comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne nossatiat transit uero dictum ẽ. Deiudicio ad regnum
redit: Vel certedñs nobis post iudiciũ transit qui adhuma¬
nitatis formam diuinitatis suae contemplationẽ nos
eleuat & transire eius ẽ inclaritatis suespeculatio¬
nem nos ducere : Cum eumquem inhumanitate in iu¬
ditio cernimus &iam in diuinitatȩ p̃iuditium uidemus:
& siuenenit in secunda uicilia. & Siintereia uici¬
liauenerit & ita inuenerit. beati sunt serui illi:
Prima uigilia primeuum tempus ẽ idẽ pueritia : Scđã
adulercentia uł iuuentus. Quaȩ auctoritate sacrielo quii
unũ sunt dicentis. l&ccreiuuenis in adulescentiatua : Ter¬
cia autem senectus accipitur. Qui uero uigilare in prima
uigilia noluit. custodiatuł secunda. Vt qui conuaerti
a prauitatib: suis inpueritia neglexit : aduias uitȩ
saltim in tempore iuuentutis euigil&. & qui uigilare in
scđa uigilia noluit tertiae uigiliae remedia ñ amittat : Vt

Expanded text:
ne nos satiat. Transitum dictum est, de judicio ad regnum ne nos satiat. Transitum dictum est, de judicio ad regnum redit, vel certe Dominus nobis post judicium transit, qui ad humanitatis formam divinitatis suae contemplatione nos elevat. Et transire enim est in claritatis suae speculationem nos ducere, cum enim eum quem in humanitate in judicio cernimus, etiam in divinitate post judicium videmus. Et si venerit in secunda vigilia, et si in tertia vigilia venerit, et ita invenerit, beati sunt servi illi. Prima vigilia primaevum tempus est, id est, pueritia. Secunda adolescentia, vel juventus, quae auctoritate sacri eloquii unum sunt dicentis: Laetare juvenis in adolescentia tua . Tertia autem senectus accipitur. Qui vero vigilare in prima vigilia noluit, custodiat vel secundam, et qui converti a pravitatibus suis in pueritia neglexit ad vias vitae, saltem in tempore juventutis evigilet. Et qui vigilare in secunda vigilia noluit, tertiae vigiliae remedia non amittat. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
amore suscipimus apperire enĩ iudici pulsanti ñ uult:
qui ꝙire decorpore trepidat & uidere eum quẽ contẽp¬
sisse sememinit iudicem formidat qui aut desua spe &
operatione secuturus ẽ pulsanti confestim aperit quia
l&us iudicem sustin&: &cum tempus ꝓpinq: mortis ag¬
nouerit degloria r&ributionis hilarescit unde & sub¬
ditur: beati serui illi quos cuor uenenit dñs
inuenerit uicilantes: Vigilat qui cdaspestum ue¬
riluminis mentis oculos aꝑtor ten&. Uigilat quiser¬
uat operando qđ credidit: Uigilat qui seꝰ corporis &
neglegentiae tenebrcs repellit: A mendico uobis q̃d
precinc& se & paci& illos discumbene & traus
mninictuabit illis : Praecing& se idẽ ad&ributionẽ
p̃pccrat faci& illos discumbere idẽ in a&na qui&ẽ refo¬
ueri discumbere quippe nr̃m : in regno quiescere ẽ:
Transiens autem dñs ministrat quia lucis sue in lustratio¬

Expanded text:
amore suscipimus. Aperire etenim judici pulsanti non vult, amore suscipimus. Aperire etenim judici pulsanti non vult, qui exire de corpore trepidat, et videre eum quem contempsisse se meminit judicem formidat. Qui autem de sua spe et operatione securus est, pulsanti confestim aperit, quia laetus judicem sustinet; et cum tempus propinquae mortis agnoverit, de gloria retributionis hilarescit. Unde et protinus subditur: Beati servi illi, quos cum venerit Dominus, invenerit vigilantes. Vigilat, qui ad aspectum veri luminis mentis oculos apertos tenet. Vigilat, qui servat operando quod credit. Viginegligentiae tenebras repellit. Amen dico vobis, quod praecinget se, et facit illos discumbere, et transiens ministrabit illis. Praecingit se, id est, ad retributionem praeparatur, faciet illos discumbere, id est, in aeterna quiete refoveri. Discumbere quippe nostrum in regno quiescere est. Transiens autem Dominus ministrat, quia lucis suae illustratio
Abbreviated transcription (Latin):
int lumbi uni praecucti & lucerne andentes:
tuitu quomodo dño seruientes. Pulchre breuiterq suos
doc& & lumbos p̃cingere ꝓpt̃ continentiã ab amore rerũ
scłariũ & lucernas ardentes habere ut hocipsum uero fine
&resta intentione faciant. Aliter lumbos p̃cingimus cũ
carnis luxuriam ꝑ continentiã coartamus. lucernas aũt
ardentes in manib tenemus cũ ꝑbona opera ꝓximis nr̃is lu¬
cis &empla monstramus redẽptori & enĩ nr̃o unũ sine al¬
tiis. Adnuptias quippedñs abiit quia resurgens a mor¬
tur astendens incaelũ suꝑnã sibi angeloꝵ multitudinem
nouus homo copulauit. quiatunc reuert&ur cum nobis
iamꝑ iudicium manifestabitur : bene autem deseruis &¬
pectantibus subditur: ut cuor uerierit &pulsauerit:
coxpestim apperiant ei: Uenit quippe cũ adiudicium
ꝓperat pulsat uero cũ iã ꝑ egritudinis molestias ẽẽ mortẽ
uicinã de signat. Cui confestim aperimus sihunc cum

Expanded text:
int lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes, etc. tuitu commodi Domino servientes, pulchre breviterque suos docet et lumbos praecingere, propter continentiam ab amore rerum saeculariumque et lucernas ardentes habere, ut hoc ipsum vero fine et recta intentione faciant. Aliter lumbos praecingimus, cum carnis luxuriam per continentiam coarctamus; lucernas autem ardentes in manibus tenemus, cum per bona opera proximis nostris lucis exempla monstramus. Redemptori etenim nostro unum sine altiis. Ad nuptias quippe Dominus abiit, quia resurgens a mortuis, ascendens in coelum, supernam sibi angelorum multitudinem novus homo copulavit; qui tunc revertitur, cum nobis jam per judicium manifestatur. Bene autem de servis exspectantibus subditur: Ut cum venerit et pulsaverit, confestim aperiant ei. Venit quippe, cum ad judicium properat; pulsat vero, cum jam per aegritudinis molestias esse mortem vicinam designat. Cui confestim aperimus, si hunc cum
Abbreviated transcription (Latin):
r&ributionis sinito certamine tribulationũ adsuerit.
tunc quante suerit glorie quantum flammis passionum
plum resurrestionis dominicae & ablutionis nr̃e quaesit
inbaptis modearce hacdiluui sacram̃to astruxerat re¬
uertitur ad hoc qđ dicere coeperat hoc imitantes opus re¬
deptorir nr̃i interbona que facimus pacientermalorũ¬
a nequitiȩ toleremus Notandũ aut̃ quã distri ete loquens
ait xp̃o igitur pacsso incrnȩ quia sic̃beatus ambrosiur
aitꝰ Caro eius passa diuinitas aũt moxtis libera passi¬
oni corpus nature humane lege concessit. Anuero mo¬
ri diuinitas potest cũ anima non possit .u Nolite inquid
timere eos qui corpus occidunt anima aut non possunt
occidere siergo anima occidi ñ potest quomodo diuinitas

