comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ultis calamitatũ tẽptationib mens iusti in hac uita pulsat᷑. unde & optat
ab hoc scło funditꝰ euelli quo & erũpnis careat. & fixã illic securitatem
inueniat: Ñ amplius tẽptat electos diaboł. quã dĩ uoluntas ꝑmittit. dẽp¬
tando aũt scorũ ꝓfectib: seruit: & si nolens. utilitati tam̃ scõri seriut diabol
quando eos tẽptacionib: suis ñ decipit. sed pocius erudit: Sollicite hostis
insides intelli gere parit̃ & cauere dĩseruũ oport&: Sicq in in nocentia
uitae existere simplicẽ. ut tam̃ oporteat cũ simplicitate. eẽ. pru den tem
prudentiae ẽ. Inoculis carnaliũ diaboł t̾ribilis: : in oculis electoꝵ t̃ror
ad mom̃tũ oftensus repellit᷑: Diaboł enĩ serpens ÷ lubricꝰ cuiꝰ sicapiti id ÷ primȩ
suggestioni ñ resistit᷑ totꝰ inint̃na cordis dũ ñsentit᷑ in labit᷑: Tep̃tationũ diaboli¬
carũ initia fragilias̃: Quaesi ñ caueant᷑ sed ꝑusũ in consu&udinẽ transeant : in no¬

Expanded text:
ultis calamitatum tentationibus mens justi in hac vita pulsatur, unde et optat ab hoc saeculo funditus evelli, quo et aerumnis careat, et fixam illic securitatem inveniat. Non amplius tentat electos diabolus, quam Dei voluntas permittit. Tentando autem sanctorum profectibus servit. Etsi nolens, utilitati tamen sanctorum servit diabolus, quando eos tentationibus suis non decipit, sed potius erudit. Sollicite hostis insidias intelligere pariter et cavere Dei servum oportet, sicque innocentia vitae existere simplicem, ut tamen oporteat cum simplicitate esse prudentem. prudentiae ad momentum offensus repellitur. Diabolus enim serpens est lubricus, cujus si capiti, id est primae suggestioni, non resistitur, totus in interna cordis dum non sentitur illabitur. Tentationum diabolicarum initia fragilia sunt, quae si non caveantur, sed per usum in consuetudinem transeant, in no
Abbreviated transcription (Latin):
patres. ut dicant mihi cõmunionẽ ꝓsalute animȩ meae. & quicquid dixerint mihi
nihil ex ipsis retineo. Erant aũt seni duo uasa uacua: & dicit ei senex. Uade & affer
unũ ex illis uasis & mitte aquã & laua illud : & effunde & pone illud nitidũ in locũ
suũ. Fecit ergo ita frat̃ semel &bis. Et dicit ei senex. Utraq uasa simul affer.
Et cũ attuliss& : dicit ei senex. Quale est ex utrisq mundũ : Respondit frat̃. Ubi a quã
misi & laui. Tunc senex dicit ei. Siest anima fili. qui frequent̃ audit uerbadi. Quãuis
nihil retineat ex his quȩ int̃rogat : tam̃ plus mundat᷑ quã ille quinon requirit.
uidã senex dixit. Quando bona oꝑa exerc& monachus.
ueniens diabolus locũ in eo non inuenit : & statim discedit. Si aut malũ opus exerc&
ueniens frequent̃ sp̃s dĩ & uidens malũ opus non ad eũ accedit : sed recedit. Sitam̃
extoto corde iterũ requisitus fuerit : cito reuertitur.¬

Expanded text:
Patres ut dicant mihi commonitionem pro salute animae meae, et quidquid dixerunt mihi, nihil retineo . Erant autem seni duo vasa vacua, et dixit ei senex: Vade, et affer unum ex illis vasis, et mitte aquam, et lava illud, et effunde, et pone nitidum in locum suum. Fecit ergo ita frater semel et bis, et dixit ei senex: utraque vasa simul affer. Et cum attulisset, dicit ei: Quale est ex utrisque mundius? Respondit frater: Ubi aquam misi, et lavi. Tunc senex dixit ei: Sic est et anima, fili, quae frequenter audit verba Dei, quamvis 527 nihil retineat ex his quae interrogat, tamen plus mundatur quam illa quae non requirit. 179. Quidam senex dixit: Quando opera bona exercet monachus, eniens diabolus locum non invenit in eo, et statim discedit; si autem malum opus exercet, veniens frequenter Spiritus Dei, et videns malum opus, non ad eum accedit, sed recedit. Si autem ex toto corde iterum requisitus fuerit, cito revertetur
Abbreviated transcription (Latin):
culo reuugentur : Bilectis di morti conparatu: dicertesalomonie uadr el e. at quor
diloctuo: Sed idcico quiasi c̃ mors uiolenter separat anima acorpore. lta &edt
latio di uiolenter se gregat hominẽ amundano & carnali amore: Qui dĩ p ceptar
concẽpnit : dm̃ non diligit. Neque enĩ regenm diligimus. siodio leges eus habemus
tenendae. cũ scis uris umitas cantatis & quanto sequisque subtrait mundo. tanto opus ẽ.¬
in se a elsoci& bonorũ consortio Caritas indilectione di & proximi consteto gentat piis
inse dilectionẽ dĩ qui a caritate ñ diuiditur ꝓximi: qura frat̃na societate secernitu. adi
uine caritatis participatione priuatur: Nec poterit dm̃ diligere qui noscitur in pximi

Expanded text:
ectio Dei morti comparatur dicente Salomone: Valida est ut mors dilectio ; idcirco, quia sicut mors violenter separat animam a corpore, ita et dilectio Dei violenter segregat hominem a mundano et carnali amore. 5. Qui Dei praecepta contemnit, Deum non diligit. Neque enim regem diligimus, si odio leges ejus habemus. 6. Tenenda est cum sanctis viris unitas charitatis; et quanto seut se associet bonorum consortio. Charitas in dilectione Dei et proximi constat. Servat autem in se dilectionem Dei, qui a charitate non dividitur proximi. Qui a fraterna societate secevinae charitatis participatione privatur. Nec poterit Deum diligere, qui noscitur in proxim
Abbreviated transcription (Latin):
tfertuis in diamore sepe seauicus separare disponunt sedl pondere uitiorũ gauati rursi
ad euitia quȩ optant relinquere reuoluuntur: .IIII. Despe:
iumale agore nde sis dunt: uanaspe in dulgentiã. dedĩ pietate requir qua recte quererent si
abactione praua cessarent: metuendũ ualde ẽ : ut neque ꝑ spẽ ueniȩ qua ꝓmittit ds̃ꝑse¬
uoant̃ peccemꝰ ñeque quiauis te peccata dis tringit : ueniã desperemꝰ sedutro que periculo
euitato: &analo declinemꝰ a&depietate dĩueniã speremus: Om̃is quippe iustus soc & ser¬
nutdine nitit. qui nunc ilui ad gaudiũ spes erigit. nunc ad formidinem terror gehennȩ
addicit U. DE GꝑaTia.
nten dũ peccantibus nob̵ sua ds̃ dona ñ retra it. ut ad spemdiuine ꝓpitiationis mens

