comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nascitur: ap̃ masamonas inbreue ut serunt di¬
itino. Intienit᷑ ad reꝑcussũ iune plent. Omnia
atĩ gn̾a: sculpattre resisttint. Aiabamdina dic¬
ta: ab alabando asie regione. etuus color adcal¬
cedonium uadit.s rarus. Ditcontides ex
ccrebro draconis ertut᷑. que nͥ uiuenti abscisa
fu̾it: non inge̾mascit. Untde ⁊ eã magi dormi¬
entib diaconib amputant. audaces eñ ui¬
ri: explorant draconũ specus. spargunt ibi
gnimina meclicata adincitandꝰ̾ draconis sopo¬
rem. atꝙ ita sop̃no sopitis capita desecant:⁊
geminas detrahunt. stint autẽ cancdore tuĩs¬
lucido. uisu cartim orientis reges p̃cipue głan¬
cur. Cri soprassus ethiopieꝰe. quẽ lapidem
lux celat. prodit obscuritas. nocte enimigne¬
us ẽ. die anreus. flogites ex ꝑsidaẽ ostentans
croceus initis stellas continens elangdas ⁊ sũb
nuibilo renitentes. Erimscion int̾ gracisima ᷤᷤ
aspicit᷑ exigneo colore radians auroportan¬
te socum inextremitatib candidam luceoi.

Expanded text:
t ferunt, divino: invenitur ad repercussum lunae plenae. Omnia autem genera sculpturae resistunt. Alabandina dicta ab Alabanda Asiae regione, cuius color ad carchedoniam vadit, sed rarus. Dracontites ex cerebro draconis eruitur. Quae nisi viventi abscisa fuerit, non ingemmescit; unde et eam magi dormientibus draconibus amputant. Audaces enim viri explorant draconum specus, spargunt ibi gramina medicata ad incitandum draconum soporem, atque ita somno sopitis capita desecant et gemmas detrahunt. Sunt autem candore translucido. Usu earum orientis reges praecipue gloriantur. Chrysoprasus Aethiopicus est; quem lapidem lux celat, prodit obscuritas. Nocte enim igneus est, die aureus. Phlogites ex Persida est, ostentans croceus, intus stellas continens languidas, et sub nubilo renitentes. Hormiscion inter gratissimas aspicitur, ex igneo colore radians auro portantem secum in extremitatibus candidam lucem.
Abbreviated transcription (Latin):
go neptam uoguertint. maioris uitritis
⁊ uehemens rncalore. Gnnictilaris herba
stibsternittr obscorpionũ iĩ repellendam.
Glactioliuis quod sit foliis gladii similibus
Mirobalanum.
Scitia: quod nocens sit. de qria suꝑstitiogĩ¬
tiluim dicit. quod si integra ad limina
cos ag̃cis dicta: quod terre adhereat. ⁊ odorẽ
pimi hat. hanc latini eucurbita tularẽ uo¬
cant. quod ex parce odorem cucurbite refe¬
rat. S tasis acͥa nascittir locis amenis. Sple¬
nus dicta. quiod splenẽ auferat. siie iscolope¬
dios eo quod foliaetuis ipsus iscolopendo aom¬
malisint similia. nascitur inhrudis pet̾s.
uoluus appellatiis quod sit radix enis uolt¬
bilis atq rotunda. Stoetas in insulis stoe¬

Expanded text:
go nepetam, vocaverunt, majoris virtutis, et vehemens in calore. 362 83. Genicularis herba substernitur ob scorpionum vim repellendam. Gladiolus, quod sit foliis gladii similibus, . Mirobalanum .Scylla, quod nocens sit, de qua superstitio gentilium dicit, quod si integra ad limen, aepitys a Graecis dicta, quod terrae adhaereat, et odorem pini habeat. Hanc Latini cucurbitularem vocant, quod ex parte odorem cucurbitae referat. Staphysagria nascitur in locis amoenis. Asplenos dicta quod splenem auferat; sive scolopendrios, eo quod folia ipsius scolopendro animali sint similia. Nascitur in humidis petris. Volvus appellatus quod sit radix eius volubilis et rotunda. Stoechas in insulis Stoe
Abbreviated transcription (Latin):
mum. in hoc ꝙͦ exemplumẽ quod admixta
herba elictropio quib additis ꝑ cantationi¬
bus gerentem conspici negent. gignit᷑ autem
incipro ⁊ asfrica. sel melior ẽ methiopia. Sa¬
cula gemina prisim coloris apud caldeos. cꝰ
tanta uisẽ ut ꝑmeantes naues eꝓfundo petat.¬
⁊ carinis ita ceneantir tenaciter ad hereat. ut
nisi abrnsa parte ligni iuix separaretur. Mix¬

Expanded text:
mum in hoc quoque exemplum est, quoniam admixta mum in hoc quoque exemplum est, quoniam admixta herba heliotropio quibusdam additis precationibus gerentem conspici negent. Gignitur in Cypro et Africa, sed melior in Aethiopia. Sagda gemma prasini coloris apud Chaldaeos. Cuius tanta vis est ut permeantes naves e profundo petat, et carinis ita tenaciter adhaereat ut nisi abrasa parte ligni vix separetur. Myr
Abbreviated transcription (Latin):
donesfame ⁊ tempestate fessi cũ herbarũ ra-
ta: nebtilis cooꝑta. land̾ anaruigantib inuen¬
ca: sed obhoc locus. ⁊ gemia nom̃ ex carisa¬
accepit. Namtoparim trogoditaꝵ lingua
significationẽ ht̃ querentis. Est autẽ ampliᷤ¬
sima gemmartim eadem sola nobilium. limi¬
na lunam sentit. genera eiis duo. lallaica
colore uiritis ⁊ parsens. ⁊ nimis crassa. nichil
iocundius. aurum decens. Unde ⁊ appł
bus geliclis. ocł modo excuberans. Moloti¬
tes spissius nitens ⁊ crassior quã smaragdus
a colore maltie nomen accepit. mnreddendis
laudata signis. nascitur in arabia. Uiotraro¬
pia uiridi colore ⁊ nubilo stellis puniceis suꝑ¬
sparsa tum sangͥneis uenis causa nominis.
de effectu lapidis ẽ. nam deiecta in labris ene¬
is solis ractios mutat sangͥneo reꝑcusso extͣ¬
a quam autem speculi modo solem accipit
dep̃henditq eus defecttis stibeuntem lunã
ostendens magoꝵ in prudencie manifestisi¬

