comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fecto sicut dicit apłs templum dei uiui sumus
ꝓpter quod dicit ds: In habitabo in illis et deam
it maiestatis: si latitudinem inuenerit caritatis
Ad hoc nos exhortans apłs ait Dilatamini: ne
sitis uigum ducentes cum infidelibus: Si dila-¬
temur: deambulat in nobis ds S ut dilatem᷑:¬
IIoperetur in nob̾ ipse deus Si enim latitudinẽ
caritas facit quę non nouit angustias iuide¬
Lte
quia deus sibi in nobis latitudinem facit. ip¬
so dicente apło Caritas dei diffusa ẽ in cordi¬
labit ds: Proꝑter quod exite de medio eorũ.
et separamini dicit dñs: et immundum ne te-¬
tigeritis. et ego recipiam uos

Expanded text:
 sicut dicit Apostolus, templum Dei vivi sumus; propter quod dicit Deus, Inhabitabo in illis, et deam majestatis, si latitudinem invenerit charitatis. Ad hoc nos exhortans Apostolus ait: Dilatamini, ne sitis jugum ducentes cum infidelibus . Si dilatemur, deambulat in nobis Deus: sed ut dilatemur, operetur ipse Deus. Si enim latitudinem charitas facit, quae non novit angustias; videte quia Deus sibi in nobis latitudinem facit, ipso dicente Apostolo, Charitas Dei diffusa est in cordilus. Propter quod exite de medio eorum, et separamini, dicit Dominus, et immundum ne tetigeritis, et ego recipiam vos;
Abbreviated transcription (Latin):
et hic ꝓpħa. et dicit de ꝑdice qui congre¬
gauit quȩ non peperit: Indimidio dierũ
eius derelinquent eum. et innouissimis
sus erit insipiens. id ẽ qui primo tanquã
ꝑ pollicitationẽ et ostentationẽ excellen-¬
tis sapientiȩ seducebat. erit insipiens id ẽ
apparebit insipiens Eis quippe quibꝰ pri¬
mo sapiens erat. tunc erit insipiens cum
apparebit. quia dementia eius nota erit

Expanded text:
et hic propheta et dicit de perdice, qui congreet hic propheta et dicit de perdice, qui congregauit, quae non peperit: in dimidio dierum eius derelinquent eum et in nouissimis suis erit insipiens. id est qui primo tamquam per pollicitationem et ostentationem excellentis sapientiae seducebat, erit insipiens, id est adparebit insipiens. eis quippe, quibus primo sapiens erat, tunc erit insipiens, cum adparebit. quia dementia eius nota erit
Abbreviated transcription (Latin):
Clamauit ꝑdix congregauit quȩ ñ peꝑit:
faciens diuicias suas non cum uidicio Per-¬
dix enĩ nimis contentiosum animal. notum
ẽ quanta auiditate ipsius contentionis
currat in laqueũ: Non enĩ disputare amart
heretici. s quoquo mͦ superare impudentis.¬
sima ꝑuicatia. ut congͥegent sicut hic dix̃
quȩ non pepererunt: Aꝑianos enĩ quos
maxime xꝑi nomine secducunt. iam ꝑ ipsui
xꝑi ȩuangeliũ natos inueniunt. et facuirt
illos diuicias suas ñ sane cum iudicio sed
cum temeritate in considerata Non enim in-¬
telligunt ibi eẽ ueram et salubrem et quodã
mͦ germanã atq radicalẽ xꝑianã societatẽ
unde istos separauerunt quos ad suas di¬
uicias congregarunt: Et quia de talibꝰ dic̃
apłs. sicut enĩ iamnes et mãnbres restitert̃
moysi. sic et isti resistunt ueritati. homineᷤ
mente corrupti. reꝓbi circa fidem. s ultra
ñ ꝓficient. dementia enĩ eorũ manifesta
erit omnibꝰ sicut et illorũ fuit. sequitur

Expanded text:
clamauit perdix, congregauit, quae non peperit, faciens diuitias suas non cum iudicio. perdix enim, nimis contentiosum animal, notum est, quanta auiditate ipsius contentionis currat in laqueum. non enim disputare amant haeretici, sed quoquo modo superare inpudentissima peruicacia, ut congregent, sicut hic dixit quae non pepererunt. christianos enim, quos maxime Christi nomine seducunt, iam per ipsius Christi euangelium natos inueniunt et faciunt illos diuitias suas, non sane cum iudicio, sed cum temeritate inconsiderata. non enim intellegunt ibi esse ueram et salubrem et quodam modo germanam atque radicalem christianam societatem, unde istos separauerunt, quos ad suas diuitias congregarunt. et quia de talibus dicit apostolus: sicut enim Iamnes et Mambres restiterunt Moysi. sic et isti resistunt ueritati. homines mente corrupti, reprobi circa fidem: sed ultra non proficient: dementia enim eorum manifesta erit omnibus, sicut et illorum fuit, sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
nhis uerbis adhibenda ẽ. quedã ꝓnuntia¬
tio inuultu et inmodo uocis: Pirrisionem
quipye. uerba posuit eorũ qui dicunt. ne.
tetigeritis. neq gustaueritis. cum sint om¬
nia munda mundis hanc autẽ sub nomi¬

Expanded text:
his verbis adhibenda est quaedam pronuntiatio in vultu et in modo vocis. Per irrisionem quippe verba posuit eorum qui dicunt, ne tetigeritis, neque gustaveritis, cum sint omnia munda mundis , quae om
Abbreviated transcription (Latin):
teis in domo magna constitutis. sensum
cypriani secutus sum. qui hȩc accipit
in bonis. in malis autẽ lignea et fictilia.
scilicet aurea et argentea. et rursus inutͥs¬
q quedã in contumeliam. ñ utiq sola lig¬

Expanded text:
teis in domo magna constitutis , sensum Cypriani secutus sum, qui haec accepit in bonis; in malis autem lignea et fictilia : scilicet aurea et argentea; et rursus in utrisque quaedam in contumeliam, non utique sola lig
Abbreviated transcription (Latin):
non ratione s consuetudine contra insoli¬
tam ueritatẽ latrantes Hȩc ẽ enim ca-¬
nũ natura. ut cum quibus habent consu¬
etudinẽ siue illi boni. siue mali sint ñ
ad eos latrent. insolitoriũ autẽ ꝑsonis
uisis etiam innocentibus irritentur:. Nos¬

Expanded text:
non ratione, sed consuetudine contra insolitam veritatem latrantes. Haec est enim canum natura, ut cum quibus habent consuetudinem, sive illi boni sint, sive mali, non ad eos latrent; insolitorum autem personis visis, etiam innocentibus, irritentur.
Abbreviated transcription (Latin):
nistretur ut decet. tamen indecenter ap¬
petitur Quam obrem ocium scm̃ querit
caritas ueritatis. negociũ iustũ suscipit
necesitas caritatis Quã sarcinã si nullus
imponit percipiendȩ atq intuendȩ ua¬
candũ ẽ ueritati Si autẽ imponit᷑ sus.¬
cipienda ẽ ꝓpt̾ caritatis necessitatẽ. s
nec sic omnimodo ueritatis delectatio
deserenda ẽ. ne subtrahatur ipsa suaui¬
tas. et opprimat ista necessitas: & mani¬

