comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
societate deseriuñt. ꝓuide sicut ĩpiai supp¬
biu sũ hoĩm sũ demonũ sibi hos duimos
hores exiberi. uł uib uł cupit. Ita pia
recusauit. et cui debentur. oũdit cꝰ rei
manifestissima i saccis lrĩs nũs exẽ¬
pla monstrãtur. Disꝑtita aũ duimis

Expanded text:
iunt. proinde sicut impia superbia siue hominum siue daemonum sibi hos diuinos honores exhiberi : uel iubet uel cupit, ita pia recusauit et, cui deberentur, ostendit. cuius rei manifestissima in sacris litteris nostris exempla monstrantur. Dispertita autem di
Abbreviated transcription (Latin):
atq toctrinã u̾a religio est. Eũ añt de¬
uitiusq testamenti sciunt. nõ ħ culpãt
saccilegis titib paganorũ ꝙ constrũt
templa. et instituũt sacerdocia et faci¬
unt saccificia. s ꝙ ħ ydolis et demoĩb
exhibebant et ydola quid̾ om̃i sensuca¬
rere quis dubitet. Uerũptũ cũ his locã¬
tur sedib hõrabili sublimitate ai dep̃¬
cantib. atq ĩmolantib actenduntur
ip̃a siłitudine aminatoꝵ membroru
atq sensũ. ꝙ̃uis insensata et exami¬

Expanded text:
atque doctrinam, uera religio est, cum autem daeatque doctrinam, uera religio est, cum autem daeutriusque testamenti sciunt, non hoc culpant in sacrilegis ritibus paganorum, quod construant templa et instituant sacerdotia et faciant sacrificia, sed quod haec idolis et daemoniis exhibeant. et idola quidem omni sensu carere quis dubitet? uerum tamen cum his locantur sedibus honorabili sublimitate, ut a precantibus atque immolantibus adtendantur, ipsa similitudine animatorum membrorum atque sensu
Abbreviated transcription (Latin):
deũ. nõ ip̃i deo. Cum ergo ispirat et
docet colendus sit. non solum nulla indi¬
gentia facit. s nrr̃a maxima utilitate.
Sig̃tiua sunt autẽ om̃ia talia sacrificis
et quoꝵdamrerũ siłitudines. quibus
admou̾i nos oportet ad ea ip̃aquorũ
siłitudines suntꝰ sine scrutanda sine
noscenda sine recolenda. de quare ꝙͣtũ
satis est disserenda nõ br̃ĩs ẜmo flagi¬
tandus est. quo nc̃ respondere nobis
ꝓpõitũ est. Preẜtim quia in alus opus¬
cuł mĩs. de hac re multa iam diximꝰ.
Et qui añ nos deieloquia tractanerũt
de sumlitudinib saccificiorũ uet̾is testa¬
mentis tanꝙͣ ũb̾s figĩsq futuroꝵ co¬
piose locuti sunt. ħ sane nec in ista breui¬
orũ sacaficiũ est. et alia quecũq ad ħ
ꝑtinentia nͥ um u̾o deo deberi nossent
dn falsi. ħ eid demones qui sũt p̾uari¬
catores angeli. nũꝙͣ ħ sibi a cultorib
sius quos decipiũt expectissent. uerũ ħ
cũ exhibentur deo ẜm eius inspirationẽ

Expanded text:
deum, non ipsi deo. cum ergo inspirat et modo colendus sit, non solum sua nulla indigentia facit sed nostra maxima utilitate. significatiua sunt autem omnia talia sacrificia et quarundam rerum similitudines, quibus admoneri nos oportet ad ea ipsa, quorum similitudines sunt, siue scrutanda siue noscenda siue recolenda. de qua re, quantum satis est, disserenda non breuis sermo flagitandus est, quo nunc respondere nobis propositum est, praesertim quia in aliis opusculis nostris de hac re multa iam diximus et, qui ante nos dei eloquia tractauerunt, de similitudinibus sacrificiorum ueteris testamenti tamquam umbris figurisque futurorum copiose locuti sunt. Hoc sane nec in ista breuitem, sacrificium et alia quaecumque ad haec pertinentia nisi uni uero deo deberi nossent dii falsi, hoc est daemones, qui sunt praeuaricatores angeli, numquam haec sibi a cultoribus suis, quos decipiunt, expetissent. uerum haec cum exhibentur deo secundum eius inspirationem
Abbreviated transcription (Latin):
eit sibi non credentib et̾na supplicia. et
alibi et. In qua menẜa mensi fu̾itis in
es remecietur nob̾. sat̾ inquit ridicu¬
le ctq contrarie. nã si ad mensuram
leoditimis est penam. et om̃is mensum
anũscupta est sine tempis. quid s̃ uolũt
dumꝙ pho esse subiectam atq ppositã
Dieicile est credere. quippe.quiait om̃is

Expanded text:
ristus sibi non credentibus aeterna supplicia et alibi ait: In qua mensura mensi fueritis, in ea remetietur uobis, satis, inquit, ridicule atque contrarie; nam si ad mensuram redditurus est poenam et omnis mensura circumscripta est fine temporis, quid sibi uolunt losopho esse obiectam atque propositam difficile est credere, quippe qui ait: <Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
et quib oĩo admĩtiata nõ ẽ. nõ credit̾
p̾stiebant᷑. et quib nõ credituris tñ
admĩtiata ẽ in illoꝵ exemplo demõst̾
tur quib ante creditimis adnũtiatur.
uideamus eam que sequit᷑ qõnem ac¬
cusant inquit ritus sacca sactoꝵ hosti¬
as thura. et cet̾aque temploꝵ cultus ex¬
cuit. Cumidem cultus ab ip̃is inquit
uł a deo ꝙ colunt exorsus est temꝑibus
est caym ex fructib terre. abel. ex prin¬
cipiis ouiũ obtulisse munꝰ deo. huic po¬
tius ẽẽ intelligendũ ꝙͣ sit res antiqua
saccificiũ. qd̾ nõ nisi uu u̾o deo offer

Expanded text:
et, quibus omnino adnuntiata non est, non credituri et, quibus omnino adnuntiata non est, non credituri praesciebantur et, quibus non credituris tamen adnuntiatantur: quibus autem credituris annuntiantur, ideamus eam, quae sequitur, quaestionem. Accusant, inquit, ritus sacrorum, hostias, thura, et caetera, quae templorum cultus exercuit; cum idem cultus ab ipsis, inquit, vel a Deo quem colunt exorsus est temporibus est Cain ex fructibus terrae. Abel autem ex primitivis ovium obtulisse munus Deo , hinc potius esse intelligendum quam sit res antiqua sacrificium, quod non nisi uni Deo vero offe
Abbreviated transcription (Latin):
lu grictontati. ꝙ duipuus et intir¬
mus est inceslectus hor̃s dme ctete
uentati. Quid ergomirũ si tam infidelibꝰ
rat. uteis apparere uł p̃dicari m̾uto nol¬
let. quos nec u̾bis nec nuraculis credi¬
turos seesse presciebat. Neq .n. incred¬
bile est tales finsse atq essemram¬
entã aibmitiogius hũam alias occui¬
tius. alias eiudentius. sicut congriere
temꝑib diuinitus iusũ est. nec ꝓphari
destitit. nec qui m eũ cred̾ent defuer. ab
fuit. Et in alus gentib anteꝙͦueniss
ncarne. Cũ .n. nõ nilli ꝯmemorent᷑
in scĩs hebraicis libris. iam ex tempe
abrahie. nec destrrpecarins eius nͥ ex
fuerũt.cur nõ credamꝰ etiam in cet̾is.
hac atq illac gentib. alias ailios q¬
fuisse. ꝙuis eos cõmemoratos ineis¬
tem ciuictoritatib nõ lega . Ita salus
dignus fuit et cuidefuit. dignus nõ
fint ab exordio ꝓpagationis humane
usq in finem. Quibustã ad premiũ
quib dam ad iudiciũ p̾dicatur. ac pħ

