comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
or semꝑ appareat. Uñ fit ut de
opinone ꝓximi añ humana iu¬
dicia lingue sue laqueos p̃tẽdat:
ut eoꝵ quib placere appetit solꝰ
estimatõnẽ capiat. Uñ et sequit᷑.¬
Polorem quippe concipit: cũ
peruersa cogitat. Iniquitatem
parit: cũ explere ceꝑit qd̃ cogi¬
tauit. Inuidendo dolorem conci¬
pit: de rogando iniquitatẽ parit.
Grauis quippe est iniquitas: q̃n
is qui ꝑuersus est ostendere alios
ꝑuersos molitur: ut inde ipse
quasi sẽs appareat quo alios scõs
ñ ẽẽ docuerit. Sciendũ uero qd̃ ĩ
sacro eloquio uentris uel uteri
nomine mens solet intelligi.
hinc est eñi qd̃ per salomonẽ
dicitur. Lucerna dñi spiracłm
hominis: que inuestigat om̃ia
secreta uentris. Lux eñi gr̃e q̃
desuꝑ uenit spiraculũ homini
p̃stat ad uitam. Que iudelicet
lux om̃ia secreta uentris mue¬
stigare dicitur: qͥa occulta m̃tiᷤ
penetrat: ut ea q̃ de ip̃a late¬
los reducat. Hinc iheremiasait.

Expanded text:
or semper appareat. Unde fit ut de or semper appareat. Unde fit ut de opinione proximi ante humana judicia, linguae suae laqueos praetendat, ut eorum quibus placere appetit solus aestimationem capiat. Unde et sequitolorem quippe concipit cum perversa cogitat. Iniquitatem parit cum explere coeperit quod cogitavit. Invidendo dolorem concipit, derogando iniquitatem parit. Gravis quippe est iniquitas quando is qui perversus est ostendere alios perversos molitur, ut inde ipse quasi sanctus appareat, quod alios sanctos non esse docuerit. Sciendum vero quod in sacro eloquio ventris vel uteri nomine mens solet intelligi. Hinc est enim quod per Salomonem dicitur: Lucerna Domini 417 spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris . Lux enim gratiae, quae desuper venit, spiraculum homini praestat ad vitam. Quae videlicet lux omnia secreta ventris investigare dicitur, quia occulta mentis penetrat, ut ea quae de seipsa latedo reducat. Hinc Jeremias ait:
Abbreviated transcription (Latin):
nus ex manu dedit. Qui autẽ u̾bũ
laudis impendit: munꝰ ab ore ꝓtu¬
lit. Hypocrita itaq et si ext̾iora
dona que t̾rene forsitan necessita¬
⁊ congriuint acciꝑe recusat: plus
est qd̃ sibi tribui appetit. cum ultͣ
meritum laudari desiderans munꝰ
abore querit. Et quia in ip̃o laudis
appetitu nimio cor ardore succendit᷑:
recte dicatur. Et ignis deuorabit
tabernacula eoꝵ qui munera libẽ¬
Ster accipiunt. Sin uero eoꝵ tab̃
nacula corpora debemꝰ acciꝑe. in
quib illoꝵ aĩe habitarit: ignis
tabernacula eoꝵ deuorat: quia
qui hic inmente ardent igne aua¬
ricie illic etiã incarne concre¬
mantur ignib gehenne. Et qͥa
mens hypocrite numqũa uacat
a malicie cogitatione: nã siue
t̾reria queq seu laudem appetat:
hec aliis inuidet qͥ sibi tribui an-¬
helat. Et tanto cetõs ostende ꝑ u̾sos
molitur. quanto uideri sanctior
om̃ib appetit: ut ex eo qd alii
despicabiles sunt. ip̃e reuerenti¬

Expanded text:
nus ex manu dedit; qui autem verbum nus ex manu dedit; qui autem verbum laudis impendit, munus ab ore protulit. Hypocrita itaque etsi exteriora dona, quae terrenae forsitan necessitati congruunt, accipere recusat, plus est quod sibi retribui appetit, cum, ultra meritum laudari desiderans, munus ab ore quaerit. Et quia in ipso laudis appetitu nimio cor ardore succenditur, dicatur recte: Et ignis devorabit tabernacula eorum qui munera libenter accipiunt.  Venacula corpora debemus accipere, in quibus illorum animae habitant, ignis eorum tabernacula devorat, quia qui hic in mente ardent igne avaritiae, illic etiam in carne concremantur ignibus gehennae, et quia mens hypocritae nunquam vacat a malitiae cogitatione; nam sive terrena quaeque, seu laudem appetat, haec aliis invidet quae sibi tribui anhelat; et tanto caeteros ostendere perversos molitur, quanto videri sanctior omnibus appetit, ut ex eo quod alii despicabiles fiunt, ipse reverenti
Abbreviated transcription (Latin):
gant uͦ hypocrite bona oꝑa: s eoꝵ
st̾ilis est ip̃a congregat̃o: quia per
hoc qd̃ agunt fructũ recipere inet̾¬
na retͥbutõne ñ appetũt. fẽcundi ac
uirides insius oꝑib humanis ocłis
uidentur: s in conspectu occulti iu¬
dicis infecundi et arridi apparẽt. Se
pe uͦ estu auaricie accensi. et maio¬
ra de se opera humanis ocłis
ostentlunt: quo ampliora sibi abho¬
minib offerri munera appetũt.
intabernaculo: sic mens habitat
incogitatione. S ignis taberna¬
cula deuorat: cũ estus auaricie cogi¬
tationes deuastat. Et fit plerũq
ut hypocrita aurum uel queq bo¬
na temporalia ab hominib acciꝑe
contẽpnat. S quia hec non acci¬
pit: maiores recipere ab eis laudes
querit. Et fortasse munꝰ se accepis¬
se ñ estimat: quia bona corporalia
acciꝑe recusat. Uñ sciendũ ẽ: quia
aliqñ munꝰ amanu aliqñ uero ab ore
porrigitur. Nã qͥ nũmũ tribuit: mu¬

Expanded text:
gant vero et hypocritae bona opera, sed eorum gant vero et hypocritae bona opera, sed eorum sterilis est ipsa congregatio: quia per hoc quod agunt, fructum recipere in aeterna retributione non appetunt. Fecundi ac virides in suis operibus humanis oculis videntur, sed in conspectu occulti judicis infecundi et arvero, aestu avaritiae accensi, eo majora de se opera humanis oculis ostendunt, quo ampliora sibi ab hominibus offerri munera appetunt. in tabernaculo, sic mens habitat in cogitatione. Sed ignis tabernacula devorat cum aestus avaritiae cogitationes devastat. Et fit plerumque ut hypocrita aurum vel quaeque bona corporalia ab hominibus accipere contemnat, sed quia haec non accipit, majores ab eis recipere laudes quaerat; et fortasse munus se accepisse non aestimat, quia bona corporalia recipere recusat. Unde sciendum est quia aliquando munus a manu, aliquando vero ab ore porrigitur. Nam qui nummum tribuit, mu
Abbreviated transcription (Latin):
mirabile suntentõne recta in bo¬
no oꝑe ꝑduret. Uñ fit plerumq
ut si in bono oꝑe recta intentiõ
ñ tenetur. etiã ip̃m hoc opus quod
bonũ credit᷑ anuitat᷑. Nam qͦsdã
sepe uidemꝰ t̾rena que possederãt
reliquisse. et nil ĩa transitoriũ q̃ri¬
re: nullis ꝓ hac uita iurgiis admi sceri.
Cum itaq hoc in se infidelis ani-¬
ma ostendit quasi oliua florẽ ꝑtu¬
lit. Sed cum quidam ex talib rur-¬
sum ceꝑint mundi głiamquã coz¬
tẽpserant querere. et t̾renis rebus
quas spreuisse uidebant᷑ insaciabi¬
liter inhiare: uacare uirgiis. ꝓximo¬
rum lesiones exquirere: nimirum
proicit oliua florẽ quẽ ꝓposuit. qͥa
rudim̃ta boni studii ad perfecta
oꝑa ñ ꝑdux̃. Sed sciendũ ẽ qͥa hec
semper eis euenunt: qui dm̃ puro¬
corde ac simplici studio ñ sequunt᷑.
Uñ recte subdit᷑. Congregatio eñi
hẏpocrite st̃ilis. Cepta eñi bona ñ
amittẽt si hypocrita ñ ẽẽt. Congre¬

