comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rum obsedit exercitus. Uidit
eos giezi. et ait ad dñm suũ.
Odñe. quid faciemus : Et di¬
xit helyseus ꝓpħa. Noli time¬
re. quoniã nobiscũ plures sũt
quam cũ illis. et rogauit ut
aꝑiret deus oculos gyezi. et
aꝑti sunt oculi eius. et iu¬
dit plenum montẽ equis
et currib in cyreuitu heli¬
sei: et rogauit helyseus ut
ꝑcuteret eos deus cecitate. et
ꝑcussi sunt. et introierunt
inciuitatẽ quo ingrederent᷑
nequaqͣm uidentes. Audis¬
tis certe milites qui circum¬
fusi estis. quia uͥ ꝑfidia ibi ce¬
citas ẽ. Merito gͦ cecus erat ex
ercitus in fidelium. Ubi aũ
fides. ibi exercitus angeloꝵ
ẽ. Bona itaq fides. que fre¬
quenter oꝑatur in mortuis.
deniq aduersarius et legione
sue cotidiana martyrũ uir¬
tute torquentur. Unde ar¬
bitror qd̃ fil a cordarum ey¬
thare ideo fydes dicantur. qm̃
et mortua sonũ reddant. qͦ
magis ac magis enitendum
est. ne in hoc uiuendi mune
re simus ingrati. s pii pigno¬

Expanded text:
rum obsedit exercitus. Vidit rum obsedit exercitus. Vidit eos Giezi et ait ad dominum suum: O domine, quid faciemus? Et dixit Heliseus propheta: Noli timere, quoniam nobiscum plures sunt, quam cum illis. Et rogavit, ut aperiret Deus oculos Giezi. Et aperti sunt oculi eius et vidit plenum montem equis et curribus in circuitu Helisei. Et rogavit Heliseus, ut percuteret eos Deus caecitate, et percussi sunt. Et introierunt in civitatem, quo ingrederentur nequaquam videntes. Audistis certe, milites, qui circumfusi estis, quia ubi perfidia, ibi caecitas est. Merito ergo caecus erat exercitus infidelium. Ubi autem fides, ibi exercitus angelorum est. Bona itaque fides, quae frequenter operatur in mortuis. Denique adversarius, et legiones suae quotidiana martyrum virtute torquentur. Unde arbitror quod fila chordarum citharae ideo fides dicantur, quoniam et mortua sonum reddant. 11. Quo magis ac magis enitendum est, ne in hoc vivendi munere siti, simus ingrati: sed pii pigno
Abbreviated transcription (Latin):
cũ rep̾sentet futura. Quid. N
fides nisi rerũ earum que
sꝑantur substantia. Sic nos
scripture docent. Ergo si sub¬
stantia eorum que sꝑantur
fides est. quanto magis eoꝵ
que iudentur. Boria fides de
qua seriptũ ẽ. iuistus autem ex
fide uiuit. Quod si subtraxe¬
rit se non placebit anime
mee. Nos autẽ nõ subtraha¬
mus nos ad dispendium
anime. s in hereamꝰ fidei ad
amime nr̃e ad quisitionẽ.
quoniã in hac fidei militia
testimoniũ consecuti sunt
seniores nr̃i. abraham. ysa¬
ac. yacob. et ideo hereditatẽ
nobis fidei reliquerunt. fi¬
delis abraham qui non ex
oꝑib. s ex fide iustificatus
ẽ. q̃m deo credidit. Isaac. qͥ
ꝑfidem nec gladiũ ferituri
parentis expauit. Iacob. qui
pat̾ne fidei uestigiis inten¬
tus: dum iter agit angłoꝵ
uidit exercitũ. et uocauit
consiliũ dei. Alib quoq id
est in libris regnorum. he¬
lyseus erat intra samariã
et subito eum circũfusus syro¬

Expanded text:
cum representet futura. Quid est enim cum representet futura. Quid est enim fides, nisi rerum earum, quae sperantur, substantia? Sic nos scripturae docent. Ergo si substantia eorum, quae sperantur, fides est, quanto magis eorum, quae videntur! Bona fides, de qua scriptum est: 'Iustus autem ex fide vivit; quodsi subtraxerit se, non placebit animae meae'. Nos autem non subtrahamus nos ad dispendium animae, sed inhereamus fidei ad animae nostrae adquisitionem, quoniam in hac fidei militia testimonium consecuti sunt seniores nostri Abraham, Isaac et Iacob et ideo hereditatem nobis fidei reliquerunt. Fidelis Abraham, qui non ex operibus, sed ex fide iustificatus est, quoniam Deo credidit; Isaac, qui per fidem nec gladium ferituri parentis expavit; Iacob, qui paternae fidei vestigiis intentus, dum iter agit, angelorum vidit exercitum et vocavit concilium Dei. Alibi quoque, id est in libris regnorum, Eliseus erat intra Samariam et subito eum circumfusus Syro
Abbreviated transcription (Latin):
totus recessit. Reliquit enim
nob̃ liberos suos. inquibus
eum debemus agnoscere. et
inquib eum et cernimus
et tenemus. Nec moueat e¬
tas. fides militum imꝑatoriᷤᷤ
ꝑfecta etas ẽ. Est enĩ ꝑ fecta
etas ubi ꝑfecta est. uirtus. re¬
orꝓca hecͥ. quia et fides im¬
ꝑatoris militũ uirtus est.
Recognoscetis nempe quos
uob̃ theodosii fides trium¬
phos ad quisiuerit cũ locoꝵ
angustiis et impedim̃tis.
calonum agmen exercitus
paulo serius inaciem descen¬
deret. et in equitate hostis
mora belli uideretur desili¬
uit equo pͥnceps. et ante aciẽ
solus ꝓgrediens. ait. Ubi ẽ
theodosii deus. Iam hoc xͦ
ꝓximus loquebatur. Quiᷤ
enim possit hoc dicere. nͥ
ceret. Quo dictu excitauit
om̃s. exemplo om̃s armauit.
etiã cęͥt̾e senior etate. s uali¬
dus fide. fides gͦ auget eta¬
dem. Beniq nec abraham
ut insenectute generaret fi¬
lium. considerauit etatem.
nec sara ut pareret. Nec mi¬
rum si auget etatem fides.

Expanded text:
totus recessit; reliquit enim totus recessit; reliquit enim nobis liberos suos, ineum debemus agnoscere et in quibus eum et cernimus et tenemus. Nec moveat aetas; fides militum imperatoris perfecta aetas est. Est enim perfecta aetas, ubi perfecta est virtus. Reciproca haec, quia et fides imperatoris militum virtus est. Recognoscitis nempe, quos nobis Theodosii fides triumphos adquisiverit. Cum locorum angustiis et inpedimentis calonum agmen exercitus paulo serius in aciem descenderet et inequitare hostis mora belli videretur, desiluit equo princeps et ante aciem solus progrediens ait: 'Ubi est Theodosii Deus?' Iam hoc Christo proximus loquebatur. Quis enim possit hoc dicere, nisgnosceret? Quo dicto excitavit omnes, exemplo omnes armavit, etiam certe senior aetate, sed validus fide. Fides ergo auget aetatem. Denique nec Abraham, ut in senectute generaret filium, consideravit aetatem, nec Sara, ut pareret. Nec mirum, si auget aetatem fides,
Abbreviated transcription (Latin):
potestatem. nomen augusti.
nicħ inqͣm speciosus ei in
morte seruatum ẽ qͣm qd̾ in
mane quantis ꝓmissa anno¬
narum exigendarũ relaxa¬
tio dum moritur. facta est suc¬
cessio eius indulgentiarum
hereditas. ut ille qui uoluit
impedire sibi odium fecerit.
theodosio tamen tante cu¬
mulus gr̃e non ademptus¬
sit. Nec immerito. Si enim
priuatoꝵ ultime uolunta¬
tes et deficientium testam̃ta
habent ꝑpetem firmitatẽ qͦ¬
mocdo potest tanti principis
ẽẽ irritum testamentũ: Glo.¬
riosus quoq meo theodosiꝰ
qui non cõmuni iure testa¬
tus sit. Defiliis enĩ nicħ habe¬
bat norũ qd̃ condexet. quil
totum dederat nisi ut eos
p̾senti cõmendaret parenti
de subditis sibi et cõmissis tes¬
tari debuit. ut legata dimit.¬
teret. fidei cõmissa signaret:
p̾cepit dare legem indulgen¬
tie. quã scriptam reliquit. Qd
dignius quam ut testam̃tũ
imꝑatoris lex sit: Ergo tantꝰ
imꝑator. recessit a nob̃. sed ñ

