comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
isti decertabant fugã inierant: ptquã it
clictum est ignẽ succensũ. ꝓspexerant. frui¬
ci uͦ de spoliandis papilionib. manꝰ & oc¬
ulos ad tempꝰ continentes. eosq diligent᷑ &
ĩmisericordit᷑ occidendo ꝑsequentes. & ad pͥ¬
tem ferreũ usq fugauer̾t: & adhuc usꝙꝰ
tangredi castellũ. passim obtruncando ꝑse¬
erat concupiscibile diripuer̾t: & gazas om¬
nimodas. & ecͦs. & iumenta innumera: et
oues lanigeras. & alim̃ta copiofa: & quec̃&
indigentib erant necessaria. detulert in ci¬
uitate. Hanc & enĩ gentiles habent consue¬
tudinẽ: ut si qͣndo uadunt in hostẽ: uł cau¬
sa necessitatis sue supplende. uł suꝑcilio ia¬
etantie opes copiosas secũ deuiehant. & eqͦs
& asinos. & camelos ad subuehendũ clitel¬
larios faciant. & oues & boues ad comeden¬
dũ deduci p̃cipiant: nec annonã. nec fari¬
nam. n fabã. nͨ oleum. nec uinũ. preter¬

Expanded text:
isti decertabant, fugam inierant, postquam, ut isti decertabant, fugam inierant, postquam, ut dictum est, ignem succensum prospexerant. Franci vero de spoliandis papilionibus manus et oculos ad tempus continentes, eosque diligenter et immisericorditer occidendo persequentes, et ad Pontem Ferreum usque fugaverunt; et adhuc ad Tancredi castellum, passim obtruncando perseerat concupiscibile diripuerunt; et gazas omnimodas, et equos et jumenta innumera, et oves lanigeras et alimenta copiosa, et quaecunque indigentibus erant necessaria, detulerunt in civitatem. Hanc etenim gentiles habent consuetudinem, ut, si quando vadant in hostem, vel causa necessitatis suae supplendae, vel supercilio jactantiae, opes copiosas secum devehant: et equos et asinos et camelos ad subvehendum clitellarios faciant; et oves et boves ad comedendum deduci praecipiant; nec annonam, nec farinam, nec fabam, nec oleum, nec vinum praeter
Abbreviated transcription (Latin):
tillabat ignis. mutilabant᷑ enses: eliso cerebn
humi ꝓcũbebant homĩes. rumpebant᷑ lorice
fundebant᷑ exta. fatiscentes sudabant eqͥ: nec
eqͥs neqͥtib ulla p̾stabatur reqͥes. Agminaõ¬
serta tenui armoꝵ discrimie. uix a setpss
iani distabant. alii siqͥdẽ alios cõmuꝰ impm¬
gebant: & man manib pedes pedib corpora
corꝑib repellebant. Timor tam̃ suꝑ turcos
illapsꝰ. duunitꝰ eos ext̾ruit. & constantia frã¬
coꝵ inuincibilis. illos admirari & obstupẽ¬
cere fec̃: & in sugã coegit. Cepit gͥ legio to¬
ta labare. nec bucnia. nͨ tympanũ. uec li¬
tuus. nͨ p̃co pot̾at eos reuocare Impossibile
siqͥdẽ est: tot gentes fuga iiuta denuo reũ¬
ti. denuo p̃liari. Ipse qͥrpe impet᷑ & cõmu¬
nis metꝰ eos exanimat: & in fugã elapsos ł¬
cipitat. declinauer̾t autẽ turci fugitantes
ad tentoria: ubi multos suoꝵ qͦs ibi dimis¬
rant succenturiatos estimabant. S illi dũ

Expanded text:
tillabat ignis, mutilabantur enses, eliso cerebro tillabat ignis, mutilabantur enses, eliso cerebro humi procumbebant homines; rumpebantur loricae, fundebantur exta; fatiscentes sudabant equi, nec equis nec equitibus ulla praestabatur requies. Agmina conserta, tenui armorum discrimine vix a seipsis jam distabant; alii siquidem alios, cominus impingebant; et manus manibus, pedes pedibus, corpora corporibus repellebant. Timor tamen super Turcos illapsus divinitus, eos exterruit; et constantia Francorum invincibilis illos admirari et obstupescere fecit, et in fugam coegit. Coepit ergo legio tota labare, nec buccina, nec tympanum, nec lituus, nec praeco poterat eos revocare. Impossibile siquidem est tot gentes, fuga inita, denuo reverti, denuo praeliari: ipse quippe impetus, et communis metus eos exanimat, et in fugam elapsos praecipitat. Declinaverunt autem Turci fugitantes ad tentoria, ubi multos suorum quos ibi dimiserant succenturiatos aestimabant; sed illi, dum
Abbreviated transcription (Latin):
cdimicatũ est. Gentiles uero ẽ regione
maris pugnantes. ptquã pond̾ belli su¬
stinere ñ poterant. sicut eurbarannuᷤ
condixerat in herbã ignẽ miserunt: ut
uidentes qͥ erant in tentoriis fugã ini¬
rent. & spolia quec̾q possent secũ abspor¬
tarent. Signo autẽ qd diximꝰ cognito.
ꝑnices & irreqͥet aufugiebant: & trem¬
uli suppellectilẽ preciosiorẽ diripiebat.
Ap̃iani autẽ qͥ ex adu̾so pugnabant. iã
ad eoꝵ tentoria pugnã diuertebant:
ubi maiorẽ eoꝵ uirtutẽ remansisse ni
nesciebant. Obstabaut adhuc turci: tota qͥ
pot̾ant obstinatione. Alii siqͥdẽ pugnals¬
aut: alii tendis spoliandis intendebant.
Dux autẽ Godefidꝰ & Rob̃tꝰ flanorensis a
Robt᷑ normannꝰ iuxta flum̃ equitabant
ubi rurs maxina pugnantiũ erat copa
hi constant̃ eos aggressos: uunanimit repeli¬
bant. Instabant gentiles illi ꝑtinacit᷑: & ittr̃o
puguabat᷑ irremediabilit. Resonabant enei
cassides. tanqͣm ꝑcusse iicudes: mnuitatĩ sen¬

Expanded text:
m est. Gentiles e regione maris pugnantes, postquam pondus belli sustinere non poterant, sicut Curbarannus praedixerat, in herbam ignem miserunt; ut videntes qui erant in tentoriis, fugam inirent; et spolia quaecunque possent, secum asportarent. Signo autem quod diximus cognito, pernices et irrequieti aufugiebant; et tremuli suppellectilem pretiosiorem diripiebant. Christiani autem qui ex adverso pugnabant, jam ad eorum tentoria pugnam divertebant, ubi majorem eorum virtutem remansisse non nesciebant. Obstabant adhuc Turci, tota qua poterant obstinatione; alii siquidem pugnabant, alii tendis spoliandis inteDux autem Godefredus, et Rodbertus Flandrensis, et Hugo Magnus, juxta flumen equitabant, ubi rursus maximam pugnantium copHi constanter eos aggressos, unanimiter repellebant; instabant gentiles illi pertinaciter, et utrinque pugnabatur irremediabiliter. Resonabant aeneae cassides, tanquam percussae incudes, minutatim scin
Abbreviated transcription (Latin):
ni cõꝑto. partim exuiuarũ xupioita¬
te allecti. partĩ ut dulorem suꝑ dolorẽ¬
tͣcis apponerent. incitati sepultos dese¬
belierunt: & corꝑib egestis satis igno¬
miniose insultaliert. Quicqͥd autẽ
sũbstantie concupiscibilis cũ ipsis
reꝑtum est: rapuerunt. & corꝑa con¬
gregata in foueã unam contumeli¬
ose ꝓiecerunt. Burdones uͦ qͣtuor
cesoꝵ capitib onstos iiser̃t ad por¬
tum. qͣtinꝰ ea legati de babylonia qui
ibi forte aderant uident: & dolentes

