comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lias antecedit. si rauca facta fuerit. tunc
alia succedit: quia pielatus uerbum dĩ
subiectis ñ p̃dicet: uel predicare nesciat.
cum raucus fiat. necesse ẽ ut alius succe¬
dat. Si autem nox accesserit: illa que p̾¬
cedit cum aliis ad terram descendes. locũ
quietis pecit. Tunc simul ouines ad custo¬
diam sin uigilias ordinant: ut relique se¬
curius somni quietem sumant. Posumuᷤᷤ
autem ꝑ ugiles incelligere quoslibet dis¬
cretos fr̃s. qui cominĩter fr̾ib tempora¬
lia ꝓuident: ⁊ desingulis spiritalit̾ curã
hũt. qd obsequia frm ꝓ posse luo iugi¬
lant: ut ab eis in cursus demouũ ⁊ acces¬
sus seculariũ prudent̾ repellant. Grues
uero que ad hoc eliguntur ut ꝓ aliis ui¬
gient. in pede a terra suspenso̾ lapillũ
tent. timentes nesi aliqͣ earũ dormiat.
lapsus a pede lapillus cadat: si autem ca¬
dat: euibilans clamat. Lapis est xp̃c. Pes.
mentis affectus. Sicut eium aliquis pe¬

Expanded text:
lias antecedit, si rauca facta fuerit, tunc lias antecedit, si rauca facta fuerit, tunc alia succedit, quia praelatus si verbum Dei subjectis non praedicet, vel praedicare nesciat, cum raucus fuit, necesse est ut alius succedat. Si autem nox accesserit, illa, quae praecedit, cum aliis ad terram descendens, locum quietis petit; tunc simul omnes ad custodiam sui vigilias ordinant, ut reliquae securius somni quietem sumant. Possumus autem per vigiles intelligere quoslibet discretos fratres, qui communiter fratribus temporalia provident, et de singulis specialiter curam habent. Ad obsequia fratrum pro posse suo vigilant, ut ab eis incursus daemonum, et accessus saecularium repellant prudenter. Grues varo, quae ad hoc eliguntur, ut pro aliis vigilent, in pede a terra suspenso lapillum tenent, timentes ne si qua earum dormiat, lapsus a pede lapillus cadat. Si autem cadat, evigilans clamat. Lapis, est Christus; pes, mentis affectus. Sicut enim aliquis pe
Abbreviated transcription (Latin):
aterta recedit: qr pec̃cor aut liix aut nũ¬
quam terrena desid̾ia derelinquit. De a
rues dum ꝑgunt: unam sequuntꝰ
ordine literato. Excelsa autem petũti
quo facilius uideant quas petant terras.
At ubi rauseescit: succedit alia. Nlocte
antem exeubias diuidunt. ⁊ ordinem ui¬
giliarũ ꝑ uices faciunt: tenentes lapil
arguant. Qd̾ cauendum erit: clamor
indicat. Etatem in illis color ꝓdit: nam in
sencctute nigrescunt. Grues cum de loco
ad locum transuolant: ordiuem ꝓcedũ¬
di uolando seruant. Illos autemi sĩgnisi¬
cedunt: ex se litteras in uolatu fingũt.
Illos aũ designant: qui in se p̃cepta scͥp¬
ture bene iuuendo formant. Quedam
earum alias antecedit. que clamare nõ
desinit: qr prelatus qui pͥmum locum
regiminis obtinet. suos sequaces mori¬
bus ⁊ uita p̾ire debet. ita tamen ut sem¬
ꝑ clamet: ⁊ uiam bone oꝑacõnis seqͣcib
suis predicando demonstret. Que autem a¬

Expanded text:
a terra recedit quia peccator aut vix aut nuna terra recedit quia peccator aut vix aut nunquam terrena desideria derelinquit. CArues dum pergunt, unam sequuntur ordine litterato. Excelsa autem petunt, quo facilius videant, quas petant terras. At ubi raucescit, succedit alia. Nocte autem excubias dividunt, et ordinem vigiliarum per vices faciunt, tenentes lapillarceant. Quid cavendum erit clamor indicat. Aetatem in illis color prodit. Nam in senectute nigrescunt. Grues cum de loco ad locum transvolant, ordinem procedendi volando servant. Illos autem significedunt, ex se litteras in volatu fingunt. Illos autem designant, qui in se praecepta Scripturae bene vivendo formant. Una carum reliquas antecedit, quae clamare non desinit, quia praelatus, qui primum locum regiminis obtinet, suos sequaces moribus et vita praeire debet, ita tamen ut semper clamet, et viam bonae operationis sequacibus suis praedicando demonstret. Quae autem a
Abbreviated transcription (Latin):
disꝑssi sunt. S ⁊ ñ atura uũlturis talisẽ
⁊dicitur: nt ꝑ maturẽ quisq peccat
intelligi iudenorr. Uultur si guidema
excercitum sequitur. ut mortuoꝵ cadau̾̃ib
satietur: quia pec̃cor prauos homines qui
unt in exercitu diatoli sequitur. ut puos
smmores imitetur. Mortuoꝵ cadauerib
uescitur: qr carnalib delid̾iis que mortem
generanti delectatur. Nultͦ ⁊̃ pedib libenter
oraditur. unde ⁊ a quibusdam gͣdipes apelła¬
qut quia terena pec̃cor amat. ⁊ terrenis iui¬
piat. Quandoꝙ ⁊̃ uultur in altum uolati
qu itor ad celestia mentem quandoq le¬
uait s qua intentione hoc faciati alcer ig¬
norat. Quis enim intuetur occłos uultũ
ris .i. intentõnem cogitatõnis: hoc enim
om̃ps sibi reliquit: quod cogitatõues ho¬
muuim solus nouit. Noca etiam quod
multur ut ait ysodorus a uolatu tardo no¬
minetur. Tarde eium cum uolare ceꝑit

Expanded text:
dispersi sunt; sed et natura vulturis talis esse dispersi sunt; sed et natura vulturis talis esse dicitur, ut per vulturem quisque peccator intelligi videatur. Vultur siquidem exercitum sequitur, ut mortuorum cadaveribus satietur, quia peccator pravos homines, qui sunt in exercitu diaboli, sequitur, ut pravos eorum mores imitetur. Mortuorum cadaveribus vescitur, quia carnalibus desideriis, quae mortem generant delectatur. Vultur etiam pedibus libenter graditur. Unde et a quibusdam gradipes appellatur, quia terrena peccator amat et terrenis inhiat. Quandoque etiam vultur in altum volat, quia peccator ad coelestia mentem quandoque levat, sed qua intentione hoc faciat, alter ignorat. Quis enim intuetur oculos vulturis, id est intentionem cogitationis? Hoc enim Omnipotens sibi reliquit, qui cogitationes hominum solus novit. Nota etiam quod vultur, ut ait Isidorus, a volatu tardo nominetur. Tarde enim cum volare coeperit,
Abbreviated transcription (Latin):
titudine diuinitatis sue. qiͣ quodã u¬
latu sublimi. cadauer mortalitatisi
conspexit in iufimis: ⁊ se se de celestil
ad una submisit. fieri quippe pꝑ uoss
tiit. mortem apd̃ nos quia apd̾ se erat
inmortał inuenit. S huiꝰ uulturis on
fuit. ip̃a intentio nr̃e resurrectõnis
ip̃e adcriduũ mortuis. ab eterna noss
te liberauit. Ille enim perfidus uidei
tendit. Conspexit quidẽ nulturem: sa
oculos uulturis non aspexit. Qui dini
humilitaus eius mias quib nos ad ali
subleuant consid̾are noluit: semitan
auis ignorauit. Neꝙ enĩ pensare stul¬
it. quõd eius nos humilitas leuaret a
celestia ⁊ mortis eius intentõ reformi
ret ad uitã. Semitã gͥ ignorauit au
nec intuitus ẽ oculus nusturis: qr ⁊ si
dit eum quem in morte tenuit. uidi
noluit. quanta iute nr̃e głia de eius
morte sequeretur. Uude ad crudolita
quoꝙ ꝑsecutõnis exarsit. uerba uiteꝑ¬
raut deferentes : in gentilitatis collectõus