Expanded text:
aedones fame et tempesaedones fame et tempestea nebulis cooperta tandem a navigantibus est inventa et ob hoc locus et gemma nomen ex caaccepit; nam τοπάζειν Trogodytarum lingua significationem habet quaerendi. Est autem amplissima gemmarum; eadem sola nobilium limam sentit. Genera eius duo. Callaica colore viridi, sed pallens et nimis crassa; nihil iucundius aurum decens; unde et appebus gelidis, oculi modo extuberans. Molochites spissius virens et crassior quam smaragdus a colore malvae nomen accepit, in reddendis laudata signis. Nascitur in Arabia. Heliotropia viridi colore et nubilo, stellis puniceis supersparsa cum sanguineis venis. Causa nominis de effectu lapidis est; nam deiecta in labris aeneis radios solis mutat sanguineo repercussu; extra aquam autem speculi modo solem accipit, deprehenditque defectus eius subeuntem lunam ostendens. Magorum inpudentiae manifestissi
Abbreviated transcription (Latin):
dani colore dicitus secd uilis. cuius alt̾m
genus sangunis punctis ab orret. terciũ¬
cdistinctum uirgtilis tͥb candidis. Borillꝰ
inindia gignitur. gentis sue lingua nom̃
hñs uiriditate simuis smaragdo. s cũ pal¬
lore. politur autẽ ab indis in sex angula
forma. ut ebitudo coloris reꝑcussione an¬
geloꝵ excitetur aliter politus non habet¬
colorem fulgorẽ. genera eirs nomen. nouẽ.¬
⁊ hr̃ india mutit. Crisoprassus indicus
ẽ colore porri sucũ reserens. aureis int̾ue¬
mentib guitis. Unde ⁊ nomen accepit.
quẽ quidꝰ berilloꝵ generi adiudicaue¬
runt. Iaspis degreco iniatinuĩ uiridis gẽ-¬
ma interp̃tatur. Ias quippe: iurido. pi¬
nasim gemina dieitr. Est autems maragdo
tũe ⁊ aitile eẽ gestamib. quod credere nonfi¬
dei sed suꝑsticionisẽ. Toparion ex uirenti
genere ẽ. omniq colore resplendens. intienta
pͥmum inarabie insula. inqua trogotite p̃¬

Expanded text:
danti colore dictus, sed vilis. Cuius alterum danti colore dictus, sed vilis. Cuius alterum genus sangudistinctum virgulis tribus candidis. Beryllus in India gignitur, ventis suae lingua nomen habens, viriditate similis smaragdo, sed cum pallore. Politur autem ab Indis in sexangulas formas, ut hebetudo coloris repercussu angulorum excitetur; aliter politus non habet fulgorem. Genera eius novem. Et hunc India mittit. Chrysoprasus Indicus est, colore . . ., porri sucum referens, aureis intervenientibus guttis, unde et nomen accepit. Quem quidam beryllorum generi adiudicaverunt. Iaspis de Graeco in Latinum viridis gemma interpretatur; ias quippe viride, pinasin gemma dicitur. Est autem smaragdo tiae et tutelae esse gestantibus, quod credere non fidei, sed superstitionis est. Topazion ex virenti genere est omnique colore resplendens, inventa primum in Arabiae insula, in qua Trogodytae pr
Abbreviated transcription (Latin):
herbas uirentes frondesq exuꝑat infictens cͥ¬
ea se uiriditate reꝑcussum aerem sctlpentibuꝰ
quoq gemimas nulla gratior oc łoꝵ refectio ẽ.
suius corpuis si extentumẽ: sic̃ specłmita ima¬
gines recichit. Quippe uͦcesar gladiatoꝵ pug¬
nas inspectabat. in smnaragdo ẜpectabat. geux¬
racius duodecim. s nobiliores sitici. qui insci¬
ticagente repperiiꝑ reꝑuintur. sedm locum
cenentes bacͥtam. colliguntur enim incõmis¬
suris saroꝵ flante aquilone. tunc enĩ cellure
deoꝑta int̾micant. quiahis uetis harene maxi¬
me mouentur. Tercium egiptii hñt. reliqui
inmetallis erariis inuenirintur. s uiciosi
nam aut ere aut plumbo uł apilamentis ł
salis similes notas hñt. S marigdi autem
mero ⁊ uiridi ꝓficuint oleo. quamius nat᷑a
inbuantur. Calcos smaragdus dicta quod
iuridis sit ⁊ turbida aeris uenis. hec inegip¬
to uł cipro insula nascitur. Prasuis ꝓuiri¬

Expanded text:
herbas virentes frondesque exsuperat, inficiens ciherbas virentes frondesque exsuperat, inficiens circa se viriditate repercussum aerem. Sculpentibus quoque gemmas nulla gratior oculorum refectio est. Cuius corpus si extentum est, sicut speculum ita imagines reddit. Quippe Nero Caesar gladiatorum pugnas in smaragdo spectabat. Genera eius duodecim, sed nobiliores Scythici, qui in Scythica gente reperiuntur. Secundum locum tenent Bactriani: colliguntur enim in commissuris saxorum flante Aquilone; tunc enim tellure deoperta intermicant, quia his ventis arenae maxime moventur. Tertium Aegyptii habent. Reliqui in metallis aerariis inveniuntur, sed vitiosi; nam aut aeri, aut plumbo, vel capillamentis, vel salis similes notas habent. Smaragdi autem mero et viridi proficiunt oleo, quamvis natura inbuantur. Chalcosmaragdus dicta quod viridis sit et turbida aereis venis. Haec in Aegypto vel Cypro insula nascitur. Prasius pro viri
Abbreviated transcription (Latin):
nigris dignissima barris. De Gemmis.ui.
corem tͥbuunt. uenustate colorũ
pmordia eiris arcipe cancaso. fabule fer̃t
pmetheum pͥmum fractnentũ saxi eris
mehnisisse ferro aedigito circundasse hisꝙ
inicis cepisse anulum atq gemiinan. be¬
nera gemmnarum in mimerabilia ẽẽ tra¬
duntur. equib nosea tantum que pͥnei¬
pasia sunt. sirie notissima ad notauimris.
gemime uocate: quod instar gãmim uins¬
luceant. Preciosi lapides ideo dicti sunt:
quia care ualent. suie ut a iulib discer¬
ni possint. sei quod rari sint. Onme enĩ
quod mrumẽ magnum ⁊ p̃ciosum uocat᷑.
sicut ⁊ insamuhelis uolumine legitir. et
scrmo dñi p̃ciosus erat in isrł. hocẽ rarcis.
mnium De uiridioribꝰ gõmis. uii.
gemmarũ uiremitum smnamgdiis pͥn¬
ccipatum hr̃. cui uet̾es t̾ciam post
margattas ⁊ uniones tͥbutint dignitatẽ.
Smiragdus anima uiricatie uocatus. Ommne
enim saris uuide amartuim clidatr. nullis enim

Expanded text:
nigris dignissima barris? CAPUT VI. De gnigris dignissima barris? CAPUT VI. De gecorem tribuunt venustate colorum. Primordia earum a rupe Caucasi. Fabulae ferunt Prometheum primum fragmentum saxi ejus inclusisse ferro, ac digito circumdedisse initiis coepisse anulum atque gemmam. Genera gemmarum innumerabilia esse traduntur, e quibus nos ea tantum quae principalia sunt sive notissima adnotavimus. Gemmae vocatae quod instar gummi transluceant. Pretiosi lapides ideo dicti suquia care valent, sive ut a vilibus discerni possint sive quia rari sunt; omne enim quod rarum est magnum et pretiosum vocatur, sicut in Samuelis volumine legitur ‘et sermo Domini pretiosus erat in Israel’, idest rarus. De viridioribus gemmis . Omnium gemmarum virentium smaragdus principatum habet, cui veteres tertiam post margaritas et uniones tribuunt dignitatem. Smaragdus a nimia viriditate vocatus; omne enim satis viride amarum dicitur. Nullis enim
Abbreviated transcription (Latin):
ad terenda colliria quadam utilitate natura¬
li contieniens. Sienites circa siciniũ sicium¬
cił thebas nascitur. trabes exeofecere reges.
loris maculis distinctus. eitius pͥmũ tisũ
instile ciclades dederrint. Lesbus luuidior
ẽ pauio hoc sed ⁊ ip̃e duĩsi coloris macuilaᷤ
hñs. Corinthens amomiace gate similis.
cũ uarietaite qduisoꝵ in colonim corentho pͥm̃
reptus. exeo quo lumine ingentes: liminaqꝙ: si¬
unt actrabes. Caristeum uuride. optim̃. nom̃
ab aspectu hñs. eo quod grattis sit his qri gem¬
mas sculpunt. eius enim uiriditas reficit
oculos. Numidicum marmor: iimidia
mittit. quod ad cutẽ sticum dimittit eroco
similem. Unde ⁊ nomen accepit. non cru¬
stis s massa ⁊ liminum usu aptum. Lucul¬
leum marmor nascitur in theo nisula. cꝰ
lucullens: consul nomen aecepit declit: qͥ
delectattis illo: pͥmus romam intiexit. solũq
hoc marmor pene abamatore nomen acce