Expanded text:
ni comperto, partim exuviarum cupiditani comperto, partim exuviarum cupiditate allecti, partim ut dolorem Turcis apponerent, incitati, sepultos desepelierunt; et corporibus egestis satis ignominiose insultaverunt. Quidquid autem substantiae concupiscibilis cum ipsis repertum est, rapuerunt; et corpora congregata in foveam unam contumeliose projecerunt. Burdones vero quatuor caesorum capitibus onustos miserunt ad portum, quatenus ea legati de Babylonia qui ibi forte aderant viderent, et dolentes
Abbreviated transcription (Latin):
sitarent. Prelium autẽ illud: nox in¬
tẽpesta diremit. Qui uͦ uiui potue¬
runt euadere. cuitatẽ exangues in¬
trauer̃t: neq dein uires pͥstinas re¬
sumere potuer̃t. Ap̃iani quoq ad su¬
os uictoriosi rediere. eqͥs multis & spo¬
liis copiosis. qͥb ñ medioeriter indi¬
gebant: secũ & adductis & allatis. Leta¬
bant᷑ autem in dño iħu: & grãs agenteᷤᷤ
de die in diẽ ꝓficiebant in meliꝰ. Facta¬
autẽ die crastina. tͣci de ciuitate ꝓde¬
untessũmo diluculo. cadauera colle¬
ger̃t quecunq reꝑire potuerunt: et
ea sepelier̃t ultra pontem ad macho¬
mariam. ante ciuitatis portã. Plurna
uͦ submersa in fluio duiser̃t: suꝑ
cͥb dicere potuert. Fluuio tegit᷑: qui
ñ habet urnam. Que autem subtrumi¬
lauerunt. pallioꝵ & p̃ciosarum exu¬
iuarum gazis ꝓsecuti sunt: Carcuᷤ.
& pharetras. & płimos byzanteos mor¬
tuoꝵ ꝓcurationi adlecert. Q.uo xp̃ia¬

Expanded text:
sitarent. Praelium autem illud nox insitarent. Praelium autem illud nox intempesta diremit. Qui vero vivi potuerunt evadere, civitatem exsangues intraverunt; neque dein vires pristinas resumere potuerunt. Christiani quoque ad suos victoriosi rediere, equis multis et spoliis copiosis, quibus non mediocriter indigebant, secum et adductis et allatis. Laetabantur autem in Domino Jesu; et gratias agentes, de die in diem proficiebant in melius. Facta die crastina, Turci de civitate prodeuntes, summo diluculo cadavera collegerunt, quaecunque reperire potuerunt; et ea sepelierunt ultra pontem ad Machomariam ante civitatis portam. Plurima vero submersa in fluvio dimiserunt, super quibus dicere potuerunt: « Fluvio tegitur qui non habet urnam. » Quae autem subtumulaverunt, palliorum et pretiosarum exuviarum gazis prosecuti sunt; et arcus et pharetras et plurimos byzanteos, mortuorum procurationi adjecerunt. Quo Christia
Abbreviated transcription (Latin):
uł reptare circa pontẽ conabantur:
ab instantib necabant᷑. & om̃imoda
calamitate pessundabant᷑. Dies mortiᷤ
dies illa gentilib illuxerat: in qͣ uix
aliqͥs mortẽ euitare poterat. Instabãt
xp̃iani fugientib: instabant enata¬
re molientib. suꝑ incũbebant ꝓcum¬
bentib Nullus a sanguine manum
suã ꝓhibebat. sed oñis xp̃ianus gladi¬
um suũ occisoꝵ cruore inebriabat. Mu¬
lieres & murorũ & ꝓpugnaculiꝵ spec¬
taculis. & suoꝵ miserias ꝓspectabant:
& successiuis francoꝵ ꝓsꝑatatib inui¬
debant. Illo in p̃lio mortui sunt pͥnci¬
pes duodecĩ de turcoꝵ agminib qͦs
admiralios uocant. illustres & egregii
ꝓceres: & mille qͥngenta milites. uiri
industrii & fortissimi. qͥ diu sollerter
inuigilauerant defensande ciuitati.
Porro alios timo altꝰ cõpescuit. ne de
cetero arroganter contra. xp̃ianos cla¬
mitarent: uł p̃sumptuosi suꝑ eos cͣ¬

Expanded text:
vel reptare circa pontem conabantur, vel reptare circa pontem conabantur, ab instantibus necabantur, et omnimoda calamitate pessumdabantur. Dies mortis, dies illa gentilibus illuxerat, in qua vix aliquis mortem evitare poterat. Instabant Christiani fugientibus, instabant enatare molientibus, superincumbebant procumbentibus. Nullus a sanguine suam manum prohibebat; sed omnis Christianus gladium suum occisorum sanguine inebriabat. Mulieres a murorum et propugnaculorum spectaculis, et suorum miserias prospectabant, et successivis Francorum prosperitatibus invidebant. Illo in praelio mortui sunt principes duodecim de Turcorum agminibus quos admiralios vocant, illustres et egregii proceres; et mille quingenti milites, viri industrii et fortissimi, qui diu solerter invigilaverant defensandae civitati. Porro alios timor altus compescuit, ne de caetero arroganter contra Christianos clamitarent, vel praesumptuosi super eos cur
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑. Oberat ipsis fugientib. seu ponꝰ
angustꝰ. seu fluuiꝰ rapidus: & ꝓfunduiᷤ
Nam uł ꝑ utrũq: uł ꝑ alterum insta¬
bat eis transeundũ. Nuiuum circa põ¬
tem euadere nemo: enatare uix aliqͥs
poterat. Tanta multitudo eqͥtantiũ
pontẽ pariter conscenderunt: ut aliꝰ
alium impediret. multi alt̃ alterum
suffocarent. Faciliꝰ enim singulatĩ qͣm
conglobati tͣusirent. Deniq cedentib p̃sto
aderant xp̃iani. fraternarũ suarũq
inuiriarũ neqͣquam ĩmemores: sui sã¬
giunis effusi auidissimi ultores. & uic¬
torie cupidi. & de ciuitate subuiganda
solliciti. Instabant itaq illis insaciati.
ꝑemptores: & lanceis & ensili in eos cõ¬
minꝰ utebant᷑. Quoscunq poterant uł
in fluiiũ precipitabant. uł letalibuᷤᷤ
gladiis confodiebãt. ita ut ipse fluu̾iꝰ cru¬
entat᷑ uideret᷑. & cadauerib suꝑteg̃et᷑.
Si qͥ siquidẽ uł enatare moliebantur.

