comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obedire qͣm hõib. nolens dolensq ñ ꝗdẽ nego
ꝙ postulas. s int̾im differo ⁊ ne dũ tue cupio
humilit̃ satisfacere uoluntati. sub p̃textu
false humilitatis. ꝑ uerã suꝑbiã arcẽ tante
potestans. q̃ te ueracit̃ attestante etiã angl
ĩꝑat incelis. terrenꝰ uermiculus in t̃ris uu¬
ar ĩpugnare: Libellũ quẽ q̃ris. ip̃e qͦ añqͣm
tuus nuntiꝰ ad nos ueniret. abeo cui cõmo¬
dauerã recepiisiui: s necdũ recepi: Dabo aũt

Expanded text:
obedire quam hominibus; nolens dolensque, non quidem nego quod postulas, sed interim differo: ne dum tuae cupio humiliter satisfacere voluntati, sub praetextu falsae humilitatis per veram superbiam, arcem tantae potestatis, quae, te veraciter attestante, etiam Angelis imperat in coelis, terrenus vermiculus in terris videar impugnare. 3. Libellum quem quaeris, ipse quoque antequam tuus nuntius ad nos veniret, ab eo cui commendaveram, requisivi: sed necdum recepi. Dabo autem
Abbreviated transcription (Latin):
siue renss us sit. ꝙ uidelicet reliq̃runt an
a ꝙa hierunt  ego ꝗdẽ haud teiere diffi¬
nuda u̾itate ego dix̾im: orũo ñ expedue
sp̃m uelle extinguere Nolii iꝗt ꝓ ibere eũ
ꝗ potest bñ faccie: s si potes ⁊ ip̃e me fas.
G̃łan aũt mag̃ oportet in ꝓfectib filioꝵ. qͣm¬

Expanded text:
ssius sit, quod videlicet reliquerunt, an ad quod redierunt; ego quidem haud temere definnuda veritate ego dixerim, omnino non expedire spiritum velle exstinguere. Noli, inquit, prohibere eum qui potest bene facere; sed, si vales, et ipse bene fac . Gloriari autem magis oportet in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ plendoroꝑis ⁊ opinionis odor. bene ut co
opus ꝓbat nec falsã fuisse nec uacuã: cũ ꝙ añ
sparserat uͥq fama uolans. res ip̃a faciat ma¬
nifestũ Qͦ mͦ nẽ uł maxime claruit zelus u¬
stitie. eminuit ⁊ inualuit sacerco tał uigor.
erat acdiutor. Olim ꝗdẽ oꝑa mĩe. ⁊ helemosinaᷤᷤ

Expanded text:
plendor operis, et opinionis odor bene, ut comopus probat nec falsam fuisse, nec vacuam, cum quod ante sparserat ubique fama volans, res ipsa faciat manifestum. Quomodo nunc vel maxime claruit zelus justitiae, eminuit et invaluit sacerdotalis vigor er
Abbreviated transcription (Latin):
me cõpellis docere ꝙ. nescio. Si ꝗd ego fatio:
Mirũ si ñ rides. ꝙ ego ꝗ multiloꝗum tantoꝑe
dãpnare uideor. in tã multa u̾ba tã loquatit
iã ꝓgredior:⁊ dũ cupio tͥ cõm̃dare silentiũ.
ꝯtra silentiũ ꝑ multiloꝗum pugno. Guer-¬
ne me mͦ ñ habeo: Qͥ dã enĩ amicꝰ nr̃. eodem
omĩo frustratã: aliũ nuꝑ a me sditũ in lau¬
dib uͥginis matͥs. tͥ transmitto: Quẽ ꝗa
exẽplar ñ teneo⁊ rogo ut ad me qͣntotiꝰ re-

Expanded text:
ompellis me docere quod nescio. 3. Sed quid ego facio? Mirum si non rides, quod ego qui multiloquium tantopere damnare videor, in tam multa verba tam loquaciter jam progredior; et dum cupio tibi commendare silentium, contra silentium per multiloquium pugno. Guernes me modo non habeo. Quidam enim amicus noster eodem omnino frustratam, alium nuper a me editum, in Laudibus Virginis matris, tibi transmitto: quem, quia ejus exemplar n
Abbreviated transcription (Latin):
dus: qͦ efficim̾ obꝓbniũ habundantib. ⁊ de¬
spectio suꝑbis. Nã re uera ꝗd aliud scłarib
qͣm ludere uidem̃t: cũ ꝙ ip̃i appetunt in hoc
nos appetimꝰ: More scilicet ioculatoꝵ ⁊ sal¬
tatoꝵ. ꝗ capite misso deorsũ. pedibq sur¬
sũ erectis: p̃t̃ humanũ usũ stant manib
uł incedunt : ⁊ sic in se omniũ ccłos defigũt:
Nonẽ hic ludus puerilis: ñ ẽ de theatro ꝗ fe¬
mineis fedisq anfractib. ꝓuocet libidinẽ:
actus sordidos rep̃sentit: S ẽ ludus iocun¬
dus. honestus. grauis. spectabilis: ꝗ celestiũ
spectatoꝵ delectare possit aspectꝰ Hoc casto
⁊ religioso ludo. ludebat ꝗ dicebat: Specta¬
culũ facti sumꝰ angłis ⁊ hoĩb hoc ludo ⁊ noᷤ
int̾im ludamꝰ ut illudam᷑⁊ ꝯfundam̃: hu¬
miliem̃: donec ueniat ꝗ potentes deponit

Expanded text:
um abundantibus, et despectio superbis. Nam revera quid aliud saecularibus quam ludere videmur, cum, quod ipsi appetunt in hoc nos appetimus? More scilicet joculatorum et saltatorum, qui capite misso deorsum, pedibusque sursum erectis, praeter humanum usum stant manibus vel incedunt, et sic in se omnium oculos defigunt. Non est hic ludus puerilis, non est de theatro, qui femineis foedisque anfractibus provocet libidinem, actus sordidos repraesentet: sed est ludus jucundus, honestus, gravis, spectabilis, qui coelestium spectatorum delectare possit aspectus. Hoc casto et religioso ludo ludebat qui dicebat: Spectaculum facti sumus Angelis et hominibus . Hoc ludo et nos interim 94 ludamus, ut illudamur, confundamur, humiliemur, d
Abbreviated transcription (Latin):
itaq si adhuc siluissẽ: sapiens dicerer. s ñ
essẽ: Nunc aũt alii insipientẽ me ridebt̃⁊
ali subsannabunt ydiotã: alii p̃sũptori
qͣm utiq humiliatio. totius sit sp̃ualis
fab̾ce fundam̃tũ. Siꝗdẽ humiliatio uia
ẽ ad humilitatẽ. sic̃ patientia ad pacẽ: sic̃
latio ad scientiã: Si uirtutẽ appetis humi¬
litatis: uiã ñ refugias humiliatioĩs. Nã si
ñpateris humiliari: ñ pot̾is adhumili¬
tatẽ ꝓuhei. ꝓdẽ itaq mͥ meã insipientiã
sarii ⁊ a scientib iure ꝯfundi: cui sepe ꝯti¬

Expanded text:
itaque si adhuc siluissem, sapiens dicerer, sed non itaque si adhuc siluissem, sapiens dicerer, sed non essem. Nunc autem alii insipientem me ridebunt, alii subsannabunt idiotam, alii praesumptori quam utique ducit humiliatio, totius sit spiritualis fabricae fundamentum? Siquidem humiliatio via est ad humilitatem, sicut patientia ad pacem, sicut lectio ad scientiam. Si virtutem appetis humilitatis, viam non refugias humiliationis. Nam si non pateris humiliari, non poteris ad humilitatem provehi. Prodest itaque mihi meam insipientiam sciri, et a scientibus
Abbreviated transcription (Latin):
ampliꝰ reꝗris: Ex haustus ẽ fons. ⁊ tu q̃ri
aquã in sicto. Exẽplo illiꝰ eugłice uidui.
de pauꝑtate mã totũ ꝙ habui misi : Qͥd
uerecundaris: Qͥd uulñ drnitus: Pu
me coegisti Sermonẽ q̃sisti: sermonẽ habes.
de iuo caritas ordinet᷑. s qͦ mã inscientia pu¬
blicet᷑. Nã uñ iã pot̾is excusari: forsitan possẽ
dicere ꝙ febre tertiana laborans. ꝙ ꝓ offitio
m̃o curis occupatꝰ hec dictau̾im : cũ scͥptũ sit
Sapientiã scribe in ocio S hec recre p̃tenderẽ:
si grande aliꝙ atq oꝑosũ opꝰ aggressus fuis¬
sem Nunc aũt in tantillo opusculo ut octa¬
sioib me extusẽ: nicħ hoꝵ certiꝰ p̃tendere pos¬
sus certe qr uolui Suffitiat aũt uolũtas:
uͥ dece̾ uides facultatẽ explendi Oeniq ⁊ si
nullã tͥ ꝯferat utilitatẽ: uł mͥ ꝓfitiet ad
humilitatẽ: Stultus ꝗppe dũ ñ loꝗt᷑: sa¬
pia.s humilitatis custodia ẽẽ credit᷑. E go

