comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q deorsũ extrahi nequebatur
Igitur defluente sanguinis riuocõ
gressũ facere ñ ualer& beatimar¬
trris inplorat auxiliũ. paululũq
dolore cop̃sso. lic& claudicando
iter qͦdcoeperat expediuit ⁊ er¬
tia uero nocte conputres cente
uulnere dolor maximus incitatꝰ
Ille uero ad exꝑta dudũ p̃sidia com¬
fugiens sepulchro gloriosoꝑster¬
nitur. expl&isq uigiliis regres¬
sus ad lectulũ dũ uir tutem mar¬
trris praestolatur scm noincũ¬
bente dep̃mitur Deinđ con¬
surgens nullã doloris sensit in¬
iuriã As pectaq planta pars su¬
dis q̃ ingressa fuercet ñuid&ur
Euulsũ tam̃ sentiebat apede
qͦd lignũ diligenter inqͥrens
instratusuoreperit admirans
qualiter fuiss& egressũ soli¬
tus nãque eroctin ep̃o patu suo
locũ uulneris ostendere In qͥ
magna adhuc fossa conspici¬
ebatur . obtestens in hoc beati
martrris fuis seuir tutẽ
ost multũ uero lempis
aduenerut festiuitas
beatimar trris & pater meusui

Expanded text:
sque deorsum extrahi nequebatur. sque deorsum extrahi nequebatur. Igitur defluente sanguinis rivo, cum gressum facere non valeret, beati martyris inplorat auxilium, paululumque dolore conpraesso, licet claudicando, iter quod coeperat expedivit. Tertia vero nocte, conputrescente vulnere, dolor maximus incitatur. Ille vero ad experta dudum praesidia confugiens, sepulchro gloriose prosternitur; expletisque vigiliis, regressus ad lectulum, dum virtutem martyris praestolatur, somno incumbente depraemitur. Deinde consurgens, nullam doloris sentit iniuriam, aspectaque planta, pars sudis, quae ingressa fuerat, non videtur; evulsam tamen sentiebat a pede. Quod lignum diligenter inquirens, in stratu suo repperit, admirans, qualiter fuisset egressum. Solitus namque erat in episcopatu suo locum vulneris ostendere, in quo magna adhuc fossa conspiciebatur, obtestans, in hoc beati martyris fuisse virtutem. 24. Post multum vero tempus advenerat festivitas beati martyris, et pater meus cum
Abbreviated transcription (Latin):
i. meus gallus ep̃s de qͦ ñ uid&ur
omittiqualiter iadolescentia
sua fuerit a scĩuir tute iuuatus
& quia saepius cõmemora iqͣle
excidiũ aruernae regionirex
theo doricus intulerit. Qũneq
maiorib neq minorib: natu
aliqͥd dereb ꝓprus ẽ relictũ
p̃ter terrã uacuã quã secum
barbarin poterant. Hisergo
tẽparib gloriosue memoriae
patruus meus qͥ postea ut dixi.
sacerdotale fasce aruerna
rexit ecclesiã pupillur ertt
Cuius facultates ita direptae
sunt ab exercitu ũt nihil prsu
remaner& in ꝑmtui pse qͦq:
cũ uno tantũ puerulo usq bri¬
uatinsimuicũ plerũq It inere
pedestridis currebat Accedit
aut̃ qꝰdã tẽparedũ hoc iter
terer& ut laxatis p̃calore
solis calciamentis nuda incedeñs
planta sudem calcar& spinei qͥ
tunc fortassis incisus adhuc temae
haerens erecto a cumine in ter
herbas uirides latitabat qͥ defixus
plurlue & suꝑ egressus effracta¬

Expanded text:
us meus Gallus episcopus, de quo non videtur us meus Gallus episcopus, de quo non videtur omitti, qualiter in adolescentia sua fuerit a sancti virtute iuvatus. Et quia saepius commemoravi, quale excidium Arvernae regioni rex Theodoricus intulerit, cum neque maioribus neque minoribus natu aliquid de rebus propriis est relictum praeter terram vacuam, quam secum barbari ferre non poterant. His ergo temporibus gloriosae memoriae patruus meus, qui postea, ut dixi, sacerdotale fasce Arvernae rexit eclesiam, pupillus erat; cuius facultates ita direptae sunt ab exercitu, ut nihil prorsus remaneret in promtu; ipse quoque cum uno tantum puerulo usque Brivatinsim vicum plerumque itinere pedestri discurrebat. Accedit autem quodam tempore, dum hoc iter tereret, ut, laxatis prae calore solis calciamentis, nuda incedens planta, sudem calcaret spineum. Qui tunc fortassis incisus adhuc terrae haerens, erecto acumine inter herbas virides latitabat. Qui defixus plantae et superegressus effractu
Abbreviated transcription (Latin):
um autem qͥdũ ab eolo coꝑ
incursũ diabolicũ oculũ ꝑdidiss&
& adhospitiolũ suũ uiduatus
lumine infeliciter reseder& ac
manib: ꝓpriis uihillaborare p̃ua¬
lens spemillã alimonii Ñ habe¬
r& Apparuit esuir in uisione
noctis cõmomens ut adbeatibasi¬
licã ambular& ibiq: side uote
suggerat ꝓmittitauxilT IN¬
ueniri. At illenihil mortus
arrepto hacello adminicu¬
adiuit supplicans. ut oculis
caetisxpi cruce in poner&
exrteni ualde religiosus qͦdille
dũ iactantia euaderecupit
euitans ten&ur a caeconec
omnino dimittitur nisique
p&ebat adimpler& Tunc
ille ꝓstractus ante sepulch¬
rum diutissimemartrris ẽ
suffragiũ in p̃catus Deinđ
ad motã oculiscaecis manũ
scinus ut signũ crucis in¬
posuit : uisũ iste recepit
mircecula. Nunc &iũ ꝑmapur
discipulorũ adstipulante uir¬
tutis. suae fauor e publiceoꝑatꝰ
sed nec meritũ dis cipuli furt
exiguũ cuihaec p̃stita eẽ¬
XXIII. cernuntur
rut enĩ tunc tẽporis
apud urbẽ aruernã patru¬

Expanded text:
um autem quidam ab eo loco per incursum diabolicum oculum perdidisset, et ad hospitiolum suum viduatus lumine infeliciter resideret, ac manibus propriis nihil laborare praevalens, spem ullam alimonii non haberet; apparuit ei vir in visu noctis, commonens ut ad beati basilicam ambularet; ibique, si devote suggerat, promittit auxilium inveniri. At ille nihil moratus, arrepto baculo, adminicuadivit, supplicans ut oculis caecis Christi crucem imponeret. Erat enim valde religiosus. Quod ille dum jactantiam evadere cupit evitans, tenetur a caeco, nec omnino dimittitur, nisi quae petebat adimpleret. Tunc ille prostratus ante sepulcrum diutissime Martyris est suffragium deprecatus: deinde, admotam oculis caecis manum, protinus ut signum crucis imposuit, visum iste recepit. miracula, nunc etiam per manus discipulorum, astipulante virtutis 867 suae favore, publice Sed nec meritum discipuli fuit exiguum, cui haec praestita esse cernuntur. 23. Erat enim tunc temporis apud urbem Arvernam patru
Abbreviated transcription (Latin):
toigitur biduo recirrit iterũꝑ
saltus ꝑ scrutans locorũ mio¬
las .s. sorte aliqͥs aut tener&
captũ Aut capi uidiss& ab
aliqͦ. Nullũ de hinc indicuge¬
nus reperiens. Anxius atq
maestus ad sepulchrũ scĩ regre¬
ditur ibiq: caris i doloris ac
maeroris
exponens
asebatiad
tua siẽ limi¬
naueni. Nihil aliud quã pas¬
uitatis meae uota deferre
uihil iniuste abstul pihil
g essimdignũ . tua e solenitat
cur inquã ꝑ di direm meã
rogo ut restituas amissũ ũt
necessariũ reddas hgt fl&u
aditus agens ut egrossus. ẽ
templũ conspicit eminus.
a qͥdã iuuiro suũ eqͥuẽ r& enery
Adquẽ accedens dũdis uitit
und sit aut unđ uenerituel
ex qͦ tempore hunc habeat equũ

