comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuos & dicent tibi. ꝓpter qđ necesse eso noᷤᷤ
quidẽ quib minusteriũ uerbi creditum est.
in omĩ tempore paratos esse. & ꝓmptos ad
instructionem ꝑfectionemq animarũ: ce
quȩdã quidẽ in cominuni eccłie auditorio.
simul omnib de preceptis dei contesta&
quȩdã uero secretius ꝑfectiorib quibq
disserere. & inquirere. ac manifestare. atq
suminatus homo dei. Sobis autẽ conueni
nullũ tempus uacuũ preterire. quo mi¬
nus ad ea quȩ communiter cũ omĩ eccła
uiscatis etiam secretius. de eminentiorib.
We ꝑfectiorib inquiratis. ut om̃e euũ iutȩ
uestrȩ. in inquirendo de meliorib. & in ꝑ¬
cunctando de utiliorib transigatis. Qm̃ gͦ
de in hoc nos congregauit deus. & paulu¬
mus. & quietis. neq in aliud opus animũ
demus. neq residuũ temporis. somno rus¬
sus & remissioni corporet mancipemus:
s in inquisitioe &e sollicitudine melioꝵ.

Expanded text:
tuos, et dicent tibi . Propter quod necesse est, nos tuos, et dicent tibi . Propter quod necesse est, nos quidem quibus ministerium verbi creditum est, in omni tempore paratos esse et promptos ad instructionem perfectionemque animarum: et quaedam quidem in communi Ecclesiae auditorio simul omnibus de praeceptis Domini contestari; quaedam vero secretius perfectioribus quibusque disserere, et inquirentibus manifestare, atquesummatus homo Dei. Vobis autem convenit nullum tempus vacuum praeterire, quo minus ad ea quae communiter cum omni Ecclesia discitis, etiam secretius de eminentioribus et perfectioribus inquiratis: ut omne aevum vitae vestrae in inquirendo de melioribus et percontando de utilioribus transigatis. Quoniam ergo et in hoc nos congregavit Deus, ut paulumus et quietis; neque in aliud opus animum demus, neque residuum temporis somno rursus et remissioni corporeae mancipemus; sed in inquisitione et sollicitudine medium
Abbreviated transcription (Latin):
in latinum. pollicens mͥ qđ uniuersa occi¬
duȩ partis monasteria. si bȩc scĩ & spualis
uiri. scã &e sp̃ualia innotescerent instituta.
omĩs ille seruoꝵ dei ꝓfectus. qui ex huus¬
cemodi institutionib nasceretur. mͥ quoq
ex eoꝵ uł meritis uł orationib aliquid gr̃e
uł mercedis afferrent. Exbibui gͦ ut potui
ministeriũ meũ. imple & tu &e omnes qui
legitis. & obseruatis gr̃ãm. ut &e agentes &
orantes. sic quẽadmodũ insticuta hȩc conti¬
nent. mei quoq memores sitis. Tui sa ne
sit officii. ęciã aliis monasteriis exemplatia
prebere: ut scdm instaꝵ cappadotie. omĩa
monasteria eisdem. & non diuersis uł insti¬
tutis. uł obseruationib uiuant Explicit ꝓlog̃¬
manum genus dili¬
gens deus. & docens
doctrina. his uero qui
edificari diuinis institutionib indigent.
ꝑ moysen ꝓtestatur dicens. Interroga pa¬
trem tuũ & annuntiabit tibi: presbiteros