Expanded text:
ti sunt in Dei amore, saepe vitia superare disponunt; sed pondere vitiorum gravati, rursus ad ea vitia quae optant relinquere revolvuntur. 195 CAPUT Qui male agere non desistunt, vana spe indulgentiam de Dei pietate requirunt; quam recte quaererent, si ab actione prava cessarent. 2. Metuendum valde est ut neque per spem veniae, quam promittit Deus, perseveranter peccemus; neque quia juste peccata distringit, veniam desperemus; sed utroque periculo evitato, et a malo declinemus, et de pietate Dei veniam speremus. Omnis quippe justus spe et formidine nitet, quia nunc illum ad gaudium spes erigit, nunc ad formidinem terror gehennae addicit. CAPUT V. De gratia. 1. Interdum peccantibus nobis sua Deus dona non retrahit, ut ad spem divinae propitiationis mens
Abbreviated transcription (Latin):
nisi prius ingluuiem uentris restrinxerit: Nec quisquã facile poterit a semetipso
sp̃s in mundos expellere : nisi ꝑabstinentiã gulȩ: tunc em̃ hostes quiextra nos sunt.
a nobis fortius superantur : quando prius quȩ intranos uitia catinguntur:. Nãfrus

Expanded text:
nisi prius ingluviem ventris restrinxerit. Nec quisquam facile poterit a semetipso nisi prius ingluviem ventris restrinxerit. Nec quisquam facile poterit a semetipso spiritus 253 immundos expellere, nisi per abstinentiam gulae. Tunc enim hostes qui extra nos sunt a nobis fortius superantur, quando prius quae intra nos sunt vitia exstinguuntur. Nam frus
Abbreviated transcription (Latin):
ardentis diuitis incendit suppliciũ : Cuius tanta in inferno inter ignes erat
in opia : quanta hic epularũ fuerat copia. In hoc enim scło esurire &sire noluit.
ꝓpt̾ca illuc in flã massitiens. stillã aque quȩ siuit nec meruit: Consideran dũ quam
uehementer arguantur comessatio & sũptuosa conuiuia ꝑꝓphetã: ita ut con¬
minetur dñs señ dimissurũ hanc iniqui tatẽ his quicã libenter ambiunt:
Dic enĩ pesuia ł ccegiudium olettia occidere uitulos ariugulare arietas : Comedere carnes.
abib ere uinũ : Seddimit tetur iniquitas haec uobis donec moriamini: Sic̃ om̃ s car¬
nales cupiditates abstinentia resecantur: Ita om̃s animȩ uirtutes: edacitatis uitio destra¬
untur. inde .ẽ. qđ & princeps coquorũ muros hierłm subuertit : quia &uent̃ cui ser¬
uitur a coquis uirtutes animȩ destruit. Neque eni posse quampiã uirtutũ ꝑfectionem
ad tingere : nisi prius uentris edomuorit ingluuiem: Nemopotest dominari cȩteris uitiis

Expanded text:
ardentis divitis intendat supplicium, cujus tanta in inferno inter ignes erat inopia, quanta hic epularum fuerat copia. In hoc enim saeculo esurire et sitire noluit, propterea illic inter flammas sitiens, stillam aquae quaesivit, nec meruit. 9. Considerandum quam vehementer arguatur comessatio, et sumptuosa convivia. Nam per prophetam comminatur Dominus sedicit enim per Isaiam: « Ecce gaudium et laetitia, occidere vitulos et jugulare arietes, comedere carnes et bibere vinum. Si dimittetur iniquitas haec vobis, donec moriamini . 10. Sicut omnes carnales cupiditates abstinentia resecantur, ita omnes animae virtutes edacitatis vitio destruuntur. Inde est quod et princeps coquorum muros Jerusalem subvertit, quia et venter, cui servitur a coquis, virtutes animae destruit. Neque enim posse quempiam virtutum perfectionem attingere, nisi prius ventris edomuerit ingluviem. 11. Nemo potest dominari caeteris vitiis,
Abbreviated transcription (Latin):
habitemus frat̃. Ille aũt respondit ei Ego peccator sũ & non potes mecũ habirare
Ille uero rogabat eũ dicens Possumus. Erat aut̃ ille senior mundus: & nolebat audire
quia monachus haber& aliquando cogitationẽ prauã Et dicit e ille iumor. Per¬
mitteme quiescere hanc septimanã : & iterũ loquamur. Cũ ergo post septimaña se¬
nex uenis set adillũ: ille uolens experiri eũ dicit ei. Ingrandi tẽptatione: incidi
Et uis penitere : Cũ aut̃ ille ꝓmisiss& : ait ei senex. Ego tecũ porto: mediũ peccati
illius. Tunc ille frat̃ dixit. Modo possumus ambo parit manere Et manserunt
simul: usq: ad tẽpus transitionis suae¬
Iuidã senex dicebat. quia qđ horr& homo: ali omnino ne faciat. horres eñisi qus
detrabit tibi calũ pniã fecerit uł aliquid tibi abstulerit : & tu siuc hace suie ala
his similia ne facias alicui Quienĩ hoc uerbũ seruaterit: potest illi sufficere adalute

Expanded text:
habitemus, frater . Ille autem respondit: Ego peccator sum, et non potes mecum habitare. Ille vero rogabat eum, dicens: Possumus. Erat autem ille senior mundus, et nolebat audire quia monachus habebat aliquando cogitationem pravam. Et dicit ei ille junior: Permitte quiescere hac una septimana, et iterum loquemur. Cum ergo post septimanam senex venisset ad eum, ille volens experiri eum, dixit ei: In grandem tentationem incidi Et vis poenitere? Cum autem ille promisisset, ait senex: Ego tecum porto medium peccati illius. Tunc ille frater dixit: Modo possumus ambo pariter manere. Et manserunt pariter usque ad tempus transitionis suaeQuidam senum dicebat: Quidquid horret homo, alii omnino ne faciat . Horres enim, si quis detrahis similia ne facias alicui. Qui enim hoc verbum servaverit, potest illi sufficere ad salut
Abbreviated transcription (Latin):
uidã frat̃ requisi uit abbatẽ poemenẽ dicens Quid faciã pat̃ qm̃ conturbor tris¬
titiã habens eucit ei senex Neminẽ a spicias. nullũ condẽpnes nulli detrahas &
dabit tibi ds̃ requiem.¬

Expanded text:
Quidam frater requisivit abbatem Poemenem, dicens: Quid faciam, Pater, quoniam conturbor a trisQuidam frater requisivit abbatem Poemenem, dicens: Quid faciam, Pater, quoniam conturbor a tristitia? Dixit ei senex: Neminem pro nihilo aspicias, nullum condemnes, nulli detrahas, et dabit tibi Dominus requiem
Abbreviated transcription (Latin):
accessȩrit. Quod cũ ministranti mihi ut faceret in nuissem int̃ posita me sua fide susce¬
pit : Itaq reuersus ad cellulã quantase iq inueni sportellas ei contribui. ut uenditis
necesse est ergo amplius operari: ut eã ualeas enutrire . Et tã dieb: quã noctib: opera¬
parere cruciata non poterat. Quȩcũ fuiss& retuisitx rȩspondit Quia a nachoritȩ illi
causa nonhabenti. aiden in posut. Nã & iuuenis uicinus ille me conpressit. Quod cũ
le quiminisftrabat audisset go udio repletus aduenit infelice ullã puellã prius quã
fateretur quȩ tibi calũnam frustra contexuit parere nullatenus potuisse uoci¬
feraons seda bom̃ib uicinis ueneraris ixateom̃s ueniã postulant. Cum egõ hoc cog¬
noscert̃ ne me & ipsi homines molestarent festinus abscedens in hunc locũ pueni
&hȩc est causa mihi inistis locis aduentus¬