Expanded text:
batur. Oberat ipsis fugientibus seu pons batur. Oberat ipsis fugientibus seu pons angustus, seu fluvius rapidus et profundus. Nam vel per utrumque vel per alterum instabat eis transeundum. Fluvium circa pontem evadare nemo, enatare vix aliquis poterat. Tanta multitudo equitantium pontem pariter conscenderunt, ut alius alium impediret; multi alter alterum suffocarent. Facilius enim singulatim quam conglobati transirent. Denique cedentibus praesto aderant Christiani, fraternarum suarumque injuriarum nequaquam immemores; sui sanguinis effusi avidissimi ultores; et victoriae cupidi, et de civitate subjuganda solliciti. Instabant itaque illis insatiati peremptores, et lanceis et ensibus in eos cominus utebantur. Quoscunque poterant vel in fluvium praecipitabant, vel lethalibus gladiis confodiebant; ita ut ipse fluvius et cruentatus videretur, et cadaveribus supertegeretur. Si qui siquidem, vel enatare moliebantur,
Abbreviated transcription (Latin):
diosiorẽ reuersus uiam. To losanum
p̃uenit: & de xp̃ianoꝵ defectu. uerus
int̃pres nuntiariit. Xp̃iani uͦ magis
in iram excitati. qͣm ext̾riti. contra
t᷑cos unanimit exierunt: eosq urrili¬
ter aggressi sunt. Eregione sarraceni
restiterunt. putantes se posse p̃ualere:
sicuti nuꝑ Tolosano & Boamundo p̾ua¬
luerant. C redebant etiã gallos ex tpso
timore defecisse: & se ipsos ꝓ successu fe¬
lici succresc̃e. Utrinq gͥ accerrime di¬
micatũ est. Turci pontem tͣnsierant:
& xp̃ianis audacter obuiauerant. Ap̃i¬
ani tanqͣm singular is ferꝰ uł canum
morsib irritatus: uł uenabuli cuspide
sauciat᷑. occisione cõmilitonum & con¬
fratrũ incitati. tͣcoꝵ sanguinem inhi¬
anter siciebant: & ad ulciscendos suos
penitꝰ elaborabant. Sentiles q̃m eis
pret̾ spem contigerat. expauefacti ter¬
ga ferientib nec mora p̾buerunt:¬
& fugiendo elabi uoluerunt. fuga gͥ
inita: legio tota irreuerent̾ effemini¬

Expanded text:
diosiorem reversus viam, Tholosanum diosiorem reversus viam, Tholosanum praevenit; et de Christianorum defectu verus interpres nuntiavit. Christiani vero magis in iram concitati quam exterriti, contra Turcos unanimiter exierunt, eosque viriliter agressi sunt: e regione Sarraceni restiterunt, putantes se posse praevalere, sicuti nuper Tholosano et Boamundo praevaluerant. Credebant etiam Gallos ex ipso timore defecisse et seipsos pro felici successu succrescere. Utrinque igitur acerrime dimicatum est. Turci pontem transierant, et Christianis audacter obviaverant: Christiani, tanquam singularis ferus, vel canum morsibus irritatus, vel venabuli cuspide sauciatus, occisione commilitonum et confratrum excitati, Turcorum sanguinem inhianter sitiebant; et ad ulciscendos suos penitus elaborabant. Gentiles, quoniam eis praeter spem acciderat expavefacti, terga ferientibus, nec mora, praebuerunt, et fugiendo elabi voluerunt: fuga igitur inita, legio tota irreverenter effemina
Abbreviated transcription (Latin):
uentes euasere: alii letali sorte pͣuen¬
ti. ꝓdolor occubuere. Pemꝑti sunt in
illo conflictu plusqͣm mille xp̃iam:
& ecce duplicat᷑ augmentabat᷑ meror
in castris. Heri & hodie triũphauit
de xp̃ianitate gentilitas: ecce ꝑ inso¬
lentiã elata gentilitate & plauden¬
te. humiliata est hodie lugubris xͥ¬
anitas. Tales tam̃ sunt belloꝵ euẽ¬
tꝰ: tales sunt uicissitudines & homi¬
num & tẽpoꝵ. Nulli uinqͣm semꝑ
successit felicit᷑. nemo uinꝗͣ. de con¬
tinua ꝓsꝑitate uł .a. letabit᷑: uł le¬
tatꝰ est. Hac dere & timenda &¬
cauenda est in ꝓsꝑ: is aduersitas:
& sꝑanda & optanda est in adũsis ꝓsꝑitã
Rumor de. xp̃ianis suꝑatis. aures eoꝵ
qͥ remanserant ĩpleuerat: & ideo om̃is
popłs parit̾ lamentabatur. Nesciebans
enĩ uł quos uiuos: uł qͦs autumarent
mortuos. Plurimi tam̃ ꝑ montana re¬
pentes euaserunt: & ad tentoria qͣntotiꝰ
redierunt. Boamundꝰ autẽ ꝑ compen¬

Expanded text:
ventes evasere; alii lethali sorte praevenventes evasere; alii lethali sorte praeventi, proh dolor! occubuere Perempti sunt itaque in illo conflictu plusquam mille Christiani: et ecce duplicatus augmentabatur moeror in castris: heri et hodie triumphavit de Christianitate gentilitas; ecce per insolentiam elata gentilitate et plaudente, humiliata est hodie lugubris Christianitas. Tales tamen sunt bellorum eventus, tales sunt vicissitudines, et hominum et temporum. Nulli unquam semper successit feliciter, nemo unquam de continua prosperitate vel laetabitur vel laetatus est. Hac de re et cavenda est in prosperis adversitas, et speranda et optanda est in adversis prosperitas. Rumor de Christianis superatis aures eorum qui remanserant impleverat; et ideo pariter omnis populus lamentabatur. Nesciebant enim vel quos vivos vel quos autumarent mortuos Plurimi tamen, per montana repentes, evaserant, et ad tentoria quantocius redierunt. Boamundus autem per compen
Abbreviated transcription (Latin):
cis obuiauer̃t. In tantum gͥ imꝑt̾¬
riti xp̃ianos aggressi sunt: quatinꝰ
eos in fugã compulerunt. multosq
ꝑemerunt. Faci est gͦ tristicia mag¬
na in castris. Poluer̃t itaq in
tentoriis: & die : illa siluerunt. Iurei
cdeniq cõpto qd̵ Tolos anꝰ & boamun¬
dus ad portũ abscessissent. insiduis dã¬
destinis cõpetenter collocatis: qͣliter
xp̃ianis nocere potuissent machina¬
ti sunt. Ecce a portu redibant. xp̃iani
secũ adducentes gentẽ nec satis ar¬
matã: nec multum pugnacem. Qͦs
sarraceni undiq cirẽseptos. & circ̃¬
uentos ĩmanimit̾ aggressi sunt: &
om̃imoda teloꝵ ingruentia impug¬
nare moliti sunt. Impetebant gͥ eos
nc̃ sagittis. nunc ensib: nc̃ lanceis.
nunc missilib Obtruncabant eos
ĩmiscd̾iter: & clamitabant in eos den¬
tib stridentes. Non potuer̃t. xp̃ia¬
pulsi sunt semetipsos p̃ripere. Siqͥ
potuer̃t seu latere seu effugere.ui¬

