comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hildesemẽn quondã ep̃i sinc̃tiori dili¬
gebamus affectu. tanto securiꝰ sꝑaba¬
mus ꝙ nicħ adu̾sus matrem suam ro-¬
manam eccłiam in p̃uidicium sui
ordinis ⁊ eccl̃iastice discipline dispen-¬
dium attemptaret. Sane sic̃ certa
multoꝵ assertione ꝯparimꝰ. ⁊ in suai
didicimꝰ nichilominꝰ testimonio lit¬
teraꝵ. quib ad nos directis bbipole¬
ꝯiugio copulatus. ad ħbipoleñ. siue
auctoritate romani pon. ꝓpria teme¬
ritate transiuit non attenders qd̾
ueritas inenangłio ꝓtestatur. Qes
ds̃ conunxit. homo non se paret. pote¬
statem tnsferendi pontifices. itasibi re¬
tinuit dñs ⁊ mag̃r. quod soli beatope.¬
trouicario suo.⁊ ꝑ ipm̃ successorib sius.
⁊ nob̵ ip̃is ꝙ locum eiꝰ licet in digra te.¬
nemus int̾ris sp̃ali priuilegio p̃buit
ꝯconcessit. sic̃ testatur antiquita cui
decretaparcium senserunt reu̾entiã
echibendam. ⁊ euidenter asserunt sa¬
croꝵ canonũ sanctiones. Nonenim

Expanded text:
Hildesemen. quondam episcopi sinceriori diligebamus affectu, tanto securius sperabamus quod nihil adversus matrem suam Romanam Ecclesiam in praejudicium sui ordinis et ecclesiasticae disciplinae dispendium attentaret. Sane sicut certa multorum assertione comperimus, et suarum didicimus nihilominus testimonio litterarum, quibus ad nos directis conjugio copulatus, ad Herbipolen. sine auctoritate Romani pontificis propria temeritate transivit, non attendens quod Veritas in Evangelio protestatur: Quod Deus conjunxit, homo non separet. Potestatem enim transferendi pontifices ita sibi retinuit Dominus et Magister, quod soli beato Petro vicario suo et per ipsum successoribus suis et nobis ipsis qui locum ejus, licet indigni, tenemus in terris, speciali privilegio praebuit et concessit, sicut testatur antiquitas, cui decreta Patrum sanxerunt reverentiam exhibendam et evidenter asserunt sacrorum canonum sanctiones. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
qd̵̾ aliqñ dispensate ꝓ nectĩtate tp̃ris
fcm̃ suãt qnͣdam grãm in licentiam
extendentes ⁊ iñ sum̃tes exemplum se
licite credebarte eligere tales. ⁊ indis¬
ferent̃ hiꝰ eligebant. talia fĩ ꝓhibet.
ẽ ceno manense dispensatũ electo qui
fu̾at filtus sac̃dotis ⁊ legoñ ep̃o. qui pꝰ¬
o secrationẽ suam humiłr fuãt ⁊ spõ¬
te confessus qd fuiss ex matre non
rũ ad oseqntiam traheret᷑. Uidebatur
.it. qd̾ cũ illegitime natus fuiss aliꝙͣ¬
du dispensatum ⁊ ex c̃ta cã forsanĩ¬
dispensatio indułgeri. illi ꝑ uidele
habebat. Mułta enĩ in hoc causu dispẽ¬
sationem inducere uidebant᷑. litteraꝵ
scĩam. moꝵ honestas. uite uirtus. ⁊

Expanded text:
 dispensatione pro necessitate temporis factum fuerat quidam gratiam in licentiam excedentes, et inde sumentes exemplum, se licite credebant eligere tales, et indifferenter hujusmodi eligebant, talia fieri prohiberet. cum Cenomanensi dispensatum electo, qui fuerat filius sacerdotis, et Legionensi onsecrationem suam fuerat humiliter et sponte confessus quod fuisset ex matre non rum ad consequentiam traheretur. Videbatur enim quod cum illegitime natis fuisset aliquandiu dispensatumdispensatio indulgeri, illi personae habebat. Multa enim in hoc casu dispensationem inducere videbantur, litterarum scientia, morum honestas, vitae vir
Abbreviated transcription (Latin):
nedictionis imꝑendit ei uidetur quod
p̃misimus cbiuare unde uł scriptã
facta uel fẽm scripture p̃uidicati nec
ꝓbatum suit litet obiectum. quod
abinterdictis electio fuit celebrata.
Ideoq causam ip̃am sub ea forma nob̃
duiximus d̾ consensu partiũ ꝯmittẽ¬
dam. ut si constiterit qd̃ electio fuerit
facta a suspensis ea omino cassata ip̃i
monasterio post satiffationẽ ꝯdignã
suspensionis ⁊ int̾dicti sententia re¬
laxata de ꝑsona ydonea osulatur. Alio¬
quin neutilitas monasterii retardet᷑
p̃missam electionem ꝑuos aꝑ.re. uo

Expanded text:
od praemisimus obviare, unde vel scriptura facto vel factum scripturae praejudicat, nec probatum fuit, licet objectum, quod ab interdictis electio fuerit celebrata, ideoque causam ipsam sub ea forma vobis duximus de consensu partium committendam, ut si constiterit quod electio fuerit facta a suspensis, ea omnino cassata, ipsi monasterio, post satisfactionem indignam, suspensionis et interdicti sententia relaxata, de persona idonea consulatur. Alioquin, ne utilitas monasterii retardetur, praemissam electionem per vo
Abbreviated transcription (Latin):
te innuit priorib tp̃rib eẽ fcm̃. Licet
nicħ amplius qmͣ necc̃ĩtas dispensantẽ
ad dispensationẽ inducat. p̃terea eles¬
tionem taliũ innuit nullam esse. dũ
inpenamstatuit electoꝵ ut tunc eligẽ¬
di se noueririt potestate peruatos. qd̃ nͥl
eẽt si tunt non occurreret electio facien¬
da. ꝙ fieri non possz priori electione seu
⁊̃ nõiatione durante. Ex boc patet elec
a demꝑta non ẽ dispensandi facultas.
cũ ⁊ ñ fu̾it ꝓhibentis intentio qui sue¬
cessorib sius nullũ potuit in hac parte

Expanded text:
icet nihil aliud quam necessitas dispensantem ad dispensationem inducat. Praeterea electionem talium innuit nullam esse, dum etiam poenam statuit electorum, ut tunc eligendi se noverint potestate privatos, quod nihil esset si tunc non occurreret electio facienda: quod fieri non posset priori electione seu etiam nominatione durante. Ex quo patet electadempta non fuerit dispensandi facultas, cum ea non fuerit prohibentis intentio, qui successoribus suis nullum potuit in hac parte
Abbreviated transcription (Latin):
quos ingeri sibi uiderint exadũso
iure teneantur retutare. p̃terea cũ
cdiaꝵ existat ⁊ romanus pontifex u¬
dex sit ordinariꝰ singło. qñ de ip̃a quis
assumitur in p̃latum alt̾uis ei posse
obici ñ uidet᷑ ꝑp̃ capitis priuilegium ꝙ
obtinet plenitudinem potestatis.
qd̃ de alia eccł̃ia eligatur. cũ acapite¬
ad electionem faciendam accedẽ nolne¬
re. semꝑ id debeat p̃ualere. qd̾ a plutib
⁊ saniorib fu̾it ordinatum. nisi forte
a pauciorib t inferiorib aliquss rõ¬
nabile obiectũ fu̾it. ⁊ ostensum. a uob̃
celebrata electio tanqͣm maiori ⁊ sa¬
niori parte non obstante contradictio¬
ne uel appellatione paucoꝵ deberet¬
⁊ poterat rõnabiliter offirmari. eum
ĩd qd̾ obiectum extitit ⁊ ostensum rõ¬
nib p̃missis apparent rationabile
non fiusse. Huĩs aũt allegatis qͣmꝗͣ¬

