comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
recipereuoluerit : nequaquã selegi dominicae sub integritate
conuingit: Sic̃ in euuangelio dic̃. Nemo potest duob: dominis
seruire: Ille aut̃ uerus amor est quiueritatis affectum sicriida
deliberatione custodit : ut omnino execrour quod ei potest ẽẽ
matib cgebat᷑. aut sex annis puerseruir & hebracus agnus immo¬
lar&ur agniculus & his similia quȩ adnouites tamenti possunt
significantiã pertinere : Quȩ merito sedi lexisse cõmemorat :
nequis ea sub neglectu aliquo creder& uudienda: Iteoo iniquita¬

Expanded text:
recipere voluerit, nequaquam se legi dominicae sub integritate conjungit, sicut in Evangelio dicit: Nemo potest duobus dominis servire . Ille autem verus amor est, qui veritatis affectum sic rigida deliberatione custodit, ut omnino exsecretur quod ei potest esse gmatibus agebatur, ut sex annis puer serviret Hebraeus, agnus immolaretur anniculus, et his similia, quae ad Novi Testamenti possunt significantiam pertinere; quae merito se dilexisse commemorat, ne quis ea sub neglectu aliquo crederet audienda. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
rimo enĩ intribulatione positꝰ ꝓpb&a ud exemplũ publicani illius. qͥtunso
pectore oculos io eleueare ñ audebat ad cȩlum liberare sep&iit alabiis
iniquis & a linguadolosa nunc aut̃ respirans ad secundũ gradũ ꝓuectꝰ
oculos leuauit ad montes ad int̃cessores utiq scõs quorũ suffragiamuns era¬
suꝑna merar &t: hoc enĩ exꝑsona sua loquit᷑ ÷ ꝓph&ia : qui tam̃ & ipse
monserat & patri archa mirabilis. Sed ideo ꝑistos gradus cõp&enter
ascendise ser& ulit : ut nob̵ ignorantib: : cȩlestium uirtutum genera distincta

Expanded text:
rimo in tribulatione positus propheta ad exemplum Publicani illius, qui, tunso pectore, oculos elevare non audebat ad coelum, liberari se petit a labiis iniquis et a lingua dolosa. Nunc autem respirans ad secundum gradum, oculos levavit ad montes, ad intercessores utique sanctos, quorum suffragio munera mereretur. Hoc enim ex persona sua loquitur propheta, qui tamen et ipse mons erat, et patriarcha mirabilis; sed ideo per istos gradus competenter ascendisse se retulit, ut nobis ignorantibus coelestium virtutum genera distincta
Abbreviated transcription (Latin):
dasua quis quã doceat: sed misericordi animo ꝓpt̃ fratres labo¬
nficat loqui in quascõꝵ co&us ẽ : idẽ udunatio beatissima
populorũ: Itẽ propt fratres meos & proximos meos loque¬
barpacem doce. scilic& ut ipsi ad consũ mationẽ huius ȩdificii
seꝑfectos exhibeant. Prot ter domũ dñi dĩ mei quȩsru¬
boriatb÷ nequis poterat alicuire sic affectũ debere
ut dñi caritate m pra& matere uider&  ad diđ quarebo na quȩ si uerit
hierus alem scilic& quia domꝰ ẽ dñ. ad quem bene refert quid quid dilectionis

Expanded text:
da sua quisquam doceat; sed misericordi animo propter fratres laboda sua quisquam doceat; sed misericordi animo propter fratres labonificat loqui, in qua sanctorum coetus est, id est adunatio beatissima orant. Propter fratres meos et proximos meos loquebar pacem de te. Ut scilicet, et ipsi ad consummationem hujus aedificii se perfectos exhibeant. Propter domum Domini Dei nosbona tibi. Ne quis putaret alicui rei sic affectum deberi, ut Domini charitatem praetermittere videretur, addidit quare bona quaesiverit Jerusalem; scilicet quia domus est Domini, ad quem bene refertur quidquid dilectionis
Abbreviated transcription (Latin):
intelligeres. ẽẽ potiorem : Turres enĩ sunt quae ob iectu & cd¬
titudinesua : cuutates defendunt: & uenientes in imicosprima
fronte suscipiunt Vnde non improbe martyres significatos
uduertim̃ qui o ppositione corporissui ciuitatem dĩpiacon¬
ipse ẽ pax nr̃a quinos in uno uinculo caritatis ad stringit
cuius urt̃ si con ualescat in nobis ipsequoq: pectorib nr̃is
in labit᷑ & abundintia in turrib: tuis. inhis em̃ ab undantiã
bonorũ caelestiũ fieri proph&a deposcit qui suꝑ eminenter
merito tamquã turres fortissime hanc ciuitatem & uirtute
muniunt atq proceritate decorant: Proptet fratres
ceos & puoximos meos lo queb ar paceo d&e
suos ut instructi hacuirtite concordi diligerent ac quȩ rerentun¬
tatem : Fec̃ ergo qđ docuit ut amore fratrũ prȩdicar& qđ scieb it
omnib ꝓfuturũ: hocergo cõmon& ut ñ ꝓpt̃ laudes aut cõmo¬

Expanded text:
intelligeres 435 esse potiorem. Turres enim sunt quae objectu et alintelligeres 435 esse potiorem. Turres enim sunt quae objectu et altitudine sua civitates defendunt, et venientes inimicos prima fronte suscipiunt. Unde non improbe martyres significatos advertimus, qui oppositione corporis sui, civitatem Dei pia cons est pax nostra: qui nos in uno vinculo charitatis astringit: cujus virtus, si convalescat in nobis, et ipse quoque pectoribus nostris illabitur. Et abundantia in turribus tuis. In his abundantiam bonorum coelestium fieri propheta deposcit, qui supereminentes merito, tamquam turres fortissimae, hanc civitatem et virtute muniunt, et proceritate decorant. Propter fratres meos et proximos meos loquebar pacem desuos, ut instructi hac virtute concordiae diligerent ac quaererent unitatem. Fecit ergo quod docuit, ut amore fratrum praedicaretomnibus profuturum. Hoc ergo commonet, ut non propter laudes aut commo
Abbreviated transcription (Latin):
minieã ut perdilectionem pacis fructũ consequamini u& nȩ
beatitudinis & habundandtia diligentib:te nã qͥ relictis caduci
Adhuc adhierus alem loquit᷑ cui optattali a qualia scit eẽ uen¬
turã. Virtꝰ quippe ipsius paxsine dubitatione scõrũ ẽ quȩ
uocat᷑ & caritas. dequa scriptũ ẽ. dscaritas ẽ ꝑhanc enĩfiunt¬
unũ ꝑ hanctemplũ merent᷑ eẽ. creato ris & quid quid eis ꝓmit¬
nt᷑ ipsius consideratione praestat᷑. Pax ista ẽ quã nulla
bella concutiunt: quã sed itio nulla c̃turbat. sed sinefine pos¬
sidebit᷑. qđ ibi xp̃i me seratione confert᷑ paxenĩ ap arcendo
siue apascendo dicta ẽ. seqͥt. & ab undantia inturribustuis.
Haec ẽ ab undantia dequa superius dixit & ab undantia dili¬
gentib: te: Sed hicꝑturres cliquid significantius uide÷ expres¬
sũ ut hanc abundantiam non acqualem hominib: sedin

