comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
decrepiti dulcior melle oratio flu¬
xerit. S ip̃ius nominis abisag
sacramentum: sapientiam senũ
indicat ampliorem. In terp̾tatur
eñĩ pater meus suꝑfluus uł pa¬
tͥs mei rugifus. Uerbum suꝑflui:
ambiguum est. S in p̾senti loco
uirtutem sonat: qd̃ amplior sit
in senib ⁊ redundans ac larga¬
lapentz In ato aiuem loco sicy¬
fluus quasi non neccessariꝰ ponitur.
Abisag autem il est rugitus ꝓpͥe
nuncupat᷑. quod maris fluctus re¬
soriat. ut ⁊ ita clicam. de pelago
ueniens fremitus auditur. Ex qͦ
ostenditur abundantissimũ ⁊ ul¬
tra humanam uocem in senib
diuimi sermonis tonitriium cõ¬
morari. Porro sunamitis in lin¬
gua ur̃a coccinea tlicit᷑: ut sig¬
nificet calere sapĩam. et cliuina
lestione feruere. Qd̃ licet dm̃iti sã¬
guinis indicet sacramentũ: tñ et
feruorem ostendit sapiencie. Unde
⁊ obstetͥx illa in genesi ligat iocci¬
num in manu phares. qui ab eo
quod parietem diuiserat duospo¬

Expanded text:
decrepiti, dulcior melle oratio dudecrepiti, dulcior melle oratio duxerit. Sed et ipsius nominis Abisag sacramentum, sapiindicat ampliorem; interpretatur enim pater meus superfluus, vel patris mei rugitus. Verbum superflui ambiguum est, sed in praesenti loco virtutem sonat, quod amplior sit in senibus, et redundans ac largasapientia. In alio autem loco superfluus, quasi, non necessarius, ponitur. Abisag autem, id est, rugitus, proprie nuncupatur, quod maris fluctus resonat, et ut ita dicam de pelago veniens fremitus auditur: ex quo ostenditur abundantissimum et ultra humanam vocem in senibus divini sermonis tonitruum commorari. Porro Sunamitis, in lingua nostra, coccinea, dicitur, ut significet calere sapientiam, et divina lectione fervere. Quod licet Dominici sanguinis indicet sacramentum, tamen et fervorem ostendit sapientiae. Unde et obstetrix illa, in Genesi , coccinum ligat in manu Phares, qui ab eo, quod parietem diviserat duos po
Abbreviated transcription (Latin):
e ruta qnͣdo sapere cepisset. Pla¬
to ostoginta uno anno lc̃bens mor¬
tuus est. ⁊ socrates nonagnita no
uem annos in docendi scͥbendiq
dolore laboreq compleuit. Taceo
ceteros philophos. phytagoram. de¬
mocetum. senocratem. ⁊ euonem.
⁊ cleantem. qui iam etate longeria
in sapientie studiis floruerunt.
Ad poetas uenio. homeꝵx. hesiodũ
simoiidem. stesicoꝵ. qui grandes
natu. cigneum nescio qͥd. ⁊ solito
dulciꝰ uicina morte cecinerunt.
Sophodes cum ꝓpt̾ nimiam sene¬
ctutem ⁊ rei samiliaris nogligẽ¬
tiam a filiis accusaretur amen¬
tie eclippi fabulam quam nuꝑ
scͥpseiat recitauit iudicib. et
tantum sapientie in etate iam
fracta specimen dedit: ut seue¬
ritatem tribrinalium in fauo¬
rem teatri conu̾teret. Umi¬
rum cum etiam cato censoruis
et romani generis lisertissimus.
iam senex grecas lut̾as tlistere
nec erubuerit. nec desꝑauerit..
Certe homerus refert. qd̃ de lin
gua nestoris iam uetuli ⁊ pene

Expanded text:
e vita, quando sapere coepisset. Plae vita, quando sapere coepisset. Plato octogesimo primo anno scribens, mortuus est. Et Isovem annos in docendi scribendique doloreque labore complevit. Taceo caeteros philosophos, Pythagoram, Democritum, Xenocratem, Zenonem, et Eleatem, qui jam aetate longaeva in sapientiae studiis floruerunt. Ad poetas venio Homerum, Hesiodum, Simonidem, Tersilochum, qui grandes natu cycnaeum nescio quid et solito dulcius vicina morte cecinerunt. Sophocles cum post nimiam senectutem, et rei familiaris negligentiam a suis accusaretur amentiae; Oedippi fabulam quam nuper scripserat, recitavit judici, et tantum sapientiae in aetate jam fracta specimen dedit, ut severitatem tribunalium in favorem theatri converteret. Nec mirum cum etiam Cato censorius et Romani generis disertissimus jam senex graecas litteras discere, nec erubuerit, nec desperaverit. Certe Homerus refert qgua Nestoris, jam vetuli et pene
Abbreviated transcription (Latin):
monem longius traham: cun¬
cta que ꝑ corpus exercentu.
fracto corpore minora fiunt..
Nec hoc fudico qd̾ in uenib
et adhuc solidioris etatis his dñ¬
taxat qui labore ⁊ ardentissimo
studio uite quoq sanctimonia
⁊ õonis ad tliim frequentia sciẽ¬
tiam consoqun sunt frigeat sa¬
pientia que mnplerisq sembus
etate marcescit. o qd̃ adolescen¬
cia multa corporis sustinet bel¬
la et int̾ incentiua uitioꝵ ⁊ car¬
nis titillationes quasi ignis in
lignis uiridib susfocet᷑. ut suũ
non possit explicare fulgorem.
Denectus uero rursus eoꝵ qͥ ad¬
olescentiam suam honestis acti¬
b instruxerunt: et in lege dñi
meditati sunt tlie ac nocte: eta¬
te fit doctior. usu instructior. ꝓ¬
cessi temporis sapientior. ⁊ ue¬
terum studioꝵ lulcissimos fru¬
ctus metit.Unde ⁊sapiens ille
uir grecie themostedes cum ex¬
plecis centum septem annis
se mori cerneret: dixisse fertur
se dolere. qd̃ tunc egrederetur

Expanded text:
monem longius traham, cunmonem longius traham, cuncta, quae per corpus exercentur, fracto corpore minora fiunt. nec hoc dico, quod in iuuenibus et adhuc solidioris aetatis, his dumtaxat, qui labore et ardentissimo studio, uitae quoque sanctimonia et orationis ad deum frequentia scientiam consecupientia, quae in plerisque senibus aetate marcescit: sed quod adolescentia multa corporis sustineat bella, et inter incentiva vitiorum, et carnis titillationes, quasi ignis in lignis viridibus suffocetur, et suum non possit explicare fulgorem. Senectus vero eorum, qui adolescentiam suam honestis artibus instruxerunt, et in lege Domini meditati sunt die ac nocte, aetate fit doctior, usu tritior, processu temporis sapientior, et veterum studiorum dulcissimos fructus metit . Unde et sapiens ille vir Graeciae Themistocles, cum expletis centum et septem annis, se mori cerneret, dixisse fertur, se dolere, quod tunc egrederetur
Abbreviated transcription (Latin):
tis uxor ⁊ unrgo. tam feruens ut
frigidum calefaceret. tam sancta.
ut calentem ad libidinem non ꝓ¬
uocaret  Exponat sapientissimꝰ
salomon patris sui delicias: ⁊ paci¬
ficus bellatoris uiri narret am¬
plexus. Posside sapientiam. possi¬
de intelligentiam. Ne obliuisca¬
ris. et ne declinaueris a u̾bis o¬
ris mei. ne dereliqueris eam. ⁊
apprehendet te. Ama illam: et
exaltabit te. Principium sapienti¬
e posside sapientiam. ⁊ in omni
possessione tua posside intelligen¬
tiam. Circunda illam: et exalta¬
bit te. honora illam. ⁊ amplexa
bitur de. ut det capiti tuo coro¬
nam gr̃aꝵ. corona quoq delicia¬
rum proteget te.Onmes pene
uirtutes corporis mutant᷑ in se¬
nbus. et crescente sola saprenci¬
a decrescunt cetera. ieiuma.
camene. huc illucq discursus
pegrinoꝵ susceptio. defensio pa¬
uꝑum. instantia orationũ et
perseuerantia. uisitatio lange¬
tium. labor manuum. p̾bean¬
tur unde elemosine. Et ne ser¬

