comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nastico ordini minime derogemꝰ. Sic
gladium tyrannice secantẽ repͥmamꝰ:
ut regiã dignitatẽ non eu̾tamus. Sic
ad ulteria puniamus: ut coniugia ñ
dampnemus. Sic ab oculo maculam
tollamus: ut iusus aciem non extin¬
guamus. Sic itaq fr̃m uitia prose¬
quamur. ut caritatem minime solua¬
mus: qua om̃s unum in xp̃o ẽẽ debe¬
mus. Caritate namq si uiuimꝰ. sola
uiuimus. qm si habemus dm̃ non qͣntũ
nos. s plusqm nos : proximum uero
nec plusqͣm nos. nec qnͣtum: s tanqͣm
nos amamus. S criptum ẽ enim. Dili¬
ges dominum dm̃ tuum ex toto corde
tuo. ⁊ ex tota anima tua.⁊ ex tota mente
tua. ⁊ ex omnibus uiribꝰ tuis: & proxi¬
mum tuum tanqm te ipsum. Amas
quidem te: si caritatem habes ad aman¬
dum dm̃. Alioquin non amas extoto
dm̃: si teipsum non amas ad amandũ
dm̃. Dilec̾tio enim tua debetur ꝑxi¬
mo: non quidem tota. s dimidiata. ħ
enim qd̃ dicitur tanqm significat si¬

Expanded text:
nastico ordini minime derogemus. Sic nastico ordini minime derogemus. Sic gladium tyrannice secantem reprimamus, ut regiam dignitatem non evertamus. Sic adulteria puniamus, ut conjugia non damnemus. Sic ab oculo maculam tollamus, ut visus aciem non exstinguamus. Sic itaque fratrum vitia prosequamur, ut charitatem minime solvamus, quia omnes unum in Christo esse debemus. Charitate namque si vivimus, sola vivimus: quam si habemus Deum non quantum nos, sed plusquam nos; proximum vero nec plusquam nos, nec quantum, sed tanquam nos amamus. Scriptum est enim: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua, et ex omnibus viribus tuis, et proximum tuum tanquam te ipsum . Amas quidem te si charitatem habes ad amandum Deum; alioquin non amas ex toto Deum, si te ipsum non amas ad amandum Deum. Dilectio enim tua debetur proximo, non quidem tota, sed dimidiata. Hoc enim quod dicitur tanquam significat si
Abbreviated transcription (Latin):
ne clericos monachis. ne monachos cle
gr̃a inxpõ sociat: quoꝵ diuersus est
ħabitus. s unus in eis est xp̃c. diuersa
membra in uno corpore ñ eundem ha¬
bent actum. s eundem hñt spm̃: pro
quo uno diuersa illa dicimus corpus
unum. fideles itaq in quocumq ge¬
nere. in quacumq professione. debe¬
mus diligere. uenerari.⁊colere: non
qr diu̾si sunt. s qr unum sunt. Holi
natista nouus. Unus in omnibꝰ diliga¬
tur xp̃c: ⁊ cum diligas omnes uitia ñ
ames. que sic in aliis queso redarguas.
ut tua pͥmum reitias. Ipse gͦ dum mo¬
nachi ordinem predico. eius tamen
uicia non defendo: qui uideri mona¬
chus appetit: s ẽẽ negligit. Quem
enim uideo uagantem discurrere. ab¬
iecto pudore munuscula querere: ho¬
nores ambire.mendacia spargere.
garrulum. turpis fame. Hunc tanto
altius doleo cecidisse: qnͣto sanctiori p̾¬
ditus fuerat ordine. Eius quippe cri¬
mina sic ab horremus: ut tamen mo¬

Expanded text:
ne clericos monachis, ne monachos clerne clericos monachis, ne monachos clergratia in Christo sociat, quorum diversus est habitus, sed unus in eis est Christus. Diversa membra in uno corpore non eumdem habent actum, sed eumdem habent Spiritum, pro quo uno diversa illa dicimus corpus unum. Fideles itaque in quocunque genere, in quacunque professione debemus diligere, venerari et colere; non quia diversi sunt, sed quia unum sunt. Noli natista novus. Unus in omnibus diligatur Christus; et cum diligas omnes, vitia non ames; quae sic in aliis, quaeso, redarguas, ut tua primum rejicias. Ipse ego dum monachi ordinem praedico, ejus tamen vitia non defendo qui videri monachus appetit, sed esse negligit. Quem enim video vagabundum discurrere, abjecto pudore munuscula quaerere, honores ambire, mendacia spargere, garrulum, turpis famae, hunc tanto altius doleo cecidisse quanto sanctiori praeditus fuerat ordine. Ejus quippe crimina sic abhorremus, ut tamen mo
Abbreviated transcription (Latin):
merito. cum oportunitate regnum dĩ
in populo predicare: peccatores corriꝑe.
penitentes susciꝑe. soluere.⁊ligare. Be¬
bent sedulo altariis deseriure: de obla¬
tionib ⁊ decimis iuuere. Ipsi enim more¬
re. ñ canibꝰ alendis. ⁊ accipitͥbꝰ nec in hiᷤᷤ q̃ eru¬
besco dicere. censent disꝑdere bona ec¬
cłe. O uia gͦ ad ꝑagenda inpopło dei
offitia eccłastica. ioonei sunt monachi
nemo p̃iudicet eis. Ipsi enim ⁊ de clero
sunt.⁊ canonice uiuunt. Licet ꝑ sui
nominis p̾rogatiua. ⁊ sacri habitus re¬
uerentia. sese arcius contrahant.⁊ in
claustris cenobialibꝰ silentia teneant:
patribusq siuis spiritalib pareant. Hi
canti sponso ut ad aꝑiendum ei exeãt:
humilit̾ excusant dicentes. Laui pe¬
des meos. quomodo inquinabo eos:
Exiu me tunica mea: quomͦ in duar il¬
la: Hec de ordinis dignitate suffitiat
monastici prelibasse. de quo ꝑie te com¬
moneo. ne ultra sacro ordini detra ha ᷤ

Expanded text:
ioris vitae merito cum opportunitate regnum Dei ioris vitae merito cum opportunitate regnum Dei in populo praedicare, peccatores corripere, poenitentes suscipere, solvere et ligare. Debent sedulo altariis deservire, de oblationibus et decimis re, non canibus alendis et accipitribus, nec in his quae erubesco dicere censent disperdere bona Ecclesiae. Quia ergo ad peragenda in populo Dei officia ecclesiastica idonei sunt monachi, nemo praejudicet eis. Ipsi enim et de clero sunt, et canonice vivunt; licet pro sui nominis praerogativa et sacri habitus reverentia sese arctius contrahant et in claustris coenobialibus silentia teneant, patribusque suis spiritualibus sedulicanti sponso ut ad aperiendum ei exeant, humiliter excusant, dicentes: Lavi pedes meos. Quomodo inquinabo eos? Exui me tunica mea. Quomodo induar illa? Haec de ordinis dignitate sufficiat monastici praelibasse; de quo pie te commoneo ne ultra sacro ordini detrahas,
Abbreviated transcription (Latin):
uid dicis: Unde probas qd̾
monachus oĩs et clericus sit:
N cognoscendis sce Responsio¬
eccłe institutis te rudem uideo: quẽ
de monacho quid sit querendũ audio.
Scias fili. quia nemo fit monachus: nͥ
ante fuerit clericus. Eum enim quis
suscipitur ad monachatum: si laicus
est benedictione catholica pͥmo sacratur
in clericum. Non potest sane fieri mona¬
chus: nisi fuerit ante dñm secutus. fĩt
itaq clericus. non ut ibi tantum rema¬
neat: s ut eo gradu ad altiora transeat.
Ut gͦ fiat monachus. pͥmo apłicam ꝑfec¬
tionem profitetur: qd̾ scilicet relicꝰtis oĩ¬
b ⁊ seipsum abnegans. xp̃m obediendo
sequatur. Data uero ꝑfessione tunc a
patre spiritali ut mundo moriens exuit᷑.
⁊ sacramento nouitatis xp̃i. id ẽ colobio
cũ benedic̾tiõe xp̃i uestitur: ubi clerica¬
lis ordo non deponitur. s religione mo¬
nachica cumulatur. Qui q̾m dõ arciꝰ¬
militant. digni sunt ut in xp̃i mi
licia p̃eant.⁊ quia seipsos norunt reg̾e

