comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit bonus Iste nascitur inerrore & moritur . ille in bono qđ cepit : usque infinem
ꝑdurat: tã diuisstostat quousque cadat: Ile male  iiuendo insine saluatur :
malus & ual&. Iste uult dõ uacare : & scło impeditur : Ille negociis implicari cupit
nec ꝑ ficit. Dominatur malus bono : bonus dapnatur ꝓimpio. impius honoratur
ꝓiusto Et in hac tanta obscuritate. ñual& homo diuinã ꝑscrutari dis positionẽ: &
occultũ p̃destinationis ꝑpendere ordinem: UIT DE CON UERSIS
on inchoantibus p̾miũ ꝓmitaitur. sed ꝑseuerantibus datur: sic̃ scriptũ. ẽ:
Qui ꝑ se uerauerit usque insinẽ : hic saluus erit: Tc̃ enĩ plac& dõ nr̃a conuer¬
sio : quando bonũ qđ inchoamus. ꝑseueranti fine conplemus Nã sic̃ scriptũ . ẽ. Ue
his qui sustinentiã ꝑdider̃ id ẽ opus bonũ ñ consũ mauer̃ Indulgentia peccatoꝵ:
sciendũ ubiquando uł qualibus datur: Vbi quippe. nisi intra ȩccłam catholicã

Expanded text:
sit bonus. Iste nascitur in errore, et moritur; ille in bono quo coepit, usque in finem perdurat. Tandiu iste stat, quousque cadat; ille diu male vivendo in fine salvatur, malus, et valet. Iste vult Deo vacare, et saeculo impeditur; ille negotiis implicari cupit, nec perficit. 6. Dominatur malus bono, bonus damnatur pro impio, impius honoratur pro justo. Et in hac tanta obscuritate non valet homo divinam perscrutari dispositionem, et occultum praedestinationis perpendere ordinem. CAPUT VII. De conversis. Non inchoantibus praemium promittitur, sed perseverantibus, sicut scriptum est: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit 2. Tunc enim placet Deo nostra conversio, quando bonum, quod inchoamus, perseveranti fine complemus Nam sicut scriptum est: Vae his qui sustinentiam perdiderunt, id est, opus bonum non consummaverunt . 3. Indulgentia peccatorum, sciendum, ubi, quando, vel qualibus datur. Ubi quippe? nisi intra Ecclesiam catholicam?
Abbreviated transcription (Latin):
ontia torporẽ : Telipliũ : Tris citie quoque gaudiuaccidiȩ fortitudo auaritie
l̃gitas. Suꝑbie humitas opponenda ẽ: sic que uirtutes singule: nascentia con¬
trase uitia reprimunt: lo temptationũ motus uirtute diuine caritatis eatin¬
gunt : Libidinẽ abstinentia domat Nã quantũ corpus i nelia frangitur. tan¬
tomens ab inlicieo appotitu reuocatur . AIduersus iram. tolerantia dimicat
aut̃ semet ipsam necat: sustinendo aut̃ patientia : uictoriã porcat: Tristitiȩ
mnerorẽ: spes aeterni gauidii superat: Et quẽ turbatamens deexterio ribus¬

Expanded text:
ontra torporem zeli praelium; tristitiae quoque gaudium, accidiae fortitudo, avaritiae largitas, superbiae humilitas opponenda est. Sicque singulae virtutes nascentia contra se vitia reprimunt, ac tentationum motus virtute divinae charitatis exstinguunt. 3. Libidinem abstinentia domat. Nam quantum corpus inedia frangitur, tantum mens ab illicito appetitu revocatur. 4. Adversus iram tolerantia dimicat; ira autem semetipsam necat, sustinendo autem patientia victoriam portat. 5. Tristitiae moerorem spes aeterni gau
Abbreviated transcription (Latin):
bbati sisoio cũ tẽpus dormitionis adueniss&. & multi illic senes alii conuenis¬
sent uiderunt faciem eius fulgore quodã radiantẽ : & dixit ipse eis. Ecce abba
quoq apł̃i: ad sunt. Uisusq est cũ quibusdã loqui . Cũ ergo postularent abeo patres
& supplico illis ut paululũ me ꝓpenitentia agenda sustineant . Dicunt ei patres : Tu
iam non indiges agere penitentiã abba. At ille respondit. Inueritate uobis dico:
senserunt quod ess& intimore dĩ ꝑfectus. Tunc insplendore solis eius effigie relu¬
cente : dicit ad eos ipse. Uidete uidete: quia uenit dñs: In hoc ser mone reddito spũ.
omĩs locus ille grato odore repletus est.

Expanded text:
bbati Sisoio cum tempus dormitionis ejus advenisset, et multi illic alii senes convenissent, viderunt faciem ejus fulgore quodam radiantem; et dicit eis ipse: Ecce abbas quoque apostoli adsunt, visusque est cum quibusdam loqui. Cum ergo postularent ab eo Patres nimam meam; et supplico illis ut paululum me pro poenitentia agenda sustineant. Dicunt autem ei Patres: Tu jam non indiges poenitentiam agere, abba. At ille respondit: In veritate dico vobis senserunt quod in timore Domini esset perfectus. Tunc in splendore solis ejus effigie relucente, dicit ad eos ipse: Videte, videte quia Dominus venit. In hoc sermone reddito spiritu, omnis locus ille grato odore repletus est.
Abbreviated transcription (Latin):
placa tum: nequaquam euadetꝰ iratum In men sitas diuine magnitu dinis
ista ẽ.: ut intellegamus eum intra omã sed ñ inclusum. Fatra om̃a sednon
sitate om̃ã concludat. Peridergo quod exterioraẽ: ostenditur. ẽt̃. creaton
Piduero qđ interior: gub nare om̃a demonstratur.: ac ne ea quȩ creatas̃ sine dõessent:
Ds̃ intra om̃a .ẽ. Uerũ ne extra dm̃ essent : dsexterior .ẽ. ut om̃a concludant᷑ ab eo
De consummatione alicuius sacti: dicitur ꝑfectio: Ps aut quiñ ẽ factus. quomodõ
ẽ ꝑfectus: Sed hunc sermonẽ. Deusu nr̃o sumit humana in opia sicut & reliqua uerbaꝰ
quateus id qđ in effabile .ẽ ut cũque dici possit: Qm̃ dedonihil digne humanus sermo

Expanded text:
placatum, nequaquam evadere potest iratum. 3. Immensitas divinae magnitudinis ita est, ut intelligamus eum intra omnia, sed non inclusum; extra omnia, sed non nsitate omnia concludat. Per id ergo, quod exterior est, ostenditur esse creator; per id vero quod interior, gubernare omnia demonstratur. Ac ne ea quae creata sunt sine Deo essent, Deus intra omnia est. Verum ne extra Deum essent, Deus exterior est, uDe consummatione alicujus facti dicitur perfectio: Deus autem qui non est factus, quomodo est perfectus? Sed hunc sermonem de usu nostro sumit humana inopia sicut et reliqua verba: quatenus id quod ineffabile est, utcunque dici possit: quia de Deo nihil digne humanus sermo
Abbreviated transcription (Latin):
discretione. carnis. ẽ. moderante materies: Scilic& neaut integre extinguatur.
aut immoderate laxet᷑:. Infirmitate carnis nimia p̃ualente ad ꝑfectionẽ ꝑ ingere
nemo potest. Nã quã uis sc̃itatis amorẽ quasq: habeat: ex sequi tamen ñual& oꝑĩ meritũ¬
cui cordis intentione deseruire conat᷑. Corporis debilitas nimia. & iã uires animȩ
frangit : Mentis quoq facit ingeniũ marces cere. Nec ual& quic quã boni ꝑ inbe gilli¬
tatẽ ꝑficere. Ne quid nimis: nam quicquid cũ modo & tẽpora mentosit : salutare ẽ
Quicquid aut̃ nmis & ultra modũ est ꝑnitiosum fit: studiũque suum in contrarium uerat :
I nom̃i ergo opere : modũ a tẽ poͣra mentum oportet habert: Nã omne qđ excedit : periculo sumest:
Sic̃ aqua quȩ sinimis imbres p̃beat. non solũ nullum usũ adhibet. sedetiã periculũ exibet:¬