Expanded text:
to igitur biduo, recurrit iterum per to igitur biduo, recurrit iterum per saltus, perscrutans locorum incolas, si forte aliquis aut teneret captum aut capi vidisset ab aliquo. Nullum dehinc indicii genus repperiens, anxius atque maestus ad sepulchrum sancti regreditur, ibique causas doloris ac meroris exponens, aiebat: 'Ad tua, sanctae, limina veni, nihil aliud quam parvitatis meae vota deferre; nihil iniuste abstuli, nihil gessi indignum tuae solemnitati. Cur, inquam, perdidi rem meam? Rogo, ut restituas amissum, ut necessarium reddas'. Hoc fletu aditus agens, ut egressus est templum, conspicit eminus a quodam viro suum equitem reteneri. Ad quem accedens, dum discutit, unde sit, aut unde venerit, vel ex quo t
Abbreviated transcription (Latin):
cereo Inueniunt ꝑsona cũ reb
furcctis. quas auferre ñ potue¬
sect inibi decuhare Seniq sub
custodia eũ illa nocte d&entũ
manefacto. cuncta q̃ fecerat
patefeit Ad serensse lassu
obdormisse : eo qͦd diutissime
undee greder&ur reperire
Non poterat
catorib ostendit sed satissint
ista ad cohercendã desidiã eorũ
Nuincuero ad gaudia ꝑsperita¬
tũ qualarga pi&ace p̃statpo¬
pulis. reuertamur sed srius
ilud ñ arbitror pust ponendũ
in reb: ꝑditis apud hunc palro¬
nũ fidelis depcatio consequat᷑
Ex qͥb: unũ tantũ cõmemoroere
studui. Adfestiuitatẽ beati
martrris deuotus pauꝑ aduee¬
ent. Laxatoq eqͥte sacnit̃ in¬
gressus . ẽ aedem acuigiliis in¬
mobilis instans noctẽ cũ c&eris
undo deduxit. In lucescete
uero caelo admetatu regressis
caballũ quã reliq rat ñ inue¬
nit Quaesitũq diutissime
nec signa qͥde qua in partedis¬
cessiss& agnouit: Transac¬

Expanded text:
cereo, inveniunt personam cum rebus cereo, inveniunt personam cum rebus furatis, quas auferre non potuerat, inibi decubare. Denique, sub custodia eum illa nocte detentum, mane facto cuncta quae fecerat patefecit, adserens se lassum ounde egrederetur reperire non potuitcatoribus ostendit, sed satis sint ista ad cohercendam desidiam eorum. Nunc vero ad gaudia prosperitatum, qua larga pietate praestat populis, revertamur. Sed prius illud non arbitror postponendum, in rebus perditis apud hunc patronum fidelis deprecatio consequatur; ex quibus unum tantum commemorare studui. Ad festivitatem beati martyris devotus pauper advenerat, laxatoque equite, sacram ingressus est aedem, ac vigiliis inmobilis instans, noctem cum ceteris orando deduxit. Inlucescente vero caelo ad metatum regressus, caballum quem reliquerat non invenit; quaesitumque diutissime, nec signa quidem, qua in parte discessisset, agnovit. Transac
Abbreviated transcription (Latin):
re: concupescit iniqua mete
qͦdad ipiscens Ñ potert ł occul¬
tare : Igitur discedente po¬
pulo ab asilica postgratiã
uesꝑtinã hic seinangulobasi¬
licae rep̃mens. latitauit.
Acdatũ cunctis noc turnaqͥ¬
&e silentiũ uel operiente
umbrosa caligine mundum
consurgit ab angulo & uihil
dubitans utiq: qͥa: sa tellites a¬
tanar inpellebatur. suꝑ cancel¬
lũbeati sepulchri cursuprasilit
rapido detrat ctãq a sũmounã
gemmis corrus cantib: crucẽ
adterã deiecit. collectisq¬
uillolis acpalliolis decircuitupari¬
&ũ penden tib unũ uoluculũ fa¬
cit ⁊ Inpositũq umeris a celeua¬
tãcrucẽ manu ad locũ unđ dis¬
cessenat rep&it. Ac positã capiti
sarcinã peccati sopor e conp̃ssus.
obdormiuit: Media uero nocte
circũ euntes uftodes scãmbasilicã
aspiciunt. Inangulo unã gemma
crucis tãquã iubarcaeleste re¬
fulgere obstupe factia ceduđ
cõminus cũtimore: Ad motaq

Expanded text:
re. Concupescit iniqua mente, re. Concupescit iniqua mente, quod adipiscens non poterat occultare. Igitur discedente populo a basilica post gratiam vespertinam, hic se in angulo basilicae repraemens latitavit, ac datum cunctis nocturna quiete silentium vel operiente umbrosa caligine mundum, consurgit ab angulo, et nihil dubitans, utique quia satellite Satanan inpellebatur, super cancellum beati sepulchri cursu prosilit rapido, detractamque a summo unam gemmis corruscantibus crucem ad terram deiecit, collectisqillolis ac palliolis de circuitu parietum pendentibus, unum voluculum facit, inpositumque umeris, ac elevatam crucem manu, ad locum unde discesserat repetit, ac positam capiti sarcinam, peccati sopore conpraessus, obdormivit Media vero nocte circumeuntes custodes sanctam basilicam, aspiciunt in angulo unam gemmam crucis tamquam iubar caeleste refulgere; obstupefacti accedunt comminus cum timore, admotoque
Abbreviated transcription (Latin):
lũ martrris & qͦd subsacra¬
mentih terpositimed ixeris.
hitans in¬
s epulchrũ
dũ audacter eleuat manis
ut ꝑ iur& infelicer miser
inriguit. Haer& uox ingut¬
ture lingua coartatur
infauce ui bnent labiaua¬
cua a sermone. ipsa qͦq
bracchia q̃ ad adiutoriũ frus¬
trotisacromenti erexerat
ꝑrsus retrohereñ ualebat
Ad haec uulgo ad mircrte
publicato scelere multitu¬
docuncta populiun a uoce
prorũ pens dnĩ miseri cordia
acbeati martrris auxiliũ dep̃¬
catur Post quattuor uero aũl
eo amplius horaes ad sensũre¬
gressus qͦdiniusterep&ebat
publica confessione patefecit¬
& sic sunus abscessit.
cuepe haec ille uudierat qͥ
basi licae scãe uiolentiã in¬
tulit sed iniquã mentẽ semel
obsessã uitio bonitas mollire
Ñpotuit salam oneobtestane
inmaliuola anima nĩ in greditꝰ
sapientia Ad uenerat festi¬
uitas sci & ecceqͥdã epopulo
canspicatur ornamentis in¬
mensis beatãba silicã effulge¬

