comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eiq militat a quo datur: ipse inquit dñs qui dabit uerbum
euangelizantib uirtute multa rea est iurtutũ dilecti
Deinde sequitur. Dilecti & specic̃i domus diuidere spolia. Re¬
petitio pertinet ad commendationem. quamquã istam repe¬
titionem non om̃s codices habeant. & eam diligentiores stella
non esse in inter pretatione septuaginta. sed esse in hebrea
quae talib insigniuntur notis. Ded siue repetatur siue se¬
mel dictum accipiatur quod positum est dilecti. sic intelli¬
gendum puto quod sequitur & speciei domus diuidere spo¬
lia. acsi diceretur dilecti etiam speciẽi domus diuidere spo¬
lia. id est dilecti etiam ad diuidenda spolia. Speciosam qͥp¬
pe domũ id est acccłam xp̃c fecit diuudendo illis spolia. sict
speciosim est corpus distributione menbroꝵ. Spolia porro
dicuntur quac uictis bostib detrahuntun. Hoc quid sit :¬
euangłm nos ammoneat ubi legimu.s. Nẽmo intrat in

Expanded text:
eique militat a quo datur, ipse, inquit, Dominus qui dabit verbum eique militat a quo datur, ipse, inquit, Dominus qui dabit verbum evangelizantibus virtute multa, rex est virtutum Dilecti. 16. Deinde sequitur: Dilecti, et speciei domus dividere spolia. Repetitio pertinet ad commendationem: quanquam istam repetitionem non omnes codices habeant, et eam diligentiores stella  volunt ea non esse in interpretatione Septuaginta, sed esse in hebraeo, quae talibus insigniuntur notis. Sed sive repetatur, sive semel dictum accipiatur quod positum est, Dilecti; sic intelligendum puto quod sequitur, et speciei domus dividere spolia, ac si diceretur, Dilecti etiam speciei domus dividere spolia, id est, Dilecti etiam ad dividenda spolia. Speciosam quippe domum, id est Ecclesiam Christus fecit, dividendo illi spolia; sicut speciosum est corpus distributione membrorum. Spolia porro dicuntur quae victis hostibus detrahuntur. Hoc quid sit Evangelium nos admonet, ubi legimus: Nemo intrat in
Abbreviated transcription (Latin):
occurrat ipsum esse regem uirtutũ. qui est & dilectus.
Rex ergo uirtutũ dilecti sic intelligi potest. acsi diceret᷑
uirtutum suarum. quia & rex uirtutũ est ap̃c. & dilectꝰ
est idemipse xxp̃c. quamuis non habeat iste sensus tantam
necessitatẽ ut aluid non ualeat accipi. quia & pat̾ potest
intelligi rex uirtutũ dilecti filii sui. cui dicit ipse dilectꝰ
quisquam audeat hoc ab eo nomen auferre ubi apł̃s di¬
cit. regi autẽ scłoꝵ immortali inuisibili soli dõ. quia &¬
si hoc de ipsa trinitate dictum est. ibi est & ds̃ pater
Si autem non carnaliter intelligimus ds̃ iudiciũ tuum
regi da. & iustitiam tuã filio regis. nescio utrum aliud
aliquid dictũ est quã filio tuo. Rex ergo est & pater.
Unde uersiculus psalmi huus rex uirtutũ dilecti utroq
modo intelligi potest. Cum itaq dixisset dñs dabit uerbũ
euangelizantib uirtute multa. quia ipsa uirtus ab eo regit᷑

Expanded text:
occurrat ipsum esse regem virtutum, qui est et Dilectus. occurrat ipsum esse regem virtutum, qui est et Dilectus. Rex ergo virtutum Dilecti, sic intelligi potest, ac si diceretur, rex virtutum suarum, quia et rex virtutum est Christus, et Dilectus est idem ipse Christus. Quamvis non habeat iste sensus tantam necessitatem, ut aliud non valeat accipi: quia et Pater potest intelligi rex virtutum Filii sui dilecti, cui dicit ipse Dilectus, quisquam audeat hoc ab eo nomen auferre, ubi Apostolus dicit: Regi autem saeculorum immortali, invisibili, soli Deo . Quia etsi hoc de ipsa Trinitate dictum est, ibi est et Deus Pater. Si autem non carnaliter intelligimus, Deus, judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis ; nescio utrum aliud aliquid dictum est quam, Filio tuo. Rex ergo est et Pater. Unde versiculus iste psalmi hujus, Rex virtutum Dilecti, utroque modo intelligi potest. Cum itaque dixisset, Dominus dabit verbum evangelizantibus virtute multa; quia ipsa virtus ab eo regitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ut eundem esse de quo dicit᷑ dubitari omnino non possit.
qualis illa in pentatheuco multis locis inuenitur : & fecit
moyses illud atq illud sicut praecepit dñs moysi. Non dixit
quod usitatum est in locutionibus nr̃is. & fecit moyses sicut
praccepit oi dñis. sed fecit moyses sicut praecepit dñs moysi
idemipse sit. Tales locutiones in nouo testamento difficillime
reperiuntur. Inde est tamen quod apłs ait. de filio suo qui
factus est ei ex semine dauid sccłm carnem. qui praedest inatꝰ
dñs nr̃. cum sit unus atq idem. In ueterib autem libris cre¬
bra est ista locutio. & ideo quando subobscure fit. & ma¬
nifestis sui generis exemplis est intelligenda. sicut hoc loco
psalmi huius quem tractamus subobscure facta est. Nam
quam illa. fecit moyses sicut praccepit dñs moỹsi. Quia
uero dictum est rex uirtutum dilecti. non facile est ut

Expanded text:
ut eumdem esse de quo dicitur, dubitari omnino non possit. ut eumdem esse de quo dicitur, dubitari omnino non possit. Qualis et illa in Pentateucho multis locis invenitur: Et fecit Moyses illud atque illud, sicut praecepit Dominus Moysi . Non dixit quod usitatum est in locutionibus nostris, Et fecit Moyses sicut praecepit ei Dominus; sed, Fecit Moyses sicut praecepit Dominus Moysiidem ipse sit. Tales locutiones in Novo Testamento difficillime reperiuntur. Inde est tamen quod Apostolus ait: De Filio suo, qui factus est ei ex semine David secundum carnem, qui praedestinatus s Christus Dominus noster, cum sit unus atque idem. In veteribus autem libris crebra est ista locutio: et ideo quando subobscure fit, ex manifestis sui generis exemplis intelligenda est; sicut hoc loco psalmi hujus quem tractamus, subobscure facta est. Nam quam illa, Fecit Moyses sicut praecepit Dominus Moysi: quia vero dictum est, Rex virtutum Dilecti, non facile est ut
Abbreviated transcription (Latin):
qui in habitant in ea. Sed quid operabuntur hȩc animalia
quibus dabit uerbum: Quid. nisi quod sequitur. euangeli.¬
zantib uirtute multa. Qua uirtute. nisi fortitudine illa in
qua educet cõpeditos: Fortasse etiã uirtutẽ hic dicat illã.
quae euangelizantes mirabilia signa fecerunt. Quis ergo
dabit uerbũ cuangelizantib uirtute multa. Rex inqͥr
uirtutum dilecti. Pater ergo est rex uirtutũ filii. Dilec¬
tͥus enim quando non ponitur quis dilectus. ꝑ antonoma¬
siam filius unicus intelligit᷑ An uirtutũ suarũ rex ip¬
se filius . Uirtutũ scilicet sibi seriuentium. quia uirtu.¬
te multa euangelizantib labit uerbũ re urtutum.
de quo dictum est. Dus uirtutum ipse est rex głac. Quod
autẽ non dixit rex uirtutũ suarum sed rex urtutũ dilecti.
locutio est in scripturis usitatissima siquis aduertat. Qđ
ibi maxinc apparet ubi etiam propriũ nomen exprimitur.

