comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rentes eorun baptizauat. qui d xpians
baptiratis nascinitur.sine ca hodie bapti
illud qd̾ p̾teundum putasti refellisti prin¬
cipio huius eple sicut tibi uidis qd a me
dictum est. si enarrabunt illi qui nolebãt
ẽe pauli. qui tundem spes eorum est qui uo
lunt ẽe daiti. Quis enim nõ uideat biuc ẽe
istami diuisionem fcãm hinc hodie qr in i¬
ta peste ꝑsiste dumi in hominis iusticia
spes ponitur. ut tunc sit acceptabłis bapts
nenunem urim baptizaui. nẽ quis dicat ꝙ¬
ui nounuie ieo baptiz aui. quid aluid insinu¬
nomine datur. ⁊ ideo nõ fi melius cuius ꝑ
meliorem datur. nec detius ꝑ detioremi. fru¬
stra itaq deinceps exultas ⁊ dicis. Sequi¬
tur ut ⁊ omnia illa q a scõ petiliano seu cu¬
dam. Ipã enim u̾ba qͣm uelut recte dicta
concludis nõ se recta dicta conumeunt.
quia nec conscĩa sc̃a dantis attend̾r. que ab¬
luat accipientis cum maculosa dantis occul¬

Expanded text:
rentes eorum baptizauerat, qui de christianis rentes eorum baptizauerat, qui de christianis baptizatis nascuntur sine causa hodie baptizillud, quod praetereundum putasti, refellisti principio huius epistulae, sicut tibi uideris, quod a me dictum est: si errabant illi, qui uolebant esse Pauli, quae tandem speslunt esse Donati ? Quis enim non videat hinc esse istam divisionem factam, hinc hodieque in hac peste persistere, dum in hominis justitia spes ponitur, ut tunc sit acceptabilis Baptineminem vestrum baptizavi, ne quis dicat n nomine meo baptizavi : quid aliud insinunomine datur, et ideo non fieri melius cum per meliorem datur, nec deterius per deteriorem? 12. Frustra itaque deinceps exsultas, et dicis, Sequitur ut omnia illa quae a sancto Petiliano seu cuta concludis, non se recte dicta conuincunt, quia nec conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis, cum maculosa dantis occul
Abbreviated transcription (Latin):
atq iusticia. Nunquid dei ẽ ⁊̃ fu̾tas fame
Qm̃ si hat bonam unuist̾ malus hanc tibi
dicis in tua sc̃ificatione suffice̾. Iam mal¬
lem in honunem consides. und̃ te uebemẽ¬
tissune phibeam. qm in fume ip̃ius flitate.
Honio enim qualiscunq sit qnͣtura ad
id qd̾ ho ẽ attinet. dei creatura est. Nulla
uero fuitas dei creatura ẽ/. Porro si male¬
dc̃s est qui spem suam ponit in homine. qñ¬
to magis qui spen suam ponit in fuitate
opimonis hunlane. ut in illad alid inadt
Od scriptum ẽ. Qui fidit infłis. hic pasciti
uentos.i. fit esca spiritib malis. Si datũ
inquis a quocunq ⁊ quocunq baptisma
rescindi nõ debetur.cur post iobem apłi
baptizaunt. qnto uehementius ita ꝓponr
or. uel equalis. ut uel hine intlłre cogaris
⁊ uideis inquis a moyse baptiratis petrus
baptizati erant indei. quia moyses ꝑ ma¬
re rubrum ante tam longum temps pa¬

Expanded text:
atque iustitia, numquid dei est etiam falsitas famae, atque iustitia, numquid dei est etiam falsitas famae, quam si habeat bonam minister malus, hanc tibi dicis in tuam sanctificationem sufficere? iam mallem in hominem confideres, unde te uebementissime prohibebam, quam in famae ipsius falsitatem. homo enim, qualiscumque sit, quantum ad id quod homo est attinet, dei creatura est, nulla uero falsitas dei creatura est. porro si maledictus est qui spem suam ponit in homine, quanto magis qui spem suam ponit in falsitate opinionis humanae, ut in illud aliud incidat quod scriptum est: qui fidit in falsis hic pascit uentos, id est fit esca spiritibus malis! Si dat?n, inquis, a quocumque et quomodocumque baptisma rescindi non debet, cur post Iohannem apostoli baptizauerunt ? quanto uehementius ita proponor uel aequalis?\', ut uel hinc intellegere cogaris smum Iohannis! et Iudaeis, inquis, a Moyse baptizatis Petrus baptizati erant Iudaei, quia Moyses per Mare Rubrum ante tam longum tempus pa
Abbreviated transcription (Latin):
tu q dispensat ip̃e pascit. qr de se ip̃o a¬
it. ut sit unus grex ⁊ unus pastor bonũ
enim confide in dominum qͣm in hoĩem
moratum. sic te intellige̾ ondis. ut idco ñ¬
gis te dicas iustum ⁊ fidelem ꝑ qni hor sa¬
crañitum celebretur in quire quia sꝑem et
toucam dei nõ hominis hes. dei aut̾ ee
fuem atq iusticiam qui semꝑ m inuists
cius arterrois. ħ uin dicis qui bõrum om̃i¬
iun ncħ henius qd̾ nõ accipimus. Et ido
fides ⁊ iusticia nb a deo est. s cum dicis hãc
tͥ drum dare no posse. nisi hat eam homo
ꝑ qͣm cuptireris spem ꝓfecto in homine põis
Qui utrimq sit iusticie puticeps nescis. Et
si nõ est. tunc famam eius ondatis. Et cũ
famari bonam d malo latente repperis. ad
scĩficatomi tibi suffic̾e credis. Obsecro te si
fiduciam dei nõ hominis hẽs. ⁊ ideo mag
ut iustus ⁊ bonus ⁊ fidelis sit. ꝑ qui hoc sa¬
erui celebratur inquiris. qr dei est fides.

Expanded text:
tumque dispensat, ipse pascit, quia de se ipso atumque dispensat, ipse pascit, quia de se ipso ait: ut sit unus grex et unus pastor. bonam est enim confidere in dominum quam confideremoratum sic te intellegere ostendis, ut ideo magis te dicas iustum et fidelem, per quem hoc sacramentum celebretur, inquirere, quia spem et fiduciam dei, non hominis habes, djustitiam; quam semper in ministris ejus attendis. Hoc verum dicis, quia bonorum omnium nihil habemus quod non accipimus ; et ideo fides et justitia nobis a Deo est. Sed cum dicis hanc tibi Deum dare non posse, nisi habeat eam homo per quem baptizaris; spem profecto in homine ponis, qui utrum sit justitiae particeps, nescis; et si non est, tunc famam ejus attendis, et cum famam bonam de malo latente repereris, ad sanctificationem tibi sufficere credis. Obsecro te, si fiduciam Dei, non hominis habes, et ideo magis ut iustus et bonus et fidelis sit, per quem hoc sacramentum celebretur, inquiris, quia dei est fides
Abbreviated transcription (Latin):
ut dices. Dei quidem dare est increnietur:
sicut qui plantat ⁊ rigut no nisi colonu
fidelis ⁊ diligens q̃ritur. sic ⁊ in sacro bapti
matis non nisi fidelis ⁊ iustissimus opari
ad lubetur qi uero qd̾ infidelis colonus
plantauit. ꝑp eius infidelitatem nõ ger¬
imet ius sẽminus ⁊ fecunditus tre celi qr
tempios. Lonc esti cariam diuinitus ac
eꝑunt utd ꝓpagandos fructus plant᷑¬
torem uel rigatorem oparium tinmo ex¬
pectent quu mente opetur. qua laboret n¬
tentione non curent. utrum deum ag̾ fide¬
lt diligant. an sua no illius lucra conq
cens. Dabo nob pustores ẜm cor mum. ⁊ pas¬
cent uõs pascentes cumi disciplina scio co¬
oletum est. Tles apli funt. Tales ⁊ nunc
Et si ꝓ ecc̃e latitudine ꝑ pauci ñ tñ desut̃.
S quid ⁊̃ ꝑ ezechielem ꝓplãm dicatur ad¬
usus pastores malos debiustis qre. lege
cogitare. Ibi enim dicit. Ego pascamꝰ no
iustores. Pnid ⁊ ꝑ pastores bonos. ⁊ pas¬
tores malos cum ubum suum sacramen¬

