comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
portere significat. cum talem fluxũ
corporis iubet purificari. Postremo
numquid et mori peccatum est. aut
mortuum sepeltre. non etiam bonĩ
opus humanitatis est: Et tamen pe¬
rificatio et inde mandata estr qua
et mortuum corpus uita deserene
non peccatum est sed peccacum sig¬
nificat anime deserte a iusticia.

Expanded text:
portere significat, cum talem fluxum portere significat, cum talem fluxum corporis iubet purificari. postremo numquid et mori peccatum est aut mortuum sepelire non etiam bonum opus humanitatis est? et tamen purificatio et inde mandata est, quia et mortuum corpus uita deserente non peccatum est, sed peccatum significat animae desertae a iustitia.
Abbreviated transcription (Latin):
miuis impedit orationes.
ed ficut multa lex ponit in sa¬
cramentis et umbris futurors.
quedam ergo in semine quasi ma
terialis informitas quȩ formata cor¬
pus hominis recdditura est. in signi¬
ficatione posita est uite informis
et in erudite. a qua informitate quonia
oportet hominem doctrine forma et e¬
ruditione mundari: in huius rei sig¬
num illa purificatio precepta est post
seminis emissionem. Heq enim et in
sompnis peccato fit: et tamen etiã
ibi precepta est purificatio. aut si et
hoc peccatum quisquam putat ñ
arbitrans accidere nisi ex aliquohi¬
iusmodi desiderio. quod procult
bio falsum est: nunquid et solita
mensium peccata sunt feminaruos
Aquib tamen eas eadem legis ue¬
tustas precepit expiari non nuisi ꝓp¬
ter ipsam materialem informitate
que facto conceptu canquam inedbi¬
ficationem corporis additui: ac per
hoc cum informiter fleuit significa¬
ri ꝑ illam lex uoluit animum sine
discipline forma indecenter fluui¬
dum ac dissolutum. quem formari o¬

Expanded text:
mius impedit orationes. Sed sicut multa Lex ponit in sacraQuaedam ergo in semine materialis quasi informitas, quae formata corpus hominis redditura est, in significatione posita est vitae informis et ineruditae; a qua informitate, quoniam oportet hominem doctrinae forma et eruditione mundari, in huius rei signum illa purificatio praecepta est post seminis emissionem. neque enim et in somnis peccato fit; et tamen etiam ibi praecepta est purificatio. aut si et hoc peccatum quisquam putat, non arbitrans accidere nisi ex aliquo huius modi desiderio, quod procul dubio falsum est, numquid et solita mensuum peccata sunt feminarum? a quibus tamen eas eadem legis uetustas praecepit expiari non nisi propter ipsam materialem informitatem, quae facto conceptu tamquam in aedificationem corporis additur. ac per hoc cum informiter fluit, significari per illam lex uoluit animum sine disciplinae forma indecenter fluidum ac dissolutum, quem formari o
Abbreviated transcription (Latin):
pulcro positus est. hec omnia forte
contempnis in xp̃o. Uis nosse quissit:
Recole euangelium. quod audisti E¬
go et pater unum sumus. Conuersi ad

Expanded text:
pulcro positus est. Haec omnia forte contemnis in Christo? Vis nosse quis sit? Recole Evangelium quod audisti: Ego et Pater unum sumus . 16. Conversi ad
Abbreviated transcription (Latin):
debuit reticere. Unde michi gra¬
tum ẽẽ debet qd̾ ita non tacuit:
ut id etiam legere possumus.
Deberet quidem tantum scribere
potius ad me quam ad alterum
de me: s quodmͥ eẽt ignotus. nõ
est ausus. se michi ingetere. in
meorum refutatione dictorum:
nec consulendum me putauit.
ut sibi uidebatur minime dubi¬
tandam. s plane certam et coit¬
nitam tenere sententiam. Obtẽ¬
ꝑauit autem amco suo: a quo
se ut scriberet dicit ẽẽ. compulsũ
et si quid inter difpuicandum.
quod in meam contumeliam
redundaret exp̃ssit: non conui¬
ciantis eum uoluntate credi¬
derim. s diuersa sentientis nec¬
cessitate fecisse. Ibienim animiꝰ
erga me hominis ignotus et in
certus est: melius arbitror meli¬
ora sententire: quam in eipłora¬
ta culpare. fortasis enim amore

Expanded text:
debuit reticere? Unde mihi gratum esse debet, quod ita non tacuit, ut id etiam legere possimus. Deberet quidem tantum scribere potius ad me, quam ad alterum de me: sed quod mihi esset ignotus, non est ausus se mihi ingerere in meorum refutatione dictorum. Nec consulendum me putavit, ubi sibi videtur minime dubitandum, sed plane cognitam et certam tenere sententiam. Obtemperavit autem amico suo, a quo se, ut scriberet, dicit esse compulsum. Et si quid inter disputandum, quod in meam contumeliam redundaret, expressit; non eum conviciantis voluntate crediderim, sed diversa sentientis necessitate fecisse. Ubi enim mihi animus erga me hominis ignotus est et incertus, melius arbitror meliora sentire, quam inexplorata culpare. Fortassis enim amore
Abbreviated transcription (Latin):
triusq sexus ab omui concubitu oͥ¬
tinentes. negligenter obedire pri¬
tis cum tamen ardenter arripute
non uti concessis. Uncle quis du¬
tat et excellentie scorum illorum
patrum atq matrum filios generã¬
tium. non recte comparari mares¬
s ed feminas nr̃i temporis. quamuis
ab omni concubitu inmunes: in ut¬
tute obeclientie minores: etiam siu
lis hominib et in habitu anunide¬
fuisset. quod in istorum oꝑe man¬
festum est: Sequantur ergo agnĩ
pueri cantantes canticum nouum
sicut in apocalipsi scriptum est.
cum mulierib se non contamina¬
uerunt. non obaliud nisi quia uir¬
gines ꝑmanserunt. nec ideo se anls¬
trentur meliores ẽẽ primis patib
scĩs qui nupciis ut ita dicam nupia¬
liter usi sunt. earum quippe ususia
se habet. ut si quid in eis ꝑcarnes cõ¬
mixtionem quod exceclat generan¬
di necessitatem. quamuis uenialũ
factum fuerit contaminatio sit
Nam quid expiat uenia. si om̃ine

