comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pugillus cum requi e: quã pleria ut aquinanuod
cu labore & apflictione anini: Melius est modi¬
tum habere iustu quam diuitiar peccatoꝵ multas: elegan¬
teriustitia requiem habe miquitas laborẽ : & quasi sin¬
gulans numerus. inbono semper accipitur : duplex i
deprehendi. quã eum hominẽ quidiuitias congregas cu
conscbunt : & eos fccstidio sir lestonbur dere linqunt : qui¬
scelciatorẽ interpreantur : quod solus et absque ulloco¬
mite ad sceluandũ mundum descendent: & quã quã
nulti filii di sint & fratres eius adoptione dicantureo
men nullus dignus &xtitent: qui i hocdpere iunger&ur:
cuius labons nonẽ sinisi portantis nostrauitia adq
peccata : & pro nobis dolentis: Noculus eius non sacia¬
bitur diuitiis Iemꝑ nostrã cupiens seclutem : & quant

Expanded text:
traque manus cum labore et afflictione animi. Melius est modicum habere justo, quam divitias peccatorum multas. Eleganter justitia requiem habet, iniquitas laborem; et quia singularis numerus in bono semper accipitur, et duplex in deprehendi, quam eum hominem qui divitias congregat, cui conscribunt et eos fastidiosis lectoribus relinquunt. QuiSalvatore interpretantur, quod solus et absque ullo comite ad salvandum mundum descenderit. Et quamquam multi filii Dei sint, et fratres ejus adoptione dicantur: tamen nullus dignus exstiterit, qui in hoc ei opere jungeretur. Cujus laboris non est finis, portantis nostra vitia atque peccata, et pro nobis dolentis: et oculus ejus non satiabitur divitiis, semper nostram
Abbreviated transcription (Latin):
predicadur aduentu quodqui futurur ẽ ante quã in corpore xer¬
ner &ur iam uocatum ẽ insenptuns nomen eius & conitũ ꝓphe¬
dis & scĩs dĩ quia homosit. & iuxta quod homo ẽ non poriit se
confirre cumpatre : & hne uuangelio dicat. pater qui memi sit ma
me est: unde & in conse quentibus prȩcipitur neultra quã
nobis des scrptum est requiramus: neuelit homoplas reroe quit
obiptura testaest: non nulli illud in hocloeo siqusiea re pet ut
quo domnium qui fuctunsunt hominum donumm dapidiero di ao¬

Expanded text:
praedicatur adventu, quod qui futurus est, antequam in corpore cerneretur, jam vocatum est in Scripturis nomen ejus, et cognitum prophetis et sanctis Dei: quia homo sit, et juxta hoc quod homo est, non possit se conferre cum Patre, et in Evangelio dicat: Pater qui me misit, major me est . Unde et in consequentibus praecipitur, ne ultra quam de eo nobis scriptum est, requiramus, ne velit homo plus scire, quam Scriptura testata quod omnium, qui futuri sunt, et hominum corpore ci
Abbreviated transcription (Latin):
locum inter pr&atisunt quod puerum pauperum
& sac pientemxp̃m uel int puerum iuxta illud mat¬
ium tibi est uoran te: puerum meum: Paupere
uero : quiꝰ pauꝑ facturs est cum diuer esr& & sapi¬
entem: quia prosciebat eateni & sccpientia e gra
tia apud dm̃ & homines in illiusitaque senis stulti regno
qui ostendit ei omnia regna mundi eglonam eiuru
tus est optimus puer & de domo uinculatoꝵ humaniui

Expanded text:
locum interpretati sunt, quod puerum pauperem et sapientem, Christum velint. Puerum, juxta illud: Magnum tibi est vocari te puerum meum . Pauperem vero, quia pauper factus est, cum dives esset . Et sapientem, quia proficiebat aetate et sapient meum . In illius itaque senis stulti regno, qui ostendit ei omnia regna mundi, et gloriam ejus , natus est optimus puer, et de domo vinculatorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ti calomniã sustinent: quare huqua fiunt in toto or¬
be iudicia & nonẽ ultor dr̃ Nunefert & sol uit quod ob¬
poni poterat dicens : si uidens calomnam paupens qui
beatur i euuargelio predietur : &res ugere non iustitiã
Nemirens &tibinouum ali quidesse uide atur & celsus
quippe suꝑ excelsor hec respicit dr̃ qui aoelossuur suꝑ iu¬
dicer & regesterrx̧ p̃posut : qui pos sunt pro hiberem iustitiã
& iagis in terra ualere quã que uir hominũ potestates:
inpletur pecunia : & qui amat diuitias isti frustus non
capi đt &x eis : & hoc ergo uanitas: fructus quippe ex illis capera
si earbene arpargere non amando uoluissa: quia uero ear dili¬
gendor&ine hic utique sine fructu dere linque cum reple¬
plusquã unius hominis cibũ capere non posse: Est calia h¬
diuitiis cogitatione torquen & penturaropes nec quarn
possumus auferre monenter hi tiistitia e egeaitiohi hidgnatio¬
liter dephi lo sorhir iudetur uel hereucis dicere: qui congregant

Expanded text:
ti calumniam sustinerent, et quare iniqua fiant in toto orbe judicia, et non est ultor Deus; nunc infert et solvit, quod opponi poterat, dicens: Si videris calumniam pauperis, qui beatus in Evangelio praedicatur, et res vi geri, non justitia, ne mireris, et tibi novum aliquid esse videatur. Excelsus quippe super excelsos haec respicit Deus, qui angelos suos super judices et reges terrae praeposuit, qui possunt utique prohibere injustitiam, et magis impletur pecunia; et qui amat divitias, non capiet fructus ex eis . Fructus quippe ex illis caperet, si eas bene spargere non amando voluisset. Qui vero eas diligendo retinet, hic utique sine fructu derelinquet. Cum repleplus quam unius hominis cibum capere non possit. divitiis cogitatione torqueri, et perituras opes, nec quas nobiscum possumus auferre morientes, in tristitia, in gemitu, in indignatioemur, de philosophis mihi videtur, vel haereticis dicere, qui congregant
Abbreviated transcription (Latin):
domur domus nostra quecũ st ulti hominir erestaẽ & habitatio quacti
habeom hrdolir. sipit i eunt et adbona opere tardiores humiliabent :
St omnis contignatio que debecculmen postare sublimodternã cor¬
ruens habita torẽ suũ oppiim&. porro quod inuno homine inter p¬
tatisume meliur potert niper eclesiã accipo qđ pernegleentiñ
pr incipium omnircius corruat altitudo &tibi rama borunun¬
pane acuinã: aciũ : a estimo enũ ex supenon bus pendert qđreqt¬
quod percatorẽ palp& in uitio & strepitur concit& audientiũ non no
iuando in eclesq las ciut oratio & beatitudinẽ & regna cel&
iulti tudinȩ pollic&ur: Vide turtibi birisũ panẽ facere. &ui¬
nuim adletitiã nrcere uiuenciũ : siue quod ipsi quidocentiduu¬
cias ecibor &operper delect alalia pro misa conqui rant In¬