Expanded text:
auctoritati, quam diu paruus et infirmus est intellectus hominis diuinae cedere ueritati. quid ergo mirum, si tam infidelibusulis nouerat, ut eis apparere uel praedicari merito nollet, quos nec uerbis nec miraculis suis credituros esse praesciebat? neque enim incredibile est tales fuisse tunc omen ab initio generis humani alias occultius alias euidentius, sicut congruere temporibus diuinitus uisum est, nec prophetari destitit nec, qui in eum crederent, defuerunt ab fuit, et in aliis gentibus, antequam uenisset in carne. cum enim nonnulli commemorantur in sanctis Hebraicis libris iam ex tempore Abrahae nec de stirpe carnis eius nec ex fuerunt, cur non credamus etiam in ceteris hac atque illac gentibus alias alios fuisse, quamuis eos commemoratos in eisdem auctoritatibus non legamus? ita salus dignus fuit, et, cui defuit, dignus non fuit. et ab exordio propagationis humanae usque in finem quibusdam ad praemium quibusdam ad iudicium praedicatur. ac per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
miquis quos et̾ demones dicimꝰ. Ac
et subdica deo. tanto minꝰ se tali ho¬
nore dignatur.ꝙͣ scit ñ deb̾i nͥ deo. ꝙͣ¬
to ergo ꝑuitiosius est sacrificari de¬
moniis. ħ est inique sꝑitali coeature.
que in ħ ꝓximo et calignioso celo hĩ¬
arbitnͣtur. quos illi deos. nos eos au¬
gelos appellamꝰ. nõ se oppom̃t eis ludi¬
ficrindis multiplici fallacisi. nͥ demones.
qui enore deiectantur. et quodam modo
pascunt᷑ hũano. qm̃ sc̃ĩ angeli nõ cpp¬
cant saicrificiũ. uͥ ꝙ ex doctrinaue sapie

Expanded text:
iniquis, quos etiam daemones dicimus. aciniquis, quos etiam daemones dicimus. acet subdita deo, tanto minus se tali honore dignatur, quem scit non deberi nisi deo. quanto ergo perniciosius est sacrificare daemoniis, hoc est iniquae spiritali creaturae, quae in hoc proximo et caliginoso caelo habarbitrantur, quod illi deos, nos eos angelos appellamus, non se opponant eis ludificandis multiplici fallacia nisi daemones, qui errore delectantur et quodam modo pascuntur humano, quoniam sancti angeli non adprobant sacrificium, nisi quod ex doctrina uerae sapie
Abbreviated transcription (Latin):
nõ tam ip̃am ĩmolationem. namdeo
p̾sci sc̃i ĩmolauerũt. S ꝙ dus falsis⁊
impiis demoniis ĩmolatur rep̃hendi
añt a religione in suꝑstitionib gentiũ.
sicut .n. u̾tas hortatur hoĩes fi̾ socios
sc̃oꝵ angeloꝵ. ita seducit impietas ad
societatem demonioꝵ. cͥ p̃parat᷑ ignis
et̾mis. sicut regnũet̾nũ societati scõꝵ.
Neq illic excusant impũ sua sacͥlegia
saccaet simulacta quo diligent̾ inter¬
p̃tant᷑ quid quo significent. Om̃is
quippe illa interp̾tatio ad creaturã ref¬
tur. nõ ad creatorem cui uui debetur ser¬
uitus religionis. illa que una nom̃e
latria grece appeslatur: nec nos dicimꝰ
t̾tam. maria. celũ. solem. luuã. stellas.
et quasdã in ꝓmptu sitas celestes po¬
a nob̾ pie ac religiose fit. auolũtate
corꝑali p̾ponenda. Uñ colsigitur corͣli
creature nõ ẽẽ sacrificandũ. Restat
sꝑitał que uł piauł impia est. pia .s.
entib: Impia u̾o in hõĩb et angelis

Expanded text:
non tam ipsam immolationem, nam uero deo prisci sancti immolauerunt, sed quod diis falsis et impiis daemoniis immolatur, reprehendi a uera religione in superstitionibus gentium. sicut enim ueritas hortatur homines fieri socios sanctorum angelorum, ita seducit impietas ad societatem daemoniorum, cui praeparatur ignis aeternus sicut regnum aeternum societati sanctorum. Neque illinc excusant impii sua sacrilega sacra et simulacra, quod eleganter interpretantur, quid quaeque significent. omnis quippe illa interpretatio ad creaturam refertur, non ad creatorem, cui uni debetur seruitus religionis illa, quae uno nomine Xatpeta Graece appellatur. nec nos dicimus terram, maria, caelum, solem, lunam, stellas et quasdam non in promptu sitas aelites poa nobis pie ac religiose fit, a uoluntate corporali praeponenda. unde colligitur corporali creaturae non esse sacrificandum. restat spiritalis, quae uel pia uel impia est: pia scilientibus, impia uero in hominibus et angelis
Abbreviated transcription (Latin):
uere ac saꝑent uideantur accedente p̃¬
Etim ueu̾atione multitudĩs tantus eiᷤ
cultus impenditur. Quib morbidis
et pestilentiosis acfectib ut mederet᷑
scriptura diuina rem quid̃ notam. s
tñ salubri remedio admonitois ĩcus¬
cat dicens. Oculos hñt et nõ uident.
aures hñt et non audient. et cetera
talia. ħ̃ .n. u̾ba quomag̾ aꝑta. et ppła¬
riter u̾a sunt eomagis ncutiũt salu¬
brem pudorem illis quicã talib simu¬
laccis dĩnũ cũ timore cultũ exhibent
allegant. inctimas ĩmolant. uota ꝑ¬
soluũt oĩo sic afficiũtur. ut ea sensu
carentia putare nõ audeant. nõ aarbi¬
nem legitur. Erẽs cauete a simulaccis.
uerũetiam ꝙ apud paulũ quid gͦ dico
ꝙ ydolis ĩmolatũ sit aliquid autydolũ
sit aliquid. s q̃ ĩmolant gentes demo

Expanded text:
re ac spirare uideantur accedente praesertim ueneratione multitudinis, qua tantus eis cultus inpenditur. Quibus morbidis et pestilentiosis affectibus mederetur scriptura diuina, quae rem quidem notam sed tamen salubri remedio admonitionis inculcat dicens: Oculos habent et non uident, aures habent et non audiunt et cetera talia. haec enim uerba quo magis aperta et populariter uera sunt, eo magis incutiunt salubrem pudorem illis, qui, cum talibus simulacris diuinum cum timore cultum exhibent allegant, uictimas immolant, uota persoluunt, sic afficiuntur omnino, ut ea sensu carentia putare non audeant. ne arbinem legitur: Fratres, cauete a simulacris, uerum etiam quod apud Paulum: Quid ergo dico? quod idolis immolatum sit aliquid aut idolum est al
Abbreviated transcription (Latin):
ceret. Deinde cũ xp̃o nõ obiciant. ꝙ eiꝰ
doctimã nõ om̃s sequñt᷑. Sentiuit eĩ.
et ip̃i nequaꝙͣ ħ rt̃e obici posse uł sa
liũ longe secretius latet. sũ preuidicio
etiã ailioꝵ forte causaruĩ que a pruden¬
tib uestigari queũt. hoc solũ eis bre¬
intatis gr᷑a. in huiꝰ qõnis disputatõe
dicamius tũc uoliuisse hoĩb appetere¬
p̃m̃ et ap̾eos p̾dicare coctrmã suã.
Isciebat et ubi sciebat esse. qui meũ
fãant credituri. his .n. temꝑib. et hy
tales dm̃smeis pͣdicatione futinos
ire de uoluerũt. quales et̾ ñc̃ multos
udemus cũ canta mamfestatõe de u