Expanded text:
potestatem, nomen augusti: potestatem, nomen augusti: nihil, inquam, speciosius ei in morte servatum est, quam quod in aliquantis promissa annonarum exigendarum relaxatio, dum moratur, facta est successio ejus indulgentiarum haereditas; ut ille qui voluit impedire, sibi odium fecerit, Theodosio tamen tantae cumulus gratiae non sit ademptus. Nec immerito, si enim privatorum ultimae voluntates, et deficientium testamenta habent perpetem firmitatem; quomodo potest tanti principis esse irritum testamentum? Gloriosius quoque in eo Theodosius, qui non communi jure testatus est; de filiis enim nihil habebat novum quod conderet, quibus totum dederat, nisi ut eos praesenti commendaret parenti: et de subditis sibi et commissis testari debuit, ut legata dimitteret, fidei commissa signaret. Praecepit dari legem indulgentiae, quam scriptam reliquit. Quid dignius, quam ut testamentum imperatoris lex sit? 6. Ergo tantus imperator recessit a nobis, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
qui formã pio muneri dedit.
quem amabat pater. cui dix̃
Adiuuet te deus meus. et be¬
nedicat te benedictione t̾re
habẽtis om̃ia. ꝓpter benedic¬
tione mamillarum et uulue
benedictionis matris tue. et
ꝓpter benedictionẽ patris
tui. pii patris soboles bona.
Celebrat gͦ et iste quadrage¬
simam patris iacob: supplanta¬
toris illius. et nos celebramus
theodosii. quadragesimam.
supplantarut ꝑfidiam tyran¬
noꝵ. qui abscondit symu¬
lacra gentium. Orñs enim
cultus ydoloꝵ fides eius ab¬
scondit. om̃s eius cerimonias
obliterauit. Qui etiã his qui
inse peccauerant doluit qͣm
dederat ꝑisse indulgentiã.
et ueniam de negatam. S nõ
negabunt filii. qd̾ donauit
pater. non negabunt etiam.¬
si quidã inter turbare cona¬
tus sit. Neq eñi poterunt ne¬
gare quod incõmune dona¬
uit. qui soluunt qd̃ singłis
dedit. Hichil głosius exitus
tanti prinripis habuit. qui oĩa
iam filiis tradidisset. regnũ

Expanded text:
qui formam pio muneri dedit, qui formam pio muneri dedit, quem amabat pater, cuique dixit: Adjuvet te Deus meus, et benedicat te benedictione terrae habentis omnia, propter benedictionem mamillarum et vulvae, benedictiones matris tuae, et propter benedictiones patris tui : pii patris soboles bona. Celebrat ergo et iste quadragesimam patris Jacob, supplantatoris illius; et nos celebramus Theodosii quadragesimam, supplantavit perfidiam tyrannorum, qui 1199 abscondit simulacra gentium; omnes enim cultus idolorum fides ejus abscondit, omnes eorum ceremonias oblitteravit: qui etiam iis qui in se peccaverant, doluit quam dederat periisse indulgentiam, et veniam denegatam. Sed non negabunt filii, quod donavit pater: non negabunt, etiamsi quidam interturbare conatus sit; neque enim poterunt negare, quod in commune donavit, qui solvunt, quod singulis dedit. 5. Nihil gloriosius exitus tanti principis habuit, qui omnia jam filiis tradidisset, regnum,
Abbreviated transcription (Latin):
mento fuit dm̃ fauere pi¬
etatus ultoremq ẽẽ ꝑfidie.
Eius gͦ principis et ꝓxime
conclamauimus obitum.
et nunc quadragesima cele¬
bramus assistente sacris al¬
tarib honorio principe
qui sicut sanctus ioseph pa¬
tri suo iacob quadraginta
dieb humationis offitia de¬
tulit. ita et hic theodosio pa¬
tri iusta ꝑ soluit. Et quia
alii tercium diem et tricesi¬
mum. alii septimũ et qua¬
dragesimũ obseruare con¬
suerunt : quid doceat lec¬
tio consideremus. Defunc
pueris sepultorib ut sepeli¬
rent eum. S sepelierunt se¬
pultores isrł. et repletisunt ei
tur dies. sepulture et lux̃
eum egyptus Lxͣx. diebus.
hec gͦ sequenda sollempnitaᷤᷤ
quã ꝑ scͥbit lectio. S etiam
indeuteronomo scriptum
est. quia planexerunt filii
isrł moysen dieb tͥgnita.
et consumati sunt dies luc¬
tus. Utraq gͦ obseruatio
habet auctoritatẽ. quia ne¬
cessarium pietatis impletur
officium. Bonus itaq ioseph

Expanded text:
mento fuit Deum favere pimento fuit Deum favere pietati, ultoremque esse perfidiae. 3. Ejus ergo principis et proxime conclamavimus 1198 obitum, et nunc quadragesimam celebramus, assistente sacris altaribus Honorio principe; quia sicut sanctus Joseph patri suo Jacob quadraginta diebus humationis officia detulit, ita et hic Theodosio patri justa persolvit. Et quia alii tertium diem et trigegesimum, alii septimum et quadragesimum observare consueverunt, quid doceat lectio, consideremus. Defunctpueris sepultoribus, ut sepelirent eum. Et sepelierunt sepultores Israel, et repleti sunt eitur dies sepulturae. Et luxit eum Aegyptus septuaginta diebus . Haec ergo sequenda solemnitas, quam praescribit lectio. Sed etiam in Deuteronomio scriptum est: Quia planxerunt filii Israel Moysen diebus triginta, et consummati sunt dies luctus . Utraque ergo observatio habet auctoritatem; quia necessarium pietatis impletur officium. 4. Bonus itaque Joseph,
Abbreviated transcription (Latin):
motus terrarũ Lexx¬
graues. hoc iuges plu¬
iue.minabantur. et ultra
solitum caligo tenebrosior
denuntiabat. quod clemen¬
tissimus imꝑator theodosus
recessurus ẽẽt eterris. Ipsa gͥ
excessum eius elementa mere¬
bant. Celum tenebris obduc¬
tum. aer ꝑpeti horrens caligi¬
ne. t̾ra quatiebatur montib.
replebatur aquarum alluuio¬
nib. Quid nisi mundus
ipse de fleret eum pͥncipem
coritinuo ẽẽ rapiendũ. per
quem dura mundi istius tẽ¬
ꝑari solent. cum criminum
penas indulgentia. p̃ueniret:
Et ille quidẽ abiit sibi. reg¬
numq non deposuit. sed mu¬
tauit. intabernacula xp̃i.
iure pietatis asscitus in il
positus dicit. Sicut audiui¬
mus ita. Et uidimus inciui¬
tate dñi uirtutum. inciui¬
ta dei nr̃i. qͣm deus fundauit
ineternum. S plurimos tan¬
quam paterno destitutos pre¬
sidio dereliquit. ac potissimoᷤᷤ
filios. sed non sunt destitu
ti. quos pretatis sue reliqͥt
heredes. Non sunt destituti
et excercitus fidem. eui docu¬

