comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sb̾ro arii discipło deceptꝰ. ĩ ariauã heress
incidit ¶Arius eod̾ tꝑẽ ab alexandro ep̃o
ab urbe alexandria Rꝑ suũ errorẽ erat
⁊ arrio iͥ audiẽcia ꝯcedatur ¶Itaq ta
arrius qͣni alexand̾ ad ꝯciliũ ĩ palacium
ꝯstãtinopolitauũ uocãtur. uͥ alexander
tota uocte ĩ orõue ꝑsistẽs cãm ecc̃e do¬
uniuo conĩdabat. Mane fcõ. Eus ebius
huã ue ucc̃itatis cã ad cecessũ declinat.

Expanded text:
presbytero, Arii discipulo deceptus, in Arianam haeresim incidit. Arius eodem tempore ab Alexandro episcopo ab urbe Alexandria, propter suum errorem, erat et Ario ibi audientia concedatur. Itaque tam Arius quam Alexander ad concilium in palatium Constantinopolitanum vocantur. Ubi Alexander, tota nocte in oratione persistens, causam EccleDomino commendabat. Mane facto Eusebius humanae necessitatis causa ad secessum declinat,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣlito mag̃ pumũtur tãto plus crescũt.
minꝰ lucino aug̾to rupts fed̾e þellũ in
galeriꝰ ex̾citũ suũ fundi ꝯspic̾et tp̃it̾ an¬
fug̃. Inde reu̾sus ad ꝓpͥa oiũs sac̃dotes
suos tanꝙ̃ deceptores int̾fet̃. pea c̃ gͣuis¬
sunis morbis a dño se affligi ꝑspic̾et ⁊
iortẽ c̾ueret ĩmin̾e. sera pñia motus

Expanded text:
quanto magis puniuntur, tanto plus crescunt. minus Licinio augusto, rupto foedere, bellum indGalerius exercitum suum fundi conspiceret, turpiter aufugit. Inde reversus ad propria, omnes sacerdotes suos tanquam deceptores interfecit. Postea cum gravissimis morbis a Domino se affligi perciperet et mortem cerneret imminere, sera poenitentia motus
Abbreviated transcription (Latin):
s cisinate nãq suo ꝯmaclauit eum.
ħ fuit ĩ uilla ꝙͣ rite uocãt aqͥlonã.
Q ñ rebaptiçãs fedau̾at ipẽ corouam.
s cͥpta tͥꝑtita testificantur ita.
p̾ sulis eusebi nũb ĩ cõmediensis.
⁊ urpe tulit lauacrũ rex t᷑pia dogãta sẽsit
T res qͦ filioli sit sapuere sui.
D ixit ab ytalia. fieri coeg̃ achiuos.
c õstituẽs romã reb ⁊ arte nouamn
tͣnstulit iꝑiũ g̾tis tͥbuit q fauore.
d aus alieigeĩs q̃ roma teuebat houorẽ¬
y talia destituẽs grecula regna colens.
C ardinis imꝑir̃ tt̃ ꝑtib enii̾natis.
gna tͥb tͥbuit regalia climata natis.
⁊ res qr trib iubet his ꝑticipare datis.
o caduos pͥmo g̾tos dedit ille scd̾o.
Euus ht̃ babilon tbolomaida qr iure rotũdo.
ł alit̾ iustituit quicqd ĩ orbe fuit.

Expanded text:
t eum. Hoc fuit in villa, quam rite vocant Aquilonam, Quando rebaptizans foedaverat ipse coronam, Scripta Tripartita testificantur ita. Praesulis Eusebii manibus Nicomediensis. Turpe tulit lavacrum rex, turpia dogmata sensit; Tres quoque filioli sic sapuere sui. Duxit ab Italia fierique coegit Achivos, Constituens Romam is, tribuitque favorem, Dans alienigenis, quem Roma tenebat honoreItala destituens, Graecula regna colens. Cardinis Imperii tunc partibus enumeratis, Terna tribus tribuit regalia climata natis, Tresque tribus jubet his participare datis. Occiduos primo, Graecos dedit ille secundo, Ternus habet Babylon, Ptolemaidaque jure rotundo: Taliter institui
Abbreviated transcription (Latin):
lo post c̃ eod̾ dolore uitã fuuit. Int̾ca
ĩ auib excebat. atq uit ilia facinora
uxores senatoꝵ alioꝵ q nobiliũ roma¬
noꝵ libent̾ ad suã libidine rapiebat.
Eis q pu ͤ abutebat᷑. Ipõs senatores
obiecto eis fło ł cͥmĩe ꝓscribebat. magi¬
cis artib utebat᷑ in dẽi ut p̾gnantes fe¬
minas eiusc̾ari p̾ciꝑet. ⁊ locũ uifũtis in
uẽtre ꝓspic̾et. Ibi qr sc̃is p̾cautacõibus
magias fut᷑a faciebat sͥ ydici . Igit᷑ ad¬

Expanded text:
eodem dolore, vitam finivit. Interea in civibus exercebat. Atque, inter alia facinora, uxores senatorum aliorumque nobilium Romanorum violenter ad suam libidinem rapiebat eisque publice abutebatur. Ipsos senatores, objecto eis falso crimine, proscribebat. Magicis artibus utebatur intantum ut praegnantes feminas eviscerari praeciperet et locum infantis in ventre prospiceret. Ibique, factis praecantationibus magicis, fut
Abbreviated transcription (Latin):
fautores arii t̃ pudore ⁊ ꝯfusioue fuge¬
rũt. At tñ rẽgestã imꝑr̃i celautes ꝑ eu¬
nuchos cesaris ꝯͣ catholice fidei doctoes
ĩẜgunt. ¶ post paucos dies alexaud̾ mo¬
rit᷑. Cui athanasius ẽ so̾stitutꝰ. Qui fꝰ¬
uẽtis ingenii ⁊ ĩ uegotiis etc̃asticis ui¬
gilãtissimꝰ nõ solũ ꝯͣ hr̃eticos sb̾tilis

Expanded text:
sione fugerunt. Attamen rem gestam imperatori celantes, per eunuchos caesaris contra Catholicae fidei doctores insurgunt. Post paucos dies Alexander moritur. Cui Athanasius est substitutus: qui ferventis ingenii et in negotiis ecclesiasticis vigilantissimus, non solum contra haereticos
Abbreviated transcription (Latin):
atoꝵ uissionib ad ius fisci fun̾t sociata
dono donata. ħ oĩa in autiquũ ius xͥa¬
restituu. respice lector ħ fuit uuitacõ
se se beuignũ exhibuit om̃s xp̃i anos a
palacõ exclusit ⁊ ꝑsecucõne oĩb ĩtẽta¬
pͥliis diu̾sis . pͥmo ĩ pã nomia dem̃ sepius¬

Expanded text:
atorum jussionibus ad jus fisci fuerint sociata, dono donata, haec omnia in antiquum jus restitui. » Respice, lector, haec fuit mutatio sese benignum exhibuit, omnes Christianos a palatio exclusit et persecutionem omnibus intentapraeliis diversis
Abbreviated transcription (Latin):
ciis. Remis itaq celeberrimũ celebrans
conciliũ. cũ legatis inepatoris henrici.
ꝓpace ecclie sedere differens. in mar
profecisset. quẽadincdii & antecesso¬
res fecerant a nathenatis uincło ple¬
no francoꝵ. et lotl aring.i cõcilio ĩ¬
nodauit. Cum aut eccłierũ uotruis dita¬
tus beneficiis głose romã ꝑuenisset:
głosa tam tam cleri quã ppłi romani.
susceptus receptione. multis antecessoꝵ
strabat. Nec multã adhuc insede scã fe¬
cerat moram. cũ romani eius tar nobili¬
tati. quam lib̾ alitati fauentes. intrusum
ab iniꝑatore scisinaticũ burdinuni.