Expanded text:
ut diceres: dei quidem dare est incrementum, sed sicut qui plantat et rigut non nisi colonus fidelis et diligens quaeritur, sic etiam in sacramento baptismatis nonnisi fidelis et justissimus operarius adhibetur. Quasi vero quod infidelis colonus plantaverit, propter ejus infidelitatem non germinet vis seminis, et fecunditas terrae coelique temperies hanut ad propagandos fructus plantatorem vel rigatorem operarium tantummodo exspectent, qua mente operetur, qua laboret intentione non curent, utrum dominum agri fideliter diligat, an sua non illius lucra conqucens: Dabo vobis pastores secundum cor meum, et pascent vos, pascentes cum disciplina . Scio, completum est: tales Apostoli fuerunt, tales etiam nunc, etsi pro ecclesiae latitudine perpauci, non tamen desunt. sed quid etiam per Ezechielem prophetam dicatur aduersus pastores malos, debuisti quaerere legere cogitare. ibi enim dicit: ego pascam, non pastores. Proinde et per pastores bonos et per pastores malos cum uerbum suum sacramen
Abbreviated transcription (Latin):
tendant. Dilationem aut redeundi ad co¬
miurionem uiñm illi ee cõcessam. Qui cũ
ecrt in cõmminone maxinuam. priuanũ¬
ꝙ dampnassent. tarũ qñ maruanus or¬
diuatus ẽ nõ int̾funt. Neq em̃ onĩs int̾e̾e¬
potuerũt aut exmore debu̾nt. plurmumi
imror quouio te falli nescio quo mentiẽte

Expanded text:
tendant, dilationem autem redeundi ad cotendant, dilationem autem redeundi ad communionem uestram illis esse concessam, qui, cum essent in communione Maximiani Primianumque damnassent, tamen, quando Maximianus ordinatus est. non intpotuerunt, aut ex more debuerunt: plurimum miror quomodo te falli, nescio quo mentiente
Abbreviated transcription (Latin):
ane contraria ui̾tuti. In uero si nõ ꝓseqͣtur
nõ uei negligentie m̃to tenebuntur. S m
omuib tenendus est modus aptus hum¬
nitati. congruus cantati. ut nec totum qd
potestatis est exerteatur. ⁊ meo qd exeritue
dilectio nõ admittatur. In eo aut qd no ex¬
eritur mansuetudo mostretur. ubi uero nł¬
la ex diuims humanis uelegib potests
conceditur nich iupbe atq imprident᷑ au¬
deatur. Audi iam de marinuanensib qdꝰ
paulo ante distuleram ut ⁊ tuos epos nou̾i
tibi ee mentitos. ⁊ nõ solum qd̾ ꝑtinet ad
taptisiu q̃om. uel ad alienorum pẽcorum
in ecc̃a sine ꝓpa contanimatione tolerantiũ¬
uin ⁊ qd̾ ad ꝑsecutionis mudiam in qua
auid i̾ in nos omia romana uira ⁊ psidia
suꝑaunt in hac una marimanensium cam
d̾ qua suꝑius qd̾ satis ee indebatur inseriu
n te pigeat lege smam cum ula u̾ba damp¬
natos cum marimiano .xii. quorum psen¬
tium manib ordinatus est. aꝑtissime os¬

Expanded text:
ae contraria ueritati. an uero, si non persequantur, non rei neglegentiae merito tenebuntur? sed in omnibus tenendus est modus aptus humanitati, congruus caritati, ut nec totum quod potestatis est exeratur et in eo quod exeritur dilectio non amittatur, in eo autem quod non exeritur mansuetudo monstretur. ubi uero nulla ex diuinis humanisue legibus potestas conceditur, nihil inprobe atque inprudenter audeatur. Audi iam de Maximianensibus quod paulo ante distuleram, ut et tuos episcopos noueris tibi esse mentitos et non solum quod pertinet ad baptismi quaestionem uel ad alienorum peccatorum in ecclesia sine propria contaminatione tolerantiuod ad persecutionis inuidiam, in qua quidem uestri in nos omnia Romana iura et praesidia superarunt, in hac una Maximianensium causa de qua superius quod satis esse uidebatur inserui, non te piguit legere sententiam, cum illa uerba damnatos cum Maximiano duodecim, quorum praesentium manibus ordinatus est, apertissime os
Abbreviated transcription (Latin):
tus aduurit. Oniins iui res ougie
⁊ radice consisti. ⁊ si caput ahit aliquid
uich est. Quid obsecro quia madilti in
defensionem temarie futatis nebulas m̃¬
nifestis reb moliris effidere aꝑte dicit
houio criginem iudicen. caputq honuis
regeniandi ꝑ baptismum ñ ee posse insi c

Expanded text:
tus adiunxit: omnis enim res origine et radice consistit et, si caput non habeat aliquid, nihil est. quid, obsecro, quia incidisti in defensionem temerariae falsitatis, nebulas manifestis rebus moliris offundere? aperte dicit homo originem, radicem caputque hominis regenerandi per baptismum non esse p
Abbreviated transcription (Latin):
melior erat paulus ꝙ appollo. melioremi
dedit ꝓfecto eis quos ase non baptizatos g̃¬
tulatur inuidit. porro si int̾ bonos imists
cum sit alius alio melior no ẽ melior bap¬
tismus qui ꝑ meliorem datur. nullo mo
est malus. qui ⁊̃ ꝑ malur datur. qñ idẽ
baptismus datur. Et idoo ꝑ ministros dispa¬
res dei munus equale est. quia ñ illorum
s eius est. Non ergo sicut maiit iueberis.

Expanded text:
melior erat Paulus quam Apollo, meliorem bmelior erat Paulus quam Apollo, meliorem bdedit, profecto eis, quos a se non baptizatos gratulatur, inuidit. porro si inter bonos ministros, cum sit alius alio melior, non est melior baptismus qui per meliorem datur, nullo modo est malus qui etiam per malum datur, quando idem baptismus datur. et ideo per ministros dispares dei munus aequale est, quia non illorum, sed eius est. Non ergo, sicut inaniter inueheris,
Abbreviated transcription (Latin):
figat. xp̃c xp̃iani sit caput. Dixi plune ⁊ di¬
co. Nec tu oninino rend̾e potiusti. Uideris
enim qĩ subcubuisse tanto pondere uitatis
cum sbiecisti. Luc ⁊ nos suademus. hoc uo¬
lumus. D̾inde rursus supponis hommnen
in quo spem constituat accepturus. Sed
q̃rimus inquis. ꝑ qd̾ hoc melius ficit. Etqr
sine iinistro nec deos dicimus posse hoĩem
buptizari. Queris a me utrum ne melius
inuistus sic minister. an iustus. ubi rendo
.Id hoc melius eẽ ut nistus nmster sit. qd̾ĩ¬
firuuitus hominis cui sine eremplo laborio¬
sum ẽ ⁊ difficile qd impat deus. nuitatione
boni ministri ad iutam bonam facilius e¬
rigatur. Und̾ dicit paulus apłs. Innutato¬
res mei estote sicut ⁊ ego xp̃i. Ad hominem
uero baptizandum ⁊ scĩficandum si tanto
ẽ melius qd accipitur. qñto ẽ melior ꝑ q̃m
traditur. tanta ẽ in accipientib baptismoꝵ
uarietas. qn̾ta in ministris diu̾sitas m̾ito¬
rum. Sienin qd̾ sine controu̾sia creditur