Expanded text:
tis uxor, et virgo tam fervens, ut tis uxor, et virgo tam fervens, ut frigidum calefaceret, tam sancta, ut calentem ad libidinem non provocaret? Exponat sapientissimus Salomon patris sui delicias, et pacificus bellatoris viri narret amplexus. « Posside sapientiam, posside intelligentiam, ne obliviscaris, et ne declinaveris a verbis oris mei. Ne dereliqueris eam, et apprehendet te; ama illam, et servabit te. Principium sapientiae posside sapientiam, et in omni possessione tua posside intelligentiam. Circumda illam, et exaltabit te. Hbitur te, ut det capiti tuo coronam gratiarum, corona quoque deliciarum protegat te. omnes paene uirtutes corporis mutantur in senibus et increscente sola sapientia decrescunt ceterae: ieiunia, chameuniae, huc illucque discursus, peregrinorum susceptio, defensio pauperum, standi in oratione perseuerantia, uisitatio languentium, labor manuum, unde praebeantur elemosynae, et, ne ser
Abbreviated transcription (Latin):
gnosce. Daind annos uatus. lxxͣ. bel¬
licosus qͦndam uir: senectute friges¬
cente non poterat calefieri. Querit᷑
itaq puella de unu̾sis finib isrł
abisag sunanitis. que cum rege
tormiret. et senile corpus caleface
ret. Nonne tibi uidetur. si occidẽ¬
tem sequaris luteram. uł fignen¬
frigidus senex obuoluit᷑ iestimẽtis
et nisi complexui adolescentule non
tepescit. Uiuebat adhuc bersabee su¬
perat abigail. et relique upores et
cõcubre quas scͥptura cõmemorat.
One quas engile repuorant et
in unius tantum grandeuus ca¬
lescit amplexib. Abraham multo
dauid semor fuit: q tn̾ uiuente
sara aliam non quesiuit uxorem
Ysaac dupplices dauid annos hũit:
et cum rebecca iam uetula nõ re¬
friguit. Laceo de pͥorib ante tlilum¬
um uiris: qui post aimos nogentos
non dico semlib. sed pene iamcur¬
uosis artub. neqͣqmͣ puellares
quesiuere complexus. Certe mo¬
uit. Que est ista igitur simami¬

Expanded text:
gnosce. Dauid annos natus gnosce. Dauid annos natus licosus quondam vir, senectute frigente non poterat cale-fieri Quaeritur itaque puella de universis finibus Israhel Abisag Somanitis, quae cum rege dormiret et senile corpus caret. Nonne tibi videtur, si occidentem signaris litteram, vel figmenFrigidus senex obvolvitur vestimentis, et nisi complexu adolescentulae, non tepescit. Vivebat adhuc Bersabee, supererat Abigail et reliquae uxores et concubinae, quas Scriptura commemorat, omnes quasi frigidae repudiantur, et in unius tantum grandaevus calescit amplexibus. Abraham vero multo David senior fuit: et tamen vivente Sara, aliam non quaesivit uxorem. Isaac duplices David annos habuit, et cum Rebecca jam vetula nunquam refrixit. Taceo de prioribus ante diluvium viris, qui post annos nongentos non dico senilibus, sed pene jam cariosis artubus, nequaquam puellares quaesivere complexus. Certe Movit. Quae est igitur ista Sunami
Abbreviated transcription (Latin):
etis a me neponane
rinis. ⁊ crebro petiseuit
tibi breui uolumine
digeram p̾cepta uiuẽ¬
ricus. rectum xp̃i tramitẽ teneat. nͨ¬
ad diuersa uitioꝵ liu̾ticula rapia¬
tur. Dum essem adolescens. ĩ̾mo pe¬
ne puer. ⁊ pͥmos impetus lascuuen¬
tis etatis. heremi la cluricia refre¬
narem: scͥpsi ad auuncłm tuum
scm̃ heliodoꝵ exhortatoriam episto¬
lam plenam lacͥmis q̃rimoniisq.
et que deserti sodalis monstraret as¬
fectum. S in illo opere pro etate t̃c
lusimus. et calentib adhuc rechorũ
studiis atq tloctrinis: quedam sco¬
lastico flore depinximꝰ. Nunc iam
cano capite. ⁊ arata rugis fronte.
et instar boum pendentib amen¬
to palearib: frigidus obsistit circũ
p̾cordra sanguis. Unde ⁊ in alio lo¬
co idem poeta canit. Qmĩa fert
etas. animum qͦq. Et post modicũ.
Non oblita michi tot carmina uox
quoq merĩ iam fugit ip̃a. Qd̃ ne de
gentili tm̃a lut̾atura ꝓferre uideam᷑.
Diuinoꝵ uolumina sacramenta co¬

Expanded text:
etis a me, Nepotiane rinis, et crebro petis, ut tibi brevi volumine digeram praecepta vivenricus, rectum Christi tramitem teneat, nad diversa vitiorum diverticula rapiatur. Dum essem adolescens, imo pene puer, et primos impetus lascivientis aetatis eremi duritia refrenarem, scripsi ad avunculum tuum sanctum Heliodorum exhortatoriam Epistolam, plenam lacrymis quaerimoniisque, et quae deserti sodalis monstraret affectum. sed in illo opere pro aetate tunc lusimus et calentibus adhuc rhetorum studiis atque doctrinis quaedam scolastico flore depinximus. nunc iam cano capite et arata fronte, ad instar boum pendentibus a mento palearibus frigidus obsistit circum praecordia sanguis. unde et in alio loco idem poeta canit: omnia fert aetas, animum quoque et post modicum: nunc oblita mihi tot carmina, uox quoque Moerim iam fugit. Quod ne de gentili tantum litteratura proferre uideamur, diuinorum uoluminum sacramenta co
Abbreviated transcription (Latin):
nec ĩmolemus agnum. nec mys¬
ticum pascha celebremꝰ. qr hec
abiq templo ficri loge ꝓhibetur.
sigamꝰ septimo mense tab̾nacu¬
lum. et sollempne ieiumum buci¬
na concrepemus. Qd̾ si hec omma
spũalib spiritualia comparantos.
scientes q cum paulo. qd̵ lex sp̃ua¬
lis est. et dauid u̾ba canentes. re¬
uela ocłos meos ⁊ confidãbo mira¬
bilia de lege tua: fic intelligamꝰ.
ut dñs quoq nr intellexit. et int̾¬
p̾tatus est salb̾m. Aut aurum
repudiemꝰ cum cet̾is suꝑstitionib
iudooꝵ: aut si aurum placet. pla¬
ccant ⁊ iuider quos cum anroant
probare nobis neccesse est aut damp¬
nare. Comuiua tibi uitanda sunt
rib tument. Tiipe est autẽ ante
fores sacerdotis dm̃i crucifixi ⁊ pau¬
ꝑis. ⁊ qui cibo quoq uescebatur a¬