Expanded text:
tiis. Remis itaque celeberrimum celebrans tiis. Remis itaque celeberrimum celebrans concilium, cum legatis imperatoris Henrici pro pace Ecclesiae sedere differens, in marcprofecisset, quemadmodum et antecessores fecerant, anathematis vinculo pleno Francorum et Lotharingorum concilio innodavit. Cum autem Ecclesiarum votivis ditatus beneficiis gloriose Romam pervenisset, gloriosa tam cleri, quam populi Romani susceptus receptione, multis antecessorustrabat. Nec multam adhuc in sede sancta fecerat moram, cum Romani ejus tam nobilitati quam liberalitati faventes, intrusum ab imperatore schismaticum Burdinum,
Abbreviated transcription (Latin):
sũiũ pontificẽ podagrico morbo diu
lahorantẽ. tam romanis. quã francis. uite
depositione peꝑcisse. Cuiꝰ apłicis ex equiis
cũ multi religiosorum uiroꝵ. et eccłiȩ
p̃latoriĩ int̾esse festinassent. astitit uiro¬
rum uenerabilis guido uennensis archi¬
ep̃s imꝑialis et regie celsitudinis diriua¬
tiua consanguinitate generosus. multo
generosior morib. qui cũ in somnis ꝑ xi¬
ma nocte. aptosatis licet ignoto p̃sagio.
uidisset sibi aꝑsona p̃potente lunam
sub clamide reposicaui cõmitti. ne cau¬
sa eccłiȩ aplici transiti ꝑiclitaret᷑. ab
ea quȩ aderat romana eccłia insimũ
pontificẽ electus: uisionis ueritatem
enucleatius animadũcit. Sullimatus
itaq tante celsitudinis dignitate. glo¬
riose huinilit̾. s strenue eccłiȩ utra dis¬
ponens amore et seruitio diũ ludouici
regis. et nobilis adelaidis reginȩ nep¬
tis. aptius eccliasticis ꝓuidebat nego¬

Expanded text:
summum pontificem podagrico morbo diu summum pontificem podagrico morbo diu laborantem, tam Romanis quam Francis vitae depositione pepercisse . Cujus Apostolicis exsequiis cum multi religiosorum virorum, et Ecclesiae praelatorum interesse festinassent, astitit virorum venerabilis Guido Viennensis archiepiscopus, imperialis et regiae celsitudinis derivativa consanguinitate generosus, multo generosior moribus, qui cum in somnis proxima nocte apto satis, licet ignoto praesagio, vidisset sibi a persona praepotente lunam sub chlamyde repositam committi, ne causa Ecclesiae apostolici transitu periclitaretur, ab ea, quae aderat, Romana Ecclesia in summum pontificem electus, visionis veritatem enucleatius animadvertit. Sublimatus itaque tantae celsitudinis dignitate, gloriose, humiliter, sed strenue Ecclesiae jura disponens, amore et servitio domini Ludovici regis, et nobilis Adelaidis reginae neptis, aptius ecclesiasticis providebat nego
Abbreviated transcription (Latin):
successisset: et ciniꝰdã burdini depositi
bracarensis archiep̃i. imꝑatoris henri¬
ci iuiolen ia insedem apłicam intrusi.
et ppłi romani conducticia infestatione
intolerabilit fatigaret᷑: et a sc̃a sede eo¬
rum tẏramnide arceret᷑. ad tutelã et
protectionẽ serenissimi regis ludouici.
et gallicane eccliȩ compassionẽ sicut
antiquitus consueuerunt confugit.
Qui cũ nauali subsidio pauꝑie quippe
multa angebat᷑ applicuisset magalonã
artam inpelago insulã cui suꝑ est solo
ep̃o clericis et rara familia contempta.
singłaris et pͥnata. muro tam̃ ꝑꝑ mare
cõmeanciũ sarracenoꝵ. impetus. mami¬
tissima ciuitas a dño ree quia iam ad¬
uentum eiꝰ audierat destinati manda¬
ta deposuimꝰ: diem certam locũq ura¬
liaci matui colloquii cũ eiꝰ denedictio¬
ne. quia regni pͥmitias obuleramui.
gratant̃ reportauimiꝰ. Cui cum dñis rex
occurrere maturaret. nunciatũ ẽ eũdẽ

Expanded text:
successisset, et cujusdam Burdini depositi successisset, et cujusdam Burdini depositi Bracarensis archiepiscopi, imperatoris Henrici violentia in sedem apostolicam intrusi, et populi Romani conductitia infestatione intolerabiliter fatigaretur, et a sancta sede eorum tyrannide arceretur, ad tutelam et protectionem serenissimi regis Ludovici, et Gallicanae Ecclesiae compassionem, sicut antiquitus consueverunt, confugit. Qui cum navali subsidio pauperie quippe multa angebatur, applicuisset Magalonam arctam in pelago insulam, qui superest solo episcopo, clericis et rara familia contempta, singularis et privata, muro tamen propter mare commeantium Saracenorum impetus, munitissima civitas, a domino rege, quia jam adventum ejus audierat, destinati mandata deposuimus, diem certam locumque Viziliaci mutui colloquii cum ejus benedictione, quia regni primitias obtuleramus, gratanter reportavimus. Cui cum dominus rex occurrere maturaret, nuntiatum est eumdem
Abbreviated transcription (Latin):
care reppiens iniuriã. ut etiã in co¬
mitẽ teobaldũ redundaret. carno¬
tum regressus: impetu ualidissimo
urbem aggrediens. igne conflagͣ¬
re concertabat. cum subito tã cleri.
siam p̃ferentes. ut ꝓ eiꝰ amore tan¬
quã eccłie tutor principalis mise¬
ricordit parcat deuotissime sup¬
plicant: in suos alienã ne ulciscat᷑
uiiuriã implorant. Quoꝵ rex supplica¬
ronib regie maiestatis inclinans cel¬
situcdinẽ. ne nobilis beate mariȩ cum
uitate igne solueret᷑ eccłia. comit: flã¬
drensi. karolo mancdat ut exercitũ re¬
uocet. et eccliȩ amore et timore cuuta¬
ci parcat. Qui cũ repatriassent: mom̃ta¬
neum infortuniũ longa continua et
grauissima ultione punire nõ desiste¬
a tempestate i bant¬
uenerande memoriȩ sũmũ ponti¬
ficem romanũ paschalem abhac ad
lucẽ ꝑpetuã contigit demigrare. Cui
cum de ioħe gaitano cancellario elec¬
tione canonica constitus papa gelasui

