comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpximo uenertiri qđ maneat: Noliteergo
in uob met ipsos pensare qđ habetis sed
qui estis. Ecce mundus qui diligit᷑
fugit. Scĩ isti ad quorũ tumbã c̃ sĩsci
eueca mente carnales c̃cupiscenti¬
cis et ipsas eius amaritu dines amamꝰ.
pugientem sequimur : labenti in herem᷑
Etquia labentẽ retinere ñ possumꝰ: cũ
ipso labimur quem cadentẽ tenemꝰ.
Aliquando nos mundus rotraxit adeo :
nunc tantis plagis plenus est. ut ipse
nos iẽ mundus mietat addm̃. Penscite
ergo: quã tiulla sunt quae tempora-¬
liter currunt. Fiinis temporaliũ
ostendit : quã nichilsit quod transire
possit. Casus rerũ indicat: quici
res transiens et tunc ꝓpe nichil
fuit: cum stare uide recus.
ratione pensate : in aeternitatis
amore corfigite. Vt dũ t̃rena
niatis ad głam quã ꝑsidẽ teneas.¬

Expanded text:
in proximo venerari quod maneat. Nolite ergo in proximo venerari quod maneat. Nolite ergo in vobismetipsis pensare quod habetis, sed quid estis. Ecce mundus qui diligitur fugit. Sancti isti, ad quorum tumbam consisr; et tamen caeca mente carnalis concupiscentiae ipsas ejus amaritudines amamus, fugientem sequimur, labenti inhaeremus. Et quia labentem retinere non possumus, cum ipso labimur, quem cadentem tenemus. Aliquando nos mundus delectatione sibi tenuit; nunc tantis plagis plenus est, ut ipse nos jam mundus mittat ad Deum. Pensate ergo quia nulla sunt quae temporaliter currunt. Finis temporalium ostendit quam nihil sit quod transire potuit. Casus rerum indicat quia res transiens et tunc prope nihil fuit cum stare videretur. a consideratione pensate, in aeternitatis amore cor figite; ut dum terrena niatis ad gloriam, quem per fidem tenetis
Abbreviated transcription (Latin):
apud dm̃ in imo est: quanco hominib:
in alto. Ethumilittis cordis nr̃i tanto
cpud dĩ in alto est: quanto ab homi¬
nib: in imo. De spiciamus ergo : siqͥd
bonigerimus: Nulla nos nr̃a inflȩt
oꝑatio : ñ rerũ abundantia. ñ głi
ex tollat. Si quibus libet exbonis aif¬
fluentib intus in tumescimus. dõ des¬
pecti sumus. Quo contra psalmista¬
de hominibus dicit. Custodiens paruu¬
los dñs. Quia paruulos humiles cippel.
lac: postquã sententiã ꝓtulit confilu¬
illius. subiungit. Nã quasi que reremꝰ.
quid ipse adhaee faceret: adiuncxit.
Humilicitus sum : et libcuitme. Haecer¬
go cogitate fr̃s : haec tota ĩtentione
pendate. Nolite in ꝓximis ur̃is : mun¬
di huiꝰ bona uenercire. Hoc ꝓpc̃ dm̃ ho¬
norate in om̃ibus : qͥuib ttim̃ cõmisi ñ
estis: qđ facti sunt aid imaginẽ dĩ. Qd
tunc ꝓximis uere fticitis : si apuduosmet¬
ipsos pruꝰ ĩ cordae ñ tumescitis. Nã qͥ se
adhue ꝓreb transitorus ex tollit: nescit

Expanded text:
apud Deum in imo est, quanto hominibus in alto, et humilitas cordis nostri tanto apud Deum in alto est, quanto hominibus in imo. 3. Despiciamus ergo si quid boni gerimus, nulla nos nostra inflet operatio, non rerum abundantia, non gloria extollat. Si quibuslibet ex bonis affluentibus intus intumescimus, Deo despecti sumus. Quo contra de humilibus Psalmista dicit: Custodiens parvulos Dominus . Quia parvulos humiles appellat, 1568 postquam sententiam protulit, consilium subjungit; nam quasi quaereremus quid ipse ad haec faceret, adjunxit: Humiliatus sum, et liberavit me . Haec ergo cogitate, fratres, haec tota intentione pensate. Nolite in proximis vestris mundi hujus bona venerari. Hoc propter Deum honorate in hominibus, quibus tamen commissi non estis, quod facti sunt ad imaginem Dei. Quod tunc proximis vere servatis, si apud vosmetipsos prius in corde non intumescitis. Nam qui se adhuc pro rebus transitoriis extollit, nescit
Abbreviated transcription (Latin):
deus. Ex magna ergo parte diffisus
est: qͥu honor ẽ dedit moiestati. sed p̃¬
senticie corporali . E alutẽ ituꝓ. filio pe¬
nd ñ de sit ubi inuleit. indicec solo
iussu sclutẽ reddidis: qͥ uoluntate omĩa
creciuit. Qua in re hoc est nobsoller ter
ĩ tuendũ. qđ sicut euangelistti alio teste
didicimꝰ: cencurio ad dñm uenit diceris.¬
Dñe. puerms iacet paraliticꝰ indomo. ẽt ma¬
lecorquetur. Cui ihs̃. ꝓtinꝰ respondit. Ego
uenict̃ : et curabo eũ. Quid est qđ regulus
rogat ut ad eiꝰsiliũ ueniat. ec tam̃ irãe cor¬
porcilic t recusat. ad seruũ uero cep¬
turionis ñ inuictit᷑. et cam̃ ꝑ corporalẽ¬

Expanded text:
Deus. Ex magna ergo parte diffisus est, quia honorem non dedit majestati, sed praesentiae corporali. Salutem itaque filio pequia non desit ubi invitatur indicat, solo jussu salutem reddidit qui voluntate omnia creavit. 2. Qua in re hoc est nobis solerter intuendum, quod, sicut evangelista alio testante didicimus, centurio ad Dominum venit dicensDomine, puer meas jacet paralyticus in domo, et male torquetur. Cui a Jesu protinus respondetur: Ego veniam et curabo eum. Quid est quod regulus rogat, ut ad ejus filium veniat, et tamen corporaliter ire recusat? Ad servum vero centurionis non invitatur, et tamen se corporal
Abbreviated transcription (Latin):
torẽ. Quire ergo dicitꝰ nisi signa et
ꝓ digici uideritis ñ credetis. qͥ ante
credidit quã uideret : Sed merĩ¬
te qđ petuic : et aꝑte cognosce qu in
side dubittit. Pꝰ oposeit nãque : ut
descenderet et snaret siluĩ eius.
Corporalẽ ergo dnĩ p̃senticĩ quere.¬

Expanded text:
torem. Quare ergo dicitur: Nisi signa et prodigia videritis, non creditis, qui ante credidit quam signum videret? Sed mementote quid petiit, et aperte cognoscetis quia in fide dubitavit. Poposcit namque ut descenderet, et sanaret filium ejus. Corporalem ergo praesentiam Domini quaere
Abbreviated transcription (Latin):
nitatem fidei. & agnitionis fi¬
lii dei. in uirum ꝑfectum in
mensuram ętatis plenitudinis
xpͣi. lunc multo melior. atq per¬
fectior petro aderit cognitio ue¬
ritatis. quia sicut ds̃ ꝑ propħam
ait. non docebit uir frẽm suum.
& uir proximum suum. dicens
cognosce dnm: om̃s enim cognosceNł
me aminimo usq ad maximum.
lunc iacobis supplantator. & uic¬
tor uitiorum gloriosior appare¬
bit: quia nequaquam ultra t᷑ra
corporis nr̃i spinas & tribulos car¬
nalium uoluptatum germinabit:
quȩ absq ullo interni belli peri¬
culo. a scĩs possidebitur. sicut drͣ.
beati mites qm̃ ipsi possidebunt
terram. lunc enim fiet sermo qͥ
scriptus est. Absorta est mors inuic¬
toria. Ubi est mors uictoria tua:
Ubi est mors stimulus tuus: Tumc
dei grãm longe excellentius ioħs.