Expanded text:
motus terrarum graves, hoc iuges pluviae minabantur et ultra solitum caligo tenebrosior denunciabat, quod clementissimus imperator Theodosius recessurus esset ę terris. Ipsa igitur excessum eius elementa merebant, coelum tenebris obductum, aer perpeti horrens caligine, terra quatiebatur motibus, replebatur aquarum alluvionibus. Quidni mundus ipse defleret eum principem continuo esse rapiendum, per quem dura mundi istius temperari solent, cum criminum poenas indulgentia preveniret? Et ille quidem abiit accipere sibi regnum, quod non deposuit, sed mutavit in tabernacula Christi, iure pietatis adscitus in illi nunc positus dicit: 'Sicut audivimus ita et vidimus in civitate Domini virtutum, in civitate Dei nostri, quam Deus fundavit in aeternum. Sed plurimos tanquam paterno destitutos presidio et dereliquid ac potissimumTM filios. Sed non sunt destti, quos pietatis suae reliquit haeredes: non sunt destituti, et exercitus fidem: cui docu
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Conuert̾e anima mea
inrequiẽ tuã quia dñs bene
fecit mͥ. Pulchre ait anune¬
conuertere. quasi diuturno
conuertatur ad requiẽ. Con¬
uertitur equus ad salutem
ubi cursũ impleuerit. naui
ad portum. ubi ad stationẽ
fidam. a fluctuũ mole sub¬
ducitur. S quid ẽ qd̃ ait. ad
requiem meam. nisi scłm
illud intelligas qd̃ ait dñs¬
iħs. uenite benedicti patris
mus que ꝓmissa sunt no¬
bis. fidelis eñi deus qui se¬
mel seruis suis p̃parata nõ
sub trahit. Si fides nr̃a ma¬
neat. manet et responsio.
Uide o ohomo circa te gr̃am
xp̃i. Ad huc interris quateriᷤᷤ
et incelo possides. Ibi gͦ sit
cor tuũ. ubi possessio tua.
hec est requies que iustis
debetur. negatur indignis
Snde ait dñs. Sicut uiraui
in ira mea. si introibunt in
requiem meam. Qui enim
nõ cognouerunt uas dñi.
ñ ingrediuntur inrequiem
dm̃i. Qui autẽ bonũ certam̃
certauit et cursũ consũmauit.
ipsi dicitur conu̾tere in reqͥẽ

Expanded text:
dicit: 'Convertere, anima mea, dicit: 'Convertere, anima mea, in requiem tuam, quia Dominus bene fecit mConvertere, quasi diuturno convertatur ad requiem. Convertitur equus ad stabulum, ubi cursum impleverit: navis ad portum, ubi ad stationem fidam a fluctuum mole subducitur. Sed quid est, quod ait: In requiem tuam, nisi secundum illud intelligas, quod ait Domi promissa sunt nobis; fidelis enim Deus, qui semel servis suis praeparata non subtrahit. Si fides nostra maneat, manet et sponsio. 29. Vide, o homo, circa te gratiam Christi: adhuc in terris quateris, et in coelo possides. Ibi ergo 1206 sit cor tuum, ubi est possessio tua. Haec est requies quae justis debetur, negatur indignis. Unde ait Dominus: Sicut juravi in ira mea, si introibunt in requiem meam ; qui enim non cognoverunt vias Domini, non ingrediuntur in requiem Domini. Qui autem bonum certamen certavit, et cursum consummavit , ipsi dicitur: Convertere in requiem
Abbreviated transcription (Latin):
uideremur cũ effusi utero
de calidis infrigida. de hu¬
midis in arida. piscium mo¬
re iactemur. quos naufragoᷤᷤ
in hãc uitã qͥdã nature flus¬
tus ex puerit. : ratio de est sed
gr̃a diuina nõ deficiet. Ipse
gͦ custodit paruulos. aut cer¬
te eos qui se paruulos humi¬
li confitentur affectu. bona
gͥ humilitas. que liberat ꝑi¬
elitantes. iacentes erigit. No¬
uit eam qui dixit. Ecce sũ.
ego peccaui. et ego pastor ma¬
le feci. et isti in hoc grege qͥd
fecerunt. Fiat manus tua
in me. Bene hoc dicit. qui
regnũ suũ deo subrecit. et
penitentiã gessit. et peccatũ
suũ confessus ueniã postu¬
lauit. ipse ꝑhumilitatẽ ꝑ¬
uenit ad salutẽ. Humiliauit
se xp̃c. ut om̃s eleuaret. Ip̃e
ad xp̃i ꝑuenit requiem.qui
humilitatẽ xp̃i fuerit secutꝰ.
Et ideo quia humilẽ se pre.¬
buit thecclosiꝰ imꝑator. et
ubi pccatum obrepsit. ueni¬
am postulauit. conuersa
est anima eius in requiẽ
suã. sicut ht̃ scriptura que

Expanded text:
viveremus; cum effusi utero viveremus; cum effusi utero de calidis in frigida, de humidis in arida, piscium more, jactemur, quos naufragos in hanc vitam quidam velut naturae fluctus expuerit? Ratio deest, sed gratia divina non deficit. Ipse ergo custodit parvulos , aut certe eos qui se parvulos humili confitentur affectu. 27. Bona igitur humilitas, quae liberat periclitantes, jacentes erigit. Novit eam ille qui dixit: Ecce sum, ego peccavi, et ego pastor male feci; et isti in hoc grege quid fecerunt? Fiat manus tua in me . Bene hoc dicit, qui regnum suum Deo subjecit, et poenitentiam gessit, et peccatum suum confessus, veniam postulavit: ipse per humilitatem pervenit ad salutem. Humiliavit se Christus, ut omnes elevaret. Ipse ad Christi pervenit requiem, qui humilitatem Christi fuerit secutus. Et ideo, quia humilem se prebuit Theodosius imperator et, ubi peccatum obrepsit, veniam postulavit, conversa est anima eius in requiem suam, sicut habet scriptura, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Ille iuncit qui gr̃am dei
sperat nõ qui de sua iurtute
presumit. Cur enĩ nõ presu¬
mas gram. Cum habeas pre¬
sulem certaminis misericor¬
dem. Misericors enĩ et ius¬
tus dñs. et deus nr̃ misere¬
tur. B̾is miscdiam posuit.
semel iusticiam. In medro
iusticia estͫ gemino septa et¬
inclusa misericordie. Suꝑ
uirtutũ est. Neq tamen
iusticia sine mĩa est. neq
sine miseratione iusticia.
quia scriptum ẽ. noli ẽẽ n¬
mium iustus. Quod supra
mensuram ẽ. et si bonũ est.
tamen tu nõ sustines men¬
suram serua ut scdm mensu¬
ram recipias. Non in pediuit
ipsa iusticia ẽ. Disꝑsit dedit
pariꝑib. iusticia eus manet
ineternũ. Nouit enĩ iustus
debere se infirmis atq ino¬
pibus sub uenire. Unde dñs
ueniens ad baptismũ ut no¬
bis infirmantib peccata do¬
naret. ait adioħem. Sine
modo. Sic eñi docet nos un.¬
plere omnẽ iusticiã. Liquet
igitur iusticiam esse mĩam.¬
si dei nos mĩa nõ sustentaret.
quomͦ ipso exordio paruuli