Expanded text:
uid dicis? Unde probas quod monachus omnis et clericus sit? RESP. In cognoscendis sanctae Ecclesiae institutis te rudem video, quem de monacho, quid sit, quaerentem audio. Scias quia nemo fit monachus nisi ante fuerit clericus. Cum enim quis suscipitur ad monachatum, si laicus est, benedictione catholica primo sacratur in clericum. Non potest sane fieri monachus nisi fuerit ante Dominum secutus. Fit itaque clericus, non ut ibi tantum remaneat, sed ut eo gradu ad altiora transeat. Ut ergo fiat monachus, primo apostolicam perfectionem profitetur, quod scilicet relictis omnibus, et se ipsum abnegans, Christum obediendo sequatur. Data vero professione, tunc a patre spiritali ut mundo moriens exuitur, et sacramento novitatis Christi, id est colobio, cum benedictione Christi vestitur; ubi clericalis ordo non deponitur, sed religione monachica cumulatur. Qui quonitanto digni sunt ut in Christi militia praeeant, et quia se ipsos norunt regere,
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ẽ inqͥs. non ẽ penitentia: here est pe
nitentia: s baptisma aliud ñ est. Peni-¬
tentia uͦ est: et multam habet fortitu¬
dinem etiam in eum qͥ peccatis ualde
demersus ẽ.Si uoluent potest libe¬
rare eum exonere peccatoꝵ. et ꝑiclitan¬
tem intuto constituere: ac si ad sũmum
fundum iniqͥtatis ꝑuenerinͭ. E hoc ex mul
eadit in qͥt ñ resurgit. aut qͥ auertitur.

Expanded text:
go, inquis, non est poenitentia? Est. Sed baptisma aliud non est. Poenitentia vero est, et multam habet fortitudinem, etiam in eum qui peccatis valde dimersus est. Si voluerit, potest liberari ab onere peccatorum et periclitantem in tuto constituere, etiamsi ad ipsum fundum iniquitatis pervenerit. Et hoc ex multcadit, non resurgit? Aut qui avertitur,
Abbreviated transcription (Latin):
erra enim uenientem suꝑ se
bibens imbrem. et generans
dictionem a deo. P ferens aut̃ sꝑinas
ac tribulos. repba est et maledicto ꝓxi¬
ma: cuius consummatio in combustioẽ.

Expanded text:
erra enim saepe venientem super se bibens imbrem, et generans dictionem a Deo. Proferens autem spinas ac tribulos, reproba est, et maledicto proxima: cujus consummatio in combustionem.
Abbreviated transcription (Latin):
Rȩꝓba inquit: et maledicto ꝓxima
o quant̾ã habet consolationem hic ser¬
mo. Maledictioni in quit ꝓxima: non
maledicta. Qͥ autẽ necdum in maledi¬
ctione incidit s ꝓximus ẽ. et longe
fien poterit: non hoc solo consolat᷑.
s etiam in eo qͦd sequit᷑. Non enĩ dix̃
reꝓba et maledictioni proxima: q̃
comburetur. S quid: Cuiꝰ consumma¬
tio in adustionem: si usq ad finem ꝑ¬
manet inquit. Proinde si abscidamꝰ
& aduramus spinas: poterimus mille
bonis ꝑfrui. et fieni ꝓbabiles: et bene¬

Expanded text:
Reproba, inquit, et maledictioni proxima . O quantam habet consolationem hic sermo! Maledictioni, inquit, proxima, non maledictio. Qui autem necdum in maledictionem incidit, sed proximus est, et longe fieri poterit. Et non hoc solo consolatus est, sed etiam in eo quod sequitur. Non enim dixit: Reproba et maledictioni proxima, quae comburetur. Sed quid? Cujus consummatio in adustionem. Si usque ad finem permaneat, inquit. Proinde si abscidamus et aduramus spinas, poterimus mille bonis perfrui, et fieri probabiles, et bene
Abbreviated transcription (Latin):
sina multa. Medicamentũ fortius. quod
maxime oꝑetur in penitentia: hoc ẽ:¬
medicamentum multas qͥdẽ herbas
accipit: unam aut̃ dominatissimam
ficit. Audi enĩ quod dixit diuina scͥp¬
tura. Date elemosinam: et erunt uobiᷤ¬

Expanded text:
s. Medicamentum fortius, quod maxime operatur in poenitentia, hoc esmedicamentum multas quidem herbas accipit, unam autem dominantissimam:ficit. Audi enim quid dicit divina Scriptura: Date eleemosynam, et ecce
Abbreviated transcription (Latin):
certissime diuine notionis constantia.
Res equidem licet ut ꝑuise sunt existen¬
do fiant.⁊ legẽ ꝓuidentie millatenꝰ de¬
clinare ualeant. tamen sue propͥetatẽ ab¬
solutionis seruant. q̃ prius qmͣ eueniant.
uid dixisti: Potest ne aliquid alit᷑

Expanded text:
certissima divinae visionis constantia. certissima divinae visionis constantia. Res equidem, licet ut provisae sunt existendo fiant, et legem Providentiae nullatenus declinare valeant, tamen suae proprietatem absolutionis servant; quae priusquam eveniant, II. INTERR. Quid dixisti? Potestne aliquid alit
Abbreviated transcription (Latin):
fieri. qͣm qd̾ diuina ꝑuidentia inconcus¬
se decerint.
uobus modis solet necessitas assig¬
simplex una: conditionalis uero altera.
Simplex. ut omne corpus ẽ palpabile. Hoc
enim simplicit̾ ẽ necesse. sine omni con¬
ditione. absq ulla det̾minatione. Condi¬
tionał autem ut dum aliquem scio leg̾e:
eum leg̾e ẽ necesse. Necesse dico ñ ꝑ na¬
tura legentis: s ꝑ adiectione conditiõis.
Qd̾ enim te certum ẽ scire: ñ potest alit̾
ẽẽ. ⁊ te tunc alit̾ scire. Legentem quippe
uoluntarie. nulla necessitas facit leg̾ẽ:
quem tamen dum scio legere. ꝑlege con¬
ditionis necesse ẽ leg̾e. Sic ⁊ diuina pro¬
uidentia dum p̾sens aliquid cõsiqdat. il¬
lud ita tunc ẽẽ necessario constat: tã &¬
siinre uisa. nulla nature sit necessitas.
Rationał sane creatura ꝑ sue lib̾tatis
natura. constat absoluta: qmͣ si ad diui¬
num contuitũ referas. fit necessaria pro