Expanded text:
nitatem fidei, & agnitionis Finitatem fidei, & agnitionis Filij Dei in virum perfectum in mensuram ætatis plenitudinis Christi. Tunc multo melior atque perfectior Petro aderit cognitio veritatis, quia sicut Deus per Prophetam ait, Non docebit vir fratrem suum, & vir proximum suum, dicens, Cognosce Dominum: omnes enim cognoscent me a minimo vsque ad maximum. Tunc Iacobus supplantator, & tor vitiorum gloriosior apparebit, quia nequaquam ultra terra corporis nostri spinas, et tribulos carnalium voluptatum germinabit; quae absque ullo in aeternum belli periculo a sanctis possidebitur, sicut dicitur: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram . Tunc enim fiet sermo qui scriptus est: Ab sorpta est mors in victoria. Ubi est, mors, victoria tua. Ubi est, mors, stimulus tuus? Tunc Dei gratiam longe excellentius Jo
Abbreviated transcription (Latin):
absq dĩgr̃ã. sicut ipse ds̃ fatetur
in eũgłio. loquens discipłis. Sine
me nichil potestis facere. Qđ apłs
paulus confirmat. br̃a dĩ sum
id quod sum. & gra euis in me
me. et miscđia tua sub sequetur
me. Quod si miscđia dĩ uniũ sa
bona hominis preuenit & sub¬
sequitur: nullum bonum homi¬
nis absq eius gr̃a esse posse cog¬
noscitur. Sic petrus fide dm̃
agnoscens. sic iacobus scĩs eum
oꝑ ibus deluso mundo glorifi.¬
cans. sic ioħs quod in fide et
operibus habet. non ase uel ab
alio. sed eus gratia a quo est om¬
ne datum obtimum & omne
donum ꝑfectum se accepisse cog¬
noscens & gr̃as agens. nullo alio
admisso diuine głȩ secreta soli
contemplari merentur. Hi tan-¬
tum ad eternȩ resurrectionis
głam ꝑuenire. hi in montẽ excel¬
sum conscendere. hi transfigura¬
tum in maiestate xp̃m uidere
poterunt: quando reformabit
corpus humilitatis nr̃ȩ confi-¬
guratum corpori claritatis suȩ.

Expanded text:
absque Dei gratia, sicut ipse Deus fatetur absque Dei gratia, sicut ipse Deus fatetur in Evangelio loquens discipulis: Sine me nihil potestis facere . Quod apostolus Paulus confirmat: Gratia Dei sum id quod sum, et gratia ejus in me me; et misericordia tua subsequetur me . Quod si misericordia Dei universa bona hominis praevenit et subsequitur, nullum bonum hominis absque gratia ejus esse posse cognoscitur. Sic Petrus fide Deum agnoscens, sic Jacobus sanctis eum operibus deluso mundo glorificans, sic Joannes, quod in fide et operibus habet, non a se, vel ab alio, sed ejus gratia, a quo est omne datum optimum, et omne donum perfectum , se accepisse cognoscens, et gratias agens, nullo alio admisso divinae gratiae secreta soli contemplari merentur. Hi tantum ad aeternae resurrectionis gloriam pervenire, hi in montem excelsum conscendere, hi transfiguratum in majestate Christum videre poterunt, quoniam reformabit corpus humilitatis nostrae configuratu
Abbreviated transcription (Latin):
Et dequibus apłs. cognoscentes dm̃¬
immo cogniti a lõ. Et qm̃ ñ sufficit
fides agnitionis absq oꝑe dilec¬
tionis. nam otiosa est fides. nisi
assit talis fides quȩ ꝑdilectionẽ
oꝑatur. Sit
ia cobis ut
subplantet subplantare uolen¬
tem. decipiat deciꝑe cupientẽ.
diabolum. mundum. peccatum
Diabolus quippe temptat. mundꝰ
illicit. peccatum occidit. Unde quia
delectando uult fallere. fallendo
neccare: cauti dolosum discamus
uitare. ut deprehensa prudenter
blandi hostis nequitia: cũ apło
possimus dicere. Non enĩ ignora¬
mus cogitationes eius. Iuibus
agnitis & dei uirtute deuictis:
miles dei de hoste pessimo gło se¬
eum subplantans triumꝑhabit.
& cum propħa cantabit. Inte ini¬
micos nr̃os uentilabinius cornu
& in nomine tuo sꝑnemus in sur¬
gentes in nobis. Istis duobus ad¬
uingendus est & tercis ioħs. ut
rimator celestium uisionũ aduer¬
tat nichil se potuisse aut posse.
nichil se digne credere aut oꝑari

Expanded text:
Et de quibus AposEt de quibus Aposimo cogniti a Deo . Et quoniam non sufficit fides agnitionis, absque opere dilectionis, nam otiosa est fides, nisi adsit talis fides quae per dilectionem operatur , sit Jacobus ut supplantet supplantare volentem, decipiat decipere cupientem, diabolum, mundum, peccatum. Diabolus quippe tentat, mundus illicit, peccatum occidit. Unde quia delectando vult fallere, fallendo necare, cauti dolosum discamus vitare, ut deprehensa prudenter blandi hostis nequitia, cum Apostolo possimus dicere: Non enim ignoramus cogitationes ejus . Quibus agnitis et Dei virtute devictis, miles Dei de hoste pessimo gloriose supplantans eum triumphabit, et cum Propheta cantabit: In te inimicos nostros ventilabimus cornu, et in nomine tuo spernemus insurgentes in nobis . Istis duobus adjungendus est et tertius Joannes, ut rimator coelestium visionum advertat nihil se potuisse aut posse, nihil se digne credere aut operari
Abbreviated transcription (Latin):
infutura resurrectione assumen¬
dos esse docuerunt. Nullus
namq assumetur. nisi petrus. iaco¬
bus & ioħs. hoc est nisi agnoscens.
subplantator. & dei grã. Qui uult
gͦ tunc assumi: fiat petrus agnos¬
cat necesse est dnm suum. agnoscat
necesse est se ipsum. agnoscat eum
creatorem. agnoscat secreaturam.
agnoscat opificem. agnoscat se opꝰ
agnoscat dñm. agnoscat se seruum.
agnoscat uistum. agnoscat se ini-¬
quum. agnoscat scĩficatorem. ag¬
noscat se peccatorem. agnoscat redẽptorẽ.
aguoscat seredemptum ne dicat ut pharao nes¬
cio dñm. ne forte & sibi cũ aliis
infine dicatur. A mendico uob̃
nescio uos. S totis uiribꝰ annita¬
tur hȩc om̃ia fide agnoscere. quia
sine fide impossibile est placere
dõ. & quia iustus ex fide uiuit.
ut sit de ouibus boni pastoris
de quib ipse ait. oues mee uocẽ
meam audiunt. & ego dñs agnos¬
co eas. & de quibꝰ alibi. & cognos¬
co meas. & cognoscunt me meę.