Expanded text:
ad terenda collyria quadam utilitate naturaad terenda collyria quadam utilitate naturali conveniens. 11. Syenites circa Syenem, vel Thebas nascitur; trabes ex eo fecere reges. 12. rsis coloris maculis distinctus est, cujus primum usum insulae Cyclades dederunt. 13. Lesbius lividior est paulo hoc, sed et ipse diversi coloris maculas habens. 14. Corinthaeus, Ammoniacae guttae similis cum varietate diversorum colorum, Corintho primum repertus: ex eo columnae ingentes, liminaque fiunt, ac trabes. 15. Carystium viride, optimum nomen ab aspectu habens, eo quod gratum sit iis qui gemmas sculpunt; ejus enim viriditas reficit oculos. 16. Numidicum marmor Numidia mittit, ad cotem succum dimittit, 263 croco similem, unde et nomen accepit, non crustis, sed in massam et liminum usum aptum. 17. Lucullaeum marmor nascitur in Chio insula, cui Lucullus consul nomen dedit, qui delectatus illo primum Romam invexit, solumque pene hoc marmor ab amatore nomen accep
Abbreviated transcription (Latin):
las diu̾so motlo colligunt. nam augusteũ
nnclatim uł cͥspũ inu̾tices. tib̾ium sparsa
non contioluta canicies. Hurpiuitas exegip.¬
toẽ rribens candidis mnĩienientib punctis.
nominis ẽ cansaqͥ: rtibeat ut purpura. Ba¬
sanites ferreo colore sine cdiiricia. unde ⁊ nom
eidatiimẽ. inuentum in egipto ⁊ ethiopia.
Alabaustrris lapis candidtis int̾rincttisita¬
riis colorib. exquo erangłici illius unguen¬
ti uasculum stut. Lauant enim hunc adua¬
sa unguentaria. qm̃ optime seruare incor¬
ruptaᷤ dicitur. Nascitur cͥca thebas egtptias
⁊ damascuimsirie ceceris candidior. probatis¬
diniis cognomento. hicap̃ parõ insulam nas
tus mensure non ultra cuibita bina candore
ꝓrimo eboris ad quandã similitudinẽ ediiso
niger. Alabandictis terre sue nomine nuim¬
eupanuis. purpure aspectti similis iste mori¬
ente: igni liqnatur. atq adtisum utristm¬
ditur. Thebaicus inter tinctts aureis giiniᷤᷤ

Expanded text:
las diverso modo colligunt. Nam Augusteum las diverso modo colligunt. Nam Augusteum undatim est crispum in vertices; Tiberium sparsa, non convoluta, canitie. Porphyrites in Aegypto est rubens, candidis intervenientibus punctis. Nominis eius causa quod rubeat ut purpura. Basanites ferrei coloris sive duritiae; unde et nomen ei datum est: inventus in Aegypto et Aethiopia. Alabastrites lapis candidus, intertinctus variis coloribus, ex quo Evangelici illius unguenti vasculum fuit. Cavant enim hunc ad vasa unguentaria, quoniam optime servare incorrupta dicitur. Nascitur circa Thebas Aegyptias et Damascum Syriae, ceteris candidior, probatischnites cognomento. Hic apud Paron insulam nascertus, mensura non ultra cubitos binos, candore proximo ebori quadam similitudine. E diverso niger Alabandicus terrae suae nomine nuncupatus, purpurae aspectu similis. Iste in Oriente igni liquatur, atque ad usum vitri funditur. 10. Thebaicus interstinctus aureis guttis i
Abbreviated transcription (Latin):
pertus pͥmum inhis pania citeriori circa se.¬
gobrigam urbem. Inuenitur enim sub ter¬
ra ⁊ esfossus exciditur. atq funditur inqͣs¬
libet tenues crustas. De marmoribus .u.¬
ost lapidum genera ueniemꝰ ad
marmora. namint̾ lapides ⁊ mar¬
mora disferentia ẽ. Nam marmora
dicuntur eximii iapides. que maculis ⁊ colo¬
rib cõmentantur. marmor sermo grecusẽ
atiriditate uocatus. ⁊ quamuis postea et
alii coloris iueniant᷑: nomon tamen pͥsti¬
num auiriditate retinuerunt. Marmoꝵ
colores ⁊ genera innumerabilia sunt. non
tamen omiã ercipib exciduntur. sed mul¬
ta subterra sparsa sunt. ⁊ p̃ciosissimi gn̾is
⁊ uocabłm traxit. Ophites serpentiũ ma¬
culis sumilisẽ. Unde ⁊ uocabłm sumpsit.
dinum. Atigusteum ⁊ tibertũ in egipto au
gusti ⁊ tib̾is pͥmum pͥncipatu reꝑta siunt diᷤ¬
ferentia eoꝵ ẽ ab ophite. cũillesicut p̃ctiximꝰ
serpentium maculis sit similis. h ec macu¬

Expanded text:
pertus primum in Hispania citeriori circa Sepertus primum in Hispania citeriori circa Segobricam urbem. Invenitur enim sub terra et effossus exciditur atque finditur in quamlibet tenues crustas. De marmoribus . Post lapidum genera veniemus ad marmora. Nam inter lapides et marmora differentia est. Nam marmora dicuntur eximii lapides, qui maculis et coloribus commendantur. Marmor sermo Graecus est a viriditate vocatus, et quamvis postea et alii coloris inveniantur, nomen tamen pristinum a viriditate retinuerunt. Marmorum colores et genera innumerabilia sunt. Non tamen omnia e rupibus exciduntur, sed multa sub terra sparsa sunt et pretiosissimi generis,et vocabulum traxit. Ophites serpentium maculis simile, unde et vocabulum sumpsit. durum. Auggusti, et Tiberii primum principatu reperta sunt. Differentia eorum est ab ophite, cum illud, ut praediximus, serpentium maculis sit simile. H
Abbreviated transcription (Latin):
similititom̃e teste hãt iisus eius ꝓprinice.
Melanites lapis diclus ẽ. eo quiod melleũ et
dulcem sucum ennttat Hismiris lapis asper
⁊ indomitus. quia omnia actterens. ex quo lapi¬
de gemine terunitir. Crisites: colore similis o¬
cree inuenitur megqpium. Amittites simil
secdlacteus cũ resoluitur remordens uehenĩ¬
ter. Corcimis albus ẽ. duriorq alho. pario.
Molotius ueluti uiridis ⁊ griuis mueni¬
tur inegipto. Tuscri lanus aloco italie cdic¬
tus. difsilire igni traditur. sabimus. friscuꝰ.
atdito oleo etiam lucere fertur. est ⁊ quidã
lapis unidis nehementer igni refistens. Sifi¬
nuis mollis ⁊ candituis excalestictous oleo
nigrescit atq durescit. Lapibes quoq me¬
dicinalium mortariorum ⁊ pigmentorum
usibus apti. Edesnis p̃ctpitus ⁊ inde cola¬
tis. Thebaicus quoq ⁊ balsanites lapides
nichil ex sese remittentes. Specularis lapis
uocatus ẽ. quod uitri more transluceat. re¬