Expanded text:
 Domus nostra, quae cum statu hominis erecta est, et habitatio quam habemus in coelis, si pigri sumus et ad bona opera tardiores, humiliabitur, et omnis contignatio quae debet culmen portare sublime, ad terram corruens habitatorem suum opprimet. etati sumus, melius potest super Ecclesia accipi, quod negligentia principum omnis ejus corruat altitudo, et ibi vitiorum ipanem acquod peccatores palpet in vitio, et strepitus concitet audientium. Nonne quandmultitudini pollicetur, videtur tibi in risu panem facere, et vinum ad laetitiam miscere viventium? Sive quod ipsi qui docent, divitias, et cibos, et opes per delectabilia promissa conquirant
Abbreviated transcription (Latin):
enm concionator scepientientibus uelut ex mente
insirmantium humanȩ suspicionis hanc senten¬
dam proponit dũdicit. unus intentus ẽ homi¬
nis & iumentoꝵ & equa utniusq con caitio sic e
tiam prosert dicens: quida bocam pliur sa pien
stulto & quid pauper nisi ut ꝑgat illuc ubiẽ
mentis ampliur: cum iumentoꝵ sp̃r post mostẽ
carnis non uiuunt. hominũ uero sp̃r promalir
suis o penbus post mortẽ carnis adinferos de

Expanded text:
m concionator noster, velut ex mente infirmantium humanae suspicionis sententiam proponit, dum dicit: Unus interitus est hominis et jumentorum, et aequa utriusque conditio. Sicut tiam profert, dicens: Quid habet amplius sapiens ab stulto, et quid pauper, nisi ut pergat illuc, ubi est jumentis amplius, cum jumenta post mortem carnis non vivunt, hominum vero spiritus, pro malis su
Abbreviated transcription (Latin):
rur sum ad alia  Quidiorinẽ fostitudinẽ &glonam
loc borantũ & dep̃hendi bonũ altenus erse altenus
malum dum iuidus aliena felicitate torqu&ur: patar
insi durtlonosus quid enĩ uanus. quid in star sp̃r es senihili
quã nominernon su ar flere ⁊ nsenas uel propria luge¬
e peccata sed melionbur in uidere: anim aduesti pa¬

Expanded text:
rursus ad alia, et vidi omnem fortitudinem et gloriam laborantium, et deprehendi bonum alterius esse alterius malum, dum invidus aliena felicitate torquetur, et patet insidiis gloriosus. Quid enim vanius, quid instabilius, et sic nihili, quam homines non suas flere miserias, vel propria lugere peccata, sed melioribus invidere? Stultus
Abbreviated transcription (Latin):
fecent sita cuent qui percus sus ẽ & nonereiit penitenti¬
anecuulnu su um fratii & magist uoluent conficerh
Magister & frater quilinguã habent adcurandum
facile ei pro derse non poter̃: Sienĩ erubes eat e¬
rotus uulnus medieo confiteriquod ignorat medi cũs
non curat: uerbaoris sapientir gratĩa : & labia in si¬
pientis precipitabunt eum: Stulutia si suar sa russi¬
citate contentaminus haber& malonunc uero contra
oiuderite losti mulata non recepit : Loquituren
uir sapiens uerba scientie uerba gratieque utilitatr
possit prebere audientibus: & labia stultirientor susci¬
piunt que dicuntur ut dicta sedẽ contrario iurum pra¬
dentem suplantare conatur. ut sui simile facera ap&¬

Expanded text:
ui percussus est, et non egerit poenitentiam, nec vulnus suum fratri et magistro voluerit confiteri, magister et frater, qui linguam habent ad curandum, facile ei prodesse non poterunt. Si enim erubescat aegrotus, vulnus medico confiteri, quod ignorat medicina non curat. Verba oris sapientis gratia, et labia insipientis praecipitabunt eum. Stultitia, si sua esset rusticitate coviderit, zelo stimulata non recipit. Loquitur enim vir sapiens verba scientiae, verba gratiae, quae utilitatem possunt praebere audientibus; et aures stulti non ita audiunt quae dicuntur, ut dicta sunt, sed e contrario virum prudentem supplantare stultus conatur, et sui similem facer
Abbreviated transcription (Latin):
uitiis & opibus rerastior& quod secundum euuange lium
repentina mortẽ sub tracta quali monamur enede
nes cimur utrum stultur anscopiens sa qui nostro ẽ labret
fruitus quod scelamont quo que accidit : & quoque bn
tellegim nefilium quidẽ patiis creditate elgniũ eriẽ
sistultur sit: sed mihi altius contempanti de laebrara
uid&ur diceresp̃itali quod di ebus acnoctibur uir sapi¬
eni hrcriptuns labor & & conponat li bros e meninã
sui postens dere linquat: &ni hulo minus inmanur stulltoꝵ
uciuant : qui frequenter secundũ peruersitatẽ cordirsui se¬
mina in dehereseonꝰ capiat. & alienos labores ealonp¬
nientur: si enĩ decor porali bus di uitias nunc eelesi astł
sermo ẽ quid necerre fuit de labore etopibus dicere. & domina¬
bitur in omni lecboremeo in que laeboraui hiscepientia &¬

Expanded text:
itiis et opibus retractare, quod secundum Evangelium repentina morte subtracti, quali moriamur haerede, nesciamus, utrum stultus an sapiens sit qui nostro est labore fruiturus Quod Salomoni quoque accidit. Non telligimus, ne filium quidem patris haereditate dignum esse, si stultus sit. Sed mihi altius contemplanti, de labore videtur dicere spirituali, quod diebus ac 405 noctibus vir sapiens in Scripturis laboret, et componat libros, ut memoriam sui posteris derelinquat, et nihilominus in manus stultorum veniant, qui frequenter secundum perversitatem cordis sui, semina inde haereseon capiant, et alienos labores calumnientur. Si enim de corporalibus divitiis nunc Ecclesiastae sermo est, quid necesse fuit de labore et opibus dicere: Et dominabitur in omni labore meo, in quo laboravi, et
Abbreviated transcription (Latin):
sũ sedenter facit : Tui diseruos in equis: & pnciperambu Cec¬
antes quast seruuͦs suꝑterrũ : omnuir qui peccati seruus
pec cati seruinam que inequir sunt cum peccatores pre¬
sentir iite dit nitatibur epferuntur: princi per uero
quasi serui ambulanti cum mnultos dignitate uirtutũ plenas
nullus honore crigit : sed summa hic aduersitas uelut ins¬