Expanded text:
triusque sexus ab omni concubitu contriusque sexus ab omni concubitu continentes neglegenter oboedire praeceptis, cum tam ardenter adripuerint non uti concessis. unde quis dubitat et excellentiae sanctorum illorum patrum atque matrum filios generantium non recte conparari mares et feminas nostri temporis, quamuis ab omni concubitu inmunes in uirtute oboedientiae minores, etiamsi illis hominibus et in habitu animi defuisset, quod in istorum opere manifestum est? sequantur ergo agnum pueri cantantes canticum nouum, sicut in Apocalypsi scriptum est, qui cum mulieribus se non contaminauerunt, non ob aliud nisi quia uirgines permanserunt. nec ideo se arbitrentur meliores esse primis patribus sanctis, qui nuptiis, ut ita dicam, nuptialiter usi sunt. earum quippe usus ita se habet, ut, si quid in eis per carnis conmixtionem, quod excedat generandi necessitatem, quamuis uenialiter factum fuerit, contaminatio sit. nam quid expiat uenia, si omnino
Abbreviated transcription (Latin):
nicari. non mechari. nullo illicito cõ¬
cubitu maculari. Que qui non obser¬
uant contra precepta dei faciunt:
et obhoc extorres sunt a urtuce obe¬
dientie. Uirginitas aũt propterea po¬
test ẽẽ. sine obedientia: quia potest
femina consilio uirginitatis accepto.
et custodita uirginitate precepta
contempnere: sicut multas sacrasuir¬
gines nouimus uerbosas curiosas. e¬
briosas. litigiosas. auaras. suꝑbas. que
omnia contra precepta sunt: et sicut
ipsam euam inobedientie crimine
occidunt. Quaꝓpter non solum obe¬
diens inobedienti: sed obedientior
conuigata. minus obedienti. uurgini
preponenda est. Ex hac obedientia pa¬
ter ille qui sine uxore non fuit. esse
sine unico filio et a se occiso paratus
fuit. Unicum enim non inmerito di¬
xerun: de quo audiuit a dominon
ysaac uocabitur tibi semen. Quant
ergo cicius ut etiam sine uxore ẽẽt si
hoc iuberetur aucdiret. Unde non
frustra sepe miramur nonnullos u¬

Expanded text:
nicari, non moechari, nullo inlicito connicari, non moechari, nullo inlicito concubitu maculari: quae qui non obseruant, contra praecepta dei faciunt et ob hoc extorres sunt a uirtute oboedientiae. uirginitas autem propterea potest esse sine oboedientia, quia potest femina consilio uirginitatis accepto et custodita uirginitate praecepta contemnere: sicut multas sacras uirgines nouimus uerbosas, curiosas, ebriosas, litigiosas, auaras, superbas: quae omnia contra praecepta sunt et sicut ipsam Euam inoboedientiae crimine occidunt. quapropter non solum oboediens inoboedienti, sed oboedientior coniugata minus oboedienti uirgini praeponenda est. Ex hac oboedientia pater ille, qui sine uxore non fuit, esse sine unico filio et a se occiso paratus fuit. unicum enim non inmerito dixerim, de quo audiuit a domino: in Isaac uocabitur tibi semen. quanto ergo citius, ut etiam sine uxore esset, si hoc iuberetur, audiret! unde non frustra saepe miramur nonnullos u
Abbreviated transcription (Latin):
la. Melius aut̃ habere omnia bona
uel minora: quam magnum uonũ
cum magno malo. Quia et in corpo¬
ris bonis melius est habere ⁊achei
staturam cum sanitate: quam golie
cum febre. Recta plane queritur nõ
utrum omnimodis in obediens uirgo
conuigate obedienti: sed minus obe¬
diens obedientiori comꝑanda sit.
quia et illa nuptialis castitas est.
ideo bonum est. sed minor quam uir¬
ginalis. Tanto ergo minor in bono o¬
bedientie quanto maior in bono cas¬
titatis. Si alcera alteri comparetur.
que preponenda sit iudicat. qui
primo ipsam casticatem et obedien¬
tiam comparans iudet ominium ur¬
tutum quod ammodo matrem ẽẽ. o¬
bedientiam: ac ꝑ hoc ideo pocest esse
obedientia sine uirginicate. quia uir¬
ginitas ex consilio est non ex precepto.
obedientia uero illam dico qua pre¬
ceptis obtemꝑatur ideoq obedientia
preceptorum sine uirginitate quidẽ
potest. sed sine casticate ẽẽ non pocest.
Ad castitatem namq ꝑtinet non for¬

Expanded text:
la. melius est autem habere omnia bona la. melius est autem habere omnia bona uel minora quam magnum bonum cum magno malo, quia et in corporis bonis melius est habere Zachaei staturam cum sanitate quam Goliae cum febre. Recte plane quaeritur, non utrum omnimodis inoboediens uirgo coniugatae oboedienti, sed minus oboediens oboedientiori conparanda sit, quia et illa nuptialis castitas est et ideo bonum est, sed minor quam uirginalis. tanto ergo minor in bono oboedientiae, quanto maior in bono castitatis, si altera alteri conparetur, quae praeponenda sit iudicat qui primo ipsam castitatem et oboedientiam conparans uidet omnium uirtutum quodam modo matrem esse oboedientiam. ac per hoc ideo potest esse oboedientia sine uirginitate, quia uirginitas ex consilio est, non ex praecepto. oboedientiam uero illam dico, qua praeceptis obtemperatur. ideoque oboedientia praeceptorum sine uirginitate quidem potest, sed sine castitate esse non potest. ad castitatem namque pertinet non for
Abbreviated transcription (Latin):
positum est. non in egestate iurtutũ
Quia nec bonum miscdie caret: qui
non inuenit miseros. quib possit mi¬
sericorditer subuenire. huc accedit.
quia non recte comparantur hoĩes
hominib ex uno aliquo bono. fieri e¬
nim pocest ut alius non habeat ali¬
quid quod alius habet. Sed aliud ha¬
beat quod pluris estimandum est. ina¬
ius eium bonum est obedientie quã
continentie. Nam conubium nusquã
nr̃arum scripturarum auctoritate
dampnatur Inobedientia uero nus¬
quam absoluitur. Sic ergo ꝓponatur
uirgo ꝑmansura seo tamen inobediers
et maritata. que uirgo ꝑmanere non
posset sed camen obediens quam meli¬
orem dicamus minus laudabilem.
quam si uirgo eẽt. andampnabilem
sicut uirgo est. Ita si conferas ebriosã
uirginem sobrie conuigate: quis du¬
bicet eandem ferre sententiam: Nup¬
tie quippe et uirginitas duo bona s̃:
quorum alterum mauis. Sobrietas
aut̃ et ebriositas. sicut obetientia et
contumacia. Illa bona sunt hec ma¬