Expanded text:
i eam: ut per dilectionem pacis fructum consequamini aeternae i eam: ut per dilectionem pacis fructum consequamini aeternae beatitudinis. Et abundantia diligentibus te. Qui, relictis caducisAdhuc ad Jerusalem loquitur, cui optat talia qualia scit esse ventura. Virtus quippe ipsius pax sine dubitatione sanctorum est, quae vocatur et charitas; de qua scriptum est: Deus charitas est . Per hanmerentur esse Creatoris; et quidquid eis promittitur, ipsius consideratione praestatur. Pax ista est quam nulla bella concutiunt, quam seditio nulla conturbat: sed sine fine possidebitur quod ibi Christi miseratione confertur. Pax enim a parcendo, sive a pascendo dicta est. Sequitur, et abundantia in turribus tuis. Haec est abundantia de qua superius dixit: Et abundantia diligentibus te. Sed hic per turres aliquid significantius videtur expressum, ut hanc abundantiam non aequalem omnibus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dil. is entib te. In hoc loco rogate in t̾rogate significat ñ supplicat
ꝑqui rere enĩ & rimari cuncta conuenit iudicantem : Sed hoc ibi non
fit sermonib: neq: int̃rogationeuocis. sed tacitam̃tis consideratio
illã reueri cognoscunt eẽ ueritatẽ quã dñs ꝓprio oredicturus ẽ
Pacificos enĩ quȩre dñs: pacificos quȩrit &choors tota scõrũ:
qui caritate plenissimis qui modestia pollent: Sed istã pacẽ cuius¬
ẽẽ dicit hierusalem utiq id est po puli fidelis qui tem p̃r iudicii
in pacis ianitate recipit᷑ : ammon& ergo ꝓph&a qđ scit ẽẽ
uenturũ  ut illi quicum dño iudicabunt: talibus uiris qui in illa
patria congaudeant qui & hic pacem diligunt: & ibi uãnȩ pacis
praemia consequnt᷑. & quia infine sententiȩ hierus alem posuit
conuersus ad ipsã braeuissima demonstratione cõplexus est.
abundantia diligentibite : omã enĩbona illis h ab undareman ifesti
quidiligunt hierus alẽ nã quihic pauperes fuerint ibi bonorum

Expanded text:
. In hoc enim loco, Rogate, interrogate significat, non supplicate. Perquirere enim et rimari cuncta convenit judicantem; sed hoc ibi non fit sermonibus, neque interrogatione vocis, sed tacita mentis consideratiillam revera cognoscent esse veritatem, quam Dominus proprio ore dicturus est. Pacificos enim quaerit Dominus: pacificos quaerit et cohors tota sanctorum, qui charitate plenissimi sunt, qui modestia pollent, qui pia huesse dicit? Jerusalem utique, id est populi fidelis, qui tempore judicii in pacis aeternitate recipitur. Admonet ergo propheta quod scit esse venturum; ut illi qui cum Domino judicabunt, talibus viris in illa patria congaudeant, qui et hic pacem diligunt, et ibi aeternae pacis praemia consequuntur. Et quia in fine sententiae Jerusalem posuit, conversus ad ipsam brevissima demonstratione complexus est: Abundantia diligentibus te. Omnia enim bona illis abundare manifestum est, qui diligunt Jerusalem; nam qui hic pauperes fuerint, ibi bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
Pronuatiauit ł in quacea elo quiatua quia õaa oruiditatia ceqͥtas
Sciens scã choors deotioso uerbo reddendam ẽe rationem: eloquia
dñi sedic̃ ꝓnuntiare querentib: unde & animae salus ad quiritur
& offensionum periculo non habent᷑: Seqͥt. quare semꝑ ꝓnuntiare
praefulgent : & illud aptissime continua uoce ꝓnuntiandum est
quod & loquenrum iuuat: & audientiũ sensus aedificat. Iteco pronun

Expanded text:
Pronuntiavit lingua mea eloquium tuum: quia omnia mandata tua aequitas. Sciens sancta cohors de otioso verbo reddendam esse rationem, eloquia Domini se dicit pronuntiare quaerentibus; unde et animae salus acquiritur, et offensionum pericula non habenpraefulgent. Et illud aptissime continua voce pronuntiandum est, quod et loquentem juvat, et audientium sensus aedificat. Vers. 173.
Abbreviated transcription (Latin):
a ddñm cũ tribularerel om iui insecundo aut oculos admomerse eleuasse
nanrant: Hu&at᷑ quoq sc erat qui a sibi ingressũ indomodi fueratrepmisus
quoleu iturus erat oculos nis illuc quotendebat & ascendere desiderabat
eccesicut oculi seruonũ Inmauib: dominorũ suoꝵ¬
di dint serui ad manꝰ dominoꝵ suox̧ siue quando ꝑeos desiderant
enitrine ut totius in digentiae necessi tates euadant sine quando ꝓcul¬
pissuis uapulare iubentur donec audiant parte: Utraq eni ponunt᷑
inpotestate dominoꝵ: Siue spescontinentiȩ siue finis aliquundoum¬
dit: quȩ nos uttaq: conuenit facere : utculos nrõs semꝑleuem ad dnm

Expanded text:
Dominum cum tribularer clamavi, et in secundo oculos ad montes se elevasse narraverat: laetatus quoque fuerat, quia sibi ingressus in domo Dei fuerat repromissus:elo. Ascendens quo levaturus erat oculos, nisi illuc quo tendebat, ascendere desiderabat? Ecce sicut oculi servorum in manibus dominorum suodunt servi ad manus dominorum suorum, sive quando per eos desiderant enutriri, ut totius indigentiae necessitates evadant; sive quando pro culpis suis vapulare jubentur, donec audiant, parce. Utraque enim ponuntur in potestate dominorum, sive spes continentiae, sive finis aliquando vindictae. Quae nos utraque convenit facere, ut oculos nostros semper levemus ad Dom
Abbreviated transcription (Latin):
nchoat primꝰ uirtutũ gridus in quo ꝓp&ao trenauitia derelinquens
consessione lacrimabili p&itse si demundi istius tribulationeliberiri
Initiũ enĩ ꝓuectꝰ ẽ delicta carnalia relinquere & sic dño sub plicare
Namqui unũ gradũ conscendit: t̃reutiq relinquid: & inquodã adhuc
humili loco recipit᷑ cui eleuatio prima praestat᷑: sediã ꝓcul dubio
habebit meritũ beatoꝵ. qui uel inisto gradu potuerit inueniri sic̃ legit᷑
Beatiquorũ remissȩ s̃ iniquitates: Qua ꝓpt̾ exauditũ sedic̃ q m̃ intri¬
bulatione clamauerat. Iteoo Addnm cũ tribularer clamaui & exaudiũ me