Expanded text:
quos ingeri sibi viderint ex adverso, quos ingeri sibi viderint ex adverso, non timeant refutare. Praeterea cum clesiarum existat et Romanus pontifex judex sit ordinarius singulorum; quando de ipsa quis assumitur in praelatum alterius, ei posse objici non videtur, propter capitis privilegium, quod obtinet plenitudinem potestatis, quod de alia Ecclesia eligatur, cum a capitead electionem faciendam accedere nolueemper id debeat praevalere quod a pluribus et sanioribus fuerit ordinatum, nisi forte a paucioribus et inferioribus aliquid rationabile objectum fuerit et ostensum, a vobis celebrata electio, tanquam a majori et saniori parte, non obstante contradictione vel appellatione paucorum, debebat et poterat rationabibiliter confirmari; cum id quod objectum exstitit et ostensum, rationibus praemissis appareat rationabile non fuisse. His taliter allegatis, q
Abbreviated transcription (Latin):
dut̃ ex utriusq partis assertione o¬
staret int̾positam fuisse applłationẽ
canonicam.⁊ ne qͣfieret electio ni si
canonica scd̾i mandati nr̃i tenorem
ad nr̃ãm fuit audientiam applłatũ.
uideri poterat ꝙ postea medio tp̃re
nicħ debiterit in nouari. Uñ talis
electio uidicã dͭ erat irrita ⁊ manis.
ut pote post applłationem canonice
int̾positam attemptata. s contra
cũ appellatum fuiss non ut nulla
fieret electio. s ut fieret canonica
si factumelectionis fuit canonice
subsecritum. nonutiq contra for
celebrata. ꝑꝑ quod non erat aliquate¬
nus irritanda. nam cum due partes
de altera eligatur ecclia. cũ nullus
hoc in fauorem introductum ẽ clericoo
⁊ cuiq licet reniatiarie iuri fuo qd¬
ꝓ se noscitur introductũ. uos qui
cumillud decretũ locũ indeatur hr̃e.
qñ clerius renitentib ⁊ inuatis. per
alicuiꝰ iuolentiam potestatis. extra¬
in decreto. ut sit facultas clerieis re¬
nitendi. si se uiderint p̃grauari. et

Expanded text:
 ex utriusque partis assertione constaret interpositam fuisse appellationem canonicam, quando, ne fieret electio nisi canonica, secundum mandati nostri tenorem, ad nostram fuit audientiam appellatum, videri poterat quod post eam medio tempore nihil debuerit innovari; unde talis electio judicanda erat irrita et inanis, utpote post appellationem canonice interpositam attentata. Sed e contra, cum appellatum fuisset, non ut nulla fieret electio, sed ut fieret canonica, si factum electionis fuit canonice subsecutum, non utique contra formcelebrata. Propter quod non erat aliquatenus irritanda. Nam cum duae partes de altera eligatur Ecclesia, cum nullus introductum est clericorum, et cuique licet renuntiare juri quod pro se noscitur introductum, vos, qui cum illud decretum locum videatur habere, quando clericis renitentibus et invitis, per alicujus violentiam potestatis extrasequitur in decreto, ut sit facultas clericis renitendi, si se viderint praegravari et
Abbreviated transcription (Latin):
alios metropolanos loci incuntate sic
⁊ deuocionis affectu p̃cellat. ꝑ qͣm ⁊ ip̃a
metropoł tam in sp̃ualib qmͣ temꝑa¬
lib optatum suscipiat incrementũ.
cos ur̃os ⁊ litt̾as quas ad secdem ap. de¬
tulerunt. ꝙ ad decanum ⁊ alios nca¬
nonicos ur̃o panormi manentes. cũ
sic tractaretis suꝑ electiõe substituen¬
di pastoris ꝙ nullum deberetis in eoꝵ
absentia nominare qͣndam socium
ur̃m̃ cum litteris destinastis. duodecĩ
dierũ t̾minum assignantes ĩ quẽ post
receptionem litteraꝵ ur̃aꝵ iter arri¬
perent redeundi. qͣmius ecͣestica con¬
suetudo ñ exigit exigat. ut adelectio¬
nem ꝑastoris ca nonici tam remoti uo¬
centur. ⁊ illi p̃cipue ꝙ longe añꝙͣ uoz
metropolitani nr̃i obitum p̃sentiałr
cognouerunt. quoꝵ aliqui post eius
decessum ad capuanam eccͣm st̾ reu̾si.
Quia u̾õ mora longior melectionib
ẽ ualde suspecta. immo sepe dampno¬

Expanded text:
initate, sic et devotionis affectu praecellat, per quam et ipsa metropolis tam in spiritualibus quam temporalibus optatum suscipiat incrementum. cos vestros et litteras quas ad sedem apostolicam detulerunt, quod ad decanum et alios concanonicos vestros Panormi manentes, cum sic tractaretis super electione substituendi pastoris, quod nullum deberetis in eorum absentia nominare, quemdam socium vestrum cum litteris destinastis, duodecim dierum terminum assignantes, infra quem, post receptionem litterarum vestrarum, iter arriperent redeundi, quamvis ecclesiastica consuetudo non exigat ut ad electionem pastoris canonici tam remoti vocentur et illi praecipue qui longe ante quam vos metropolitani vestri obitum praesentialiter cognoverunt, quorum aliqui post ejus decessum ad Capuanam Ecclesiam sunt reversi. Quia vero mora longior in electionibus est valde suspecta, imo saepe damno
Abbreviated transcription (Latin):
nonicam concorditer assumatis.
ad regim̃ eccłie capuañ. ꝯseqñter ad
nr̃ãm p̃sentiam nuntios ydonems tñs¬
missuri. ꝑ quos a nob̃ uice regia pos¬
tuletis assensum. ⁊ apłice ꝯfirmatio
suri ⁊ caritatis studro ꝓcedatis. quod
in electione tutium. nec in electo de¬
fectus uale at inueniri alioquin ⁊
factum electionis reuocaremus in
irritum. ⁊ ꝑsonas eligentium pu¬
niremus.

Expanded text:
nonicam concorditer assumatis ad regimen Ecclesiae Capuanae; consequenter ad nostram praesentiam nuntios idoneos transmissuri, per quos a nobis vice regia postuletis assensum, et apostos et charitatis studio procedatis, quod nec in electione vitium nec in electo defectus valeat inveniri. Alioquin, et factum electionis revocaremus in irritum et personas eligentium puniremus.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sic̃ exp̃missis apparet seuerius fũat.
luntate non tñ sine multis laborib
⁊ expensis accessit. reatum suũ hu̾mi
gantes. ꝙ licet minꝰ sibi ꝯsecratiõis
impensum nec prioris eccł̃ie ip̃mpon
ratis maliam ꝑͦm ydoneam ouenrre.
dispensationis gr̃am requirebant. eo
dem plenitudine potestatis tamaiũ¬
culo prioris eccl̃ie ꝙͣ apena suspensio¬
nis penitus absoluto de benignitate
sͥ apłice se. duximꝰ ꝯcedendum. ut pͥ¬
ore consensu hactenus ꝑdurante sic̃
timatum. andegauẽn eccl̃iam tanꝙͣ
ꝓprius pontisex ad laudem ⁊ głam no¬
minis dei. ⁊ ad honorem.⁊ exaltatio¬
nem ip̃ius ad salutem ⁊ utilitatem
studuerat gubernare. ut p̃uenien