Expanded text:
similitudinem testae habeat: usus eius pro pumice. similitudinem testae habeat: usus eius pro pumice. Melanites lapis dictus est eo quod melleum et dulcem sucum emittat. Smyris lapis asper et indomitus et omnia adterens, ex quo lapide gemmae teruntur. Chrysites colore similis ochrae invenitur in Aegypto. Hammites similis ti viridis, sed lacteus cum resolvitur, remordens vehementer. Coranus albus est duriorque Pario. Molotius veluti viridis et gravis invenitur in Aegypto. Tusculanus, a loco Italiae dictus, dissilire igni traditur. Sabinus fuscus addito oleo etiam lucere fertur. Est et quidam viridis lapis vehementer igni resistens. Siphnius mollis et candidus, excalfactus oleo nigrescit atque durescit. Lapides quoque medicinalium mortariorum et pigmentorum usibus apti: etesius praecipuus et inde chalazius; Thebaicus quoque et basanites lapides nihil ex sese remittentes. Specularis lapis vocatus est quod vitri more transluceat; re
Abbreviated transcription (Latin):
desuꝑ lacceum adtͥtus dimitat. Obstus ba-
pif igerẽ translicidus.⁊ intri hñs sumlitudi¬
nem. ponitur inspeculis parietum pp̃ imagi¬
numumbras recidendas. geminas multi exeo
faciunt. nascitir inindia ⁊ insamo italie. Mi¬
tridas lapis eufratis: sole reꝑcussus ⁊ coloribus¬
micat uariis. Eritis lapides inuenrunt᷑. in ni¬
dis aquilarum auint binos inueniri. matrẽ
⁊ feminam. nec sine his patere parere aquilas.
horum masculus duicis. similis galle subru
tilus. femineus uͦ: pusillus acmolłis. alligati:
aliquid uulue excmdunt. nisicito parcurien-¬
tibis anferantur. fingites capadocie lapis du¬
ricia marmoris. candidiis atq translucens
exquo quondam templum constructum ẽ.
aquodam rege forib aureis. quib larisis
claritas mitis diurna erat. Emites ebori simib
in quo darium conditũ ferunt. parioq simi¬
lis caudore ⁊ duricia minus tantum pondero¬
sus qui porus uocatur. Ostracides uocatus qd̾

Expanded text:
de se lacteum adtritus dimittat. Obsius de se lacteum adtritus dimittat. Obsius pis niger, translucidus, et vitri habens similitudinem. Ponitur in speculis parietum propter imaginum umbras 258 reddendas. Gemmas multi ex eo faciunt, nascitur in India, et in Samnio Italiae. Mitridax lapis Euphratis, sole remicat variis. Aetites lapides reperiuntur in nidis aquilarum. Aiunt binos inveniri, marem et feminam, nec sine his parere aquilas: horum masculus durus, similis galltilus: femineus vero pusillus, ac mollis. Alligati aliquid vulvae excidunt, nisi cito parturientibus auferantur. 23. Phengites Cappadociae lapis, duritia marmoris candidus, atque translucens, ex quo quondam templum constructum est a quodam rege foribus aureis, quibus clausis claritas intus diurna erat. in quo Darium conditum ferunt, Parioque similis candore et duritia, minus tantum ponderosus, qui porus vocatur. Ostracites vocatus quod
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑib tec absumentes. Ematites appellatuᷤ
so quod cote resolitꝰ: incolorẽ ueniat sangͥs
ẽ ancem ad mod̾ luudus. ẽ ⁊ ferrugineris nasti¬
tur inultime egipti babiloma ⁊ hnspama. an¬
drodo macus colore niger. pondere ⁊ cduricia
insignis. Unde ⁊ nomentraxit. p̃cipuus reꝑi¬
tur inaffirca. trahere aũ inse aitrũ argentũ
uł esdicitur. quiq attritus ut ematites: inco¬
lorem rectigatur sanguinis. Iscito inuenit᷑
multima hisparria. c̾roco sumlis eũ ieui ful¬
gore facile fricabilis. Armauthos appellatꝰ
aueterib eo ꝙ. si ex tp̃o uestis fui̾t contacta:
conin ignẽ resistat. ⁊ igne inposita: non ard̃¬
at. s splendore accepto: nritescat. ⁊ ẽ scissi alu¬
minis sumilis. ueneficiis resistens om̃ib speci¬
aliter magorum. Batracites similis ẽ terre
laminose ccusibilis. Galactites colore cinere¬
iis. guistii suaius. sedideo uocatus. quod quiddã

Expanded text:
corporibus nec absumendis haematites appellatus, corporibus nec absumendis haematites appellatus, eo quod cote resolutus in colorem veniat sanguinis. Est autem ammodum lividus; est et ferrugineus. Nascitur in ultima Aegypti, Babylonia et Hispania. Androdamantus colore niger, pondere et duritia insignis, unde et nomen traxit, praecipuus reperitur in Africa. Trahere autem in se argentum vel aes dicitur, quique adtritus, ut haematites, in colorem redigitur sanguinis. Schistos invenitur in ultima Hispania, croco similis, cum levi fulgore, facile friabilis. Amiantos appellatus a veteribus eo quod, si ex ipso vestis fuerit contexta, contra ignem resistat et igni inposita non ardeat, sed splendore accepto nitescat; et est scissi aluminis similis, veneficiis resistens omnibus, specialiter magorum. Batrachites similis est testae laminis scissibilis. Galactites colore cinereus, gustu suavis; sed ideo vocatus quod quiddam
Abbreviated transcription (Latin):
pellatus. hic integer fluctuari dicit᷑. cõminu¬
ius mergi. Arabicus similicẽ eboris sine ulla
micula. hic defricatus ad cotem sucum demit.¬
ct croco similem. Iudaicus lapis albusẽ.
atq inscemate glandis scͥptures subinuicẽ
modulatus quas greci gramas appellant.
Samus asamo insula ubi reꝑitur: uocatuis.
⁊ ẽ giatuis ⁊ candidꝰ. poliendoi auro utilis.
Oenphitis uocattis a loco egipti.⁊ ẽgemman¬
tis nature. hic tritus atq: inhis que urenda
sunt ⁊ scanda exaceto inlinittis: ita obati¬
pescere facit corpus: ut non sentiat ciricia¬
tam. Sarcophagus lapis ctictus. eo quod cor
pora defuinctoꝵ condita in eo infra quadragin¬
ca dies absumunt᷑. i oͥroi enĩ gͥce: arta dicit᷑.
sigos cometere. Nascitur autẽ in troade
silliq uena scinctitur. sunt ⁊ eiusdem gene¬
ns moriente sara. que etiam uiuontib auli¬
gale rodiuit corꝑa. mitiores autẽ seruandis