Expanded text:
t. proinde, cum Christo non obiciant, quod eius doctrinam non omnes sequuntur, sentiunt enim et ipsi nequaquam hoc recte obici posse uel salium longe secretius latet, sine praeiudicio etiam aliarum forte causarum, quae a prudentibus inuestigari queunt, hoc solum eis breuitatis gratia in huius quaestionis disputatione dicamus tunc uoluisse hominibus appm, et apud eos praedicari doctrinam suam, quando sciebat, et ubi sciebat esse, qui in eum fuerant credituri. His enim temporibus, et his tales omnes in ejus praedicatione futuros credere voluerunt; quales etiam nunc multos videmus, cum tanta manifestatione de illo
Abbreviated transcription (Latin):
greditur. et illinc disptitur. unde ip̃a ꝑ¬
indentia rebus consulit. si .n. drent
fuit. Neq h in potestate hre potuit. mĩ¬
quid ħ possut dr̃e et ip̃o tempe qñfuit.
et t̾ranum locis nͥ philosophia ila i¬
guit. Omĩs quieũ potuerunt audire ĩ
credere sectariq uoluisse. ac perħ mag̾
si tante potestatis fuisset pictagoras.
ut ubiuell et qũ uell sua dogiata p̃¬
dicaret.et si hret etiã cũ ea potestate
sũmã reꝵ ꝓscientiam nuisꝙ̃ apparetin.¬

Expanded text:
greditur et illinc dispertitur, unde ipsa pgreditur et illinc dispertitur, unde ipsa prouidentia rebus consulit. Si enim dixerfuit neque hoc in potestate habere potuit,  possunt dicere eo ipso tempore, quando fuit, et terrarum locis, ubi illa philosophia uiguit, omnes, qui eum potuerunt audire, etiam credere sectarique uoluisse? ac per hoc magis, si tantae potestatis fuisset Pythagoras, ut, ubi uellet et quando uellet, sua dogmata praedicaret, et si haberet etiam cum ea potestate summam rerum praescientiam, nusquam et n
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Nec quia ꝓtemꝑm uarietate nc̃
batur. Id̾o fides ip̃a uariata. uł salus ip̃a
diu̾sa est. nec quia in una ead̾q res
aliis atq aliis sacris et saccamentis
teneamus. ꝓinde aliis tũc noĩbus et
signis. aluis aũt nc̃ et pͥus ocultius pͥ¬
ea mainfestius et pͥus a pantiorib.
pꝰai apłib. Una tũ eadẽq uera religio
sigͣtur et obẜuatur. nec nos eis obicim.
ꝙ alit̾ mina põpiliꝰ deos colendos ro¬
manis iustituit. atq ab eis uł ytalis
antea colebantur. nec ꝙ pictagoreie
tempib illa philosophici celebrata ẽ
que auteti. uł oĩo non erat. uł in pancissi¬
mis eadem sentientib nõ tñ eodem ritu
muentib fortasse latiteibat. S uttu illi
puitando couelimꝰ desinant igitur obice
nobis ꝙ om̃i secte et om̃i noĩs religio¬
ns obici pt. cũ .n. non fortuitu labi
s duimna ꝓuidentia tempa ordinari
fateantur. Quid cuiq temꝑiactũ et
oportunũ sit hũanũ conciliũ preter¬

Expanded text:
tate nunc batur, ideo fides ipsa variata, vel salus ipsa diversa est. Nec quia una eademque res, aliis atque aliis sacris et sacramentis teneamus. Proinde aliis tunc nominibusignis aliis autem nunc et prius occultius postea manifestius et prius a paucioribus post a pluribus una tamen eademque uera religio significatur et obseruatur. Nec nos eis obicimus, quod aliter Numa Pompilius deos colendos Romanis instituit, atque ab eis uel Italis antea colebantur, nec quod Pythagoreis temporibus illa philosophia celebrata est, quae antea uel omnino non erat uel in paucissimis eadem sentientibus non tamen eodem ritu uiuentibus fortasse latitabat, sed utrum illi putando conuellimus. desinant igitur obicere nobis, quod omni sectae et omni nomini religionis obici potest. cum enim non fortuito labi sed diuina prouidentia tempora ordinari fateantur, quid cuique tempori aptum et opportunum sit, humanum consilium praeter
Abbreviated transcription (Latin):
prĩa diuncans. multa aduersa nulu̾a
exciꝑet ꝑitissimo medico qui ħ curare
ita uale̾t ut cicatrices nulle appar̾ent.
ip̃e potius dice̾t se sic uelle sanarint ma¬
gͥ essent in corꝑe suo uestigia uulueru.
tamꝙͣ tituli głaꝵ. Id̾o ille medicus cica¬
effecit potius ut ẽẽnt que uno solo mõ
sicut suꝑiꝰ dixi false ꝯm̃c̾entur. Nulla¬
alia ꝓposuerũt que dr̃ent de porphirio
ponit aninuis sibi credentib redditũ. Qͥd
pͥncipiũ hũam nom̃is sumamiꝰ. In ip̃o
latio añ ałbam dii culti sunt: In alba eq̃
religio ritusq uasuere tẽploꝵ nõ panci¬
orib seculis. Ip̃a roma longo seculoꝵ
actum de tam ĩnumus aĩabus que oĩom
culpa nilla sunt. Si quid̾ his cui ccedipos¬
set nondũ aduentũ suũ esse hominib
ꝯmodarat. orbis quo. cũ ip̃a roma m̾ti¬
tibꝰ temploꝵ coluit. quaremquit salua¬
tor qui dictus sese tot seculis subduxit.
S ne dicant. inquit lege iudaica ueteri

Expanded text:
patria dimicans multa aduersa uulnera patria dimicans multa aduersa uulnera exciperet et peritissimo medico, qui haec curare ita ualeret, ut cicatrices nullae apparerent, ipse potius diceret sic se uelle sanari, ut magis essent in corpore suo uestigia uulnerum tamquam tituli gloriarum, ideo ille medicus cicaeffecit potius, ut essent. quae uno solo modo, sicut superius dixi, falsae conuinItem alia proposuerunt, quae dicerent de Porphyrio ponit animis sibi credentibus reditum, quid principium humani nominis sumamus. in ipso Latio ante Albam dii culti sunt. in Alba aeque religiones ritusque ualuere templorum. non paucioribus saeculis ipsa Roma longo saeculoractum de tam innumeris animis, quae omnino in culpa nulla sunt, si quidem is, cui credi posset, nondum aduentum suum hominibus commodarat? orbis quoque cum ipsa Roma in ritibus templorum caluit. quare, inquit, saluator qui dictus est, sese tot saeculis subduxit? sed ne dicant, inquit, lege Iudaica uetere
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionem cibatumet in resurrectõne
que ꝓmuttitur ciborũ indigentiã nõ fut᷑am
cũ et angelos legamus huiꝰ escas eodem
modo sumpsisse ñ sic tofantasmate. s
manifesta u̾tate. nec tm̃ ncc̃ĩtate s potes¬
tate. alit̾.n. absorb aquam t̾ra siciens.
alit̾ soł radius candens. Illa indigẽtia.
istaͤ põ. future ergo resurrectionis corͣis
imꝑfc̃e felicitatis erit. si cibos suu̾e non
potuerit. ꝑfc̃e ĩfelicitatis. si cibis egn̾it.
possẽ tñ hic de cõmutationib corpaliũ:
qualitatũ et de p̃potenti ualentia infi̾ora
nõ corpus s spm̃ esse arbitrarent᷑. et s̃
non solide s y̾magiałt apparere. Tunc
aũt ille false cicatrices fuissent. si milla
uulu̾a p̾cessissent et tũ nec ip̃eeẽnt si cas
esse uoluiss. Uoluit aũt certe dispensati¬
onis gr̃a. ut eis quos edificabat in fide
est ergo quod dicitur. si p̃piccedulum
fecit. finxit. qĩ nõ siquisꝙͣ uir fortis pro