Expanded text:
nistretur ut decet, tamen indecenter apnistretur ut decet, tamen indecenter appetitur. Quamobrem otium sanctum quaerit charitas veritatis: negotium justum suscipit necessitas charitatis. Quam sarcintuendae vacandum est veritati: si autem imponitur, suscipienda est propter charitatis necessitatem: sed nec sic omni modo veritatis delectatio deserenda est, ne subtrahatur illa suavitas, et opprimat ista necessitas. CA
Abbreviated transcription (Latin):
ec sic eẽ quisq debet ociosus ut in eodẽ
ocio utilitatẽ non cogitet ꝓximi. nec
sic actuosus ut contemplationẽ non re¬
quirat dei: In ocio non uners uacatio
delectare debet. s aut inquisitio aut in¬
uentio ueritatis ut in ea quisq ꝓficiat
et qđ inuenerit ne alteri inuideat: In
actione uero non amandus ẽ. honor.
na subsole. s opus iysum qđ ꝑeundem
honorẽ uel potentiã fit. si recte atq uti
liter fit. id ẽ ut ualeat ad eam salutem
apłs: Qui epatum desiderat. bonum opus
desiderat: Ex ponere uoluit quid sit ep̃a¬
tus. quia nomen ẽ oꝑis non honoris: Gre¬
cum ẽ enim atq inde ductum uocabulũ
quod ille qui preficitur. illis quibꝰ prefici¬
tur. suꝑ intendit: curam eorum scilicet
re possumus dicere. ut intelligat non se
Itaq abstudio cognoscendȩ ueritatis ne¬
mo ꝓhibetur. qd ad laudabile ꝑtinet õci¬
um: Locus uero suꝑior sine quo regi po¬
płs non pot̾: et si ita teneatur atq ad mi¬

Expanded text:
ec sic esse quisque debet otiosus, ut in eodem otio utilitatem non cogitet proximi, nec sic actuosus, ut contemplationem non requirat Dei. In otio non iners uacatio delectare debet, sed aut inquisitio aut inuentio ueritatis, ut in ea quisque proficiat et quod inuenerit ne alteri inuideat. In actione uero na sub sole; sed opus ipsum quod per eumdem honorem vel potentiam fit, si recte atquliter fit, scilicet ut valeat ad salutem quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat. Exponere voluit quid sit episcopatus, quia nomen est operis non honoris. Graecum enim est, et inde ductum vocabulum: quod illo qui praeficitur illis quibus praeficitur superintendit, curam eorum scre possumus dicere; ut intelligat non se Itaque a studio cognoscendae veritatis nemo prohibetur, quod ad laudabile pertinet otium: locus vero superior, sine quo regi populus non potest, etsi ita teneatur atque admi
Abbreviated transcription (Latin):
in corpore: peregͥnamur adomino: Per fide
enim ambulamus: non per speciem: Con¬
templacio quippe merces ẽ fidei: cui merce¬
di per fidem corda mundantur: sicut scrip¬
tum ẽ: Mundans fide corda eorum: Proba-
tur autem quod illi contemplacioni corda
mundentur: illa maxime sententia: beati
mundo corde. q̃m ipsi deum uidebunt Et
qͥa hec ẽ uita ȩterna: dicit deus in psalmis:
Longitudine dierum replebo eum: et ostendã
illi salutare meum

Expanded text:
in corpore, peregrinamur a Domino. Per fidem enim ambulamus, non per speciem . Contemplatio quippe merces est fidei, cui mercedi per fidem corda mundantur; sicut scriptum est, Mundans fide corda eorum . Prtur autem, quod illi contemplationi corda mundantur, illa maxime sententia: beati mundicordes, quoniam ipsi deum uidebunt. et quia haec est uita aeterna, dicit deus in psalmis: longitudine dierum replebo eum et ostendam illi salutare meum
Abbreviated transcription (Latin):
ebriositas quam non solum sine horrore
nominare. s etiam cum hilaritate predi.¬
care iam consuerunt populi. numquid in
quo fuerit. sola eẽ poterit: Quis enim e¬
briosus. non et contentiosus. et animosus.
et inuidus. et apreceptorum sanitate bis.¬
sentiens. et arguentibus se grauit̾ inimicꝰ:
Iam uero ut et fornicator et adulter ñ sit.
difficile ẽ: Potest tamen non eẽ. hereticus.
sicut hereticus potest non eẽ ebriosus. ñ
adulter. aut fornicator. nec luxuriosus. aut
amator. pecuniȩ. aut ueneficus et simul hȩc
omnia potest non eẽ. neq enim unum ali¬
quod uicium omnia cętera consecunt᷑. qͣm¬
uis contra fidem non uterq disputet. etta¬
men contra fidem uterq uiuat. et spe ua.¬
na uterq fallatur. et acaritate spiritali
uterq dissentiat. et obhoc uterq ab illius
unicȩ columbȩ corpore alienus sit:

Expanded text:
ebriositas, quam non solum sine horrore ebriositas, quam non solum sine horrore nominare sed etiam cum hilaritate praedicare iam populi consuerunt, numquid in quo fuerit sola esse poterit? quis enim ebriosus non et contentiosus et animosus et inuidus et a praeceptorum sanitate dissentiens et arguentibus se grauiter inimicus? iam uero ut et fornicator et adulter non sit, difficile est. potest tamen non esse haereticus, sicut haereticus potest non esse ebriosus nec adulter aut fornicator nec luxuriosus aut amator pecuniae aut ueneficus et simul haec omnia potest non esse. neque enim unum aliquod uitium omnia cetera consequuntur. uis contra fidem non uterque disputet et tamen contra fidem uterque uiuat et spe uana uterque fallatur et a caritate spiritali uterque dissentiat et ob hoc uterque ab illius unicae columbae corpore alienus sit,
Abbreviated transcription (Latin):
ad dexteram constitui non merebunt᷑ ali-¬
quid aliud quam adsinistram eẽ remane.¬
bit: Nulla uox reliqua ẽ quam sicut hedi
audiant ex ore pastoris. nisi ite inignem
ȩternum. qui paratus ẽ. diabolo et ange.¬
lis eius. licet ex illo igne sicut dixi diuer¬
sa possint distribui ꝓ criminum diuersi.¬
tate supplicia Utrum autem catholicũ
pessimis moribus alicui heretico in cuius
uita preter id quod hereticus ẽ. non in¬
ueniunt homines quod reprehendant.
preponere debeamus: non au deo preci¬
pitare sententiam: Si autem quis dicat
quia hereticus ẽ. non potest hoc solũ eẽ.
quin et alia consequantur. carnalis ẽ enim
et animalis. ac ꝑ hoc et emulus sie neces.¬
se ẽ. et animosus et inuidus et inimicus
ipsi ueritati ab eaq dissentiens intelligat
et de illis malis quot unum mitius elege¬
rit solum inquoquam eẽ non posse. ea scili¬
cet causa qm̃ carnalis et animalis ẽ uelut