Expanded text:
retributionis, finito certamine tribulationum, adfuerit, retributionis, finito certamine tribulationum, adfuerit, tunc quantae fuerit gloriae quantum flammis passionum plum resurrectionis dominicae et ablutionis nostrae quae fit in baptismo, de arcae ac diluvii sacramento astruxerat, revertitur ad hoc quod dicere coeperat, ut, imitantes opus Redemptoris nostri, inter bona quae facimus, patienter malorum nequitiam toleremus. Notandum autem, quod distincte loquens ait: Christo igitur passo in carne. Quia sicut beatus Ambrosius ait: « caro ejus est passa, Divinitas autem mortis libera, passioni corpus naturae humanae lege concessit. » An vero mori Divinitas potest, cum anima non possit? Nolite, inquit, timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . Si ergo anima occidi non potest, quomodo Divinitas
Abbreviated transcription (Latin):
tiones potest ad gaudia a& na ꝑuenire . modicũ autem
dicit quae ubi mercer a& na r&ributur breui uid&ur
hacleue totum fuisse quae scłi tribulationib graue uide¬
batur &aceruum: ut pnobatio uñae pidei multo p̃ciosi¬
us sit auno quad periquem pnobatur: &sapientie
lib passiones scõꝵ auro quaꝑ igiem & aminatur conparat
dicenr Tamquã aurũ instenace ꝓbauitillor & quasi holoca¬
usta hostia accepit illos quaenimirũ quos incamino tribula¬
tioner sideles ꝓbauerit. hos ingaudio reributionis quasi
placabilem sibi hostiam ad sumit & bene pacientia scõrũ
auro acdsimilatur quia sic̃ in m&allis p̃ciosius auro aliquid
nonẽ ita autem apud dñm omniẽ laude dignissima
hinc& enim scriptum ẽ. Praȩciosa in conspestudñi mors
scõrũ eius sicut enĩ aurũ in fornace clarũ ignib: &amina¬
tur ꝓbatum uero foras cuius sit fulgoris apparebit
ita fidolium conscientia interin sidelium quidem pres¬
suras contemptibilis uid&ur hacstulta. Sed ubi tempus

Expanded text:
st ad gaudia aeterna perveniri. Modicum autem dicit, quia ubi merces aeterna retribuitur, breve videbitur ac leve totum fuisse, quod in saeculi tribulationibus grave videbatur et acerbum. Ut probatio vestrae fidei multo pretiosius sit auro, quod perit, etc. Et sapientiae liber passiones sanctorum auro, quod per ignem examinatur, comparat, ino: Tanquam aurum in fornace probavit illos, et quasi holocausti hostiam accepit illos . Quia nimirum quos in camino tribulationis fideles probaverit, hos in gaudio retributionis quasi placabilem sibi hostiam assumet. Et bene patientia sanctorum auro assimilatur, quia sicut in metallis pretiosius auro aliquid non est, ita haec apud Deum omni est laude dignissima. Hinc etenim scriptum est: Pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus . Sicut enim aurum in fornace clausum ignibus examinatur, prolatum vero foras cujus sit fulgoris apparebit, ita fidelium constantia inter infidelium quidem pressuras contemptibilis videtur ac stulta; sed ubi tempus
Abbreviated transcription (Latin):
uł certe subre linquens & p̃teriens aliquid eoꝵ quȩ dõ placi¬
ta sunt cumipse manifestissimẽ p̃dicatorib ueritatis de eis
quos ad uitam imbuerent p̃cipiat dicens. docentes eos ser¬
uari om̃a quaecumq mandaui uobis & eaenim quȩ ipse man¬
dauit non alia & hocnon & parte . sed om̃asiuis auditorib
adseruandam tradere iub&. Si guis.minis taat tã¬
quam &x iurtute quam ad omnistrat ds̃: Tanto humi¬
liur inpendat quisq: proximo bonum omne qđ potest: quan¬
to certissime nouit quae asem & ipso nõ potest habere quod
inpendat: ut inoomibus houo nipicetur ds̃ per

Expanded text:
vel certe subrelinquens et praeteriens aliquid eorum quae Deo placivel certe subrelinquens et praeteriens aliquid eorum quae Deo placita sunt, cum ipse manifestissime praedicatoribus veritatis de his quos ad vitam inbuerint praecipiat, dicens: Docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis . Et ea enim quae ipse mandavit, nos alia, et haec non ex parte, sed omnia suis auditoribus observanda tradere jubet. Si quis ministratquam ex virtute, quam administrat Deus: Tanto humilius impendat quisque proximo bonum omne quod potest, quanto certissime novit quoniam a semetipso non potest habere quod impendat, ut in omnibus honorificetur Deus per
Abbreviated transcription (Latin):
ut cũ stamus ad orationẽ cogitatio om̃s carnalis & secula¬
ris abscedat nequicquã animus p̃teridsolum cogit& qđ
p̃catur subripitenĩ frequenter ostis & subtiliter fallens
p̃cernrãs adõ auocat ut aliud habeamus incorde & aliud
ꝓferamus in uoce cũ intentione sincera dm̃debeat ñ sonũ
uocis sed animi sensus orare : Anite oõra aũt mutuam in
uobis m&ipsis canitateo continuam haberitos. &¬
cetera: Bene ad dit continuam quia semꝑ diligere uale
mus semꝑ aũt uigilare in orationib: fragilitate carnis obstante
nequimus Ipra aut caritas cuius instincta hec foras agunt᷑
quae in interiorẽ hominẽ p̃sid& semꝑ ibidem haberi potest
quã uis in publicũ ñ semꝑ ostendi potest: Siquis loquitur¬
dĩ uł p̃terquȩ in scĩs scriptũris eudenter p̃cipitur uł dicat
aliquid uł imper& & inueniatur tãquã falsus testis dĩ.
aut sacrilegus uł introducens aliquid alienũ addostrina dñi