Expanded text:
quae inhabitabunt in ea. Sed quid operabuntur haec animalia, quae inhabitabunt in ea. Sed quid operabuntur haec animalia, quibus dabit verbum? quid nisi quod sequitur? Evangelizantibus virtute multa. Qua virtute, nisi fortitudine illa in qua educit compeditos? Fortasse etiam virtutem hic dicat illam, qua evangelizantes mirabilia signa fecerunt. 15. vers. 13. Quis ergo dabit verbum evangelizantibus virtute multa? Rex, inquit, virtutum Dilecti. Pater ergo est rex virtutum Filii. Dilectus enim, quando non ponitur quis dilectus, per antonomasiam Filius unicus intelligitur. An virtutum suarum rex ipse Filius; virtutum scilicet sibi servientium? quia virtute multa evangelizantibus dabit verbum rex virtutum, de quo dictum est, Dominus virtutum, ipse est rex gloriae . Quod autem non dixit, Rex virtutum suarum, sed, Rex virtutum Dilecti, locutio est in Scripturis usitatissima, si quis advertat: quod ibi maxime apparet, ubi etiam proprium nomen exprimitur,
Abbreviated transcription (Latin):
si quia sic impletũ est quod pracdictũ est benedictionem
dabit qui legem dedit. legẽ qua terreat humanis uirib
praesumentem. benedictionẽ qua liberet in dm̃ sperantem:
Tu ergo perfecisti ds̃ bereditatem tuã. quia infirmata est
in ea. Tua non sua. Tibi subdita. non sibi libera. Ad te
egentia. non sibi sufficientia. Deniq sequit᷑. Parasti in tua
suauitate pauperi ds̃. In tua suauitate. non illius facul¬
tate. Egens est enim. qm̃ infirmatus est ut perficiatur.
agnouit se indigentem ut repleatur. Haec est illa suaui¬
tas. de qua alibi dicit᷑ : dñs dabit benignitatẽ & terra nr̃a
dabit fructũ suum. ut bonũ opus fiat non timore sed a¬
more. non formidine pocnę sed delectatione iustitias
Ipsa est cium uera & sana libertas. sed dñs hoc egenti para¬
uit non abundanti. cui probro est ista paupertas. De qua.¬
libus alibi dicitur. Obprobriũ his qui abundant & despes¬
tio superbis. Hos enim dixit superbos. quos qͥixit qͥ abun

Expanded text:
si quia sic impletum est quod praedictum est: Benedictionem dabit qui Legem dedit ? Legem, qua terreat de humanis viribus praesumentem, benedictionem, qua liberet in Deum sperantem. Tu ergo perfecisti, Deus, haereditatem tuam; quia infirmata est in ea. Tua, non sua; tibi subdita, non sibi libera; ad te egentia, non sibi sufficientia. Denique sequitur: Parasti in tua suavitate egenti Deus. In tua suavitate, non illius facultate. Egens est enim, quoniam infirmatus est, ut perficiatur: agnovit se indigentem, ut repleatur. Haec est illa suavitas de qua alibi dicitur, Dominus dabit suavitatem, et terra nostra dabit fructum suum : ut bonum opus fiat non timore, sed amore; non formidine poenae, sed delectatione justitiae. Ipsa est enim vera et sana libertas. Sed Dominus hoc egenti paravit, non abundanti, cui opprobrio est ista paupertas; de qualibus alibi dicitur: Opprobrium his qui abundant, et despectio superbis . Hos enim dixit superbos, quos dixit qui abund
Abbreviated transcription (Latin):
in altũ. captiuasti captiuitatem: accępisti dona in homi¬
nibus. Hoc apłs sic commemorat. sic exponit de dño xp̃o
loquens. Unicuiq autẽ nr̃m inquit datur gr̃a scđm m̃¬
suram donationis ap̃i. Propt̃ quod dicit. Ascendit in al¬
tum. captiuauit captiuitatem: dedit dona hominibus.
Quod autẽ ascendit quid est nisi quia & descendit in in¬
feriores partes terrae. Qui descendit ipse est &e qui ascen¬
dit suꝑ om̃s cȩlos. ut admpleret omnia. Ap̃o ergo sine du¬
bitatione dictum est. Ascendisti in altum. captiuas ti
captuutatem. accepisti dona in hominib Nec moueat
quod apł̃s idem testimoniũ commemorans non ait accȩ¬
pit dona in hominib sed dedit dona hominbus. Iuc qͥppe
auetoritate aplica scdđm hoc locutus est. quod ds̃ oũ patre ẽ¬
filius. Deđm hoc quippe dedit dona hominib mittens eis

Expanded text:
in altum, captivasti captivitatem, accepisti dona in hominibus. Hoc Apostolus sic commemorat, sic exponit de Domino Christo loquens: Unicuique autem nostrum, inquit, datur gratia secundum mensuram donationis Christi: propter quod dicit, Ascendit in altum, captivavit captivitatem, dedit dona hominibus. Quod autem ascendit, quid est, nisi quia et descendit in inferiores partes terrae? Qui descendit, ipse est et qui ascendit super omnes coelos, ut adimpleret omnia . Christo ergo sine dubitatione dictum est: Ascendisti in altum, captivasti captivitatem, accepisti dona in hominibus. Nec moveat quod Apostolus idem testimonium commemorans non ait, Accepisti dona in hominibus; sed, Dedit dona hominibus. Ille quippe auctoritate apostolica secundum hoc locutus est, quod Deus cum Patre Filius. Secundum hoc quippe dedit dona hominibus, mittens eis
Abbreviated transcription (Latin):
benedicat noᷤ¬
& ds̃ benedi¬
cat nos. Cũ
benedicit
nr̃a. nec minuet̾ maledictione nr̃a. Qui maledicit dño
ipse minuitur. qui benedicit dñm ipse augetur. Prior est
in nobis benedictio dñi. & consequens ut &e nos benedicamꝰ
dñm. Illa pluua. iste fructus est. Ergo tamquã redait᷑
fructus agricolac dõ compluenti nos &e colenti. Cantemꝰ
ista deuotione. non sterili. non mani uoce sed uero corde.
Apertissime enim ds̃ pat̾ dictus est agricola. Apłs dicit
Di agricultura. dĩ aedificatio estis. In reb huius mundi ui¬
sibilibus uitis non est aedificium. & aedificiũ non ẽ uinca.
Nos autem uinea dñi sumus. quia colit nos ad fructum.
Aedificium dĩ sumus. quia qui colit nos habitat in nobis.
Et quid ait idem apłs. Ego plantaui. apollo rigauit. sed
ds̃ incrementum dedit. Ergo neq qͥ plantat est aliquid
neq qui rigat. sed qui incrementum dat ds̃ Ille ergo dat¬
inerementum. Numquid forte isti sunt agricolae. Agri¬