Expanded text:
Inchoat primus virtutum gradus; in quo propheta terrena vitia derelinquens, confessione lacrymabili petit se de mundi istius tribulatione liberari. Initium enim provectus est delicta carnalia relinquere, et sic Domino supplicare. Nam qui unum gradum conscendit, terram utique relinquit, et in quodam adhuc humili loco recipitur, cui elevatio prima praestatur. Sed jam proculdubio habebit meritum beati, qui vel in isto gradu potuerit inveniri, sicut legitur: Beati quorum remissae sunt iniquitates . Quapropter exauditum se dicit, quoniam in tribul
Abbreviated transcription (Latin):
ut ugnos ceres miseri cordia dñ fuisse repertam quierrantia
iecollgit & perdita bonitate suae pia& atis ad quirit Saquitur¬
require seruũ tuũ. Xp̃o dicit᷑ require qm̃ teñ porest in becillitas
humana perquirere: additũ est quod iepedieidem dictum est
sed merito cuncta condudit qm̃ iustus isterequirit᷑ quim andata

Expanded text:
ut agnosceres misericordia Domini fuisse repertam, qui errantia recolligit, et perdita bonitate suae pietatis acquirit. Sed irequire servum tuum. Christo dicitur require, quoniam te non potest imbecillitas humana perquirere. Additum est quod saepe quidem dictum est, sed merito cuncta concludit: quoniam justus iste requiritur, qui mandata
Abbreviated transcription (Latin):
Requine sea uucotuuco dute quiamanida¬
tatua nont suoo oblitus hic& diuersas ꝑsonas psalmꝰ
iste contineat loquenter modo fidelissimos u&eris testam̃ti
modo nouȩ regenerationis lectos alios martyrta sustinentes
dios inlege dñi assidua meditatione conitarttes declaratum est.
infine psalmi dict. quȩ sponsȩ dñi conuenire monstrat᷑: erraiuĩ.
quasi auiatua dicessi : & uitiorum inuias solitudines caetꝰ in traui
ut sacile directione pateat : quipastorissui custodiã non habe¬
bat : & sub iunex̃ illam euuangelicã comparationem sic̃ oniis
quȩ perierat: ꝓpt̃ quã pastor eius non aginta nouem dimisit¬

Expanded text:
require servum tuum, quia mandata tua non sum oblitus. Licet diversas personas psalmus iste contineat loquentes, modo fidelissimos Veteris Testamenti, modo novae regenerationis electos, alios martyria sustinentes, alios in lege Domini assidua meditatione constantes; declaratum est tin fine psalmi dicitur, quae sponsae Domini convenire monstratur.quasi a via tua discessi, et vitiorum invias solitudines caecus intravi; ut facile direptioni pateat, qui Pastoris sui custodiam non habebat. Et subjunxit illam evangelicam comparationem , sicut ovis quae perierat, p
Abbreviated transcription (Latin):
t& orire p̃sumam: Initr& postulatiomea incons pectutio
dãte secundum el oquiũtuũ enipeore. Graditim ascendit
scã p&itio : Nam quiante dixerat ad ꝓpri& : nunc dicit intr&:
Prius enĩ fuerat ut id propinquaro de inde ut ad conspectũ dñi
intrarepotuiss&: Vt nibl ad pliceonus humanȩ uirtuti sed om̃a
ꝑ ipsuis gratim cognoscam᷑ implere : sed ꝑ hanc praesentiam quanta
sit uirtus piae orationis ostendit᷑ quia nos ꝑ ipsam praesenta mur
quando illa conspectib dñ offerre posse cognoscit᷑ sicut & alioloco
dictum ẽ Dirigit᷑ oratio mea sicut incensum in conspectutuo. &cũ supo
rius dxerit secundum eloquiũ tuũ damibi intellectũ  hie dic̃
secundum eloquiũtuũ eripeme : Vt & ibi superna uideat quȩ desiderat
& bic aterrene concupiscentiaȩ labepurg&  Iteco Intr& postulatio

Expanded text:
ntret postulatio mea in conspectu tuo: Secundum eloquium tuum eripe me. C Gradatim ascendit sancta petitio; nam qui ante dixerat: appropinquet, nunc dicit: intret, prius enim fuerat ut appropinquaret, deinde ut ad conspectum Dintrare potuisset; ut nihil applicemus humanae virtuti, sed omnia per ipsius gratiam cognoscamus impleri. Sed per hanc praesentiam quanta sit virtus piae orationis ostenditur: quia nos per ipsam praesentamur, quando illa conspectibus Domini offerri posse cognoscitur; sicut et alio loco dictum est: Dirigatur oratio mea sicut incensum in rius dixerit, secundum eloquium tuum da mihi intellectum, hic dicitur, secundum eloquium tuum eripe me; ut et ibi superna videat quae desiderat, et hic a terrenae concupiscentiae labe purgetur. Elo
Abbreviated transcription (Latin):
Insuperiore uersu prueuenisse sedicit in maturitate : significans
tempus iuuenilis a &atis : Nunc aut̃ dehoru diei cõmemorut:
preuener̃ oculimei ad tediluculo: Significans utiq oculos cor¬
dis sui ante credi disse uenturo dño scd uctori quã eiꝰ in ru di¬
ar& aduentus. Diluculo enim significat initiũ lucis : id ẽ dici

Expanded text:
 significans tempus juvenilis aetatis; nunc autem de hora diei commemorat. Praevenerunt oculi mei ad te diluculo, significans utique oculos cordis sui ante credidisse 423 venturo Domino Salvatori, quam ejus irradiaret adventus. Diluculo enim significat initium
Abbreviated transcription (Latin):
A dipitĩ lo quił quẽ desiderauerat intueri: ꝓmatens cenimã suã
inaaẽ num uiuere : quã salutariter nouerat credidis ce
haudabate cantico scili c&nouo quemhomo ille deb& salu¬
tariter in nouatus : Iudicia uero illa dicit quae se in famulis suis
dñs ꝓmisit eẽ facturum: Id est uenite benedicti patris mei percipite
regnum quod uobis paratum est aborigine mundi : Tunc enum
perfecte secredit iuuandum: quando erit numerus ud dexte¬

Expanded text:
loquitur quem desideraverat intueri, promittens animam suam in aeternum vivere, quam salutariter noverat credidisse. Laudabit te, cantico scilicet novo, quod homo ille debet salutariter innovatus. Judicia vero illa dicit, quae se in famulis suis Dominus promisit esse facturum, id est, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi . Tunc enim perfecte se credit juvandum, quando erit justorum numerus ad dexte
Abbreviated transcription (Latin):
latorios orationes accipiamꝰ caritistis igne succensas quȩ nos uitus ita
mundant atq purificant ut quod in nõb̵ diabolus construxerat. Desolatũ

Expanded text:
latorios, orationes accipiamus charitatis igne succensas, quae nos vitiis ita latorios, orationes accipiamus charitatis igne succensas, quae nos vitiis ita mundant atque purificant, ut quod in nobis diabolus construxerat, desolatum
Abbreviated transcription (Latin):
dolosa Sagirtȩ potentis Acutȩ. cũ carbonibus decolato¬
Rus: Ecce illud remedium qđ anxius quer eb at inuenit. eccebeneficiũ
cõpecens qđ & labia imqua destruat & linguã dolosam dñi uirtutum
confundat: Sagittȩ potentis acutȩ : uerba legis diuinȩ sunt: quib aut here¬
ticorum aut sub dole blandientiũ corda uelut quibdã iaculis transerant᷑
Sicut scriptũ est. Sgittȩ paruulorũ factȩ sunt plagȩ eorũ. Potentis.
quia nulli fas. est. obsistere quem uirtus uoluerit diuna saluare: acutȩ
propter cȩlerrimũ operationis esstetum qm̃ nulla tarditis obicitur ubulla
medicina praestatur: Carbones aut̃ desolatorios non nulli peccatores
t& errimos atq malis actib: extinctos intelligere uoluerunt: quorum formido
& recordationr̃a uitia desolare nostunt᷑ : dũ m&uimꝰ talia cõmutere
quȩ illos cognouimꝰ ꝑ culisse Potest aut̃ & illud intelligi. ut carbo nes deso¬