Expanded text:
positum est, non in egestate uirtutum, positum est, non in egestate uirtutum, quia nec bono misericordiae caret, qui non inuenit miseros, quibus possit misericorditer subuenire. Huc accedit, quia non recte conparantur homines hominibus ex uno aliquo bono. fieri enim potest, ut alius non habeat aliquid quod alius habet, sed aliud habeat quod pluris aestimandum est. maius enim bonum est oboedientiae quam continentiae. nam conubium nusquam nostrarum scripturarum auctoritate damnatur, inoboedientia uero nusquam absoluitur. si ergo proponatur uirgo permansura, sed tamen inoboediens, et maritata, quae uirgo permanere non posset, sed tamen oboediens, quam meliorem dicamus? minus laudabilem quam si uirgo esset, an damnabilem, sicut uirgo est? ita si conferas ebriosam uirginem sobriae coniugatae, quis dubitet eandem ferre sententiam? nuptiae quippe et uirginitas duo bona sunt, quorum alterum maius; sobrietas autem et ebriositas, sicut oboedientia et contumacia, illa bona sunt, haec ma
Abbreviated transcription (Latin):
gitat ea que sunt domini ut sit sc̃a
et corpore et sp̃u. cum audierit in¬
pudentem illum ꝑcantatorem di¬
centem. tu ergo melior quam sara:
R espondeat. Ego melior sum Ses his
que uirtute huius continentie ca¬
rent. quod de sara non credo. fecit gͦ
illa cum ista uirtute quos illi cem¬
por congruebat. a quo ego sum in¬
munis ut in meo etiam corpore ap¬
pareat. quod illa in animo construe¬
bas. Nes ergo ipsas si comparemus
nullomodo dubicandum est melio¬
rem eẽ castitatem continentie quaor
castitatem nuptialem: cum tamen
liltrumq sic bonium. homines uero
cum comparamus ille est melice qui
bonum amplus quam alius habet.
Porro qui amplius eiusdem generis
habet: et id quod minus est habet.
Qui aut tantum modo quod minus
est habet id quod est amplius non
utiq habet. In sexaginta enim sunt
et criginta: non in triginta sunt et
sexagunita. Non oꝑari aũt ex eo quod
habet in distributione officiorum

Expanded text:
gitat ea quae sunt domini, ut sit sancta gitat ea quae sunt domini, ut sit sancta et corpore et spiritu, cum audierit inprudentem illum percontatorem dicentem: tu ergo melior quam Sarra? respondeat: ego melior sum, sed his, quae uirtute huius continentiae carent, quod de Sarra non credo. fecit ergo illa cum ista uirtute, quod illi tempori congruebat, a quo ego sum inmunis, ut in meo etiam corpore appareat quod illa in animo conseruabat. Res ergo ipsas si comparemus, nullo modo dubitandum est meliorem esse castitatem continentiae quam castitatem nuptialem, cum tamen utrumque sit bonum; homines uero cum comparamus, ille est melior, qui bonum amplius quam alius habet. porro qui amplius eiusdem generis habet, et id quod minus est habet; qui autem tantummodo quod minus est habet, id quod est amplius non utique habet. in sexaginta enim sunt et triginta, non in triginta sunt et sexaginta. non operari autem ex eo, quod habet, in distributione officiorum
Abbreviated transcription (Latin):
nuptiarum. ex aliquo religionis
officio descendisset. talis maritus et ta¬
us pacer ẽet. qualis fuit abraham: au¬
deat plane respondere illi captioso in¬
terrogatori et dicere. Non sum quidẽ
melior quam abraham. In hoc dum¬
taxat genere continentie: qua ille nõ
carebat et si non apparebat. Sed sum
talis non aliud habens sed aliud agens.
dicat plane ista. quia et si uoluerit
gloriari non erit insipiens. Ueritatẽ
enim dicit. Si aũt parcit ne quis eũ
existimet suꝑ io quod eum iudet.
aut audit aliquid ex illo: auferat
a ꝑsona sua nodum questionis. et
non de homine sed de re ipsa respon¬
deat et dicat. Qui tantum pocest ca¬
lis est qualis abraham. Pocest aut
fieri ut minor sit continentie uir¬
tus in anuno. eius qui non utitur
nuptiis quib usus est abraham:
sed tamen minor est quam in am¬
mo euis qui ꝓpcerea tenuit conugii
castitatem. quia non potuit amplio¬
rem. Sic et femina uinupta que co¬

Expanded text:
nuptiarum ex aliquo religionis nuptiarum ex aliquo religionis officio descendisset, talis maritus et talis pater esset. qualis fuit Abraham, audeat plane respondere illi captioso interrogatori et dicere: non sum quidem melior quam Abraham, in hoc dumtaxat genere continentiae, qua ille non carebat, etsi non apparebat; sed sum talis non aliud habens, sed aliud agens. dicat plane ista, quia et si uoluerit gloriari, non erit insipiens; ueritatem enim dicit. si autem parcit, ne quis eum existimet super id quod eum uidet aut audit aliquid ex illo, auferat a persona sua nodum quaestionis et non de homine, sed de re ipsa respondeat et dicat: qui tantum potest, talis est, qualis fuit Abraham. potest autem fieri, ut minor sit continentiae uirtus in animo eius, qui non utitur nuptiis quibus est usus Abraham; sed tamen maior est, quam in animo eius, qui propterea tenuit coniugii castitatem, quia non potuit ampliorem. sic et femina innupta. quae co
Abbreviated transcription (Latin):
continenti et nuptias recusanti. tu egi
melior quam abraham. Quod cum ille
audierit non ꝑturbetur: nec audeat
dicere melior. nec aproposito delabat.
Illud enim non uere dicit. hoc non recte
facit: sed dicat ego quidem non sum
melior quam abraham. sed melior est
castitas celibum. quam castitas nupta¬
rum. Quarum abraham unam habe¬
bat in usu. ambas in habitu: caste qui¬
pe coniugaliter uixit. Esse aut̃ caste
sine coniugio potuit: sed tunc nons
portuit. Ego uero facilius non ucorn¬
tiis quib est usus abraham. quams
utor nuptiis quemad modum ẽ.
abraliam. Et ideo melior sum illis q
ego: non illis qui ꝓpter cemparis dl¬
ferentiam non fecerunt quod ego &
enim ego nunc ago: melius illi egisso
si tunc agendum esset.
uos aut̃ illi egerunt sic ego ns
agerem: et si nunc agenduns¬
set aut si calem se sentit et nouit us
salua et ꝑmanente in habitu aium
sui uirtute continentie. si adusum