Expanded text:
discretione carnis est moderanda materies, scilicet, ne aut integre exstinguatur, aut immoderate laxetur. 14. Infirmitate carnis nimia praevalente, ad perfectionem pertingere nemo potest. Nam quamvis sanctitatis amorem quisque habeat, exsequi tamen non valet operis meritum, cui intentione cordis deservire conatur. 15. Corporis debilitas nimia etiam vires animae frangit, mentis quoque ingenium facit marcescere, nec valet quidquam boni per imbecillitatem perficere. 16. Ne quid nimis. Nam quidquid cum modo et temperamento fit, salutare est; quidquid autem nimis, et ultra modum est, perniciosum fit, studiumque suum in contrarium vertit. In omni ergo opere modum et temperamentum oportet habere. Nam omne quod excedit periculosum est; sicut aqua, quae si nimios imbres praebeat, non solum nullum usum adhibet, sed etiam periculum exhibet
Abbreviated transcription (Latin):
iuinȩ sapientiȩ subtilitas sicut interius ut testis scrutat᷑ conscientias. ita exterius inuatt
Epoenas: Utuerum sit testimonium prophete: quia ipscest testis & iudex: Miscrere dnc̃ misero
Esidoro indigna agenti. & digna patienti: assidue peccanti. Atua flagella cotidie
sustinenti Ordinata ẽ miseratiodĩ quȩ prius hichominẽ ꝑ flagella a pecad¬
tis emendat: & poltea ab &t̾nos supplitio liberat. Electus eñĩ dĩ doloribuitȩ
huius at terit᷑ : ut ꝑfectior uitȩ future lucret᷑. Nequa quã d s̃ delinquenti par

Expanded text:
ivinae Sapientiae subtilitas, sicut interius, ut testis, scrutatur conscientias, sic exterius, ut poenas; ut verum sit testimonium prophetae: Quia ipse est et testis et judex . Miserere, Domine, misero Isidoro, indigna agenti, et digna patienti, assidue peccanti, et tua flagella quotidie sustinenti. 2. Ordinata est miseratio Dei, quae prius hic hominem tis emendat, et postea ab aeterno supplicio liberat. Electus enim Dei doloribus vitae hujus atteritur, ut perfectior futurae vitae lucretur. Nequaquam Deus delinquenti par
Abbreviated transcription (Latin):
multis expatrib int̾fecissent. abba poemen cũ alio abbate seniore sibi nomine
anuph. & cũ aliis quinq patrib fugiens inde: uenit in locũ qui dicitur terrentudinis.
& inuenerunt ibiꝰ quoddã desertũ. Manseruntq in eo ii septẽ dieb : donec cognosce

Expanded text:
multos ex Patribus interfecissent , abbas Poemen cum alio abbate seniore se, nomine Nub, et cum aliis quinque Patribus fugiens inde, venit in locum Therenuthi; et invenerunt ibi templum quoddam desertum, manserunt in eo
Abbreviated transcription (Latin):
ergo monachos aiebat om̃i genere a cogitationibus suis repellere huius modi simulachra.
nec indulgere omnino in hȩc delabi sensus suos . Alio quin nihil differri abhis. qui scđm car

Expanded text:
ergo monachos, aiebat, omni genere a cogitationibus suis repellere hujusmodi simulacra, ergo monachos, aiebat, omni genere a cogitationibus suis repellere hujusmodi simulacra, nec indulgere omnino in haec diaboli blandimenta sensus suos, alioquin nihil videbitur inter
Abbreviated transcription (Latin):
pocula : obsequio ferarũ remunerabat . laborẽ huic aut̃ rei manifestũ dabatur
indiciũ qđ bestia buba lorũ caprearũq & onagrorũ circa eius cellulã quã plu¬
habentẽ in monastorio suo centũ fere monachos. Quẽ eotẽpore cũ acceditur ad
sacramenta summã ꝑpeximus adhibere diligentiã nequis eorũ quiaccedunt in aliquo
deferat conscientiã maculatã. Intantũ . ut &iã de is eos cõmonerłt quȩ acciderł ꝑ
humoris habundantiã. Dicebat ergo. Si quidem absq: mulierũ fantasiis tale aliqđ ueniat
non esse peccatũ Congenitus enĩ humor incorpore. ubi ꝓpria repleuerit conceptacula
suis necesse ẽ ut meatibus egeratur . & ideo non trahitur ad peccatũ. Ubi uero uisus
mulierũ & blandimenta carnis occurrunt: in hoc iã desideria sunt anime. & erga
huius modi cogitationes atq: in lecebras occupatȩ. clara confirmabat inditia. Debere

Expanded text:
pocula, obsequii earum remunerabat laborem. Hujus autem rei manifestum dabatur pocula, obsequii earum remunerabat laborem. Hujus autem rei manifestum dabatur indicium, quod vestigia bubalorum, caprarumque et onagrorum, circa ejus cellulam pluhabentem in monasterio suo centum fere monachos, quem tempore eo quo acceditur ad Sacramenta, summam curam summamque perspeximus adhibere diligentiam, ne quis eorum qui accedunt, in aliquo deferrent conscientiae maculam, in tantum ut etiam de his eos commoneret, quae accidere per humoris abundantiam. Dicebat ergo: Siquidem absque mulierum phantasiis tale aliquid eveniat, non esse peccatum, congenitus enim humor in corpore, ubi propria repleverit conceptacula, suis necesse est, ut meatibus egeratur, et ideo non trahitur ad peccatum. Ubi vero visus mulierum, et blandimenta carnis occurrunt, in hoc jam desideriis animae et erga hujusmodi cogitationes atque illecebras occupatae dari confirmabat indicia. Debere
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ necessitate conpulsus unũ eis solũ locutus ẽ uerbũ. Sinite inquit istos abire inlesos
Alioquim gr̃a ame refugit sanitũ. Populiuero ut audierunt hȩc : contradicere nonai¬
dentes dimiserunt eos Latrones uero uidentes qđ secũ gestũ est: aluec ta scelerũ uo¬
luntate . p̃teritorũ malorũ pęnitentiã agentes ad monasteria uicina confugiunt.
atq ibi emendatioris uitȩ formã modũq suscipiunt. Erat aut̃ supra dictus ur eru
aderant didicimus. Sed& ipse relie:are cupiens & consolari peregrinationis nrȩ la¬
borẽ. in tabellis scribens ad nos gram doctrinãq sui sermonis ostendit. Erat aut̃ cibus
eius absq ignis opere. Dicebant aut̃ qđ & noct ib: adheremũ ꝓgrediens: comitatu
uteretur plurimoheremi bestiarũ. Ipse uero hauriens aquã deputeo suo & phens eis¬