Expanded text:
mirabile est si intentione recta in bomirabile est si intentione recta in bono opere perduret. Unde fit plerumque ut si in bono opere recta intentio non tenetur, etiam ipsum hoc opus quod bonum creditur amittatur. Nam quosdam saepe vidimus terrena quae possederant reliquisse, et nil jam transitorium quaerere, nullis pro hac vita jurgiis immisceri. Cum itaque hoc in se fidelis anima ostendit, quasi oliva florem protulit. Sed cum quidam ex talibus rursus coeperint mundi gloriam quam contempserant quaerere, et terrenis rebus quas sprevisse videbantur insatiabiliter inhiare, vacare jurgiis, proximorum laesiones exquirere, nimirum projecit 416 oliva florem quem proposuit, quia rudimenta boni studii ad perfecta opera non perduxit. Sed sciendum est quia haec semper eis eveniunt qui Deum puro ac simplici studio non sequuntur. Unde recte subditur: Congregatio enim hypocritae sterilis. Coepta enim bona non amitte
Abbreviated transcription (Latin):
nisi inflore estus contingit: quos
humane laudis appeticio a fructu
alienos fecit. Uñ et bñ subditur.
t quasi oliua ꝓiciens florẽ suũ.
Oliua quippe cͥũ inflore ẽ. si ĩmo¬
derata nebula tangitur: aplenitu¬
dine fructuũ uacuatur. Et quoci¬
es inchoantes. quiq bona oꝑa
laudari ab aspicientib ceꝑint. at¬
ꝙ in suis laudib delectari: fit ca¬
ligo intelligentie in cogitat̃one.
ut iã discernere nequeat qͣ inten¬
tione quid faciat: et fructũ ꝑdit
oꝑis uelud foris ex nebula fauoris.
Unde bene per salomonẽ dr̃. Mane
surgamꝰ ad uineas: uideamꝰ si flo¬
ruit uinea: si flores fructus partu¬
rium. florent quippe uinee. cũ mẽ¬
tes sideliũ bona oꝑa ꝓponũt: s fru¬
ctus ñ pariunt. si ab eo qd̃ ꝓposue¬
rint aliquib uicti errorib infir-
mant᷑. Non gͦ intuendũ ẽ si uinee
floreant s si flores ad partũ fruc¬
tuum conualescant: quia mirũ
ñ est siquis bona nchoet: s ualde

Expanded text:
nisi in flore aestus contigit, quos nisi in flore aestus contigit, quos humanae laudis appetitio a fructu alienos fecit? Unde et bene subditur: Et quasi oliva projiciens florem suum. Oliva quippe cum in flore est, si immoderata nebula tangitur, a plenitudine fructuum vacuatur. Et quoties inchoantes quique bona opera laudari ab aspicientibus coeperint, atque in suis laudibus delectari, fit caligo intelligentiae in cogitatione, ut jam discernere nequeant qua intentione quid faciant, et fructum perdant operis, velut ex nebula favoris. Unde bene per Salomonem dicitur: Mane surgamus ad vineas, videamus si floruit vinea, si flores fructus parturiunt . Florent quippe vineae cum mentes fidelium bona opera proponunt. Sed fructus non pariunt, si ab eo quod proposuerint aliquibumantur. Non ergo intuendum est si vineae floreant, sed si flores ad partum fructuum convanon est si quis bona inchoet, sed valde
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Uñ necesse est. ut loca maiora
uel ext̃iora opera que humanis s̃
necessitatib ꝑ futura illi exercenda
suscipiant: qui hec diiudicare. atq
subsemet ip̃is p̃mere ex uirtute in¬
tima nouerũt. Nam cũ infirmis
quisq uel ad locũ regiminis. uel ad
ext̾iora agenda retrahitur: quo qͣsi
extͣ seducitur eradicatur: quia et
arbor que radices pͥus maltũ noz
mittit: cicius uentoꝵ impetu st̃¬
nitur. si se ad altum uerticem ex¬
tollit: eoq cicius adima corruit
quo altius marre sine radicibus
excreuit. Non nũqũa uͦ florentẽ
iuneam. ñ frigus s estus arefac̃.
Cumq ĩmoderato calore tangit᷑.
discusso flore botrus tabescit. Et
plerumq contingit. ut hii qui
ad bona oꝑa recta intentõne ñ
ueniunt: cũ placere se hominibꝰ
uident. ad exercenda hec eadem
oꝑa uehementiꝰ accendantur:
humanis placitura ocłis agere
anxie studeant: et quasi ĩ sco
studio feruescant. Qͥd itaq isto

Expanded text:
tus. Unde necesse est ut loca majora tus. Unde necesse est ut loca majora vel exteriora opera, quae humanis sunt necessitatibus profutura, illi exercenda suscipiant, qui haec dijudicare, atque sub semetipsis premere ex virtute intima noverunt. Nam cum infirmus quisque vel ad locum regiminis, vel ad exteriora agenda retrahitur, quo quasi extra se ducitur, eradicatur, quia et arbor quae radices in altum prius non mittit, citius ventorum impetu sternitur, si se ad altum vertice extollit; eoque citius ad ima corruit, quo altius in aere sine radicibus excrevit. Nonnunquam vero florentem vineam non frigus, sed aestus arefacit. Cumque immoderato calore tangitur, discusso flore botrus tabescit. Et plerumque contingit ut hi qui ad bona opera recta intentione non veniunt, cum placere se hominibus vident, ad exercenda haec eadem opera vehementius accendantur, humanis placitura oculis agere anxie studeant, et quasi in sancto studio fervescant. Quis itaque istos
Abbreviated transcription (Latin):
otandũ qd̃ sic de hoc iniquo ge¬
neralit̾ loquitur: ut tam̃ diuinꝰ
sermo ad specialem eiꝰ nequitiam
diriuetur. Qui eñi dicit ledetur
quasi uinea in pͥmo flore botrꝰ eiꝰ.
et quasi oliua proiciens germ̃ suũ:
ꝓtinꝰ subdit. congregato eñi hypo¬
crite sterilis: patenter indicat:
hypocrita sicut uinea in pͥmo
flore. uel sicut oliua florens ꝓici¬
ens ledat᷑. Si florentẽ uineam ꝑ
inequalitatẽ aeris in moderatum
frigus attigerit: ꝓtinꝰ ab om̃i hu¬
more uiriditatis arefacit. Et s̃
non nulli qui post ꝑũsa itinera.
scãs uias sectari appetunt: s pͥus¬
qũa in eis ut diximꝰ desideria bona
roborentur. quedam illos p̃sertis
scłi ꝓsperitas accipit que eos reb
exteriorib implicat. ut eorũ m̃tẽ
dum acalore intimi amoris retra¬
hit: quasi ex frigore extinguit. ꝙ
quicquid ineis de uirtutũ flore ap¬
parere udebatur int̾ficit. Int̾rerᷤ
quippe actib ualde frigescit animꝰ:
si nec dũ fuerit ꝑ intuna dona solida¬

