comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
monasterii cautioni tradat᷑. Si uͦ liberos haibae. pars¬
illius hȩc nostro fisco addicat. Si uͦ comes prouincie
uindictã tali crimini imꝑoni neglexerit. honore
careat. & duas libras auri fisci uirib dare cõpellat᷑.¬
emini regũ aut cuiquã hominũ
in ꝓpriũ liceat monasteriũ tradere ł cõmutare
atq. ca nonica sub anathematis pȩna sanxit aucto¬
ritas. Qđ si factũ fuerit. ñ ualebit sed is qui ac¬
cipit p̃ciũ amittat. Et qui decrarit pciũ quod
accepit in ipso monasterio amittat & una cum
peio monasteriũ ꝑdat. & ipsũ monasteriũ in
pristinũ reformetur.¬
ncuntatib in quib p̃sides p̃sunt ipsi audeant
causis seu & defensones. qui autẽ epm̃ ł sacerdo¬
tis aut dericos iudicare sibi maluerit᷑ hoc ꝗꝗ
fieri ñ ꝑmittimꝰ.¬

Expanded text:
monasterio cautiori tradatur. Sin autem diaillius haec nostro fisco addicat. Si vero comes provinciae vindictam tali crimini imponere neglexerit, honore careat, et duas libras auri fisci viribus dare conpellatemini regum aut cuiquam hominum in proprium liceat monasterium tradere vel commutare atque canonica sub anathematis poena sanxit auctoritas. Quod si factum fuerit, non valebit, sed is, qui accepit, pretium amittat; et qui distraxit, pretium quod accepit in ipso monasterio amittat et una cum pretio monasterium perdat, et ipsum monasterium in pristinum reformeturIn civitatibus, in quibus praesides praesunt, ipsi audiant causas seu et defensores. Qui autem episcopum vel sacerdotes aut clericos iudicare sibi maluerint, hoc quoque fieri non permittim
Abbreviated transcription (Latin):
ius qui frequent̾ litigat & accusandũ est
facilis accusationẽ absq grandi ex amine nemo re¬
cipiat.
udicantẽ oport& cuncta rimariꝰ ordinẽ rerum
plena in quisitione discutere. Interrogandi ac
proponendi adiciendiq pacientia prebita abe¬
o ut ibi actio partiũ limitata sit plenit᷑. Net
prius litigantib sua uelit sententia obuiare. nisi
quando ipsi ꝑactis om̃ib iã nihil amplius habu¬
erint in qu estione qđ ꝓponant. Et tãdiuactio
uentilet᷑. quousq rei ueritas ĩ ueniat᷑. frequent᷑
interrogari oport&. ne aliqid p̃ter missũ forte
remaneat. qd ad necti conueniat.
unt quidã qui contra ecclesiasticã regulã pugna¬
re uident᷑ & ꝑ testes redẽptos putant se ad accu¬
sationẽ admitti debere. Hi omino ñ admittantur
nisi ac tspublicis docuerint om̃ se suspitione arere:

Expanded text:
ius, qui frequenter litigat et ad accusandum est facilis, accusationem absque grandi examine nemo recipiat.udicantem oportet cuncta rimari et ordinem rerum plena inquisitione discutere, interrogandi ac proponendi adiciendique pacientia praebita ab eo, ut ibi actio partium limitata sit pleniter. Nec prius litigantibus sua velit sententia obviare, nisi quando ipsi peractis omnibus iam nihil amplius habuerint in quaestione, quod proponant. Et tamdiu actio ventiletur, quousque rei veritas perveniatur. Frequenter interrogari oportet, ne aliquid praetermissum forte remaneat, quod adnecti conveniat.Sunt quidam, qui contra ecclesiasticam regulam pugnare videntur et per testes redemptos putant se ad accusationem admitti debere. Hi omnino non admittantur, nisi actis publicis docuerint, omni se suspicione carere.
Abbreviated transcription (Latin):
rbos criminosos canonice ad sy nodũ uenientes iube¬
mꝰ iuxta decreta papȩ innocentii cap̃. xxiii in medio
collocari. discussiq obiectionib quȩ ipsi prbis inpin¬
gunt᷑. si conuinci potuerint a sacerdotali reuoueant᷑
officio. quia qͥ scĩ ñ sunt. scã tractare ñ pcssunt atq
alieni efficiant᷑ aministerio qđ uiuendo inlicite pul¬
luerunt. Et sic̃ uinci ñ potuerint. scđm anterius cap̃
consultu leonis pape & multoꝵ epõꝵ statutũ cũ alus¬

Expanded text:
ros criminosos canonice ad synodum venientes iubemus, iuxta decreta papae Innocentii capitulo 33, in medio collocari; discussisque obiectionibus, quae ipsis presbiteris inpinguntur, si convinci potuerint, a sacerdotali removeantur officio, quia qui sancti non sunt, sancta tractare non possunt, atque alieni efficiantur a ministerio, quod vivendo illicite polluerunt. Et si convinci non potuerint, secundum anterius capitulum consultu Leonis papae et multorum episcoporum statu
Abbreviated transcription (Latin):
de incendus. aut de naufragus quãuis cohibentiã
faciant nemo in hoc iurare p̾sumat.
e iterantib qui ad placitũ aut alibi ꝑgunt ut eos
ꝑ collectũ nemo sit ausus ad sallire. & nemo herbã¬
mitis aut in p̃sentia archidiaconi aut centenarii
aut uice dõni aut iudicis comitis aut ante bene nota
cestimo nia. & ut foris marcã nemo mancipia uendat

Expanded text:
de incendio, aut de naufragio, quamvis convenentias faciant, nemo in hoc iurare praesumat. 17. De itinerantibus. Qui ad palatium aut aliubi pergunt, ut eos cum collecta nemo sit ausus adsalire. Et nemo aaut in praesentia archidiaconi, aut centenarii, aut in praesentia vicedomini, aut iudicis comitis, aut ante bene nota testimonia. Et foras marca nemo mancipium vendat
Abbreviated transcription (Latin):
dimꝰ. cito deficiemꝰ. Unusqisq tam̃ custodiat:
excercitũ suĩ ne aliqua dep̃datio infra regnũ fiat.
inis allenũ seruũ ad furtũ suaserit : aut ad aliquid
dapnãsũ in fraude dnĩ sui ut poss& accusare eũ & fraus
ipsa fuerit detracta ꝑ muestigationẽ iudicis dñs nec
seruũ ꝑdat. nec ꝓ hoc aliquã faciat cõpositionẽ. sed
ille cuius conlusione ł exortatione admissũ est tãqua
ur nocturno tpr̃ captus in furtu dũ res furtiuas se¬
cũ portat. si fuerit occisus nulla ex hoc homiodio que

