comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
it discipłos suos. ꝓpt̾ significandu
futurũ diuinitus fcm̃ ad p̾sens illõ
est hũanitus fictũ. Et ideo significa¬
cõ uerax in illa est fictõe p̃missa. qui¬
a in hac ꝑfcõne illius significacõnis
ueritas sb̾secuta. Ille ig̾ cõtendat xp̃
mentitũ eẽ fingendo. qui negat eu
qd̾ sigͥficauit inpleuisse faciendo. Qa
gͦ nõ iueniũt mẽdaces he̾tici in testa¬
menti nouu lr̃is nnitanda exempla t¬
mẽdacii copiosissiõs se ẽẽ existimãt
in hac disputatõe qua opinãtur esse
menciendũ. Cũ de uet̾ib ꝓpħicis libͥs
quia nõ ibi aꝑpet nsi intlłigentibus
paucis quo referant̃ significatiua dc̃ã
uł fca. ueracia multa sibi uident᷑ in¬
ueĩre ac ꝓferre niendacia. S cupien¬
tes here quib se tueant̾ uelud mutã¬
da exempla fallendi seipõs fallũt. et
mentitur eor iniquitas sibi. Ille aut̃
ꝑsone quas credend̾ ibinõ est ꝓphare

Expanded text:
it discipulos suos. propter hoc significandum it discipulos suos. propter hoc significandum futurum diuinitus factum ad praesens illud est humanitus fictum. et ideo significatio uerax in illa est fictione praemissa, quia in hac profectione illius est significationis ueritas subsecuta. ille igitur contendat Christum mentitum esse fingendo, qui negat eum quod significauit inpleuisse faciendo. Quia ergo non inueniunt mendaces haeretici in testamenti noui litteris imitanda exempla mendacii, copiosissimos se esse existimant in hac disputatione, qua opinantur esse mentiendum, cum de ueteribus propheticis libris, quia non ibi apparet nisi intellegentibus paucis quo referantur significatiua dicta et facta ueracia, multa sibi uidentur inuenire ac proferre mendacia. sed habere cupientes quibus se tueantur uelut imitanda exempla fallendi, se ipsos fallunt, et mentitur eorum iniquitas sibi. illae autem personae, quas credendum ibi non est prophetare
Abbreviated transcription (Latin):
S ueracib significacõĩb qd̾ uellent
cõmendacius intimarẽt. Nec apudt
et uulpecłe. ut ꝑ narracoem̃ fictam
ad id qd̾ agit̃ uera significacõ refera¬
tur. unde et esopi tales fabulas ad
eũ finẽ relatas nullus tã meruditꝰ
fuit qui putaret applłandaniẽdacia.¬
S in licti̾s quo sacris sicut in libro ui¬
dicũ ligna sibi regẽ requirũt et loquũ¬
tur ad oleam. et ad ficũ. et ad uitẽ. et
ad rubũ qd̾ tocũ utiq fingit̃. ut ad rẽ
que intendit̾ ficta quid̾ narracõe non
mendacis. s cam̃e ueraci significacõe
ueniatur. Hec dixi ꝑꝑter it qd̾ scriptũ
est de ih̾u. et ip̃e se finxit longuis ire.
Nec quisꝙͣ de hoc uerbo sicut pristillia¬
iste licitũ uolẽs hẽre mendaciũ insu¬
ꝑ ecia xpm̃ cõtendat fuisse mẽticũ.
Quisas aũt uult intllĩge̾ illud fingẽ¬
do quid p̃sigurauit. attendat ꝗd age̾¬
do ꝑfecerit. longius naniq postea ꝓ¬
fcũs suꝑ omẽs celos nõ tamẽ deseru¬

Expanded text:
ent commendatius intimarent. Nec apud a vulpeculae: ut per narrationem fictam ad id quod agitur verax significat o referatur; unde et Aesopi tales fabulas ad eum finem relatas nullus tam ineruditus fuit, qui putaret appellanda mendaciin litteris quoque sacris, sicut in libro Judicum, ligna sibi regem requirunt, et loquuntur ad oleam, et ad ficum, et ad vitem, et ad rubum. quod totum utique fingitur, ut ad rem, quae intenditur, ficta quidem narratione, non mendaci tamen, sed ueraci significatione ueniatur. haec dixi propter id, quod scriptum est de Iesu: et ipse se finxit longius ire, ne quisquam ex hoc uerbo, sicut Priscillianistae, licitum uolens habere mendacium insuper etiam Christum contendat fuisse mentitum. quisquis autem uult intellegere illud fingendo quid praefigurauerit, adtendat, quid agendo perfecerit. longius namque postea profectus super omnes caelos non tamen deseru
Abbreviated transcription (Latin):
uiriustus ĩ causa omĩo similima ꝓ sius
hospitib mentiriuoluit. quos ẽe ange¬
los nesciebat. et uiui morte peiorẽ ne pa¬
terent᷑ timebat. Et c̾te pot̾at talia respõ¬
dere querẽtib. qualia in ierico mulieril
hospitũ aiam̃ suam suo mẽdatõ macula¬
ri ꝓ quib uoluit corꝑa filiaꝵ aliene libi¬
dis iniquitate iuĩ ꝓpeci. faciat gͦ homo e

Expanded text:
uir iustus in causa omnino simillima pro suis hospitibus mentiri noluit, quos esse angelos nesciebat et uim morte peiorem ne paterentur timebat. et certe poterat talia respondere quaerentibus, qualia in Iericho mulier ilhospitum animam suam suo mendacio maculari, pro quibus uoluit corpora filiarum alienae libidinis iniquitate uim perpeti. faciat ergo ho
Abbreviated transcription (Latin):
Quo u̾bo et nabuche fictũ crimen a ci¬
lũpniantib nomĩatũ est. Dictũ est eĩ
qd̾ bñdixi̾t regi. ħ est maledixit hii õs¬
modi locucõnu mẽdacia putabuntur.
si locucõ uł accõ figurata in miẽdaciot
deputabit᷑. Si aũt nõ est mẽdaciũ qñ
admelligencia ui̾tatis aliud ex alio ⁊¬
signifi cancia referunt᷑ ꝓfcõ nõ solum
id qd̾ fecit aut dixit Iacob pri ut bene¬
dice̾tur. s neq illud qd̾ ioseph uł in lu¬
dendis locutus est frĩb. nec qd̾ dd̾ si¬
mulauit insaniam. nec eciã hiulnõi nĩ¬
dacia uidicanda sũt. s locucoẽs accoẽs
ꝓphice. ad ea que uera sũt intlłigenda
referende que ꝓptea figuratis uelud
amictib obtegunt᷑ ut sensũ pie querẽ¬
tis ex̾ceant et ne nuda ac ꝓmpta uiles¬
cat.Quãuis que aliis locis aꝑte acma¬
infeste didicimꝰ dicta. cũ ea ip̃a de ab¬
dicis eruunt᷑ quodãmõ in ur̃a cognicõ