Expanded text:
in futura resurrectione assumenin futura resurrectione assumendos esse docuerunt. Nullus namque assumetur nisi Petrus, Iacobus, & Ioannes, hoc est nisi agnoscens, supplantator, & Dei gratia. Qui vult ergo tunc assumi, fiat Petrus, agnoscat necesse est Dominum suum, agnoscat necesse est seipsum: agnoscat eum creatorem, agnoscat se creaturam: Agnoscat opificem, agnoscat se opus: agnoscat Dominum, agnoscat se seruum: agnoscat iustum, agnoscat se iniquum: agnoscat sanctificatorem, agnoscat se peccatorem: agnoscat Redemptorem, agnoscat se redemptum. Ne dicat vt Pharao, Nescio Dominum, ne forte & sibi cum aliis in fine dicatur. Amen dico vobis, nescio vos. Sed totis viribus annitatur hæc omnia fide agnoscere, quia sine fide impossibile est placere Deo: & quia iustus ex fide viuit, vt sit de ouibus boni Pastoris, de quibus ipse ait, Oues meæ vocem meam audiunt, & ego Dominus agnosco eas. Et de quibus alibi. Et cognosco meas, & cognoscunt me meæ.
Abbreviated transcription (Latin):
do intentus. mox axp̃o de naui uo¬
catus est: corporalem in spiritalẽ.
transitoriũ in etͣnũ mundanum
in dunũ questum mutauit: et
depiscatore pisciũ. piscator. homi¬
num fieri meruit. Mundi gͦ sub¬
plantator. ñ inmerito iacobꝰ drͣ
Quis autẽ rectus dĩ gr̃a uocabit᷑
quam ioħs. qui in tantũ eiꝰ gr̃a do¬
natus est. ut int̾ alia ipsius gratiȩ
insignia uirginis matris filius &
minist᷑ ipsius cõmendatione fieri
mereretur. qui supra pectus euis
recumbere. qui deitatis archana
quantũ homini licere potuit mun¬
do reuelare. qui p̾ceteris amagistro
diligi. qui quasi propͥo quodam
uocabulo discipłs quem diligebat
iħs uocari dignus fuit. Apparet
gͦ quod qui tam excellent᷑ dĩ grãm
consequutus est dĩ gr̃a consequent᷑
uocatus est. Unde qm̃ ista dona
in eis singularit᷑ effulserunt. spe¬
cialit̾ ad uidendam dĩ głam iN
montẽ assumi meruerunt. neq
alios nisi qui tales fuerint ad
eandem głam contemplandam

Expanded text:
do intentus, mox vt a Christo de naui vocatus est, corporalem in spiritalem, transitorium in æternum, mundanum in diuinum quæstum mutauit, & de piscatore piscium piscator hominum fieri meruit. Mundi ergo supplantator non immerito Iacobus dicitur. Quis autem rectius Dei gratia vocabitur, quam Ioannes, qui in tantum eius gratia donatus est, vt inter alia ipsius gratiæ insignia, Virginis matris filius & minister ipsius commendatione fieri mereretur: qui supra pectus eius recumbere, qui deitatis arcana, quantum homini licere potuit, mundo reuelare: qui præ cæteris a magistro diligi, qui quasi proprio quodam vocabulo Discipulus quem diligebat Iesus vocari dignus fuit. Apparet ergo quod qui tam excellenter Dei gratiam consecutus est, Dei gratia consequenter vocatus est. Vnde quoniam ista dona in eis singulariter effulserunt, specialiter ad videndam Dei gloriam in montem assumi meruerunt: neque alios, nisi qui tales fuerint, ad talem gloriam contemplandam
Abbreviated transcription (Latin):
dñi gessisse ꝑ̃scribit᷑. Ipse enim dñs
dicit: Sicut fuit ionais inuentre
coeti. trib dieb. et trib Nostibus:
it erit filius hominis in corde t̾rȩ
trib diebus. & tribus nostibus
Hic inquit ionas cid p̃dicandã nine¬
uiti s celestis offensam dño iubente
dirigit᷑: sed prescius tristem ꝓpħam
ingreditur Sed Nautis exorta tẽ¬
pestate turbatis sorte fluctib dct᷑.
& ftiucib coeti piscis dimersus
excipit᷑ Sed pisce ille sum erustan¬
te depositum: terciadie terris re¬
funditur. Uidete dñm etiam iN
ueteri testam̃to inserui forma mi¬
rabilit̃ cipparere. uidete quomodo se cinte
actis scłis indicauit: sẽ. seruilis formȩ humi¬
litaite uenturum: Ionas inxm dñi p̃dicaturꝰ¬

Expanded text:
Domini gessisse praescribitur. Ipse enim Dominus Domini gessisse praescribitur. Ipse enim Dominus dicit: Sicut fuit Jonas in ventre ceti tribus diebus et tribus noctibus, ita erit filius hominis in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus . Hic, inquam, Jonas ad praedicandum Ninivitis irae coelestis offensam, Domino jubente, dirigitur: praescius tristem senteningreditur: sed nautis exorta tempestate turbatis, sorte fluctibus datur, et faucibus ceti piscis demersus excipitur. Sed pisce illaesum eructante depositum, tertia die terris refunditur. X. Videte Dominum etiam in veteri Testamento in servi forma mirabiliter apparere: videte quomodo se ante actis saeculis indicavit, secundum servilis formae humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ deputtitus. ẽ: quando spineo sesto.
in nocentiȩ et iusticiȩ ciuctor illusus est:
Sed alcius introspicere debemꝰ: quid ncĩ
sit qđ isciac a patre altarib ammo¬
uet᷑ ac subito aries ꝓ eonon muttita
sed duplicatti oblatione sup ponit᷑
Gemina hicadoranda substantici
redemptoris ostendit᷑: dĩ enim uni¬
genitꝰ offestur: & uirginis primo¬
genitꝰ h immolat᷑. hoc quoq domi¬
nicȩ passionis p̃figunibat insignia:
qđ legimꝰ betitum heliseum sepul¬
chro conditum. ingesto alatruncu¬
lis cadauere intrir tumulũ suũ corpꝰ
extincti tactu saicri corporis suscittisse
te largitur. & uittĩ sepultus openit᷑:
nlatrone : reummundũ: in ꝓphete
uistutibus: xp̃m dñm recognosce
Adhuc celeberrime ꝑscripturas sa¬
crirs. etiam inione ꝓphetȩ laborib
& erumnis xp̃ipassio & resurrec¬
tio p̃signat᷑. Hic ionas qđ fideiurȩ
non arbitrum in cognitum. tẏpum