Expanded text:
fieri quam quod divina providentia inconcusfieri quam quod divina providentia inconcusse decernit. Duobus modis solet necessitas assigsimplex una, conditionalis vero altera. Simplex, ut omne corpus est palpabile. Hoc enim simpliciter est necesse, sine omni conditione, absque ulla determinatione. Conditionalis autem, ut, dum aliquem scio legere, eum legere est necesse. Necesse dico, non pro natura legentis, sed pro adjectione conditionis. Quod enim te certum est scire, non potest aliter esse, et te tunc aliter scire. Legentem quippe voluntarie nulla necessitas facit legere; quem tamen dum scio legere, pro lege conditionis necesse est legere. Sic et divina providentia, dum praesens aliquid considerat, illud ita tunc esse necessario constat, tametsi in re visa nulla naturae sit necessitas. Rationalis sane creatura pro suae libertatis natura constat absoluta: quam si ad divinum contuitum referas, fit necessaria pro
Abbreviated transcription (Latin):
luntate p̾uidit. M inime gͦ d̾i ꝓuiden¬
tia cadere eum facit: quem ꝓpͥo casurũ
uicio p̾uidit. P reuidit quidem peccatu¬
ros angłos ⁊ homines. quem nicħ futu¬
roꝵ latet. N ec enim futura eẽnt: si i eiꝰ
p̾scientia non fuissent. Q uecumq gͥ d̾s
ꝓuidet futura. ñ possunt nͥ euenire ꝓui¬
sa: alioqum prouidentia falleret᷑. Int̾
omĩa autẽ ꝑuisa parit̾ est liberi arbitrii
facultas: qmͣ sicut d̾s ꝓuidit. sic eam & angłõ
⁊ homini dedit. Oua propt̾ tam hõ qͣm
angłs. ꝓ facultate lib̃i arbitrii int̾ omĩa
que facta sunt currit absolutus: qmͣdiu
facultate liberi arbitrii bene sub do utit᷑.
Seruata gͥ ista sͥ ab eo prestita lib̾tate. ñ
cogitur necessitate: qͥ si negligendo de¬
clinat abono. culpa sua exuitur lib̾tate.
⁊ seruus remanet sub uinculo culpe.
cessitate currentẽ. cum scđm immutabi¬
litatẽ diuie ꝓuidentie simul oĩa sunt
sub necessitate: Non enim potest aliter

Expanded text:
luntate praevidit. Minime ergo Dei providenluntate praevidit. Minime ergo Dei providentia cadere eum facit, quem proprio casurum vitio praevidit. Praevidit quidem peccaturos angelos et homines, quem nihil futurorum latet. Nec enim futura essent, si in ejus praescientia non fuissent. Quaecunque igitur Deus providet futura, non possunt non evenire provisa. Alioquin providentia falleretur. Inter omnia autem provisa pariter est liberi arbitrii facultas: quam sicut Deus praevidit, sic eam et angelo et homini dedit. Quapropter tam homo quam angelus pro facultate liberi arbitrii inter omnia quae facta sunt currit absolutus quandiu facultate liberi arbitrii bene sub Deo utitur. Servata igitur ista sibi ab eo praestita libertate, non cogitur necessitate: qui si negligendo declinat a bono, culpa sua exuitur libertate, et servus remanet sub vinculo culpae.cessitate currentem, cum secundum immutabilitatem divinae providentiae simul omnia sunt sub necessitate? Non enim potest aliter
Abbreviated transcription (Latin):
era ẽ ut ipse asseris. uera ẽ diuina ꝑ¬
uidentia: uere scđ̾m eam fiunt sin¬
tiam. facta ẽ angłi ⁊ hominis rationalis
natura: ⁊ utrisq data liberi arbitrii fa¬
cultas. Quare ficut d̾s p̾uidit utrumq
p̾ditũ arbitrii libertate condidit qͣli¬
bertate angłs ⁊ homo bene uti debuit ⁊
potuit. Oi d̾ sitanto abusus munere ne¬
glex̃: iure culpandus ẽ qui bene potuit
s male uoluit. Habens itaq ado posse
bonum. ñ debuit apponere uelle malũ:
qd̾ quia tnͣsgressor apposuit. iusto d̾i iu¬
dicio miser accepit. ut ꝑuelle malũ a¬
mitt̾et bonũ posse. Factus itaq sub uelle
malo captiuus. se non posse qd̾ uelit do¬
let.: qui si obediens mansisset sub d̾o. pos¬
set omne quod uellet. Oui gͦ contemp¬
sit dn̾m. iure ꝑdidit posse bonum s adño
prestitũ.⁊ miser tenuit ñ posse qd̾ uelit.
qui uelle malum ꝑu̾se concepit. N̾ itaq
necessario cecidit: nec enim eũ d̾s om̃iũ
p̾scius. casurum necessitate. s ꝓpria uo¬

Expanded text:
era est, ut ipse asseris, vera est divina providentia; vere secundum eam fiunt sintiam facta est angeli et hominis rationalis natura, et utrisque data liberi arbitrii facultas. Quare sicut Deus praevidit, utrumque praeditum arbitrii libertate condidit, qua libertate angelus et homo bene uti debuit et potuit. Quod si tanto abusus munere neglexit, jure culpandus est qui bene potuit, sed male voluit. Habens itaque a Deo posse bonum, non debuit apponere velle malum: quod quia transgressor apposuit, justo Dei judicio miser accepit ut per velle malum amitteret bonum posse. Factus itaque sub velle malo captivus, se non posse quod velit dolet: qui si obediens mansisset sub Deo, posset omne quod vellet. Qui ergo contempsit Dominum, jure perdidit posse bonum sibi a Domino praestitum; et miser tenuit non posse quod velit, qui velle malum perverse concepit. Non itaque necessario cecidit. Nec enim eum Deus omnium praescius casurum necessitate, sed propria vo
Abbreviated transcription (Latin):
tum peccato cumulans. seipsum int̾imẽs.
laqueo sesuspendit. Possumus etiã dic̾e
caritatẽ offende. O ui enim in caritatẽ
offendit: qͣnͣtumcumq penitens sit abs¬
q caritate non pocest absolui. Ubi enĩ
caritas non ẽ sequitur qr penitentia ue¬
ra non ẽ. De caritate namq legimꝰ scͥp¬
tum. Dimissa sunt eipeccata multa:
qm dilex̃ multum. Caritas sane fecun¬
dam facit eccl̃ã. que filios generat ad
uitam: qua penitentibꝰ reparat gra̾m:⁊
UMma caritas que cundꝰ.¬
õs est: ubicumq ẽ. ñ minꝰ
aut magis caritas ẽ. Nul¬
la enim substantia. nul¬
laue eẽntia alicubi magiꝰ
uł minus substantia uł eẽntia est. Ioħs
quidẽ dicit. d̾s caritas est. O d̾ quia eẽn¬
tialit̾ ẽ: non amare aliquid ñ potest. Qua¬
propt̾ sicut sapientia que ds ẽ omnia in¬
different̾ nouit: sic caritas que d̾s est oĩa
indifferent̾ diligit: Insimplici quidẽ dita¬