Expanded text:
continenti et nuptias recusanti: tu ergo continenti et nuptias recusanti: tu ergo melior quam Abraham? quod ille cum audierit, non perturbetur nec audeat dicere: melior, nec a proposito dela batur — illud enim non uere dicit, hoc non recte facit - sed dicat: ego quidem non sum melior quam Abraham, sed melior est castitas celibum quam castitas nuptiarum: quarum Abraham unam habebat in usu, ambas in habitu. caste quippe coniugaliter uixit; esse autem castus sine coniugio potuit, sed tunc non oportuit. ego uero facilius non utor nuptiis, quibus est usus Abraham, quam sic utor nuptiis, quemadmodum est usus Abraham; et ideo melior sum illis, qossunt quod ego, non illis, qui propter temporis differentiam non fecerunt quod ego. quod enim ego nunc ago, melius illi egissent, si tunc agendum esset; quod autem illi egerunt, sic ego non agerem, et si nunc agendum esset. aut si talem se iste sentit et nouit, ut salua et permanente in habitu animi sui uirtute continentiae, si ad usum
Abbreviated transcription (Latin):
icut urtus pacientie sc̃orum
martirum in oꝑe apparuit: ce¬
terorum uero eque scorum in habitu
fuit. Quo circa sicut non est impar
meritum pacientie in petro qui pas¬
sus est. et in iohe qui passus non est:
sic non est. impar meritum continẽ¬
tie in iohe qui nullas exꝑtus est nup¬
tias. et in abraham qui filios genera¬
uit. et illius enum celibatus et illius
conubium pro temporum distributio¬
ne. xp̃o milicauerunt. Sed continenti¬
am ioħs et inoꝑe. abraham uero ui
solohabitu habebat. Illo itaq tempore
cum et lex dies patriarcharum subseqũ
maledictum dixit qui non excitaret
semen in israel et qui poterat non ꝓ¬
mebat: sed tamen habebat. Ex quo aũt
uenit plenicudo temporis ut diceretur
qui potest capere capiat: ex illo usq ad¬
huc et deinceps usq in finem qui ha¬
bet oꝑatur: Qui operari noluerit. non
se habere mentiatur.
Ie ꝑhoc abeis qui corrumpunt mor
bonos colloquiis malis mnani et
uana uersuria dicitur homini xp̃iano

Expanded text:
icut uirtus patientiae sanctorum martyrum in opere apparuit, ceterorum uero aeque sanctorum in habitu fuit. quocirca sicut non est inpar meritum patientiae in Petro, qui passus est, et in Iohanne, qui passus non est, sic non est inpar meritum continentiae in Iohanne, qui nullas expertus est nuptias, et in Abraham, qui filios generauit. et illius enim celibatus et illius conubium pro temporum distributione Christo militauerunt; sed continentiam Iohannes et in opere, Abraham uero in solo habitu habebat. Illo itaque tempore, cum et lex dies patriarcharum subsequens maledictum dixit, qui non excitaret semen in Israhel, et qui poterat non promebat, sed tamen habebat; ex quo autem uenit plenitudo temporis, ut diceretur: qui potest capere, capiat, ex illo usque adhuc et deinceps usque in finem qui habet operatur, qui operari noluerit, non se habere mentiatur. ac per hoc ab eis, qui corrumpunt bonos mores conloquiis malis, inani et uana uersutia dicitur homini christiano
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate ñ eligebat pande: cons¬
triccus iuncłis cogebatur absoluere
hoc tam̃ inde tolerabile uisum est
qĩ de tali re urgebar dicere que si
deo fauente ueracit̾ exprimatur: et
audientẽ merico recreat. et sensuor
bene ꝑsuadentis illuminat. Quapp¬
ter antequã rem ingrediar expeti¬
tam. oportet prius nominũ simili¬
tudines quasi ramos obuiances. ab¬
scidere ne semitã disputacioĩs nr̃e
uocabuloꝵ consonanciũ silua um¬
brosis imaginib uicleatur intexere.

Expanded text:
voluntate non eligebat pandere, consvoluntate non eligebat pandere, constrictus vinculis cogebatur absolvere. Hoc tamen inde tolerabile visum est, quia de tali re urgebar dicere; quae si Deo favente veraciter exprimatur, et audientem merito recreat, et sensum bene persuadentis illuminat. Quapropter antequam rem ingrediar expetitam, oportet prius nominum similitudines, quasi ramos obviantes abscidere, ne semitam disputationis nostrae vocabulorum consonantium silva umbrosis imaginibus videatur intexere.
Abbreviated transcription (Latin):
ixi ꝓpositiones has ñ p̃ceptis
gis conuenire: qui ñ tam istas au¬
res corꝑeas. s incerioris hominis in¬
tentum atq purissimũ ꝓbancur
querere auditũ. Nec ideo facile pos¬
se de ipsa dici. qr ꝑ ea innumera
nouimus explicari. Ocłs enĩ qͥusq
ad syd̾a cendit. se uide non p̃ualet.
et palatus nr̃ cum diuersa gustu
senciat cuius ipse sit saporis ignorat.
nares etiã fraglanciũ corꝑum uari¬
os odores adtrahunt. s quid oleant
ipse ñ sentiurt. Cerebrũ deniq nr̃m
licet sensũ membris reliquis tradat.
ipsum cam̃ sensum legitur ñ hab̾e.
deniq qualia fatigatus possim dis¬
serere. qui iam ad laboris t̃minuor
auida mente ꝑꝑarim: Postremo cã
suaues amici imponitis iterũ co¬
gitare. qd̃ a cogendo dici absoluta
cognoscitis ratione constare: preser¬
tim cum hec res a multis disputata
s pene in explicabilis uideatur ẽẽ
delicta. s cum his ac salib ingenia
circa illud mͥ accidit prochei. qui qd̃

Expanded text:
ixi propositiones has non praeceptis gis convenire, qui non tam istas aures corporeas, sed interioris hominis intentum atque purissimum quaerere probantur auditum, nec ideo facile posse de ipsa dici, quia per 628 eam innumera novimus explicari. Oculus enim, qui usque ad sidera tendit, se videre non praevalet; et palatus noster, cum diversa gustu sentiat, cujus ipse sit saporis ignorat. Nares etiam fragrantium corporum varios odores attrahunt; sed quid oleant ipsae non sentiunt. Cerebrum denique nostrum, licet sensum membris reliquis tradat, ipsum tamen sensum legitur non habere. Deinde qualia fatigatus possim disserere, qui jam ad laboris terminum avida mente properarem? Postremo tam suaves amici imponitis iterum cogitare, quod a cogendo dici absoluta cognoscitis ratione constare; praesertim dum haec res a multis disputata, sed pene inexplicabilis videbatur esse derelicta. Sed cum his ac talibus ingenia circa illud mihi accidit Prothei, qui quod
Abbreviated transcription (Latin):
suscepti
catofine
gaude¬
rem ieq
duode¬
lumini¬
bus iac¬
et si ñ laudatus certe lib̾atus adue¬
ueram. anucoꝵrs me suaue collegiũ.
in salsũ pelagus rursus cogitatiois
ex pressit. postulars ut aliqua que
tam in libris sacris quã in scłarib
abstrusa cõpereram. de anime subia
uel de euis uirtutib aꝑirem. sui da¬
tum ẽ tam ingentiũ rerum secreta
reserare: Aodens numis ineptũ esse
si eam ꝑ quã plura cognoscimꝰ. qua¬
si anobis alienam ignorare pacia¬
mur dum ad om̃ia sit utile nos¬
se quã sapimus. Hulla enĩ ꝑegrina
res est: de sensu ꝓprio loqui. quãdo
sibi natura int̾rogata respondet. nec
longe tendit ut se inuenire p̃ualeat.