Expanded text:
autem deputatus est, quando spineo serto autem deputatus est, quando spineo serto innocentiae et justitiae actor illusus est. Sed altius introspicere debemus quidnam sit quod Isaac a Patre altaribus admovetur, ac subito aries pro eo non mutata sed duplicata oblatione supponitur. Gemina hic adoranda substantia Redemptoris ostenditur, Dei enim unigenitus offertur, et Virginis primogenitus immolatur. Hoc quoque dominicae passionis praefigurabat insignia, quod legimus beatum Elisaeum sepulchro conditum ingesto a latrunculis cadavere intra tumulum suum corpus exstincti tactu sacri corporis suscitasse: te largitur, et vitam sepultus operatur? In latrone reum mundum, in prophetae virtutibus Christum Dominum recognosce. Adhuc celeberrime per Scripturas sanctas etiam in Jonae prophetae laboribus et aerumnis Christi passio et resurrectio praesignantur. Hic Jonas, quod fidei nostrae non arbitramur incognitum, typum
Abbreviated transcription (Latin):
& emulũ telis suis euincere: ut pugna¬
toris tui argumenta. tuisꝑbentur
utilictitibus militare. Ittique in dñi
nr̃i ꝑsona dum exade primihomi¬
nis costa. mat̾ cunctoiũ uiuentiũ
eua. ꝓducit᷑ ex huius sacro latere
ac saluttiri uulnere. eccła om̃ium
fidelium parens repaninda mons¬
tri᷑utt In eius typo abel iustus occi¬
Nouissima mundi senescentisȩtate :¬
ꝑ figurim beaiti ãbrahȩ longeui pa¬
tris offercur. Quotẽpore dum noua
sacrificio in unici sui iugulũ pius
parricida consurgit. ex in ꝓuiso ari¬
es oculoͥs eiꝰ ipperuit. sĩcut loquitur
sermo diuinus Et uidit abri ham
arietem in t̾uepres. herentẽ cornib
Int̃ uepres inquit requinimꝰ quȩ is¬
circum staintium peccatorũ. Heren¬
tem cornib id.ẽ. ad crucis cornuacla¬
uorũ confixione pendentẽ: sicut clio
in loco legimꝰ: cornua in manib eiuss̃
hocidõ: quia uenerandas manꝰeius.
patibuli brirchici susceper̃: Int̾spinas

Expanded text:
et aemulum telis suis evincere, ut pugnaet aemulum telis suis evincere, ut pugnatoris tui argumenta suis probentur utilitatibus militare. Itaque in Domini nostri persona, dum ex Adae primi hominis costa mater cunctorum viventium Eva producitur , ex hujus sacro latere ac salutari vulnere Ecclesia omnium fidelium parens reparanda monstratur. In ejus typo Abel justus occius in novissima mundi senescentis aetate per figuram beati Abrahae longaevi patris offertur: quo tempore dum novo sacrificio in unici sui jugulum pius parricida consurgit, ex improviso aries oculis ejus apparuit, sicut loquitur sermo divinus: Et vidit Abraham arietem inter vepres haerentem cornibus . Inter vepres inquit. Requiramus quae scircumstantium peccatorum, haerentem cornibus, id est ad crucis cornua clavorum confixione pendentem, sicut in alio loco legimus: Cornua in manibus ejus sunt . Hoc ideo quia venerandas manus ejus patibuli brachia susceperunt. Inter spinas
Abbreviated transcription (Latin):
ne puer est: qui sicut innocens cũ maledi¬
ceret᷑. non remailedix̃ : cum ꝑcuteret᷑. non
reꝑcussit: Quin pocius: in ipsa passione
ꝓsuis orauit inimicis dicens. Pat̃ dimitte
eis: nesciunt enim quid faciunt. Ita sim
puer ẽ : qui imittindus paruulis ꝓponit᷑¬
& sequendus. Nam ipse dicit. Tolle crucẽ
ENETICIASA
dĩnr̃i cum magna atq: mi¬
rifica sint: ttm̃ nec noua ꝓ¬
bant᷑ eẽ. nec subita. sed abi¬
nitio scłi. etp̃dictt sunt ora¬
culis. et p̃figunita misterus. Sccnem enĩ
dñi passionem abipsis mundi cealescen¬
tis exoidus ueteris testamenti ⁊ esponsa
tum atq ad nuncictũ suistiꝑte exip¬
sorumlibris. ac uoluminib asserimꝰ
Ualidis cibsque dubio Nititur priuile¬
gus: qui cousam dead uersariis as¬
serit instrumentis. Speciosa uistoria
est: contruriam partẽ di ciboli suis
uelut laqueis ꝓpriis in retire.: et tes¬
timoniorũ suorũ uocib confuttire.

Expanded text:
ne puer est, qui sicut innocens, cum maledine puer est, qui sicut innocens, cum malediceretur, non remaledixit; cum percuteretur, non repercussit; quin potius in ipsa passione pro suis oravit inimicis, dicens: Pater, dimitte eis; nesciunt enim quid faciunt . Ita simpuer est, qui imitandus parvulis proponitur, et sequendus; nam ipse dicit: Tolle crucem Beneficia Dei nostri cum magna atque mirabilia sint, tamen nec nova probantur esse nec subita, sed ab initio saeculi et praedicta sunt oraculis, et praefigurata mysteriis. Sacram enim Domini passionem ab ipsis mundi coalescentis exordiis Veteris Testamenti responsa tum, atque annuntiatum suis aperte ex ipsorum libris ac voluminibus asserimus. Validis absque dubio nititur privilegiis, qui causam de adversariis asserit instrumentis; speciosa victoria est contrariam partem chartulis suis veluti propriis laqueis irretire, et testimoniorum suorum vocibus confutare,
Abbreviated transcription (Latin):
tis et efficiaimini sicut puer iste.: non in trurbitis
in regnũ cęlorum. Reuocat igit᷑ eos ad originis
sue fontem: et retrorsum ad infinciã redire
compellit: scilic& ut qui corpore frtigili se¬
nuenint: in nocentiȩ morib renascant᷑ Sicut
ait sclucitor. Nisi quis renatꝰ fuerit ex ciqua
& sp̃u scõ: non in trubit in regnũ dĩ Dicitur
ergo apłis. Nisi conuersi fueritis et efficia¬
mini sicut puer iste. Nondicit sicut pueri
isti: sed sicut puer iste Unũ elegit: unum
ꝓ ponit. Uidetimꝰ igit᷑ quis ille tantus sit:
qui discipulis ꝓporat᷑ imittindus. Nam
hunc arbitror. eẽ. deplebe non depublico.
Non demultitudine cetherorum: p̃cipue
qui ꝑ apłos uniuerso mundo tribuit scĩtti¬
tis exemplũ. Non inquã hunc depublico
esse arbitror: sed decelo. Ipse. ẽ. enim decȩlo
puer: dequo dicit iscuas ꝓphetti. Puer na¬
tus .ẽ. nobis. filius datus. ẽ. Nobis. Ipsẽpla¬

Expanded text:
tis, et efficiamini sicut puer iste, non intrabitis tis, et efficiamini sicut puer iste, non intrabitis in regnum coelorum . Revocat igitur eos ad originis suae fontem, et retrorsum ad infantiam redire compellit, scilicet, ut qui corpore fragili senuerant, innocentiae moribus renascantur, sicut ait Salvator: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non intrabit in regnum Dei . Dicitur ergo apostolis: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut puer iste. Non dicit sicut pueri isti, sed sicut puer iste; unum eligit, unum proponit. Videamus igitur quis ille tantus sit qui discipulis proponitur imitandus. Non hunc arbitror esse de plebe, non de publico, non de multitudine caeterorum, praecipue qui per apostolos universo mundo tribuit sanctitatis exemplum; non, inquam, hunc de publico esse arbitror, sed de coelo. Ipse est enim de coelo puer, de quo dicit Isaias propheta: Puer natus est nobis; filius datus est nobis . Ipse pla
Abbreviated transcription (Latin):
referire non audet: ita et xp̃i anetatis IN¬
fantia ledentib non iriscit᷑. spoliantib non
resistit. cedentib non repugnat. Deniq siẽ
ius sic dñs: etiã orat ꝓinimicis: Auferen¬
ticunicam: relinquit et pallium. Uerbe¬
ranti maxillã: p̃bet & aliam. Nisi qđ in hoc
melior.ẽ. xp̃i infantia quã Naturȩ: ille
enĩ peccare nescit. istemhit. Illa ꝑ infir¬
mittitẽ in noxia. ẽ: ista est in nocens puir¬
tutem: Atque idõ laudi magis adscriben¬
dum. ẽ: Nontã male facere non posse. quã
nolle Ersicut diximꝰ: etaites qued am
sunt meritorum: Nam et senectus morũ inue¬
nit̾ inpueris: & innocentia infaintũ reppe¬
rit̃ in senibus Deniq qđ in iuniorib senectꝰ
quȩdam sit honestatis : dicit ꝓpheta. Senec¬
tus enĩ uenenrbilis: Nondiu turna. Nec
enim sensus hominis: Ad apłos ciutẽ ũ seniores
& maiores Nctu: dicit dñs Nisi conuersi fueri¬