Expanded text:
tum peccato cumulans, se ipsum interimens, tum peccato cumulans, se ipsum interimens, laqueo se suspendit. Possumus etiam dicerecharitatem offendere. Qui enim in charitatem offendit, quantumcunque poenitens sit, absque charitate non potest absolvi. Ubi enim charitas non est, sequitur quia poenitentia vera non est. De charitate namque legimus scriptum: Dimissa sunt ei peccata multa, quoniam dilexit multum . Charitas sane fecundam facit Ecclesiam, quae filios generat ad vitam, qua poenitentibus reparat gratiam, et Summa charitas, quae Deus est, ubicunque est, non minus aut magis charitas est. Nulla enim substantia nullave essentia alicubi magis vel minus substantia vel essentia est. Joannes quidem dicit: Deus charitas est . Quod quia essentialiter est, non amare aliquid non potest. Quapropter sicut sapientia, quae Deus est, omnia indifferenter novit, sic charitas, quae Deus est, omnia indifferenter diligit. In simplici quidem Deita
Abbreviated transcription (Latin):
patrem. aut in filium. a quibꝰ ꝑ identita¬
te eẽntie ñ possumꝰ separare spm̃ sc̃m:
remittetur ei ita uidelicet si ad eccłam di
confug̾it. que in sp̾u sc̃o peccata dimit¬
tit. Q. d̾ si contempserit donum sp̃c sci.
quẽ ad soluendum mat̾ eccła accepit:
dampnandus remanet in peccatis. Un¬
de recte sequitur. O i autẽ peccau̾nt
in sp̃m sc̃m: non remutetur eineq in
hoc scło. neq infuturo. hic accipimus
catum. Hoc etiam scire te conuenit. quia
hoc donum sicut ẽ sp̾c sc̃i: sic ẽ patris et
filii. Inseparabilis enim oꝑatio trinitatss
qui procedendo apatre ⁊ filio d̾s ẽ ⁊ do¬
num di. O uapropt̾ unus cum patre et
filio d̾s. hunc oꝑatur effectum: quo eccl̃a
soluit peccatũ. Contra hoc sc̃i sp̃c do¬
num sentiebat: pͥmus fr̾icida ille qͥ dice¬
bat. M aior ẽ iniquitas mea: qͣm ut
ueniam merear. O uasi diceret. Ñ est
qͥ dimittat. Ille etiam dñ uenditor. con

Expanded text:
Patrem aut in Filium, a quibus pro identitaPatrem aut in Filium, a quibus pro identitate essentiae non possumus separare Spiritum sanctum, remittetur ei, ita videlicet si ad Ecclesiam Dei confugerit, quae in Spiritu sancto peccata dimittit. Quod si contempserit donum Spiritus sancti, quem ad solvendum mater Ecclesia accepit, damnandus remanet in peccatis. Unde recte sequitur: Qui autem peccavit in Spiritum sanctum, non remittetur ei, neque hoc saeculo, neque in futuro. Hic accipimus catum. Hoc etiam scire te convenit, quia hoc donum, sicut est Spiritus sancti, sic est Patris et Filii. Inseparabilis enim operatio Trinitatis qui procedendo a Patre et Filio, Deus est et donum Dei. Quapropter unus cum Patre et Filio Deus hunc operatur effectum quo Ecclesia solvit peccatum. Contra hoc sancti Spiritus donum sentiebat primus fratricida ille qui dicebat: Major est iniquitas mea quam ut veniam merear . Quasi diceret: Non est qui dimittat. Ille etiam Domini venditor confe
Abbreviated transcription (Latin):
in dicit siue qui peccat contra patrem.
peccat pariter contra filium: ⁊ contra
sp̃m scm. Eodem modo qui peccat contͣ
gatum ⁊ in celo. ⁊ quodcumq solu̾is suꝑ
t̾rã. erit solutum ⁊ inceł. Hoc insigne iu¬
dicium: de cathedra petri procedit. Que
qr sac̾dotale offitium significat: eiusdẽ
cathedre festum. m̾ito celebrandum censet
eccła. P otestas enim ħ ẽ: clauis tã petri.
qm omniũ qͥ curam hñt animarũ. Ad
eos itaq qͥꝑ sp̃m scm peccata possunt di¬
imiit̾e. ⁊ penitentibꝰ possunt regna celestia
reserare. penitentes oportet confug̾e: ut qͥ
peccando ligare se potuer̾t. s soluere ne¬
queunt. ꝑ clauem petͥ soluantur. ut eccłe
catholice restituant᷑. O in autẽ infidet̃
ẽ. aut impuis. clauies eccłe contemꝑnit.¬
cata dimitti contradicit. hic blasphemat.
⁊ contra spm̃ sc̃m peccat. quem accipit
mat̾ eccł̃a ad remittenda subditis pec¬
cata. B ene itaq dicitur. qͥ peccau̾it in

Expanded text:
i dicit sive qui peccat contra Patrem, i dicit sive qui peccat contra Patrem, peccat pariter contra Filium et contra Spiritum sanctum. Eodem modo, qui peccat contra gatum et in coelo; et quodcunque solveris super terram, erit solutum et in coelis . Hoc insigne judicium de cathedra Petri procedit: quae quia sacerdotale officium significat, ejusdem cathedrae festum merito celebrandum censet Ecclesia. Potestas enim haec est clavis tam Petri quam omnium qui curam habent animarum. Ad eos itaque qui pimittere, et poenitentibus possunt regna coelestia reserare, poenitentes oportet confugere; ut qui peccando ligare se potuerunt, sed solvere nequeunt, per clavem Petri solvantur, ut Ecclesiae catholicae restituantur. Qui autem infidelis est aut impius, claves Ecclesiae contemnitcata dimitti contradicit, hic blasphemat, et contra Spiritum sanctum peccat, quem accipit mater Ecclesia ad remittenda subditis peccata. Bene itaque dicitur: Qui peccaverit in
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ corporalit̾ inspex̃. s spiritalit̾ intel¬
lex̃. Columbã quidem illam que super
xp̃m apparuit. p̾sentes oculis inspexert̾:
⁊ uocẽ illam q̃ super ipsum sonuit auri¬
b audierunt. Sicut flammã in rubo mo¬
ysi ostensam. sicut columpnã ignis ⁊ nubis
popło isrł p̾paratã. sicut indatione legis
ta his similia. Horum omniũ ido cor¬
porał speties apparuit. ut significaret a¬
liquid: ⁊ p̾teriret. ꝑ acto officio significa¬
patre: nec sp̾c sc̃s in aliquo differt ab utro¬
q O. uoꝵ enim ẽ una eẽntia: eadem est
sine differentia ommipotentia. Int̾rogatio.
ssentio spm scm̃ patre uł filio ñ ẽẽ
minorẽ: s tamen dum eugłicũ ꝓpen¬
do sermonẽ. quod ammͦ ipsum sentio
ieqͣlem. Ueritas namq dicit. Qui dixe¬
rit u̾bum contra patrem ⁊ contͣ filiũ: re¬
mittet᷑ ei. Qui autem dixerit contra
spm̃ scm̃: ñ remittetur ei neq in hoc
scło. neq in fut᷑o.

Expanded text:
illorum corporaliter inspexit, sed spiritaliter intelillorum corporaliter inspexit, sed spiritaliter intellexit . Columbam quidem illam quae super Christum apparuit praesentes oculis inspexerunt, et vocem illam quae super ipsum sonuit auribus audierunt, sicut flammam in rubo Moysi ostensam, sicut columnam ignis et nubis populo Israel praeparatam, sicut in datione legis uam multa his similia. Horum omnium ideo corporalis species apparuit, ut significaret aliquid, et praeteriret peracto officio significaPatre, nec Spiritus sanctus in aliquo differt ab utroque. Quorum enim est una essentia, eadem sit sine differentia omnipotentia. XVII. INTERR. Assentio Spiritum sanctum Patre vel Filio non esse minorem; sed tamen dum evangelicum perpendo sermonem, quodam modo ipsum sentio inaequalem. Veritas namque dicit: Qui dixerit verbum contra Patrem aut contra Filium, remittetur ei. Qui autem dixerit contra Ssaeculo, neque in futuro .
Abbreviated transcription (Latin):
ginis unita est u̾bo d̾i. Cũ enĩ sp̾c sc̃s in
mariam descendit ꝑ quem u̾bo d̾i carnis
substantiã uigo minist᷑uit: omnẽ culpeo
riginał maculã mox euasit. ⁊ deinceps ab
incentiuis uitioꝵ lib̾a ꝑmansit. Cuns ꝑ¬
fecta integͥtas saluatorẽ genuit. unde et
plena om̃i gr̃a m̃ito dicta fuit. que tem¬
poralit̾ filiũ edidit. quẽ pat̾ d̾s et̾nalit̾ ge¬
nuit. Nec mireris eundem d̾i ⁊ hommis
filium multis modis designari. ut ꝑ lig¬
num uite qd̾ quidem inꝑadiso fuit. ⁊ ꝑ
lapidem in quo iacob dormiuit: ⁊ ꝑ ioseph
quem fr̃m inuidia ne suꝑ eos regnaret uen¬
didit. suꝑ quos uenditus ab eis ille regna¬
uit. ⁊ ꝑ petram que ꝑcussa in heremo a¬
qͣs dedit. De hac dicit apłs. P etra autẽ
erat xp̾c. Istis quidẽ existentibꝰ. accessit
quidam actus significationis: quo xp̃m
agnus di. ⁊ ab euangłista qͥ in apocalip¬
si sua agnum occisum uidit: qd̾ nemo