Expanded text:
istiani sit caput. dixi plane et dico nec tu omnino respondere potuisti. uideris enim quasi subcubuisse tanto ponderi ueritatis, cum subiecisti: hoc et nos suademus, hoc uolumus . Deinde rursus subponis hominem, in quo spem constituat accepturus: sed quaerimus, inquis, per quem hoc melius fiat. et quia sine ministro nec nos dicimus posse hominem baptizari, quaeris a me, utrumne melius iniustus sit minister an iustus. ubi respondeo ad hoc esse melius, ut iustus minister sit, quo infirmitas hominis, cui sine exemplo laboriosum est et difficile quod imperat deus, imitatione boni ministri ad uitam bonam facilius erigatur; unde dicit apostolus Paulus: imitatores mei estote, sicut et ego Christi. ad hominem uero baptizandum et sanctificandum si tanto est melius quod accipitur, quanto est melior per quem traditur, tanta est in accipientibus baptismorum uarietas, quanta in ministris diuersitas meritorum. si enim, quod sine controuersia creditur,
Abbreviated transcription (Latin):
ectm multi eiis college i hant siam cõ¬
sentire uoluissent. Nam ⁊m ipo conalio
dixit nenunem uidicantes. nec auue coiõ¬
nis aliqui si diusum senserit admonietrs.
⁊ eand eplam ad Iulianui ita conclusit
mus. Nenum p̾scribentes. aut piudicandeᷤ
quo minus imusquisq eporum qd putat
faciat. Hñs arbitri sui libam potestatem
cie In hus engo nos intim deputa quibru
lud nõ potuit᷑ ꝑsuate cpanus. a quib tñ¬
si i bacdiu̾sa re sentientib comumione
suam minime sepauit. Maiores ait neĩ
quib tale testimonium ꝑhibuist Qd ab
orientalium ppea cominiiione discreti sit
qr iili suummi iudicium rescid̾unt qd eĩs pla¬
cuerat d̾ ista baptisin qone crpano at ꝓ u¬
ti affucano concilio consentui oportere. cõ

Expanded text:
etiam cum multi eius collegae in hanc sententiam consentire noluissent. nam et in ipso concilio dixit: neminem iudicantes nec a iure communionis aliquem si diuersum senserit amouentes et eandem epistulam ad Iubaianum ita conclusit: mus nemini praescribentes aut praeiudicantes quominus unusquisque episcoporum quod putat faciat, habens arbitrii sui liberam potestatem et cetera. in his ergo nos interim deputa, quibus illud non potuit persuadere Cyprianus, a quibus t diuersa sentientibus communionem suam minime separauit. maiores autem uestri, quibus tale testimonium perhibuisti, quod ab orientalium propterea communione discreti sunt, quia illi suum iudicium resciderunt, quo eis placuerat de ista baptismi quaestione Cypriano atque illi Africano concilio consentiri oportere
Abbreviated transcription (Latin):
Itardorum ingenia nichi
curanda nõ ẽẽt que intlłre¬
ietur multismodis ita rxndisse ut ã nũ
que ibi restant.iam soluta atq frustrat᷑
sinit. iam debuit amehuit opitis in¬
ponies quia multi sunt quib seruireno
conuenit. qui ouinia dpulsee so putae
insi locis suis ⁊ singula ꝑtractentur xxti¬
dris. ẜmonis tui buit ex orõne refellenda
penrtam. quicquid dcypram uenabili

Expanded text:
tardorum ingenia mihi curanda non essent, qui intellegenetur, multis modis ita respondisse, ut etiam illa, quae ibi restant, iam soluta atque frustrata sint, iam debuit a me huic operi finis inponi. sed quia multi sunt, quibus seruire nos conuenit, qui omnia depulsa esse non putant, nisi locis suis etiam singula pertractentur, residua sermonis tui breuiter ex ordine refellenda percurram. Quidquid de Cypriani uenerabili
Abbreviated transcription (Latin):
baptizau̾t. quorum nemo uniqͣm cecili¬
anum uidit. qd̾ d̾ optato sufficere credis¬
eis quos iste ⁊ siuis manib baptirz auit. an
quia de ceciliano parcium morum conci¬
lim recitatis. Soptato aut̃ nullum re¬
citatur. a nob̾. Ideo putas nullum nri
lice dice̾. Ego cecilianum nec absoluo i
eꝓ ceciliano postius indicium transmari¬
ius nr̃s ap constantinum imꝑiem ut fi¬
eret instantib. Aut si eccastica udicia qͥ
pͥus fc̃a fu̾nt iam conuelli non possunt. Ꝙ
de primiano stũri estis mo epo carthagien¬
s. tontra q̃m primo centum plures utiq
qm d̾ cociliano iidicaunt eiq ab rogato
epãtu marinuanum ꝓ illo constituerut.

Expanded text:
baptizauerant, quorum nemo umquam Caecilibaptizauerant, quorum nemo umquam Caecilianum uidit, quod de Optato sufficere crediseis, quos ille etiam suis manibus baptizauit? an quia de Caeciliano parentum uestrorum concilium recitatis, de Optato autem nullum recitatur a nobis, ideo putas nulli nostrum licere dicere: ego Caecilianum nec absoluo nec tum est pro Caeciliano posterius iudicium transmarinum, uestris apud Constantinum imperatorem ut fieret instantibus. aut si ecclesiastica iudicia, quae prius facta fuerint, iam conuelli non possunt, quid de Primiano facturi estis uestro episcopo Carthaginiensi, contra quem primo centum, plures utique quam de Caeciliano, iudicauerunt eique abrogato episcopatu Maximianum pro illo constituerunt?
Abbreviated transcription (Latin):
debantur cte cum dicebantur. nec ip̃e eiat
bonus. nec famam hebat bonam. unde
quicimiq ꝑ eum baptizati sunt nec consci¬
entia eius scd̾m pecilianum. nec fuma
eius ẜm te ablui potunt. Si aut falsa
mala eius sicut sepe absolet iuidia fa¬
ma iactanit. ide qm̃i recte nõ facile cre¬
damus qd̾ nunqͣm nob̾ d truditorib quo
accatis ꝓlure potiustis. quia solet ⁊̃ d bo¬
ins mala fama mentiri. Siergo non ilor
iinocentia. no demq qd um̃i atqͣ firmum ẽ
dei gr̃a ⁊ ñ nr̃a conscia ratum nb̾ biptisiu
facit faciat saltim siña tua. Tn enim cũ
d optato loq̃ris dixisti. Ego quid̃ optatu
nec absoluo nec dampno. Si hoc ego ĩmo¬
ñ tantum ego s omnis affricana catholi¬
ca ecc̃a. qͣñto magis ⁊̃ transmarma tami
longe late q: diffusa ḋ cecilio ⁊ eius ordi¬
natorib dicat. Ego eos nec absoluo nec
dampno. paꝵ ne putas illis cẽ quos hiei