Expanded text:
ad dextram constitui non merebuntur aliad dextram constitui non merebuntur aliquid aliud quam ad sinistram esse remanebit. nulla uox reliqua est quam sicut haedi audiant ex ore pastoris nisi: ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius, licet ex illo igne, sicut dixi, diuersa possint distribui pro criminum diuersitate supplicia. Utrum autem catholicum pessimis moribus alicui haeretico, in cuius uita praeter id quod haereticus est non inueniunt homines quod reprehendant, praeponere debeamus, non audeo praecipitare sententiam. si autem quis dicat: \'quia haereticus est, non potest hoc solum esse, quin et alia consequantur; carnalis est enim et animalis ac per hoc et aemulus sit necesse est et animosus et inuidus et inimicus ipsi ueritati ab eaque dissentiens>, intellegat et de illis malis quod unum mitius elegerit solum in quoquam esse non posse, ea scilicet causa, quoniam carnalis et animalis est. uelut
Abbreviated transcription (Latin):
briosi. neq maledici. neq rapaces. regnũ
dei possidebunt: Non ait qui hȩc omnia
uitia simul habuerint regnum dei ñ pos¬
sidebunt. s neq illi neq illi. ut singulis
hoc sub audias. quod nulli eorum regnũ
dei possidebunt: Sicut gͦ heretici regnũ
dei non possidebunt: sic auari regnũ dei
non possidebunt: Nec dubitandum ẽ. qui¬
dem penas ipsas quibus cruciabuntur qͥ
regnum dei non possidebunt ꝓ diuersita¬
te criminum eẽ diuersas. et alias aliis acͥ¬
ores. ut in ipso igne ȩterno. ꝓdisparibus
ponderibus peccatorum. sint disparia tor.¬
menta pęnarum: Neq enim frustra ipse
dñs ait: Tolerabilius erit sodomis qm uob̾¬
in die iudicii S tamen ad non possidendũ¬
dei regnum tantundem ualet ex illis ui-¬
tiis quod elegeris mitius. quantum uel plu¬
ra uel unum quod ꝑpexeris grauius quia¬
et illi possessuri sunt regnum dei quos ad.
dexteram constituet ille uidex nec eis qui

Expanded text:
briosi neque maledici neque rapaces regnum briosi neque maledici neque rapaces regnum dei possidebunt. non ait: \'qui haec omnia uitia simul habuerint regnum dei non possidebunt\', sed: \'neque illi neque illi\', ut in singulis hoc subaudias quod nulli eorum regnum dei possidebunt. sicut ergo haeretici regnum dei non possidebunt, sic auari regnum dei non possidebunt. nec dubitandum est quidem poenas ipsas, quibus cruciabuntur qui regnum dei non possidebunt, pro diuersitate criminum esse diuersas et alias aliis acriores, ut in ipso igne aeterno pro disparibus ponderibus peccatorum sint disparia tormenta poenarum. neque enim frustra ipse dominus ait: tolerabilius erit Sodomis quam uobisin die iudicii. sed tamen ad non possidendum regnum dei tantundem ualet ex uitiis illis quod elegeris mitius, quantum uel plura uel unum quod perspexeris grauius. et quia illi possessuri sunt regnum dei quos ad dextram constituet ille iudex, nec eis qui
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: Hoc autem scitote cognoscentes Ep̃hos.
quoniã omnis fornicator aut inmundus. aut
auarus. quot ẽ idolorum seruitus. ñ habet
hereditatem in regno xꝑi et dei: Nemo uos
seducat inanibus uerbis: Non ẽ gͦ quod
desermone dei conqueramur: Dicit omni¬
no. et aꝑte ac libere dicit. eos qui male
uiuunt ad regnum dei non ꝑtinere: his
igitur omnibus uiciis circum septum ca¬
tholicum non adulemur. nec ei quia xꝑi-¬
anus catholicus ẽ. impunitatem quã scrip¬
tura diuina non ꝓmittit. ꝓmittere aude¬
amus. nec si aliquod unum habet ex his qͣ
dicta sunt. debemus ei societatem suꝑnȩ
illius patriȩ polliceri: Ad corithios Cor̃ .i.¬
enim singula enumerat. in quibꝰ singulis
subauditur. quod regnum dei non pos.¬
sidebunt: Nolite inquit errare Neq for.¬
nicatores. neq idolis seruientes. neq ad¬
ulteri. neq molles. neq masculorũ con¬
cubitores. neq fures. neq auari. neq e¬

Expanded text:
dicit: hoc enim scitote cognoscentes, dicit: hoc enim scitote cognoscentes, quoniam omnis fornicator aut inmundus aut auarus, quod est idolorum seruitus, non habet hereditatem in regno Christi et dei. nemo uos seducat inanibus uerbis. non est ergo quod de sermone dei conqueramur. dicit omnino et aperte ac libere dicit eos qui male uiuunt ad regnum dei non pertinere. His igitur omnibus uitiis circumsaeptum catholicum non adulemus nec ei, quia christianus catholicus est, inpunitatem quam scriptura diuina non promittit promittere audeamus. nec si aliquid unum habeat ex his quae dicta sunt, debemus ei societatem supernae illius patriae polliceri. ad Corinthios enim singula enumerat, in quibus singulis subauditur quod regnum dei non possidebunt. nolite, inquit,\' errare. neque fornicatores neque idolis seruientes neque adulteri neque molles neque masculorum concubitores neque fures neque auari neque e
Abbreviated transcription (Latin):
ebrietates. commessationes. et his similia
quȩ predico uobis sicut predixi. qm̃ qui
talia agunt regnum dei non possidebunt:
Constituamus gͦ aliquem castum. conti.¬
nentem non auarum. non idolis seruien¬
tem. hospitalitatem indigentibus minis¬
trantem. non cuius quam inimicum. non
contentiosum. patientem. quietum. nullũ
emulantem. nulli inuidentem. sobrium.
frugalem. hereticum. nulli utiq dubium
ẽ ꝓpter hoc solum quod hereticus ẽ reg¬
num dei non possessurum: Constituamus
alium fornicatorem in mundum. luxurio¬
sum. auarum. uel etiam aꝑtius idolis de¬
ditum. ueneficium discordiosum. contenti¬
osum. emulum. animosum. seditiosum. in¬
uidum. ebriosum. commessatorem. catho¬
licum. nunquid ꝓpter hoc solum quod ca-¬
tholicus ẽ. regnum dei possidebit. agens ta¬
lia de quibus sic concludit apłs quȩ p̃dico
nos ipsos seducimus: Nam sermo di ñ nos
seducit. qui nec tacet. nec parcit. nec ulla
adulatione nos decipit: Ideo quippe et alibi

Expanded text:
sationes et his similia. quae praedico uobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agunt regnum dei non possidebunt. constituamus ergo aliquem castum, continentem, non auarum, non idolis seruientem, hospitalem, indigentibus ministrantem, non cuiusquam inimicum, non contentiosum, patientem, quietum, nullum aemulantem, nulli inuidentem, sobrium, frugalem haereticum: nulli utique dubium est propter hoc solum quod haereticus est regnum dei non possessurum. constituamus alium fornicatorem, inmundum, luxuriosum, auarum uel etiam apertius idolis deditum, ueneficum, discordiosum, contentiosum, aemulum, animosum, seditiosum, inuidum, ebriosum, comisatorem catholicum: numquid propter hoc solum quod catholicus est regnum dei possidebit, agens talia de quibus sic concludit apostolus: quae pnos ipsos seducimus; nam sermo dei non nos seducit, qui nec tacet nec parcit nec ulla adulatione nos decipit. ideo quippe et alibi
Abbreviated transcription (Latin):
Ptest nobis si frumenta dominca sumus
etiam intus cum auaris. cum raptoribus.
cum ebriosis. et cȩteris huius modi pestib
de quibus dicitur regnum dei non possi¬
debunt. et baptismatis sacramentum ẽẽ.
commune. et tamen uitia quibus a regno
dei seꝑantur non eẽ communia: Neq enĩ
de solis heresibus dicit apłs. qm̃ qui talia
non pigeat paululum aduertere quȩ simul
enumeret: Manifesta inquit sunt opera
carnis quȩ sunt. fornicationes. in mundi¬
ciȩ. luxuriȩ. idolorum seruitus. ueneficia.
in imiciciȩ. contentiones. emulationes. ani