Expanded text:
dimus, cito deficiemus. Unusquisque tamen custodiat dimus, cito deficiemus. Unusquisque tamen custodiat exercitum suum, ne aliqua depraedatio infra regnum fiat.is alienum servum ad furtum suaserit aut ad aliquid dampnosum in fraudem domini sui, ut posset accusare eum, et fraus ipsa fuerit detecta per investigationem iudicis, dominus nec servum perdat nec pro hoc aliquam faciat conpositionem; sed ille, cuius conclusione vel exortatione admissum est, tanquam o. Fur nocturno tempore captus in furto, dum res furtivas secum portat, si fuerit occisus, nulla ex hoc homicidio que
Abbreviated transcription (Latin):
iqis die dnĩca oꝑa seruilia fecerit. lib homo si bouẽ
iunxerit & cũ carro ambulauerit dextrũ bouem
ꝑdat. Et si alia quȩ canonica auctoritate probibita
sunt seruilia fecerit oꝑa. sacerdotib illa emendet.
sic̃ de reliqis neglegentus iudicib em̃dari solae et
ab ipsis sacerdotib penitentiã iuxta modũ culpae
accipiat. Similit̃ & de p̃cipius festiuitatib: obser¬
uari placuit qđ si sacerdotes eos nequiuerint cor¬
ripere. tunc a iudicib ad sacerdotes adducantur
eisq obedire in om̃ib faciant.
iqis in excercitu in fra regnũ sine iussione dnico
ꝑuim hostilẽ aliqid p̃dare uoluerit. aut fȩnũ
tollere. aut granũ siue peccora maiora ł minora
domꝰq infrangere ł incendere. hȩc ne fiant om̃i
aut cũ .xii. testib se purg&. Si uͦ seruus hoc fe¬
cerit. capitali crimine subiaceat. & dñs om̃a simi¬
lia restuat. qͥ seruũ suũ ñ correxerit nec custo¬
diuit ut talia ñ ꝑpetrar&. Qm̃ si nos ipsos cõme¬

Expanded text:
is die dominico opera servilia fecerit liber homo, si bovem iunxerit et cum carro ambulaverit, dextrum bovem perdat. Et si alia, quae canonica auctoritate prohibita sunt, servilia opera fecerit, sacerdotibus illa emendet, sicut de reliquis neglegentiis iudicibus emendari solet, et ab ipsis sacerdotibus poenitentiam iuxta modum culpae accipiat. Similiter et de praecipuis festivitatibus observari placuit. Quod si sacerdotes eos nequiverint corripere, tunc a iudicibus ad sacerdotes adducantur eisque oboedire in omnibus faciant.Si quis in exercitu infra regnum sine jussione dominica per vim hostilem aliquid praedare voluerit, aut foenum tollere, aut granum, sive pecora majora vel minora, domosque infrangere vel incendere, haec ne fiant, omniaut cum duodecim testibus se purget. Si vero servus hoc fecerit, capitali crimini subjaceat, et dominus omnia similia restituat, quia servum suum non correxit, nec custodivit ut talia non perpetraret: quoniam si nos ipsos come
Abbreviated transcription (Latin):
firmissimȩ qͥb in xp̃o fundatis. innitit᷑ om̃is mul¬
titudo credentiũ. ipsi ianue ciuitatis ȩt̃nȩ. ꝑ qos
om̃s qui credunt ingrediunt᷑ ad xpm̃. Ipsi ianito¬
res qͥb claues datȩ st̃ regni cȩloꝵ. Ipsi etiã dis¬
pensatores regie domꝰ. quoꝵ arbitrio in aula regis
ȩt̃ni diuidunt᷑ gradus officia singuloꝵ.¬

Expanded text:
firmissimae, quibus in Christo fundatis innititur omnis mulfirmissimae, quibus in Christo fundatis innititur omnis multitudo credentium; ipsi ianuae civitatis aeternae, per quos omnes qui credunt ingrediuntur ad Christum; ipsi ianitores, quibus claves datae sunt regni coelorum. Ipsi etiam dispensatores regiae domus, quorum arbitrio in aula regis aeterni dividuntur gradus et officia singulo
Abbreviated transcription (Latin):
soluis int̾ uos expectate iudicũ ut ura iurga
est ut homo iudice deos sed ille solus de q̃ scriptũ
quilit̾ beat᷑ ꝓsper in libro quẽ de contẽplatiua &
actuali uita scripsit laudẽ sacerdotũ copbenderit
ipsis enĩ inqĩt idẽ sacerdotib ꝓpria animarũ curan¬
dũ sollicitudo cõmissa est. qͥ pondus płi sibi cõmissi
uirilit̃ sustenta ꝓ peccatis hominũ. Eut ꝓ suis infati¬
gabilit̃ supplicant dõ. Ac uelut qͥdã aaron incensũ
contriti cordis & humiliati sp̃s offerentes. quo placat᷑
ds̃. auertunt irã futurȩ anĩ auersionis apło. qui per
dĩ gram̃ fiunt diuinȩ uoluntatis iudices ȩcclesiarũ
xp̃ĩ post apłos fundatores. fidelis płi duces. uerita¬
tis assertores. prauȩ doctrine hostes. om̃ib bonis
regeneratoꝵ. p̃dicatores cȩlestiũ p̃mioꝵ. exempla
bonoꝵ docum̃ta uirtutũ & forma fideliũ. ipsi
sunt duces ȩccłe. inqͥb fulg& ȩccła. ipsi colũpnȩ

Expanded text:
solius inter vos expectate iudicium, ut vestra iurgia, est, ut homo iudicet deos, sed ille solus de quo scriptumqualiter beatus Prosper in libro, quem de contemplativa et actuali vita scripsit, laudem sacerdotum compraehenderit. « Ipsis enim, » inquit, id est sacerdotibus, « propria animarum curandarum sollicitudo commissa est; qui pondus populi sibi commissi viriliter sustinentes pro peccatis hominum velut pro suis infatigabiliter supplicant Deo; ac velut quidam Aaron incensum contriti cordis et humiliati spiritus offerentes, quo placatur Deus, avertunt iram futurae animadversionis a populo; qui per Dei gratiam fiunt divinae voluntatis iudices, ecclesiarum Christi post apostolos fundatores, fidelis populi duces, veritatis assertores, pravae doctrinae hostes, omnibus bonis regeneratorum, praedicatores caelestium praemiorum, exempla bonorum, documenta virtutum et forma fidelium. Ipsi sunt decus ecclesiae, in quibus fulget ecclesia; ipsi columnae
Abbreviated transcription (Latin):
andioneste o. Nesuidice freꝯuenant & comesacioni
os briecatibi deseruire ñ erubescunt ꝑ diuer¬
sos onerraros indiscrete discurrunt obseruondu
andicuinꝰ ut ab hinc districte seuerteq cobener¬
cent i e greor ilicita & indecente actione &t mnes¬
e rũ sacerdotole uituperet᷑ & quib dehuierantns¬

Expanded text:
udice frequentant, et comessationibus et ebrietatibus deservire non erubescunt, et per diversos mercatus indiscrete discurrunt, observandum judicavimus ut ab hinc districte severiterque corceantur, ne per eorum illicitam et indecentem actionem, et ministerium sacerdotale vituperet
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt cam̃ scõꝵ sẏnodo placuit ut modũ ꝓpriũ
recognoscant. & gubnent subiectas sibi ȩccłas earũq
moderamine curaq contenti sunt.
sulubrit̃ amministrare płisq ad uitã aec̃nã duati
ex liberi babere primo necessariũ indicauimꝰ om̃ib
pcipere. ut honorẽ debitũ uenerabilit̃ ep̃is absq ui¬
la simulatione aut detractione impendant. cisꝗ
in om̃ib ut patrib obediant. & qic qud ꝓsalute ani¬
marũ monuerint ꝓ ut melius pocuerint ad imple