Expanded text:
Ille vicit, qui gratiam Dei sperat, non qui de sua virtute presumit. Cur enim non presumas gratiam, cum habeas presulem certaminis misericordem? Misericors enim et iustus Dominus et Deus noster miseretur. Bis misericordiam posuit, semel iusticiam. In medio iusticiae est, gemino septa inclusa misericordia. Supevirtutum est'. Neque tamen iusticia sine misericordia est, neque sine miseratione iusticia, quia scriptum est: 'Noli esse nimium iustus'. Quod supra mensuram est, etsi bonum est, tamen tu non sustines; mensuram serva, ut secundum mensuram recipias. Non impedit tamipsa iusticia est. 'Dispersit, dedit pauperibus, iusticia eius manet in aeternum'. Novit enim iustus debere se infirmis atque inopibus subvenire. Unde Dominus veniens ad baptismum, ut nobis infirmantibus peccata donaret, ait ad Iohannem: 'Sine modo; sic enim decet nos implere omnem iusticiam'. Liquet igitur misericordiam esse iusi Dei nos misericordia non sustentaret, quomodo in ipso exordio parvuli
Abbreviated transcription (Latin):
eri posset detluctores tec̃
ẽẽ cuꝑemus. S ioseph ad
finitimã accessit ꝓuinciã.
hic multa int̾ iacent regio¬
num diuortia. hic maria
transfretanda sunt. Hec hoc
qͥdẽ tͥ laboriosũ. nisi ten̾et
res publica. quã boni im¬
ꝑatores et parentib et filii
p̾tulerunt. Deniq ideo tẽ
imꝑatorẽ pat̾ fecit. dñs cõ¬
firmauit. ut nõ solũ mili¬
tares patri. s om̃ib imꝑa¬
res. Nec uerearis ne in ho¬
nore uideantur. quocũq
accesserĩt reliquie tͥumpha¬
les. Nõ hoc sentit ytalia. qͤ
claros spectauit trium phoᷤᷤ
que atyrannis iterũ libera¬
ta concelebrat sue liberta¬
tis auctorẽ. Nõ hoc constan¬
tinopolis. que secundo ad
uictoriã principẽ misit.
que cũ uellet tenere non
potuit. Exspectabat quidẽ
in reditu eius triũphales
sollẽpnitates et tytulos uc¬
toriarũ exspectabat totius
orbis imꝑatorẽ stipatũ exer¬
citu gallicano et tocius or¬
bis subuixũ iurib. S nũc

Expanded text:
eri posset, deductores tecum eri posset, deductores tecum esse cuperemus. Sed Joseph ad finitimam accessit provinciam: hic multa interjacent regionum divortia, hic maria transfretanda sunt. Nec hoc quidem tibi laboriosum, nisi te teneret Respublica, quam boni imperatores et parentibus et filiis praetulerunt. Denique ideo te imperatorem pater fecit, Dominus confirmavit; ut non soli militares patri, sed omnibus imperares. 56. Nec vereare ne inhonorae videantur, quocumque accesserint, reliquiae triumphales. Non hoc sentit Italia, quae claros spectavit triumphos, quae a tyrannis iterum liberata, concelebrat suae libertatis auctorem: non hoc Constantinopolis, quae secundo ad victoriam principem misit: quem cum vellet tenere, non potuit. Exspectabat quidem in reditu ejus triumphales solemnitates, et titulos victoriarum: exspectabat totius orbis imperatorem, stipatum exercitu Gallicano, et totius orbis subnixum viribus. Sed nunc
Abbreviated transcription (Latin):
sius. quando subiit pietatis
exiliũ. quando infusis ro¬
mano imꝑio barbaris sus¬
cepit imꝑium portauit iu¬
gum graue ut tyrannos
S quia hic in labore. ibi in
requie.S iam ueniamus
ad augusti corꝑis transmis¬
sionẽ. Fles honori germen
augustũ. et lacrimis pium
tesfificaris affectũ. qd̾ in¬
honorũ ad huc honore tu¬
muli patris corpus ꝑ spatia
multa transmitis. S et pa¬
triarcha iacob ꝓpter ppłm
liberandũ quem terra fa¬
mes graui urgebat ꝑicło.
relicta domo senex ad ꝑegͥ¬
na contendit atq ibi defu̾c¬
tus. ad sepulchrũ patrium
ꝑ aliquot dies filio ꝓseq̃n¬
te deductus ẽ. Nec de roga¬
tum ẽ aliquid meritis eiꝰ.
sed magis accessit ad laudẽ.
quod ꝓsuis carens debite
domus sorte. quodã sup̃mi
funeris ꝑ egrinabatur exilio
fles etiã imꝑator auguste.
qd̃ nõ usq constantinopo¬
lim reu̾endas reliquias ip¬
se ꝓsequeris. Eadẽ tibi cau¬
sa nob̾cũ ẽ. Om̃e ᷤ iusto do¬
lore ꝓsequimur. om̃s si fi¬

Expanded text:
 quando subiit pietatis exsilium, quando infusis Romano imperio barbaris, suscepit imperium. Portavit jugum grave, ut tyrannos o: sed quia hic in labore, ibi in requie. 54. Sed jam veniamus ad augusti corporis transmissionem. Fles, Honori, germen augustum, 1214 et lacrymis pium testificaris affectum; quod inhonorum adhuc honore tumuli patris corpus per spatia multa transmittis. Sed et patriarcha Jacob propter populum liberandum, quem tetra fames gravi urgebat periculo, relicta domo, senex ad peregrina contendit: atque ibi defunctus, ad sepulcrum patrium per aliquot dies, filio prosequente, deductus est . Nec derogatum est aliquid meritis ejus, sed magis accessit ad laudem, quod pro suis carens debitae domus sorte, quodam supremi funeris peregrinabatur exsilio. 55. Fles etiam, imperator auguste, quod non usque Constantinopolim reverendas reliquias ipse prosequeris. Eadem tibi causa nobiscum est, omnes justo dolore prosequimur, omnes, si fi
Abbreviated transcription (Latin):
chano et epulabit᷑ nõ inferm̃¬
to malicie. ⁊ neqͥtie. s inazi¬
mis sinceritatis et ueritatis.
Itaq in cõclusiõe cõuersꝰ ad
uos ꝓpħa dic̃. Orate et reddi.¬
te dño d̾o ur̃o id ẽ. Nolite diᷤ¬
simulare diuites dies in¬
stat orate ꝓpeccatis ur̃is. red¬
dite ꝓbeneficiis que habetis
munera. ab rp̃o accepistis qd̃
offeratis. ip̃iꝰ est. qd̾ ei soluits.
Dona inquit mea ⁊ data mea.
hoc ẽ que offertis michi do¬
na data sũt mea. ego ea de¬
di uob̃. atq donaui. Deniq
Fides ẽ. que dona cõciliat.
humilitas ẽ. que oblata cõm̃¬
dat. fide abel plurimã hostiã
munera placuit mimiꝰ abelqi
pauꝑ fide ditior ẽ sobrietate
locuplecior. ⁊ cũ sit pauꝑ ex
illis ẽ. deqͥb dicit᷑. tibi offerẽt
reges mun̾a. ñ eñi purpura¬
tis offerentib. s motꝰ ꝓpͥos
regentib iħc dñs delectat᷑. qͥ
corꝑali lasciuie m̃tis dñent᷑
imꝑio. Orate gͦ diuites. ñ ha¬