Expanded text:
quo uerbo et Nabuthei fictum crimen a caquo uerbo et Nabuthei fictum crimen a calumniantibus nominatum est. dictum est enim, quod benedixerit regi, modi locutionum mendacia putabuntur, si locutio uel actio figurata in mendacio deputabitur. si autem non est mendacium, quando ad intellegentiam ueritatis aliud ex alio significantia referuntur, profecto non solum hoc quod fecit aut dixit Iacob patri, ut benediceretur, sed neque illud quod Ioseph uelut inludendis locutus est fratribus, nec quod Dauid simulauit insaniam, nec cetera huius modi mendacia iudicanda sunt, sed locutiones actionesicae ad ea, quae uera sunt intellegenda, referendae. quae propterea figuratis uelut amictibus obteguntur, ut sensum pie quaerentis exerceant et ne nuda ac prompta uilescant. quamuis quae aliis locis aperte ac manifeste dicta didicimus, cum ea ipsa de abditi
Abbreviated transcription (Latin):
is aliud ex alio intlłigendũ. dicent̃ esse
mẽdacia. qd̾ absit omĩo/.Na qui hocpu¬
tat cropicis ecia tam miłtis locucoĩb
omib põt hanc inportare calũpniam.
ita ut et ip̃a que applłatur mecaphora⁊
mendaciũ nũcupari. Cum enĩ dicimꝰ
fluctuare segetes geminare uites flo¬
ridã uiuentute niueam canicie. ꝓcł
dubio fluctus gemimas florez niuem.
quia in hiis reb nõ mueñnꝰ in quas hec
u̾ba aliunde tnͣstulimꝰ ab istis mẽda¬
cia putabunt᷑. et petra xp̃c et cor lapide¬
ũ uideoꝵ.itẽ leo xp̃e. et leo dyabolus.
et innumerabilia calia dicent̃ eẽ mẽdacia.
Quid qd̾ ħ tropica locucõ usq ad eam ꝑ¬
ueĩt que applłatur ancifrasis. ut dicatui.
hũndare qd̾ nõ est. dicatur dulce qd̾ aci¬
dũ est. lucus qd̾ luceat. parte qd̾ nõ per¬
cant. Uñ illd̾ est in scripturis scĩs. si nõ
in facie benedixi̾t tibi qd̾ dyabolus ait
dũo de sc̃o Iob. et intlłigit᷑ maledixerit

Expanded text:
ntur esse mendacia: quod absit omnino. nam qui hoc putat, tropicis etiam tam multis locutionibus omnibus potest hanc inportare calumniam, ita ut et ipsa quae appellatur metaphora, mendacium nuncupari. cum enim dicimus "fluctuare segetes, gemmare uites, floridam iuuentutem, niueam canitiem", procul dubio fluctus, gemmas, florem, niuem quia in his rebus non inuenimus, in quas haec uerba aliunde transtulimus, ab istis mendacia putabuntur. et petra Christus et cor lapideum iudaeorum, item leo Christus et leo diabolus et innumerabilia talia dicentur esse mendacia. quid? quod haec tropica locutio usque ad eam peruenit, quae appellatur antiphrasis, ut dicatur abundare quod non est, dicatur dulce quod acidum est, lucus, quod non luceat, parcae, quod non parcant. unde illud est in scripturis sanctis: si non in faciem benedixerit tibi, quod diabolus ait domino de sancto Iob et intellegitur <maledixerit>.
Abbreviated transcription (Latin):
di et maxĩe cauendi idicentur. quot
se ad occultandã he̾sim siam ꝓfitẽtur
ẽẽ mendaces. ħ in eis est pͥmitus expug¬
ui̾tatis ictib feriendũ atq deiciend̾.
nec cis ꝙͣ nõ hñt. aliã latebra quo cõfu¬
giant est prebenda ut si forte ab hiis
ꝓdunt᷑ quos conati fuerĩt seduc̾e̾ is
potuerũt. dicant tẽptare illos uolumꝰ.
qui nos prudẽtes catholici docuerũt
adiueĩendos heticos id eẽ faciendũ.
S aliquãto cõmendacius optet ut di¬
cam cur ista michi uideatur triptita rõ
disputandi adu̾sus eos qui pacronas
mendaciis suis scripturas nolũt adhi¬
be̾ diuinas ut prius ostendamꝰ nõ nul¬
la que tibi putant᷑ eẽ mendacia. nõ eẽ

Expanded text:
di et maxime cavendi judicentur, quo di et maxime cavendi judicentur, quo se ad occultandam haeresim suam profitentur esse mendaces. Hoc in eis est primitus expugveritatis ictibus feriendum atque dejiciendum. Nec eis quam non habebant, alia latebra quo cogiant, est praebenda, ut, si forte ab his produntur, quos conati fuerint seducere nec potuerint, dicant: temptare illos uoluimus, quoniam nos prudentes catholici docuerunt ad inueniendos haereticos id esse faciendum. sed aliquanto commendatius oportet ut dicam, cur ista mihi uideatur tripertita ratio disputandi aduersus eos, qui patronas mendaciis suis scripturas uolunt adhibere diuinas: ut prius ostendamus nonnulla, quae ibi putantur esse mendacia, non esse
Abbreviated transcription (Latin):
solũ dealiis reb ad doctrmã religio¬
nis̃ nõ ꝑtinẽtib S de ip̃a quoq reli¬
gione menciendũ sit ne patescat alienis
ut uidelz negandus sit xp̃c quo possit
int̾ mumicos suos lat̾e̾ xpĩanus. Etiã
ħ obsecro te dognia impiu nephariu¬
q sb̾uerte. ꝓpter quod astruendũ argu¬
mentante s de scripturis colligunt t¬
testiõma quib uideant̃ nõ solũ ignos¬
cenda uł tolleranda ueꝵ ecia honeran¬
damendacia. Ad ceig̾ ꝑtinet sectã de¬
testabłem cũ refellis sic accipienda. mõ¬
strare ista testiõna scripturaꝵ ut uł
doceas nõ ẽẽ que putant᷑ eẽ mẽdacia
si eomõ intlłi̾gant᷑ quo intlłigenda st̃
uł iitanda nõ ẽẽ ecia que maĩfestu
est eẽ mendacia uł certe ad extremium
dehiis saltem reb que ad doctrinã reli¬
gionis ꝑtinẽt nullo mõ ẽẽ menciẽdũ
Sic enĩ u̾e̾ funditus eu̾tunt᷑. dũ eu̾ tit᷑¬
ubi delitescũt. ut eo ip̃o mimine sectã¬

Expanded text:
m religionis non pertinentibus, sed de ipsa quoqgione mentiendum sit, ne patescat alienis, ut uidelicet negandus sit Christus, quo possit inter inimicos suos latere christianus. etiam hoc, obsecro te, dogma inpium nefariumque subuerte, propter quod astruendum argumentantes de scripturis colligunt testimonia, quibus uideantur non solum ignoscenda uel toleranda, uerum et honoranda mendacia. ad te igitur pertinet, sectam detestabilem cum refellis, sic accipienda monstrare ista testimonia scripturarum, ut uel doceas non esse quae putantur esse mendacia, si eo modo intellegantur, quo intellegenda sunt, uel imitanda non esse etiam quae manifestum est esse mendacia, uel certe ad extremum de his saltem rebus, quae ad doctrinam religionis pertinent, nullo modo esse mentiendum. sic enim uere funditus euertuntubi delitescunt: ut eo ipso minime sectan
Abbreviated transcription (Latin):
aquilone et austro et occũbent int
regno dei. ecce sũt nouissimi qui erãt
pͥmi et sũt primi qui erãt nouissimi.
Sic enĩ quodãmõ minor maioris prĩ¬
matu fr̃ abstulit atq in se tnͣstulit
fr̃is. Cum igit᷑ tam uera tamq signi¬
ficent᷑ ueracit᷑. quid hic deb putari t¬
fcm̃ dcm̃ uemendacit᷑. Cum enĩ que sig¬
nificant᷑ nõ utiq que nõ sũt in uerita¬
te. S sũt seu p̃terita seu p̃sencia seu
futura ꝓcul dubio uera significaciõ
est nullũq mendaciũ. S minis lõgũ
est in hac significatõe ꝓphetica enucle¬
are cũcta rimari. in quib palmã uitas
hab. quia ut significando p̾nũciata st̃
ita cõsequẽdo claruerũt neq id isto ser¬
mone suscepi. Quod ad te mag̾ ꝑti¬
net qui pristilliamstaꝵ latebras aꝑuisti
ꝙͣtum ad eoꝵ attinet dogniata falsa t¬
atq ꝑu̾sa neita inuestigata uideantur
qͣi docenda fuernt et nõ ecia redargu¬
enda. Magis gͦ fac ut expugnata iace¬