Expanded text:
lum martyris, et quod sub sacralum martyris, et quod sub sacramenti interpositione dixeris dc dubitans insepulchrum, dum audacter elevat manus, ut periuret, infeliciter miser inriguit. Haeret vox in gutture, lingua coartatur in fauce, vibrant labia vacua a sermone; ipsa quoque brachia, quae ad adiutorium frustrati sacramenti erexerat, prorsus retrahere non valebat. Ad haec vulgo admirante, publicato scelere, multitudo cuncta populi una voce prorumpens, Domini misericordia ac beati martyris auxilium deprecatur. Post quattuor vero aut eo amplius horas ad sensum regressus, quod iniuste repetebat publica confessione patefecitt sic sanus abscessit. 20. Saepe haec ille audierat qui basilicae sanctae violentiam intulit; sed iniquam mentem semel obsessam vitio bonitas mollire non potuit, Salamone obtestante: In malivola anima non ingreditur sapientia. Advenerat festivitas sancti, et ecce quidam e populo conspicatur ornamentis inmensis beatam basilicam effulge
Abbreviated transcription (Latin):
securus sum Nã triginta
leugas ascĩbasilica elongatis
sum lam secus ꝑpriã domũ eẽ
mecredo dũ haectacitus reuol¬
uer& infrac sedemotis exaxe
tenebris cognoscitse ipsiuico
ꝓpinquũ interpopulos deuaga¬
re Tmensq: nescelus suum
patffier&. publico cũ cautela
graendi caballũ in loco unđ di¬
ꝯressus fuerat reformauit
sic miseruistutem astrristo¬
ta noctedetentus incircuitu
uici Et ut ego credo ab aucto¬
reqͥ eũ obsederait ẽ delusus
ut uiã quã ad p̃heꝵ dere
uoluit ñ ualer&. Oscelentta
cupiditas ꝗͥd agis Femꝑ amato¬
restuos inconfusion ẽ p̃cipitas.
õstiterat quẽ int̃positis
paucis dieb recepit.
post annũ uero in atriosc̃i conue¬
tũ hominẽ rem suã quasi ñ re¬
cepiss& sibi reddi deposcebat
Atillede testans ad serebat
sereddis se suscegtũ⁊ Cũq
diutissime. altercarentur
illeqͥ red diderat at ad sociũ
Vsq qͦ uterq contendimus
subiudiciohoc omnipotentisdĩ.
ponamus. Eamus adtumu¬

Expanded text:
securus sum; nam triginta securus sum; nam triginta leugas a sancti basilica elongatus sum; iam secus propriam domum esse me credo'. Dum haec tacitus revolveret infra se, demotis ex axe tenebris, cognoscit, se ipsi vico propinquum inter populos devagare; timensque, ne scelus suum patefieret publico, cum cautela grandi caballum in loco unde digressus fuerat reformavit. Sic miser virtute martyris tota nocte detentus in circuitu vici et, ut ego credo, ab auctore qui eum obsederat est delusus, ut viam quam adprehendere voluit non valeret. O scelerata cupiditas, quid agis! Semper amatores tuos in confusione praecipitas. aestiterat, quem, interpositis paucis diebus, recepit. Post annum vero in atrio sancti conventum hominem, rem suam, quasi non recepisset, sibi reddi deposcebat. At ille detestans adserebat, se reddidisse susceptum. Cumque diutissime altercarentur, ille qui reddiderat ait ad socium: 'Usquequo uterque contendimus? Sub iudicio hoc omnipotentis Dei ponamus. Eamus ad tumu
Abbreviated transcription (Latin):
clamatse miser incendiꝑmar
motis anima e iudicii facib cri¬
mina confit&ur. Iactariq suꝑ
se aquã uocequa poterat dep̃¬
cabatur. Selatis qͦq cũ uas¬
culo limphis & meũ saepedeiec¬
tis tãquã defornace lta fumis
egrediebatur ecorpore. Inte¬
reamis eri artus ceu conbusti
innigridine conuertunturs
Vnđ tantus ꝓcedeb at f&or
ut uix de adstuptib possint
aliquid tolerotre. Innuens enĩ
dehinc manu. indicatse esse.
leuiorẽ mox illis recedentib:
hic spm̃ ex alauit Deqͦ hauddu¬
biũ ẽ qualẽ illuc teneat locũqͣ
hinc cũ tali discessit iudicio.
Lius autẽ ꝑuigiliã festiuita¬
tis equĩ alicuius ꝗͥ tunc forte
Lad eanđ solẽnita tẽuee¬
rat fustop̃hendit Accessũq
uel o citer ꝓperat. scilic& utq
lum̃ ꝑdiderat ueritatis. ũ inuei¬
r&ur aluce. & cuius pectus
cupiditatis tenebrare obsedenT
dicebat in euangelio omnisqͥ
male agit oditlucẽ Albis¬
centeigitur caelo dicebat Iam

Expanded text:
clamat se miser incendi per clamat se miser incendi per motis animae iudicii facibus, crimina confitetur, iactarique super se aquam, voce qua poterat deprecabatur. Delatis quoque cum vasculo limphis et in eum saepe deiectis, tamquam de fornace ita fumus egrediebatur e corpore. Interea miseri artus ceu conbusti in nigridine convertuntur, unde tantus procedebat fetor, ut vix de adstantibus possint aliqui tolerare. Innuens enim dehinc manu, indicat, se esse leviorem; mox, illis recedentibus, hic spiritum exalavit. De quo haud dubium est, qualem illuc teneat locum, qui hinc cum tali discessit iudicio. 18. Alias autem per vigiliam festivitatis equum alicuius, qui tunc forte ad eandem solemnitatem venerat, furto prehendit, ascensumque, velociter properat; scilicet ut qui lumen perdiderat veritatis, non inveniretur a luce, et cuius pectus cupiditatis tenebrae obsederantim Dominus dicebat in euangelio: Omnis qui male agit odit lucem. Albiscente igitur caelo, dicebat: 'Iam
Abbreviated transcription (Latin):
Sehincipsos uerberib: ad fec¬
tos q̃ uoluitabstulit Ignoraens
miser qͦdqͥdedomib: scõrit al¬
qͥd aufert ipsissc̃is in iuriã facit
ipso sic dño ꝑtestante qͥuossꝑnit¬
mesꝑnit. & qͥ recipit iustũ
mercedẽ iusti accipi& Corligit
aut̃ ut post dies multos preligi¬
one sed casu conferente aduicũ
briuatinsim ꝓperer& piectusqi
humo ante sepulchrũ mox afe¬
bre corripitur. & tanta ui ca¬
loris obprimitur. ut neq consur¬
gere neq: puerũ euocare possit:
famuli uero cũ uidissent eũ extrcꝰ
solito plus occubere accedentes
Q tuiqurunt in tanta diurni¬
ta tedep̃ meris. Ñenĩ tibi tãlon¬
ga mos erat orandideuotio.
ferebant aut̃ de eo qͥd quando¬
qͥdẽ. in ecclesia fuiss& in gressis
parũ ꝑ inmurmuraens nec capi¬
te inclinato regrediebatur
Tunc interpellupob pueris
cũ responsũ reddereñ. ualer&
ablatis manib: eloco incellã qui
erct ꝓx imalectulo collocatur
Igitur inualescente febrȩp¬