Expanded text:
resurrectionem cibatum et in resurrectione, quae promittitur, ciborum indigentiam non futuram, cum et angelos legamus eiusdem modi escas eodemque modo sumpsisse non ficto phantasmate sed manifestissima ueritate nec tamen necessitate sed potestate? aliter enim absorbet aquam terra sitiens aliter solis radius candens, illa indigentia iste potentia. futurae ergo resurrectionis corpus inperfectae felicitatis erit, si cibos sumere non potuerit, inperfectae felicitatis, si cibis eguerit. possem hic de commutationibus corporalium qualitatum et de praepotenti ualentia in inferinon corpus sed spiritum esse arbitrarentur et sibi non solide sed imaginaliter apparere. tunc autem illae falsae cicatrices fuissent, si nulla uulnera praecessissent; et tamen nec ipsae essent, si eas esse noluisset. uoluit autem certae dispensationis gratia, ut eis, quos aedificabat in fide est ergo, quod dicitur: \'Si propter incredulum fecit, finxit? quasi uero, si quisquam uir fortis pro
Abbreviated transcription (Latin):
tersit. qd lingue sauos quib int̾ sesus
sensa ꝯmĩncent etiam hoĩes. pacto qͦdã
societatis instituere possunt. Quib añt
saccis diuinitati congruerent. uolũtatẽ
dei secuti sũt. qui rt̃e sapuerũt. Que oĩo
ñqmͣ defuit ad salutem iusticie pietati¬

Expanded text:
tersit, quod linguae sonos, quibus inter se sua tersit, quod linguae sonos, quibus inter se sua sensa communicent, etiam homines pacto quodam societatis instituere sibi possunt, quibus autem sacris diuinitati congruerent, uoluntatem dei secuti sunt, qui recte sapuerunt. quae omnino numquam defuit ad salutem iustitiae pietati
Abbreviated transcription (Latin):
et sapient̾ atq utiłr asserunt instituta.
quero quid actum sit de his qui anteꝙͣ
h̾ constituta essent morte obieruit. hac
.I. utiq salute atq utilitate frandati st̃.
Si aũt potuerunt aliomodo purgari.
curnõ id̾ modus ꝑseu̾auit in posteros:
Quid opus erat instituere nouicias cõ¬
seccationes que antiquitus nõ fu̾nt
si dicant deos quidẽ ip̃os sꝑ fuisse et ad
liberandos cultores suos ꝑit̾ ubiq ua¬
luisse. s prouarietate reꝵ temꝑaliũ. ac
t̾renarũ que scirent certis temꝑib locis
congruere. In his alias. acq alias. ali¬
qõnem ing̾it religiomi xͥane. in qua nob̃
ip̃i ꝓdus suis aut rũdere non possunt.
religione respondeant. Ita nicħ int̾esse
ꝓ diu̾sa temꝑm locorũq congruentiaꝙͣ
diu̾sis saccamentis colatur. Si qd̃ colitur
sc̃m̃est. Sicut nł int̾est ꝓ diu̾sa lungarũ
auditoꝵq congruentia ꝙͣ dui̾sis soms
dicatur si qd̾ dr uerum est. dũ ħ sane ĩ¬

Expanded text:
et sapienter atque utiliter adserunt instituta, quaero, quid actum sit de his, qui ante, quam haec instituta essent, morte obierunt; hac enim utique salute atque utilitate fraudati sunt. si autem potuerunt alio modo purgari, cur non idem modus perseuerauit in posteros? quid opus erat instituere nouitias consecrationes, quae antiquitus non fuerunt? Hic si dicunt deos quidem ipsos semper fuisse et ad liberandos cultores suos pariter ubique ualuisse, sed pro uarietate rerum temporalium ac terrenarum, quae scirent certis temporibus locisque congruere, in his alias atqonem ingerunt religioni Christianae, in qua nobis ipsi pro diis suis aut respondere non possunt ro nostra religione respondeant ita nihil interesse pro diuersa temporum locorumque congruentia, quam diuersis sacramentis colatur, si, quod colitur, sanctum est, sicut nihil interest pro diuersa linguarum auditorumque congruentia, quam diuersis sonis dicatur, si. quod dicitur, uerum est, dum hoc sane in
Abbreviated transcription (Latin):
tietur nob̾. In uolũtate quippe ꝓp̾a me¬
tietur bomis homo bona fc̃a. et in ea
metietur ei bt̃itudo. Itẽq in uolũtate ꝓ¬
pria metitur malus homo mala oꝑai.
bonus est cũ bñ uult. ibi etiam malus

Expanded text:
tietur uobis. in uoluntate quippe propria metietur uobis. in uoluntate quippe propria metietur bonus homo bona facta et in ea metietur ei beatitudo, itemque in uoluntate propria metietur malus homo mala opera i quisque bonus est, cum bene uult, ibi etiam malus,
Abbreviated transcription (Latin):
in qua uolũtate bñfec̾itis. in ip̃a lib̾a¬
bimi. uelut si quispiam ad tupem cõ
cupĩam oculis utẽs excecari iuberet᷑
recte utiq audiret in quib oculis pec¬
casti in eis suppliciũ meriusti. In iuditõ
.n. quis aĩ sui sen bono sen malo utit᷑
uł ad benefaciend̃ uł ad pcc̃and̾. Uñ ñ
iniquũ est ut in quo iudicat in eoiudi¬
cetur ħ ẽ ut in ip̃o eĩ indiciosui penas
luat cũ ea mala patiatur que mala
iudicantem aĩmũ cõseqũnt᷑. silia nã¬
q sunt memifesta tormenta que pꝰ futa
pparant᷑. et̾ ip̃a ex eod̾ male uoluitatis
ordine alttacta. In ip̃o aũt aĩo. uͥ appe¬
titus uolũtatis hũanoꝵ om̃i est men¬
sura fcõꝵ. Continuo pena seqͥtur culpã
plerũq maior. nõ sentientis cecitate
grauore. Id̾ocũ dixiss. In quoiudicio
iudicau̾itis indiceibum̃ sequiitꝰ adiũ¬
xit. et qua mensura mensi fu̾itis me¬