Expanded text:
accesserit. Quod dum ministranti mihi ut faceret innuissem, interposita me sua fide susceaccesserit. Quod dum ministranti mihi ut faceret innuissem, interposita me sua fide suscepit. Itaque regressus ad cellulam, quantascunque inveni sportellas ei contribuebam, quibus venecesse est ergo amplius operari, ut eam valeas enutrire. Et tam diebus quam noctibus operaparere cruciata non potuit. Quae, quid fecisset requisita, respondit: Quia anachoretae illi causam non habenti crimen imposui. Nam me juvenis vicinus noster ille compressit. Quod cum ille qui mihi ministrabat, audisset, gaudio repletus advenit, infelicem illam puellam, priusquam fateretur, quod tibi calumniam frustra 516 contexuit, parere nullatenus potuisse vociferans, sed et omnes vicinos venire, et te commissi veniam postulare. Quae ego cognoscens, ne me et ipsi homines molestarent, festinus abscedens in hunc locum perveni; et haec est causa mei in istis locis adventus
Abbreviated transcription (Latin):
eatus macharius ad semae ipsũ referebat dicens. dũ essem iuuenis & tam̃ incellula mea
uicũ alterũ effugissem & quidã mihi secularis religiosus opus meũ uender& et minis¬
trara. Contigit cuidã uirgini ꝑͥ stdprũ uentris onus accipere. Quȩdũ aquo fuis set
conpressa requireretur. dxt: Ana chiorita ille ur̃ hoc in me facinus ꝓpetrauit Egres¬
siergo parentes puelle & conp̃hendentes me suspenderunt ad collũ meu uasa ficti¬
lia & ꝑsingulas semit ducebant me : cȩde mactantes atq insuꝑ uocib insultant es
hic monachus filiȩ nr̃ȩ uimintulit. Cũq me usq: ad necẽ fustib: pene multassent : qui¬
dã exsenioribus dicit ad eos. Usque quo hunc peregrinũ monachũ caede mactatis:
sed & ministranti mihi sequenti a crubore suffuso iniurias in rogabant dicentes ei
Ecce quid fecit hic: ꝓquo testimoniũ phibebas. Parentes aut̃ puellȩ dixerunt Nulla
hunc ratione dimit timus nisi palimentis puelle prestandis aliquis ꝓipso susceptor

Expanded text:
eatus Macarius de semetipso referebat, dicens: Dum essem juvenis, et tamen in cella vicum alterum effugissem, et quidam mihi saecularis religiosus opere meo vendito ministraret, contigit quamdam virginem per stuprum ventris onus accipere. Quae dum a parentibus a quo fuisset compressa requiritur, dixit illa: Anachoreta ille vester hoc in me facinus perpetravit. Egressi vero parentes puellae, comprehendentes me suspenderunt meo collo vasa fictilia, et per singulas semitas circumducebant me caede mactantes, atque insuper his vocibus insultantes: Hic monachus filiae nostrae vim intulit. Cumque me usque ad necem fustibus pene multassent, quidam ex senioribus dixit ad eos: Usquequo hunc peregrinum monachum caede mactatis? Sed et ministrante mihi sequente et rubore perfuso, injurias irrogabant, dicentes: Ecce quid fecit hic pro quo tu testimonium perhibebas? parentes autem puellae dixerunt: Nulla hunc ratione dimittimus, nisi pro alimentis puellae praestandis aliquis pro ipso satisdator
Abbreviated transcription (Latin):
Quidã frat̃ dũ ess& incenobio & frequent̃ a dir̃a moueretur : dixit adsem& psu
uiadam in solitudinẽ. & cũ non habeã cũ quolitigem forsitan requiescat amehie
teftia uice renes replesset. acsimiliter contigissa: arrepto ipso uase fregit illudirt
ũ aũt adẽ reuersus fuissa cogitauit᷑ a spũ iracundie ẽ deceptus & dxit. Ecce solus ui &
am̃ abiracundia uictus sũ. Reuertar in coenobium : quia ubiq: pugna opus ẽ a pas¬
entiaimaxime ci auxilio. Et ita exsurgens reuersus st in locu iũ¬

Expanded text:
Quidam frater, dum esset in coenobio, et frequenter ad iram moveretur , dixit ad semetipsum: Vadam in solitudinem; et cum non habeam cum quo litigem, forsitan requiescet a me hatia vice replesset, ac similiter contigisset, arrepto ipso vase, fregit illud iratus. Cum autem ad se reversus fuisset, cogitabat quia a spiritu iracundiae esset deceptus, et dixit: Ecce et solus sum, et tamen ab iracundia victus sum. Revertar in coenobium, quia ubique pugna opus est et patientia, et maxime Dei auxilium. Et ita exsurgens, reversus est ad locum su
Abbreviated transcription (Latin):
Adereatoris pulchritudinẽ reuertatur: quibus dã gadibus intellegentie. ꝑereaturã
ꝓgreditur homo adintelle gendũ dm̃ereatorẽ idẽ ab insensibilibus surgensad
sen sibilia: asen sibilibus surgens ad rationabilia: Arationabilibss surgens ad
creatore Intellegibilia ꝑ seconlaudant dñ: Inacionabilia & insensi bilia nonpse
sed ꝑnos : Dũ ea considerantes dm̃ lauda mus : Sedideo dicuntur laudare iꝑsaquia
cancde laudẽ carũ parturit causa: dixer̃ antiqui: Quod nibiltã hȩ best qd non
sen sũ habeat indm̃ Hincest illud qđ ex silice duro scintilla excutitur. &
.e. apud que tranquillitas sũma ẽ. Nonita ẽ p̃cipitanda m̃tis sententia it
credamus ipso dõ su roris uł mutationis accedere ꝑturbationẽ . sed ipsã
aequitatẽ iusticiae: Quareost punit. iracdndiã sacra lectio nominauit: qm̃ quod

Expanded text:
ad Creatoris pulchritudinem revertatur. Quibusdam gad Creatoris pulchritudinem revertatur. Quibusdam gprogreditur homo ad intelligendum Deum creatorem, id est, ab insensibilibus surgens ad sensibilia; a sensibilibus surgens ad rationabilia; a rationabilibus surgens ad Creatorem. Intelligibilia per se collaudant Deum, irrationabilia et insensibilia non per se, sed per nos, dum ea considerantes Deum laudamus. Sed ideo dicuntur laudare ipsa, quia eadem laudem eorum parturit causa. 4. Dixerunt antiqui, quod nihil tam hebes sit, quod non sensum habeat in Deum. Hinc est illud quod ex silice duro scintilla excutitur. Etest, apud quem tranquillitas summa est. Non ita est praecipitanda mentis sententia, ut credamus posse Deo furoris vel mutationis accidere perturbationem; sed ipsam aequit
Abbreviated transcription (Latin):
sediusta sunt. tantũ dẽ uenerari ea opus ẽ. &timere . ñ discutere aut inquirere.
Scdm apł̃m quiait: Quis enim cognouit sensũ dñi aut quis consiliarilis eius fuit:
aepe ad incorporeã creatoris magnitudinẽ. creaturarum corpore a magni¬
tudo componitur . Vt magna considerent᷑ ex paruis. & ex uisibi libus in ui¬
sibilia existimentur. atquȩ expu chritudine factorũ effector operũ agnoscat᷑ :
ñtam̃ pari litate consimili: Sed exquadã subdita. &creata specie bona. Si cut eni¬
ars in artifice retorquet laudẽ. ĩtarerũ creator. ꝑ creaturã suã laudatur Et
quanto sit excellentior : ex ipsa oꝑis conditione monstrat᷑ Ex pulchritudine
cir cũ scripte creaturȩ. pulchritudi nẽ suam Quȩ circũ scribi ne quid. facit ds̃¬
intellegi: ut ipsis uestigis reuertatur homo addm̃ quibus auersus. ẽ: Ut qui ꝑamorẽ
pulchritudinis creature : acreatoris forma seabstulit: Rursũ ꝑereature decorẽ .¬