Expanded text:
care reperiens injuriam, ut etiam in cocare reperiens injuriam, ut etiam in comitem Theobaldum redundaret, Carnotum regressus, impetu validissimo urbem aggrediens, igne conflagrare concertabat, cum subito tam cleri siam praeferentes, ut pro ejus amore tanquam Ecclesiae tutor principalis misericorditer parcat, devotissime supplicant, in suos alienam ne ulciscatur injuriam implorant. Quorum rex supplicationibus regiae majestatis inclinans celsitudinem, ne nobilis beatae Mariae cum civitate igne solveretur ecclesia, comiti Flandrensi Carolo mandat ut exercitum revocet, et Ecclesiae amore et timore civitati parcat. Qui cum repatriassent, momentaneum infortunium longa, continua, et gravissima ultione punire non desisa tempestate venerandae memoriae summum pontificem Romanum Paschalem ab hac ad lucem perpetuam contigit demigrare. Cui cum de Joanne Gaitano cancellario electione canonica constitutus papa Gelasius
Abbreviated transcription (Latin):
ut consueuerat inadũsis cõstanciã
sui suoꝵq p̃sidio armis consulens.
quam decentius potest. non tamen
sine magno erratici exercitus detri¬
m̃to. andeliacũ ꝓperauit. Quo subiti
euentus infortunio. aliquantisꝑ leui¬
tate ꝓͥa lesus. ne duitius hostes insul¬
tent. tanꝗͣ si ulteriꝰ normanniã intͣ¬
re non audeat. Solito multo animo¬
sior madũsis et qd tantũ uirorũ est
constancior. ex̃citũ reuocat. absente̾
asciscit. optimates regni inuitat.
die certa et tr̃am intrare & certam̃
celebrimũ mirȩ regi angloꝵ. signi¬
ficat: et qd ei ꝑmittit tanꝗͣ iureui¬
rando pactum ꝑsoluere festinat. Ir¬
ruens siquidẽ in normanniã mira¬
bili exercitu eã depoplando cum ca-¬
strum nuitissimũ qđ dr iuriacũ.
multo cong̾ssu expugnatũ. incen¬
dio conflari effecisset: britoilii usq
ꝑuenit. Qui aliquantisꝑ intra demo¬
ratus. nec regem angloꝵ. uidere.
nec inquẽ sufficiat illatam uindi¬

Expanded text:
ut consueverat in adversis constantiam ut consueverat in adversis constantiam sui suorumque praesidio armis consulens quam decentius potest, non tamen sine magno erratici exercitus detrimento, Andeliacum remeavit. Quo subiti eventus infortunio aliquantisper levitate propria laesus, ne diutius hostes insultent, tanquam si ulterius Nortmanniam intrare non audeat; solito multo animosior in adversis, et quod tantum virorum est, constantior, exercitum revocat, absentes adsciscit, optimates regni invitat, die certa et terram intrare et certamen celeberrimum inire regi Anglorum significat, et quod ei promittit tanquam jurejurando, pactum persolvere festinat. Irruens siquidem in Nortmanniam mirabili exercitu eam depopulando, cum castrum munitissimum, quod dicitur Juriacum, multo congressu expugnatum, incendio conflagrari effecisset, Britoilum usque pervenit. Qui aliquantisper in terra demoratus, nec regem Anglorum videre, nec in quem sufficiat illatam vindi
Abbreviated transcription (Latin):
quadam die rex angliȩ collectis mul¬
toruni uirib. specłatus regis francoꝵ
imꝑuidam audatiã: ordinatas nulitũ
acies occulte meum dirigit: incen
ponit milites armatos ut fortius cõ¬
mittant. pedites deponit: quacũq
belli cautela sibi prouidẽ potest. saga¬
cit satagit. rex aut̃ cum suis nullũ
p̃lii constituere dignatus apparatũ.
in eos indiscrete. s audacissime euo¬
lat. cum pͥores qui dextras applicue¬
runt uilcassinenses. cũ buccardo mõ¬
moriarensi. et guilone claromon¬
tensi. pͥma normannorũ aciem for¬
tissima manu cedentes: acampo
marte mirabili fugauerunt et pͥoreᷤ
equitũ acies. suꝑarmatos pedites ua¬
udissima manu reppulerunt. Uerum
qui eos sequi ꝓposuerant franci incõ¬
positi extra ordinarie ordinatis ꝙ cõ¬
positis acieb insistentes: sicut se res
intalib habet. eorũ compositã instan¬
ciam ferre non ualentes: cesserunt.
Rex aut̃ lapsum admiratus exercitũ.

Expanded text:
quadam die rex Angliae collectis mulquadam die rex Angliae collectis multorum viribus, speculatus regis Francorum improvidam audaciam, ordinatas militum acies occulte in eum dirigit, incendponit milites armatos ut fortius committant, pedites deponit, quacunque belli cautela sibi providere potest sagaciter satagit. Rex autem cum suis nullum praelii constituere dignatus apparatum, in eos indiscrete, sed audacissime evolat, cum priores, qui dextras applicuerunt, Vilcassinenses, cum Buchardo Mommoriacensi, et Guidone Claromontensi, primam Nortmannorum aciem fortissima manu caedentes a campo marte mirabili fugaverunt, et priores equitum acies super armatos pedites validissima manu repulerunt. Verum qui eos sequi proposuerant, Franci incompositi extraordinarie ordinatis et compositis aciebus insistentes, sicut se res in talibus habet, eorum compositam instantiam ferre non valentes cesserunt. Rex autem lapsum admiratus exercitum,
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰdẽ regis infestator p̃sumptuosus
cũ beatȩ marie matris dñi rotho¬
magensis archiep̃atꝰ tr̃am destrue¬
tum iri non obhorreret: grauissimo
tactus morbo. pꝰ longam sui exagita¬
tionẽ. pꝰ longam et intolerabilem
proprii corꝑis meritã molestiã. quid
reginȩ celorum debeat᷑. licet sero
ad discens. uita decessit. Comes etiã
andegauensis fuleo. cũ et ꝓprio ho¬
minio. & multis sacram̃tis. obsidum
etiã multiplicitate regi ludoitico con¬
federatus esset: auaritiam fidelitati
p̃ponens. inconsulto rege. ꝑfidia in
guilłmo nuptui tradidit: & cõpactas
sacram̃ito inimicitias. tali cũ eo anuci¬
tiȩ coniunctus copula fraudulentus
dissoluit. Rex itaq ludouicus cũ t̾ram
normanniȩ ea de parte incõspectu
suo silere coegisset. mͦmulta mͦ pauca
manu. indifferent̃ rapinis eam expo¬
nebat. tam regẽ quã suos longa de¬
uexationis consuetudine om̃ino floc¬
cifatiens uilipendebat. cum subito