Expanded text:
Benedicat et Deus benedicat nos. Cum benedicit nostra, nec minuitur maledictione nostra. Qui maledicit Domino, ipse minuitur; qui benedicit Dominum, ipse augetur. Prior est in nobis benedictio Domini, et consequens est ut et nos benedicamus Dominum. Illa pluvia, iste fructus est. Ergo redditur tanquam fructus agricolae Deo, compluenti nos et colenti. Cantemus ista devotione non sterili, non inani voce, sed vero corde. Apertissime enim Deus Pater dictus est agricola. Apostolus dicit: Dei agricultura estis, Dei aedificatio estis. In rebus hujus mundi visibilibus, vitis non est aedificium, et aedificium non est vinea: nos autem vinea Domini sumus, quia colit nos ad fructum; aedificium Dei sumus, quia qui colit nos habitat in nobis. Et quid ait idem Apostolus? Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit. Ergo neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . Ille ergo incrementum dat. Numquid forte isti sunt agricolae? Agri
Abbreviated transcription (Latin):
te multa si dormiatis inter medios cleros o uos pennae cd¬
lunbue deargentatac: an his quae sequit᷑ ut ordo sit si
dormiatis inter medios deros pennac columbue deargenta¬
tue nuc dealbabunt᷑ in selmon. id est ipsae pennac dc alba¬
buntur  dormiatis int̾ medios deros. ut illis hoc dicere
nitelligat᷑ qui specici domus tamquã spolia diuidunit᷑. id est
sn dormiatis int̃ medios deros õ uos qui diuidimim speciei do¬
mus ꝓ mranfcstationẽ sp̃s ad utilitatem. ut ali quidem aet¬
alii fides. ali genera curationum in codem sp̃n &e cȩtera. si
ergoeuos doe miatis inter medios cleros. tunc pennae columbs
dear gentatac nuc dealbabuntur in selmon. Potest &e sic

Expanded text:
te multa, si dormiatis inter medios cleros, o uos pennae cote multa, si dormiatis inter medios cleros, o uos pennae columbae deargentatae, an his quae sequuntur, ut ordo sit: si dormiatis inter medios cleros, pennae columbae deargentatae niue dealbabuntur in Selmon, id est, ipsae pennae dealbabuntur, si dormiatis inter medios cleros, ut illis hoc dicere intellegatur, qui speciei domus tamquam spolia diuiduntur, id est, si dormiatis inter medios cleros, o uos qui diuidimini speciei domus per manifestationem spiritus ad utilitatem, ut alii quidem detalii fides, alii genera curationum in eodem spiritu, et cetera; si ergo uos dormiatis inter medios cleros, tunc pennae columbae deargentatae niue dealbabuntur in Selmon. potest et sic
Abbreviated transcription (Latin):
oms interp̃tantur. Oñia autc̃ haec operatur unus atq.
idem sp̃s. Auudens propria unicuiq pro ut uult:. Et hec
est species domus. cui spolia duuduntur. ut amator eiis
hac pulchritudine accensus exclamet. Dñe. dilexi decorem
quib fit species domus alloquenda conuertit dicens: Si
dormiatis inter medios cloros pennae columbue deargentite.
& inter scipulas eiuis in uiriditate auri. Priuis inc quęrendꝰ
est ordo uerboꝵ quomodo fimatur sententia. quac ut iq
pendet cum dicitur. si dormiatis. Dc̃inde quod ait pennac
columbae dcargentatac utrũ singulari nimero intelligen¬
dum est huiuis pennae. an plurari huic pennae. Sed singu¬
larem numerũ grecus excludit. ubi omnino pluralit̾ hoc
positum legitur:. Ded adhic incertum est utrũ be pennȩ
An o uos pennae. ut ad ipsas pennas loqui iudeature.
Utrum ergo uerbis quae praccesserunt finitur ista sen
tentia ut ordo sit dñs dabit uerbũ cuangelizantib uirtu¬

Expanded text:
tantur? Omnia autem haec operatur unus atque idem Spiritus, dividens propria unicuique prout vult . Et haec est species domus, cui spolia dividuntur; ut amator ejus hac pulchritudine accensus exclamet: Domine, dilexi decorem quibus fit species domus, alloquenda convertit, dicens: Si dormiatis inter medios cleros, pennae columbae deargentatae, et inter scapulas ejus in viriditate auri. Prius hic quaerendus est ordo verborum quomodo finiatur sententia; quae utique pendet, cum dicitur, Si dormiatis: deinde quod ait, pennae columbae deargentatae, utrum singulari numero intelligendum est, hujus pennae; an plurali, hae pennae. Sed singularem numerum graecus excludit, ubi omnino pluraliter hoc positum legitur. Sed adhuc incertum est utrum, hae pennae; an, o vos pennae, ut ad ipsas pennas loqui videatur. Utrum ergo verbis quae praecesserunt finiatur ista setentia, ut ordo sit: dominus dabit uerbum euangelizantibus uirtu
Abbreviated transcription (Latin):
par̾turit & dolet iste homo. Quare uel iuter quos nisi
quia accepit & cognouit a capite suo dicente. abundauit
iniquitas. refrigescet karitas multorũ: Si aut abunda¬
uit iniquitas & refrigescet karitas multoꝵ. quis remano

Expanded text:
parturit, et dolet iste homo. Quare, vel inter quos, nisi quia accepit et cognovit a capite suo, dicente: Abundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorum? Si autem abundabit iniquitas, et refrigescet charitas mul
Abbreviated transcription (Latin):
paratus est diabolo &e angłis cius. Illa ira consumptionis ẽ
non consummationis. Annuntiabuntur auts̃ consunima¬
tiones in ira consummationis. id est praedicabitur ab apłis.
quia ubi abundauit peccatũ super abundauit gr̃a. & perti.¬
nuit ad humiliationis medicinam infirmitas hominis. Hoc
cogitantes illi &e inuementes atq confitentes iniquitates
suas. non crunt. Quid non erant: In superbia sua. Supra
cium dixerat comprehenduntur in superbia sua. & ex
maledicto & mendacio annuntiabuntur consummationes
in ira consummationis. & non erunt utiq in superbia sua