Expanded text:
otandum quod sic de hoc iniquo generaliter loquitur, ut tamen divinus sermo ad specialem ejus nequitiam derivetur. Qui enim dicens: Laedetur quasi vinea in primo flore botrus ejus, et quaprotinus subdit: Congregatio enim hypocritae sterilis, patenter indicat hypocrita sicut vinea in primo flore, vel sicut oliva florem projiciens laedatur. Si florentem vineam per inaequalitatem aeris immoderatum frigus attigerit, protinus ab omni humore viriditatis arefacit. Et sunt nonnulli qui post perversa itinera sanctas vias sectari appetunt, sed priusquam in eis, ut diximus, desideria bona roborentur, quaedam illos praesentis saeculi prosperitas accipit, quae eos rebus exterioribus implicat, et eorum mentem dum a calore intimi amoris retrahit, quasi ex frigore exstinguit, et quidquid in eis de virtutum flore apparere videbatur, interficit. In terrenis quippe actibus valde frigescit animus, si necdum fuerit per intima dona solida
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ in merito mentis intentio per
faciem designatur: qua quolibet
uertimꝰ illuc uidemus. faciemgͦ
crassitudo oꝑit quia desiderata t̃¬
renarũ rerum habundantia ocłos
mentis p̃mit: et hoc qd̃ in eis ẽẽ
honorabile debuit ante dei ocłos
fedat: quia curis multiplicib
aggrauit. Quib tam̃ nec solũ
sufficit ut ip̃i suꝑbiant: nͥ et hii
qui eis coniuncti sunt. de eoꝵ pi¬
guedine etiã ip̃i głient᷑. Nam sũt
nonnull qui patronis maiorib
aduncti suꝑbiint. et de eorũ po¬
tentia contra inopes extolluntur.
Uñ adhuc subditur. Et de lat̾ib
eiꝰ aruina dependit. S ura aruina
pinguedo carnis est. et latera dic̃e
tos cernimꝰ. aruina de eiꝰ laterib
dependet: quia quisq potenti et¬
iniquo ad heret: ip̃e quoq de eiꝰ
potencia uelut ex pinguedine re¬
rum tumet: ut patroni ꝑuersi
miquitatẽ sequens dm̃ non time¬
at. sed quos ualet ad quantũ ualet
pauꝑes affligat de tẽporali głia cor

Expanded text:
ergo immerito mentis intentio per ergo immerito mentis intentio per faciem designatur, quam quolibet vertimus, illuc videmus. Faciem ergo crassitudo operit, quia desiderata terrenarum rerum abundantia oculos mentis premit, et hoc quod in eis esse honorabile debuit, ante Dei oculos foedat, quia curis multiplicibus aggravat. Quibus tamen nec solum sufficit ut ipsi superbiant, nisi et hi qui eis conjuncti sunt de eorum pinguedine etiam ipsi glorientur. Nam sunt nonnulli qui patronis majoribus adjuti superbiunt, et de eorum potentia contra inopes extolluntur. Unde et adhuc subdejus arvina dependet. - Quia arvina pinguedo est carnis, latera dicere tos cernimus. Arvina de lateribus ejus pendet, quia quisqiniquo adhaeret, ipse quoque de ejus elata potentia velut ex pinguedine rerum tumet . Ut patroni perversi iniquitatem sequens Deum non timeat, quos valet et quantum valet pauperes affligat, de gloria temporali cor
Abbreviated transcription (Latin):
De quo recte dicitur cucurrit:
id est in malo oꝑe obstaculum de
adu̾sitate ñ habuit. De quo ad huc
subdit᷑.t pingui ceruice arma¬
tus est. Pingius ceruix est opu¬
lenta suꝑbia: affluentib uidelicet
reb quasi multis carnibus fulta.¬
Potens igitur iniquus in pingui
rebus tẽporalib timens. contra p̃¬
cepta ueritatis quasi de magnitu¬
dine carnis erigitur. Qd eñi pau¬
pertas. nͥ quedam macies: et quid
rerum habundantia. nͥ pinguedo
est uite p̃sentis: Pingui gͦ ceruice
se contra dm̃ erigit: qui tẽporalem
habundantiã insuꝑbia assumit.
habent eñi hoc potentes et iniqui
ꝓpͥum: ut fallatib diuitiis occupa¬
ti ueras dei opes negligant. Et qͣnto
minus qd̃ uerum est inquirunt:
tanto ampliꝰ falsis diuiciis extol¬
luntur. Cura et eñi multiplex ter¬
renarũ rerũ quia occupat exce¬
cat. Unde ad huc recte subiungitur.¬
quippe infacie est: inqua et pͥma
corporis honorabilior pars ẽ. Non

Expanded text:
De quo recte dicitur cucurrit, De quo recte dicitur cucurrit, id est, in malo opere obstaculum de adversitate non habuit, de quo adhuc additur. Et pingui cervice armatus est. - Pinguis cervix est opulenta superbia, affluentibus videlicet rebus quasi multis carnibus fultaPotens igitur iniquus in pingui rebus temporalibus tumens, contra praecepta veritatis quasi de magnitudine carnis erigitur. Quid enim paupertas nisi quaedam macies, et quid rerum abundantia nisi pinguedo est vitae praesentis? Pingui ergo cervice se contra Deum erigit qui temporalem abundantiam in superbiam assumit. Habent enim hoc potentes et iniqui proprium, ut, fallacibus divitiis occupati, veras Dei opes negligant; et quanto minus quod verum est inquirunt, tanto amplius falsis divitiis extollantur. Cura etenim multiplex terrenarum rerum, quia occupat, excaecat. Unde adhuc apte subjungiturquippe in facie est, in qua et prima corporis honorabilior pars est. Non
Abbreviated transcription (Latin):
quiuerũt. Uñ ad se reducti euiꝰ
sint conditionis aspiciunt: et
plangunt se contratia ueritati uo¬
iuisse. Et sunt non nulli. qͥ hoc
qd̾ ꝑuerse contra dm̃ appetunt.
iust̾o dei iudicio implere nequius
permittunt᷑. Et cum eos malicia
accendit. potentia roborat. tanto iã
semet ip̃os merrore cognoseere ne¬
queunt: qͣnto inreb affluentib
extra se semꝑ ꝑ potenciam trahũ¬
tur. De quoꝵ nunc intentõne dr̃.
Tetendit eñi adũsus dm̃ manũ su¬
am: et contra om̃ipotentẽ robora
tus est. Contra dm̃ quippe manũ
tendere est: inoꝑatione praua des¬
pectis dei iudiciis ꝑseuerare. Et qͣa
tunc magis irascitur dñs cũ ꝑmit¬
tit implere qd̃ saltim concipi ĩco¬
gitatõne ñ debuit: contra om̃ipo¬
tentẽ iniquus iste roboratur: qͥa
prosꝑari in mala sua accõne ꝑmit¬
titur: quatinꝰ et ꝑũsa faciat. et
dm̃ currere est: ea que creatorz
displicent cũ audatia perpetrare.