Expanded text:
cano , et epulabitur non in fermecano , et epulabitur non in fermento malitiae et nequitiae; sed in azymis sinceritatis et veritatis. 67. itaque in conclusione conuersus ad uos propheta ait: orate et reddite domino deo uestro, id est: nolite dissimulare, diuites - dies instat -, orate pro peccatis uestris, reddite pro beneficiis quae habetis munera. ab ipso accepistis quod offeratis, ipsius est quod ei soluitis. dona, inquit, mea et data mea, hoc est quae offertis mihi dona data sunt mea; ego ea dedi nobis atque donaui. deniquefides est quae dona conciliat, humilitas est quae oblata commendat. fide Abel plurimam hostiam munera placuit munus Abel. qpauper fide ditior est. sobrietate locupletior. et cum sit pauper, ex illis est de quibus dicitur: tibi offerent reges munera. non enim purpuratis offerentibus, sed motus proprios regentibus Iesus dominus delectatur, qui corporali lasciuiae mentis dominentur imperio. orate ergo, diuites! non ha
Abbreviated transcription (Latin):
uobis in equis confiditis di¬
uites: Mendax equus ẽ. ad
salutẽ. Quid incurrib uob̃
plauditis: hi incurrib et
in equis. nos autẽ innomine
dñi magnificabimur. ipsi
obligati sunt et ceciderũt.
nos aut̃ surreximus et erec¬
tisumꝰ. Nolite amare ad hui¬
nientes. nolite fremitu libi.¬
dinis excitari. Teribilis ẽ dñs.
et cui nemo possit potens
et diues resistere. iudiciũ
celeste iaculatur. bonũ est.
ut iam quiescatis. et aflagi¬
tiis feriantes. reu̾eamini dñs
potestatẽ. Ideo dictũ ẽ par¬
ricide caim. peccasti quiesce.
ut modũ peccato suo pone¬
ret. Cogitationes ur̃e confi¬
teantur dño. nõ dicatis nõ
et si nicħ mͥ cõscius sũ. Ad di
dit tam̃. S ñ inhoc iustifi¬
catus sũ. Et uos etiã si nicħ
estis conscii. confitemini ta¬
men dño. neqͥd sit qd̃ uos
p̃tereat. Et eñi qͥ cõfitetur
dño. et reliqͥas cogitationis
ad hibuerit. ad confessionẽ
diẽ festũ m̃tis celebrabit ar¬

Expanded text:
vobis in equis confiditis, divobis in equis confiditis, divites? Mendax equus ad salutem . Quid in curribus vobis plauditis? Hi in curribus, et hi in equis, nos autem in nomine Domini magnificabimur. Ipsi obligati sunt, et cecidere: nos autem surreximus et erecti sumus . Nolite amare adhinnientes: nolite, divites, fremitu libidinis excitari. terribilis est dominus et cui nemo possit potens et diues resistere; iudicium caeleste iaculatur. Bonum est ut iam quiescatis et a flagitiis feriantes reuereamini domini potestatem. ideo dictum est parricidae Cain: peccasti,. quiesce, ut modum peccato suo poneret. cogitationes uestrae confiteantur domino. non dicatis: non etsi nihil mihi codit tamen: Sed non in hoc justificatus sum. Et vos etiamsi nihil estis conscii, confitemini tamen Domino, ne quid sit quod vos praetereat. Etenim qui confitetur Dominum, et reliquias cogitationis adhibuerit ad confessionem, diem festum mentis celebrabit ar
Abbreviated transcription (Latin):
tori equoꝵ nõ quasi ascen-
regat. eo quod desidiosus et
piger sõpnolente ꝓferre nõ
possit mentis in cessũ. De e¬
quite aũt lectũ ẽ. et eques
ascendit retͦrsũ. ex spectans
salutẽ dñi. Et eñi quia ne¬
mo sine lapsus ẽ. etiã siquis
ceciderit et terrenis aliquib
uitiis fuerit inflexus. si tam̃
nõ abitiat spem resurgen¬
di. fretus miseratione diui-¬
na ꝑuenit ad salutẽ. De
ascensore u̾o manifestũ est.
iudiciũ qd̃ rep̃hensibilis ha¬
bebatur. qñ moyses ip̃e ait.
incantico exodi. equũ et
ascensorem ꝓiecit in mare.
Et in zacharia locutus ẽ dñs
dicens. ꝑ cutiã omnẽ equũ
inamentia et ascensorem
eiꝰ in insppientia. Nõ dix̃
solum equũ. s et ascensorẽ.
quomꝰ et in exodo habes e¬
quũ et ascensorẽ. Ubi ẽ enĩ
ascensor qui nõ potest equ¬
um ꝓpriũ gub̾nare. equus
quoq fertur inp̾ceps. si in¬
domito furore inp̾rupta et
ꝑiculosa raptatur. Quid gͥ

Expanded text:
tori equorum, non quasi ascensotori equorum, non quasi ascenso sedeat, eo quod desidiosus et piger somnolentae proferre non possit mentis incessum. de equite autem lectum est: et eques cadet retrorsum expectans salutem domini. etenim quia nemo sine lapsu est, etiamsi quis eques ceciderit et terrenis aliquibus uitiis fuerit inflexus, si tamen non abiciat spem resurgendi, fretus miseratione diuina peruenit ad salutem. de ascensore uero manifestum est indicium, quod reprehensibilis habin cantico Exodi: Equum et ascensorem projecit in mare . Et in Zacharia locutus est Dominus dicens: Percutiam omnem equum in amentia, et ascensorem ejus in insipientia . Non dixit solum equum, sed et ascensorem, quomodo et in Exodo habes: Equum et ascensorem. Ubi est enim ascensor, qui non potest 585 equum proprium gubernare, equus quoque fertur in praeceps, si indomito furore in praerupta et periculosa rapiatur. Quid igitur
Abbreviated transcription (Latin):
eus. uelut quosdã equos pu¬
dentie habenis cohercet. dor¬
mitauerũt gͦ qui ascender̃t
equos. corꝑis uoluptates niu¬
lo eas moderamine gubm̃¬
tes. uñ et ascensores eos qͣm
equites. uł agitatores. ana¬
luit nuncupare. Agitator
eñi cũ disciplina. et arte¬
reuocat fatigatos uł man¬
suetos ꝓsua uoluntate con¬
uertit᷑. uñ cũ reciꝑetur he¬
lẏas et curru quasi ad celũ
ferretur. clamauit ad eum
helyseus pater pat̾. agitator
isrł et que ipsius. hoc ẽ qui
ppłm dm̃i borio ductu rege¬
bas. constantie merito hoᷤ
accepisti currus. hos eqͦs
ad diuina currentes. quia
mod̾atorẽ te humanarũ
mentiũ dñs cõꝓbauit. et
id̃o tanqͣm bon̾i auriga
certaminis uictor et̃no p̃¬
mio coronaris. In abacuc
a dño dictũ. ascende suꝑ eqͦs
tuos. et equitatus tuus sa¬
lus. agitauit enĩ apłos su¬
os quos ꝑdiu̾sa direx̃. ut
toto orbe euangłium p̃dica¬
rent. Ascende ait quasi rec¬

Expanded text:
eius uelut quosdam equos prueius uelut quosdam equos prudentiae habenis cohercet. dormitauerunt ergo qui ascenderunt corporis uoluptates nullo eas moderamine gubernantes. unde et ascensores eos quam equites uel agitatores maluit nuncupare. agitator etenim cum disciplina et artereuocet fatigatos uel mansuetos pro sua uoluntate conuertat. unde cum reciperetur Helias et curru quasi ad caelum ferretur, clamauit ad eum Helisaeus: pater, pater, agitator Istrahel et eques ipsius, hoc est: qui populum domini bono ductu regebas constantiae merito hos accepisti currus, hos equos ad diuina currentes, quia moderatorem te humanarum mentium dominus conprobauit, et ideo tamquam bonus auriga certaminis uictor aeterno praemio coronaris. in Ambacum dominum dictum: ascendes supra equos tuos, et equitatus tuus salus; agitauit enim apostolos suos, quos per diuersa direxit, ut toto orbe euangelium praedicarent. ascendes ait quasi rec
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm possessione non utit᷑.
qui largiri pauꝑi et dispẽ¬
sare nõ nouit. is suarũ ser¬
uulus ẽ. nõ dñs facultatũ.
qui aliena custodit ut fa¬
mulus. ñ tanꝙͣ. dñs ut suis
utatur. In huuismodi gͦ af¬
fectu dicimꝰ qd̾ uix diuitia¬
rum sit. nõ diuitie uiri In¬
tellectus enĩ bonus utenti¬
bus eo. qui autẽ nõ intelli¬
git is utiq intellectus sibi
grãm nõ potest uindicare.
et ideo sompno demulen¬
tie consopitus obdormit.
huiꝰ modi gͥ uiri sompni¬
um suũ dormiunt. non
gunt. xp̃i resurrectione qͥa¬
ipse ait. ego dormiui. et qͥe¬
iu. et surrexi. quia dñs sus¬
cipiet me. In hoc quoq se¬
culo dormitant digni ha¬
biti increpatione celesti.
qui ascenderũt equos. quoᷤᷤ
refrenare nõ poterant. Leg¬
mus alibi dicentẽ eccłiam
siue animã. Posuit me cur¬
rus aminadab. Si gͦ anuna
currus ẽ uide ne equus an
sit. agitator autẽ uigor mei¬
tis qui regit carnẽ et molꝰ.