Expanded text:
paratus est diabolo et angelis ejus . Illa ira consumptionis est, paratus est diabolo et angelis ejus . Illa ira consumptionis est, non consummationis. Annuntiabuntur autem consummationes in ira consummationis; id est, praedicabitur ab Apostolis quia ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia , et pertinuit ad humiliationis medicinam infirmitas hominis. Hoc cogitantes illi, et invenientes atque confitentes iniquitates suas, non erunt. Quid non erunt? In superbia sua. Supra enim dixerat, Comprehendantur in superbia sua. Et ex maledicto et mendacio annuntiabuntur consummationes in ira consumma
Abbreviated transcription (Latin):
Fecistis quod ad maledictum pertinebat õ iudaer. Ma¬
ledictus enim om̃is qui pendet in ligno. Crucispxistis
xp̃m. tamquam maledictum putastis. Adde maledicto
mendacium. Custodes ad sepulcbrũ posuistis. ut m̃tirent᷑
pecuniã dedistis. Ecce xp̃c resurrexit. Ubi est crucis¬
maledictũ quod fccistis. Ubi est mendaciũ custodum
quos corrupistis. Et ex maledicto ae mendacio annunti¬
abuntur consummationes. In ira consummationis. & non
erunt. Quid est in ira consummationis annuntiabunt᷑
consuminationes. Est ira consumpͥtionis. & est ira consũ¬
mationis. Nam om̃is uindicta dĩ ira dicitur. Sed aliqͥn¬
do ad hoc uindicat ds ut perficiat. aliquando ad hoc
uindicat ut damnot. Quomodo ad hoc iundicat ut ꝑfi¬
ciat. Flagellat omnẽ filium quẽ recipit. Quomodo ad
hoc uindicat ut damnct. Quando posuerit imnpios ad si¬
nistram. & dixerit eis. Ito maledicti in ignẽ acternũ. qui

Expanded text:
Fecistis quod ad maledictum pertinebat, o Judaei: MaFecistis quod ad maledictum pertinebat, o Judaei: Maledictus enim omnis qui pendet in ligno . Crucifixistis Christum; tanquam maledictum putastis. Adde maledicto mendacium: custodes ad sepulcrum posuistis; ut mentirentur, pecuniam dedistis . Ecce Christus resurrexit: ubi est maledictum crucis quod fecistis? ubi est mendacium custodum quos corrupistis? 6. Ex maledicto et mendacio annuntiabuntur consummationes, in ira consummationis, et non erunt. Quid est, in ira consummationis annuntiabuntur consummationes? Est ira consummationis, et est ira consumptionis. Nam omnis vindicta Dei ira dicitur: sed aliquando ad hoc vindicat Deus, ut perficiat; aliquando ad hoc vindicat, ut damnet. Quomodo ad hoc vindicat, ut perficiat? Flagellat omnem filium quem recipit . Quomodo ad hoc vindicat, ut damnet? Quando posuerit impios ad sinistram, et dixerit eis: Ite in ignem aeternum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uerax & uerum ditit. oportet ut credamus datũ fuisse illi
angłm satanae ne magnitudino reuelationũ extolleret᷑.
Ecce quam timendus est serpens superbiae. Quid itaq fa¬
ctum est istis: In peccato suo comprehonsi sunt quia xp̃m
occiderunt. & de ipsa magnitudine peccati plus humiliati
sunt: & maiore humilitate e̾rigi meruerunt. Hoc est com¬
prehendentur in suꝑbia sua. & ex maledicto & mendacio
annuntiabuntur consummationes. id est ideo magis ꝑfici¬
entur. quia in maledicto & mendacio comprehensi sunt
Duperbia quippe cos non permittebat perfici facinus
est homini. Ulidisti quid sis. sensisti quid sis. errasti. ex¬
cȩcatus es. peccasti &e lapsus es: agnouisti infirmit. atem
tuam. supplica medico. noli tibi uideri sanus. Ubi est
frenesis tua. Ecce medicũ occidisti. quem occidendo ꝑ¬
dere ñ potiusti: tamen quantũ ad te ꝑtinuit occidis ti
Ex maledicto &e mendacio annuntiabunt᷑ consũmationes.

Expanded text:
est, et verum dixit; oportet ut credamus datum illi esse est, et verum dixit; oportet ut credamus datum illi esse angelum satanae, ne magnitudine revelationum extolleretur. Ecce quam timendus est serpens superbiae! Quid itaque factum est istis? In peccato suo comprehensi sunt, quia Christum occiderunt, et de ipsa magnitudine peccati plus humiliati sunt, et majore humilitate erigi meruerunt: hoc est, Comprehendantur in superbia sua. Et ex maledicto et mendacio annuntiabuntur consummationes: id est, ideo magis perficientur, quia in maledicto et mendacio deprehensi sunt. Superbia quippe eos non permittebat perfici: facinusest homini, Vidisti quid sis, sensisti quid sis, errasti, excaecatus es, peccasti et lapsus es, agnovisti infirmitatem tuam; supplica medico, noli tibi videri sanus. Ubi est phrenesis tua? Ecce medicum occidisti, quem occidendo perdere non potuisti: tamen quantum ad te pertinuit, occidisti. Ex maledicto et mendacio annuntiabuntur consummationes.
Abbreviated transcription (Latin):
quod cum quisq bene profecerit superbia temptatur. ut ꝑ¬
dat totum. quod profłcit. Deniq omnia uitia in malefactis
timenda sunt: superbia in benefactis plus metuenda est.
Non itaq mirũ quia sic est humilis apłs ut dicat. Quando
infirmor. tunc fortis sum. Nam hoc uitio ne &e ipse temp¬
taretur quale sibi medicamentum dicit appositũ contra
tumorem a medico. qui sciret quid curaret: Ne magni¬
tudine inquit reuelationum extollar. datus est mibis ⁊ i¬
mulus carnis meae angłs satanş qui me colafizet: propter
quod ter dñm rogaui. & dixit mibi. sufficit tibi gr̃a mea.¬
nam urtus in infirmitate perficitur. Ulidete quas sint
consummationes. Apts doctor gentiũ. pater fidelum per
euangłim. accepit stimulũ caris a quo colafieatetu
Quis ntm hor dicere auderet iuii ilo confiririn erubesce¬
ret: Si enim dixerimus hoc passum non fuisso paulum.
cum ei quasi deferimus: mendacm facimus. Ded quia est