Expanded text:
exhaustus est fons, et tu quaeris aquam in sicco? Exemplo illius evangelicae viduae, de paupertate mea totum quod habui, misi . Quid verecundaris? quid vultum dimittis? Tu me coegisti. Sermonem quaesisti; sermonem habes. de tua charitas ordinetur, sed quo mea inscitia publicetur. Nam unde jam poterit excusari? Possem forsitan dicere, quod febre tertiana laborans, quod pro officio meo curis occupatus haec dictaverim, cum scriptum sit: Sapientiam scribe in otio . Sed haec recte praetenderem, si grande aliquod atque operosum opus aggressus fuissem. Nunc autem in tantillo opusculo, ut occasionibus me non excusem, nihil horum certius praetendere pososcis certe quia volui. Sufficiet autem voluntas, ubi deesse vides facultatem expnullam conferat utilitatem, vel mihi proficiet ad humilitatem. Stultus quippe dum non loquitur, sapia, sed humilitatis esse custodia creditur. Ego
Abbreviated transcription (Latin):
gatis q̃ corrigenda st̃: ut in ore duoꝵ testium
stet omine u̾bũ: Et tẽ demũ an passum cuili¬
bet: an paucis tartũ. an uł cuiꝗͣ an forte eniã
nulli expediat demonstrari⁊ ⁊ si illa qͦ p̃faciũ¬
cula qͣm de nr̃is aliis litteris tu eidẽ coaptasti.
apte sedeat: an uͦ aptior q̃ri debeat ur̃o utriꝰq
iuditio derelinqͦ. S ĩa pene mͥ excid̾at. ꝙ. in
pͥncipio epłe tue. q̃stus es ꝙ te arguer̃ m̃da

Expanded text:
gatis quae corrigenda sunt, ut in ore duorum testium stet omne verbum. Et tunc demum an passim cuilibet, an paucis tantum, an vel cuiquam, an forte etiam nulli expediat demonstrari: et si illa quoque praefatiuncula, quam de nostris aliis litteris eidem coaptasti, apte sedeat, an vero aptior quaeri debeat, vestro utriusque judicio derelinquo. 4. Sed jam pene mihi exciderat quod in principio ep
Abbreviated transcription (Latin):
Et tu in boc dices mͥ ẽẽ ꝗetẽ ⁊ tu hoc etiã si lingua
sileat. silentiũ nominabis: Quãqͣm ñ solũ
tẽporis. s nec mee ꝓfessioĩs ẽ huic rei oꝑam da¬
re qͣm postulas: nec possibilitatis ẽ ad implere

Expanded text:
Et tu in hoc mihi dices esse quietem? tu hoc, etiamsi lingua Et tu in hoc mihi dices esse quietem? tu hoc, etiamsi lingua sileat, silentium nominabis? 2. Quanquam non solum temporis, sed nec meae 96 professionis est, huic rei operam dare quam postulas
Abbreviated transcription (Latin):
rũ sapientẽ om̃ia sub celo tempꝰ habere: ⁊
suũ tp̃s silentiũ habebit ⁊ si hos etiã sacros
dies quadragesime. nr̃a sibi uendicat ꝯfa¬
bulatio. Eaq ip̃a tanto occupatior. tanto
laboriosior: dũ ñ ꝗdẽ p̃sentes alterutrũ le¬
nece̾e ẽ Nos̃ inuicẽ diligent̃ dictare. q̃ uł
petimꝰ abinuicẽ. uł petim̃ Tũ uͦ absens co¬
gito. dictito scͥptito muttoq ꝙ p̃sens legas:
roggo uͥ otiũ. uͥ silentu quies. S hec inꝗes oĩa
facere potes in silentio Mirũ si ex sentenna
hoc respondeas. Quantꝰ enĩ tuniultus ẽ in m̃¬
te dictantiũ. uͥ multitudo ꝑstrepit dictionũ:
orarionũ uarietas. ⁊ diu̾sitas sensuũ ꝯcurrit:
Ubi ꝗd pulchriꝰ scd̾m luterã: ꝗd ꝯseq̃utius
iuxta sententiã: ꝗd planius ꝓpt̃ inelligẽtiã:
ꝗd utilius ad ꝯscientiã: ꝗd deniq cui uł post
ułꝰ an ponat᷑ intentissime artendit᷑ ⁊ multa¬
q̃ alia q̃ adoctis in huiꝰmoĩ curiosiꝰ obseruãt᷑:

Expanded text:
omnia sub coelo tempus habere: et suum tempus silentium habebit, si hos etiam sacros dies Quadragesimae nostra sibi vindicat confabulatio? Eaque ipsa tanto occupatior, quanto laboriosior; dum non quidem praesentes alterutrunecesse est nobis invicem diligenter dictare, quae vel petimus ab invicem, vel petimur. Dum vero absens cogito, dictito, scriptito, mittoque quod praesens legas; rogo ubi otium, ubi silentii quies? Sed haec, inquies, omnia facere potes in silentio. Mirum si ex sententia hoc respondeas. Quantus enim tumultus est in mente dictantium, ubi multitudo perstrepit dictionum, ubi orationum varietas et diversitas sensuum concurrit; ubi quid pulchrius secundum litteram, quid consequentius juxta sententiam, quid planius propter intelligentiam, quid utilius ad conscientiam, quid denique, cui, vel post, vel ante ponatur, intentissime attenditur; multaque alia quae a doctis in hujusmodi curiosius observantur?
Abbreviated transcription (Latin):
Siꝗd tñ fuit ñ mag̃ te oblitũ qͣm tuũ nuntiũ
m̃titũ credid̾im: iocando potiꝰ qͣni serio dictũ
fuisse ñ dubites: Ego ne leuitate te usum
putau̾imꝰ aut ap̃ te ee̾ ẽ ⁊ ñ: Absit ame hec
suspitio de te: ꝗ iugo u̾itatis beatꝰ ꝙ portas.
ab adlescentia. lasciuos annos moꝵ suꝑas
gͣuitate: Nec tã simplex sũ. ut simplicem
ous ꝓlationẽ. sine cordis duplicitare m̃da¬
tiũ putẽ: nec tã incuriosus tui ut oblitus
sim. uł ꝗd iã dudũ ꝯceꝑis in affectu: uel
ꝗd ab affectu ĩpecdierit. Ad eundẽ .lxxxiii.