Expanded text:
ti sint, tamen sanctae synodo placuit, ut modum proprium recognoscant, et gubernent subiectas sibi ecclesias, eorumque moderamine curaque contenti sint salubriter administrari, populisque ad vitam aeternam ducatum exhiberi debere, primo necessarium iudicavimus omnibus praecipere, ut honorem debitum venerabiliter episcopis absque ulla simulatione aut detractione impendant, eisque in omnibus ut patribus oboediant, et quicquid pro salute animarum monuerint, prout melius potuerint
Abbreviated transcription (Latin):
pre uidicra & infestationes aqͥbusdã pacint᷑. Et nec
ꝑ easle inmunitates ullã defensionis tuitionẽ iube¬
rer l aleant : ꝓpt̃ hoc qđ ab eisdẽ munitatiscemera¬
gorib dicit᷑ ñ plus inmunitatis nomine cõplecsta
quã claustra monasteri. setera ꝗ quãuis ad easdem
es las ł monasteria ꝑtineant extra inmunitatem

Expanded text:
praeiudicia et infestationes a quibusdam patiantur, et nec per easdem inmunitates ullam defensionis tuitionem habere valeant, propter hoc quod ab eisdem inmunitatum temeratoribus dicatur non plus inmunitatis nomine complecti, quam claustra monasterii; caetera quoque, quamvis ad easdem ecclesias vel monasteria pertine
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit ut ȩcclesiarũ negotia absq ulla dilatione
continuo a iudice audiant᷑ & ꝓficue increm̃tent᷑.
lacuit ut iudex crminosũ discutiens ñ ante sen¬
tentiã ꝓferat capitalẽ quã ut reus ipse confiteat᷑
aut ꝑ innocentes & ueraces testes manifestꝰ con¬
uincat᷑. & de maiorib nr̃a aut successorib nr̃orũ
expectetur sententia.T& lex ꝓhib&
nec fames nrq calũpniatores ł ceteri quos canon
ł quãdiu int̾ se hereditare potuerint. ñ coniun¬
gant᷑ qͥa hȩc pocius incestiua quã c̃iugia st̃ uindicata.

Expanded text:
lacuit, ut ecclesiarum negotia absque ulla dilatione continuo a iudice audiantur et proficue incremententur. 308. Ut iudex criminosum discuciens non ante sententiam proferat capitalem, quam aut reus ipseaut per innocentes et veraces testes manifestius convincatur. Et de maioribus nostra aut successorum nostrorum expectetur sententia. 309. Ut qui nec infames nec calumniatores vel caeteri, quos canonvel quandiu inter se hereditare potuerint, non coiungantur, quia haec potius incestiva quam coniugia sunt iudicanda.
Abbreviated transcription (Latin):
lt qͥ minꝰ quarte oꝑtimȩ de tra hab& scdm estima¬
tionẽ sui telluris oꝑa faciat. Nex ab atbalardo co
iussimus
t ep̃i incestuosos homines em̃dent & magnã diligen¬
tiã habeant ex eis seu & de uiduis infra suã parro¬
chiã potestatẽ habeant ad corrigendũ.

Expanded text:
Et qui minus quartae optimae de terra habet, secundum aestimaEt qui minus quartae optimae de terra habet, secundum aestimationem suae telluris opera faciat. Haec ab Adalardo comiussimuspi incestuosos homines emendent, et magnam diligentiam habeant ex eis, seu et de viduis infra suam parochiam potestatem habeant ad corrigendum.
Abbreviated transcription (Latin):
ro nimia reclamatione quȩ aduenit de hominibus
ecclesiasticis seu fiscalinis qͥ ñ erant adiurnaci quan¬
do in ceno mannico pago fuimꝰ. Uisũ est nobis una
cũ consultu fideliũ nr̃oꝵ statuere ut quicũq de p̾¬
dictis hominib quartã facti ten& cũsuis animalibs
seniori suo plenit᷑ .i. diem cũ suo aratro incãpo seni¬
oris ar&. & ꝓpt̾ea nullũ seruiciũ ei manuale in ipsa
ebdomada aseniore suo reqͥrat᷑. Et qͥ tanta animalia
ñ baba& ut in .i. die hoc explere ualeat ꝑficiat pre¬
dictũ opus in .u. dieb & qͥ solũmodo ita in ualida
it ꝑ se ñ posse arare .iiiͦiͬ. animalia babae cũ eis
sociatis sibi aliis are unodie in cãpo senioris & uno
die post modũ in ipsa eb domada opera manuri fa¬
eiat. Et qͥ nibil ex his facere pocest neq animalia¬
nãq modis hȩc agebant᷑ aqͥbusdã tota ebđ opera¬
bat᷑. aqͥ busdã dimidia & aqͥbusdã duos dies Ia cir¬
cohȩc statuimꝰ ne familia se a p̃dictis operib: sub¬

Expanded text:
ro nimia reclamatione, quae ad nos venit de hominibus ecclesiasticis seu fiscalinis, qui non erant adiurnati, quando in Cenomannico pago fuimus, visum est nobis una cum consultu fidelium nostrorum statuere, ut quicunque de praedictis hominibus quartam facti tenet, cum suis animalibus seniori suo pleniter unum diem cum suo aratro in campo dominico aret et postea nullum servitium ei annuale in ipsa hebdomada a seniore suo requiratur. Et qui tanta animalia non habet, ut in uno die hoc explere valeat, perficiat praedictum opus in duobus diebus. Et qui solummodo ita invalida, ut per se non possit arare, quatuor animalia habet, cum eis, sociatis sibi aliis, aret uno die in campo senioris, et unum diem postmodum in ipsa hebdomada opera manuum faciat. Et qui ninamque modis hec agebantur; a quibusdam tota ebdomada operabatur, a quibusdam dimidia, et a quibusdam duo dies. Idcirco haec statuim
Abbreviated transcription (Latin):
Placuit sari om̃ib qđ .iiiͦ. sunt uitia quȩ nram̃
fidẽ int̾ oetera mala cõmaculant. Quȩ quanto sc̃
sccultiora. tanto ꝑnitiosi or idest suꝑbra ꝑ quã angils
duabolus esfest̃ de gelo est eectus inuidia ꝑ quã iet̃
diabolus hominẽ de paridiso erecit ociũ & aifaordã

Expanded text:
Placuit sciri omnibus, quatuor sunt vitia, quae nostram fidem inter caetera mala commaculant; quae quanto sunt occultiora, tanto perniciosiora, id est superbia, per quam angelus diabolus effectus de caelo est eiectus; invidia, per quam idem di
Abbreviated transcription (Latin):
pericula apparuer̃. Primo qͥa ñnullis ex nr̃is sa¬
cerdotib quadã securitate accepta. nec ea quȩ ad
cultũ diuinũ ꝑtinent faciunt. neq. in restaurati¬
one & in luminarib eccłe studiũ habent. nec etiã
seniorib suis debitã reuerentiã exhibent. & insuꝑ
ȩccłas suas expoliant. & in p̃diola sua ꝓpria trans¬
ferunt. Quȩ omiã ad neglegentiã epoꝵ ꝑtinere
niores eoꝵ in tantã audatiã ꝓrũpunt. ut eos etiã
inlicite & in honeste atq in reuerent̃ tractare
p̃sumant. Unde sũ mopere om̃ib nob̾ ab hinc ꝓ¬
uidendũ iudicauimꝰ. ut ea quȩ ad omno imperato¬
re consensu epoꝵ ob honorẽ & amorẽ dĩ ecclesus
concessũ est ñ in auariciã prbeoꝵ aut in rapacita¬
tẽ episcopaliũ ministroꝵ cedant sed in utilitatẽ ȩccłe
& in usus clericoꝵ & pauperũ deueniant.