Expanded text:
Dehinc ipsis verberibus affecDehinc ipsis verberibus affectis, quae voluit abstulit: ignorans miser quod qui de domibus sanctorum aliquid aufert, ipsis sanctis injuriam facit, ipso sic Domino protestante: Qui vos sernit, et qui recipit iustum, mercedem iusti accipiet. Contigit autem, ut post dies multos, non religione sed casu conferente, ad vicum Brivatinsim properaret, proiectusque humo ante sepulchrum, mox a febre corripitur et tanta vi caloris obprimitur, ut neque consurgere neque puerum evocare possit. Famuli vero cum vidissent eum extra solito plus occumbere, accedentes: 'Quid tu', inquiunt, 'in tanta diuturnitate depraemeris? Non enim tibi tam longa mos erat orandi devotio'. Ferebant autem de eo, quod quandoquidem in eclesia fuisset ingressus, parumper inmurmurans, nec capite inclinato, regrediebatur. Tunc interpellantibus pueris, cum responsum reddere non valeret, ablatus manibus e loco, in cellam, qui erat proxima, lectulo collocatur. Igitur, invalescente febre, pro
Abbreviated transcription (Latin):
manus sublatus abasilica
domireducitur: Nec fuit dubi¬
ũ. pueris eius haec obiniuriã
basilicaris famuleuenisre
Omnẽ qͦq ornatũ qͥd suꝑ setune
habuit tã mauro quã inuesti¬
mentis basilica econtulit
Et multa deinceps munera mi¬
sit. sedusq: ad diẽ obitus su
publiceiunxit. acceptaq apa¬
tronis potestate tanta ꝑpe¬
trabat scelee ut uix possit
auicinis circũ positis sustinere¬
Accedit aut̃ quadã uiceut saltis
montenses ubi adaestiuandũ
oues abierant circũ ir&latq
pascuaria q̃ fiscodebebantus
inquerer&  Cũq diuersos
spoliar& iniuste : conspicit
eminus gregesqͥ tunc subpo¬
minemartrris tuebantur ad
qͦs leucursu euolups tãquã lu¬
pus racpax dirip& ari&es Con¬
turbati atq ex territi pastores
ouiũ dicunt ei. Nequaesemus
contingas hos ari&es qͥ ab eat
martrris iuliani dominio sub¬
iugatisunt. Qͥb ille haec in ri¬
dens respondisse fertur. putas¬
neqͥa iulianus cõmedit ari&es

Expanded text:
manus sublatus, a basilica manus sublatus, a basilica domi reducitur. Nec fuit dubium pueris eius, haec ob iniuriam basilicaris famuli evenisse. Omnem quoque ornatum, quod super se tunc habuit, tam in auro quam in vestimentis, basilicae contulit et multa deinceps munera misit; sed usque ad diem obitus sui publice iunxit, acceptaque a patronis potestate, tanta perpetrabat scelera, ut vix possit a vicinis circuAccidit autem quadam vice ut saltus montenses, ubi ad aestivandum oves abierant, circumiret, atque pascuaria quae fisco debebantur inquireret. Cumque diversos spoliaret injuste, conspicit eminus greges qui tunc sub nomine Martyris tuebantur, ad quos levi cursu evolans, tanquam lupus rapax diripit arietes. Conturbati atque exterriti pastores ovium, dicunt ei: Ne, quaesumus, contingas hos arietes, quia beati martyris Juliani dominio subjugati sunt. Quibus ille haec irridens respondisse fertur: Putasne quia Julianus comedit arietes?
Abbreviated transcription (Latin):
eũ sustulit: Seinđ succendene
auaritia misit illũ uinctũ in
carcere: deliberins eũ in sequo¬
tipatibulo condenare: Tunc
sacerdos m&us ualde : ad sepul¬
chrũ sci ꝓperat: Resercctisq
cũ gemitucausis: ad p̃hensis
decĩ aureis ꝑfideles amicos
be comniobtulit qͦ dillȩ ꝓnihilo
respuens cũ iura mento ad se¬
ruit nũ quã sepuerũ dimissurũ
nisi ex inđ aureos triginta acci
quos acceptos satiata aurocu¬
piditate: puerũ restaurauit in
n& antesolem: secundũbonita¬
tis suaediuitias humiliauit
calũniatorẽ Nam ipsius
anni troens acto curriculo :
ueniens ad scĩ festiuitatẽ : cũ
caterua satellitũ: In gressis ẽ
limen scm̃ ꝑcedente uerolec¬
tore qͥbeata epassionis recense¬
r& historiã ut reuoluitli
lirũ : & in principio lectionis
scĩ iulianiptulit nom̃ : confes¬
timbecco uocenes cio qua te¬
terrima ad tentẽ corruit Cru¬
enteq spumans dare uoces di¬
uers as coepit: Inđ in tersuorũ

Expanded text:
eum sustulit. Deinde, succendente eum sustulit. Deinde, succendente avaritia, misit illum vinctum in carcere, deliberans eum in sequenti patibulo condemnare. Tunc sacerdos moestus valde ad sepulcrum Sancti properat, reseratisque cum gemitu capsis, apprehensis decem aureis per fideles amicos Becconi obtulit. Quod ille pro nihilo respuens, cum juramento asseruit nunquam se puerum dimissurum, nisi exinde aureos triginta accipquos acceptos, satiata avari cupiditate, puerum restauravit inci permanet ante solem, secundum bonitatis suae divitias humiliavit calumniatorem. Nam ipsius anni transacto curriculo, veniens ad Sancti festivitatem cum caterva satellitum, ingressus est limen sanctum. Procedente vero lectore, qui beatae passionis recenseret historiam, ut revolvit librum, et in principio lectionis sancti Juliani protulit nomen, confestim Becco terrima ad terram corruit, cruenteque spumans, dare voces diversas coepit. Inde inter suorum
Abbreviated transcription (Latin):
elapso ꝑcussus e nullo tam̃
dereliqis ꝑ eunte : Deindad
exemplũ omniũ tãquã rogus
flameus ardens paulatim
consumebatur Ad quod mi¬
raculũ populus qͥ adbeati.
festa conuenenrt : haec cernens
cat ad minttione m&uebat isatisqi
illi fuit: nedereb: scĩ aliqͥd ultur
contingere: Quod ne fortui tu
actũ quis put&. cernat inter
multos in noxias : unum ipte¬
risse sacrilegum
uid ium ad becconis
comitis confutandã sup¬
Abiã beatus martrrsit
operatus euoluã. Hiccũ actio¬
nes ager& publicas : & elatus
iactantia multos contra nisti¬
diã ad grcuar& ⁊ casu comtigit
ut dimis sũ accipitrẽ diuꝑdiuersa
ua cantẽ ꝑder&: similiter ut
unus deseruientib: basilicae
sciiuliani accipitrẽ alium
dũ ꝑuiã ambular& quasi uagũ
inuenit: eroctenĩ puer illepin¬
cerna: indomoba silicae : qd
cũ adbecconẽꝑ ueniss& qd scni¬
c& puer reꝑtũ tener& accipitrẽ
calũniari coepit acdicere:
Meus illeerat inqͥt: & hicfurto