Expanded text:
et, sicut ex praemissis apparet, severius fuerat et, sicut ex praemissis apparet, severius fuerat luntate, non tamen sine multis laboribus et expensis accessit, reatum suum recogngantes quod licet munus sibi consecrationis impensum ratis in aliam personam idoneam convenire, dispensationis gratiam requirebant, eo de plenitudine potestatis tam a vinculo prioris Ecclesiae quam a poena suspensionis penitus absoluto, de benignitate sibi apost. sedis duximus concedendum ut priore consensu hactenus perdurante, sicut timatum, Andegaven. Ecclesiam tanquam proprius pontifex ad laudem et gloriam nominis Dei, ad honorem et exaltationem ipsius et ad salutem et utilitatem studea
Abbreviated transcription (Latin):
datum absoluit ⁊ ei tribuit licentiã
bituricẽn archiep̃õ quo plenam fidu¬
tiamobtinemus dedimꝰ in mandatis
gestam taliter inueniret tam memo¬
suꝑ hoc quod nouum em̃serat p̃ser¬
tim cura uyeta traditione canonicas
tione parit̃ ⁊ ꝯsecratione pontificum.
memoratum utro .W. ab executione
pontificalis officii nr̃a fretꝰ ancb̃. suspen¬
deuocionem euis digna gr̃aꝵ ꝑ sequim᷑
actione. ẽ ꝑ confessionem spontaneam
eidem bituricẽn archiep̃o de ueritate
negotũ constitiss dictos archiep̃es. ⁊ e
piscopum uyeta tenorem mandati nĩ
suspendit. ⁊ qͣmuis idem archiep̃i tchu
ronẽn ⁊ nothom̃. tanqm̃ marores plus
excesserunt in p̃missis. p̃fatus u̾o ep̃c
minus ut pote illoꝵ tanꝙͣ maiorum
errorem secutus. nos tñ intellecta ꝑ lit¬
tenas ⁊ nuntio eoꝵ d̾ archiep̃orum con-¬
fessione. spontanea ⁊ supplicatione de¬
uota ueniam errori dedimꝰ qi ñ ex ma¬
lignitate s ex sim̃plicitate peccarũt.

Expanded text:
datum absolvit et ei tribuit licentiam Bituricen. archiepiscopo, de quo plenam fiduciam obtinemus, dedimus in mandatis gestam taliter inveniret, tam memosuper hoc quod novum emerserat, praesertim cum juxta traditiones canonicas tione pariter et consecratione pontificum, memoratum vero W. ab exsecutione pontificalis officii nostra fretus auctoritatedevotionem ejus digna gratiarum prosequimur actione, cum per confessionem spontaneam eidem Bituricen. archiepiscopo de veritate negotii constitisset, dictos archiepiscopos et episcopum juxta tenorem mandati nostri suspendit. Et quamvis iidem archiepiscopi Turonen. et Rothomagen. tanquam majores plus excesserint in praemissis, praefatus vero episcopus minus, utpote illorum tanquam majorum errorem secutus; nos tamen intellecta per litteras et per nuntios eorumdem archiepiscoporum confessione spontanea et supplicatione devota, veniam errori dedimus, quia non ex malignitate sed ex simplicitate peccarunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i eccl̃ia ur̃a uacante receptis prius
siꝑꝑ electione facienda litt̾is nr̃is primi¬
ceriũ ur̃m uob̃ elegeritis in pastorem.
uos tanqmͣ auctores electionis ip̃us
plenius cognoinstis. Uerum q̃m elet¬
tus auob̃ ante confirmationem obten¬
tam amministrationi ep̃atus seu
reuerenter immiscuit.⁊ tam a cderis
qm̃ laicis uiramenta recepit. non at¬
tendens quod scd̃m apł̃m. nemo sibi de¬
beat honorem assumere s qui uocatur
a deo tanqͣm aarom. nec donum soĩe
pontifici conueniens fuerat assecut᷑.
cum uyxta uerbum dominicum qd̾
fecerit ⁊ docuerit magnus uocetire ⁊̃
regno celorum. Postqmͣ nob eundem
p̃sentastis electum. sufficienti exar¬
natione p̃missa ꝯmunicatio fratrũ¬
nr̃oꝵr consilio electionem de ip̃o fcãm
exigente iusticia dixximus irritand̃
quicquid obeam uelin᷑ea secutum ẽ
denuntiantes penitus non tenere.

Expanded text:
pi, Ecclesia vestra vacante, receptis prius super electione facienda litteris nostris, primicerium vestrum vobis elegeritis in pastorem, vos tanquam auctores electionis ipsius plenius cognovistis. Verum quoniam electus a vobis, ante confirmationem obtentam, administrationi episcopatus se irreverenter immiscuit et tam a clericis quam a laicis juramenta recepit, non attendens quod, secundum Apostolum, nemo sibi debeat honorem assumere, sed qui vocatur a Deo tanquam Aaron, nec donum scientiae pontifici conveniens fuerat assecutus, cum, juxta verbum Dominicum, qui fecerit et docuerit, magnus vocetur in regno coelorum, postquam nobis eumdem praesentastis electum, sufficienti examinatione praemissa, cummunicato fratrum consilio, electionem de ipso factam exigente justitia duximus irritandam, quidquid ob eam vel ex ea secutum est denuntiantes penitus non tenere.
Abbreviated transcription (Latin):
trasse refertur in hoc p̃sumptionem
excusat ip̃ius. s ambitionem accusat
ut pote que ip̃m reddidit de ambrtiõe
not abilẽ non auctoritatem contulit
ad aliam ep̃alem eccł̃iam tnseundi. cum
sit exp̃ssum mea quod si ad maiorem
uocaretur forsitan dignitatem. cam
sibi liceret assumere. dum tamen nicħ
ei. de statutis canonicis obuiaret. uñ
licet forsan aliquib uideatur. ut¬
si indulgentie occõne illuis ad digni¬
tatem. possit transire maiorem. ad pa-¬
rem tñ ip̃i tnͣsire non licuit c̃ marori
dignitate ꝑꝑ maiorem utilitatem fa¬
cilius soleat disꝑensari. ꝑ̃terea cum pꝰ¬
stulatio sic̃ ⁊ electio examinari soleat
diligenter. ⁊ tenor eiusd̾ indulgentie.
non solum uideatur postulationis ex¬
aminationem. s ꝑsone ⁊ reseruasse.
subiungens d̾ mõ nich̃ appareat quod
tibi de canonis obiuet institutis. ante¬
qmͣ ꝑeum postulatio examinata fu¬
iss cui fueras facienda nulla debue¬
rat rõne transire. dem cella sanct̾i¬

Expanded text:
trasse refertur, in hoc praesumptionem excusat ipsius, sed ambitionem accusat; utpote quae ipsum reddidit de ambitione notabilem, non auctoritatem contulit ad aliam episcopalem Ecclesiam transeundi, cum sit expressum in ea quod si ad majorem vocaretur forsitan dignitatem, eam sibi liceret assumere, dum tamen nihil ei de statutis canonicis obviaret. Unde licet forsan aliquibus videatur ut indulgentiae occasione illius ad dignitatem possit transire majorem, ad parem tamen ipsi transire non licuit, cum in majori dignitate propter majorem utilitatem facilius soleat dispensari. Praeterea cum postulatio, sicut et electio, examinari soleat diligenter, et tenor ejusdem indulgentiae non solum videatur postulationis examinationem sed personae etiam reservasse, subjungens, dummodo nihil appareat quod tibi de canonicis obviet institutis, antequam per eum postulatio examinata fuisset cui fuerat facienda, nulla debuerat ratione transire. Licet aut
Abbreviated transcription (Latin):
ri.p̃sentatio nob̃ electionis decreto. sub¬
scriptionib eligentum roborato. Qͥ
serunt. asserentes eum filiũ fuisse cu¬
iusdam militis.⁊ enm de quadam in¬
genua ⁊ non coniugata susceptum.
Int̾im uero id̾ magr̃ ex insꝑato ad no¬
stram p̃lentiam aecessit ut quod nob̃
de nariuitate ip̃ius ꝑlitt̾as aliquoꝵ¬

Expanded text:
ri, praesentato nobis electionis decreto subscriptionibus eligentium roborato. Quiserunt, asserentes eum filium fuisse cujusdam militis, et ab eo ex quadam ingenua et non conjugata susceptum. Interim vero idem magister ex insperato ad praesentiam nostram accessit, et ei quod nobis de nativitate ip
Abbreviated transcription (Latin):
de sẏmonia ⁊ dilapidatione p̃dictum
archipbrm accusare excepto iam ⁊ re-¬
cepto libello tota fere ciuitas est omota.
⁊ siea de medio tolleret̃ grata inde ip̃i
ciuitati poss tñquillitas ꝑueraire. Nos
uit sponte uult a p̃sati archipb̃ri ac¬
cusatione desist̾e abolitionem dux̾ in¬
dulgendam eum obseruatione nr̃i
diciĩ absoluentes.