Expanded text:
nec immolemus agnum nec mysnec immolemus agnum nec mysticum pascha celebremus, quia haec absque templo fieri lege prohibentur; figamus septimo mense tabernaculum et sollemne ieiunium bucina concrepemus. quodsi haec omnia spiritalibus spiritalia conparantes scientesque cum Paulo, quod lex spiritalis est, et Dauid uerba cantantes: reuela oculos meos et considerabo mirabilia de lege tua sic intellegamus, ut dominus quoque noster intellexit et interpretatus est sabbatum, aut aurum repudiemus cum ceteris superstitionibus Iudaeorum aut, si aurum placet, placeant et Iudaei, quos cum auro aut probare nobis necesse est aut damnare. Conuiuia tibi uitanda sunt ribus tument. turpe est ante fores sacerdotis domini crucifixi et pauperis et qui cibo quoque uescebatur a
Abbreviated transcription (Latin):
et columnas eccłie substrahunt.
Marmora nitent auro. splendẽt
laquearia. geminis altare tlistĩ¬
guitur: et ministroꝵ xp̃i nul¬
la electio est. Noq uero aliqͥs
mͥ opponat diues in uidea tem¬
plum. mensas. lucernas. thur¬
ribła. patellas. ciphos. morta¬
riola. ⁊ cetera ex auro. fabresa¬
cta. Tunc hec probabant᷑ a do¬
muno qnͣdo sacerdores hostias
imolabant. et sangius pecu¬
Qmqm hec om̃ia p̾cesserunt in
siguram. scͥpta sunt autem ꝓpt̾
nos in quos fines scłoꝵ. deuene¬
runt. Nũc uͦ cum pauꝑtatẽ
domus sue paup dominus dedi¬
carit: portemus crucem. ⁊ clun
tias lutum putemus. Qͥd mi-¬
mammona: Quid susciptinus
q cliuiciis simplex delectat hy¬
storia: cum auro obseruemus
⁊ cetera. Ducant pontifices xp̃i
uxores uirgines. quamuis bo¬
ne mentis sit qui cicatcem hab¬
uerit. ⁊ deformis ẽ: priuetur a¬
sacerdotio. Lepra corporis: aĩe
uitiis p̾feratur. Crescamus et
multiplicem᷑. et repleamꝰ terum.

Expanded text:
et columnas ecclesiae substruunt: et columnas ecclesiae substruunt: marmora nitent, auro splendent laquearia, gemmis altare distinguitur, et ministrorum Christi nulla electio est. Neque vero mihi aliquis opponat, dives in Judaea Templum, mensam, lucernas, thuribula, patellas, scyphos, mortariola, et caetera ex auro fabrefacta . Tunc haec probabantur a Domino, quando Sacerdotes hostias immolabant, et sanguis pecuQuanquam haec omnia praecesserint in figura: « Scripta sunt autem propter nos, in quos fines saeculorum devenerunt » . Nunc vero cum paupertatem domus suae pauper Dominus dedicarit, COGITEMUS crucem ejus, et divitias lutum putabimus. Quid mimammona? Quid suspicimus que diuitiis simplex nos delectat historia, cum auro obseruemus et cetera: ducant pontifices Christi uxores uirgines; quamuis bonae mentis sit, qui cicatricem habuerit et deformis est, priuetur sacerdotio; lepra. corporis animae uitiis praeferatur; crescamus et multiplicemur et repleamus terram;
Abbreviated transcription (Latin):
hab̾e. laudabile est. Alioqͥn ridi¬
cłm ⁊ plenum dedocoris. refer¬
to marsupio qd̵ sudarium ora¬
riumq non habeas głari. St̃¬
unt ut amplius accipiant. et
sub p̾̃textu elemosine querãt
druitias. que magis uenat̃o¬
et pisces. Modica in hamo esca
ponitur: ut matronarũ me
o saccłi ꝓtrahant᷑. Scit ep̃c cui
cõmissa est eccłia: que dispen¬
satiom pauꝑum cureq prefi¬
ciat. Melius est nõ habere qd
tribras: qmͣ impriidenter pe¬
tere qd dos. S et genus arro¬
gantie est: clementiorem te
uelle uideri. qmͣ pontisex xp̃i
est. Non om̃ia possumus os.
Alius in eccłia ocłs est. alius
lingua. aliꝰ manus. aliꝰ pos.
auris. uenter. et retera. Lege
u̾sa menbra unum corpus ef¬
cumt. Nec rusticus ⁊ simplex
frat᷑ ideo se scm̃ putet fi nichil
norierit: nec peritus et eloqñs
linguam existimet scĩtatemr
Multo q meliꝰ est e duob mri¬
ꝑfectis: rusticitatem habere sã¬
ctam: qmͣ eloquentiam pecca

Expanded text:
habere laudabile est; alioquin ridihabere laudabile est; alioquin ridiculum et plenum dedecori referteo marsuppio, quod sudarium orariumqunt, ut amplius accipiant; et sub praetextu eleemosynae quaerunt divitias, quae magis venaet pisces. Modica in hamo esca ponitur, ut matronarum in eo sacculi protrahantur. Sciat Episcopus, cui commissa est Ecclesia, quem dispensationi pauperum curaeque praeficiat. MELIUS EST non habere quod tribuam, quam impudenter petere quod recondam. Sed et genus arrogantiae est, clementiorem te velle videri, quam Pontifex Christi est. Non omnia possumus omnes. Alius in Ecclesia oculus est, alius lingua, alius manus, alius pes, auris, venter, et caetera. Lege diversa membra unum corpus efficiunt . Nec rusticus tamen et simplex frater ideo se sanctum putet, si nihil noverit: nec peritus et eloquens, lingua aestimet sanctitatem. MULTOQUE MELIUS EST e duobus imperfectis, rusticitatem habere sanctam, quam eloquentiam peccat
Abbreviated transcription (Latin):
stulticre condempnabis. Nichl̾
tam facile qmͣ uilem plebicłam¬
et indoctam concionem. lingue uo¬
lubilitate decipere: que quitqͥd
p̾ripuit ne esses pͥmus orator tu
illi ne solus in oranone ꝓ quinco
gallo qͥd de fauore uulgi et de ĩ¬
puis contionatorib loquatur at¬
tende. Ne his sraudib laudas.
Loquor em̃ que sum ip̃e imper
exꝑtus. Unus quidem poeta notm¬
natur homo perluteratus. cuiꝰ sunt
illa conuiuia poetarum ac philo¬
sophoꝵ cum facit euripidem et
menandrum inter se. ⁊ alio loco
socratem atq epicurum tlisserẽ¬
tes. quoꝵ etaies non amus s se¬
cłis scimus ẽẽ disiunctas. Atq
his qnͣto plausu ⁊ clamore moue¬
bant multos cliscipulos habentes
in teatro qui simus luteras nõ
cdidicerant. Uestes pullas eque de¬
uita ut canclidas. Ornatus ut
sordes pari modo fuge. qr alt̾um
delicias. Alt̾um głam redolet.
Non absq amctu liue inced̾e.
s p̾cium uestium linearum ñ