Expanded text:
rerum necessitate compulsus, unum eis solum locutus est verbum: Sinite, inquit, eos illaesos abire, rerum necessitate compulsus, unum eis solum locutus est verbum: Sinite, inquit, eos illaesos abire, alioquin gratia a me fugiet sanitatum. Populi vero, ut audierunt haec, contradicere non audentes, dimiserunt eos. Latrones vero videntes quod secum est gestum, abjecta scelerum voluntate, et praeteritorum multorum paenitudinem gerentes, ad monasteria vicina confugiunt, atque ibi emendatioris vitae formam modumque suscipiunt. Erat autem supradictus vir erudaderant, didicimus. Sed et ipse revelare cupiens, et consolari peregrinationis nostrae laborem, in tabella scribens ad 144 nos gratiam doctrinamque sui sermonis ostendit. Erat autem ejus cibus absque ignis opere. Dicebant autem, quod et noctibus ad eremum progrediens, comitatu uteretur plurimo eremi bestiarum. Ipse vero hauriens aquam de puteo suo, et praebens eis
Abbreviated transcription (Latin):
adheremũ nomine theonẽ uirũ scm̃ intracellulã suã clausũ solitarium: qui phibetat᷑
triginta annis silentu habuis se continentiã. Quiq: tamultas uirtutes faciebat ut
quasi ꝓpħa apud illos haberetur. Conueniebat nãq: ad eũ ꝑdies singulos infirmorũ
plurima multitudo Ad quos ille ꝑfenestram manũ ꝓferens & unius cuiusq capiti suꝑ¬
inponens arbenedicens eos: sanos a bomni egritudine remit tebat. hic &iã ipsouisu tã
honorabilis erat tanta reuerentiã gerebat inuultu: ut int̃ homines angłs uideretur.
letus oculis. & plenus totius gratiȩ apparebat. huic cũ ante paruũ tẽpus ut cõperimis
noctu latrones suꝑuenis sent. aurũ se apud eũ inuenturos credentes : oratione sua ita
eos uinexit. ut forib eius ad fixi mouere se omnino ñ possent. Mane uero cũ adeũ tunbe
solito conuenissent : & uiderent adianuas eius latrones: uolebant eos ignitradere Atile

Expanded text:
ad eremum, nomine Theonem, virum sanctum, intra cellulam suam clausum solitarium, qui perhibebatur triginta annis silentii habuisse continentiam: quique tam multas virtutes faciebat, ut Propheta apud illos haberetur. Conveniebat namque ad eum per dies singulos infirmorum plurima multitudo, ad quos ille per fenestram manum proferens, et uniuscujusque capiti superponens, ac benedicens eos sanos ab omni aegritudine remittebat. Hic etiam ipso visu tam honorabilis erat, tantumque reverentiae gerebat in vultu, ut inter homines Angelus videretur: ita laetus oculis, et plenus totius gratiae apparebat. Huic cum parvum ante tempus, ut comperimus, noctu latrones supervenissent, aurum se apud eum inventuros credentes, oratione sola ita eos vinxit, ut foribus ejus affixi, movere se omnino non possent. Mane vero cum ad eum turbae more solito convenissent, et viderent ad januas ejus latrones, volebant eos igni tradere. At ille
Abbreviated transcription (Latin):
gustant᷑. & sȩpe abiecta & uilia edem di cupiditate sumuntur Sicque fit. ut non sit
in culpacrborũ qualicas : sed illud reputctur inuitio qđ cũ desiderio degustatur.
Quattuor sunt genera districtionũ ingulȩ appetitu: Id .ẽ. quid. quando quantum :

Expanded text:
gustantur, et saepe abjecta et vilia edendi cupiditate sumuntur. Sicque fit ut non sit in culpa ciborum qualitas, sed illud reputetur in vitium, quod cum desiderio degustatur. 13. Quatuor sunt genera distinctionum in gulae appetitu, id est: quid, quando, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ : nũ quã me uidit solmanducantẽ. Responđ ei abb̵ ioħs. Nec me irascentẽ. Dicebant
de abbate arsenio qr tota nocte uigilabat & quando uolebat circa mane dormire :
dicebat somno. Veniserue male & subripiebat parũ somni sedendo: & stat̃i surgebat

Expanded text:
esse, nunquam me vidit sol manducantem. Respondit ei abbas Joannes: Nec me irascentem. Dicebant esse, nunquam me vidit sol manducantem. Respondit ei abbas Joannes: Nec me irascentem. Dicebant de abbate Arsenio quod tota nocte vigilabat, et quando volebat circa mane dormire, dicebat somno, Veni, serve male. Et subripiebat parum somni sedendo, et statim surgebat
Abbreviated transcription (Latin):
quae isti largit᷑. Mensuras itaq: sibi positas egredinitit᷑ : quisq posse plusquã acce¬
perit conatur. Unus qͥsq fideliũ cui fortasse tantu modo datuest p̃ceptorũ occul¬
ta disserere. sitẽptat &iã miraculis choruscare: authis quẽ suꝑne uirtutis donũ
ad sola miracula roborat. &ĩa diuinȩ legis pandere occulta c̃tendat . In p̃cipiti
pedẽ porrigit : qͥm̃surarũ suarũ limitẽ ñ attendit. Dicebant deabbate .or. q neq
m̃tit .ẽ. um quã neq iurauit. neq: maledixit hominẽ. neq sinecesse ñ fuit locutꝰ. ẽ.
alicui. Uenit aliquando abba hylarsͫ de palestina ad abbatẽ antoniũ in montẽ :¬
& dixit ei abba antonius. Bene uenisti lucifer quimane oriris. dix̃ ei abbhylarion
&l annis solitarius qͥdã : qui in t̃rogatꝰ a iohanne abbate respđ : qr ex qͦ cȩpi solitarius

Expanded text:
quae isti largitur. Mensuras itaque sibi positas egredi nititur, quisquis posse plus quam accequae isti largitur. Mensuras itaque sibi positas egredi nititur, quisquis posse plus quam acceperit conatur. Unusquisque fidelium cui fortasse tantummodo datum est praeceptorum occulta disserere si tentat etiam miraculis coruscare: aut is quem supernae virtutis donum ad sola miracula roborat, etiam divinae legis pandere occulta contendat, in praecipitio pedem porrigit, qui mensurarum suarum limitem non attendit. Dicebant de abbate Hor quod neque mentitus est unquam, neque juravit, neque maledixit hominem, neque si necesse non fuit locutus est alicui. Venit aliquando abbas Hilarion, de Palaestina ad abbatem Antonium in montem, et dixit ei abbas Antonius: Bene venisti, lucifer, qui mane oriris. Et dixit ei abbas Hilarion: mo quadraginta annis solitarius quidam; qui interrogatus a Joanne abbate, respondit: Quia ex quo coepi solitarius
Abbreviated transcription (Latin):
derat᷑ ut qͥ extolli poterat exdono qđ hab& humiliet᷑ ex uirtute quã ñ hab&.
Atq: ita fit. ut cũ ꝑ inpensa gr̃am unũ quẽq subleuat. &iã ꝑdisparẽ alteri alterũ
subdat. Om̃ps dñs sic cuncta moderat᷑. ut dũ singula quȩq s̃ omniũ int̃posita quadã
caritatis neces situdine : fiant om̃a singulorũ Et unus qͥsq sic qđ ñ accepit in altero pos¬
tis corpus ẽ. inqua altus alta uidendo oculus alius recta oꝑando manꝰ. alius ad cunc¬
ta discurrendo pes: alius p̃ceptoꝵ uoc̃e intellegendo auris. alius maloꝵ fetorẽ bono¬
rũq fłaglantiã discernendo naris ẽ. Quieñĩ corporaliũ more m̃broꝵ quȩ dũ uicis¬
sim sibi accepta officia impendunt: unũ de sem& ipsis om̃ib corpus reddunt. miro
consilio auctor acdis positor nr̃ huic illa largit᷑ quȩ alii denegat. alii hȩc denegat:

Expanded text:
cuncta, ut qui extolli poterat ex dono quod habet, humilietur ex virtute quam non habet. cuncta, ut qui extolli poterat ex dono quod habet, humilietur ex virtute quam non habet. Atque ita fit ut cum per impensam gratiam unumquemque sublevat, etiam per disparem alteri alterum subdat. Omnipotens Dominus sic cuncta moderatur, ut dum singula quaeque sunt omnium, interposita quadam charitatis necessitudine, fiant omnia singulorum: et unusquisque sic quod non accepit in altero postis corpus est, in qua alius alta videndo, oculus, alius recta operando, manus, alius ad cuncta discurrendo, pes, alius praeceptorum vocem intelligendo, auris, alius malorum fetorem, bonorumque fragrantiam discernendo, naris est. Qui enim corporalium more membrorum, dum vicissim sibi accepta officia impendunt, unum de semetipsis omnibus corpus reddunt. Miro consilio auctor ac dispositor noster huic illa largitur quae alii denegat, alii haec denegat
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt qͥdã conterantes corporasua in abstinentia & qr ñ habent discretionẽ :
longe factisunt adõ. Dicebat abb̵daniel Quia quantũ corpus uirescit. tantũ anima
exsiccat᷑. Et quantũ siccatũ fuerit corpus : tantũ anima uirescit. Dix̃ abba pastor
Malitia nequaquã expellit malitiã. Sedñ qͥs tibi male fecerit: bene facei ut ꝑ
bonũ opustuũ destruas malitiã illius . Int̃rogatꝰ ẽ qͥdã senex a qͦdã fratre dicento
res pondit : In his quȩ enumerasti : & in discretione Dico enĩtibi. Quia multi afflixer̃
carnẽ suã : & qr sine discretione faciebant hoc: habier̃ uacui nihil habentes.
secreto modoramine alii sermonẽ sapientiae . alii plenã fidẽ alii gram sa¬
nitatũ. alii oꝑationẽ uirtut᷑u alii ꝓphetiã. alii discretionẽ sp̃uum. Alii genera
linguarũ alii int̃ p̃tatio sermonũ tribuit. Creator nr̃ ac dispositor sic cuncta mo

Expanded text:
Sunt quidam conterentes corpora sua in abstinentia, et quia non habent discretionem, Sunt quidam conterentes corpora sua in abstinentia, et quia non habent discretionem, longe facti sunt a Deo. Dicebat abbas Daniel quia quantum corpus virescit, tantum anima exsiccatur; et quantum siccatum fuerit corpus, tantum anima virescit. Dixit abbas Pastor: Malitia nequaquam expellit malitiam, sed si quis tibi malefecerit, bene fac ei, ut per bonum opus tuum destruas malitiam illius. Interrogatus est quidam senex a quodam fratre dicente:respondit: In his quae enumerasti, et in discretione. Dico enim tibi quia multi afflixerunt carnem suam, et quia sine discretione faciebant hoc, abierunt vacui nihil habentes. secreto moderamine: Alii sermonem sapientiae, alii plenam fidem, alii gratiam sanitatum, alii operationem virtutum, alii prophetiam, alii discretionem spirituum, alii genera linguarum, alii interpretationem sermonum tribuit . Creator noster ac dispositor sic moderatur
Abbreviated transcription (Latin):
tate eorũ quos corripiunt. ñ recedunt. Magna ẽ disciplinȩ magisterii subti-¬
litas discernendȩ : quatinus quisq rector culpas delinquentiũ discrete nouerit
parcere & pie resecare. Qui aut̃ sic dimittunt peccata ut ñ corrigant. aut sic quasi
corrigendo feriunt ut ñ dimittant : discretionis spm̃ ñ habent. Scriptũ ẽ in libro
genesi Sirecte offeras & recte ñ diuidas. peccasti : Oblata recte diuidere . ẽ. quȩ
lib& bona nr̃a stͣdio discretionis pensare. Qđ nimirũ quiagere dissimulat
&ĩa recte offerens recte peccat. Sepe qđ bono studio gerimꝰ dũ discernere
caute neglegimus. quo iudicet᷑ fine nescimꝰ. Et ñ nũ qͥ hoc fit reatꝰ criminis.
qđ putat᷑ causa uirtutis Recte ergo offerimꝰ cũ bono studio bonũ opus agimꝰ.
sedrecte ñ diuidimꝰ si hab̃e discretionẽ in bono oꝑe postponamꝰ. Dix̃ abba antonius

Expanded text:
tate eorum quos corripiunt, non recedunt. Magna est disciplinae magisterii subtitate eorum quos corripiunt, non recedunt. Magna est disciplinae magisterii subtilitas discretionis, quatenus quisque rector culpas delinquentium discrete noverit parcere, et pie resecare. Qui autem sic dimittunt peccata ut non corrigant, aut sic quasi corrigendo feriunt, ut non dimittant, discretionis spiritum habent. Scriptum est in libro Genesis: Sirecte offeras, et recte non dividas, peccasti . libet bona nostra studia discernendo pensare. Quod nimirum qui agere dissimulat, etiam recte offerens peccat. Saepe quod bono studio gerimus, dum discernere caute negligimus, quo judicetur fine, nescimus; et nonnunquam hoc fit reatus criminis, quod putatur causa virtutis. Recte ergo offerimus, cum bono studio bonum opus agimus; sed recte non dividimus, si habere discretionem in bono opere postponamus. Dixit abbas Antonius:
Abbreviated transcription (Latin):
Quidã iuuenis uolebat renuntiare mundũ. & frequent̃ eũ egressũ reuocabant cogita¬
tiones inuduentes uariis negotiis. Erat enĩ diues. Una ergo die egresso eo. cir cũdeder̃
& iuactans uestimenta sua currebat nudus ad monasteriũ. Declarauit aut̃ ads uniendes
uidã frat̃ renuntiauit scło & cũ dis ꝑsiss& ressuas pauperib:: quȩdã sibi¬
rȩtinuit in ꝓpria ratione : &uenit ad abbatẽ antoniũ. Qđ cũ senex conperiss& :
dicit ei . Siuis uade inuico. conparatibi carnes : & in pone tibi corporinudo & sic ueni
adme. Cũ ergo hoc fecissa frat̃: tacanes quã aues omne corpussuũ ꝓpt̃ carnẽ rapiendã
tã dentib quã unguibus di ruperunt. Cũ aut̃ uenisset ad senẽ. requisitus est si feciss&
qđ ei p̃ceperat . Illo aut demonstrante corpussuũ laceratũ dicit ei sc̃s antonius. Qui¬