Expanded text:
id tamen fuerit nam magis me oblitum, quam tuum nuntium mentitum crediderim, jocando potius quam serio dictum fuisse non dubites. Egone levitate te usum putaverim, aut apud te esse Est et Non? Absit a me haec suscipio de te, qui jugo veritatis beatus quod portas ab adolescentia, lascivos annos morum superas gravitate! Nec tam simplex sum, ut simplicem oris prolationem sine cordis duplicitate mendacium putem: nec tam incuriosus tui, ut oblitus sim, vel quod jamdudum conceperis in affectu, vel quid ab effectu impedierit. EPISTOLA LXXXIX.
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ ate qͣntũ in te ẽ. exoneratꝰ sit. cuiꝰ ꝓculdi¬
bio orcdinanoĩ resistis ⁊ dũ ꝓmotꝰ ab illo
tu te deicis. Qd̃ si te excusans pauꝑtatis pi¬
tendis necessitatẽ: necessitas parit coronẽ
Si difficultatẽ: si ĩpossibuutatẽ: oia possib¬
a st̃ credenti S responde ꝙ ueriꝰ e or ia s¬

Expanded text:
Deus a te, quantum in te est, exhonoratus sit; cujus procul dubio ordinationi resistis, dum promotus ab illo tu te dejicis. Quod si excusans paupertatis praetendis necessitatem; necessitas parit coronam: si difficultatem, si impossibilitatem; omnia possibilia sunt credenti
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis ãplectendo. fr̃i ogerio canonico.
usq infinẽ: Si tͥ ad tuas lut̾as. tardius uide¬
or rescͥpsisse: noueris potiꝰ oportunitatẽ nũ¬
ni defuisse Quas enĩ nc̃ pͥmũ legis. iã du¬
dũ crede dictaras. S ut dixi ꝓpĩ latoris io¬
piã tardaui muttere: ꝙ scribere ñ taroaui. Le¬
gi itaq in tuis litt̾is te illã qͣm grauit̃ ferebaᷤ.
cure pastoralis saitinã deposuisse: licentia
siꝗdẽ ab ep̃o uix ĩpetrata.ĩmo extorta tua un¬
portunitate Et hoc ñ alit. nͥ ut in eiꝰ ep̃atu
qͦcũq alibi manens. ab eiꝰ subiectiõe ñ recede¬
res. Cuuͦ cũ tͥ hoc ñ placeret ⁊ archiep̃m adiẽs.
⁊ab ip̃o tamꝗͣ suꝑiori auctoritate securitatẽ
accipiens: ad pͥorẽ locũ ⁊ ad tuũ abbatẽ reu̾¬
sus es.Ubi qualit̃ post hec uiuere debeas.
a me docen flagitas: egregio utiq dociore.⁊
magistro incõparabili. Qͥ cũ ceꝑo docere ꝗ
nescio: uł tunc incipiet sciri. qͣm nicħ scio

Expanded text:
itatis amplectendo fratri OGERIO canonico, usque in finem. 1. Si tibi ad tuas litteras tardius videor rescripsisse, noveris potius opportunitatem nuntii defuisse. Quas enim nunc primum legis, jamdudum crede dictatas: sed, ut dixi, propter latoris inopiam tardavi mittere, quod scribere non tardavi. Legi itaque in tuis litteris, te illam, quam graviter ferebas, curae pastoralis sarcinam deposuisse, licentia siquidem ab episcopo vix impetrata, imo extorta tua importunitate: et hoc non aliter, nisi ut in ejus episcopatu, quocunque alibi manens, ab ejus subjectione non recederes. Tu vero cum tibi hoc non placeret, archiepiscopum adiens, et ab ipso tanquam superiori auctoritate securitatem accipiens, ad priorem locum, et ad tuum abbatem reversus es. Ubi qualiter post haec vivere debeas, a me doceri flagitas, egregio utique doctore et magistro incomparabili, qui cum coepero docere quod nescio, vel tunc incipiet sciri quam nihil scio.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbiã interp̃taris. hoꝵ itaq qr tͥ indubiũ ueni¬
re possunt: nicħ affero Illud arĩt simpliciter
tue dilecnoĩ intimo q. indubitant̃ te credere
uolo. toto scilicet hoc tp̃r ex qͦ nuius nuntius. ñ
is s alius recessit a me. nullũ mͥ fuisse otiũ ad¬
noctiũ breuitatẽ: S et nc̃ qͦ ita me nouissime
ne litere octupatissimũ inuenerunt:
ut ip̃as etiã octupationũ causas ꝓ mei excu¬
satiõe. longũ fu̾it mͥ. scrib̾e tͥ Uix ꝗppe illa ᷤᷤ
tuas int̾ prandendũ. nã illa pͥmũ mͥ reddite¬

Expanded text:
nire possunt, nihil assero. Illud autem simpliciter tuae dilectioni intimo, quod indubitanter te credere volo: toto scilicet hoc tempore, ex quo tuus nuntius, non is, sed alius recessit a me, nullum mihi omnino noctium brevitatem. Sed et nunc quoque ita me novissimae tuae litterae occupatissimum invenerunt, ut ipsas etiam occupationem causas pro mei excusatione longum fuerit mihi scribere tibi. Vix quippe illas tuas inter prandendum nam illa hora mi
Abbreviated transcription (Latin):
qr mag̃ credo mͥ de me uidenti me: qͣm tͥ o¬
pinanti de me. ꝙ ñ uides in me: Qd̾ siꝗd forte a
monentis aĩo ñ frangr pusillanimitate ñ
uinci: s portare patient̃ onus ĩpositũ: ꝙ seme
susceptũ deponere ñ licebat: De qua re: ip̃e mͥ
sic̃ postulas satisfatio ꝓte: agnoscens siꝗdẽ
sapientie mee siccitatẽ. ĩmo insipientie mer
sẽꝑ suspectã habens teineritatẽ. cũ ñ fit ꝙ. fie¬
ri laudo. nec audeo nec debeo indignari: de¬
sid̾ans quẽq ꝯsultius agere. qͣm ame accepit
Qtiens uͦ niã sententia eligit᷑ ac tenet᷑. graui fa¬
teor onere me p̃mi sentio: rei funiẽ sẽꝑ paind̾
⁊ nũqͣm securus expectans. Uideris tu m̃si
ꝯsulte meũ de hac re ꝯsiliũ mutau̾is. Uide¬

Expanded text:
ue magis credo mihi de me videnti me, quam tibi opinanti de me quod non vides in me. Quod si quid forte a et monentis animo non frangi, pusillanimitate non vinci, sed portare patienter onus impositum, quod semel susceptum deponere non licebat: de qua re ipse mihi, sicut postulas, satisfacio pro te. Agnoscens siquidem sapientiae meae siccitatem, imo insipientiae meae semper suspectam habens temeritatem; cum non fit quod fieri laudo, nec audeo, nec debeo indignari, desiderans quemque consultius agere, quam a me acceperit. Quoties vero mea sententia eligitur ac tenetur, gravi, fateor, onere me premi sentio, rei finem semper pavidus et nunquam securus exspectans. Videris tu tamen, si consulte meum de hac re consilium mutaveris. Vide
Abbreviated transcription (Latin):
ri satisfationẽ: deinde tuis ꝯfortari littis
ad abbatẽ ꝓ eo directis. De infirmitate
nr̃a nicħ certius mͦ sciscitanti tͥ indicare
possũ: nͥ ꝙ infirmꝰ ⁊ fui ⁊ sũ: nec minꝰ soli¬
to. nec multũ plus. Qͦd uͦ ñ missi quẽ mis¬
surus erã: causa ẽ. plus me aĩaꝵ scandalũ.
qͣm uniꝰ corꝑis ꝑiculũ timuisse: Iã neꝗd¬
hoꝵ de ꝗb mandasti omĩo p̃termutam.
ueniã etiã ad te: Uelle te audire scͥpsisti:
ꝗd te ego tamꝗͣ ꝗ omĩa tua norim. facere
uelim: S hoc nͥ fallor. si mͦ dicerẽ. nec tu
posses: nec ego ꝯsulerẽ: Uolo enĩ ⁊ ip̃e:ꝙ. te
uelle de te. ĩa olim ñ latet me Ceterũ m̃a
atq tua ut equũ ẽ uoluntate post posita:¬

Expanded text:
tionem; deinde tuis confortari litteris, ad abbatem pro eo directis. 2. De infirmitate nostra nihil certius modo sciscitanti tibi indicare possum, nisi quod infirmus et fui, et sum; nec minus solito, nec multum plus. Quod vero non misi quem missurus eram, causa est, plus me animarum scandalum, quam unius corporis  de quibus mandasti, omnino praetermittam, venio etiam ad te. Velle te audire scripsisti, quid te ego tanquam qui omnia tua norim facere velim. Sed hoc, nisi fallor, si modo dicerem, nec tu posses, nec ego consulerem. Volo enim et ipse quod te velle de te jam olim non latet me. Caeterum mea atque tua aequ
Abbreviated transcription (Latin):
teq rescͥpsi Quaꝵ ꝗdẽ breuitatẽ an eqͦ aĩo
feras: tu uideris. Ego enĩ ut uerũ fatear. ꝓpt̃
mi ogeri ip̃is mĩs curis cõpellor irasci qͣmꝗͣ
ui his teste ꝯscientia. soli caritati cupiã deser¬
uire: Cuiꝰ ꝓfecto ĩꝑio qr sapientib ⁊ insipi¬
entib debitor sũ: ip̃a sola facere potuit. ut
necdũ tͥ potuerĩ satisfacere Qͥd gͦ. Caritas tͥ
negat.ꝙ tu petis ex caritate. Petisti. q̃sisti. pul¬
sasti ⁊ caritas te frustrata ẽ: Qͥd mͥ indi¬
gnaris: Siuis. si audes: irascere caritati De
qua nãq tu uis ĩpetrare ꝙ postulas: ip̃a ꝓhi¬
bente fit ne ĩpetres: Et ecce iã longũ causat᷑
plicear çelus qͦ id facis. appe qui ⁊ ip̃a dono