Expanded text:
verterem, pollicens mihi quod per universa Occiverterem, pollicens mihi quod per universa Occiduae partis monasteria, si haec sancti et spiritualis viri sancta et spiritualia innotescerent instituta, omnis ille servorum Dei profectus, qui ex hujuscemodi institutionibus nasceretur, mihi quoque ex eorum vel meritis, vel orationibus, aliquid gratiae vel mercedis afferret. Exhibui ergo, ut potui, ministerium meum: imple et tu, et omnes qui legitis et observatis gratiam, ut et agentes et orantes sic, quemadmodum instituta haec continent, mei quoque memores sitis. Tui sane sit officii etiam aliis monasteriis exemplaria praebere: ut secundum instar Cappadociae, omnia monasteria eisdem, et non diversis vel institutis vel observationibus vivant. Explicit manum genus diligens Deus, et docens doctrina: his vero qui aedificari divinis institutionibus indigent, per Moysem protestatur, dicens: Interroga patrem tuum, et annuntiabit tibi; presbyteros
Abbreviated transcription (Latin):
atis libenter km̃e frater
Ursaci. aduentantes de paĩ¬
tib orientis. & desiderante ᷤᷤ
iam fr̃m consueta consor¬
tia. monasteriũ tuũ ingreᷤᷤ¬
si sumus: quod suꝑpositum angusto areno¬
si tramitis dorso. binc atq illinc passi¬
ui & incerti maris unda circũluit. ra¬
ra tantũmodo latententẽ locũ arguit. pi¬
nus: ex qua & pineti clarũ nomen scło
dedit. Et inde maxime delectati sumus.
qł non ut aliquib mos est. uł de locis uł de o¬
perib orientis sollitite ꝑcunctatus es. łed quȩ¬
animi uirtus. quȩ instituta seruentua in mo¬
nasteriis. requisisti. Ad hec ego ne quid tibi
minus ligne non dico quod gerituR. s qd
geri debet exponerẽ: sc̃i basilii cappadotiȩ
ep̃i. uiii fide & operib ce omĩ scĩtait satis
clari. instituta monacboꝵ. quȩ interro¬
gantib se monachis ueluti scĩ cuiusdam
uiris responsa statuta sunt protuli. Cuiꝰ
cũ definitiones at sententiã mirareris: mag¬
nopere poposcisti. ut boc opus uerterem

Expanded text:
atis libenter, charissime frater Ursei, adventantes de patibus Orientis, et desiderantes jam fratrum consueta consortia, monasterium tuum ingressi sumus; quod superpositum angusto arenosi tramitis dorso hinc atque hinc passivi et incerti maris unda circumluit: rara tantummodo latentes locos eminus arguit pinus, ex qua et Pineti clarum nomen saeculo dedit. Eo tamen maxime delectati sumus, quod non, ut aliquis mos est, vel de locis, vel de opibus Orientis sollicite percontatus es; sed quaeanimi virtus, quae instituta servarentur in monasteriis, requisisti. Ad haec ego ne quid tibi minus digne, non dico quam geritur, sed quam geri debet, exponerem, sancti Basilii Cappadociae episcopi, viri fide et operibus, et omni sanctitate satis clari instituta monachorum; quae interrogantibus se monachis velut sancti cujusdam juris responsa statuit, protuli. Cujus cum definitiones ac sententias mirareris, magnopere poposcisti ut hoc opus in Latinum
Abbreviated transcription (Latin):
modo natura fabulatua omni usu sermonis
efficatius. narias in corpore occupationes ani
ditione demonstrans. S de nobis suꝑfluũ pu¬
to sermonib agere: & ueluti quibdam ꝓcul
&e extra terminos constitutis. miracula con¬
sucta narrare. Quis enĩ se intuens. uerbis in¬
digeat. quib naturȩ iura cognoscat: Est quip¬
pe facillimũ. ut quis modũ uitt suȩ considerapᷤ.
& qualiter ad omnẽ oꝑationis uitalis effectũ
oportunũ corpus getat expendens: animad¬
uertat erga quid occupata sit animȩ primor¬
dialis seu potius germinalis illa potentia:¬

Expanded text:
modo fabulabitur omni usu sermonis modo fabulabitur omni usu sermonis efficacius, varias in corpore occupationes animditione demonstrans. Sed de nobis superfluum puto sermonibus agere, et veluti quibusdam procul et extra terminos constitutis miracula consueta narrare. Quis enim se intuens verbis indigeat, quibus naturae jura cognoscat? Est quippe facillimum, ut quis modum vitae suae considerans, et qualiter ad omnem vitalis operationis effectum opportunum corpus gerat, expendens animadvertat, erga quid occupata sit animae primordialis seu potius germinalis ex vivent
Abbreviated transcription (Latin):
ex paruo ꝓcedit ad id q ꝑfectũ est: sic & ope¬
rationes animȩ conserte subiecto. similiter
concrescunt atq ꝓficiunt. Precedit quidẽ eã
in prima constitutione ueluti quedã radix
abdita ea uis tantũmͦ quȩ increm̃tis ac nutrim̃¬
tis est distributa. Nec enĩ paruitas sumen¬
tis amplius recipit. Deinde cũ ad lucẽ ꝓdic¬
rit id qđ insertum est. germenq protulerit.
tunc in eo grana sensibilis efflorescit. Iamq
coalescens. & in mensurã magnitudinis com¬
petenter excurrens: ueluti fructus quidã ra-¬
tionalis uirtus incipit elucere. Non omnis
simul apparens: s cũ instrum̃ti sui ꝑfectio¬
ne diligenter excrescens. tantũq semꝑ fruc¬
tisicans. quantũ capax est subiecti potentia.
Si uero in bac formatione corporis operatioes
animȩ fortassis inquiris: attende temet ip̃m
sicut ait moyses. &e quasi in libro sit bistoriã
oꝑationis animȩ ꝑleges. Ip̃a enĩ tibi quodã¬