Expanded text:
Quidam juvenis volebat renuntiare mundo, et frequenter egressum revocabant eum cogitationes, involventes eum variis negotiis, erat enim dives . Una ergo die egressum eum daemones circet jactans vestimenta sua currebat nudus ad monasterium. Declaravit autem Deus uni senQuidam frater renuntiavit saeculo: et cum dispersisset res suas pauperibatione, et venit ad abbatem Antonium . Quod cum senex comperisset, dixit ei: Si vis, vade in vico, et eme tibi carnes, et impone tibi corpori tuo nudo, et veni ad me. Cum ergo hoc fecisset frater, tam canes quam aves omne corpus suum propter carnem rapiendam, tam dentibus quam unguibus diruperunt. Cum ergo venisset ad Antonium, requisitus est si fecisset quod ei praeceperat. Illo autem demonstrante corpus suum laceratum, dicit ei sanctus Antonius: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
do aut dormio: tunc illi ꝓpt̃ peccata mea sinecessat ione adimplent orationẽ mẽa
Abba macharius descithi dũ semel portar& sportellas quas texerat grandem habens
uiae laborẽ : defessus resedit & dixit . Dstuscis quia amplius non ualeo ambulare
Et mox inuentus est ad fluuiũ : unde adhuc multis aberat interuallis. CXLUIII¬

Expanded text:
do aut dormio, tunc illi pro peccatis meis sine cessatione implent orationem meam. 213. do aut dormio, tunc illi pro peccatis meis sine cessatione implent orationem meam. 213. Abbas Macarius, dum semel de Scythi portaret sportellas quas texerat, grandem habens viae laborem, resedit, et dixit: Deus, tu scis, quia amplius non valeo ambulare. Et mox inventus est ad fluvium, unde adhuc multis aberat intervallis
Abbreviated transcription (Latin):
uidã fratres cũ ad abbatẽ luciũ aduenissent : requisiuit eos senex dicens. Quid
Csoletis manib: ur̃is oꝑari: Atilli dixerunt. Nos nihil manib: operamur: sed scđm
quod dicit apłs. sine cessatione oramus. Quibus senex ait . Non manducatis : Atilli ꝓ¬
fessi sunt : & dicit eis. Quando ergo comeditis. quis ꝓuobis orat: Atilli conticuerunt.
Et iterũ requisiuit eos dicens. Nũquid non dormitis: Cũq: illi se dor mire dixissent
Dicit eis. Quando ergo dormitis. quis orat ꝓuobis : Et non inuenerunt quid respon¬
derent ei. Tunc dicit eis. Indulgete ergo mihi : qm̃ non facitis sicut dicitis. Ego aut̃
dico uobis quẽ ad modũ manibus meis operans. sine cessatione oro. Sedeo enĩ demane.
usq adhorã constitut̃a : & pauca palmarũ folia infundo. & facio ex inde funiculos.
um mearũ & fecero aliqua uasa aut paucos funiculos & emero ex eis nũ mos de¬
cẽ : ex ipsis nũmis duos do pauperib: & reliqum comedo. Quando ergo aut come¬

Expanded text:
uidam fratres, cum ad abbatem Lucium advenissent, requisivit eos senex, dicens: Quid soletis manibus vestris operari? At illi dixerunt: Nos nihil manibus nostris operamur, sed secundum quod dicit Apostolus, sine cessatione oramus . Quibus senex dixit: Non manducatis? At illi professi sunt: Etiam. Dixitque eis: Quando ergo comeditis, quis pro vobis orat? At illi conticuerunt. Et iterum requisivit eos, dicens: Nunquid dormitis? Cumque illi se dormire dixissent, dixit eis: Quando ergo dormitis, quis orat pro vobis? Et non invenerunt quid responderent ei. Tunc dixit eis: Indulgete ergo mihi, quoniam non facitis sicut dicitis. Ego autem dicam vobis quemadmodum manibus meis operans sine cessatione oro. Sedeo enim de mane usque ad horam constitutam, et pauca palmarum folia infundo, et facio exinde funiculos, um mearum, et fecero aliqua vasa aut paucos funiculos, et emero ex eis nummos decem, ex ipsis nummis duos do pauperibus, et reliquos comedo. Quando ergo come
Abbreviated transcription (Latin):
U N C modicũ oꝑis nr̃i libellũ demultorũ cdictis ortho¬
doxorũ opitulante xpõ collegimus patrũ & peorũ discur¬
rentes florentia prata. hene olentes uȩluti ad manu colle¬
gimus flosculos : atq de illorũ florigero atq: bene dictio¬
nibus dñĩ pleno eaquae necessaria monachis et̃ ꝑspecimꝰ
collegimus agro & in hoc paruo studuimus congregare libello:
Ea uidelica quae ꝑfectorũ mona chorũ corda de mulce ant: & ad
desideriũ patriae caclestis auidius sublimiusq erigant: Infirmoꝵ
dationẽ ꝑducant: Etquia in regula beati benedicti scriptu est.
mox ut surrexerint fr̃s acaena. sedeant om̃s in unũ : colegat unꝰ
collationes uł uitas patrũ. auc certe aliquid qđ ae difico audi¬
entes : Ideonos & de collationibus patrũ & de conuersationib:
& institutionibus eorũ modicũ : & de diuersis doctorib: in hoc li¬
bello c̃gessimꝰ pluri imũ : & sic eũ in .o. capitulis consumauimꝰ totũ:

Expanded text:
unc modicum Operis nostri libellum de multorum dictis orthodoxorum, opitulante Christo, collegimus Patrum, et per eorum discurrentes florentia prata, bene olentes veluti ad manum collegimus flosculos: atque de illorum florigero, benedictionibusque Domini pleno, ea quae necessaria monachis esse perspeximus collegimus agro, et in hoc parvo studuimus congregare libello. Ea videlicet, quae perfectorum monachorum corda demulceant, et ad desiderium patriae coelestis avidius sublimiusque erigant: infirmorum ducant emendationem. Et quia in regula beati Benedicti scriptum est, Mox ut surrexerint fratres a coena, sedeant omnes in unum, et legat unus collationes vel vitas Patrum, aut certe aliquid quod aedificet audientes: ideo nos et de collationibus Patrum, et de conversationibus et institutionibus eorum modicum, et de diversis Doctoribus in hoc libello congessimus plurimum, et sic eum in centum capitulis consummavimus totum.
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens non totũdõ sed suis laborib: acstudis deputat. Et dũ ab ominib głam
querit: ꝑdit eã quȩ adõ .ẽ. Propt̃ qđ filioli. omni genere fugiamus iactantie
quise putat renuntias se mundo & operib: diaboli. non sufficit ei renuntias
tiauerit. & in ut iles acuanas abiecerit uoluntates. Et ideo Rmĩ quando quidẽ¬
hoc elegistis ut dõ placeatis. & adkaritatẽ eius ꝑueniat is. date operam alieri
effici ab omni iactantia ab om̃i uitio animi. ab om̃ib: delitiis corporalibus