Expanded text:
altitudine divinitatis suae, quasi a quodam valtitudine divinitatis suae, quasi a quodam volatu sublime cadaver mortalitatis nostrae conspexit in infimis, et sese de coelestibus ad ima submisit. Fieri quippe propter m animal petiit, mortem apud nos, qui apud se erat immortalis, invenit. Sed hujus vulturis oculus fuit ipsa intentio nostrae resurrectquia ipse ad triduum mortuus, ab aeterna nos morte liberavit. Ille enim perfidus Judaeaattendit, conspexit quidem vulturem, sed oculum vulturis non aspexit. Qui dum humilitatis ejus vias, quibus nos ad alta sublevaret, considerare noluit, semitam avis ignoravit. Neque enim pensaro studuit, quod ejus non humilitas levaret ad coelestia, et mortis eret ad vitam. Semitam igitur ignoravit avis, nec intuitus est oculos vulturis, quia etsi vidit eum quem in morte tenuit, videre noluit quanta vitam nostram gloria de ejus morte sequeretur. Unde et ad crudelitatem quoque persecutionis exarsit, verba vitrant deserentes, in gentilitatis collectionem
Abbreviated transcription (Latin):
diu infima cogitatõne abiecta sunt qͣn
gantur. Sequitur. duratur ad filios:
qiͣ ñ sint sui. Quasi non suos respicit:
quos alit̾ mu̾e quã docuit. ip̃a dep̾bñ¬
dit. Et durescente se uitia terrores admo¬
uet. seq in eoꝵ orutiatib exercet. atq
intudie facibus inflãmata. inquib nĩ
laborauit ut possent uule: laborãt ut
de his que agit in se głietur: ⁊ sibi solib
num ꝙ agit p̾ ceceris ascribat. De iuilti
enitam ignorauit auis: nec in tui¬
tus ẽ oculos uulturis. Quis hoc loci
ius nomine. nͥ ille signat᷑. qui corpus can¬
um ꝙ assumͥsit ascendendo ad echera liba¬
uit. Qui apte quoq ⁊̃ nulturis appellanĩ¬
ne exprimitur. Qultur quippe dnm ui¬
lat. si iacens cadauer conspicit. ad hest¬
se radaueris deponit: ⁊ plerumq sin
morte. capitur. dumn ad mortuum an¬
mal de summis uent. Recte ergo mebie¬
tor dei ⁊ hominum redemptor nr᷑ uultu
appellatõne signatur. qui manens in

Expanded text:
diu infima cogitatione abjecta sunt, quadiu infima cogitatione abjecta sunt, quagantur. Sequitur: Induratur ad filios, quasi non sint sui . Quasi non suos respicit, quos aliter vivere quam docuit ipsa deprehendit, et durescente saevitia terrores admovet, seque in eorum cruciatibus exercet, atque invidiae facibus inflammata, in quibus non laboravit ut possent vivere, laborat ut de his quae agunt, in se glorientur, et sibi solis bonum quod agunt, prae caeteris ascribunt, emitam ignoravit avis, nec intuitus est oculos vulturis. » Quis hoc in loco avis nomine nisi ille signatur, qui corpus carneum quod assumpsit ascendendo ad aethera libravit? qui apte quoque etiam vulturis appellatione exprimitur. Vultur quippe dum volat, si jacens cadaver conspicit, se ad esum cadaveris deponit, et plerumque se in morte capitur, dum ad mortem animal de summis venit. Recte ergo mediator hominum redemptor noster vulturis appellatione signatur, qui manens in
Abbreviated transcription (Latin):
ac penetrabili acie occulta eciam alicua de¬
licta depbñdunt. Sequitur. cum tẽpus fue¬
rit in altum alas erigit. Quid etũ alas hu¬
ius structõnis accipimus. insi pressas hoc
tempore quasi complicatas ypocrite cogi¬
tatõnes: Quas cũ tempus suerit in ascũ
eleuat: quia oportunitate comꝑta. eas
rarõnes pire. llunc añ qr scm se simu¬
lar. qr in seractip̃o stringit que cogitatr
quali alas in corpore per humilitatẽ pli¬
cat. Etat gͦ hypocrita. ⁊ minc suas lau¬
des appciat posinodũ uitã ꝓximoꝵ p̃¬
mat. ⁊ quiandoꝙ se m irrisione sui ꝯ¬
ditoris exercent: ut quo elacõra semꝑ
excogitat. co sapplitiis atrociorib ut¬
mergat. uñ ⁊ inbditur. Obliscitur
ꝙ pes comualcet ea: ⁊ bestia agri conte¬
ras. situt ona pes talcat. ⁊ bẽstia agti
conterit cum in terra desermitur: quia
iudelicet humana corda dum semꝑt̾
rena cogitare. semperque una sunt
agere appetunt. ad contorendũ se a

Expanded text:
ac penetrabili acie occulta etiam aliena deac penetrabili acie occulta etiam aliena delicta deprehendunt. Sequitur: Cum tempus fuerit, in altum alas erigit . Quid enim per alas hujus struthionis accipimus, nisi pressas hoc tempore quasi complicatas hypocritae cogitationes? Quas cum tempus fuerit, in altum elevat, quia opportunitate comperta eas tationes aperire. Nunc autem quia sanctum se simulat, quia in semetipso stringit quae cogitat, quasi alas in corpore per humilitatem pliat ergo hypocrita, et nunc suas laudes appetat; postmodum vitam proximorum premat, et quandoque se in irrisione sui ditoris exerceat, ut quo elatiora semper excogitat. eo se suppliciis atrocioribus immergat. Unde et subditur: Obliviscitur quod pes conculcet ea, et bestia agri conterat . Tunc ova pes calcat, et bestia agri conterit, cum in terra deseruntur, quia videlicet humana corda, dum semper terrena cogitant, semper quae ima sunt agere appetunt, ad conterendum se be
Abbreviated transcription (Latin):
resolint tanto ꝑ affectonẽ suam interiꝰ
obduna᷑  ⁊ torpore insensibili friges¬
cit incrinseciis. quia amore dampna¬
bili moleseit foris. Seq iꝑãm consida¬
reñ ualet: quia cogitare se minime
studet. eogitare uero se non potesti
quia tota apud semetipãm non ẽilo¬
tauero esse apud semnet sp̃am ñ sufsiẽ
qi ꝑ quol eoncupiscencias rapitur ꝓ
rot a seniet ip̃a species dissipatur. Et sparsa ĩ.
m̾simis iacet que collecta si uellet ad sum¬
ma consurgeret. bñ iustoꝵ mens quia ꝑ cu¬
stodiam discipline a cunctoꝵ insibilium
fluxus appetitu constringitur: collecta apd̃
semet ip̃am intruisecus integrat᷑. Qualisꝙ
deo uel ꝓximo esse debeat. ꝑsene se conspiẽ:
qr nichil suũ exterius derelinquit Et quan¬
to ab ercerioribus abitracta compescitur:
tanto auct ininsimis inflãmatur. Et quo
magis ardet: es ad deprebendenda uitia
ampluis lucet. hilic ẽ etum quod sanctiuĩ¬
ri dum se intra semecip̃os colligunt mira