Expanded text:
suscepti tato fine gauderem, meque duodeluminibus jacetsi non laudatus, certe liberatus adveneram, amicorum me suave collegium in salum rursus cogitationis expressit, postulans ut aliqua quae tam in libris sacris, quam in saecularibus abstrusa compereram, de animae substantia, vel de ejus virtutibus aperirem, cui datum est tam ingentium reserare: addens nimis ineptum esse, si eam, per quam plura cognoscimus, quasi a nobis alienam ignorare patiamur, dum ad omnia sit utile nosse qua sapimus. Nulla enim peregrina res est de sensu proprio loqui, quando sibi natura interrogata respondet; nec longe tendit, ut se invenire praevaleat
Abbreviated transcription (Latin):
tum nomen eius ibi inueni. pro¬
.rima preterita estate misisti: qua.¬
iis mͥeo quod absens eem in autũ¬
ni fine sint redditi. Quomodo e¬
num tu uarissimus meus posses
uel deberes in meam non ꝑffeitẽ
noticiam cum in manus tuas ue¬
nissent cuius libet hominis qua

Expanded text:
 nomen eius inueni — proxime praeterita aestate misisti, quamuis mihi eo quod absens fuissem in autumni fine sint redditi. quomodo enim tu carissimus meus posses ucl deberes in meam non perferre notitiam, cum in manus tuas uenissent cuiuslibet hominis qua
Abbreviated transcription (Latin):
presens uirginicatem utilem dicerent: et¬
canquam in illa uica eterna nichil cete¬
ris amplius habituri ẽent qui hoc meliꝰ
elegissent. In qua disputatione cum ad il¬
lud ueniremus quod idem apls ait. tri¬
bulationem aũt carnis habebunt huuis
modi. ego aut̃ uobis parco: in alios litiga¬
tores incurrimus. qui non equales ꝑpetue
continentie nupcias facerent: sed eas om̃i¬
no dampnarent. Nam cum error uterq:
sit uel equare sc̃e uirginitati nuptias.
uel dampnare nimis inuicem fugiendo.
duo isti errores aduersa fronte confligũt:
quia uericatis medium tenere noluert̃.
quo et certa ratione et sc̃arum scriptura¬
rum auctoritate. nec peccatum eẽ. nup¬
tias inuenuus. nec eas bono uel uirgina¬
lis continentie uel etiã iudualis equamꝰ
lii quippe appetendo uirginitatem.

Expanded text:
praesens uirginitatem utilem dicerent; tpraesens uirginitatem utilem dicerent; tamquam in illa uita aeterna nihil ceteris amplius habituri essent, qui hoc melius elegissent. in qua disputatione cum ad illud ueniremus, quod idem apostolus ait: tribulationem autem carnis habebunt huius modi, ego autem uobis parco, in alios litigatores incurrimus, qui non aequales perpetuae continentiae nuptias facerent, sed eas omnino damnarent. nam cum error uterque sit, uel aequare sanctae uirginitati nuptias uel damnare, nimis inuicem fugiendo duo isti errores aduersa fronte confligunt, quia ueritatis medium tenere noluerunt: quo et certa ratione et sanctarum scripturarum auctoritate nec peccatum esse nuptias inuenimus nec eas bono uel uirginalis continentiae uel etiam uidualis aequamus. Alii quippe adpetendo uirginitatem
Abbreviated transcription (Latin):
uero hinc sibi pociuis maioris glorie
palmam preꝑatam ẽẽ confidat. que
non cdampnari si nuberet cumuit. s
honoratius coronari: quia non nub̾e
concupiuit. Qui ergo sine coniuigio
ꝑmanere uoluerint. non tanquam foueam
peccati nuptias fugiant. sed tanquam collẽ
minoris boni transcendant: ut in maioris
continentie monte requiescant. Ea quippe
lege collis iste inhabitatur: ut non cum
uoluerit quis emigrec: mulier enun alli¬
gata est quamdiu uir eius uiuit. Uerũp¬
tamen ad continentiam uidualem: ab ipso
tanquam gradu conscendicur. Propter
uirginitatem uero uel declinandus est ñ
consentiendo petitorib uel transiliendus
preueniendo pecitores. Nequis aũc putaroe
cduorum operum boni acq melioris equa¬
lia fore premia: ꝓpterea contra eos disse¬
rendum fuit qui quod ait apłs existimo
aũt hoc bonum ẽẽ. ꝓpter presentem ne¬
cessitatem. ita interpretati sunt ut non
propter regnum celorum. seo ꝓpter sclin

Expanded text:
uero hinc sibi potius maioris gloriae uero hinc sibi potius maioris gloriae palmam praeparatam esse confidat, quae non damnari, si nuberet, timuit, sed honoratius coronari, quia non nuberet. concupiuit. qui ergo sine coniugio permanere uoluerint, non tamquam foueam peccati nuptias fugiant, sed tamquam collem minoris boni transcendant, ut in maioris continentiae monte requiescant. ea quippe lege collis iste inhabitatur, ut non cum uoluerit quis emigret; mulier enim adligata est, quamdiu uir eius uiuit. uerumtamen ad continentiam uidualem ab ipso tamquam gradu conscenditur; propter uirginalem uero uel declinandus est non consentiendo petitoribus uel transiliendus praeueniendo petitores. Ne quis autem putaret duorum operum, boni atque melioris, aequalia fore praemia, propterea contra eos disserendum fuit, qui quod ait apostolus: existimo autem hoc bonum esse propter praesentem necessitatem. ita interpretati sunt, ut non propter regnum caelorum, sed propter saeculum
Abbreviated transcription (Latin):
Et si acceꝑis uxorem non peccasti: et si
nupserit uirgo non peccat. Et paulopꝰt.
B̾catior aut̃ erit: si sic ꝑmanserit scd̾m
meam sententiam. Et ne humana sen¬
tentia pucaretur: adiungit. Puco aut̃e
ligere dona maiora. ne minora damp¬
nentur: Melior est in scriptura dei. ueri¬
tas dei: quam incuiusquam mente
aut carne uirginicas hominis. Quod
castum est sic ametur: ut quod uerũ
est non negetur: Namquid mali non
possunt etiam de sua carne cogitare.
qui credunt apłicam linguam eo ipso
loco ubi uirginitatem corporis commen¬
dabat. a corruptione mendacii uirgi¬
nem non fuisse: Primitus ergo ac ma¬
xune qui bonum uirginitatis eligũt.
scripturas sc̃as firmissime teneant. ni¬
chil ẽẽ. menticas. ac ꝑ hoc etiam illud
uerum ẽẽ. quod dictum est. et si acce¬
peris uxorem non peccasti: et si nupse¬
rit uirgo non peccat. Hec pucent mi¬
nui cam magnum integritatis bonũ.
si nuptie non erunt malum. unmo