Expanded text:
jusdem regis infestator praesumptuosus, jusdem regis infestator praesumptuosus, cum beatae Mariae matris Domini Rothomagensis Archiepiscopatus terram destructum iri non obhorreret, gravissimo tactus morbo post longam sui exagitationem, post longam et intolerabilem proprii corporis meritam molestiam, quid reginae coelorum debeatur, licet sero addiscens, vita decessit. Comes etiam Andegavensis Fulco, cum et proprio hominio et multis sacramentis, obsidum etiam multiplicitate regi Ludovico confoederatus esset, avaritiam fidelitati praeponens, inconsulto rege, perfidia iGuillelmo nuptui tradidit, et compactas sacramento inimicitias tali cum eo amicitiae conjunctus copula fraudulentus dissolvit. Rex itaque Ludovicus cum terram Nortmanniae ea de parte in conspectu suo silere coegisset, modo multa, modo pauca manu indifferenter rapinis eam exponebat, tam regem quam suos longa devexationis consuetudine omnino floccifaciens vilipendebat, cum subito
Abbreviated transcription (Latin):
erat enĩ ȩccłiariĩ lib̾ał ditator & ele¬
mosinarũ dapsił dispensator. s lasci¬
uus parcere. & a tanta eũ dep̃ssione
miscdit sulleuare decreuisset. exin¬
sꝑato inferioritatis eiꝰ adũsitas. ĩ sũmã
rote ꝓsꝑitatẽ subito reducit᷑. cum &
altiores turbatores. potius manu di¬
uina quã sua. aut supp̃me declinãt.
aut om̃ino deficiunt. sic̃ ipsa diui¬
nitas consueuit iam pene desꝑatis.
et humano auxilio destitutis. mĩe
siquidẽ flandrensis baldumus. cuiꝰ
grauissima infestatione grauĩt idẽ
rex infestabat᷑. sepiꝰ innormamuam
irruens cũ ad debellandũ oense ca¬
stellũ. & maritimã uiciniã. animo
effrenis mlitiȩ uacaret. subito s raro
ictu infatie lancea ꝑcussus. degnatꝰ
tantilla sibi ꝑuide plaga. mori nõ de¬
dignatus. nõ tantũ regi angliȩ. sed
om̃ib deinceps finẽ faciens parcere
elegit. Prefatus itaq engerannus de
caluomonte. uir audacissimus. et¬

Expanded text:
erat enim Ecclesiarum liberalis ditator, et eleerat enim Ecclesiarum liberalis ditator, et eleemosynarum dapsilis dispensator, sed lascivus parcere et a tanta eum depressione misericorditer sublevare decrevisset, ex insperato inferioritatis ejus adversitas in summam rotae prosperitatem subito reducitur, cum et altiores turbatores potius manu divina, quam sua, aut supreme declinant, aut omnino deficiunt, sicut ipsa divinitas consuevit jam pene desperatis et humano auxilio destitutis miserisiquidem Flandrensis Balduinus, cujus gravissima infestatione graviter idem rex infestabatur, saepius in Notmanniam irruens, cum ad debellandum Oense castellum, et maritimam viciniam, animo effrenis militiae vacaret, subito, sed raro ictu in facie lancea percussus, dedignatus tantilla sibi providere plaga, mori non dedignatus, non tantum regi Angliae, sed omnibus deinceps finem faciens parcere elegit. Praefatus itaque Engerrannus de Calvomonte, vir audacissimus, e
Abbreviated transcription (Latin):
etiam engerrannus de caluomonte
uir strenuus. et cordatus audacter
militari manu ꝑ grediens. castellum
cui nom̃ andeliacũ quoꝵdã factione
clam munitis ꝓꝓugnaculis. strenue
occupauit. fretusq regis p̃sidio. oc¬
cupatum audacissime muniuit. qͦ
tr̃am usq ad fluuiũ qui dr̃ andella
afluuio ette usq etiã ad pontẽ scĩ
petri om̃ino subiacere cogebat. Qui
multoꝵ. se etiã suꝑiorũ fretus comi¬
tatu. ipsi etiam regi inplano occur¬
rebat. redeuntẽ irreuerent̃ inseque¬
bat᷑. eiusq tra at̃mino supͣdito pro
sua utebat᷑. Ex parte etiã cinomã¬
norum cũ idem rex obsessis inturre
alenciaci castri p̃sidia ferre cũ co¬
mite teobaldo multa mora decre¬
uisset acomite fulcone repulsam
referens. et multos suorũ et eum
castello eo inglorius facto turrim
amisit. Cunq his et talib multo
temꝑe anxiatus pene mimũ decli¬
nasset: cũ iam diuina ꝓpitiatio du¬
re flagellato et aliquantisꝑ castigato.

Expanded text:
etiam Engerrannus de Calvomonte, etiam Engerrannus de Calvomonte, vir strenuus et cordatus, audacter militari manu progrediens castellum, cui nomen Andeliacum, quorumdam factione clam munitis propugnaculis strenue occupavit; fretusque regis praesidio occupatum audacissime munivit, quo terram usque ad fluvium qui dicitur Andella, a fluvio Ettae usque etiam ad pontem Sancti Petri omnino subjacere cogebat. Qui multorum se etiam superiorum fretus comitatu, ipsi etiam regi  Angliae  in plano occurrebat, redeuntem irreverenter insequebatur, ejusque terra a termino supradicto pro sua utebatur. Ex parte etiam Cenomanorum cum idem rex obsessis in turre Alenciaci castri praesidia ferre cum comite Theobaldo multa mora decrevisset, a comite Fulcone repulsam referens, et multos suorum, et cum castello eo inglorius facto, turrim amisit. Cumque his et talibus multo tempore anxiatus pene in imum declinasset; cum jam divina propitiatio dure flagellato, et aliquantisper castigato,
Abbreviated transcription (Latin):
finitate comes flandrensis. ex parte ci¬
nomannoꝵ. comes fulco andegauensis.
om̃ino eum turbare. omino eũ aggredi.
tota uirtute contenderint. Qui nec
exteriorũ tantũ. s interioꝵ hominũ
suorum. hugonis uidlc gornacensis.
rum iniuiriis. Qui etiã ad cumulumi
mali. intestino malitiȩ deuexabatur
ta factione ꝑt̾ritus. sepe lectũ muta¬
ret. sepe nocturno timori uigiles
armatos multipli caret ante se dor-¬
mientẽ scutũ et gladiũ om̃i nocte
tate ditatus. potens & famosus. famo¬
sior ꝑditor tam horribili factione de¬
p̃hensus. ocłoꝵ & genitaliũ amissio¬
ne. cũ laqueũ suffocantẽ meruisset:
miscdit ẽ damnatus. His et talib
rex nusꝗͣ securus. natiue magnani¬
mitatis strenuitate conspiciuis. mar¬
to ꝓuidus. etiam in ostio gladio cin¬
gebat᷑. nec quos fidiores habebat ex¬
tra domos gladiis excingi quacũq
multa tanquã ludo impunitos su¬
stinebat. Qua tempestate quidam