Expanded text:
d., potentes  acutae, cum carbonibus desolatoriis. Ecce illud remedium quod anxius quaerebat, invenit; ecce beneficium competens quod et labia iniqua destruat, et linguam dolosam Domini virtute confundat. Sagittae potentis acutae, verba legis divinae sunt, quibus aut haereticorum, aut subdole blandientium corda, velut quibusdam jaculis transforantur, sicut scriptum est: Sagittae parvulorum factae sunt plagae eorum . Potentis, quia nulli fas est obsistere quem virtus voluerit divina salvare. Acutae, propter celerrimum operationis effectum: quoniam nulla tarditas objicitur, ubi illa medicina praestatur. Carbones autem desolatorios nonnulli peccatores teterrimos atque malis actibus exstinctos intelligere voluerunt, quorum formido et recordatio nostra vitia desolare noscuntur; dum metuimus talia committere, quae illos cognovimus pertulisse. Potest autem et illud intelligi, ut carbones deso
Abbreviated transcription (Latin):
Quanto ille ꝓph&arũ dilicus fuerit utiq siginatꝰ : qui hymnũ dñuocund
xultatione ructabat : Cuaporatio siquidem ista deimis mentibus
uenit:. Nam cũ inus dñs sensum inoꝑem siginauerit. prouenit
ut hrmñ eus sclutire crapula ꝓferat᷑ & notandũ quod frequenter
eloquium ꝓph&ie hocuorbo sgnificat᷑ utest illud eructuaut cormeu
uerbum bonũ. & illud eructuabo abscondita: a constitutione mundi
Qalibi dies diei eructuat uerbũ. eructuabunt labiamea himnũ : pro¬

Expanded text:
quanto ille prophetarum deliciis fuerat utique saginatus, qui hymnum Domini jucunda exsultatione ructabat? Evaporatio siquidem ista de imis mentibus venit. Nam cum intus Dominus sensum inopem saginaverit, provenit ut hymnus ejus salutari crapula proferatur. Et notandum quod frequenter eloquium prophetiae hoc verbo significatur; ut est illud: Eructavit cor meum verbum bonum ; et illud, Eructabo abscondita a constitutione mundi ; et alibi, Dies diei eructat verbum . Eructatur ergo hymnus,
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓph&is ꝓmittebat᷑ uenturus. Custo diuit anima mea
tes timoniatua et dilexirea uehemet ter
Custodiuit ud tolerantiam martyrii pertin& nea mittere u¬
der&ur quod eiur religio continebat dilexi uero ad caritatẽ
tormentis omnib: fortiorem : quȩ flamas uincit gla dios superat
& caelesti uirtute cuncta transcendit: sed ipsa dilectio non ut cũq
ꝑagenda est sed uehement̃. quod iotius animi nisib: explicatur
ut nec tempore sealiquo subducat nec animi torporelentescat :¬

Expanded text:
it. Vers. 167. Custodivit anima mea testimonia tua, et dilexit ea vehementer. Custodivit, ad tolerantiam martyrii pertinet, ne amittere videretur quod ejus religio continebat. Dilexit vero, ad charitatem tormentis omnibus fortiorem, quae flammas vincit, gladios superat, et coelesti virtute cuncta transcendit. Sed ipsa dilectio non utcunque peragenda est, sed vehementer, quod totius animi nisibus explicatur; ut nec tempore se aliquo subducat, nec animi torpore lentescat
Abbreviated transcription (Latin):
quentes : quando posł om̃a usq: ad carnis lucerationẽ uiden¬
tur accedere: sicut inuicesimo primo psalmo depassionednũ
dictũ est mediscedas ame. qm̃ tribulatio proximuest. & in
Pulchreaũt addidit. propt̃ discretionũ in iuste: quia poss
& ꝑsecutionẽ pati qui reisunt In quib: laetrocinia cõmis si pununt᷑
Sicut in euuangło dicit: beatiquiꝑ secutionẽ paciunt᷑: sed adediclit
propt̃ius titiã. beneaũt hic dictũ est iniuste qm̃ patiebunt᷑
malcaꝓbonis. ut quib salutẽ p̃licabant: mosti eos putarent
ẽẽ subdendos. Sequit᷑ Alege aũttua longefactisunt : Istisci¬
lic& ꝑsecutores: quanto ad scõꝵ poenas ad ꝓpinquabunt

Expanded text:
quentes, quando post omnia usque ad carnis lacerationem videntur accedere; sicut in vicesimo primo psalmo de Passione Domini dictum est: Ne discedas a me, quoniam tribulatio proxima est . Et in Pulchre autem addidit propter discretionem, injuste, quia possunt et persecutionem pati qui rei sunt, in quibus latrocinia commissa puniuntur, sicut et in Evangelio dicit, Beati qui persecutionem patiuntur , sed addidit, propter justitiam. Bene autem hic dictum est, injuste; quoniam patiebantur mala pro bonis; ut quibus salutem praedicabant, morti eos putarent esse subdendos. Sequitur, a lege autem tua longe facti sunt. Isti scilicet persecutores quanto ad sanctorum poenas appropinquabant,
Abbreviated transcription (Latin):
louiquidem tituli & mirabiles inchoant᷑. sed in pralmi superioris xplana¬
tione repertisunt: ut beatitudinem fidelium populorum quã ille unita
meritorum uari & ate cantauit: isti insacram̃ tũ noui & ue cristestam̃ti
Cordinatis quindecimgradib: explicarent : Septenarius enĩ numerus
sicutiepȩ dictũ ẽ. si giuficat ebdomadã ꝓpt̃ sabbatũ u&eris testam̃ti
octonarius dominicũ diem in quodñm resurrexisse manifestum est
qđ ud nouum ꝑtin& tes tam̃tum: quisimul iuncti. quintũ decimũmimerũ
cõplere noscunt᷑ : Incho ataergo scłi renuntiatione : qm̃ mundanas
conuersatioues tinquã miloꝵ suoꝵ grauamen ex orruit. hinc quib: dam
meritorum gradib: iscendens ud ꝑfatã itq: a& nã dñi ꝑuenit carita tem¬