Expanded text:
in equis, et principes ambulantes quasi servos super terram . Omnis qui peccat servus est peccati. Servi namque in equis sunt, cum peccatores praesentis vitae dignitatibus efferuntur. Principes vero quasi servi ambulant, cum multos dignitate virtutum plenos nullus honor erigit. Sed summa hic adversitas velut in
Abbreviated transcription (Latin):
nũ dĩ est : Istum eclesi asten in hac sententia manducandi & rego
bibendi quam seperepeut. plunmum que commendat.
non sccpere carnales epulcos uoluptati. sectis illud osten¬
mundi homodectus ẽ. ut brei uita sua frua tur tem¬
pore : & speprolixions &atis abscisa cunta que porside
quasi ad alia profesturus aspiciat : & quod potest bene
endit porro qui& caro dñ uerus ẽ cibus & sanguis eius
siues camur carne eius. E cruore potemun . non so¬

Expanded text:
ur. Nam istum ecclesiasten in hac sententia manducandi et bibendi, quam saepe repetit plurimumque commendat, non sapere carnalis epulas uoluptatis, satis illud ostenmundi homo datus est, ut brevis vitae fruatur tempore, et, spe prolixioris aetatis abscissa, cuncta quae possidet quasi ad alia cito profecturus aspiciat, et quantum potest, bene s. Porro, quia caro Domini verus est cibus, et sanguis ejus ti saeculo bonum, si vescamur carne ejus, et cruore potemur, non so
Abbreviated transcription (Latin):
di tempus plantandi: ⁊ tem pus euelendi quod plan¬
quod plantare : & mori quod ƿlantatũ est euellere
pus moriendi & euelendi du cendos eos in captiu¬
tatem: tempus occiden dieos inegypto: & tempur degys¬
toliberandi: tempus destruendi templum sub na¬
po chodo nosor : & tempus edisicandi subdano &cẽt

Expanded text:
ndi. Tempus plantandi, et tempus evellendi quod plandipsum esse parere, quod plantare: mori, et quod plantatum est evellere. pus moriendi, et ducendi in captivitatem. Tempus occidendi eos in Aegypto, et tempus de Aegypto liberandi. Tempus destruendi templi sub Nabuchodonosor, et tempus aedificandi sub Dario.
Abbreviated transcription (Latin):
se ad sacpientiã perquirendanu in quaplus erpons stultiti&¬
tanliquido & purescire sapiertiom crea tons & regis sur quam
sit ille qui conditor ẽ: Itoc que & illaquenouin. opinan nos
potius quamtenere : & &timare magis quaniscire . quod
quantum diffrt. lux atenebris: Lic& in quidipsam hominum
sapientiã mtxt& merrorem ꝑuideriminec tampure in
nositros animos in labipossȩ quam est in rege. Reondiccos
nr̃o ta mei magnam &iamineo qđest differoitiam int̃illã
& stultitiã es se cognoui: quantũ potest distare dies a noste lum̃ atene¬

Expanded text:
qua plus erroris stultitiatam liquido et pure scire sapientiam creatoris et regis sui, quam scit ille, qui conditor est. Itaque, et illa quae novimus, opinari nos potius quam tenere, et aestimare magis quam scire, quod antia lucis super tenebras. Licet, inquit, ipsam hominum sapientiam mixtam errore perviderim, nec tam pure in nostros animos illabi posse, quam est in rege et conditore nostro; tamen magnam etiam in eo quod est, differentiam inter illam et stultitiam esse cognovi
Abbreviated transcription (Latin):
linguerum precitis & signis intonuerunt : interprecatu asinait
rubusquod si gnifat eclesi omn ̃ iqua dñs moisiloquitus quod a legem
daturus dñs ÷mi e ino quedesiendit. hoisignisi tquio & fidelesclerita¬
tesuȩos tensionis inlini ne & infidelium ouuilas perfimu merroris abs¬
cure uodueroni catur incabgne hoc significat quoimpiequi terri¬
no sapiuntcaligiie malitiȩ seum des cendenten idẽ ur humtbt¬
tem nas corte tnon agno ueure: alis .s. imaliginȩ uisu s. lege de di

Expanded text:
linguarum praeceptis et signis intonuerunt. Interpretatur autem Sinai rubus quod significat Ecclesiam, in qua et Dominus Moysi loquitur. Quod autem legem daturus Dominus in igne fumoque descendit, hoc significat quia et fideles claritatis suae ostensione illuminat, et infidelium oculos per fumum erroris obscurat. Quod vero videtur in caligine, hoc significat quia impiis qui terrena sapiunt, caligine malitiae eum descendentem, id est, in humilitate nascentem, non agnoverunt: aliis in caligine vis
Abbreviated transcription (Latin):
od mi rationis qt ut moises profeto do plenus. qui cum dño sacio
adseciem loquebatur. ab omine gonili consilinm acceperia e foce¬
re omnia quecum quedicere ille nisi ut formom humilitat is popeilo¬
rum principibus dore & fudurisa cramentide signaresimmogiño
sciebat enimfuturum quando que quod ꝓpopulum ex gentibus congregetũ
lege deerant eo fungerente compleroitus. bonumque spiritalẽ
intellectum effere ad legenidi e sciebatquia audire eundem popirlum
lec & pacer& omnia que cumque dicere. legis qued eminutio sugge entł euon
ascendit & dñsinmontedect dit: monsquippe altitudo contep¬

Expanded text:
no facie ad faciem loquebatur, ab homine gentili consilium accepit, ut faceret omnia quaecumque diceret ille: nisi ut formam humilitatis populorum principibus daret, et futuri sacramenti designaret imaginem. Sciebat enim futurum quea quae in lege deerant eo suggerente complerentur, bonumque et spiritalem intellectum afferret ad legem Dei; et sciebat quia audiret eumdem populum lex, et faceret omnia quaecunque diceret, legisque diminutio suggerente Evangascendit, et Dominus in monte descendit? Mons quippe altitudo conte
Abbreviated transcription (Latin):
carno uirgines: & in hoc
cantes ut proillo qui ꝓ nob
mortuus estonrecus semus sus cipe¬
remortẽ Manus cius cornatiles aureģpletiȩ iacintis: inmanib: xp̃i¬
illideputantur quiea que bona sunt operare non de sinuntĩquiadom ne
opus bonum obspẽregni celorum sempsunt paratii Venterciur oburno

Expanded text:
carne virgines, et in hoc cantes, ut pro illo qui pro nobis mortuus est non recusent suscipere mortem. Manus illius tornatiles aureae plenae hyacinthis. In manibus Christi deputantur qui ea quopus bonum ob spem regni coelorum semper persistunt, et pro
Abbreviated transcription (Latin):
dum carnemnatus esti dicique pascatur in hctis & lilia colligat : utre¬
nec in gentibus siuo in edesiis delecteturi & exeis uirginer qs que uel
scõsas sumat: ego di leccomeo & ilt lec¬
lectus meus mihii quipas¬
citur interlila : ego xp̃t regnum