Expanded text:
\'In qua uoluntate benefeceritis, in ipsa libera\'In qua uoluntate benefeceritis, in ipsa liberabimcupiscentiam oculis utens excaecari iuberetur, recte utique audiret: In quibus oculis peccasti, in eis supplicium meruisti\'. iudicio enim quisque animi sui seu bono seu malo utitur uel ad benefaciendum uel ad peccandum. unde non iniquum est, ut, in quo iudicat, in eo iudicetur, hoc est ut in ipso animi sui iudicio poenas luat, cum ea mala patitur, quae male iudicantem animum consequuntur. Alia namque sunt manifesta tormenta, quae post futura praeparantur, etiam ipsa ex eodem malae uoluntatis cardine adtracta; in ipso autem animo, ubi appetitus uoluntatis humanorum omnium est mensura factorum, continuo poena sequitur culpam plerumque maior non sentientis caecitate grauiore. ideo cum dixisset: In quo iudicio iudicaueritis, iudicabimini, secutus adiunxit: Et qua mensura mensi fueritis, me
Abbreviated transcription (Latin):
modus in quo tm̃ est. Cũ u̾o dixit: In
qua mensura mensi fu̾itis metietur
nob̾ cũq manifestũ sit aliud ẽẽ mẽsu¬
ram in qua metietur ciliꝙͥ aliud ip̃am
rem q̃ metietur. Iam fĩ põt.ut in qua
mensura hoĩes mensi essent. u̾bigr̃a.
modiũ taitici i ea illis remetirentur
milia modiorũ ut tam multũ interesset
in quantitar stistrism et n ͥ in mensura
fu̾it frumentũ in etuii metiatur triticum.
s in qua mensuram̃sus funit frumentũ
mea illi metiatur aurũ. et frum̃ti sic un
modius. auri añteqm̃ płum. Itacũ sũ
compatõe reꝵ ip̃aꝵ et genus et qñtitas
differat. dicitũ rectissime potest. In qua
mensura mensus est. in illa ei mensũ
iundicem̃i. in quo indicio indicamẽtis
iudicabimm̃i. nũꝙͣ si iniquo iuditõ in¬
dicabũt iniquo iudicio indicabunt᷑
absit: nulla quippe inquitas apd̾ deũ.
s ita dcm est. In quoudicio iudicaue¬
ritis. in eo iudicabum̃. tanꝙͣ diceretur

Expanded text:
 est. > Cum uero dixerit: In qua mensura mensi fueritis, metietur uobis cumque manifestum sit aliud esse mensuram, in qua metitur aliquid, aliud ipsam rem, quae metitur, iam fieri potest, ut, in qua mensura homines mensi essent uerbi gratia modium tritici, in ea illis metirentur milia modiorum, ut et tam multum interesset in quantitate frumenti et nihil in mensura, fuerit hordeum, in ea illi metiatur triticum, sed in qua mensura mensus fuerit frumentum, in ea illi metiatur aurum et frumenti sit unus modius auri autem quam plurimi. ita cum sine comparatione rerum ipsarum et genus et quantitas differat, dici tamen rectissime potest: In qua mensura mensus est, in ea illi metitumiudicemini; in quo enim iudicio iudicaueritis, iudicabimini. numquid si iniquo iudicio iudicabunt, iniquo iudicabuntur? absit. nulla quippe iniquitas apud deum. sed ita dictum est: In quo iudicio iudicaueritis, in eo iudicabimini, tamquam diceretur:
Abbreviated transcription (Latin):
luis ppłis. una eademq religione sociatis
uane cele bnͣtur. quatinꝰ reft̾ plurimũ
fiat quo et humana exortetur uł cołet
infinitas et diuina nõ oppugnetur auc¬
toritas. Quã obrem cũ xp̃m dicamꝰ¬

Expanded text:
liis populis una eademque religione sociatis uarie celebrantur, quatenus fiat, plurimum refert, quo et humana exhortetur uel toleretur infirmitas et diuina non oppugnetur auctoritas. Quam ob rem cum Christum dicam
Abbreviated transcription (Latin):
iuduate sunt. us incesarũtempꝰ. huic
ꝓpositioni tũdetur. ut pͥmo ip̃i dicant
uttũ ꝓfuerint hominib deorũ suorũ sacca
que constat certis temꝑib instituta. que si
negant aliquid ꝓfusse ad amimarũ sa¬
lutem. nob̾cũ ea destruñt. et essemamã
confiteantur. nos quid̃ etiam ꝑutiosa¬

Expanded text:
 Huic propositioni respondetur, ut primo ipsi dicant, utrum profuerint hominibus deorum suorum sacra, quae constat certis temporibus instituta. quae si negant aliquid profuisse ad animarum salutem, nobiscum ea destruunt et esse inania confitentur. nos quidem etiam
Abbreviated transcription (Latin):
rectio mortuoꝵ. oĩpotentie dei et ĩeffa¬
bili untuitam facile est. que recentia
qm̃ diuturuo tempore delapsa cadau̾a
suscitare. Inccedibilia simt ħ quibꝰda
qr iexꝑta. cũ om̃is natura rextã sitꝰ
plena miraculis. ut nõ qĩ facibi ꝑuesti¬
datione rõus s uidendi consuetudĩe
nura nõ sint. acq obħ. nec consitatõe.
uec inquisitione digna inideant᷑. Nami
egd. et metũ quo muisibiliadeipea q̃

Expanded text:
rrectio mortuorum, omnipotentiae dei et ineffarrectio mortuorum, omnipotentiae dei et ineffabili nutui tam facile est quaeque recentia quam diuturno tempore dilapsa cadauera suscitare. incredibilia sunt haec quibusdam, quia inexperta, cum omnis natura rerum tam sit plena miraculis, ut non quasi facili peruestigatione rationis sed uidendi consuetudine mira non sint atque ob hoc nec consideratione nec inquisitione digna uideantur. nam ego et me
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑentib ex terra ꝓcreentur. q̃ tñ coeundo
ꝑiant etiam sui simile. nec pp̃ diu̾sitatẽ
natiuitatis inc̾sit aliꝙͥ ad nciturã eom̃.
quo procreata sunt exterra. et eoꝵ q̃ ut¬
riunt᷑. ꝙͣuis dissimłr nati sint: Ita nõ
est absundum ut siłr resurgant corͣa
que dissmułr orta sũt. huiꝰ añt hoĩes
nõ ualentes intueri ad quam rẽ iit̾sit.
aliquid diu̾sũ. et adꝙ̃ non int̾sit nͥ ad¬
u̾t̾ut aliquã distantiã ꝑrimordioꝵ. ⁊
om̃ia conseqñtia distare oport̾e ꝯten¬
dũt. Possunt tales putare oͥleũ exadi¬
pib non debere natare sr̃ aquã. sicut
illud qd̾ ex oliua est. cũ longe ẽ ut̾usq
ongodissimilis qñ illud ex ligno. ħ ex
tabe. atq puttedine. die tͥcio resitexit
nr̃a u̾o post longũ tempꝰ ex quadam q̃
soluta discesserant cõfusione reꝑabũt᷑.
tardius ad longnquiora. s utraq ĩ¬
t̾ualla parili celeritate contingit. Ita
cũ in ictu oculi sicut apłus dicit fitrese¬

Expanded text:
parentibus ex terra procreentur, quae tamen coeundo pariant etiam ipsa sui simile, nec propter diversitatem nativitatis intersit aliquid ad naturam eorum, quae procreata sunt ex terra, et eoruriuntur, quamvis dissimiliter nati sint. Ita non est absurdum ut similiter resurgant corpora quae dissimiliter orta sunt. Hujusmodi autem homines non valentes intueri ad quam rem intersit aliquid diuersum et ad quam non intersit, ubi aduerterint aliquam distantiam primordiorum, etiam omnia consequentia distare oportere contendunt. possunt tales putare oleum ex adipibus non debere natare super aquam sicut illud, quod ex oliua est, quoniam longe est utriusque origo dissimilis, quando illud ex ligno hoc extabe atque putredine die tertio resurrexit, nostra uero post longum tempus ex quadam, quo soluta discesserint, confusione reparabuntur, tardius ad longinquiora, sed utraque interualla parili celeritate contingit, ita cum in ictu oculi, sicut apostolus dicit, fit resu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ille sine uirili semĩe. nos aũt ex iito
et femina creati sumꝰ. sicut nõ ꝑtinet
natus est. sicut n ͨ ip̃ius pͥmi hom̃is
tib aliquidattulit addr̃am mortis ut
alit̾ ille mor̾etur. alit̾ nos. Sicut aũt ad
mortis. sic n ͨ ad resurcectionis dr̃am¬