Expanded text:
pellatus; hic integer fluctuari traditur, comminupellatus; hic integer fluctuari traditur, comminutus mergi. Arabicus similis est eboris sine ulla macula. Hic defricatus ad cotem sucum dimittit croco similem. Iudaicus lapis albus est atque in schemate glandis, scripturis subinvicem modulatus, quas Graeci γραμμὰς vocant. Samius a Samo insula, ubi reperitur, vocatus: et est gravis et candidus, poliendo auro utilis. Memphitis vocatus a loco Aegypti; et est gemmantis naturae. Hic tritus atque in his quae urenda sunt et secanda ex aceto inlinitus ita obstupescere facit corpus ut non sentiat cruciatum. Sapora defunctorum condita in eo infra quadraginta dies absumuntur, σὰρξ enim Graece caro dicitur, φάγειν comedere. Nascitur autem in Troade vena scinditur. Sunt et eiusdem generis in oriente saxa, quae etiam viventibus alligata erodunt corpora. Mitiores autem servandis
Abbreviated transcription (Latin):
qualitatem. cuuis płĩmus ignis. siquidẽ
facile scintillas emnittit. hic tenentis manõ
si uehementus p̃mattir daddiurit. p̃ꝑqͦt
nomen ab igne accepit. Est aũ alius puił
uulgatis. qtĩe uiũ lapidem appellant.
pnam appeslat. Selinicis qu̾i latine lunã¬
ais interp̃tatur. eo quodint̾iorẽ eius candorẽ
cũ luna crescere atq deficere aiunt.gignit᷑
mpsida. dionisuis lapisftiscus ⁊ rabentibus
notis sparsus. uocatur aritẽ ita. quia siaque
mixtus conteratur: unum flagrat.⁊ quod
millomirumẽ ebrietati resistit. Traicuis ni¬
geri sonorus nascitur influmine. cuius nom
ẽ pontus ineqͥtia. frigius lapis ex lococraxit.
utabuilũ. nascitur enĩ infrigia colore palli¬
dus mediocriter. giiusẽ aũ gleba pumicosa
untur: antea uino ꝑfusus flatusq follibus
donecrubescat. acrursus dulci iuno extin¬
gincur. ternis uicib tingendis uestib tm̃
ittilis. Sinus lapis asina uibi reꝑitur: ap¬

Expanded text:
qualitatem, cuius plurimus ignis, siquidem qualitatem, cuius plurimus ignis, siquidem facile scintillas emittit: hic tenentis manum, si vehementius prematur, adurit, propter quod ab igne nomen accepit. Est alius pyrites vulgaris, quem vivum lapidem appellant, petram vocant. Selenites, qui Latine lunaris interpretatur, eo quod interiorem eius candorem cum luna crescere atque deficere aiunt, gignitur in Persida. Dionysius lapis fuscus et rubentibus notis sparsus. Vocatur autem ita quia, si aquae mixtus conteratur, vinum fragrat, et quod in illo mirum est, ebrietati resistit. Thracius niger et sonorus; nascitur in flumine cuius nomen est Pontus in Equitia. Phrygius lapis ex loco traxit vocabulum; nascitur enim in Phrygia, colore pallidus, mediocriter gravis. Est autem gleba pumicosa. Uritur antea vino perfusus flatusque follibus donec rubescat, ac rursus dulce vino extinguitur ternis vicibus, tinguendis vestibus tantum utilis. Syrius lapis a Syria, ubi reperitur, ap
Abbreviated transcription (Latin):
uente manu ctim lapide: fercũ cursu desu¬
ꝑ mouebatur. Unde ftictum ẽ ut quodã uitẽ¬
plo simulachrum ẽ ferro pendere maere
uiderectr. E et quippe ⁊ alus inechiopia
magnes. qui ferrum abigit. respuitꝙ. Omi
aute magnes tantomelior ẽ. quanto magise¬
ruleus ẽ. Gagates lapis pͥmus nuentus est.
insicilia ga̾gatis fluminis fluore reiectas am
⁊nominattis. licet mbritonina sit płtintis. ẽ
autem niger: planus. leuis. ⁊ ardens. igni
aduinc̾tus. fictilia ex eoscͥpta non delentur
aqua. oleo restinguit᷑. Asbeston arcadie
lapis ferrei coloris abigne nom̃ sorritus eo
quod accensus semel numꝗͣ extinguitur
De quo lapide mechatucũ aliquid ars hu¬
mana oblicaẽ. quod gentiles capti sacrile¬
gio mirarent᷑. Deniqͥ: intemplo quodamfu¬
isse ueneris fanum: ibiq candelabitumd̾
in eo lucertiam sub diuo ardentẽ sie. ut ea
nulia tempestas. nullus himber extingl̃t
Piritis ꝑsicus lapis fuliius aeris simulas

Expanded text:
vente manu cum lapide ferrum cursim desuvente manu cum lapide ferrum cursim desuper movebatur. Unde factum est ut in quodam templo simulacrum e ferro pendere in aere videretur. Est quippe et alius in Aethiopia magnes qui ferrum omne abigit respuitque. Omnis autem magnes tanto melior est quanto magis caeruleus est. Gagates lapis primum inventus est in Sicilia, Gagatis fluminis fluore reiectus; unde et nominatus, licet in Brittania sit plurimus. Est autem niger, planus, levis et ardens igni admotus. Fictilia ex eo scripta non delentur;aqua, oleo restinguitur. Asbestos Arcadiae lapis ferrei coloris, ab igne nomen sortitus eo quod accensus semel numquam extinguitur. De quo lapide mechanicum aliquid ars humana molita est, quod gentiles capti sacrilegio mirarentur. Denique in templo quodam fuisse Veneris fanum, ibique candelabrum et in eo lucernam sub divo sic ardentem ut eam nulla tempestas, nullus imber extingueret. Pyrites Persicus lapis fulvus, aeris simulans
Abbreviated transcription (Latin):
tissimus. caleifi uuadicta. quia dumsit cac¬
tum srigida mitis occultum continet ignem.¬
erũpit. Natura ruis mirum aliquid facit. pꝰ ꝙͣ.
tur. quib solet ignis extingui. Oleo extingͥ¬
tur quo solet ignis accendi. usis eiis struc¬
tiuis fabrice necius. Nam lapis lapidi non pͦ
elapide albo ⁊ duro melior structts. exmol
ta non abherendo infabricis ut quidam uolt᷑.
hiius ꝓbatio dicta: si maniui in p̃ssa stridat.
aut sunuestẽ candidã sparsa. nichil sordis re
linquat. de lapidibus insignioribus .iiii.¬
agnes lapis inditus ab inuentore noca¬
cus. fuit aũ iindia pͥmctm reꝑitis.
clauis crepidarum bactili ⁊ cuspide herens.
cũ armenta id magnes pasceret. Posteaes piᷤ¬
sim intieuttisn. ẽ autẽ colore ferrugineus sec
ꝓbatur: cũferro aditinctus euis fccent mptũ.
namadeo ap̃pherdit ferram ut cathenam
faciat a nuloꝵ. Unde ⁊ eũ urilgtis ferrt̃ utuũ
lapidem tenuent. stibuase argentẽ. feruiqͥ
suꝑ argentum posti̾it: deinde subter mo-¬