Expanded text:
stultitiae condemnaberis.\' nihil stultitiae condemnaberis.\' nihil tam facile, quam uilem plebicet indoctam concionem, linguae volubilitate decipere. quae quidquid bi praeripuit, ne esses primus Orator: » tu illi, ne solus in oratione pro Quinto Gallio, quid de favore vulgi, et de imperitis concionatoribus loquatur, attende, ne his fraudibus ludaris. loquor enim, quae sunt ipse nuper I expertus—unus quidam poeta dominatur, homo per-1 litteratus, cuius sunt illa convivia poetarum ac philosophorum, cum facit Euripiden et Menandrum inter! se et alio loco Socraten atque Epicurum disserentes quorum aetates non annis, sed saeculis scimus fuisse! disiunctas. Atque his quantos plausus et clamores! movet! Multos enim condiscipulos habet in theatro! qui simul litteras non didicerunt. Vestes pullas aeque vita ut Candidas; ornatus et sanies pari modo fugiendae, quia alterum delicias! alterum gloriam redolet. Non absque amictu lineo incedere, sed pretium vestium linearum non
Abbreviated transcription (Latin):
apłs fuerit reuelatum sedenti. pͥor
taccat. Potestis em̃ ꝑ singulos ꝓphe
deus s pacis. Gła patͥs: est filius
sapiens. Gaudeat ep̃c iudicio suo:
cum tales xp̃c elegerit sa cerdotes.
Aocente te in eccłia. non clamor po¬
puli. s gemitus suscitetur. Lacͥme
auditorum: laudes tue suit. Ser¬
mo prb̃i : scͥpturaꝵ lectione condi¬
tus sit Nolo te declamatorem. eẽ.
oue z mysterioꝵ peritum. ⁊ sacra¬
mentoꝵ dei eruclitissimũ. Uerba
uoluere. ⁊ celebritate clicendi a¬
pud imꝑitum uulgus admra¬
tiouem fui facere : indoctorum
hominum est. Attrita frons in¬
terp̾tatur sepe qd̃ nescit. et cum
aliis suaserit: sibi quoq usurpat
scientiam. Preceptor qͦndam me¬
us gregorius naz̾amenus roga¬
tus a me. ut exponeret qͥd sibi
ter lusit. docebo te inquiens sr̾
hac re in eccłia. in qͣmͥ om̃i
popło acclamanti cogeris inui¬
tus scire qd̃ nescis. Aut certe
si solus tacueris: solus ab oi̾b

Expanded text:
apostolus, fuerit revelatum sedenti, prior apostolus, fuerit revelatum sedenti, prior taceat. Potestis enim per singulos prophetDeus, sed pacis . Gloria patris est filius sapiens . Gaudeat episcopus judicio suo, cum tales Christo elegerit sacerdotes. 184 Docente te in eccpuli, sed gemitus suscitetur; lacrimae auditorum laudes tuae sint; sermo presbyteri scripturarum lectione conditus sit. nolo te declamatorem esse sed mysterii peritum et sacramentorum dei tui eruditissimum. uerba uoluere et celeritate dicendi apud inperitum uulgus admirationem sui facere indoctorum hominum est. adtrita frons interpretatur saepe, quod nescit, et, cum aliis suaserit, sibi quoque usurpat scientiam. praeceptor quondam meus Uregorius JNazanzenus rogatus a me, ut exponeret, quid sibi ter lusit: \'docebo te\' inquiens \'super hac re in ecclesia, in qua omni mihi populo adclamante cogeris inuitus scire, quod nescis, aut certe, si solus tacueris, solus ab omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
meus est: Si dñs egosum: ubi ẽ
timor meus: Plura tibi in eodem
uiro obseruanda sunt nomina: pon
copi. sacerdotes sesciant. eẽ: nõ do¬
minos. honorent cleritos. quasi
cłicos. ut ⁊ ip̃is a clericis qͣi epĩs
deferatur. Scutum illud est ora¬
toris domnici. Cur ego te inqͥt
habeam ut pͥncipem. cum tu me
non habeas ut senatorem: Qd aa¬
ron ⁊ filios eius: hoc eẽ epm̃ ⁊ pres¬
biteros nouerimꝰ. Unus dñs. u¬
num templum: imum sit mini¬
sterium. Recordemur semper: qͥd
apłs petrus p̾cipiat sacerdotibus.
Pascite eum qui in uobis est gre¬
gem dm̃. ꝓuidentes non coactes:
pontance scd̃m deum. neq turpis¬
lucri gr̃a s uoluntarie. noq ut
dominantes in derũ. s forma fcĩ
gregis ex aĩo. ut cum apparuetit
pͥnceps pastoꝵ. ꝑcipiatis ininares¬
cibilem głe coronam. Pessime cõsu¬
etudins est in quibdam eccł̃iis. ta
qͣsi aut inuideant. aut non dignẽ¬
tur audire. Et si alu inqͥt paulus

Expanded text:
meus? et si dominus ego sum, ubi est meus? et si dominus ego sum, ubi est timor meus? plura tibi in eodem uiro obseruanda sunt nomina: monacopi sacerdotes se sciant esse, non dominos: honorent clericos quasi clericos, ut et ipsis a clericis quasi episcopis deferatur. scitum illud est oratoris Domitii: ego te, inquit, habeam ut principem, cum tu me non habeas ut senatorem? quod Aaron et filios eius, hoc episcopum et presbyteros nouerimus: unus dominus, unum templum, unum sit etiam ministerium. recor. demur semper, quid apostolus Petrus praecipiat sacerdotibus: pascite eum, qui in uobis est, gregem domini prouidentesnoncoacto, sed spontaneesecundumdeum, neque turpilucri gratia, sed uoluntarris, sed forma facti gregi et ex animo, ut, cum apparuerit princeps pastorum, percipiatis mmarcescibilem gloriae coronam. pessimae consuetudinis est in quibusdam ecclesiis taceon loqui, quasi aut inuideant aut non dignentu
Abbreviated transcription (Latin):
nes matussale amus comꝑant.
O qnͣta apud lm̃ merces in p̾¬
senti p̾sentia non sperare. Qnͣ¬
tis sudorib hereditas cassa expeti¬
garitum xp̃i eni pot̾at. Diuinas
scͥpturas sepius lege. ĩmo nũqmͣ
de manib tuis sacͣ lectio deponia¬
tur. Disce qd̾ doceas. optine eum
qͥ scd̃m doctͥnam est. sidelem sermo¬
nem: ut possis exhortari in doct᷑¬
na sana. ⁊ contͣdicentes reuince¬
re. Pmane in his que clidicst¬
et credita sunt tibi. Icieno a quo
uidiceris. paratus semꝑ ad satiffa¬
tionem om̃i poscenti te rationem.
de ea que ni te est spe. Non con¬
fundant oꝑa tua sermonem tu¬
um. ue cum in eccłia loqueris.
tacitus quilib respondeat. Cur
ergo hec que dicis ip̃e nõ facisͦ
Delicatus magister est: qui pleno
uentre de ieiuniis disputat. Ac¬
cusare auariciam: et latro potest.
cordet. ¶ sto subiectus pontifici
tuo. ⁊ quasi aĩe parentem sus¬
cipe. Amare filioꝵ: tuere seruoꝵ
est. Si pater sum inqͥt: ub̃i honor

Expanded text:
nem Mathusalae annis conparant. nem Mathusalae annis conparant. o quanta apud dominum merces, si in praesenti pretium non speraret! quantis sudoribus hereditas cassa expetigaritum Christi emi poterat. Diuinas scripturas saepius lege, immo numquam de manibus tuis sacra lectio deponatur. disce, quod doceas; obtine eum, qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem, ut possis exhortari in doctrina sana et contradicentes reuincere; permane in his, quae didicistet credita sunt tibi, sciens, a quo didiceris, paratus semper ad satisfactionem omni poscenti te rationem de ea, quae in te est, spe. non confundant opera sermonem ttmm, ne, cum in ecclesia loqueris, tacitas quilibet respondeat: \'cur ergo haec ipse non facis?\' delicatas magister est, qui pleno uentre de ieiuniis disputat; accusare auaritiam et latro potest; cordent. esto subiectus pontifici tuo et quasi animae parentem suspice; amare filiorum. timere seruorum est: et si pater sum, inquit, ubi est honor
Abbreviated transcription (Latin):
Pit heres ⁊ mater filioꝵ idest gregis
su eccłia que illos genuit. nutͥuit.
et pauit. Qͥd nos inseruimꝰ int̾ ma¬
dotũ est. ꝓpͥis studere diuitiis. Na¬
tus in pauꝑe domo ⁊ in tugurio
rusticano. qui uix milio ⁊ ciba¬
rio pane rugientem sa tiare uẽ¬
trem poteram: nunc simmilam. ⁊
mella fastidroz noin ⁊genera
et nomina piscum: in quo lit¬
tore conca leta fit. calleo sapori¬
b auiũ. discerno prouintias.
et ciboꝵ me raritas ac nouissi̾e
dampria ip̃a delectant. Audio p̃¬
terea in senes ⁊ anus absq libĩs
quoꝵdam turpe seruitiũ. Ipsi
apponunt mappulainz obsident
lectum. ⁊ purulenta stomachi.
et flegniata pulmonis manu ꝓ¬
pͥa suscipiunt: pauent ad intro¬
itum medici. trementibus q
labiis an cõmodiꝰ hãnt scicitã¬
tur ⁊ si paululum senex uege¬
tior fuerit ꝑiclitãt᷑: ac simula¬
ta leticia mens intͥnsecus aua¬
ra corquetur. Tiet enĩ ne ꝑ¬
dat minist̾ium. et uiuaces se¬