Expanded text:
ut cum stamus ad orationem, cogitatio omnis carnalis et saeculaut cum stamus ad orationem, cogitatio omnis carnalis et saecularis abscedat, nec quidquam tum animus praeter id solum cogitet quod precatur. Subrepit enim frequenter hostis, et subtiliter fallens, preces nostras a Deo avocat, ut aliud habeamus in corde et aliud proferamus in voce, cum intentione sincera Deum debeat non sonus vocis, sed animi sensus orare Ante omnia autem mutuam in vobismetipsis charitatem continuam habentes. Bene addit comus, semper autem vigilare in orationibus fragilitate carnis obstante nequimus, ipsa autem charitas cujus instinctu haec foras aguntur, quae in interiori homine praesidet, semper ibidem haberi potest, quamvis in publicum non semper ostendi potest. Si quis loquiturDei vel praeter quod in sanctis Scripturialiquid vel imperet, et inveniatur tanquam falsus testis Dei, aut sacrilegus, vel introducens aliquid alienum a doctrina Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
subdit nulli dubiũ quinusq: ad uitae terminũ quantũ hu¬
manae naturȩ possibile ẽ si se a peccatis abstinuit quid enĩ
depeccati ꝑ p&ratione qđ decarnalib desideriis cogitare i
quid nisi uoluntatedĩ potuit animo uersare quiuł ligno ad¬
fixus uł lapidũ istib: circũ datur uł bestiarũ morsib: sub ac¬
tus uł ignium flammis suꝑ positus . uł &curpionũ flagris
ꝑfossur uł alio qđ lib& pȩnarũ genere affectus. hoc tan¬
tũ modo desiderare cogebatur quando finito certamine
coronã uitaȩ ꝑciperent : Taliũ ergo mentẽ beatus parus
cupit semꝑ imitari cũꝓposito dominice passionis &emplo
nos eadem cogitatione contra nequitiam prauoꝵ contra¬
q uitioꝵ oblestam̃ta p̃cipit armari. uolens intellegi qđ
& nos in pacȩ ecłe quiescentes si habitũ pacientis indui¬
mus facile iuante dño lapsus uitamus peccatoꝵ hominũ¬
q desideria cuncta diuina uoluntatis subiugamus impe¬
riis: es tote itaq paudentes. & uigilate inoratio¬

Expanded text:
nulli dubium quin usque ad vitae suae terminum, quantum humanae naturae possibile est, sese a peccatis abstinuit. Quid enim de peccati perpetratione, quid de carnalibus desideriis cogitare, quid nisi voluntatem Dei potuit animo versare, qui vel ligno affixus, vel lapidum ictibus circumdatus, vel de bestiarum morsibus subactus, vel ignium flammis superpositus, vel ex scorpionum flagris perfossus, vel alio quolibet poenarum genere affectus, hoc tantummodo desiderare cogebatur, quando finito certamine coronam vitae perciperet. Talium ergo mentem beatus Petrus cupit semper imitari, cum proposito dominicae passionis exemplo, nos eadem cogitatione contra nequitiam pravorum, contraque vitiorum oblectamenta praecipit armari. Volens intelligi quod etiam nos in pace Ecclesiae quiescentes, si habitum patientis induimus, facile juvante Domino lapsus vitamus peccatorum hominumque desideria cuncta divinae voluntatis subjugamus imperiis. Estote itaque prudentes, etc. Bene autem in oratio
Abbreviated transcription (Latin):
& cum apparuerat prniceps pas tonum Sic̃ enĩ dicitur
xp̃s rex regum dicitur. & mons monciũ & princeps principũ
& pastar pastoꝵ. ita hic intellegitur apłm dixisse princeps
pastorum: percipietis iuoraꝵ ces cibileo conoriam
cloniae : Inmarcercibilem diex̃ quia non inueterabitur coro¬
na ꝓ a&enitatȩ uitȩ cũ p̃miis sempiternis. d̃s aũt omtus
gnatiae quiciocauit nos inaeter naor suao cloriam.
inxp̃o ilñi modicum passus: Dr̃ aut om̃nisigłe dicitur id¬
est multi foamis gr̃ae omnẽ enĩ bonum qđ hab& homo per
gram accipitdĩ omnis enim gła ab illo datur iterũ ad illũ
refertur ipse peapici& coripu mabit solidabit¬
que ipsi clonia in secula seculonum: Vocauit nos

Expanded text:
um. Sicut enim dicitur Christus rex regum, Dominus dominantium et princeps principum, et pastor pastorum, ita hic intelligitur Apostolum dixisse princeps pastorum. Percipietis immarcescibilem gloriae coronam. Immarcescibilem dixit, quia non inveterabitur. Coronam pro aeternitate vitae cum praemiis sempiternis. Deus autem omnis gratiae, qui vocavit nos in aeternam suam gloriam in Christo Jesu, modicum passos. Deus autem omnis gratiae dicitur idem multiformis gratiae. Omne enim bonum quod habet homo, per gratiam accipit Dei, omnis enim gloria ab illo datur, iterum ad illum refertur. Ipse perficiet, confirmabit, solidabitque, ipsi gloria in saecula saeculorum. Vocavit nos
Abbreviated transcription (Latin):
latione dilatastime. angustia si fuerit : sapientiaȩ di &
scientiȩ latitudinem terequiremus: in quanos angustare
non paterit mundus: sed ꝑ diuinarũ mistice & spiritalit̃
scripturarũ ȩquitabo amplis simos campos. ꝑsecutionẽ
si patior & consiteor xp̃m meũ corã hominib: certus sum
quia & illeme confitebitur corã patresuo qui in caelis est
s amessi affuerit turbareme ñ potest habeo enĩ panẽ ui¬
te quidecaelo descendit Nuditas ñ me confundit : indu¬

Expanded text:
latione dilatasti me : Angustia si fuerit, sapientiae Dei et latione dilatasti me : Angustia si fuerit, sapientiae Dei et scientiae latitudinem requiremus, in qua nos angustare non poterit mundus, sed per divinarum mystice et spiritaliter scripturarum equitabo amplissimos campos. Persecutionem si patior, et confiteor Christum meum coram hominibus, certus sum quia et ille me confitebitur coram patre suo, qui in coelis est . Fames si adfuerit, turbare me non potest, habeo enim panem vitae, qui de coelo descendit . Nuditas me non confundit, indu
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitates elestorũ suorũ quid ꝓfici &. accusator
sit immo pocius amortius resurrecit & st& ad&tris pa¬
tris & interpell& ꝓeis quis eos poterit condẽ pnccre
Aliter uid&ur hoc contra iudȩor tacite loqui num quid ac¬
cusare poteritis fideles xp̃i quiuenientes & gentib: qui
credentes gratiȩ mandata legalia p̃termittunt qui
iusti sigois & uirtutib: demonstrantur : autquis hos qui
accusare delictis: Sub audiendũ num quid dr̃ qui iusti¬
ficat accusabit num quid x p̃ruiuentes in suis iustificaci¬
onib: condẽpnabiti ꝓquib mortuus ẽ a & ꝓquib: inter¬
pellat patrẽ hacpeis infatigabilis aduocatus ad sistit
Interpellare enim patrẽ ꝓ nob̵ dicitur dũ semꝑ ei &
hominẽ quẽ suscepit quasi nr̃mpignus ostendit. Cũ ꝓ
nob inquid omnib: beneficiis quȩ consecuti sumus fixil
& radicati sumus incaritate dĩ quis nos ab ea poterit se¬
parare ÷ Tribulatio siuenerit dicemus addm̃ intribu¬