Expanded text:
us Christus. Ut pascatur in hortis, et lilia colligat. Ut regnet in gentibus vel in ecclesiis delectetur, et ex eis virgines quosque vel sanctos assumat. Ego dilecto meo, et dilectus meus mihi qui pascitur inter lilia. Ego Christi regnum
Abbreviated transcription (Latin):
deo hiclitar unus ex quiner
Tabrismorsi numeri. appellatus eo quod
egres sae multitudineͥs isra helitcae
morses de functus est numerantur: In quodier de¬
dicctionis tabernaculo & oblationũ modus non si¬
ne mystici numerisa cramento ratione denumeratẽ

Expanded text:
deo hic liber unus ex quinque libris Moysi Numeri appellatus est, eo quod egressae multitudinis Israeliticae Moyses defunctus est, numerantur. In quo dies dedicationis tabernaculi, et oblationum modus, non sine mystici numeri sacramento rationeque dinumeratus est.
Abbreviated transcription (Latin):
teꝑeramansio ẽ aethaoo: Quȩẽ in a tremo iolicudinor i
que primũ uideur dñr preece dens populũ in colum naignif : cc&li com scenẽ
fortitudo si ue professio: preceparenus ego nob sortitudi nẽ calsumeaen
ꝑsatũ ruibur ut inter errorũ tenebras & confussion ẽnoctis. scientiae
xp̃ilamen ceppitreat: Dies quo que noster ntibem habeat. protegentẽ:
ithis ducibus cid terram scãȩ repro missionis ꝑ ue nire ualeamus
terprae&atur : os nobiliũ: promde cedsumpta fortitudine nobili cemur
In nõ contem nentes  belieson qui inter praetatur dñs ai duilonis
eius que suꝑbiam dedinemus: abhac mansione profeti filuica¬
hel transierunt ꝑmedium marsꝰ in deserco uideruntꝰ faraonẽ
tum suo & erciti ꝑ euntẽ : mariam praetinentem Intr mphiauis
aiuta marsio ẽmaa A quam uenerunt filuisra¬
lel transto mare post cri duũmata autem interpre&idr amari¬

Expanded text:
Tertia mansio est Ethan, quae est in extremo solitudinis, in Tertia mansio est Ethan, quae est in extremo solitudinis, in qua primum videtur Dominus praecedens populum in columna ignis. Ethan sonat fortitudo sive professio. Praeparemus ergo nobis fortitudinem, assumentes perfectum robur, ut inter errorum tenebras, et confusionem noctis scientiae Christi lumen appareat. Dies quoque noster nubem habeat protegentem, ut his ducibus ad terram sanctae repromissionis pervenire valeamus. interpretatur os nobilium. Proinde assumpta fortitudine nobilitemur in Domino, contemnentes et Belsefon, qui interpretatur Dominus aquilonis, ejusque superbiam declinemus. Ab hac mansione profecti filii Israel transierunt per medium mare in deserto, viderunt Pharaonem cum suo exercitu pereuntem, Mariam praecinentem in tympanis. Quinta mansio est Marah, ad quam venerunt filii Israel transito mare post triduum. Marah autem interpretatur amari
Abbreviated transcription (Latin):
generationes quattuor de cimiidẽge
grexbasax nerationer simulqua draginta &duae :¬
toterram repromissionis igreditur: Neemi¬
pleno gurgite flueas: spr̃scĩ gratia rediidatut
pRimanaꝑsioe rames seurbs qua iu
& tremis finbus cegiptierat in qua populus congregatus exit in denesto aberadie
ne ueltẽꝓntgim̃ patecuerunt: utique quiacõ moti fuerimistel eucenge lica tuba¬
& & citati tonitrui gaudio &ximus inmense primo q̃uanido hieis pra¬
teriit : quando uernis & ordiumẽ : quando cunte renouantur: Eximus
quinta decima diemensis primi incrastinũ pas chae pleno mensis lumine
depu diticia & baculuͦs inmanibus prce parator¬
sꝑuiadaManSo est SOCCΟΤłInque coquȩ t̃ panera ⁊y mos
& primũ tendunt tabernacula: ubide & locus nom̃ticcipit: soc coth quip¬
pe in terpr&atur tabernacula : siue tentoria Sumergo &i erimus &
egipto idẽ a seculo primũ tabernacula fugimus scientes nobis adinte¬
ora ꝑgendũ : & aed scom terram ccelestem iterac eccele rañdum

Expanded text:
generationes quatuordecim, id est, generationes simul quadraginta et duae. Pto terram repromissionis ingreditur. Nec mieno gurgite fluens, Spiritus sancti gratia redundavit. Prima mansio est Rameses urbs, quae in extremis finibus Aegypti erat, in qua populus congregatus exiit in deserto altera diem, vel tonitruum putaverunt, utique quia cum commoti fuerimus ad Evangelicam tubam, excitati tonitru cum gaudio eximus in mense primo, quando hyems praeteriit, quando verni exordium est, quando cuncta renovantur: eximus quinta decima die mensis primi, in crastinum paschae pleno mensis lumine de pudicitia, et baculos in manibus praeparatounda mansio est in Socoth: in qua coquunt panes azymos, et primum tendunt tabernacula. Unde et locus nomen accepit. Socoth quippe interpretatur tabernacula seu tentoria. Cum ergo exierimus ex Aegypto, id est, a saeculo, primum tabernacula figimus, scientes nobis ad interiora pergendum, et ad sanctam terram coeleste iter accelerandum.
Abbreviated transcription (Latin):
& non rerponditei: quȩ siuit autem sccul phitonis sam quȩ sus cita¬
r& illis comuhelem stectim que suscitatus ait ad eum: quare iqui¬
& dtis me utidiu suscitare& c&era : quȩntur secundum isto na
utrum phitonis sa ipsum prof&am de inferno euocau¬
it : an aliquã imaginanam Ilusionẽ sccllatia dȩ monum
foctam : dequa quȩstione beatȩ memonȩ dgustinur epsrco¬
pus simpliciano medio lanensi eprcopo ita scpsit: Inquins¬
quã rug utrũ potuent malignur sp̃r & eerane animamius
& tamquam de abditir mortuorum recep taculir euo care
& ut iudor&ur & loquer&ur cum sccule : Nonne maiurmi¬
randumsit quod soctanas ipsum dnm̃ ad sumpsit & constituit
super pinnam templi: quo lib& enim modo fecen : focctumẽ
itce ut sccmuhel &xcituer &ur. similiter lat& : nisi forte quis
dixent fccci liorem diabolo fuisselicentiam ad dñm uiuur
un de uoluit ad sumendum. & ubi uoluit consituendum quã
ascomu helis defuncti spm̃esius sedibur excitandum: quod siillo