Expanded text:
ginis unita est Verbo Dei. Cum enim Spiritus sanctus in ginis unita est Verbo Dei. Cum enim Spiritus sanctus in Mariam descendit, per quem Verbo Dei carnis substantiam Virgo ministravit, omnem culpae originalis maculam mox evasit, et deinceps ab incentivis vitiorum libera permansit; cujus perfecta integritas Salvatorem genuit. Unde et plena omni gratia merito dicta fuit, quae temporaliter Filium edidit, quem Pater Deus aeternaliter genuit. Nec mireris eumdem Dei et hominis Filium multis modis designari, ut per lignum vitae, quod quidem in paradiso fuit, et per lapidem in quo Jacob dormivit, et per Joseph, quem fratrum invidia, ne super eos regnaret, vendidit, super quos venditus ab eis ille regnavit; et per petram, quae percussa in eremo aquas dedit. De hac dicit Apostolus: Petra autem erat Christus . Istis quidem existentibus, accessit quidam actus significationis, quo Christum Agnus Dei , et ab evangelista, qui in Apocalypsi sua Agnum occisum vidit, quod nemo
Abbreviated transcription (Latin):
ra. in qua appareret sp̾c sc̃s: sicut assũpt᷑
ẽ h̾o. in quod̾i filius mundo apparuit ma¬
nifestus. N enim columbã illã que suꝑ
dũ̾m apparuit. uel illum flatũ quo dñs
spm̃ insufflauit. uł illum ignem quo idẽ
sp̃c discipulos inflammauit: munitatẽ
seruiente creatori creatura. ad demonstnͣ¬
dum ⁊ significandum sp̃m sc̃m temporalit̾
assumpta: sicut significari ⁊ demonstrari
et̾num mortalib congruebat. N itaq pos¬
aut ẽe qdm uł flatum. uł ignem: sicut dici¬
mus filium d̾i ẽẽ đm ⁊ hominẽ. Uox enĩ
illa patris que corporalit̾ suꝑ filiũ sonuit.
⁊ corporea species columbe. qua ibidem sꝑi¬
ritũ scm̃ demonstrari oportuit. subito fac¬
ta sunt: ⁊ ꝑacto sue significationis myst̾io.
in id unde sumpta fuerant ilico rediert̃.
pit ut homo: unde dictus ẽ plenus gr̾a et
spũ scõ. Nec tunc pͥmum spu̾ scõ unc̾tus ẽ
nitas tunc plene accepit. cũ in utero uir¬

Expanded text:
ra, in qua appareret Spiritus sanctus, sicut assumptus ra, in qua appareret Spiritus sanctus, sicut assumptus est homo in quo Dei Filius mundo apparuit manifestus. Non enim columbam illam quae super Dominum apparuit, vel illum flatum quo Dominus spiritum insufflavit, vel illum ignem quo idem Spiritus discipulos inflammavit, in unitateserviente Creatori creatura, ad demonstrandum et significandum Spiritum sanctum temporaliter assumpta, sicut significari et demonstrari aeternum mortalibus congruebat. Non itaque posaut esse Deum vel flatum vel ignem, sicut dicimus Filium Dei esse Deum et hominem. Vox enim illa Patris quae corporaliter super Filium sonuit, et corporea species columbae, qua ibidem Spiritum sanctum demonstrari oportuit, subito facta sunt, et peracto suae significationis mysterio, in id unde sumpta fuerant illico redierunt.pit ut homo. Unde dictus est plenus gratia et Spiritu sancto. Nec tunc primum Spiritu sancto unctus est, nitas tunc plene accepit cum in utero Vir
Abbreviated transcription (Latin):
cuius plenitudine omnes accepimꝰ. Ex
hac quippe sc̃i sp̃c effusione mirifica. locu¬
ti sunt homines omniũ gentiũ lingua:
fuitq sonus iste in omni t̾ra. Quo desig¬
natum ẽ omniũ linguarũ nationes cre¬
dituras: quia assumꝑta ẽ a filio d̾i huma¬
na sine peccato natura: ita ut una sit fac¬
ta assum̃ptis. ⁊ assumpti ꝑsona. Q uaꝑpt̾
qͥ equalis ẽ patri in deitate. factꝰ ẽ minor
patre ex assumpta humanitate: minor
tante minor etiam angło. Sic enim ait.
Miniusti eum paulominꝰ ab angłis.
Sp̃c uero sc̃̾s licet corporali specie. ut de¬
cebat ꝓ tempore sit missus : ñ ẽ t̾n fact᷑.
nec in alud aliqnͣdo conu̾sus: nec ali¬
cui rei in ꝑsona unitus. aut quolibet
modo mutatus. Quare minor ñ ẽ ⁊ tñ mis¬
sus est. Cum itaq utrumq legimus mis
nor patre factus est filius. s non minor
effectus est spirit᷑ sc̃s: qmͣuis ut̾q sit mis¬
sus. N on equidẽ sic assumpta ẽ creatu¬

Expanded text:
cujus plenitudine omnes accepimus. Ex hac quippe sancti Spiritus effusione mirifica locuti sunt homines omnium gentium lingua, fuitque sonus iste in omni terra. Quo designatum est omnium linguarum nationes credituras, quia assumpta est a Filio Dei humana sine peccato natura, ita ut una sit assumentis et assumpti persona. Quapropter qui aequalis est Patri in Deitate, factus est minor Patre ex assumpta humanitate, minor tante, minor etiam angelo. Sic enim ait: Minuisti eum paulo minus ab angelis . Spiritus vero sanctus licet corporali specie, ut decebat, pro tempore sit missus, non est tamen factus, nec in aliud aliquando conversus, nec alicui rei in persona unitas, aut quolibet modo mutatus. Quare minor non est, et tamen missus est. Cum itaque legimus missnor Patre factus est Filius, sed non minor effectus est Spiritus sanctus, quamvis uterque sit missus. Non equidem sic assumpta est creatu
Abbreviated transcription (Latin):
ntiquos patres sc̃m habuissen
spiritum qmͣ sepelegimꝰ quem ⁊ iina¬
ria plemus egisse cognoscimus. de cuius
carne natum nob̃ d̃i filium adoramꝰ. S
quid ẽ qd̾ alibi legitur. ñdum erat sp̾c
datus. quia iħc nondum erat głificat᷑:¬