Expanded text:
sed justa sunt, tantumdem venerari ea opus est, et timere, non discutere, aut inquirere, secundum Apostolum, qui ait: Quis enim cognovit sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit aepe ad incorpoream Creatoris magnitudinem creaturarum corporea magnitudo componitur, ut magna considerentur ex parvis, et ex visibilibus invisibilia aestimentur, atque ex pulchritudine 121 factorum effector operum agnoscatur, non tamen parilitate consimili, sed ex quadam subdita et creata specie boni. 2. Sicut ars in artificem retorquet laudem, ita rerum Creator per creaturam suam laudatur; et quanto sit excellentior, ex ipsa operis conditione monstratur. Ex pulchritudine circumscriptae creaturae pulchritudinem suam, quae circumscribi nequit, facit Deintelligi, ut ipsis vestigiis revertatur homo ad Deum quibus aversus est. Ut quia per amorem pulchritudinis creaturae a Creatoris forma se abstulit, rursum per creaturae decorem
Abbreviated transcription (Latin):
Aille re spđ. Sipeccanti fri ignogeris anteꝗ apudte poenitentiã agat & benefa¬
cias hisquitibi male faciunt. dixit abb antonius. Quia de pximo ẽ uita & mors
Dicebat abba rpericius Erie ꝓximũ a peccatis. quanta tibiẽ uirtus sine im ꝓppe¬
rio qm̃ conuertentes ds̃ non repellit ase. Verbum aut̃ malitiȩ & ne quitiȩ ñ habit&
in cordetuo aduersus srem tuum ut possis dicere dimit tenobis debita nrã sic̃
& nos dimittimꝰ debitorib: nr̃is. de hoc capitulo : & alibi scriptũ ẽ. Vt sitis sine quere¬

Expanded text:
in te fratri ignoveris, antequam apud te poenitentiam agat, et benefacias iis qui tibi malefaciunt. Dixit abbas Antonius: Quia de proximo est mors et vDicebat abbas Hyperitius: Eripe proximum a peccatis, quanta tibi virtus est, sine improperio, quoniam convertentes Deus non repellit a se. Verbum autem malitiae et nequitiae non habeas in corde tuo adversus fratrem tuum, ut possis dicere: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . De hoc capitulo et alibi scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
ic eñi dilexit᷑. hominẽ ut unigenitũ filiũ suũ ꝓpeccatorib: destinar&. et ꝓipsis
dar& admortẽ : Quiergo dũ inimici eius essent moriꝓipsis elegit . quantomagis¬
illis cõpatitur quando ill aꝓprii fiunt hoc ergo scias quia nullũ peccatũ humanũ
bonitatẽ dĩ uincit. sitant ũ modo ꝑpenitentiã unusquisq: ea quȩ prius ꝑfecerit
aboleuerit mala misericors enĩ ds̃ a infirmitatẽ generis humaniscit : & passio
nes fortitudinẽ quoq: & diaboli uirtutẽ uł maliciã . Et cadentib: quidem hominib:
inpeccato tã quã filiis indulget. sust inens emendationẽ. Penitentibus uero ta quã
diens haec ep̃s miratus ẽ nimis. & glorificabat dm̃¬

Expanded text:
 ut unigenitum suum Filium pro peccatoribus destinaret, et pro ipsis daret ad mortem . Qui ergo dum inimici ejus essent, mori pro ipsis elegit , quanto magis quando illi proprii fiant. Hoc ergo scias quia nullum peccatum humanum bonitatem Dei vincit, si tantummodo per poenitentiam unusquisque ea quae prius fecerat, aboleverit mala; misericors enim Deus, et infirmitatem humaninum fortitudinem, et diaboli virtutem vel malitiam, et cadentibus quidem hominibus in peccatum, tanquam filiis indulgens, exspectat emendationem; poenitentibus vero tanquam diens autem episcopus, miratus est nimis, et glorificavit D
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ orasset : rursus audiuit uocẽ sibi dicentẽ. Arseni: fuge & tace. & quiesce. Haec¬
eni sunt : principia salutis . Cũ ad eundem arseniũ theophilus ep̃s aliquando uenissa
aliquẽ abeo audire sermonẽ edificationis. Tunc sc̃s arsenius ait cunctis quiaderant.
ergo loco audieritis arseniũ : illic ulterius nullatenus accedatis. Itẽ cũ eũ uell& ar¬
riotibi. Si aut̃ cũ pluribus : ultra hic non sedebit arsenius . Quod cũ audiss& ep̃s: coep

Expanded text:
nem oraret; rursus audivit sibi vocem dicentem: Arseni, fuge, tace, et quiesce. Haecnem oraret; rursus audivit sibi vocem dicentem: Arseni, fuge, tace, et quiesce. Haec sunt principia salutis. 191. Cum ad eumdem Arsenium Theophilus archiepiscopus venisset aliquem ab eo audire sermonem aedificationis , tunc sanctus Arsenius ait cunctis qui aderant:e loco audieritis Arsenium, illuc ulterius ne accedatis. Item cum eum vellet arrio tibi; si autem cum pluribus, ultra hic non sedebit Arsenius. Quod cum audisset archiepisco
Abbreviated transcription (Latin):
seruandũ silentiũ pat̃: Respondit senex. Vsque quo int̃rogeris. In omni
em̃ loco sitaciturnus fueris: requiem possidebis.
bba mutius uenit aliquando deloco quiuocatur
lociipsius tenens eũ inuitũ : presbiterũ eũ fecit. Et dũ parit̃ comorarentur : dicit
ei ep̃s. Indulge mihi abba scio enĩ quod hanc causã nolebas. sed ego ate benedici
cũ est non possũ. & solus non suffitio orat iones meas implere. Dicit ei ep̃s. Siscis
eũ dignũ: ordinẽ ego illũ. Respondit abba mutius. Si quidem dignus sit nescio.
nũquã accederent. Vnde dicebat senex. Confido indm̃ meũ non habeo grande
Iuidã frat̃ beatũ macharium postulabat ut ei sermonẽ dicer&. ꝑque posset sal¬
uari . Cui senex ait. O port& fugere homines & sedere incella: & ꝓpeccatis
iugiter lamentari. Et quod suꝑ om̃s uirtutes est lingũa coercere quãuentrẽ
Arseni fuge homines & saluaberis . Cũergo recessiss& insolitudinẽ & eundem sermo¬