Expanded text:
r, tantum per inaffectionem suam interius obduratur, et torpore insensibili frigescit intrinsecus, quia amore damnabili mollescit foris, seque ipsam considerare non valet, quia cogitare se minime studet. Cogitare vero se mens non potest, quae tota apud semetipsam non est. Tota vero esse apud semetipsam non sufficit, quia per quot concupiscentias rapitur, per tot a semetipsa species dissipatur, et sparsa in infimis jacet, quae collecta si vellet, ad summa consurgeret. Unde justorum mens, quia per custodiam disciplinae a cunctorum visibilium fluxu appetitus constringitur, collecta apud semetipsam intrinsecus integratur, qualisque Deo vel proximo esse debeat, plene conspicit, quae nihil suum exterius derelinquit. Et quantum ab exterioribus astricta compescitur, tantum aucta in intimis inflammatur. Et quo magis ardet, eo ad deprehendenda vitia amplius lucet. Hinc est enim quod sancti viri dum se intra semetipsos colligunt, mira
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ qͣ ꝑ desid̾ia t̾rena defluere cepit᷑. qͣi in
tot diuisũ est qͦt ea st̾ que coticupiscit.
Sicꝙ sit ut mens q̃ uer̾ bonũ amare ne¬
scit nũꝙͣ naleat gẽ. stabił. qi desid̾ii sui finẽ
mhis q̃ amplectit᷑ ñ mueniens dũ semꝑ se de¬
sid̾io excendit. seqñs ꝙ oõseqͥ ñ ualet. nũꝙͣ. re¬

Expanded text:
per desideria terrena difluere coepit; quasi in tot divisum est, quod ea sunt quae concupiscit. Sicque fit, ut mens quae verum bonum amare nescit, nunquam valeat esse stabilis, quia desiderii sui finem in his quae amplectitur non inveniens, dum semper se desiderio extendit sequens quod consequi non valet, nu
Abbreviated transcription (Latin):
affectu aĩa ẽ. denudanda. ⁊ adelectatione uo¬
luptatas illicite caro expolianda.St̃ ⁊ coqĩe¬
di: ut caritatis ex aminati feruore placitĩ
d̾o refectionẽ exhibeant. Cui offerat᷑ ⁊ui
qꝰ dr᷑. qr hylarẽ datorẽ diligit d̾s. De tali gͦ¬

Expanded text:
a est dividenda et a delectatione voluptatis illicitae caro exspolianda. Sunt et coquendi, ut charitatis examinati fervore, placitam Deo refectionem exhibeant. Cui offeratur quia « hilarem datorem diligit Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
in oĩb gr̾am p̃tendit. ne aliqͣ ineis hora
ut anis ⁊ uacua p̃terit: inqua piis ua¬
care oꝑib uł sermonib uł oerte cogita¬
tionib desistant. Coronulas qͥppe iuse scul¬
tas hñt. cũ ad ĩgressũ uite ꝑ hemuis isa¬
tigabili desid̾io hanhelant. ꝑlectas hr̃a c̃¬

Expanded text:
in omnibus gratiam praetendit, neque aliqua illas hora inanis et vacua praeterit, in qua piis vacare operibus, vel sermonibus, vel certe cogitationibus desistant. Coronulas quippe in se sculptas habent, cum ad ingressum vitae perennis infatigabili desiderio anhelant. Et plectas h
Abbreviated transcription (Latin):
x canentiũ sabͥcati fc̃: seu qr ip̃m nom̃i sc̃e
młatidinẽ sonait. Qͣnto aũt ͥsꝙ sudiosiꝰ
legendis diumoꝵ eloqͥoꝵ paginis instit̾it ta
ne ant plꝰ tꝰto in poccantes uindicans. aut
rursũ absꝙ mod̾amĩe uiste discrenioris
ignoscens. irã nesti iudicis ine̾bit. Qͥ enĩ
addit scientiam addit laborẽ. Unde ꝓpt̃¬
nes ⁊ boris. qiͣ lora ex ere pendentia. unꝑ
hones qͥpe ⁊ byues lora dependẽt. qn̾ scĩ
doctores ⁊̃ insen̾itant districtionis qͣ pec¬
onites iudieãt.⁊ in mansuttudine lenitatis
qͣ penitentib remittunt. iuidiciũ sui tumẽt
auctons: ne forte in uaste ligando ip̃i ab¬

Expanded text:
 canentium sunt, seu quia ipsum nomen scientiae multitudinem sonat. Quanto autem quisque studiosius legendis divinorum eloquiorum paginis institerit, tne aut plus juste in peccantes vindicans, aut rursum absque moderamine justae discretionis ignoscens, iram justi Judicis incurrat. Qui enim addit scientiam, addit et laborem . Unde nes et boves, quasi lora ex acre dependentia. Super leones quippe et boves lora dependent, quando sancti doctores et in severitate districtionis, qua peccantes judicant, et in mansuetudine lenitatis, qua poenitentibus remittunt, judicium sui timent auctoris, ne forte injuste ligando ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ saluicem illius. ut sis suꝑstes optandun
honoranda ẽ nuciix eius ⁊ gerula. femi
paterinis. ⁊ aliurinus. ⁊ procurator di¬
mistrans. ⁊ in longam securamq libida
exsectus spado sub quib nominib adis¬
teri delicescunt. Q uoscumꝙ illa dilexen¬
hu gratis amandi. Si totam ei domim
regendam cõmiseris. sermendum. ẽ
liquid tuo arbitrio reserliaueris. fide
haberi non putabit. ⁊ in odium uerti
⁊ iurgia. Et nͥ cito consulners parabi
uenena anus. Aurifices ⁊ auriolos an
sticores gẽmarũ. sericarumq uestinm
diea seruari non possit. pudica non da¬
at: Insida enim custos est castitatis nen
cito ad amat᷑: feda facile concupiscit.
ficile custoditur. ꝙ plures amant. Ma¬
stum est possid̾e: ꝙ nemo hẽre dignetu
Minors tamen iiscria deformis hal¬
tur: quam formosa seruat᷑. Nichil tu
ẽ: in quo totius popłi uota suspirant
lius forma alus ingenio. alius face̾uis