Expanded text:
ntiquos Patres sanctum habuisse Spiritum quam saepe legimus, quem et in Maria plenius egisse cognoscimus, de cujus carne natum Dei Filium adoramus. Sed quid est quod alibi legitur: Nondum erat Spiritus datus, quia Jesus nondum erat glorificat
Abbreviated transcription (Latin):
quo ⁊ diem dm̃ desidauerunt uide. ⁊ de
fut᷑is płima sacram̃tis potuer̃t predicere. Isto
ioħs baptista repletus : in matris utero
Isto potuerunt loqui tam multa de.xp̾o.
⁊ racharias. ⁊ anna uidua.⁊ senex syme¬
on. S omnis illa sp̃c sc̾i datio. siue mis¬
sio. talis antea nusqmͣ fuit: qualis post
głificationẽ xp̃i inpentecosten copiosa
p̾fulsit. F accus ẽ enim decelo sonus. tan¬
qͣm aduenientis spiritus uehementis. ⁊
repleuit totam domum ubi erant seden

Expanded text:
quo et diem Domini desideraverunt videre; et de futuris plurima sacramentis potuerunt praedicere. Isto Joannes Baptista repletus est in matris utero. Isto potuerunt loqui tam multa de Christo et Zacharias et Anna vidua et senex Simeon. Sed omnis illa Spiritus sancti datio sive missio talis antea nusquam fuit, qualis post glorificationem Christi in Pentecosten copiosa praefulsit: Factus est enim de coelo sonus tanquam advenientis Spiritus vehementis, et replevit totam d
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum sit. qr uid̾ant lignũ pulchrũ
⁊ ad uescendum suaue. Mͦ autẽ ptꝰ
culpã aꝑti sunt. ad sciendum quem an¬
te non senserant in corpore tumultũ ⁊ con¬
fusi ñ sustinent uidere pudenda suis
ꝑ culpã membris insita. qͥ tumidi reli¬
q̃rant uidere diuina. Amisso enim statu
illo mirabili. quo sub dño pie uiuentes.
⁊ ligno uite cet̾isq salutiferis arboribus
utentes. nec egritudine tabescerent. nec
semo ueterascerent: susceꝑunt ptꝰ culpã
in carne sua intemꝑ antiam. motumq
turpissimũ atq p̾cipitẽ. Hec mors ea die
accidit: qͣ p̃ceptum homo transgredi p̾¬
sumpsit. Et qui obedientie prius decore
letabatur. mox grauem ꝑ inobedientia
pudorẽ in carne sua patiebatur. dum
in membris suis anima rationał. bestia¬
tebras. uenienti dño nuditatẽ suam p̾¬
sentare dño non audebat: que etiã suis
oculis displicebat. Interrogatio¬
uid est: Nonne aurib prauam

Expanded text:
scriptum sit quia viderant lignum pulchrum visu scriptum sit quia viderant lignum pulchrum visu et ad vescendum suave: modo autem post culpam aperti sunt ad sentiendum quem ante non senserant in corpore suo tumultum, et confusi non sustinent videre pudenda suis per culpam membris insita, qui tumidi reliquerant videre divina. Amisso enim statu illo mirabili, quo sub Domino pie viventes, et ligno vitae caeterisque salutiferis arboribus utentes, nec aegritudine tabescerent, nec senio veterascerent, susceperunt post culpam in carne sua intemperantiam motumque turpissimum atque praecipitem. Haec mors ea die accidit, qua Domini praeceptum homo transgredi praesumpsit. Et qui obedientiae prius decore laetabatur, mox gravem pro inobedientia pudorem in carne sua patiebatur, dum in membris suis anima rationalis bestiatebras, venienti Domino nuditatem suam praesentare non audebat, quae etiam suis oculis displicebat. XVI. INTERR. Quid est? Nonne auribus pravam
Abbreviated transcription (Latin):
excusauit dicens. Serpens sedux̃ me
⁊ manducaui. Suꝑba amborũ excusa
diuino p̾poni mandato. Suum rei no¬
lunt fateri peccatum. s p̃ari fastu in
aliam ripam refundunt. Et dum p̾ten¬
dunt excusationẽ. sibi reseruant iniqͥ¬
tatẽ. Ex his tamen natus. s ñ eos imi¬
tatus. fidelis quisq ⁊ do deuotus. dũ us¬
q ad finem scłi multis ex̾citatur mał.¬
ad dñm refugit. ⁊ humiliat᷑ dicit. Ego
dixi dn̾e misere mei. sana animã meã
quia peccaui tibi. O si ⁊ hoc illi post cul¬
pã dixissent. siue penitentes a dno ueniã
quesissent. qui suꝑbi cecid̾ant. humiles
surrexissent. S nondum ceruices pecca¬
torum fregerat laboris assiduitas.⁊ mor¬
tis acerbitas. Quos ne de se p̾sumant.
⁊ pena monet qm in presenti tolerant:
⁊ futurũ t̾ret iudicium qd̾ formidant.
Qd̾ autem de tnͣsgressorib illis scrip¬
tum ẽ. qr aꝑti sunt oculi eorum. apti
sunt utiq ñ ad uidendum tantum cũ

Expanded text:
excusavit dicens: Serpens seduxit me, excusavit dicens: Serpens seduxit me, et manducavi . Superba amborum excusatdivino praeponi mandato. Suum rei nolunt fateri peccatum, sed pari fastu in alium culpam refundunt; et dum praetendunt excusationem, sibi reservant iniquitatem. Ex his tamen natus, sed non eos imitatus, fidelis quisque et Deo devotus, dum usque ad finem saeculi multis exercitatur mam refugit, et humiliatus dicit: Ego dixi, Domine, miserere mei; sana animam meam, quia peccavi tibi . O si et hoc illi post culpam dixissent, si vere poenitentes a Domino veniam quaesissent, qui superbi ceciderant, humiles surrexissent. Sed nondum cervices peccatorum fregerat laboris assiduitas et mortis acerbitas: quos ne de se praesumant, et poena monet quam in praesenti tolerant, et futurum terret judicium quod formidant. Quod autem de transgressoribus illis scriptum est, quia aperti sunt oculi eorum , aperti sunt utique, non ad videndum tantum, cum
Abbreviated transcription (Latin):
sisti minime uoliusti. mox isto qnͣtulo¬
cumq consensu. audiendi reus ẽẽ dinos¬
ceris. Sic itaq peccatur sola suggestiõe.
licet delectatus ñ fueris: consensum̃ue
ac̾tus. minime p̾bueris. Ita ⁊ pͥmus h̾o
suggestorẽ malum ñ ignorauit: seq o̾m
preceptum suscepisse respondit. Cui
male sugg̾enti dum scient̾ auditũ p̾¬
buit. mox ipsa suggestionis susceptiõe
deliquit. quo tandem delectatus atq
consentiens. plemus peccatum incurrit
Premissa itaq temptatiõẽ. dum mini¬
me contradix̃. quod equidem fecisse de¬
buit. iniquitatẽ sane uidit ⁊ tacuit: me¬
rito secuta ẽ incorde eius uis pͣue delec¬
tationis. Dum uidit. dum ẽe pulchrũ
aspectu. ⁊ delectabile iudicauit. delec¬
tationiq consensum actuᷤ p̃buit. dũ ac¬
cepit de fructu ⁊ comedit. Actumq excu¬
sando defendit. ubi m dñm refundẽs
culpam ait. Mulier quã dedisti mͥ:
dedit michi. ⁊ comedi. Mulier quoq