Expanded text:
pericula apparuerunt. Primo quia nonnulli ex nostris sapericula apparuerunt. Primo quia nonnulli ex nostris sacerdotibus quadam securitate accepta, nec ea quae ad cultum divinum pertinent faciunt, neque in restauratione et luminaribus ecclesiae studium habent, nec etiam senioribus suis debitam reverentiam exhibent, et insuper ecclesias suas expoliant et in praediola sua propria transferunt. Quae omnia ad neglegentiam episcoporum pniores eorum in tantam audaciam prorumpunt, ut eos etiam illicite et inhoneste atque inreverenter tractare praesumant. Unde summopere omnibus nobis abhinc providendum iudicavimus, ut ea, quae a domno imperatore consensu episcoporum ob honorem et amorem Dei ecclesiis concessa sunt, non in avaritiam presbiterorum aut in rapacitatem episcopalium ministrorum cedant, sed in utilitatem ecclesiae et in usus clericorum et pauperum deveniant.
Abbreviated transcription (Latin):
uos spernit me spernit. Et iterũ. Site ñ audie¬
rint dic eccłe. Et si ȩccłe ñ audierint sit tibi sic̃
hmcus & publicanꝰ. Et alibi. Siqis scandaliaue¬
suspendat̾ mola asinaria in collo eiꝰ & demergat᷑
in pfundũ maris quã scandalir& unũ de istis mi
gis eis obediendo ñ filii ꝑditionis sed fili d̃ esta¬
ciant̾. ẜt ñ cũ stultis penã sed eũ iustis premia
peipiant sẽpitna. Nã epos & sacerdoces quib om̃s
dexra caput inclinat. ꝑ qos & nrm̃ pollae imperis
Ad modũ honorari & uenerari om̃s monem nec
eos lacerari aut blas phemari ł detrabi aquo quã
uolumꝰ̃. Quia detractio sacerdotũ ad xpm ꝑcina¬
hit aliũ hominẽ. sic̃ homicidiũ reputabit᷑. Quid
erit de illis qͥ sacerdotes detrabunt. qm̃ & ips se
ipsos occidunt & audientes interimunt. Dupla enĩ
pena digni sunt. qͥ duplant scelera sua. Qui his scis
monitis rebelles ł in obedientes extiterint sciant
scandala generant᷑. in nr̃a discusione .iiiͦiͬ. nobis

Expanded text:
Et iterum: Si te non audierit, dic ecclesiae. Et si ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus. Et alibi: Si quis scandalizavesuspendatur mola asinaria in collo eius, et demergatur in profundum maris, quam scandalizet unum de istis mingis eis oboediendo non filii perditionis, sed filii Dei efficiantur; et non cum stultis poenam, sed cum iustis praemia percipiant sempiterna. Nam episcopos et sacerdotes quibus omnis terra caput inclinat, per quos et nostrum pollet imperium, admodum honorari et venerari omnes monemus, nec eos lacerari aut blasphemari vel detrahi a quoquam volumus; quia detractio sacerdotum ad Chit alium hominem, sicut homicida reputabitur: quid erit de illis, qui sacerdotes detrahunt, quoniam et ipsi semetipsos occidunt, et audientes interimunt? Dupla enim poena digni sunt, qui duplant scelera sua. Qui his sanctis monitis rebelles vel inoboedientes extiterint, sciant scandala generantur, in nostra discussione quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃oꝵ parrociiis quosdã prb̃os concra int̃dicta scoꝵ
cano mũfeminas in domossuas ñ solũ habitare sed
etiesor inistrare faciunt. Quas &e laqueu sacerdoti:
in sepe eotiosse & multos occasione in scandalũ &
mse traetionẽ corruisse uanone  cognouimus¬
dnseransgressio & cẽpore genitoris nri sioninni¬

Expanded text:
 parrochiis quosdam presbiteros contra interdicta sanctorum canonum feminas in domibus suis non solum habitare, sed etiam ministrare faciunt; quas et laqueum sacerdotibus persepe extitisse et multos occasione in scandalum et in detractionem corruisse cognovimustransgressio et tempore genitoris nostri
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit ne p̃dia cȩlestiũ secretoꝵ dicata dõ quȩ tra¬
dita sc̃
aquibusdã aliqua occasione uerent᷑
aut inuadant᷑ sed sub in munitatis tuitione ꝑpecua
firmitate ꝓdurent. Similit̃ & homines eorũ & om̃ia
quȩ eis subdita ẽẽ noscunt᷑. Siqis contra hȩc uenerit
cõponat sic̃ de inmunitate constituimꝰ & penitentia

Expanded text:
caelestium secretorum dicata, Deo quae tradita sunt, a quibusdam aliqua occasione vexentur aut invadantur, sed sub inmunitatis tuitione perpetua firmitate perdurent; similiter et homines earum et omnia, quae eis subiecta esse noscuntur. Si quis contra haec venerit, conponat sic
Abbreviated transcription (Latin):
t latrones seu homicide ł adulteri siue incestuosi sub
magna districtione sint correpti.
ueniant. & ibi accipiant finitiuã sententiã & antea
nullus p̃sumat alterius ꝓprindere sed magis suam
causã querat ante iudices nr̃os ut diximꝰ & ibi reci¬
piant quod iustum esł.

Expanded text:
t latrones, vel homicidae, seu adulteri, vel ncestuosi, sub magna districtione et correctione sint correpti sveniant, et ibi accipiant finitivam sententiam. Et ut in antea nullus praesumat rebus alterius proprindere; nisi magis suam causam quaerat ante iudices nostros, ut diximus, et ibi recipia
Abbreviated transcription (Latin):
inmeipalt uluq cocius scẽ dĩ ȩccłe corpus induas ex¬
de quare gelasius romane sedis uenrabilis eps ad
anastasiũ imperatorẽ ita scribit. Duȩ sunt quippe
inqiđ imperatrices auguste quib principalit̾ mun¬
dus hic regit᷑. Auctoritas sacrata pontificũ. & rega¬
lis potestas. in quib tanto grauius pondus. ẽ sacerdo¬
tũ quanto etiã ꝓ ipsis regib hominibq. in diuino
reddicuri sunt examine rationẽ. Fulgentius quoq
in libro de ueritate p̃destinationis & graẽ itascri¬
bit. Quantũ ꝑtinet inquit ad huius tẽporis uitã
mersisse rep̃hensibilẽ & ualde mnolitũ usũ conperimꝰ
eo qđ quidã cor ep̃i ultra modũ suũ ꝓgredientes & do

Expanded text:
iter itaque totius sanctae Dei ecclesiae corpus in duas exde qua re Gelasius Romanae sedis venerabilis episcopus Anastasium imperatorem ita scribit: « Duae sunt quippe inquid imperator augustae quibus principaliter mundus hic regitur, auctoritas sacrata pontificum, et regalis potestas. In quibus tanto gravius pondus est sacerdotum, quanto etiam pro ipsis regibus hominum in divino reddituri sunt examine rationem. » Fulgentius quoque in libro de veritate predestinationis et gratiae ita scribit: « Quantum pertinet inquimersisse reprehensibilem et valde inolitum usum comperimus, eo quod quidam chorepiscopi ultra modum suum progredientes, et do
Abbreviated transcription (Latin):
sarũ sub inmunitatis defensi one consistere uerã¬
etiã domꝰ & uillas & septa uillarũ & piscatoria manu
facta. Et quicqiđ fossis aut sepib ł etiã alio causarũ
genere pͣcingit᷑ eodẽ inmunitatis nomine conti¬
neri. Et quicqiđ intra huius modi munim̃ta ad uis
earundẽ ȩcclesiarũ ł monasterioꝵ ꝑtinentia a quo¬
lib& homine nocendi ł dap̃nũ inferendi causa spon¬
tanea uoluntate cõmitit᷑. In hoc facto inmunitas
fracta iudicat᷑. Qđ uͦ in agros & cãpos ac siluas quȩ sine
laborationib sunt & nullomodo munitione cin¬
gunt᷑ casu sicut fieri sol& aquib lib& hominib aliꝗid
dãpnũ factũ fuerit. quãuis idẽ ager. aut cãpus ł