Expanded text:
debantur, certe tamen dicebantur, nec ipse erat debantur, certe tamen dicebantur, nec ipse erat bonus nec famam habebat bonam. unde quicumque per eum baptizati sunt, nec conscientia eius secundum Petilianum nec fama eius secundum te ablui potuerunt. si autem falsa mala eius, sicut saepe adsolet, inuida fama iactauit, uide quam recte non facile credamus, quod numquam nobis de traditoribus quos accusatis probare potuistis, quia solet etiam de bonis mala fama mentiri. si ergo non illorum innocentia, non denique, quod uerum atque firmum est, dei gratia et nostra conscientia ratum nobis baptismum facit, faciat saltem sententia tua. Tu enim, cum de Optato loquereris, dixisti: ego quidem Optatum nec absoluo nec damno. si hoc ego, immo non tantum ego, sed omnis Africana catholica ecclesia, quanto magis etiam transmarina tam longe lateque diffusa de Caeciliano et eius ordinatoribus dicat: ego illos nec absoluo nec damno, parumne putas esse illis, quos hi
Abbreviated transcription (Latin):
icidit in ministrum latentem malum.
qm̃ si incidisset in manifestum bonum.
tur cuuisi ministri oꝑe baptiretur. insifor¬
te ad confilium tuum rensurus es qnͣ in¬
currit in ministri conscĩam maculosam
⁊occultam ut ei de qua nascatur arborem
ostendas falso bonam mali honimus fama
Cuius radicem si qͥsieris iuenies falletis
astuciam. B̾ qua si pot̾ nasci fructus bo¬
nus qd̾ absit mentitus ẽ xp̃c qui dixit.
qm bona arbor bonum fructiu opus bo¬
num. sicut homo malus tanqͣm mala ar¬
uento non corrumpatur. ⁊ arbor que nõ
eradicetur. Que cum ita sint cum tu dix¬
is ergo sequitur ut omnia q a scõ petilia.¬
no seu ciusi ẜmo est scripta sunt rõne
dicta concludam. ꝑuto quia ego porcuis
ista omiua rone non dicta concłudo. Iam¬
rimanensium nr̃i docunt. ⁊ de optatu ꝗ¬
tem d̾ quo nich conscriptum ualco recita¬
re qdk sentias facile cedo. unum illud sci¬
o.Siuer sunt qd̾ illo ut nõ dicam osten¬

Expanded text:
incidit in ministrum latentem malum incidit in ministrum latentem malum quam si inci-\' disset in manifestum bonum. tur, cuiuslibet ministri opere baptizetur. nisi forte ad consilium tuum recursurus est, quando incurrit in ministri conscientiam maculosam et occultam, ut ei de qua nascatur arborem ostendas falso bonam mali hominis famam, cuius radicem si quaesieris, inuenies fallentis astutiam, de qua si potest nasci fructus bonus, quod absit, mentitus est Christus, qui dixit: mquam bona arbor bonum fructum opus bonum, sicut homo malus tamquam mala arueradicetur. Quae cum ita sint, cum tu dixeris, Ergo sequitur ut omnia quae a sancto Petiliano seu cujuslibet sermo est scripta sunt, recte dicta concludam: puto quia ego potius illa omnia non recte dicta concludo. CAximianensium uestri docuerunt. et de Optato quidem, de quo nihil conscriptum ualeo recitare, quodlibet sentias facile cedo. unum illud scio: si uera sunt, quae de illo ut non dicam osten
Abbreviated transcription (Latin):
Sequitur enim. Nec quisqͣm bene rege¬
uerut nisi bono semme regnetur. Que uͦ
sequntir ex epła petiliam absq posita
ubi ait. Que cumi ita sint frẽs que pot̾
cẽ pu̾sitas ut qui sius crimmib rens ẽ.
Alium faciat ninocentem. Cum scriptur
sit Arbor bona bonos fructus facit. ⁊ ar¬
bor mala malos fructus facit. Nunꝗd
colligunt de spinis nuas. Et itm. Oĩs
mala. Satis aꝑte q conumieunt petilia¬
num. ħ omnia nõ retulisse nsi ad hoĩe.
ꝑ qui bapt̃s ministratur ut ipe intlłigat᷑
si muocens est face innocentem qm bap¬
tizat ip̃e sit bona arbor ciius fructus sit
qui baptizatur. Ip̾e bonus ho d̾ cuus tr
Ac ꝑ hoc cumi iste occultus est malus dic
michi a quo fit iste innocens. Dic mchi cuiꝰ
erit arboris fructus. Dic mͥ d̾ enius cordis
thesauro scificabr baptrratus. Aut si tunc
effc̃orem inuocentie suc tunc arbor ẽd qua
fructus bonus nascatur ñ hominem mñis

Expanded text:
sequitur enim: nec quicquam bene regesequitur enim: nec quicquam bene regenerat, nisi bono semine regeneretur. Quae uero sequuntur ex epistula Petiliani abs te posita, ubi ait: quae C\'urn ita sint, fratres, quae potest esse peruersitas, ut qui suis criminibus reus est alium faciat innocentem, cum scriptum sit: arbor bona bonos fructus facit. et arbor mala malos fructus facit. numquid colligunt de. spinis "\'lias? et iterum: omnis mala, satis aperteque conuincunt Petilianum haec omnia non retulisse nisi ad hominem, per quem baptismus ministratur, ut ipse intellegatur, si innocens est, facere innocentem quem baptizat, ipse sit bona arbor, cuius fructus sit qui baptizatur, ipse bonus homo, de cuiusac per hoc cum iste occultus est malus, dic mihi, a quo fit ille innocens, dic mihi, cuius erit arboris fructus, dic mihi, de cuius cordis thesauro sanctificabitur baptizatus? aut si tunc effectorem innocentiae suae, tunc arborem, de qua fructus bonus nascatur, non hominem minist
Abbreviated transcription (Latin):
nt ab homine nec ꝑfido nec infideli. s
ab isto d̾ quo scriptum ẽ. fide mundans cor¬
daeorum. Qui ꝑ fidelem audit quid credẽ¬
dum sit. Eumi quid̃ mutatur. no tñ ab eo
iustificatur. Nam si miust̾ iustificat im¬
pium. conseqns ẽ ut ⁊̃ in ininistrum ecc̃e¬
recte credatur. Aplica quippe clar. ⁊ c̾ta
sina est. Credenti in eum qui iustificat
impium reputatur fides ens ad iustici¬
ami. Pude si ninist̾ ñ audet dr̃e crede ĩ
me. non audeat dre iustificaris ame. Ia
uero qd̾ sequitur. Onnis res origine et
radice consistat.⁊ si cap nõ hat aliquid
ille non est. Deniq cumi niuust occultus
ẽ malus que origo. que radix. qd̾ ẽ caput
baptizati. Ian falsa eius fama. Luc qui¬
dem cresconius dicit. s uitas contradicit.
Ergo si tunc origo. ⁊ radie ⁊ caput rp̃e est.
ipẽ ẽ euum qũ mninst̾ ẽ bonus. ne qd̾ absur¬
dissimum est melior sit conditio baptiza¬
nimist̃ ẽ cap̾. ħ ⁊ de bono sennme dixim.