Expanded text:
quod cum quisque bene profecerit, superbia tentatur, ut perquod cum quisque bene profecerit, superbia tentatur, ut perdat totum quod profecit. Denique omnia vitia in malefactis timenda sunt; superbia in benefactis plus metuenda est. Non itaque mirum quia sic est humilis Apostolus, ut dicat: Quando infirmor, tunc fortis sum. Nam hoc vitio ne ipse tentaretur, quale sibi medicamentum dicit appositum contra tumorem, a medico qui sciret quid curaret? Ne magnitudine, inquit, revelationum extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet. Propter quod ter Dominum rogavi, ut dinam virtus in infirmitate perficitur . Videte quae sint consummationes. Apostolus, doctor gentium, pater fidelium per Evangelium, accepit stimulum carnis a quo colaphizaretur. Quis nostrum hoc dicere auderet, nisi ille confiteri non erubesceret? Si enim dixerimus hoc non passum fuisse Paulum; cum ei quasi honorem deferimus, mendacem facimus. Sed quia verax
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ubi obĩcere falsa non possit. Nam si apud hominẽ
uidicem ageretur causa nr̃a quem posset fallere criina¬
tionib falsis: non multũ ageret ut peccaremus. quia uidi¬
cem fallendo &e innocentes posset opprimere. & circũucntos
ad se transducere. & secum damnari facere. Hunc ergo
qm̃ scit talc̃ iudicem qui falli non possit. & quia scit eum
iustũ personas accipere non posse: tales ci uult reos ꝑduce.¬
re. quos necesse sit ut damnet. quia iustus est. Dat itaque
operam ut peccemus sola inuidentia. Quae inuidentia est¬
necesse ut comitetur superbiam. Hoc ergo malum suꝑbia
est impediens perfectionem. lactet ergo se quisq de diui¬
tiis. iactet de pulchritudine & de uirib corporis. Ista certe
omnia mortalia sunt. Ridendi sunt qui se de mortalibus
iactant. a quib rebus plerumq aut uiui descruntur. aut
mortui eas necesse est ut deserant. Illud est uitiũ capitale.

Expanded text:
mus ubi objicere falsa non possit. Nam si apud judicem mus ubi objicere falsa non possit. Nam si apud judicem hominem ageretur causa nostra, quem posset fallere criminationibus falsis; non multum ageret ut peccaremus; quia judicem fallendo, et innocentes posset opprimere, et circumventos ad se traducere, et secum condemnari facere: nunc vero quia scit talem judicem qui falli non possit, et quia scit cum justum personas accipere non posse; tales ei vult reos perducere, quos necesse sit ut damnet, quia justus est. Dat itaque operam ut peccemus sola invidentia, quae invidentia necesse est ut comitetur superbiam. Hoc ergo malum superbia est, impediens perfectionem. Jactet ergo se quisque de divitiis, jactet de pulchritudine et de viribus corporis: ista certe omnia mortalia sunt; ridendi sunt qui se de mortalibus jactant, a quibus rebus plerumque aut vivi deseruntur, aut mortui eas necesse est ut deserant. Illud est vitium capitale,
Abbreviated transcription (Latin):
ri enim per̃fici est. Aliud est consummari. aliud consũ¬
mi. Consummatur quod sio finitur ut perficiatur. con¬
sumitur quod sic finit᷑ ut ñ sit. Suꝑbia non ꝑmittebat
hominem perfici. nihil sic impedit ꝑfectionẽ. Intendat
quippe karitas ur̃a paululum ad id quod dico. & uidete
malum nimis molestũ. nimis cauendum. Quale malum
putatis: Quandiu ȩxaggerem quid mali sit in superbia.
Diabolus inde solum puniendus est. Certe princeps est
omniũ peccatorũ. certe seductor ad peccatum. Non ei
imputabit᷑ adulteriũ. non uinolentia. non fornicatio. ñ
rapina rerũ alienarũ: sola suꝑbia lapsus est. Et q̃m suꝑ¬
biae comes est inudentia : fieri non potest ut suꝑbus ñ
inuideat. Ex hoc uitio quod superbiam necessario sequit᷑
lapsus etiam inuidit stanti. & dedit operam seducere bo¬
minẽ. ne ille leuaretur unde ille deiectus est. Et ideo
satagit uera persuadere peccata. quia talem udicẽ babe¬

Expanded text:
ri enim, perfici est. Aliud est consummari, aliud consuri enim, perfici est. Aliud est consummari, aliud consumi. Consummatur enim quod sic finitur ut perficiatur: consumitur quod sic finitur ut non sit. Superbia non permittebat hominem perfici; nihil sic impedit perfectionem. Intendat quippe Charitas Vestra paululum ad id quod dico; et videte malum nimis molestum, nimis cavendum. Quale malum putatis? Quamdiu exaggerem quid mali sit in superbia? Diabolus inde solum puniendus est. Certe princeps est omnium peccatorum, certe seductor est ad peccandum: non ei imputatur adulterium, non vinolentia, non fornicatio, non rapina rerum alienarum; sola superbia lapsus est. Et quoniam superbiae comes est invidentia, fieri non potest ut superbus non invideat: ex hoc vitio, quod superbiam necessario sequitur, lapsus etiam invidit stanti, et dedit operam seducere hominem, ne illo levaretur unde ille dejectus est. Et ideo satagit vera persuadere peccata, quia talem judicem habe
Abbreviated transcription (Latin):
est enim illis. quod ille quem occidert̃ resurrexit. Credide¬
scm inde misisse. & eos qui in illum crediderunt impleuisse
& inuenerunt se ce nibil damnasse & nihil fecisse. Factũ
eoꝵ in irritum uenit. peccatum remansit. Quia ergo fac¬
tum euacuatum est. peccatũ autẽ remansit suꝑ faciente
comprehensi sunt in superbia sua. uiderunt se sub sua¬
iniquitate. Restabat ergo ut confiterentur pecatũ
& ille ignosceret qui peccantib cesserat. & mortem suã dona¬
rit occisus a mortius & iuuificans mortuos. Comprehensi
sunt ergo in suꝑbia sua. & ex maledicto & mendacio annun¬
tiabuntur in consummationes. in ira consummationis. & ñ
erunt. Et hoc difficile intelligitur. quo iungatur: & ñ
erunt. Quid non erunt: Videamus ergo superiorem
textũ. Cũ comprebensi fuerint in superbia sua. annunti.¬
abuntur ex maledicto & mendacio consummationes.
Quae sunt consummationes. Perfectiones. Consumma¬