Expanded text:
Novi quidem tituli et mirabiles inchoantur, sed in psalmi superioris explanatione reperti sunt; ut beatitudinem fidelium populorum, quam ille unita meritorum varietate cantavit, isti in sacramentum Novi et Veteris Testamenti ordinatis quindecim gradibus explicarent. Septenarius enim numerus sicut saepe dictum est significat hebdomadam propter sabbatum Veteris Testamenti: octonarius dominicum diem, in quo Dominum resurrexisse manifestum est, quod ad Novum pertinet Testamentum. Qui simul juncti quintum decimum numerum complere noscuntur, inchoata saeculi renuntiatione: quoniam mundanas conversationes tanquam malorum suorum gravamen exhorruit. Hinc quibusdam meritorum gradibus ascendens, ad perfectam atque aeternam Domini perve
Abbreviated transcription (Latin):
quia diuersis nominib: ipsedñs significat᷑ sicut esa ias dicit: & brachium
dñi cuir euelatum ẽ.  & alibi. dextera dñi fecit uirtutem dextera dñ i
ex altauit me: qu a ꝓpt̃ siue manũ siue brachium siue dex teramdicas
inpsalmis. quem propriũ scripturȩ duinȩ non im merito dxeriiꝰ
Vndoillud Fiant aures tue in tendentes inorationẽ seruitu qui modus
dicit᷑ optatiuus postulat ergo uenire dñm saluatorem ꝓquem cum
qm̃ mandatatua elegi Cũ dic̃ fiat manꝰtua de signat dñm salua¬
torem qui factꝰ ẽ ei ex semine dauid secundũ carnem ꝑquem fac¬
testatur Niullus enĩ uliquid eligitbonũ nisi his contra dria
& hex tua meditatio mea est. Ipsũ enim uidere concupi¬
uerat: quem deutero uirginuli illis adhuc tempor ib: credebat
ẽe uenturum : & ursibi hano scientiam descripturis diuinis
ꝓuenisse monstraro& seqͥt᷑. & lextua meditatio mea est
cogoueratẽe ꝓph&atũ & necesseerat umore mugno & p&ri

Expanded text:
ia diversis nominibus ipse Dominus significatur, sicut Isaias dicit: Et brachium Domini cui revelatum est ? Et alibi: Dextera Domini fecit virtutem, dextera Domini exaltavit me . Quapropter sive manum, sive brachium, sive dexteram dicas, invenitur in psalmis, quem proprium Scripturae divinae non immerito dixerimus, ut est illud: Fiant aures tuae intendentes in orationem servitui . Qui modus dicitur optativus. Postulat ergo venire Dominum Salvatorem, per quem cum m mandata tua elegi. Cum dicit: Fiat manus tua, designat Dominum Salvatorem, qui factus est ei ex semine David secundum carnem, per quem factestatur. Nullus enim aliquid eligit boni, nisi his contraria  lex tua meditatio mea est. Ipsum videre concupiveram, quem de utero virginali illis adhuc temporibus credebam esse venturum. Et ut sibi hanc scientiam de Scripturis divinis provenisse monstraret, sequitur: Et lex tua meditatcognoverat esse prophetatum; et necesse erat amore magno expeti,
Abbreviated transcription (Latin):
haudem dixi tibi. super iudi cia ius ticiaetuae
si ad litteram hunc numerum uelimꝰ aduertere septẽ illis signi¬
sicat ui ces quib: semonachorũ piadeuotio consolat᷑ : Id ẽmatutinos
tertia sexta nona lucernaria compl&orios nocturnos¬
Siuero spiritalit̃ intendis continuationem magis dictam
apient̃ uduertis ut est illud benedicam dñm in omni
tempore : semꝑ lauscius inoremeo. Sic est &iam ebdoma¬
das quae in ũhoc semꝑ numero reuoluta: longis simum nob̵
tempꝰ extendit dum hocnumero claudit᷑ quic quid inmundi
istius u&ate uersat᷑ : Nam & ibi ꝓ infinito ponit᷑ ubi ait
Septies cad& iustus & resurg&: Non enĩ iusto definitus ẽ
cadendi numerus sed hoc est necessariũ quotiens cumq

Expanded text:
laudem dixi tibi super iudicia iustitiae tuae. Si ad litteram hunc numerum velimus advertere, septem illas significat vices quibus se monachorum pia devotio consolatur, id est matutinos, tertia, sexta, nona, lucernaria, completorios, nocturnosSi vero spiritualiter intendas, continuationem magis dictam sapienter advertis, ut est illud: Benedicam Dominum in omni tempore: semper laus ejus in ore meo . Sic est etiam hebdomas, quae in hoc semper numero revoluta, longissimum nobis tempus extendit, dum hoc numero clauditur quidquid in mundi istius aetate versatur. Nam et ibi pro infinito ponitur, ubi ait: Septies cadit justus, et resurgit ; non enim justo definitus est cadendi numerus: sed hoc est necessarium quotiescunque
Abbreviated transcription (Latin):
ersus iste tali orcdine & antiquis fidelib: conuenit & modernis
siutrumq: aduentũ dñi uelimꝰ accipere ꝑtin& enĩ ad antiquos
fideles si ab illis expectatũ intelligas incarnationis ad uentum
Sonuenit aut̃ ud scõs quicredere coeperunt post euu angelicam
iussionem: cũ dd huc futuri iudicii prestulamt aduentum
quia neq illi mandata dñi diligere potuer : nisidesiderassent
plenitudinem mandatorũ nec isti mandata cmare possunt
nisi aduentum dñi suluatoristimore castissimo susti nerent:
Sulutare quippe dñi ẽ salusgentib: ad tributa quae: perangelũ
praedicta ẽ. ud ioseph. quam symeon in pace remit neb tendus

Expanded text:
rsus iste tali ordine et antiquis fidelibus convenit et modernis, si utrumque adventum Domini velimus accipere. Pertinet enim ad antiquos fideles, si ab illis exspectatum intelligas Incarnationis adventum. Convenit autem ad sanctos, qui credere coeperunt post evangelicam jussionem, cum adhuc futuri judicii praestolantur adventum. Quia neque illi mandata Domini diligere potuerunt, nisi desiderassent plenitudinem mandatorum; nec isti mandata amare possent, nisi adventum Domini Salvatoris timore castissimo sustinerent. Salutare quippe Domini est salus Gentibus attributa, quae per angelum praedicta est ad Joseph, quam Simeon in pace remittendus
Abbreviated transcription (Latin):
bit uitã a&nam. honge est a peccatonib: galius ꝗuiaius¬
tipicatio neo ruas nor ex outsierunt. In primo uersu
litterȩ huius dixerat eripiendũ sea ꝑsecutorib: ẽẽ. quia legẽ
dñi non fuiss& oblitus : Nunc aptissima contrarieate a su¬
ꝑbis ꝑsecutorib salutẽ dic̃. eẽ. longinquã qm̃ iustifica¬
tiones cdñi minime quȩ sier̃ : Vt & deuotos spebonȩ conuer¬
sationis animar& & perfidos ꝓposita dampnatione terrer&
Quod specialiter intelligendum estimodeuidueis : qui
salutẽ idest dnm̃ saluatorẽ non ei credendo a selongius
effecer̃. Nam ut credere potussent iustificationes testam̃ti
u&eris minime perquirere uoluer̃  In quib: ut sue pedictũ
est prȩsi guratus est dñi saluatoris aduentus: Merito
ergo a salute longe fuctis quires puer̃ solutis auctorem : nã
dum illis apilato xp̃s dñs offerer&ur illi acilutronem ba¬
raban quales ipsi fuer̃ dimitti sibi obduratis mentib eleger¬