Expanded text:
d summam virtutem perveniens, non totum Deo sed suis laboribus ac studiis deputat, et dum ab hominibus gloriam d summam virtutem perveniens, non totum Deo sed suis laboribus ac studiis deputat, et dum ab hominibus gloriam quaerit, perdit eam quae a Deo est, propter quod omni genere fugiamus jactantiae qui se putat renuntiasse mundo et operibus diaboli, non sufficit in ore renunttiaverit, et inutiles ac vanas abjecerit voluptates. Haec hoc elegistis, ut Deo placeatis, et ad caritatem ejus perveniatis, date operam alieni effici ab omni jactantia, ab omni vitio animi, ab omnibus deliciis corporalibus
Abbreviated transcription (Latin):
istis : Cũ nos eousq pigritia desidiaq: constringat: ut nec cellulas nr̃as ꝓgredi au¬
deamus. Uerũptam̃ qm̃ putatis eẽ in nobis aliquid ex quo ꝓficere possetis. hoc primĩ
uobis indicadũ est ut hoc ipsũ quoduenistis ad nos. & tantũ laborẽ uidendinos sus¬
cepistis. nec iactantie alicuius habeat ꝓfectũ : ut non ta ꝓficere ad animi uirtu
usolo cogniti uidentur. Graue .ẽ. iactantie uitiũ & periculosũ Nimis & qđ de ipsc
&ĩa ꝑfectionis fastigio de iecit animas. Et ideo hoo primũ omniũ cauerei uolo
Est aut̃ species mali huius duplex quȩdã. Nonnullis enĩ accidit in psis statim ini¬
tiis conuersionis suae. cũ parũ aliquid uł abstinentiae inpenderint. uł pecuniȩ
in pauperes ꝓtogauerint : & cũ de eo ita sentire debeant qui quasi qđ inpenderi
ut abiect iores fiant. ita agunt & ita sentiunt. quasi eminentiores sint illis quib

Expanded text:
istis, cum nos eousque pigritia desidiaque constringat, ut nec cellulas nostras progredi auistis, cum nos eousque pigritia desidiaque constringat, ut nec cellulas nostras progredi audeamus. Verumtamen quoniam putatis esse in nobis aliquid, ex quo proficere debeatis, hoc primum vobis indicandum est, ut hoc ipsum quod venistis ad nos, et tantum laborem videndi nos, suscepistis, ne jactantiae alicujus habeat prospectum, ut non tam proficere ad animi virtutex auditu solo cogniti videantur. Grave est jactantiae vitium, et periculosum nimis, et quod de ipso etiam perfectionis fastigio dejiciat animas; et ideo hoc vos primo omnium cavere volo. Est autem species mali hujus duplex quaedam. Nonnullis enim accidit in ipsis statim initiis conversionis suae, cum parum aliquid vel abstinentiae impenderint, vel pecuniae in pauperes pie erogaverintnt, adjecerint, ita agunt et ita sentiunt, quasi eminentiores sint illis, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
auditu fama ꝑtulerat ipsi nunc oculis cerneremus. Quoniã quidẽ tenatius solent
inherere memoriae ea quȩ oculus uideret: quãqͤ aures audierant. Tunc beatus
io hannes uultu placidissimo & quasi subridens ex abundantia lȩticiȩ hoc modo
respondit adnos Miror inquit ad modũ dulcissimi pueri laborẽ uos tanti iti¬
neris susce pisse : cũ nihil adhȩc dignũ in nobis uiderȩ possitis. Homines enĩ sumus
humiles Exiguinihil abendes in nobis qđ uel expedebeat uł mirari Et tamen
&iã siessa aliquid in nobis scđm oppimonẽ uram. Nũ quio tale quale legistis in ꝓ¬
phetis dĩ & apłis. quiutiq obhoc in om̃ib aeclesiis recitantur . ut exempla uite ho¬
minib: ñdelonginquis & peregrinis locis querantur: sed domi unus quisq: & apud se
habeat quod debeat imitari. Vnde plurimũ miror intentionẽ ur̃i laboris acstudiũ
qđ ꝓfectus animȩ urae causa tantas superare regiones tantosq: labores adire uolu¬

Expanded text:
um fama pertulerat, ipsi nunc oculis cerneremus quoniam quidem tenacius solent inhaerere memoriae ea quae oculus viderit, quam quae auris audierit, tunc beatus Joannes vultu placidissimo, et quasi subridens, ex abundantia laetitiae hoc modo respondit ad nos: Miror, inquit, admodum, dulcissimi filii, laborem vos tanti itineris suscepisse, cum nihil ad haec dignum in nobis videre possitis: homines enim sumus humiles et exigui, nihil habentes in nobis quod vel expeti debeat vel mirari. Et tamen etiamsi esset aliquid in nobis secundum opinionem vestram, numquid tale, quale legitis in prophetis Dei et Apostolis? Qui utique ob hoc in omnibus Dei Ecclesiis recitantur, ut exempla vitae hominibus, non de longinquis et peregrinis locis quaerantur, sed domi unusquisque et apud se habeat quod debeat imitari. Unde plurimum miror intentionem vestri laboris ac studii, quod profectus animae vestrae caussa tantas superare regiones, tantosque labores adire volu
Abbreviated transcription (Latin):
aecłac Nã antea simplicitantude ficle uigebat Hereticorũ igit oecasione
ꝓpagatisunt doclores iside: & pacumen heresion: aecłe magistri creuerunt iioisi

Expanded text:
aecclesiae. Nam antea simplici tantum fide uigebat. Hereticorum igitur occasione aecclesiae. Nam antea simplici tantum fide uigebat. Hereticorum igitur occasione propagati sunt doctores in fide, et per acumen heresum hodie magistri creuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
& aquibus eiꝰ ex pectabatur aduentus: Sic̃ iob sicut balaam. quix p̃iutique p̾dica¬
unrunt aduentũ: Conuersio gentiũ uetert̃ popło latebat. sed tam̃ in consilio
dĩerat ut sieret : & cunc ascis ꝓphetis occulte ꝑ sp̃m scm̃ p̾dicabatur aduentus¬
xp̃i. sicut dicit ꝓpheta: Cũ a sꝓpinquauerint anni cognosceris: Dũ ad ue¬
nerit tenpus. oslenderis Nunc uero reuelatũ pater. qđ tunc carnalibus
latebat spiritalibus uero notũ erat: Nondũ tam̃ manifeste dicebatur. eo
emina e. aecłȩ pulcricudo: Unaquã hic bene uiuendo consequitur alteraꝑqua illic
idẽ siuequas apaganis ꝑtulit in marty iibus. siue quas abhereticis persert indiuersis
concertationib: Citros que aut ꝑgratiã di ex superat: Partim ferendo: partim resisbendo:
Sc̃ã aeclesia catholica sicut male uiuentes in sepatient̃ tolerat: itama le credentes a se
pacientia cðnitẽptat᷑ gładus Causa prauitatis hereticȩ. doctrinaẽ. ꝓ pagata

Expanded text:
 quibus ejus exspectabatur adventus, sicut Job, sicut Balaam, qui Christi utique praedicaverunt adventum. 155 10. Conversio gentium veteri populo latebat, sed tamen in consilio Dei erat ut fieret; et tunc a sanctis prophetis occulte per Spiritum sanctuChristi, sicut dicit propheta: Cum appropinquaverunt anni, cognosceris; dum advenerit tempus, ostenderis. Nunc vero revelatum patet, quod tunc carnalibus latebat, spiritualibus vero notum erat, nondum tamen manifeste dicebatur, eo emina est Ecclesiae pulchritudo: una quam hic bene vivendo consequitur; altera, per quam illic id est, sive quas a paganis pertulit in martyribus, sive quas ab haereticis perfert in diversis concertationibus. Utrasque autem per gratiam Dei exsuperat, partim ferendo, partim resistendo. 3. Sancta Ecclesia catholica, sicut male viventes in se patienter tolerat, ita male credentes a se patientia cum tentatur gladiis. Causa prauitatis haeretice, doctrina est propagata
Abbreviated transcription (Latin):
tia rerũ. nec es se beatũ multa scire. sedesse maqnũ beatȩ uiuere. Nihil ꝓdesse omnẽ scire
prudentiã noͣnignoratia dĩ Et nihil ob ẽẽ scientibus dm̃ ignorantiã mundi ꝑfecte