Expanded text:
quam possessione non utitur, quam possessione non utitur, qui largiri pauperi et dispensare non novit, 584 is suarum servulus est, non dominus facultatum, qui alienas custodit ut famulus, non tamquam dominus ut suis utitur. In hujusmodi ergo affectu dicimus quod vir divitiarum sit, non divitiae viri. Intellectus enim bonus utentibus eo: qui autem non intelligit, is utique intellectus sibi gratiam non potest vindicare; et ideo somno temulentiae consopitus obdormit. Hujusmodi igitur viri somnum suum dormiunt, hoc gunt Christi resurrectione. qui ait: ego dormiui et quieui et surrexi, quoniam dominus suscipiet me. in hoc quoque saeculo dormitant digni habiti increpatione caelesti qui ascenderunt equos, quos refrenare non poterant. legimus alibi dicente ecclesia siue anima: posuit me currus Aminadab. si ergo anima currus est, uide ne equus caro sit, agitator autem uigor mentis, qui regit carnem et motus
Abbreviated transcription (Latin):
qui etiã pͥncipib se consue
insylua lignoꝵ fidei ianuas
ut incor eius haberet ingres¬
sum. et et̾̃ni nominis taber¬
naculũ possid̾et apła cõlati
mun̾e didicat. Ergo pͥnceps¬
pator concidit ianuas. ut uio¬
lentus introeat. Dñs autẽ
quasi pius illustrat seruuloᷤ.
et eoꝵ fulgentib meritis. et
claritate uirtutũ denebras
mundi huiꝰ inluminat. hãc
pacifici atq mansueti hñt
apud dm̃ gr̃ãm sobria m̃tis
sue tranqͥllitate fundati. insi¬
pientes aũt corde turbant᷑ et
ip̃i sibi sũt ꝓpͥe exagitationis
dam salo fluctuant. Qui aũ¬
sint isti ꝓpħa significauit di
cendo. om̃s iuri diuitiarum.
Om̃s dix̃. nullũ excepit. et
bene uiros diuitiarũ apel¬
lauit nõ diuitias iuirorum
ut ostend̾et eos nõ possesso¬
res diuitiarũ ẽẽ. s suis di¬
uitiis possideri. possessio
eñi possessoris debet ẽẽ. nõ
possessor possessionis. Qui¬
cũq gͥ patͥmonio suo tan¬

Expanded text:
qui etiam principibus se consueuqui etiam principibus se consueuin silua lignorum fidei ianuas, ut in cor eius haberet ingressum et aeterni nominis tabernaculum possideret apostolatus conlati munere dedicatum. ergo illepator concidit ianuas, ut uiolentus introeat, dominus autem quasi pius inlustrat seruolos et eorum fulgentibus meritis et claritate uirtutum tenebras mundi huius inluminat. hanc pacifici atque mansueti habent aput deum gratiam sobria mentis suae tranquillitate fundati, insipientes autem corde turbantur et ipsi sunt sibi propriae exagitationis dam salo fluctuant. Qui sint isti significauit expresse dicendo: omnes uiri diuitiarum. omnes dixit, nullum bene viros divitiarum appellavit, non divitias virorum; ut ostenderet eos non possessores divitiarum esse, sed a suis divitiis possideri. Possessio enim possessoris debet esse, non possessor possessionis. Quicumque igitur patrimonio suo tam
Abbreviated transcription (Latin):
et dño feneraueris. Qui eñi
largitur pauꝑi. deo fenerat.
pulchre aũt sõs dauid in
tum hoc ẽ aduersus neqͥtias
sp̃uales. assyriũ. enĩ in anẽ
ac uanum pͥncipem istius
mundi. ita cepit. Notus in
nõ in nobilib. sed inpoten¬
tib et in anima confitente¬
sulib s in eo qui dm̃ uidet.
Ip̃e ẽ eñi isrł in quo ꝓfunda
fides ad cognitionẽ dei po¬
tuit ꝑuenire. Et factus ẽ¬
eus in syon ubi quietus af¬
fectus nullis diu̾sarũ cupidi¬
tatũ exagitatur fluctib nul¬
lis auaritie turbatur ꝓcellis.
ignescit incendiis. ip̃e ẽ qui
speculatur et̾na et habitat
insyon. confringens om̃ia
sp̃ualiũ instrumenta bel¬
lorum conterens arcus qͥ¬
bus diabolus ignita diri¬
gens iacula graues pecto¬
rib hominũ. solet murere
passiones. s illa iacula iusto
nocere nõ possunt. cui d̃s
lux ẽ. tantũ que ab estu cali¬
tenebrarũ. ut ad uersarius
ineo locũ habere nõ possit.

Expanded text:
et domino faenerasti; qui enim et domino faenerasti; qui enim largitur pauperi deum faenerat. Pulchre autem sanctus Dauid in tum, hoc est aduersus nequitiae spiritalis Assyrium. inanem ac uanum principem istius mundi, ita coepit: notus in non in nobilibus et in potentibus, sed in anima confitentsulibus, sed in eo qui Deum videt: ipse est enim Israel, in quo profunda fides ad cognitionem Dei potuit pervenire. 62. Et factus escus ejus ; ubi quietus affectus nullis diversarum cupiditatum exagitatur fluctibus, nullis avaritiae turbatur procellis, ignescit incendiis. Ipse est qui speculatur aeterna, et habitat in Sion, confringens omnia spiritalium instrumenta bellorumibus diabolus ignita dirigens iacula graues pectoribus hominum solet inurere passiones. sed illa iacula iusto nocere non possunt, cui deus lux est, tantumque abest a calitenebrarum, ut aduersarius in eo locum habere non possit,
Abbreviated transcription (Latin):
ii. et dedistiᷤmͥ bib̾e. hospes
fui et collegistiᷤᷤme. nudus
et oꝑiustis me. qd̃ eñĩ uni¬
cuiq minmoꝵ conlatum
fuerit. sibi dicit. ẽẽ datum.
Nescis o homo destruere d¬
uitias. Si uis diues ẽẽ esto
pauꝑ seculo. ut sis deo di¬
ues. diues fidei. diues ẽ deo.
Sunt qui in pauꝑtate ha¬
bundent et qui. et qui in
diuitiis egeant. Abundant
pauꝑes quoꝵ ꝓfunda pau¬
ꝑtas habundauit indiui¬
tiis simplicitatis sue. diuites
aũt eguerunt et esurierũt.
Neq enĩ ociose scriptũ ẽ.
diuitũ pauꝑes p̃positi erũt.
et ꝓpriis serus dñis fenera¬
bunt. quia diuites. et dñi
suꝑ uacua et mala seminãt.
ex quib fructũ nõ colligant
s spinas metant. Ideo pau¬
ꝑib diuites erunt subditi.
et serui dñis sp̃ualia fenera¬
bunt quẽ admodũ diues ro¬
gabat ut stillam sibi aque
pauꝑ lazarus feneraret. po¬
test et tu diues istam implere
sententiã. si largieris pauꝑr.