Expanded text:
elapso percussus est, nullo tamen elapso percussus est, nullo tamen de reliquis pereunte. Deinde ad exemplum omnium, tamquam rogus flammeus ardens, paulatim consumebatur. Ad quod miraculum populus, qui ad beati festa convenerat, haec cernens cum admiratione, metuebat; satisque illi fuit, ne de rebus sancti aliquid ultra contingere. Quod ne fortuitu actum quis putet, cernat inter multos innoxius unum interisse sacrilegumuid etiam ad Becconis comitis confutandam superbiam beatus Martyr sit operatus, evolvam. Hic cum actiones ageret publicas, et elatus jactantia multos contra justitiam aggravaret, casu contigit ut dimissum accipitrem diu per diversa vagantem perderet: similiter, ut unus de servientibus basilicae sancti Juliani accipitrem alium, dum per viam ambularet, quasi vagum invenit. Erat enim puer ille pincerna in domo basilicae. Quod cum ad Becconem pervenisset, quod scilicet puer repertum teneret accipitrem, calumniari coepit ac dicere: Meus ille erat, inquit, et hic furto
Abbreviated transcription (Latin):
remediũ sibi reliq ratrecep¬
turũ sed & habi tũ beatimar¬
trris in eođẽ modo ee ut qͦn¬
dã parodrtica ex posuerat¬
referebat
Sastor uero qͥdã pon
strepuitate : sed nomine ingemus
genere dũ in multis reb: cmtne
basilicã scĩmartrris iniuste a ger&
ad hocleuitas eius inimico incrac¬
sante conualuit ut coloni asbasi¬
cis quasilegatus mittere: ut ac¬
ceptanttione qͦd m aleꝑuasenti
relax ar& allequasi contra ini qũ
hostetela correpta psiluit: fuga¬
tosq sagittis dericos resscĩ
in suadominationer &enuit  fac¬
tũ ẽ aut̃: ut in pximo aduenir&
dies passimis martrris. glorio¬
si Ad quã ille in menor ꝑuasio¬
nissuat. atq: in iuriae quã in tu¬
lerat clericis : antequinq dies
solemnitatis. ad uicubriuatin¬
simaduenit: Qcuã indomohos¬
pitalitatis suae conuiuiũ la&si¬
tia & exultatione funger &ur
subito corrus cationefacta
temitruũ somuit : Nursũq
iteratũ iaculo igneo decaelis

Expanded text:
remedium sibi reliquerat, recepremedium sibi reliquerat, recepturum. Sed et habitum beati martyris in eodem modo esse, ut quondam paralytica exposueratreferebat. 15. Pastor vero quidam non strinuitate, sed nomine Ingenuus genere, dum in multis rebus contra basilicam sancti martyris iniuste ageret, ad hoc levitas eius, inimico incrassante, convaluit, ut colonicas basicis quasi legatus mitteret, ut, accepta ratione, quod male pervaserat relaxaret; ille quasi contra iniquum hostem, tela correpta, prosiluit, fugatosque sagittis clericos, res sancti in sua dominatione retenuit. Factum est autem, ut in proximo adveniret dies passionis martyris gloriosi; ad quam ille inmemor pervasionis suae atque iniuriae, quam intulerat clericis, ante quinque dies solemnitatis ad vicum Brivatinsim advenit. Qui cum in domo hospitalitatis suae convivium laetitia et exultatione fungeretur, subito corruscatione facta tonitruum sonuit; rursumque iteratum, iaculo igneo de caelis
Abbreviated transcription (Latin):
unc sigiuuuldus cũ rege
p̃potens cũ omnifamilia
sua in aruerna regione ex
regisaus su migratuit: ubidũ
multorũres iniuste conp&er&
uillã quandã quã glorios ae
memoriae tetradus ep̃sbitu¬
rigensis basilicae scĩ iuliani
reliq rat. subspecieobumbrat¬
tae cõmutationis auidus ꝑ¬
uasit: sed mense tertio postqͣa
adgressus ẽ correptus ã fe¬
bre & sine sensueffeccus de¬
clinauit caput ad lectulũ:
Cuius uxor dũ dehoc ex itu
maesta pender& a qͦdã sacer¬
dote commonita ẽ ut eĩ si
uidereuell& in colomẽ aufer¬
r& auilla. Atilla haec audichs
p̃paratis carrucis compositoq
plaustro. qͦ eũ eueher& mox
ut p̃diũ sunt egressi ꝑtinus
diuina sunt paritergrotia¬
munerati: Nã istesospitate
illa meruit ex huius in colami¬
tatela&itiã. Ferunt &iã
inoratoriũ p̃du illius scm̃ iul¬
anũ martrrẽ cũ tetradio epo
conloquentẽ cuidã religioso
reuelatũ fuisse ꝓmittentẽ se
epo uillã quã ꝑ animaesuue

Expanded text:
unc Sigivaldus cum rege praepotens cum omni familia sua in Arverna regione ex regis jussu migravit: ubi dum multorum res injuste competeret, villam quamdam quam gloriosae memoriae Tetradius, episcopus Biturigensis, basilicae sancti Juliani reliquerat, sub specie obumbratae commutationis, avidus pervasit: sed mense tertio postquam aggressus est, correptus a febre, et sine sensu effectus, declinavit caput ad lectulum. Cujus uxor dum de hoc exitu moesta penderet, a quodam sacerdote commonita est, ut eum si videre vellet incolumem, auferret a villa. At illa haec audiens, praeparatis carrucis, compositoque plaustro, quo eum eveheret, mox ut praedium sunt egressi, protinus divina sunt pariter grmunerati. Nam iste sospitate, illa meruit ex huius incolomitate laetitiam. Ferunt etiam in oratorium praedii illius sanctum Iulianum martyrem cum Tetradio episcopo conloquentem cuidam religioso revelatum fuisse, promittentem se episcopo villam, quam pro animae suae
Abbreviated transcription (Latin):
ens. & filios genercins recupe¬
rctori. gractia srependit hico¬
lomes
t qͥabis. cul tertio desola
gloriosi nominis inuocati¬
one & uirtutes fuctas & peri¬
cula sedota narrauimus.
qualit̃ ẽuidã pereunti in ipso
mortis p̃cipitio becctus pon¬
tifex inuocatus sustentaculũ
qͥdã egens scãe basilicae
dũ decaena madefcictus uino
uenir& : de ex̃ ceł sarupe q̃
uice coniungitur inimicomn¬
pingente p̃cipitatur : Erat
curẽ ꝓfundũ locullius fere
ducenterũ pedũ. Cũq ꝑ pro¬
funditatẽ p̃cipr dilliusro¬
tar&ur & deorsũ sine clarũ
remigio uolitares. scĩ marti¬
nicuxiliũ ꝑ singula discensio¬
nis sudemomenta clamabat
tunc quasi manib aliorũ de
iumento suo excussus. suꝑ cir¬
bores quaeualli merant: de¬
icitur: Et sic paulatim ꝑsin¬
gulos ramos discendens. sine
mortis periculo. &dtessõc
usq ꝑuenit Tam̃ ut opus
insidicitoris Susq quaq: ui¬
der&ur cassatũ qͦd fuerat