Expanded text:
i. Calx viva dicta, quia dum sit tactu frigida, intus occultum continet ig. Natura ejus mirum aliquid facit: postquam tur, quibus solet ignis exstingui: oleo exstinguitur, quo solet ignis accendi: usus ejus structuris fabricae necessarius. Nam lapis lapidi non potctus. Calx e lapide albo et duro melior: quod ta, non ab adhaerendo in fabricis, ut quidam volunt. Hujus probatio est, si manu impressa stridat, aut si in vestem candidam sparsa nihil sordis relinquat. De lapidibus insignioribus . Magnes lapis Indicus ab inventore vocatus. Fuit autem in India primum repertus, clavis crepidarum baculique cuspide haerens, cum armenta idem Magnes pasceret; postea et passim inventus. Est autem colore ferrugineus, sed probatur cum ferro adiunctus eius fecerit raptum. Nam adeo adprehendit ferrum ut catenam faciat anulorum: unde et cum vulgus ferrum vivum lapidem tenuerit sub vase argenteo, ferrumque super argentum posuerit, deinde subtermo
Abbreviated transcription (Latin):
nicholai. aliei mucales. quos g̃ci cariatos no¬
cant. Lanrus au̾bo laudis dicta. hac enĩ crim
laudib capita uicͥtoꝵ coronabant᷑. apudan¬
tiquos aũ laudea nominabat᷑. Pꝰ ea .d. litt̾a
sub lata. ⁊ subrogata .R. dicta ẽ laurus. ut
in auriculis que micio andicule dicte sunt
⁊ milidies que nunc meridiesdicit᷑. hanc
arborẽ greci dafnem uocant quod numquã
deponat iuriditate. nide illa pocuis auctoreᷤᷤ
coronabant᷑. sola ꝙͦ hec arbor uulgo stamina¬
ri mimime creditur. Malum autẽ gͣtis di¬
ctum. quod sit frtictus eitis pomorã oim̃ro¬
tundissimꝰ. Unde ⁊ hec sunt uera mala. q̃
uehementer rotuuda simꝑ. Malũ macianum
a loco nocatum. unde pͥtis aduectumẽ. Nim

Expanded text:
Nicolai; alii nucales, quos Graeci καρυωτάς voNicolai; alii nucales, quos Graeci καρυωτάς vocant. Laurus a verbo laudis dicta; hac enim cum laudibus victorum capita coronabantur. Apud antiquos autem laudea nominabatur; postea D littera sublata et subrogata R dicta est laurus; ut in auriculis, quae initio audiculae dictae sunt, et medidies, quae nunc meridies dicitur. Hanc arborem Graeci δάφνην vocant, quod numquam deponat viriditatem; inde illa potius victores coronantur. Sola quoque haec arbor vulgo fulminari minime creditur. Malum a Graecis dictum quod sit fructus eius pomorum omnium rotundissimus: unde et haec sunt vera mala quae vehementer rotunda sunt. Mala Matiana a loco vocata unde prius advecta sunt. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
tulgꝰ ticionẽ appellat. extracttĩ foco semiustũ.
⁊ extinctũ. Quisquilie stipłe inmixte sutrctitis
ac foliis: aridis. sunt aũ purgam̃ta t̾rarum. Ca¬
ries putcło lignoꝵ.dictũ hꝰ nom̃ quod etieniat
lignis uirtute carentibys. De ꝓpͥis nomini
uictͥcis ornatꝰa ẽ. uł quod opansis ẽ ra¬
mis in mod̾ palme hominis. ẽ enĩ
arbor insigne uictorie. proceroq ac decoro nͥ¬
gtato. diutͣnisq testita frondib ⁊ folia sua
sine ulla successione consertians. hanc gei femi¬
cemdicunt. quod dui duret ex nomine arris
illius arabie. que multis annis uitiere ꝑhibe¬
tur. quedũ in mults locis nascat᷑. non in õĩb:
frutus ꝑficit maturitatẽ. frequent̾ aucẽ ine¬
gipco ⁊ siria. frtictus aũ ens dactili asimili
tudine digitoꝵ num cupati sunt. quoꝵ enã
uomina uariant᷑. nam atie appellant᷑ palmu¬
le similes miro balatris. alie stebaici. qui et

Expanded text:
vulgus titionem appellant, extractum foco, semiustum vulgus titionem appellant, extractum foco, semiustum et extinctum. Quisquiliae stipulae inmixtae surculis ac foliis aridis: sunt autem purgamenta terrarum. Caries putredo lignorum, dictum hoc nomen quod eveniat lignis virtute carentibus. De propriis nomiricis ornatus est, vel quod oppansis est ramis in modum palmae hominis. Est enim arbor insigne victoriae, proceroque ac decoro virgulto, diuturnisque vestita frondibus, sine ulla successione conservans. Hanc Graeci Phoenicem dicunt, quod diu durat, ex nomine avis illius Arabicae, quae multis annis vivere perhibetur. Quae dum in multis locis nascatur, non in omnibus fructus perficit maturitatem: frequenter autem in Aegypto et Syria, fructus autem ejus dacupati sunt, quorum etiam et nomina variantur: nam alii appellantur palmulae, similes myrobalani; alii Thebaici, qui et
Abbreviated transcription (Latin):
serpentes. ⁊ idcͥco mea hos sustment illigatos.
hane etiam pħi. acreges.⁊ magistͥ. ⁊ mincii. et
legan utunt᷑. flagella dnͣr ut p̃dixiinꝰ sũme¬
codefluant de arborib. quasi fio̾res quodei¬
tosoluant᷑. In his duplex ẽ grã coloris. ⁊ odoris.
Austro onĩ flores soluuntur. Zephiro fitiit.
Gertuen dicimꝰ suirulũ p̃gnantẽ agerendo.
unde ⁊ germinato. frriectis nomen accep̃. a frci-
mine.÷. eminente guititris parte qua uescim᷑.
arborum. quib ntiq uescimͣ. utimur. i nani¬
malib uͦ abisiue ⁊ trans latiue uocari firic¬
tum. Poma dicta ab opimo .i. acopie ub̾tate.
Matura dñr. quia apta sunt ad manden¬
dũ. sic ⁊ inmatura. quia pͥusꝗͣ. matiirafiãt.
dura sunt addmanclend̃. Ligna dicta. quta
incensa conu̾tunt᷑ inignẽ tit sumen. Unde et
licinuim dicit᷑. quod lumen det. Astiia a tol
dut ligna caiuta a fungis nomine accepto.
infomite flaminam. lotris lignũ aduistũ. quẽ

Expanded text:
serpentes, et idcirco in ea hos sustinent inligatos. serpentes, et idcirco in ea hos sustinent inligatos. Hanc etiam philosophi ac reges et magistri et nuntii et legati utuntur. Flagella dicuntur, ut praediximto defluant de arboribus, quasi fluores, quod cito solvantur. In his duplex gratia: coloris et odoris. Austro enim flores solvuntur, Zephyro fiunt. 22. Germen dicimus surculum praegnantem, a gerendo; unde et germinatio. 23. Fructus nomen accepit a frumine, id est, eminente gutturis parte, qua vescimur. arborum, quibus utique utimur; in animalibus vero abusive et translative vocari fructum. Poma dicta ab opimo, id est a copia ubertatis. Matura dicuntur, quia apta sunt ad mandendum; sic et inmatura, quia priusquam matura fiant, dura sunt ad mandendum. Ligna dicta quia incensa convertuntur in lumen. Unde et lychnium dicitur, quod lumen det. Astula a tollaut ligna cavata; a fungis nomen acceptum,  176: Rapuitque in fomite flammam. Torris lignum adustum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
fixa tenis in ꝓstinda dnn̾git᷑. Nam phificidi¬
euint parem ẽẽ altittidinem radicũi⁊ arboꝵ
alii radicem asimilitudine radioꝵ dictap
tant. tet qr sieratat᷑. non repullulat. Euenꝰ
ẽ statura arboris insistens eadicib. Sorticem
ueeres corucẽ uocauierunt. dictas aũ orte
quod couo lugntim tegio. Liberẽ couicis pars
int̾ior dictus alib̃ato cortice .i. ablato. ẽ enim
meclium quiddã int̾ lignũ ⁊ cceticẽ. Rami
stit qͥ de tranco manant. sic̃ aramusculis
etera. Surculi ap̃cisione ferri numeupati.
Uirgtilitnẽ quod de indice pulliuat. Ra¬
mus qͥde tp̃o apbore arboris. robore. Uirga
que deramis. propͥe autẽ rurgultum appł¬
lame. qui aradice arboris nascit᷑.⁊ quasi in uti¬
le abag̾colis amputat᷑. ⁊ hinc dictũ uirgultũ.
dicitur. quod uĩ inse multã hat. uł aitͥricli¬
tate. uł quia pacis indicium ẽ quodium regat.
unde hac iictintur magi ad placandos inse