Expanded text:
test nobis, si frumenta dominica sumus, etiam intus cum auaris, cum raptoribus, cum ebriosis et ceteris eiusmodi pestibus, de quibus dicitur: regnum dei non possidebunt, et baptismatis sacramentum esse commune et tamen uitia quibus a regno dei separantur non esse communia. Neque enim de solis haeresibus dicit apostolus: quoniam qnon pigeat paululum aduertere quae simul enumeret. manifesta, inquit, sunt opera carnis, quae sunt fornicationes, inmunditiae, luxuriae, idolorumseruitus, ueneficia, inimici
Abbreviated transcription (Latin):
uidissent quod non recto pede incedebant
ad ueritatem euangelii. dixi petro corã oĩbꝰ
uiuis. quomͦ gentes cogis iudarzare: Ea

Expanded text:
idissem, quod non recto pede incederent ad veritatem Evangelii, dixi Petro coram omnibu, cur gentes cogis Iudaizare? 1
Abbreviated transcription (Latin):
dex: Non solũ autẽ mͥ s et omnibus qui
diligunt manifestationẽ eius: Hoc itaq
desiderium de quo nunc agimus. ex di¬
lectione consurgit manifestationis eius:
De qua item dicit: Cum xꝑc apparue¬
rit uita ur̃a tunc et uos cum illo appare¬
bitis in gła Prima gͦ tempora ȩcesiȩ an-¬
te uirginis partum scõs habuerunt qui
desiderarent in carnationis eiꝰ aduentum:
Ista uͦ tempora ex quo ascendit incȩlum
scõs habent. qui desiderent eius manifesta¬
tionẽ. ad uiuos et mortuos iudicandos: Ne¬
ꝙ hoc eccłiȩ desideriũ ab initio usq infinẽ
scłi requieuit. aliquantũ. nisi quandui hic
cum discipulis in carne uersatus ẽ. ut tociꝰ
corporis xꝑi uox in hac uita gementis. cõ.¬
uenient᷑ intelligatur Defecit in salu tare
tuũ anima mea. et in uerbũ tuum sꝑaui
hoc ẽ in ꝓmissũ. qm̃ spes facit. ut ꝑ pati¬
entiã ex pectetur. qđ acredentibꝰ ñ uidet᷑:

Expanded text:
dex; non solum autem mihi, sed et omnibus qui diligunt manifestationem ejus» . Hoc itaque desiderium de quo nunc agimus, de dilectione consurgit manifestationis ejus; de qua item dicit: «Cum Christus apparuerit vita vestra, tunc et vos cum illo apparebitis in gloria» . Prima ergo tempora Ecclesiae ante Virginis partum, sanctos habuerunt qui desiderarent incarnationis ejus adventum: ista vero tempora ex quo ascendit in coelum, sanctos habent qui desiderent ejus manifestationem ad vivos et mortuos judicandos. Neque hoc Ecclesiae desiderium ab initio usque in finem saeculi requievit aliquantum, nisi quamdiu hic cum discipulis in carne versatus est, ut totius corporis Christi in hac vita gementis vox convenienter intelligatur, «Defecit in salutare tuum anima mea, et in verbum tuum speravi:» hoc est in promissum; quae spes facit ut per patientiam exspectetur quod a credentibus non videtur
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ anima mea Bonus ẽ gͦ iste defectus.
indicat enĩ desiderium boni: Nundũ qui
hoc dicit. nisi genus electum. regale sacer¬
dotiũ. gens scã. populus ad quisitionis:
Aborigine generis humani usq ad huius
scłi finem. in eis qui suo quiq tempore hic
uixerunt. uiuunt. uicturi sunt desid̾ant
xꝑm Teste scĩssimo sene symeone. qͥ cum
eum infantẽ accepisset in manus dix̃. Nc̃
tuũ in pace Quoniã uiderunt oculi mei
xꝑm dñi Quale autẽ desideriũ fuit in isto
sene. tale fuisse credendũ ẽ in omnibꝰ suꝑi-¬
orũ temporũ scĩs Unde et ipse dñs discipu¬
lis ait: Multi ꝓpħȩ et reges uoluerunt uidẽ
quȩ uos uidetis et non uiderunt. et audire
quȩ auditis et non audierunt. ut ipsorum
etiã uox hoc loco agnoscatur: Defecit insa¬
lutare tuũ anima mea Nec tunc gͦ quieuit
hoc desideriũ scõrum. nec nunc quiescit in
xꝑi corpore qd ẽ eccłia usq ad terminum
scłi. donec ueniat desideratus cunctis gen¬

Expanded text:
tuum, «anima mea.» Bonus est ergo iste defectus: indicat enim desiderium boni, nondum quidhoc dicit nisi genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus acquisitionis , ab origine generis humani usque ad hujus saeculi finem, in eis qui suo quique tempore hic vixerunt, vivunt, victuri sunt, desiderans Christum? Teste sanctissimo sene Simeone, qui cum eum infantem accedam verbum tuum in pace; quoniam viderunt oculi mei et Christum Domini . Quale autem desiderium fuit in isto sene, tale fuisse credendum est in omnibus superiorum temporum sanctis. Unde et ipse Dominus discipulis ait, «Multi prophetae et reges voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt; et audire quae auditis, et non audierunt» : ut ipsorum etiam vox hoc loco agnoscatur, «Defecit in salutare tuum anima mea.» Nec tunc ergo quievit hoc desiderium sanctorum, nec nunc quiescit in Christi corpore quod est Ecclesia, usque ad terminum saeculi, donec veniat «Desideratus cunctis gen
Abbreviated transcription (Latin):
cluditur crastino: dmare itaq debemus per¬
quem facta sunt tempora. ut liberemur a
tempore et figuramur in eternitate. ubi
iam nulla est mutabilitas temporũ: Magna
eum ꝓꝑter nos intempore. ꝑ quẽ facta suis
tempora. factum esse inter omnia ꝑ quẽ fac¬
ta sunt omnia. factum esse quod fecit: fãc¬
tus ẽ. enim quod fecerat fãctus ẽ enĩ ho¬
mo: qui hominẽ fecerat. ne periret quod
fecerat:¬