Expanded text:
sit heres, sed mater filiorum, id est gregis sit heres, sed mater filiorum, id est gregis sui, ecclesia, quae illos genuit, nutriuit et pauit. quid nos inserimus inter madotum est propriis studere diuitiis. natus in paupere domo et in tugurio rusticano, qui uix milio et cibario pane rugientem saturare uentrem poteram, nunc similam et mella fastidio, noui et genera et nomina piscium, in quo litore conca lecta sit, calleo, saporibus auium discerno prouincias et ciborum me raritas ac nouissime damna ipsa delectant. audio praeterea in senes et anus absque liberis quorundam turpe seruitiuIDipsi apponunt mattulam, obsident lectum et purulentias stomachi et phlegmata pulmonis manu propria suscipiunt. pauent ad introitum medici trementibusque labiis, an commodius habeant, sciscitantur et, si paululum senex uegetior fuerit, periclitantur ac simulata laetitia mens intrinsecus auara torquetur. timent enim, ne perdant ministerium, et uiuacem se
Abbreviated transcription (Latin):
ori applicitas. et oblatos ac degusta
tos cibos. blandasq ⁊ dulces lut̾as:
sanctos amor nescit. Mel meum.
risu dignas urbanitates. et cet̾as¬
bescimꝰ. i scli hominib detestam᷑.
hoc dico. qd̾ in te. aut in sanclis un¬
ris ista formidem: s qd in om̃i ꝓpo¬
sito. in ommi gradu ⁊ sexu. ⁊ bom ⁊ma¬
li reperiunturz maloꝵ q condempna¬
tio: laus bonoꝵ sit. Pudet dic̾e. Sat̾¬
dotes ydoloꝵ.mimi. aurige. et scor¬
ta hereditates capiunt. solis clericiᷤᷤ
⁊ monachis hoc lege ꝓhibet᷑. ⁊ ꝓhibe¬
atur. non a ꝓsecutorib. s a princib
xp̃rains. Nec delege conqueror: sed
doleo cur meruimus hanc legẽ. Cau¬
terium borrum est. S quo michi
uulnus ut indigeam caut̾io ͤ Pro¬
uida ⁊ seuera est legis cautio. ⁊ tam̃
nec sic refrenatur auaricia. ꝑfidie¬
commissa legib luimꝰ: et quasi ma¬
iora sint imꝑatoꝵ scita qmͣ xp̃i leges
timemꝰ. Quangłia contempnimus.

Expanded text:
ori applicitas, et oblatos ac degustaori applicitas, et oblatos ac degustatos cibos blandasque et dulces litterulas sanctus amor non habet. Mel meum, risu dignas urbanitates in cbescimus, in saeculi hominibus detestamur: hoc dico, quod aut in te aut in sanctis uiris ista formidem, sed quod in omni proposito, in omni gradu et sexu et boni et mali repperiantur malorumque condemnatio laus bonorum sit. Pudet dicere: sacerdotes idolorum, mimi et aurigae et scorta hereditates capiunt; solis clericis et monachis hoc lege prohibetur et prohibetur non a persecutoribus, sed a principibus Christianis. nec de lege conqueror, sed doleo, cur meruerimus hanc legem. cauterium bonum est, sed quo mihi uulnus, ut indigeam cauterio? prouida seueraque legis cautio, et tamen nec sic refrenatur auaritia. per fideicommissa legibus inludimus et, quasi maiora sint imperatorum scita quam Christi, leges timemus, euangelia contemnimus.
Abbreviated transcription (Latin):
sitium. accipiant ministrando. ut
infirmitas quoq tua fructum ha¬
beat elemosine. Scio quosdean con¬
ualusse corpore: et ammo ogrota¬
re cepisse. Periculose tibi minisit.
cuius uultum sroquenter aitẽdis.
Siꝓpter osfinum dericatus aut uidu¬
a insitatur aut unrgo: nuiuqmͣ¬
in domum solus introeas. Lalesq
habeto socios: quoꝵ contubernio
non infameris. Si lector. si acolit᷑.
si psaltes sequitur: non omentur
ueste sz moribz. Nec calamistro
crispent comas: S pudiciciam ha¬
bitu polliceantur. Solus cũ sola.
secreto ⁊ absq arbitro uel teste. ñ
sedeas. Si familiariꝰ est aliquid
loquendum: habet nutͥcem. ma¬
iorem domus. uirginem. ⁊ uid¬
uam. maritatam. Non est tã
inhumana: ut uullum preter¬
te habeat. cui se debent credete. Ca¬
ueto omnes suppectiones: et fingi¬
quicqͥd probabiliter potest. nefin¬
gatur. ante deuita. Crebra munꝰ¬
ciuia ⁊ sudariola.⁊ fasciolas. ⁊ uesteᷤᷤ

Expanded text:
ficium accipiant ministrando, ut ficium accipiant ministrando, ut infirmitas quoque tua fructum habeat eleemosynae. Scio quosdam convaluisse corpore, et animo aegrotare coepisse. Periculose tibi ministrat, cujus vultum frequenter attendis. Si propter officium clericatus, aut vidua visitatur, aut virgo, nunquam domum solus introeas, talesque habeto socios, quorum contubernio non infameris. Si lector, si acolytus, si psaltes te sequitur, non ornentur veste, sed moribus; nec calamistro crispent comas, sed pudicitiam habitu polliceantur. Solus cum sola secrete et absque arbitro vel teste non sedeas. Si familiarius est aliquid loquendum, habet nutricem majorem domus, virginem, viduam, maritatam: non est tam inhumana, ut nullum praeterte habeat cui se audeat credere. Caveto omnes suspiciones: et quidquid probabiliter fingi potest, ne fingatur, ante devita. Crebra munuscula, et sudariola, et fasciolas, et vestes
Abbreviated transcription (Latin):
riosum. qͣsi qmdam pestem fuge. sor¬
rumpunt mores bonos confabula¬
tiones pessime. Tu aurum contẽp¬
nis: ille diligit. Tu calcas opes: il
sectatur. Tibi cordi est mansuetudo.
silentium. secretum. illi loqͣcitas.
attrita frons. fora placent. ⁊ platee.
et medicoꝵ taberne. In tanta morũ
discordiam: que potest. eẽ. concordra ͤ¬
ospiciolum tuum: aut raro aut nũ¬
ꝙͣ mulierum pedes terant. Om̃s priel¬
leͣs et uirgines xp̃i. aut oqualiter
ignora. aut oqualiter dilige. Ne
sub rodem tecto manseris: ue in p̾ce¬
rita castitate confidas. Nec dauid
sanctior: nec saiomone potes cẽ. sa¬
pientior. Memento semꝑ qd̃ para¬
disi colonum de possessione sua e
iecerit mulier. Egrotanti tibi sc̃s
quilibet frater assistat. et germana
uł mater. aut ꝓbate quelibet apud
orñs fidei. Quod si huiuscemodi
non fuerint consanguinitatis casti¬
moneq ꝑsone. multas anus mitͥt
eccł̃ia. que ⁊ offitium p̾beant. ⁊ bñ¬