Expanded text:
 Vers. 155. Longe est a peccatoribus salus, quia justificationes tuas non exquisierunt. In primo versu litterae hujus dixerat eripiendum se a persecutoribus esse, quia legem Domini non fuisset oblitus; nunc aptissima contrarietate a superbis persecutoribus salutem esse longinquam, quoniam justificationes Domini minime quaesierunt, ut et devotos spe bonae conversationis animaret, et perfidos proposita damnatione terreret. Quod specialiter intelligendum aestimo de Judaeis, qui salutem, id est Dominum Salvatorem, non ei credendo, a se longius effecerunt. Nam ut credere potuissent, justificationes Testamenti Veteris minime perquirere voluerunt, in quibus ut saepe dictum est praefiguratus est Domini Salvatoris adventus. Merito ergo a salute longe facti sunt, qui respuerunt salutis auctorem. Nam dum illis a Pilato Christus Dominus offerretur, illi latronem Barabbam, quales ipsi fuerunt, dimitti sibi obduratis mentibus eleger
Abbreviated transcription (Latin):
eloquiatua sicut qui inuenit spohia entil ⁊ &
Martores enĩ quamuis humili sorte mororent᷑ inueniebant spolia
multa quando & praemia diuina recipiebant. & ipsos quoq per¬
secutores nios conuersos dñi miseratione gaudebant : ut ipsimagis
fierent spolium : quiuitas ademerant in nocentum: & ideo la&ari¬
sedicit in eloquiis dñi id est inammonitionib: sacris sicut uictor
qui occisorum predam rapere ni mia cupiditate festinat
staenĩ similitudo ud la&itiam triumphantiũ trahit᷑ non auiditati
esfu sanguinis comparat᷑ : positum ẽ enĩ hoc frequent̃ in literis sacris
ad significationes aliquas ex primendas : Spoliauit quippe
acgyptios populus haebreox cum de longa seruitute dño pracstante
liberatus ẽ. Spola tulitdđ suꝑbiã goliȩ maliciamq prosternens

Expanded text:
eloquia tua, sicut qui invenit spolia multa. Martyres, quamvis humili sorte morerentur, inveniebant spolia multa, quando praemia divina recipiebant; ipsos quoque persecutores conversos ad Dominum gaudebant, ut ipsi magis fierent spolia, quise dicit in eloquiis Domini, id est in admonitionibus factis, sicut victor qui occisorum praedam rapere nimia cupiditate festinat Ista enim similitudo ad laetitiam triumphantium trahitur, non aviditati effusi sanguinis comparatur. Positum est enim hoc frequenter in litteris sacris ad significationes aliquas exprimendas. Spoliavit quippe Aegyptios populus Hebraeorum, cum de longa servitute Domino praestante liberatus est. Spolia tuli David, superbiam Goliae malitiamque prosternens.
Abbreviated transcription (Latin):
Dicit ergo seruas se siquidem mandata & testimonia sed quur
ea potuerit custo dire subter adiunxit: scilic& quia oĩns
uias ipsius dñs ẽ dignatus intendero ut non suis uiribus
sed diumȩ potentiȩ suũ posse deputar&: Fuissent enim cȩca
nocte confuse nisi eas uerũ lum̃ dignar&ur aspicere
Sed haec beatorũ omnino uox est ut antesolem perp&uum atq
lum̃ u& nũ uiassuas eẽ fateant᷑: Negatenĩ errorem praeua¬
lere potiusse quise respicere luminis ꝓfit&ur auctorem
Abs condebatenĩ post culpam adam uiã suam: abscondebat eua
abscondebat cam. necem fratris: Hec quis quam eoꝵ poterat di¬
cere. om̃s uiaemeie in conspectutuo dñe: qui se nouerãt cognitos

Expanded text:
Dicit ergo servasse se quidem mandata et testimonia; sed cur ea potuerit custodire, subter adjunxit, scilicet quia omnes vias ipsius Dominus dignatus est intendere, ut non suis viribus, sed divinae potentiae suum posse deputaret. Fuissent enim caeca nocte confusae, nisi eas verum lumen dignaretur aspicere. Sed haec beatorum omnino vox est, ut ante Solem perpetuum atque lumen aeternum vias suas esse fateantur. Negat enim errorem praevalere potuisse, qui se respicere luminis profitetur Auctorem. Abscondebat enim post culpam Adam viam suam, abscondebat Eva, abscondebat Cain necem fratris; nec quisquam eorum poterat dicere: Omnes viae meae in conspectu tuo, Domine, qui se noverant cognitos
Abbreviated transcription (Latin):
otũ enĩ ꝑtin& ad aduentu dñi saluatoris: quem fideliũ deuotio
in effabili desiderio sustinebat ut quem ꝑditam reciocare pi&atis
cẽ monstraũ qm̃ illi nulla fiunt proxima nisi quepurissima
fuerunt sc̃itite purgita seqt Secundũ eloquiũtuũ damihi intellectum
P&cit itaq: ut secundum eloquiumdm̃ saput neꝑhumanam prudentiã

Expanded text:
otum enim ad adventum Domini Salvatoris, quem fidelium devotio ineffabili desiderio sustinebat, ut ovem perditam revocare pietatis m esse monstravit: quoniam illi nulla fiunt proxima, nisi quae purissima fuerint sanctitate purgata. Sequitur, secundum eloquium tuum da mihi intellectum. Petit itaque ut secundum eloquiu
Abbreviated transcription (Latin):
superno ꝑdurans ad septimum diem scilic& sabbatum sabba¬
torum quiest requies a &erna peruenire festinat Pax
mul ta dul̃ igenribus hegeartuam et rion es ⁊
illis słer dxhuo Paxmubta mentis puritas & fidei
copia deb& intelligi . quae contrauitia decenter opponimꝰ¬
& erum tribulationib: & periculis in hocmundo sub iac&
qui s edñi famulum eẽ ꝓfit&ur nam & apostolis quierant
diuersa per secutione lacerandi dicit dñs: pacem meã douob̃
pacemmeam relinquo uobis : ut indubitant̃ uppareat
famulos dñi tranquilla sempermente perfrui. quamuis uide¬
ant᷑ diuersis corporum afẜlictionib: in grauari sequitur
& non est illis scandalum. utiq: qm̃ quiuere diligit legem dm̃
Non inea patit᷑ scandalum id est aliquid sinistrum sicut uidȩi
dequib scriptum ẽ. Iudeis quidem scandalũ gentib aũt stultitiã
s. candalum ẽenim meis offensa aliud sentiens quã mon& ur