Expanded text:
est enim illis quia ille quem occiderunt, resurrexit. Credideest enim illis quia ille quem occiderunt, resurrexit. CredideSpiritum sanctum inde misisse, et eos qui in illum crediderunt implevisse ; et invenerunt se et nihil damnasse, et nihil fecisse. Factum eorum in irritum venit; peccatum remansit. Quia ergo factum evacuatum est, peccatum autem remansit super facientes; comprehensi sunt in superbia sua, viderunt se sub iniquitate sua. Restabat ergo ut confiterentur peccatum, et ille ignosceret qui peccantibus cesserat, et mortem suam donaret occisus a mortuis, et vivificans mortuos. Comprehensi sunt ergo in superbia sua. 5. Et ex maledicto et mendacio annuntiabuntur consummationes, in ira consummationis, et non erunt. Et hoc difficile intelligitur, quo jungatur et non erunt. Quid non erunt? Videamus ergo superiorem textum: cum comprehensi fuerint in superbia sua, annuntiabuntur ex maledicto et mendacio consummationes. Quae sunt consummationes? Perfectiones: consumma
Abbreviated transcription (Latin):
&e sermo labioꝵ corũ. & comprebendant᷑ in superbia sua
Quid est comprehendantur in superbia sua: Quia fru¬
stra irruerunt fortes. & quasi cessit illis. ut aliquid fecisse¬
sibi uiderentur. & praeualuerunt dño. Potuert̃ hominẽ
crucifigere. potuit infirmitas praeualc̾re. & occidi uirtꝰ:
praeualentes. uelut leo paratus ad praedam. uelut tau¬
ri pingues. sicut eos alio loco commemorat. Cauri pin¬
gues obsederunt me. Quid autem fecerunt in xp̃o :
Non uitam sed mortẽ occiderunt. E& tincta quippe
morte in moriente & resurgente uita de morte a uiuen¬
te. et̾ enim ipse se resuscitauit quia erat in illo &e quod
mori non potuit. quid fecerunt. Qudi quid fecerunt
Soluerunt templũ. Quid uero ipse fecit: Triduo re¬
suscitauit illud. Per hoc ergo occisa sunt delicta oris coꝵ.
& sermo labioꝵ eorum. Et quid iam factum est in his qui
conuersi sunt & comprehunduntur in suꝑbia sua: Dictũ

Expanded text:
et sermo labiorum eorum. 4. Et comprehendantur in superbia sua. et sermo labiorum eorum. 4. Et comprehendantur in superbia sua. Quid est, comprehendantur in superbia sua? Quia frustra irruerunt fortes, et quasi cessit illis ut aliquid sibi fecisse viderentur, et praevaluerunt Domino. Potuerunt hominem crucifigere, potuit infirmitas praevalere, et virtus occidi;praevalentes, velut leo paratus ad praedam, velut tauri pingues, sicut eos alio loco commemorat: Tauri pingues obsederunt me . Quid autem fecerunt in Christo? Non vitam, sed mortem occiderunt. Exstincta quippe morte in moriente, et resurgente vita de morte in vivente, etenim et ipse se resuscitavit, quia erat in illo et quod mori non potuit, quid fecerunt? Audi quid fecerunt: solverunt templum. Quid vero ipse fecit? Triduo resuscitavit illud . Per hoc ergo occisa sunt delicta oris eorum, et sermo labiorum eorum. Et quid jam factum est in his qui conversi sunt? Et comprehendantur in superbia sua. Dictum
Abbreviated transcription (Latin):
& deduc eos protector m̃s dñe. & continuo intulit de¬
licta oris eorũ sermonem labioꝵ ipsorum. hoc est ipsum
occido non ipsos. Non ergo occideris eos nequando obli¬
uiscantur legis tuae: sed est quod in illis occĩdas: ut imple¬
as quod supradictũ est : ne miserearis omnũ qui operan¬
tur iniquitatẽ. Disperge ergo eos & deduc cos. id est
noli deserere cum disꝑgis. qui non deserendo habes quod
in illis agas. cum ipsos non occĩdis. Quid ergo occides:
Delicta oris eoꝵ sermonem labiorum ipsorum. Quid in
illis occides: Crucifige crucifige quod clamauerunt.
non qui clamauerunt. Illi enim xp̃m delere. interimere.
perdere uoluerunt: tu autem resuscitando xp̃m quem ꝑ¬
dere uoluerunt occidis delicta oris eoꝵ sermonẽ labioꝵ eoꝵ
Quippe quem perdendũ clamauerunt uiuere expauescã.
& quem in terta contempserunt in cęlo adorari ab omnib
gentib ammirentur. Sic occidantur delicta oris eorũ

Expanded text:
et deduc eos, protector meus Domine: et continuo intulit, Deet deduc eos, protector meus Domine: et continuo intulit, Delicta oris eorum, sermonem labiorum eorum, hoc est, illum occide, non ipsos. Non ergo occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae: sed est quod in illis occidas, ut impleas quod supra dictum est, Non miserearis omnium qui operantur iniquitatem. Disperge ergo illos, et deduc eos: id est, noli deserere, cum dispergis; quia non deserendo habes quid in illis agas, cum ipsos non occidis. Quid ergo occides? Delicta oris eorum, sermonem labiorum eorum. Quid in illis occides? Crucifige, crucifige ; quod clamaverunt, non qui clamaverunt. Illi enim Christum delere, interimere, perdere voluerunt: tu autem resuscitando Christum quem perdere voluerunt, occidis delicta oris eorum, sermonem labiorum eorum. Quippe quem perdendum clamaverunt, vivere expavescunt; et quem in terra contempserunt, in coelo adorari ab omnibus gentibus admirantur: sic occiduntur delicta oris eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
inquit oris eorũ sermonem labioꝵ ipsorum. & compre¬
henduntur in superbia sua. & ex maledicto & men
dacio annuntiabuntur consummationis. in ira consũ¬
mationis. & non erunt. Hoc obscurũ etiam heri direta¬
mus. & ideo ad recentiores mentes ur̃as expositionem de¬
tuleramus. Nunc itaq qm̃ nondũ fatigati estis. ad au¬
diendum erigite corda ut adiuuetis me intentione. ne
forte in obscuritate & perplȩxitate aliquantum sermo
nr̃ non sufficiat intentioni ur̃ae. & debctis aliquid & a
uobis afferre. ut quod nos dicendo non impleuerimus.
intelligendo suppleatis. Sic ergo posita est ista senten¬
tia in medio. ut quo uingatur non facilo uideamus: De¬
licta oris corum sermonẽ labiorũ ipsorũ. Recurramus
ergo ad superiora. Qm̃ dixerat ne occĩderis eos neqͣndo
obluuscant᷑ legis tuae quos tamen dixerat inimicos.
adiunxit duos uersiculos disperge eos in uirtute tua.

Expanded text:
inquit, oris eorum, sermonem labiorum eorum: et compreinquit, oris eorum, sermonem labiorum eorum: et comprehendanturdacio annuntiabuntur consummationes, in ira consummationis, et non erunt. Hoc obscurum etiam heri dixeramus, et ideo ad recentiores mentes vestras expositionem distuleramus. Nunc itaque, quoniam nondum fatigati estis in audiendo, erigite corda ut adjuvetis me intentione; ne forte in obscuritate et perplexitate aliquantum sermo noster non sufficiat intentioni vestrae: et debetis aliquid et a vobis afferre, ut quod nos dicendo non impleverimus, intelligendo suppleatis. Sic ergo posita est ista sententia in medio, ut quo jungatur non facile videamus: Delicta oris eorum, sermonem labiorum eorum. Recurramus ergo ad superiora. Quoniam dixerat, Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae, quos tamen dixerat inimicos; adjunxit duos versiculos, Disperge eos in virtute tua,
Abbreviated transcription (Latin):
sint ex una massa uasa iras & uasa miscđias. per uasa
irae discunt uasa miscłiao quantũ boni illis largiat᷑ ds̃.
Et deinde Ne occĩderis eos. nequando obluuscantur
legis tuae. Hoc dictum est de uidacis. Sed quid illis
facies. Disperges illos in uirtute tua. Ostende illis
quia tu fortis es: non ipsi qui de uirtute sua prassu.¬
mendo ueritatẽ tuam non cognouerunt. non quales
ipsi fortes sunt de quib dictũ est irruerunt suꝑ me
fortes. sed qualis tu fortis ad dispergendos cos. Et de.¬
duo eos protector mñs dño. id est sic eos disperge ut non
eos descras. nequando obluuscantur legis tuae: & in
eoipso me protegas. ut de ipsoꝵ dispersione babeam
testimoniũ miscđiae tuas. Et sequit᷑ Delicta oris ip¬
sorum sermonem labioꝵ ipsoꝵ. Quo coniungit᷑. quo
conectitur ista sententia. delicta oris coꝵ sermonem
doceant nos quo coniungatur ista sententia. Delicta