Expanded text:
ens et filios generans, recupeens et filios generans, recuperatori gratias rependit incolomes. Et quia bis aut tertio de sola gloriosi nominis invocatione et virtutes factas et pericula sedata narravimus, qualiter cuidam pereunti in ipso mortis praecipitio beatus pontifex invocatus sustentaculum quidam agens sanctae basilicae, dam de caena madefactus vino veniret, de excelsa rupe, quae viae coniungitur, inimico inpingente, praecipitatur. Erat autem profundum loci illius fere ducentenum pedum. Cumque per profunditatem praecipitii illius rotaretur et deorsum sine alarum remigio volitaret, sancti Martini auxilium per singula discensionis suae momenta clamabat. Tunc quasi manibus aliorum de iumento suo excussus, super arbores, quae valli inerant, deicitur. Et sic paulatim per singulos ramos discendens, sine mortis periculo ad terram usque pervenit. Tamen, ut opus insidiatoris non usquequaque videretur cassatum, quod fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
ex p&ita mererentur qͥdã pa¬
ralrticus adueniens & ceret
instatus sui altitudinẽ nocte
totauigilans r&euiss& ma¬
nefcicto ut lux reddita.: ẽmun¬
do: ipse aibsolutis gressib: po¬
pulo teste: in colomes exiliust:
ec hoc silebo qͥd cue¬
daticontulerit. Cũca
becctũ sepulchrũ deio¬
tamulier exp&iss& q̃dã de
turonico territurio femina
bella nomine amisso oculorũ
lumine: grauiter laborabat
Et cũ die noctuq incessaibilib
dolorib: urguer&ur dicit suis
si adbasilicã domni martini
ducta fuissẽ  continuorec epis¬
sem s cilutẽ. Confido & enĩ
qͦd possit oculis meis lumenin fu¬
derẽ qͥ potuit pauperis leprã
osculolibante sanare De¬
hinc adminiculo deducente:
uenit cid scm̃ locũ Ibiq ieuinus
& ortionib crebris insi stens
uisũ quẽ amiserat recipere
meruit. Et lta sainata ẽ. ut
q̃ caecauenerat alio ꝑducede
caecis fftitĩ dux futuroc reges¬
sasit: quae posteauirũ accipi¬

Expanded text:
expetita mererentur, quidam paexpetita mererentur, quidam paralyticus adveniens, et cereum in status sui altitudine nocte tota vigilans retenuisset, manc facto, ut lux reddita est mundo, ipse, absolutis gressibus, populo teste, incolomes exilivit. 19. Nec hoc silebo, quid caecitati contulerit, cum ad beatum sepulchrum devota mulier expetisset. Quaedam de Turonico territurio femina Bella nomine, amisso oculorum lumine, graviter laborabat. Et cum die noctuque incessabilibus doloribus urgueretur, dicit suis: 'Si ad basilicam domni Martini ducta fuissem, continuo recepissem salutem. Confido etenim, quod possit oculis meis lumen infundere, qui potuit pauperis lepram osculo libante sanare'. Dehinc, adminiculo deducente, venit ad sanctum locum, ibique ieiuniis et orationibus crebris insistens, visum, quem amiserat, recipere meruit. Et ita sanata est, ut, quae caeca venerat, alio perducente, caecis affatim dux futura regressa sit. Quae postea virum accipi
Abbreviated transcription (Latin):
frase. Vt nã aliqua de his
ucsis possim cuferre secuta
dut̃ nocte. instigatus adae¬
mone ablatis trib uasis pa¬
uẽ cmnerat. Vt scilic& transi¬
to amne facilius q̃ abstule¬
rat uindicar& sed credoei
inpedimentũ fuisse hoc furtĩor
sicut posteamani festeꝓbatũẽ
Igitur cũ sole oriente adpor¬
tũ luminis causa transmecp¬
dihomines ꝓperarent: nauẽ
adlitus conspiciunt. apesq
ex ciluearuis cateruatim
emergere : hominẽq seor sũ
lacere ꝓftratũ s ed putap¬
tes eũ. occupatũ somno si¬
cut lc̃ didicerat apuellis fur¬
tũ fcictũ quantotius ꝓperanT
ad alligandũ eũ s ed acceden¬
tes mortuũ reperiunt: statĩ¬
q puellis notũ ftictũ qͦd fura¬
tũ fuerat. cellulae restitiuNT:
admirantes tã uelocẽ h ho¬
minediuide ultionis acces¬
NII sissesententiõ:
Ic & cipud siroialensim
ortitoriũ cuius altare
scĩ confessoris manus almasa¬
crocuit: Dũ pleriq beneficia

Expanded text:
fra se: 'Utinam aliqua de his fra se: 'Utinam aliqua de his vasis possim auferre'. Secuta autem nocte instigatus a daemone, ablatis tribus vasis navem onerat, ut scilicet, transito amne, facilius quae abstulerat vindicaret. Sed credo, inpedimentum fuisse hoc furtum, sicut postea manifeste probatum est. Igitur cum sole oriente ad portum fluminis causa transmeandi homines properarent, navem ad litus conspiciunt, apesque ex alveariis catervatim emergere hominemque seorsum iacere prostratum. Sed putantes eum occupatum somno, sicut iam didicerant a puellis furtum factum, quantotius properant ad alligandum eum; sed accedentes, mortuum repperiunt. Statimque puellis notum factum, quod furatum fuerat cellulae restituunt; admirantes, tam velocem in homine divinae ultionis accessisse sententiam. 18. Sic et apud Siroialensim oratorium, cuius altare sancti confessoris manus alma sacravit, dum plerique beneficia
Abbreviated transcription (Latin):
im ilitor inp̃dicta urbe
dicis ad ciliũ ꝯuellarũ orato¬
riũ sibi uicinũ confugłr& & in
atrio decubar&: uenit noctu
abbatissce bectus martinus
se reqͥescere Dicit sc̃s aid illã
Ingallias habui loc redire:
sed ꝓpt̃ istũ qͥforis Iac& inatri¬
a meremoratũ ꝓfiteor: Tũ
surgens abbatissa referens
uisionẽ fidem fecit hominide
periculo libentri qͦd certe
meruit obtineriꝰ sedictp̃dic
derabilius in locis italis mar¬
tini gloriãuenerari quac sili¬
c&dici qͦ piamembra recubont
tumulati in tantũ ut fre¬
quentiam irccula. nec sparsa
colligantur inuerbis nec tã
infinita recondantur ipci¬
ginis.AUII.
N porta ambianensiip
qͣ qodc̃ uir becctus pcupe¬
rẽ ol gentẽ clami dedecisct
contexit oractoriũ & fideli¬
b ẽ ciedificcctũ. In qͦ nunc
puella ereligioste deseruiun
scĩ antestitis obhonorẽ
parũ ꝑ facultatis habentisnisi
qͦd etis deuotorũ alit sce pede¬
uotio. Erant tam̃ eis qͦdãtem¬
pore pcuca apiũ aluearia q̃ cũ

Expanded text:
imiliter in praedicta urbe,dicis ad alium puellarum oratorium sibi vicinum confugiret et in atrio decubaret, venit noctu abbatissae beatus Martinus se requiescere. Dicit sanctus ad illam: 'In Gallias habui iam redire, sed propter istum qui foris iacet in atrium me remoratum profiteor'. Tunc surgens abbatissa, referens visionem, fidem fecit homini de periculo liberari, quod certe meruit obteneri. Sed ut praedderabilius in locis Italis Martini gloriam venerari, quam, si licet dici, quo pia membra recubant tumulati; in tantum ut frequentia miracula nec sparsa colligantur in verbis nec tam infinita recondantur in paginis. 17. In portam Ambianensi, in qua quondam vir beatus pauperem algentem clamide decisa contexit, oratorium a fidelibus est aedificatum, in quo nunc puellae religiosae deserviunt, sancti antestitis ob honorem parumper facultatis habentis, nisi quod eas devotorum alit saepe devotio. Erant tamen eis quodam tempore pauca apium alvearia, quae cum
Abbreviated transcription (Latin):
mastyres aqͥbida uocantur
ꝑcestaminis nobilis meritũ in¬
uectus ẽ taelo Cui & merito
& scĩtate condignus hereneur
finitur. Hic incriptaba silicae
beaciiohannis sub altarrẽse
pultus : E ab uno qͥdelalere
eps podus abalio alexander
mastys. ẽ. tumulates. Deqͦ¬
rũ monumentis sipuluis cũ fide
collegatur ex tem plomede¬
turinfirmis : magna enĩ cla¬
ritas incripta illa conten&
qua euttredo meritũ mastyrũ
signat.