Expanded text:
finitate comes Flandrensis, ex parte Cefinitate comes Flandrensis, ex parte Cenomanorum comes Fulco Andegavensis, omnino eum turbare, omnino eum aggredi, tota virtute contenderunt. Qui nec exteriorum tantum, sed interiorum hominum suorum, Hugonis videlicet Gornacensis, rum injuriis. Qui ad cumulum mali intestino malitiae devexabatur ta factione perterritus, saepe lectum mutaret, saepe nocturno timori vigiles armatos multiplicaret, ante se dormientem scutum et gladium omni nocte tate ditatus, potens et famosus, famosior proditor, tam horribili factione deprehensus, oculorum et genitalium amissione, cum laqueum suffocantem meruisset, misericorditer est damnatus. His et talibus rex nusquam securus, nativae magnanimitatis strenuitate conspicuus, in arcto providus, etiam in ostio gladio cingebatur, nec quos diores habebat, extra domos gladiis se cingi quacunque multa tanquam ludo impunitos sustinebat. Qua tempestate quidam
Abbreviated transcription (Latin):
cessitate confundẽ coartaret. Ci rex
francoꝵ. iacłata retorquens. absq mo¬
ra uicẽ reddit: cũ subito collecto exer¬
citu sicut qui thesseris ludit inauro¬
ra remeans. nouũ illud castrũ quod
uulgo noĩabat᷑ malesessũ uirtuose
aggredit᷑ multo conatu multa gra¬
iussimorũ ictuũ donatione &e recepti¬
one. tali enĩ foro tale uulgo soluit᷑
theloneoũ uirilit suppeditat: diri¬
pit. et pessundat. et ad regni excellen¬
ciani. et oppositi contumeliã. qͥcqͥd ma¬
chinatũ inde fuerat. uera uirtute dis¬
soluit. Et qm̃ nulli fortuna aliqñ par¬
cit. potestatiua cũ dicat᷑. Si fortuna uo-¬
let fies de rethore cõsui. Si uolet hec
eadem fies deconsule rethor. rex an¬
glie pꝰ longos et mirabiles placidissime
ꝓsꝑitatis successus. quasi de sũmo rote
descendens: mutabili et infausto rerũ
angliriat᷑ euentu. cũ ex hac parte rex
srancie. exparte pontiuorũ flandriȩ af¬

Expanded text:
cessitate confundere coarctaret. Cui rex cessitate confundere coarctaret. Cui rex Francorum jaculata retorquens, absque mora vicem reddit, cum subito collecto exercitu, sicut qui tesseris ludit in aurora remeans, novum illud castrum quod vulgo nominabatur Malesessum, virtuose aggreditur, multo conatu, multa gravissimorum ictuum donatione et receptione tali enim foro tale vulgo solvitur teloneum viriliter suppeditat, diripit, et pessundat, et ad regni excellentiam, et oppositi contumeliam, quidquid machinatum inde fuerat vera virtute dissolvit. Et quoniam nulli fortuna aliquando parcit potestativa, cum dicatur: Si fortuna volet, fies de rhetore consul, Si volet haec eadem, fies de consule rhetor. Rex Angliae post longos et mirabiles placidissimae prosperitatis successus, quasi de summo rotae descendens, mirabili et infausto rerum angariatur eventu: cum ex hac parte rex Franciae, ex parte Pontivorum Flandriae af
Abbreviated transcription (Latin):
nitam turre eccłiam nõ sine suoꝵ.
damno occupat. Cunq regẽ angliȩ
ꝓꝑe cũ exercitu multo. ut semꝑ cõ¬
sueuit cõꝑisset: barones suos asci¬
scit. adiurando ut se sequant᷑ inui¬
tat. Aduentare festinãt comes flan-¬
drie baldumus appͥme militaris.
elegans iuuenis & facetus. comes
andegauensis fulco. multiq regni
optimates. qui rupta normaniȩ clau-¬
sura. duĩ alii uillã munuit. alii tr̃am
longa pace opimã tã rapinis quã
incendiis exponũt. & qd insolitum
fuerat. p̃sente rege angloꝵ. circum¬
quaq deuastantes. intolerabilit cõ¬
fundunt. Intẽa idem rex anglie ca¬
stelli apparatũ multa instancia p̃ꝑat.
oꝑosos sollicitat. et dũ rex suũ p̃sidio
militũ munitum relinquit. ipse suũ
ꝑximo monte erigit castrui. ut ex iñ
militari copia balistariorũ. et sagit¬
tariorũ repulsione et cibaria terrȩ
eis excuteret: ꝓ his tr̃am suã uigi ne¬

Expanded text:
nitam turre ecclesiam non sine suorum nitam turre ecclesiam non sine suorum damno occupat. Cumque regem Angliae prope cum exercitu multo, ut semper consuevit, comperisset, barones suos asciscit, adjurando ut se sequantur invitat. Adventare festinant comes Flandriae Balduinus apprime militaris, elegans juvenis et facetus, comes Andegavensis Fulco, multique regni optimates, qui rupta Nortmanniae clausura, dum alii villam muniunt, alii terram longa pace opimam tam rapinis quam incendiis exponunt, et quod insolitum fuerat, praesente rege Anglorum circumquaque devastantes intolerabiliter confundunt. Interea idem rex Angliae castelli apparatum multa instantia praeparat, operosos sollicitat, et dum rex suum praesidio militum munitum relinquit, ipse suum proximo monte erigit castrum, ut exinde militari copia balistariorum et sagittariorum repulsione et cibaria terrae eis excuteret, pro his terram suam jugi ne
Abbreviated transcription (Latin):
normannoꝵ. marchia. tam reguni an¬
glorum. quã normanuoꝵ. ducũ. no¬
bili prouidencia. et nouoꝵ. poutio¬
ne castrorũ. et inuadaliũ fluminũ
decursu. extra alias cingebat᷑. rex qr
his callebat transitũ in normanniã
sibi affectans. cũ pauca militũ ma¬
nu ut secretius agendis ꝑuideat.
ad eandẽ marchiã contendens uirõ
caute p̃mittit: qui tanqͣ iiatores
loricati sub cappis. et gladuis cincti.
publica uia descendentes. ad uillam
patulum & gratũ fancis p̃bere ꝑatã
ad normannos accessum. quȩ ette
fluiuo circũfluente cũ in mectio sui
tutũ p̃beat extra inferius & suꝑuis
longe ꝓhibet transitiĩ subito cap¬
pas deponunt. gladios exponunt.
accolas animadũtentes &e armis gͣ¬
uissime insistentes fortissime resistẽ¬
do repellunt. cũ subito rex iam pe¬
ne lassatis ꝑdecluũ montis ꝑicło¬
se accelerans opẽ oportunã ferre
p̃cipitat. tam uillȩ atriũ. quã mu¬

Expanded text:
Nortmannorum marchia, tam regum AnNortmannorum marchia, tam regum Anglorum, quam Nortmannorum ducum nobili providentia, et novorum positione castrorum, et invadabilium fluminum decursu extra alias cingebatur, rex quia his callebat transitum in Nortmanniam sibi affectans, cum pauca militum manu; ut secretius agendis provideat, ad eamdem marchiam contendens, viros caute praemittit, qui tanquam viatores loricati sub cappis et gladiis cincti , publica via descendentes ad villam patulum et gratum Francis praebere paratam ad Nortmannos accessum; quae Ettae fluvio circumfluente cum in medio sui tutum praebeat, extra inferius et superius longe prohibet transitum, subito cappas deponunt, gladios exponunt, accolas animadvertentes et armis gravissime insistentes fortissime resistendo repellunt, cum subito rex jam pene lassatis per declivum montis periculose accelerans opem opportunam ferre praecipitat, tam villae atrium quam mu
Abbreviated transcription (Latin):
ni nobilitate et diuitiarũ opulencia.
mirabili. inferioritatis impatiens: suf¬
fragio nepotis teobaldi palatini comi¬
tis. et multorũ regni enulorũ. ut eiꝰ
dominio derogaret regnĩ cõmouere.
regem turbare nitebat᷑. Reciꝑcat᷑ gͥ
int̾ eos antiquarũ guerrarũ recidua
malitia. dum rex angliȩ cũ comite teo¬
baldo. qm̃ eos normannici et carnoten¬
sis pagi concopulabat affinitas proxi¬
mam regis marchiam impugnare cõ¬
certant: comitẽ moritoilensem stepha¬
num. alterius frẽm. alteriꝰ nẽpotem.
ad alias partes uidelicet briensiũ cũ
exercitu transmittunt: formidantes
ne absencia comitis t̾ram illã subito
rex occuparet. Qui nec normannis nec
carnotensib. nec etiam briensib parce¬
re sustinebat. cum inutrorũq medio
tanqͣm incircino positus. mͦ mistos. mͦ
in illos: tr̾arum dissipatione crebro
etiam conflictu. regiȩ maiestatis ani¬
mositatẽ declarauerat. Uerum quia