Expanded text:
cis obviaverunt. In tantum igitcis obviaverunt. In tantum igittianos aggressi sunt, quatenus eos in fugam compulerint, multosque peremerint. Facta est ergo tristitia magna in castris: doluerunt itaque in tentoriis, et die illa siluerunt. Turci denique, comperto quod Tholosanus et Boamundus ad portum abscessissent, insidiis clandestinis competenter collocatis, qualiter Christianis nocere potuissent machinati sunt. Ecce a portu redibant Christiani, secum adducentes gentem nec satis armatam, nec multum pugnacem: quos Sarraceni undique circumpseptos et circumventos, immaniter agressi sunt, et omnimoda telorum ingruentia impugnare moliti sunt. Impetebant igitur eos nunc sagittis, nunc ensibus nunclanceis, nunc missilibus. Obtruncabant eos immisericorditer, et clamitabant in eos dentibus stridentes. Non potuerunt Christiapulsi sunt semetipsos praeripere. Si qui potuerunt, seu latitare, seu effugere, vi
Abbreviated transcription (Latin):
onis portũ: nam &̃ ego uiadã uob̃ẽ.
& adducamꝰ illam que illie nos expe¬
ctat qͣntulanẽq gentem: que fideli¬
ter nob̾ subueniat. atq efficaciter
opꝰ hoc p̃destinatum ꝑficiat. Illic
& multe sunt naues. & multi nr̃i
comites. sed accersiti ñ audent ad¬
nos accede: qͥa loca omĩa impio ple¬
na sunt cͣssatore. Nos autẽ militemꝰ
semꝑ securi de bello: & cauti & ꝓui¬
disimus nr̃is. qͦs adduxerimꝰ in ad¬
iutorio. Qui uͦ remanebunt ad sar¬
cinas. & de castris tutandis ñ negli¬
gent̃ ꝓcurent: & oꝑi denotato. inde¬
ficienter insistant. Hichil segnit̃
aggrediendũ est: sed & hoc illud g¬
nauiter tẽptatundum est. Comes
scĩ egidii Boamundo adiunctꝰ est:
&̃ ad portũ scĩ symeonis acceleratũ
est. Qui uͦ in castris remanserunt:
accincti gladiis ad castellũ incho¬
andũ unan imiter se preꝑauerun.
Turci nec minꝰ expediti. nec mun̾o
nec armis impares: intrepidi fran¬

Expanded text:
onis portum: nam et ego onis portum: nam et ego pectat, quantulamcunque gentem, quae fideliter nobis subveniat, atque efficaciter hoc opus praedestinatum perficiat. Illic et multae sunt naves, et multi nostri sunt comites: sed accersiti non audent accedere, quia loca omnia impio plena sunt crassatore. Nos autem militemus, semper securi de bello, et cauti et providi simus nostris quos adduxerimus in adjutorio; qui vero remanebunt ad sarcinas, et de castris tutandis non negligenter procurent, et operi denotato indeficienter insistant. Nihil segniter aggrediendum est. Sed hoc et illud graviter tentandum est. » Comes S. Aegidii Boamundo adjunctus est: et ad portum S. Symeonis acceleratum est. Qui vero in castris remanserunt, accincti gladiis, ad castellum inchoandum unanimiter se praeparaverunt Turci nec minus expediti, nec numero nec armis impares, intrepide Fran
Abbreviated transcription (Latin):
audiremꝰ. Ecce ipsa menia: etiã si dor¬
iierunt ipsos tuent᷑. Nobis uidenti¬
b: ubiq discurrunt. Deniq qͥd ma¬
li patiunt᷑: Iinmo nos patumͣ: qui
tã grauiter coartam. faciamus gͥ
unum qͥd nob̃ omnib ꝓfuturũ: sl¬
lis p̾cipue ut iuidetur obfut᷑um. Cer¬
nitis machoinariã illam ante portã
ciitatis edificatã: Illic pons est illo¬
rum cõmeantib sufficienter orpor¬
tunꝰ. Ibi gͦ castrum erigamꝰ. quo mu¬
nito: eis faciliꝰ resistere ualebimus.
& genti nr̃e subuenire: qͥppe postqͣm
inimici nr̃i & pontem & transitum
amiserint. Nos autẽ & liberi & secu¬
riꝰ discurre mꝰ: uł etiam in castris tu¬
tiores ꝑnoctabimꝰ. Bonus gͦ uisus:
sermo iste in ocłis eoꝵ. ad qͦs tolosa¬
nus. faciamꝰ ait sicut dicitis castellũ:
& ego mnunitũ illud custodiam. Bo¬
amundꝰ etiam sub iunxit. Si consili¬
um meũ acceptabile uob̃ patres
conscripti uidebit᷑. eamꝰ ad sc̃i syme¬

Expanded text:
audiremus. Ecce ipsa moenia, etiamsi doraudiremus. Ecce ipsa moenia, etiamsi dormierint, ipsos defendunt. Nobis videntibus, ubique discurrunt. Denique quid mali patiuntur? imo nos patimur, qui tam graviter coarctamur; faciamus igitur unum quid, nobis omnibus profuturum, illis praecipue, ut videtur, obfuturum. Cernitis Machomariam illam, ante portam civitatis aedificatam? Illic pons est eorum commeatibus sufficienter opportunus. Ibi ergo castrum erigamus, quo munito, iis facilius resistere valebimus, et genti nostrae subvenire: quippe postquam inimici nostri et pontem et transitum amiserint, nos autem et liberius et securius discurremus, vel etiam in castris tutiores pernoctabimus. » Bonus igitur visus est sermo iste in oculis eorum. Ad quos Tholosanus: « Faciamus, ait, sicut dicitis, castellum: et ego munitum illud custodiam. » Boamundus etiam subjunxit: « Si consilium meum acceptabile vobis, patres conscripti, videbitur, eamus ad Sancti Symc
Abbreviated transcription (Latin):
redacte erant ua solitudinẽ: ut nullã
eis suppeditarent pabuloꝵ submini¬
strationẽ. Turci nimirũ qͥb locoꝵ
oportunitates erant ꝑcognite: & frn¬
mentatũ cursitabant. & xp̃ianis attẽ¬
tius insidiabant᷑. Porro quecumꝙ
ciuitates. quec̃q castella. quecumq
municipia. qͥlibet homo: quelibet
mulier. om̃s qui uł ꝓpe uł ꝓcul e¬
rant. xp̃ianis inimicabantur. O m̃iᷤ
locꝰ obstructus erat: ne forte negoti¬
atores ad eos accesserent. Itaq ꝑhor¬
renda ꝑiclitabant᷑ edulioꝵ in opia.
Nobilitas gͥ ut plebi consułent: mi¬
scd̾iter auxiebantur. Dixerunt ergo
Nidetis quia nichil. ꝓficimꝰ. Ciuitas
hec in expugnabilis est. Nos ñ possu¬
mꝰ eam saltem circunuallare. Ipsa in¬
trinsecꝰ cybarioꝵ ub̃tate redundat.
Nos forinsecꝰ calamitosa fame ꝑiclita¬
m. Pene plures sunt qͥ latitant int᷑.
qͣm nos qui sumꝰ exterius. Tam̃ side
prelio loquerentur: illd̃ gratanter

Expanded text:
redactae erant solitudinem ut nullam redactae erant solitudinem ut nullam eis sappeditarent pabulorum subministrationem. Turci nimirum, quibus locorum opportunitates erant percognitae, et frumentatum cursitabant, et Christianis attentius insidiabantur. Porro quaecunque civitates, quaecunque castella, quaecunque municipia, quilibet homo, quaelibet mulier; omnes qui vel prope vel procul erant, Christianis inimicabantur. Omnis locus obstructus erat, ne forte negotiatores ad eos accederent. Itaque perhorrenda periclitabantur eduliorum inopia. Nobilitas igitur, ut plebi consulerent, misericorditer anxiabantur. Dixerunt ergo: « Videtis quod nihil proficimus. Civitas haec inexpugnabilis est. Nos non possumus eam saltem circumvallare. Ipsa intrinsecus cibariorum ubertate redundat. Nos forinsecus calamitosa fame periclitamur. Pene plures sunt qui latitant intus, quam nos qui sumus exterius. Tamen, si de praelio loquerentur, illud gratanter
Abbreviated transcription (Latin):
missi: iuxta eos morabant᷑ in tentoriis:¬
sius. Illi autẽ qui remanserant in caᷤ¬
tris. in antiochenos tota die pugnaue¬
rant: utpote qͥ tres portas ciuuitatis ne
foras erũꝑent indesinenter seruau̾ãt.
Preliũ hoc factum est idꝰ februarii:
fr̃a tercia que caput ieiunii qͣdragesi¬
malis p̃cedebat. Qui uͦ ciuitatem mu¬
nierant. magis in irã efferati. xp̃ianoͤᷤ
ardentiꝰ impetebant: & ab incursitati¬
onib in eos nullatenꝰ absistebant. Et
qͣnuis in p̃liis huc usq semꝑ suꝑati
fuerint. alii mortui. alii uuln̾ati. alii
capti. residui om̃s fugati defecerunt:
tam̃ tanta erat in ciuitate multitudo.
ut incessant̃ ipsa castra ꝑturbarent:
frequent̃ insilirent. & frequentiꝰ eosqͥ¬
b libet mortib funestarent. Ap̃iani p̃¬
ter hec magnis affligebant᷑ incõmo¬
dis: qͥa nec obsidionẽ deserere. nec ꝓ¬
cul a castris audebant ꝓcedere. Regi¬
ones autẽ circunsite. iam in tantam