Expanded text:
ex parvo procedit ad id quod est perfectum, sic et opeex parvo procedit ad id quod est perfectum, sic et operationes consertae animae subjectae similiter concrescunt et proficiunt. Procedit quidem ea in prima constitutione, veluti quaedam radix abdita cavis tantummodo quae nutrimentis ac incrementis est distributa nec enim parvitas sumentis amplius recipit, deinde cum ad lucem prodierit id quod insertum est germenque protulerit: tunc in eo gratia sensibilis efflorescit, jamque coalescens et in magnitudines competenter excurrens, veluti fructus quidam rationalis virtus incipit elucere. Non enim omnis simul apparens, si cum instrumenti sui perfectione diligenter excrescens, tantumque semper fructificans, quantum capax est subjecti potentia. Si vero in hac formatione corporis, operationis animae fortassis inquiris, attende temetipsum, sicut ait Moyses, et quasi in libro, sic historiam operationis animae perleges; ipsa enim tibi natura quodam
Abbreviated transcription (Latin):
ossa. uł capillos. & quecũq conspitiunt᷑
in homine. s ui quadã atq potentia esse
horũ singła. nondũ uero unsibiliter appa¬
rere: Acętiã uxta anime portionẽ. necdũ
quidẽ rationale eius. & irascibile. & quȩcũq de
anima considerant᷑. locũ in illo habere com¬
memoramus ꝓportione uero formati corporiᷤᷤ
atq consummati etiã simul effectus anime di¬
cimus cũ sub subiecto ꝓficere. Sicut enĩ ꝑfectꝰ
homo. inter maiores obtinet anime uisibilem
operationis effectũ: sic in exordio suȩ constitu¬
tionis aptos & congruos in se presentis usus
animȩ demonstrat ac nisus: ut sibi ꝑ infusã
materiã. aptissimũ domiciliũ formet. Nec enĩ
possibile esse credimus. in alienis edificũs am¬
mã competenter inseri: sicuti ñ potest inpreᷤᷤ¬
sum cerę signaculũ. alienȩ prorsus sculture
congruenter aptati. Quẽad modũ uero corpꝰ

Expanded text:
ossa vel capillos, vel quodcunque conspicimus ossa vel capillos, vel quodcunque conspicimus in homine, sed vi quidem atque potentia esse horum singula, nondum vero visibiliter apparere: sic etiam juxta animae portionem, necdum quidem rationale ejus et irascibile et quaecunque de anima considerantur, locum in illo habere memoramus, proportionem vero formati corporis, et consummationem etiam simul effectus animae dicimus, cum subjecto proficimus. Sic enim perfectus homo inter majores obtinet animae operationes effectum, in exordio suae constitutionis aptos et congruos in se praesenti usui animae demonstrat adnisus, ut sibi per infusam materiam aptissimum domicilium formet. Nec enim possibile esse credimus in alienis aedificiis animam competenter inseri, sicut non potest impressum cerae signaculum alienae prorsus sculpturae congruenter aptari. Quemadmodum vero corpus
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus in conceptione ꝑagitur: idcuro dici¬
mus rationis ẽe uti mor̾tuũ. & exanunt non
putetur qd a uiuente in occasionẽ uite diri¬
gitur. Caro nãq &e exanimis utiq mortua ẽ:
mors enĩ priuationẽ quã habitũ dixerit:¬
si tam̃ exanime qd mortuũ quisquã anima
antiqͥus asseueret. Si quis autẽ & euiden¬
tius exigit argumentũ qđ uiuat illa por¬
tio. que principiũ formandi animalis effi¬
citur : possibile est ex aliis signis. quib a¬
nimatum discernitur. ac separatur a mor¬
tuo. suꝑ hac parte conspicere. Argumentũ
nãq uitalis rei de hominib sumimus: qđ
aliquis caleat. qđ moueatur. qđ operetur.
fr̃igidũ uero atq immobile in corporib:
nicbil ẽ aliud quã ip̃a mortalitas. Quia igit᷑
calidũ quid. atq operans uidemus esse de
quo loquimur: hinc etiã qđ exanime ñ sit
argum̃ta colligimus. S quẽ ad modũ iuxta
corporis portionẽ. ñ illud dicimus carnẽ &