Expanded text:
iniquitatem electorum suorum, quid proficiet accusator? iniquitatem electorum suorum, quid proficiet accusator? sit, imo potius a mortuis resurrexit, et iste a dextris Patris, et interpellet pro eis, quis eos poterit condemnareAliter: Videtur hoc contra Judaeos tacite loqui: Nunquid accusare poteritis fideles Christi venientes ex gentibus, qui credentes gratiae, mandata legalia praetermittunt, qui justi signis et virtutibus demonstrantur? Aut quis hos qui accusare, delictis, subaudiendum? Nunquid Deus qui justificat, accusabit? Nunquid Christus viventes in suis justificationibus condemnabit, pro quibus mortuus est, et pro quibus interpellat patrem, ac pro eis infatigabilis advocatus assistit? Interpellare enim patrem pro nobis dicitur, dum semper ei hominem, quem suscepit, quasi nostrum pignus ostendit. Cum pro his, inquit, omnibus beneficiis, quae consecuti sumus, fixi et radicati sumus in charitate Dei, quis nos ab ea poterit separare? Tribulatio si venerit, dicemus ad Deum: In tribu
Abbreviated transcription (Latin):
cum ipso omnis nob̵ creatura donabitur : & hoc dupliciter
intelligendum Si enĩ habemus in nob xp̃m scđm hac quod¬
uerbum & sapientia &ueritas & iustitia & paxẽ & c& era
om̃a quae de eo scripta sunt cũ hac plenitudine uirtutum
nob̵ am̃a donabuntur ut om̃a quȩ cũq creauitds̃ uisibi¬
lia & in uisibilia. occulta & manifesta temporalia & &
nub donauit hocẽ ipsiutheredi. Nob uero ut coheredi¬
bus eĩ pariter cũ ips nob uniuersa ꝑfrui dabitur creatu¬
ra: quis accus auit aduensus electo sdĩ. ds̃ quiius¬
tipicat ÷ Vid&urmihi qđ ait : quis accusabit aduersus¬
electos dĩ & diabolo dicere. Mullus ẽ enĩ ita elec¬
tus & itamagns quẽ ille ñ audeat accusare : nisy illum
solum quipeccatum ñfetit. Qui & dicebat nuncuenit prin¬
cepr huius mundi & in me nibil inuenit. Sed quãuis ille
&erccat nequiciã p̃positisui. dõ iustisicante & delente

Expanded text:
cum ipso omnis nobis creatura donabitur? Et hoc dupliciter cum ipso omnis nobis creatura donabitur? Et hoc dupliciter intelligendum, si enim habeamus in nobis Christuritas, et justitia, et pax est, et caetera omnia quae de eo scripta sunt, cum hac plenitudine virtutum nobis omnia donabuntur, ut omnia quaecunque creavit Deus visibilia et invisibilia, occulta et manifesta, temporalia et nobis donavit, hoc est, ipsi ut haeredi, nobis vero ut cohaeredibus, ejus pariter cum ipso nobis universa perfrui dabitur creatura. Quis accusabit adversus electos Dei? Deus qui justificat. Videtur mihi quod ait: Quis accusabit electos Dei? de diabolo dicere, nullus est enim ita electus, et ita magnus quem ille non audeat accusare, nisi illum solum qui peccatum non fecit, qui et dicebat: Nunc venit princeps hujus mundi, et in me nihil invenit; sed quamvis ille exerat nequitiam praepositi sui, Deo justificante et delente
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpositũ uocati sumus & p̃cogniti & iustificati & p̃destinati
& glorificati horũ & enĩ omniũ ueluti a nece faleos infa
ciens & simulom̃a rep&ens ait : quid ergo dicemus ad
hȩc hocẽ adhȩcom̃a quȩ supra diximus quia sisic dr̃ ꝓ
nab̵ est ut hȩc nob̵ cuncta concesserit quis ẽẽ aduersum
nos poterit ÷ qui &iam proprio pilio suo nori peper¬
cit ged protiobis oomibus tradidit illuo Permisit
tradi : ut tradentis maner& lib̵tas arbitrii & nobus ꝑ domini¬
cas passiones pacientie ꝓponer&ur &emplum sed ꝓ nobis
omnib hicaduerse qđ nom ꝓaliquantis sic̃ p̃destinatio¬
tradidit filium ꝓpriumpater: &ideo nullus in ecđa scan¬
dalitandus uł contẽpnendus ẽ: quocnodo tion &iam
cumillo om̃a nõbis donauit. Quid potest habere
carius qđ nob̵ neg& quisiliũ unicũ ñ negauit ac sidice¬
r& nullaẽ siue uisibilis siue in uisibilis creatura quȩ ꝓsilio
possit atquari & si creator ipsedonatus ẽ nobis quomodo ñ

Expanded text:
positum vocati sumus, et praecogniti, et justificati, et praedestinati, t glorificati. Horum etenim omnium veluti anacephaleosi utens, et simul omnia repetens, ait: Quid ergo dicemus ad haec, hoc est, ad haec omnia quae supra diximus, quia si sic Deus pro nobis est, ut haec nobis cuncta concesserit, quis esse adversum nos poterit? Qui etiam proprio filio suo non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum. Permisit tradi, ut tradentis maneret libertas arbitrii, et nobis per dominicas passiones patientiae proponeretur exemplum. Sed pro nobis omnibus, hic adverte, quod non pro aliquantis, sicut praedestinatiotradidit filium proprium pater, et ideo nullus in Ecclesia scandalizandus, vel contemnendus est. Quomodo non etiam cum illo omnia nobis donavit? Quid potest habere charius, quod nobis neget, qui filium unicum non negavit? Ac si diceret: Nulla est, sive visibilis, sive invisibilis creatura, quae filio possit aequari. Etsi creator ipse donatus est nobis, quomodo non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nr̃ is meritis aliquid acciperemus dũ filuire fuimus nunc
cere ut paulo ante ipsa ueritas ait sineme nihil potestis
facere: & posuiuos uteatis & pnuctuo aẜpenatis:
Posuiadgram plantaui ut eatis uolendo fructus afferatis ope¬
roido Eatis enĩ uolendo dixi. quia uelle aliquid facere iã
mente ire ẽ . qualẽ uero fructum adserre debeant sub

Expanded text:
pro nostris meritis aliquid acciperemus, dum filii irae fuimus, nuncpro nostris meritis aliquid acciperemus, dum filii irae fuimus, nunccere, ut paulo ante ipsa veritas ait: Sine me nihil potestis facere. Et posui vos, ut eatis et fructum afferatis. Posui ad gratiam, plantavi ut eatis volendo, fructus afferatis operando. Eatis enim volendo dixit: Quia velle aliquid facere jam mente ire est, qualem vero fructum afferre debeant s
Abbreviated transcription (Latin):
sedami cos quia filii ñ serui. Ideo & amici quia seruus
nescit quid faciat dñs eĩ Nesciteñ uoluntatẽ dñi sui quia
ptimoris amaritudinem seruit dño suo & non ꝑ caritatis
dulcedinẽ quasi patri serui&: uos autemdixi aoncos
quia cõra quae cuorq audiui a patre meo nota peci
uobis: Iu& sunt om̃a quae audiuit a patresuo quae nota
sieriuoluit seruissuis ut eos ꝑsicer& amicos suor nisi gau¬
dia interne caritatis nisi illa festa suꝑnȩ patriȩ quae
nr̃is cotidiementib: ꝑ ad spirationẽ sui amoris in primit
sed hec cognitio quaenunc & parte ꝓficit in illa plenitudine
scientiȩ ꝑfici&ur dequo apłr ait Cũ aũt uenerit qđ ꝑfec¬
tumẽ euacuabitur qđ & paorte ẽ. Hoc enĩ dñs discipulis se¬
secisse dix̃ qđ facturũ eẽ sciebat: Nonuos me elegistis
Sedeco eleciuos: Haec ẽ affabilis grã quȩ p̃uenit nos ut
simus amici & seruis ideo nobis ñ subrepat suꝑbia quasi