Expanded text:
ivi, et dedistis mihi bibere: hospes ivi, et dedistis mihi bibere: hospes eram, et collegistis me: nudus, et ocuique minimorum conlatum est sibi dicit esse conlatum. nescis, o homo, struere diuitias. si uis diues esse. esto pauper saeculo, ut sis deo diues. diues fidei diues est dsunt qui in paupertate abundent et qui in diuitiis egeant. abundant pauperes, quorum profunda paupertas abundauit in diuitiis simplicitatis suae, diuites autem eguerunt et esurierunt. neque enim otiose scriptum est: diuitum pauperes praepositi erunt et proprii serui dominis faenerabunt, quia diuites et domini superuacua et mala seminant. ex quibus fructum non colligant, sed \'spinas metant. et ideo pauperibus diuites erunt subditi et serui dominis spiritalia faenerabunt, quemadmodum diues rogabat, ut sibi stillam aquae pauper Lazarus faeneraret. potes et tu, diues, istam implere sententiam. largire pauperi,
Abbreviated transcription (Latin):
uende et dapaupib. et ha¬
bebis thesaurũ incelo. et¬
noli contristari. cũ hec au¬
dis. ne dicatur et tibi. sic̃
et illi ad olescenti diuiti die¬
tũ ẽ. qͣm difficile qui pecu¬
mias habent in regnũ dei
intrabũt. Magis cũ hec le¬
gis considera quia ista tibi
potest mors eriꝑe. potestas
suꝑioris tollere. de inde quia
peteris parua ꝓmagnis. ca¬
duca ꝓ et̾nis t̾hesauros pecu¬
nie ꝓthesauris gr̃e isti corrũ¬
puntur. illi ꝑmanent. Con¬
sidera quia hos nõ solus
possides. possidet gͦ tinea.
possidet erugo. que consu¬
munt pecuniã. has tibi
consortes auaritia declit.
uide aũt quos tͥ det gr̃ade¬
bitores. Splendidũ in pani¬
bris benedicent labia iusto¬
rum. et testimoniũ bomi¬
tatis illius fiet. facit tͥ de¬
bitorẽ. patrẽ deum. qui ꝓ
munere. quo pauꝑ adiutꝰ
ẽ. fenus ex soluit qͣsi bonide.¬
bitor creditoris. Fac tͥ debito¬
rem filiũ dei qui ait. Esuruu
et dedistimͥ manducare. sin¬

Expanded text:
uende et da pauperibus, et hauende et da pauperibus, et habebis thensaurum innoli contristari, cum haec audis; ne dicatur et tibi, sicut et illi adolescenti diviti dictum est: Quam difficile qui pecunias habent, in regnum Dei intrabunt : magis cum haec legis, considera quia ista tibi potest mors eripere, potestas superioris tollere. Denique quia peteris parva pro magnis, caduca pro aeternis, thesauros pecuniae pro thesauris gratiae. Isti corrumpuntur, illi permanent. 59. Considera quia hos non solus possides, possidet tecum tinea, possidet aerugo, quae consumit pecuniam. Has tibi consortes avaritia dedit. Vide autem quos tibi det gratia debitores: Splendidum in panibus benedicent labia justorum, et testimonium bonitatis illius fiet . Facit tibi debitorem Patrem Deum, qui pro munere quo pauper adjutus est, fenus exsolvit, quasi boni debitor creditoris. Facit tibi debitorem Filium Dei, qui ait: Esurivi, et dedistis mihi manducare: sit
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentute sua nutriuit.
aluit instituit. parentis af¬
fectu. qui nũqͣm nudum
despexit. qui morientem
oꝑuit. qui uellerib omũ
suarũ infrmoꝵ calefecit
humeros nõ oprepsit pu¬
pillũ. nũqͣm diuitiis delec¬
iatus ẽ. nũqͣm gratulatus ẽ
lapsu inimicoꝵ suoꝵ. si qͥ
fec̃ hec de sũmis cepit egre¬
di diuitiis. si nicħ ex patri¬
monio tanto nisi solũ fiuc¬
tum miscłie reportauit.
quid te futurũ est. qui tu¬
o nescis uti patrimorio. qͥ
insũmis diuitiis dies sus¬
tines mendicitatis quia nul¬
li largiris. nulli subuenis:
facultatũ qui aurũ terre
infodis. minister utiq eiꝰ
nõ arbit̾. s ubi thesaurus
tuus. ibi et cor tuũ. Ergo in
illo auro cor tuũ terre info¬
distĩ. Uende potius aurum
et eme salutẽ. uende lapidẽ
et eme regnũ dei. uende a¬
grum. et eme tͥ uitã et̾nã.
Uera allego. quia uerbo as¬
truo ueritatis. Si uis ꝑfectꝰ
ẽẽ inqͥt. orĩa quec̃q habes

Expanded text:
iuuentute sua nutriuit iuuentute sua nutriuit aluit instituit parentis affectu, qui numquam nudum despexit, qui morientem operuit, qui uelleribus ouium suarum infirmorum calefecit umeros, non oppressit pupillum, numquam diuitiis delectatus est, numquam gratulatus est lapsu inimicorum suorum, si qui fecit haec de summis coepit egere diuitiis, si nihil ex patrimonio tanto nisi solum fructum misericordiae reportauit, quid de te futurum est. qui tuo nescis uti patrimonio, qui in summis diuitiis dies sustines mendicitatis, quia nulli larg-iris, nulli subuenis? facultatum, qui aurum terrae infodis. minister utique eius, non arbiter. sed ubi thensaurus tuus, ibi et cor tuum. ergo in illo auro cor tuum terrae infodisti. uende potius aurum et eme salutem, uende lapidem et eme regnum dei, uende agrum et redime tibi uitam aeternam. uera allego, quia uerba adstruo ueritatis. si uis perfectus esse, inquit omnia quaecumque habes
Abbreviated transcription (Latin):
uita ppłi poterat animi tui
gẽmam seruare. audis pla¬
ne qualis diuitẽ deceat p̾ca¬
tio. liberaui inquit pauꝑẽ
de manu potentis. et orpha¬
num cui nõ erat ad uitor
adiuui. Benedictio ꝑituri
suꝑ me uenit. os autẽ udu¬
e me benedixit. Iusticiam
induebar. oculus erã cecoꝵ.
pes aũt̃ claudoꝵ. ego eram
pater infirmoꝵ. Et infra.
ante fores meas nõ habita¬
uit hospes. hostiũ aũt meũ
om̃i uenienti patuit. Si aũt
et peccaui in pudens. ñ ce¬
laui culpam meã neq reue¬
ritus sum multitudinẽ ple¬
bis. ut nõ adnuntiarẽ p̃sen¬
tib eis. Si passus sũ infir¬
mũ exire ostium meũ ua-¬
cuo sum. cautionẽ quoq¬
si quã habui debitoris. scĩ
infirmo fleuisse se dixit.
et ingemuisse se cũ uidet
iurum innecessitate. se aũt
ibonis. S tũc sibi magis
fuisse dies maloꝵ. cũ se ha¬
bere cerneret alios indig̾e.
Si hoc ille dic̃ qui nũqͣm
solus manducauit. et nõ
orphano tradidit qͤm a