Expanded text:
ni nobilitate, et divitiarum opulentia ni nobilitate, et divitiarum opulentia mirabili, inferioritatis impatiens, suffragio nepotis Theobaldi Palatini comitis, et multorum regni aemulorum ut ejus dominio derogaret, regnum commovere, regem turbare nitebatur. Reciprocatur ergo inter eos antiquarum guerrarum recidiva malitia, dum rex Angliae cum comite Theobaldo, quoniam eos Nortmannici et Carnotensis pagi concopulabat affinitas; proximam regis marchiam impugnare concertant; comitem Moritoilensem Stephanum, alterius fratrem, alterius nepotem, ad alias partes; videlicet Briensium, cum exercitu transmittunt, formidantes ne absentia comitis terram illam subito rex occuparet. Qui nec Nortmannis, nec Carnotensibus, nec etiam Briensibus parcere sustinebat, cum in utrorumque medio tanquam in circino positus, modo in istos; modo in illos terrarum dissipatione, crebro etiam conflictu regiae majestatis animositatem declaraverit. Verum quia
Abbreviated transcription (Latin):
dit. se ipsum regiȩ maiestatis arbi¬
trio totũ exponit. et quanto suꝑbiꝰ
se subduxerat tanto hunuliuis his
edoctus iusticiȩ se reduxit. Rex uͦ
recento castro. & eodẽ haimone in
francia cause reducto. francorũ iudi¬
litẽ tam uistissime quã piissime dire¬
mit. multorũq opp̃ssiones & laborẽ.
sumptuoso sudore consumpsit. Hec
&e his similia in partib illis crebro
clementissime ꝓ quiete eccłiarum
&e pauꝑm patrare consueuit: quȩ
quia si stilo traderent᷑ tediũ genera¬
rent: suꝑsedere dignũ duximus:
abet effrenis elatio.
hoc ampluis suꝑbia. ut cũ hec
suꝑioritatẽ. illa nichilominus de¬
dignet᷑ paritatẽ. Cui illud cõuenit
poeticũ. nec quẽquã sufferre potest
sortis erit. rex francoꝵ. ludouicus:
ea qua suꝑeminebat regianglorum
duciq normannoꝵ henrico sullimi¬
tate. in eum semꝑ tanquã infeodatũ
suum efferebat᷑. Rex uͦ anglorũ & reg¬

Expanded text:
dit, seipsum regiae majestatis arbidit, seipsum regiae majestatis arbitrio totum exponit, et quanto superbius se subduxerat, tanto humilius his edoctus justitiae se reduxit. Rex vero retento castro, et eodem Haimone in Francia causae reducto, Francorum judilitem tam justissime quam piissime diremit, multorumque oppressiones et labores sumptuoso sudore consumpsit. Haec et his similia in partibus illis crebro clementissime pro quiete ecclesiarum et pauperum patrare consuevit, quae quia si stylo traderentur, taedium generarent, supersedere dignum duximus. Habet effrenis elatio hoc amplius superbia, ut cum haec superioritatem, illa nihilominus dedignetur paritatem: cui illud convenit poeticum: Nec quemquam sufferre potest sortis erit, rex Francorum Ludovicus, ea qua supereminebat regi Anglorum ducique Nortmannorum Henrico sublimitate, in eum semper tanquam in feodatum suum efferebatur. Rex vero Anglorum, et reg
Abbreviated transcription (Latin):
inius traheret: nepotẽ maioris frĩs
erchembaldi scilicet filium exhere¬
dantẽ. tam p̃sumptuosa audatia
compesceret: et francorum uditio.
eorum quis quid habere debeat dẽt¬
muinaret. Rex itaq tam amore iusti-¬
ciȩ. quã eccłiarum et pauꝑni mise¬
ratione. ne hac occasione guerrarũ
malitia pullulante pauꝑes deuexa¬
ii. aliene suꝑbie luerent penam:
cum p̃fatum haimonẽ frustra in
causam uocari fecisset. recusabat eñi
de iastitia disfidens: nulla remissus
uoluptate. aut pigritia. ad partes bi¬
turicensium cũ exercitu multo tetẽ
munitissimũ castrũ diũtens. multo
conflictu impugnare contendit.
Uidens aut̃ p̃fatus hainio nullo mo¬
do se posse resistere. iam & ꝑsone &
castri spe sullata. hanc solam salutis
suȩ repperiens uiã. pedib dñi regis
ꝑstratus. et multorũ admiratione se¬
pius reuolutus. ut in eum misericor¬
dit̃ ageret efflagitans: castrũ red¬

Expanded text:
in jus traheret: nepotem majoris fratris, in jus traheret: nepotem majoris fratris, Erchembaldi scilicet filium, exhaeredantem tam praesumptuosa audacia compesceret, et Francorum judicio, eorum quis quid habere debeat determinaret. Rex itaque tam amore justitiae, quam ecclesiarum et pauperum miseratione, ne hac occasione guerrarum malitia pollulante pauperes devexati alienae superbiae luerent poenam, cum praefatum Haimonem frustra in causam vocari fecisset recusabat enim de justitia diffidens nulla remissus voluptate, aut pigritia, ad partes Bituricensium cum exercitu multo tetendmunitissimum castrum divertens, multo conflictu impugnare contendit. Videns autem praefatus Haimo nullo modo se posse resistere, jam et personae et castri spe sublata, hanc solam salutis suae reperiens viam, pedibus domini regis prostratus, et multorum admiratione saepius revolutus, ut in eum misericorditer ageret efflagitans, castrum red
Abbreviated transcription (Latin):
easdem uillas scõ ioħi restituens.
ciuitatẽ ambianensẽ regressus tur¬
rim eiusdẽ ciuitatis ade cuꝰdam
tyramni ȩccłias et totã uiciniam
nali coartans obsidione. ad deditionẽ
defensores cogens expugnauit: expu¬
gnatam funditus subuertit. eiꝰq sub¬
uersione pacẽ patriȩ regis fungens
offitio. qui non sine causa gladium
portat. gratantissime reformauit. et
tam ipsum p̃fatum thomã nequissi¬
mũ quam suos. dño eiusdẽ eiusdem
ciuitatis ꝑpetualit exheredauit:
e igit᷑ quacunq
terrarũ parte locorũ angustiis.
uirtus regia coartari uideat᷑. scitur
enĩ longas regib ẽẽ manus. accele¬
rat adeum de finib bituricensium.
uir ꝑitus. lingueq uenalis alardus
guillebaldi qui satis rethorice priui¬
gni sui querelam deponens dño re¬
gi humillime supplicat: rogans qua¬
tinus nobilẽ baronẽ haunonẽ noĩe
uariam uaccã cognomine burbonen¬
sem dñm iusticiã recusantẽ. imꝑialĩt