Expanded text:
perdurans, ad illum septimum diem, id est sabbatorum sabbatum, qui est requies aeterna, festinat. Pax multa diligentibus legem tuam, et non est illis scandalum. Pax multa: mentis puritas et fidei copia declaratur, quae contra vitia decenter opponimerum tribulationibus et periculis in hoc mundo subjacet, qui se Domini famulum esse profitetur. Nam et apostolis qui erant diversa persecutione lacerandi, dicit Dominus: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis ; ut indubitanter appareat famulos Domini tranquilla semper mente frui, quamvis videantur diversis corporum afflictionibus ingravari. Sequitur: Et non est illis scandalum, utique, quoniam qui vere diligit legem Domini, non in ea patitur scandalum, id est aliquid sinistrum; sicut Judaei, de quibus scriptum est: Judaeis quidem scandalum, Gentibus autem stultitia . Scandalum est enim mens offensa aliud sentiens quam monetur,
Abbreviated transcription (Latin):
uiuipicame. Cũ dicit enim uocẽmeã exaudidnẽ secundũ mise¬
ricordiãtuũ. Non hab& qđ contru peccatu sua confident̃ obi¬
ciat sed illũ tantũ miseri cordiã poit quae exmiseris beatos
fac̃ ex captiuis liberos exmortuis uiuos ex temporulib:
sempit̃nos: Seouitur Secundũ iudiciũ tuũ uiuificame. scili¬
co illo quo supplicantib: parcis: quo se dampnantes clement̃
absoluis &cũ addidit uiuifime confit&ur semortuũ ẽẽ lege
peccati : uuificarienim non potest nisi qui inse propriũ non

Expanded text:
enim: Vocem meam exaudi, Domine, secundum misericordiam tuam, non habet quod contra peccata sua confidenter objiciat; sed illam tantum petit misericordiam quae ex miseris beatos facit, ex captivis liberos, ex mortuis vivos, ex temporalibus sempiternos. Sequitur, secundum judicium tuum vivifica me, scilicet illo quo supplicantibus parcis, quo se damnantes clementer absolvis. Et cum addidit, vivifica me, confitetur se mortuum esse lege peccati. Vivificari enim non potest, nisi qui in se propriam non
Abbreviated transcription (Latin):
cari deposcit. quia dñs animorũ qualitates gratius resp¬
hab& gratas quae sub animi hilaritate praestantur. meri
Principium uerborumtuoꝵ significari mihi uid& ur
initium cripturarum diuinarũ & qđ est aliud nisi incho¬
atiu: genesis quae dicit: In principio fecitds̃ cȩlum & t᷑rã:
Vdita men om̃a inclusa ac significata noscuntur : Nã quaes
celestia celo continentur: Terrenauero creata ꝑterra
significitionem debemꝰ accipere: Sic illia dprincipium
a principio ueralo quitur & uerba sua usq ad finem

Expanded text:
 Dominus enim animorum qualitates gratius resphabet gratas, quae sub animi hilaritate praestantur. MeritPrincipium verborum tuorum, significare mihi videtur initium Scripturarum divinarum. Et quid est aliud nisi inchoatio Genesis, quae dicit: In principio fecit Deus coelum et terram ? ubi tamen omnia inclusa ac significata noscuntur; nam quae sunt coelestia coelo continentur: terrena vero creata per terrae significationem debemus accipere. Sic illud principium a principio vera loquitur, et verba sua usque ad finem
Abbreviated transcription (Latin):
multi detestabiles intulerunt. Inde & numerosa palma
uenit eccłae In de martyrum sanguis toto orbe sa¬
cratus est quia furor sue uientium non est in nocen¬
tium per secutione. l&atus electorum numerus creuit
quantum se tyrannorum irac succendit. uerũ interhaec
omna nullatenus seatestimonus dũ delinas se testa¬
tus est gratius enim deuotio suscipitur quae hn¬
ter uitae pericula custoditur. Itec Multi qui ꝑ¬

Expanded text:
multi detestabiles intulerunt. Inde et numerosa palma venit Ecclesiae, inde martyrum sanguis toto orbe sacratus est: quia furor saevientium non est in innocentium persecutione laetatus. Electorum numerus crevit, quantum se tyrannorum ira succendit. Verum inter haec omnia nullatenus se a testimoniis Domini declinasse testatus est. Gratius enim devotio suscipitur, quae inter vitae pericula custoditur. Vers.
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniistuis quianu&eanicm punidasti ex
oecuses dstasognout quoq abinitio : quando mel chi sedecb sa¬
cerciotis oblatamunera: indominici corporis prefiguratione
suscepta sunt. Cognouit &iam abinitio ÷ quando abruhcum filiũ
suum in minis teriũ dũ sul uatoris obtulit immolandum & his
similia quȩ sacrarũ litterarũ lectionib: continentur : Haec
sine dubio inci& nũ funduta s̃ : qm̃ ueritatis ipsius testimonio
cõpbant᷑ Et benedrẽ fandatas quippe: quie ad findanitu¬

Expanded text:
testimoniis tuis, quia in aeternum fundasti ea. occisus est. Cognovit quoque ab initio, quando Melchisedech sacerdotis oblata munera in dominici corporis praefiguratione suscepta sunt. Cognovit etiam ab initio, quando Abraham filium suum in mysterium Domini Salvatoris obtulit immolandum, et his similia, quae sacrarum litterarum lectionibus continentur . Haec sine dubio in aeternum fundata sunt, quoniam veritatis ipsius testimonio comprobantur. Et bene dixit, fundata su
Abbreviated transcription (Latin):
maris : & enim illuc manustua deduc& me Sed cũ dicit illi ꝓpees dñe
confit& non eũ ignorare si ꝑuerse gerimus nec declinare cũ fu¬
gimus. V naesł ergosalus ad ipsum festinare : quem non possis
effugere:: Addidit quoq: & om̃u mandatatua ueritas: Hoc
ille potesł dicere qui ueritati id est dño xp̃o credidit : & man¬
data eiꝰ salutari ꝑfectione suscepit.: Item. propees todñe

Expanded text:
maris: etenim illuc manus tua deducet me . Sed cum dicit: Prope es, Domine, confitetur non eum ignorare si perverse gerimus, nec declinare cum fugimus. Una est ergo salus ad ipsum festinare, quem non possis effugere. Addidit quoque, et omnia mandata tua veritas. Hoc ille potest dicere qui veritati, id est Domino Christo credidit, et mandata ejus salutari perfectione suscepit. Judaeus aute
Abbreviated transcription (Latin):
Principes hiquoq persecutores debemꝰ accipere: qui cruentas
xp̃ianorũ in secutiones regnantiũ auctoritate fecerunt.
sicut p̃dictum est. tradent uos insinagogissuis & flagellabunt uos
& antereges & presides stabitis ꝓpt̃ me intestimonũ illis & gentib
s ic enĩ & diabolũ principem dicmꝰ quisibi primatum inscelerib: uindicaũ¬
ꝗ ratis q nullũ uexat relirio xp̃iana sed magis praecepto dominico
ꝓomnib: erat : quieam nitunt᷑ in cõp&ent̃ affligere : Scriptũ ẽ em̃
orate ꝓ inimicis ur̃is. bene facite his qui oderuntuos: Gratis reuera
in recutionem paciebant᷑ a principib: quando nec contempni nec eis
subtrahi tributa praeceptasunt. dic̃ enĩ omnib: potestatib: sublimio¬