Expanded text:
missi, juxta eos suis morabantur in tentoriimissi, juxta eos suis morabantur in tentoriis. Illi autem qui remanserant in castris, in Antiochenos tota die pugnaverant: utpote qui tres portas civitatis, ne foras erumperent, indesinenter servaverunt. Praelium hoc actum est Idus Februarii, feria tertia, quae caput jejunii quadragesimalis praecedebat. Qui vero civitatem munierant magis in iram efferati, Christianos ardentius impetebant; et ab incursitationibus in eos nullatenus absistebant. Et quamvis in praeliis hucusque semper superati fuerint, alii mortui, alii vulnerati, alii capti, residui omnes fugati defecerint; tamen tanta erat in civitate multitudo, ut incessanter ipsa castra perturbarent; frequenter insilirent, et frequentius eos quibuslibet mortibus funestarent. Christiani praeter haec magnis affligebantur incommodis: quia nec obsidionem deserere, nec procula castris audebant procedere. Regiones autem circumsitae in tantam
Abbreviated transcription (Latin):
pontem ferreũ. sternendo. ꝑteren¬
do: mactando. Cesi sunt ibi tͣcorum
multi milites: qͣ̃m prelium illud
ñ habuerat pedites. Xp̃iani autem
magno potiti tropheo. leti reuersi
sunt ad suos: secũ adducentes equoᷤᷤ
multos. qͥb singularat̾ indigebant.
& spolia multa que sibi ipsi peꝑerans
manu sua in p̃lio. factum est gͥ gau¬
diũ magnum in castris: deo ꝙ dig¬
nas om̃s edidere gratias. Gurci uero
ad castellũ suum arech. satis inglo¬
rii regressi sunt: animo contrito. uul¬
tuq dimisso. Quod om̃ino despoli¬
magnum int̾uenere nociunentũ.
Multos enĩ ꝑemerunt: qͦsdam etiã
uiuos reduxer̃t. Castellum etiam p̃dic¬
tum: xp̃ianis subiugatum rebdider̾t.
franci qͦ in castris centũ capita ꝑem¬
ptoꝵ attulerunt. ad consolationẽ suo¬
rum: & ad defectionẽ obsessoꝵ. Que c̃
legatis admiralis babylonii p̃sentaue¬
runt. qͥ tunc forte a babylonia ad eoᷤ

Expanded text:
Pontem Ferreum, sternendo, proterenPontem Ferreum, sternendo, proterendo, mactando. Caesi sunt ibi Turcorum multi milites: quoniam praelium illud non habuerat pedites. Christiani autem magno potiti tropheo, reversi sunt ad suos, secum adducentes equos multos, quibus singulariter indigebant; et spolia multa quae sibi ipsi pepererant manu sua in praelio: factum est igitur gaudium magnum in castris, Deoque dignas omnes edidere gratias. Turci vero ad castellum suum Areth, satis inglorii regressi sunt animo contrito vultuque dimisso. Quod omnino despolimagnum intervenere nocumentum: multos enim peremerunt, quosdam etiam vivos reduxerunt, castellum etiam praedictum Christianis subjugatum reddiderunt. Franci quoque in castris centum capita peremptorum attulerunt ad consolationem suorum et ad defectionem obsessorum; quae etiam legatis admirabilis Babylonii praesentaverunt, qui tunc forte a Babylonia ad eos
Abbreviated transcription (Latin):
tes athlete ꝓmeream. & adipiscamur
brauiũ. Rob̾tus signo sc̃e crucis mu
nitꝰ. & auxiliarib constipat᷑ manipłis:
preꝓperus affuit tͣcisq cruentis. mi¬
les audacissimꝰ obstitit. In tantum
enĩ ꝑfidos aggressus ÷ illos. ut uexilli
Boamundi linguas. in ora eoꝵ uoli¬
tare faceret: altoq clamore suo tͣeoᷤᷤ
aliqͣntulum deterreret. Ad illiꝰ pri¬
mi pilaris impetũ & clamorem. frã¬
ci animo resũpto. in turcos irruer̃t
unanimit̾: & pugionib uibratis in¬
stabant efferatius in instantes. fra¬
gor armoꝵ multꝰ erat: & ab ereis caᷤͤ¬
sidib ignis elucubrat᷑ scintillabat.
Uulnera uulnerib illidebant᷑: & cã¬
pi nunio sanguine p᷑purabantur.
Intestina uideres dependentia. et¬
iuid̃es & cesa capita: & trunca corpora
passim oppetentia. Ext̾riti sunt au¬
tem t᷑ci pre timore nimio: & repen¬
te cuneis eoꝵ labantib. fuge se com¬
miser̃t. ꝑsecuti sunt gͦ xp̃iam ultͣ

Expanded text:
tes athletae, promereamur et adipiscamur tes athletae, promereamur et adipiscamur bravium. » Robertus, sanctae crucis signo munitus, et auxiliaribus constipatus manipulis, praeproperus affuit; Turcisque cruentis, miles audacissimus obstitit. In tantum enim perfidos aggressus est illos, ut vexilli Boamundi lingulas in ora Turcorutare faceret, altoque clamore suo Turcos aliquantulum deterreret. Ad illius primipilaris impetum et clamorem, Franci, animo resumpto, in Turcos irruerunt unanimiter; et pugionibus vibratis instabant efferacius in instantes: fragor armorum multus erat, et ab aereis cassidibus, ignis elucubratus scintillabat: vulnera vulneribus illidebantur, et campi nimio sanguine purpurabantur. Intestina videres dependentia; videres et caesa capita, et trunca corpora passim oppetentia. Exterriti sunt autem Turci prae timore nimio; et repente, cuneis eorum labantibus, fugae se commiserunt. Persecuti sunt ergo Christiani ultra
Abbreviated transcription (Latin):
subuenturꝰ: & si tͣci priorib preua¬
lerent. totã belli ingruentiam ex¬
cepturꝰ. Litui clangebant: bucine
reboabant. Utriꝰq multitudinis clamor
audiebat᷑. & iam clipeo clipeus. iam
umbone umbo repellebat᷑. Hastis cõ¬
fractis. enses mutilabant᷑: & cõminꝰ
utreq instabant legiones. Suꝑuenere
nos ceꝑunt ĩpellere. Nequibant fran¬
ci tm̃ impetum tot examinatarum
nationũ sustinere: sed titubantes co¬
gebant᷑ cedere. Tantus enim erat &
clamor & strepit᷑. & teloꝵ imber: ut
ipsum etiã obnubilarent aerem. In¬
gemuit Boamundꝰ qͥ undiq ꝓspicie¬
bat eis. tamqͣm totus occulat᷑: & ait.¬
Rob̾te. Rob̾tus siquidẽ Girardi filius.
suũ detulerat uexillum. rapidum
calcarib urge cornipedẽ: & xp̃ianis
cro parentum nr̃oꝵ: & ne liuidaue¬
ris in aliqͦ rutilantẽ titulum fran¬
coꝵ. Scito nob̃ ilico de celis auxiliũ
fut᷑um: sed uul d̃s ut nos tamꝗͣ for¬