Expanded text:
de Simonia et dilapidatione praefatum archipresbyterum accusare, concepto jam et recepto libello tota fere civitas est commota; et si ea de medio tolleretur, grata inde posset ipsi civitati tranquillitas provenire. Nos vit, sponte vult a praefati archipresbyteri accusatione desistere, abolitionem duximus indulgendam, eum ab observatione nostri judicii absolventes.
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ alia que b̃i petri uiris existũt
sp̃ali diligamus affcũ ⁊ utilitati de-¬
ri ⁊ ppłi uelimꝰ sollicicius immingre.
que int̾ eos scandalum generant de
medio tolle cupimus ⁊ea fouere ꝑ q̃
pax int̾ eol ualeat oleruari. Sane cum

Expanded text:
inter alias quae beati Petri juris existunt speciali diligamus affectu et utilitati cleri et populi velimus sollicitius imminere, quae inter eos scandalum generant de medio tollere cupimus, et ea fovere per quae pax inter eos valeat conservari. Sane, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
balaam fuit correptus ab asina.⁊
centia subditoꝵ accusationi. se suꝑ¬
ponit in quo caũ p̃missum domini
uerbum debet intelligi. ⁊ ã ẽ quod
detrahendi exurgit temerariꝰ inꝑ̃-¬
latum cum ei potius maneat necc̃i¬
tas obseq̃ndi. Quod si forte necc̃ĩtas
postulauerit ut sacerdos tanqmͣ in¬
utilis aut dignus aut cura gregis
debeat remoueri. agendum ẽ ordina¬
te ap̃ ep̃m ad cuiꝰ officium tam in¬
stitutio qmͣ destitutio sacerdotii no¬
scitur ꝑtinere. Illud aũ tanq̃m de
fuerint uiri scĩ. qui nec tales fuisse
legnͣr nec talib adhesisse. cum de
nouo tales surrexisse dicant᷑. qui
nisi ꝯtenti sint doceri potius qmͣ
decere. ad illos forsitan ꝑtinebũt
quib dominus ait. Nolite fierip
plures magr̃i. Nos gͦ filũ qi pat̾no
uos affrũ diligimꝰ. ne sub p̃textu
u̾itatis in foueam recidatis erroris.

Expanded text:
Balaam fuit correptus ab asina, Balaam fuit correptus ab asina, centia, subditorum accusationi supponit in quo casu praemissum Domini verbum debet intelligi, et aliud est quo detrahendi, exsurgit temerarius in praelatum, cum eum potius maneat necessitas obsequendi. Quod si forte necessitas postularit ut sacerdos, tanquam inutilis, aut indignus, a cura gregis debeat removeri, agendum est ordinate apud episcopum, ad cujus officium tam institutio quam destitutio sacerdotum noscitur pertinere. Illud autem, tanquamfuerint viri sancti, qui nec tales fuisse leguntur, nec talibus adhaesisse, cum de novo tales surrexisse legantur: qui nisi contenti sint doceri potius quam docere, ad illos forsitan pertinebunt quibus Dominus ait: Nolite fieri plures magistri . Nos ergo, filii, quia paterno vos affectu diligimus, ne sub praetextu veritatis in foveam decid
Abbreviated transcription (Latin):
piam. ⁊ legem exqiirunt ex ore eiꝰ.
Non ẽ tñ simplicib sacerdotibu
etiam ac scolasticis detrahendum cũ
ineis sacerdotale minist̾ium debeat
honorari. ꝑꝑ qd̾ dominꝰ inr lege p̃cepit.
tatem deoꝵ nomine nunciꝑantur.
Iuxͣ qd̾ alibi dicte de seruo uolente
apud dnm̃ remanere. ut dñs offerat
eum diis. Cum enĩ uaxͣ uerbum
apłi seruus suo dño stet aut cadat.
ꝓ fecto sacerdos ab ep̃o cuiꝰ ẽ correcti¬
om sub̃tãs debet in mansuetudinis
spũ castigari. Non aũ a ppło cuiꝰ est
torrestioni spositus. in sp̃ũ suꝑbie
rep̃hendi. eum iuxͣ ꝑceptum dñicũ
pater ⁊ mater non debeant male¬
dici. s potius honorari. quod de spu¬
ali patre multo fortus debet intel¬
ligi. qm̃ carnali. ne quisqͣm sue p̃¬
sumꝑtionis audatiam illo defendat
ꝓpħam. uel qd̾ dominꝰ are. Quis
ex uobis arguet me de ꝑecc̃o. Et si
peccantem occulte corriꝑe. qd̾ utiq
quo caũ sane ꝑotest intelligi quod

Expanded text:
ientiam et legem exquirunt ex ore ejus; ientiam et legem exquirunt ex ore ejus; non est tamen simplicibus sacerdotibus etiam in eis sacerdotale ministerium debeat honorari. Propter quod Dominus in lege praecepit: tatem deorum nomine nuncupantur. Juxta quod alibi dicit de servo volente apud dominum remanere, ut dominus offerat eum diis. Cum enim juxta verbum Apostoli servus suo domino stet aut cadat, profecto sacerdos ab episcopo, cujus est correctioni subjectus, debet in mansuetudinis spiritu castigari, non autem a populo, cujus est correctioni praepositus, in spiritu superbiae reprehendi; cum juxta praeceptum Domini pater et mater non debeant maledici, sed potius honorari: quod de spirituali patre multo fortius debet intelligi quam carnali. Nec quisquam suae praesumptionis audaciam illo defendat hetam, vel quod Dominus ait, Quis ex vobis arguet me de peccato? et si peccantem occulte corripere quod utiquo casu sane potest intelligi quod
Abbreviated transcription (Latin):
p̃iua &deri. qd̾ cum int̾ior illa missio
libet hereticꝰ asseueret. s oportet ut
astruat illam inuisibilem missionẽ.
testimoĩum spũale. unde cum dñs
uellet mitt̾e moy sen in egyꝑtum.
ad filios isrł ut crederet᷑ ei. qd̾ mitt̾e¬
tur ab ip̃o. dedit ei signum. ut con¬
uertẽt urgam in colubrum. uerũ¬
reformaret in uirgam. Ioħ̃s qͦ baꝑ¬
tista sue missionis spuale testimo¬
nium ꝓtulit de scriptura. Rdens
sacerdotib ⁊ leuitis qui missi fue¬
gant. ad int̾rogandrm quis eẽt.⁊
Ego nox elamantis in deserto di¬
rigite uias domini siẽ dixit ysaiaz
ꝓpħa. Nonẽ ergo credendum ei qui
dicit se missum adeo. eum non sit mi¬
ssus ab hoĩe. nisi de se spũale ꝓferat
testimonium de serapturis. uel eui¬
dens miracłm oꝑetur. Nam de hiis
qui missi legunt᷑ a deo eungłista te¬
statur. qd̾ ĩp̃a ꝓfecti p̃dicauerũt
aũ scĩa sit ualde necc̃ia sacerdotib
ad doctrinam qr iuixͣ uerbum ꝓphi¬
cum labia sacerdotis custõdunt sa¬