Expanded text:
quiverunt. Unde ad se reducti, cujus quiverunt. Unde ad se reducti, cujus sint conditionis aspiciunt, et plangunt se contraria veritati voluisse. Et sunt nonnulli 411 qui hoc quod perverse contra Deum appetunt justo Dei judicio implere nequius permittuntur. Et cum eos malitia accendit, potentia roborat, tanto jam semetipsos in errore cognoscere nequeunt, quanto in rebus affluentibus extra se semper per potentiam trahuntur. De quorum nunc intentione dicitur: Tetendit enim adversus Deum manum suam, et culis. Contra Deum quippe manum tendere est in operatione prava despectis Dei judiciis perseverare, et quia tunc magis irascitur cum permittit impleri, quod saltem concipi in cogitatione non debuit. Contra Omnipotentem iniquus iste roboratur, quia prosperari in mala sua actione permittitur, quatenus et perversa faciat, et Deum currere est, ea quae Creatori displicent cum audacia perpetrare.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ placet agat. Unde et adhuc sub¬
dm̃ manum suam: et contra oĩ¬
potentẽ roboratus est. Cucurrit
aduersus eum recto collo: et p̃i¬
gni ceruiee armatus est. Hec de
ip̃o iniquoꝵ ccpite scilicet antix
aꝑcius sentiuntur. Qui contra
deum manũ erigens roborari dr̃:
quia paruo intempore ꝑmittit᷑
exaltari: ut quo anrao ad modi¬
cum głiari sinitur: eo inperpe-¬
tuo atrociꝰ puniatur. S quia
eius menbra sunt om̃s iniqui:
hoc qd̃ infiriẽ muridi ille turic
singulariter acturus est unus.
uideamꝰ modo qualiter amalis
agatur singulis. Sunt namq
nonnulli qui et si qua aliquan¬
do agere contra om̃ipotentis
dei iudicium nituntur: ip̃a ĩ¬
possibilita ͭ explende sue uolũ¬
tatis fracti ad semet ip̃os respi¬
ciunt: atq ad eum quẽ contẽ¬
nere uoluerunt conuertunt᷑:
et qui discedere longe poterant.
si qd̃ uellent implere ualuissẽt:
ꝑ hoc aliqñ saluant᷑. quia qd̃ ne¬
quiter uoluerum implere ne¬

Expanded text:
quod placet agat. Unde et subquod placet agat. Unde et subDeum manum suam, et contra Omnipotentem roboratus est; cucurrit adversus eum erecto collo, et pin roboratus est. - Haec de ipso iniquorum capite scilicet Antichristo apertius sentiuntur. Qui contra Deum manum erigens, roborari dicitur, quia parvo tempore permittitur exaltari, ut cum ad modicum guum atrocius puniatur. Sed quia ejus membra sunt omnes iniqui, hoc quod in fine mundi ille tunc singulariter acturus est unus, videamus modo qualiter a malis agatur singulis. Sunt namque nonnulli qui et si qua aliquando agere contra omnipotentis Dei judicium nituntur, ipsa impossibilitate explendae suae voluntatis fracti, ad semetipsos respiciunt, atque ad eum quem contemnere voluerant convertuntur; et qui discedere longe potuerant, si quod vellent implere valuissent, per hoc aliquando salvantur, quia quod nequiter voluerunt, implere ne
Abbreviated transcription (Latin):
securitatis sociam uiam u̾itatis
reliquid. Qui bene regi p̃ꝑato ad
p̃lium comparat᷑: quia ieo ip̃o ma-¬
lo quo agit. et terretur et festinat:
et exconscientia trepidat: et ex de¬
siderio anhelat: metuit et suꝑbit.
lium. sic de hoste suspectꝰ est. ut e¬
unden quoq quẽ ducit exercitum
metuat ne labefactetur: ne ꝑ de¬
stitutõnẽ militũ iaculis pateat
mimicoꝵ. Iniquus gͦ angustia
uallatur. sicut rex qui p̃paratur
ad p̃lium: quia uidelicet falsa
agens. salsa loquens. formidat ne¬
ne suos amittat milites: id ẽ ar-¬
gum̃ta falsitatis: et ueritatis ia¬
culis pateat. si ei fortasse defue¬
rit qd̃ ex fallatia opponat. Sed
quamus animꝰ trepidet: quãuis
conscientia accuset: cupiditate
tam̃ sua iniquus uincitur. et sup¬
p̃sso pauore audatiam de iniqͥta¬
tib sumit: et sepe etiam ultõne
menti ꝓposita se contra dm̃ erigit.
Quelibet ab eo aduersa perpeti
deliberat: dum mͦ hic dũ ualet õe

Expanded text:
securitatis sociam viam veritatis securitatis sociam viam veritatis relinquit. Qui bene regi praeparato ad praelium comparatur, quia in eo ipso malo quod agit, et terretur, et festinat, et ex conscientia trepidat, et ex desiderio anhelat, metuit et superbit, lium sic de hoste suspectus est, ut eidem quoque quem ducit exercitui metuat, ne labefactetur, ne per destitutionem militum jaculis pateat inimicorum. Iniquus ergo angustia vallatur, sicut rex qui praeparatur ad praelium, quia videlicet falsa agens, falsa loquens, formidat ne suos amittat milites, id est, argumenta falsitatis, et veritatis jaculis pateat, si ei fortasse defuerit quod ex fallacia opponat. Sed quamvis animus trepidet, quamvis conscientia accuset, cupiditate tamen sua iniquus vincitur, et suppresso pavore audaciam de iniquitatibus sumit. Et saepe etiam ultione menti proposita, se contra Deum erigit, quaelibet ab eo adversa perpeti deliberat, dummodo hic, dum valet, omne
Abbreviated transcription (Latin):
ne et angustia uallatur: quia cor
eiꝰ anxietate et suspicione confũ¬
ditur. Alius occulte appetit aliena
diriꝑe: qui laborat incogitatio¬
nib ne deprehendi ualeat. alius
relicta rer ueritate mentiri de¬
liberat. ut audientiũ animũ fal¬
lat. Sed quantus labor est sol¬
licite custodire. ne ipsa eius fal¬
latia dep̃hendi queat: Ponit qͥppe
ante oculos qͥd sibi a ueritatem
scientib responderi possit. et cũ
magno cogitatu pertractat. qͦmͦ
per argumenta falsitatis docum̃¬
ta u̾itatis ex suꝑet. Hinc inde se
circumtegit: et contra hoc uͥ de¬
p̃hendi potuerit. ueritati similẽ
responsionẽ q̃ret. Qui si uellet ue¬
rũ dicẽ: utiq sine labore potuisset.
Plana quippe ueritatis uia: et
dicitur. Docuerunt eñi lingũa suã
loqui mendatiũ: ut iniq agerent
laborauerũt. Bene ergo dicitur.
Ter rebit eum tribulatio et angu¬
stia uallabit eum: quia apud semet¬
ip̃m in labore timoris deficit. qui