Expanded text:
et austro, et accumbent in regno dei. et ecce sunt nouissimi qui erant primi, et sunt primi qui erant nouissimi. sic enim quodam modo minor maioris primatum frater abstulit atque in se transtulit fratris. cum igitur tam uera tamque significentur ueraciter, quid hic debet putari factum dictumue mendaciter? cum enim quae significantur, non utique non sunt in ueritate, sed sunt seu praeterita seu praesentia seu futura, procul dubio uera significatio est nullumque mendacium. sed nimis longum est in hac significatione prophetica enucleate cuncta rimari, in quibus palmam ueritas habet, quia ut signi- ficando praenuntiata sunt, ita consequendo claruerunt. Neque id isto sermone suscepi, quod ad te magis pertinet, qui Priscillianistarum latebras aperuisti, quantum ad eorum adtinet dogmata falsa atque peruersa, ne ita inuestigata uideantur, quasi docenda fuerint et non redarguenda. magis ergo fac, ut expugnata iace
Abbreviated transcription (Latin):
dend̾ fuit. ne facerẽt qd̾ faciend̾ non
fuit. Et scõ quid̾ dd̾ iustiũs dicĩ po¬
cuit. qd̾ nec irasci debuerit ꝙͣuis ingͣ¬
to. et reddẽti mala ꝓ bonis. S et si ut
honũ ira sb̾repsit nõ utiq tantũ debu¬
it p̃uale̾. ut se fcũrũ uiraret qd̾ aut se

Expanded text:
idendum fuit, ne facerent quod faciendum non idendum fuit, ne facerent quod faciendum non fuit. Et sancto quidem Dauid iustius dici potuit, quod nec irasci debuerit, quamuis ingrato et reddenti mala pro bonis, sed etsi ut homini ira subrepsit, non utique tantum debuit
Abbreviated transcription (Latin):
enoꝵ pcc̃orꝵ timore peccemꝰ. Aliena
quippe ille uir iustus timẽdo pccã. que
nisi cõsencientes inquinare no possũt.
ꝑcurbatus nõ accẽdit suũ quo noluit
b̾de̾ filias libidib impioꝵ. Pec quãdo
in scriptuns scĩs leginꝰinõ ideo quiã
fc̃a credib eciã facienda credamꝰ. neui¬
olemꝰ p̃cepta dũ passim sectam᷑ exẽpla.
et clemẽti cõsidacõe nõ fecit. ꝓpt̾ea il¬
lũ iuitand̾ ẽẽ dicemꝰ ut temẽ iuremꝰ
nos ee feũros qd̾ nõ eẽ faciend̾ postea
ideamiꝰ S sicut illũ timorut ꝓstitue
filius uellet. sic istu ut ceme̾ uiraret
ira curbauit. Demde si de ambob int᷑¬
rogando ut dicen̾t cur hoc fecerit
fas̾ nob̾ eẽt in quire̾ posset ille respõ¬
de. Tnor et tremor uenerũt supme
et cõcexenĩt me tenebres posset etiam dic¬
iste turbatus est p̃ ira ocłs meus ut
nõ uirareni ꝑ illũ in timoris tenebus
uł istũ ocło turbato nõ uidisse qd̾ iu¬

Expanded text:
enorum peccatorum timore peccemus. aliena enorum peccatorum timore peccemus. aliena quippe ille uir iustus timendo peccata, quae nisi consentientes inquinare non possunt, perturbatus non adtendit suum, quo uoluit subdere filias libidinibus inpiorum. haec quando in scripturis sanctis legimus, non ideo, quia facta credimus, etiam facienda credamus, ne uiolemus praecepta, dum passim sectamur exempla.et clementia consideratiore non fecit, propterea illum imitandum esse dicemus, ut temere iuremus nos esse facturos, quod non esse faciendum postea uideamus? sed sicut illum timor, ut prostituere filias uellet, sic istum, ut temere iuraret, ira turbauit. denique si de ambolus interrogando, ut dicerent cur haec fecerint, fas nobis esset inquirere, posset ille respondere: timor et tremor uenerunt super me et contexerunt me tenebrae, posset etiam iste: turbatus est prae ira oculus meus, ut non miraremur uel illum in timoris tenebris uel istum oculo turbato non uidisse, quod u
Abbreviated transcription (Latin):
am. scelus nobis udeanur admict̾e.
si uelmiꝰ a scele̾ al tẽpare/ hoc saꝑe quid
est aliud nisi defipe uł pocius in sanire.
a mea quippe imquitate nõ ab aliena si¬
uem me siue in aliis ꝑpetrata. michi ca
uenda est dap̾nacio. Mã enĩ que pcc̃a¬
ui̾t ipã moriet᷑. Si gͦ pcc̃are ne grauius
ułm nos uł in quosl alii pecẽns ꝓcul
dubio nõ debemꝰ: cõsiderandũ est in ali
eo qd̾ fecit loth. utrũ exemplũ sic qd̾ i¬
mitari pocius an. qd̾ uitare debeamꝰ
Magis enĩ uidetur intuend̾ et notand̾
cũ tam horrendũ malũ ex impietate fla¬
gicõsissiã sodomitaꝵ suis inpendẽt hos¬
pitib qd̾ cuꝑet depelle̾ neq ualet. sic
ecia iusti animũ potiuisse turbari ut
uellet fac̾e qd̾ nõ hũam timoris nebu¬
losa tẽpestas. s diuinis uiris tñquilla
serenitas.si cõsulatur a nob̾ faciendu
nõ ẽẽ clamabit. et indebit pocius ut
sic nrã pcc̃a caueamꝰ. ne illoꝵ ꝓrsus ali¬

Expanded text:
am, scelus nobis uideamur admittere, am, scelus nobis uideamur admittere, si uelimus ab scelere temperare. hoc sapere quid est nisi desipere uel potius insanire? a mea quippe iniquitate, non ab aliena siue in me siue in aliis perpetrata mihi est cauenda damnatio; anima enim, quae peccauerit, ipsa morietur. Si ergo peccare, ne grauius uel in nos uel in quoslibet alii peccent, procul dubio non debemus, considerandum est in eo, quod fecit Loth, utrum exemplum sit, quod imitari. an potius quod uitare debeamus. magis enim uidetur intuendum et notandum, cum tam horrendum malum ex inpietate flagitiosissima Sodomitarum suis inpenderet hospitibus, quod cuperet depellere nec ualeret, sic etiam iusti animum potuisse turbari, ut uellet facere, quod non humani timoris nebulosa tempestas, sed diuini iuris tranquilla serenitas, si consulatur a nobis, faciendum non esse clamabit et iubebit potius, ut sic nostra peccata caueamus, ne ullorum prorsus ali
Abbreviated transcription (Latin):
tũ pcc̾andũ ẽẽ homĩ murꝰ ne alius pec¬
cet ampliꝰ. ꝓfcõ et furtis mĩs stupra
cauebunt᷑ aliena. et incesta stupris. et
si qua impietas uisa fui̾t eciã peiorm
cestis. Incesta quo facienda dicencur
a nobis si eo mõ agi pocum̾t ut illa mi¬
pietas nõ cõmittat᷑ ab aliis. et iñ sin¬
głis quibq genĩb pcc̃oꝵ. et furta
p̾furtis. et stupra ꝓstupris. et incesta
ꝓ incestis. et sacrilegia ꝓ sacri legiis
facienda putabunt᷑ ẽẽ nr̃a ꝓ alienis
nõ solũ minora ꝓmaiorib. ueꝵ ecia
si ad ip̃a sĩma et pessima uẽiatur pau¬
cõra ꝓplurib si se ita reꝵ uerset incur¬
sus ut alit alii. nõ se abstineãt a pccĩs nͥ
nimiꝰ aliquãto s tamẽ pccãntib nobis
ita ut omĩo ubi dixerit nuicus qui
hũerit huiꝰmoĩ potãtem. nisi tuscelera¬
tus fuĩs. ego sce lacõr ero/ aut nsi tu
hoc scelus fecĩs. ego talia plurna fac¬