Expanded text:
per salutem illius, ut sit superstes optandum, per salutem illius, ut sit superstes optandum, honoranda est, nutrix et gerula, servus paternus et altricius, et procurator calamistratus, et in longam securamque libidinem exsectus spado, sub quibus nominibus adulteria delitescunt. Quoscuit, ingratis amandi. Si totam domum regendam ei commiseris, serviendum est. Si aliquid tuo arbitrio reservaveris, fidem sibi haberi non putabit; sed in odium vertetur ac jurgia, et nisi cito consulueris, parabit venena. Anus, et aruspices, et hariolos et institores gemmarum sericarumque vestium rvari impudica non possit, pudica non debeat? Infida enim custos est castitatis nececito adamatur, foeda facile concupiscit. Difficile custoditur, quod plures amant. Molestum est possidere, quod nemo habere dignetur. Minore tamen miseria deformis habetur, quam formosa servatur. Nihil tutum est, in quod totius populi vota suspirant. Alius forma, alius ingenio, alius facetiis,
Abbreviated transcription (Latin):
parentib. si ip̃e sanus. ac diues. si sapies.¬
mure aliquando matrimonium statim
intulit. hec autem raro in nuptiis con
da sapienti. Primũ enim studia pbilo¬
sophie inpediri: nec posse quenquam li¬
bris ⁊ uxori pariter inseruire. Multa st̃
q̃ matronarum usibus necessaria sunt.
preciose uestes. aurũ. gemine. sumptꝰ.
ornatõr ꝓcẽdit in publicum. ħ honora¬
tur ab omnib: ego in conuentu femi¬
narum misella despitior. Cur aspiciebaᷤᷤ
incinanam: Quid cum aucilla loqueba
sodalem: Alcerius amorẽ: sim oduĩ
suspicatur. Si doctissimus preceptor in qͣ¬
libet urbium fuerit. nec uxorem reliĩ¬
quere. nec cum sarcina ire possumus. Pau
mentũ. adde ꝙ nulla ẽ nxoris electõ. s qͥl
si fatua. si deformis. si suꝑba. si fetida ꝗ
asmus. bos. canis. ⁊ uilissima mancipiu
la iyxor noͦn ostenditur: ne aute displia
xeris. se exstimet displicere. bocanda ẽ e¬
na. celebrandꝰ nacalis etus. iurandumẽ

Expanded text:
parentibus orta; si ipse sanus et dives, sic sapienparentibus orta; si ipse sanus et dives, sic sapientiam aliquando inire matrimonium, statim intulit: Haec autem raro in nuptiis univda sapienti. Primum enim impediri studia philosophiae, nec posse quemquam libris et uxori pariter inservire. Multa esse quae matronarum usibus necessapretiosae uestes, aurum, gemmae, sumptus, ornatior procedit in publicum: haec honoratur ab omnibus, ego in conventu feminarum misella despicior. Cur aspiciebas vicinam? quid cum ancillula loquebarsodalem. Alterius amorem, suum odium suspicatur. Si doctissimus praeceptor in qualibet urbium fuerit, nec uxorem relinquere, nec cum sarcina ire possumus  Al.mentum. Adde, quod nulla est uxoris electio, sed quasi fatua, si deformis, si superba, si fetida, qasinus, bos, canis, et vilissima mancipia,sola uxor non ostspexeris, se existimet displicere. Vocanda est domina, celebrandus natalis ejus, jurandum est
Abbreviated transcription (Latin):
um ce carissime mundi huius agita¬
ri fluctibus conspicio: tuneo ne
aut pond̾r diutiarum pressus. aut
inuentutis impetti compulsus. ꝑicłum fil¬
leeuoraginis incurras. Amor ⁊ enim mu¬
licris. e qiͣ quedã norago mortis. ueludumn¬
da submergens. Ligat amor muliensͥ sec
tinc graiuus cumꝰ indissolubili nodo con¬
nigii stringitur. Mictimus ergo sũmita¬
tem faniculi spũalis: ut trabaris: nenin¬
culo connigii tenearis. Suminitas fum¬
culi spũał. ẽ sermo scẽ exortatõnis. Hoc
funicło iheremias insixus in limo cist
tagione luti: cum a mundo pecc̃or exi¬
ens ꝑ penitentiam absoluit᷑ a labe pec¬
cati. Iheremias trahitur fimiculo inuo¬
luco ueteribus panuis: nos autem uete¬
rum pacrum trahimur exemplis audi
gͣ dslecte mi que sunt incomoda nup¬
exempla posituri sumus. Incip̃ secundũ¬
liber denuptiis: in quo querit an uir
sapiens uxorem ducat.: Et cum diffinis¬
set si pulcra ess. si bene morata. si honestĩ

Expanded text:
um te, charissime, mundi hujus agitari fluctibus conspicio, timeo ne aut pondere divitiarum pressus, aut inventutis impetu compulsus, periculum Scyllae voraginis incurras. Amor etenim mulieris est quasi quaedam vorago mortis, velut unda submergens. Ligat amor mulieris, sed tunc gravius cum indissolubili nodo conjugii stringitur. Mittimus ergo summitatem funiculi spiritualis ut traharis, ne vinculo conjugii tenearis. Summitas funiculi spiritalis est sermo sanctae exhortationis. Hoc funiculo Jeremias infixus in limo cistetagione luti, cum mundo peccator exiens per poenitentiam absolvitur a labe peccati. Jeremias trahitur funiculo involuto veteribus pannis, nos autem veterum Patrum trahimur exemplis. Audi igitur, dilecte mi, quae sunt incommoda nupexempla posituri sumus. LIBER PRIMUliber de nuptiis: in quo quaerit, an vir sapiens ducat uxorem. Et cum diffinisset, si pulchra esset, si bene morata, si honestis
Abbreviated transcription (Latin):
corpors habilia menbra habente. ⁊ iguise
lore ⁊ siccitate sit uirtutis appetitiue. tena
frigida ⁊ sicca. retentiue. aer calidus ⁊ hint¬
siue: necessario contingit. ut ex natura
ignis attrahat ex natura sua terra quod
nis acraxit retiueat. ex natura sua ꝙ teri
retinuit. aer dissoluat: ex nat᷑a sua. aqͥs
aer dissoluit. emolliat. Consid̾andum e
sicut supͣdyximus. ꝑ ignem significaril
ailigentie claritatem. ꝑ terram mentis fir¬
nccationis mobilitatem. Dum enim incł¬
dus ardore spiritali succonsus. celestia co¬
dat: spiritalem appetitũ in mente creat.L
t desid̾num in corde hominis ut ainide ci¬
u querat sancto exortatõnis. Q autẽ
peritus ꝑ incellectum congͣcit. stabilita
nmi firmiter custodit: ⁊ ꝙ auimus fir¬
piter conseruat. puritas mentis ꝑ bono̾
ores fideliter ordiuat. Ꝙuero suis mo¬
ibns ñ. conuenit: discretõ separat. remo¬
et. ⁊ expellit. Et sic a temꝑamento animꝰ
Ion recedit s tempamentũ seruans. pec̾ci