Expanded text:
fixa terris in profunda dimergitur. Nam physici difixa terris in profunda dimergitur. Nam physici dicunt parem esse altitudinem radicum et arborum. Alii radicem a similitudine radiorum dictam putant, vel quia, si eradatur, non repullulat. Truncus est statura arboris insistens radici. Corticem veteres corucem vocabant: dictus autem cortex quod corio lignum tegat. Liber est corticis pars interior, dictus a liberato cortice, id est ablato: est enim medium quiddam inter lignum et corticem. Rami sunt qui de trunco m. Surculi sunt a praecisione serrae nuncupati. Virgultum est quod de radice pullulat, ramus, qui de ipso arboris robore, virga quae de ramis. Proprie autem virgultum appellatur quod ad radicem arboris nascitur, et quasi inutile ab agricolis amputatur, et hinc dictum virgultum, dicitur, quod vim in se multam habeat, vel a viriditate, vel quia pacis indicium est, quod vim regat. Unde hanc utuntur magi ad placandos inter se
Abbreviated transcription (Latin):
sitas arboꝵ sololucẽ decrahens. tropoante¬
frasim eo quod nonluceat. siue aliice quod
ineo lucebant funalia uił cerei. pp̃ nemoꝵ
tenebias. Saltus ẽ densitas arboꝵ alta. uocti
huitis nomine. eo quod exiliat inaltũ. ⁊ in
sublimi consiirgat. Auiaria secreta nemortĩ
dicta. quod ibiaues frequentant. Recidiua
arboꝵ s̃. quealis sectis repullulant. Alii reci¬
diua arecettentdo dicta dñt. quod pꝰ cast̃ nas¬
eittir. Alii recidendo ⁊ repullulando dixert̾.
gͦ recidiuum uͥ mors atit casus. In fpsio dici¬
tur cũ fuso trunco similis surculus fecunde
arboris stersli inseritur: arit ocłoꝵ inposi¬
tio cũ inciso cortice libro aliene arboris
germen immitit᷑. Piante sunt dearbo¬
ribus plantariauͦ que ex seminib natas
eũ racd̃icib. ⁊ aterra ꝓͥa tranferint᷑. ses¬
piteᷤᷤ. fitices sunt quasi euspides. uł quod¬
sunt cͥca podes. frondes quod ferant uugil
appeliat᷑. quod quati radiis quildam

Expanded text:
sitas arborum solo lucem detrahens, tropo antisitas arborum solo lucem detrahens, tropo antiphrasi, eo quod non luceat; sive a luce, quod in eo lucebant funalia vel cerei propter nemorum tenebras. Saltus est densitas arborum alta, vocata hoc nomine eo quod exiliat in altum et in sublime consurgat. Aviaria secreta nemora, dicta quod ibi aves frequentant. Recidiva arborum sunt quae aliis sectis repullulant. Alii recidiva a cadendo dicunt, quia post casum nascuntur. Alii a recidendo et repullulando dixerunt. Ergo recidivum, ubi mors aut casus. Insitio dicitur cum fisso trunco surculus fecundae arboris sterili inseritur; aut oculorum inpositio, cum inciso cortice libro alienae arboris germen inmittitur. Plantae sunt de arboribus; plantaria vero, quae ex seminibus nata sunt cum radicibus et a terra propria transferuntur. Cespites frutices sunt, quasi cuspides, vel quasi circa pedes. Frondes, quod ferant virgulappellatur quod quasi radiis quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ra ieceris: herba pͥus orit᷑. dehinc cõfota:
surgit inarborẽ. ⁊ infta parciũ tempus qua hͣ¬
bam uideas arbrista fuscipis. Arbusta arbor
nobelia ⁊ tenera. inqua ⁊ insertio fiꝰ pot̾. ⁊ dic¬
ta arbusta. quasi arboris hasta. Alii arbustõ
loc̃ inqͦ arboress̃ uolunt accipere. sic̃ salicum.
sic ⁊ uireta. uͥs uirgulte. nouelle ac uuentes
arbor autẽ ⁊ ficictiferma ⁊ sterilis. arbos autẽ
nonnnsi frriccifera. Benere aũ semimno ar¬
bores dicintꝰ. poma uͦ netitro. frcitex bieutisẽ
appellaitis. quod tertã fronde tegat. euius
plutrale nomen futtecta. Arbor altaẽ. Silua
uͦspissum nemus ⁊ breue spissa dicta siluaqͣ
xilua. quod ibi ligna cedant᷑. nã gci xilon:
ligiũ dñt. Multa enim latina nomina. gre¬
cam płmq ethimologiã recipiunt. Nemus
aniumnib muncupatũ. qutia pagani illie
idola constituebant. sunt enĩ nemora maio¬
resarbores umbrose frondib. Lucus ẽden¬

Expanded text:
in terram ieceris, herba prius oritur, dehinc confota in terram ieceris, herba prius oritur, dehinc confota surgit in arborem, et infra parvum tempus quam herbam videras arbustam suspicis. Arbusta, arbor novella et tenera, in qua insertio fieri potest; et dicta arbusta quasi arboris hasta. Alii arbustum locum in quo arbores sunt volunt accipere, sicut salictum: sic et virecta, ubi virgultae novellae et virentes. Arbor autem et fructifera et sterilis; arbos autem non nisi fructifera. Genere autem feminino arbores dicimus; poma vero neutro. Frutex brevis est appellatus quod terram fronde tegat; cuius plurale nomen frutecta. Arbor alta est. Silva vero spissum nemus et breve. Silva dicta quasi xylva, quod ibi ligna caedantur; nam Graeci ξύλον lignum dicunt. Multa enim Latina nomina Graecam plerumque etymologiam recipiunt. Nemus a numinibus nuncupatum, quia pagani ibi idola constituebant: sunt enim nemora arbores maiores, umbrosae frondibus. Lucus est den
Abbreviated transcription (Latin):
que sola fecunditate cõmendant᷑. ab habundan¬
cia copiosa. multũq uimi fluens. uittionia
uuas grandes magis quam multas ht̃. Nom̃ã
inde huius sumens. quod multũ iuni fluat.
Siriaca uł quia de siria adlata. uł quia ingͣ
locoꝵ ⁊ qualitatẽ ⁊ nom̃ amictunt. uitib int̾
cetera magis ista conuenirint. oblaq acio pu¬
tacio ꝓpagatio. fossio. oblaqueare ẽ cͥca codi¬
cem terramꝰ aꝑire.⁊ uelud lacus efficere. huiꝰ
aliqui exeocticare appellant. Putare ẽ iurgam
ex inte suꝑnacuam resecare. cuuis flagellis uixu¬
riat. Putare enim dicitur ꝓurgare.i ampri
uitis terre subm̾sum sternere.⁊ quasi porro
pangere. hic ꝓpagines a ꝓpagare ⁊ ꝓtendere
dicte. fodere iꝰ ẽ: foueam facere quasi fetiere.
IABORUM De arboribus. ui
nomen siue herbarum abartus infle¬
xum crectitur. eo quod terris fixis iti¬
quia ex una altm gignitur. Haniclũ semen