Expanded text:
sed amicos, quia filii non servi, ideo et amici, quia servus sed amicos, quia filii non servi, ideo et amici, quia servus nescit quid faciat Dominus ejus. Nescit enim voluntatem Domini sui, qui per timoris amaritudinem servit Domino suo, et non per charitatis dulcedinem, quasi patri serviat. Vos autem dixi amicos, quia omnia quaecunque audivi a Patre meo, nota feci vobis. Quae sunt omnia quae audivit a Patre suo, quae nota fieri voluit servis suis, ut eos perficeret amicos suos, nisi gaudia internae charitatis, nisi illa festa supernae patriae, quae ris quotidie mentibus per aspirationem sui amoris imprimit? Sed haec cognitio, quae nunc ex parte proficit, in illa plenitudine scientiae perficietur, de qua Apostolus ait: Cum autem venerit quod perfectum est, evacuabitur quod ex partfecisse dixit, quod facturus esse sciebat. Non vos me elegistis, sed ego elegi vos. Haec est affabilis gratia, quae praevenit nos, ut simus amici ex servis, ideo nobis non subrepat superbia, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Q ui uero substantiã suã fratre innecessitate posito ñ triluit
quomodo animã suã in ꝑsecutione daturus ẽ ꝓfratrȩ
suo r uirtus uero huius caritatis ẽ in pacesua distribuere
ꝓxp̃i amore ut possit in ꝑturbatione seipsũ tradere ꝓno
mine eius: uos aoncimei estis sipeceritis quȩ ego
praecipio uobis: Magna ẽ dignitas amicum ẽ e dĩ sed
uidendum ẽ quib: gradibus adhano celsitudinẽ ꝑuenia¬
tur subiungit: si feceritis eaquȩ ego p̃cipio uob̵. acsiaꝑte
dicat Caudetis deculmine pensate quib: laboribus
uenitur adculmen. Macgna ẽ mida largitoris nr̃i. Serui
non fuimus digni: & amici uocamur ideo subiungit:
lam t̃idico uos seruos. quia seruus nes cit quid paciat
dñs eius: Aliud ẽ seruũ timoris aliud amoris quȩ
Seriuus ñ man& indomo in a&nũ filius autem man& :
p ilius uero seruit patri ꝓpt̃ amorẽ  seruis aut̃ ꝓpter
timorẽ De quo seruitio d t̃rdixit Iam ñ dico uos seruos

Expanded text:
tribuit, quomodo animam suam in persecutione daturus est pro fratre suo? Virtus vero hujus charitatis est in pace sua distribuere pro Christi amore ut possit in perturbatione se ipsum tradere pro nomine ejus. Vos amici mei estis si feceritis quae ego praecipio vobis. Magna est dignitas amicum esse Dei, sed videndum est, quibus gradibus ad hanc celsitudinem perveniatur. Subjungit: Si feceritis ea quae ego praecipio vobis. Ac si aperte dicat: Gaudetis de culmine, pensate quibus laboribus venitur ad culmen. Magna est misericordia largitoris nostri, servi non fuimus digni, et amici vocamur, ideo subjungit. Jam non dicam vos servos, quia servus nescit quid faciat Dominus ejus. Aliud est servum timoris, aliud amoris, quaeServus non manet in domo in aeternum, filius autem manet. Filius vero servit patri propter amorem, servus autem propter timorem, de quo servitio Dominus dixit: Jam non dico vos servos,
Abbreviated transcription (Latin):
Salute & cetena: Idẽ dupl& nobis tribulationis ẽ causa
tolerantiae uob nr̃a ad flictione p̃bemus: Sciertes qm̃o
sicut socii passionis estis. sic eritis & consolati¬
onis. Scientes idẽ spe firmissima r&inentes: pa¬

Expanded text:
salute, etc. Id est, duplex nobis tribulationsalute, etc. Id est, duplex nobis tribulationtolerantiae vobis nostra afflictione praebemus. Scientes quoniam sicut socii passionis estis, sic eritis et consolationis. Scientes, id est, spe firmissima retinentes.
Abbreviated transcription (Latin):
gendum nr̃ bene dicit dm̃ qđ consolationẽm ideo acci¬
piunt scĩ ut ipsi alior consolentur: pater mnidiaruo:¬
totius consolatiorus quiconsolatur uos: Ideo dixit
totius consolationis quia eos plene atq: ꝑfecte in laborib:
consolat᷑ & consolatio cũ tribulatione compensat. Sicut
dicit inpsalmo Scđm multitudinẽ dolorũ meoꝵ &ortatio¬
nistue l&ificauer̃ animã meã : Inioo ini tribulatione
& consolatione Idẽ ñ in aliquib: sed inomnib: ut pos¬
Sious & ipsi consolanieos quiinoomi prres sura
sunit . Idẽ ꝓpcerea nos liberat ut ipsi possimus alios conso¬
lari ꝑ ormã nob̵dat alios consolandi & ꝑ eortationẽ quia
ipsi ꝑuoluntatẽ dĩ alios consolamur agnoscimur qđ dr̃
neminẽ derelinquat & multo magis in futuro remuner abi¬
tur quo s in p̃senti scł consolatur: qm̃ sicut abundant
consolationẽ & ipse inuia manifesta iusione subtẽpore
euocationis eruditur & quando ipse uł p&rus de carcere
liberant᷑ Siueaũt tribulaour puouũa gortatione

Expanded text:
er benedicit Deum, quod consolationem ideo accipiunt sancti, ut ipsi alios consolentur. Pater misertotius consolationis, qui consolatur nos. Ideo dixit totius consolationis, quia eos plene atque perfecte in laboribus consolatur, et consolatio cum tribulatione compensat, sicut dixit in psalmo: Secundum multitudinem dolorum meorum consolationes tuae delectaverunt animam meam . In omni tn in aliquibus, sed in omnibus. Ut possimus et ipsi consolari eos qui in omni pressura sunt. Id est, propterea nos liberat, ut ipsi possimus alios consolari, formam nobis dat alios consolandi et per exhortationem, qua ipsi per voluntatem Dei alios consolamur, agnoscimus quod Deus neminem derelinquat, et multo magis in futuro remunerabitur, quos in praesenti saeculo consolatur. Quoniam sicut abundant consolationem et ipse in via, manifesta visione, sub tempore evocationis eruditur, et quando ipse vel Petrus de carcere liberabantur. Sive autem tribulamur pro vestra exhortatione et
Abbreviated transcription (Latin):
oc ẽ praeceptuooreum ut dilicatis inuicem si¬
cut dilexi uos: Vt quid enĩ nos dil&x̃ xp̃snisiut
possimus regnare cũ xp̃o adhocnos diligere debe¬
mus uthabeamus dm̃ & maneamus in dõ &sisic qui sedi¬
ligunt dm̃ diligunt & hec ẽ dilectio quasitds̃ om̃a in omnib:
MAIo nem hanc dilectionem ne mnohab& quaoutani