Expanded text:
evitatem an aequo animo feras, tu videris. 2. Ego enim, ut verum fatear, propter te, mi Ogeri, ipsis curis meis compellor irasci, quanquam in his teste conscientia, soli charitati cupiam deservire: cujus profecto imperio, quia sapientibus et insipientibus debitor sum, ipsa sola facere potuit, ut necdum tibi potuerim satisfacere. Quid ergo? charitas tibi denegat quod tu petis ex charitate? Petisti, quaesisti, pulsasti; et charitas te frustrata est. Quid mihi indignaris? Si vis, si audes, irascere charitati. De qua namque praesumis impetrare quod postulas, ipsa prohibente fit ne impetres. Et ecce jam longum causatur pliceat zelus
Abbreviated transcription (Latin):
licti honoris. tuũ animũ pulset cupidita
ita ut om̃ia q̃ uirilit᷑ ꝯtẽpsisti. puerilit̾ dei¬
derare incipias. Dulcescent aĩo q̃ pͥus a mara
fuerunt ⁊ sublimitas locri domꝰ cura ͥ rerũ
cdispensatio: obseꝗa famuloꝵ: libertas n
potestas in alios: in tantũ ut pene reliꝗsse
te peniteat. ꝙ pͥus tenere grauabat: Cui pl¬
sime tẽptatiõi si uł ad borã ꝙ absit assen¬
tissimi doctoris sapientia: a qͦ doceri de tã
longinqͦ postulasti En illud expectatũ
ac desid̾atũ eułgiũ. ꝙ aucdlire tantoꝑe sti¬
diusti: hec sũma nr̃e eruditioĩs. an adhiul

Expanded text:
licti honoris tuum animum pulset cupiditas; licti honoris tuum animum pulset cupiditas; ita ut omnia quae viriliter contempsisti, pueriliter desiderare incipias. Dulcescent animo quae prius amara fuerunt, sublimitas loci, domus cura, rerum dispensatio, obsequia famulorum, libertas tui, potestas in alios; in tantum ut prope reliquisse te poeniteat, quod prius tenere gravabat: cui pessimae tentationi si vel ad horam quod absit assentissimi 93 doctoris sapientia, a quo doceri de tam longinquo postulasti: en illud exspectatum ac desideratum eulogium, quod audire tantopere studuisti: haec summa nostrae eruditionis.
Abbreviated transcription (Latin):
magistrũ uł locũ reꝗsisti: s ad claustrũ
unde exieras. et ad patrẽ sub qͦ ꝓfeceras
familiarit᷑ redisti Rectiꝰ appe fuit ut domꝰ
q̃ te nutrierat. s ꝓ fr̃na caritate dimiserat.
exoccupatu reciꝑet: qͣm de eiꝰ desolatiõe ali¬
ena gauderet: Qd̃ tñ in boc ep̃i licentiã nõ
habueris. noło ut negligent̃ ducas: s aut
ꝑ te aut ꝑ mediã ꝑsonã. qͣntũ inte ẽ sans¬
facere ñ differas. Post hec ꝯu̾sare simplicit
int̃ fr̃s. deuotꝰ dõ⁊ magistro subditꝰ ⁊ seniorib
Caue aũt ne qr olim in honore positus fuistie
tiã nc̃ te putes p̃ ceteris honorandũ: s mag̃
humilẽ om̃ib exhibeas. tamꝗͣ de ceteris unũ
Nec enĩ dignũ ẽ. ut inde ex igas honorẽ: unde¬
ꝙ heri uolebamꝰ. hodie recusemꝰ:⁊ ꝙ. hodie
nolumꝰ. cras desideremꝰ. sic q̃nq diabolo sug¬
gerente potest ꝯtingere: ut ex memoria re¬

Expanded text:
magistrum, vel locum requisisti, sed ad claustrum magistrum, vel locum requisisti, sed ad claustrum de quo exieras, et ad patrem sub quo profeceras, familiariter rediisti. Rectius quippe fuit ut domus quae te nutrierat, sed pro fraterna charitate dimiserat, exoccupatum reciperet, quam de ejus desolatione aliena gauderet. Quod tamen in hoc episcopi licentiam non habueris, nolo ut negligenter ducas: sed aut per te, aut per mediam personam, quantum in te est, satisfacere non differas. Post haec conversare simpliciter inter fratres, devotus Deo, magistro subditus, senioribusCave autem, ne, quia olim in honore positus fuisti, etiam nunc te putes prae caeteris honorandum: sed magis humilem omnibus exhibeas, tanquam de caeteris unum. Nec enim dignum equod heri volebamus, hodie recusemus; et quod hodie nolumus, cras desideremus: sic quandoque diabolo suggerente poterit contingere, ut ex memoria re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ litteraꝵ breuitatẽ: De re gͦ qͣm plene ñ
noui. suspensã relinq̃ns sententiã. unũ ꝙ
fecisti irrerractabilit̃ laudo: ꝙ uidelicet de¬
posito iugo regiminis. sine iugo tñ e̾e̾ no¬
luisti: s amicã repetens disciplinã. de ma¬
gistro fien denuo discipłs ñ erubuisti Nã
cũ pastorali uinculo solutꝰ. posses tui rema¬
nere uiris. siꝗdẽ ꝓmotio abb̃is emancipati¬
o filiiẽ: tu tñ hac potestate tui ñ utens. sic̃
aliis dñari renueras: sic tͥ qͦ p̃ee̾ timuisti
Qͥq ut magister e̾e̾s alioꝵ. minꝰ te iudicabas
idoneũ: nec te ꝗdẽ tͥ credens tuus fieri disci¬
pulus ꝯtẽpsisti Et merito Qͥa ꝗ se sibi
magistrũ ꝯstituit: stulto se discipłm
subdit Etꝗdẽ ꝗd alii de se sentiant igͦro.
⁊ securiꝰ possũ p̃ee̾ aliis multis: qͣm soli mͥ
Prudens g̾ humilitas. humilisq prudentia
fuit. ꝙ nequaꝗͣ credens ad salutẽ te posse
sufficere t. alieno potiꝰ arbitrio. deinceps

Expanded text:
pter litterarum brevitatem. De re ergo quam plene non novi, suspensam relinquens sententiam, unum quod fecisti irretractabiliter laudo, quod videlicet deposito jugo regiminis, sine jugo tamen esse noluisti: sed amicam repetens disciplinam, de magistro fieri denuo discipulus non erubuisti. Nam cum pastorali vinculo solutus posses tui remanere juris: siquidem promotio abbatis, emancipatio filii est: tu tamen hac potestate tui non utens, sicut aliis dominari renueras, sic tibi quoque praeesse timuisti: quique ut magister esses aliorum, minus te judicabas idoneum; nec te quidem tibi credens, tuus fieri discipulus contempsisti. Et merito: quia qui se sibi magistrum constituit, stulto se discipulum subdit. Et quidem quid alii de se sentiant, ignoro: et securius possum praeesse aliis multis, quam soli mihi. Prudens ergo humilitas humilisque prudentia fuit, quod nequaquam credens ad salutem te posse sufficere tibi, alieno potius arbitrio deinceps
Abbreviated transcription (Latin):
ditꝰ rursũ acced̾e p̃cator ĩportunꝰ ñ uerear
Cagna ꝗdẽ p̃sũptio. s ñ meret᷑ indignatio¬
nẽ. qm detaritate ũ de tem̾itate descẽdit:
adu̾sũ molism̃ ses monachos añ habuera¬
tis. ꝓ amore dĩ ⁊ nr̃o penitꝰ omisistis. Et
ecte idem monachi ꝯq̃runt᷑. ꝙ nescio qͣs no¬
uas. ⁊ ut ip̃i aunt indebitas uob̾ ꝯsuetu¬
dines. in p̃licta eccła uendicetis. Obsecro gͦ
⁊ ip̃as cdimittr: ꝯfidens me ne hac ꝗdẽ uice
passurũ repuilsã: ut ꝗiã de maiorib m̾ui
ñ repelli: in obtinendis minorib ñ ꝯfun¬