Expanded text:
riosum, quasi quamdam pestem fuge. Corriosum, quasi quamdam pestem fuge. Corrumpunt mores bonos confabulationes pessimae . Tu aurum contemnis, alius diligit. Tu calcas opes, ille sectatur. Tibi cordi est mansuetudo, silentium, secretum: illi loquacitas, attrita frons, fora placent, et plateae, et medicorum tabernae. In tanta morum discordia quae potest esse concordia? Hospitiolum tuum aut raro, aut nunquam mulierum pedes terant. Omnes puellas et virgines Christi, aut aequaliter ignora, aut aequaliter dilige. Ne sub eodem tecto manseris, nec in praeterita castitate confidas. Nec David sanctior, nec Salomone potes esse sapientior. Memento semper quod paradisi colonum de possessione sua mulier ejecerit . AEgrotanti tibi sanctus quilibet frater assistat, et germana, vel mater, aut probatae quaelibet apud omnes fidei. Quod si hujusmodi non fuerint consanguinitatis castimoniaeque personae, multas anus nutrit ecclesia, quae et officium praebeant, et bene
Abbreviated transcription (Latin):
halet: talem se exibere debet. ut ip̃e
possideat drim̃. et ip̃e possideat᷑ a do¬
mino. Qui possidet tlũm et cũ pro¬
ph̃a dicit pars mea dñs: nichil extͣ
dĩ halere potest. Quod si quip¬
piam aliud habuerit p̾ter dñm:
pars eius non erit dñs. Uerbi grã.
si aurum. si argentum. si possessio
natur. Si autem ego pars clm̃ sum
⁊ fumicłs hereditatis eiꝰ. nec accipio
ꝑtem int̾ ceteras tͥbus. S quasi le¬
uita ⁊ sacerdos inuo de decimis. et
altari seruiens altaris. oblatione sꝰ¬
tentor: habens iuctum ⁊ uestitum
his contentus ero. ⁊ nuclam crutẽ
nudus sequar Obseqo itaq te.
et repetens it̾m. iterumq monebo.
ne officium clericatꝰ genus antiq
milicie putes. idest ne lucra seculi
in xp̃i queras milicia. ne plus ħ̾cas
qmͣ qnͣdo clericus esse cepisti. ⁊ dicat᷑
tibi. Cleri coꝵ non ꝓderunt eis..
Mensulam tuam paupes ⁊ pegͥmi
uam noueris. Negotiatorẽ cłicum.
et ex inope duitem. ex ignobłi glo¬

Expanded text:
habet, talem se exhibere debet, ut ipse possideat Dominum, et ipse possideatur a Domino. Qui possidet Dominum, et cum Propheta dicit, Pars mea Dominus , nihil extra Dominum habere potest. Quod si quippiam aliud habuerit praeter Dominum, pars ejus non erit Dominus. Verbi gratia: Si aurum, si argentum, si possessionnatur. Si autem ego pars Domini sum, et funiculus haereditatis ejus: nec accipio partem inter caeteras tribus, sed quasi levita et sacerdos, vivo de decimis; et altari serviens, altaris oblatione sustentor; habens victum et vestitum, his contentus ero, et nudam crucem nudus sequar. Obsecro itaque te, et repetens iterum iterumque monebo, ne officium clericatus, genus antiquae militiae putes: id est, ne lucra saeculi in Christi quaeras militia; nec plus habeas quam quando clericus esse coepisti, et dicatur tibi: Cleri eorum non proderunt eis . Mensulam tuam pauperes et va noverit. Negotiatorem clericum, et ex inope divitem, ex ignobili glo
Abbreviated transcription (Latin):
piant. ⁊ querant a deo escamsͥ.
Non querit diabolus homines
infideles. nori eos qͥ foris sunt.
et quoꝵ carnes rex molla suc¬
cendit assirius: de eccłia xp̃i ra¬
pere festinat. Esce eiꝰ scd̃m abacuc
elocte sunt. Iob subuertere cupit.
et deuorato uida. ad tribulandos
apłos expetit potestatem. Nõ ue¬
int saluator pacem mutere su¬
per terram: s gladium. Cecidit
lucifer qui mane oriebatur: et
ille qui in paradiso deliciaꝵ nu¬
tritus est meruit audire. Si alte
feraris ut aquila: inde te detͣham
dicit dñs. Dix̾at enim in corde
suo. Suꝑ sidsa celi ponam sedem
meam: et cro similis altissimo.
Unde cotidie ad eos qrui ꝑ scalam
iacob sompinantis descendunt: lo¬
quitur deus. Ego dixi dii estis. ⁊
silii altissimi om̃s. uos autẽ ut
hoĩes moriemini. et sicut unus
de pͥncipib cadetis. Cecidit emin¬
pͥmus dẏabolus. ⁊ cum stet deus
in synagoga deoꝵ. in medio afit
dcos liscernat: apłs eis qui
dii ẽẽ desinunt scribit. Ubi

Expanded text:
o escam sibi. Non quaerit diabolus homines infideles, non eos, qui foris sunt et quorum carnes rex in olla succendit Assyrius: de ecclesia Christi rapere festinat. Escae eius secundum Ambacum electae sunt: Iob subvertere cupit et devorato Iuda ad cribrandos apostolos expetit potestatem. Non venit salvator pacem mittere super terram, sed gladium. Cecidit Lucifer, qui mane oriebatur, et ille, qui in paradiso deliciarum nutritus est, meruit audire: Si alte feraris ut aquila, inde te detraham, dicit dominus. Dixerat enim in corde suo: Super sidera caeli ponam sedem meam et ero similis altissimo. Unde cotidie ad eos, qui per scalam Iacob somniante descendunt, loquitur Deus: Ego dixi: dii estis et filii altissimi omnes. Vos autem sicut homines moriemini et tamquam unus de principibprimus diabolus, et cum stet Deus in synagoga deorum, in medio autem deos discernat, Apostolus iis qui dii esse desinunt, scribit: Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
tu pacem putas: Sedet in
insidiis cum diuitib in
occultis. ut int̾ficiat m̃o¬
centem. ocłi erus in pauꝑẽ
respitiunt. insidiat᷑ in ocul¬
atur ut rapiat pauperem : et tu
frondose arboris tectus umbracłõ
molles sũpnos futura preda car¬
pis: Inde me ꝑsequit᷑ luxurta.
inde auaricia conatur irrumpere.
inde uenter meus uult mͥ deus
esse pro xp̃o. cõpellit libido ut ha¬
bitantem in me sp̃m scm̃ fugem.
ut templũ eiꝰ uiolem. ꝑsequitur
me inqͣm hostis cui noĩa mille:
mille nocendi artes. ⁊ ego miser ⁊
infelix uictorem me putabo esse.
examinato pondere delictorum
ce sentenciam qͥ ait. Hoc enim
scitote intelligentes. qi omnis
fornicator. aut inmundꝰ. aut
auarus. aut fraudator. qd̃ est
ydoloꝵ seruitus: nõ habet he¬
reditatem in regno xp̃i ⁊ dei.
et qͣmqmͣ generałr adu̾sum do¬
minũ sapiat. qͥcqͥd dẏaboli ẽ ⁊
qd̃ dẏaboli ẽ: idolat᷑a est. cui
omĩa ydola mancipant᷑. tuͦ in