Expanded text:
martyres a quibusdam vocantum martyres a quibusdam vocantum per certaminis nobilis meritum invectus est caelo. Cui et merito et sanctitate condignus Hereneus finitus. Hic in cripta basilicae beati Iohannis sub altari est sepultus. Et ab uno quidem latere Epypodius, ab alio Alexander martyr est tumulatus. De quorum monumentis si pulvis cum fide collegatur, extemplo medetur infirmis. Magna enim claritas in cripta illa contenetur, quae, ut credo, meritum martyrum signat.
Abbreviated transcription (Latin):
aemelia. gamnitae pompeia
dlumna mamilia iusta trifi¬
mae anonia & beatus phõli¬
nus ep̃s quorũ scãcorpora iudex
miquus ignitra dip̃cepit exustaq
inrodanũ puluerac iussi t̃spar¬
gi s ed postquã haec gesta surt
cũ xpĩ animaerorẽ maximũ
haberent quasideperissent
beata ereliqae nocte apparu¬
erunt uiris fidelib: in eolocoqͦ
igni tracditisunt st inTes inte¬
gri acinlaesi & conuersia dui¬
ros dixerunteis ⁊ reliqͥa enostrce
ab hoccollegantur locoqͥa
Nullus perut anobis Ex hocenĩ
tracns latisumus ad requiẽ :
quã nob̵ ꝑmisit rex caelorũ
Haecrenuntiantes uiruilli
reliqis xp̃iapis gractias eger̃ do
& confortati sunt infide Colle¬
gentesq: sacros cineres aedifi¬
cauerunt hasilicã mintem agni¬
Tudinis in eorũ honore & sepelie¬
runtbeata pignora subscõ al¬
tare ubi sesemꝑ iuistutib: mapi¬
festiscũdõ habitare dedartue :
Locus aut̃ illein qͦ passisunt
Athanaco uocatur Ideoq & ipsi

Expanded text:
Aemelia, Gamnitae, Pompeia, Aemelia, Gamnitae, Pompeia, Alumna, Mamilia, Iusta, Trifimae, Antonia et beatus Photinus episcopus. Quorum sancta corpora iudex iniquus igni tradi praecepit exustaque in Rodanum pulvera iussit spargi. Sed postquam haec gesta sunt, cum christiani maerorem maximum haberent, quasi deperissent beatae reliquiae, nocte apparuerunt viris fidelibus in eo loco quo igni traditi sunt stantes integri ac inlaesi. Et conversi ad viros, dixerunt eis: 'Reliquiae nostrae ab hoc collegantur loco, quia nullus periit a nobis. Ex hoc enim translati sumus ad requiem, quam nobis promisit rex caelorum Haec renuntiantes viri illi reliquis christianis, gratias egerunt Deo et confortati sunt in fide, collegentesque sacros cineres, aedificaverunt basilicam mirae magnitudinis in eorum honore. Et sepelierunt beata pignora sub sancto altare, ubi se semper virtutibus manifestis cum Deo habitare declaraverunt. Locus autem ille in quo passi sunt Athanaco vocatur, ideoque et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
incuius oratoriũ huius scĩ reliqͥae
contenentur ꝓ eo quodmunus
aliquot ab abbateñ accepiss&
dixissefertur : ego faciã dehac
ecdesi a domũ regis incuius unũ
angulũ equi eꝰ alintur Etat
furore discedens dũ ad principẽ
abiredisponit conp̃hensis afe¬
bredie testia spm̃ ex alauit
Siscendens uelociter ad infer¬
nũ. domũ dĩ reliquid adcultũ
eius cuius prius fuerat. nomi¬
IVIII. ne consecrata
UADRAGISTA OCTOueNo
mastrrut̃ nomina qͥlugdu¬
nopassi dicuntur haec sunt
u&tius epagatur ⁊ accharias
macharius alcipiadis siluius
primus alpius uitalis cõminius
october. philominus. geminus
iulia albina grata aemelia
postumiana pompeia rodonae
biblis quasta mãterna el penipsa
stamas. hiaut̃ bestus traditi
sunt sc̃i & maturus. Aexander
peticus blandinã hii sunt qui
in carcere spm̃ red diderunt
Arescius photinus cornelug
zotimus titus ⁊oticis iulius

Expanded text:
in cuius oratorium huius sancti reliquiae in cuius oratorium huius sancti reliquiae contenentur, pro eo quod munus aliquod ab abbate non accepisset, dixisse fertur: 'Ego faciam de hac eclesia domum regis, in cuius unum angulum equi eius alantur'. Et cum furore discedens, dum ad principem abire disponit, conprehensus a febre, die tertia spiritum exalavit. Discendens velociter ad infernum, domum Dei reliquid ad cultum eius, cuius prius fuerat nomine consecrata. 48. Quadraginta octo vero martyrum nomina, qui Lugduno passi dicuntur, haec sunt: Vettius Epagatus, Zaccharias, Macharius, Alcipiadis, Silvius, Primus, Alpius, Vitalis, Comminius, October, Philominus, Geminus', Iulia, Albina, Grata, Aemelia, Postumiana, Pompeia, Rodonae, Biblis, Quarta, Materna, Elpenipsa, Stamas. Hii autem bestiis traditi sunt: Sanctus et Maturus, Alexander, Ponticus, Blandina. Hii sunt qui in carcerem spiritum reddiderunt: Arescius, Photinus, Cornelius, Zotimus, Titus, Zoticus, Iulius,
Abbreviated transcription (Latin):
abalio lunguore tabes cerẽ qͥd
plura infritunũ annũ intanta
redactus ẽ exiguita te ĩrtnihil
eiunđ aleriaut tegipossit sicut
humana ddeposcit necessitar
remaner&: ⁊andẽ conuersus
ad sedic̃ ad coniugẽ : Peccaui
corit̃ dõ & scĩs eius ut ab hoc hospi¬
tiolo sicut sũ admonitus p̃reces¬
si Et scio quod ob hoc nob̵ mala
quae patimur accesserunt
Nonc autẽ pareamus uisioniquã
uidimus & remoueamus hoc hos¬
pitiolũ a loco isto ut saluemur
Func amoto togurio erctoriũ
exligneis formatũ tabulis
collocauit in qͦ cotidi eorãlionẽ
fundens opembeatimastyris fla¬
gitabat : Tandẽ cessantib: plagis
aptanti manus adoperã tanta
fructuũ consequentia fuit ut in
modicitemporis spatio ampliu
quã ꝑ diderat reparar&: haec
ifra nostro territurio gesta sunt
Eed nechoc silebo ad conp̃mendã
malorũ suꝑbiã quod plało qͥdẽ
chlotharii regis tempore ad pau¬
lia censim monasteriũ acce dens