Expanded text:
corpore habilia membra habente, cum ignis calidus et siccus sit virtutis appetitivae, terra frigida et sicca retentivae, aer calidus et humiulsivae, necessario contingit ut ex natura sua ignis attrahat, terra quod ignis attrahit retineat ex natura sua, quod terra retinuit aer dissolvat ex natura sua, aqua quod aer dissolvit emolliat. Considerandum etiam, sicut supra diximus, per ignem significari intelligentiae claritatem, per terram mentis firdiscretionis mobilitatem. Dum enim intellectus ardori spiritali succensus coelestia cogitat, spiritalem appetitum in mente creat, et fit desiderium in corde hominis, ut avide quaerat cibum sanctae exhortationis. Quod autem appetitus per intellectum attrahit, stabilitas animi firmiter custodit. Et quod animus firmiter conservat, puritas mentis per bonos mores fideliter ordinat. Quod vero suis moribus non convenit, discretio separat, removet et expellit. Et sic a temperamento animus non recedit, sed temperamentum servans peccati
Abbreviated transcription (Latin):
nifirmitatis occasionẽ. Ut sciat que sit
noibi materia: uel quis humor sit in cau¬
a. ut tandem ꝑ p̾sentia signa. sognoscat
norbi finem: mortem iudelicet uel salu¬
em. Sunt enĩ nouem modi signoꝵ. bonũ
iel malum sĩgnificantium. quos ypocͣs
In ꝓnosticis cõmemorat: ⁊ de quib in eo¬
m libro pleuarie tͣctat. Primus modꝰ
ĩ fortittido infirmi. suũ morbũ facile tol
mnorbũ pati nequeuntis. Secundꝰ. leuicas
Infirini. facile se mouentis: contͣrium. gͣ¬
luitas infirmi. mertem ⁊ pigrum motum
milis. oppositũ eius. distributõ menbroꝵ.
essigiei non sibi sano simił. Quartꝰ sam¬
tas mentis. ⁊ facił appetitus: oppositũ eius
ꝑturbatẽ mentis. ⁊ difficilis appetitus. Qͥn¬
tus bonitas sompni. in tempore congruo
facti. infirmum iuuantis: oppositum̃ eiꝰ
malicia somni. ñ in cõgruo tempore fac
ti. infirmo nocentis. Sextͦsnantas sp̃c:
oppositum eius anguistia sp̃s. Septimus
equalitas pulsus naturalisimilantis: op

Expanded text:
ut sciat quae sit morbi materia, vel quae morbi sit causa, ut tandem per praesentia signa cognoscat morbi finem, mortem videlicet vel sanitatem. Sunt autem novem modi signorum bonum vel malum significantium, quos Hippocrates in Prognosticis commemorat, et de quibus in eodem libro plenarie tractat. Primus modus est fortitudo infirmi suum morbum facile tolmorbum pati nequeuntis. Secundus levitas infirmi facile se moventis; contrarium gravitas infirmi inertem et pigrum motum milis; oppositum ejus distributio membrorum effigiei non sibi sano similis. Quartus sanitas mentis et facilis appetitus; oppositum ejus perturbatio mentis, et difficilis appetitus. Quintus bonitas somni in tempore congruo facti, et infirmum juvantis; oppositum ejus malitia somni in non congruo tempoirmo nocentis. Sextus suavitas spiritus; oppositum ejus angustia spiritus. Septimus aequalitas pulsu naturali similantis; opp
Abbreviated transcription (Latin):
sunit iunsui. mola ẽ humił herba: ab sin
pitatõnes discrete crescant. nͨ defluant.
portet etũ ut oculis cordis. pecc̃i morbũ
ligenter inspitias. humiliter conficea¬
isꝰ amare peniteas. Hoc autẽ medicami¬
e facies. ut inhereant capiti capilli .i. ꝓ
ude cogitatõnes. A capite siquidem capil
quandoq defluunt ⁊ uirterram cadne.¬
thocfit. quotieus cogitatõnes mentis ter¬
xtus inhiant. ⁊ terrena concupiscunt.
nherent uero capiti: quociens inhe¬
ent cdiuine maiestatis contẽplatõni.

Expanded text:
st visui. Viola est humilis herba. Absinthcogitationes discretae crescant, nec defluant. Oportet enim, ut oculis cordis peccati morbum diligenter inspicias; humiliter confitearis, amare poeniteas. Hoc autem medicamine facies, ut inhaereant capiti capilli, id est providae cogitationes. De capite siquidem capilli quandoque defluunt, et in terram cadunt, et hoc fit quoties cogitationes mentis terrenis inhiant, et terrena concupiscunt. Inhaerent vero capiti, quoties inhaerent divinae majestatis c
Abbreviated transcription (Latin):
um ⁊ religiosoꝵ qni muiti. ⁊ qͣi stabileᷤ
cernuntur. iita reꝓbat᷑. Noluisti inquit
erubescere. Erubescere noluit: qui penite¬
re recusanit. Rubor gͥfrontis: ẽ pũdor pe¬
nitentis. Siquis gͥ ab hac infirmitate cu¬
rari desid̾at: necesse ẽ ut emplastium ue¬
recundie fronti suꝑponat. Explicit liber¬

Expanded text:
um, religiosorum, qui muniti, et quasi stabiles um, religiosorum, qui muniti, et quasi stabiles cernuntur, vita reprobatur. Noluisti, inquit, erubescere. Erubescere noluit, qui poenitere recusavit. Rubor igitur frontis est pudor poenitentis. Si quis igitur ab hac infirmitate curari desiderat, necesse est ut emplastrum verecundiae fronti superponat. Finis libe
Abbreviated transcription (Latin):
eceruoꝵ intencione. De dolore frontis.
pħa loquit᷑: ut de ea qͣi dolens conqueriꝰ ui¬
deatur. ꝑ eam siquidem animã sermo di¬
uinus incelligicin: q̃ detan uidere desidãs
frontem puditicie simplicitatis uela mine
tegere consueuit. Si autem pec̃ci morb
eidem aduenent: ꝑ impndentiam frontẽ
discooꝑtam gerit. Et que prius uste ux¬
rat: abiecto simplicitacis uelamine pecẽm
predicare ñ cessat. Quod si in religione a¬
licui contingat. grauioris culpe seculau¬
bus inicitamentum prestat. Quanto enĩ
gradus altior tanto casus grauior. Uñ ꝑ
ysaiam dicitur. Erubesce sidon ait mare.
Uñ gregoriꝰ. ꝓlerunq inquit ex acfõue
secularium confuidit᷑ actõ religiosoꝵ.
dum illi ultra habitũ assumunt oꝑa: ⁊
isti nirta ordinem ꝓpͥum non excitant cor¬
da. In sidone quipe figurat᷑ stabilitas religi¬
osoꝵ. in mare uero uita secularium. Qi
gͦ ꝑuocem maris. ad nerecundiam sydon
ad ducit᷑: qñ ꝑ comꝑatõnem uite secłari¬

Expanded text:
e. CAP. XXII. De dolore frontis. ropheta loquitur, ut de ea quasi dolens conqueri videatur. Per eam siquidem animam sermo divinus intelligit, quae Deum videre desiderans frontem pudicitiae simplicitatis velamine tegere consuevit. Si autem peccati morbus eidem advenerit, per impudicitiam frontem discoopertam gerit, et quae prius juste vixerat, abjecto simplicitatis velamine peccatum praedicare non cessat. Quod si in religione alicui contingat gravioris culpae, saecularibus incitamentum praestat. Quanto enim gradus altior, tanto casus gravior. Unde per Isaiam dicitur: Erubesce, Sidon, ait, mare . Unde Gregorius: « Plerumque, inquit, ex actione saecularium confunditur actio religiosorum, dum illi ultra habitum assumunt opera, et isti juxta ordinem proprium non excitant corda. » In Sidone quippe figuratur stabilitas religiosorum, in mari vero vita saecularium. Quasi ergo per vocem maris ad verecundiam Sidon adducitur, quando per comparationem vitae saeculari
Abbreviated transcription (Latin):
capitis ñ destruit: s auget ⁊ nucrit. ꝑt
autem ad plenum sanare posseris tu¬
moris morbum. habe decum salomo¬
nis oleum. Ait enim. Oleum decapi¬
te tuo non deficiat. Inde gregoriꝰ. Nõ
deficiat oleum de capite: idẽ cãritas de
mente. De dolore uercicis
Uonuercecur dolor eius in capd̾ euᷤ
⁊ inuerticem ip̃ius inquitas eius
descendet. suꝑuis diximꝰ capõ interio¬
ris hominis. eẽ mencem. hunc autẽ
uerticem capitis possumus appellare
mencis rationem. Sic̃ enim ueitex ca¬
picis. in dexteram ⁊ sinistram partem
capillos diuidit. sic racõ mentis. bonaᷤᷤ
⁊ malas cogitatõnes discernt. In uer¬
tiem gͥ inquitas descendit: dum ma-¬
licia pecc̃i racõnem subiectam premit.
solet fieri: ut capd̾ ui duas partes
uidratur scunidi. In duas partes capd
scindit᷑. dum ratõ mentis ad diuersa
particur. Oportet autẽ si hec infirmi¬
tas contingat alicui: ut capud infir¬