Expanded text:
cluditur crastino. In hoc cluditur crastino. In hoc quem facta sunt tempora, ut liberemur a tempore, et figamur in aeternitate, ubi jam nulla est mutabilitas temporum. Magna eum propter nos in tempore, per quem facta sunt tempora; factum esse inter omnia, per quem facta sunt omnia: factum esse quod fecit. Factus est enim quod fecerat; factus est enim homo qui hominem fecerat, ne periret quod fecerat
Abbreviated transcription (Latin):
eius: Non horam dixit qua cogeretur mo¬
ri .s qua dignaretur occidi Cempus enim
ex pectabat quo moreret᷑. quia tempꝰ expec¬
tauit quo nasceretur: De hoc tempore apłs
loquens ait: Cum autẽ uenit plenitudo
temporis misit d̾s filiũ suũ: Ideo multi bict̃:
Quare non ante uenit xꝑc: Quibus respon¬
dendũ ẽ. quia nundũ uenerat plenitudo
temporis. moderante illo ꝑ quẽ facta su
tempora: Sciebat enĩ quando uenire debe.¬
ret Primũ ꝑ multã seriẽ temporũ et anno¬
rum p̃dicendus fuit Non enim aliquid
paruum uenturũ fuit: Dui fuerat predicen¬
dus. semꝑ tenendus: Quanto maior uidex
ueniebat. tanto p̃ conum longior series pre¬
cedebat: Deniq ubi uenit plenitudo tempo¬
ris. uenit et ille qui nos liberaret a tempore:
Liberati enĩ atempore. uenturi sumus ad illã¬
ȩternitatem ubi non ẽ tempus. nec dicitur
ibi quando ueniet hora: Dies ẽ enĩ sempiter¬
nus. qui nec preceditur hesterno. nec ex.¬

Expanded text:
go horam dixit qua cogeretur mori, sed qua dignaretur occidi. Tempus enim exspectabat quo moreretur, quia tempus exspectavit quo nasceretur. De hoc tempore Apostolus loquens, ait: Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum . Ideo multi dicunt: Quare non ante venit Christus? Quibus respondendum est, quia nondum venerat plenitudo temporis, moderante illo per quem facta sunt tempora: sciebat enim quando venire deberet. Primo per multam seriem temporum et annorum praedicendus fuit; non enim aliquid parvum venturum fuit: diu fuerat praedicendus, semper tenendus. Quanto major judex veniebat, tanto praeconum longior series praecedebat. Denique ubi venit plenitudo temporis, venit et ille qui nos liberaret a tempore. Liberati enim a tempore, venturi sumus ad aeternitatem illam, ubi non est tempus: nec dicitur ibi, Quando veniet hora; dies est enim sempiternus, qui nec praeceditur hesterno, nec ex
Abbreviated transcription (Latin):
t uouit israhel uotum dnõ et dixit Si
michi tradideris populum istum subiectum.
id ẽ si michi eum tradendo subieceris. ana-¬
thematizabo eũ et ciuitates eiꝰ: Hic uidendũ
ẽ quomodo dicatur anathema quod uouet᷑.
et tamen ꝓ maledicto ponit̾ sicut et de isto
populo dicitur Unde illud ẽ: Si quis uobis
euangeliz auerit pret̾ quã quod accepistis. ana¬
thema sit Hinc uulgo dictũ ẽ. ut deuotatio
dicat᷑: Nam deuotare se quemquam nemo
fere dicit: nisi maledicens: Et anathematizauit
eum. et ciuitates eiꝰ. et uocatũ ẽ nom̃ loci illiꝰ
anathema: hinc dictũ ẽ ut anathema detes¬
tabile aliquid. et ab hominabile uideatur Ut
enim nichil inde uictor in usus suos auferret.
s totum in penam luendam uocaret. hoc erat
anathematizare. quod uulgo dicit᷑ deuota¬
re: Origo aut̃ huiꝰ uerbi est in greca lingua.
et redditȩ sursũ ponebant᷑ in tẽplis. ãpotũ

Expanded text:
t uouit Israhel uotum domino et dixit: si mihi tradideris populum istum subiectum — id est: si mihi eum tradendo subieceris — anathemabo illum et ciuitates eius. hic uidendum est, quomodo dicatur anathemabo, quod uouetur et tamen pro maledicto ponitur, sicut et de isto populo dicitur. unde illud est: si quis uobis euangelizauerit praeterquam quod accepistis, anathema sit. hinc uulgo ductum est, ut deuotatio dicatur; nam deuotare se quemquam nemo fere dicit nisi maledicens. Et anathemauit eum et ciuitates eius: et uocatum est nomen loci illius Anathema. hinc ductum est, ut anathema detestabile aliquid et abominabile uideatur. ut enim nihil inde uictor in usus suos auferret, sed totum in poenam luendam uanathematizare, quod vulgo dicitur devotare. Origo autem hujus verbi est in Graeca lingua et redditae sursum ponebantur in templis; et
Abbreviated transcription (Latin):
nunc agimus tanquã clauis preceptorũ
indei timore confixi. sicut scriptũ ẽ. confi¬
ge clauis atimore tuo carnes meas. in ne¬
cessariis de putantur. non ieis quȩ ꝑ se
ipsa appetenda et concupis cenda sunt
Unde illud optimũ se dicit apłs concupis¬
cere dissolui et eẽ cum xꝑo. manere aut̃
in carne necessariũ inquit ꝓpter uos: qͦd
gͦ ait dissolui et eẽ cum xꝑo. inde incipit
requies quȩ non interrumpitur resur¬
rectione s clarificatur. que tamen nunc
fide retinetur. quia iustus exfide uuit:¬

Expanded text:
nunc agimus tamquam clauis praeceptorum in dei timore confixi, sicut scriptum est: Confige clauis a timore tuo carnes meas, in necessariis deputantur, non in eis, quae per se ipsa appetenda et concupiscenda sunt. unde illud optimum se dicit concupiscere, dissolui et esse cum Christo; manere autem in carne necessarium, inquit, propter uos. quod ergo ait dissolui et esse cum Christo, inde incipit requies, quia non interrumpitur resurrectione, sed clarificatur, quae tamen nunc fide retinetur, quia iustus ex fide uiuit
Abbreviated transcription (Latin):
factus sit tantillus. qui cum informa dei.
eẽt non rapinã arbitratus ẽ. eẽ ȩqualis deo:
Non enĩ erat rapina s erat natura. ȩqualitas
filii cum patre: Iohannes si se.x ꝑm putari
uellet. illi rapina eẽt Non gͦ rapinã arbitra¬
tus ẽ. eẽ ȩqualis deo Erat enĩ et sine rapina
erat. co ȩternus ab ȩterno natus erat: Tamẽ
semetipsum ex in aniuit formã serui accipi¬
ens. hoc ẽ formã hominis accipiens: Qui cũ
informa dei eẽt non formã dei accepisset
Ergo cum informa dei eẽt semetipsum ex¬
inaniuit formã serui accipiens: Sic acce¬
pit qđ non erat. ut non ꝑderet qđ erat
Manens łs hominẽ assumpsit. formã ser¬
ui accepit et factus ẽ łs homo. aquo deo