Expanded text:
n verear. Magna quidem praesumptio; sed non meretur indignationem, quoniam de charitate, non de temeritate descendit. adversus Molismenses monachos ante habueratis, pro amore Dei et nostro penitus omisistis. Et ecce iidem monachi conqueruntur, quod nescio quas novas, et, ut ipsi aiunt, indebitas vobis consuetudines in praedicta Ecclesia vindicetis. Obsecro ergo et ipsas dimitti, confidens me, ne hac quidem vice passurum repulsam: ut qui jam de majoribus merui non repelli, in obtinendis minoribus non confun
Abbreviated transcription (Latin):
. sathane mox tirannidi me ip̃m subi¬
cio: Aduertens nimirũ cruenta illa be¬
stia q̃ curtuit q̃rens quẽ deuoret. elongatã
custodiã: heu statĩ insilit ingregẽ: Meri¬
to enĩñcunctat᷑ p̃sidere suꝑbo: q̃ se iure
regẽ głat᷑ suꝑ om̃s filios suꝑbie: Qͥs
dabit inͥ centũ in m̃i custodiã. deputari
pastores: Quanto plures sentio curam
gerere mĩ: tanto securior exeo in paschua:
Stupenda insania: Aĩarũ ñ cunctor tur-¬
bas mͥ ñ custodiendas colligere ⁊ ⁊ unũ
suꝑ ꝓpͥã grauor habere custodẽ: Et ꝗdẽ
subiecti me de redderida ꝓse ratioe sollici¬
tant. Qͥ aũt p̃sunt mͥ: ip̃i potꝰ paulo cli¬
cente. ꝑuigilant tamꝗ̃ rationẽ ꝓ me red¬
dituri Illi : si honorant onerant: hiñ tã p̃¬
munt qͣm ꝓtegunt: Scio me legisse. Iu¬
ditiũ durissimũ his ꝗ p̃sunt: exiguo
cerdotũ grauis auctoritatis metuitis infe¬
stationẽ. S si ꝗd patimini ꝓpt̾ iustitiã:

Expanded text:
quod Satanae mox tyrannidi me ipsum subjiquod Satanae mox tyrannidi me ipsum subjicio. Advertens nimirum cruenta illa bestia, quae circuit quaerens quem devoret, elongatam custodiam; heu! statim insilit in prsidere superbo, qui se jure regem gloriatur super omnes filios superbiae. Quis dabit mihi centum in mei custodiam deputari pastores? Quanto plures sentio mei curam gerere, tanto securior exeo in pascua. Stupenda insania! Animarum non cunctor turbas mihi custodiendas colligere, et unum super propriam gravor habere custodem! Et quidem subjecti me de reddenda pro se ratione sollicitant: qui autem praesunt mihi, ipsi potius, Paulo dicente, pervigilant, tanquam rationem pro me reddituri . Illi etsi honorant, onerant: hi non tam premunt, quam protegunt. Scio me legisse: Judicium durissimum his qui praesunt; exiguo cerdotum gravat auctoritas? Metuitis infestationem? Sed si quid patimini propter justitiam,
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes: minimꝰ uocabit᷑ in regno celoꝵ :ꝓinde
tu docens ⁊ renuens obedire: ñ minimũ s
maximũ xͥ mandatũ ⁊ docere ⁊ soluere
ꝯuinceris. Itaq doctor ⁊ solutor mandati.
minimꝰ tu uocandꝰ es in regno celoꝵ. Si
Eͦ tu putas iniuriã pͥoratꝰ minorẽ sũmis
uideri sacerdotib: ñ mag̃ indignũ estimã¬
dũẽ. minimũ uocari in regno celoꝵ. Si
multũ suꝑb es: plus minimꝰ qͣm minor
uocari ꝯfundere: Minor ꝗppe uilitas ẽ:
minorẽ uideri qͣm minimũ: Longe aũt
p̃stantius solis subdi ep̃is: qͣm uniu̾sitati¬
O lib̾tas. om̃i ut ita loquar seruitute serui¬
I .2. Patient̃ ab huiꝰmoĩ lib̾tate abstineã.
qͥ mẽ pessime addicat suꝑbe ẜuituti:
Plus timeo dentes lupi: qͣm uirgã pastoriᷤ
Cttui sũ enĩ ego monachus. ⁊ monachoꝵ
qualiscũq abb̾s. si mĩ qñq pontificis. a
rͥis ceruicib excutere iugũ tẽptauero:

Expanded text:
homines, minimus vocabitur in regno coelorum . Proinde homines, minimus vocabitur in regno coelorum . Proinde tu docens et renuens obedire, non minimum, sed maximum Christi mandatum et docere, et solvere convinceris. Itaque doctor et solutor mandati, minimus tu vocandus es in regno coelorum. Si ergo tui putas injuriam prioratus, minorem summis videri sacerdotibus, non magis indignum aestimandum est, minimum vocari in 476 regno coelorum? Si multum superbus es, plus minimus, quam minor vocari confundere. Minor quippe vilitas est minorem videri, quam minimum: longe autem praestantius, solis subdi episcopis, quam universitatiO libertas omni, ut ita loquar, servitute servilior! Patienter ab hujusmodi libertate abstineam, quae me pessimae addicat superbiae servituti. Plus timeo dentes lupi, quam virgam pastoris. Certus sum enim ego monachus, et monachorum qualiscunque abbas, si mei quandoque pontificis a propriis cervicibus excutere jugum tentavero,
Abbreviated transcription (Latin):
garis ꝯsorrio. patent̃ aduertimꝰ. ⁊ situ uel
ĩpudent̃ ꝯtẽpnis. uł ĩprudent̃ dissimulaᷤ
reputari ꝓfecto te int̾ illos noueris. de ꝗb
scriptũ ẽ: Alligant onera grauia ⁊ ĩporta¬
bilia. ⁊ ĩponunt humeris hõium: digito
magistroꝵ qͦs u̾itas increpat ⁊ an ob¬
dientiũ monachoꝵ. qͦs amicos suos i¬
memorat: Ait siꝗdẽ Uos amiti mĩs¬
stis: si feceritis q̃ ego p̃cipio uob. Uides
gͥ quale ẽ iubere ꝙ ñ ip̃e fec̾is ÷ aut nol¬
le facere ꝙ docueris: Deinde ut taceã
illud de regła. uͥ a scõ bñdicto tͥ p̃cipit.
ut q̃ doces discipłis eẽ ꝯtraria in tuis fas¬
tis indices ñ agenda: ut itẽ p̃termittã
ꝙ aꝑte diffinit. tertiũ humilitatis eẽ
gradũ. ut ꝗs ꝓ dĩ amore om̃i obediẽ¬
tia se subdar maiori i ⁊ regła u̾itanis
utende ꝙ legit᷑. Qͥ solu̾it inꝗt unũ de
his minimis mĩs mandatis. ⁊ docuerit sic