Expanded text:
referire non audet; ita et Christianitatis inreferire non audet; ita et Christianitatis infantia laedentibus non irascitur; spoliantibus non resistit, caedentibus non repugnat. Denique, sicut jussit Dominus, etiam orat pro inimicis, auferentibus tunicam relinquit et pallium, verberantibus maxillam praebet et alteram; nisi quod in hoc melior est Christi infantia quam naturae; illa enim peccare nescit, ista contemnit; illa per infirmitatem innoxia est; ista est innocens per virtutem. Atque ideo laudi magis ascribendum est, non tam malefacere non posse quam nolle. Ergo, sicut diximus, aetates quaedam sunt meritorum; nam et senectus morum invenitur in pueris, et innocentia infantum reperitur in senibus. Denique quod in junioribus senectus quaedam sit honestatis, dicit propheta: Senectus enim venerabilis non diuturna, nec sunt sensus hominis . Ad apostolos autem jam seniores, 184 et majores natu dicit Dominus: Nisi conversi fueri
Abbreviated transcription (Latin):
& minrbile donum con¬
cessit nobis ds̃. hunc paische saluttirem diem.
in quo resurgens dñs resurrestionẽ presci¬
tit uniuersis: & deimis ad altiora conscen¬
dens. Nos quoq ad superiora de inferiorib
in suo corpore subleuauit: Sumꝰ enĩ scđm
Resurgente igit᷑ xp̃o: om̃ia netessario cũ eo
sua uiscera surrexerunt Dumenim illeab
inferis trunsit ad superos: nos demorte cux¬
sire fecit aduittm. Pascha enim hebnrice
trirnsitus dicit᷑. uł ꝓfestus: scilic& quia p
hoc misterium depeiorib ad meliora trirnsit᷑
Bonꝰ trirnsitus. ẽ. trunsire depeccatis ad ius¬
ticiã : deuiciis cid uirtutes. ad inftinciã de
senestute. Infantiã autẽ dixerim: non ae¬
tatis. sed simplicitttis. Habent enim etme¬
rita ettites suas. In occidus enĩ priuscons¬
tituti enrm senio peccatorũ: resur gentexp̃o
renouati sumꝰ innocentia paruulorũ. Ha¬
b& et xp̃icina simplicitas in fantiãsuã Sic̃
enĩ infans nescit inaisci. frirudare non nouit.

Expanded text:
t mirabile donum concessit nobis Deus, hunc Paschae salutarem diem, in quo resurgens Dominus resurrectionem praestitit universis; et de imis ad altiora conscendens, nos quoque ad superiora de inferioribus in suo corpore sublevavit. Sumus enim securesurgente igitur Christo omnia necessario cum eo sua viscera surrexerunt. Dum enim ille ab inferis transit ad superos, nos de morte transire fecit ad vitam. Pascha 183 enim Hebraice transitus dicitur, vel profectus, scilicet quia per hoc mysterium de pejoribus ad meliora transitur. Bonus transitus est transire de peccatis ad justitiam, de vitiis ad virtutes, ad infantiam de senectute; infantiam autem dixerim, non aetatis, sed simplicitatis; habent enim et merita aetates suas, in occiduis enim prius constituti eramus senio peccatorum; resurgente Christo renovati sumus innocentia parvulorum. Habet et Christiana simplicitas infantiam suam; sicut enim infans nescit irasci, fraudare non novit,
Abbreviated transcription (Latin):
constac beritam et glorios i m
uirginem in quam superuenic
spiritus scnctus. et deus totus iL¬
lcipsus portatur nouem mensi¬
bus inutero: credendum est am¬
pliora promeruisse uir tutum
priuilegia. et percepisse grati¬
de esiad mirabilis est coru¬
uirtus. et firmitas per petui tatis
mirabilior ttmeN in maria quã
obum brauit uirtus altissimi. ut
ultra omnem uir tutem sit an¬
gelicam quod faictum est inea:
et immirabile cunictis seculis
de maior prestaturegratia: cũ
instaur cintur ab eo omnici. quẽ
uenerantur et adoraint super
se xpm̃ regem dominum natum
H inc et maria cunic tisattngto ue¬
nerabilior: quanto grtiosior

Expanded text:
constat beatam et gloriosam virginem Mariam, in quam supervenit Spiritus sanctus, et Deus totus illapsus portatum novem mensibus in utero, ut credendum est, ampliora promeruisse virtutum privilegia, et percepisse gratiet si mirabilis est irtus, et firmitas perpetuitatis: mirabilior tamen in Maria, quam obumbravit virtus Altissimi: ut ultra omnem virtutem sit angelicam, quod factum est in ea, et admirabile cunctis saeculis or praestatur gratia, cum instaurantur ab ea omnia, quae venerantur et adorant super se Christum regem Dominum natum Hinc et Maria cunctis tanto venerabilior, quanto gratiosior
Abbreviated transcription (Latin):
ut uir tutes uirtu tibus fulciantur.
et formosittis decore castitatis augetit᷑.
Nam omnis spleredor et gła quanto
illustratur fulgore suo sublimius.
tanco apparet prestantior clarita¬
te : quorum libet sub iectorum. et
eximior prae dica tur.
Sic eabetita dei geNetrix cuius¬
tatio rosce in iherico. spetialius
Submicticur sanctorum claritas.
ut eius amplior gloria commende¬
tur : quae super angelorum choros
natura sic: non tamen gratia ma¬
ior. quici et ipsi gra tuita grati a
necorruereNe sunt saluati.
Uerbo in quid domini cueli firmati
sunt: et spiritu oris eius omnis uir