Expanded text:
tum peccandum esse homini minus, ne alius pectum peccandum esse homini minus, ne alius peccet amplius, profecto et furtis nostris stupra cauebuntur aliena et incesta stupris et si qua inpietas uisa fuerit etiam peior incestis, incesta quoque facienda dicentur a nobis, si eo modo agi potuerit, ut illa inpietas non committatur ab aliis: et in singulis quibusque generibus peccatorum et furta pro furtis et stupra pro stupris et incesta pro incestis et sacrilegia pro sacrilegiis facienda putabuntur, nostra pro alienis, non solum minora pro maioribus, uerum etiam si ad ipsa summa et pessima ueniatur, pauciora pro pluribus, si se ita rerum uerset incursus, ut aliter alii non se abstineant a peccatis, nisi minus aliquanto, sed tamen peccantibus nobis, ita ut omnino ubi dixerit inimicus, qui habuerit huius modi potestatem: nisi tu sceleratus fueris, ego sceleratior, aut: nisi tu hoc scelus feceris, ego talia plura faci
Abbreviated transcription (Latin):
extitit eã qua hic uir uistus debe̾ se fa¬
ce̾ existimaret. qnͣ sodomite nephario li¬
bidĩs impetu hospitib eius irruebant.
ait enĩ. Sũt michi due filie que nõ cog¬
nõne ita illd̾ scelꝰ qd sodomite hospi¬
tib illiꝰ uri iniusti face̾ conabantur
tremi᷑ fuisse faciend̾ꝰ. Monet eciã maxĩe
ꝑsona faciẽtis que nu̾to uistiẽ liberat᷑
a sodomis. ut qm̃ uniꝰ malũ est feiãs
ꝙͣ uiros ꝑꝑti stuprũ eciã hoc ad ustiãm
iustulliꝰ ꝑtinuisse. dicatur. qd̾ m̃ filia
b ħmaluit fieri. ꝙͣ in hospicib suis.
nõ tantũ id uolẽs aĩo. uerũ eciã offerẽs
uerbo. et si illi assensi fuissent npletu¬
rus et fc̃o S si hãc pc̃cãtis apperuen¬
mꝰ uiam ut cõmittamꝰ niõra ne alii ⁊¬
maiora cõmittãt limite lato. ĩmonullo
limite s cõuulsis et remotis onũb
t̾mĩs̃. infinito sꝑacio cũtta intrabũt
atq regnabũt. Quãdo enĩ fui̾t defmni¬

Expanded text:
extitit causa, qua hoc uir iustus debere se facere existimaret, quando Sodomitae nefario libidinis inpetu hospitibus eius inruebant. ait enim: sunt mihi duae filiae, quae non cognonne ita illud scelus, quod Sodomitae hospitibus illius uiri iusti facere conabantur,tremur fuisse faciendum? mouet etiam maxime persona facientis, quae merito iustitiae liberabatur a Sodomis, ut, quoniam minus malum est feminas quam uiros perpeti stuprum, etiam hoc ad iustitiam iusti illius pertinuisse dicatur, quod in filiabus hoc maluit fieri quam in hospitibus suis, non tantum id uolens animo, uerum et offerens uerbo et, si illi assensi fuissent, inpleturus et facto. sed si hanc peccatis aperuerimus uiam, ut committamus minora, ne alii maiora committant, lato limite, immo nullo limite, sed conuulsis et remotis omnibus terminis infinito spatio cuncta intrabunt atque regnabunt. quando enim fuerit defini
Abbreviated transcription (Latin):
ydoneos uidicauit/ Quod si ħ ipm̃ nõ
uidicasset. id est nõ eos posse portare
que dice̾ uoluis. occultare quid̾ nichil¬
ominꝰ aliqlud u̾tatis. S posse ħ r t̃e
fieri. torsitan nesaremꝰ aut nõ tanto
firmaremi᷑ exemplo. Uñ quiasserit ali
memorant abraha ħ fecisse de sara t
quã sorore sua dixit. Non emĩ dixit.
nõ est uxormea. s dixit soror mea est.
qd̾ erat reuera ta ꝓpmqͣ gn̾e. ut soror
nõ mendacit̾ dice̾tur. qd̾ postea ĩa sibi
ab illo qui ad duxãt. ea reddita cõfir¬
mauit R̾ndẽs illi et dicẽs. U̾e̾ sororme¬
a est de pre nõ de matre. ħ est de pat̾no
gene̾no mat̾no. Aliquid gͦ ueri tatuit.
rez dixit sorore ħ et filuiꝰ eius fecit y¬
saac. Nam et ipm nouimꝰ ꝓpniquã siua
cõiugem fuisse sortitũ. Non est gͦ mẽ ⁊¬
daciu. cũ silendo abscondit᷑ ueꝵ S cũ
loquẽdo ꝓmittit̃ falsu. Iacob aut qd̾
matre fecit auctoreut pacrez falle̾ ui¬

Expanded text:
idoneos judicavit. Quod si eis hoc ipsum non idoneos judicavit. Quod si eis hoc ipsum non indicasset, id est, non eos posse portare quae dicere noluit, occultaret quidem nihilominus aliquid ueritatis, sed posse hoc recte fieri forsitan nesciremus aut non tanto firmaremur exemplo. unde qui asserunt esse memorant Abraham hoc fecisse de Sarra, quam sororem suam dixit. non enim dixit: non est uxor mea, sed dixit: soror mea est, quod erat reuera tam propinqua genere, ut soror non mendaciter diceretur. quod et postea iam sibi ab illo qui abduxerat ea reddita confirmauit, respondens illi et dicens: et uere soror mea est de patre, non de matre, hoc est de paterno genere, non de materno aliquid ergo ueri tacuitrem, dixit sororem. Hoc et filius ejus fecit Isaac: nam et ipsum novimus propinquam suam conjugem fuisse sortitum . Non est ergo mendacium cum silendo absconditur verum, sed cum loquendo promitur falsum. 24. Jacob autem quod matre fecit auctore, ut patrem fallere vi
Abbreviated transcription (Latin):
In om̃ĩb aute attib ur̃is maxĩe eciã
bonos turbat cõpensatiua pcc̃a ita ut
nec pcc̃a existimẽtur si hẽant tales cãs
ꝓpt̾ quas fiãt. et in quib uident᷑ pcc̃a¬
ri pocius si nõ fiant et p̾cipue demen¬
daciis.ħ in honn opiõne p̃ualuit ut
pcc̃a nõ putent᷑ illa mẽdacia qnimmo
li ꝓ eius expedit utilitate mẽtitur. aut
ne aliis noceat. qui uociturus uidet᷑.
nisi mẽdaciis entetur./ Ad ħ mẽdacõ¬
ꝵ gen̾a defendenda płima descriptĩs
scĩs suffragari putant̾ exemplainõ
aut̃ hoc est occultare ui̾tatẽ qd̾ est ꝓ¬
ferre mendaciũ. Quãuis enĩ omĩst
qui mentit᷑ uelit celare qd̾ ueꝵ est.
nõ tamẽ omĩs qui uult qd̾ ueꝵ estt
celarementit᷑. Plerũq enĩ uera nõ¬
nõ menciendo occulimꝰ S tacendo.
Neque enĩ mentitus est dñs ubi ait.
Młta hẽo uob̾ dic̾e̾. S nõ potestis illa
portare nõ. Uera caciuit nõ falsa locut᷑
est. quib ueris audiendis eos ninus