Expanded text:
capitis non destruit, sed auget et nutrit. Ut capitis non destruit, sed auget et nutrit. Ut autem ad plenum sanare possis tumoris morbum, habe tecum Salomonis oleum. Ait enim: Oleum de capite tuo non deficiat . Unde Gregorius: « Non deficiat oleum de capite, » id est, charitas de mente. CAP. XX. De dolore verticis. Convertetur dolor ejus in caput ejus, et in verticedescendet . Superius diximus caput interioris hominis esse mentem, nunc autem verticem capitis possumus appellare mentis rationem. Sicut enim vertex capitis in dextram et sinistram partem capillos dividit, sic ratio mentis bonas et malas cogitationes discernit. In verticem hominis iniquitas descendit, dum malitia peccati rationem sibi subjectam premit. solet fieri, ut caput in duas partes videatur scindi. In duas partes caput scinditur, dum ratio mentis ad diversa partitur. Oportet autem si haec infirmitas contingat alicui, ut caput infir
Abbreviated transcription (Latin):
li ẽẽ dicitur. qr caro aduersus sp̃m̃ in eo
cotidie pugnat. ⁊ multociens alter abal¬
sustinentiam. ne nimius calor imali dẽ¬
sid̾ii mentem grauet: ne a desidiosuort¬
tum peccatori confornet. Dolor etiam
capitis ex tuniore nascit᷑: quotieus ex habũ¬
dancia boni oꝑis animus głiatur. Tumor
siquidẽ capatis: ẽ elacõ meutis. Et qui ode¬
runt te extulerunt capd̃. Extollentia ca¬
pitis: ẽ suꝑbia mentis. Qui oderunt te ĩ¬
quit. Qui odiunt: non õbedunt. Qui añ
diligit libens obedit. Unde. siquis diligit¬
ine: sermonem meũ seruabit. Exibitõ
oleo molatico capud ungere: ut possis ca¬
lorem cumoris mitigare. Uiola ẽ humilis
herba: que dum de terra nascit᷑. non pro¬
cul a terra ꝓceritate separat᷑. Oleum gͥ
humilicatis placat suꝑbiam mentis.
Caue tñ ne oleum peccͣtris inpinguet
capd̃ tuũ. Oleum pecc̃oris: ẽ blandim̃tũ
adulatõnis. Hoc aũ oleum. tumorem

Expanded text:
li esse dicitur, quia caro adversus spiritum in eo li esse dicitur, quia caro adversus spiritum in eo quotidie pugnat, et multoties alter ab alsustinentiam, ne nimius calor mali desiderii mentem gravet, ne a desiderio suo justum peccatori conformet. Dolor etiam capitis ex tumore nascitur, quoties ex abundantia boni operis animus gloriatur. Tumor siquidem capitis est elatio mentis. Et qui oderunt te extulerunt caput . Extollentia capitis est superbia mentis. Qui oderunt te, inquit, qui odiunt non obediunt. Qui autem diligit, libens obedit. Unde Dominus: Si quisermonem meum servabit . Exhibitio oleo violaceo caput ungere, ut possis calorem tumoris mitigare. Viola est humilis herba, quae dum de terra nascitur, non procul a terra proceritate separatur. Oleum igitur humilitatis sedabit superbiam mentis. Cave tamen ne oleum peccatoris impinguet caput tuum . Oleum peccatoris est blandimentum adulationis. Hoc autem tumorem
Abbreviated transcription (Latin):
nlłius temporał commodi recributõnem
quent. Si glargiendo que possides concẽp¬
seris mundñ: anxie cupiditatis minues
appecitum. Nec tũ materiam megbi sbc̃¬
hes: s eciam oleo roscxatõ unges. huius¬
modi siquidem olenin: frigide nature di¬
eitur cẽ. Noseaceum uero oleum: esteruor
marꝙrum. Dum enim passioties sc̃oꝵle¬
gis. oleo roseaceo capud ungis. S arite qͥ
stiuis ⁊ fomento frigidi olei. feruorem a¬
loris p̃mis. sugeg estum carnis aquere
uinbram dinine ꝓtectionis. roga sĩmũ
tis falntt mee: obumbrasti suꝑ capd̾ meũ
in die belli. sletradas me. a desid̾io meo. pec¬
catori. Repeticõ nominis affectum susci¬
tat pietatis. Uirtus inquit salutis mee.
Ip̃e enim cuilibet homini: dat ires fal¬
uandi. Ipẽ ẽ refagiumn ⁊ uirtus. aduitorĩ
tribulatõnib que inuenerunt nos nimiꝰ.
Obumbrasti suꝑ capd̾ mneum indiebelli.
Dies belli: ẽ ꝓsꝑitas mundi. Quedies bel¬

Expanded text:
nullius temporalis commodi retributionem nullius temporalis commodi retributionem quaerit. Si igitur largiendo quae possides, contempseris mundum, anxiae cupiditatis minues appetitum. Nec tantum materiam morbi subtrahes, sed etiam oleo rosaceo caput unges, hujusmodi siquidem oleum frigidae naturae dicitur esse. Rosaceum vero oleum est cruor martyrum. Dum enim passiones sanctorum legis, oleo rosaceo caput ungis. Sed antequam struis, et fomento frigidi olei fervorem calorum premis. Fuge igitur aestum carnis, quaere umbram divinae protectionis. Roga summum s salutis meae, obumbrasti super caput meum in die belli. Ne tradas me a desiderio meo peccatori, etc. Repetitio nominis affectum suscitat pietatis. Virtus, inquit, salutis meae. Ipse enim cuilibet homini dat vires salvandi. Ipse enim est refugium, et virtus adjutor in tribulationibus quae invenerunt nos nimis . Obumbrasti super caput meum in die belli. Dies belli est prosperitas mundi. Quae dies bel
Abbreviated transcription (Latin):
principale mentis. Olor uero capitis.⁊ ẽ
apetisas imundane felicitaas. Q uerde
aoi ẽẽ dicitur. qr queritar oium labores
possidetur cum timore ͥ aruttitur cumi
ligere puritatem cuuissibet pendenis
aniie. puer g capõ sim̃ dolec dium
puritas anime de transgressione inens¬
tis penitet. S predictus puer bis capd
suum doluit. dum puritas amime dede¬
lectatõne. ⁊ consensu pecc̃i fenit. Cote¬
cetur dolor eiuus inquit daud in capd etꝰ
tus. Qui dolorm capd euis conpentotar
quando menis desidio rerm temporaliũ
apxie cruciatur. Eoce inquit parturit
in iusticiam ⁊ concep̃ dolorẽ: ⁊ peꝑit iigͥ¬
tatem. Concepit dolorem mali desiderii in co¬
ꝯitatõne. parturit in iusticiam. cutũue¬
niendo frem in locutõne: male possidendo
reꝑit iniquitatẽ in oꝑatõne. hic autẽ do¬
lor. aliqͣndo nascit᷑ ex cumore. aliqudo ex
calore. Calor. est nimie cupiditatis ardor
pt g sanus fieri debeas: morbimater iam
subtrabere non omittus. Disꝑsit inquit