Expanded text:
et si acceperis uxorem, non peccasti; et si et si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit uirgo non peccat. et paulo post: beatior autem erit, si sic permanserit, secundum meam sententiam. et ne humana sententia putaretur, adiungit: puto autem, ligere dona maiora, ne minora damnentur. melior est in scriptura dei ueritas dei quam in cuiusquam mente aut carne uirginitas hominis. quod castum est sic ametur, ut quod uerum est non negetur. nam quid mali non possunt etiam de sua carne cogitare, qui credunt apostolicam linguam eo ipso loco, ubi uirginitatem corporis commendabat, a corruptione mendacii uirginem non fuisse? primitus ergo ac maxime qui bonum uirginitatis eligunt, scripturas sanctas firmissime teneant nihil esse mentitas ac per hoc etiam illud uerum esse, quod dictum est: et si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit uirgo, non peccat. nec putent minui tam magnum integritatis bonum, si nuptiae non erunt malum. immo
Abbreviated transcription (Latin):
minuunt ad mẽciendi licentiam. uel
ad defensionem sue ꝑuerse opinionis:
ubicumq aliud sentiunt. quam sana
doccrina postulat
iquid enum manifestum de diui¬
nis libris prolatum fuerit. quo
eorum confucentur errores: hoc adma¬
num habent uelut scutum. quo se ad¬
uersus ueritatem quasi tuentes nudert
diabolo uulnerandos. ut dicant hoc
auctorem libri non uerum dixisse: a¬
lias ut infirmis parceret. alias ut con¬
iemptores terreret: sicut occurrerit
causa qua eorum ꝑuersa sententia
defendatur. atq: itadum ea que o¬
ymantur defendere quam corrige̾
nilunt: scripturarum sc̃arum aue¬
toritatem frangere conantur. qua una
omnes ceruices suꝑbe dureq franguntur.
Unde sectacores et sectatrices ꝑpetue con¬
tinentie. et sacre uirginitacis ammoneo:
ut bonum suum ita preferant nupciis.
ne malum uidicent nuptias: neq falla¬
cicer sed plane ueraciter ab apło dictũ
nouerint. qui dat nupcum bene facit:
et qui non dat nuptum meluis facit.

Expanded text:
muniunt ad mentiendi licentiam uel muniunt ad mentiendi licentiam uel ad defensionem suae peruersae opinionis, ubicumque aliud sentiunt quam sana doctrina postulat. si quid enim manifestum de diuinis libris prolatum fuerit, quo eorum confutentur errores, hoc ad manum habent uelut scutum, quo se aduersus ueritatem quasi tuentes nudent a diabolo uulnerandos, ut dicant hoc auctorem libri non uerum dixisse, alias ut infirmis parceret, alias ut contemptores terreret, sicut occurrerit causa, qua eorum peruersa sententia defendatur. atque ita dum ea, quae opinantur, defendere quam corrigere malunt, scripturarum sanctarum auctoritatem frangere conantur, qua una omnes ceruices superbae duraeque franguntur. Vnde sectatores et sectatrices perpetuae continentiae et sacrae uirginitatis admoneo, ut bonum suum ita praeferant nuptiis, ne malum iudicent nuptias, neque fallaciter, sed plane ueraciter ab apostolo dictum nouerint: qui dat nuptum, bene facit; et qui non datnuptum, melius facit.
Abbreviated transcription (Latin):
tribulationem. quam prenunciaull
eisqui eligunt nuptias in suspicionib
den coniugalis. in procreandis filiis atq
nucriendis: in timorib et merorib orbi¬
tatis: quotus enim quisq cum se conu¬
bii unculis alligauerit. non istis traha¬
tur atq agitecur affectib: quos neq
nos eraggerare non debemus: ne ipsis
non partamus quib parcendum exis¬
tunauit apłs: Tancum ꝑ hoc quodbre¬
uter posuit cautum fieri leccorem.u¬
portuit. aduersus eos qui in hoc quod
scriptum est tribulationem aut̃ carnis
habebunt huiusmodi. ego aut̃ uobis
parco. nupciis calumpniantui: quod
cas ex obliquo sententia ista dampna¬
uerit. uelut ipsam dampnationem
noluerit dicere cum ait. ego aũt uob̾
parco: ut uidelicet cum istis parcit
anue sue non peꝑcerit. si mentien¬
do dixit. et si acceꝑis uxorem non pec¬
casti. et si nupserit uirgo non peccat.
Quod qui de sc̃a scriptura credunt
uel credi uolunt. tanquam uiam sͥ

Expanded text:
tribulationem, quam praenuntiauit tribulationem, quam praenuntiauit eis qui eligunt nuptias in suspicionibus zeli coniugalis, in procreandis filiis atque nutriendis, in timoribus et maeroribus orbitatis. quotus enim quisque, cum se conubii uinculis adligauerit, non istis trahatur atque agitetur affectibus? quos neque nos exaggerare debemus, ne ipsis non parcamus, quibus parcendum extimauit apostolus. Tantum per hoc, quod breuiter posui, cautum fieri lectorem oportuit aduersus eos, qui in hoc, quod scriptum est: tribulationem autem carnis habebunt huius modi, ego autem uobis parco, nuptiis calumniantur. quod eas ex obliquo sententia ista damnauerit; uelut ipsam damnationem noluerit dicere, cum ait: ego autem uobis parco, ut uidelicet, cum istis parcit, animae suae non pepercerit, si mentiendo dixit: et si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit uirgo, non peccat. quod qui de sancta scriptura credunt uel credi uolunt, tamquam uiam sibi
Abbreviated transcription (Latin):
tionem aũt carnis habebunt huiusmo¬
di. ego aũt uobis parco. hoc modo exha¬
tans ad uirginitatem continentiamq
ꝑpecuam. ut aliquantulum anuptus
etiam si deterret: modeste sane non tã¬
quam are mala et inlicita: sed tanqͥn
abhonerosa ac molesta. Aliud est enio
amittere carnis turpitudinẽ: aliud
habere carnis tribulationẽ. Illud ef
criminis facere. hoc laboris est pati. qu
plerumq homines etiam ꝓ officis
honestissimis non recusant. Sed ꝓ
bencdo coniugio iam hoc tempore qu
non ꝑcarnis ꝓpaginem uenturo xp̃o
ipsius prolis ꝓpagatione seruitur. istao
tribulationẽ carnis quam nupturis
predicit apłs. susciꝑe tolerandam per¬
stulcum ẽẽc. nisi metueretur in conti¬
nentib ne temptante sachana in pec¬
caca dampnabilia laberentur. Quod
aut̃ se dicit eis parcere quos ait tri¬
bulationem carnis habituros: nichĩ
michi interim sanuis occurris
quam eum noluisse aꝑire et
plicare uerbis eandem ipsam carnis