Expanded text:
virtus in conceptione peragitur, idcirco dicivirtus in conceptione peragitur, idcirco dicimus rationis esse, ut mortuum et exanime non putetur, quod a vivente in occasionem vitae dirigitur. Caro namque exanimis utique mortua est. Mors enim privatione fit anisi tamen exanime quod est mortuum quisquam anima antiquius asseveret. Si quis autem evidentius exigit argumentum quod vivat illa portio quae principium formandi animalis efficitur, possibile et ex aliis signis, quibus animatum discernitur atque separatur a mortuo, super hac parte conspicere. Argumentum namque vitalis rei de hominibus sumimus, quod aliquis caleat, quod moveatur, quod operetur; frigidum vero atque immobile in corporibus nihil est aliud quam ipsa mortalitas. Quia igitur calidum quod et operans vidimus esse de quo loquimur, hinc etiam quod exanime non sit argumenta colligimus. Sed quemadmodum juxta corporis portionem non illud dicimus carnem et
Abbreviated transcription (Latin):
casionib institutũ. Sicut enĩ non potest men¬
broꝵ distinctio ante formationẽ. in eo qđ ad
conceptionẽ corporis iacitur inspici: ita nec
sibile est. priusquã exeant in oꝑationis effec¬
tus. Et sic̃ uls ambigit. in menbroꝵ & uiscerũ
differentias illud qđ est depositũ figurari.
ñ alia quadã subintrante ueritate. s ea q̃
inserta nature est. ad hanc operationẽ sese
dũ ꝑ aliquas uisibiles oꝑationes agnoscit᷑:
nichil tam̃ in eo unus existere ꝑuidetur. Nam
sicut species futuri hominis in illo est. ui qua¬
dam atq potentia. latet autẽ ꝓpter qđ neque¬
at apparere. priusquã necessaria consecutio
sinat atq ꝑmiitat: sic & anima est quidẽ in
illo. licet nondũ appareat. apparebit autẽ ꝑ ꝓ¬
prium & naturalem oꝑationis effectũ corpo¬
rali simul increm̃to ꝓfitiens. Nam quia ñ
a mortuo corpore. s a uiuente. atq spirante.

Expanded text:
casionibus institutum. Sicut enim non potest memcasionibus institutum. Sicut enim non potest membrorum distinctio ante formationem in eo quod ad conceptionem corporis jacitur inspici, ita nec bile est, priusquam exeant in operationis effectus; et sicut nullus ambigit in membrorum et viscerum differentiis illud quod est depositum, figurari non alia quadam subintrante virtute, sed ea quae inserta naturae est ad hanc operationem sese dum per aliquas visibiles operationes agnoscitur, nihil tamen in eo unius rei existere pervidetur. Nam, sicut species futuri hominis in eo est vi quadam atque potentia, latet autem propterea quod nequeat apparere, priusquam necessaria consecutio sinat atque permittat, sic et anima est quidem in illo, licet nondum appareat, apparebit autem proprium et naturalem operationis effectum corporali simul incremento proficere. Nam quia non a mortuo corpore, sed a vivente atque spirante,
Abbreviated transcription (Latin):
quadã potentia comprebensam. hoc est fe¬
nũ culmũ. internodia. nec ñ fructũ atq aris¬
tas & nichil eorũ ante subsistere in naturȩ rati¬
one aut post accidere dicimus. s insitam uim
semini quodã naturali ordĩe declarari. nec aliã ei
suꝑmduci posse naturã: iuxta hanc rationẽ.
& humani causam seminis. opinamua existe¬
re. qđ in prima constitucionis occasione. sa¬
tum quidẽ simul est iuxta naturȩ potentiã.
Tenditurr uero & declaratur quadã consequen¬
tia naturali. ad id qł ꝑfectum est promouen:
necaliquid extrinsecus ad occasionẽ suȩ ꝑftc¬
tionis assumens. Semetipm nãq ad id qđ
ꝑfectum est consequenter extendit: ita ut
nec ante corpus animã. nec preter animã
subsistere corpus affirmari ueracites possit
sed unũ sit utriusq principiũ: iuxta altiorem
quidẽ rationem. in prima dei uoluntate dif
positũ. iuxta alteram uero in generationis oc¬