Expanded text:
principale mentis, dolor vero capitis est appetitus mundanae felicitatis. Quae ideo dolor esse dicitur, quia quaeritur cum labore, possidetur cum timore, amittitur cum ligimus puritatem cujuslibet poenitentis animae. Puer igitur caput suum dolet, cum puritatem animae de transgressione mentis poenitet. Sed praedictus puer bis caput suum doluit, dum puritas animae de delectatione et consensu peccati flevit. Convertetur dolor ejus, inquit David, in caput ejus . tis. Qui dolor in caput convertitur, quando mens desiderio rerum temporalium anxie cruciatur. Ecce, inquit, parturit injustitiam, concepit dolorem, et peperit iniquitatem . Concepit dolorem mali desiderii in cogitatione, parturit injustitiam circumveniendo fratrem in locutione, male possidendo peperit iniquitatem in operatione. Hic autem dolor aliquando nascitur ex calore, aliquando ex tumore. Calor est nimiae cupiditatis ardor, ut igitur sanus fias, morbi materiam subtrahere non omittas. Dispersit, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
uncupant᷑. hoc sepe patuint᷑. Sicut suꝑ
is diximus. meus ẽ capd̃ interioris homi¬
is: capilli uͦ capitis. sunt discrete cogita¬
nes mentis. Prediclus aũfumꝰ: moralit̃
puidencia habita de futuris rebus. Ee fu
uo: ⁊ ex. ꝓuidentia disercte cogitacõne
deunt. q̃ secretum mentis ab sondunt.
autẽ hoc fumo caret calius fiet. Si¬
ułr ammus qͥ in agendis reb ꝓuidenci¬
m ñ ht̃: caliuis apparet. Nec discrete co
gͥ medicine ꝓderunt. ubi discrete cogi¬
atõnes desunt᷑. Si añ fumꝰ ex toto ñ am̃t¬
tur. s solum ex aliquo humore infiti¬
tur.⁊ infurmicas nascitur q̃ alopitia uo¬
itur. ex colore cutis ip̃ius loci poterit
gnosci. ex quo humore. hec infirmica
uat᷑. Si enĩ citrina ẽ. calida ẽ ⁊ sicca. nͥ
ubitamꝰ ex colera exortam esse rubea. Si¬
it eiũ in passionatio legit᷑. oportet ut

Expanded text:
uncupantur, hunc saepe patiuntur. Sicut autem superius diximus, mens est caput interioris hominis, capilli vero capitis sunt discretae cogitationes mentis. Praedictus autem fumus moraliter est providentia habita de rebus futuris. Ex fux providentia discretae cogitationes prodeunt, quae secretum mentis abscondunt. Qui autem hoc fumo caret, calvus fiet. Similiter animus, qui in agendis rebus providentiam non habet, calvus apparet. Nec discretae covero medicinae proderunt, ubi discretae cogitationes desunt. Si autem fumus ex toto non amittitur, sed solum ex aliquo humore inficiatur, et infirmitas nascatur quae alopecia vocatur, ex calore cutis illius loci poterit cognosci ex quo humore haec infirmitas oriatur. Si enim activa est, calida et sicca, non dubitamus ex cholera exortam esse rubra. Sicut autem in Passionario legitur, oportet, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Onus modus ẽ laudabilis purga liono¬
inrgatõ ꝑ sudorem. Sicut in quolibed in¬
uno a ꝑiuntur carnis pori. ut ꝑsudorẽ
ar purgatõ morbi: sic ꝑ confossionempec¬
ei fit saudabilis purgͥatõ auinui. Lauda¬
sir eciam sudor mediocris. si babeat᷑ in
muibus menbris. Cum enĩ sũdor a toto
inem quod ẽ signum boni designat. Si¬
Iulatei. oportet ut sudor confessionis. fi¬
It de pecto cimuislibet oꝑacõuis. Cum aũ
udorfit tiũ in quãdam corporis parte.
eludin capite: contingit exm̃broꝵedẽ¬
ilitate. Moralit̾. ꝑ egrum intelligiai
qmummum. ꝑ capd̾ intentõnem: ꝑ reliqũ
orpus. actomim sequentium distribir¬
tionem. ꝑ sudorem confessionem. Eum
uliqnis intentõnem suam laudat.⁊ ꝓħ
ꝙ male gessit conseius excusat eredit.a¬

Expanded text:
onus modus est laudabilis, velper sudorem. Sicut enim in quolibet infirmo aperiuntur carnis pori, ut per sudorem fiat purgatio morbi, sic per confessionem peccati fit laudabilis purgatio animi. Laudatur etiam sudor mediocris si habeatur in omnibus membris. Cum vero sudor a toto inem quod est signum boni designat. Similiter oportet ut sudor confessionis fiat de peccato cujuslibet operationis. Sed cum sudor fit tantum in quadam corporis parte, velut in capite, id contingit ex membrorum debilitate. Moraliter autem per aegrum intelligimus animum, per caput intentionem, per reliquum corpus actionum sequentium distributionem, per sudorem confessionem. Cum igitur aliquis intentionem suam laudat, et hoc quod male gessit sibi conscius excusat, credit
Abbreviated transcription (Latin):
lictis sis. Capita inumicoꝵ suoꝵ: sunt ñ¬
tes suꝑboꝵ. uertex capilli: ẽuersutia qͥsi¬
onum in disputatõne subcili. Que ideo
ratur. Cum aucẽ mens ꝑ diuersas questio¬
nes spargitur: lices generant᷑. S ut di¬
ne huic infirmitati auxiliñ mediciue de¬
sit: qm̃ huiusmodi morbus uelud cauan
serpit. uñ ꝑ apłm dicit᷑ ad tunotheum.