Expanded text:
tiam rerum, nec esse beatum multa scire, sed esse magnum beate vivere. 13. Nihil prodesse omnem scire prudentiam cum ignorantia Dei, et nihil obesse scientibus Deum ignorantiam mundi. Perfecte
Abbreviated transcription (Latin):
Nondũ opus qđ lib& appetit. qua siut ubi iã requiem mtis insigat: Seddũ ei non
si fuieninutaae intentione ad alias atque alias actiones transt : &dũꝓ diuersa
auiem solidã querit neç inuenit. in labore miscr &uanetate uiut & uacuus
ut oue mane: Scuia uis eadẽ mutabilitas non sit homini concreata sed ꝓme
rit prime puaricationis illi accesserit ĩa tam̃ naturilis sacta ẽ. quia originil¬
ter a primo homine sicut &mors i nom̃s homines transcit:

Expanded text:
dum opus quodlibet appetit, quasi ibi jam requiem mentis infigit. Sed dum ei non sufficit, mutata intentione, ad alias atque alias actiones transit; dumque per diversa requiem solidam quaerit, nec invenit, in labore miser et varietate vivit, et vacuus a requie manet. Quamvis eadem mutabilitas non sit homini concreata, sed pro merito primae praevaricationis illi accesserit, jam tamen naturalis facta est, quia originaliter, a primo homine, sicut et mors, in omnes homines trans
Abbreviated transcription (Latin):
ha corporis anima uita animȩ ds̃ ẽ t sicut corpus mortuũ ẽ sine anima:
¶Sic ⁊ anima mortua est sine deo.
anima hominis non ẽ. homo sed corpus: Qđ ex humosactũ ẽ. id tantũ homo e: in habitan¬
doaut̃ incorpore anima ex ipsa participatio carnis nom̃ accepit: Sic̃ & apłs interiorẽ ho¬
minẽ dicit animã: ñcarnẽ conditã eẽ. adi imaginẽ: Mlale ergo aquib: dã credit̾ani¬
ma hominis. eẽ corporea que phid addĩ imaginẽ saçta ẽ. Ut si n in conmutabilis: ut ds
mullum : Nã quȩ da in rebus tẽporalias. quȩdã ꝑpętua que dã uero sẽpiterna : Tẽ porali
as̃ quibus inest ortus &obitus: ꝓpetua: quibus ortus non terminus: Sẽpiterna quib:
nec ortus nec terminus: animã non eẽ pate diuine substantiȩ uł naturȩ. nec eẽ. eã prius¬

Expanded text:
a corporis anima, vita animae Deus est. Et sicut corpus mortuum est sine anima, ita anima mortua est sine Deo. 2. Anima hominis non est homo, sed corpus, quod ex humo factum est, id tantum homo est. Inhabitando autem in corpore anima, ex ipso participio carnis hominis nomen accepit, sicut Apostolus  quibusdam creditur anima hominis esse corporea, quae propter id ad Dei imaginem facta est, ut si non immutabilis ut Deus llum. Nam quaedam in rebus temporalia sunt, quaedam perpetua, quaedam vero sempiterna. Temporalia sunt quibus inest ortus et obitus; perpetua quibus ortus, non terminus; sempiterna, quibus nec ortus, nec terminus. 4. Animam non esse partem divinae substantiae, vel naturae; nec esse eam prius
Abbreviated transcription (Latin):
aduersatur eiꝰ impleant uo luntaten: Propte rea in hac uita boni iudicant᷑ amalis. ut iterũ in illa
uita mali iudicent᷑ abonis. siue ut &uã fit hic bonis temporalis afflictio. & illuc ac terna remuneratio
dcircos necessariimaliũt quotiens bonioffendunt. flagellatur ab eis. Hinc est qđ assur uirgã
furoris suitestatur dñs. Sed quotiens ita sit dedĩ indignatione: ꝓcedit . ut ds̃ ꝑ illos in eos seuiat
quos flagellando em̃dare desiderat. Sed ille iustissima uoluntate illi uero ꝓ crudeli intention
coreius Atrocem suꝑ eos diuinũ furorẽ uentu  qui existunt ꝑsecutores &iuio lenti fidelib: Consolando

Expanded text:
adversantur ejus impleant voluntatem. 6. Propterea in hac vita boni judicantur a malis, ut iterum in illa adversantur ejus impleant voluntatem. 6. Propterea in hac vita boni judicantur a malis, ut iterum in illa vita mali judicentur a bonis; sive ut etiam sit hic bonis temporalis afflictio, et illic aeterna remuneratio. 7. Idcirco sunt necessarii mali, ut quoties boni offundunt, flagellentur ab illis. Hinc est quod Assur virgam furoris sui testatur Dominus ; sed quoties ita fit, de Dei indignatione procedit, ut Deus per illos in eos saeviat quos flagellando emendare desiderat. Sed ille justissima voluntate, illi vero saepe crudeli intentionecor ejus. 8. Atrocem super eos divinum furorem venturum, qui existunt persecutores et violenti fidelibus. Consolando
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑte repente miseria quanescis. Mlagis mala facientib: quã mala pacientib: dolore debemus
Vienĩ praua faciendo in malũ ꝓficiunt᷑ isti paciendo amalo corrigunt᷑. Osuit̃ ꝑmalas uoluntates
alioruãnaliis multa operat᷑ bonamalignantiũ hominũ uolũtas nequaquã potest impleri.
nisi ds̃ dederit potestatẽ Nanidum homines dõ ꝑmittente malũ qđ concupiscunt ꝑsiciunt:
Ipsedicit᷑ facere qui ꝑmittit inde est qđ scriptũ ẽ ꝑ ꝓpharam sierit malũ qđ dñs ñ fecit:
Verũ tamen qđ iniqui mala ex uoluntate quȩrunt. id circo ds̃ ꝑficiendidat potestatẽ
ꝑsuã bonã uoluntatẽ: quia de nr̃o malo ipse multa operat᷑ bona quidã cũ dĩ uoluntatẽ resistunt.
nescientes consiliũ dĩ faciunt qͥuonoueris sic dõ subiecta eẽ omã ut & ipsi quieius dis positioni