Expanded text:
In omnibus autem actibus nostris maxime etiam bonos turbant compensativa peccata; ita ut nec peccata existimentur, si habeant tales causas propter quas fiant, et in quibus videatur peccari potius si non fiant. Et praecipue de mendaciis hoc in hominum opinione praevaluit, ut peccata non putentur illa mendacia, quinimo li expedit utilitate mentitur, aut ne aliis noceat, qui nociturus uidetur, nisi mendaciis euitetur. ad haec mendaciorum genera defendenda plurima de scripturis sanctis suffragari putantur exempla. non autem hoc est occultare ueritatem, quod est proferre mendacium. quamuis enim omnis qui mentitur uelit celare quod uerum est, non tamen omnis, qui uult quod uerum est celare. mentitur. plerumque enim uera non mentiendo occulimus. sed tacendo. mentitus est dominus, ubi ait: multa habeo uobis diceportare modo . Vera tacuit, non falsa locutus est; quibus veris audiendis eos minus
Abbreviated transcription (Latin):
seu u̾bo seu fc̃o. Que significant᷑ enĩ uti¬
q ip̃ã dicunt᷑. putant᷑ aute mẽdacia.t
quĩ nõ ea que uera significant᷑ dca m̃¬
tlligunt᷑. s ea que falsa sũt dcã eẽ credũ¬
tur. hocut exemplis fiat plamꝰ idipñi
qd iacob fecit. attende hedinis certepel¬
lib menbra cõtexit. Si cam̃ ꝓpmi quam
requiramꝰ mentitũ pucabiuiꝰ ħ enĩ fec̾.
ut putaret̾ ẽẽ ꝗ nõ erat. Si autẽ hoc
fcm̃ ad illud ꝓpt̾ quod significandu
reuera fcm̃ est referatur ꝑ edinas pel¬
les pcc̾a. ꝑ eũ uõ qui eis se opuit ille sig¬
inificatus est. qui nõ sua s aliena pcc̃at
portauit ¶uerax gͦ significatõ nullo mõ
mẽdacus rt̃e dici põt. ut aũt in fco t
ita et in u̾bo. Na cũ ei pat̾ dixisset ꝗs
es tu fili. ego esau pͥmogenitus tuus.
hoc si referat᷑ ad duos illos geminos
mendaciũ uidebit᷑. Si aute ad illud
ꝓpt̾ qd̾ significandũ. ista gesta dicta
cõscripta sũt ille est hic inclłigendꝰ

Expanded text:
u uerbo seu facto. quae significantur utique enim, ipsa dicuntur. putantur autem mendacia, quoniam non ea quae uera significantur dicta intelleguntur, sed ea quae falsa sunt dicta esse creduntur. hoc ut exemplis fiat planius, id ipsum quod Iacob fecit attende. hedinis certe pellibus membra contexit. si causam proximam requiramus, mentitum putabimus; hoc enim fecit, ut putaretur esse qui non erat. si autem hoc factum ad illud propter quod significandum re uera factum est referatur, per hedinas pelles peccata, per eum uero qui eis se operuit ille significatus est qui non sua, sed aliena peccata portauit. uerax ergo significatio nullo modo mendacium recte dici potest. ut autem in facto, ita et in uerbo. nam cum ei paespondit: ego Esau primogenitus tuus. hoc si referatur ad duos illos geminos, mendacium uidebitur; si autem ad illud, propter quod significandum ista gesta, dicta, conscripta sunt, ille est hic intellegendus
Abbreviated transcription (Latin):
hũamtate uiolentissiã cõpulisti ab mi¬
pudicis ap̃phensi et oppressi muliebriã
paciant᷑. nichil tinieas nichilcures.
nõ expauestas nõ horrescas nõ cõtre¬
mescas. Qui hec uł illoꝵ scela̾tor sociꝰ
hospiti pio dic̾e̾ audet᷑. S plane rectis¬
sime dice̾tur age quitꝙ potes ne fiat
qd̃ mĩto times. S nõ te timor iste cõ¬
pellat ut facias qd̾ in se filie tue fieri
nõ noluerĩt faciant cũ sodomitis tet
auttore nequiciã. Si aũt noluerĩt pa

Expanded text:
humanitate violentissima compulisti, ab impudicis apprehensi et oppressi muliebria patiantur, nihil timeas, nihil cures, non expavescas, non horrescas, non contremiscas? quis haec vel illorum sceleratorum socius hospiti pio dicere auderet? Sed plane rectissime diceretur, Age quidquid potes, ne fiat quod merito times: sed non te timor iste compellat, ut facias quod in se filiae tuae fieri si voluerint, facient cum Sodomitis te auctore nequitiam; si autem nolue
Abbreviated transcription (Latin):
s eoꝵ morsus et seuicia ꝑferenda. Qtͥ
cũ tp̃ra posti̾ora p̃nũciãs inuestitu oui¬
u dixit rapaces lupos eẽ uencuros nõ¬
ne ibi erit locus ut hmone̾t. et dice̾t et
uos ut eos inuẽiatis assiũte uestitu
luporr. intrinsecus autez oues manete.
nõ ħ ait. S cũ dixisset młti ad uos ueĩ¬
ent in uestitu ouiu intrĩsecus autem
sũt lupi rapaces. nõ addidit ex mẽdaci¬
is̾ urĩs. S exfructib eoꝵ cognoscetis
eos. ueritate sũt cauenda. ueritate ca¬
pienda. ueritate occidenda mendacia.
Absit ut blasphemuas ignoranciu scien¬
ter.blasphemando iũ camꝰ. absit ut ma¬
la fallaciũ nntando caueamꝰ. Quomõ
enĩ cauebimꝰ sit caueamꝰ hẽbnuꝰ Si
enĩ ut capiatur blasphemat nesciens.
blasphemabo scies. peiuis est qd̾ facio ꝙͣ
qd̾ cipio. si ut inuẽiatur qui xp̃m negat
nesciẽs. ego xpm̃ negabo sciẽam ꝑdico¬
nez me secuturus est quẽ sic muenero

Expanded text:
sed eorum morsus et saeuitia perferenda. quid? sed eorum morsus et saeuitia perferenda. quid? cum tempora posteriora praenuntians in uestitu ouium dixit rapaces lupos esse uenturos, nonne ibi erat locus, ut haec moneret et diceret: et uos, ut eos inueniatis, adsumite uestitum luporum, intrinsecus autem oues manete? non hoc ait. sed cum dixisset: multi ad uos uenient in uestitu ouium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces, non addidit: ex mendaciis uestris. sed: ex fructibus eorum cognoscetis eos. ueritate sunt cauenda, ueritate capienda, ueritate occidenda mendacia. absit, ut blasphemias ignorantium scienter blasphemando uincamus, absit, ut mala fallacium imitando caueamus. quomodo enim cauebimus, si, ut caueamus, habebimus? si enim, ut capiatur qui blasphemat nesciens, blasphemabo sciens, peius est quod facio quam quod capio; si, ut inueniatur qui Christum negat nesciens, ego Christum negabo sciens, ad perditionem me secuturus est, quem sic inuenero:
Abbreviated transcription (Latin):
sis. que scripta salubria quib eoꝵ pusi¬
tas isana destruit cũ magis magisq
ĩnotuerit. et a catholicis uł ancisticib
qui loquũtur m̃ ppłis uł a quibq studi¬
osis zelo dei plenis fuerĩt usq ꝙͣ diffu¬
sa. ħ erũt scã recia quib capiant᷑ uera¬
cit̾ nõ mendacit̾ inquirant᷑. Sic enĩ cap¬
ti aut ultro quid fumn̾t fatebunt᷑ et
alios quos in sua mala societate nount
uł cõcorditꝰ corrigũt uł misericorditer
ꝓdunt. aut si eos pudebit faten quod
duiturna siłacõe cexerũt occłta dei ma
anu medicante sanant᷑. S multo faciliꝰ
inquies eoꝵ lacibula penetramꝰ si qd̾
rec potuit xp̃c p̃cipe ouib suis ut lupi¬
nis amitte pellib ad lupos uenirent
et eos huiꝰ artis fallaciis ĩuenirent. Qd̾
eis nõ dixit nec qñ eas in mediũ lupoꝵ
se missurũ ẽẽ p̃dixit. S dices. Nõ erant
tũc inquirendi cũ eeñt aꝑtissimi lupi.