Expanded text:
ne et angustia vallatur, quia cor ne et angustia vallatur, quia cor ejus anxietate et suspicione confunditur. Alius occulte appetit vi aliena diripere, qui laborat in cogitationibus, ne 410 deprehendi valeat. Alius, relicta veritate, mentiri deliberat, ut audientium animum fallat. Sed quantus labor est sollicite custodire ne ipsa ejus fallacia deprehendi queat? Ponit quippe ante oculos quid sibi a veritatem scientibus responderi possit, et cum magno cogitatu pertractat quomodo per argumenta falsitatis documenta veritatis exsuperet. Hinc inde se circumtegit, et contra hoc, ubi deprehendi potuerit, veritati similem responsionem quaerit, qui si vellet verum dicere, utique sine labore potuisset. Plana quippe veritatis via, et ophetam dicitur: Docuerunt enim linguam suam loqui mendacium, ut inique agerent laboraverunt . Bene ergo dicitur: Terrebit eum tribulatio, et angustia vallabit eum, quia apud semetipsum in labore timoris deficit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dium uite p̃sentis: tenebrarum
uero dies tempus ultionis accipi¬
tur. In actu itaq suo aliq̃n iste
per uersus. iram suꝑni udicis ꝑ¬
pendit p̃sentẽ: s amalo ñ auerti¬
tur: ut etiam ip̃a quoq ab eius
int̾itu ualeat auerti. Accusan
te autẽ se conscientia feriri me¬
tuit: s tam̃ semꝑ auget qd̃ feri¬
atur. Contempnit enim reditũ
suum: desperat ueniam: suꝑbit
inculpa: s tamen testem sue ne¬
quitie intus habet timorẽ. Et
quamius pͥua uideatur foras au¬
dacter agẽ: dehis tamen apud se¬
met ip̃m cogitur trepidare. Uñ
seriptũ est. Cum em̃ sit timida
nequitia dat testimoniũ condẽp¬
nationis: quia cum illicita quisqͥs
perpetrat pauet qd̃ facit: et aꝑ¬
tuꝰ dampnat̃onis testis est ipse ti¬
mor iniquitatis quia et timetur
qd̃ agitur: et tamen malũ ñ uĩ¬
citur qd̃ timetur. Dequo ad huc sub¬
et angustia uallabit eũ: sicut re¬
gem qui p̃paratur ad prelium.
nom̃e qd̃ iniquus agit. tribulatõ¬

Expanded text:
dium vitae praesentis; tenebrarum vero dies tempus ultionis accipitur. In actu itaque suo aliquando iste perversus iram superni judicis perpendit praesentem; sed a malo non avertitur, ut etiam ipsa quoque ab ejus interitu valeat averti. Accusante se autem conscientia feriri metuit, sed tamen semper auget quo feriatur. Contemnit reditum suum, desperat veniam, superbit in culpa; sed tamen testem suae nequitiae intus habet timorem. Et quamvis prava videatur foris audacter agere, de his tamen apud semetipsum cogitur trepidare. Unde scriptum est: Cum enim sit timida nequitia, dat testimonium condemnationi , quia cum illicita quisquis perpetrat, pavet quod facit; et apertus damnationis testis est ipse timor iniquitatis, quia et timetur quod agitur, et tamen malum non vincitur quod timetur. De quo et adhuc subet angustia vallabit eum, sicut regem qui praeparatur ad praelium. - In omni quod iniquus agit, tribulatio
Abbreviated transcription (Latin):
Quoties post culpam elemosinas
facimꝰ: quasi ꝓ prauis actibus p̃¬
ciũ damꝰ. uñ et ꝑ ꝓpħ̃am de eo qui
hec ñ agit dr̃. Non dabit deo ꝓpici¬
atõnẽ suã. nec p̃ciũ redẽptõnis aĩe
sue. Non numqũa uero diuites
elati inferiores oppͥmunt aliena¬
rapiunt: et tam̃ quasi quedam
aliis largiuntur. Et cum multos
deprimant aliqñ quibusdã opẽ
defensionis ferunt: et ꝓ miqͥta¬
tib quas numqũa deserunt da-¬
re p̃cium uidentur. S tũc elemo¬
sine p̃ciũ nos aculpis liberat:
cum perpetrata plangimꝰ et ab¬
dicamꝰ. Nam qui et semper pecca¬
re uult. et quasi semꝑ elemosinã
largiri: frustra p̃ciũ tribuit: qͥa
ñ redimit animam qũa auiciis ñ
compescit. Uñ ñc dr̃. Hon credat
frustra errore deceptꝰ. qd̃ aliquo
p̃cio redimendus sit: qui elemosi¬
na suꝑbi diuitis eum reduere ñ¬

Expanded text:
Quoties post culpam eleemosynas Quoties post culpam eleemosynas facimus quasi pro pravis actibus pretium damus. Unde et per Prophetam de eo qui haec non agit dicitur: Non dabit Deo propitiationem suam, nec pretium redemptionis animae suae . Nonnunquam vero divites elati inferiores opprapiunt et tamen quasi quędam aliis largiuntur, et cum multos deprimant, aliquando quibusdam opem defensionis ferunt et pro iniquitatibus, quas numquam deserunt, dare pretium videntur. Sed tunc qlemosinę pretium nos a culpis liberat, cum perpetrata plangimus et abdicamre vult, et quasi semper eleemosynam largiri, frustra pretium tribuit, quia non redimit animam, quam a vitiis non compescit. Unde nunc dicitur: Non credat frustra errore deceptus, quod aliquo pretio redimendus sit. Quia eleemosyna su
Abbreviated transcription (Latin):
sibi quosdam et̃nã patriã querẽ¬
tes adiungeret: ramos in se uiri¬
des haberet. S quia ip̃i quoq
qui ei comuncti sunt t̾rem desi¬
deriis estuant: et dũ desiderioꝵ
fructũ boni oꝑis ñ ferant quia ad
appetenda infima ꝑ nequitiã an¬
helant. Bene autẽ subditur. Et
auferetur sp̃u oris sui. Suꝑbus
et eñi quisq quo inhac uita plus
ualet. eo sibi lingue frena audatiꝰ¬
relaxat: ut loquatur ꝑu̾sa queli¬
bet: nullum de uerbis sius metu¬
at. Istos contumeliis feriat: illos
maledictõnib iaculet᷑. Non nũꝗͣ.
uͦ inblasphemiam contra condito¬
rem rapitur: sicut de talib per
psalmistam dicitur. Posuerunt
igne positus. stillari sibi aquam
ex digito lazari in lingũa postu¬
lat. Qua ex re intelligitur: quia
ubi amplius peccauerat. ibi atro¬
cius ardebat. Recte gͦ nunc dr̃.
t auferetur spũ oris sin: quia eo
percussionis sententiam accepit.
quo oris sui sp̃m sub diuina formi¬
dine non restrinxit. Seq̃r. Hon

Expanded text:
sibi quosdam aeternam patriam quaerentes adjungeret, ramos in se virides haberet. Sed quia ipsi quoque qui ei conjuncti sunt terrenis desideriis aestuant, et dum desideriorufructum boni operis non ferant, quia ad appetenda infima per nequitiam anhelant. Bene autem subdituauferetur spiritu oris sui. - Superbus etenim quisque, quo in hac vita plus valet, eo sibi linguae frena audacirelaxat, ut loquatur perversa quaelibet, nullum de verbis suis metuat, istos contumeliis feriat, illos maledictionibus jaculetur. Nonnunquam vero in blasphemiam contra conditorem rapitur, sicut de talibus per Psalmistam dicitur: Posuerunt t dives in igne positus, stillari sibi aquam ex digito Lazari in linguam postulat . Qua ex re intelligitur quia ubi amplius peccaverat, ibi atrocius ardebat. Recte ergo nunc dicitur: Et auferetur Spiritu oris sui, percussionis sententiam accipit, quo oris sui spiritum sub divina formidine non restrinxit. Sequitur: V
Abbreviated transcription (Latin):
uelut ad leuẽ flatũ sic ad motum
occulte sententie uita eiꝰ eruitur.
Smuͦ hoc loco t̃rã et̃ne uite retribu¬
t̃onẽ accipimꝰ. de qua per ꝓpħ̾a ait.
portio mea int̾ra uiuentium: iniqꝰ
iste int̾ra radicem suam ñ mittet:
quia numqũa ad et̾ne uite desid̾i¬
um sui cordis cogitationẽ plantat.
Qd̃ eñi radix arbori. hoc unicuiq
hominũ cogitatio sua est: qͥa in eo¬