Expanded text:
t ab homine nec perfido nec fideli, sed ab illo, de quo scriptum est: fide mundans corda eorum. qui si per fidelem audit quid credendum sit, eum quidem imitatur, non tamen ab eo iustificatur. nam si minister iustificat impium, consequens est, ut etiam in ministrum recte credatur; apostolica quippe clara et certa sententia est: credenti in eum qui iustificat impium deputatur fides eius ad iustitiam. proinde si minister non audet dicere: \'crede in me\\ non audeat dicere: iustificaris a me. Iam uero quod sequitur: omnis res origine et radice consistit et, si caput non habeat aliquid, ille non est denique cum minister occultus est malus, quae origo, quae radix, quod caput est baptizati? an falsa eius fama? hoc quidem Cresconius dicit, sed ueritas contradicit. ergo si tunc origo et radix et caput Christus est, ipse est etiam quando minister est bonus, ne, quod absurdissimum est, melior sit condicio baptizaminister est caput. hoc et de bono semine dixerim;
Abbreviated transcription (Latin):
fendas ir̃as petuiam ubi aptissime cur
bortismatis mtum comendaret. qntuui
ad dindint biptismum ualeret buma
iuisticia ꝓ suscepta oa conaretur onde
fito simios rit oii fidem pripit s iratiũ.¬

Expanded text:
fendas litteras Petiliani, ubi apertissime, cum baptizantis meritum commendaret quantumque ad dandum baptismum ualeret humana iustitia, pro suscepta causa conaretur ostenerfido sumpserit non fidem percipit sed reatu
Abbreviated transcription (Latin):
non hes. Nani si imperatores timiuisses.
ante tacussos. Nunc uero cim hesterno
dic libellum curatori dedis. ⁊ publice cla¬
untruus. cum codicibus tiis temparatu

Expanded text:
non habes? nam si imperatores timuisses. ante tacuisses. nunc uero cum hesterno die libellum curatori dederis et publice clamitaueris cum codicibus tuis te paratu
Abbreviated transcription (Latin):
de. Diabolus cupidus ⁊ suꝑbus ꝑ pharao¬
nem loquitur dicens. Nescio dominum ⁊
isrł non dimittam. Xp̃e cum humilitate
dicit. Si dixero qr ñ noui eum. ero ĩ nuli
ub̃ mendax. S noni eum ⁊ mandata eu
fuo. Diabolus suꝑbus ⁊ cupidus dicit.

Expanded text:
de . Diabolus cupidus et superbus per Pharaode . Diabolus cupidus et superbus per Pharaonem loquitur dicens, Nescio Dominum, et Israel non dimittam ; Christus cum humilitate dicit, Si dixero, quia non novi eum, ero similis vobis mendax: sed novi eum et mandata ejus servo . Diabolus superbus et cup
Abbreviated transcription (Latin):
pc̃cm potinit aut pot. aut potit eẽ sine si¬
bia. Si quidem ncħ aliut onine peẽni
ẽ. nisi dei contemptus quo ens p̾ceptur
contempnimus. Et hoc nulla res alia per¬
suadet homini isi suꝑbia POrro supbi¬
⁊ ⁊ cupiditas n tantum Inum ẽ malum
ut ne siabus sine cuproitate noc sinosu¬
ꝑbia rossit cuproitas nuentri. Se suꝑhia
namq nascuntur hr̃ses scismata. detue¬
septiones. animositates. ambitiones. c¬
lationes. psumptiones. iactantia. ubo si¬
tas. uanitas. inquietudo. mendatium. ꝑ¬
gula longum est.
Upiditas quaꝵ facit homines gu¬
losos intempantos. ebosos. Alndos.
conscendam. xp̃s cum humilitate dicit. hu¬
nuliata ẽ in terra aninia mea. Dyabolus
ꝑ suꝑbiam ⁊ cupiditatem dicit. ero sinuł
forma dei exmanunt semetipͣm forman
ẜu accipiens humilianit se patri fr̃s Leoi¬
ens ns ad mortem. Diabolus ꝑ iuꝑbiam
⁊ cupiditatem dicit. suꝑ astra dei exaltabo
solum ñum. Xp̃s cum bunulitate dicit.
Discite a me qr mittis sum ⁊ hunulis cor¬

Expanded text:
m potuit, aut potest, aut poterit esse sine superbia. Siquidem nihil aliud omne peccatum est, nisi Dei contemptus, quo ejus praecepta contemnimus: et hoc nulla res alia persuadet homini nisi superbia. Porro superbia et cupiditas in tantum unum est malum, ut nec superbia sine cupiditate, nec sine superbia possit cupinamque nascuntur haereses et schismata, detrasensiones, animositates, ambitiones, elationes, praesumptiones, jactantia, verbositas, vanitas, inquietudo, mendacium, pgula longum est. upiditas quoque facit homines gulosos, intemperatos, ebriosos, avidos, conscendam , Christus cum humilitate dicit: Humiliata est in terra anima mea . Diabolus per superbiam et cupiditatem dicit: Ero similiesset in forma Dei, exinanivit semetipsum formam servi accipiens, humiliavit se Patri, factus obediens usque ad mortem . Diabolus per superbiam et cupiditatem dicit: Super astra Dei exaltabo solium meum , Christus cum humilitate dicit: Discite a me quia mitis sum et humilis cor
Abbreviated transcription (Latin):
tis tuo ẽ callidior. tuus uero hostis ad
tempus dinutat. ulius uero hostis qm¬
diu in corpore consistit. cum ilo pugnare
nõ cessat. Tra arma laboriosa ⁊ grauia
sunt ad portandim. illius nero auna su¬
auia at leuia surũ. tu ꝓ labore tr̃eno tre¬
mento armillariun brachia decoras.
decorem accipit. Semp enm celeste donũ
axpõ expectat. qui tr̃e nam huius scłi pomi¬
ue a nob̾ repellimus. ⁊ quicquid graue

Expanded text:
tis tuo est callidior. Tuus hostis ad tis tuo est callidior. Tuus hostis ad tempus dimicat; illius vero hostis quamdiu in corpore consistit, cum illo pugnare non cessat. Tua arma laboriosa et gravia sunt ad portandum; illius vero arma suavis ac levia sunt. Tu pro labore terreno terremento armillarum brachia decoraris a Christo decorem accipit. Semper enim coeleste donum a Christo exspectat, qui terrenam hujus saeculi pomve a nobis repellimus, et quidquid g
Abbreviated transcription (Latin):
ter iii.fr̃mi. animam tuam ad inigila¬
dum excita. ⁊ nullus eam p̾grauet sop¬
nus. Miles trenus quocinq loco mtrit
paratus ac ꝓmptus ẽ. n se uoris ant
filiorum gr̃a exensare pot̾it. Multo ma¬
gis nules xp̃i sine impedimento huius fcli
impri suo domino ihu xp̃o debet obedire.
qui ip̃m pcioso sangumne redenut. Tn mi¬
les t̾renus contra hostem nisibilem pgi
ad pugnam. cum illo uero hostis muisi¬
bilis cotidie dimicare non cessat. tu cõf
corpora mimiti tui pugnare decertas.
arins utens carnalib illius nero aduĩsa
drabolum est cumluctatio cum armis
spualib. Tu in p̾hio galeam ferream
gestas in capite. s illius galea xp̃c est.
Tu ne nulneris loricam indutus es. s
emiitis. ille contra minucum suum humu¬
ltatem ⁊ saluberrima u̾ba dirige studet.
Ui donec pugnam ꝑfiçias arma atemet¬
ipõ nõ pitis. ne ab aduisario uilneris.
ille nunqͣmn d eẽ rabmis. quia illius bos¬