Expanded text:
tionem autem carnis habebunt huius motionem autem carnis habebunt huius modi, ego autem uobis parco, hoc modo exhortans ad uirginitatem continentiamque perpetuam, ut aliquantulum a nuptiis etiam deterreret, modeste sane, non tamquam a re mala et inlicita, sed tamquam ab onerosa ac molesta. aliud est enim admittere carnis turpitudinem, aliud habere carnis tribulationem: illud est criminis facere, hoc laboris est pati, quem plerumque homines etiam pro officiis honestissimis non recusant. sed pro habendo coniugio iam hoc tempore, quo non per carnis propaginem uenturo Christo ipsius prolis propagatione seruitur, istam tribulationem carnis, quam nupturis praedicit apostolus, suscipere tolerandam perstultum esset, nisi metueretur incontinentibus, ne temptante satana in peccata damnabilia laberentur. quod autem se dicit eis parcere, quos ait tribulationem carnis habituros, nihil mihi interim sanius occurrit. quam eum noluisse aperire et explicare uerbis eandem ipsam carnis
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem non peccasti. et si nupserit
uirgo non peccat. Illud aũt prius cũ
dixisset alligatus es uxori ne quesie¬
ris solutionem: nunquid addidit et
si solueris non peccasti: Iam enĩ supra
dixerat: his aũt qui sunt in coniugio
precipio non ego sed dñs. uxorem aui¬
ro non discedere: quod si discesserit
manere innuptam. aut uiro suore¬
conciliari. fieri enum pocest ut non
sua culpa. sed mariti discedat. Deinde
ait et uir uxorem ne dimictat: quod i¬
chilominus ex precepto dñi posuit. Hec
ibi addidit: et si dimiserit non peccat
Preceptum est enu hoc. cui non obedi¬
re peccatum est non consilium. Quod si
uti nolueris ininus boni adipisceris:
non mali aliquid ꝑpetrabis. Propteri
cum dixisset solutus es ab uxore Nque¬
sieris utorem: quia non precipiebu
malum fieret. sed consulebat ut ma
fieret: continuo subiungit. Et si accos
uxorem non peccasti: et sinupserit uir¬
go non peccat addidit tamen. tribula¬

Expanded text:
uxorem, non peccasti; et si nupserit uxorem, non peccasti; et si nupserit uirgo, non peccat. illud autem prius cum dixisset: adligatus es uxori? ne quaesieris solutionem, numquid addidit: et si solueris, non peccasti? iam enim supra dixerat: his autem qui sunt in coniugio praecipio non ego sed dominus, uxorem a uiro non discedere: quodsi discesserit, manere innuptam aut uiro suo reconciliari; fieri enim potest, ut non sua culpa, sed mariti discedat. deinde ait: et uir uxorem ne dimittat, quod nihilominus ex praecepto domini posuit, nec ibi addidit: et si dimiserit, non peccat. praeceptum est enim hoc, cui non oboedire peccatum est, non consilium, quo si uti nolueris, minus boni adipisceris, non mali aliquid perpetrabis. propterea cum dixisset: solutus es ab uxore? ne quaesieris uxorem, quia non praecipiebat, ne malum fieret, sed consulebat, ut melius fieret, continuo subiunxit: et si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit uirgo, non peccat. Addidit tamen: tribula
Abbreviated transcription (Latin):
habeo sed consilium do. hoc est de uir¬
ginib: existimo bonum ẽẽ. ꝓpter pre¬
sentem necessitatem. Noui enim quod
presentis temporis cui conuigia serui¬
unt. necessitas cogat ut ca que dei sũt
minus cogitencur: quam sufficit adi¬
piscende illi głe que non erit omniui.
quamuis in eterna uita ac salute ma¬
nentium. Stella enim ab stella differt
in gła: sic et resurreccio mortuorum.
B̾onu est ergo homini sic ẽẽ. deinde
adiungit idem apłs et dicit. alligatꝰ¬
es uxori. ne quesieris solucionem: so¬
lutus es abuxore ne quesieris urorẽ
horum duorum quod prius posuit:
ad proceptum ꝑtinet contra quodnõ
licet facere. Non enim licet dimictere
uxorem. nisi ex causa formcationis:
sicut in euangelio ipse dñs dicit.
Illud aut̃ quod addidit solutus es ab
uxore ne quesieris uxorem: consili
sententia est non precepti. Licet itaq
facere: sed melius est non facere de
niq continuo subiecit: et si acceꝑis

Expanded text:
habeo, sed consilium do, hoc est de uirhabeo, sed consilium do, hoc est de uirginibus existimo bonum esse\' propter praesentem necessitatem. noui enim quid praesentis temporis, cui coniugia seruiunt, necessitas cogat, ut ea quae dei sunt minus cogitentur, quam sufficit adipiscendae illi gloriae, quae non erit omnium quamuis in aeterna uita ac salute manentium; stella enim ab stella differt in gloria. sic et resurrectio mortuorum. bonum est ergo homini sic esse. Deinde adiungit idem apes uxori, ne quaesieris solutionem; solutus es ab uxore, ne quaesieris uxorem. Horum duorum quod prius posuit, ad praeceptum pertinet, contra quod non licet facere. Non enim licet dimittere uxorem, nisi ex causa fornicationis, sicut in Evangelio ipse Dominus dicit . Illud autem quod addidit, Solutus es ab uxore, ne quaesieris uxorem, consilii sententia est, non praecepti: licet itaque facere, sed melnique continuo subiecit: et si acceperis
Abbreviated transcription (Latin):
minus conugii necessitate cogitatur
Ideo de iuirginib inquit preceptum
dñi non habeo. Precepto enim quisqͥs
non obtemꝑat reus est: et debitor pe¬
ne. Proinde quia uxorem dicere uel
nubere peccatum non est. si aũt pec¬
catum eẽt precepto uetaretur:
propterea precepcum dñi de uirgini¬
bus nullum est. sed qm̃ deuicatis re¬
missis ue peccatis. ad eunda est uita
eterna: in qua est quedam egregia
gloria. non omnib in eternum uictu¬
ris. sed quibusdam ibi cribuenda. cui
consequende parum est liberatum ẽẽ
a peccatis. nisi aliquio ipsi liberatori
uoueatur. quod non sit criminis nõ
uouisse: sed uouisse ac credilisse sit
laudis consilium inquit do. tanquã
miscd̃iam consequutus a deo ut fidelis
essem. Neq enim inuidere debeo fidele
consilium: qui non meis meritis. sed dĩ
miscd̃ia sum fidelis: existuno itaq hoc
bonum ẽẽ ꝓpter presentem necessicatẽ.
hoc inquit unde preceptum dñi non