Expanded text:
 non respondit ei. Quaesivit autem Saul pythonissam, quae suscitaret illi Samuelem: statimque suscitatus ait ad eum: Quare inquietasti me, ut suscitarer, etc. Quaeritur secundum historiam utrum pythonissa ipsum prophetam de inferno evocaverit; an aliquam imaginariam illusionem fallacia daemonum factam. De qua quaestione beatae memoriae Augustinus episcopus Simpliciano episcopo Mediolanensi ita scripsit: Inquiinquam, utrum potuerit malignus spiritus excitare animam justi, et tanquam de abditis mortuorum receptaculis revocare, et ut videretur et loqueretur cum Saul. Nonne majus mirandum sit, quod satanas ipsum Dominum assumpsit, et constituit super pinnam templi? Quolibet enim modo fecerit, factum est: ita ut Samuel excitaretur, similiter latet. Nisi forte quis dixerit faciliorem diabolo fuisse licentiam ad Dominum vivum, unde voluit assumendum, et ubi voluit constituendum, quam ad Samuelis defuncti spiritum e suis sedibus excitatum. Quod si illud
Abbreviated transcription (Latin):
da perducit: quo uide lic& ducedauid ama lechitã conuiuanten
inuonit & extinguiti quia i ꝑsexp̃r predicantibus mundi l&iciam di¬
truco quos mundor comitens habere dirpoxit. Pos mnorte on di

Expanded text:
da perducit. Quo videlicet duce, David Amalechitam convivantem da perducit. Quo videlicet duce, David Amalechitam convivantem invenit, et exstinguit, quia Christus, ipsis praedicantibus, mundi laetitiam destruit, quos mund
Abbreviated transcription (Latin):
uccendentes eaptiuauerunt oma que erant dauid : & puerum
ius : reuersur engo dauid ad persequendos ama lechitars inuenit
gyptium puerũ las ses centem quem ama lechite egrotum
nitenere reliq: rant : hunc autem dauid inuentum cibore¬
fit ducem quȩ sui itineris fecit. sicq: ama lechitas persequi¬
urs epulantemq: reppent & funditus e tinguit s quid ẽ enim
quod egyptius amalechite pueri itinere las satur : nisi quod
amatorpresentir seculi peccati sui nigridine opertur. sepe
ab eodem seculo infirmus dis pectur que relin quitur uit cum
o nequaquam currere ualeat sed stuctur aduersi tatetor¬
pircat sed huncda uid hiuenit: quia redẽ ptor i noster uera¬
pten manufortis nonnum quam quos dirpectos amundi
facit : & quia ma lechitam sequi nonualuit dux dauid efficitur: qua
isquem in dignum mundus deseruit. non solum conuersur i suam
mentem dĩ recipit sed predicando hunc &iam urq: ad aliena cor¬

Expanded text:
succendentes eam, captivarunt omnia quae erant David et puerorum succendentes eam, captivarunt omnia quae erant David et puerorum ejus. Reversus ergo David ad persequendos Amalechitas, invenit Aegyptium puerum Iassescentem, quem Amalechitae aegrotum in itinere reliquerant. 2. Hunc autem David inventum cibo refecit, ducemque sui 526 itineris fecit. Sicque Amalechitas persequitur, epulantesque reperit, et funditus exstinguit. Quid est enim, quod Aegyptius Amalechitae puer in itinere lassatur, nisi quod amator praesentis saeculi peccati sui nigredine opertus, saepe ab eodem saeculo infirmus despectusque relinquitur, ut cum eo nequaquam currere valeat, sed fractus adversitate torpescat? 3. Sed hunc David invenit, quia Redemptor noster veraciter manu fortis nonnunquam quos despectos a mundifacit. 4. Et qui Amalechitam sequi non valuit, dux David efficitur, quia is quem indignum mundus deseruit, non solum conversus in suam mentem Deum recipit, sed praedicando hunc etiam usque ad aliena cor
Abbreviated transcription (Latin):
sx demanutua hodiei & dabit illum proximotuo & diuid&cur isid
nduos pinulo sergo isrł personã figuratim gerebat rex iste qui
uidi fugiens a fccciesccul ingressus ẽ in castra regis cum dor¬
nientem in ueniss& non percussit non occidit sed solam lan¬
lã que erat ad caput eius &lentitulam sustulit : dormienti¬
us. cuntis egressus de castiis transiuit hicacumine montir¬
quidergo ẽ hooperseque bantur nam que xpm iudei sed per¬
equendo dor miebant quia nonuigilabant corde duritiaro erũ
cordis obdormitio ẽ: doriniunt inuita uetere non eiugilant in
ionay uenit xp̃r non eos occidit : sed tulit ab eis scifum aque. id ort
ratiam legutulit & sceptrum regeclem regni scilicas potesta¬
de & igrersus uictor dauid noster. decastrir regres sus
pans cendẽ r i altitudi nẽ montis celorum : In ter ea fugrxuiiii
dauid dum pergere ad achirregem filistino rum in procliem
duersur isrł : in surgenter amalechite inruerunt insiceleh:

Expanded text:
 de manu tua hodie, et dabit illud proximo tuo, et dividetur Israel in duos populos. Ergo Israelis personam figurate gerebat rex iste, quivid fugiens a facie Saul ingressus est in castra regis. Cum dormientem invenisset, non percussit, non occiditceam quae erat ad caput ejus, et lenticulam sustulit. Itaque dormientibus cunctis, egressus de castris transivit in cacumen montiQuid ergo est hoc? Persequebantur namque Christum Judaei, sed persequendo dormiebant, quia non vigilabant corde: duritia enim cordis obdormitio est. Dormiunt in vitam veterem, non evigilant in novam. Venit Christus, non eos occidit, sed tulit Ab eis eis scyphum aquae, id est, gratiam legis: tulit, et sceptrum regale, regni scilicet potestaDeinde et victor David noster de castris eorum regressus transcendit in altitudinem montis coelorum. . « Interea fugiens David, dum pergeret cum Achis rege Philistinorum in praelium adversus Israel, insurgentes Amalechitae irruerunt in Siceleg, et
Abbreviated transcription (Latin):
quii hur iuhi adduxistis istum num quid derãrnt nobis
furiosi &siceum dimisit: achis interpriua pum no¬
paem quibus muta uit as suum: & abiterant secar
ibi preccota legis carna lia erat sce erasieiuma secar¬
ddum ordinem aaron & postea ipsedecouinen dine¬
melchu edec mut auiterto or sicrn in sar certlo eier
mutar sute iupreceptis dans aliua testeede conlape¬
uacuate capnali operatione : ad quehide conlap¬
sus est hmanibus eorum : quando eum conprehen¬
denter crucifixer : & proce debat adortium porpos
hoc est humibi ab at serhoc est procedere usque ad hos¬
tium fidei nostre ostium enim porte inicium fidei:
icum credit eaque non iud& mereatur perfriucum eum uidert
accie ad fecciem ceperit quoꝰ uero millo quasi furentesceliuꝑ decur¬
rebant super barbam eius a postolus & hec aperitd ceni iudei sig
cep&unt & grecisapientiam querunt : nos aũt pnedicaralxpñ