Expanded text:
subventurus; et si Turci prioribus praevasubventurus; et si Turci prioribus praevalerent, totam belli ingruentiam excepturus. Litui clangebant, buccinae reboabant, utriusque multitudinis clamor audiebatur; et jam clypeo clypeus, jam umbone umbo repellebatur; hastis confractis, enses mutilabantur, et cominus utraeque instabant legiones. Supervenere nos coeperunt impellere. Nequibant Franci tantum impetum, tot examinatarum nationum, sustinere, sed titubantes cogebantur cedere. Tantus enim erat et clamor et strepitus, et telorum imber, ut ipsum etiam obnubilarent aerem. Ingemuit Boamundus, qui undique prospiciebat eis, tanquam totus oculatus, et aitRoberte, » Robertus siquidem, Girardi filius, suum detulerat vexillum, « rapidum calcaribus urge cornipedem; et Christianis cro, parentum nostrorum, et ne lividaveris in aliquo rutilantem titulum Francorum. Scito nobis illico de coelo auxilium futurum: sed vult Deus ut nos, tanquam for
Abbreviated transcription (Latin):
num capere poterant: & aurora pri¬
ma illucescente. gnaros p̾miserunt
exploratores: qͥ eis de turcis reñtia¬
rent. Nec mora: uider̃t eos ex alt̾a
ripa flumimis accelerantes. fecer̃t
autẽ duas copiosas acies. Pone uͦ se¬
quebat᷑ maxima uirt᷑ illoꝵ. Reu̾si
sunt gͦ celerit speculatores acclam¬
antes. Qͥd opus est u̾bis: Ecce eos Ne
moremini: ꝓpe enĩ sunt. Locuti sun
obtimates de bello ordinando: & ne¬
gotiũ illud commiserunt Boamun¬
do. Eia inqͥt Boamundꝰ. singuli ur̃os
conuocate: & signo dato. unꝰqͥsq ur̃a
cũ acie militate. U̾bi autem opꝰ fuit
lanceis & gladiis. rem ꝑagite: & actu¬
um & ictuum pat̾noꝵ. ne obliuisca¬
mini. Ordinate sunt itaq sex acies.
Qͥnq ex illis p̃cesserunt. que belli põ¬
dus sustinerent: & in imicũ agmen
efficacit᷑ feriendo repellerent. Boa¬
mundꝰ postremꝰ cum acie sua paula¬
tĩ gradiebatur. omnib ꝓusurils &

Expanded text:
num capere potuerant. Et aurora prinum capere potuerant. Et aurora prima illucescente, gnaros praemiserunt exploratores, qui eis de Turcis renuntiarent. Nec mora viderunt eos ex altera ripa fluminis accelerantes. Fecerant autem duas copiosas acies. Pone vero sequebatur maxima virtus illorum. Reversi sunt ergo celeriter speculatores, acclamantes: « Quid opus est verbis? Ecce eos, ne moremini, prope enim sunt. » Locuti sunt optimates de bello ordinando, et negotium illud commiserunt Boamundo. Eia, inquit Boamundus, « singuli vos convocate, et signo dato unusquisque vestra cum acie militate; ubi autem opus fuerit lanceis et gladiis, rem peragite; et actuum, et ictuum paternorum ne obliviscamini. » Ordinatae sunt itaque sex acies. Quinque ex illis praecesserunt quae belli pondus sustinerent, et inimicum agmen efficaciter feriendo propellerent. Boamundus postremus cum acie sua paulatim gradiebatur, omnibus provisurus et
Abbreviated transcription (Latin):
lii succedite. Uobis met ipsis fulcite
los: & unꝰquisq ur̃m pugnate pro
uob̾. ĩmo alius alium defendite. p̾¬
cipue portas ciuitatis. qͤ corã uobis
sunt diligent̃ obseruate: ne illis re¬
seratis possint in uos libere discurre¬
re. Amodo sicut fuerit uoluntas in
celo: sic fiat. His dic̃tis. armati & cõnu¬
nione sc̃a premuniti: ꝓcesserunt e cã¬
tris: non sine grauib utriꝰq caterue
lam̃tis. Neuter de se confidebat: nec sa¬
cerdos. nec mulier: nec popł̃s. nec mi¬
les. Nec isti nec illi sperabant. se de ce¬
tero: posse frui aspectu mutuo. Hi &
illi ꝓruebant in caroꝵ oscula: & om̃s
in lacrimas ciebant᷑. Milites hospita¬
ti sunt int̾ fluuium qui antiaͦ uo ca¬
bulo dãphes uuncupatꝰ est: qͥ preter¬
luit antiochiã & lacum. AudieraN
siqͥdem turcos in castello arech con¬
uenisse: ultra pontẽ ferreum. Obti¬
mates ante lucani conuenert:nec
enĩ in tanto discrimine coartati. sõ¬

Expanded text:
liis succedite: vobismetipsis fulcite liis succedite: vobismetipsis fulcite vos et unusquisque vestrum pugnate pro vobis, imo alius alium defendite: praecipue portas civitatis quae coram vobis sunt, diligenter observate, ne illis reseratis possint in vos libere discurrere. Amodo sicut fuerit voluntas in coelo, sic fiat. » Hic dictis armati, et communione sancta praemuniti, processerunt e castris, non sine gravibus utriusque catervae lamentis. Neuter de se confidebat, nec sacerdos, nec mulier; nec populus, nec miles; nec isti, nec illi sperabant se de caetero, posse frui aspectu mutuo. Hi et illi proruebant in charorum oscula, et omnes in lacrymas ciebantur. Milites hospitati sunt inter fluvium, qui in antiquo vocabulo, Daphnes nuncupatus est, qui praeterfluit Antiochiam, et lacum: audierant siquidem Turcos in castello Areth convenisse, ultra Pontem Ferreum. Optimates antelucani convenerunt; nec enim in tanto discrimine coarctati som
Abbreviated transcription (Latin):
pulũ dei qͥ se nobis cõmisit. multũ
mori cõspicabimur: Qͥd refert dñs
a seruo. nobilis a plebeio. diues a pau¬
pere. miles a pedite. nͥ nr̃m qͥ preside¬
mꝰ eis ꝓsit consiliũ. & patrocinetur.
auxiliũ: Si turci mͥ dñabuntur im¬
pune: nolo ampliꝰ unierẽ. Uos dñi con¬
sulares & illustres uiri. lux & flos ui¬
ctoriose francie: decus & speculum
pugnatricis militie ꝓ uobis ipsis de
te. Inuocemus nomen dñi ih̃u: &e uel
spoliis letabimͣ opimis. uł morte mo¬
riem᷑ insigni: quando saltẽ de anima¬
rum m̃arum securi. non moriem sic̃
mori solent ignaui. Deniq ñ sumiᷤ
tot nec tanti: qͥ duo ualeamꝰ bella su¬
stinere. Sed o milites. om̃s egrediam
castra: sic enĩ mͥ uidetur pulchrum
& utile. & intrepidi ꝓcedamꝰ eis obuiã
Uos autem om̃s in castris remanete
pedites. castris munimentũ: eis qͥ in
ciuitate sunt obstaculũ. Omnes in¬
somnes ꝑnoctate: uł uicarii aliis a¬