Expanded text:
 ille sine uirili semine nos autem ex uiro et femina creati sumus, sicut non pertinet natus est, sicut nec ipsius primi hominis tibus — aliquid attulit ad differentiam mortis, ut aliter ille moreretur, aliter nos. sicut autem ad mortis, sic nec ad resurrectionis d
Abbreviated transcription (Latin):
quosdam et requirit de
qui nulla sem̃is conditionencitus est.
Si aũt lazar resintectio cõuenire asse
ritur. nec ħ quid̾̃ congru̾e uidetur. Si qͥd̾
lazar resutectio fc̃a est de corꝑe nõdũ
tabescente. de eocorꝑe quo lazarus dice¬
batur nr̃a aũt multis scłis pꝰ ex confu¬
sione erueret᷑. Dem̃ si post resuirectionẽ
status beatus futurus est nilla corͣis
ĩuria. milla ncc̃itate famis. quid sibi
strauisse. d si pp̃ inccedulũ fecit. finxit
si añ uerũ oñdit. gͦ in resurrectione
accepta futura sunt milu̾a quib res¬
pondetur. It̾o nõ lazari resitectionẽ

Expanded text:
quosdam et requirunt dequi nulla seminis condicione natus est? si autem Lazari resurrectio conueritur, ne haec quidem congruere videtur: siquidem Lazari resurrectio facta sit de corpore nondum tabescente, de eo corpore, quo Lazarus dicebatur; nostra autem multis saeculis post ex confuso eruetur. Deinde si post resurrectionem status beatus futurus est, nulla corporis injuria, nulla necessitate famis, quid sibi stravisse? Sed si propter incredulum fecit, finxit: si autem verum ostendit, ergo in resurrectione accepta futura sunt vulnera. 3. Quibus respondetur, ideo non Laz
Abbreviated transcription (Latin):
qui uocant᷑ ħ noĩe et carnali cecitati n¬
deri dĩ nolunt. qñ gr̃am eius respuen¬
bulentas contentiones tediũ sibi fien.
de re qnͣtũ satis erat expoĩta. et iepłaꝙͥ¬
porto .i. habeo alios conflictus et certa¬
nma cũ carne mea que in ꝑsecutõib
quas patior mecũdimicant. stigna
fu̾t: stigmata hr̃e dicatur. et ido ĩuite
maminussionis infĩoris et̾ ordims.
Nñc ergo cpłs stigmata noluit appel
lare: quasi uotas penarũ q̃s ꝑsecutio¬
nib paciebatur. p̃pculpã .n. ꝑsecutionio
qua ꝓsecutus erat eccĩas xp̃i. hec sibi
retribui cognouerat. sicut ab ip̃o dño
dictũ est amname cũ idẽ illũ cinainas
tanqm̃ psecutorem x̾anoꝵ fornndaret.
nem pc̃coꝵ in qua laptizcitus erat. om̃s
ulus tuibulationes non ei naletãt ad
pniciem. s ad coronam inctorie ꝑfic¬

Expanded text:
qui vocantur hoc nomine, et carnali caecitate videre Dominum nolunt, quando gratiam ejus respuenbulentas contentiones taedium sibi fieri de re, quantum satis erat, exposita, et iporto: id est, habeo alios conflictus et certamina cum carne mea, quae in persecutionibus quas patior, mecum dimicant. Stigmatfuerit, stigmata habere dicatur; et ideo in jure manumissionis, inferioris est ordinis. Nunc ergo Apostolus stigmata voluit applare, quasi notas poenarum de persecutionibus quas patiebatur. Propter culpam enim persecutionis qua persecutus erat Ecclesias Christi, haec sibi retribui cognoverat, sicut ab ipso Domino dictum est Ananiae, cum idem illum Ananias tanquam persecutorem Christianorum formidaret. nem peccatorum, in qua baptizatus erat, omnes illae tribulationes non ei valebant ad perniciem, sed ad coronam victoriae profic
Abbreviated transcription (Latin):
baptisim sacramentũ et abs redẽp¬
tione xͥ aliquib celoꝵ regna ꝓmitta
Itaq mide se queritur infamari eo
modo ꝓposuit ut facile posset t̾mim
Obiecto saluo suo dogmate responde.
bicitur aũt illis ꝙ nõ baptiza¬
tos puulos uolint dãpnatoi
prum hoĩs obuoxios cõfit̾iet in cos
insi et̾uam mortem possũt qui sine
ꝑticipatõe corꝑis et sangͥnis diũ et¬
nam uitam hr̃e non possũt. Ecce ꝙ
biguitatis falsitati p̃parare refugii
eftundendo caliginẽ ueritati. itauri
uos cũ puimũ ea legimꝰ recta uł core¬
ta ꝓpric modũ gaud̾emus s latõres
disputatões eius in libris ubi se qu¬
tũlib oꝑiat plerumq aꝑire cõpel¬
tur. fec̾unt nob̾ et ista suspecta ur
iuilis dr̃et. deinde subiecit etq eat. Qs
em̃ ita euũgłice lectionis iguarus esti

Expanded text:
baptismi sacramentum nec absque redemptione Christi aliquibus caelorum regna promittunt. itaque unde se queritur infamari eo modo proposuit, ut facile posset crimini obiecto saluo suo dogmate respondere. Obicitur autem illis, quod non baptizatos paruulos nolunt damnationi primi hominis obnoxios confiteri et in nisi aeternam mortem possint, qui sine participatione corporis et sanguinis domini aeternam uitam habere non possunt. ecce quod biguitatis falsitati praeparare refugia offundendo caliginem ueritati, ita ut etiam nos cum primum ea legimus, recta uel correcta propemodum gauderemus. sed latiores disputationes eius in libris, ubi se quantumlibet operiat, plerumque aperire compellitur, fecerunt nobis et ista suspecta, utparuulis diceret, deinde subiecit atque ait: \'quis enim ita euangelicae lectionis ignarus est
Abbreviated transcription (Latin):
ablati sunt. uł m̃cti ad molam et ecan ĩ
grmiduc̃e tanqm̃ uuũta contẽptibilia
uertere cidactisunt.

Expanded text:
ablati sunt uel iuncti ad molam et eam in gyrum ducere tamquam iumenta contemptibilia uerbere adacti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uod em̃ de legib auxiliĩ a cuulibꝰ
ptaͣtibus cidusus eos aliꝙͣ ualuit
quis in presentia eoꝵ officialis anhelau ᷑
quis ꝙ illi uoluissent exactor exegit. qͣs
segladiis hominũ quos ut ab eis fenirẽ¬
tur morte t̾rebant cln ꝑuaria p̾cipicia
cilu per ciquas ali per ignes se ĩmortes
uolinitarias usquequaq nutebat:. et
caninas ferales a se sibi illatis suppsici¬
ic ꝓicictant. horrebant icca pluriimĩ
ista supsticione heticaconstituti. ercũ ĩ¬
nocentis sue suffic̾e arbitrentur. ꝙ sibi
talici displic̾e̾nt: dicebantur eis ⁊ catho
licis. Si innocentiã mt̃m malannta nõ
polluunt. quomĩo dicitis orb x⁊ n ur̃
pollutũ: Qũo uos nefario scelere abu
intate catholicatanq̃ ab area dĩcase¬
patis que usq ad tempꝰ uentilatõis ncc̃e
est ut hẽat et frimc̃tũ mhorreorecon