Expanded text:
arum sub inmunitatis defensione consistere, veretiam domus et villas et septa villarum et piscatoria manu facta et quicquid fossis aut sepibus vel etiam alio clausarum genere praecingitur, eodem inmunitatis nomine contineri. Et quicquid intra huiusmodi munimenta ad ius earundem ecclesiarum vel monasteriorum pertinentia a quolibet homine nocendi vel damnum inferendi causa spontanea voluntate committitur, in hoc facto inmunitas fracta ludicatur. Quod vero in agros et campos ac silvas, quae sine laborationibus sunt et nullo modo munitione cinguntur, casu, sicut fieri solet, a quibuslibet hominibus aliquod damnum factum fuerit, quamvis idem a
Abbreviated transcription (Latin):
e his qͥ nonas & decimas iã ꝑ multos annos aut ex parte
aut ex toto dare neglexer̃ uolumꝰ ut ꝑ missos nr̃os con¬
decimas cũ sua lege. & insuꝑ bannũ nr̃m. & hoc eis denun¬
tiet᷑ qđ quicũq hanc neglegentiã iterauerit. benefici¬
ũ unde hȩc nona & decima ꝑsolui debuit amissurũ se
sciat. ita enĩ continet᷑ incapitulari bone memoriae
genitoris nr̃i in libro primo cap̃ lyii. quicũq decim̃ã¬
ose ł ꝓpt̾ munera aut amici ciã ł aliã quãlib& occasi¬
onẽ ad altͤ rã eccłam dederit a comite ł amisso nr̃o
distringat᷑ ut eiꝰdẽ decime quantitatẽ cũ sua lege resti

Expanded text:
e his qui nonas et decimas jam per multos annos aut ex parte aut ex toto dare neglexerunt, volumus ut per missos 49 nostros condecimam cum sua lege, et insuper bannum nostrum. Et hoc eis denuntietur, quod quicumque hanc neglegentiam iteraverit, beneficium unde haec nona et decima persolvi debuit, amissurum se sciat. Ita enim continetur in capitulare bonae memoriae genitoris nostri in libro primo, cap. 157. « Ut qui ecose vel propter munera aut amicitiam vel aliam quamlibet occasionem ad alteram ecclesiam dederit, a comite vel a misso nostro distringatur, ut ejusdem decimae quantitatem cum sua lege resti
Abbreviated transcription (Latin):
caueant & eo& iuniorib exẽplũ bonũ sobrietatis os
e ȩcclesus destructis ut epĩ & missi inquisitionẽ
faciant utrũ ꝑ neglegentiã aut inpossibilitate de¬
tructȩ sunt & ubi neglegentia muenta fuerit
episcopali auctoritate emendare cogant᷑ ut scđm¬
capitularẽ ab his qui eas restaurare debuerint
Si uͦ ꝑ inpossibilitatẽ contigit ut aut pluriores
sint quã necesse sit. aut maioris magnitudinis qũ
ut ex reb ad eas ꝑtinentib restaurari possint
modũ ep̃s inueniat qualit̾ congrue emendari &

Expanded text:
caveant, et eorum iunioribus exemplum bonum sobrietatis ose ecclesiis destructis, ut episcopi et missi inquisitionem faciant, utrum per neglegentiam aut inpossibilitatem destructae sint. Et ubi neglegentia inventa fuerit, episcopali auctoritate emendare cogantur, qui eam restaurare debuerant. Si vero per inpossibilitatem contigit, ut aut plures sint quam necesse sit, aut maioris magnitudinis quam ut ex rebus ad eas pertinentibus restaurari possint, episcopus modum inveniat, qualiter congrue em
Abbreviated transcription (Latin):
restauratione ȩcclesiarũ. comes. ł ep̃s siue abba una
cũ misso nr̃õ quẽ ipsi sibi ad hoc elegerint conside¬
rationẽ faciant ut unqisq eorũ tantũ inde accipiat
ad operandũ & restaurandũ quantũ ipse de rebus
ȩccłarũ habere cognoscit᷑. Similit̃ & uassi nrĩ aut
in c̃mune tantũ operis accipiant. quantũ rerũ eccle¬
sarũ habent ł uñqisq ꝓse upta quantitatẽ quã ipse
cene aut si int̾ eos conuenerit ut ꝓopere faciendo
augentũ donent iuxta estimationẽ operis in argen¬
ra ꝑsoluant Cũq p̃cio rector ȩcde ad p̃dictã restau¬
rationẽ operarios conducere & materiã emere possit
Et qͥ nonas &e decimas dare neglexer primũ quidom
illas cũ sua lege resticuat & in suꝑ bannũ nrm̃ ꝑsoluat
t insi iustigat᷑ caueat ne sepius iterando benesiciã q̃

Expanded text:
iarum comes et episcopus sive abbas una cum misso nostro, quem ipsi sibi elegerint ad hoc, considerationem faciant, ut unusquisque eorum tantum inde accipiat ad operandum et restaurandum quantum ipse de rebus ecclesiarum habere dignoscitur. Similiter et vassi nostri aut in commune tantum accipiant tem quam ipse tenet. Aut si inter eos convenerit ut pro opere faciendo argentum donent, juxta aestimationem operis in argento persolvant; cum quo pretio rector ecclesiae ad praedictam restaurationem operarios conducere et materiam emere possit. Et qui nonas et decimas dare neglexerit, primum quidem illas cum lege sua restituat, insuper et bannum nostrum solvat, ut ita castigatus cavea
Abbreviated transcription (Latin):
ficiũ ñ habent. bannũ soluant.
e eo qͥ ꝑiuriũ fecerit. ut nullã redẽp̃tionẽ soluat.¬
sed manũ ꝑdat. qđ si accusator contendere uoluerit
de ipso ꝑiurio. stent ad crucẽ & si iurator uicerit.
de statu ingenuitatis scđm legẽ custodiant.
ut absq. inuidia aut occasione mala nihil aliud ibi
int̃ ponat᷑ nisi uera iustica ad ꝑficiendũ. Ille uͦ qui ꝑ¬
odiũ ł malũ ingeniũ & non ꝓpt̾ iusticiã faciendã
hominẽ ƿunierit honorẽ suũ ꝑdat. & legib contra
quẽ iniuste fecit scdm penã quã intulerit em̃d&.¬
ereb uͦ ecclesiarũ unde nunc census exeunt: deci¬
ma & annona cũ ipso censu soluat᷑. & unde antea ñ