Expanded text:
servandum silentium, Pater? Respondit senex: Usquequo interrogeris. In omni enim loco si taciturnus fueris, requiem possidebis bbas Muthues venit aliquando de loco qui vocatur m eum episcopus loci illius, tenens eum, invitum presbyterum fecit. Et dum pariter commorarentur, 528 dicit ei episcopus: Indulge mihi, abba; scio enim quia hanc causam qui mecum est, et solus non sufficio orationes meas implere. Dixitque ei episcopus: Si scis eum dignum, ordinabo et ego illum. Respondit abbas Motois: Si quidem dignus sit, nescio; nunquam accederent. Unde dicebat senex: Confido in Deum meum, quia non habeo grande Quidam frater beatum Macarium postulabat, ut ei sermonem diceret, per quem posset salvari. Cui senex ait: Oportet fugere homines, et sedere in cella, et pro peccatis jugiter lamentari; et quod super omnes virtutes est, tam linguam coercere quam ventremArseni, fuge homines, et salvaberis. Cum ergo recessisset in solitudinem, et eumdem sermo
Abbreviated transcription (Latin):
tra foris agit bellu quiintus habet periculũ: Non qualitatemcr̃borums ed eorum
cupiditatẽ cauerida . Nã sepe etiã accuracius pͥparata si nogulȩ cticupiscentia de

Expanded text:
tra foris agit bellum, qui intus habet periculum. 12. Non qualitatem ciborum, sed eorum cupiditatem cavendam. Nam saepe accuratius praeparata sine gulae concupiscentia de
Abbreviated transcription (Latin):
Dicebat aut abba poemen de abbate ỹsodoro quia solus ille se cognouiss&. Nã quo¬
tiens illi cogitatio sua dicebat. quia magnus es tunc ipse respondebat ad se Nũ quid
ta lissum qualis antonius aut certe abbaooemon uł reliqui patres quidõ placu¬
erunt. qͥuotiens ergo hoc cogitabat. requi escebat. Qtuando uero dȩruo contur¬
me in uenio.

Expanded text:
Dicebat abbas Poemen de abbate Isidoro, quia solus ipse se cognovisset . Nam quoties illi cogitatio sua dicebat: Quia magnus es; tunc et ipse respondebat ad se: Nunquid talis sum qualis Antonius, aut certe abbas Pambo, vel reliqui patres, qui Deo placuerunt? Quoties ergo haec cogitabat, requiescebat. Quando vero daemon conturme invenio.
Abbreviated transcription (Latin):
nocentiã erga alios exhib& nihil ͤ qđ pati ab aliis formid&. hab& eñĩ quasi artẽ
quandã fortitudinis simplicitatẽ suã nec suspectus ẽ. pati qđ se fecisse ñ me mi¬
nit: in maculati sine rep̃hensione . Ornatissimos & honestissimos dĩ filios. doc&
& cupit. eẽ. paulus: maculatꝰ ẽ. enĩ qui peecat. Macula aũt. ẽ ipsum scelus peccati
qđ oꝑatorẽ suũ c̃maculat . atq: c̃taminat. Filii aut̃ dĩ inmaculati adiuuante dõ:
cleticȩ . Efficiam᷑ prudentes sic̃ serpentes & simplices sic̃ colũbȩ ut astute
intellegamꝰ laqueos eiꝰ. Nã prudentes fieri sic̃ serpentes dictũ ẽ : ut ñ igno¬
remus impetus diaboli . & artes eius. Et enĩ simile aliquid ex alio simili suꝑat᷑

Expanded text:
innocentiam erga alios exhibet, nihil est quod pati ab aliis formidet. Habet enim quasi arcem quamdam fortitudinis simplicitatem suam. Nec suspectus est pati qnit. Immaculati, sine reprehensione . Ornatissimos et honestissimos Dei filios docet et cupit esse Paulus: maculatus est enim qui peccat. Macula autem est ipsum scelus peccati, quod operatorem suum commaculat atque contaminat. Filii autem Dei immaculati, adjuvante Deo, cletice: Efficiamur prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae , ut astute intelligamus laqueos ejus. Nam prudentes fieri sicut serpentes dictum est, ut non ignoremus impetus diaboli et artes ejus. Etenim simile aliquid, ex alio simili scelere
Abbreviated transcription (Latin):
uicina habitare iub&. Iunc de mones aduolantes ꝑ noctẽ : primũ fetidis & tur pibus
cogitationibus exagitant. Post hec uero & iã uiolenter in ruere. & necare eũ ad gredi¬
untur. Effugiens aut̃ iuuenis & ꝑuolans ad cellulã sci heleni. quib: malis urgeretur
exponit. Tunc senior consolatus ẽ eũ paucis uerbis. & deuirtute fidei acpacientiae cõmo¬
nens statim reuocat ad speluncã dequa effugerat: & tã quã sulcũ quendã ꝑharenam
extra cellulã iuuenis digito suo ducens. p̃cepit ut in nomine dñi: ne audeant dȩ mones
statutũ trans gredi limitẽ . Et ita uerbi eius uirtute adolestens: ꝑͥmansit dereliquo securis

Expanded text:
spelunca habitare jubet. Tunc daemones advolant per noctem: primum foedis et turpibus spelunca habitare jubet. Tunc daemones advolant per noctem: primum foedis et turpibus eum cogitationibus exagitant, post haec vero etiam violenter irruere et necare eum aggrediuntur. Effugiens autem juvenis, et pervolans ad cellulam sancti Heleni, quibus malis urgeretur, exponit. Tunc senior consolatus est eum paucis verbis, et de virtute fidei ac patientiae commonens, statim revocat ad speluncam, de qua effugerat, et tamquam sulcum quemdam per arenam extra cellulam juvenis, digito suo ducens, praecepit in nomine Domini, ne audeant daemones statutum transgredi limitem: et ita verbi ejus virtute adolescens permansit de reliquo securus
Abbreviated transcription (Latin):
aliũ spũ iracundiȩ. aliũ uero cupiditatis. & petuniȩ. Non nullos &iã iactanctiae
ac suꝑinȩ spũ inludi. Alterius uero mansuetudini: alterius iustitię. alterius &iam¬
pacientiȩ testimoniũ dabat. Et sic utraq exparte aliorũ uitia. aliorũ & iã uirtu¬
tes animi ex aggerans. ad om̃s eos ꝓfectus mirabilit ex colebat. Agnoscentes uero
singuli quiq ita agi intra sem& ipsos ut ille annuntiauerat. corde conpunctiemen
deducere p̃parantibus: continuo suꝑuenerunt fr̃s. Quib honorifice susceptis. ipse cons¬
cendit adheremũ. Rogabat aut eũ quidã ex fr̃ib ut ꝑmitter& eũ secũ degere inheremo
Cũq respondiss& ei graue ẽẽ negotiũ & plurimi laboris obsistere tẽptationib dȩmonũ : ec̃tra¬
s contentiosius iuuenis ꝑsistebat. ꝓmittens se cuncta toleraturũ. tantũ ut p̃bera

Expanded text:
u iracundiae, alium vero cupiditate pecuniae, nonnullos autem jactantiae u iracundiae, alium vero cupiditate pecuniae, nonnullos autem jactantiae ac spiritu superbiae illudi. Alterius vero mansuetudinis, alterius justitiae, alterius patientiae testimonium dabat, et sic ex utraque parte aliorum vitia, aliorum virtutes animi exaggerans, ad omnes eos profectus mirabiliter excolebat. Agnoscentes vero singuli quique, ita agi inter semetipsos, ut ille annuntiaverat, corde compuncti emendpraeparantibus, continuo supervenerunt fratres, quibus honorifice susceptis, ipse contendit ad eremum. Rogabat autem Cumque respondisset ei, grave esse negotium et plurimum laboris, obsistere tentationibus daemonum; eo contentiosius juvenis persistebat, promittens se cuncta tolerabiliter perlaturum, tant
Abbreviated transcription (Latin):
magna: ad esse bestiã iub&. Quȩ statim uoce ȩius audita ad fuit. ac dorsũ suũ aduehen¬
dũ placide p̃parauit: prior ipse conscendit. Inuitat & presbiterũ. dicens. Ascende nihil
formidans Atille uisu beluȩ exterritus. retrocidere acfugere coepit. Om̃s enĩ
quiaderant stuponingens acmȩtus adp̃hendit. uidentes hominẽ dĩ chor codrillo euec¬
tũ flumina fluminus alueum transmeare. Qui ubi descendit: secũ parit̃ insiccum
educit &ĩa bestiã bestiã. & dicitadeã Melior ẽ tibimors. quãtot scelerũ tot homicidio¬
rũ in uolui reatu. Atilla statim corruens: expirauit: Interea ꝑtriduũ inmonasterio ꝑ
manens sc̃s helenus. docebat fr̃s spiritali doctrina: Ita &iã hon nullorũ cogitationes
cordis & secreta consilia ꝓferr& in medio. Et aliũ quidem ꝓdit fornicationis urgeri.