Expanded text:
sint ex una massa vasa irae et vasa misericordiae , per vasa sint ex una massa vasa irae et vasa misericordiae , per vasa irae discunt vasa misericordiae quantum illis Deus largiatur boni. Et deinde, Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae: hoc dictum est de Judaeis. Sed quid illis facies? Disperge eos in virtute tua. Ostende illis quia tu fortis es, non ipsi qui de virtute sua praesumendo, veritatem tuam non cognoverunt: non quales ipsi fortes sunt, de quibus dictum est, Irruerunt super me fortes; sed qualis tu fortis ad dispergendos eos. Et deduc eos, protector meus Domine: id est, sic eos disperge, ut non eos deseras, nequando obliviscantur legis tuae; et in eo ipso me protegas, ut de ipsorum dispersione habeam testimonium misericordiae tuae. 3. Et sequitur: Delicta oris eorum, sermonem labiorum eorum. Quo conjungitur, quo connectitur ista sententia? Delicta, inquit, oris eorudoceant nos quo conjungatur ista sententia. Delicta,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c ibc. Non solũ eum non uident cum sedet in cęlo
sed nec tunc iuderunt quando inter illos humilis ambu¬
labat. & facti sunt rei fundendo sanguinẽ ipsius : sed
non om̃s. Hoc ut hodie commendamus karitati urae. ñ
om̃s. quia multi eoꝵ conuersi ad dm̃ quẽ occiderunt. &e
in eum credendo ueniam & de effuso ipsius sanguine me¬
ruerunt. exemplumq praebuerunt hominib quam non
debeant diffidere dimitti sibi qualecumq peccatũ. quan¬
do & interfectio xp̃i dimissa est confitentibus. Indo ergo
ueniet me. hoc est ante om̃ia merita mea bona praeue.¬
niet me miscđia ipsius. & si nibil in me boni inuenerit
ipse me facit bonum. & iustificat conuersum. & ipse
am̃monet ut conuertatur auersus. Ds̃ m̃s inquit iterũ
demonstrauit nihi inunicis meis. id est quantũ me dili¬
gat. quantumq mihi largiatur de bonitate sua ex inimi

Expanded text:
Christus Jesus. Non solum eum nunc non vident, cum sedet in coelo: Christus Jesus. Non solum eum nunc non vident, cum sedet in coelo: sed nec tunc viderunt, quando inter illos humilis ambulabat, et facti sunt rei fundendo sanguinem ipsius; sed non omnes. Hoc et hodie commendamus Charitati Vestrae. Non omnes: quia multi eorum conversi ad eum quem occiderunt, et in eum credendo, veniam et de effuso ipsius sanguine meruerunt; exemplumque praebuerunt hominibus quam non debeant diffidere dimitti sibi qualecumque peccatum, quando et interfectio Christi dimissa est confitentibus. Inde ergo dia ejus praeveniet me: hoc est, ante omnia merita mea bona praevenit me misericordia ipsius; etsi nihil in me boni invenerit, ipse me facit bonum, et ipse justificat conversum, et ipse admonet ut convertatur aversus. Deus meus, inquit iterum, demonstravit mihi in inimicis meis: id est, quantum me diligat, quantumque mihi largiatur de bonitate sua, ex compa
Abbreviated transcription (Latin):
secum memorat quod ei incorde scriptũ sit de lego dĩ: ipse
fructuose tenet legem dĩ. ipse non inimicus de putabitur.
Nam ecce inimici iuidaci quos uidetur significare psalmꝰ
iste legem dĩ tenent. & ideo de illis dictũ est ne occideris
cos nequando obluuscantur legis tuae. ut gens iudaeorũ
maneret. & ea manente cresceret multitudo xp̃ianorũ
Per om̃s gentes certe manent. & iudaei sunt. nec desti¬
terunt esse quod erant. id est gens ipsa non ita cessit
in nire romanoꝵ. ut amiserit formã iudaeoꝵ. sed ita
subdita est tomanis. ut etiam leges suas teneat. Qua e
leges dĩ sunt. Sed quid in illis factũ est. Decimatis
mentam ce ciminum. & relinquitis quae grauiora sunt
legis. miscdiam & iudiciũ. liquantes culicẽ. camelum
autem glutientes. Hoc eis dñs dicit. & reuera ita suił
Tenent legem. tenent propħas. Legunt om̃ia. can¬
tant om̃ia: lucem propħarum non ibi uident. qui est

Expanded text:
se commemorat quid ei in corde scriptum sit de lege Dei, ipse se commemorat quid ei in corde scriptum sit de lege Dei, ipse fructuose tenet legem Dei; ipse non inimicus deputabitur. Nam ecce inimici Judaei, quos videtur significare psalmus iste, legem Dei tenent, et ideo de illis dictum est, Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae; ut gens Judaeorum maneret, et ea manente cresceret multitudo Christianorum. Per omnes gentes manent certe, et Judaei sunt, nec destiterunt esse quod erant: id est, gens ista non ita cessit in jura Romanorum, ut amiserit formam Judaeorum; sed ita subdita Romanis est, ut etiam leges suas teneat, quae leges sunt Dei. Sed quid in illis factum est? Decimatis mentam et cyminum, et reliquistis quae graviora sunt Legis misericordiam et judicium; liquantes culicem, camelum autem glutientes . Hoc eis Dominus dicit. Et revera ita sunt; tenent Legem, tenent Prophetas; legunt omnia, cantant omnia: lucem Prophetarum non ibi vident, qui est
Abbreviated transcription (Latin):
&e ad illũ scruemus recędendo amittimus: iungilare
semꝑ debet mens nr̃a non ab illo recedere. sc & si
longe erat magis magisq propinquare &e accędere
non gressu pedum. non subuectione uehiculorũ. non
celeritato animalium. non elatione pennarum. sed
deamus ergo quid restat de hoc psalmo. In hoc enĩ
dimiseramus. cum cȩpisset de inunicis suis loqui dõ di
cens. Ne occideris eos. nequando obluuscant᷑ logis
tuae. Quamuis eos inimnicos suos esse dixerit. rogauit
tamen dm̃ ne occiderent᷑ & obliuiscerent᷑ legẽ ip̃sius.
non tamon tenere legeni: id est non obluusci legem¬
im est perfectio. & quasi securitas de prȩmio o nul¬
la sollicitudo de supplicio. Sunt enim qui tenent le¬
gem memoria. & non implent uita. Qui uero uita¬
implent. non possunt non tenere memoria. Ergo qͥ
morib praecepta d̃ facit. & quodammodo iuuendo
semꝑ in corde suo ne deleatur agit quod tenet. iuuendo