Expanded text:
t, bannum solvat. 10. De eo qui periurium fecerit, nullam redemptionem, nisi manum perdat. Quod si accusator contendere voluerit de ipso periurio, stent ad crucem. Et si iurator vicerit, de statu ingenuitatis, secundum legem custodiant.ut absque invidia aut absque occansione mala, et nihil aliud ibi interponatur nisi vera iustitia ad perficiendum. Et si per odium aut malo ingenio, nisi per iustitiahominem punierit, honorem suum perdat, et legibus contra quem injuste fecit, secundum poenam quam intulerit emero ecclesiarum, unde nunc census exeunt, decima et nona cum ipso censu sit soluta; et unde antea non
Abbreviated transcription (Latin):
uicũq ꝓpria uxoreIfuerit
derelicta ł sine culpa int̾fecta aliã duxerit. armis
depositis publicã agat pęnitentiã. Et si contumax
fuerit. cõp̃hendat᷑ a comite & ferro uinciat᷑ & in cus¬
todiã mittat᷑. donec res ad nram̃ noticiã deducat᷑.¬
He liberis hominib qͥ ꝓpriũ ñ habent.
sed in t̾ra dñica resident. ut ꝓpt̾ res alterius ad tes¬
timoniũ recipiant᷑. Coniuratores tam̃ alioꝵ hominũ¬

Expanded text:
uicumque propria uxore derelicta aut sine causa interfecta, aliam duxerit, armis depositis publicam agat poenitentiam. Et si contumax fuerit, comprehendatur a comite et ferro vinciatur, et in custodia mittatur, donec res ad nostram notitiam deducate liberis hominibus qui proprium non habent, sed in terra dominica resident, ut propter res alterius ad testimonium non recipiantur. Cumiuratores tamen alioru
Abbreviated transcription (Latin):
ullus igit̾ ꝓpriũ filiũ ł filiã de fonte baptis matis
suscipiat. nec filiolã nec cõmatrẽ ducat ipxorẽ nec
ubi autẽ factũ fuerit separent᷑.
iqis uiduã uxorẽ duxerit & p̃terea cũ filiastra sua
forniitꝰ fuerit seu duab sororib nupserit. aut si
qua duob frib nupserit seu cũ patre & filio protã¬

Expanded text:
ullus proprium filium aut filiam a fonte baptismatis suscipiat, nec filiolam nec commatrem ducat uxorem, nec Ubi autem factum fuerit, separentur.  viduam uxorem duxerit, et postea cum filiastra sua fornicatus fuerit, seu duabus sororibus nupserit; aut si qua duobus fratribus nupserit, seu cum patre et filio; ta
Abbreviated transcription (Latin):
etucuest ut nullus in canonica aut regulari pro¬
centio us consticutus aliquẽ consur̃e ꝓpt̃ res adipis¬
cendas de inceps ꝑsuadeat & qui hoc facere cep̃tue¬
rltis nedus ł imperiali sententua modisomib feniat
due cs pupilli ac pauperes quandocũq in mallum
arte animitẽ uenerint primo eorũ cusa audiatur
se definat᷑ & si testes ꝑ se ad causas suas qurrendas
habere hi potuerint ł lege nescierint comesilas
collas achiuui& dando eis tale homine quantes no
eorũ teneat ł pro eis loquatꝰ ine suar patio¬

Expanded text:
tum est, ut nullus in canonica aut regulari professione constitutus aliquem tonsurare, propter res adipiscendas deinceps persuadeat. Et qui hoc facere temptaverit, synodali vel imperiali sententia modis omnibus feriatduae et pupilli ac pauperes quandocunque in mallum ante comitem venerint, primo eorum causa audiatur et definiatur. Et si testes per se ad causas suas quaerendas habere non potuerint vel legem nescierint, comes illos vel illas adiuvet dando eis talem hominem, qui rationem eorum teneat vel pro eis loquatur
Abbreviated transcription (Latin):
n om̃ib igit᷑ quantũ humana ꝑmittit fragilitas decreui¬
mꝰ. ut canomei clerici canonice uiuant obseruantes di¬
uinȩ scripturȩ doctrinã. & docum̃ta scõꝵ patrũ. & ihil
sine licentia epĩ sui ł magistri eoꝵ cõposite agere p̃sumat
in unoquoq episcopatu. ut simul manducent & dormi¬
ant ubi his facultas id faciendi suppetit. ł qͥ de reb ec¬
clesiasticis stipendia accipiunt in suo claustro manean
& singulis dieb mane prima ad lectionẽ ueniant. &
audiant qid eis imperet᷑. Ad m̃sã uͦ similit̾ lectionẽ
audiant & obedientiã scđm canones suis magistris ex hibeaN
t deinceps monasteria quȩ dõ sacrata esse noscunt̾ diuer¬
soria secularia scđi canonicã institutionẽ in quantũ hoc¬
cauere possumꝰ ñ fiant sed reliosis & dẽ tim̃tib homi¬
nibq. sacratis tribuant᷑.¬
t coniurationes ł conspirationes ñ fiant quia hȩc faci¬

Expanded text:
n omnibus igitur quantum humana permittit fragilitas decrevimus, ut canonici clerici canonice vivant, observantes divinae scripturae doctrinam, et documenta sanctorum Patrum, et nihil sine licentia episcopi sui vel magistri eorum incomposite agere praesumant; in unoquoque episcopatu ut simul manducent et dormiant, ubi his facultas id faciendi suppetit; vel qui de rebus ecclesiasticis stipendia acciet singulis diebus mane prima primo ad lectionem veniant et audiant quid eis imperetur. Ad mensam vero similiter lectionem audiant, et obedientiam secundum canones, suis magistris facianUt deinceps monasteria, quae Deo sacrata esse noscuntur, diversoria secularia secundum canonicam institutionem, in quantum cavere hoc possumus, non fiant, sed religiosis et Deum timentibus hominibusque sacratis tribuantt coniurationes
Abbreviated transcription (Latin):
.u. feria ante pascha eis remittendũ romane ȩccłe con¬
suetudo de monstrat. Ceterũ de pondere estimando
delictoꝵ sacerdotis est udicare ut adtendat ad confes¬
sionẽ penitentis & ad flet̾ atq lacrimas corrigentis¬
quantũ iubere dimitti cũ uiderit cmgruã sitis fac¬
tionẽ. Sane siqis egritudinẽ maiderit. atq usq despe¬
rationẽ deuenerit. ei est ante cẽpus paschale relaran

Expanded text:
tendum Romanae ecclesiae consuetudo demonstrat. Caeterum de pondere aestimando delictorum sacerdotis est indicare, ut adtendat ad confessionem poenitentis et ad fletus atque lacrymas corrigentis, ac tum iubere dimitti, cum viderit congruam satisfactionem. Sane si quis aegritudinem inciderit atque usque desperationem deve
Abbreviated transcription (Latin):
t laici sẏmbolũ & orationẽ dñicã plenit̾ ediscant.
ut ea quę amultis iã annis ꝑ capitularia nr̃a in
toto regno nr̃o mandauimꝰ agere discere obserua¬
re ł in consuetudinẽ habere debeant ut hȩc omĩa
nc̃ diligent̃ inqͥrant. & omĩno ad seruiciũ dĩ & ad
utilitatẽ nram̃ ł ad omiũ xp̃ianoꝵ hominũ ꝓfectũ
in nouare studeant & quantũ dño donante p̃ualent
& pfectũ usq ꝑducant & nobis om̃ino annuntient
quis inde bonũ certam̃ hoc adimplere habuiss& ut
adõ & a nob̾ grãm habeat. qui autẽ neglegens inde
fuerit ut tale̾ disciplinã ꝑcipiat qualẽ talis contẽ¬
tor recipere dignꝰ sit ut ceteri mecũ habeant amplius
e locis dandis ad claustra canonicoꝵ tne ep¬
facienda. de eiꝰdẽ ȩcłe reb fuerit nra libertate on¬
cedat᷑ ibi si de alterius ł ȩccłe ł liberorũ hominũ¬