Expanded text:
Principes, hic quoque persecutores debemus accipere, qui cruentas Christianorum insecutiones regnantium auctoritate fecerunt, sicut praedictum est: Tradent vos in synagogis suis, et flagellabunt vos, et ante reges et praesides stabitis propter me, in testimonium illis et gentibus . Sic enim et diabolum principem dicimus, qui sibi primatum in sceleribus vindicavit. Gratis, quia nullum vexat religio Christiana, sed magis praecepto dominico pro omnibus orat, qui eam nituntur incompetenter affligere; scriptum est enim: Orate pro inimicis vestris, benefacite iis qui oderunt vos . Gratis revera insecutionem patiebantur a principibus, quando nec contemni, nec eis subtrahi tributa praecepta sunt. Dicit enim, Omnibus potestatibus sublimio
Abbreviated transcription (Latin):
obi̾ irus. Tidehumilitatẽ meã quod hic uid&ur ad martyres
ꝑtinere: quorũ corpus itaingentib tormentis affligit᷑ : ut
non ipsis naturu hominũ sed uelut pecudũ uilitas aestim&ur
dehac hu militate sequens psalmus dicturusest : qr multũ ro¬
pl&i sumus contemptione: & multũ repl&aest anima nr̃a obp
antem se. Ego aũt sum minimus omnium apłoꝵ. Seduts
hanc humilitatem purporeo quodam pallio uestiamus dñs
quoq dicit. Ego aũt sum uermis & non homo obprobriũ hominũ
& ab iectio plebis. deista humilitate diaboli uicta suꝑbra est.
ut ex contruria pa rte cader& nequid se ꝓficuum prue¬
sumpsisse gauder& Sequit᷑. & eripeme unde scilic&
nisi depoenarum uergentiũ necessitate Depericulomor¬
tis r & quid quid possunt in illa concertatione beatimar¬
tyres sustinere r nonenĩ poterat sc̃s populus p&ere libe¬
rarise abociosa humilitate cuius erat inclinis ac deuota

Expanded text:
tem meam. Quod hic videtur ad martyres pertinere, quorum corpus ita ingentibus tormentis affligitur, ut non in ipsis natura hominum, sed velut pecudum vilitas aestimetur. De hac humilitate sequens psalmus dicturus est; Quia multum repleti sumus contemptione ; et, multum repleta est aniantem se: Ego autem sum minimus apostolorum . Sed ut hanc humilitatem purpureo quodam pallio vestiamus, Dominus quoque dicit: Ego autem sum vermis et non homo, opprobrium hominum et abjectio plebis . De ista humilitate diaboli victa superbia est, ut ex contraria parte caderet, ne quid se proficuum praesumpsisse gauderet. Sequitur, et eripe me; unde scilicet, nisi de poenarum urgentium necessitate, de periculo mortis, et quidquid possunt in illa concertatione beati martyres sustinere? Non enim poterat sanctus populus petere liberari se ab otiosa humilitate, cujus e
Abbreviated transcription (Latin):
Dactum dñi est ut quicum que per secutiones superaue¬
rit: gloriosa debeat dectione coronari. hoc illi mini¬
me seruauerunt. qui fragili remissione conuersi
inper secutorum suorum gaudia corruerunt. Quod
choors scã respicens affligebatur sefidȩi socios per¬
didis se Et ut nimi&atem doloris ostender&
tabes cebam dixit quod sol& longa aegritudine fati¬
gatis corporibus euenire sed unde tabesce oͣs tendit
qui a preuaricator ne quaquam dñi eloquia custo¬
diuit: eloquia aũt sunt dñi  qui per seuera uerit
us que infinem hic saluus erit. Siue illud pactũ
dicit u&eris testamenti quando populus eb reus
audiens uerba dñi dixit omnia que qcumq lo¬
cutus est dñs audiemus & faciemus: Sed ubi deos
alienos ad orauit foe dissima quȩ se dȩ monũ cultu¬
ra maculauit pactũ illud prime ꝓmissionis d&es¬
tabili obliuione dereliquid. Item. uidi preuarican

Expanded text:
actum Domini est, ut quicunque persecutiones superaverit, gloriosa debeat electione coronari. Hoc illi minime servaverunt, qui fragili remissione conversi, in persecutorum suorum gaudia corruerunt. Quod cohors sancta respiciens, affligebatur se fidei socios perdidisse. Et ut nimietatem doloris ostenderet, tabescebam, dixit, quod solet longa aegritudine fatigatis corporibus evenire. Sed unde tabescebat ostendit: quia praevaricator nequaquam Domini eloquia custodivit. Eloquia autem sunt Domini, Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Sive illud pactum dicit Veteris Testamenti, quando populus Hebraeus audiens verba Domini dixit: Omnia quaecunque locutus est Dominus, et audiemus, et faciemus . Sed ubi deos alienos adoravit, foedissimaque se daemonum cultura maculavit, pactum illud primae promissionis detestabili oblivione dereliquit.
Abbreviated transcription (Latin):
rere noluerunt miseuationes tue mul tedcĩe gecun¬
dcim iudicium tutim uiusi caene. Miserationes sunt
dñi perquas afflictis & saucus diuersis modis sub¬
uenire dignatur. Sicut ios eph qui carcereis nexibus
tenebatur Inclusus. Si cut lonam quem co&us absorbuit
Sicut susannam quam falso crimine laborantem per
sententiam danihelis absoluit. Iudicium est utique¬
quod p&ere debemus. quando nos humili satis facti¬
one prosternimus quando peccata nr̃a remotis
excusationib confitemur: Tunc enim iudiciũ est dñi
talibus misereri: quod bene illi p&it. qui sehumili¬
atun at que supplicem uiuificari secundũ iudicium
dñi postulabat. Ille enum quando iudicat: miser&
quando miser&ur & iudicat : Quianeq: sine iudicio
miser&urneq: si ne mi seri cordia iudicat. cuipsalmi gra¬
fus dicit iudiciũ &misericordium cantabo tibi dñe : Item¬

Expanded text:
 156. Miserationes tuae multae, Domine, secundum judicium tuum vivifica me. Miserationes sunt Domini, per quas afflictis et sauciis diversis modis subvenire dignatur: sicut Joseph qui carcereis nexibus tenebatur inclusus; sicut Jonam quem cetus absorbuit; sicut Susannam, quam falso crimine laborantem per sententiam Danielis absolvit; quod petere debemus, quando nos humili satisfactione prosternimus, quando peccata nostra, remotis excusationibus, confitemur. Tunc enim judicium est Domini talibus misereri, quod ille bene petit, qui se humiliatum atque supplicem vivificari secundum judicium Domini postulavit. Ille enim quando judicat miseretur, quando miseretur et Judicat: quia neque sine judicio miseretur, neque sine misericordia judicat: cui Psalmigraphus dicit: judicium et misericordiam cantabo tibi, Domine . Om
Abbreviated transcription (Latin):
inuenbotuo opeuaui : Praeuenit in maturitate : quisquis
in annis puerilib modestiã senec tutis anticipat & ante facit
gra uissimã mentem quũ possitannorũ numerositate canes¬
tate preuenerut . : & damauit ad dnm̃ qui a in uerbo ipsius id ẽ
in aduentudnĩ saluctoris fixim̃ tesperure nondistitit¬

Expanded text:
in verbo tuo speravi. Praevenit in maturitate quisquis in annis puerilibus modestiam senectutis anticipat, et ante facit gravissimam mentem, quam possit annorum numerositate canestate praevenerat, et clamavit ad Dominum, quia in verbo ipsius, id est in adventu Domini Salvatoris fixa mente sperare non destiti