Expanded text:
factus sit tantillus: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Non enim erat rapina, sed erat natura aequalitas Filii cum Patre. Joannes si se Christum putari vellet, illi rapina esset. Non ergo rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Erat enim, et sine rapina erat, coaeternus ab aeterno natus erat. Tamen semetipsum exinanivit formam servi accipiens ; hoc est, formam hominis accipiens. Qui cum in forma Dei esset, non formam Dei accepisset: ergo cum in forma Dei esset, semetipsum exinanivit, formam servi accipiens. Sic accepit quod non erat, ut non perderet quod erat. Manens Deus, hominem assumpsit. Formam servi accepit, et factus est Deus homo, a quo Deo
Abbreviated transcription (Latin):
cis. quia non peccare in potestate sic habemꝰ.
ut hoc sine adiutorio diuinȩ gr̃ȩ implere pos
non peccare sine adrutorio dei: Plane inquit
liberum arbitriũ nr̃m. ad hoc nobis sufficit
Quid ẽ ergo quod att apłs scribens ad corinthi-¬
os. oramus addeum ne quid faciatis malie at¬
tendistis. audistis. accepistis. et quiamanifestiᷤ¬
simum ẽ. sine dubio intellęxistis qͥdorauit apłs:
Oramꝰ inquit ad deum ne quid faciatis mali
Poterat dicere: monemꝰ uos ne quid faciatis
mali. docemꝰ uos ne quid faciatiᷤᷤ mali. ubemꝰ
uobis. precipimꝰ uob̃ Qđ quidem si diceret.
certum diceret. qͥa & uoluntas nr̃a agit aliqͥd
Non enim uoluntas nr̃a nichil agit. sed sola
non sufficit Maluit tam̃ dicere oramꝰ. ut
ipsam gr̃am cõmendaret. ut intelligerent
illi quando non faciunt aliqͥd mali non so-¬
la sua uoluntate se uitare malum. s adiuto¬
rio dei implere quod iussum ẽ: Ergo fr̃s q̃n¬

Expanded text:
cis? quia non peccare in potestate sic habemus, cis? quia non peccare in potestate sic habemus, ut hoc sine adiutorio diuinae gratiae implere ponon peccare sine adiutorio dei? "plane" inquit; "liberum arbitrium nostrum ad hoc nobis sufficit." quid est ergo, quod ait apostolus scribens ad Corinthios? oramus ad deum, ne quid faciatis mali. attendistis, audistis, accepistis et, quia manifestissimum est, sine dubio intellexistis quid orauit apostolus. oramus, inquit, ad deum, ne quid faciatis mali. poterat dicere: monemus uos, ne quid faciatis mali, docemus uos, ne quid faciatis mali, iubemus uobis, praecipimus uobis. quod quidem si dicertum diceret, quia et voluntas nostra agit aliquid. Non enim voluntas nostra nihil agit, sed sola non sufficit. Maluit tamen dicere, oramus, ut ipsam gratiam commendaret, ut intelligerent illi quando non faciunt aliquid mali, non solum sua voluntate se vitare malum, sed adjutorio Dei implere quod jussum est. Ergo, quan
Abbreviated transcription (Latin):
Uod isti dicunt nos non debere petere
a sem̃piterna maiestate. s habere in potesta-¬
te benedictiones fratres mei. benedictiones
nr̃aᷤᷤ. quas suꝑ uos facimꝰ euacuant. ex inaniũt.
elidunt: Audistis me credo fr̃s mei. quando
dico. conuersi ad dominum benedicamꝰ no-¬
men eiꝰ. det nobis perseuerare in mandatis
suis. ambulare in uia recta eruditionis suȩ.
placere illi in omni opere bono. et cȩtera ta-¬
lia: Prorsus inquiunt. hoc totum in potesta¬
te nr̃a ẽ constitutũ: Ergo nos in aniter talia
uobis oꝑtamꝰ: Defendamꝰ et nos et uos. ut et
nos non sine causa benedicamꝰ: et uos sine
causa amen subscribatis: fr̃s mei amen ur̃m
subscriptio uestra ẽ: consensio ur̃a ẽ: astipula¬
tio ũra ẽ. ne forte aliquis ipsoꝵ. et nos condẽp¬
net et uos Defendamꝰ nos de apło paulo. ui-¬
super uos: Audite quid dixerit quoclam
loco Rem breuem dico Quid dicis onoue he-¬
retice quicumq audis si presens es. quid di¬

Expanded text:
uod isti dicunt, nos non debere rogare a sempiterna majestate, sed habere in potestate. Benednostras,\' quas super uos facimus, euacuant, exinaniunt, elidunt. au-i distis me, credo, fratres mei, quando dico: conuersi ad dominum benedicamus nomen eius, det nobis perseuerare in mandatis suis, ambulare in uia recta eruditionis suae, placere illi in omni opere bono et cetera talia. prorsus, inquiunt, hoc\' totum in potestate nostra est constitutum. ergo nos inaniter talia uobis optamus. defendamus nos et uos, ne et nos sine causa benedicamus et uos sine causa amen suscribatis. fratres mei, amen uestrum suscriptio uestra est, consensio uestra est, adstipulatio uestra est. ne forte aliqui ipsorum et nos condemnent et uos, defendamus nos de apostolo Paulo, uisuper uos. audite, quid dixerit quodam loco. rem breuem dico. quid dicis, o noue haeretice, quicumque me audis, si praesens es? quid di
Abbreviated transcription (Latin):
Hagnus bonorũ labor ẽ. mores tolerare
contrarios. quibus qui ñ offenditur parum
proficit Tantũ enĩ torquet iustum iniqͥ¬
tas aliena quantũ recedit asua Mali aut̃¬
homines et seductores. ꝓficient in peius er-¬
rantes et inerrorẽ mittentes: Ea tͣcͣta¬

Expanded text:
agnus bonorum labor est, mores tolerare contrarios: quibus qui non offenditur, parum proficit. Tantum enim torquet justum iniquitas aliena, quantum recedit a sua . homines et seductores proficient in pejus, errantes et in errorem mittentes. Tu
Abbreviated transcription (Latin):
post ascensionem dñi de cęlo uocatus. siñ
inueniret in carne apłos. quibꝰ communican-¬
do. et cum quibꝰ conferendo. euangelium eiꝰ¬
dem societatis ẽẽ appareret. eccłia illi omĩno
non crederet: S cum cognouissent eum hoc
annuntiantẽ quod etiam illi annuntiabant.
et in eoꝵ communione atq unitate uiuen-¬
tem. accedentibꝰ etiam ꝑ eum talibꝰ signis
qualia et illi operabantur. ita eum dnõ cõ¬
mendante meruit actoritatẽ. ut uerba illiꝰ
hodie sic audiant᷑ in ȩccłia. tan quã in illo
xp̃c sicut uerissime ipse dix̃ locutus audiat᷑:¬

Expanded text:
post ascensionem domini de caelo uocatus, si non inueniret in carne apostolos, quibus communicando et cum quibus conferendo euangelium eiusdem societatis esse adpareret, ecclesia illi omnino non crederet? sed cum cognouisset eum hoc adnuntiantem, quod etiam illi adnuntiabant, et in eorum communione atque unitate uiuentem accedentibus etiam per eum talibus signis, qualia et illi operabantur, ita eum domino commendante meruit auctoritatem, ut uerba illius hodie sic audiantur in ecclesia, tamquam in illo Christus, sicut uerissime ipse dix
Abbreviated transcription (Latin):
ors ẽ etiam ipsa leticia in ꝑfruendo. cũ
quisq ad ipiscitur quod ꝑclite concupi¬
uit: Radix ẽ enim omniũ malorũ cupi¬
ditas. et ꝓpterea porta mortis ẽ. quia
mortua ẽ uidua quȩ indeliciis uiuit. ad
quas delicias ꝑcupiditates. tanquã ꝑpor.¬
tas mortis ꝑuenitur:¬