Expanded text:
pulum Dei qui se nobis commisit, multum pulum Dei qui se nobis commisit, multum mori conspicabimur. Quid differt dominus a servo, nobilis a plebeio, dives a paupere, miles a pedite, nisi nostrum qui praesidemus eis prosit consilium, et patrocinetur auxilium? si Turci mihi dominabuntur impune, nolo amplius vivere. Vos, domini consulares et illustres viri, lux et flos victoriosae Franciae, decus et speculum pugnatricis militiae, pro vobis ipsis decte. Invocemus nomen Domini Jesu; et, vel spoliis laetabimur opimis, vel morte moriemur insigni! quando saltem de animarum nostrarum securi, non moriemur sicut mori solent ignavi. Denique non sumus tot nec tanti, qui duo valeamus bella sustinere. Sed, o milites omnes egrediamur castra: sic enim mihi videtur pulchrum et utile; et intrepidi procedamus iis obviam: vos autem omnes in castris remanete pedites, castris munimentum; eis qui in civitate sunt, obstaculum. Omnes insomnes pernoctate; vel vicarii, alii a
Abbreviated transcription (Latin):
Excordes & exangues facti pallebant:
& multi eoꝵ colla marcida circula¬
bant. Nobilitas tam̃: de bello dispu¬
tare ausa est.Confluxerant om̃s de
qͥb supra meminimꝰ obtimates. om
ter eos nec aliqͥs tepidus. nec pusilla¬
nimis inuemebatur. Boamundꝰ
tam̃ suum exꝓmens consilium: ad¬
iecit. Uideo uos deo gr̃as omnes una¬
nimes: nec aliqͥs hac in re dissentit
ab aliqͦ. Suꝑfluum gͥ reor tot obti¬
mates. tot uiros prudentes duc̃e ꝑ
ambages: qͦs iam iudeo in eadẽ uo¬
luntate cõplices. Omnes qͥdem an¬
helatis ad pugnã: omnes id ad com¬
munẽ ꝓfuturum creditis salutem.
Ego uͦ id ip̃m collauclo: ego ad ipsum
uehement̃ efflagito. Nam rogo: ne
sicut segnes moriamur uł imbelleᷤ.
Non simus imꝓperiũ: uł omnium
infamia xp̃ianoꝵ. Si mori contig̃it:
głose saltem moriam in bello. Tan¬
tundẽ est si moriamur inglorii: ac
si cõparemur iumentis insipientib bru¬
tis assimiles pecudib Nã quo ad po¬

Expanded text:
excordes et exsangues facti pallebant, excordes et exsangues facti pallebant, et multi eorum colla marcida circulabant. Nobilitas tamen de bello disputare causa est. Confluxerant omnes de quibus supra meminimus optimates; omnter eos nec aliquis tepidus, nec aliquis pusillanimus inveniebatur. Boamundus tamen suum depromens consilium adjecit: « Video vos, Deo gratias, omnes unanimes, nec aliquis hac in re dissentit ab aliquo. Superfluum ergo reor, tot optimates, tot viros prudentes ducere per ambages, quos jam video in eadem voluntate complices. Omnes quidem anhelatis ad pugnam, omnes id ad communem profuturum creditis salutem. Ego vero idipsum collaudo; ego idipsum vehementer efflagito. Nam rogo ne sicut segnes moriamur vel imbelles: non simus improperium, vel omnium infamia Christianorum. Si mori contigerit, gloriose saltem moriamur in bello. Tantum est si moriamur inglorii, ac si comparemur jumentis insipientibus, brutis assimiles pecudibus. Nam quoad po
Abbreviated transcription (Latin):
neus offero: fideliter exequor. Papi¬
liones autẽ & collegasmeos. mox re¬
diturꝰ hic dimitto: & sic me omnia
bona fide ꝓsecuturũ. suꝑ hec sacro¬
sc̃a iuro. Sic iurauit: & abiit. Credi¬
dit enĩ ei multitudo: & de reditu
accelerando omĩs popłs eum obmixiꝰ
obtestabant᷑. Abiit autem: sed male
ꝑuirus numqͣm rediit. Tali enun
occasione: consuluit miserrime ui¬
te fue. Gens in aerĩ pauꝑata fur tim
discedebat: uadens quo uiu̾e se pu¬
tabat. Ad mare nullus audebat ꝓce¬
dere: qm̃ uie & auia seruabant᷑. In
portu tam̃ naues adnauerant. que
illis possent ꝓdesse: si accessus ad eas
patefieret. Ecce iterum fama recens
ꝑerebriit. tͣcos innumeros aduenta¬
re: & ingruentiã necis confestim om̃i¬
b ĩminere. Tot enim erant. qͦd uix
multoꝵ stadioꝵ suffic̾et eis: quaqua¬
uersum porrecta capacitas. Ecce it̾m
nouus timor. Ecce de repente timebãt:
ac si nullatenꝰ ea usq tumuissent.

Expanded text:
neus offero, fideliter exsequar. Papineus offero, fideliter exsequar. Papiliones autem et comites meos, mox rediturus, hic dimitto, et sic me omnia bona fide prosecuturum super haec sacrosancta juro. » Sic juravit, et abiit. Credidit enim ei multitudo, et de reditu accelerando omnis populus eum obnixius obtestabantur. Abiit autem, sed male perjurus nunquam rediit. Tali enim occassione consuluit miserrimae vitae suae. Gens interim pauperata furtim discedebat, vadens quo vivere se putabat. Ad mare nullus audebat procequoniam viae et avia servabantur. In portu autem naves adnaverant, quae illis possent prodesse, si accessus ad eas patefieret. Ecce iterum fama recens percrebuit Turcos innumeros adventare, et ingruentiam mortis confestim omnibus imminere. Tot enim erant, quod vix multorum stadiorum sufficeret eis quaquaversum porrecta capacitas. Ecce iterum novus timor, ecce de repente timebant, ac si nullatenus ea usque timuissent;
Abbreviated transcription (Latin):
n necessitatib ur̃is semꝑ cominuni¬
cabo. Sed interun tedet animã meam
miseriarũ uestrarum. & nͥ uobis po¬
tero subuenire: totꝰ moriar in ama¬
ritudine. Accipite gͥ meũ dum bene
dixero consiliũ. Nolo uiuus ut pre¬
libatũ est ab hoste recedere: nͥ contu¬
bernͥalib nr̃is meluis excogitassem
ꝓdesse. Ego domesticꝰ sũ u̾t nostis ĩꝑatori:
ego ꝑcoguitꝰ sum om̃i grece nationi.
Ascendit gͥ cor meũ cogitatio. qͣlicet
mͥ molestum & laboriosũ sit quod co¬
gito: uobis insinuo. Paratꝰ sum & ad
portus. & ad imꝑatorẽ euolare: & ubi
ubi decretũ unꝑiale dirigere. ut õs
ad adiutorium ur̃m festinanter con¬
ueniant: farinã & uinum. carnem
& caseũ. abundanter deuehant: &
qͥcquid uictualiũ habent fideles im¬
ꝑatoris. uob̾ largiter suppeditent. E¬
quos etiã elaborabo uita comite płi¬
inos adducere. Ne autẽ de me diffida¬
tis in ueritate loquar. qͥcquid ultro¬