Expanded text:
elictis suis . Capita inimicorum sunt mentes superborum. Vertex capilli est versutia quaestionum in disputatione subtili. Quae ideoratur. Cum autem mens per diversas quaestiones spargitur, lites generantur. Sed ut dine huic infirmitati auxilium medicinae desit, quia hujusmodi morbus velut cancer serpit. Unde per Apostolum dicitur ad Timotheum:
Abbreviated transcription (Latin):
ciplina questiones deuita. sciens ꝙ gen̾a
lites. Seruũ autẽ domini ñ oportet lici¬
re: s mansuetum esse ad omues. Soleta
infirmitati u̾ticẽ dolentium: nocere młi¬
loquium. S ut infirmo ꝑfectum posis
apillus ex fumo grosso ⁊ calido uasci
quod ex igneis ⁊ inceusis ẽ humorit
quo crescente crescunt ⁊ capilli. ut pote
ab ip̃o nutrͣ. hunc funnũ qui ꝑdid̾ica
capillos ꝑdit. Pro qͣlitate gͦ fumi erũti
pilli. sicut in herbis indemus ex terre bi

Expanded text:
ciplina quaestiones devita, sciens quia generant lites. Servum autem Domini non oportet litigare, sed mansuetum esse ad omnes . Solet autem infirmitati vertice dolentium nocere multiloquium. Sed ut infirmo perfectum possis  cadentibus. Capillus ex fumo grosso et calido nascitur, qui ex igneis et incensis est humoribus. Quo crescente crescunt et capilli, utpote ab ipso nutriti. Hunc fumum qui perdiderit, et capillos perdit. Pro qualitate ergo fumi erunt capilli, sicut in herbis videmus, ex terrae si
Abbreviated transcription (Latin):
in loco decoctõnis. ł debilitas iurturi
in loco decoctõnis. Primꝰ decoctõnis locꝰ
ẽ stomacus. epar secundus: cetera m̃bi
tercius. Cum enum cibus auime coqui¬
tur in stomaco memorie ꝑ recordatõnẽ
in calore epatis. ꝑ dilectõnem in ceteris
menbris ꝑ oꝑatõnẽ: tunc fortitudo uir

Expanded text:
in loco decoctionis, vel debilitas virtutis in loco decoctionis. Primus decoctionis locus est stomachus, hepar secundus, caetera membra tertius. Cum autem cibus animae decoquitur in stomacho memoriae per recordationem, in calore hepatis per dilectionem, in coeteris membris per operationem, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
difficił appetitꝰ.
ne mentis esse
citur: qui a rec¬
dine consilii nõ
alienatur. facile uero cibum appecit: qi
uerbum uite ꝙ ẽ cibus anime libencer
dit. Qui autẽ est curbate mentis ⁊ cuuis
ẽ appeticus difficilis. si uerbum uite ñ a¬

Expanded text:
difficilis appetitus. Sanae mentis esse dicitur, qui a rectitudine consilii non alienatur. Facile vero cibum appetit, qui verbum vitae quod est cibus animae libenter audit. Qui autem est turbatae mentis, et cujus est appeti
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑuis diximꝰ oportet medicum quasi ꝓphã
eẽ: ut non solum de p̃sentib. s eciã de pre¬
teritis ⁊ fucuris possit iudicare. Medicus ẽ
morbus incarne: sic pece̾m in mente. O¬
portet gͥ ut spiricalis medicus. attendas
pecc̃i matiam. accendat ⁊ causam. ex qua
nidelicet occasione procedat. ⁊ ad quid ten
serit. an ex alio ꝓcessit. corrumpuntͦ ẽ
donos mores. colloquia mala ut subthat
contagium serpat. ⁊ ut aitbeatus augꝰti¬
nus. contagione pestifera płimos ꝑdãt.
Oportet ut medicus ꝑpendat ex egͥrifaci¬
e. signa conscientie. Uñde ypocras in ꝓno¬
sticit. Prino in quid egri faciem ꝑnota

Expanded text:
ortet medicum quasi prophetam esse, ut non solum de praesentibus, sed etiam de praeteritis et futuris possit judicare. Medicus autenim morbus in carne, sic peccatum est in mente. Oportet igitur ut spiritualis medicus attendat peccati materiam; attendat et causam, ex qua videlicet occasione procedat, et ad quid tendtum processerit, an ex alio. Corrumpunt enim mores bonos colloquia mala . Ut vero subtrahat « contagium serpat, » et, ut ait beatus Augustinus, « ne contagione pestifera plurimos perdat. » Oportet item ut medicus perpendat ex aegri facie signa conscientiae. Unde Hippocrates in Prognosticis. « Primo, inquit, aegri faciem pernota
Abbreviated transcription (Latin):
st autẽ pͥmus modus signoꝵ. bonum ł
malum signisicantium. forticudo in fir¬
mi. suũ morbũ facile tolerantis: ł debili¬
tas insirmi suũ morbũ pati nequeuntis.
fortis remanet. ut a bono oꝑe non cesset:
signum ẽ boni. fortitudo infirmmi. Si aũ¬
adeo fuerit egri animus debilis. ut cesset
tribuit᷑. Sinero tanta ẽ granitas infir¬
mi. ut obstinatus nequeat a pecc̃o conu̾¬

Expanded text:
st autem primus modus signorum bonum vel malum significantium fortitudo infirmi suum morbum facile tolerantis, vel debilitas infirmi suum morbum pati nequeuntis. fortis remanet, ut a bono opere non cesset, signum est haec boni fortitudo infirmi. Sin autem aegri animus adeo fuerit debilis ut cesset tribuitur; sin autem tanta est gravitas infirmi ut obstinatus nequeat a peccato conve
Abbreviated transcription (Latin):
minis habenis
regat
discretõnis. ne
excedat. mor¬
bũ
dissolutionis
currat. Unde
deil¬
lo summo me¬
equitatem uidit uultus eus: Equitatẽ ui¬

Expanded text:
ris habenis regat discretionis, ne, excedat, morbum dissolutionis currat. Unde de illo summo meequitatem vidit vultus ejus . Aequitatem vi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi more aquile post contemplatos solis ra¬
dios in cadauere escam querunt. Aliter.
sicut aquila uolens ad escam. Aquila enĩ
alto ualde uolatu suspenditur. ⁊ ad nisu
p̃peti ad ethera libratur. s ꝑ appeticum
uentris terras expecit: seseq a sublimib
repente deorsum fundit. Sic sic humanũ
genus in parence pͥmo ad una de subli¬
mib corruit: ꝙ nimirũ condicionis sue
dignitas in rationis celsicudine qiͣ in ae¬
ris liberate suspend̾at. s quia contra p̾cep¬
tum cibum contigit: ꝑ nentris concupis¬
centiam ad terras uenit. Et qiͣ post uola¬
tum carnibus pascitur.quia illa libera
contemplacõuis in spiracula ꝑdidit: ⁊ deor¬
sum corporeis uoluptatibus lecat᷑. Itẽ de
aquila. Renonabitur ut aquile iuentuᷤᷤ
tua. solet dici de aquila dum senectute p̃¬
mere cibum nequeat. set macie langueᷤᷤ¬
cat. Neniens ad petram rostrum acuit:¬
⁊ sic cibum capiens. iterum uiueniescit.

Expanded text:
quasi more aquilae post contemplatos solis raquasi more aquilae post contemplatos solis radios, in cadavere escam quaerunt. » Aliter: « Sicut aquila volans ad escam. Aquila etenim alto valde volatu suspenditur, et adnisu praepeti ad aethera liberatur, sed per appetitum ventris terras expetit, seseque a sublimibus repente deorsum fundit. Sic humanum genus in primo parente ad ima de sublimibus corruit, quod nimirum conditionis suae dignitas in rationis celsitudine quasi in aeris libertate suspenderat, sed quia contra praeceptum cibum contigit, per ventris concupiscentiam ad terras venit, et quasi post volatum carnibus pascitur, qui illa libera contemplationis inspiracula perdidit, et deorsum corporis voluptatibus laetatur. » Item de aquila: Renovabitur ut aquilae juventus mea . Solet dici de aquila dum senectute prmere cibum nequeat, et macie languescat, sed veniens ad petram rostrum acuit, et cibum capiens, iterum juvenescit.