Expanded text:
minus coniugii necessitate cogitatur. minus coniugii necessitate cogitatur. ideo, de uirginibus, inquit, praeceptum domini non habeo; praecepto enim quisquis non obtemperat, reus est et debitor poenae. proinde quia uxorem ducere uel nubere peccatum non est, si autem peccatum esset, praecepto uetaretur, propterea praeceptum domini de uirginibus nullum est. sed quoniam deuitatis remissisue peccatis adeunda est uita aeterna, in qua est quaedam egregia gloria non omnibus in aeternum uicturis, sed quibusdam ibi tribuenda, cui consequendae parum est liberatum esse a peccatis, nisi aliquid ipsi liberatori uoueatur, quod non sit criminis non uouisse, sed uouisse ac reddidisse sit laudis, consilium, inquit, do, tamquam misericordiam consecutus a deo, ut fidelis essem; neque enim inuidere debeo fidele consilium, qui non meis meritis, sed dei misericordia sum fidelis; existimo itaque hoc bonum esse propter praesentem necessitatem. hoc, inquit, unde praeceptum domini non
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam miscdĩam consequutus a dõ
ut fidelis eẽm. Etistimo itaq hoc bonũ
propter ẽẽ presentem necessicatem:
quia bonium est homini sic eẽ. Ecce
inquiunt ubi manifestat apłs hoc ꝓp¬
ter presentem. necessitatem bonum ẽẽ.
non propter futuram eternicatem: qͦsi
presentis necessitatis. rationem habẽt
apls. nisi prouiclens et consulens in fu¬
turum: cum omnis eius dispensatio.
non nisi aduitam eternam uocet.
Presens ergo est uitanla necessitas. sed
tamen que aliquid bonorum impen¬
dit futurorum. qua necessitate uita
cogitur coniugalis. cogitare que mun¬
di sunt quomodo placeat uir uxori.
uel uxor uiro. non quod ea separent. a
regno deiͣ sicut sunt peccata que ideo
precepto non consilio cohibentur: quia
dño precipienti non obedire dampna¬
bile est. sed illud quoo in ipso dei regno
amplius haberi posset. si ampluis co¬
gicarecur quomodo placendum ẽẽt
deo. Minus erit utiq: cum hoc ipsum

Expanded text:
tamquam misericordiam consecutus a deo, tamquam misericordiam consecutus a deo, ut fidelis essem. existimo itaque hoc bonum esse propter praesentem necessitatem, quia bonum est homini sic esse. ecce, inquiunt, ubi manifestat apostolus hoc propter praesentem necessitatem bonum esse, non propter futuram aeternitatem. quasi praesentis necessitatis rationem haberet apostolus, nisi prouidens et consulens in futurum, cum omnis eius dispensatio nonnisi ad uitam aeternam uocet. Praesens ergo est uitanda necessitas, sed tamen quae aliquid bonorum inpedit futurorum: qua necessitate uita cogitur coniugalis cogitare quae mundi sunt, quomodo placeat uir uxori uel uxor uiro, non quod ea separent a regno dei, sicut sunt peccata, quae ideo praecepto, non consilio cohibentur, quia domino praecipienti non oboedire damnabile est; sed illud, quod in ipso dei regno amplius haberi posset, si amplius cogitaretur quomodo placendum esset deo, minus erit utique, cum hoc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ruptionis perpetue meditatio. Ced at
huic omnis fecunditas carnis: omnis
pudicicia coniugalis. Illa non est in po¬
testate: illa non est in eternicate. fecun¬
ditatem carnalem non habet liberum
arbitrium: pudiciciam conuigalem
non habet celum. Profecco habebunt
magnum aliquid preter ceteros. in illa
cominuni inmortalitate: qui habent
aliquid iam non carnis in carne. Unde
mirabiliter desipiunt qui putant hu¬
us continentie bonum non ẽẽ necessari¬
um propter regnum celorum: sed ꝓpter
presens seculum. Quod scilicet coniugia
terrenis curis plurib atq artiorib dis¬
tenduntur. qua molestia uirgines et.
continentes carent: quasi obhoc can¬
tum inelius sit non coniugari ut huiꝰ
temporis relaxentur angustie: non
quod in futurum seculum aliquio ꝓ¬
sit. Hanc uanam sententiam ne cordis
proprii uanitate protulisse uideant᷑.
adhibent ex apło testimonium ubi
ait: de uirginib aũt preceptum
dñi non habeo. consilium aut̃ do.

Expanded text:
ruptionis perpetuae meditatio. cedat ruptionis perpetuae meditatio. cedat huic omnis fecunditas carnis, omnis pudicitia coniugalis: illa non est in potestate, illa non est in aeternitate: fecunditatem carnalem non habet liberum arbitrium, pudicitiam coniugalem non habet caelum. profecto habebunt magnum aliquid praeter ceteros in illa communi inmortalitate, qui habent aliquid iam non carnis in carne. Vnde mirabiliter desipiunt, qui putant huius continentiae bonum non esse necessarium propter regnum caelorum, sed propter praesens saeculum, quod scilicet coniugia terrenis curis pluribus atque artioribus distenduntur, qua molestia uirgines et continentes carent: quasi ob hoc tantum melius sit non coniugari, ut huius temporis relaxentur angustiae, non quod in futurum saeculum aliquid prosit. hanc uanam sententiam ne cordis propria uanitate protulisse uideantur, adhibent ex apostolo testimonium, ubi ait: de uirginibus autem praeceptum domini non habeo, consilium autem do
Abbreviated transcription (Latin):
que sunt mundi. quomodo placeat
iuro. sed speciosum forma pre filiis ho¬
minum sic amabit: ut quia eum sic̃
Maria conciꝑe carne non posset. ei cor¬
de concepto etiam carnem integram
custodiret. Hoc genus uirginum nil¬
la corporalis fecunditas protulit. N
est proles carnis et sanguinis.Si lis
quericur macer: eccłia est. Non pe
uirgines sacras nisi uirgo sacra: uis¬
illa que desponsata est uni uiro cab
exhiberi xp̃o. Ex illa non toto corpol
sedtoto uirgine sp̃u.: nascuncur sancte
uugines et corpore et sp̃u. habeant con¬
igiabonum suum: non quia filios pro¬
creant. sed quia honeste quia licite Si
pudice. quia socialicer: procreant. et ꝓ¬
ereatos pariter salubriter instanter e¬
ducant: quia thori fidem inuicemser¬
uant. quia sacramentum conubii nõ
uiolant. Hec tamen omnia humani
officii sunt munera: uirginalis autẽ
integritas et ꝑ piam continentiam. ab
omni concubitu inmunitas. angelica
portio est. et in carne corruptibili incor¬

Expanded text:
quae sunt mundi, quomodo placeat quae sunt mundi, quomodo placeat uiro, sed speciosum forma prae filiis hominum sic amauit, ut, quia eum sicut Maria concipere carne non posset, ei corde concepto etiam carnem integram custodiret. Hoc genus uirginum nulla corporalis fecunditas protulit; non est haec proles carnis et sanguinis. si harum quaeritur mater, ecclesia est. non parit uirgines sacras nisi uirgo sacra, illa quae desponsata est uni uiro casta exhiberi Christo. ex illa non tota corpore, sed tota uirgine spiritu nascuntur sanctae uirgines et corpore et spiritu. Habeant coniugia bonum suum, non quia filios procreant, sed quia honeste, quia licite, quia pudice, quia socialiter procreant et procreatos pariter, salubriter, instanter educant, quia tori fidem inuicem seruant, quia sacramentum conubii non uiolant. Haec tamen omnia humani officii sunt munera; uirginalis autem integritas et per piam continentiam ab omni concubitu inmunitas angelica portio est et in carne corruptibili incor