Expanded text:
t laici symbolum et orationem dominicam pleniter discant. ut ea quae a multis iam annis per capitularios nostros in toto regno nostro mandavimus agere, discere, observare, vel in consuetudinrvitium Dei et ad utilitatem nostram, vel ad omnium christianorum hominum profectum innovare studeant, et quantum Domino donante prevalent, ad perfectum usque perducant; et nobis omnino annuntient, quis inde certamen bonum hoc adimplere habuisset, ut a Deo et a nobis gratum habeat. Qui autem neglegens inde fuerit, talem disciplinam percipiat, qualem talis sit contemptor percipere dignus, ita ut ceteri metum habeant ampliuse locis dandis ad claustra canonicorum facienda, si de eiusdem ecclesiae rebus fuerit, nostra liberalitate concedatur ibi. Si de alterius vel ecclesiae, vel li
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianũ quia ipsa oblatio sibi & suis magnũ est reme¬
diũ ammarũ. & in ipsa pace uera unamimitas & con¬
cordia de monstratur
ymbolũ ꝗd est signaculũ fidei & orationẽ dñicam
discere sẽꝑ ad moneant sacerdotes płm xpianũ. uolumꝰq
ut disciplinã condignã habeant qͥ hȩc discere negli¬
gant. siue in ieiunio siue in alia castigatione ꝓpterea
dignũ est ut filios suos donent ad scolã siue ad monas¬
teria. siue foras prb̃is. ut fidẽ catholicã recte discant
& orationẽ dñicã. ut domi alios edore ualeant. Qui uͦ
alit̾ ñ potuerit ł in sua lingua hoc discat.

Expanded text:
ianus: quia ipsa oblatio sibi et suis magnum remedium est animarum, et in ipsa pace vera unanimitas et concordia demonstraturymbolum, quod est signaculum fidei, et orationem Dominicam discere semper admoneant sacerdotes populum Christianum. Volumusque ut disciplinam condignam habeant qui haec discere negligunt, sive in jejunio, sive in alia castigatione. Propterea dignum est ut filios suos donent ad scholam, sive ad monasteria, sive foras presbyteris, ut fidem catholicam recte discant, et Orationem dominicam, ut domi alios edocere valeant. Qui vero aliter non potuerit, vel in sua lingua hoc discat.
Abbreviated transcription (Latin):
nachis ł derics uagandi foras. quia omiino ñ expedit
animab eoꝵ Similit̃ qꝗ edificationes monasteriorũ
sup̃ dicti missi & cũ eis epĩ ꝑ diuisa loca pendeant si
apte sint & congruent̾ sçȩ ꝓfessioni cõposite ł si
claustrũ firmũ habeant: in quo saluari possint ani¬
mȩ in eis cõmorantiũ sub disciplina canonice ł rego¬
lari. Ubi autẽ alit̃ inuenta fuerint hoc omi modis
ep̃s loci illius faciat emendari ita ut dignã ꝓfessio¬
nieoꝵ custodiã habeant: canonici ł monachi atq no¬
nales ne det̾ eis occasio malefaendi qđ absit. Lxo.ii¬
quantos quisq abba canonicos in monasterio suo habe¬
at. & hoc omĩno ambo parit̾ ꝓuideant si monachi
fieri uoluerint. regularit᷑ uiuant. sin autẽ: aanomi¬
ce uiuant omnino.

Expanded text:
ricis vagandi foras, quia omnino non expedit animabus eorum. Similiter quoque aedificationes monasteriorum supradicti missi et cum eis episcopi per diversa loca praevideant, si aptae sint et congruenter sanctae professioni compositae, vel si claustrum firmum habeant, in quo salvari possint animae in eis commorantium sub disciplina canonica vel regulari. Ubi autem aliter inventa fuerint, hoc omnimodis episcopus loci ipsius faciat emendari, ita ut condignam professioni eorum custodiam habeant canonici vel monachi atque nonnanes, ne detur eis occasio maleficiendi, quod absit. 144.quanto quisque abbas canonicos in monasterio suo habeat, et hoc omnino ambo pariter provideant, si monachi fieri voluerint, regulariter vivant, sin autem, canonice vivant omnino.
Abbreviated transcription (Latin):
tionis sententia ꝓmulget᷑.¬
t sacerdos pȩnitentiã imploranti absq ꝑsonȩ accep¬
tione penitentiȩ leges iniungat.
eũ sacerdosiat  uenit oppressus N infir¬
mitate obmutuit. ł in frenesim uersus fuerit dent
testimoniũ qͥ eũ audier̃. & accipiat penitentiã. Et si
continuo credit̾ moriturus reconciliet᷑ ꝑ manꝰ in po

Expanded text:
tionis sententia promulgettionis sententia promulgetUt sacerdos poenitentiam imploranti absque personae acceptione poenitentiae leges iniungat. 139. eum sacerdos invitatus venit, oppressus infirmitate obmutuit, vel in phrenesin versus fuerit, dent testimonium qui eum audierunt, et accipiat poenitentiam: et si continuo creditur moriturus, reconcilietur per man
Abbreviated transcription (Latin):
cis talia contingant. an primũ ualde modũ caueant
dicente dnõ. Nade amplius noli pecare
t hi qui frequenti p̃uaricatione peccata ł penitentiã
iterant. frequenti sententia nisi ꝑ satis factionẽ quȩ
p̾uaricati sunt emi ndare nitant᷑. coerceant᷑. ł con¬
dep̃nent᷑. Ut hȩc quȩ uoluntariȩ ñ deluer̃. inuiti
em̃dent. Qđ si aliqis his rennuerit. & p̃cepti sui sacer¬
dotis in obediens apparuit. scđm modũ culpe ex cõ¬
municet᷑. Siqĩs autẽ his ante reconciliationẽ & eorũ
satis factione absq ꝓpriiepĩ licentia cõmunicare pre¬
sũpserit.simili excõmunicationi subiaceat. Sacerdotes
autẽ ad quos ꝑtinere noscunt᷑. si eos quolib& munere
ł fauore. aut neglegentia ammouere. noluerint
aut ꝑ satis factionẽ reuertentes ñ susceperint aut
contẽpnentes de ȩccła ñ reiecerint simili senten¬
tia plestant᷑. quousq ł emendationis ł eor dãpna¬