Expanded text:
magna, adesse bestiam jubet. Quae statim voce ejus audita affuit, ac dorsum suum ad vehenmagna, adesse bestiam jubet. Quae statim voce ejus audita affuit, ac dorsum suum ad vehendum placide praeparavit: prior ipse conscendens invitat et presbyterum, dicens: Ascende, nihil formidans. At ille, visa bellua, exterritus, retrocedere ac refugere caepit. Omnes autem qui aderant, stupor ingens et metus apprehendit, videntes hominem Dei crocodilo evectum fluminis alveum transmeare. Qui ubi descendit, secum pariter in sicum educit etiam belluam, dicens ad eam: Melior est tibi mors, quam tot scelerum et tot homicidiorum involvi reatu. At ille statim corruens exspiravit. Interea per triduum in monasterio sanctus Helenus permanens, docebat fratres spiritalem doctrinam, ita ut etiam nonnullorum cogitationes cordis, et secreta consilia proferret in med
Abbreviated transcription (Latin):
huc unꝰ ex uob̵ & suscipiat sarcinã meã . Et ecce unꝰ exom̃i grege tota cũ mansuetũne ꝑgit ad
eũ. Tunc ille p̃benti se sponte : & onꝰ imponit & ipse insedit & cũ om̃i uelocitate abeo ad edli¬
las fr̃m quoꝑgebat euectus ẽ. Alio rursus tẽpore dominica die uenit ad qđ dã monast¬
nullus audebat . tunc ille dixit eis. Siuultis ego uadã & ad ducã eũ aduos. Et continuo
hominũ : ad fuit tunc aduehiculũ iusti. Tergoq suo suscipiens eũ. cũ omi metu subiecta:
usq: ad partẽ ripȩ ulterioris euexit Adiit continuo helems prbm. & exorare coepit
ut uenir& ad fr̃s. Erat enĩ indutus uilissimo. & abiectissimo uestimento. Suꝑ quo miratꝰ
prbt quis aut unde. eẽt. uł quid sibi uell& inquirit . Ubi uero cognouit. eẽ. hominẽ dĩ. sequi
eũ cepit ad flumen. Et cũ causa ret᷑ ñ inueniri nauigiũ quotransire possit : tunc abba
helenus dixit adeũ. Nihil uerearis pat̃. ego iã tibi paraui uehculũ. Et exclamans uoce

Expanded text:
huc unus ex vobis, et suscipiat sarcinam meam. Et ecce unus ex omni grege, tota cum mansuetudine pergit ad eum. Tunc ille praebenti se sponte, et onus imponit, et ipsi insedit, et cum omni velocitate ab eo ad cellulas fratrum, quo pergebat, evectus est. Alio rursus tempore Dominica die venit ad quoddam monastnullus audebat. Tunc ille dixit: Si vultis, ego vadam, et adducam eum ad vos. Et continuo hominum, adfuit tunc ad vehiculum justi, tergo quoque suo suscipiens 170 eum, cum omni metu subjecta, usque ad partem ripae ulterioris evexit. Adiit continuo Helenus Presbyterum, etut veniret ad fratres: erat enim indutus vilissimo et abjectissimo indumento. Super quo miratus Presbyter, quis aut unde esset, vel quid sibi vellet, inquirit. Ubi vero cognovit esse hominem Dei, sequi eum coepit ad flumen. Et cum caussaretur non inveniri navigium, quo transiri posset, tunc abbas Helenus dixit ad eum: Nihil verearis, pater; ego jam nunc parabo vehiculum. Et exclamans voce
Abbreviated transcription (Latin):
nterrogauit quidã frat̃ abbatẽ poemen dicens. Quid est qđ dñs
in euuangelio dicit: Maiorem hac karitatẽ nemohab&: quã ut quis anima suam
pamicosuo ponit: quomodo fit hoc respondit ei senex. Siquis audit uerbũ malũ¬
a ꝓximo suo & cũ possit ipse similia respondere: pugnat tamen incorde suo portare
laborẽ &uim sibi facit ne forte respondeat illi malum & contristetur illum :
iste talis animam suam ponit ꝓamico suo.
ixit quidã senex. Sinon recordatur homo actũ suũ in oratione : inuanũ labo¬
rat cũ orat. Quando enĩ uoluntatẽ peccandi quis dimiserit. & ambulat intimore
dei: istum mox cum gaudio suscipi& ds̃.
indã frat̃ requisiuit senem dicens. Quid faci& homo intẽptatione: ueniente
suꝑse in omnẽ cogitationẽ inmissã abinimico Respondit senex & dixit.
Plangere deb& in conspectubonitatis dĩ. ut succurrens auxilietur illi . Exli

Expanded text:
nterrogavit quidam frater abbatem Poemenem, dicens: Quid est quod Dominus in Evangelio dicit: Majorem hac charitatem nemo habet, quam ut quis animam suam pro amico suo ponat a proximo suo, et cum possit ipse similia respondere, pugnat tamen in corde suo portare laborem, et vim sibi facit ne forte respiste animam suam ponit pro amico suo. ixit quidam senex: Si non recordatur homo suos actus in oratione, in vanum laborat cum orat. Quando enim voluntatem peccandi quis dimiserit, et ambulat permanens in timore Dei, istum mox cum gaudio suscipit Deus. Sanctum senem requisivit frater , dicens: Quid faciet homo in omni tentatione veniente super se et omni cogitatione immissa ab inimico? Respondit: Plangere debet in conspectu bonitatis Dei, ut succurrens auxilietur illi. Scri
Abbreviated transcription (Latin):
facta quȩ dam nongrauia libere acsine metu cormittimus :
ad potiora scelera &
horrenda peccandi consucđine labimur Si c̃ plerũ que
multi loquorũ stultitia
nephendicior atirur sũ minis taicentũ uitia denotintur: Iuini saitis lacan ansidum
isquines cuis tie sila iatereno possunt. Alente em̃ mneruditione loquaces uerbis p¬
sec puon aisen sunihil dicunt: Sicut f alsitatis crim ar ficientibrsot oesentr to