Expanded text:
Quid huc mihi adduxistis istum? numquid deerant nobis Quid huc mihi adduxistis istum? numquid deerant nobis furiosi? et sic eum dimisit. Achis interpretatur, quooverunt, coram quibus mutavit os suum et abiit. Erant enim ibi praecepta legis carnalia, erat et sacrificium secundum ordinem Aaron: et postea ipse de corpore et sanMelchisedech. Mutavit ergo os suum in sacerdotio, mutavit in praeceptis, dans aliud testamentum, evacuata carnali operatione, atque inde collapsus est in manibus eorum, quando eum comprehendentes crucifixerunt. Et procedebat ad ostium portae, hoc est humiliabat se: hoc est procedere usque ad ostium fidei nostrae. Ostium enim portae, initium fideiut cum credit ea, quae non videt, mereatur perfrui, cum eum videre facie ad faciem coeperit. Quod vero in illo quasi furore salivae decurrebant super barbam ejus, apostolus haec aperit dicens: Judaei signa petunt, et Graeci sapientiam quaerunt: nos autem praedi
Abbreviated transcription (Latin):
carepcodum in rectatione declinart᷑ iudaicarado untos
rtransila tum quibus & desideratum sibi eibia suou sit:
esi denoeninu de siderc ut pascha manducare douibips
deripuco hisergo a quibus receptus est xp̃rtribu lationus induxit dia¬
neupen pouitionem paci untur & añs ait: si meper secutñ
& uos persequentur : In do exh autemi dumeo iudoe prqditons
persona consifine perquem istoc operatus est crabulus ut
eius proditione fccst co hxp̃o postea persecuti onẽ ede sia
pater&ur : & occiderentur quam plurimi discipulixp̃re
soc cerdotes : & pro nomine eius persecutionis grauuumas ꝑ¬
reuoluit apud regem quendam gadi nomme achus : sed cũ
ploriaeius sifuis sor commemorata ne perlibonem rin
ad quem confugerat aliquid in eum maxi nar &uinfa¬
xiti saniam : & quar furore correptus mutanit orruumide¬
flie bant que scoliuȩ inbarbam eius. conlcebadurq irima¬

Expanded text:
in carne dum insectationem declinaret Judaicam, ad apostolos in carne dum insectationem declinaret Judaicam, ad apostolos transiit, cum quibus et desideratum sibi cibum sumpsit: desiderio enim desideravit pascha manducare. Ex quibudiripuit. His ergo a quibus receptus est Christus, tribulationes induxit diaersecutionem patiuntur . Et Dominus ait: Si me persecuti sunt, et vos persequentur . 4. In Doech autem Idumaeo Judae proditoris persona consistit, per quam ista operatus est diabolus, ut ejus proditione, facta in Christo, postea persecutionem Ecclesia pateretur, et occiderentur quamplurimi discipuli Christi, et sacerdotes, et pro nomine ejus persecutiones gravissimas voluit apud regem quemdam Geth nomine Achis. Sed cum gloria ei fuisset sibi commemorata, ne per livorem rex idem ad quem confugerat aliquid ei mali machinaretur; finxit insaniam, et quasi furore correptus, mutavit os suum: defluebantque salivae in barbam ejus, collabebaturque in ma
Abbreviated transcription (Latin):
saul muntiorum que eius in hacsententia figurat nonnul
on est in eir qulo modo iuolandum: aut quas non habrani
odendum sed tameneos non ideo debere scclutem consi¬
erei quia nom in probamur quod illos aocepis se creden
doporto eos cognuscere unitatem & socioatem uin
ulo cartatis : si ne qua omnino quid quid habere potuerunt
uam iursit scm̃ atq: uenerandum ipsitamen nibilsunt
uato in digndores effato premio uite &erne quanao illis
onus non bene unsunt. que in hacinta quentiuon s toniae
oteperunt : Item exem plum adq: iago huursaul tepi¬
norum que eius in hoc loco iudeorũ non i congrueges¬
ut ꝑsonã : quidum aduersconi cupiunt xp̃õhabent ih
licũ prof&is uaticinabant SuR rexit itaqueda xu¬
ud ĩ teruo fugit indie illa a fcccierauluenit¬
ue ad eccerdotem abi melech a quo &gla diumgolie surtule
epanir prepositionis accipio quare & sacendotumdrlico
idtullit : et anim aduersionẽ relegi ost intuliteutan pee

Expanded text:
Saul nuntiorumque ejus in hac sententia figurat nonnullos non est ullo modo in eis violandum, aut, quasi non habeant, tradendum. Sed tamen eos non ideo debere saluti confidere, quia non improbamus quod illos accepisse credimus; sed oportet eos cognoscere unitatem, et societatem in vinculo pacis, sine qua omnino quidquid habere potuerunt, quamvis sit sanctum atque venerandum, ipsi tamen nihilominus sunt tanto indigniores effecti praemio vitae aeternae, quanto illis donis non bene usi sunt quae in hac vita, quae transitoria est, acceperunt. Item exemplum atque imago hujus Saul nuntiorumque ejus, in hoc loco Judaeorum non incongrue gestat personam; qui dum adversari cupiunt Christo, habent in illi cum prophetis vaticinabanturid iterum, et fugit in die illa a facie Saul, venitque ad sacerdotem Abimelech, a quo et gladium Goliae substulit, et panes propositionis accepit. Quae res et sacerdoti mortem intulit, et animadversionem religiosae intulit civitati. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
r&ur: sed quare usque ad mortem uo luit erse patiens
ut suger & a facie sccul inspelunca: & enim spelunca infe¬
niorpars terre potest accipi: & certe quod mani festum
& notum ẽ omnibus corpus in monumento positumẽ
quoderat excisum i p&ra : hoc ergo monumentum inspi¬
luncaerat: illuc fugi & noster dauid a feccie s ocubtam¬
diuenim persecuti sunt illum iudei quo ad us quepone¬
i&ur inspelunca: sed quid ẽ quod scc ul persecutor ad
purgandum uentrem in spe luncã ingreditur. nis i quod
iudei hixpm conceptã mentis malitiã quasi odorem foe¬
tidum emiserunt & cogitata apudse noxia factis de¬
terioribur dumxpm perimunt ostender ÷ sed amenda¬
uid scculem opcidere noluit: & cum eum in abdito oeci¬
tectus antro haber& in potestatẽ reseruare potius quã
occidere malut ita & xp̃r dum es s& inspelunca can¬
nis per secutorem populum in potestecte habuit & non
ocddit: scriptum enĩ erat deis perprofdam me ocide¬