Expanded text:
tu pacem putas? Sedet in tu pacem putas? Sedet in insidiis cum divitibus, et in occultis interficiat innocentem. Oculi ejus in pauperem respiciunt; insidiatur in occulatur, ut rapiat pauperem: et tu frondosae arboris tectus umbraculo molles somnos, futura praeda, carpis? inde me persequitur luxuria, inde auaritia conatur inrumpere, inde uenter meus uult mihi deus esse pro Christo, conpellit libido, ut habitantem in me spiritum sanctum fugem, ut templum eius uiolem, persequitur me, inquam, hostis, cui nomina mille, mille nocendi artes: et ego infelix uictorem me putabo, examinato pondere delictorum ce sententiam, scitote intelligentes, quia omnis fornicator, aut immundus, aut avarus, aut fraudator, quod est idolorum servitus, non habet haereditatem in regno Christi, et Dei . Et quanquam generaliter adeum sapiat, quidquid diaboli est, et quod diaboli est, idolatria sit, cui omnia idola mancipantur, tamen et in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ gerula qͦndam iam anus. ⁊ nu¬
tͥcius scd̃s post nat᷑alem pieta¬
te pater: clamitat moriturus.
Expecta pauluꝑ. & sepeli. forsi¬
tan ⁊ lapsis ub̃um pellib. ara
ta rugis fronte. antiquũ refe¬
rens mãma lactare cõgeminet.
Dicant ⁊ si uolunt gͣmatici In
te omĩs domꝰ inclinata recũbit.
Facile rumpit hec iuncła: amor
xp̃i. ⁊ timor gehenne. At contra.
scͥpt᷑a p̃cepit parentibus obseqũ
dium tenet hostis ut me ꝑimat.
et ego de mat̾s lacͥnus cogitabo s
Propter patrem miliciam dese¬
ram. cui sepult᷑am xp̃i causa nõ
debeo. quam etiam om̃ib debeo ͦ
petrus scandalum fuit. Paulus
rennentib se frĩb. ne iherosoli¬
main ꝑgeret: respondit. Quid
facitis plorantes. et conturban¬
fides quatitur: euuigłii retũ¬
dendus est muro. Mater me¬
a et fr̃s mei hii sunt. qui fa¬
ciunt uoluntatẽ patͥs mei
qui est in celis. Si credunt
i sepeliant mortuos suos. Sed
ais in martyrio. Erras frater.

Expanded text:
et gerula quondam, jam anus, et nuet gerula quondam, jam anus, et nutricius, secundus post naturalem pietatem pater, clamitat: Morituros exspecta paulisper, et sepeli. Forsitan et laxis uberum pellibus mater, arata rugis fronte, antiquum referens mammae lallare, congeminet. Dicant si volunt et Grammatici: In te omnis domus inclinata recumbit . Facile rumpit haec vincula amor Dei, et timor gehennae. At contra Scriptura praecipit parentibus obsequendium tenet hostis, ut me perimat, et ego de matris lacrymis cogitabo? Propter patrem militiam Christi deseram, cui sepulturam Christi causa non debeo, quam etiam omnibus ejus caulens scandalum fuit . Paulus retinentibus se fratribus, ne Jerosolymam pergeret, respondit: Quid facitis plorantes, et conturbanfides quatitur, Evangelii 31 retundendus est muro. Mater mea, et fratres mei hi sunt, quicumque faciunt voluntatem Patris mei, qui in coelis est . Si credunt i sepeliant mortuos suos . Sed hoc, ais, in Martyrio. 4. Erras, frater,
Abbreviated transcription (Latin):
matri ꝑciturum eẽ. ñ patri. Ec¬
ce adu̾sarius in pectore tuo co
um qd̵ militaturris accepas.
hostilia castra suspirant. Licet
piuilus er colso pendeatuepos¬
et licet sparso crine ⁊ scissis ue¬
stib ubera qͥb te nutͥerat ma¬
ter ostendat. ⁊ licet in lumne pa¬
ter iaceat: ꝑ calcatum patrem ꝑ¬
ge. siccis ocłis ad uexillũ crucis¬
xp̃i euola. Solum pietatis genꝰ
tor reu̾taris in patͥam: qͦ thero¬
solimam celestem uir fortis co¬
roriatꝰ incedas. Tũc municipa¬
tum cum paulo capies: tunc ⁊
parentib tuis euidem ciuitatis
ius petes. ⁊ tc̃ ⁊ pro me rogabrs
qͥ ut uinceres incitam. Neq
uero nescio qͣ de nĩc dicas compe¬
de p̾pediri. Non ẽ nobis ferreũ
pectus: nec dura p̾cordra. non
ex silice natos hycarie nutͥere
tygrides.⁊ nos ꝑ ista transiuimꝰ.
Nunc tͥ blandis uidua soror he¬
ret lacertis: ñc illi cum quib
adoleuisti u̾nacłi aunt. Cin
nos seruituros relinqͥs: Nunc

Expanded text:
matri parciturum esse, non patri. Ecmatri parciturum esse, non patri. Ecce adversarius in pectore tuo 30 um, quod militaturus acceperas, hostilia castra suspirant. Licet parvulus ex collo pendeat nepos licet sparso crine et scissis vestibus, ubera quibus te nutrierat, mater ostendat, licet in limine pater jaceat, per calcatum perge patrem, siccis oculis ad vexillum crucis evola. SOLUM PIETATIS genus tor revertaris in patriam; quo per Jerosolymam coelestem vir fortis coronatus incedas. Tunc municipatum cum Paulo capies. Tunc et parentibus tuis ejusdem civitatis jus petes. Tunc et pro me rogabis, qui te ut vinceres, incitavi. Neque vero nescio, qua te dicas nunc compede praepediri. Non est nobis ferreum pectus, nec dura praecordia. Non ex silice natos Hyrcanae nutriere tigrides. Et nos per ista transivimus. Nunc tibi blandis vidua soror haeret lacertis, nunc illi, cum quibus adolevisti, vernaculi aiunt: Cui nos servituros relinquis? Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
aiponent᷑ uobis. Non ubi pe¬
ra sumenda. non uirga ẽ Af¬
fatim diues est. qui cũ xpisto
pauꝑ est. S qͥd ago ͦ Rursus
inprouidꝰ obsecro. Abeant pre¬
ces. blandimenta discedant. De¬
bet amor lesus irasci. E rogan¬
tem contẽpseras: forsitan au¬
dies obiurgantem. Qid facis
in pat̾na dorno delicare miles᷑.
ubi uallum: ubi fossa: ubi hy¬
enis acta sub pedib. Eoce de celo
tuba canit. ecce cum nubib
debellat᷑us orbem imperator
armatꝰ egreditum: ecce bis acu¬
tus gladius ex regis ore proce¬
dens obuia queq metet. ⁊ tu
mͥ de cubicło ad aciem . ti de
umibra egredrs ad solemꝰ Tor¬
pus assuetum trunca. lorice s¬
nus non fert. Caput oꝑiũ lin¬
teo. galeam recusat. Mollem
otio manum: duirus exaspe¬
rat capulus. Audi edictũ re¬
gis tui. Qui non est mecumr
contͣ me est. et qͥ mecum ñ col¬
ligit: spargit. Recordare tyro¬
cinii tui diem. quo xp̃o in bap¬
tismate consepultꝰ in sacͣmenti
u̾ba iurasti. pro noĩe eiꝰ non te