Expanded text:
facta quaedam non gravia libere ac sine metu committimus, ad potiora scelera et horrenda peccandi consuetudine labimur. 2. Sicut plerumque multiloquorum stultitia reprehenditur, ita rursus nimis tacentium vitia denotantur. Illi enim satis laxando loqui nesciunt, ita tacere non possunt. Mente enim ineruditi, ore loquaces, verbis perstrepunt, sensu nihil dicunt. 4. Sicut falsitatis crimina a proficientibus pertimescuntur, ita
Abbreviated transcription (Latin):
languor. uehe mens ẽ acnimus: quia tacitũ uiuit sub pectore uulnus XXXDe Menbatio
endaces faciunt ut necuera dicentibus credatur: Reddit enĩ sepe hominẽ multa
adreliqua mendicia iudientes credulos faciat : Aaultis uidentur uera eẽ. quȩ falsas : M ideo ñ exdõ.
sed ex suo m̃datio locunt᷑: Nonnũqua falsitas ueri loquio adiungit᷑ Et plerũ que aueritate
incipit: qui falsa confingit. Latent sepe uenena circũ lita melle uerborũ & tamdiu¬
deceptor ueritatẽ simulat. quousque fallendo decipiat Nonnũꝗ peius est mendatium
meditari : quan loquĩ : Na interdum quisque in cautus : sol& exp̃cipitatione loqui men¬
datiũ:  leditari aut̃ ñ potese: nisi ꝑstudiũ: Epauius ergo ille exstudio m̃tim ꝑhibet᷑
quã isqui exp̃cipitatione sola mtitur Sũmopere cauendũ ẽ. om̃e idatiũ. Qua

Expanded text:
languor vehemens est ac nimius, quia tacitum vivit sub pectore vulnus. CAPUT XXX. De mendacio. 1. Mendaces faciunt ut nec vera dicentibus credatur. Reddit enim saepe hominem multa ad reliqua mendacia audientes credulos faciat. 3. Multis videntur vera esse quae falsa sunt, et ideo non ex Deo, sed ex suo mendacium loquuntur. 4. Nonnunquam falsitas veriloquio adjungitur, et plerumque a veritate incipit, qui falsa confingit. 5. Latent saepe deceptor veritatem simulat, quousque fallendo demeditari quam loqui. Nam interdum quisque incautus solet ex praecipitatione loqui mendacium, meditari autem non potest nisi per studium. Gravius ergo ille ex studio mentiri perhibetur, quam is qui ex praecipitatione sola mentitur. Summopere cavendum est omne mendacium, qua
Abbreviated transcription (Latin):
n. uuu sine culpa quã culpa subiacere uerberib: uł ex cõmunica¬
tionib: Quienĩ iustus & sine culpa patitur. xp̃m imitatur. quiuͦ inflagellis corripitur.
latronẽ illũ imitatur. qui incruce xp̃m cognouit & post crucẽ paradisũ cũ xp̃o intrauit.
Quiuꝰ nec int̃ flagella desistit aculpis. sinistrũ imitat᷑ latronẽ qui ꝓpt̃ peccata incrucẽ
tatib & ualidis inflamet᷑ febrib ñ deficias in pressuris sed magis gaudebis. quia uisita¬
uitte dñs &dices. Castigans castigauit me dñs & morti ñ tradiditme. Si ferrũ es: spa
adhibitũ tibiignẽ Aurũ es sed ꝑignẽ ꝓbatior eris. Qđ si uistuses & hȩc pateris demag¬
nis admaiora ꝓmoueris . Int̃rogauit quidã fr̃ senẽ dic̃s. Dic mihi unã rẽ quã custo
diã &iuuã ꝑeã. Et dixit ei senex. Si potueris contumeliã pati & sust inere : magnũ ẽ.
hoc & suꝑom̃s uirtutes. Qui contẽptũ & in iuriã & dã pnũ pacient̃ fert p̃otest saluus eẽ¬

Expanded text:
 sine culpa, quam cum culpa subjacere verberibus vel excommunicationibus. Qui enim justus et sine culpa patitur, Christum imitatur; qui vero in flagellis corripitur, latronem illum imitatur qui in cruce Christum cognovit et post crucem in paradisum cum Christo intravit. Qui vero nec inter flagella desistit a culpis, sinistrum imitatur latronem, qui propter peccata in crucemtatibus, et validis inflammetur febribus, non deficias in pressuris, sed magis gaude, quia visitavit te Dominus et dices, Castigans castigavit me Dominus, et morti non tradidit me . Si ferreris . Quod si justus es et haec pateris, de magnis ad majora promoveris. Interrogavit quidam frater senem, dicens: Dic mihi unam rem quam custodiam, et vivam per eam. Et dixit ei senex. Si potueris contumeliam pati et sustinere, magnum est hoc, et super omnes virtutes. Qui contemptum et injuriam et damnum patienter fert, potest salvus e
Abbreviated transcription (Latin):
& caduca sedea desiderant ques̃ cȩlestia & aet̃na. Voluntas eñi fuit di patris ut dñs
factura creati in xp̃o iłii. in oꝑib: bonis quȩ p̃parauit dñs ut in illis ambulemus
Hoc ẽ qđ uiuimus qđ sꝑamus qđ intellegimus & credere possumꝰ. ipsius ẽ. quia ipse
conditor nr̃ ẽ nos aut factura eius sumꝰ. Ad hoc enĩ nos creati dicim᷑ in xp̃o iħu creati
Fundam̃tũ eni aliud nemo potest ponere p̃ter id qđ positũ ẽ qđ ẽ. xp̃siłs. Ueritate¬

Expanded text:
et caduca, sed ea desiderant quae sunt coelestia et aeterna. Voluntas enim fuit Dei Patris, ut Domiet caduca, sed ea desiderant quae sunt coelestia et aeterna. Voluntas enim fuit Dei Patris, ut Domifactura creati in Christo Jesu, in operibus bonis, quae praeparavit Deus, ut in illis ambulemus . Hoc est, quod vivimus, quod speramus, quod intelligimus, et credere possumus, ipsius est, quia ipse est conditor noster, nos autem factura ejus sumus. Ad hoc enim nos creati dicimur in Christo Jesu, creati Fundamentum enim aliud nemo potest ponere, praeter id quod positum est, quod est Christ
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnobis: lntantũ eñ xp̃s nr̃am dilexit uitã : ut ꝓilla suã poner& animã. Dedit enim
sem& ipsũ dñs iħ s xp̃cmorti ut nos a periculo mortis eriper& & ereptos patri
infilios adoptar&. Mortuus ẽ nãq: ne nos morte timeremus. Re surrex̃. ut
& nos peũ resurgere ualeamus. Eripuit dep̃senti scło ne quã ut nob̵ głam parit̃
& uitã donaret & ternã. Nos enĩ filiũs dĩ eripuit araptore iniquo ut ꝓprio
nos redder & dõ Tunc & enĩ xp̃s noseripuit de p̃senti scło nequã cũ nrãm inuitiis
enutrita in meliorẽ mutauit uitã. Conuersationẽ Prãm tantũ mutauit in me¬
lius. erexitq sublimius ut cũ paulo dicere possimꝰ. Nr̃a aut̃ conuersatio in celis ẽ
Merito ergo suã & eorũ conuersationẽ incȩlis ẽẽ. dic̃ paulus. qui relictis t̾renis
toto desiderio cogitat decȩlestib & m̃te pura atq deuota ñea quȩ s̃ t̃rena