Expanded text:
ponderi quod cum interior illa missio libet haereticus asseveret: sed oportet ut astruat illam invisibilem missionem testimonium speciale. Unde, cum Dominus vellet mittere Moysen in Aegyptum ad filios Israel, ut crederetur ei quod mitteretur ab ipso, dedit ei signum, ut converteret virgam in colubrum, ereformaret in virgam. Joannes quoque Baptista suae missionis speciale testimonium protulit de Scriptura, respondens sacerdotibus et Levitis qui missi fuerant ad interrogandum quis esset et Ego vox clamantis in deserto: Dirigite viam Domini; sicut dixit Isaias Propheta . Non est ergo credendum ei qui se dicit missum a Deo, cum non sit missus ab homine, nisi de se speciale proferat testimonium de Scripturis, vel evidens miraculum operetur. Nam et de his qui missi leguntur a Deo evangelista testatur quod ipsi profecti praedicabant autem scientia valde sit necessaria sacerdotibus ad doctrinam, quia juxta verbum propheticum labia sacerdotis custodiunt sc
Abbreviated transcription (Latin):
alios ex parte nr̃a diligent̾ mone
tis. qd̾ iuidei ꝑfidi de cet̾o nullatenꝰ
insolescant. s sub timore seruali p̃¬
tendant semꝑ uerecundiam cul̃pe
sue. ac reuereant᷑ honorem fidei xͥ
ffulti subexcõicationis pena inhibe-¬
atis districte om̃ib xͥanis ne cum

Expanded text:
a diligenter monere tis, quod Judaei perfidi de caetero nullatenus insolescant sed sub timore servili praetendant semper verecundiam culpae suae, ac revereantur honorem fidei Chrffulti, sub excommunicationis poena inhibeatis districte omnibus Christianis, ne cum
Abbreviated transcription (Latin):
monemꝰ ⁊ exhortam᷑ in domino. in
remissionem uob̃ ꝑeccaminum in¬
uingentes qͣtinus ab hiis qui suꝑiꝰ
rep̃hensibilia denotauimꝰ. ⁊ lingmͣ
⁊ aĩmum reuocetis. fidem catħicam
bis fallacib circumueniri uel cĩr
cumuenire ꝯtingat. quia nisi cor¬
rectionem nr̃am ⁊ ammonitionẽ
paternam receꝑitis humiłr ⁊ de¬
uote. nos post oleum in fundemus
⁊ uinum seueritatem eccł̃iasticam.
apponentes ut qui noluerint õbedi¬
re spontaner. discant adquiescere
uel inuiti.

Expanded text:
 exhortamur in Domino, in remissionem vobis peccatorum injungentes, quatenus ab iis quae superius reprehensibilia denotavimus, linguam et animum revocetis, fidem catholicabis fallacibus circumveniri vel etiam circumvenire contingat: quia nisi correctionem nostram et admonitionem paternam receperitis humiliter et devote, nos post oleum infundemus et vinum, severitatem ecclesiasticam apponentes; ut qui noluerint obedire spontanei, discant acquiescere vel inviti.
Abbreviated transcription (Latin):
ti. s etiam prudentes ⁊ docti. ñ plene
sufficiant ad ip̃ius intelligentiam
indagandam. ꝑꝑ qd̃ dicit scriptura.
qr multi defecerunt scrutantes scru¬
tinio. Uñ recte fuit olim in lege di¬
uina statutum. ut bestia que montẽ
tetig̾it lapidetur. ne uidelẽ simplex
aliquis ⁊ indoctus p̃sumat ad sublimi¬
tatem scripte sacre ꝑtingere. uel ⁊̃
aliis p̃dicare. Scriptum ẽ enim. Alti¬

Expanded text:
ati, sed etiam prudentes et docti non plene ati, sed etiam prudentes et docti non plene sufficiant ad ipsius intelligentiam indagandam. Propter quod dicit Scriptura: Quia multi defecerunt scrutantes scrutinio . Unde recte fuit olim in lege divina statutum ut bestia, quae montem tetigerit, lapidetur; ne videlicet simplex aliquis et indoctus praesumat ad sublimitatem Scripturae sacrae pertingere, vel eam aliis praedicare. Scriptum est enim: Alti
Abbreviated transcription (Latin):
deberent aliqͣtenus ꝓhiberi. Qͥ dam
etiam ex eis simplicitatem sacerdo¬
tum suoꝵ fastidiuitt ⁊ cum ip̃is ꝑ
eos ũbum salutis ꝓpo. se melius hr̃e
in libellis sus. ⁊ prudentiꝰ se posse so
eloqui submurmurant in occulto.
hortandi rephendendum non sit s
potiꝰ ꝯmendandum in eo tm̃ apparent
mĩto arguendi. qd̾ tales occulta
uentieula celebrant. officium sibi
p̃dieronis usurpant. sacerdotẽ sim¬
plicem eludunt ⁊ eoꝵ ꝯsortium asꝑ
nant᷑ qui talib non inherent. Ds̃
bẽ mundum illuminauut. in tm̃o
die oꝑa tenebraꝵ ut apłos suos in
mundum uniu̾sum p̃dicaturos e¬
uungłium õĩ creature missurus.
eis aꝑte p̃ceꝑit dicens. Quod dico
uob in tenẽbris dicite .i. L⁊ .q .i.a.¬
a.ꝑ.s.t. ꝑ hoc mãifeste denuntians
qd̾ eu᷑ungłica p̃dicatio ñ in occũltis
onenticulis sic̃ heretici faciunt. s
in eccł̃iis iuxͣ morem catholicum ẽ
pͣu. ꝓponenda. Nam uixͣ testimoni¬

Expanded text:
deberent aliquatenus prohiberi. Quidam deberent aliquatenus prohiberi. Quidam etiam ex eis simplicitatem sacerdotum suorum fastidiunt; et cum ipsis per eos verbum salutis proponitur, se melius habere in libellis suis et prudentius se posse id eloqui, submurmurant in occulto. hortandi reprehendendum non sit, sed potius commendandum, in eo tamen apparent merito arguendi, quod tales occulta conventicula sua celebrant, officium sibi praedicationis usurpant, sacerdotum simplicernantur qui talibus non inherent. Deus hunc mundum illuminat, in tantum odit opera tenebrarum, ut apostolos suos in mundum universum praedicaturos Evangelium omni creaturae missurus, eis aperte praeceperit dicens: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumia ; per hoc manifeste denuntians quod evangelica praedicatio non in occultis conventiculis, sicut haeretici faciunt, sed in ecclesiis juxta morem catholicum est publice proponenda. Nam juxta testimoni
Abbreviated transcription (Latin):
saplentib ⁊ insipientib debitores
ꝓ uniu̾soꝵ salute nos oportet ẽẽ
sollicitos. ut ⁊ malos retrahamꝰ a
uiciis. ⁊ bonos inuirtutib foueamꝰ.
Tunc aũ opꝰ ẽ discretione maiori.
cũ uitia sub spẽ uirtutũ occulte
sũbintrant. ⁊ angls sathane. se in
angłm lucis simulat ⁊ tnsformat.
in diec̃ sua qmͣ inurbe meteñ. lai¬
coꝵ ⁊ mulierum multitudo ñ mo¬
dica tracta quodammꝰ desiderio scͥp¬
turarum. euungłia epłas pauli.
psalt̾ium moralia iob. ⁊ plures ali¬
os libros sibi fecit in gallico sermo¬
ne tnsferri. tnͣslationi hiꝰ adeo liben¬
ter utinam aũ ⁊ prudent᷑ intendẽs
ut secretis ꝯuentionib talia inter
se lati ⁊ mulieres eructare p̾sum
lib non immiscent. ⁊ a se reputait
alienos qui aures ⁊ aĩõs talib nõ
apponunt. Quos cum aliqui par¬
rochialium sacerdotum suꝑ hus
coeriꝑe uoluissent ip̃i eis in faciem
restiterunt conantes rõnes indu¬
cunt de scriꝑturis. qd̾ ab hiis nõ¬