Expanded text:
velut ad lenem flatum, sic ad motum velut ad lenem flatum, sic ad motum occultae sententiae vita ejus eruitur. Sin vero hoc loco terram aeternae vitae retributionem accipimus, de qua « Portio mea in terra viventium . » Iniquus iste in terra radicem suam non mittit, quia nunquam ad aeternae vitae desiderium cordis sui cogitationem planat. Quod enim radix arbori, hoc unicuique hominum cogitatio sua est. Se
Abbreviated transcription (Latin):
bitur dictum est.inquibusdam
codicib repperi ñ ditabitur. Sed
sensus non discrepat: quauis a se
sermo discordet. Ille eñi uirtuti¬
b ditatur: cuiꝰ mentẽ inhabitat
om̃ps ds̃. Sed quia suꝑbi cogita¬
tur. Propt̃ hoc gͦ qd̾ int̾iuis est
uacuus: dicatur ñ inhabitabit᷑:
ꝓpt̾ hoc uero qd̃ transitoriũ foras
tumet recte subĩugit᷑. nec ꝑseue¬
rabit substancia eius. Ac si aꝑte
dicat. Hoc qd̃ habere uidetur ex¬
teriꝰ transit: et illud qd̃ transire
non poterat interius nor habet.
Uñ et apte subiungit᷑. Hĩc mitet
int̾ra radicẽ suam. Qd̾ si de hac
t̾ra dictũ accipimꝰ: liquet procul
dubio. quia arbor que int̾ra radi¬
cem ñ habet. uel tenuissimꝰ cõmo¬
ta flatib cadit. Et suꝑb quisq
dum contra om̃ipotentẽ dñm
roboratur: dum currit erecto col¬
lo et pingui ceruice contra auc¬
torẽ erigit᷑: stare quasi arbor uide¬
tur. Sed status eiꝰ sine radice ẽ: qͥ a

Expanded text:
bitur dictum est, in quibusdam bitur dictum est, in quibusdam codicibus reperi non ditabitur. Sed sensus non discrepat, quamvis a se sermo discordet. Ille enim virtutibus ditatur, cujus mentem inhabitat omnipotens Deus. Sed quia superbi cogitatur. Propter hoc ergo quod interius est vacuus, dicatur: Non inhabitabitur; propter hoc vero quod transitorium foris tumet, recte subjungit: Nec perseverabit substantia ejus. Ac si aperte dicatur: Hoc quod habere videtur exterius transit, et illud quod transire non poterat interius non habet. Unde et apte subjungitur: Nec mittet in terra radicem suam. Quod si de hac terra dictum accipimus, liquet procul dubio quia arbor quae in terra radicem non habet, vel tenuissimis commota flatibus cadit. Et superbus quisque dum contra omnipotentem Dominum roboratur, dum currit erecto collo, et pingui cervice contra auctorem erigitur, stare quasi arbor videtur. Sed status ejus sine radice est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
desertis. q̃ intumulis sũt redacte.
uia eñi a conuersione conuiuẽ¬
tium ciuitas appellatur: ciuita¬
tes desolate sunt. ip̃i obsequenti¬
um cunei ꝑuersoꝵ. Quoꝵ clamo¬
rib perũsis iste laudatur: cũ ad
pͣua oꝑa per nequitiã rapitur.
Uñ scriptũ est. Laudatur peccator
indesideriis anime sue: et qui iniqͣ
gerit benedicitur. Domꝰ uero de¬
serte sunt. cogitatõnes praue.
Quas iniquus iste inhabitat:
quia per om̃e qd̃ agit iniquorũ
hominũ placere cogitationib
appetit. Que ciuitates desolate
et domꝰ deserte recte nominant᷑.
uiora ꝑpetranda minime ꝑue¬
nirent. Bene aũ dr̃. Que intu¬
mulis sunt redacte. Quentia
namq domoꝵ atq ciuitatum
edificia tumulos faciunt: qm̃
dũ pͣui quiq confusis actibus
sibimet ip̃is ad ꝑũsa oꝑa iungũ¬
tur: ostendunt ꝓculdubio quia
abedificio uite ceciderunt. Seq̃r.¬
Hon habitabitur nec sperabit su¬
bstantia eiꝰ : nec mittet in t̾ra ra-¬
dicem suam. Quod hic ñ habita¬

Expanded text:
dactae. - Quia enim a conversatione conviventium civitas appellatur, civitates desolatae sunt ipsi obsequentium cunei perversorum, quorum clamoribus perversus iste laudatur, cum ad prava opera per nequitiam rapitur.ut scriptum est: « Laudatur peccator in desideriis animae suae, et, qui iniqua agit benedicitur . Domus vero desertae sunt cogitationes pravae, quas iniquus iste inhabitat, quia per omne quod agit iniquorum hominum placere cogitationibus appetit. Quae civitates desolatae, et domus desertae recte nominantur,viora perpetranda minime pervenirent. Bene autem dicitur: Quae in tumulos sunt redactae. Ruentia namque domorum atque civitatum aedificia tumulos faciunt, quoniam dum pravi quique confusis actionibus sibimetipsis ad perversa opera junguntur, ostendunt procul dubio quia de aedificio vitae ceciderunt. Seq ditabitur, nec perseverabit substantia ejus, nec mittet in terra radicem suam. - Quod hic non habita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbiam querentes imitari exterio
ueniunt: tanto eas carnalit̃ ex¬
sequunt᷑. Nisi eñi pͥus cor longuo
studio. et diuturna conũsatio¬
ne indesideriis celestib conuales¬
cat: cũ ad ext̃iora agenda refun¬
ditur. ab om̃i statu boni oꝑis era¬
dieatur. Uñ recte quoq de hoc ini¬
quo dicitur: añqͣm dies eiꝰ imple¬
antur ꝑibit: qͥa et si qͥd boni fortas¬
agere cepit: priusqua in eo per lon¬
gitudinẽ temporis conualescat. ad
ext̾iora relabitur: et perũse deserit.
que recte inchoasse iudebatur. Uñ
et apte subdit᷑: manꝰ eiꝰ arescet: qͥa

Expanded text:
perbiam quaerentes imitari, exterioperbiam quaerentes imitari, exterioiritualibus veniunt, tanto eas carnaliter exsequuntur. Nisi prius cor longo studio, et diutina conversatione in desideriis coelestibus convalescat, cum ad exteriora agenda refunditur, ab omni statu boni operis eradicatur. Unde recte quoque de hoc iniquo dicitur: Antequam dies ejus impleantur peribit. Quia et si quid boni fortascoeperit agere, priusquam in eo per longitudinem temporis convalescat, ad exteriora relabitur, et perverse deserit quae recte inchoasse videbatur. Unde et apte subditur: Et manus ejus arescent. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
ad illuil tempus ꝑuenire ñ ualet
qd̃ expectat: qͣsi anteqũa dies il¬
lius impleantur perit. Qd̃ tam̃
intelligere et alit̾ possumꝰ. Pletũ¬
q eñi quosdam cernimꝰ et ꝑũsa
agere: et usq ad senectutem ul
inquibusdã sepe iudeamꝰ qͥa etate
iongua ĩa menbra deficiunt: et t̃n
pͣuitatẽ suam eoꝵ desideria exequi
nulli qui post uitam ꝑditã ad se¬
met ip̃os redeunt: et accusante se
conscientia ꝑuersa itinera relin¬
quunt. Cõmutant oꝑa: antiq̃
sue pͣuitati contradicunt: t̾renas
actiones desideria suꝑna sectant᷑.¬
N ed pͥusquã in eisdem scis deside¬
riis solidentur: per torporẽ m̃tis
ad ea que duudicare ceperant
redeunt. atq ad mala q̃ fugere diᷤ¬
posuerãt recurrunt. Quia tam̃
sepe contingit ut utilitate mul¬
torũ etiam sc̃i uiri exterioribꝰ acci¬
onib seruiant: et ppłoꝵ guberna¬
tionib occupent᷑: hoc infirmias¬
picientes. et ꝑuetustam ad huc su¬