Expanded text:
sisti, minime voluisti, mox isto quantulosisti, minime voluisti, mox isto quantulocunque consensu audiendi reus esse dignosceris. Sic itaque peccatur sola suggestione, licet delectatus non fueris, consensumve actus minime praebueris. Ita et primus homo suggestorem malum non ignoravit, seque Domini praeceptum suscepisse respondit: cui male suggerenti dum scienter auditum praebuit, mox ipsa suggestionis susceptione deliquit, quo tandem delectatus atque consentiens, plenius peccatum incurrit. Praemissa itaque tentatione, dum minime contradixit, quod equidem fecisse debuit, iniquitatem sane vidit, et tacuit, merito secuta est in corde ejus vis pravae delectationis. Dum vidit, dum pulchrum aspectu et delectabile judicavit, delectationique consensum actus praebuit, dum accepit de fructu et comedit, actumque excusando defendit, ubi in Deum refundens culpam ait: Mulier quam dedisti mihi, dedit mihi et comedi . Mulier quoque
Abbreviated transcription (Latin):
atet qr peccamus. dum suggestione
mali posita nob̾ delectamur. delec¬
tati consentimus. consentientes qͣndoq
culpam defendimus. Suggestioe uero
qndo peccamus. nisi cum aliis peccare sug¬
gerimus: O uomodo gͦ dixisti. qd̾ adã
suggestiõe peccauit. cum ipse nemini
suggessit. s ei diabolica suggestio fac̾ta
peccatum attulit: Responsio.
Uum uel temptatione demonis. aut con¬
cupiscentia carnis. seu ambitione scłi
ad peccandum trahimur: qnͣdoq ꝑ delec¬
tationẽ mimme sequimur. nec ꝑ consen¬
sum tenemur. nec ꝑtinacia ligam.⁊ t̾n
si mox ut senserimus non statim abicimꝰ.
contradicimus. execramur. sola tantum
sugestione peccasse conuicim᷑. qui iniqͥ¬
tatem sensimus. nec statim restitimꝰ. licet
nec delectati fuerims. Uerbi gr̃a. Si tu
ꝑditorẽ dni tui uł amici. tecum loqui
de proditione sustinueris. nec contradixe¬
ris. cum tamen de malo dñi uel amici
tui nec delectatus. nec consentiens fueris.
qr contradicere uił resistere qmͣ statim sen¬

Expanded text:
atet quia peccamus dum suggestione mali posita nobis delectamur, delectati consentimus, consentientes quandoque culpam defendimus. Suggestione vero dic quando peccamus, nisi cum aliis peccare suggerimus? Quomodo dixisti quod Adam suggestione peccavit, cum ipse nemini suggessit, sed ei diabolica suggestio facta peccatum attulit? RESP. Cum vel tentatione daemonis aut concupiscentia carnis, seu ambitione saeculi ad peccandum trahimur, quandoque per delectationem minime sequimur, nec per consensum tenemur, nec pertinacia ligamur; et tamen si mox ut senserimus non statim abjicimus, contradicimus, exsecramur, sola tantum suggestione peccasse convincimur, qui iniquitatem sensimus, nec statim resistimus, licet nec delectati fuerimus. Verbi gratia: Si tu proditorem domini tui vel amici tecum loqui de proditione sustinueris, nec contradixeris, cum tamen de malo domini vel amici tui nec delectatus nec consentiens fueris, quia contradicere vel resistere, quam statim sen
Abbreviated transcription (Latin):
spectu eius. Hic eos maxime terruit.
N e forte adhuc inquit infide stantes.
ñ cum integra satisfactione confida
nans. Et quid dico de hominib: Ac
si angłos dicat. ac si archangłos.ac si
cherubin. ac si seraphin. ac si aliam
qͣmlibet creaturam omĩa reuelata st̃

Expanded text:
spectu ejus. » Hinc eos maxime terruit, ne forte adhuc, inquit, in fide stantes, non cum integra satisfactione perficer. Et quod dicimus de hominibus, ac si angelos dicas, ac si archangelos dicas, ac si Cherubin, ac si Seraphim, sicque aliam quamlibet creaturam, omnia revelata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
habentes uxores uirtutem aggredi.
si uoluermus. Quomͦ: Si habentes
tanqͣm ñ habentes simus: si ñ gau-¬
demꝰ in his que possidemꝰ. si mundo
utamur. tanquam ñ utentes. Si aut̃
s uoluptas quȩ male utitur nuptiiᷤ.
Nam neq uinum facit ebnetatem. s¬
mala uoluptas: et excessus moderati¬
onis. Utere cum moderatione nuptii:
et pͥmꝰ ens in regno: et omĩb fiuerᷤ

Expanded text:
habentes uxores virtutem aggredi habentes uxores virtutem aggredi si voluerimus. Quomodo? si habentes tanquam non habentes simus. Qui non gaudemus in his quae possidemus; si mundo utamur tanquam non utentes. Si autem sed voluntas quae male utitur nuptiis; nam neque vinum facit ebrietatem, sed voluntas et excessus moderationis. Utere cum moderatione nuptiis, et primus eris in regno, et omnibus frueris
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm senex potent laborare. ut bestiam¬
illam in cantet. Que sunt ista: labores:
lectiones: uigiliȩ. S quid ad nos hec in¬
qͥt. qui ñ sumꝰ monachi : hec mͥ dicis:
Dic paulo cum dic̃ uigilantes in omni
patientia et oratione: cum dicit. carnis
curam ne fecentis inconcupiscentiis: ñ
enim monachis hec senbebat tantum:
s omib qͥ erant inciuitatib. Non enĩ
scłaris homo debet aliqͥd amplius ha¬
bent. Nam et beatitudines que axp̃o di¬
cuntur. ñ monachis tantũ dicte sunt:
alioquin uniu̾sus mundus ꝑibit: et
accusabimus crudelitatem dĩ. Si uero
beatitudines solis monachis dicte st̃.
secularem aut̃ hominẽ impossibile ẽ
eas implere: qui nuptias iussit ipse gͦ
om̃s ꝑdidit. Si enĩ ñ podest cum nup¬
tiis ea quȩ monachi sunt implere:
periert et corrupta sunt. et inangus¬
tum conclusit ea que uirtutis sunt.
Et quomͦ honorabiles st̃ nuptie: quȩ
nobis tantum impediunt: Quid g
Dossibile ẽ. et ualde possibile: etiam

Expanded text:
us poterit laborare ut bestiamillam incantet. Quae sunt ista? labores, lectiones, vigiliae. Sed quid ad nos haec, inquit, qui non sumus monachi? Haec mihi dicis? Dic Paulo, cum dicit: » Vigilantes in omni patientia et oratione ; cum dicit: « Carnis curam ne feceritis in concupiscentiis. » Non enim haec monachis scribebat tantum, sed omnibus qui erant in civitatibus. Non enim saecularis homo debet aliquid amplius ha« Nam et beatitudines quae a Christo dicuntur, non monachis tantum dictae sunt, alioquin universus mundus peribit, et accusabimus crudelitatem Dei. Si vero beatitudines solis monachis datae sunt, saecularem autem hominem impossibile est eas implere, ipse nuptias jussit, ipse ergo omnes perdidit. Si enim non possunt cum nuptiis ea quae monachorum sunt implere, perierunt et corrupti sunt, et in augustum conclusa quae virtutis sunt, et quomodo honorabiles sunt quae nobis tantum impediunt? Quid ergo impossibile est? et valde possibile, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
est: sputa suscepit: accusatus ẽ: de tra¬
ctionem sustinuit: calũpnias passus
ẽ: repulsus ẽ. infine crucifixus est. Iux¬
ta similitudinẽ inqͥt: sine peccato: hic¬
cit. insimilitudinem carnis: non hoc