Expanded text:
ab alio languore tabescere. Quid ab alio languore tabescere. Quid plura? Infra unum annum in tanta redactus est exiguitate·, ut nihil ei, unde aleri aut tegi possit, sicut humana deposcit necessitas, remaneret. Tandem conversus ad se, dicit ad coniugem: 'Peccavi coram Deo et sanctis eius, ut ab hoc hospitiolo, sicut sum admonitus, non recessi. Et scio, quod ob hoc nobis mala quae patimur accesserunt. Nunc autem pareamus visioni, quam vidimus, et removeamus hoc hospitiolum a loco isto, ut salvemur'. Tunc amoto tugurio, oratorium ex ligneis formatum tabulis collocavit; in quo cotidie orationem fundens, opem beati martyris flagitabat. Tandem cessantibus plagis, aptanti manus ad operam tanta fructuum consequentia fuit, ut in modici temporis spatio amplius quam perdiderat repararet. Haec infra nostro territurio gesta sunt. Sed nec hoc silebo ad conpraemendam malorum superbiam, quod Plato quidam Chlotharii regis tempore ad Pauliacensim monasterium accedens,
Abbreviated transcription (Latin):
uitõ Capitis conpagedis ꝑsa
Cuns reliqae cũaqͥb:dã religio¬
sis in regionẽ altetõ truni ferrertis
Itineris ordo contulit in briuato¬
sis pagisitũ maruen noterri surio
terminũ p̃terirent᷑ soleqq ruẽse¬
ab hospitiũ cuiusdã pauperisdiuer¬
tunt mansionis postula doneces¬
sitatẽ ⁊ Necepti qꝰq ab homine
quid exhibeant narant Itille
bumanitatis intuitu & ditimore
cõmonitus capsã cũ reliqͥis in cellã
penariã ponit: Acsuꝑ annonã q̃
eraat inuas e condita locat̃ Mane
qͦq: dato iuiri acceptis pignorib
gractias agentes homin ilter quod
coeperant abierunt: sequenti
ueronocte admonitur uir ille
ꝑ insũ dicentesib quodã sine ne
maneas in hoc locos cĩficatus ẽeñ
apignorib: mastrrissa turnini
Illeqꝰq: parui pendens uisionẽ
uihil dehis ut hab& rusticitas
quae admonitus fuerat r&nt ita¬
uit : Nec mora inruit intaediu
acparuitas facultatis eius : coep̃is
pͥaula ã minui. uxor uero illius

Expanded text:
vitam, capitis compage dispersa. vitam, capitis compage dispersa. Cujus reliquiae cum a quibusdam religiosis in regionem alteram transferrentur, itineris ordo contulit, ut Brivatensis pagi situm in Arverno territorio terminum pad hospitium cuiusdam pauperis divertunt, mansionis postulando necessitatem. Recepti quoque ab homine, quid exhibeant narrant. At ille humanitatis intuitu et Dei timore commonitus, capsam cum reliquiis in cellam penariam ponit ac super annonam, quae erat in vase condita, locat. Mane quoque dato, viri, acceptis pignoribus, gratias agentes homini, iter quod coeperant abierunt. Sequenti vero nocte admonitur vir ille per visum, dicente sibi quodam sine: 'Ne maneas in hoc loco; sanctificatus est enim a pignoribus martyris Saturnini'. Ille quoque parvi pendens visionem, nihil de his, ut habet rusticitas, quae admonitus fuerat, retractavit. Nec mora, inruit in taedium, ac parvitas facultatis eius coepit paulatim minui, uxor vero illius
Abbreviated transcription (Latin):
obliuioni darentur referre en
solitus uirille qͥ desupra dictis
scĩr quae p̃ fati fuimus epamtuit:
Natã fuisse suꝑ haec sepulchrac pirit
arborẽ & fecisre qͥdã paupere hor¬
tellũ in hocloco ꝗͥ hanc arborẽ
concludebat . Verũ cũ pomaluxła
morẽ tempore debito ferr&. qͥcũq
ex inđ infirmus qualib& aegri¬
tudine d&entus pomũ mordicis
decerpsiss& mox ablata hfir¬
mitate conualis cebat undemag¬
nũ quaestũ pauꝑ ille habebat:
sedcũ se reuelantes mastrres
arborẽ incidiiussissent : pauꝑ
ille m magnis fl&ib: prumpens
incidi arborẽ p̃sinebat : qremo¬
to succis apiro basilica miroope¬
re aedificata ẽ Incuius &iam
altarebeati genesiia relatensis
mastyris reliqͥa euenerantur
Tantaq pauꝑ ille fidep̃ latus ẽ
ut sacer dotiũ in hac ecclesia
tolos aciũ ẽdirectur quiinpul¬
supaganorũ bouis peculci reli¬
gatus ut stigiis ꝑ gratdos capi¬
tulii p̃cipitatus p̃sentẽ fini uĩt¬

Expanded text:
oblivioni darentur. Referre erat oblivioni darentur. Referre erat solitus vir ille, qui de supradictis sanctis quae praefati fuimus enarravit, natam fuisse super haec sepulchra pirum arborem, et fecisse quodam paupere hortellum in hoc loco, qui hanc arborem concludebat. Verum cum poma iuxta morem tempore debito ferret, quicumque exinde infirmus, qualibet aegritudine detentus, pomum mordicus decerpsisset, mox ablata infirmitate convaliscebat. Unde magnum quaestum pauper ille habebat. Sed cum se revelantes martyres, arborem incidi iussissent, pauper ille in magnis fletibus prorumpens, incidi arborem non sinebat. Quo remoto, succisa piro, baeilica miro opere aedificata est; in cuius etiam altari beati Genesi Arelatensis martyris reliquiae venerantur. Tantaque pauper ille fide praelatus est, ut sacerdotium in hac eclesia Tolosacium est directus. Qui inpulsu paganorum bovis petulci religatus vestigiis, per grados Capitulii p
Abbreviated transcription (Latin):
reliqͥ ae tã condensae fuerint plora
Ipgula distributa & quae suptus
qͦdã referente audiui absur dt
rĩ pũ laui in serere lectioni qͥa
p̃ conten&ur in historia passionis:
Alebat enĩ quod quando haec
gloriosa corpora translatam
ecclesi a illa fuerunt dũ in honore
ipsorũ mostrrũmissarũ
solẽna celebrarentur cecidisse
ec amera tabulã unã ⁊ qui inlisa
capitib mastrrũ riuũ sanguinis
elicuerit⁊ Deqͦ infecta lenteami¬
nauel pallulae siue uele desi as¬
tica beatus cruor collectuse
Vusq ad eo confluxisse fertur
qͦ adusq lente amina qͥ susciperet
suntreꝑta ÷ Ex hoc em̃eorũreli¬
qaea ffatĩ coliectae ꝑ uniuersa
it aliã uel gallias sunt dilatae
sus cepit sicut paulinibeatissimi
naraet epistola
escĩ uero nazarii accelsi
pueri artub: quos arudebre¬
dunensimgalliarũ urbẽ passos
lectio certaminis narrat &ipsa
ita clãppt̃ paganorũ in secutionẽ
sepulta suntut iñ Temporet secũ iuror

Expanded text:
reliquiae tam condensae fuerint per loca reliquiae tam condensae fuerint per loca singula distributa. Et quae super his quodam referente audivi, absurdum non putavi inserere lectioni, quia non contenetur in historia passionis. Aiebat enim, quod, quando haec gloriosa corpora translata in eclesia illa fuerunt, dum in honore ipsorum martyrum missarum solemnia celebrarentur, cecidisse e camera tabulam unam, qui inlisa capitibus martyrum, rivum sanguinis elicuerit. De quo infecta lenteamina vel pallulae sive vela eclesiastica, beatus cruor collectus est; qui usque adeo confluxisse fertur, quoadusque lenteamina, qui susciperent, sunt reperta. Ex hoc enim eorum reliquiae affatim collectae per universam Italiam vel Gallias sunt dilatae.suscepit, sicut Paulini beatissimi narrat epistola. De sancti vero Nazarii ac Celsi pueri artubus, quos apud Ebredunensim Galliarum urbem passos lectio certaminis narrat, et ipsa ita clam propter paganorum insecutionem sepulta sunt, ut in tempora secutura