Expanded text:
easdem villas Sancto Joanni restituens, easdem villas Sancto Joanni restituens, civitatem Ambianensem regressus turrim ejusdem civitatis Adae cujusdam tyranni ecclesias et totam viciniam nali coarctans obsidione ad deditionem defensores cogens expugnavit, expugnatam funditus subvertit, ejusque subversione pacem patriae regis fungens officio, qui non sine causa gladium portat, gratantissime reformavit, et tam ipsum praefatum Thomam nequissimum, quam suos, domino ejusdem civitatis perpetualiter exhaeredavit. Ne igitur quacunque terrarum parte locorum angustiis virtus regia coarctari videatur scitur enim longas regibus esse manus, accelerat ad eum de finibus Bituricensium vir peritus linguaeque venalis, Alardus Guilebaldi, qui satis rhetorice privigni sui querelam deponens, domino regi humillime supplicat, rogans quatenus nobilem baronem Haimonem nomine, Variam-vaccam cognomine, Burbonensem dominum, justitiam recusantem, imperialiter
Abbreviated transcription (Latin):
tem laudunensẽ. s et nobilẽ matris
dñi cũ miultis aliis eccłiam igne suc¬
cenderunt. nobiles ciuitates fere om̃s
eo qd uera fide suffragari dño suo in¬
nitebant᷑ ep̃o. tam causa quã pena
marty ritauerunt ipsum ep̃m galdri¬
cum uenerabilẽ eccłiȩ defensorem.
non ueriti manum mittere inxp̃m
nudum et aitib inplatea exposuert̃.
digitum cum anulo pontificali trun¬
cauerunt. et cũ tpso suo nequissimo
ꝑsuasore thoma. turrim ur̃am ad
urĩ heredationẽ occupare concerta¬
uerunt. Dupplicit gͦ rex animatus sce¬
letatum aggreditur castrũ. disrũpit
instar inferorum penalia et sacrile¬
ga loca. innocentes dimittens. et
noxios grauissime puniens. unus
multorum inuirias ulciscit᷑: qͦscũq
homicidarũ nequissimorũ offendit.
iustitie sitibundus miluorum. coruo¬
run. et uulturũ rapacitati. pastum
generalẽ ex hibens. et patibulo affi¬
cuit. Subuers g ad ulterinis castelliꝰ.

Expanded text:
tem Laudunensem, sed et nobilem matris tem Laudunensem, sed et nobilem matris Domini cum multis aliis ecclesiam igne succenderunt; nobiles civitates fere omnes, eo quod vera fide suffragari domino suo innitebantur episcopo, tam causa quam poena martyrizaverunt, ipsum episcopum Galdricum venerabilem Ecclesiae defensorem, non veriti manum mittere in chrinudum et avibus in platea exposuerunt, digitum cum annulo pontificali truncaverunt, et cum ipso suo nequissimo persuasore Thoma turrim vestram ad vestri exhaeredationem occupare concertaverunt. Dupliciter ergo rex animatus sceleratum aggreditur castrum , disrumpit instar inferorum poenalia et sacrilega loca, innocentes dimittens, et noxios gravissime puniens. Unus multorum injurias ulciscitur, quoscunque homicidarum nequissimorum offendit, justitiae sitibundus, milvorum, corvorum, et vulturum rapacitati pastum generalem exhibens, et patibulo afficuit. Subversis ergo adulterinis castellis,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iani nois inimicũ om̃iũ iuditio de¬
ponit. Tanti itaq concilii rex exoratus
deploratione citissime ieum mouet
exercitum. et clero cui semꝑ humilli¬
me herebat comitatus. cretiacũ mu¬
nitissimũ castrum diuertit. armato¬
rum potentissima manu quin potiꝰ
diuina. inopinate castrũ occupat:
turrim fortissimã ac si rusticanum
tugurium expugnat. sceleratos con¬
fundit. impios pie trucidat. & quos
quia inmisericordes offendit: ĩmi¬
sericordit̃ detruncat. Uideres cas¬
trum acsi igne conflari infernali.
ut fateri non differres: pugnabit ꝓ eo
orbis trarum contra insensatos. Hac gͥ
potitus uictoria. successus urgere suos
promptus cum ad aliud castrũ nomine
nouigentũ tetendisset: ad est qui ei re¬
ferat. Nouerit serenitas tua dñe mirex.
inhoc scelerato castro sceleratissimos illoᷤᷤ
demorari. qui solo inferorum loco dig¬
ni erant. illi inquã qui occasione iussu
ur̃o amisse communie. nõ solũ ciuita¬

Expanded text:
Christiani nominis inimicum omnium judicio deChristiani nominis inimicum omnium judicio deponit. Tanti itaque concilii rex exoratus deploratione, citissime in eum movet exercitum, et clero cui semper humillime haerebat comitatus, Creciacum munitissimum castrum divertit, armatorum potentissima manu, quin potius divina, inopinate castrum occupat: turrim fortissimam, ac si rusticanum tugurium expugnat, sceleratos confundit, impios pie trucidat, et quos quia immisericordes offendit, immisericorditer detruncat. Videres castrum ac si igne conflagrari infernali, ut fateri non differres, Pugnabit pro eo orbis terrarum contra insensatos . Hac igitur potitus victoria, successus urgere suos promptus cum ad aliud castrum nomine Novigentum tetendisset, adest qui ei referat: Noverit serenitas tua, domine mi rex, in hoc scelerato castro sceleratissimos illos demorari, qui solo inferorum loco digni erant, illi, inquam, qui occasione jussu vestro amissae Communiae non solum civita
Abbreviated transcription (Latin):
manitate peꝑcerit. omia trucidans
om̃ia ꝑdens. etiã scĩ ioħis laudunen¬
sis monasterio scĩmonialiũ duas uil¬
las ꝑ optimas eripuerit. fortissima ca-¬
stella cretiacũ. et nouigentũ. uallo
mirabili. altis etiam turrib tamquã
propͥas munierit: et sicut draconum
cubile. et speluncã latronũ ad aptans
totam fere tr̃am tam rapinis quã in¬
cendiis ĩmisericordit exposuerit. Cuiꝰ
intolerabili fatigata molestia cũ sedet
beluaci generali conuentu gallicana
ecclia. ut in hostes ueri sponsi ihu xp̃i
hic etiã iudicii pͥmordia. et dãnatiuã
promulgare incipiat sentenciã. uene¬
rabilis sc̃ẽ romane eccłiȩ legatus ceno
prestinis ep̃s. innumerarũ pulsatus
molestia querelarum. ȩccliarui. pauꝑm.
et orphanorum deuexationũ tytãnidẽ
muerone bĩ petri anathemate scilicet
generali detruncans. cinguliĩ milita¬
rem ei licet absenti decingit: ab om̃i
honore tanquã sceleratum. infamatũ