Expanded text:
ter mi, animam tuam ad vigilater mi, animam tuam ad vigilandum excita, et nullus eam praegravet somnus. Miles terrenus quocunque loco mittitur paratus ac promptus est, neque se uxoris aut filiorum gratia excusare poterit: multo magis miles Christi sine impedimento hujus saeculi imperatori suo Domino Jesu Christo debet obedire, qui ipsum pretioso sanguine suo redemit. Tu miles terrenus contra hostem visibilem pergis ad pugnam; cum illo vero hostis invisibilis quotidie dimicare non cessat. Tu contra corpora inimici tui pugnare decertas, armis utens carnalibus; illius vero adversus diabolum est colluctatio cum armis spiritualibus. Tu in praelio galeam ferream gestas in capite; sed illius galea Christus est. Tu ne vulnereris, loricam indutus es; sedemittis; ille contra inimicum suum humilitatem et salubria verba dirigere studet. Tu donec pugnam perficias, arma a temetipso non projicis, ne ab adversario vulnereris; ille nunquam debet esse inermis, quia illius hos
Abbreviated transcription (Latin):
garriret. Crẽ cura humilitate dicit. Sili
tes sum pellicimo solitano. iugilamꝰ et
fõs sum sicut pasier solitarius in tecto.
diabolus ꝑ iuꝑbiam ⁊ cupiditatem di¬
cit. Exicaui uestigio pedum meorum.
te dicit. Nunquid nõ possum rogare pa¬
trem nieum. ⁊ exhibebit mͥ plus ꝙͣ duo¬
decim legiones angelorum. Et ut adñ¬
timum concludam. dyabolus cum rumna
magna ꝑsuꝑbiam ⁊cupiditatem ad in¬
fernum pcipitatur. Xp̃s cum humilita¬
militatis gradus descripsi. ut facilius tͥ
sb̾iectos ualcas docere. quomo uel qualr
hos euadant. atq ꝑ hunulitatem regna
celorum possidant. Et nos si uolumus ꝑ¬
fic̾e̾ nr̃i c̾tammis cursum ⁊ ad et̾nam bti¬
tudinem ꝑuenire. caueamus in pͥnus
cupiditatem malam ⁊ suꝑbiam diabo li¬
cam. ⁊ cum onmi humilitate conemur se¬
qui dei uestigia. Et si quis militans un¬
patori freno omnib uissis eius obedire
dectat. q̃nto magis militaturus ipri
celesti d custodire pcepta celestia Mra

Expanded text:
 cum humilitate dicit, Similis factus sum pelicano solitario; vigilavi et factus sum sicut passer solitarius in tecto . Diabolus per superbiam et cupiditatem dicit: Exsiccavi vestigio pedum meorum ote dicit, Nunquid non possum rogare Patrem meum et exhibebit mihi plus quam duodecim legiones angelorum ? Et ut ad ultimum concludam, diabolus cum ruina magna per superbiam et cupiditatem ad infernum praecipitatur: Christus cum humilitamilitatis gradus descripsi, ut facilius tibi subjectos valeas docere quomodo vel qualiter hos evadant, atque per humilitatem regna coelorum possideant. Et nos si volumus perficere nostri certaminis cursum, et ad aeternam beatitudinem pervenire, caveamus in primis cupiditatem malam et superbiam diabolicam, et cum omni humilitate Christi conemur sequi vestigia. Et si quis militans imperatori terreno omnibus jussis ejus obedire decertat, quanto magis militaturus imperatori debet custodire praecepta coelestia? CA
Abbreviated transcription (Latin):
capacib errorem minittentes. ñ attendente
Qd̾ s̃ dixit hylarius. sicut ẽ humano aut
scli sensu uidei reb loq̃nd argumentantur
Aut ominno figuratum ⁊ nicħ uitatis in
hoc nustio constare. Aut si ui̾tas sit istam
figuram n eẽ. s paschasius ratb̃thus situt ⁊
alia multa meod̾ libro ultra humanam es¬
fortir obuiat dicens. fignram ñ semꝑ uin¬
bram ẽẽ. ⁊ nue suiul hoc nustium ⁊ figu¬
ram. ⁊ uu̾tatem dici posse. Qd si quis ple¬
nius uoluit scire. d̾ eius uolunine pͣle¬
na fulctum auctori poci̾t mutare. slos &
ñ aita sapientes s humilib consenti¬
entes simpłr̃ fatemur quia figura est

Expanded text:
ittentes, non attendentes quod supra dixit Hilarius: « Non humano est aut saeculi sensu in Dei rebus loquendum, » argumentantur: aut omnino figuratum, et nihil veritatis in hoc mysterio constare; aut si veritas sit, jam figuram non esse. Sed Paschasius Radbertus sicut et alia multa in eodem libro ultra humanam aesfortiter obviat dicens: « Figuram non semper umbram esse, et jure simul hoc mysterium et figura et veritate dici posse. » Quod si quis plenius voluerit scire, de ejus volumine, plena fultum auctoritate poterit mutuare. Nos autem non alta sapientes, sed humilibus consentientes , simpliciter
Abbreviated transcription (Latin):
sit. cum d urgine natus bõ ꝓcessit. Ecce e¬
nm curo d uirgine sb̃ sacro cõmunicand
carius. Ecce qd sumitur d̾ altari ad natu¬
ram et̾uitatis nos uniunt. Eece corpo nr̃
us dicit eand ẽe. ut sbandiatur natuulr
ẽẽ. ut sb̾.andiatur spalr. ⁊ quia cultus ius¬
dyote feruentes uero caritate bonus oꝑibr
um eque senem ac uirumi scm̃. si suꝑ hoc
nustio dubium ñ dialeticis argumenta¬
tionib s u̾bis simplicib ⁊ or̃one comple¬
uĩt ad credendum illd̾ qd sumimus d̾ alt¬
ri naturalit corp dominicum ⁊ in uĩtate
tici arguĩti sede absoluere meditabamur
Non enim ars illa que diuidit gria inspẽs.
⁊ spẽs in gna resoluit. ab humanis ma¬
chinationib ẽ fr̃a. s in natura rerum ab
auctore oĩm airium que nẽ artes cõdita
.⁊ a sapientib inuenta ⁊ ad utilitatẽ soltiꝰ
rerum indignus ẽ usitata. sicut scriptun
e. Pducut tr̃a ammalia in spẽs suas. s pri¬
mo occurrebit aliqm medietatem arisiuc¬

Expanded text:
rgine natus homo processit. Ecce caro de Virgine! sub sacramento communicandae carnis. Ecce quod sumitur de altari! Ad naturam aeternitatis nos univit. Ecce corpus nostus dixerat, tandem esse, ut subaudiatur naturaliesse, ut subaudiatur specialiter. Et quia cultus jusidiotae, ferventes vero bonis operibus um aeque senem ac virum sanctum, sed pro hoc mysterio dubium, non dialecticis argumentationibus, sed verbis simplicibus et oratione compulerunt ad credendum, illud quod suminus de altari, naturaliter esse corpus Domini, cum et in veritate, ctici argumenti sede absolvere meditabamur. Non enim ars illa, quae dividit genera in species, et species in genera resolvit, ab humanis machinationibus est facta; sed in natura rerum ab Auctore omnium artium, quae verae artes sunt, et a sapientibus inventa, et ad utilitatem solertis rerum indaginis est usitata; sicut scriptum est: « Producat terra animalia in species suas . » Sed primo occurrebat, aliquam medietatem arithme
Abbreviated transcription (Latin):
corporis xp̃s assumpsit. ⁊ uere homo ille
qui ex maria natus fuit xp̃s ẽ. nosq ue̾
sub nustio carnem corporis sui sinumꝰ.
⁊ ꝑ hoc unum erimus qr pat̾ in eo ẽ. ⁊ ille
in ub̃. quõ nõ nolinitatis mutas asseri¬
fecte sacrm sit unitatis. Ipe enim ait.¬
Caro mea uere ẽ esca. ⁊ sangius m̃s uere
ẽ potus. Qui edit carnem meam ⁊ bib
sangumem in me manet ⁊ ego in eo. B
ueritate carius ⁊ sanguinis no relictus¬
ẽ ambigendi locus. Nunc ⁊ ip̃ius domi