Expanded text:
uitam populi poterat anuli tui uitam populi poterat anuli tui gemma seruare. Audi plane qualis diuitem deceat praedicatio. liberaui inquit pauperem de manu potentis et orphanum. cui non erat adiutor, adiuui. benedictio perituri super me uenit, os autem uiduae me benedixit. iustitiam induebar, oculus eram caecorum, pes autem claudorum; ego eram pater infirmorum. et infra: ante fores meas non habitauit hospes, ostium autem meum omni uenienti patuit. si autem et peccaui inprudens, non celaui culpam meam neque reueritus sum multitudinem plebis, ut non adnuntiarem praesentibus eis. si passus sum infirmum exire ostium meum uacuo sinu. cautionem quoque quam habuit debitoris scissainfirmo fleuisse se dicit et ingemuisse. cum uideret uirum in necessitate, se autem in bonis, sed tunc sibi magis fuisse dies malorum, cum se habere cerneret et alios indigere? si hoc ille dicit, qui numquam suum manducauit et non orphano tradidit. quem a
Abbreviated transcription (Latin):
potuit inquit transgredi et
nõ ẽ transgressus. et facere ma¬
la et nõ fecit. Aurũ gͦ uobis
in quo tanta erroris illece¬
bra est nõ tam sua gratia
quã hominũ pena cõmen¬
dat. An uos ampla extol¬
lunt atria. que magis de¬
bent conpung̾e. quia cũ
populos capiant uocẽ ex¬
cludunt pauꝑis: Quã qͣm
nicħ ꝓsit audiri eamq etiã
audita nicħ ꝓficit. Deiide
nõ ipsa uos pudoris aula a¬
monet. quia edificando ues¬
tras uultis suꝑare diuitias.
nec tam̃ uincitis: Parietis
tes nudatis. Clamat ante
marmorib paium̃ta uestia
Pecuniã pauꝑ querit et ñ
habet. panẽ postulat hõ.
et equus tuus aurũ subdẽ¬
tibusmandit. S delectent
te ornamenta p̾tiosa. cum
alii frum̃ta nõ habeant.
Quantũ odiues iuditium
tͥ sumis: populus esurit
et tu horrea tua claudif.
populus deplorat. et tu ge¬
minam tuã uersas. infelix
cuiꝰ inpotestate ẽ. tantoꝵ
animas amorte defendere.
et nõ est uoluntas. totius

Expanded text:
potuit inquit transgredi et potuit inquit transgredi et non est transgressus, et facere male et non fecit. aurum ergo uobis. in quo tanta erroris inlecebra est, non tam sua gratia quam hominum poena commendat. an uos ampla extollunt atria, quae magis debent conpungere, quia cum populos capiant, uocem excludunt pauperis? quamquam nihil prosit audiri eam, quae etiam audita nil proficit. deinde non ipsa uos pudoris aula admonet, qui aedificando uestras uultis superare diuitias nec tamen uincitis. parietes tis homines. clamat ante marmoribus pauimenta tua uestias. pecuniam pauper quaerit et non habet: panem postulat homo, et equus tuus aurum sub dentibus mandit. sed delectant te ornamenta pretiosa, cum alii frumenta non habeant: quantum, o diues, iudicium tibi sumis! populus esurit, et tu horrea tua claudis: populus deplorat, et tu gemmam tuam uersas. infelix, cuius in potestate est tantorum animas a morte defendere et non est uoluntas! totius
Abbreviated transcription (Latin):
Cur talem institiustis. eur
talẽ elegistis heredẽ: non
mauratis laquearib nec
in porphyreticis orbib he¬
redis ẽ meritũ. Laus ista ñ
hominũ s metallorũ est. in
quib homines puniunt᷑.
ꝑegentes aurũ queritur. et
egentib de negatur. Labo-¬
rant ut querant. laborant
ut inueniant. qd̃ habere
nõ norunt. Miror tam̃ cur
eo diuites iactandos pute¬
tis. cũ aurũ mat̾ia magis
offensionis. qͣm cõmendatio¬
nis grati sit. lignũ enĩ offen¬
sionis ẽ aurũ. et ue his qui
sectantur illud. Deniq bene¬
dicitur diues qui in uentus
est sine macula. et qui post
aurũ nõ abiit nec sꝑauit in
peccunia et thesauris. S qͣsi
is cognitus ẽẽ nõ possit. eũ
sibr desid̾at demonstrari.
Quis ẽ inqͥt: Et laudabimꝰ
eum. fecit eñĩ qd̃ mirari
magis quasi nouũ quam
quasi usitatũ recognoscere
debeamus. Itaq qui in diui¬
diis potuerit cõprobari. is u̾e
ꝑfectus et dignus ẽ gła. Qͥ

Expanded text:
cur talem instituistis, cur cur talem instituistis, cur talem elegistis heredem?\' non in auratis laquearibus nec in porphyreticis orbibus heredis est meritum. laus ista non hominum, sed metallorum est, in quibus homines puniuntur. per egentes aurum quaeritur et egentibus denegatur. laborant ut quaerant. laborant ut inueniant quod habere non norunt. miror tamen, cur eo uos, diuites, iactandos putetis, cum aurum materia magis offensionis quam commendationis gratia sit; lignum enim offensionis est et aurum, et uae his qui sectantur illud. denique benedicitur diues, qui inuentus est sine macula et qui post aurum non abiit nec sperauit in pecuniae thensauris. sed quasi is cognitus esse non possit, eum sibi desiderat demonstrari. quis est? inquit et laudabimus eum; fecit enim quod mirari magis quasi nonum quam quasi usitatum recognoscere debeamus. itaque qui in diuitiis potuerit conprobari, is uere perfectus et dignus est gloria. qui
Abbreviated transcription (Latin):
lus usurpas. Om̃ĩum est t̾ra
nõ diuitũ. S pauciores qui
nõ utuntur suo.qm qui u¬
tuntur. Debitũ gͦ reddis. nõ
largiris indebitũ. Idoq tibi
dic̃ scriptura. Dedina p̾auꝑi
animã tuã. et redde debitum
tuũ. et responde pacifica in
mansuetudinẽ. Quid enim
suꝑbias diues: Quid dicas
pauꝑi: Noli me tangerẽ. Nõ¬
ne sic utero. conceptus et
natus exutero es quẽ admo¬
dum et pauꝑ ẽ. natus: Qd
te iactas de nobilitatis ꝓsa¬
pia. Soletis et canũ ur̃oꝵ
origines sic̃ diuitũ recensere.
Soletis et equoꝵ ur̃oꝵ nobi¬
litatẽ. sicut consulũ p̃dicare
Ille exillo patre generatus
ẽ. et illa matre editus. ille a¬
uo. ille gaudet. illis se ꝓ a¬
ius ad tollit. S nicħ istud cur¬
rentẽ iuuat. nõ datur no¬
bilitati palma. s cursui. de¬
formior ẽ uictus. in quo et
nobilitas generis ꝑiclitatur.
Caue gͥ diues ne inte eru¬
bescant tuoꝵ merita maio¬
rum. ne forte et illis dicatur.

Expanded text:
lus usurpas. omnium est terra, lus usurpas. omnium est terra, non diuitum, sed pauciores qui non utuntur suo quam qui utuntur. debitum ergo reddis, non largiris indebitum. ideoque tibi dicit scriptura: declina pauperi animam tuam et redde debitum tuum et responde pacifica in mansuetudine. Quid enim superbias, diues? quid dicas pauperi: noli me tangere? nonne sic utero conceptus et natus ex utero es, quemadmodum est pauper natus? quid te iactas de nobilitatis prosapia? soletis et canum uestrorum origines sicut diuitum recensere, soletis et equorum uestrorum nobilitatem sicut consulum praedicare. ille ex illo patre generatus est et ex illa matre editus, ille auo illo gaudet, ille se proauis adtollit. sed nihil istud currentem iuuat; non datur nobilitati palma, sed cursui. deformior est uictus, in quo et nobilitas periclitatur. caue igitur, diues, ne in te erubescant tuorum merita maiorum, ne forte et illis dicatur: