comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tota iniquitas: in rp̃i uero trib respon¬
sionibus quib diabolus repugnatur
toca iusticia fuit. cũ inimicus dampna¬
tur et uincitur. et humano gen̾ libertas
et redemptio preparatur. In hoc namq¬
rem eleuare noluit: qui sub eo illuc
rsq fuerat idest homo ꝑ dñ uictoris
auxiliũ ustra ip̃m excreuit. et dũ issũ
qui ab onmni impedimento sacer fuerat
asligare temptabat. interim uinctꝰ ille
quem ip̃e tenebat in carcere quib tenebat᷑
uincula deponit: et dum contra se fortiorẽ
or ãduersus eum roboratur. et eñ qui huc
usq de celotantum in cerra eiectus fue
rat etiam de terra ad inferna eũ migra¬
re dñs iubebat. Quãdraginta dierum
mediam dm̃ incarnatio sustinere sine
uite periculo poterat: quoniã sermo
dommicus qui moysen per aerem qua¬
draginta diebus bis renouauerat: hic
xp̃i arcus et neruos intus irrigabat. Qͣ¬
re igitur consummatis quãdraginta

Expanded text:
tota iniquitas: in Christi vero tribus respontota iniquitas: in Christi vero tribus responsionibus, quibus diabolus repugnatur, tota justitia fuit Cum inimicus damnatur et vincitur, et humano generi libertas et redemptio praeparatur. In hoc namqrem elevare voluit, qui sub eo illuc usque fuerat, id est, homo per Domini victoris auxilium ultra ipsum excrevit. Et dum illum qui ab omni impedimento liber fuerat, alligare tentabat, interim vinctus ille, quem ipse tenebat in carcere, quibus tenebatur vincula deponit. Et dum contra se fortiorem infirmior, adversus eum roboratur. Et eum qui huc usque de coelo tantum in terram ejectus fuerat, terrore etiam de terra ad inferna eum migrare Dominus jubebat. Quadraginta dierum inediam Domini incarnatio sustinere sine vitae periculo poterat: quoniam sermo dominicus, qui Moysen per aera quadraginta diebus bis renovaverat, hic Christi artus et nervos intus irrigabat. Quare igitur consummatis quadraginta
Abbreviated transcription (Latin):
spũs sancti persona per corpor alem spẽm
super eum descer̃deret: et patris uox corpo¬
ralis de mibe per aerem corporeis auri¬
bus audiretur. Preterea quoq idcirco ĩ
nube et columbe ymagine pater ⁊ sp̃s
scũs ad baptisinum ueniunt. quonam
aquatice nature res ille aliquid hẽrent.
Dum enim in terra filius ad baptisim
misterium a que creaturam elegisset:
necesse fuit ut et pater per aquaticã mi¬
bem intonaret. et sp̃us sanctus illud cor¬
pus quõd de aqra in principio factũ ẽ
ex illa mibe acceptum simularet. ut sic
tota trinitas eandem uoluntatem si
baptizatus confestim ascen¬
dit. ut diaboso daret occͣonem
temptandi aruã deserti petiuit. ubi et
quãdraginta dies et totidem noctes. us¬
lo humani pastus suffragio fultus ieui¬
nauii. ibiqz pertria est temptatus. in
quibus pͥmus homo seductus est: temp¬
tantem sachanam tribus responsioni¬
bus uicit. Indraboli trib propositiõib

Expanded text:
Spiritus sancti persona per corporalem speciem Spiritus sancti persona per corporalem speciem super eum descenderet, et Patris vox corporalis de nube per aerem corporis auribus audiretur. Praeterea quoque idcirco in nube et columbae imagine Pater et Spiritus sanctus ad baptismum veniunt, quoniam aquaticae naturae res illae aliquid habuerunt. Dum enim in terra Filius ad baptismi mysterium aquae creaturam elegisset, necesse fuit ut et Pater per aquaticam nubem intonaret, et Spiritus sanctus illud corpus, quod de aqua in principio factum est , ex illa nube acceptum simularet, ut sic tota Trinitas eamdem voluntatem, sibaptizatus, confestim ascendit, ut diabolo daret occasionem tentandi, avia deserti petivit, ubi et quadraginta dies, et totidem noctes nullo humani pastus suffragio fultus jejunavit. Ibique per tria tentatus, in quibus primus homo seductus est, tentantem satanam tribus responsionibus vicit . In diaboli tribus propositionibus
Abbreviated transcription (Latin):
oro. Sẽd ĩdcirco hec omnia sc̃a trinitas
in baptismo domini congessit. ut sci¬
baptismatis misterio fuscepit. T unic
einm sp̃m sanctum ꝯuisq peccator
sordibus ablutus accipit. et ãdeo patre
profiteri filius adoptionie gr̃a maipit.
et cunc sibi regni celoꝵ iamiam apiri.
et auem celestis pacrie angełoro sc̃oꝵ
consore incelligi. Quãius uero corpo¬
rasi specie sp̃us sanctus suꝑ dominũ
descendere dicitur. non tamẽ de auibz
sumpfisse columbam: s ex aere mini¬
me dubitatur. Nequaꝙͣ enĩ ex auibus
spm̃ scm̃n necesse fuit corpus assumere:
dum aues sibi connere statutã ĩ millo
transgresse funt legem nature. Sedsi in
aliquo transgrederentur. in hoc tanti me¬
nti non haberent: ut pote nec eterna nec
rationabilis caratura ut a spũ assum¬
ptione carnis a delicti uindicta solueret᷑.
ded quõd filii persona corpore carnis hu¬
mane induebatur. conueniens erat ut

Expanded text:
orum . Sed idcirco haec omnia sancta Trinitas orum . Sed idcirco haec omnia sancta Trinitas in baptismo Domini congessit, ut sciBaptismatis mysterio suscipit. Tunc enim Spiritum sanctum quisque peccatorum sordibus ablutus accipit, et a Deo Patre profiteri filius adoptionis gratia incipit, et tunc sibi regni coelorum januam aperiri, et civem coelestis patriae Angelorum sanctorum consors intelligi. Quamvis vero corporali specie Spiritus sanctus super Dominum descendere dicitur, non tamen de avibus sumpsisse columbam, sed ex aere, minime dubitatur. Nequaquam enim ex avibus Spiritum sanctum necesse fuit corpus assumere, dum aves sibi connexae statutam in nullo transgressae sunt legem naturae: sed si in aliquo transgrederentur, in hoc tantum meriti non haberent, utpote nec aeterna, nec rationabilis creatura, ut a Spiritu assumptione carnis a delicti vindicta solveretur. Sed quod Filii persona corpore carnis humanae induebatur, conveniens erat ut
Abbreviated transcription (Latin):
gi undis baptisini appeteret. et quatinus
adhuc ãdiabolo se donee temptatio per¬
ficeretur occultaret. qui illum uelut la¬
uacro indigentem niter possutos pecta¬
minibus ablu aqriis conspiceret.Spi¬
ntum uero sanctum super se ĩ baptismo
descendentem iũdit et uocem patris se
confitentem filiũ ẽẽ suũ aũdiuit. ⁊ celũ
coram se apertum consperit. Non q̃d ãte
baptisraum suum hec ommã dei filius
non haberet: sed ut baptisim sacaumentũ
ꝯuidualeat ostenderet. Non enĩ tunc
sp̃m ille cepit accipere: qui eañdem cũ
spu sancto substantiam crẽdit᷑ habere.
Nec tunc illum pater filium siuum pri¬
mitus professus est ẽẽ au dirit.ex u¬
tero ante luciferum gemu te.Ante ui¬
delicet ommnem angełicam creaturam.
que luciferi appellatioriem ꝑ scripturas
sepe tenet. Neq tunc illi aperiri cepat
thalamus celoꝵ. qui ut Celum michi
fẽdes: tertu autem scabellum pedũ me¬

Expanded text:
gi undis baptismi appeteret. Et quatenus gi undis baptismi appeteret. Et quatenus adhuc a diabolo, se, donec tentatio perficeretur, occultaret, qui illum velut lavacro indigentem, inter pollutos peccaminibus ablui aquis conspiceret. Spiritum vero sanctum super se in baptismo descendentem vidit, et vocem Patris de coelo se confitentem Filium suum audivit, et coelum coram se apertum conspexit. Non quod ante baptismum suum haec omnia Dei Filius non haberet, sed ut Baptismi sacramentum quid valeat ostenderet. Non enim tunc Spiritum ille coepit accipere, qui eamdem cum Spiritu sancto substantiam creditur habere. Nec tunc illum Pater Filium suum primitus professus est esse, cui dixit, Ex utero ante Luciferum genui te : ante videlicet omnem angelicam creaturam, quae Luciferi appellationem per Scripturas saepe tenet. Neque tunc illi aperiri coeperat thalamus coelorum, qui ait, Coelum mihi sedes, terra autem scabellum pedum me
Abbreviated transcription (Latin):
sic ergo puer scientia prei .U.¬
bat etatem donec tricesimũ
annum agens ad iordanem
uenit.et ab iohanne de quo supͣdirmi
zacharie filio qui tunc populũ meĩt
crediturum qui uenturus enat bapte¬
zabat. et ip̃e baptisimu ab agnoscẽ¬
te suscepit. et confitendum unda uor¬
dams lauabat. In specie columbe spr̃e
sanctus super eum desceñdit: et patrẽ
filius meus dilectus. in quo sibiara¬
mea bene complacuit.Cum hio signis
celum apertum uidit: et itu baꝑtrlatꝰ
de flumimis lauacro ascendit. Ad bay¬
tisium uero dñs ihũs exiuit. nõ quod
baptismi sacramento et lauacro egeret.
qui proprii aut origmasis pc̃ci mllam
culpam haberet: sed ut aquas quas quã¬
uis in desicto ãde deus non masidixerat.
terre qua continebantur maledicto in¬
fectas purgaret. Et ne quisquam bap¬
tisim sacramentum negligeret: dũ qui
sine peccato fuerat. baptisim aqͣs iiuit
Et ne quisquam ab inferiore baptizari
pariupenderet. dũ dñs a seruo fuo mer¬

Expanded text:
itur puer scientia praeibat aetatem, donec trigesimum annum agens ad Jordanem venit, et ab Joanne, de quo supra diximus, Zachariae filio, qui tunc populum in eum crediturum qui venturus erat, baptizabat, et ipse baptismum Agnus ante suscepit, et confitendum unda Jordanis lavavit. In specie columbae Spiritus sanctus super eum descendit, et Patrem Filius meus dilectus, in quo sibi anima mea complacuit. Cum his signis coelum apertum vidit, et ita baptizatus de fluminis lavacro ascendit . Ad baptismum vero Dominus Jesus exivit, non quod baptismi sacramento et lavacro egeret, qui proprii aut originalis peccati nullam culpam haberet; sed ut aquas, quibus quamvis in delicto Adae Deus non maledixerat, terrae qua continebantur maledicto infectas purgaret. Et ne quisquam Baptismi sacramentum negligeret, dum qui sine peccato fuerat, baptismi aquas inivit. Et ne quisquam ab inferiore baptizari parvi penderet, dum Dominus a servo suo mer
Abbreviated transcription (Latin):
dicere ut nos faceret diuinarũ consor¬
tes naturarũ. maxime cum per filium
in nature diuine consortium transea¬
mus. Numquid potest donare quod
non habet: ergo non ẽdubium quia de
eo quod habet donat: et ideo hẽt naturã
diuinam. qui consortia diuine donat
nature. Aplũs quoq paulus dicendo
qui natura non sunt dii. ostendit unã
ueri dei ẽẽ naturam. Namq et ip̃e po¬
tuit dicere qui naturis non sunt dii.
si sciret pluralitatem diuine ẽẽ nature
ut alia eẽt in patre alia in filio alia ĩ
spũ sancto. Dicendo ergo natura non
sunt dii. unitatem nature expressit di¬
uine. Quid ẽ autem natura dm̃ esse
nisi uerum deum eẽ. ficut ad thesaloni¬
censes dicit. Quomodo conuersi estis ad
deum a simulacris. seruire deo uiuo et
uero: Illi enim dii ẽẽ sumulantur: na¬
tura autem deus uiuus et uerus est.
Nam et in ip̃o usu nr̃o ẽ adoptiuus filiꝰ.
et uerus filius. Adoptiuum filium. nõ

Expanded text:
dicere: Ut nos faceret divinarum consordicere: Ut nos faceret divinarum consortes naturarum; maxime cum per Filium in naturae divinae consortium transeamus. Numquid potest donare, quod non habet? Ergo non est dubium quia de eo, quod habet, donat; et ideo habet naturam divinam, qui consortia divinae donat naturae. 86. Apostolus quoque Paulus dicendo: Qui natura non sunt dii ; ostendit unam veri Dei esse naturam. Namque et ipse potuit dicere: Qui naturis non sunt dii, si sciret pluralitatem divinae esse naturae, ut alia esset in Patre, alia in Filio, alia in Spiritu sancto. Dicendo ergo: Natura non sunt dii; unitatem naturae expressit divinae. 87. Quid est autem natura Deum esse, nisi verum Deum esse? sicut ad Thessalonicenses dixit: Quomodo conversi estis ad Deum a simulacris servire Deo vivo et vero ? Illi enim dii esse simulantur, natura autem Deus vivus et verus est. 723 Nam et in ipso usu nostro est adoptivus Filius, et verus Filius. Adoptivum Fili
Abbreviated transcription (Latin):
ergo per gratiam ẽ ut homies. aut certe
falso creditur ut demones. quoꝵ sumula¬
cra dei appessatione donantur.S aplicã
auctoritatem sequanur. ut dicantus in fi¬
mulacris naturam non ẽẽ diuinam. Sdi
ergo in simulacris non ẽ. nõ ẽ in demoniis.
superest ut in deo diuina sit natura. atq
recte de deo patre dici qd natura sit deus.
Accipiant nunc quod eadem dei patris
sit natum que fiłii ẽ: eadem sie et sp̃s sc̃i.
Nle forte idem dicnt. naturam quidem le¬
giimis ẽẽ diuinam. nature aute diuine
non legimus unicatem. sed cum ip̃e filius
dixerit ego et pacer unum sumus: unita¬
tem diuinitatis probauit cũ dixerit. oĩa
que pater habet mea surit: et infra. Pat̾¬
omna mea tua sunt. et tuamea. Asseru¬
it unitatem: cum dixerit. Pater qui ĩ me
manet ip̃e loquitur. et opera que ego fa¬
cio ip̃e facit: unitatem euideritissime de¬
clarauit. Demide petrus unã naturã
si aliter estimasset. Potuit in quã sic

Expanded text:
ergo per gratiam est, ut homines: aut certe ergo per gratiam est, ut homines: aut certe falso creditur, ut daemones, quorum simulacra Dei appellatione donantur. Sed Apostolicam auctoritatem sequamur, ut dicamus in simulacris naturam non esse divinam. Si ergo in simulacris non est, non est in daemoniis: superest ut in Deo divina sit natura atque recte de Deo Patre dici quod natura sit Deus; accipiant nunc quod eadem Dei Patris sit natura quae Filii est, eadem sit et Spiritus sancti; ne forte itidem dicant: Naturam quidem legimus esse divinam, naturae autem divinae non legimus unitatem. Sed cum ipse Filius dixerit: Ego et Pater unum sumus ; unitatem divinitatis probavit. Cum dixerit: Omnia quae Pater habet mea sunt ; et infra: Patomnia mea tua sunt, et tua mea ; asseruit unitatem. Cum dixit: Pater qui in me manet, ipse et opera quae ego facio, ipse facit ; unitatem evidentissime declaravit. 85. Deinde Petrus unam naturam si aliter aestimasset; potuit, inquam, sic
Abbreviated transcription (Latin):
litatis funt homines istius modi. ut nos
dicant ea usurpare que non sunt scripta
cum ea que sunt scripta dicanus. et ip̃i
obiciant quõd scriptum non sit. Nonne
tum dei ẽẽ substantiam atq naturam.
cum utiq filium dei patris ẽẽ splendorem
glorie et caracter substantie eius scͥptura
testetur. et multos alios de diuina dixis¬
se substantia in alio libro plenissime ostẽ¬
derimus. Naturam quoq diuinam quis
abruat. cum petrus aplũs in eplã sua
scripserit id operatam dñi misericordiã
per passioriem crucis. ut nos inquit face̾t
diuine consortes nature. s etiã alibi pau¬
lus scripsit. sed tunc quidem ignorantes
deum. his qui natura non sunt dii serui¬
stis. ita enim et in grecis codicib iuenimꝰ
quoro potior auctoritas ẽ. Quid igit᷑ agũt
qui negant naturam eẽ diuinam nisi ut
iam non solum filio calumment᷑ s etiam
patri: si enim negatur natura deus esse.

Expanded text:
litatis sunt homines istiusmodi, ut nos litatis sunt homines istiusmodi, ut nos dicant ea usurpare, quae non sunt scripta; cum ea quae sunt scripta, dicamus: et ipsi objiciant quod scriptum non sit? Nonne tum Dei esse substantiam atque naturam; cum utique Filium Dei Patris esse splendorem gloriae, et characterem substantiae ejus Scriptura testetur , et multos alios de divina dixisse substantia in alio libro plenissime ostenderimus . 82. Naturam quoque divinam quis abnuat; cum Petrus apostolus in epistola sua scripserit, id operatam Domini misericordiam per passionem crucis, ut nos, inquit , faceret divinae consortes naturae? Sed etiam alibi Paulus scripsit: Sed tunc quidem ignorantes Deum, his qui natura non sunt dii, servistis . Ita enim et in Graecis codicibus invenimus, quorum potior auctoritas est. 83. Quid igitur agunt, qui negant naturam esse divinam, nisi ut jam non solum Filio calumnientur, sed etiam Patri? Si enim negatur natura Deus esse,
Abbreviated transcription (Latin):
assertionis incurrunt ut diuidãt xp̃m.
Itaq quartum increatum in quod ado¬
remus inducunit. cum sola increata sit
diuinitas trinitatis. Concluseram librũ¬
sed religionis fuit ne preteruecti diuide¬
remus quod soluere nequiremus. Nam
cũ dudum audierint quidam dicentib
nobis filium dei qui generatus sit pr̃ĩ
qui generauit mequalem ẽẽ nõ posse.
quãius ille generatus sit iste genera¬
uerit. quia generatio non pocestatis ẽ
ẜ nature. Adriersus illam quidem que¬
stionem uocem sibi arbitrantur ad clu¬
sam. s tergiuersatione damnabili in
eodem loco uestigium uertunt. ut putẽt
mutationem fieri questionis mutatio¬
ne sermonis dicentes. quomodo posfũt
nigenitus et genitus ẽẽ unius natẽ atq
substantie. Ergo ut respondeã clementis¬
sime imperator per te michi proposite que¬
stioni. Primum omnium ingenitum in
scripturis diuinis nusquam inuemo. ñ
legi. non audiui. Cuius igitur mutabi¬

Expanded text:
assertionis incurrunt, ut dividant Christum. assertionis incurrunt, ut dividant Christum. Itaque quartum increatum, quod adoremus, inducunt, cum sola increata sit divinitas Trinitatis. Csed religionis fuit ne praetervecti videremur, quod solvere nequiremus. Nam cum dudum audierint quidam, dicentibus nobis, Filium Dei, qui generatus sit, Patri qui generavit, inaequalem esse non posse, quamvis ille generatus sit, iste generaverit, quia generatio non potestatis est, sed naturae: adversus illam quidem quaestionem vocem sibi arbitrantur occlusam: sed tergiversatione damnabili in eodem loco vestigium vertunt; ut putent mutationem fieri quaestionis, mutatione sermonis, dicentes: Quomodo possunt ingenitus et genitus esse unius naturae atque substantiae? 80. Ergo ut respondeam, clementissime Imperator, per te mihi propositae quaestioni; primum omnium ingenitum in Scripturis divinis nusquam invenio: non legi, non audivi. Cujus igitur mutabi
Abbreviated transcription (Latin):
caro ẽ nr̃e substantie suscipiens deus
uerbum. perfectus etiam hemo fuit sine
tamen ulla labe peccati. quia peccatũ
ip̃e non fecit. sed pro nobis pc̃cm fcũs
ẽ ut nos eẽmus iusticia dei in ip̃o. Ca¬
ro ergo ip̃ius et anima. eiusdem cuiꝰ
timeo ne tetrada uidear inducere.
nos enim uere solam qui hoc asserimꝰ
cosimus trinitatem. Non enim xp̃m
diuido. cum carnis eius diuinitatisq
distingro substantiam. s unum xp̃m
cum patre et spũ dei predico. et illos
magis qui carnem xp̃i unius cum di¬
uinitate eius dicunt ẽẽ substantie
tetrada inducere demonstrabo. Non
enim quod eiusdem substantie ẽ unus
s unum ẽ. Nam utiq filium eiusdẽ cũ
patre substantie confitentes. in tracta¬
tu concilii niceni. non unam ꝑ sonam
sed unam diuinitatern in patre ⁊ filio
crediderunt. Ergo cum dicunt eiusdẽ
cuius et filius dei erat fuisse substantie.
ip̃i quod nobis obiciunt ineptiis uane

Expanded text:
caro est nostra substantiae, suscipiens Deus caro est nostra substantiae, suscipiens Deus Verbum, perfectus etiam homo fuit, sine ulla tamen labe peccati; quia peccatum ipse non fecit, sed pro nobis peccatum factus est; ut nos essemus justitia Dei in ipso . Caro ergo ipsius et anima ejusdem cujus timeo ne tetrada videar inducere, nos enim vere solam, qui hoc asserimus, colimus Trinitatem. Non enim Christum divido, cum carnis ejus divinitatisque distinguo substantiam; sed unum Christum cum Patre et Spiritu Dei praedico, et illos magis qui carnem Christi unius cum divinitate ejus dicunt esse substantiae, tetrada inducere demonstrabo. Non enim quod ejusdem substantiae est, unus, sed unum est, nam utique Filium ejusdem cum Patre substantiae confitentes in tractatu concilii Nicaeni, non unam personam, sed unam divinitatem in Patre et Filio crediderunat. 78. Ergo cum dicunt ejusdem carnem, cujus et Filius Dei erat, fuisse substantiae, ipsi quod nobis objiciunt ineptiis vanae
Abbreviated transcription (Latin):
trem aut matrem. accipiet uirtutem
damasci et spolia samarie. Sapientie
enim dei futura et occulta ñ fallunt.
Expers autem agnitionis infantia.
Per humanam utiq imprudentiam
quod adhuc non didicit ignorat. Sed
uerendum ẽ inquam nisi duos princi
quidcum et diuintatem eius adora¬
mus et carnem xp̃m diuidimꝰ : Num¬
quid cum in eo ymaginem dei crucẽq
uenerannir diuidimus eum. Aplũs
corte quid de eo dixit. qm̃ et si crucifi¬
xus inquit ex infirmitate nr̃a uiuit
tamen ex uirtute dei. Ip̃e dixit quia
non diuisus ẽ xpũs. Numquid etiã
cum dicimꝰ quia animam ratioriabi¬
lem et intellectus nr̃i suscepit capacẽ
diuidimus eum: Non enim ip̃e deus
uerbum pro amma iationabili et ĩ¬
tellectus capaci in crene sua fuit. sz
aminiam rationabilem et intessectus
capacem. et ip̃am humanam et eiuis¬
dem substantie cuius nr̃e fuit aĩe.
et carnem nr̃e similem eiusdẽq auꝰ

Expanded text:
trem aut matrem, accipiet virtutem trem aut matrem, accipiet virtutem Damasci et spolia Samariae . Sapientiam enim Dei futura et occulta non fallunt: expers autem agnitionis infantia, per humanam utique imprudentiam, quod adhuc non didicit, ignorat. 75. Sed verendum est, inquis, ne si duos princips. Numquid cum et divinitatem ejus adoramus et carnem, Christum dividimus? Numquid cum in eo imaginem Dei, crucemque veneramur, dividimus eum? Apostolus certe, qui de eo dixit: Quoniam etsi crucifixus est ex infirmitate nostra, vivit tamen ex virtute Dei ; ipse dixit quia non divisus est Christus. Numquid etiam cum dicimus quia animam rationabilem et intellectus nostri suscepit capacem, dividimus eum ? 76. Non enim ipse Deus Verbum pro anima rationabili et intellectus capaci in carne sua fuit, sed animam rationabilem et intellectus capacem, et ipsam humanam, et ejusdem substantiae, cujus nostrae sunt animae, et carnem nostrae 721 similem, ejusdemque cujus
Abbreviated transcription (Latin):
autem seusu proficit. quia sensus sapĩa
Ihũs autem proficiebat etate et sapĩa.
Quis sensus proficiebat. si human:
ergo ip̃e susceptus ẽ. Si diuinus: eigo
mutribisis per profectum. Quod enim
proficit. utiq mutatur in melius: sed
quod diuinum ẽ non mutatur. Quod
ergo mutatur: non utiq diuinũ. sen¬
sus igitur proficiebat humanus. sen¬
sum ergo suscepit humanum. Et ut
sciamus quia secundum hominem lo¬
quebatur. premisit supra dicens. puer
autem confortabatur et crescebat et
implebatur sapientia. et gr̃a dei emt
cum illo. Et puer nr̃e nomien etatis ẽ.
nee confortari uirtus poterat dei: nec
crescere deus nec altitudo sapientie de
Nec psenitudo diuinitatis implere. Q
igitur impsebatur erat non dei s nr̃a
sapientia. Nam quomodo implebatur
qui ut omnia impleret descendit. ꝑ
quem autem sensum ysaias dixit. pa¬
trem puer nesciebat aut matrem. Scrip¬
tum ẽ enim. Priusquam sciat puer pa¬

Expanded text:
autem sensu proficit, quia a sensu sapientia. autem sensu proficit, quia a sensu sapientia. Jesus autem proficiebat aetate et sapientia. Quis sensus proficiebat? Si humanus, ergo et ipse susceptus est: si divinus, ergo mutabilis per profectum. Quod enim proficit, utique mutatur in melius: sed quod divinum est, non mutatur: quod ergo mutatur, non utique divinum. Sensus igitur proficiebat humanus; sensum ergo suscepit humanum. 73. Et ut sciamus quia secundum hominem loquebatur, praemisit supra dicens: Puer autem crescebat et confortabatur et implebatur sapientia; et gratia Dei erat cum illo . Et puer, nostrae nomen aetatis est: nec confortari virtus poterat Dei, nec crescere Deus, nec altitudo sapientiae Dei, nec plenitudo divinitatis impleri. Quae igitur implebatur, erat non Dei, sed nostra sapientia. Nam quomodo implebatur, qui ut omnia impleret descendit ? 74. Per quem autem sensum Esaias dixit, patrem puer nesciebat aut matrem? Scriptum est enim: Priusquam sciat puer pa
Abbreviated transcription (Latin):
dauid. dñs illummatiomea et salus
mea quem timebo. dñs defensor iuite
mee a quotrepidabo. Et alibi. Nõ time¬
bo quid faciat michi homo. Et alibi.
go lapsum nature humare timere po¬
tuit. quem homo ip̃e non timuit. Deꝰ
igitur ante carnem: deus in carne ꝑ¬
fectionem nature assumpsit humane.
suscepit sensum homirais: s nõ sensu
carnis inflatus. sensu homĩs animã
meam dixi ẽẽ turbatam: sensu homĩs
esuriui. sensu hominis rogaui. qui
rogantes exaudire consueui. sensu
hominis profeci. sicut scriptũ ẽ. et ihũs
proficiebat etate et sapientia et gratia
apud deum et homines. Quomõdo pro¬
ficiebat sapientia dei: doceat te ordo uer¬
borum: profectus etatis. et profectꝰ sa¬
pientie. s humana ẽ. Ideo etatem ante
premisit: ut secundum homines crẽd̾es
dictum. etas enim non diuinitatis s
corporis ẽ. Ergosi proficiebat etate hoĩs
proficiebat sapientia homimis. Sapientia

Expanded text:
David: Dominus illuminatio mea et salus David: Dominus illuminatio mea et salus mea, quem timebo? Dominus defensor vitae meae, a quo trepidabo ? et alibi: Non timebo quid faciat mihi homo ; et alibi:. Dicit ergo: Ego lapsum naturae humanae timere potui, quem homo ipse non timuit: Deus igitur ante carnem, Deus in carne, perfectionem naturae assumpsi humanae: suscepi sensum hominis, sed non sum sensu carnis inflatus. Sensu hominis animam meam dixi esse turbatam: sensu hominis esurivi: sensu hominis rogavi, qui rogantes exaudire consuevi: sensu hominis profeci, sicut scriptum est: Et Jesus proficiebat aetate et sapientia et gratia apud Deum et homines . 72. Quomodo proficiebat Sapientia Dei? Doceat te ordo verborum. Profectus est aetatis, 720 et profectus sapientiae, sed humanae est. Ideo aetatem ante praemisit, ut secundum hominem crederes dictum, aetas enim non divinitatis, sed corporis est. Ergo si proficiebat aetate hominis, proficiebat sapientia hominis: sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
bato. Totum redemit: quia inuirũ ꝑfectũ
fidelis non ex parte sedtotus resurgit. De
sinant ergo isti misericordes timere. ne
xp̃us carnem suam uelanimã perfectã
sensumq hominis. non potuerit guber¬
nare: qui etiam illum asine pullum
quem ante nemo sederat gubernauit.
Qui plantauit aurem non audiet: Q
alios regebat se regere ip̃e non poterat.
Qui peccata donabat pecratũ ip̃e fa-¬
ciebat. Desmant minium solliciti i¬
sti: tanquam pedagogi xp̃i uereri. Nͨ
etiam in ip̃o concupiscentia carnis le¬
gem mentis oppresserit: que nõ oppres-¬
sit in paulo sedtantummodo repugna¬
uit. Achleta xp̃i uictorias mentis mi-¬
merat sue. Hi trepidant: nec carotitu¬
bauerit in dño. que uicit in seruulo. Nõ
uult pro setimere nos xp̃us. Non uult
pro se flere nos dñs. Deniq dicit filie
iherusalem nolite me flere: uos ip̃as
flete. Et istis dicit. nolite michi timere.
uobis timete. An non audistis dicentẽ

Expanded text:
bato ? Totum me redemit, quia in virum perfectum bato ? Totum me redemit, quia in virum perfectum fidelis non ex parte, sed totus resurgit. 69. Desinant ergo isti misericordes timere, ne Christus carnem suam, vel animam perfectam sensumque hominis non potuerit gubernare, qui etiam illum asinae pullum, quem ante nemo sederat , gubernavit. Qui plantavit aurem, non audiet ? Qui alios regebat, se regere ipse non poterat? Qui peccata donabat, peccatum ipse faciebat? Desinant nimium solliciti isti, tamquam paedagogi Christi, vereri ne etiam in ipso concupiscentia carnis legem mentis oppresserit, quae non oppressit in Paulo, sed tantummodo repugnavit . Athleta Christi victorias mentis numerat suae. hi trepidant ne caro titubaverit in Domino, quae vicit in servulo? 70. Non vult pro se timere nos Christus, non vult pro se flere nos Dominus. Denique dicit: Filiae Hierusalem, nolite me flere, vos ipsas flete . Et istis dicit: Nolite mihi timere, vobis timete. An non audistis dicentem
Abbreviated transcription (Latin):
cum hoc refutare non possunt de aĩe
proprietate dictum.cum de morte dm̃
et resurrectione sit dictum. Demq addit.
nemotossit eam a me.sed ego pono eã
a me ip̃o potestatem habeo ponendi eã.
et iterum potestatem habeo fumendi
cam. Eandem igitur ponit: quam su¬
scepit. Suscepit dico. Non enĩ uerbum
ip̃m dei uiuum in sua carne ad nostre
amme uicem factum ẽ. sed sicut carnẽ
nr̃am. ita et animam nr̃am ꝑfectã.
nature humane assumptione fusce¬
pit. Assumpsit inquam animã. ut
incarnationis sue benediceret sacra¬
mento suscepto. suscepit affectũ meũ
ut emendaret. Quid autem opꝰ fuit
carnem suscipere sine anma. Cum
utiq insensibilis caro. et irrationa¬
bilis amima nec peccato sit obnoxia.
nec digna premio. Illud ergo prono¬
bis suscepit. quod in nobis amplius
periclitabatur. Quid autẽ michi pro¬
dest si totum me non redemit: s totũ
me redemit: qui aic. Michi indignami¬
n qui totum hominemꝰ sarũ feci sab¬

Expanded text:
cum hoc refutare non possunt de animae cum hoc refutare non possunt de animae proprietate dictum; cum de morte Domini et resurrectione sit dictum; denique addit: Nemo tollit eam a me, sed ego pono eam a me ipso. Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam . Eamdem igitur ponit, quam suscepit. Suscepit dico; non enim Verbum ipsum Dei vivum in sua carne ad nostrae animae vicem factum est: sed sicut carnem nostram, ita et animam nostram perfectam naturae humanae assumptione suscepit. Assumpsit, 719 inquam, animam, ut incarnationis suae benediceret sacramento; suscepit affectum meum, ut emendaret. 68. Quid autem opus fuit carnem suscipere sine anima; cum utique insensibilis caro, et irrationabilis anima nec peccato sit obnoxia, nec digna praemio? Illud ergo pro nobis suscepit, quod in nobis amplius periclitabatur. Quid autem mihi prodest, si totum me non redemit? Sed totum me redemit, qui ait: Mihi indignamini, qui totum hominem sanum feci
Abbreviated transcription (Latin):
roris. Sed quomodo subricum pot̾nt
timere peccati. qui peccatũ remissu¬
nis aduenenit: et ideo cũ susceperit
carnem homiis: consequens ẽ ut per¬
fectionem incarnationis plentudinẽ¬
q susceperit. Nichił enim in xp̃o imper¬
fectum: suscepit itaqz caynem ut re¬
suscitaret. Assumꝑsit animam: s ami¬
mam perfectam humanam. rationa¬
bilem assumpsit atq suscepit. Nam
quis pocest negare qd̾ susceꝑit amniã.
cum ip̃e dicat. animam meam pono ꝓ
ouib meis. et iterum. Propterea me
pater diligit. quia ego pono animam
meam. ut iterum sumam illam. Non
preparubo. Iam hoc dicitur. nec per fũc¬
toria significatione: in qua aliud dicit
et aliud intelligitur. ficut illud. Neo¬
menias et sabbata ur̃a odit aĩa mea.
licet etiam ilłud ad xp̃i animã posfit
referri: que ideo posita ẽ ut aboleret
iudaite superstitionis errorem. et uniꝰ
sacrificii institueret ueritatem. Sed de
hoc dubitent prophetico euangelio:¬

Expanded text:
roris. Sed quomodo lubricum poterat roris. Sed quomodo lubricum poterat timere peccati, qui peccatum remissurus advenerat? Et ideo cum susceperit carnem hominis, consequens est ut perfectionem incarnationis plenitudinemque susceperit; nihil enim in Christo imperfectum. Suscepit itaque carnem, ut resuscitaret: assumpsit animam, sed animam perfectam, rationabilem, humanam assumpsit atque suscepit. 66. Nam quis potest negare quod susceperit animam, cum ipse dicat: Animam meam pono pro ovibus meis? Et iterum: Propterea me Pater diligit, quia ego pono animam meam, ut iterum sumam illam . Non per parabolam hoc dicitur, nec perfunctoria significatione, in qua aliud dicitur, et aliud intelligitur, sicut illud: Neomenias et sabbata vestra odit anima mea : licet etiam illud ad Christi animam possit referri, quae ideo posita est, ut aboleret Judaicae superstitionis errorem, et unius sacrificii institueret veritatem. 67. Sed de hoc dubitent prophetico, evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
ne refertur affectum: consequens est
ut per assertionem dnici sacramenti.
et plenitudinem nature humane fu¬
isse astruamus in xp̃o. et ab infirri¬
tatis preuidicio sanctum sp̃m separeniꝰ.
Non ẽ enim obnorius infirmitati. qui
nõ ẽ obnoxius passiomi. Quero igitur
qua ratione ammam putent quidã
a dño ihũ non ẽẽ susceptam: an qui
metus ẽ ne sensu xp̃us laberetur hu¬
mano. Dicunt qiuippe: quia concupi¬
sceritia carnis legi mentis repugnet.
Sed qui hoc ait: tantum abest ut
rp̃m putauerit sege carnis in pectati
unicula fuisse dẽducerĩdum: ut ip̃e ĩ
estu positus fragilitatis humane ꝑ
rp̃m sibi subueniri posse crediderit di¬
cens. Infelix ego homo quis me libe¬
nbit de corpore mortis huius: grã
alios a carnis lubrico iundicabat: mĩ¬
quid formidare poterat : noc etiã ip̃e
uolunt formidabat illecebras. Ergo
et caruis susceptionem declinare de¬
buerat: ne ad subricum traheretux er¬

Expanded text:
nae refertur affectum, consequens est nae refertur affectum, consequens est ut per assertionem Dominici sacramenti et plenitudinem naturae humanae fuisse astruamus in Christo, et ab infirmitatis praejudicio Spiritum sanctum separemus. Non est enim obnoxius infirmitati, qui non est obnoxius passioni. 64. Quaero igitur qua ratione animam putent quidam a Domino Jesu non esse susceptam; an quia metus est ne sensu Christus laberetur humano? Dicunt quippe quia concupiscentia carnis legi mentis repugnet . Sed qui hoc ait, tantum abest ut Christum putaverit lege carnis in peccati vincula fuisse deducendum; ut ipse in aestu positus fragilitatis humanae, per Christum sibi subveniri posse crediderit dicens: Infelix ego homo! quis me liberabit dalios a carnis lubrico vindicabat, numquid formidare poterat, ne etiam ipse volunt, formidabat, illecebras. Ergo et carnis susceptionem declinare debuerat; ne ad lubricum traheretur er
Abbreviated transcription (Latin):
mi oburbrabit te. Sed natũ ẽ corpus
ex uirgine: et ideo celestis quidem de¬
scersio. sed humana conceptio ẽ. Non
ergo eãdem carnis potuit ẽẽ diuinitas¬
prosequi: seduereor ne hec ip̃a aliqͥb
aut superflua aut prolixa uideantur.
fortassis enim dicat aliquis. Nonne
de patris et filii diuinit.ite quĩq illis
quos scaipfisti libris conclusorem te ẽẽ
Nam quemãdinodum potest finis esse
responsi si modus millus obiecti fit.
ettamen de patris et filii diuinitate.
consinmmaturus responsioriem ĩ su¬
perioribus me spo ponderam. Hoc aũt
libro de incarnationis dm̃ce sacram̃to:
lenior sicut debuit facta digestio ẽ.
Nam si illũd quod ait drĩs. tristis est
amma mca usq ad mortẽ: et infra.
puter meus si possibile ẽ trarisfer a
ie calicem hune. sedtamen nõ ficut
ego uoło sed ficut tu ius: non ad spũs
sancti compassionem. s ad rõnabilis
issumptionem amine et nature hũa¬

Expanded text:
mi obumbrabit te . Sed natum est corpus mi obumbrabit te . Sed natum est corpus ex Virgine; et ideo coelestis quidem descensio, sed humana conceptio est. Non ergo eadem carnis potuit esse, divinitatispersequi, sed vereor ne haec ipsa aliquibus aut superflua aut prolixa videantur. Fortassis enim dicat aliquis: Nonne de Patris et Filii divinitate quinque illis, quos scripsisti, libris conclusurum te esse Nam quemadmodum potest finis esse responsi, si modus nullus objecti sit? 63. Et tamen de Patris et Filii divinitate consummaturum responsionem in superioribus me spoponderam: hoc autem libro de incarnationis 718 Dominicae sacramento plenior, sicut debuit, facta digestio est. Nam cum illud quod ait Dominus: Tristis est anima mea usque ad mortem ; et infra: Pater meus, si possibile est, transfer a me calicem hunc: sed tamen non sicut ego volo, sed sicut tu vis ; non ad Spiritus sancti compassionem, sed ad rationabilis assumptionem animae et naturae huma
Abbreviated transcription (Latin):
conuersum. Nũquid negatis scriptũ
c̃ẽ de dño quia peccatum non fecit. s
Nam et maledictum dictus est domi
Non quia in maledictum conuersus ẽ
dñs: sed quia nr̃m suscepit ip̃e male¬
dictum.Malẽdutus enĩ inquit qͥ pẽ¬
det in ligno. Minatis ergo quia scͥptũ
ẽ. uerbum caro factum ẽ. cum caro
assumpta sit deĩ uerbo: quando de pͤ¬
cato quod non hũit scriptũ ẽ quia pec¬
catum factus ẽ. Hoc ẽ non natunm
operationemq peccati. ut pote in si¬
militudinem carnis peccati factus:
sed ut peccrtum nr̃m in sua carue cru-¬
cifigeret susceptionem pro nobis infir¬
mitatem obuorii.iam corporis porcati
carnalis assumpsit. Desmat ergõ dic̾e
naturam uerbi in corporis naturũ ẽẽ
mutatam: ne pari interpretatione
iuideatur natura uerbi in contagiũ
mutata peccati. Aliud ẽ enĩ quod as¬
sumpsit: et aliuid quod assumptũ ẽ.
Uirtus uenit in uirgine: sicut et ange¬
lus ad eam dixit. quia uirtus altissi¬

Expanded text:
conversum; numquid negatis scriptum conversum; numquid negatis scriptum esse de Domino, quia peccatum non fecit, sedNam et maledictum dictus est Dominus, non quia in maledictum conversus est Dominus, sed quia nostrum suscepit ipse maledictum: Maledictus enim, inquit, qui pendet in ligno . Miraris ergo quia scriptum est: Verbum caro factum est, cum caro assumpta sit a Dei Verbo; quando de peccato quod non habuit, scriptum est quia peccatum factus est, hoc est, non natura operationeque peccati, utpote in similitudinem carnis peccati factus: sed ut peccatum nostrum in sua carne crucifigeret, susceptionem pro nobis infirmitatum obnoxii jam corporis peccati carnalis assumpsit. 61. Desinant ergo dicere naturam Verbi in corporis naturam esse mutatam; ne pari interpretatione videatur natura Verbi in contagium mutata peccati. Aliud est enim quod assumpsit, et aliud quod assumptum est. Virtus venit in Virginem, sicut et Angelus ad eam dixit quia virtus Altissi
Abbreviated transcription (Latin):
unnius cum creaturis eẽ substantie.
Quid autem aliũd agitis ista dicendo.
nisi ut aut limum ade terramq nr̃am
diuine substantiẽ comparetis. Aut
certe diuinitatem in terrene corruptese
iniuriam tranferatis: Dicendo enim
quod uerbum caro et ossa factum est.
in terram utiq dicitis ẽẽ conuersum :
quoniam caro et ossa de terris sunt.
sed considera quid sequatur: sequitur
enim et hĩcauit in nobis. Hoc est illud
uerbum quod carnem suscepit. hoc ha¬
bitauit in nobis. hoc ẽ in carnem habi¬
tauit humanam. Et ideo emmanuel
ductus ẽ. hoc ẽ nobiscum deus. Hoc ergo
berbum caro factum ẽ.pro eo quod est.
homo factus ẽ. Sicut etiã iohel dixit.
Effiuidam de spũ meo super omnem
carnem. Non enĩ suꝑ irrationabilem
carnem: sed in homines futura ꝓmit¬
titur grẽ spiritalis effusio. Quodsi se¬
cundum licterum uos tenetis. ut pute¬
tis exeo quod scriptum ẽ. quod uerbũ
caro factum ẽ. uerbum dei in carne ẽẽ

Expanded text:
unius cum creaturis esse substantiae? 58. unius cum creaturis esse substantiae? 58. Quid autem aliud agitis ista dicendo, nisi ut aut limum Adae, terramque nostram divinae substantiae comparetis, aut certe divinitatem in terrenae corruptelae injuriam transferatis. Dicendo enim quod Verbum caro et ossa factum est, in terram utique dicitis esse conversum; quoniam caro et ossa de terris sunt. sed considera quid sequatur; sequitur enim: Et habitavit 717 in nobis, hoc est, illud Verbum quod carnem suscepit, hoc habitavit in nobis, hoc est, in carne habitavit humana; et ideo Emmanuel dictus est, hoc est, nobiscum Deus . Hoc ergo Verbum caro factum est, pro eo quod est, homo factus est. Sicut etiam in Joel dixit: Effundam de Spiritu meo super omnem carnem ; non enim super irrationabilem carnem, sed in homines futura promittitur gratiae spiritalis effusio. 60. Quod si secundum litteram vos tenetis, ut putetis ex eo quod scriptum est, quod Verbum caro factum est, Verbum Dei in carnem esse
Abbreviated transcription (Latin):
uinitas uerbi. Et ideo nõ ẽ uerbi natura
in carnis conuersa naturam. quia im¬
munis peccati diuinitas. pro peccato
quod non fecerat se non debet̾at offerre.
Hoc enĩ in se obtulit rp̃us quod indruit.
induit: quod ante non habuit. Nlon
igitut diuinitatis sue diuinitatẽ in¬
duit. in quo erat plentudo diuinita¬
tis eterue: s carnem assumpsit. ut
spoliu carnis exueret atq ĩ semet¬
ip̃o et manbias diaboli crucifigeret.
et trophea uirtutis erigeret. Ergo si
cars omnium et in xp̃o subiacuit iniu¬
rie. quomodo unius isłam cũ diuinita¬
substantie asseratur uerbum atq aĩa.
quam petfectam nature suscepit hũa¬
ne : unius autem substantie ẽ uerbũ
cum deo: secundum paternam profes¬
siouem et ip̃ius dm̃ assertionem qui
ait. Ego et pater unum sumꝰ. Umus
ergo substantie pater cũ terreno cor¬
pore predicatur. Et adhuc indignami
in arrianis. quia hi dicunt filiũ dei
creaturam ẽẽ. cum ip̃i dicatis patrem

Expanded text:
vinitas Verbi: et ideo non est Verbi natura vinitas Verbi: et ideo non est Verbi natura in carnis conversa naturam; quia immunis peccati divinitas pro peccato, quod non fecerat, se non debebat offerre. Hoc enim in se obtulit Christus, quod induit: et induit, quod ante non habuit. Non igitur divinitatis suae divinitatem induit, in quo erat plenitudo divinitatis aeternae: sed carnem assumpsit, ut spolium carnis exueret, atque in semetipso et manubias diaboli crucifigeret, et trophaea virtutis erigeret. 57. Ergo si caro omnium et in Christo subjacuit injuriae, quomodo unius illam cum divinitasubstantiae asseratur Verbum atque anima, quam perfectam naturae suscepit humanae? Unius autem substantiae est Verbum cum Deo secundum paternam professionem, et ipsius Domini assertionem, qui ait: Ego et Pater unum sumus . Unius ergo substantiae Pater cum terreno corpore praedicatur. Et adhuc indignamini in Arianis, quia hi dicunt Filium Dei creaturam esse; cum ipsi dicatis Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
premium. multaq in eodem et secũdũ
naturum inuenies. et ultra naturam.
Secundum conditionem et enĩ corporis
in utero fuit. natus ẽ. lactatus ẽ. in pre¬
sepe est collocatus. Sed sup̃ conditionẽ
uirgo concepit. uirgo generauit. ut cre¬
deres quia deus erat qri innouabat
naturum. et homo erat qui secumndum
naturam nascebat᷑ ex homine. lleq enĩ
ut quĩdam interpretati sunt. nat᷑a ip̃a
ẽ ficut ip̃e dixit. Uidete uidete me: quia
ego sum et non sum mutatus. S etiam
paulus dixit: quia ihũs xpũs heri et
hodie ip̃e est et in secula. Hoc ẽ quia nõ
secundum naturum mutatus ẽ carmio.
sed iimitabisis etiam in ip̃a mutabili
condicioms humane quasitate permã¬
sit. Didicistis igitur quia sacrificium
de nr̃o obtrlit. Nam que erat causa in¬
carnationis uisi ut caro que p᷑cauerat
per se redimeretur: qd̾ pectauenit igit᷑
hoc redemptum ẽ. Nlon ẽ ergomimosata
diuinitas uerbi: quia non peccauerat di¬

Expanded text:
praemium est: multaque in eodem et secundum praemium est: multaque in eodem et secundum naturam invenies, et ultra naturam. Secundum conditionem etenim corporis in utero fuit, natus est, lactatus est, in praesepio est collocatus, sed supra conditionem Virgo concepit, Virgo generavit: ut crederes quia Deus erat, qui novabat naturam; et homo erat, qui secundum naturam nascebatur ex homine. 55. Neque enim, ut quidam interpretati sunt, natura ipsa est, sicut ipse dixit: Videte, videte me, quia ego sum, et non sum mutatus . Sed etiam Paulus dixit: Quia Jesus Christus heri et hodie, ipse est in saecula , hoc est, qui non secundum naturam mutatus est carnis, sed immutabilis etiam in ipsa mutabili conditionis humanae qualitate permansit. 56. Didicistis igitur quia sacrificium de nostro obtulit. Nam quae erat causa incarnationis, nisi ut caro quae peccaverat per se redimeretur? Quod peccaverat igitur, hoc redemptum est. Non est ergo immolata divinitas Verbi, quia non peccaverat di
Abbreviated transcription (Latin):
niq hoc etiam gabriel proprio sermone
declarat dicens. et quod nascetur ex te
sanctũ uocabitur dei filius. Ex te inquit.
ut secundum hominem quod ex ip̃a na¬
sceretur aduerteres. Ex se enĩ generauit
maria ut quod generaret᷑ ex ip̃a in eo
salua generationis dominice prerogatĩa
corporis eẽt uera natura. S et paulus
dicit predestinatum eẽ in euangeliũ dei.
quod ante inquit promiserat per prophe¬
tas de filio suo qui factus ẽ ex semine da¬
uid secundum carnem. Et ad galathas.
Postquam autem uenit plenitudotem¬
poris misit deus filium suum factũ ex
muliere. Et ad tymotheum dixit. Me¬
mor esto dñm iħm xp̃m resurrexisse a
mortius ex semine dauid. Ergoex nobis
accepit quod proprium offerret ꝓ nobis:
ut nos redimeret ex nr̃o. Et quod nr̃m
non erat ex suo nobis diuina sualargi¬
tate conferret. Secundum natum̃ igit᷑
se obtulit nr̃am ut ultra nr̃am oꝑaret᷑
naturam. De nr̃o sacrificium. de suo

Expanded text:
Denique hoc etiam Gabriel proprio sermone Denique hoc etiam Gabriel proprio sermone declarat dicens: Et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Dei Filius . Ex te, inquit, ut secundum hominem quod ex ipsa nasceretur, adverteres; ex se enim generavit Maria, ut quod generaretur ex ipsa, in eo salva generationis Dominicae praerogativa, corporis esset vera natura. Sed et Paulus dicit se praedestinatum esse in Evangelium Dei: Quod ante, inquit, promiserat per prophetas de Filio suo, qui factus est ei ex semine David secundum carnem . Et ad Galatas: Postquam autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere . Et ad Timotheum dixit: Memor esto Jesum Christum resurrexisse a mortuis ex semine David . 54. Ergo ex nobis accepit, quod proprium offerret pro nobis, ut nos redimeret ex nostro: et quod nostrum non erat, ex suo nobis divina sua largitate conferret. Secundum naturam igitur 716 se obtulit nostram, ut ultra nostram operaretur naturam. De nostro sacrificium, de suo
Abbreviated transcription (Latin):
tendant. Horũ omnium auctore s sũt
qui diuinitatem et carnem dm̃ uniꝰ
nature fuisse dixerunt. Legi enĩ quod
non crederem nisi ip̃e legissem. Legi in¬
quam in cuiusdam libris fic positum
organum et eum a quo mouebatur
organum unius in xp̃o fuisse nature.
Quod ideo posui ut ex scriptis nomen
deprehendatur auctoris. et aduertãt
quamuis exquisitissimis argumen¬
tis et faleratis sermonib nõ posse
uim ueritatis obduci. Et hic michi fre¬
quenter iceni consilii tractatum se
tenere commemorat: sed in illo trcta¬
tu patres nr̃i non carnem s dei uerbũ
umus substantie cum patre ẽẽ dixerũt.
Et uerbum quidem ex paterna pro¬
cessisse substantia. carnem autem et
uirgine ẽẽ confessi sunt. Quomodo i¬
gitur nicen concisii nomen obtendit᷑
re maiores: cum utiq scripture dicãt.
quia xp̃us secundum carnem passus
ẽ non secundum diuinitatem. scrip
et peperit filium quem ex ip̃a suscepit. De

Expanded text:
tendant. 51. Horum omnium auctores sunt, tendant. 51. Horum omnium auctores sunt, qui divinitatem et carnem Domini unius naturae fuisse dixerunt. Legi enim quod non crederem, nisi ipse legissem: legi, inquam, in cujusdam libris sic positum, et organum, et eum a quo movebatur organum, unius in Christo fuisse naturae. Quod ideo posui, ut ex scriptis nomen deprehendatur auctoris; et advertant, quamvis exquisitissimis argumentis, et phaleratis sermonibus non posse vim veritatis obduci. 52. Et hic mihi frequenter Nicaeni concilii tractatum se tenere commemorat. Sed in illo tractatu patres nostri non carnem, sed Dei Verbum unius substantiae cum Patre esse dixerunt; et Verbum quidem ex paterna processisse substantia, carnem autem ex virgine esse confessi sunt. Quomodo igitur Nicaeni concilii nomen obtendituri sensere majores; cum utique Scripturae dicant quia Christus secundum carnem passus est , non secundum divinitatem: Scriptet peperit Filium, quem ex se ipsa suscepit. 53.
Abbreviated transcription (Latin):
rabiliores sunt arriani quoꝵ ꝑ istos
perfidie robur adolescit. ut maiore cõ¬
tentione asserant patrem et filium et
sp̃m sc̃m uius non ẽẽ substantie quia
isti diumitatem dm̃ et carnem substã¬
he umus dicere temptauerunt. Demide
cum isti dicant quia uerbum in carnẽ
capillos sanguinem et ossa comier sũ
datur illis locus. ut infirmitatem car¬
ins ad infirmitatem diuinitatis qua¬
dam factam diuine nature mutatio¬
ne detorqueant. Sunt etiam qui in
tantum impietatis prodierint ut pu¬
tent quia diuinitas dm̃ cirtũcisa ẽ.
t imperfecta de perfecta facta ẽ. et in
signo non caro sed illa operatrix om̃
ubstantia diuina in carms specie coa¬
gusata pendebat. Quis aũt nõ horre¬
sant. quis audiat. quia non ex maria
uirgine sẽd ex diuina substantia pas¬
sibilem sibi carnem fecerit dei uerbũ.
quõd asserendo eo prosabuntur ut nõ
antempore corpus dñi ẽẽ susceptũ. s
coeternum dei uerbo semper fusse cõ¬

Expanded text:
rabiliores sunt Ariani, quorum per istos rabiliores sunt Ariani, quorum per istos perfidiae robur adolescit; ut majore contentione asserant Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum unius non esse substantiae; quia isti divinitatem Domini et carnem substantiae unius dicere tentaverunt. Deinde cum isti dicant quia Verbum in carnem, capillos, sanguinem et ossa conversum edatur illis locus ut infirmitatem carnis ad infirmitatem divinitatis, quadam facta divinae naturae mutatione, detorqueant. 50. Sunt etiam qui in tantum impietatis prodierint, ut putent quia divinitas Domini circumcisa est, et imperfecta de perfecta facta est; et in ligno non caro, sed illa operatrix omnium substantia divina in carnis specie coagulata pendebat. Quis autem non horrescat? Quis audiat quia non ex Maria virgine, sed ex divina substantia passibilem sibi carnem fecerit Dei Verbum? Quod asserendo eo prolabuntur, ut non ex tempore corpus Domini esse susceptum, sed coaeternum Dei Verbo semper fuisse con