Expanded text:
geris consortio patenter advertimus: et si tu vel geris consortio patenter advertimus: et si tu vel impudenter contemnis, vel imprudenter dissimulaputari profecto inter illos te noveris, de quibus scriptum est: Alligant onera gravia et importabilia, et imponunt humeris hominum, digitomagistrorum, quos Veritas increpat, an obedientium monachorum, quos amicos suos commemorat? Ait siquidem: Vos amici mei estis, si feceritis quae praecipio vobis . Vides igitur quale est jubere quod ipse non feceris; aut nolle facere, quod docueris. 34. Deinde ut taceam illud de Regula, ubi a sancto Benedicto tibi praecipitur, ut quae doces discipulis esse contraria, in tuis factis indices non agenda; ut item praetermittam, quod aperte definit tertium humilitatis esse gradum, ut quis pro Dei amore omni obedientia se subdat majori ; in regula Veritatis attende quos legitur: Qui solverit, inquit, unum de his minimis meis mandatis et docuerit sic
Abbreviated transcription (Latin):
fringere : ⁊ sub humili ꝙ peius ẽ habi
tonsura. tã suꝑbe saꝑe: ut cũ ne u¬
iũ ꝗdẽ uerbulũ de suis ĩꝑiis. subditos
ytergredi patiant᷑. ip̃i ꝓpͥ.s obedire ꝯtẽp¬
nant ep̃is. Spoliant eccłas ut emanci¬
pent᷑:. recdimunt se ne obediant: Non
uoꝵq uictũ expendunt: Qͥd hoc ẽ p̃sũp¬
tioĩs o monachi: Neq enĩ qr p̃lati monadi
id̾o ñ monachi Nẽpe monacbũ facit ꝓfa¬
sio: p̃latũ necessitas. Ut aũt ñ p̃iudict
necessitas ꝓfessioĩ: accedat ñ succedat p̃li¬
tio monachatui: Alioꝗn qͦmͦ illud ĩple¬
bit᷑ ÷ pͥncipẽ te ꝯstituerunt. esto int̃ illo
tãꝗͣ unus ex illis. Quomͦ tãꝗͣ unꝰ ex illis.
manens int̾ humiles suꝑb ⁊ int̃ subci¬
tos rebellis. ĩmitis int̃ mansuetos: Ur
te putemꝰ tãꝗͣ unũ ex illis. uideamꝰ tã ꝙ¬
hibere paratũ. qͣm exigere obedientiã. ta
rare subiectis. Qd̾ sisẽꝑ uis obedientes ha
ꝗb dũ te suꝑbiendo segregas. qͦꝵ aggre¬

Expanded text:
 pejus est habitu et tonsura tam superbe sapere, ut cum ne unum quidem verbulum de suis imperiis subditos praetergredi patiantur, ipsi propriis obedire contemnant episcopis. Spoliant ecclesias, ut emancipentur ; redimunt se, ne obediant. Non suorumque victum expendunt. Quid hoc est praesumptionis, o monachi? Neque enim quia praelati monachis, ideo non monachi. Nempe monachum facit professio, praelatum necessitas. Ut autem non praejudicet necessitas professioni, accedat, non succedat praelatio monachatui. Alioquin quomodo illud implebitur: Principem te constituerunt? esto inter illos tanquam unus ex illis? . Quomodo tanquam unus ex illis, manens inter humiles superbus, inter subditos rebellis, immitis inter mansuetos? Ut te putemus tanquam unum ex illis, videamus tam exhibere paratum, quam exigere obedientiam: vidrare subjectis. Quod si semper vis obedientes habquibus dum te superbiendo segregas, quorum aggre
Abbreviated transcription (Latin):
ĩstudent ⁊ malitia Malitia inqͣm s ñ
sensu: qͦꝵ iuxta cõminationẽ apłi. ne¬
mo ꝯtẽpnat adolescentiã Meliores bo¬
ne indolis adolescentes: inueteratis di¬
erũ maloꝵ: Puer centũ annoꝵ maledi¬
tusẽ: ⁊ ẽ e regione senectus uenerabiliᷤ
tata:. Bonus puer samuel: ꝗ loq̃nti dõ
ꝓmptꝰ aderat auditor dicens. Loquere
dñe: qr audit seruus tuus. Ac sidiceret:
aratꝰ sũ ⁊ ñ sũ turbatꝰ: ut custediã mã¬
cua tua: Bonꝰ ⁊ ieremias. ꝗ añ sc̃ĩficatꝰ

Expanded text:
esse student et malitia. Malitia, inquam, sed non sensu: quorum, juxta admonitionem Apostoli, nemo contemnat adolescentiam . Meliores bonae indolis adolescentes inveteratis dierum malorum. Puer centum annorum maledictus est: et est e regione senectus venerabilis, tata . Bonus puer Samuel, qui loquenti Deo promptus aderat auditor, dicens: Loquere, Domine, quia audit servus tuus ; ac si diceret: Paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua . Bonus et Jeremias, qui ante sanctificatus
Abbreviated transcription (Latin):
fugi adgenua pietatis. ꝗd ampliꝰ fatio:
Uereor ne ꝗ aliq̃n ꝯtrariꝰ extiti maiestati:⁊ nẽ
ingratꝰ pietati inueniar: Qͥd enĩ si cessant
manꝰ ⁊ ñ cesset pectus: Qͥd sios ĩa silet i ⁊
necdũ cor quiescit. Sisinguli illicui motꝰ
ta iracundie motꝰ in mansuenudinẽ⁊ in¬
uidie incaritatẽ: in frugulitatẽ luxurie:
turpitudinis in castitatẽ : innumera his
similia q̃ de cenoso lacu prurientis pectoris
m̃i. eciã nc̃ incessant̃ ebulliunt. mundan¬
tes ⁊ ĩpingentes in serenitatẽ p̃fulgnitis
uultus tur: ꝗd magnũ feci solos cohibere
artus. actus corrigere: Sihas atq huiꝰ mo¬
di. quas foris licet uacans. intus actitare
ñ cesso in iꝗtates obseruauerisi odũe ꝗs
sustinẽdit: Anforte ia ñ ago illa. s patior:
Agunt᷑ ꝗdẽ in me. ẜ ame ñ agunt᷑. siñ con¬
sentio: Sane simĩ ÷ fu̾int d: ĩata: tẽ ĩ¬
macula: ero: ⁊ ĩmacu:atꝰ corã eo ͥ ñ solũ
neo: Corpus gesto moris. carnẽq pecta¬

Expanded text:
amplius facio? Vereor ne qui aliquando contrarius exstiti majestati, et nunc ingratus pietati inveniar. Quid enim si cessant manus, et non cessat pectus? Quid si os jam silet, et necdum cor quiescit? Si singuli illiciti motuta iracundiae motus in mansuetudinem, invidiae in charitatem, in frugalitatem luxuriae, turpitudinis in castitatem, et innumera his similia, quae de coenoso lacu prurientis pectoris mei etiam nunc incessanter ebulliunt, inundantes et impingentes in serenitatem praefulgentis vultus tui: quid magnum feci solos cohibere artus, actus corrigere? Si has atque hujusmodi, quas, foris licet vacans, intus actitare non cesso, iniquitates observaveris, o Domine, quis sustinebit? An forte jam non ago illa, sed patior? Aguntur quidem in me, sed a me non aguntur, si non consentio. Sane si mei non fuerint dominata, tunc immaculatus ero, et immaculatus coram eo, non solum neo. Corpus gesto mortis, carnemque pecca
Abbreviated transcription (Latin):
cos nĩos. ꝙ me familiari affectu diligitis. ⁊
mͥ felicitatis fructũ inuident. si solus hr̃e uo¬
luero. Monachi cliuionenses obantiquã il
cet. ꝙ ñ sit amor onosus : siue ur̃ ad nos
siue nrad illos: salua tñ in oĩb iustitia

Expanded text:
cos nostros quod me familiari affectu diligitis, et tantae mihi felicitatis fructum invident, si solus habere voluero. Monachi Divionenses ob antiquam ilcet, quod non sit amor otiosus, sive vester ad nos, sive noster ad illos, salva tamen in omnibus justitia
Abbreviated transcription (Latin):
rio: t cũ nec suo adu̾sario xͦ. restiterit:
ut dicite si audetis. sui p̃sulis dm̃ ordina¬
tionẽ nescire: cũ romani p̃sidis potesta
Uerũ aꝑte indicant ꝗdã hoꝵ ꝗd cogirent :
dũmulto labore ⁊ p̃tio apłicis adepti pͥ¬
uilegiis. ꝑ ip̃a sibi uendicant insignia
pontificalia: utentes ⁊ ip̃i more pontifi¬
cũ. mitra. anulo. atq sandaliis. Sane si
attendit᷑ rerũ digͥtas: hanc monachi ab¬
horret ꝓfessio Si ministeriũ: solis liqͤt
ꝯgruere pontificib. ꝓfecto eẽ desid̾ant
ꝙ uideri gestiunt: merito ñ queunt ẽẽ
subiecti. ꝗb iã ip̃o se cõparant desiderio
ctoritas: Quanto putas auro redimerẽt.
ut appellarent᷑ pontifices: Qͦ ista õ mo¬
nachiꝰ Ubi timor mortis ⁊ uͥ rubor fr̃o