Expanded text:
oc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos. Ut quid enim nos dilexit Christus, nisi ut possimus regnare cum Christo? Ad hoc nos diligere debemus, ut habeamus Deum, et maneamus in Deo, et si sic qui se diligunt, Deum diligunt, et haec est dilectio, ut sit Deus omnia in omnibus . Majorem hac dilectionem nemo habet qu
Abbreviated transcription (Latin):
dicens &iamp̃lationis eius causas apperuit. cũ subiunx̃:
quia priorme erat. acsia ꝑte dicat Inde me&iã p̃na
tus superat quo eum natiuitatis suae tẽporanon angus¬
tant. Nam qui ꝑ matrẽ in tẽpr nascitur . sine tempore
est a patre generatus. cui quante reuerentiȩ humili¬
tatem debeat subdendo manifestat: Cuius engo¬
ameriti:Mosapud ueteres suit : utsiquis eã quae

Expanded text:
dicens, etiam praelationis causas aperuit, cum subjunxit: dicens, etiam praelationis causas aperuit, cum subjunxit: Quia prior me erat. Ac si aperte dicat: Inde me etiam post natus superat, quo eum nativitatis suae tempora non angustant. Nam qui per matrem in tempore nascitur, sine tempore est a Patre genitus. Cui quantae reverentiae humilitatem debeat, subdendo manifestat. Cujus noamenti. Mos apud veteres fu
Abbreviated transcription (Latin):
ecobaptito in aqua: Ioħs non spũ sed aqua baptiga¬
torum corpora lauat: sed tamen ꝑueniã non lauat:
Ciurergobaptitat qui pec cata ꝑbaptisma relaxat:
nisi ut p̃cursionis sue ordinem seruans qui nasciturum
nas cendo ꝑuenerat bapti zaturum quoq chñm bapti zan¬
do p̃uenir& &qui p̃dicando factus ẽ p̃cursorxp̃i:
baptizando &iam p̃cursor eius fier& immitatione
sacramenti: Medius autem uũm stetit queoiuos pes¬
citis: Inmedio ergo hominum & st&isse saluator asse¬
ritur & nesciri: quia ꝑ carnem apparens & uisibilis
seat corpore & inuisibilis maiestatem. Lucas enim
catus intelligi. quia & incendit ꝑ amorem. & ꝑsapien¬
tiam corda quaerepl& in luminat: ipse est qui
post ore uenturus est. qui auteoe factus ẽ:
Sic namq dicitur anteme factus. acsidicatur ante po
situs. postme ergo uenit quia p̃modũ natus. Ante me¬
aut factus ẽ : qui amihi p̃latus. Sed hec paulo superius

Expanded text:
Ego baptizo in aqua. Joannes non spiritu, sed aqua baptizaEgo baptizo in aqua. Joannes non spiritu, sed aqua baptizatorum corpora lavit, sed tamen per veniam non lavat. Cur ergo baptizat, qui peccata per baptisma non relaxat, nisi ut praecursionis suae ordinem servans, qui nasciturum nascendo praevenerat, baptizaturum quoque Dominum baptizando praeveniret, et qui praedicando factus est praecursor Christi, baptizando etiam praecursor ejus fieret imitatione sacramenti. Medius autem vestrum stetit, quem vos nescitis. In medio ergo hominum et stetisse Salvator asseritur et nesciri, quia per carnem apperens, et visibilis stetit corpore et invisibilis majestate. Lucas enim catus intelligi, quia et incendit per amorem, et per sapientiam corda quae replet illuminat. Ipse est qui post me venturus est, qui ante me factus est. Sic namque dicitur: ante me factus, ac si disitus. Post me ergo venit, quia postmodum natus; ante autem factus est, quia mihi praelatus. Sed haec paulo superius
Abbreviated transcription (Latin):
sequatur aduentum itaq: dominicum p̃currens: Uox
dicitur : quia ꝑ eius ministerium patris uerbum ab homi¬
nib: auditur. Illud scilic&. dequo idem ioħy ait. In prin¬
cipio erat uerbum & uerbum erat apud dm & ds̃erat
uerbum : Qui&iam in deserto clamat. quia dere liste
ac destitute iudaȩ solatium redemptoris adnunciat.
Iuid autem clamat: insinuat cum sub iungit. dirigite ui
cum ueritatis sermo humiliter auditur. uiadñi ad cor
dirigitur cum ad p̃ceptum uitep̃paratur: &qui onis si
nuut ei quid enco baptizas. situ nonẽ xp̃s neque
helias neq propheta: quod quia non studio cognos¬
cendã ueritatis. sed malitiae xercende emulationis dictẽ
Fuangeliste tacite innotuit. qui subiunx̃ dicens. & qui
missi fuerant exphariseis. Acsiaꝑte dicat . Illi iohannem
desuis astib requirunt quidoctrinam nesciunt quae¬
rere sed inuidere: Res poridit eis iohariues dicens

Expanded text:
sequatur. Adventum itaque dominicum praecurrens vox sequatur. Adventum itaque dominicum praecurrens vox dicitur: Quia per ejus mysterium patris verbum ab hominibus auditur. Illud scilicet, de quo Joannes ait: In principio erat Verbum, et verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, qui etiam in deserto clamat, quia derelictae ac destitutae Judaeae, solatium redemptoris annuntiat. Quid autem clamat, insinuat cum subjungit: Dirigite viarigitur, cum veritatis sermo humiliter auditur, via Domini ad cor dirigitur, cum ad praeceptum vitae praeparatur. Et qui missi runt ei: Quid ergo baptizas, si tu non es Christus, neque Elias, neque propheta? Quod quia non studio cognoscendae veritatis, sed malitiae exercendae aemulationis dicitur, evangelista tacite innotuit, qui subjunxit, dicens: Et qui missi fuerant, erant ex Pharisaeis, ac si aperte dicat: Illi Joannem de suis actibus requirunt, qui doctrinam nesciunt quaerere, sed invidere. Respondit eis Joannes, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
ne interroges iołis. ioħs ẽ & helias helias ẽ : Ioħs aũt
reste deꝓpri&ate ꝑ sonesuȩ respondit: non sum helias
dñs uero de p̃siguratione recte dicit ipse ẽ helias: Nec
ioħr falsum nec dñs falsum Ipsa p̃siguratione uenit iste :
qua propri&ate uenturus ẽ helias:. Ioħs igitur in spũ
helias erat in ꝑsona helics nonerat. quod ergo dñs
fat&ur despũ hoc ioħs denegat de ꝑsona quia &ius¬
tum sicerat ut & discipulis dñs spiritalem de ioħm sen¬
tentiam dicer& : & ioħs in turbis carnalib non de suo
spũ sed de corpore responder&. propheta estu &
nes poridit nora. Ideo ꝓph&am seẽ e nondicit: quia
maiorem seꝓph&as ẽẽ cognoscit. quia quem ꝓph&a
uenturum foredixer̃ : iste digito demonstrauit dicens.
ecce agnus dĩ . eccequitollit peccata mundi Dixerunit
engoei quis es ut res por sum deonis his quions er̃
nos ⁊ quiddicis dete ipso.⁊: ait. egouox clamaritis
inde serto &cetera: Uocem se ẽẽ ioħs asserit: quiac