Expanded text:
eis talia contingant admodum caveant, eis talia contingant admodum caveant, dicente Domino: Vade et amplius noli peccaret hi qui frequenti praevaricatione peccant, vel poenitentiam iterant, frequenti sententia, nisi per satisfactionem quae praevaricati sunt emendare nitantur, coerceantur vel condemnentur, ut haec quae voluntarie non diluerunt inviti emendent. Quod si his aliquis renuerit et praeceptis sui sacerdotis inobediens apparuerit, secundum modum culpae excommunicetur. Si quis autem his ante reconciliationem et eorum satisfactionem absque proprii episcopi licentia communicare praesumpserit, simili excommunicationi subiaceat. Sacerdotes autem, ad quos pertinere noscuntur, si eos quolibet munere vel favore aut neglegentia admonere noluerint aut per satisfactionem revertentes non susceperint, aut contemnentes de ecclesia non eiecerint, simili sententia plectantur, quousque vel emendationis vel eorum damna
Abbreviated transcription (Latin):
ui penitentiã publice ger debent unũ ẽ ẽ anno cũci¬
lio int̾ audientes ł usq ad magnũ diem & pło quan¬
do intrat in ȩccłim ꝑfusi lacrimis uemuã postulare
pcari q eũ humilit̃ ut ꝓ eis dignet᷑. Trib uͦ annis¬
subiaceant int̃ penitentes manib sacerdotũ in loco
retio hostio ȩcłe penitentib constituto & seorsũ
corde. ut supra dictũ est ueniã postulent & ꝓse orare
e poscant . Puob etiã anis oblationes modis om̃ib
ñ sinant᷑ offerre. sed popłis tantũ modo in oratione
socient᷑. ut̾ ꝑfectionẽ septimo in gena dñ consequint¬
anno id ẽ ꝑ epĩ ł eiꝰ iussu supse abest alioꝵ sacerdo¬
tũmanꝰ in positionẽ absolutionẽ sacerdotaliũ p̃cum
cõ munionis catholice gr̃am recepturi. qualit̃ ni annor
penitenta agat᷑. in his uͦ.uii annis multiplcet᷑ ieui¬
nus orationib fletib & elemosinarũ ꝓ ut mebus potu¬
erint exhibitionib & lacrimis ꝑsistent. Et ne ultenus

Expanded text:
ui poenitentiam publice gerunt, debent unum annum esse cum cilicio inter audientes, vel usque ad magnum diem, et populo, quando intrat in ecclesiam, perfusi lacrymis veniam postulare precarique eum humiliter, ut pro eis dignetur orare. Trimanibus sacerdotum in loco retro ostio ecclesiae poenitentibus constituto, et seorsum, corde, ut supra dictum est, veniam postulent, et pro se orare exposcant. Duobus etiam annis oblationes modis omnibus non sinantur offerre, sed populis tantummodo in oratione socientur, ut perfectionem septimo in coena Domini consequantopi vel eius iussu, si ipse abest, aliorum sacerdotum manus impositionem, absolutione sacerdotalium praecum, communionis catholicae gratiam recepturi. Qualiter septem annorum poenitentia agatur. In his vero septem annis multipliciter ieiuniis, orationibus, fletibus et elymosinarum, pro ut melius potuerint, exhibitionibus et lacrymis persistant. Et ne ulterius
Abbreviated transcription (Latin):
eũ confugientẽ ad ȩccłam nemo abstrahere audeat
neq inde donire ad pȩnã ład mort̾ẽ. ut honor di &¬
scõ eiꝰ conseruet᷑. sed rectores ȩccłarũ pacẽ & uitã ac
mẽbra ey obtinere studeant. Tam̃ legitime cõpona t
qđ inique fecer̃¬

Expanded text:
 fugientem nemo abstrahere audeat, neque inde damnare ad penam vel ad mortem, ut honor ecclesie conservetur, sed rectores ecclesie pacem et vitam et membra obtinere studeant, tamen legitime componat quod inique fecer
Abbreviated transcription (Latin):
enitentes qui in infirmitate uiciatũ eucharistiȩ ac¬
&perint non se credant absolutos sine manus inpo
in itinere ł in mari mortui fuerint. ubi eis sicerdos¬
subuenire ñ potuerit. memoria eoꝵ & orationibus &e
oblationib commendetur.

Expanded text:
enitentes qui in infirmitate viaticum Eucharistiae acceperint, non se credant absolutos sine manus imposin itinere, vel in mari mortui fuerint, ubi eis subveniri non potuit, memoria eorum et orationibus, et oblationibus commendetu
Abbreviated transcription (Latin):
nec m̃suras possumꝰ pon ere nec tepr̃a definire.
De his autẽ qͥ accepta pęnitentia ante quã re conci¬
lient᷑ ab hac uita recesserint. quã quã diuersitas
p̃ceptoꝵ de hoc capitulaᷤ habeat᷑. Illoꝵ tam̃ nobis
sententia placuit qͥ multiplices numero huius modi
humanius decreuer̃. Ut & memoria taliũ in ȩcele¬
sus cõm̃det᷑ & oblatio ꝓ eoꝵ dedicata spiritib accipiat᷑.¬
tẽ confirmatũ est. ut si quando prb̃i ł diaconi in aliqua
grauiori culpa con u cti fuerint qua eos aministerio
necesse sit remoueri ñ eis manꝰ tãquã penitentib ł tã¬
quã fidelib laicis imponat᷑. neq ꝑmutendũ ut rebapti

Expanded text:
nec mensuras ponere possumus, nec tempora definire. nec mensuras ponere possumus, nec tempora definire. » De his autem qui, accepta poenitentia, antequam reconcilientur ab hac vita recesserint, quamquam diversitapraeceptorum de hoc capitulo habeatur, illorum tamen nobis sententia placuit, qui multiplices numero de huiusmodi humanius decreverunt, ut et memoria talium in ecclesiis commendetur et oblatio pro eorum dedicata spiritibus accipiat72. Confirmatum est ut si quando presbyteri vel diaconi in aliqua graviori culpa convicti fuerint, qua eos a ministerio necesse sit removeri, non eis manus tanquam poenitentibus vel tanquam fidelibus laicis imponatur. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant ꝑ manꝰ inpositionẽ recipiant᷑ in cõmunionẽ
nec se qisquã apeccatis absolutũ sine reconciliatoria
manꝰ inpositione credat. sed ꝑ manꝰ inpositionẽ p̃cib
sacerdotũ reconciliet̾ sicut auctoritas hab& eiꝰ exclesiȩ¬
ui pęnitentiã in mortis agit periculo¬
ñ diutine a reconcilationis grã differendus est. Sed
si ꝓiecto morti surg& periculũ pȩnitenia ꝑ manꝰ in¬
positionẽ accepta statĩ & reconciliatio adhibenda ẽ.
Ne priusab humanis reb aeger abscedat quam
donũ reconciliationis accipi&. Sicq. sub prestib quo¬
dã modo dolori det̾ ee ꝑpetuũ si p̃cisũ ab ȩccłe
mẽbris eũ qui utiq reconcihationis ñ meruit gram
raptĩ a p̾senti uita mortis natura subduxerit. Un¬
de iuxta pape leonis dictũ his qͥ in tpr̃ necessitatis
& in periculo urguentis instantia p̃sidiũ pȩ̨niten¬
tiȩ remediũ implorant. nec satis factio int̾dicenda
est. nec reconciliatio de neganda. quia miscđe dĩ

Expanded text:
onem recipiant communionem. Nec se quisquam a peccatis absolutum sine reconciliatoria manus impositione credat: sed per manus impositionem precibus sacerdotum reconcilietur, sicut auctoritas habet ecclesiui poenitentiam in mortis agit periculo, non diutine a reconciliationis gratia differendus est. Sed si profecto mortis urget periculum, poenitentia per manus impositionem accepta statim et reconciliatio adhibenda est, ne prius ab humanis rebus aeger abscedat, quam donum reconciliationis accipiat, sicque superstitibus quodam modo doloris videtur esse perpetuum, si praecisum ab ecclesiae membris eum, qui utique reconciliationis non meruit gratiam, raptim a praesenti vita mortis natura subduxerit. Unde iuxta papae Leonis edictum his, qui in tempore necessitatis et in periculi urgentis instantia praesidium poenitentest, nec reconciliatio deneganda: quia misericordiae Dei