Expanded text:
sis: quae scripta salubria quibus eorum perversisis: quae scripta salubria quibus eorum perversitas insana destruitur, cum magis magisque innotuerint, et a Catholicis vel antistitibus qui loquuntur in populis, vel a quibusque studiosis zelo Dei plenis, fuerint usquequaque diffusa; haec erunt sancta retia, quibus capiantur veraciter, non mendaciter inquirantur. Sic enim capti, aut ultro quid fuerint fatebuntur, et alios quos in sua mala societate noverunt, vel concorditer corrigent, vel misericorditer prodent: aut si eos pudebit fateri quod diuturna simulatione texerunt, occulta manu Dei medicante sanabuntur. 12. Sed multo facilius, inquies, eorum latibula penetramus, si quod ristus praecipere ouibus suis, ut lupinis amictae pellibus ad lupos uenirent et eos huius artis fallaciis inuenirent: quod eis non dixit nec quando eas in medium luporum se missurum esse praedixit. sed dices: non erant tunc inquirendi, cum essent apertissimi lupi,
Abbreviated transcription (Latin):
et sicut eũ pristilli amsta credit ita ẽẽ dici¬
tur. S occultos lupos inquies idutos
pellib ouui et dĩcu gregez latenter
grauit᷑q nastintes alit̾ inueĩre nõ pos¬
simꝰ uñ gͦ ĩ notuerũt pristillianiste priꝰ¬
ꝙͣ huiꝰ mendacii fuisset excogitata uena¬
cõ. Unde ad ip̃ius auttoris illoꝵ ꝓfc̃o as¬
tucoris et ideo c̾cioris cubile ꝑuentu
est Unde tot tantiq maĩfesti atq dãp¬
nati et ceti̾ ĩnuberablẽs ꝑcim correcti
ptĩ uelud correcti et ecc̃i miserante col¬
lecci. Multas enĩ uias dedit dñs quãdo
miseretur quib ad eoꝵ ꝑueĩatur inda¬
gniez. quaꝵ due sũt aliis felicõres ut
uł ab eis quas iã seduxerãt resipiscẽtib
ꝯu̾sisq mõstrent̃ qd̾ facilius fit sine¬
pharius eoꝵ error nõ mendatib cap¬
tatur. Quib cõscribendis oꝑam te o¬
ꝑtet impend̾e̾ quĩ dñs donauit ut pos¬

Expanded text:
et, sicut eum Priscillianista credit, ita esse diciet, sicut eum Priscillianista credit, ita esse dicitur? Sed occultos lupos, inquies, indutos pellibus ouium et dominicum gregem latenter grauiterque uastantes aliter inuenire non possumus. unde ergo innotuerunt Priscillianistae, priusquam huius mendacii fuisset excogitata uenatio? unde ad ipsius auctoris illorum profecto astutioris et ideo tectioris cubile peruentum est? unde tot tantique manifestati atque damnati et ceteri innumerabiles partim correcti, partim uelut correcti et ecclesia miserante conlecti sunt? multas enim uias dat dominus, quando miseretur, quibus ad eorum perueniatur indagut ab eis quos jam seduxerant, resipiscentibus conversisque monstrentur. Quod facilius fit, si nefarius eorum error, non mendacibus captatur. Quibus conscribendis operam te oportet impendere, quoniam Dominus donavit ut pos
Abbreviated transcription (Latin):
et pristilliauistas nos eẽ. et nam̃ ꝑtem
dei eẽ ¶Itaq illi deũ laudãt nõ blasphe¬
mãt qñ se occultant. et qñ se nõ occul¬
tant s sua ꝓferũt blasphemare se nesci¬
unt. Ideo si ad fide catholicã nõ cou̾tã¬
tur cosolantur semetipõs quia possũt
b̃ apperiant si ħ qͣi iustũ mẽdaciũ fallen¬
blaspheniatores pristillianistas ꝑtinere
nos dicimꝰ et ut nob̾ credãt sine excusa¬
cõe ignorãcie blasphemamꝰ. Meq eĩ ca¬
tholicus qui blasphemando uult he̾ti¬
cus credi põt dice̾ ignorãs feo. Semꝑ fr̃
in talib causis cũ timore recolend̾us
est. quicũq me negauit᷑ corã homĩbus.
negabo eũ cora prẽ meo quim celis ẽ.
An uo̾ xp̃m cora homĩb nõ negat qui e¬
ũ corã pristilliamstis negat ut eos latẽ¬
tes blasphemo mẽdacio nudet et capi¬
at. Quis aute dubitat obsecro te nega
ri xpm̃. cũ sicuti est uerus ita nõ eẽ dicit᷑

Expanded text:
t Priscillianistas nos esse et animam partem dei esse. itaque illi deum laudant, non blasphemant, quando se occultant; et quando se non occultant, sed sua proferunt, blasphemare se nesciunt. ideo si ad fidem catholicam conuertantur, consolantur semet ipsos, quia possunt bis aperiant, si hoc quasi iustum mendacium fallenblasphematores Priscillianistas pertinere nos dicimus et, ut nobis credant, sine excusatione ignorantiae blasphemamus. neque enim catholicus, qui blasphemando uult haereticus credi, potest dicere: ignorans feci. Semper, frater, in talibus causis cum timore recolendum est: quicumque me negauerit coram hominibus, negabo eum coram patre meo, qui in caelis est. an uero Christum coram hominibus non negat, qui eum coram Priscillianistis negat, ut eos latentes blasphemo mendacio nudet et capiat? quis autem dubitat, obsecro te, negari Christum, cum, sicuti est uerus, ita non esse dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
qua feĩa ũiciat ocłm̾ in catholicũ iosep
eiq ꝓmttit ꝓdicurani se latebras eoꝵ
si ab illo imꝑetrauit̾ stuprũ. certũq sit
eam si ei cõsensũ fu̾i̾t qd̾ pollicita est ĩ¬
plet᷑am faciend̾ ne cẽsebiniꝰ an inellige¬
mꝰ nequaꝙͣ tali p̃cio merces hiꝰ cõꝑan
das. Cur nõ enuimꝰ capiẽdos he̾ticos car¬
ne in adulteriũ defluente et emẽdos
putamꝰ ore inblasphenia forncante.
aut enĩ licebit utrũ pari rõne defen¬
de̾. ut ideo hoc nõ ẽẽ dicant᷑ iniusta.
qr ea fcã sũt intencõe qua cõprehende̾n