Expanded text:
quadam potentia comprehensam, hoc est fequadam potentia comprehensam, hoc est fenum, culusum, internodia, necnon fructum atque aristas, et nihil eorum ante subsistere in naturae ratione, aut post accidere dicimus, sed insitam vim semini quodam naturali omine declarari, nec aliam ei superinduci naturam: juxta hanc rationem et humani causam seminis opinamur existere, quod in prima constitutionis occasione satum quidem simul est, juxta naturae potentiam, tenditur vero et declaratur quadam consequentia naturali, ad id quod perfectum est promovens, nec aliquid extrinsecus ad occasionem suae perfectionis assumens. Semetipsum namque ad id quod perfectum est consequenter extendit, ita ut nec ante corpus animam, nec propter animam subsistere corpus affirmari veraciter possit, sed utrum sit utrius principium juxta altiorem quidem rationem in prima voluntate Dei dispositum, juxta alterum vero in generationis oc
Abbreviated transcription (Latin):
uideatua. ut corporis in ea conditio prima. &s
sed̾m constet alterius. Et in prescientia qui¬
dem diuinȩ uirtutis. iuxta tationẽ paulo
ante digestam: omnẽ plenitudinẽ huma¬
nȩ conditionis ante subsistere ꝓfitentus
testificante nobis in hoc ꝓpbetia quȩ di¬
cit nosse dm omnia ante quã fiant. In si¬
guloꝵ uero conformatione. alterũ non
preferimus alteri: nec ante corpus animã
nec econtrario dicimus. ne diuisus homo
iuxta differentiã temporis. in semet ip̃o
dissentiat. Nam cũ duplex intelligatus
nr̃a natura. scdm doctrinã apłi uisibili¬
bus scilicet hominis & latentis. si aliquid
quidẽ ante subsistat. aliud autẽ post suꝑue¬
niat. inꝑfecta quidẽ uirtus uidebitur condito¬
ris. quȩ non simul utriq sufficiat. s diuiso o¬
pere seorsum in singuloꝵ medietatib occupe¬
tus. Quẽ admodũ uero in tritico. aut in alio qͦ¬
libet semine. cunctã spicã uidemus spetiei.

Expanded text:
videatur, ut corporis in eo conditio prima, et videatur, ut corporis in eo conditio prima, et secunda constet alterius. Et in praesentia quidem divinae virtutis juxta rationem paulo ante digestam, omnem plenitudinem humanae conditionis ante subsistere profitemur, testificante nobis in hoc propheta, qui dicit, nosse Dominum omnia antequam fiant. In singulorum vero conformatione alterutrum non praeferimus alteri, nec ante corpus animam, nec econtrario dicimus, ne divisus homo juxta differentiam temporis in semetipso discedat. Nam cum duplex intelligatur nostra natura secundum doctrinam Apostoli, visibilis scilicet hominis et latentis, si aliud quidem ante subsistat, aliud autem post superveniat, imperfecta quidem virtus videbitur conditoris, quae non simul utrobique sufficiat, sed diviso opere seorsum in singulorum medietatibus occupetur. Quemadmodum vero in tritico aut in alio quolibet semine cunctam speciem spica videmus
Abbreviated transcription (Latin):
struit uiuere. & ꝓptei malitiã corporib obligar.
ẜoꝵ uero qui uniorẽ corpore animã esse conten¬
dunt. ddestruetur inconstantia ꝑ ea quȩ in sequen¬
tib exponuntur. Quaꝓpter ea ea reicienda est
ratio. quȩ ab utrisq defertur: ꝑ mediũ uero
opinionũ reor oportere dogma nr̃m in ue¬
ritate dirigere. Est autẽ boc qđ nec iuxta gen¬
tiliũ seductionẽ. malitia quadã depressas ani¬
mas opinamuꝵ quas illi qd ad rotationẽ tocius
poli quȩ nimia uelocitate fertua. ꝑ indecilita¬
tem concurrere nequeunt. ob hoc in terrã re¬
cidere ꝓfitentur. Nec rursus hominẽ uelud
statuam. quadã tatione ante formantes. ei
ꝓpterea dicimus animã cominodari: alioqͥn
institutioni luteȩnatura intelligibilis. infe¬
ses cũ sit unus homo qui ex
anima constat &e corpore: u¬
nũ ei &ẽ commnune dari opor¬
tet institutionis exordiũ. ne
sibi ip̃e anterior. posteriorꝙ

Expanded text:
struit vivere, et propter malitiam corporibus obligari. struit vivere, et propter malitiam corporibus obligari. Eorum vero qui juniorem corpore animam esse contendunt, destruetur inconstantia, per ea quae in consequentibus exponuntur. Quapropter ea rejicienda est ratio quae ab utrisque defertur, per medium vero opinionum reor oportere dogma nostrum in veritate dirigere. Est autem hoc quod nec juxta gentilium seductionem malitia quadam depressas animas opinamur, quas illi quod ad rotationem totius poli, quae nimia velocitate fertur, per imbecillitatem concurrere nequeant, ob hoc in terram recidere profitentur; nec rursus hominem velut instantiam quadam ratione ante formantis  sic , ei propterea dicimus animam commodari; alioquin institutioni luteae natura intelligibilis infeSed cum sit unus homo, qui ex anima constat et corpore, unum ei et commune dare oportet institutionis exordium, ne sibi ipse anterior posteriorque
Abbreviated transcription (Latin):
quia impossibilis erit ei ꝑ necessitatẽ ad meli¬
ora transgressus. S enĩ reducunt animã ex du¬
metis ad hominẽ. Ergo prestantiorẽ uitã quȩ
in dumetis est: quã modũ conuersationis incor¬
poret ꝑ ista demonstrãt Ostensũ est numquã qđ
ꝓcrisus animȩ nitentis ad mala consequentea de¬
uoluatur. ad infima: inferiorq sit examinis natu¬
ra. quã insensibilis. ad quã extremitatẽ initiũ dog¬
matis eoꝵ. animã consequentea adducit. S quiã
hoc illi nolunt. aut intransibilia concludant
animã necesse est. aut si hinc eã rursus ad
humanã reducunt. meliorẽ sicuti dictũ est lig¬
neã uitã primȩ illius institucionis ostendent.
quando quidẽ exinde ad maliciã facta ruina sit.
hinc autẽ a cuirtute tribuatur excursus. Igitus
sine capite. && sine fine. bec assertio esse conuincit᷑.
quȩ animas apud se prius. pretea uitã carnis ad¬

Expanded text:
quia impossibilis erat ei per necessitatem ad meliquia impossibilis erat ei per necessitatem ad meliora transgressus: sed enim seducunt animam ex dumetis ad hominem; ergo praestantiorem vitam quae in dumetis est modum conversationis incorporeae per ista demonstrant. Ostensum est namque, quod processus animae nitentis ad mala, consequenter devolvatur ad infima, inferiorque sit exanimis natura quam insensibilis, ad quam extremitatem initium dogmatis eorum animam consequenter adducit. Sed quia hoc illi nolunt, aut intra sensibilia concludunt animam, necesse est, aut si hinc ea rursus ad humanum reducunt, meliorem, sicut dictum est, ligneam vitam primae illius institutionis ostendi, quandoquidem exinde ad malitiam facta ruina sit. Hinc autem ad virtutem tribuebatur excursus. Igitur sine capite et sine fine haec assertio esse convincitur, quae animas apud se prius praeter vitam carnis a
Abbreviated transcription (Latin):
in id qd est deterius. abiectiusq ꝓficiens & ad
boc qd extiemũ est. naturarũ iugi mutatione per¬
tendens. Sicut autẽ transcendit rationalis natu¬
ra sensibilem: sic ab bac. ad insensibilem casus ẽ.
S hactenus eoꝵ sermo ꝓcedens. licet extra ue¬
ritatẽ feratus: tam̃ quadã consequentia ex in¬
eptis. inepta consequitur. Hinc ȩtiã ꝑ incon-¬
grua. & inpossibilia fabulosum eis dogma gene¬
ratur: qđ ammȩ consequenter omĩmodũ de¬
monstret interitũ. Quȩ enĩ semel a sublimi con¬
nersatione defluxit: in nulla mensura mali¬
tis stare iam poterit: s passionũ affectib ia¬
recita. a rationali quidẽ ad inrationale tran¬
sibit: ab eo quoq ad uirgulta insensibilia tns¬
fcittua. In sensibile uero &e exanime: quadã tatio¬
ne uicina sunt. Exanime auit̃: sequitur qđ ñ¬
est ia qł non est. Ita prorsus bac eoꝵ conse¬
cutione. ad id qđ ñ existat. anima tesoluet᷑