Expanded text:
adponentur uobis. non pera tibi sumenda, non uirga est; adfatim diues est, qui cum Christo pauper est. Sed quid ago? rursus inprouidus obsecro? abeant preceS, blandimenta discedant; debet amor laesus irasci. qui rogantem contempseras, forsitan audies obiurgantem. qin paterna domo delicate miles? Ubi vallum? ubi fossa, ubi hyems acta sub pellibus? Ecce de coelo tuba canit: ecce cum nubibus debellaturus orbem, imperator armatus egreditur: ecce bis acutus gladius ex regis ore procedens , obvia quaeque metit; et tu mihi de cubiculo ad aciem, tu de umbra egrederis ad solem? Corpus assuetum tunica, loricae onus non fert. Caput opertum linteo, galeam recusat. Mollem otio manum, durus exasperat capulus. Audi edictum regis tui: Qui non est mecum, contra me est: et qui mecum non colligit, spargit . Recordare tyrocinii tui diem, quo Christo in baptismate consepultus, in sacramenti verba jurasti: pro nomine ejus non te
Abbreviated transcription (Latin):
lat. que tanta insama est. in
more scortorum ꝓsternere casti¬
tatem. ut augeant᷑ diuitie. et
ꝓpter rem uilem atq ꝑituram.
pudicicia que p̃ciosa ⁊ et̾na est
polluatur: Si habes lib̾os. nu¬
ptias quid requiris : Si ñ hab:
quare exꝑtam ñ metuis sterili¬
tatem. et rem inc̾t̾am certo pre¬
fers pudori: Scribuntur tibi
ñc sponsales tabule. ut post pau¬
lulum testam̃tum facere cõpel¬
latis : Similabitur mariti infir¬
mitas. et quod te morif᷑am face¬
re nolet. ip̃e uicturꝰ faciet. Aut
si euenerit ut de scbło marito
haleas filios domestica prigna.
intestinum p̾lium. Non liceb̾
tibi amare lib̃os. nec equis aspi¬
cere ocuł genuisti. quos. Clam
porriges cibos. inuidebit mormo.

Expanded text:
lat, quae tanta insania est in morem scortorum prostituere castitatem, ut augeantur diuitiae et propter rem uilem atque perituram pudicitia, quae et pretiosa et aeterna est, polluatur? si habes liberos, nuptias quid requiris? si non-habes, quare expertam non metuis sterilitatem et rem incertam certo praefers pudori? scribuntur tibi nunc sponsales tabulae, ut post paululum testamentum facere conpellaris. simulabitur mariti infirmitas et, quod te morituram facere uolet, ipse uicturus faciet. aut si euenerit, ut et de secundo marito habeas filios, domestica pugna, intestinum proelium. non licebit tibi amare liberos nec aequis aspicere oculis, quos genuisti. clam porriges cibos,
Abbreviated transcription (Latin):
rum ⁊ domesticidei. Cum quib
intrans ⁊ exiens tamqͣm unus
e scĩs głatur. ⁊ ip̃e cum cet̾is di¬
cens. Conu̾satio nr̃a in celis est.
factus est gͦ nõ curiosus tantũ
spectator. s deuotus habitator
⁊ ciuis conscriptus ierłm. nõ aut̃
t̾rene huius. cui arabie mons
sẏna cõiunctus est. q̃ seruit cũ
filiis sius. s libere illius q̃ est sur¬
sum mater nr̃a. Et si uultis sci¬
re clarauallis est ip̃a ierłm. ⁊ q̃¬

Expanded text:
m quibus intrans et exiens, tanquam unus e sanctis, gloriatur et ipse cum caeteris, dicens: Conversatio nostra in coelis est . Factus est ergo non curiosus tantum spectator, sed et devotus habitator, et civis conscriptus Jerusalem, non autem terrenae hujus, cui Arabiae mons Sina conjunctus est, quae servit cum filiis suis; sed liberae illius, quae est sursum mater nostra . 2. Et, si vultis scire, Clara-Vallis est. Ipsa est
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ gͦ religiosum pegrinum.
solum si culpa est qd̾ suscepimus.
⁊ ita suscepimus. nõ erit uobis
mdignum semel cõmissam culpã¬
tantum. talemq culpam dimit¬
tere. cui etiam nõ est ne usq qui¬
dem septuagesies septies peccan¬
tib in uos ueniam negare. Ut
tam̃ nou̾itis qͣm nõ leuit̾ seunẽ¬
gligent̾. immo qͣm nõ im̃pune
feramus. qd̾ umqͣm reu̾entiam
ur̃am quoquomodo offendinius
sepe dum dm̃ testor quod corꝑe
nõ possum. mente ad uos suppli¬
ci transeo sepe genib humilit̾
satiffatiens uobis astare me i¬
iudeo. Utinam sp̃e qui id mͥ fortas¬
se inspirat. uobis qͦ sp̃t sentire
fatiat. qͣm flebilis qͣm misera¬
bilis. tamqͣm p̃sens ad genua us

Expanded text:
minem ergo religiosum, peregrinum, minem ergo religiosum, peregrinum, solum, si culpa est quod suscepimus et ita suscepimus, non erit vobis in dignum semel tantum commissam culpam, talemque culpam dimittere; cui etiam fas non est ne usque quidem septuagies septies peccantibus in vos veniam negare . 4. Ut tamen noveritis quam non leviter seu negligenter, imo quam non impune feramus quod unquam Reverentiam vestram quoquo modo offendimus, saepe Deum testor, quod corpore non possum, mente ad vos supplici transeo, saepe genibus flexis humiliter satisfaciens, vobis adstare me video. Utinam ipse qui id mihi fortasse inspirat, vobis quoque Spiritus sentire faciat quam flebilis, quam miserabilis, tanquam praesens, ad genua us
Abbreviated transcription (Latin):
sit: Niud dicam: Si dixero nõ
recepimus quod utinã sine pcc̃o
dic̾e possem: mentior plane. Si di¬
xero recepimus quidem s uiste.
excusare me uelle uideor. S tutiꝰ
respondebo: peccauimus. Uerũp¬
tamen qͣntum: Nlon ad defensi¬
onem dico: a quo enmi ille non
reciꝑetur: Quis unqͣm scm̃ illũ
aut pulsantem repelleret aut
susceptum expelleret: Quis uo̾
scĩs si de ur̃a habundantia nr̃am
d̾s uolu̾iti supplere mopiam. ut¬
⁊̃ scilicet imũ de multis qui forte
apuduos religiosi tũc eranti ad
nos dirige̾t. nõbis quidem ad so¬
Filius qͥꝑpe sapiens: gła est pr̃is.
Demq nõ eum puenimus sbllici¬
tando. nõ circũuenimꝰ artrabendo.
quo uos desereret. uł ad nos ue¬
niret. qͥn potius rogantem. pul¬
santem. supplicantem. nõ pͥus
d̾s scit consensimꝰ reciꝑe qͣm re¬
mitt̾e ad uos temptauimꝰ. Nõ aut̃
eo acqͥescente eius nos importu¬
nitati uix quidẽm acqͥeumꝰ. Ho.¬

Expanded text:
sit? Quid dicam? si dixero: Non sit? Quid dicam? si dixero: Non recepimus quod utinam sine peccato dicere possem, mentior plane; si dixero, Recepimus quidem, sed juste, excusare me velle videor. Sed tutius respondebo, Peccavimus. Verumtamen quantum? Non ad defensionem dico: a quo enim ille non reciperetur? quis, inquam, sanctum illum aut pulsantem repelleret, aut susceptum expelleret? Quis vero scit si de vestra abundantia nostram Deus voluerit supplere inopiam, ut scilicet unum de multis, qui forte apud vos religiosi tunc erant, ad nos dirigeret, nobis quidem ad soFilius quippe sapiens gloria est patris . Denique non eum praevenimus sollicitando, non circumvenimus attrahendo, quo vos desereret, vel ad nos veniret; quin potius rogantem, pulsantem, supplicantem non prius, Deus scit, consensimus recipere, quam remittere ad vos tentavimus. Non autem eo acquiescente, ejus nos importunitati vix tandem acquievimus. Ho