Expanded text:
est, sputa suscepit, accusatus est, detractionem sustinuit, calumniam passus est, repulsus est a propria gente, in fine crucifixus est. Juxta similitudinem, inquit, sine peccato. similitudinem carnis, non hoc
Abbreviated transcription (Latin):
illis excitat dicens. Participes facti sumꝰ.
Pene dicens quia qͥ ita nos amauit qui
tantũ nobis dignatus ut suũ nos face-¬
ret corpꝰ: ñ nos despiciet ꝑeuntes. In¬
telligamus inqͥt de qualib reb facti
sumus. Nos et xp̃c: unum sumus. Hon gͦ
incredibiles ei existamus. Id iterũ illd̃¬

Expanded text:
 participes facti sumus ponae, dicens: Quia ita nos amavit, qui tantum nobis dignatus est, ita ut suum nos faceret corpus, non nos despiciet pereuntes. Intelligamus, inquam, qualibus rebus facti sumus. Nos et Christus unum sumus. Non ei incredibiles existamus. Timeamus ill
Abbreviated transcription (Latin):
mo ẽ. Magna qͥdem res ẽ fides. et saluta¬
mysteriorũ suscipere meruerunt: di¬
cens. festinemus intrare millam requiẽ
festinemus inquit: qm̃ non sufficit
dies: sed debet addi et uita. et multũ
qͥ tantas calamitates ꝑtulerunt in

Expanded text:
m. « Magna quidem res est fides et salutamysteriorum suscipere meruerunt, dicens: Festinemus ingredi in illam requiem. Festinemus, inquit, quoniam non sufficit fides, sed debet addi et vita fidei condiq
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. ꝓpͥe nomen ad quod gaudebant et
concurrebant: sabbatismum reqͥem uo
ad obsequiũ dei ꝑtinent. quȩ sacerdoteᷤᷤ
efficiebant. et que animam iuuabant.
et nichil aliud: sic et tunc. Postea uͦ ñi

Expanded text:
proprium nomen, ad quod gaudebant et concurrebant, sabbatismum regnum Dei ad obsequium Dei pertinent, quae sacerdotes efficiebant, et quae animam juvabant, et nihil aliu
Abbreviated transcription (Latin):
dam enĩ audientes amaricauerunt:
s ñ om̃s qui exierunt de egypto ꝑ
moysen. Quib aut̃ iratus est quadra¬
ginta annis: Nonne peccatorib quoꝵ
menbra ceciderunt in heremo: Quib
aut̃ iurauit quia ñ intrarent in reqͥẽ
eiꝰ: nisi infidelib : Et uidemus: quia ñ

Expanded text:
dam enim audientes amaricaverunt, sed non omnes qui 177 exierunt ex Aegypto per Moysem. Quibus autem iratus est quadraginta annis? nonne peccatoribus, quorum membra ceciderunt in eremo? Quibus autem juravit quia non intrent in requiem ejus, nisi infidelibus? et videmus qu
Abbreviated transcription (Latin):
habebant. Si enĩ patres ur̃i inquit. qͥ a
ñ sꝑauerunt sic̃ oportebat sꝑare. hec
passi sunt: multo amplius uos. Ad il¬
los enĩ iste sermo factus ẽ. Hodie nãq
inqͥt semꝑ ẽ: donec constat mundus.
Propt̃ quod consolamini uos ipsos ꝑ
singłos dies. usq quo uocatur hodie.
hoc est edificate inuicem. corrigite uoᷤ
ipsos: ne contingant uobis similia: ñ
obduretur qͥsquam. ex uobis decipien¬
te peccato. Attendis quia infidelitas
peccatum facit: Sicut enĩ infidelitas
malignam uitam ꝓcreat: sic etiã ani-¬
ma qñ inꝓfundum maloꝵ uenerit
contempnit. Contẽpnens autẽ. neq
credere patitur: ut se timore liberet.
Dixi namq in qͥt. ñ uidebit dñs: neq

Expanded text:
item: « Si enim patres vestri, inquit, quia non speraverunt sicut oportebat sperare, haec passi sunt, multo amplius vos. Ad illos enim iste sermo factus est. Hodie namque, inquit, semper est donec constet mundus. Propterea consolamini vos ipsos per singulos dies usquequo vocatur hodie: hoc est, aedificate invicem, corrigite vos ipsos, ne contingant vobis similia, ne obduretur quisquam ex vobis decipiente peccato. Attendis quia infidelitas peccatum facit? Sicut enim infidelitas malignam vitam procreat, sic etiam anima quando in profundum malorum venerit contemnit, contemnens autem neque credere patitur ut se timore liberet. Dixit namque, inquit, Non videbit Dominus, neque
Abbreviated transcription (Latin):
nem aꝑtum. Dixit enĩ in qͥt. hodie si
uocem eiꝰ audieritis. ne obduretis cor¬
da ur̃a: sic̃ inamaritudine. Quorũ ob-¬
duratoꝵ mentionem facit: Quorũ in¬
sicut et nos audiuimus: s nichil ꝓfuit
illis. Non gͦ putecis qͥa exauditu tantũ
p̃dicationiᷤᷤ iuuamini: quia et illi audi¬
erunt. s nicħ utilitatis habuere: qm̃
ñ crediderunt. Chaleb aut̃ et iħs qͥa
ñ contemꝑati sunt infidelib: effuge-¬
runt penam. que illis illata ẽ. Et inspice
qͣm mirabilit̾ ñ dixit ñ consenserunt.
s non contemꝑati sunt: hoc ẽ. sine sedi¬
tione dissenserunt: illis omnib unam.
atq candẽ sententiam habentib. Hic

Expanded text:
e si vocem ejus audieritis, ne obduretis corda vestra, sicut in amaritudine obduratorum. Mentionem facit quorumdam insiillis. Non ergo putetis quia ex auditu tantum praedicationis juvamini, quia et illi audierunt, sed nihil utilitatis habuere, quoniam non crediderunt. Caleph autem et Jesus, quia non consenserunt infidelibus, effugerunt poenam quae illis illata est. Et inspice quam mirabiliter. Non dixit non consenserunt, sed non contemperati sunt, hoc est sine seditione dissenserunt, illis omnibus unam atque eamdem sententiam habentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ dauid hoc postea dixit. post gene-¬
rationem illoꝵ loquens. hodie si uocẽ
eiꝰ audiertis. neobduretis corda ur̃a. ne
similia paciamini. qualia ꝓgenitores
ẽ quia est quedam requies. Nam si iã
acceꝑant requiem que erat in palesti¬
na: quare iterum eis dicit. hodie ne
obduretis corda ur̃a sic̃ patres ur̃i:
Que gͦ ẽ alia requies. nisi regnum celo¬
rum: cuius ymago et umbra est sab¬

Expanded text:
go David haec postea dixit, post generationem illorum loquens: « Hodie si vocem ejus audieritis, ne obduretis corda vestra, » ne similia patiamini, qualia progenitores ? Quia est quaedam requies, nam si jam acceperant requiem, quae erat in Palaestina, quare eis iterum dicit: ne obduretis corda vestra, sicut patres vestri? Quae ergo est alia requies, nisi regnum coelorum, cujus imago et umbra est Sab
Abbreviated transcription (Latin):
esse dicit. Unam sabbati: qua dñs reqͥ¬
euit ab oꝑibus suis. Sedãm inpalesti¬
na: in qua ingressi iudei requieturi
erant exmiseria multa. et laboribus:
Terciam que reuera ẽ. requies. hoc ẽ reg

Expanded text:
stola: unam Sabbati, qua Dominus requievit ab operibus suis; secundam in Palaestina, in quam ingressi Israelitae requieturi erant ex miseria multa et laboribus; tertiam, quae vera est requies, hoc est, re