Expanded text:
retur. Sed quare usque ad mortem voluit esse patiens, retur. Sed quare usque ad mortem voluit esse patiens, ut fugeret a facie Saul in spelunca? Etenim spelunca, inferior pars terrae potest accipi; et certe, quod manifestum est et notum omnibus, corpus ejus in monumento positum est, quod erat excisum in petra: hoc ergo monumentum spelunca erat. Illuc fugit noster David a facie Saul. Tandiu enim persecuti sunt illum Judaei, quoadusque poneretur in spelunca. Sed quid est quod Saul persecutor ad purgandum ventrem speluncam ingreditur, nisi quod Judaei in Christum conceptam mentis malitiam quasi odorem fetidum emiserunt, et cogitata apud se noxia factis deterioribus, dum Christum perimunt ostenderunt: sed tamen David Saulem occidere noluit, et cum eum in abdito occultatus antro haberet in potestate, reservare potius quam occidere maluit: ita et Christus dum esset in spelunca carnis, persecutorem populum in potestate habuit, et non occidit. Scriptum enim erat de eis per prophetam: Ne occide
Abbreviated transcription (Latin):
lere : quidergo est quod iste fugiens a feccie sccul inspelunca la¬
tuit : quare aut latuit nin ut occulta r&ur & non hiuenir&ur o
quid ẽ contegis pelunca nisi conteg terra᷑qui enĩ fugit ispelun¬
cam terram tegitur . Neui deatur : portabat autem terrã Ihs
deis inuener &ur ds̃: senĩ cogno uissent : num quã dnm̃ glone
crucifixissent: quar eergo dñmglorie non h. ueneruntꝰquia
spelun cas& exarat idẽ carnis i firmitatem oculis obiciebat.
& maiestatem diuinitatis. corpons integmine tamquamspe¬
unc&e abdita contegebat: illiergo non cognuscentes dm̃ perse¬
cutisunt hominem: nec moripotuit nis in homine nec crucisi¬
ti potu nisi in homine quia nec tenere possris in homine
opousuitergo miale querentibur terrã seruabit bene queren¬
tibus uitam : figis &ergo secundum carnẽ inspe luncã a fa¬
ciesccul quia passus ẽiusque ad eose occultans iudeis ut more¬

Expanded text:
lere. Quid ergo est quod iste fugiens a facie Saul in spelunca lalere. Quid ergo est quod iste fugiens a facie Saul in spelunca latuit? Quare autem latuit, nisi ut occultaretur, et non inveniretur? Quid est contegi spelunca, nisi contegi terra? Qui enim fugit in speluncam, terra tegitur, ne videatur. Portabat autem terram Jesudaeis inveniretur. Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Quare ergo Dominum gloriae non invenerunt? Quia spelunca se texerat, id est, carnis infirmitatem oculis objiciebat, et majestatem divinitatis corporis in tegmine tanquam speluncae abdito contegebat. Illi ergo non cognoscentes Deum, persecuti sunt hominem. Nec mori potuit, nisi in homine, nec crucifigi potuit nisi in homine, quia nec tenere posset nisi cum homine. Opposuit ergo male quaerentibus terram, servavit bene quaerentibus vitam. Fugit ergo secundum carnem in speluncam a facie Saul, quia passus est, usque adeo se occultans Judaeis, ut more
Abbreviated transcription (Latin):
uia quod stultum est dĩ scepientius ẽ hominibus. & quod h fpa
nundi fortius est hominibus : sceliuȩ enim significant in firmi¬
fatem: sed quod stultum ẽ dĩ fortius ẽ hominibus nontam quã
toliuȩ adtendast : sed ad tende qui super barbam decunnunas
quo modoenim in seclibis infirmitas sic in barbam uirtus or¬
ten ditur : exi tergo untutem suã corpore h firmitatis suȩ &
quod forinsecus in firma batur tamquã inscaliua a parobat:
intis autem diuina iurtus tam quam barba tege batur
De hiac nhentoio encad di cuoi persequer duõi dauid
sccul appeter & ingrersus ẽ dauid inspelonca : & ibi latebat : sedrex
inproiusit &ceptus hsidiis. quod in nocuo molieba tur in adeat
triptum est enim quifodit foueam proximosuo : i psehi cidt̃ in
da uid autem bona promalis r&ribuens inimicum non occidit :
sed protestimonio facctioram clamidis regiȩ abstulit: cum foculi¬
usess& & ceptum insidias aduersconum perderei iagis quã fal¬

Expanded text:
est hominibus, et quod infirmum est Dei fortius est hominibus . Salivae enim infirmitatem significant. Sed quod stultum est Dei fortius est hominibus, non tanquam salivam attendas, sed attende quia super barbam decurrit. Quomodo enim in salivis infirmitas, sic in barba virtus ostenditur. Texit ergo virtutem suam corpore infirmitatis suae. Et quod forinsecus infirmabatur, tanquam in saliva apparebat. Intus autem divina virtus tanquam barba tegebaturDehinc in eremo Engaddi, cum persequendum David Saul appeteret, ingressus David in spelunca, ibi latebat: sed rex improvisis exceptus insidiis, quod innocuo moliebatur inciderat. Scriptum est enim: Qui fodit foveam proximo suo, ipse incidet in eam . David autem, bona pro malis retribuens, inimicum non occidit, sed pro testimonio facti oram chlamydis regiae abstulit: cum facilius esset exceptum insidiis adversarium perdere magis quam fal
Abbreviated transcription (Latin):
bat queritur aũt quomo& & illi cum misn esse
cessent
adtenendum hominem & ad necem ducendũ talos
ens d ipses congiunem in nocentem querens essen¬
reprobum admomentum transitoris prortarseã
dum &iam muiti similis profeue donumꝰ legantur ha¬
buisse sicut bala am ile repro bus quem nontac&
scriptura iudicio diuino esse damnatir sed tamen
prof&iam habebat: nec illa uerba parum ad testant
huic sentenciȩ que hieuuaitgelio seripta sundinul
dicturor in illadie dñe dñe intuo nomine manducainus &ei¬

Expanded text:
 quaeritur quomodo et illi qui missi essent d tenendum hominem et ad necem ducendum, talesiens et ipse sanguinem innocentem quaerens effunreprobum ad momenta transitoria prophetasse, dum etiam multi similes prophetiae donum legantur habuisse: sicut Balaam ille reprobus, quem non tacet Scriptura judicio divino esse damnatum, sed tamen prophetiam habebat. Nec illa verba parum attestantur huic sententiae, quae in Evangelio scripta sunt multos dicturos in illa die, D
Abbreviated transcription (Latin):
pos at dii retes ꝗ ttequa soui aopropter inobedientiã reproioruduiua¬
dñ sdamuha adiscor & sumpto cornu olerun ci miregena diund
sedui deamus eundem dauid : quomodo xp̃mprofeucesitrusi cauen¬
bilit illo dequodiatur ueni & desi deratus cuncdis gentibus dungitio
isteda uid i regem futurum denuntians perunctionẽ illã xpm̃:
ad hominum regnum troens fertur noster autem da iud ipse
in ab ouibus induce plebis ab latus. hre negentuibn ddo anis bacuort