Expanded text:
qua femina iniciat oculum in catholicum Ioseph qua femina iniciat oculum in catholicum Ioseph eique promittat prodituram se latebras eorum, si ab illo inpetrauerit stuprum, certumque sit eam, si ei consensum fuerit, quod pollicita est inpleturam, faciendumne censebimus? an intellegemus nequaquam tali pdas? Cur ergo non eruimus capiendos haereticos carne in adulterium defluente, et eruendos putamus ore in blasphemia fornicante? Aut enim licebit utrumque pari ratione defendere, ut ideo haec non esse dicantur injusta, quia ea facta sunt intentione qua depreh
Abbreviated transcription (Latin):
ãnũcietur. Mullo mõ autẽ dr̃et ut po¬
stea xp̃c ãnũciet᷑ prius negetur. Quo¬
cͣc mł̾tis quid̾ moĩs possũt latentes he¬
tici uestigari. nec catholica fide ui tuꝑa¬
ta nec he̾tica impietata landata. S si ali¬
t omĩo nõ posset edua de cau̾nis suis
h̾e̾cica ĩpietas insi a tramite pietatis lin¬
gua catholica deiuaret.tollerabiluis̃
illa occultaret᷑ ꝙͣ ista p̃cipitaret᷑. Tolle¬
rabiliꝰ in suis foueis̃ deliciscent uulpeᷤ.
ꝙͣ ꝓpt̾ illas cipiendas inblaspheme fo¬
uea caderẽt uenatores. Tollerabłius
ꝑfidia pristilliani staꝵ ueritatis uelami¬
ne cegeret᷑. ꝙͣ fides catholicoꝵ ne a pris
tillianistis miẽcientib laudaretur. a ca¬
tholicis credentib negaretur. Na si
ꝓpt̾ea usta sũt nõ qualicũq s blasphema
mendacia. quia hoc aĩo fĩt ut occulti
hẽcici detegant᷑ poterũt isto mõ si eo¬
dẽ aĩo fiat. casta eẽ adultia. Quid si em̃
ex nuo pristilli mmistaꝵ impudicaꝵ ali

Expanded text:
adnuntietur; nullo modo autem diceret, ut postea Christus adnuntietur, prius negetur. Quocirca multis quidem modis possunt latentes haeretici uestigari nec catholica fide uituperata nec haeretica inpietate laudata. Sed si aliter omnino non posset educi de cauernis suis haeretica inpietas, nisi a tramite ueritatis lingua catholica deuiaret, tolerabilius illa occultaretur, quam ista praecipitaretur; tolerabilius in suis foueis delitiscerent uulpes, quam propter illas capiendas in blasphemiae foueam caderent uenatores; tolerabilius perfidia Priscillianistarum ueritatis uelamine tegecillianistis mentientibus laudaretur, a Catholicis credentibus negaretur. Nam si propterea justa sunt, non qualiacumque, sed blasphema mendacia, quia hoc animo fiunt ut occulti haeretici detegantur; poterunt isto modo, si eodem animo fiant, casta esse adulteria. Quid si enim ex numero Pris
Abbreviated transcription (Latin):
conarent. quib hospites nõ ꝓdebat
fic̾t in duob. S quãtũ potat resiste
assensus. quẽ libidinosus furor et iam¬
si p̃ualuisset corpis uirib tamẽ nõ ꝯ¬
senciente. nõ maculasset alienus. In
filiab aute nõ pcc̃antib nec ip̃e pec¬
cabat. qr nõ eas ꝑcc̃are si oppͥnie̾ntur ĩ¬
uite.s pcc̃antes ferre faciebat tam ꝙͣ
si ab imꝓbis ut sui serui ceden̾tur of¬
ferret ne hospites eius patentur ĩ u¬
riam/ De quare nõ disputabo quia
longũ est utrũ uł dñs in re sue poc̃a¬
tis rt̃e sic utatur in seruo ut seruu
suu cedi faciat ĩnocente. ne amicus
eius ip̃e ĩnocẽs in domo eius a uiolẽ¬
tis imꝓbis uapulet. S c̾te dd nullo
ruz qd postea cernet̾ se face̾ nõ deb̾e̾.
uñ constat ꝙ nõ omĩa que sc̃s uł iu¬
stis uiris leginꝰ fc̃a tnͣfferre debemꝰ
minores. s eciã ħ disce̾ ꝙͣ late pateat
et ad quos usq ꝑueĩat qd̾ apłs ait. fr̃s

Expanded text:
entur, quibus hospites non prodebat, fieret in duobus, sed quantum poterat resistebassensus, quem libidinosus furor etiamsi praeualuisset corporis uiribus, tamen non consentientem non maculasset alienus. in filiabus autem non peccantibus nec ipse peccabat, quia non eas peccare si opprimerentur inuitae, sed peccantes ferre faciebat: tamquam si ab inprobis ut sui serui caederentur offerret, ne hospites eius paterentur caedis iniuriam. de qua re non disputabo, quia longum est, utrum uel dominus iure suae potestatis recte sic utatur in seruo, ut seruum suum caedi faciat innocentem, ne amicus eius etiam ipse innocens in domo eius a uiolentis inprobis uapulet. sed certe Dauid nullo rum, quod postea cerneret se facere non debere. unde constat, quod non omnia, quae a sanctis uel iustis uiris legimus facta, transferre debemus in mores, sed etiam hinc discere, quam late pateat et ad quos usque perueniat, quod apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
gis horresat alienũ. Quãtũ lib enĩ
distet int̾ tuũ et alienũ. ħ erit tusi illõ
alienũ. nisi forte ꝓ defensione hus ui¬
ri m eas se quispiaz cohercet angustias
ut dicat quis acciꝑe ꝙͣ face̾ prestat in¬
iuria. hospites aut̃ illi nõ erãt utiq
fcũri inuiria s passuri. maluit uirt
iustus filias sua s ĩuria paci.ꝙͣ hospi¬
tes suos. eo uire quo filiaꝵ dñs erat
et noua̾t nõ eas pcc̃are sud fieret qr
pccãntes pocius quib nõ cõsentirẽt
sine pccõ ꝓprio sustinen̾t / Demq nõ
se ip̃e stuprandas quãnis ꝓ masculis
fenuãs ꝓ illis hospitib obtulernt
ne reas facet̾ nõ ꝑpessio libidĩs aliene.
s sue cõsencio uolũtatis/ Mec pater

Expanded text:
 enim distet inter tuum et alienum, hoc erit tuum, illud alienum. Nisi forte pro defensione hujus viri in eas se quispiam coarctet angustias, ut dicat: Quoniam accipere quam facere praestat injuriam, hospites autem illi non erant utique facturi injuriam, sed passuri; maluit vir justus filias suas injuriam pati, quam hospites suos, eo jure quo filiarum dominus erat; et nouerat non eas peccare, si id fieret, quia peccantes potius, quibus non consentirent, sine peccato proprio sustinerent. denique non se ipsae stuprandas quamuis pro masculis feminas pro illis hospitibus obtulerunt, ne reas faceret non perpessio libidinis alienae, sed suae consensio uoluntatis. nec pater
Abbreviated transcription (Latin):
qũ dicit᷑ aliquid nõ ex aĩo fieri qd̾ tñ
nõ fie̾t᷑ nisi aĩmꝰ faciend̾ eẽ decerne̾t.
Int̾ est quidẽ płimũ qua cã quo fine qͣ
intẽcõe. quid fiat. S ea quo cõstat eẽ ⁊
pccã nullo bone cause optentu nusso
qͣi bono fine. nulla uelud bona intẽcõe
facienda sũt ¶Tria quippe oꝑa hom̃i si ẽ
cãs hũerint bonas seu malas. nũc sũt
bona nũc mala que nõ sũt ꝑ se ipm̃ pcc̃a.
si fit cã mĩe cũ rt̃a fide / Sicut cõcubit᷑
cõugalis qm̃ fit cã gnãndi si ea fide
fiat ut gnignant᷑ regna̾ndi. ħ atq hiꝰ¬