Expanded text:
ad illud tempus pervenire non valet ad illud tempus pervenire non valet quod exspectat, quasi antequam dies illius impleantur perit. Quod tamen intelligere et aliter possumus. Plerumque enim quosdam cernimus, et perverse agere, et usque ad senectutem ultin quibusdam saepe videamus, quia aetate longa jam membra deficiunt, et tamen pravitatem suam eorum desideria exsequi nulli qui post vitam perditam ad semetipsos redeunt, et, accusante se conscientia, perversa itinera relinquunt, commutant opera, antiquae suae pravitati contradicunt, terrenas actiones fugiunt, desideria superna sectantur; sed priusquam in eisdem sanctis desideriis solidentur, per torporem mentis ad ea quae dijudicare coeperant redeunt, atque ad mala quae fugere disposuerant recurrunt. Quia enim saepe contingit ut pro utilitate multorum etiam sancti viri exterioribus actibus serviant, et populorum gubernationibus occupentur, hoc infirmi aspicientes, et
Abbreviated transcription (Latin):
dere non ꝑmittit. Qd̃ fortasse ĩ¬
telligi et aliter potest. Quia sepe
suꝑbi diuites. et cum elemosinã
tribuunt. non hanc ꝓet̾ne uite
desiderio. s ꝓ extendenda uita tẽ¬
porali largiu̾nt᷑: mortẽ se posse dif¬
ferre dationib credunt. S non cir¬
dat frustra errore deceptus quod
aliquo p̃cio redimendus sit.: qui
obtinere ex impenso munere noz
ualet. ut furẽ debitum euadat:
cuiꝰ etiã neqͥtia int̾cidit uitã. uñ &
Prefixi dies singulis ab int̾nadei
p̃seientia. nec augeri possunt nec
minui: nͥ contirigat ut ita p̃scias¬
tur. ut aut cũ optimis oꝑib largi¬
ores sint. aut cum pessimis breuio¬
res: sicut ezechias augmentũ die¬
rum meruit imperisione lacrima¬
rum: et ficut de peruersit scͥptũ
est. In disciplinatis obuiat mors.
S sepe iniquus quauis in occul¬
ta dei p̃scientia longua uite eius
tẽpora ñ sint p̃destinata: ip̃e tam̃
quia carnalit̃ uiuere appetit. lon¬
guos animo dies ꝓponit. Et quia

Expanded text:
non permittit. Quod fortasse intelligi et aliter potest. Quia saepe superbi divites, cum eleemosynam tribuunt, non hanc pro aeternae vitae desiderio, sed pro extendenda vita temporali largiuntur. Mortem se posse differre dationibus credunt. Sed non credat frustra errore deceptus, quod aliquo pretio sit redimendus, quia obtinere ex impenso munere non valet, ut finem debitum evadat, cujus etiam nequitia intercidit vitam. Unde Praefixi dies singulis ab interna Dei praescientia, nec augeri possunt nec minui, nisi contingat ut ita praesciantur, ut aut cum optimis operibus longiores sint, aut cum pessimis breviores, sicut Ezechias augmentum dierum meruit impensione lacrymarum, et sicut de perversis scriptum est, indisciplinatis obviat mors. Sed saepe iniquus quamvis in occulta Dei praescientia longa vitae ejus tempora non sint praedestinata, ipse tamen quia carnaliter vivere appetit, longos animo dies proponit, et quia
Abbreviated transcription (Latin):
si exterius non affligat ꝓximos. ĩ¬
trinsecus tam̃ habere potestatem
appetit ut affligat. Et qͥa om̃ps d̃s
corda pensat: iam inciꝰ oculis im¬
pius fecit qd̃ cogitauit. Ad hoc
autẽ conditor nr latere nos uolu¬
it finem nr̃m: ut dum incerti su¬
mꝰ q̃n moriamur. semꝑ ad mortẽ
postqũa dictũ ẽ. cunctis dieb suis
impius superbit: adiungit.
t numerus annoꝵ incertus ẽ.
tyrannidis eiꝰ. Ac si aꝑte diceretur.
Cur quasi de certo extollitur: cui
uita sub pena incertitudinis te¬
netͣ: Sed om̃ps d̃s praue agen¬
tib non solum uentura supplicia
reseruat: s eoꝵ corda hic etiam
ubi delinquunt penis implicat:
ut eo ip̃o quo peccant semet ip̃os
feriant: ut semꝑ trepidi semꝑq
suspecti mala ab aliis pati metu¬
ant: que se aliis fecisse memine¬
runt. uñ ad huc de hoc impio

Expanded text:
si exterius non affligit proximos, insi exterius non affligit proximos, intrinsecus tamen habere potestatem appetit ut affligat: et quia omnipotens Deus corda pensat, jam in ejus oculis impius fecit quod cogitavit. Ad hoc autem conditor noster latere nos voluit finem nostrum, ut, dum incerti sumus quando moriamur, semper ad mortem postquam dictum est: Cunctis diebus suis impius superbit, adjungit, et numerus annorum incertus est tyrannidis ejus . Ac si aperte diceretur: Cur quasi de certo extollitur, cujus vita sub poena incertitudinis tenetur? Sed omnipotens Deus prave agentibus non solum ventura supplicia reservat, sed eorum corda, hic etiam ubi delinquunt, poenis implicat, ut eo ipso quo peccant semetipsos feriant; ut, semper trepidi semperque suspecti, mala ab aliis pati metuant, quae se aliis fecisse meminerunt. Unde adhuc de hoc impio
Abbreviated transcription (Latin):
est tyrannidis eiꝰ. Suꝑbire eñi mi¬
nime debuisset. etiam si annorum
suoꝵ numerũ certũ habere potuis¬
set: ut sciens quantũ uiueret. pre¬
sciret qñ se ab elat̃õne remoueret.
At postqũa presens uita semꝑ incer¬
ta est: tanto semꝑ mors subripiens
timeri debet. quanto numquam
p̃uideri ualet. Bene autẽ suꝑbiam
impii: tyrannidem uocat. Propͥe
em̃i tyrannꝰ dicitur: qui in cõmuni
re publica. ñ iure pͥncipat᷑. S scien¬
dum est: quia om̃is suꝑb iuxta
modum ꝓprium tyrannidẽ ex̃cet.¬
Nam quod ñ numqũa alius in re¬
publica: hoc peracceptã dignita¬
tis potentiam. alius in prouintia.
alius inciuitate. aliꝰ indomo. aliꝰ¬
inpatria: alius per latentẽ nequi¬
tiam hoc exercet apud se incogita¬
tione sua. Hec intuetur dñs quan¬
tum quisq mali ualeat facere:
s quantũ uelit. Et cũ de ẽ potestas
foris: apud se tyrannus est: cũ
iniquitas dñatur intus. quia et¬