Expanded text:
endo, cum quisque adipiscitur quod perdite concupivit: radix est enim omnium malorum cupiditas ; et propterea porta mortis est, quia mortua est vidua quae in deliciis vivit : ad quas delicias per cupiditates tanquam per portas mortis pervenitur
Abbreviated transcription (Latin):
loquebatur. ꝑ angłos filius dei loquebatur.
mediator dei et hominũ futurus ex semi¬
ne abrahȩ suum disponens aduentum ut
inueniret a quibus reciperetur confiten¬
tes reos. quos lex non impleta fecerat tͣns
Transgressionis gr̃a posita est. donec ueni¬
ret semen cui repromissum est. disposi¬
ta ꝑ angłos in manu mediatoris. Quod¬
autem non aliquem ex angłis dicit me.
tum homo fieri dignatus est. habes alio
loco: Unus inquit d̾s. et unus mediator
lud pascha in interfectione agni hinc il¬
la omnia quȩ de xꝑo uenturo incarne.
atq passuro sed et resurrecturo. in lege
figurantur. quȩ data est. in edictis angło.¬
rum. in quibus angłis erat utiq pater &
do filius. aliquando sꝑc sc̃s. aliquando si¬
ne ulla distinctione ꝑsonȩ ds ꝑ illos fi¬
gurabatur. et si uisibilibus et sensibilib
formis apparens. ꝑ creaturam tamen
suam non ꝑ substantiam suam Cui ui.¬
dendo corda mundantur ꝑ hȩc omnia qͤ
oculis uidentur et auribus audiuntur:¬

Expanded text:
loquebatur, per Angelos Filius Dei, mediator Dei et hominum futurus ex semine Abrahae suum disponebat adventum, ut inveniret a quibus reciperetur, confitentes se reos, quos lex non impleta fecerat transTransgressionis gratia posita est, donec veniret semen cui promissum est, dispositum per Angelos in manu Mediatoris autem non aliquem ex Angelis dicit meditum homo fieri dignatus est, habes alio loco: Unus, inquit, Deus, et unus mediator lud Pascha in interfectione agni : hinc illa omnia quae de Christo venturo in carne atque passuro, sed et resurrecturo in lege figurantur, quae data est in edictis Angelorum, ido Filius, aliquando Spiritus ne ulla distinctione personae Deus per illos figurabatur, etsi visibilibus et sensibilibus formis apparens, per creaturam tamen suam, non per substantiam, cui videndae corda mundantur per haec omnia quae oculis videntur et auribus audiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
quippe legis id est decem notissima illa
precepta digito dei duabus lapideis ta-¬
bulis primum fuisse conscripta certissi-¬
mum ẽ nobis: S lex quando non adiuuat.
gr̃a. preuaricatores facit. et tantũmꝰ in lit¬
tera ẽ: Propter hoc enim maxime ait apłs.
Littera occidit sp̃c autem uiuificat Acce¬
dat ergo ad litteram sp̃c. ne occidat litte¬
ra quem non uiuificat sp̃c. s ut operem᷑
precepta legis non uiribus nr̃is. s gratia
saluatoris

Expanded text:
quippe Legis, id est, decem notissima illa praecepta digito Dei duabus lapideis tabulis primum fuisse conscripta certissimum nobis est . Sed Lex quando non adjuvat gratia, praevaricatores facit, et tantummodo in littera est: propter hoc enim maxime ait Apostolus, Littera occidit, spiritus autem vivificat . Accedat ergo ad litteram spiritus, ne occidat littera quem non vivificat spiritus; sed ut operemur praecepta Legis, non viribus nostris, sed munere Salvatoris
Abbreviated transcription (Latin):
sibi sed deo ideo addidit emulationem dei: Hanc
quippe suo spu fidelibus suis inspirat deus: a-¬
moris enim ẽ. non liuoris: Nam quȩ fuit causa
ut ħ apłs diceret: Aptaui enim uos inquit uni
uiro uirginem castam exhibere. xp̃o Timeo aũt
ne sicut serpens euam seduxit uersutia sua. sic
sã suã amicꝰ aut̃ sponsi ñ sibi eã debet zelare¬

Expanded text:
sibi, sed Deo; ideo addidit, «aemulatione Dei.» Hanc quippe suo Spiritu fidelibus suis inspirat Deus: amoris enim est, non livoris. Nam quae fuit cura ut hoc Apostolus diceret? «Aptavi enim vos,» inquit, «uni viro virginem castam exhibere Christo: timeo autem ne sicut serpens Evam seduxit versutia sua, sic sam suam: amicus autem sponsi non eam sibi zelare
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c: Hseq enim solo illo modo intelligen¬
dum ẽ. quo legimꝰ littera occidit sp̃c aũt
uiuificat. ut aliquid figurate scriptum.
cuius ẽ absurda ꝓprietas. non accipiamꝰ
sicut littera sonat. s aliud quod significat
intuentes. interiorem hominẽ spiritali
intelligentia nutriamus. q̃m sapere scdm̃
carnẽ mors ẽ. sapere autẽ scd̃m sp̃m uita et
pax. uelut si quis quam multa quȩ scrip¬
ta sunt in cantico canticoꝵ carnaliter
accipiat non ad luminose caritatis fruc¬
tum. s ad libidinose cupiditatis affectũ:
Non ergo solo illo modo intelligendum
ẽ quod ait apłs littera occidit sp̃us aũ
uiuificat. s etiam illo eoq uel maxime
quo aꝑtissime alio loco dicit Concupis¬
centiam nesciebam nisi lex diceret. non
concupisces: Et paulopost ait Occasione
accepta peccatum ꝑ mandatum fefellit
me et ꝑ illud occidit Ecce quid ẽ littera &¬
cidit. et utiq non figurate quod accipi¬

Expanded text:
spiritus. neque enim solo illo modo intellegenspiritus. neque enim solo illo modo intellegendum est quod legimus: littera occidit, spiritus autem uiuificat, ut aliquid figurate scriptum, cuius est absurda proprietas, non accipiamus sicut littera sonat, sed aliud quod significat intuentes interiorem hominem spiritali intellegentia nutriamus, quoniam sapere secundum carnem mors est, sapere autem secundum spiritum uita et pax; uelut si quisquam multa quae scriptaccipiat, non ad luminosae charitatis fructum, sed ad libidinosae cupiditatis affectum. Non ergo solo illo modo intelligendum est quod ait Apostolus, Littera occidit, spiritus autem vivificat: sed etiam illo, eoque vel maxime, quo apertissime alio loco dicit, Concupiscentiam nesciebam, nisi lex diceret, Non concupisces. Et paulo post ait: Occasione accepta peccatum per mandatum fefellit me, et per illud occidit . Ecce quid est, Littera occidit. Et utique non figurate aliquid dici
Abbreviated transcription (Latin):
Ios enim dicimushumanam uoluntatẽ
sic diuinitꝰ adiuiuari ad faciendam iustici-¬
am. ut preter quod creatus ẽ homo cum
nam qua ei precipitur quemad modum
iuiuere debeat. accipiat sp̃m sc̃m quo fiat
in animo eiꝰ delectatio dilectioq summi
illius atq in commutabił boni qđ deus ÷
etiam nunc cum adhuc ꝑ fidem ambulat᷑
ñdum ꝑ speciem. ut hac sibi uelut arra
data gratuiti muneris in ardescat inhere¬
re creatori. atq inflammet᷑ accedere ad
participationem illius ueri luminis. ut
er illo ei bene sit aquo habet ut sit: Nam
neq liberum arbitrium quicquam nͥ ad
peccandum ualet. si lateat ueritatis uia.
et cum id quod agendum et quo niten-¬
dum ẽ cęperit non latere. nisi etiam de-¬
lectet et ametur. non agitur. non susci-¬
pitur. non bene uiuit᷑ Ut autem diliga-¬
tur. caritas dei diffunditur in cordibus
nr̃is non per liberum arbitrium quod
tum accipimꝰ continenter recteq uiuen-¬
di littera ẽ: occidens. nisi assit uiuificans