Expanded text:
nim Christus nostram dilexit vitam, ut pro illa suam poneret animam. Dedit enim semetipsum Dominus Jesus Christus morti, ut nos a periculo mortis eriperet, et ereptos Patri in filios adoptaret. Mortuus est namque, ne nos mori timeremus. Resurrexit, ut et nos per eum resurgere valeamus: Eripuit de praesenti saeculo nequam , ut nobis gloriam pariter et vitam donaret aeternam. Nos enim Filius Dei eripuit a raptore iniquo, ut proprio nos redderet Domino. Tunc etenim Christus nos eripuit de praesenti saeculo nequam, cum nostram in vitiis enutritam, in meliorem mutavit vitam. Conversationem nostram tantum mutavit in melius erexitque sublimius, ut cum Paulo dicere possimus: Nostra autem conversatio in coelis est . Merito ergo suam et eorum conversationem in coelis esse dicit Paulus, qui, relictis terrenis, toto desiderio cogitant de coelestibus, et mente pura atque devota, non ea quae sunt terrena
Abbreviated transcription (Latin):
aȩcłȩ quantũ opus habebat: Nã & scã sco lastica manus & caput inm̃sã
posuit: & ut pluer& orauit: & statim pluuia suꝑ illos decȩlo descendit:
NNã & ꝓ inde tardius iustoꝵ exaudiuntur orationes. utdũ differuntur. maio¬
rib: p̃miis cumulent᷑: Orationamq priuatis oportunius fundit᷑.
dũdõ tantũ teste deꝓͥmit̾: Neq enĩ conciliat dm̃ multiplex orantis
sermo. sed pura sinceraq: orationis intentio: Int̾rogauer̃ quidã abbatẽ
machariũ : dicentes : Quo modo debemꝰ orare :: & dicit senex : Non opꝰ ÷
multũ loqui in oratione : sed extendere manꝰ frequent̃ & dicere : Dnẽ sic̃
uis & sicut scis : misereremei : Hinc beatꝰ benedictus ait : Non inmulti¬
loquio : sed in puritate cordis & conpunctione lacrimarũ. nos exaudiri
sciamꝰ: Et ideo breuis deb& eẽ & pura oratio : nisi forte exaffectu in¬

Expanded text:
Ecclesiae, quantum opus habebat. Nam et sancta Scholastica manus et caput in mensam Ecclesiae, quantum opus habebat. Nam et sancta Scholastica manus et caput in mensam posuit, et ut plueret, oravit: et statim pluvia super illos de coelo descendit. Nam et proinde tardius justorum exaudiuntur orationes: ut dum differuntur, majoribus praemiis cumulentur. Oratio namque privatis locis opportunius funditur, dum Deo tantum teste depromitur. Neque enim conciliat Deum multiplex orantis sermo: sed plura, sinceraque orationis intentio. Interrogaverunt quidam Abbatem Macharium dicentes: Quomodo debemus orare? Et dixit eis senex: Non opus est multum loqui in oratione, sed extendere manus frequenter, et dicere: Domine, sicut vis, et sicut scis, miserere mei. Hinc beatus Benedictus ait: Non in mutiloquio, sed in puritate cordis, et compunctione lacrymarum, nos exaudiri sciamus. Et ideo brevis debet esse et pura oratio, nisi forte ex affectu in
Abbreviated transcription (Latin):
etenex Quare nonoratis d rogatis deũ : &ille respondit. &oramus
& dep̃cam᷑ assiduȩ dm̃ : & ñ pluit : Etdicit senea: Credo : quia non oratis at¬
tentius : Vis aũt scire quia ita ẽ  uenistemus parit̃ ad orationẽ : & extendeis
in caelũ manus orauit : & statim pluuia descendit: Qđ cũ uidiss& frat̃ ille
timuit : & ꝓcidens ad orauit senẽ : Nã & dñs discipulis ait : Habete fidem :
Am̃dico uobis quia quicũq huic monti dixerit tollere &mittere inmare. & ñ
hesita uerit in cordesuo : qđ cũq dixerit fi& ei: Qđ & factũ p̃cib beati patris
gregorii neocesariensis : legimꝰ. Quicũ uolens aȩdificare aȩđam in loco
apto uidera eũ angustiorẽ. eẽ quã res exigebat: uenit nocte ad locũ & ge¬
nibus flexis adorauit dñm ut montẽ longius iux ta fidẽ petentis a ger& :
Etmane facto reuersus : inuenit montẽ tantũ spati reliquisse structorib

Expanded text:
ei senex: Quare non oratis et rogatis Deum? Et ille respondit: Et oramus ei senex: Quare non oratis et rogatis Deum? Et ille respondit: Et oramus et deprecamur assidue Deum, et non pluit. Et dixit senex: Credo quia non oratis attentius. Vis autem scire quia ita est? Veni, stemus pariter ad orationem. Et extendens in coelum manus oravit, et statim plavia descendit. Quod cum vidisset frater ille, timuit; et procidens adoravit senem Nam et Dominus discipulis ait: Habete fidem. Amen dico vobis, quia quicunque huic monti dixerit, tollere et mittere in mare, et non haesitaverit in corde suo, quodcunque dixerit, fiet ei . Quod et factum precibus beati Patris Gregorii Neocaesariensis legimus. Qui cum volens aedificare Ecclesiam in loco apto, videretque eum angustiorem esse quam res exigebat, venit nocte ad locum, et genibus flexis oravit Dominum, ut montem longius juxta fidem petentis ageret. Et mane facto, reversus invenit montem tantum spatii reliquisse structoribus
Abbreviated transcription (Latin):
ledentib Alio quin iuxta dĩ sententiã peccat : qui pinimicis nonorat:
Sicut nullũ ꝓficit inuulnere medicam̃ tũ si ad huc in eoferrũ sit : itanihil ꝓficit
oratio illius cuiꝰ adhuc dolus inm̃te uł odiũ mana in pectore. Libentius
sacrificium oracionis accipit᷑: qđ in conspectu misseri cordis iudicis ꝓxi¬
mi di lectione conditor Qd tunc ueraciter quisq cumulat: si hoc oiã¬
ꝓaduersariis impendat: Tantꝰ eẽ deb& orantis erga dm̃ affectus
ut ñ desper& p̃cis effectũ: In anit̃ aũt oramꝰ: si spei fidutiã ñ habemus:
Petat ergo ait apłs unusquisq: infide nihil dubitans: & dñs. Omĩa quicquid
petitis in oratione : credentes accipiois: Venit quidã senex aliquando
in montẽ srnai : Et cũ exiret inde &currit ei frinuia : & inge mescens dice¬
bat seni. Affligimꝰ abba ꝓpt̃ siccitatẽ : qua nob non pliat. Etdixit

Expanded text:
laedentibus, alioquin juxta Dei sententiam peccat, qui pro inimicis non orat . laedentibus, alioquin juxta Dei sententiam peccat, qui pro inimicis non orat . Sicut nullum proficit in vulnere medicamentum si adhuc in eo ferrum sit, ita nihil proficit oratio illius, cujus adhuc dolor in mente, vel odium manet in pectore. Lsacrificium orationis accipitur, cum in conspectu misericordis judicis proximi dilectione conditur. Quod tunc veraciter quisqpro adversariis impendat. Tantus esse debet orantis erga Deum affectus; ut non desperet precis effectum. Inaniter autem oramus, si spei fiduciam non habemus. Petat ergo unusquisque in fide, nihil dubitans . Et Dominus, Omnia quaecunque petitis in oratione, credentes accipietis . Venit quidam senex aliquando in montem Sinai, et cum exiret inde, occurrit ei frater in via, et ingemiscens dicebat seni: Affligimur, Abba, propter siccitatem, quia nobis non pluit. Et dixit