Expanded text:
Elias Elias est. Joannes autem recte de proprietate personae suae respondit, Non sum Elias. Dominus vero de praefiguratione recte dicit: Ipse est Elias. Nec Joannes falsum, nec Dominus falsum, ipsa praefiguratione venit iste, qua proprietate venturus est Elias. Joannes igitur in spiritu Elias erat, in persona Elias non erat. Quod ergo Dominus fatetur de spiritu, hoc Joannes denegat de persona, quia et justum sic erat, ut et discipulis Dominus spiritalem de Joanne sententiam diceret; et Joannes in turbis carnalibus, non de suo spiritu, sed de corpore responderet. Propheta es tu? Et respondit: Non. Ideo prophetam se esse non dicit, quia majorem se prophetis esse cognoscit, quia quem prophetae venturum fore dixerunt, iste digito demonstravit, dicens: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. Dixerunt ergo ei: Quis es, ut responsum demus his qui miserunt nos? Quid dicis de te ipso? Ait: Ego vox clias propheta. Vocem se esse Joannes asserit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
q uod uero superius ant Confornes sieri im aginis fili¬
eĩ sic intellegitur quia sic̃ille inmortale corpus habe¬
bimus: conformes facti in hac parte ñ patris imaginis aut
spr̃ sc̃i sed tantũ modo filii quia dehoc fidesana accipitur
Uerbum caro factumẽ : potest & sic accipi utquem ad modũ
nõb̵ ille mortalitate itanos illi efficiamur inmor talita¬
te conformes: quid eagodiceonus. adhȩc sids̃ paonob
quis contranos.n Uultergo ostendere qđ nemo pos¬
sit nocere uł impedire eos qui diligentes dm̃ diliguntur
adõ quominus głam qua ꝓmissaẽ consequantur eoqđ ꝑ
fecta quae in illis ẽ caritas foras omnẽ causã mortalis
timoris &pellat. Quo modo ꝓ nobsit ds̃ manifestum ẽ

Expanded text:
superius ait: Conformes fieri imaginis filiejus sic intelligitur, quia sicut ille, immortale corpus habebimus, conformes facti in hac parte, non patris imaginis, aut spiritus sancti, sed tantummodo filii, quia de hoc fides sana accipitur: Verbum caro factum est. Potest et sic accipi, ut quemadmodum nobis ille mortalitate, ita nos illi efficiamur immortalitate conformes. Quid ergo dicemus ad haec? Si Deus pro nobis, quis contra nos? Vult ostendere, quod nemo possit nocere, vel impedire eos qui diligentes Deum diliguntur a Deo, quo minus gloriam, quae promissa est, consequantur, eo quod perfecta, quae in illis est, charitas foras omnem causam mortalis timoris expellat Quomodo pro nobis sit Deus manifestum est
Abbreviated transcription (Latin):
mortuis ut sit ipse primatũ tenens & resurrectio t
mortuorum: quos aũt predestiuauit. hos &ubca¬
uit. Nonputemus qđ p̃destinatiouimnolentib faciat:
o cando aũt uolentes colligit non inuitos. Vocantur
aũt: utꝑ p̃dicationem credant. Credentes aũt ꝑbap¬
tismum iustificantur. & postmodũ magnificantur idđt
glorisicantur. aut nunc inuirtutib gratiarũ aut
post modũ inbeata uenturi scđi resurrectione:
& quos uocauit. hos & iustipi cauit: quos autem¬
ꝓpositum bonũ & bonã uoluntatẽ quã circa dĩcultum
cuntur. &istis̃ quiuocati iustificantur. &iustisicati
glorisi cantur . Illagła in p̃senti sđo dequa apłs ait.¬

Expanded text:
mortuis, ut sit ipse primatum tenens ex resurrectione mortuorum. Quos autem praedestinavit hos et vocavit. Non putemus, quod praedestinatio vim nolentibus faciat. Vocando autem volentes colligit non invitos, vocantur autem ut per praedicationem credant. Credentes autem per baptismum justificantur, et postmodum magnificantur, id est, glorificantur, aut nunc in virtutibus gratiarum, aut postmodum in beata venturi saeculi resurrectione. Et quos vocavit hos et justificavit, quos autemopositum bonum et bonam voluntatem, quam circa Dei cultum cuntur, et isti sunt qui vocati justificantur et justificati glorificantur. Illa gloria in praesenti saeculo, de qua Apost
Abbreviated transcription (Latin):
&xigtis uiderehooniuem mollibus uestitum ecce
quimollibus uestiui itur iadomibus reqũ gunt:
Camelorum & enĩ pilis uestitus iohannes fuisse describit᷑
Nonergo celesti inquid sed terreno regno militant. hiqul
ꝓdõ ꝑ p&i aspera fugiunt sed solis & teriorib: dediti p̃sen¬
tis uitȩ molliciem & delestationem quaerunt. Nemo ergo
& istim& influxum atq studio uestium peccatũ de ẽẽ . qui¬
c si hoc culpa non e&̃ nulla modo iohannẽ dñp deuesti¬
mentisui asperitate laudass&: quamuis hoc qđ iuhannes
non eã uestitus mollib dicitur ꝑsignificationem: intelli¬
gi & aliter potest. mollib enim uestitus non fuit : quia uii¬
ta peccantium nonblandimentis fuuit sed uigore
aspere inuectionis increpauit dicens: Gemina uiperarũ
quis uab de mostrauit fugere auentura ira sed quid &¬

Expanded text:
existis videre, hominem mollibus vestitum? Ecce existis videre, hominem mollibus vestitum? Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt. Camelorum etenim pilis vestitus Joannes fuisse describitur. Non ergo coelesti, inquit, sed terreno regno militant hi, qui pro Deo perpeti aspera fugiunt, sed solis exterioribus dediti, praesentis vitae molliti sunt, et delectationem quaerunt. Nemo ergo existimet in luxu atque studio vestium, peccatum deesse, quia si hoc culpa non esset, nullo modo Joannem Dominus de vestimenti sui asperitate laudasset. Quamvis hoc quod Joannes non esset vestitus mollibus dicitur, per significationem intelligi aliter potest. Mollibus enim vestitus non fuit, quia vitam peccantium, non blandimentis fovit, sed vigore asperae invectionis increpavit, dicens: Genimina viperarum, quis vobis demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
tatemq: signare : Acsipatenterdicat mira quidẽ facio
& abuecta ꝑ p&i non dedignor quia ergo moriendo tesub¬
sequor : cauendum ualde ẽ hominib: neinme mortem
despiciant quisigna uenerantur: illis auteo habeuat¬
tibus coepit iħs dicene aatur uas deiahaune. quia
tatamn ÷ haec iudolic& non asserendo fed negando in¬
tulit. Arundint̃ quippe mox utauna contigerit in par¬
tem flectit. & quid ꝑ arundnẽ insi tarnalisꝰ animus
designatur  quim& fauore uł de tractione tangitur
in partẽ quã lib& inclinatur sierum abhumanohore au¬
ra fauoris flauerit hylarescit & tollitur totamq: se qua¬
si ad grãm inflestit sed sundeuentus daractionis eruperit
unde laudis aura ueniebant: mox hunc quasun partem
alteram aduim furoris inclinat. Sedarundo uento agi¬
itatant iohannes nonerat quia hunc necblandum gram
nec cuius lib& ira asperum faciebat nec pros pera hunc
erigere nec aduersa nouerant inclinare: Sed quid