Expanded text:
ut virtutes virtutibus fulciantur, ut virtutes virtutibus fulciantur, et formositas decore castitatis augeatur. Nam omnis splendor et gloria, quanto illustratur fulgore suo sublimius, tanto apparet praestantior claritate quorumlibet subjectorum, et eximior praedicatur. Sic et beata Dei genitrix, cujussi rosae in Jericho, specialius ur illi sanctorum claritas: ut ejus amplius splendor et gloria commendetur: quae super angelorum choros natura sit: non tamen gratia major, quia et ipsi gratuita gratia, ne corruerent, sunt salvati. Verbo Domini, inquit, coeli firmati sunt, et spiritu oris e
Abbreviated transcription (Latin):
et parte passa est quae in passi¬
bilis habetur: ideo ut it a fate ar
quia spiritaliter et atrotius
passa est gladio passionis xpĩ:
plus quam martir fuic
UNde copustat quia plus om¬
nibus dilexit: propterda et
plus doluit. iNtaritum ut
animam eius totam per tran¬
sirot et possideree uis doloris. ad
testimonium eximiae dilectionis.
Quȩ quia menite passaest: plus
quam martir fuie.
Nimirum eius di lectio mplius
Nunc cutem circum dant eam
flores roserum iN desinenter
eius ad mi rantes pulthritudi¬
nem iN ter filias huerusale:
ine qua posuit Rex thronũ suũ.
quia conoupiuit eius spetiem
hac decorem. mu¬
Fuit enim plena h aritate et di¬
lectione id circo sequitur Petim
purpurcitorum exercitus : ec
candidatorum grex.
Quam si diligertius aspicicis.
nichil uirtutis est. nichil spetio¬
sitaitis nichil condoris głae: quod
ex ecti non respleridect:
Etideo bene circum dart etim flo¬
res rosarum. et lilia conualliũ:

Expanded text:
ea parte passa est, quae impassiea parte passa est, quae impassibilis habetur, ideo, ut ita fatear, quia spiritualiter et caro ejus passa est gladio passionis Christi, plus quam martyr fuit. Unde constat, quia plus omnibus dilexit, propterea et plus doluit, intantum ut animam ejus totam pertransiret et possideret vis doloris, ad testimonium eximiae dilectionis. Quae quia mente passa est, plus quam martyr fuit. Nimirum quod ejus dilectio amplius Nunc autem circumdant eam flores rosarum, indesinenter ejus admirantes pulchritudinem inter filias Jerusalem : in qua posuit rex thronum suum, quia concupivit ejus speciem ac decorem: fuit enim plena charitate et dilectione: idcirco sequitur post eam purpuratorum exercitus, et candidatorum grex. XV. Quam si diligentius aspicias, nihil virtutis est, nihil speciositatis, nihil candoris gloriaeque, quod ex ea non resplendeat. Et ideo bene circumdant eam flores rosarum, et lilia convallium,
Abbreviated transcription (Latin):
quia super a qua in refec¬
tionis educ auerat etim dNs
et Nutrierat: ex qua multi
deducti riui omnem irriganc
terram deliciarum. et infundunt
ortum uoluptatis : ex quibus
coptidie lota et perfusa beata
dei genitrix ascendic hodierna
die spetiosa ualde et ammira¬
bilis. cuius odor in aestimabi¬
lis eratnimis: et ideo in effabił
Ad cuius profecto frraglantiã
odoris. omĩs illa caelestis hieru¬
salem lacta decucurrit: quam
circum dabant flores rosa rum
eclilia con uallium  eo quod
mnes animae martirio rubri¬
cate. eam aeternae dilectionis
complectu Ntur amplexib
et uirgini tatis spleNidore
candidatȩ acsi lilia in ualle hu¬
militatis enutrite circum daNe
eam : uenerationis grã obsequen¬
tes. Rectue igitur. quoniẽ
beata doi genitrix et mar tir
et urgo fuit: quam uis iN pace
uitam sira ierit
Hinec quoque quod uere passa sit:
xpo iNcarne: tameri iN ani¬
ma quia in mortalis est patinꝰ
potuerurat.
Becita uero dei gerutrix quia in

Expanded text:
quia super aquam refecquia super aquam refectionis educaverat eam Dominus et nutriverat : ex qua multi deducti rivi, omnem irrigant terram deliciarum, et infundunt hortum voluptatis, ex quibus quotidie ita et perfusa beata Dei genitrix ascendit hodierna die speciosa valde et admirabilis: cujus odor inaestimabilis erat nimis, et ideo ineffabilis. Ad cujus profecto fragrantiam odoris, omnis illa coelestis Jerusalem laeta decurrit, quam circumdabant flores rosarum et lilia convallium, eo quod omnes animae martyrio rubricatae, eam aeternae dilectionis complectuntur amplexibus: et virginitatis splendore candidatae, ac si lilia in valle humilitatis enutritae, circumdant eam, venerationis gratia obsequentes. Recte igitur: quoniam beata Dei genitrix et martyr, et virgo fuit, quamvis in pace vitam finierit. Hinc quoque quod vere passa sit, Christo in carne, tamen in anima, quia immortalis est, pati potuerunt. Beata vero Dei genitrix, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
tatio sic in supernis. cuius ni¬
mi rum festiuitas omnium su¬
pernorum ciuium est gratu¬
latio : preseram quia eius ce¬
lebritas laus et fauor est salua¬
toris. UNde credimus ut supra
dictum esti quod non huNic
tan tum diem sollempnem
ducunt pro eius honore an¬
nuum: uerum conitinuum
ditatis ac lacticiae uenerati¬
onis obsequio. cum omni colunt
tripudio gtiudio et amoris
N ec in merito: lgitur omnis illa cę¬
lestis ciuitas cora gratulatur
et ueneratur matrem : cuius
super se ador ae filium regem.
antequem tremunc potesta¬
Ates et curuaitur om̃e genu.
Dehuius nimirum ascensionead¬
in tuicu: secretorum core templa¬
tor caelestium iN canticis:
Uidi iNquid spetiosam asceN¬
dentem quasi colum bam. de¬
super riuos a quarum.
Et uere spetiosa quasi codumba:
quia illius spetiem columbȩ
ac simplicitatem pre mons¬
trabat. quae super dominum
uenit. et docuit iohannem qđ
hic est qui babtieat
Etbene de super riuos aquarum

Expanded text:
tatio fiat in supernis: cujus nitatio fiat in supernis: cujus nimirum festivitas, omnium supernorum civium est gratulatio: praesertim quia ejus celebritas laus et favor est Salvatoris. Unde credimus, ut supra dictum est, quod non hunc tantum diem solemnem ducunt pro ejus honore annuum, verum etiam continuum ditatis et laetitiae ac venerationis obsequio, cum omni colunt tripudio amoris et gaudii. Nec immerito igitur omnis illa coelestis civitas congratulatur et veneratur matrem: cujus super se adorat filium regem: ante quem tremunt potestates, et curvatur omne genu. De hujus nimirum ad coelos asintuitu secretorum contemplator coelestium in Canticis: Vidi, inquit, speciosam ascendentem, quasi columbam desuper rivos aquarum. Et vere speciosa quasi columba, quia illius speciem columbae ac simplicitatem demonstrabat, quae super Dominum venit, et docuit Joannem, quod hic est qui baptizat. Et bene, desuper rivos aquarum,
Abbreviated transcription (Latin):
recre abatur uisittitionibus.
et quem genuerae. mentis com¬
plecte batur amplexibus.
Denique amor xp̃i desiderium pa¬
riebat: desideriumꝰ glisceris
quasi nouis reparatus ardori¬
bus: intantum ut credam ñ¬
num quã qđ omnia actiam
et semet ipsam transcenderie:
quia omnino amor impaciens
quod amat non po test uidere.
Hinc est hem̃e : quod omnes scĩ
omniaꝰ meruerant quae pro
paruis duxere. sidominum
quem amauerant ñ uiderent.
Sicuti et uene rabilis uirgo
betita maria non dũ dignum
pro innumeris et in mensis
boeneficiis reddebat in ter¬
dum obsequium sanctita¬
tis : dum boeneficiorum iN
terris posita Non poterat
uidere largitorem
Et ideo dilectissime hodie ele¬
uatur super choros angelo¬
rum : ut possit spetiem uultũq.
uidere saluatoris quem amaue¬
rat. quem  cupierat ex toto de¬
siderio cordis.¬
Quod si gaudium fit in caelo
de quolibet peccatore con¬
uerso: multo magis putandũ
pro tantae uirginis exalta¬
tione et glorias: quđ d exul¬