Expanded text:
est tyrannidis ejus. - Superbire miest tyrannidis ejus. - Superbire minime debuisset, etiamsi annorum suorum certum numerum habere potuisset, ut sciens quantum viveret, praesciret quando se ab elatione removeret. At postquam vita semper incerta est, tanto semper mors subrepens timeri debet, quantum nunquam praevideri valet. Bene autem superbiam impii tyrannidem vocat. Proprie enim tyrannus dicitur qui in communi republica non jure principatur. Sed sciendum est quia omnis superbia juxta modum proprium tyrannidem exNam quod nonnunquam alius in republica, hoc est per acceptam dignitatis potentiam, alius in provincia, alius in civitate, alius in domo propria, alius per latentem nequitiam hoc exercet apud se in cogitatione sua; nec intuetur Dominus quantum quisque mali valeat facere, sed quantum velit; et, cum deest potestas foris, apud se tyrannus est cui iniquitas dominatur intus; quia et
Abbreviated transcription (Latin):
s solum pensare qͥd dix̃. Sequit᷑.¬
unctis dieb suis: impus su¬
perbit. Solent etiam electi qͥbꝰ¬
dã suis cogitationib atq acti¬
b suꝑbire : s quia electi sunt.
cunctis dieb suis suꝑbire non
possunt: quia pͥusquã uitam
finant. adhumuilitatis meritũ
abelatione corda cõmutãt. Impiꝰ¬
uero dieb suis om̃ib suꝑbit: qͥa
sic uitã terminat. ut abelatione
minime recedat. Circũspicit qd̃
temporaliter floret: et pensare
negligit. qd inet̾nũ ducitur. In
uita carnis fiduciam ponit: eãq¬
du permanere existimat: quã
ad p̃sens tenet. Solidatur melatõ¬
ne animꝰ: in despectu ad ducitur
om̃is ꝓpinquus. Qũa repentina
mors subrepat numquã consid̾at:
qũa sit eiꝰ incerta felicitas numqͣm
pensat. Qui si incertitudirẽ fuga¬
cis uite conspiceret: incerta ꝓ certo
nuinqũa teneret. Uñ et bene sub
ditur. Et numerus annoꝵ incertꝰ

Expanded text:
sed solum pensare quid dixit. Sequitsed solum pensare quid dixit. Sequitunctis diebus suis impius superbit. Solent etiam electi in quibusdam suis cogitationibus atque actibus superbire, sed quia electi sunt, cunctis diebus superbire non possunt; quia prius quam vitam finiant, ad humilitatis metum ab elatione corda commutant. vero diebus suis omnibus superbit, quia sic vitam terminat, ut ab elatione minime recedat. Circumspicit quod temporaliter floret, et pensare negligit quo in aeternum ducitur. In vita carnis fiduciam ponit, eaquu permanere existimat quae ad praesens tenet. Solidatur in elatione animus, in despectum adducitur omnis propinquus; quam repentina mors subrepat nunquam considerat; quam sit ejus incerta felicitas nunquam pensat. Qui si incertitudinem fugacis vitae conspiceret, incerta pro certo nequaquam teneret. Unde et bene suditur: Et numerus annorum incertus
Abbreviated transcription (Latin):
data est t̾ra: et ñ transiuit alienꝰ
ꝑ eos. Solis suis patrib datam
terram existimant: quia soloser¬
roꝵ suoꝵ magistros. rexisse uera¬
citer eccłiam putant. Quis uero
alienus : nͥ apostata angłs uocat᷑:
Uñ ꝑ psalmistã de cunctis simul
malignis spiritib dicitur. Qm̃
alieni in surrexerunt inme: et
fortes quesierunt animã meam.
heretici igitur quia doctoꝵ suoꝵ
corda apostate angło existimant
non fuisse subiecta: transisse per
eos alienũ denegant. Cui uideli¬
cet alieno perunũquẽq transire
est: iniquas incorde eiꝰ cogitatio¬
nes inmittere. Uñ et per ꝓphete
uocem de malignis spiritib cõ¬
tra stantẽ animã dicitur. Et di¬
xerũt anime tue. incuruare ut
transeamꝰ. S eliphar themani-¬
tes. qͥa quedam narraturus au¬
diri uult. quauis multa que di¬
cenda sunt sciat: s quia beato
iob dicenda ñ erant nesciat audi¬
amus sentencias. quas contra be¬
atũ iob ꝓtulit. Nec debemꝰ cui:

Expanded text:
data est terra, et non transivit alienus per eos. Solis suis patribus datam terram existimant, quia solos errorum suorum magistros rexisse veraciter Ecclesiam putant. Quis vero alienus nisi apostata angelus vocatur? Unde et per Psalmistam de cunctis simul malignis spiritibus dicitur: Quoniam alieni insurrexerunt in me, et fortes quaesierunt animam meam . Haeretici igitur, quia doctorum suorum corda apostatae angelo existimant non fuisse subjecta, transisse per eos alienum denegant. Cui videlicet alieno per unumquemque transire est iniquas in corde ejus cogitationes immittere. Unde et per prophetae vocem de malignis spiritibus contra stantem animam dicitur: Et dixerunt animae tuae: Incurvare 408 ut transeamus . Sed Eliphaz Themanites quia quaedam narraturus audiri vult, quamvis multa quae dicenda sunt sciat, sed quia beato Job dicenda non erant nesciat, audiamus sententias quas contra beatum Job protulit. Nec enim debemus cui,
Abbreviated transcription (Latin):
filium quem recipit: sepe sca eccłia
multis in hac uita ad uersitatibꝰ
laborat: et reꝓborum uita tãto
sine flagello dimittitur: qͣnto ad
nulla p̃mia sernat᷑. S afflict̃ones
sc̃e eccłie uidentes heretici eam des¬
piciunt: et tot illam flagellis
atceri ex praue ꝓfessionis meri-¬
dicat᷑. Si ꝓfessionẽ fidei corrige¬
res. ia dudum consolationem a
flagellis habere potuisses. Seq̃r.
magna cogitans attonitos habes
oculos: Sepe iustoꝵ mens ita
ad altiora contemplanda suspendit᷑.
ut exterius eorum facies obstu¬
puisse uideatur. S quia hanc
contemplat̃onis uim moccul¬
to agere heretici ignorant: hoc
a iustis et recta sapientib fie¬
ri magis pet ypocrism. quã ꝑ
ueritatẽ putant: qd̃ quia hoc
qd̃ ip̃i habere nequeunt inẽe
ueraciter aliis non suspicantur.

Expanded text:
filium quem recipit . Saepe sancta Ecclesia filium quem recipit . Saepe sancta Ecclesia multis in hac vita adversitatibus laborat, et reproborum vita tanto sine flagello dimittitur, quanto ad nulla praemia servatur. Sed afflictiones sanctae Ecclesiae videntes haeretici, eam despiciunt, et tot illam flagellis atteri ex pravae professionis meridicat: Si professionem fidei corrigeres, jamdudum consolationem a flagellis habere pmagna cogitans, attonitos habes oculos? - Saepe justorum mens ita ad altiora conteut exterius eorum facies obstupuisse videatur. Sed quia hanc contemplationis vim in occulto agere haeretici ignorant, hoc a justis et recta sapientibus fieri magis per hypocrisim quam per veritatem putant, quia hoc quod ipsi habere nequeunt inesse veraciter aliis non suspicantur.