Expanded text:
Christus assumpsit, et vere homo ille, qui ex Maria natus fuit, Christus est, nosque vere sub mysterio carnem corporis sui sumimus et per hoc unum erimus, quia Pater in eo est, et ille in nobis; quomodo voluntatis unitas asserifectae sacramentum sit unitatis. Caro mea vere est esca, et sanguis meus vere est potus Qui edit carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo . De veritate carnis et sanguinis, non est relictus ambigendi
Abbreviated transcription (Latin):
carius nr̃e insepabilem s bõ natus assũp¬
sit ⁊ naturam carnis sue ad naturam e¬
t̾nitatis sb̃ sacro hoc nob̃ communicande
carus admiscuit. Ac ꝑ ħ nos in xp̃o unũ
corpus efficimur. ⁊ ideo ꝑ hom̃s in deo
patre . ⁊ filio iniuuni sunius qr pat̾ in xp̃o. ⁊¬

Expanded text:
natus assumpsit, et naturam carnis suae ad naturam aeternitatis sub sacramento hoc nobis communicandae carnis admiscuit, ac per hoc nos in Christo unum corpus efficimur; et ideo per hoc omnes in Deo Patre et Filio unum sumus; quia Pater in
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. ego ⁊ pat̾ unum sunius. Asserebant
intłsigend̾ ex concordia uoluntatis. nõ¬
confutat sõs hrlarius uere romanorum
lucifer. qd̾ ⁊ ad intlligendum quid cyril¬
luntatem ingerunt mutam int̾rogo utrũ¬
ne ꝑ nature r̾tatem bodie xp̃s in ub̾ sit

Expanded text:
it: Ego et Pater unum sumus , asserebant, intelligendum ex concordia volunconfutat Hilarius, vere Romanorum Lucifer: quod ad intelligendum, quod Cyrilluntatem ingerunt unitam, interrogo, utrumne per naturae veritatem hodie Christus
Abbreviated transcription (Latin):
rabilem sͥ homo natus assumpsit ⁊ na¬
turam curnus sue ad naturam et̾nitati
sb̃ sacr̃o nob̃ cominuncand carius admi¬
cuit. Ita enim in deo omnes suuius. qr
ergo naturalr patrem in xp̃o negabit. ne¬

Expanded text:
natus assumpsit, et naturam carnis suae ad naturam aeternitatis sub sacramento nobis communicandae carnis admiscuit? Ita enim in Deo omnes sumus: quiaergo naturaliter Patrem in Christo negabit, ne
Abbreviated transcription (Latin):
puniu̾sum orbem tre offerre nõ cessat. In
illis enm carnalib uictinus significa¬
erat effusurus in remissionem pocorum
morum. In isto aut̃ sacrificio grãrum
actio atq cominemoratio est carius xp̃i
deus effudit. S̾ quo bs paulus apłs dicit
o.In illis gͦ sacrificus quid ub eẽt dona¬
dum figurate significabatur. In hoc aut̃
turus. nccm erat ut nb̃ in hac die sacramie¬
tum corporis ⁊ sangunus consecrari ut
coleretur iugit̾ ꝑ mist̾ium qd̾ semel offere¬
butur in p̾cium. ut qr cotidiana ⁊ indefessa
currebat ꝓ bominum salute redemptio ꝑpe
censenda uisu. s nitioris affcñ. Unde ul¬
tro celestis confirmat aucts. quia caro
mea uere e cib. ⁊ sangius m̃s uere est
potus. Recedat ergo omne infidelitatis
ambiguum. Quando quid̃ qui auctor

Expanded text:
universum orbem terrae offerre non cessat. In illis enim carnalibus victimis significaerat effusurus in remissionem peccatorum nostrorum. In isto autem sacrificio gratiarum actio atque commemoratio est carnis ChrisDeus effudit. De quo beatus Paulus apostolus dicit » In illis ergo sacrificiis, quid nobis esset donandum, figurate significabatur; in hoc autem turus; necessarium erat ut nobis in hac die sacramentum corporis et sanguinis consecraret, ut coleretur jugiter per mysterium quod semel offerebatur in pretium, ut quia quotidiana et indefessa currebat pro hominum salute redemptio, percensenda visu, sed interiori aspectu. Unde merito coelestis confirmat auctoritas quia caro mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus. Recedat ergo omne infidelitatis a
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia concedunt in libris amibrosii ñ
ita ad lr̃am inueniri ponamus ñ solũ
ligent̾ aspectis cui deus aut ꝑ q̃m dig¬
natus fuĩt aꝑire patrie ⁊ cautos iuros
n desentire. ⁊ in catholica ecca. ud̾ ⁊ idẽ
dbere omnes saꝑe ⁊ scisma ñ eẽ. um cum ad
eos uenĩnius qui moderno tempore hus
contentionib nõ timuerunt in ẜuire. ⁊ ob
hoc nich̾ dignum uen̾unt diffnure. nec pos¬
t̾itati uenture pot̾unt satisface̾ illud b̃ti hy¬
tionem celestium dcõꝵ sanitati aliene at¬
q ipie intlłigentie extorqͣnda pusitas
ẽ. Que scripta sunt leganius ⁊ que legimꝰ
intsłigauius. ⁊ tunc ꝑfc̃e fidei fungeniur
officio. Hec contra eos qui putant xp̃m ⁊
cathegorizasse. ubi ait. omne qd̃ a intrat¬
in os. ⁊reliqͣ. uel contͣ eos qui dogmatizãt
quicquid d̾ corpore donuni dr. uelm u̾ita
te. uel in figura. ac ꝑ hoc in umbra dici sd̾
hus potius tunc ut sese hñt sc̃orum pr̃ur

Expanded text:
Et quia contendunt in libris Ambrosii non Et quia contendunt in libris Ambrosii non ita ad litteram inveniri, ponamus non solum ligenter perspectis, cui Deus, aut per quem dignatus fuerit aperire, pateat et tantos viros non dissentire, et in catholica Ecclesia unum et idem debere omnes sapere, et schisma non esse. Verum cum ad eos venerimus qui moderno tempore his contentionibus non timuerunt inservire, et ob hoc nihil dignum meruerunt diffinire, nec posteritati venturae potuerunt satisfacere, illud beati Hitionem coelestium dictorum sanitati alienae atque impiae intelligentiae extorquenda perversitas est. Quae scripta sunt, legamus: et quae legerimus, intelligamus; tunc perfectae fidei fungemur officio. » Haec contra eos, qui putant Christum categorizasse, ubi ait: Omne quod in os, et reliqua. Vel contra eos, qui dogmatizant, quidquid de corpore Domini dicitur, vel ate, vel in figura, ac per hoc in umbra dici. Sed de his posterius. Nunc ut sese habent sanctorum Patrum
Abbreviated transcription (Latin):
ris a gła. ⁊ hiis qd̾dam qui dix̾unt suc¬
cessu obnoxium qd̾ nũq̃m aña ẽ aud¬
cum .i. henbaldo altissiodoreñsi ep̃o. qui
turpit̾ ꝓposuit.⁊ iragano magnutino q
turpius assumpsit. turpissime uero cõn¬
liud dicunt eẽ dui̾se scõꝵ siñe patrum po¬
Dico aut ad paschasium uathectu corbei¬
ensem abbatem qui rogatus inctum an
ꝓuocatus scripsit d̾ eadem re libellum ad
centum fere capitła satis utilem. qm̃ cũ
resꝑserit multa nusltorum aucte patrũ
ponit ex nonune bti ambrosii. qd no alia
plane sit caro que sumitur d̾ altari. qm
q̃ nata ẽ d maria uirgine ⁊ passa in cruce
⁊ q̃ resurrexit d sepulcro. q̃q ⁊ pro mundi
uita adhuc. hodie offeratur. contͣ qm sa¬
tis argiitantur. ⁊uibanus in epła ade¬
giloneni abbatem.⁊ intranius quidam
libro composito ad karolum regem dicẽ
tes aliam ee uel testimonio b̃ti ieroninu
qui dicit dupłr dici corpꝰ domini. uel auc¬
toritate augustini. qui dicit tripłr dici.