Expanded text:
terium, quia omnibus etiam spiritibus malis bene utitur Deus, vel ad damnationem quorumdam, vel ad emendationem, vel ad probationem. 3. Et quamvis malignitas a Domino non sit, potestas tamen nisi a Deo non est, sicut et alibi dicbilius illo, de quo dicitur: veniet desideratus cunctis gentibus? Ungitur iste David in regem, futurum denuntians per unctionem illam, Chriad hominum regnum transfertur. Noster autem David ipse us ab ovibus Judaicae plebis ablatus, in regnum gentium translatus
Abbreviated transcription (Latin):
custodum qui corrupti sunt : ut dicerend quia doratuentib
nobis uenerunt discipuli & abstuler̃ eum: hoc ẽ taq uellȩ
xpm̃ inter ficere nomen resur rectionis ȩiuis extingue¬
ne ut mendatium euuangeio preferꝰtur sed sicut
illud non ualuit scc ul ut interficer& dauidi si nec hoo po¬
tuit regnum iudeorum effecere ut memoriant xp̃i dele p¬
ret: isti autem qui desiculurtuteadẽ deregno iude orum in
xp̃m presumere uoluerut offenderunt hi lapidemor
agnus quia iquem pec catum non inuenerunt qua sipec¬
ñus ictum euitans erasi que persecutionem dech¬
nanr fugit uenat que ad scomu helem: & misit saulnuntios
quiad prehenderent dauid scomuel autemerat hiter
profear & coetus profetarum qui illo tempone frrosda¬
bant: nuntii autem qui mirtrunt accepto eius dem spũ
pro fe cauerunt: mirsisque alur hoc contigit a tetus
nihilominus: postea uero cum e ipse secul uenirero cos

Expanded text:
custodum, qui corrupti sunt, ut dicerent: Quia dormientibus custodum, qui corrupti sunt, ut dicerent: Quia dormientibus nobis venerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum ; hoc est itaque velle Christum interficere, nomen resurrectionis ejus exstinguere, ut mendacium Evangelio praeferretur. 4. Sed sicut illud non valuit Saul ut interficeret David, sic nec hoc potuit regnum Judaeorum efficere, ut memoriam Christi deleret. Isti autem qui de Saul virtute, id est, de regno Judaeorum in Christum praesumere voluerunt, offenderunt in lapidem agnus, quia in quo peccatum non invenerunt, quasi pecnus ictum evitans, ejusque persecutionem declinans fugit, venitque ad Samuelem, et misit Saul nuntios, qui apprehenderent David. Samuel autem erat inter prophetas et coetum prophetarum, qui isto tempore prophetabant. Nuntii autem qui missi sunt, accepto eodem spiritu prophetaverunt. Missisque aliis, hoc contigit et tertiis nihilo
Abbreviated transcription (Latin):
diuoi gaul ad uersusda uid iitantuora
obmedellam sui sp̃r daiud demore ꝓscellentem iaculo conar&ui
consigere: Sedquid est quoddum saulem sp̃s aduer sur inuade¬
r& ad prehensce dauid eithara eius uesteniam mitieebat : per
nificatur : cim ergo soc ul ab imundo spũ arro pituri: da iudea¬
neste eiuir uestonia tem peratur: qui cumsenrar Iudeotourai pa
blas femuam in furorem uertitur dignurtest utad rauatenlio
mentes eorum quam sedulcidine citharȩ locutionis euuangelico
dauid ut custo dirent eum : & intersicer&ur: abscessit aũt
auid noo : lesite᷑ ađque soc ladatur ẽ : cum que uenis sent nuntu
& pellem pylo scem caprarum ad caput eius audiamas tiur¬
o quid hoc signisic& quod mirent scculad custodien dama dsonun
dauid ut eum intenficer&: hoc non ad s encem dop̃esenor
ad quam custo diendam miste regnum iudeorins qudrdo fdo¬
er aad hibitisunt sepulchro xp̃i. quomo doerto custur didiorit do¬
neque erm credetur in xpm simendatium uecler&

Expanded text:
dium Saul adversus David in tantum, ut rex ob medelam sui spiritus David ex more psallentem, jaculo conaretur configere. Sed quid est quod dum Saulem spiritus adversus invaderet, apprehensa David cithara ejus vesaniam mitigabat? Per nificatur. Cum ergo Saul ab immundo spiritu arripitur, David canente, ejus vesania temperatur: quia cum sensus Judaeorum per blasphemiam in furorem vertitur, dignum est ut salutem mentis eorum quasi dulcedine citharae, locutionis evangelicae David, ut custodirent eum, 519 et interficeretur. Abscessit autem David nocte, et fugit, atque salvatus est. Cumque venissent nuntii et pellem pilosam caprarum ad caput ejus. « Audiamus ergo quid hoc significet, quod miserit Saul ad custodiendam domum David, ut eum interficeret. Hoc non ad crucem Domini, sed ad quam custodiendam misit regnum Judaeorum, quando custodes adhibiti sunt sepulcro Christi. Quomodo ergo custodita est doNeque enim crederetur in Christum, si mendacium praevaleret
Abbreviated transcription (Latin):
studentes seruare unitatem sp̃r inuinculo pacis : deinde illo
percusso atq: de lecto gladium eius abstulit & deinde caput
illi abscidit: & hoo facet noster dauid deiecit diabolumde
suis quando credant magieiur quosille igagiu habebat
& qͣuibus c&erees animas trucidabat Con uertunt lin¬
tuces suar contradiabolum: & sicgo lie degladio suo caput
saul necas offen dia In dis pantis quod
sibi inmille & dauid in decem milia. conclamantium pu¬
plicȩ gratulationir ore hi sonarent : hinc inuidias otils
& semen odiorum : aduersus dauid: quem desemulator cal¬
lidus ut sine isidis suis possit offerre discrimine statuit
eum michol filiesue nuptiis alligans sicentum sibi allophi¬
lorum preputia uictor offerr&: proquibus centum du¬
centa dedit & unde creditus ẽ regi openre uoto i de a uc¬
tos est gloriosioritroplło : itac & iuder dum contra uolra¬
tatem di xp̃m hterficere nituntur perid scclutemgen¬

Expanded text:
studentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis. Deinde illo studentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis. Deinde illo percusso atque dejecto, gladium ejus abstulit, et deinde caput illi abscidit. 7. Et hoc facit noster David. Dejicit diabolum de suis, quando credunt maligni ejus, quos ille in manu habebat, et de quibus caeteras animas trucidabat, convertunt linguas suas contra diabolum, et sic Goliae de gladio suo caput Saul regis offendit, indignantis quod sibi in mille, et David in decem millia conclamantium publice gratulationis ora insonarent; hinc invidia Saulis, et semen odiorum adversus David. Quem dissimulator callidus, ut sine insidiis suis posset offerre discrimini, statuit eum Michol filiae suae 518 nuptiis alligari, si centum sibi Allophylorum praeputia victor offerrcenta dedit illi; et unde creditur regio perire voto, inde auctus est gloriosiori tropaeo. Ita et Judaei dum contra voluntatem Dei Christum interficere nituntur, per id salutem gen