Expanded text:
te repente miseria quam nescis. Magis mala facientibus quam mala patientibus, dolere debemus. te repente miseria quam nescis. Magis mala facientibus quam mala patientibus, dolere debemus. Illi enim prava faciendo in malum proficiunt: isti patiendo a malo corriguntur. Deus autem per malas voluntates aliorum, in aliis multa operatur bona. Malignantium hominum voluntas, nequaquam potest impleri, nisi Deus dederit potestatem. Nam dum homines, Deo permittente, malum quod concupiscunt perficiunt, ipse dicitur facere qui permittit. Inde est quod scriptum est per prophetam: Si erit malum, quod Dominus non fecit. Veruntamen quod iniqui mala expetunt voluntate, idcirco Deus perficiendi dat potestatem per suam bonam voluntatem quia de nostro malo ipse multa operatur bona. Quidam cum Dei voluntati resistunt, nescientes consilium Dei fa
Abbreviated transcription (Latin):
ln hub& qđ offerat ñ solũ audire contẽpnit᷑ sed &im & contra ueritatẽ ob primitur
so uiolat᷑ auro iustitia nullãq reus ptimes cit cul paquã redimere num mis ex istimat:
pius eni obtin& mencenensoris amoriucri quaȩ quitas iudicii : Tres sunt munerũ acceptiones
quib: cõtraiustitiã humana uita milicat idest fauor amiticiarũ adulatio laudis & corporalis

Expanded text:
n habet quod offerat, non solum audiri contempnitur, sed etiam contra veritatem opprimitur; n habet quod offerat, non solum audiri contempnitur, sed etiam contra veritatem opprimitur; cito violatur auro iustitia, nullamque reus pertimescit culpam quam redimere nummis existimat, Plus enim obtinet mentem censoris amor lucri quam aequitas judicii. Tres sunt munerum acceptiones quibus justitiam humana vanitas mutat, id est favor amicitiarum, adulatio laudis, et corporalis
Abbreviated transcription (Latin):
Nuo fr̃ ad abbatẽ heliã uenerunt inpugnati a ugitationib: a uidens eossenex
nuod corpulenti essent. tanqͣm ad discipłic suũ subridens ait Uere frat̃ ego erubesco
tate cima cies. decus ÷ mionachi Itẽ dixit &uia monachus edensm. lti &operu s
miltũ non comnsidat quiaut̃ parũ ȩdit qͣia si parũ operet᷑ onfid itꝰ & urilit agat

Expanded text:
uo fratres ad abbatem Eliam venerunt, impugnati a cogitationibus . Et videns eos senex, quod corpulenti essent, tanquam ad discipulum suum subridens, dixit: Vere, frater, ego erubesco tate, et macies, decus est monachi. Item dixit: Quia monachus edens multum, et operans multum, non confidat; qui autem parum edit, etiam si parum operetur, confidat et ag
Abbreviated transcription (Latin):
qm non oport& me iã in hoc locoesse: Multi enĩ non solũ depopulo. sed a iã depala¬
tio & desenatorib: quã plurimi exemplũ imꝑatoris secuti: aduidũ me uenturi

Expanded text:
Quoniam non oportet jam me in hoc loco esse; multi enim non solum de populo, sed etiam de palaQuoniam non oportet jam me in hoc loco esse; multi enim non solum de populo, sed etiam de palatio et de senatoribus quamplurimi exemplum imperatoris secuti, ad videndum me venturi
Abbreviated transcription (Latin):
nisi paucos panes siccos insporta pendentes. adixit ei . Damihibenedictionẽ abba
ut reficiamus. Statim fest in auit monachus: & misit aquã & salẽ. & misit bucellas
& comederunt parit̃. Porrexitq: ei calicẽ aquȩ : & bibit: Tunc theodosius imꝑator
dixit ei. Scis quissimego: Respondens monachus. dixit. Nescio quisis dnẽ :dicit ei.
illũ. Atille dixit ei. Beati estis uos monachi qui securi acliberi denegotiis scłi. tran¬
quillã & qui etã ꝑfruitis uita. & solũ modo desalute animarũ ur̃arũ habetis sollici¬
tudinẽ: quo modo aduitã aet̃nã & ad caelestia p̃mia ꝑuenire possitis. Inueritate
enĩ dicotibi quia certe in regno natussũ & nunc in regno dego: & nũquã sine sollici¬
tudine cibũ capio. Post haec aut̃ ualde honorifice salutauit eũ imꝑator. & ita
egressus. ẽ abeo. Eadẽ aut̃ nocte: coepit intrase cogitare famulus cdis dĩ dicens.

Expanded text:
nisi paucos panes siccos in sporta pendentes, et dixit ei: Da mihi benedictionem, abba, nisi paucos panes siccos in sporta pendentes, et dixit ei: Da mihi benedictionem, abba, ut reficiamus. Statimque festinavit monachus, et misit aquam et sal, et misit buccellas, et comederunt pariter, porrexitque ei calicem aquae, et bibit. Tunc Theodosius imperator dixit: Scis quis ego sum? Respondens monachus dixit: Nescio quis sis, domine. Dixit ei: illum. At ille dixit ei: Beati estis vos, monachi, qui, securi ac liberi de negotiis saeculi, tranquilla et quieta perfruimini vita, et solummodo de salute animarum vestrarum habetis sollicitudinem, quomodo ad vitam aeternam et ad coelestia praemia pervenire possitis. In veritate enim dico tibi quia certe in regno natus sum, et nunc in regno dego, et nunquam sine sollicitudine cibum capio. Post haec autem valde honorifice salutavit eum imperator, et ita egressus est ab eo. Eadem autem nocte coepit intra se cogitare famulus Dei, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ib dicens: Qm̃ fuit quidã nuꝑ monachus in constantinopoli tẽporib theodosii
imperatoris. habitabat aut̃ in parua cellula foris ciuitate ꝓpe prastio. qui uocat᷑
insemtsmo ubi solent imperatores egressi deciuitate libent̃ degere. Audiens aut̃
imperator qđ ibi esset quidã monachus solitarius. quinus quã egrediebatur decella:
cepit de ambulando ꝑgere ad eũ locũ ubi erat supra dictus monachus. Preceritq
sequentib se eunuchis : ut nullus ad ꝓximar& ad cellulã monachi illius. Ipse aut̃ solu
ꝑrexit. pulsauit hostiũ cellulȩ : Sur rexit aut̃ monachuis & aperui: ei : & non cognouit
eũ qđ ess& imperator. Tulerat enĩ sibi coronã de capite suo: ut noncognosceretur.
Post orat ionẽ aut̃. resederunt parit̃. & int̃ rogauit eũ imperator dicens. Quomo di
scĩ patres degunt in egipto : Respondensq: monachus ait. Om̃s exorent dñ: ꝓsa
lute ur̃a. Aspiciebat aũt̃ imperator intente cellulã ipsam: & nihil in ea uidit

Expanded text:
ribus, dicens: Quoniam fuit quidam nuper monachus in Constantinopoli temporibus Theodosii imperatoris . Habitabat autem parva cella foris civitatem prope proastium, qui vocatur in Septimo, ubi solent imperatores egressi de civitate libenter degere. Audiens autem imperator quod ibi esset quidam monachus solitarius, qui nunquam egrediebatur de cella, coepit deambulando pergere ad eum locum ubi erat supradictus monachus, praecepitque sequentibus se eunuchis ut nullus approximaret ad cellulam monachi illius. Ipse autem solus perrexit, pulsavitque ostium. Surrexit autem monachus, et aperuit ei, et non cognovit eum quod esset imperator. Tulerat enim sibi coronam de capite suo, ut non cognosceretur. Post orationem autem sederunt pariter, et interrogavit eum imperator dicens: Quomodo sancti Patres degunt in Aegypto? Respondensque monachus, ait: Omnes exorant Deum pro salute vestra. Aspiciebat autem imperator intente cellulam ipsam, et nihil in ea vidit,