Expanded text:
uod enim de legibus auxilium a ciuilibus potestatibus aduersus eos aliquid ualuit? quis in praesentia eorum officialis anhelauit? quis, quod illi noluissent. exactor- tor exegit? quis prouocandis in se gladiis hominum, quos, ut ab eis ferirentur, morte terrebant. alii per uaria praecipitia, alii per aquas. alii per ignes se in mortes uoluntarias usquequaque mittebant et animas ferales a se sibi inlatis suppliciis proiciebant? Horrebant ista plurimi in ipsa superstitione haeretica constituti et, cum innocentiae suae sufficere arbitrarentur, quod sibi talia displicerent, dicebatur eis a catlicis: Si innocentiam vestram mala ista non polluunt, quomodo dicitis orbem christipollutum? quomodo vos nefario scelere, ab unitate catholica, tanquam ab area dominica separatis, quae usque ad tempus ventilationis necesse est ut habeat et f
Abbreviated transcription (Latin):
se ip̃os occid̾e: qnͣdo abeoꝵ insanissumc
dominatõe ꝑ occasionem legum istarũ
que ꝓunitate sunt constitutetanti ppłi
liberantur. Qui ãt sciunt et ante ipsas
leges quid facere soleant. nõ eoꝵ mirãt᷑
mortes. S recordantur mores. Maxĩe
qñ ad huc cultus fuerat ydoloꝵ ad paga¬
noꝵ celeb̾inas solempnitates ingẽtia
turbanĩ agmma ueniebant. nõ ut u̾do¬
la frang̾ent. s ut int̾ficentur acultori¬
b ydoloꝵ. Nam illud si accepta legitĩa
pot̾ate facere uellent. si quideis accidis¬
set possent hr̃e qualencũq umbm̃ noĩs
martyrum. S ad hoc solum uemebãt
ut integris ydolis ip̃i pumerent᷑. Nam
singuli quiq ualentissum uiuenes cul¬
tores ỹdoloꝵ quis quot occid̾e̾t ip̃is yco¬
lis nouere consuenerant. Quitã etic̃
se trucidandos armatis matorib ĩg̾e¬
bant. ꝑcussuros eos se insi abeis ꝑi¬
merent᷑ teraibilr̾ cõminantes. Non¬

Expanded text:
se ipsos occidere, quando ab eorum insanissima se ipsos occidere, quando ab eorum insanissima dominatione per occasionem legum istarum, quae pro unitate sunt constitutae. tanti populi liberantur; qui autem sciunt. et ante ipsas leges quid facere soleant, non eorum mirantur mortes, sed recordantur mores. maxime, quando adhuc cultus fuerat idolorum, ad paganorum celeberrimas sollemnitates ingentia turbarum agmina ueniebant, non ut idola frangerent, sed ut interficerentur a cultoribus idolorum. nam illud si accepta legitima potestate facere uellent, si quid eis accidisset, possent habere qualemcumque umbram nominis martyrum: sed ad hoc solum ueniebant, ut integris idolis ipsi perimerentur: nam singuli quique ualentissimi iuuenes cultores idolorum. quot quis occideret, ipsis idolis uouere consueuerant. quidam etiam se trucidandos armatis uiatoribus ingerebant percussuros eos se, nisi ab eis perimerentur, terribiliter comminantes. non
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo uocem. Ubi legitur persequar
nmincos meos et comp̾hendam illos ⁊
non conu̾tar donec deficiant. Si gͦ ueꝵ
dr̃e ur agnosc̾e uolumus est ꝑsecutio
ri qui psecutõm patunit᷑ p̃p iniusticiã
Prom̃ ista ꝑsequit᷑ diligendo illi semẽ¬
do. Ista u ͭ corrigat. illi ut eu̾tant: Ista
lit reuocet ab errore: uli ut precipitẽt
merrorem.
Emq ista ꝑsequit᷑ mumicos. et
comprehendit donec deficiant ĩ
uanitate ut in u̾tate ꝓficiant. illi ã re¬
tribuentes mala ꝓ nobis. quia eis con¬
sulmiꝰ ad et̾nam salutem: et̾ tẽpalem
nob̾ conantur auferre sic amãtes ho¬
muicidia. ut in se ip̃is ea ꝑficiant: qũ in
aliis ꝑpetrare non possunt. Sicut enim
caritas laborat eccłie sic eos ab illa pdi¬
tione liberare ut coꝵ nemomoriatur:
sic eoꝵ laborat furor aut nos occide ut
sue crudelitatis pascant libidinem aut
etiam se ip̃os ne ꝑdidisse iideantur occi¬
dendoꝵ hominũ pot̾atem. Quiaũt nes¬
cĩt consuctudinẽ illoꝵ putant cos mõ

Expanded text:
ersequar inimicos meos et comprehendam illos et non conuertar. donec deficiant. Si ergo uerum dicere uel agnoscere uolumus, est persecutio ri, qui persecutionem patiuntur propter iniustitiam. proinde ista persequitur diligendo, illi saeuiendo, ista ut corrigat. illi ut euertant, ista ut reuocet ab errore, illi ut praecipitent m errorem; denique ista persequitur inimicos et comprehendit. donec deficiant in uanitate, ut in ueritate proficiant. illi autem retribuentes mala pro bonis, quia eis consulimus ad aeternam salutem, etiam temporalem nobis conantur auferre sic amantes homicidia, ut in se ipsis ea perficiant, quando in aliis perpetrare non possunt. sicut enim caritas laborat ecclesiae sic eos ab illa perditione liberare, ut eorum nemo moriatur. sic eorum laborat furor aut nos occidere, ut suae crudelitatis pascant libidinem, aut etiam se ipsos, ne perdidisse uideantur occidendorum hominum potestatem. Qui autem nesciunt consuetudinem illorum, putant eos modo
Abbreviated transcription (Latin):
dine om̃s pereant plus laborat.
Ratias aũt domino qd̃ et apud
utib locis: et per alias africe ꝑtes sine
ulis istorum in sanoꝵ mortib pax catho¬
lta cucurrit et currit. Ibi aut illa fime¬
sta contigunt. ubi est tam furiosum
et mutile homiũ genus: qui et alu
et meaui quisq sicut discebat et uole¬
las et pot̾at. ex ip̃a ꝑte tnͣsibat cumtũ
apud iulos pditoꝵ hominũ demẽtissa
gieg es idiu̾sis causis quiete iuocen¬
luũ timere compulsus est si ad iloru
pnttocimũ confugiet. quis euseru
consup̃torem apothecatui quis quel
potat exgere debitorem cuxilus eorel
de fensionc̃q poscentẽ. timore tusorm
et mcendior mortis q pͥsentis. pe̾tumo