Expanded text:
rio, cum nec suo adversario Christus restiterit: aut dicite, si audetis, sui Praesulis Deum ordinationem nescire, cum Romani Praesidis potestatVerum aperte indicant quidam horum quid cogitent, dum multo labore ac pretio apostolicis adeptis privilegiis, per ipsa sibi vindicant insignia pontificalia, utentes et ipsi more pontificum, mitra, annulo, atque sandaliis . Sane si attenditur rerum dignitas, hanc monachi abhorret professio: si ministerium, solis liquet congruere pontificibus. Profecto esse desiderant, quod videri gestiunt; meritoque nequeunt esse subjecti, quibus jam ipso se comparant desiderio. sset auctoritas? quanto putas auro redimerent, ut appellarentur pontifices? Quo ista, o monachi? Ubi timor mentis? ubi rubor fro
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ ꝯscius sũ: ñ tñ in hoc ẽẽ iustificatũ o¬
portet me głari: Non enĩ ꝗ se ip̃m com¬
applauserit mͥ iustitiã humanꝰ dies. ꝓ mi¬
nimo habeo: q̃m ille lucet infatie: Ho¬
mo enĩ uidet in fatie: ds̃ aũt intiet᷑ tor:
Propt̃ hoc ieremias ñ satis ppłarib sententiis.

Expanded text:
c esse justificatum oporteret me gloriari: Non enim qui se ipsum comapplauserit mihi justitiam humanus dies, pro minimo habeo, quia ille lucet tantum in facie. Homo enim videt in facie, Deus autem intuetur cor. Propter hoc Jeremias non sa
Abbreviated transcription (Latin):
alienũ diripiunt patͥmoniũ Tam̃ si opor¬
ret ut emancipati a subiectiõe pontificũ.
pari cũ successorib apłoꝵ gła. pari cathedra.
hisdẽq sollẽpnur indum̃toꝵ insignib at¬
tollamini: cur ñ ⁊ sacros ordines celebratis.
⁊ bñdictioẽs datis in ppłis: Quã multa mo¬
ueor dicere. adu̾sus ĩpudentissimã p̃sũp¬
tionẽ ⁊ s frenat ĩpetũ ꝙ aurib occupatis scͥ¬
bere me recolens. longiori lectiõe uereor
fieri onerosus archiep̃o: ⁊ qr res tã mani¬
festa ẽ. ut multitudo rep̃hendentiũ uide
at᷑ ĩpudennã obdurasse Qd̃ si ⁊ hec ip̃a
cernunt᷑ gͣtas exced̾e cõpendii metas. uob̾
o dñe donate: ꝗ me ⁊ in hoc ꝓpͥã ꝓdere coe¬
gistis ĩꝑitiã: ddũ morẽ modũq sollẽpnẽ.

Expanded text:
alienum diripiunt patrimonium. Tamen, si ita oportet, ut emancipati a subjectione pontificum, pari cum successoribus apostolorum gloria, pari cathedra, iisdemque solemnium indumentorum insignibus attollamini, cur non et sacros Ordines celebratis, et benedictiones datis in populis? Quam multa moveor dicere adversus impudentissimam praesumptionem? sed frenat impetum, quod auribus occupatis scribere me recolens, longiori lectione vereor fieri onerosus archiepiscopo: et quia res tam manifesta est, ut multitudo reprehendentium videatur 477 impudentiam obdurasse. Quod si et haec ipsa cernuntur gratas excedere compendii metas, vobis, o domine, donate, qui me et in hoc propriam prodere coegistis imperitiam, dum morem modumque solemnem
Abbreviated transcription (Latin):
ocłos cãpi sẽꝑ metuere. ⁊ siluarũ autes sole.
at habere suspectas Beatꝰ nẽpe hõ ꝗ sẽꝑ ẽ pa¬
uidus. Non potest dice̾ arrogans ⁊ p̃sũptor
eciã cũ male fec̾it: ⁊ exultat in rẽb pesums
Estimat se ñ uiderri cdũ plures habeat imita¬
tores qͣm rep̃hensores: cecus dux recoꝵ. q̃:

Expanded text:
oculos campi metuere, et silvarum aures soleat semper habere suspectas. Beatus nempe homo qui semper est pavidus . Non potest dicere arrogans et praesumptor, etiam cum male fecerit, et exsultat in rebus pessimis. Aestimat se non videri, dum plures habeat imitatores quam reprehensores, caecus dux caecorum. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ta st̃ Uid̾int gͦ huiꝰ ignominie dissua¬
sores: quale sit dr̃ orclinatiõi resistere. Ual¬
de igminiosũ ẜuo. si sit sic̃ ddñs erꝰ aut disci¬
pulo sisit sic̃ magist᷑ eiꝰ: ẜlurimũ se uob̾
teferre putant. si uos xp̃o p̃ferre conant᷑.
ip̃o reclamante ac dicente: Non ẽ seruus
chre locutꝰ c̃ beatꝰ ille centurio: cuiꝰ fidei
nulla par inuenta ẽ in isrł Et ego ui¬
ꝗt hõ sũ sub potestate: habens subme mni¬
lites. Non iactabat porestatẽ: qͣm nec solã

Expanded text:
ta sunt . Viderint ergo hujus ignominiae dissuasores, quale sit Dei ordinationi resistere. Valde ignominiosum servo, si sit sicut dominus ejus: aut discipulo, si sit sicut magister ejus. Plurimum se vobis deferre putant, cum vos Christo praeferre conantur, ipso reclamante ac dicente: Non est servuschre locutus est beatus ille Centurio, cujus fidei nulla par inventa est in Israel! Et ego, inquit, homo sum sub potestate, habens sub me milites . Non jactabat potesta
Abbreviated transcription (Latin):
sõmi mñ surã regłe. qͣm m̃sus ẽ ei ds. Audiẽ¬
doetiã ex eiꝰ ore. nolite fraudare inuitẽ. ꝓpͥis
urit intimare: Noli altũ saꝑe: s tune: In al¬
ñ posito. ñ altũ saꝑe difficile ẽ.⁊ om̃io musi¬
atũ . s. qͣnto inusitatius. tanto głosiꝰ. C imor
de adepta iã altituline. redere mag̃ qͣm pla¬
cere fatiet altiora: Non uos gͦ felicẽ qr p̃estis.
s si ñ ꝓdestis infelicẽ putate: Ut aũt secure
pesse possitis: subee̾ ⁊ uos sicui debetis ñ dedi¬
gremini: Dedlignatio qͥppe subiectioĩs. p̃la¬
noĩs reddit inclignũ: Sapientis ẽ ꝯsiliũ.¬

Expanded text:
m mensuram regulae, quam mensus est ei Deus . Audiendo etiam ex ore ejus, Nolite fraudare invicem , propriis briter 474 intimare: Noli altum sapere, sed time . In alto posito non altum sapere difficile est et omnino inusitatum: sed, quanto inusitatius, tanto gloriosius. Timor de adepta jam altitudine taedere magis quam placere faciet altiora. Non vos ergo felicem, quia praeestis: sed si non prodestis, infelicem putate. 31. Ut autem secure praeesse possitis, subesse et vos, si cui debetis, non dedignemini. Dedignatio quippe subjectionis, praelationis reddit indignum. Sapientis est consiliu
Abbreviated transcription (Latin):
uͥtã clarutatis in signe pꝰces.e¬
Agnoscis infirmitatẽ ⁊ confiteris subiectio¬
nẽ: iã ⁊ te subte habere milites ꝓfitere
securus. Re uera qi ñ ꝯfusus ẽ de subiec¬
tioẽ: iure ex p̃latiõẽ meruit honorari:
Non erubuit suꝑ se potestatẽ: ⁊ id̾o clignus
ꝗhaberet ⁊ subse milites. Ex habundan¬
ua cordis os loq̃bat᷑ ⁊ iuxta ꝙ intꝰ ordi¬
natas habuit affectioẽs: foris qͦ u̾ba co
decent̃ cõposuit: Dedit pͥus honorẽ p̃po¬
sitis. ut iã subditos iuste reciꝑet ⁊ sciens
se asuꝑiorib acciꝑe ꝙ ĩpenderet inferi
ex ꝑim̃to sua moderari ĩꝑia forte ñ igno¬
rabat.ꝙ subiecto sibi hõi ds̃ omĩa subie¬
cerit sub pedib eiꝰ offendenti se infensa
reddid̾it: ⁊ is quẽ humilẽ ꝯstituerat suꝑ
oꝑa manuũ suaꝵ. suꝑbie m̾ito cõparatꝰ
ium̃tis insipientib. ⁊ similis factꝰ sit ilł.
tori. subiectã sibi possederit carnẽ÷ rebel¬
lis rebellẽ inuen̾it: factꝰq transg̾ssor le¬