Expanded text:
recreabatur visitationibus: et quem genuerat, mentis complectebatur amplexibus. Denique amor Christi, desiderium pariebat! desiderium vero gliscens, quasi novis reparabatur ardoribus, intantum ut credam nonnumquam, quod omnia etiam et semetipsam transcenderet: quia omnino amor impatiens, quod amat, non potest non videre. Hinc est, charissimae, quod omnes sancti omnia quae meruerant, pro parvis duxere, si Dominum quem amaverant, non viderent: sicuti et venerabilis beata virgo Maria, non indignum pro innumeris et immensis beneficiis reddebat interdum obsequium sanctitatis, dum beneficiorum in terris posita non poterat videre largitorem: et ideo hodie, dilectissimae, elevatur super choros angelorum, ut possit speciem vultumque videre Salvatoris, quem amaverat, quem cupierat ex toto desiderio cordis.Quod si gaudium fit in coelo de quolibet peccatore converso, multo magis putandum pro tantae Virginis exaltatione et gloria, quod exsul
Abbreviated transcription (Latin):
ceps iudeorũ uenit ad dñm
nocte : cupiens se crecti
illius allocutione plenius disce¬
re misteria fidei. cuius aꝑta os¬
tensione signorũ aliquatenus
iam rudim̃ta ꝑcepenit. Qui qm̃
prudent̃ ea que ab illo fieri uide
ter et quȩ ab illo querebat in ues¬
tigare promeruit. Rabbi inquid:
sc̃imus quia adõ uenisti magist̃.
Nemo enim potest haec signa face¬
re quae tufticis: nisi fuerit ds̃
cũ eo. Adõ igit᷑ iħm uenis se
ad magisteriũ cęleste mundo
adhibendũ confessus ẽ : dm̃
tibus intellexit: nec dũ tam̃
ipsũ dm̃ eẽ. cognouit. Sed quia
quẽ magistrũ nouenit uerita¬
tis. studiosẽ docendus adut.
merito ad agnitionẽ diuiniti¬
cis eius ꝑfect̾e doctus subiit. me¬
rico utriusq natiuitatis eius
diuinę scilicet et humanȩ. sed
et passionis atq ascensionis ipsi¬
us archana ꝑcepit: nec non etiã

Expanded text:
ceps Judaeorum venit ad Dominum nocte, cupiens secreta ejus allocutione plenius discere mysteria fidei, cujus aperta ostensione signorum aliquatenus jam rudimenta perceperat. Qui quoniam prudenter ea quae ab illo ter ea quae ab illo quaerebat investigare promeruit. Rabbi, inquit, scimus quia a Deo venisti magister. Nemo enim potest haec signa facere quae tu facis, nisi fuerit Deus cum eo. A Deo igitur Jesum venisse ad magisterium coeleste mundo adhibendum confessus est, Deumtibus intellexit, necdum tamen ipsum Deum esse cognovit. Sed quia quem magistrum noverat veritatis, studiose docendus adiit, merito ad agnitionem divinitatis ejus perfecte doctus subiit, merito utriusque nativitatis ejus, divinae scilicet et humanae, sed et passionis atque ascensionis ipsius arcana percepit: necnon etiam
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Respondit enĩ iħs: et dixit ei.
Ameñ cimen dico tibi: nisi quis naitꝰ
fuerit denuo. non potest̃ uider¬
uidere regnũ dĩ. Quae sententia.
tanto aꝑtius cunctis fidelibus
lucet: quanto constat qs sine huiꝰ
iuce fideles eẽ nequeunt. Quisenĩ
sine lauacro regenenitionis remissi¬
onem peccatorum consequi. et regnũ
ualet cͣaelorũ . Sed nicodemus

Expanded text:
et dixit ei: Amen amen dico tibi: Nisi quis renatus fuerit denuo, non potest videre regnum Dei. Quae sententia tanto apertius cunctis fidelibus lucet, quanto constat quia sine hujus luce fideles esse nequeunt. Quis enim sine lavacro regenerationis remissionem peccatorum consequi, et regnum valet intrare coelorum? Sed Nicodemus
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ad diderint elemosinis nullis possint
sub iacere ꝑiculis. Et digne ibi habe¬
anc corubi habent thesciuris suum :
quia tales diuitias becitissimũ est
exercere ut crescant : et ñ timere
mi quodbonum est adomnes: maxi¬
me autẽ addomesticos fidei. septimũ
mensem ab initio mysticũ propt̃sep¬
tiformẽ spm̃. et ipso sui ordinis numero
c̃secrttum. continentiae fructibus de¬
putantes. quarta et sexta scib¬
bati sollẽ pnit̃ ie iu nemus

Expanded text:
quod abdiderunt eleemosynis, nullis possit quod abdiderunt eleemosynis, nullis possit subjacere dispendiis; et digne ibi habeant cor, ubi habent thesaurum suum : quia tales divitias suas beatissimum est exercere ut crescant, et non timere mi, quod bonum est ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei , septimum mensem ab initio mysticum propter septiformem Spiritum, et ipso sui ordinis numero consecratum, continentiae fructibus deputantes, quarta et sexta sabbati solemniter jejunemus
Abbreviated transcription (Latin):
cuiusq. opus : talis etquestus. Et ubi
oblectatio fruendi constituitur. ibi
eurt cordis obstringit᷑. Sed cũ multa
sint genera diuitiarũ dissimilesq ma¬
theriae gcuidioru: thesciurꝰ cuiq est
suae cupiditaitis affectꝰ. Quisi de appe¬
niu est t̾renorũ. ñ beticos fticie suipar¬
ticipatione sed miseros. Hi uero quiea
que sursũ sunt sapiunt nonque super
t̾rtĩ. nec perituris intenti sunt sed aet̃¬
nis. in illo habent in corruptibiles con¬
ditas facultates. de quo uox ꝓpħae.¬
Inthesciuris salus nr̃a aduenit. scapi¬
entia et disciplina et pictas ad ño.
Hi sunt thesciuri iusticiae. ꝑ quos auxi¬
liante dĩ grã. actiã t̾rena bona in cę¬
lestia transferuntur dũ multi diucus
auc iustoe sibi relictis. cut alit̃ aquisi¬
tis ad instrum̃ tũ pictatis utuntur.
Cumq ad sustentationẽ pauꝑũ que pos¬
sunt exuberare distribuunt. c̃ gregon¬
tes sibi in amissibiles facultate s: ut