Expanded text:
manitate pepercerit, omnia trucidans, manitate pepercerit, omnia trucidans, omnia perdens etiam, Sancti Joannis Laudunensis monasterio sanctimonialium duas villas peroptimas eripuerit, fortissima castella Creciacum et Novigentum, vallo mirabili, altis etiam turribus tanquam proprias munierit et sicut draconum cubile, et speluncam latronum adaptans, totam fere terram tam rapinis, quam incendiis immisericorditer exposuerit. Cujus intolerabili fatigata molestia, cum sederet Belvaci generali conventu Gallicana Ecclesia, ut in hostes veri Sponsi Jesu Christi hic etiam judicii primordia, et damnativam promulgare incipiat sententiam, venerabilis sanctae Romanae Ecclesiae legatus Cono Praenestinus episcopus innumerarum pulsatus molestia querelarum, ecclesiarum, pauperum, et orphanorum devexationum ejus tyrannidem mucrone beati Petri, anathemate scilicet generali detruncans, cingulum militarem ei licet absenti decingit, ab omni honore tanquam sceleratum, infamatum,
Abbreviated transcription (Latin):
uirorum iuditio exea canonũ auctori¬
tate assumptũ ẽ: ubi hec habet᷑ sentẽ¬
cia. Obligationes contra pacem inirri¬
cum om̃iio deducant᷑.
Uia fortissima regum dextera offi¬
cii iure uotiuo repͥmitur tẏram¬
norum audatia quociens eos guerris
lacessiri uident infinite gratulant᷑ ra¬
pere. pauꝑes confundẽ. eccłias destru¬
ere. int̾polata licencia quã siliceret sẽꝑ
insanius inflãmant᷑. malignoꝵ instar
spũum qui quos tunent ꝑdere magiꝰ
trucidant. quos sꝑant retinere õmo
fouent: fom̃ta flãnus apponunt ut
infinte crudeliꝰ deuorent. Thomas
siquidẽ demarna. homo ꝑditissinius
ludouico rege supradictis et multis
aliis guerris attendente. pagũ lau¬
dinensem. remensem. ambiauensẽ
diabolo ei ꝓsꝑante. quia stultorum
ꝓsꝑitas eos ꝑdere cõsueuit: usq ad eo
dilapidauerat. furore lupino deuo¬
rauerat. ut nec clero ȩccłiasticȩ ul¬
tionis timore. nec ppło aliqua hu¬

Expanded text:
virorum judicio ex ea canonum auctorivirorum judicio ex ea canonum auctoritate assumptum est, ubi haec habetur sententia: obligationes contra pacem in irritum omnino reducantur. Quia fortissima regum dextera officii jure votivo reprimitur tyrannorum audacia, quoties eos guerris lacessiri vident infinite, gratulanter rapere, pauperes confundere, ecclesias destruere, interpolata licentia, qua si liceret semper insanius inflammantur, malignorum instar spirituum, qui quos timent perdere magis trucidant, quos sperant retinere omnino fovent, fomenta flammis apponunt, ut infinite crudelius devorent. Thomas siquidem de Marna homo perditissimus, Ludovico rege supradictis et multis aliis guerris attendente, pagum Laudunensem, Remensem, Ambianensem, diabolo ei prosperante, quia stultorum prosperitas eos perdere consuevit, usque adeo dilapidaverat, furore lupino devoraverat, ut nec clero ecclesiasticae ultionis timore, nec populo aliqua hu
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ regem angliȩ. et regẽ gal¬
liȩ. et conuitẽ theobaldũ. tam regni
optimates. quã religiosi uiri oꝑam
cõmodarent. iusto eorum arbitrio. qͥ
contra regnũ cõspirantes ad ꝑͥam re¬
cuꝑationẽ querelarũ tam regẽ anglie
quã comitẽ theobaldũ obligauerãt.
guerra cõsumpti pace nichil lucrã¬
tes. quid fecerint. digna tandẽ sen¬
tencia animadũtunt: cũ lancelinꝰ
comes domni martini querelam
beluacensis conductus sine spe recu¬
ꝑandi amuserit paganus de monte¬
gaio. querela castri liuraci deceptus.
cum uno mense idem castrũ clausu¬
ra dirutum. sequente uͦ multo fortius
percunia regis anglici restitutũ p̃cor¬
dialit̾ doluerit milo uͦ de monte lehe¬
rii. gratissimũ de sorore comitis conui¬
gium occasione parentelȩ dolens. et
gemebundus amusit: nec tantũ hono¬
ris et gaudii in receptione. quantũ in
diuortio dehonestationis et tristicie
suscepit. Qd̾ quidẽ egregie factum

Expanded text:
inter regem Angliae et regem Galinter regem Angliae et regem Galliae et comitem Theobaldum, tam regni optimates quam religiosi viri operam commodarent, justo eorum arbitrio, qui contra regnum conspirantes ad prcuperationem querelarum, tam regem Angliae, quam comitem Theobaldum obligaverant, guerra consumpti, pace nihil lucrantes, quid fecerint, digna tandem sententia animadvertunt. Cum Lancelinus comes Domnimartini querelam Belvacensis conductus sine spe recuperandi amiserit, paganus de Monte-Gaio, querela castri Livriaci deceptus, cum uno mense idem castrum clausura dirutum, sequente vero multo fortius pecunia regis Anglici restitutum praecordialiter doluerit; Milo vero de Monte-Leherii gratissimum de sorore comitis conjugium occasione parentelae dolens et gemebundus amisit, nec tantum honoris et gaudii in receptione, quantum in divortio dehonestationis et tristitiae suscepit. Quod quidem egregie factum
Abbreviated transcription (Latin):
illaqueatum uictualib deficientib
dimitteret ne deinceps repetitas in¬
iurias sustineret. relicto tam castro pu¬
teolo quã hugone arbitrio regis. co¬
mes carnotũ spe uana frustratus re¬
cessit. et qđ felici pͥncipio incepit: in¬
fausto fine cĩninauit. Rex uͦ nõ tan¬
tum hugonẽ puteolensẽ ex hereda¬
uit. quã etiam castrũ puteoli dirutis
meniis. et effossis puteis. tanquã locũ
diuine maledictioni patulum subũ
multis sacram̃tis reductus esset: itera¬
ta fraude recalcitrans. et docilis scillã
scelerũ uicisse magistrũ: iterato rege
obsessus. iterato exheredatus. cũ dapi¬
ferum eiꝰ ansellũ garlandensẽ baronẽ
strenuum ꝓpͥa lancea ꝑforasset: nati¬
uam et assuetam didiscere ꝓditionẽ
non ualuit: donec uia ierosolimita¬
na sic̃ et multorũ nequã alioꝵ. eius
oñui ueneno inflãmatã nequitiã. uite
ereptione ex tinxit.
um gͥ ad pacis confederationem

Expanded text:
illaqueatum victualibus deficientibus illaqueatum victualibus deficientibus dimitteret, ne deinceps repetitas injurias sustineret, relicto tam castro Puteolo, quam Hugone arbitrio regis, comes Carnotum spe vana frustratus recessit, et quod felici principio incoepit, infausto fine terminavit. Rex vero non tantum Hugonem Puteolensem exhaeredavit, quam etiam castrum Puteoli, dirutis moeniis et effossis puteis, tanquam locum divinae maledictioni patulum subvermultis sacramentis reductus esset, iterata fraude recalcitrans, et docilis Scillam scelerum vicisse magistrum: iterato a rege obsessus, iterato exhaeredatus, cum dapiferum ejus ejus Ansellum Garlandensem baronem strenuum propria lancea perforasset, nativam et assuetam dediscere proditionem non valuit, donec via Hierosolymitana, sicut et multorum nequam aliorum, ejus omni veneno inflammatam nequitiam vitae ereptione exstinxit. Cum igitur ad pacis confoederationem