Expanded text:
um humilitatis insigne praecesseAgnoscis infirmitatem  al. humilitatem, confiteris subjectionem: jam et te sub te habere milites profitere securus. Revera quia non confusus est de subjectione, jure ex praelatione meruit honorari. Non erubuit super se potestatem, et ideo dignus qui haberet et sub se milites. Ex abundantia cordis os loquebatur: et juxta quod intus ordinatas habuit affectiones, foris quoque verba decenter composuit. Dedit prius honorem praepositis, ut jam a subditis juste reciperet: sciens se a superioribus accipere, quod impenderet inferioexperimento sua ipse moderari imperia. Forte non ignorabat, quod subjecto sibi homini Deus omnia subjecerit sub pedibus ejus; offendenti se infensa reddiderit; et is, quem humilem constituerat super opera manuum suarum, superbiae merito comparatus jumentis insipientibtori subjectam sibi possederit carnem: rebellis rebellem invenerit: factusque transgressor le
Abbreviated transcription (Latin):
omĩo supͣ te ẽẽ dicens. miserũ clamitans
⁊ indignũ : ꝗñ e̾e̾s idoneus ĩã scõ mini¬
sterio: tantis ñ sufficeres curis. Qͥd gͥ nc̃
ueratunda dep:ilsa formidine. sporite
ãbis ad apliora: ĩmo irreu̾enti audatia

Expanded text:
omnino supra te esse dicens; miserum clamitans omnino supra te esse dicens; miserum clamitans et indignum, qui non esses idoneus tam sancto ministerio, tantis non sufficeres curis. Quid igitur nunc verecunda depulsa formidine, sponte ambis ad ampliora; imo irreverenti audacia
Abbreviated transcription (Latin):
archidiaconꝰ. aut aliꝗd huiꝰmõi: ñ ꝯtẽ¬
tus uno inuna. plures sibi. ĩmo qͦr qͦt
laboriosis itinerib ⁊ sũptuosis familiari¬
tatib. romanũ statuit freq̃ntare palatiũ:
questuosas sibi quasdã ex inde cõparans
amicitias. Si lucri sp̃ualis gr̃a hec fatiunt:
Non nulli cũ ista ñ possint ⁊ uertunt se ad
aliud ãbiendi genus: in qͦ nicħominꝰ a¬
ꝑiunt eã qͣm habent dñandi libidinẽ:
Nam cũ p̃sideant urbib ualde ppłosis⁊ ⁊ to¬
tas ut ita dicã patͥas ꝓpͥe diocesis ãbitu cir¬
cũcludant: octasioẽ inuenta ex qͦtũq ue¬
teri pͥuilegio. satis agunt ut ⁊ uicinas
sibi subitiant ciuitates ⁊ quataiꝰ due ꝗb
duo uix p̃sules suffitiebant: sub uno re¬
digant᷑ antistite: Rogo q̃ hec tã oliosa p̃¬
sũptio ⁊ ꝗs hic tantꝰ ardor dñandi super
tr̃ã: q̃ pͥncipa. i tã effrenis cupiditas:
Certr cũ pͥmũ tractus es ad cathedr̃i. sl baᷤ
refugiebas ⁊ uim q̃rbaris: multũ a te.⁊

Expanded text:
archidiaconus, aut aliquid hujusmodi, non contentus uno in una, plures sibi, imo quotquot laboriosis itineribus et sumptuosis familiaritatibus Romanum statuit frequentare palatium, quaestuosas sibi quasdam exinde comparans amicitias. Si lucri spiritualis gratia haec faciunt, Nonnulli cum ista non possunt, vertunt se ad aliud ambiendi genus, in quo nihilominus aperiunt eam, quam habent, dominandi libidinem. Nam cum praesideant urbibus valde populosis, et totas, ut ita dicam, patrias propriae dioecesis ambitu circumcludant; occasione inventa ex quocunque veteri privilegio, satagunt ut vicinas sibi subjiciant civitates: quatenus duae, quibus duo vix praesules sufficiebant, sub uno redigantur antistite. Rogo, quae haec tam odiosa praesumptio? quis hic tantus ardor dominandi super terram? quae principandi tam effrenis cupiditas? Certe cum primum tractus es ad cathedram, flebas, refugiebas, vim querebaris, multum ad te et
Abbreviated transcription (Latin):
agrũ agro copulatis: Nũꝗd in his dũti¬
xat exiguis. ue istud metuendũ ẽ. ñ aũt
⁊ ip̃i utraq unũ: adducentes ⁊ ip̃i ex diu̾¬
sis pascuis greges. ut fiat unꝰ pastor.⁊ uni
ouile: huiꝰ rei gr̃a ñ pigritant᷑ crebro i.¬
rere liminra apłoꝵ : inuenturi ⁊ ihi qs
mag̾ dolendũẽ. ꝗ sue faueant ĩꝓbe ui¬
luntati: ñꝙ ualde romani curent qͦ. frne
res terminent᷑ : s qr ualde diligunt mu¬
nera: ĩecunt᷑ rerributiões: Nude nuda lo¬
quorͥ nec retego uerenda: s ueretunda ꝯ¬
furo: Utinã pͥuatĩ ⁊ in cameris hec fier̃t
uinã soli uiderimꝰ ⁊ ñ audierimꝰ: utinã¬
nec loq̃ntib crederet᷑ Utinã nob̾ eliqͥt̃
iederni noe: unde a nob possent aliqui¬
dniiꝰ oꝑiri: Nunc uͦ cernente orbe mundi
sabulã⁊ soli tacebimꝰ: Caput meũ unc̾¬
q ꝯquasiatũ ẽ. et ego sanguine cutũqq
ebulliente. ptauerĩ eẽ tegenlũ: Qͥ cꝗd
apposuero cruentabit᷑: ⁊ maior erit ꝯsis¬

Expanded text:
agrum agro copulatis? Nunquid in his duntaxat exiguis Vae istud metuendum est, non autem et ipsi utraque unum, adducentes et ipsi ex diversis pascuis greges, ut fiat unus pastor, et unum ovile. Hujus rei gratia non pigritantur crebro terere limina apostolorum, inventuri et ibi quod magis dolendum est qui suae faveant improbae voluntati: non quod valde Romani curent, quo fine res terminentur; sed, quia valde diligunt munera, sequuntur retributiones. Nude nuda loquor, nec retego verenda, sed inverecunda confuto. Utinam privatim et in cameris haec fierint! utinam soli videremus et audiremus! utina loquentibus crederetur! utinam nobis reliquerint moderni Noe, unde a nobis possent aliquatenus operiri! Nunc vero cernente orbe mundi fabulam, soli tacebimus? Caput meum undique conquassatum est, et ego sanguine circumquaque ebulliente putaverim esse tegendum? Quidquid apposuero, cruentabitur; et major erit confus
Abbreviated transcription (Latin):
ditoꝵ marsupia uacuare: magistͥs nimi¬
rũ inhac disciplina utentes idoneis. ãbi¬
tione ⁊ auaritia: Uerũ qͣntauis indu¬
stria tua tͥ lucra ꝯquirere qͣntulus uide¬
aris ⁊ qͣntalibet uigilantia rem possis
seruare tuã. qͣntocũq studio regũ tͥ ac
pͥnci pum gr̃am captare cures⁊ dicimꝰ¬

Expanded text:
ditorum marsupia vacuare, magistris nimiditorum marsupia vacuare, magistris nimirum in hac disciplina utentes idoneis, ambitione, et avaritia. Verum quantavis industria tua tibi lucra conquirere cautulus videaris, quantalibet vigilantia rem possis servare tuam, quantocumque studio regum tibi ac principum gratiam captare cures, dicim