Expanded text:
sapientibus et insipientibus debitores, pro universorum salute nos oportet esse sollicitos; ut et malos retrahamus a vitiis, et bonos in virtutibus foveamus. Tunc autem opus est discretione majori, cum vitia sub specie virtutum occulte subintrant, et angelus Satanae se in angelum lucis simulate transformat. in dioecesi quam urbe Metensi laicorum et mulierum multitudo non modica tracta quodammodo desiderio Scripturarum, Evangelia, Epistolas Pauli, Psalterium, moralia Job et plures alios libros sibi fecit in Gallico sermone transferri, translationi hujusmodi adeo libenter, utinam autem et prudenter, intendens, ut secretis conventionibus talia inter se laici et mulieres eructare praesumilibus non immiscent et a se reputant alienos qui aures et animos talibus non apponunt; quos cum aliqui parochialium sacerdotum super his corripere voluissent, ipsi eis in faciem restiterunt, conantes rationes inducere de Scripturis quod ab his no
Abbreviated transcription (Latin):
ticos multa sint edita ⁊ statita ne
in sua otumatia ⁊ errore pat̾i ius ñ¬
creclentib fautorĩb ⁊ defensoribus
coꝵdem nullo tpr in aliquo p̃stetis
osilium aixcilium uel fauorem. nec
eis in aliquib cãis uel fcĩs uel aliis̃
nium p̃beatis. ⁊ ꝓ ip̃is p᷑u. instru¬
menta condere: uel aliqua scripta
facere. nullatenꝰ attemꝑtetis. Quod
si forte ccͣ fac̾e p̃sumpseritis ab offoᷤ
ur̃o suspensos ꝑꝑetuo uos decreuimꝰ¬
in forma infamie subiacere. Cet̾m
ria sociari. de sua nequitia glorient᷑.
uidicamꝰ eẽ suspensos. decernentes
irritum ⁊ mane. quicqͥd ꝑ ipos elec¬

Expanded text:
ticos multa sint edita et statuta, nhabeatis excusationem aliquam in peccredentibus, fautoribus, et defensatoribus eorumdem, ullo tempore, in aliquo praestetis auxilium, consilium vel favorem, nec eis in aliquibus causis, vel factis, vel aliis nium praebeatis, et pro ipsis publica instrumenta condere vel aliqua scripta facere nullatenus attentetis. Quod si forte contra facere praesumpseritis, ab officio vestro suspensos perpetuo vos decernimus infamiae subjacere. Caeterum, ria sociari, de sua nequitia glorientur,judicamus esse suspensos, decernentes irritum et inane quidquid per ipsos et elec
Abbreviated transcription (Latin):
Cum gͥ doctoꝵ ordo sit oiͣ p̾cipuus in
ecͣc. non debet quisqm sibi indi fferent̃
p̃dicationis oft̾m usurpare. Nam ẜ
dominum messis. ut mittat oꝑarios
in messem suam. Quod si forte quis
argute Rdeat. qi tales inuisibiłr mit¬
tant᷑ a deo ⁊ si inuisibłr mittant᷑ ab
homine. cum inuisibiłt missio mul
to dignior sit qmͣ uisibił ⁊ diuina lon¬

Expanded text:
ur doctorum ordo sit quasi precipuus in ecclesia, non debet sibi quisquam indifferenter predicationis officium usurpare. Nam sedominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Quod si forte quis argute respondeat, quod tales invisibiliter mittuntur a deo, etsi non visibiliter mittantur ab homine, cum invisibilis missio multo sit dignior quam visibilis et divina lon
Abbreviated transcription (Latin):
nationib abolere. in exꝵ ext̾miniũ
efficatit̾ elaborat. p̃sertim cum eisdem
ꝓrsus exclusis eadem uinea fructisi¬
care possit uberiꝰ ꝑ oꝑa ꝑietatis. Hac
uersa ħeticoꝵ sibiq fauentium. bo¬
na mobilia que ad tuas manus de¬
ueni̾nt dum eos ext̾minare stũdue¬
ris zelo fidei orthodoxe ad tuũ usum
tibi libere liceat retinere. bonaetiã
immobilia que de ip̃oꝵ manib eru¬
ere potis hac de causa retincas. sine
iuris p̾iuditio alieni. Icdem.¬

Expanded text:
nationibus abolere, in eorum exterminium nationibus abolere, in eorum exterminium efficaciter elaborat, presertim, cum, eisdem prorsus exclusis, eadem vinea fructificare possit uberius per opera pietatis. Hac versa hereticorum sibique faventium bona mobilia, que ad tuas manus devenerint, dum eos exterminare studueris zelo fidei orthodoxe, ad tuum usum libere tibi liceat retinere. Bona etiam immobilia, que de ipsorum manibus eruere poteris, hac de causa retineas sine iuris preiudicio alieni.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mandamꝰ ne ad eos bona iꝑ̃oꝵ ulti¬
us reu̾tantur. nisi eis ad cor redeun¬
tib ⁊ abnegantib hereticor osortiũ
aliquis uolu̾it misereri. ut tꝑalis
saltem uindicta corripiat quem
sp̾alis non corrigit disciplina. Cum
enim scd̃m legiitimas sanctiones re-¬
is lese maiestatis punitis capite bo
strictione p̃cidi ⁊ bonis femꝑalibus
sꝑoliari. cum longe sit gͣuius et̾nam
qͣm tꝑalem ledere maiestatem. nec hiꝰ
seueritatis censuram ortodoxoꝵ etiã
ex ħedatio filioꝵ qi ciuusdam mise¬
rationis p̃textu debet nullatenꝰ im¬
pedire. cum in multis cãib etiam ẜ
diuinum iudicium filuĩ ꝑ parentib¬
tꝑ̃ałr ꝑuniunt᷑ ñ solum in auctores
em Regi arragoneñ.
Um scd̃m euungłicam ueritatem
oꝑarus mͣcede sit dignus. ac ali¬
bi scriptum sit. qd̾ boiu trituranti
os non debeat infrenari multo ampliꝰ
ouenit digne remunerat᷑onis
uulꝑetulas que uineas dñi sabaoth
ne fidei obseruantram astutis machi¬