Expanded text:
in id quod est deterius abjectiusque perficiens, et ad in id quod est deterius abjectiusque perficiens, et ad hoc quod extremum est jugi mutatione pertendens. Sicut autem transcendit rationalis natura sensibilem, sic ab hac ad insensibilem casus est. Sed hactenus eorum sermo procedens, licet extra veritatem feratur, tamen quadam consequentia ex ineptis inepta consequitur. Hinc etiam per incongrua et impossibilia fabulosum eis dogma generatur, quod animae consequenter omnimodum demonstret interitum. Quae enim semel a sublimi conversatione defluit, in nulla mensura malitiae stare jam poterit, sed passionum affectionibus irretita, a rationali quidem ad irrationale transit, ab eo quoque in virgulta insensibilia transferentur. Insensibile vero et examine quadam ratione vicina sunt, exanime autem sequitur id quod non est. Ita prorsus hac eorum consecutione, ad id quod non existet, anima resolvetur,
Abbreviated transcription (Latin):
trantur. Consequenter enĩ principiũ dogma¬
tis eoꝵ. in anteriora tendens ac ꝓmouens. usq
ad hec monstra delabitur. Si enĩ ꝓpier aliquã
malitiã. a sublimiore statu decidens anima. si¬
cut asserunt efficitur homo. uitiosior autẽ ꝓfec¬
to est anima. conuersatio corporalis. quã illa in¬
tellectualis. & incorporea: necessitas omnis est.
eã in tali uita positam. in qua plures occasio¬
nes. peccandi esse ñ possunt. ampliorib ma¬
litiis affici. & uitiosiorẽ quã antea declara ri.
Humanȩ uero anime uit ositas. inrationabilis
rei similitudo est: quȩ famũiariter adiuncta.
in naturã iumentoꝵ quodã modo recidit. Semł
enĩ ꝑ malitiã ꝓperans. ȩtiã cũ inrationabilis¬
ut aiunt effecta fuerit: nũquã a maiorũ ꝑro-¬
motione desistet. Mali nãq statio: uitutis initiũ¬
est: uittus autẽ in irrationalib nulla est.Sem¬
per igit᷑ in peius ip̃a necessitate mutabitua:

Expanded text:
trantur. Consequenter enim principium dogmatrantur. Consequenter enim principium dogmatis eorum in anteriora tendens ac promovens, usque ad haec monstra delabitur. Si enim propter malitiam aliquam a sublimiore statu decidens anima, sicut asserunt, efficitur homo, vitiosior autem profecto est conversatio corporalis quam illa intellectualis, necessitas omnis est, eam in tali vita positam, in qua plures occasiones peccandi deesse non possint, amplioribus malitiis affici, et vitiosiorem quam antea declarari. Humanae vero animae vitiositae, irrationabilis rei similitudo est, cui familiariter adjuncta in naturam jumentorum quodammodo recidit. Semel enim per malitiam properans etiam cum irrationabilis effecta fuerit, tanquam a majorum propositione desistit. Mali namque statio virtutis est initium, virtus autem irrationabilibus nulla est. Semper igitur in pejus ipsa necessitate mutabitur,
Abbreviated transcription (Latin):
sibile. ea quȩ ab eis dicta sunt intuentes: ea re¬
fellere non moremur. Qui primȩ ꝓfessioni
patrociniũ prestant: & antiquiorem anima¬
rũ conuersationẽ preter banc uitã corporis
in corpora transformatioẽ fabulosa sinxerunt.
Quos siquis diligenter examinet. ad hoc asser¬
tiones eorũ ꝑduci ip̃a necessitate deprehen¬
det. qđ aiuint quendã retulisse qui apud tos
sapiens esse putabaturr. qđ & uis fuerit
&e femina. Deinde intes uolucres euolarit.
itẽq int̾ dumeta floruerit. & ad postremũ in-¬
tam sit in humore sortitus. Nec ꝓcul distat
a uero: &e quidẽ iuxta eius iuditium quẽ talia¬
de se ꝓferre non puduit. Uere nãq ranarũ cor¬
uorumq garrulitatib. & inrationabilitate pis¬
cium. & arborũ insensibilitate. digna bȩc eoꝵ
dogmata comꝓbantur: quȩ unam animam
ꝑ tot res transire confirmant. In eptiȩ uero huiꝰ
hȩc causa est: qđ ante subsistere animas arbi¬