Expanded text:
cujusque opus, talis est et quaestus; et ubi cujusque opus, talis est et quaestus; et ubi oblectatio fruendi constituitur, ibi cura cordis obstringitur. Sed cum multa sint genera divitiarum, dissimilesque materiae gaudiorum, THESAURUS CUIQUE est suae cupiditatis affectus, qui si de appetitu est terrenorum, non beatos facit sui participatione, sed miseros. Hi vero qui ea quae sursum sunt sapiunt, non quae super terram , nec perituris intenti sunt, sed aeternis, in illo habent incorruptibiles reconditas facultates, de quo dicit propheta: Thesaurus et salus nostra advenit, sapientia et disciplina et pietas a Domino: hi sunt thesauri justitiae : per quos, auxiliante Dei gratia, etiam terrena bona in coelestia transferuntur, dum multi divitiis, aut juste sibi relictis aut aliter acquisitis, ad instrumentum pietatis utuntur. Cumque ad sustentationem pauperum, quae possunt exuberare distribuunt, congregant sibi inamissibiles facultates: ut
Abbreviated transcription (Latin):
Ex t̾minant enĩ facies suas uc appa¬
retnthominib le uinantes. amex
dico uob̾: receꝑunt mercedẽ suã.
Quã mercedẽ nisi laudis humanae
propt̃ cuiꝰ cupiditatẽ iustitiae speti¬
es plerumq p̃tenditur: Et ubi
nulla curaest c̃scientiae. amatur
falsittis ftimae. ut iniquita
quae occuliti actione arguitur.
mendatu opinione laetetur. Natio¬
nabile itaq scm̃q ie uini ũriulla¬
laudis ostentationisq itictantia
pollucit᷑. nec bonũ suũ quisquã si¬
deliũ de humanis uelit pendere iu¬
dicud. Diligenti dm̃. sufficit ei place¬
re quẽ diligit. quia nulla maior
ex petenda est remuneratio. quã
ipsa dilectio. Sic enĩ caritas ex deo
est: utds̃ ipse sit caritas. Qđ utique
pius eccas tus animus ittigaudet im¬
plere ut nulla extra ipsũ cupiat de¬
lectari. Uerissimũ nãque est qđ cut¬
Quis cuitẽ est thescurꝰ homi¬
nisi quedã fructuui eiꝰ con¬
gregatio. laborumq collectio: Qđ enĩ
semi nauerit quis: hoc et metet. Et quale

Expanded text:
acies suas, ut appareant hominibus jejunantes. Amen dico vobis, receperunt mercedem suam . Quam mercedem, nisi laudis humanae? propter cujus cupiditatem, justitiae species plerumque praetenditur, et ubi nulla est cura conscientiae, amatur falsitas famae; ut iniquitas, quae occultatione arguitur, mendacii opinione laetetur. CAP. III. Rationabile itaque sanctumque jejunium nulla ostentationis jactantia polluatur, nec bonum suum quisquam fidelium de humanis velit pendere judiciis. DILIGENTI Deum sufficit ei placere quem diligit: quia nulla major expetenda est remuneratio, quam ipsa dilectio: sic enim charitas ex Deo est, ut Deus ipse sit charitas. 360 Quo utique pius et castus animus ita gaudet impleri, ut nulla re extra ipsum cupiat delectari. Verissimum namque est quoQuis autem est thesaurus hominisi quaedam fructuum ejus congregatio laborumque collectio? Quod enim quis seminaverit, hoc et metet , et quale
Abbreviated transcription (Latin):
POS TOLICA INSTIIUTIO
ueteris testa menti decreta distinc¬
xit. ut quedã ex eis sicut erant
condita euangelicae erudicioni ꝓ¬
futura decerperet: et quae dudũ
fuertint consuetudinis iudaicae. fi¬
erent ob seruantiae xp̃i ancie.
Quamuis enĩ uarie tates hostiarũ
differentiae babtismatũ et otio
sabbatorũ cũ ipsa carnis circum¬
cisione cessauerint. manent tam̃
ex ipsis uoluminib aetiã apud
nos plurima p̃ceptti moralia.
Et cũ inde dicatur. diliges dnm̃
Mdm̃ tuũ extoto corde tuo. et
diliges ꝓximũ tuũ sicut te ipsũ.
in his duob mandaçis totalex
pendet et ꝓpħȩ. Tantaq est
sub huiꝰ geminae caritatis edic¬
to utriusq copula testamenti :
ut sine istarũ conexione uircu¬
tũ. nec lex quem quã inuenia¬
tur iustificcisse nec grã. Ille
quoque partes legaliũ maN¬
datorũ quib quedã p̃cipi unt᷑
eis euangelica puttinda est ad¬
uersa ꝑ fectio : quia et uirtu¬
tũ studia aduoluntaria in ci¬

Expanded text:
postolica institutio,veteris Testamenti decreta distinxit, ut quaedam ex eis, sicut erant condita, evangelicae eruditioni profutura decerperet, et quae dudum fuerant consuetudinis Judaicae, fierent observantiae Christianae. Quamvis enim varietates hostiarum, differentiae baptismatum, et otia sabbatorum cum ipsa carnis circumcisione cessaverint, manent tamen ex ipsis voluminibus etiam apud nos plurima praecepta moralia. Et cum inde dicatur: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo; et diliges proximum tuum sicut teipsuin his duobus mandatis tota lex pendet et prophetae ; tantaque est sub hujus geminae charitatis edicto utriusque copula Testamenti, ut sine istarum connexione virtutum nec lex quemquam inveniatur justificasse, nec gratia. Illae quoque partes legalium mandatorum ex quibus quaedam praecipiuntur eis evangelica putanda est adversa perfectio, quia et virtutum studia ad voluntaria inci
Abbreviated transcription (Latin):
dia: Et quid tã aequã. quid ue tã
dignũ quã ut cretitura adimagi¬
nem et similitudinẽ condita. suũ
imicetur dctorẽ. Quircꝓ arcti¬
onẽ scĩficationẽq credentiũ. iN
peccatorũ remissione constituit.
ut remotti seueritate uindictae.
omniumq cessante supplicio re¬
ud in nocentiae redderetur. et
sinis criminũ fieret origo uirtutũ.
Quod igitur di lectissimi ex ueteris
p̃dicatione doctrinae ad purifica¬
tionẽ animarũ et corporũ nr̃orũ
leuniũ septimi mensis assumimus.
ñ legalibus nos honeribus subicimus.
sed utilicatẽ continentiae quae xp̃i
euangelio seruit amplectimur. Quia
et in hoc potest suꝑ scribas et phari¬
seos xp̃iana habundare iusticia.
ñ euacu andolegẽ. sed intelligenti¬
am refutando carnale. Hec enĩ
nrã tailia debent eẽ ie uinia: qualia
erant illorũ quibus iscuas ꝓpheta
spũ scõ inse loquente dicebat. Neo¬
menia ur̃a et sabbata et die̾ magnũ
ñ sustineo. ie iuniũ et ferias. et dies

Expanded text:
? Et quid tam aequum 359 quidque tam dignum est quam ut creatura ad imaginem et similitudinem Dei condita suum imitetur auctorem, qui reparationem sanctificationemque credentium in peccatorum remissione constituit, ut remota severitate vindictae, omnique cessante supplicio, reus innocentiae redderetur, et finis criminum fieret origo virtutum? CAP. II. Quod igitur, dilectissimi, ex veteris praedicatione doctrinae ad purificationem animarum corporumque nostrorum jejunium septimi mensis assumimus, non legalibus nos oneribus subjicimus, sed utilitatem continentiae quae Christi Evangelio servit, amplectimur. Quia et in hoc potest super Scribas et Pharisaeos Christiana abundare justitia, non evacuando legem, sed intelligentiam refutando carnalem. Nec enim nostra talia debent esse jejunia, qualia erant illorum quibus Isaias propheta Spiritu sancto in se loquente dicebat: Neomenias vestras et sabbata et diem magnum non sustineo, jejunium et ferias et dies