Expanded text:
et mandamus. Nec ad eos bona ipsorum ulterius revertantur, nisi eis ad cor redeuntibus et abnegantibus haereticorum consortium aliquis voluerit misereri; ut temporalis saltem poena corripiat, quem spiritualis non corrigit disciplina. Cum enim, secundum legitimas sanctiones, reis laesae majestatis punitis capite, bostrictione praecidi, et bonis temporalibus spoliari, cum longe sit gravius aeternam quam temporalem laedere majestatem. Nec hujusmodi severitatis censuram orthodoxorum etiam exhaeredatio filiorum, quasi cujusdam miserationis praetextu, debet ullatenus impedire, cum in multis casibus etiam secundum divinum judicium filii pro patribtur ultio non solum in auctores  regi Aragonum. Cum secundum evangelicam veritatem operarius sua mercede sit dignus, ac alibi scriptum sit quod bovi trituranti os non debet infrenari, multo amplius convenit digne remunerationis vulpeculas que vineas Domini Sabaoth ne fidei observantiam astutis machi
Abbreviated transcription (Latin):
dampnationis herẽdem. Hũ sunt
caupones qui aqͣm uino ꝯmiscent.
⁊ iurꝰ draconis maureo calice babi¬
nitus abnegantes. Licet aũ contͣ
tas. quia de uanitate ꝯueniunt in
tifera. quin sic̃ cant̾ amplius ser¬
ꝑet inocculto ⁊ iam in aꝑto sue uirꝰ
miqͥtatis effundate dum palliata
sp̃e religionis ⁊ multos decipit sim¬
plices ⁊ quosdam seducre astritos.
fes̃ magr̃ erroris qui non fua̾t dis¬
cipłs titatis. Ne aũ nos qui tibi
mini sabaoth simꝰ apatrefamilias
euũngłico. deputati. ⁊ quib ex of¬
ficio pastorali sunt oues xp̃iomi¬
sse. nec caꝑe uulpes demolientes ui¬
neam dñi. nec arcere lupos ab oui¬
bus uideam᷑ ⁊ hoc m̾ito uocari pos¬
simus canes muti non uãlentes
latrare. ac ꝑdamur cum mał agri¬
colis ⁊ m̾cennario comꝑarem᷑. contͣ
defensores. receptatores. factores. ⁊
credentes ħeticoꝵ aliquid seueriꝰ
duxꝰ statuendum. ut qui ꝓ se ad
uam rectitudĩs reuecari ñ posst̃

Expanded text:
damnationis heredem. Hi sunt damnationis heredem. Hi sunt caupones, qui aquam vino commiscent, et virus draconis in aureo calice Babynitus abnegantes. Licet autem conttas, quia de vanitate conveniunt in tifera, quin sicut cancer amplius serperet in occulto, et jam in aperto sue virus iniquitatis effundat, dum, palliata specie religionis, et multos decipit simplices, et quosdam seducit astutos, factus magister erroris, qui non fuerat discipulus veritatis. Ne autem nos, qui, mini Sabaoth sumus a patre familias evangelico deputati, et quibus ex officio pastorali sunt oves Cristi commisse, nec capere vulpes demolientes vineam Domini, nec arcere lupos ab ovibus videamur, et ob hoc merito vocari possimus canes muti, non valentes latrare, ac perdamur cum malis agricolis, et mercenario comparemur, contra defensores, receptores, fautores et credentes hereticorum aliquid severius duximus statuendum, ut qui per se ad viam rectitudinis revocari non possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nissima creaturaꝵ ad ymaginem
⁊ similitudinem condita ꝯditoris p̃la¬
ta pͥuilegio dignitatis uolucrib celi
inficitur. scãbra rubigine uetustatis.
Peccat enĩ ad extremum ho miserri¬
mus. ⁊ qui non potuit in sui ⁊ mun
redemptionis cirra fines scł̃oꝵ ob̾litus
rit se ip̃m laqueis sue fraudis ũĩe¬
ait ⁊ incidit in foueam qm̃ fecit.
Eoce enim inimico hoĩe messi domi¬
nice sr̃ seminante se men iniquum
segetes in ⁊izania pullulant uel po¬
tius polluunt᷑. triticum arescit &
euanescit in paleas. in flore tinea. ⁊
uulpes in fructu demoliri uinaeam
dominicam moliunt᷑. Noua siquid̾
sub nouo testam̃to achor ꝓgenies de
spoliis iherico reglam auream palli¬
olumq fruat᷑ abyron dathan ⁊ cho-¬
re soboles detestãda. Noiuis thuribu¬
lis ferm̃tatum thimiama noiuis uo¬
lunt altarib adolere. dum nox noc¬
bet ducatum. dum ħeses pullulant.
⁊ quem diuine redlit hereditatis ex¬
ꝑtem. sue ꝯstituit hereticꝰ hesis ⁊

Expanded text:
aginem et similitudinem condita Conditoris, prelata, privilegio dignitatis, volucribus coeli inficitur scabra rubigine vetustatis. Peccat enim ad extremum homo miserrimus; et qui non potuit in sui et munredemptionis circa fines seculorum oblitus, rit, se ipsum laqueis suae fraudis innectit et incidit in foveam quam paravit. Ecce etenim, inimico homine messi Dominice superseminante semen iniquum, segetes in zizania pullulant vel potius polluuntur, triticum arescit et evanescit in paleas, in flore tinea et vulpes in fructu demoliri vineam Domini moliuntur. Nova siquidem sub Novo Testamento Achor progenies de spoliis Iericho lingulam auream palliolumque furatur, et Abiron, Dathan et Chore soboles detestanda, novis thuribulis fermentatum thymiama novis volunt altaribus adolere, dum nox nocco ducatum, dum hereses pullulant et quem divine reddit haereditatis expertem, suae constituit hereticus heresis et
Abbreviated transcription (Latin):
demptionem isrł p̃dycerant in car¬
ne uenturum. pietas xp̃iana recep¬
tet ⁊ sustineat cohabitationem eoꝵ
possunt s potiꝰ asus finib expule¬
runt. in nos uehem̃tius exclaman¬
tes eo qd̾ sustineant᷑ anobis qui ab
ip̃is crucis ꝑatibulo odempnatum
redemꝑtorem nr̃m ueracit᷑ ꝯfitem᷑.
ingrati tm̃ nob̃ existere ñ deberent
retributionem imꝑendunt quam
uixͣ uulgare ꝓuerbium. Mus in
pera. serpens ing̾mio ⁊ ignis in si¬
nusuis osueuert hospitib echib̾e.
accepimꝰ aũ qd̾ iudei quos gr̃a pͥn¬
cipum in suis t̾ris admisit a deo
fc̃i insolentes. ut illos ꝯmittant
fandum ẽ cogitare. faciunt etiã
xp̃ianas filioꝵ suoꝵ nutrices. cũ
in dre resurrectionis dñice. illas
reciꝑe corpus ⁊ sanguinem ihu
xp̃i ꝯtingit ꝑ triduum anteqm
eos lactarent lac infund̾e in latri¬
nam. alia insuꝑ ccͣ fidem catholi
ne diuinam indignationem incͦ¬
rant. cum eos ꝑpetrare paciuntur
impugne. que fidei nr̃e ꝯfusionẽ

Expanded text:
demptionem Israel in carne venturum, pietas Christiana receptet et sustineat cohabitationem illopossunt, sed potius a suis finibus expulerunt, in nos vehementius exclamantes, eo quod sustineantur a nobis, qui ab ipsis crucis patibulo condemnatum Redemptorem nostrum veraciter confitemur, ingrati tamen nobis existere non deberent, retributionem impendunt, quam, juxta vulgare proverbium, mus in pera, serpens in gremio et ignis in sinu, suis consueverunt hospitibus exhibere. Accepimus autem, quod Judaei, quos gratia principum in suis terris admisit, adeo facti sunt insolentes, ut illos committant fandum cogitare. Faciunt enim Christianas filiorum suorum nutrices, cum in die Resurrectionis Dominicae illas recipere corpus et sanguinem Jesu Christi contingit, per triduum; antequam eos lactent, lac effundere in latrinam. Alia insuper contra fidem catholicne divinam indignationem incurrant, cum eos perpetrare patiuntur impune quae fidei nostrae confusionem
Abbreviated transcription (Latin):
tuenda in monasteris ⁊ canonitis re¬
gularib ⁊ religiosis locis pullulasse
reperis sẏmoniacam puitatem. ⁊ta
ut ineis multi p̃cio sint recepti qui po¬
tuis gratis reciꝑi debuissent. immo
etiam ad religionis obseruantiam
inuitari. Dubitas gͥ utr̃ ꝙi mułtitu¬
do reꝑꝑitur in cã seu̾itati sit ad detra¬
hendum. anin tales ex̾cere debeas ri
fun̾t hiꝰ maculati accusatio coram
te fui̾t canonice instituta. pꝰqmͣ cri¬
men ordine fuit iudiciario ⁊ꝓbatum.
tam uidantes qͣm recipientes canõi¬
ce seiu̾tatis ex̾ceas ułtionem. Quod
si dehoc tĩbi ꝑ solam in quisitionem
ostitĩt eos qui ꝑ symoniacam pͣiuta¬
tem in locis talib recepti ab ilł amo¬
tos ad agendam pn̾iam ad monaste¬
ria dirigas arciora. abb̃ib aũ abbissis
ordinum executione sũpendas. Stu
lia p̃sumant ulfius attemptare. s
ĩ. dum taxat gͣtant᷑ acctpiant qd̃ si¬
ne taxatione fu̾it gͣtis oblatum. in¬
ungens ep̃is tius ut hanc ip̃am