Expanded text:
is quidem, qui dixerunt, secessui obnoxium quod nunquam est auditum id est, Heribaldo Antisiodorensi episcopo, qui turpiter proposuit, et Rabano Mogontino, qui turpius assumpsit, turpissime vero conliud dixerunt esse, diversae sanctorum Patrum poDico autem Paschasium Ratpertum Corbeiensem abbatem, qui rogatus, incertum an provocatus, scripsit de eadem re libellum ad centum fere capitula satis utilem: quem cum resperserit multa multorum auctoritate Patrum, ponit ex nomine S. Ambrosii, « quod non alia plane sit caro quae sumitur de altari, quam quae nata est de Maria virgine, et passa in cruce, et quae surrexit de sepulcro, quaeque pro mundi vita adhuc hodie offeratur. » Contra quem satis argumentantur et Rabanus in epistola ad Egilonem abbatem, et Ratramnus quidam in libro composito ad Carolum regem, dicentes esse aliam; vel testimonio Hieronymi, qui dicit, dupliciter dici corpus Domini; vel auctoritate S. Augustini, qui dicit tripliciter dici.
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰdam. idem eẽ qd̾ suumitur d̾ altari
aut̃ negantib. ⁊dicentib aliud eẽ. quib¬
dam ⁊ dyabolica inspiratione blasphema¬
tib secessiu obnorium fore. suꝑ quib ꝑicł¬
osum eet aliquid iendere. s magis aures
obturare insi ꝑicłosius foret eos talia ꝓpo¬
suisse. qr hoc ꝓ lacte ab ubib butirum a
sanguinem elicere. Mel inquit sapĩa in¬
uerusti comede qnͣtum sufficit. ⁊ noli nu¬

Expanded text:
ltari, autem negantibus, et dicentibus aliud esse; quibusdam etiam diabolica inspiratione blasphemantibus, secessui obnoxium fore. Super quibus periculosum esset aliquid respondere, sed magis aures obturare, nisi periculosius foret, eos talia proposuisse; quia hoc est pro lacte ab uberibus butyrum aut sanguinem elicere. « Mel, inquit Sapientia, invenisti? Comede, quantum sufficit . »
Abbreviated transcription (Latin):
tifex fos in et̾num cotidie int̾pellat ꝓ nb̃
ad qui si recte cominunucamus mente¬
dirigimus ut ex ip̃o ⁊ ab ip̃o nos corpus e¬
ius carrem ipius illo manente integro
sumamus que uinurum caro ip̃a ẽ eti
fructus ip̃ius caruis ut idem semꝑ ma¬
neat. ⁊ unuisos qui sunt in corpore pascat.
fulgentius. firmissime tene ⁊ nullaten᷑
dubites. ip̃m unigenitum deui u̾bum
carnem fcm̃. se pro nb̃ obtulisse sacrifici¬
uni ⁊ hostiam deo in odorem suauitatis.
cui cum patre ⁊ sp̃u scõ a patriarehis et
ꝓpbetis ⁊ sac̾dotib tempore uet̾is testĩ am
malia sacrificabantur. ⁊ eui nunc .i. tp̃r¬

Expanded text:
tifex factus in aeternum, quotidie interpellat pro nobis; ad quem si recte communicamus, mentedirigimus, ut ex ipso, et ab ipso nos corpus ejus, carnem ipsius, illo manente integro, sumamus: quae nimirum caro ipse est et fructus ipsius carnis, ut idem semper maneat, et universos qui sunt in c» Fulgentius: « Firmissime tene, et nullatenus dubites, ipsum unigenitum Deum Verbum carnem factum, se pro nobis obtulisse sacrificium et hostiam Deo in odorem suavitatis: cui cum Patre et Spiritu sancto a patriarchis, a prophetis et sacerdotibus tempore Veteris Testamenti animalia sacrificabantur: et cui nunc, id
Abbreviated transcription (Latin):
Icut ante nos
snĩam probamus licet no¬
men igno remus. Intuen¬
tes inquiens apli suiam
in lapidem offensionis petram scandli
incidamus. S itiu cumi in et̾num asp̾¬
tum ad eum dirginius qui dixit..Api
os tuum ⁊ ego adimplebo illd. fidei i¬
tegritate manente ꝓnocaniur rendere
d quo dignum e ño tuce̾. uidel diniste

Expanded text:
icut ante nos sententiam probamus, licet nomen ignoremus: Intuentes, inquiens, Apostoli in lapidem offensionis et petram scandali incidamus. Sed iterum cum internum aspectum ad eum dirigimus, qui dixit: « Aperi os tuum, et ego adimplebo illud , fidei integritate manente, provocamur respondere, d
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̃s. ⁊ ab ip̃o uos corp eius carnem ip¬
sus nullo mauente nitegro sumanius.
qm̃ bnfc̾a distinctio qd̾ ita construitur.
a.ex ipõ .i. carnem eius q̃ consecratur in
alturi illo manente integro sumamus.
ut a̾ c̾tius demostraret id̃ bt̃s cyrillus
scĩficati ⁊ u̾bo conuucti ẜm dignitatis u¬
nitatem. ac sicut diunam possidentes bĩ¬

Expanded text:
uit, et ab ipso nos, corpus ejus, carnem ipsius, illo manente integro, sumamus. » Quam bene facta distinctio! quod ita construitur: a ex ipso; id est, carnem ejus, quae consecratur in altari, illo manente integro, sumamus. Ut autem certius demonstraret idem beatus Cyrillus sanctificati et Verbo conjuncti secundum dignitatis unitatem, aut sicut divinam possidentis habi
Abbreviated transcription (Latin):
ram caruem. uin deumi ⁊ u̾ni hominem
Ita in nust̾io corporis ⁊ sangumis eius
qdiuitute celestis bendictionis ⁊ u̾bi di¬
iimi mud qd̾ ñ erat consectatur nicħ̾ fal¬
sum uel fuuolum nicħ infidum sentia
s quid ad nuĩm tranquillitatem d̾tan¬
torum quoꝵ p̾libata sunt dicta uiroru
discrepantia. s uidentib consentanea
orum uõ iupie dubitantium salut. ⁊ be¬
fitationi sauande ꝓuidus dignabr sati¬
facere ꝑ nr̃e inquisitionis ninius. ut etͣ
p̾ cet̾is libri indigent expositore. quia
nullus. latinus ita grecos secutus inde¬
tur ẽe ip̃ius in qm aucts palmã digna
sit obtinere. Cyrillus. Nõce gͥ ⁊ħ adici

Expanded text:
inem: ita in mysterio corporis et sanguinis ejus, quod virtute coelestis benedictionis et Verbi divini in id quod non erat consecratur, nihil falsum, nihil frivolum, nihil infidum sentiamus. » Sed quid ad nostram tantilitatem de tantorum, quorum praelibata sunt dicta, virorum discrepantia, sed videntibus consentanea orum, non impie dubitantium, saluti et haesitationi sanandae providus, dignabitur patefacere per nostrae inquisitionis munus, ut et tprae caeteris libri indigent expositore quia nullus Latinus ita Graecos secutus videtur esse ipsius, inquam, auctoritas palmam digna sit obtinere. V. Cyrillus; « Necessarie igi