Expanded text:
et ad illum servemus, recedendo amittimus: vigilare et ad illum servemus, recedendo amittimus: vigilare debet semper mens nostra non ab illo recedere, sed et si longe erat, magis magisque propinquare et accedere; non gressu pedum, non subvectione vehiculorum, non celeritate animalium, non elevatione pennarum, sed  vers. 12-14. Videamus ergo quid restat de hoc psalmo. In hoc enim dimiseramus, cum coepisset de inimicis suis loqui dicens Deo: Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae. Quamvis eos inimicos suos esse dixerit, rogavit tamen Deum ne occiderentur et obliviscerentur legem ipsius. Non tamen tenere legem, id est non oblivisci legem, jam perfectio est, et quasi securitas de praemio, et nulla sollicitudo de supplicio. Sunt enim qui tenent legem memoria, et non implent vita: qui vero implent vita, non possunt non tenere memoria. Ergo qui moribus praecepta Dei facit, et quodam modo vivendo, semper in corde suo ne deleatur agit quod tenet, vivendoque
Abbreviated transcription (Latin):
sermo protractꝰ
debitorem me in
hodiernũ reliqͥt
Quia ergo dñs
uoluit. redden¬
di tempus aduẽ¬
nit. Quã uero
sumus deuoti
redebitores. tã
debetis esse auidi
exactores. hoc ẽ
ut quod ille donat
&e nos reddimus. illo enim dñs nos serui sumus. sic accipia¬
tis. ut sit fructus in auditione ur̃a de uita ur̃a. Cultꝰ
enim ager fructũ non reddens & ingratus agricolas
pro frugibus spinas afferens. non horreũ sed ignẽ quęrit
Dñs autẽ ds̃ nr̃ sicut eum uidetis hanc terrã imbrib
uisitare sollemnib. ita cor nr̃m uerbo suo tamquam
agrũ suum iusitare dignatur. & de corde nr̃o fructus
quęrit. quia nouit ce quod ibi seminet. & quantũ pluat.
Et quia reuera nihil sino illo sumus. quia & antequã
essemus nibil eramus. quisquis autẽ iam homo est &¬
sine illo esse uoluerit nihil aliud quã homo peccator
erit. uorumq est quod dictum ẽ fortitudinẽ meam
ad te custodiam. qm̃ quicquid possumus nisi apud illũ

Expanded text:
sermo protractus, debitorem me in hodiernum reliquit: quia ergo Dominus voluit, reddendi tempus advenit. Quam vero sumus nos devoti redhibitores, tam debetis vos esse avidi exactores: hoc est, ut quod ille donat, et nos reddimus ille enim Dominus, nos servi sumus, sic accipiatis, ut sit fructus in auditione vestra de vita vestra. Cultus enim ager fructum non reddens, et ingratus agricolae pro frugibus spinas afferens, non horreum, sed ignem quaerit, Dominus autem Deus noster, sicut eum videtis hanc terram visitare imbribus solemnibus, ita cor nostrum verbo suo tanquam agrum suum visitare dignatur; et de corde nostro fructus quaerit, quia novit et quid ibi seminet, et quantum pluat. Et quia revera nihil sine illo sumus, quia et antequam essemus, nihil eramus, et quisquis jam homo est et sine illo esse voluerit, nihil aliud quam homo peccator erit; verumque est quod hic dictum est, Fortitudinem meam ad te custodiam, quoniam quidquid possumus, nisi apud illum
Abbreviated transcription (Latin):
tus mundus percussus est. De toto enim mundo electa
est aeccła. mortificata a terrena uita. Quare in ualle
salmarum. Uallis humilitas est: salinae saporem sig¬
nificant. Multi enim humiliantur. sed uane &e fatue.

Expanded text:
tus mundus percussus est: de toto enim mundo electa tus mundus percussus est: de toto enim mundo electa est Ecclesia, mortificata a terrena vita. Quare, in valle Salinarum? Vallis humilitas est: salinae saporem significant. Multi enim humiliantur, sed vane et fatue
Abbreviated transcription (Latin):
renus. qui cȩlestis debet uiuere: Interfecta est ergo ui¬
ta terrena. uiuat cęlestis. Sicut enim portauimus
imaginẽ terreni. portemus & imaginem eius qͥ de cęlo ẽ.
Uide illum interfici. Mortificate menbra ur̃a quac st̃
super terram. Cum autẽ percussisset edom̃ : percussit
duodecĩ milia in uallo salinarũ. Duodecim milia perfe¬
ctus est numerus. Cui perfecto numero etiam duode.
quia ꝑ totũ mundũ mittendũ e̾rat uerbũ. uerbũ autẽ
dĩ quod est xp̃c in nubib. hoc est in praedicatorib ueri¬
tatis. Mundus autẽ quatuor partib constat. Qua¬
tuor eius partes notissimae omnib sunt & sepe in scrip¬
turis memoratae. qui c̃tiam quatuor uenti dicti sunt.
oriens. occidens. aquilo & meridies. Ad om̃s istas quatu¬
or partes missum est uerbum. ut in trinitate om̃s uoca¬
rentur. Duodenariũ numerum ter quaterni fecerunt.
Merito ergo duodecim milia terrena percussa sunt. to¬

Expanded text:
renus, qui coelestis debet vivere? Interfecta est ergo virenus, qui coelestis debet vivere? Interfecta est ergo vita terrena; vivat coelestis. Sicut enim portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem ejus qui de coelo est . Vide illum interfici: Mortificate membra vestra quae sunt super terram . Cum autem percussisset Edom, percussit duodecim millia in valle Salinarum. Duodecim millia perfectus est numerus, cui perfecto numero etiam duodenaquia per totum mundum mittendum erat verbum. Verbum autem Dei quod est Christus, in nubibus, hoc est in praedicatoribus veritatis. Mundus autem quatuor partibus constat. Quatuor ejus partes notissimae sunt omnibus, et saepe in Scripturis memoratae: quae etiam quatuor venti dictae sunt , oriens, occidens, aquilo et meridies. Ad omnes istas quatuor partes missum est verbum, ut in Trinitate omnes vocarentur. Duodenarium numerum ter quaterni faciunt. Merito ergo duodecim millia terrena percussa sunt; to