

Expanded text:
Dixit Dominus Domino meo, sede a dextris meis: donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum . In laetitia enim egrediemini de idololatriae sanguine, et deducemini in pace; ut audiatis ab Apostolo: Gratia vobis et pax . Sive in gaudio deducemini: ut post umbram Legis discatis Evangelii veritatem. Montes enim et colles, quos Angelos intelligere possumus, agente . Omnia quoque ligna agri plaudent manu, sive ramis, quae plantata sunt secus decursus aquarum, quae fructum suum dabunt in tempore suo, et folium eorum non defluet . De quibus
Abbreviated transcription (Latin):
qui desperatione dixerunt. ecce ego lignum arens. Nese purent sub¬
iacere maledicto quod desterelib: dictumest. Maledictus sterelisqui
fide dabo eis indomomea & intemplomeo & muris frmissime ciura¬
tis mneȩ locum & nomen melius plus & filiab quod nulla oblicuonede¬
lebitur. Quisint eunuchi supradixim: quis olliciti sunt eaq: disunt:
tatem. Neq cogitauit contradñm mala. dabit ei fideieius eleita
gratia & pass intemplo dñi de latabilis. Hȩc sterelis uirginitate se¬
cunda est. Hic eunuchus regnocelorum uimfacit & uiolent̃ diripit
illud Istecustos est sabbatorum utnum quam faciat operanbtia¬
rum Iste eligitq: dñs uoluit ut plus offerat quam pceptum est Ist de¬
enim mansiones sunt apud patrem. & qui eunuchus fuerit & foce¬
rit uni uerraq rcriptarunt habebit in inuris eius locumoptimum:
utscilic& turris dñi efficiatur. & in sacerdotali consistat gradu
& ꝓcarnis filus. multos habeatfilios sp̃ales:Talem fuisse

Expanded text:
qui desperatione dixerunt, Ecce ego lignum arens , ne se putent subjacere maledicto, quod sterilibus dictum est: Maledictus sterilis quifide, dabo eis in domo mea, et in Templo meo, et in muris firmissimae civitatis meae locum, et nomen melius filiis et filiabus, quod nulla oblivione delebitur. Qui sint eunuchi supra diximus, qui solliciti sunt ad tatem, neque cogitavit contra Dominum mala. Dabitur enim fidei ejus electa gratia, et pars in templo Domini delectabilis . Haec sterilis virginitate cunda est. Hic eunuchus regno coelorum vim facit, et violenter diripit illud. Iste custos est sabbatorum, et nunquam faciet opera nuptiarum. Iste elegit quae Dominus voluit ut plus offerat quam praeceptum est, ut enim mansiones sunt apud Patrem. Et qui eunuchus fuerit et fecerit universa quae scripta sunt, habebit in muris ejus locum optimum ut scilicet turris Domini efficiatur, et in sacerdotali consistat gradu, ut pro carnis filiis multos habeat filios spiritales. Talem fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
lapidibur electis instruuntur. quor reliquos lapides intellegerepos¬
rumus. & om̃s filior eius cẽdoctos siue dircipulos dĩ. quo testimo¬
nio dñs utitur in euangelio iobannis dicent. Nemo potest adme
uenire ninpater meus quimir it me traxeriteum. & omnis quiui¬
derit & didicerit apatre uenit adme. & post paululum. sc riptũs.
dĩ. habent multitu dinem pacisq eis ad ñõ de relicta. Edisicatio¬
ꝙ urbis pulcherrime conpl& ur iustitia. ut nequaquam unius
gentis. sed totius mundi ds̃ sit uocantis ad sidem suam. seruos &¬
& liberor grecor & barbaros. diuites & pauperes uiros & mi

Expanded text:
lapidibus electis exstruuntur, quos reliquos lapides intelligere possumus, et omnes filios ejus esse doctos, sive discipulos Dei: quo testimonio Dominus utitur in Evangelio Joannis, dicens: Nemo potest ad me venire, nisi Pater meus qui misit me, traxerit eum, et omnis qui audierit et didicerit a Patre, venit ad me . Et post paululum, scriptum est Dei habet multitudinem pacis, quae eis a Domino derelicta est: aedificatioque urbis pulcherrimae completur justitia; ut nequaquam unius gentis, sed totius mundi Deus sit, vocantis ad fidem suam servos et liberos, Graecos et Barbaros, divites et pauperes, nobi