Expanded text:
os autem dicimus humanam voluntatem sic divinitus adjuvari ad faciendam justitiam, ut praeter quod creatus est homo cum nam qua ei praecuiuere debeat accipiat spiritum sanctum, quo fiat in animo eius delectatio dilectioque summi illius atque incommutabilis boni, quod deus est, etiam nunc cum per fidem ambulatur, nondum per speciem, ut hac sibi uelut arra data gratuiti muneris inardescat inhaerere creatori atque inflammetur accedere ad participationem illius ueri luminis, ut ex illo ei bene sit, a quo habet ut sit. nam neque liberum arbitrium quicquam nisi ad peccandum ualet, si lateat ueritatis uia; et cum id quod agendum et quo nitendum est coeperit non latere, nisi etiam delectet et ametur, non agitur, non suscipitur, non bene uiuitur. ut autem diligatur, caritas dei diffunditur in coidibus nostris non per arbitrium liberum, quod tum accipimus continenter recteque uiuendi, littera est occidens, nisi adsit uiuificans
Abbreviated transcription (Latin):
gat iuim caritatis: Ipsa ẽ uirtus quã nemo
uincit. nullus ignis. nulli fluctus scłi. nul¬
la flumina temptationũ extingunt: De
hac dictum ẽ ualida ẽ sicut mors dilectio
Quomͦ enĩ mors quando uenit resisti ei
uirtute eius. et distribuite domos eius.
id ẽ distinguite domũ adomo. nolite con¬
fundere domos: Est enĩ formã habens.
tis et non confunditis. quando corda ur̃a
inuirtute eius ponitis. id ẽ cum facti fu¬
eritis ꝑ caritatem spiritales. tunc temere
non uidicabitis. tunc uidebitis nichil ob ẽẽ
bonis malos. quandui sumus inhac area:

Expanded text:
ligat vim charitatis. Ipsa est virtus quam nemo vincit. Hujus ignem nulli fluctus saeculi, nulla flumina tentationis exstinguunt. De hac dictum est, Valida est sicut mors dilectio . Quomodo enim mors quando venit, resisti ei virtute ejus; et distribuite domos ejus? Id est, distinguite domum a domo, nolite confundere. Domus est enim formam pietatis habens, tis et non confunditis; quando corda vestra in virtute ejus ponitis, id est; cum facti fueritis per charitatem spirituales. Tunc temere non judicabitis; tunc videbitis nihil obesse bonis malos, quamdiu sumus in hac area:
Abbreviated transcription (Latin):
atq tranquilla cum omnes motus eius
rationi ueritatiq consentiunt. et uocan¬
tur gaudia et amores sci. et boni. et cãsti:
Si autem non consentiunt. nichilominꝰ
dum negligenter reguntur conscinduit
et dissipant. animum et faciunt miserã¬
uitam et uocantur ꝑturbationes. et libi¬
dines. et concupiscentiȩ malȩ. de quibus
nobis iam precipitur. ut eas cum quanto
possumus. labore crucifigamus. in nobis.
donec absorbeatur mors inuictoriam Bi.¬
cit enim apłs: Qui autem sunt xꝑi carnẽ¬

Expanded text:
atque tranquilla, cum omnes motus ejus rationi veritatique consentiunt; et vocantur gaudia, et amores sancti, et casti et boni. Si autem non consentiunt, nihilominus dum negligenter geruntur, conscindunt et dissipant animum, et faciunt vitam miserrimam; et vocantur perturbationes, et libidines, et concupiscentiae malae. De quibus jam nobis praecipitur, ut eas cum quanto possumus labore crucifigamus in nobis, donec absorbeatur mors in victoriam . Dicit enim Apostolus: Qui autem Jesu Chr
Abbreviated transcription (Latin):
enrens ergo iste adulterans: uirginitatem
corrum pendam. non carnis s cordis inquirit
Sicut autem adulter homo letatur in nequitia
sua cum carnem corrumꝑit: sic diabolus leta-¬
tur cum mentem corrũꝑit: Sic̃ aũt patͥbꝰ nr̃is
aduersus leonẽ opus erat pacientia. sic nob̾
aduersus draconem uigilantia. persecutiotñ
siue a leone siue adracone numquam cessat
ȩccłiȩ. et magis metuendus ẽ cum fallit. quã
cum seuit: Illo tempore cogebat. xp̃ianos ne
gerebat iuolentiaᷤ: nunc insidias Uidebat᷑
tunc fremens. lubricus: nunc oberrans diffi¬
cile uidetur:¬

Expanded text:
erpens ergo iste adulter antiquus, virginitatem corrumpendam, non carnis, sed cordis inquirit. Sicut autem adulter homo laetatur in nequitia sua, cum carnem corrumpit; sic et diabolus laetatur quando mentem corrumpit. Sicut autem patribus nostris adversus leonem opus erat patientia, sic nobis adversus draconem vigilantia. Persecutio tamen sive a leone, sive a dracone, nunquam cessat Ecclesiae: et magis metuendus est eum fallit, quam cum saevit. Illo tempore cogebat Christianos ningerebat violentias, nunc insidias: videbatur tunc fremens, lubricus nunc et oberrans difficile videtur
Abbreviated transcription (Latin):
uera lux. quia non illuminatus tenebrȩ. s
illuminatione factus ẽ lux Nisi autẽ illu¬
minaretur tenebrȩ erat sicut om̃s impii.
quibus iam credentibus dixit apłs: fuistis
aliquando tenebrȩ: Nodo autẽ quia cre-¬
Nisi adderet in dño. non intelligeremus:
Lux inquit in dño. tenebrȩ non in dño e¬
ratis: fiustis enim aliquando cenebrȩ. ibi
non addidit in dño:¬

Expanded text:
era lux: quia non illuminatus, tenebrae; sed illuminatione factus est lux. Nisi autem illuminaretur, tenebrae erat, sicut omnes impii, quibus jam credentibus dixit Apostolus, Fuistis aliquando tenebrae. Modo autem quia creNisi adderet, in Domino, non intelligeremus. Lux, inquit, in Domino: tenebrae non in Domino eratis. Fuistis enim aliquando tenebrae: ibi non addidit, in Do