Expanded text:
; sed omnes ne pereant, plus laborat. ; sed omnes ne pereant, plus laborat. Gratias autem Domino, quod et apud pluribus locis, et per alias Africae partes, sine ullis istorum insanorum mortibus, pax catholica cucurrit, et currit. Ibi autem illa funesta contingunt, ubi est tam furiosum et inutile hominum genus, qui et aliiet in eam quisque sicut discebat, et volebat, et poterat, ex ipsa parte transibat; cum tamen apud illos perditorum hominum dementissimi greges in diversis causis quietem innocensuum timere compulsus est, si ad illorum patrocinium confugisset? quis eversori consumptorem apothecarum, quis quemlibet poterat exigere debitorem, auxilium eorum defensionemque poscentem? Timore fustium et incendiorum mortisque praesentis, pessimo
Abbreviated transcription (Latin):
ne ili qui liberandi sunt lisentur. et com̃
ntcaitiũ terere pietatem. ut dũ tunetur
ne quidam pditi peant. non etuantur
ꝑditiom qui uł iam nolebant pire nł co
tes uoluntarias et furiosas nunant m
ppłorũ lib̾andoꝵ compatione pauci sinit.
quid agit ergo frat̾ua dilectio. utrũdu
pnicis tñsitorios ignes metuit camimo¬
rum dimitit oes ct̾ius ignib gehenna¬
mĩ. et tam multos uł iam uolentes nes
postea ualentes per catholicam picem
ad iutam uenire ppetuam relinquit ĩ m¬
titu sempituũ. cauendo ne quidam nolũ¬
tatio moriantur int̾itu. qui nuuint ad
ipeduentũ salutis alioꝵ. quos non ꝑ
mmitũt Ei xp̃i doctrincm iueut eos
doceant quocũq tempore ẜm consetu¬
dinem doctrine dẏabolice ad eas que m
ilis mõ timent᷑ mortes noluntanias fe¬
smare. An potius conseruat quos pot.
ensi sponte pereant quos coneuare non
pot. Ut enĩ oñis uuant ardent᷑ exoptat¬

Expanded text:
ne illi, qui liberandi sunt, liberentur, et eo modo ne illi, qui liberandi sunt, liberentur, et eo modo liberantium terrere pietatem, ut, dum timetur, ne quidam perditi pereant, non eruantur perditioni, qui uel iam nolebant perire uel tes uoluntarias et furiosas minantur, in populorum liberandorum comparatione perpauci sint? quid agit ergo fraterna dilectio? utrum, dum paucis transitorios ignes metuit caminorum. dimittit omnes aeternis ignibus gehennarum et tam multos uel iam uolentes uel postea non ualentes per catholicam pacem ad uitam uenire perpetuam relinquit in interitum sempiternum cauendo, ne quidam uoluntario moriantur interitu, qui uiuunt ad impedimentum um Christi doctrinam vivere, ut eos doceant quocumque tempore secundum consuetudinem doctrinae diabolicae ad eas, quae in illis modo timentur, mortes voluntarias festinare? an potius conservat quos potest, etsi sponte pereant quos conservare non potest? Ut enim omnes vivant, ardenter exoptat
Abbreviated transcription (Latin):
prius enpuĩtur iuiti ut incatholica
p̾ea bonis p̾ceptis et maiorib ł morib¬
sanent᷑ assueti. Nammultieoꝵ quoꝵ
iam in uutate x piũ fidei feruorem
caritatemq miramur. cũ magna le¬
ticiad̾o gratias agunt. ꝙ illo errore ca¬
ruerũt: ubi mala istabona putane¬
rũt. Quas gr̃as mõ nolentes nõ age¬
rent. nsi prius ⁊̃ uolentes aib illa ne¬
faria societatedisced̾ent. Quid de isẜ
dicamus qui nob̾ cotidie confitenti
ꝙ iam olum uolebant ẽẽ catholicis
int̾ eos hĩtabant int̾ quos id ꝙ no le¬
bant esse non poterant ꝑ infiruitar
timoris. ubi simiũ u̾bũ ꝑcatholica
dr̃ent: et ip̃i et domus eoꝵ funditus
eu̾t̾entur. Quis ẽ tamdemẽs qui ne¬
get istis debuisse per iussa ipalia
subueniri ut de tanto eruerẽtur ma¬
lo.dũ illi quos timebant cune cogñ
aut certe cum se correctos ẽẽ confi¬
ginit. correctis ꝑcunt. a quib cnitd
timelant. Si aũt se ip̃os occid̾e noliunt.

Expanded text:
prius eripiuntur inuiti, ut in catholica prius eripiuntur inuiti, ut in catholica postea bonis praeceptis et moribus sanentur adsueti. nam multi eorum, quorum iam in unitate Christi pium fidei feruorem caritatemque miramur. cum magna laetitia deo gratias agunt, quod illo errore caruerurunt: quas gratias modo volentes non agerent, nisi prius etiam nolentes ab illa nefaria societate discederent. Quid de illis dicamus, qui nobis quotidie confitentur quod jam olim volebant esse catholici; sed inter eos habitabant, inter quos id quod volebant esse non poterant per infirmitatem timoris, ubi si unum verbum pro Catholica dicerent, et ipsi et domus eorum funditus everterentur? Quis est tam demens, qui neget istis debuisse per jussa imperialia subveniri, ut de tanto eruerentur malo, dum illi quos timebant timere coguntur, orriguntur, aut certe cum se correctos esse confingunt! correctis parcunt, a quibus antea timebantur? Si autem se ipsos occidere uoluerint,
Abbreviated transcription (Latin):
fitio ferirent᷑. Unde quidam illos sic illis¬
sisse peribetur. ut eos tanꝙͣ ꝑcutiendos
ligari et dumiti muberet acq ita eoru
impetum incruentus et illesus euad̾er
Iam u̾o ꝑ abrupta precipicia. ꝑ aquas
et flaminas occidere seip̃os: cotidianꝰ
illis ludus finit. Nec enĩ eos tria mortis
genera diabłs docuit. ut mori nolẽte
qñ nõ inuemebant ꝙ̃ tercerent. ut erꝰ
gladio ferirentur per saxa se nutterẽt.
aut ignib gurgitibq donarẽt. Qaus
aũt illos hec docuisse credendus ẽ posci¬
dens cor eorũ nisi ille qui et saluato¬
ri nr̃ont se de puido templi p̃cipito¬
ret tanqm̃ de lege sugessit. e̾mus sug¬
gestionem ci se utiq ꝓhib̾ent. si magi¬
strũ xp̃m in corde portarent. s quici
mn se diabło potius dederũt locum. suit
sic peunt quemad̾ grex ille porcorum
quez de monte in mare demonũ turba
deiecit. aut illis morib erepti et pie m
ila secta ubi ꝑ doctimas demoniorũ
mendaci loquoꝵ mala istadidicerũt

Expanded text:
ficio ferirentur. unde quidam illos sic inlusisse perhibetur, ut eos tamquam percutiendos ligari et dimitti iuberet atque ita eorum impetum incruentus et inlaesus euaderet. iam uero per abrupta praecipitia, per aquas et flammas occidere se ipsos cotidianus illis ludus fuit. haec enim eos tria mortis genera diabolus docuit, ut mori uolentes, quando non inueniebant, quem terrerent, ut eius gladio ferirentur, per saxa se mitterent aut ignibus gurgitibusque donarent. quis autem illos haec docuisse credendus est possidens cor eorum nisi ille, qui et saluatori nostro, ut se de pinna templi praecipitaret, tamquam de lege suggessit? cuius suggestionem a se utique prohiberent, si magistrum Christum in corde portarent. sed quia in se diabolo potius dederunt locum, ant sic pereunt quem ad modum grex ille porcorum, quem de monte in mare daemonum turba deiecit. ant illis mortibus erepti et pio mailla secta, ubi per doctrinas daemoniorum mendaciloquorum mala ista didicerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾uidebant facẽ cogebant᷑. Innocentiũ qui
eos offendant domus. ant deponebantur.
cid solu̾. aut iguib ecemcbant᷑. Qto
patres famlias honesto loco nciti et gno¬
so cultu educati. uix inui post eom edes

Expanded text:
ubebant, facere cogebantur. innocentium, qui eos offenderant. domus aut deponebantur ad solum aut ignibus cremabantur. quidam patres familias honesto loco nati et generoso cultu educati uix uiui post eorum caedes