Expanded text:
tatemque signare? Ac si patenter dicat, mira quidem facio, tatemque signare? Ac si patenter dicat, mira quidem facio, sed abjecta perpeti non dedignor, quia ego moriendo subsequor. Cavendum valde est hominibus, ne in me mortem despiciant, qui signa venerantur. Illis autem abeuntibus coepit Jesus dicere ad turbas de Joanne: Quid tc. Hoc videlicet non asserendo, sed negando intulit. Arundinem quippe, mox ut aura contigerit, in partem flectit, et quid per arundinem, nisi carnalis animus designatur, qui mox favore, vel detractione tangitur, in partem quamlibet inclinatur. Si enim ab humano ore aura favoris flaverit, hilarescit, extollitur, totumque se quasi ad granam flectit; sed si inde ventus detractionis eruperit, unde laudis aura veniebat, mox hunc quasi ad partem alteram, ad vim furoris inclinat. Sed arundo vento agitata Joannes non erat, quia hunc nec blandum gratia, nec cujuslibet ira asperum faciebat, nec prospera hunc erigere, nec adversa noverant inclinare. Sed quid
Abbreviated transcription (Latin):
mundo corde qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. & claudi quiter¬
renis adherebant & decaelestib minime cogitabant ꝑ
mansu&udinis humilitatem ad terrã uiuentiũ curant
am agentes consolationem accipiantꝰ &impleatur in eis
beati quilugent qm̃ ipsi consolabuntur & surdi qui audi¬
endi aures minime habeliant. iammodo iustitiã cordis
aurib: auriant & impleantur in cis. beatiquiesuriunt
& siciunt iustitiam qm̃ ipsi saturabuntur. & qui prius moꝵ¬
tui erant dõ & uiuebant scło. misereantur ꝑpenitentiã
animȩ suȩ &uiuant & impleautur in eis . beatimiseri
peres erant uirtutib: impleantur spũ st̃o & euange¬
lizent utdicatur deeis quampulchri suꝑ montes pe¬
des euangelizantium pacem euangelizantium bona:
& beatus est qui non fuenit scandalitatus inore :¬
Quidẽ ergo dicere beatus ẽ qui nonfuerit scandalitatus
in me ÷nis ia ꝑta uoce abiectionem martissuae humili¬

Expanded text:
mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Et claudi qui termundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Et claudi qui terrenis adhaerebant, et de coelestibus minime cogitabant, per mansuetudinis humilitatem, ad terram viventium currant, am agentes, consolationem accipiant, et impleatur in eis: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Et surdi, qui audiendi aures minime habebant, jam modo justitiam cordis auribus hauriant, et impleatur in eis: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi satiabuntur. Et qui prius mortui erant Deo, et vivebant saeculo, misereantur per poenitentiam animae suae, et vivant, et impleatur in eis: Beati misericperes erant virtutibus, impleantur Spiritu sancto, et evangelizent, ut dicatur de his: Quam pulchri super montes pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona . Et beatus est, qui non fuerit scandalizatus. Quid est ergo dicere, beatus est, qui non fuerit scandalizatus in me? nisi aperta voce abjectionem mortis suae humili
Abbreviated transcription (Latin):
bulant. lepro si crundantun. sundi audiuit
mortui resuacuit . paupo nes euaucelitan¬
tua. & beatus qui r̃ĩpuerit scatidalizatus uime
p̃r Aliud enim tantum audierunt. aliud tam̃ & uiderunt
Audiet᷑ enĩ qđ surdi audirent : qđ pauperes euangelita¬
rent. Vider̃ aũt crecos uidentes claudos ambulanter
le prosofmiundatos renunciate iohanni &c&era:
Acsidicer& nunciate iohanni quia egosum dequo ꝓphe¬
ta dicebat. dr̃ ipse ueni& & saluos nos faci& : caciui¬
dent : ut impleatur illud ꝓph&icum : tunc aperientur
oculicacorum . Claudiambulant : ut impleantur tunc
sali& sicut ceruus claudus. Surdiaudiunt: ut imple¬
atur & aures surdorum patebunt: Spiritaliter iohan¬
nes legem significat: Ergo iołs inuinculis lex iuncta in
iudeis misit duos scribas & phariseus tues : lex interro¬
gatxp̃m ut eum p̃dic&. Respondit ihs̃: caeci uident
Acsi dicer& tempus illud aduenit ut ceci qui solem ius¬
titiȩ prius non uidebant iam impleatur in eis: beati

Expanded text:
iunt, mortui resurgunt, pauperes evangelizantur, et beatus est qui non fuerit scandalizatus in me. Aliud enim tantum audierunt, aliud tantum viderunt: audierunt enim quod surdi audirent, quod pauperes evangelizarentur, viderunt autem caecos videntes, claudos ambulantes, leprosos mundatos. Renuntiate Joanni, etc. Ac si diceret, nuntiate Joanni, quia ego sum de quo propheta dicebat: Deus ipse veniet, et salvos nos faciet . Caeci vident, ut impleatur illud propheticum: Tunc aperientur oculi caecorum. Claudi ambulant, ut impleatur: Tunc saliet sicut cervus claudus. Surdi audiunt, ut impleatur: Et aures surdorum patebunt. Spiritualiter Joannes legem significat: Ergo Joannes in vinculis lex vincta in Judaeis, misit duos Scribas et Pharisaeos: Tu es lex, interrogat Christum, ut eum praedicet. Respondit Jesus: Caeci vident, ac si diceret, tempus illud advenit, ut caeci qui solem justitiae prius non videbant, jam impletur in eis: Beati
Abbreviated transcription (Latin):
repcr&ur inaniter suꝑse Nam confessus ẽ & non nega¬
uit. Consessus ẽ quia nonsum ego xp̃s sed quia dix̃ ñ sum
negauit plane qđ nonerat : sed non negauit quod erat:
Ut ueritatem loquens eĩ membrũ fier& : cuius sibi nomen
fallaciter non usur par&: &itennocauerunt eũ quid
engo helias estu. & dicit nonsum. Timendum ẽ
enim: neminus intellegentes contraria putant iałm

Expanded text:
fessus est, et non negavit, confessus est, quia non sum ego Christus. Sed quia dixit, non sum, negavit plane quod non erat, sed non negavit quod erat, ut veritatem loquens, ejus membrum fieret, cujus sibi nomen fallaciter non usurparet. Et interrogaverunt eum: Quid ergo? Elias es tu? Et dixit: Non sum. Timendum est enim, ne minus intelligentes contraria putent Joannem
Abbreviated transcription (Latin):
daneri ubierat ioħs baptizaris: Bahania uilla ẽ
in scđo abhelia miliario in latere montis oliu&i : ubi
saluator latarum suscitauit. Bene p̃cur sor dñi nr̃i
ihũxp̃i in b&hania dicitur baptizasse. Namb& hania
domus oboediencȩ interp̃tatur: ut de monstrar& ꝑ obȩ¬
dientiam sidȩi om̃s ad xp̃i bapnis ma debere ꝑ uenire:¬

Expanded text:
danem, ubi erat Joannes baptizans . » Bethania villa est danem, ubi erat Joannes baptizans . » Bethania villa est in secundo ab Helia milliario in latere montis Oliveti, ubi Salvator Lazarus suscitavit. Bene praecursor Domini nostri in Bethania dicitur baptizasse. Nam Bethania domus obedientiae interpretatur, ut demonstret per obedientiam fidei omnes ad Christi baptisma debere pervenire