Expanded text:
n non fieret, nisi animus faciendum esse decerneret. 18. Interest quidem plurimum, qua causa, quo fine, qua intentione quid fiat: sed ea quae constat esse peccata, nullo bonae causae obtentu, nullo quasi bono fine, nulla velut bona intentione facienda sunt. Ea quippe opera hominum, sicut causas habuerint bonas, seu malas, nunc sunt bona, nunc mala, quae non sunt per se ipsa peccata: sericordiae cum recta fide; sicut concubitus conjugalis, quando fit causa generandi, si ea fide fiat ut gignantur regenerandi. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
pccãndũ ecia si aliud sit dapnabile.
aliuid ueniale pctm̃. Nũc aũt̃ querimiꝰ
si hoc aut illd̾ quisq fecĩt quis nõ pec¬
cauit. siue pcc̃auit. nõ. ꝙͣuis grauius
leuius ue pcc̃auit. Na et ip̃a furta le¬
uuis utiq pͥumunt lege ꝙͣ stupra. Sũt
aũt utraq pcca. ꝙͣus alia leuiora aliat
grauiora. nõ tamiẽ ita ut leuiꝰ hẽatur
furtu qd̾ cõcupistendo ꝙͣ stupaũ qd̾
sb̾uẽiendo cõmittit̃. In ip̃o quippe ge¬
n̾e aliis eiusd̾ genis pccĩs leuiora fuĩt
que bono aĩo uidentur adiitti. cũ ta¬
mẽ et ipã alterius geni̾s pcc̃a alterius

Expanded text:
peccandum, etiamsi aliud sit damnabile, peccandum, etiamsi aliud sit damnabile, aliud ueniale peccatum? nunc autem quaerimus. si hoc aut illud quisque fecerit, quis non peccabit siue peccabit, non quis grauius leuiusue peccabit. nam et ipsa furta leuius utique puniuntur lege quam stupra; sunt autem utraque peccata, quamuis alia leuiora, alia grauiora, ita ut leuius habeatur furtum, quod concupiscendo, quam stuprum, quod subueniendo committitur. in suo quippe genere aliis eiusdem generis peccatis leuiora fiunt, quae bono animo uidentur admitti, cum tamen et ipsa alterius generis p
Abbreviated transcription (Latin):
questio est ꝓpius accedamꝰ. si mi̾to pu¬
int euz qui fem̃e alicui pristilliamsta¬
ꝵ turpitudĩs cõscĩe ꝓpte̾a seadulteriõ
cõcubitu miscuit. ut ad eoꝵ latebras
pueniret. Obsecro te cĩt dicat apłs nec
exhibeatis menbra ur̃a arma miquitatiꝰ
ꝑcc̃o. et ideo nec manꝰ nec corꝑis geni¬
talia nec alia menbra flagiciis exhibe̾
debeamꝰ ne pristillianistas mudire po¬
ssunꝰ. Quid nos lingua quid totũ os
urm̃ quid organũ uocis offendit ut ħ
exhibeamꝰ arma pcc̃o tantoq pcc̃o. ubi
dinũ nrñ ut pristillianistas apphẽsos
ab ignoranciȩ blasphemiis eruamus
sie excusacõe ignorancie blasphema¬
mꝰ icet aliquis gͦ equandus est fur
Quis ħ dixit. s hor duoꝵ nõ ideo este
quisꝙͣ bonus qr peior est unus. Peici
eĩ qui cõcupiscendo qͣr qui miserando
furat᷑. S si furtũ om̃e pcciũ est. ab oĩ
furto est abstinẽtũ. Quis enĩ dicat eẽ

Expanded text:
quaestio est, propius accedamus, si merito puquaestio est, propius accedamus, si merito punit eum, qui feminae alicui Priscillianistarum turpitudinis consciae propterea se adulterino concubitu miscuit, ut ad eorum latebras perueniret: obsecro te, cum dicat apostolus: nec exhibeatis membra uestra arma iniquitatis peccato et ideo nec manus nec corporis genitalia nec alia membra flagitiis exhibere debeamus, ut Priscillianistas inuenire possimus, quid nos lingua, quid totum os nostrum, quid organum uocis offendit, ut haec exhibeamus arma peccato tantoque peccato, ubi deum nostrum, ut Priscillianistas adprehensos ab ignorantiae blasphemiis eruamus, sine excusatione ignorantiae blasphememus? Dicet aliquis: ergo aequandus est fur quis hoc dixerit? sed horum duorum non ideo est quisquam bonus, quia peior est unus. peior est enim, qui concupiscendo quam qui miserando furatur; sed si furtum omne peccatum est, ab omni furto est abstinendum. quis enim dicat esse
Abbreviated transcription (Latin):
ulteriũ et om̃e opus malũ nõ erit ma¬
lũ sed bonu. si ea cã ꝑpetrecur ut sic uñ
fiat bonũ. Quis ita dicat nisi qui rest
hũanas omesq conatur mores legesq
sb̃uert̾e. Quod enĩ scełatissimũ facimꝰ
qd̾ turpissimũ flagiciũ. qd impiissimũ
sacrilegiũ nõ dicatur posse fieri rt̃e at¬
q uiste nec ĩpune cantũ ueꝵ eciã glo¬
riose et in eo ꝑpetrando nõ solũ suppli¬
cia nilla timeant᷑. S sꝑent̾ et p̃mia si
ut quecũq ꝓpt̾ bonas cãs fc̃a inueĩum¬
tur. nec ip̃a mala ẽẽ udicent᷑. ac si us¬
ticia mi̾to punit fure eciã qui dixe¬
rit et ostendi̾t ideo se sb̃ traxisse super¬
flua dimitti ut p̃be̾t nccia pauꝑi. Si
mi̾to punt falsariũ eciã qui se ideot
testamentũ alienũ corripiusse dociu̾t
ut ille hẽs eẽt qui fcũrus in de fuãt¬
elemosinas largas. nõ ille qui nullas.
ut ꝑ illam cũ qua fecit. de morte hose
liberanit./ Postremo ut ad eam de qua

Expanded text:
rium, et omne opus malum non erit malum, sed bonum, si ea causa perpetretur, ut sit unde fiat bonum. Quis ista dicat, nisi qui res humanas omnesque conatur mores legesque subvertere? Quod enim sceleratissimum facinus, quod turpissimum flagitium, quod impiissimum sacrilegium non dicatur posse fieri recte atque juste; nec impune tantum, verum etiam gloriose, ut in eo perpetrando, non solum supplicia nulla timeantur, sed sperentur et praemia: siut, quaecumque propter bonas causas facta inueniuntur, nec ipsa mala esse iudicentur? at si iustitia merito punit furem, etiam qui dixerit et ostenderit ideo se subtraxisse superflua diuiti, ut praeberet necessaria pauperi; si merito punit falsarium, etiam qui se ideo testamentum alienum corrupisse docuerit, ut ille heres esset, qui facturus inde felemosynas largas, non ille, qui nullas; ut per illam, cum qua fecit, de morte hominem liberaret; postremo, ut ad rem, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ putauit ẽẽꝓueritate mẽciendu
nõ in eis corrigimꝰ. qr ide nos dicamꝰ
et doceamꝰ et fieri oporte̾ p̃cipunꝰ ut
ad eos emiẽtandos ꝑuẽĩre possumus
quos tamẽ nõ emendamꝰ quib men¬
dũ quo ueꝵ tegend̾ existimãt nõ au

Expanded text:
quod putant esse pro veritate mentiendum, quod putant esse pro veritate mentiendum, non in eis corrigimus; quia idem nos didicimus et docemus, et fieri oportere praecipimus, ut ad eos emendandos pervenire possimus. Quos tamen non emendamus, quibus mendum, quo ve