Expanded text:
tuenda, in monasteriis et canonicis regularibus et religiosis locis pullulasse repereris Simoniacam pravitatem, ita ut in eis multi sint pretio recepti qui potius gratis recipi debuissent, imo etiam ad religionis observantiam invitari. Dubitas igitur utrum quia multitudo reperiatur in causa, severitati sit aliquid detrahendum, an in tales exercere debeas rigfuerint hujusmodi maculati accusatio coram te fuerit canonice instituta, postquam crimen ordine fuerit judiciario comprobatum, tam in dantes quam in recipientes canonicae severitatis exerceas ultionem. Quod si de hoc tibi per solam inquisitionem constiterit, eos qui per Simoniacam pravitatem in locis talibus sunt recepti, ab illis amotos ad agendam poenitentiam ad monasteria dirigas arctiora. Abbatibus autem, abbatissis,ordinum exsecutione suspendas. Studlia praesumant ulterius attentare, sed illud duntaxat gratanter accipiant quod sine taxatione fuerit gratis oblatum, injungens episcopis ut hanc ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
epõꝵ ap̃ se. ap. existentiꝰum distric¬
tiꝰ inhibemꝰ. ne qͥs h̃eticos receꝑtare
quolibet mͦ. uel d̾efende̾. aut ip̃io fa¬
to firmit̾ statuentes ut siquis aͥd emm
facere soete p̃sumpserit nisi primo
ẜo ue omonitus asua sr̃ hec curane.¬
rit p̃sumꝑtione cessare. ip̃o uire sit
factus insamis. nec ad pu. officia ł
consilia ciuitatum nec adeligendos
aliquos ad hiꝰ nec ad testi ficationẽ
admitratur. Sit etiam intestabił
nec ad hereditatis successionem acce¬
dat. Nullus p̃terea cogatur sr̃ quoc̃q
negotio &dere. Quod si forsan uidex
extiterit. ciuꝰ scĩa nullam obtineat
facultatem. ne cause alique ad enis
audram ꝑferant᷑. si fuerit aduocatꝰ
eius pr̃ocinium nullatenꝰ admittat᷑.
Si tabellio instrum̃ta ꝯfecta ꝑ ip̃m.
nullius penitus sint mͣoͣ. s cum aue¬
tore damꝑnato dampnent᷑ in scl̃ib
ĩd id̾ p̃cipimus obseruari. Si gͦ deri¬
cus ab officio om̃i officio ⁊ beneficio
deponatur. ut in quo maiorem culpa

Expanded text:
em apostolicam existentium, districtius inhibemus ne quis hereticos receptare quomodolibet, vel defendere, aut ipsis fato firmiter statuentes, ut, si quis aliquid horum facere presumpserit, nisi, primo secundove commonitus, a sua super hoc curaverit presumptione cessare, ipso jure sit factus infamis, nec ad publica officia, vel consilia civitatum, nec ad eligendos aliquos ad hujusmodi, nec ad testimonium admittatur ; sit etiam intestabilis, nec ad hereditatis successionem accedat ; nullus preterea ipsi cogatur super quocumque negotio respondere. Quod si forsan judex extiterit, ejus sententia nullam obtineat firmitatem, nec cause alique ad ejus audientiam perferantur. Si fuerit advocatus, ejus patrocinium nullatenus admittatur ; si tabellio, instrumenta confecta per ipsum nullius penitus sint momenti, sed cum auctore dampnato dampnentur. In similibus etiam idem precipimus observari. Si vero clericus fuerit, ab omni officio et beneficio deponatur, ut in quo major est culpa,
Abbreviated transcription (Latin):
missam aut etiam recdlendo solutã.
Alioquin ꝯtingẽt qd̾ alicꝰ fcm in sidi¬
as mnimico parante ei dampnosum
existeret cui penitꝰ displiceret. ⁊ sic
aliquis de fraude sua ꝯmodum de¬
manifestus que non uidicat de oc¬
cultis pena eeñt ca. feriendr. Ld̾¬

Expanded text:
missam aut etiam reddendo solutam alioquin contingeret quod alicuius factum insidias inimico parantis ei damnosum existeret cui penitus displiceret et sic aliquis de fraude sua commodum remanifestus quae non iudicat de occultis poena essent canonica faciendi. D
Abbreviated transcription (Latin):
tus is ate requisitꝰ electionem a te fac¬
tam noluit ofirmare. aliud tñ non
p̃tendens nisi qd̃ de minori loco tͣnͣs¬
latus fu̾as in maiorem. Um̃ cũ hoc tͥ
q̃clam de fr̾ib timorem dĩ p̾ocłis non
rum ad ip̃iꝰ abbatie regimen aspirarẽt.
seniores in eceͤ qd̾ malum unminens
ñ nͥ malo poss depͥmi p̃uidentes. te
in ꝯsulto penitꝰ ignorante ccͣ excõi¬
cationis fc̃e a te sni̾am uenientes
ꝓmiserunt pecuniam ⁊ etiam exco¬
luerunt. sic̃ tibi pꝰ mod̾ ẽ relatum. ⁊
sic ab ep̃o inuitatus institutionem
lib̃e accepisti. ab eo qm̃admodum exi¬
stimabas. Suꝑ hus gͦ nos dux̃ tua
missionem incognitam ⁊ ꝓhibitam.
quemad mod̾ ẽ pͣmissum tibi peccati
macula infligatuur. uel si de ꝓmissio¬
ne nunc tibi cognita tu cum fr̾ib
regimine si decreiu̾mꝰ abstine. Qmͣ¬
ius aũ scd̃m sacroꝵ canoñ instituta
eceͣs ꝑ pecuniã sunt adepti eas dunit¬
tere teneant᷑. qi tn longe diu̾sum ẽ

Expanded text:
tus, is a te requisitus electionem de te factam noluit confirmare, aliud non praetendens, nisi quod de minori loco translatus fueras ad majorem. Verum cum haec tibi quidam de fratribus, timorem Dei prae oculis non rum ad ipsius abbatiae regimen aspirarent, seniores in Ecclesia quod malum imminens non nisi malo posset deprimi praevidentes, te inconsulto et penitus ignorante, contra excommunicationis a te factae sententiam venientes, promiserunt pecuniam et etiam exsolverunt, sicut tibi postmodum est relatum; et sic ab episcopo invitatus, institutionem libere accepisti ab eo, quemadmodum aestimabas. Super his ergo nos duxit promissionem incognitam et prohibitam, quemadmodum est praemissum, tibi peccati macula infligatur, vel si de promissione nunc tibi cognita, tu cum fratribus, regimine, si decreverimus, abstinere. Quamvis autem secundum sacrorum canonum instituta ecclesias per pecuniam sunt adepti, eas dimittere teneantur, quia tamen longe diversum est