Expanded text:
nisi necessitatibus vestris semper communinisi necessitatibus vestris semper communicabo: sed interim taedet animam meam miseriarum vestrarum et nisi vobis potero subvenire, totus moriar in amaritudine. Accipite igitur meum, dum bene dixero, consilium. Nolo vivus, ut praelibatum est, ab hoste recedere, nisi contubernalibus nostris melius excogitassem prodesse. Ego domesticus sum, ut nostis, imperatori; ego percognitus sum omni Graecae nationi. Ascendit igitur cor meum cogitatio, quam, licet mihi molestum et laboriosum sit, quod cogito, vobis insinuo. Paratus sum et ad portus et ad imperatorem evolare; et ubi decretum imperiale dirigere, ut omnes ad adjutorium vestrum festinanter conveniant; farinam et vinum, carnem et caseum abundanter devehant; et quidquid victualium habent fideles imperatoris, vobis largiter suppeditent. Equos etiam elaborabo, vita comite, plurimos adducere. Ne autem de me diffidatis, in veritate loquar: quidquid ultro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓceres. sũma in anxietate positos.
& om̃ib angustiis circunuentos. Om¬
nia uictualia: consũpta sunt. Equi: mor¬
tui sunt. Castia: obsessa sunt. Grauuiᷤᷤ
nos obsidem. dͥ obsedimꝰ: quam illi qͦs
obsedimꝰ. Ipsi equitant. ipsi cursitans:
ipsi gͣuiter nos impugnant. Nos un¬
diq circunuallamn: ut nullatenꝰ egͤ¬
di audeamꝰ. Nullum adiutorẽ expec¬
tamꝰ. Omne mercatũ nobis inhibet᷑.
Ista du tolerare nichil÷ aliud: quã
lib̾alitatis ur̃e patres conscripti. qui
ab extremis orbis regionib adueni¬
stis. in his exteris nationib morit᷑i:
nͥ uł michi credideritis. uł melius
consiliũ accipietis. Cuiꝰ pectus ferre¬
um ñ moueat. tot. xp̃ianoꝵ defectꝰ:
Michi credite patres conseripti. ñ
ignota loquor: in t̾ra mͥ non incog¬
nita sum. Satis possem mͥ consulere:
si cogitarẽ uos deserere. Sed deleat
anima mea de libro uiuentiũ. si ue¬
stre sc̃itudini umqͣm me subtͣho:

Expanded text:
proceres, summa in anxietate positos, proceres, summa in anxietate positos, et omnibus angustiis circumventos: omnia victualia consumpta sunt, equi mortui sunt, castra obsessa sunt. Gravius nos obsidemur qui obsidemus, quam illi quos obsedimus: ipsi equitant, ipsi cursitant, ipsi graviter nos impugnant: nos undique circumvallamur, ut nullatenus egredi audeamus. Nullum adjutorem exspectamus. Omne mercatum nobis inhibetur. Ista diu tolerare nihil est aliud quam liberalitatis vestrae, patres conscripti, qui ab extremis terrae regionibus advenistis in his exteris nationibus morituri, nisi vel mihi credideritis vel melius consilium acceperitis. Cujus pectus ferreum non moveat tot Christianorum defectus? Mihi credite, patres conscripti; non ignota loquor: in terra mihi non incognita sum. Satis mihi possem consulere, si cogitarem vos deserere. Sed deleatur anima mea de libro viventium, si vestrae sanctitudini unquam me subtraho;
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ eaballis uterent᷑. Homines nãq: et
equi: pari laborabant incõmodo. Ilec
erat ulla spes euadendi: nͥ deus eis su¬
spirantib & clamitantib ꝓpiciaretur.
ad cdeum enĩ: eoꝵ rugiebant corda &
ora. Et qͥa t̾reno desꝑauerant ad iutore
in deo spem suã collocauerant. Talit̃
autẽ deus redarguebat eos mniscditer
ut ad eum toto corde conu̾terentur:
igne cõpuinctionis & infortunio supill¬
nientis necessitatis excocti pͣgar entis
Fames augebat᷑ in dies: & omnes tui¬
re ꝑt̾riti tabescebant. Accedebant al
saga mali. E rumorũ agmentates
que turcos p̃nuntiabat suꝑuenturoᷤᷤ:¬
gͥ constantinopolitauꝰ natione grecꝰ
nomine Tatingͦ. ab imꝑatoris latere
uenerat: qͥ satellitib quos imꝑator
in exercitũ legauerat. pͥncipando pre¬
erat. Hic metu mortis plus aliis reneᷤ
dissolutꝰ. ad optimates uenit: & qͦd
enormit̃ uerebatur dissimulans. ad e¬
os sic ex orsus est. Uideo uos egregii

Expanded text:
qui caballis uterentur; homines namque et qui caballis uterentur; homines namque et equi pari laborabant incommodo, nec erat ulla spes evadendi, nisi Deus eis suspirantibus et clamitantibus propitiaretur. Ad Dominum enim eorum fugiebant corda et ora; et quia terreno desperaverant adjutorio, in Deo totam spem suam collocaverant. « Taliter autem Deus redarguebat eos misericorditer, ut ad eum toto corde converterentur; igne compunctionis et infortunio supervenientis necessitatis excocti, purgarentur. » Fames augebatur in dies, et omnes timore perterriti tabescebant. Accedebat ad saga mali et rumorum augmentatrix, quae Turcos praenuntiabat suigitur Constantinopolitanus natione Graecus, nomine Tagingus, ab imperatoris latere venerat, qui satellitibus quos imperator in exercitum legaverat principando praeerat. Hic metu mortis plus aliis renes dissolutus, ad optimates venit; et quod enormiter verebatur dissimulans, ad eos sic exorsus est: « Video vos, egregii
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Quos inuentos Tangredꝰ app̃hen¬
dit. & inhoneste coninciatos & coactos:
ad hostẽ. redire compulit. Iuramentũ
it. eesidẽ ab eis extorsit: ut redirent. &
siñb sauisfacerent. Guilłmꝰ: ad Boamũ¬
distelttoria deductus est. Naiẽ ꝓbro¬
sis Boamundꝰ coercuit uerbis: & condi¬
nis castigauit angariis. Bicebat gͦ. Ed
o dedecꝰ & totius inꝓperiũ francie. face¬
re p̃sumpsisti: Cur eneruare uoluisti.
tuoꝵ corda confratrum. ut exẽplo tuo
hostem dei ñ redituri dimitterent: du
tu solus tͥ totũ arripiusti pauorem. ut
tu nob̃ dimissis sanus effugeres: Om¬
nium miserremne. decuerat te in castrꝰ
poñe. Nunc igit᷑ omnib dieb uite tue
suꝑ t̾ram eris ignominiosꝰ. Interĩ ad
Boamundum accesser̃t franci: & pro
Qui eis qͣntotiꝰ adquieuit: ne tam̃ de
cetero discederet. ipsis collaudantib
noꝵ defecerũt eqͥ: ut uix in toto & tanto¬
t̃o exercitu mille milites inuenirent᷑

Expanded text:
runt; quos inventos Tancredus apprehenrunt; quos inventos Tancredus apprehendit, et inhoneste conviciatos et coactos ad hostem redire compulit. Juramentum enim et fidem ab eis extorsit, ut redirent et fratribus satisfacerent; Wilhelmus ad Boamundi tentoria deductus est. Quem probrosis Boamundus coercuit verbis et condignis castigavit angariis. Dicebat ergo: « Quid, o dedecus et totius improperium Franciae, facere praesumpsisti? cur enervare voluisti tuorum corda confratrum, ut exemplo tuo hostem Dei, non redituri dimitterent? An tu solus tutum tibi arripuisti pavorem, ut tu nobis dimissis sanus effugeres? Omnium miserrime, decuerat te in Castrisponere. Nunc igitur, omnibus diebus vitae tuae super terram eris ignominiosus. » Interim ad Boamundum accesserunt Franci, et pro qui eis quantocius adquievit: ne tamen de caeteronorum defecerunt equi, ut vix in toto et tanto exercitu mille milites invenirentur