Expanded text:
quae sola fecunditate commendantur, abundanquae sola fecunditate commendantur, abundantia copiosa, multumque vini fluens. 28. Vitiscionia uvas grandes magis quam multas habet; nomen autem inde hoc sumens, quod multum vini fluat. Syriaca, vel quia de Syria allata, vel quia nigra loci et qualitatem et nomen amittunt. Vitibus inter cetera magis ista conveniunt, oblaqueatio, putatio, propaginatio, fossio. Oblaqueare est circa codicem terram aperire et velut lacus efficere: hoc aliqui excodicare appellant. Putare est virgam ex vite supervacuam resecare, cuius flagellis luxuriat; putare enim dicitur purgare, id est vitis terrae submersum sternere et quasi porro pangere. Hinc propagines, a propagare et protendere dictae. Fodere vero est foveam facere, quasi fovere. § 6 De arboribus. Arborum nomen, sive herbarum, ab arvis inflexum creditur, eo quod terris fixis raquia ex uno alterum gignitur. Nam dum sementem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ensedis.⁊ maxime apib infestantur. qua¬
ium dep̃datione apiane cognominate sunt.
men sortita ẽ. turbines. ⁊ pluuias. ⁊ caleres.¬
⁊ calores fortissime sustinens. nec inmaera t̾ra
deficiens. huuis meriti ⁊ basilisca ẽ. arcitis gre¬
culauitis. gt̾s albi. fercilis. uastam mat̾ian
⁊ breuẽ ⁊ latũ foliũ mittens. cꝰ ftrictũ nͥpͥmo¬
tpr̃ colligas. aut ad t̾r̃ docidit. aut humore
putrescit. Iuertienla nigitai ẽ quã gei ama¬
ricion uocant. boniuimi ⁊ leuis. aquoetiam
nomen traxit. quo iners intep̃tandis nercus
habeatiu: quãtis gtistu non sit ebes. Mare¬
otice aregione egipti mareotis dicte. Unde pͥꝰ
uenerant. sunt enĩ ⁊ albe ⁊ ingre. Qlbole quas
quidam tarias appellant. neq purpuree naꝑ
nigre. abeluo colore ita dicte. subalbi camem
imisti. elbumȩ̃ enĩ nigrũ candid̾ ꝙ colorem. Nã
elbum nͦ albũ nͦ nigrũ ẽ. Terrius locꝰ uiciuim

Expanded text:
et ventis et maxime apibus infestantur; quaet ventis et maxime apibus infestantur; quarum depraedatione apianae cognominatae sunt. men sortita est, turbines et pluvias et calores fortissime sustinens, nec in macra terra deficiens. Huius meriti et basilisca est. Argitis Graecula vitis, generis albi, fertilis, vastam materiam et brevem et latum folium mittens, cre colligas, aut ad terram decidit aut humore putrescit. Inerticula nigra est, quam Graeci amaracion vocant, boni vini et levis; a quo etiam nomen traxit, quod iners in tentandis nervis habeatur, quamvis gustu non sit hebes. Mareoticae a regione Aegypti Mareotis dictae, unde prius venerunt; sunt enim et albae et nigrae. Helvolae, quas quidam varias appellant, neque purpureae neque nigrae, ab helvo colore ita dictae, subalbi tamen musti. Helvum est enim nigrum candidumque colore. Nam helvum nec album nec nigrum e
Abbreviated transcription (Latin):
hiles ꝑtotam hiemẽ uenieule. ⁊ numisiane.
Prequoq uocate quod cito maturescunt. ⁊ añ
om̃s sole coquantur has g̾ei lagos dñt. quod
currant ad maturitatẽ uelociter ut lepus.
Purpuroe acolore dictint᷑. Uiciarie a mag¬
ntudine. dactili: a longitudine. stifanice aro¬
cundicate. rodie. ⁊ libice. aregionib nuncupa¬
ce sunt. Cerume uͦ: ꝙ rubeant uelud ignis. ge¬
ueraaũ uuarum que uino desercuunt plima.
equib aminca dicta quasi sine minio .i. sñ
iubore. albũ enĩ uinum redditũt reddit. que
cũsit unius nominis ñ unã spem reddit.
Amiuee due germine ab eo dicte. quod du¬
plices uuas mitunt. Aminea laganea qr plꝰ
om̃ibris lanescit lanuigine. Rubiliana dicta. qr
eiꝰ mat̾ia rubet. fecineminuti accini. ⁊ dirrecu¬
tis unas ht̃. nobilitate ammneam sequit᷑. fecun-¬
ditate p̃cedit. quã ꝓinde fecineã uocant. quod
plusquam cetere feces adferat. Apiane iunũ
dulce faciunt. quas nisi cito legas. plimiis

Expanded text:
m per totam hiemem vennuculae et Numisianae. Praecoquae vocatae quod cito maturescant et ante omnes sole coquantur. Has Graeci lageos dicunt, quod currant ad maturitatem velociter ut lepus. Purpureae a colore dicuntur; unciariae a magnitudine; dactyli a longitudine; stephanitae a rotunditate. Rhodiae et Libycae a regionibus nuncupatae sunt; Cerauniae vero quod rubeant velut ignis. Genera autem uvarum quae vino deserviunt plurima. Ex quibus aminea dicta, quasi sine mineo, id est sine rubore; album enim vinum reddit. Quae cum sit unius nominis, non unam speciem reddit: amineae duae geminae, ab eo dictae quod duplices uvas mittant; aminea lanata, quia plus omnibus lanescit lanugine. Rubelliana dicta quia eius materia rubet. Faecinia minuti acini et durae cutis uvas habet; nobilitate amineam sequitur, fecunditate praecedit. Quam proinde faeciniam vocant quod plus quam ceterae faeces afferat. Apianae vinum dulce faciunt; quas nisi cito legas, pluviis
Abbreviated transcription (Latin):
arq teniissimis. ⁊ bene redolenntib. ⁊ ẽ uirtuce
similis narc̾o. bu: nascitur inponto folii s ole¬
astro similib. qͥ parcĩ agc̃is tocatũ quod hãt
uitutẽ ferrientem. radix eris incerci cͥangłi
foiis porri similib. radicil nigs. siue con¬
tiguis insimilitudine oliuaurm oͦdorissinus.
atq acrimis nascitur in paludib atq nacuᷤ
locis. iuaditur etram alia sp̃es qui paxi que
uuindia nascitur ⁊ appellatir lingua eorũ
ximiber. Iri sillirica asimilitadine iris celestĩ
nomen accepit. Unde ⁊ alatins arcumen dĩ
quod flos eius coloris uarietatt euid̾ arcũ cele¬
stemmutet᷑. Illi rica aucem dicitur. quia trr il

Expanded text:
atque tenuissimis et bene redolentibus, et est virtute atque tenuissimis et bene redolentibus, et est virtute similis nardo. Phu nascitur in Ponto, foliis oleastro similibus. Cyperum a Graecis vocatum quod habeat virtutem ferventem. Radix est iunci trianguli, foliis porri similibus, radicibus nigris sive contiguis in similitudinem olivarum, odorissimis atque acerrimis. Nascitur in paludibus atque vacuis locis. Traditur etiam alia species cyperi, quae in India nascitur et appellatur lingua eorum zinziber. Iris Illyrica a similitudine Iris caelestis nomen accepit. Unde et a Latinis arcumen dicitur quod flos eius coloris varietate eundem arcum caelestem imitetur. Illyrica autem dicitur quia in Il