Expanded text:
sibile, ea quae ab eis dicta sunt intuentes, ea resibile, ea quae ab eis dicta sunt intuentes, ea refellere non moremur. Qui primae professioni patrocinium praestant, et antiquiorem animarum conversationem propter hanc vitam corporis in corpora transformatione fabulosa finxerunt. Quos si quis diligenter examinet, ad hoc assertiones eorum perduci ipsa necessitate deprehendet. Quod autem quemdam retulisse qui apud eos sapiens esse putabatur, quod et vir fuerit et femina, deinde in volucres evolaverit; itemque idem interdum effloruerit, et ad postremum vitam sit in humorem sortitus, nec procul distat a vero, et quidem juxta judicium ejus quem talia proferre non puduit. Vere namque ranarum corvorumque garrulitatibus et irrationabilitate piscium, et arborum insensibilitate digna haec eorum dogmata comprobantur, quae unam animam per tot res pertransire confirmant. Ineptiae hujus haec causa est, quod ante subsistere animas arbi
Abbreviated transcription (Latin):
dunt corpus esse quã animã. quȩ ei conu̾¬
sata est: eo qd ante formatũ est. Dicunt enĩ
ꝓpter corpus amimã factã: ne sine sp̃u for¬
matio immobilis ꝑmaneret. Om̃e uero qđ
pus quã uestimentũ: quia ꝓpter hec ista
concessa sunt. Non enĩ ꝓpter escã facta est
anima. nec uestim̃torum grã conitat cor
pora esse formata. s cũ bec existerent. illa ꝓprer
usum necessariũ sunt ꝓuisa. Qm̃ igit᷑ assertio
utriusq opinionis uituꝑatione ñ caret ce
eoꝵ qui prius uiuere animas in suo quodã
statu. atq ordine fabulantur. & eoꝵ qui eaᷤᷤ
post corpora creatas existimant: necessariũ
esse reor. ea quȩ in eoꝵ dogmatib asserunt᷑.
aliquatenus explorare. Nam si uolumus utro¬
rũq diligentius inuestigare sermones: & u¬
niuersas ineptias patefacere. quȩ ip̃oꝵ opinio¬
nib ꝓbantur annexe: spatio longi sermonis &e¬
temporis indigemus. Et ideo paucis sicuti est poᷤᷤ¬

Expanded text:
dunt corpus esse quam animam quae est ei consdunt corpus esse quam animam quae est ei conserta, eo quod ante formatum est. Dicunt enim propter corpus animam factam, ne sine spiritu formatio immobilis permaneret. Omne vero quod pus quam vestimentum, quia propter haec ista concessa sunt; non enim propter escam facta est anima, nec vestimentorum gratia constat esse corpora formata; sed cum haec existerent, illa propter usum necessaria sunt provisa. Quoniam igitur assertio utriusque opinionis vituperatione non caret, et eorum qui prius vivere animas in suo quodam statu atque ordine opinantur, et eorum qui eas post corpora creatas existimant, necessarium esse reor ea quae in eorum dogmatibus asseruntur aliquatenus explorare. Nam si volumus utrorumque diligentius investigare sermones, et universas ineptias patefacere quae ipsorum opinionibus probantur annexae, spatio longi temporis indigemus, et ideo paucis, sicut est pos
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicunt extare animas ante corpora
sua. uł econtrario ante animas corpora
formari.in qͦ quodã etiã fabulose illius¬
tra ꝓpositum esse negotiũ:
ut ꝑquiratur a nobis qđ
in eccłiis ambigitur. de
anime constitutione uł
corporis. Quibzoã enĩ ui¬
sum est. qui ante nos de principatib dispai¬
tantes. ueluti quandã pestilentiã ꝓtulerunt:
qd in uersatione ꝓpria anime subsistant an
de sintq illis tam malitie quã uirtutis ex¬
empla ꝓposita. & ꝑseuerantem quidẽ in
bonis animã. nulla corporalis coniunctio¬
nis exꝑimenta sentire.Si uero a boni par¬
ticipatione defluxerit: tunc ad hanc uitã re¬
cidere. atq in corpore commorari. Alii uero
traditũ a moyse ordinẽ de conditione homi¬
nis intuentes: scd̾o loco idẽ post corpus a¬
nimã iuxta tempus affirmant. Q m̃ ds pͥ¬
mũ accipiens lunum de terra formauit homi¬
nẽ : & ita ꝑ insufflationẽ deinceps anima¬
uit. Hac autẽ ratione prestantius adten¬

Expanded text:
qui dicunt exstare animas ante corpora sua, vel econtrario ante animas corpora formari, in quo quaedam fabulosa tra propositum esse negotium ut perquiratur a nobis quod in ecclesiis ambigitur de animae constitutione vel corporis. Quibusdam etenim visum est, qui ante nos de principatibus disputantes veluti quamdam pestilentiam protulerunt, quod in conversatione propriae animae ante subsistirtutis exempla proposita: et perseverantem quidem in bonis animam nulla corporalis conjunctionis experimenta sentire; si vero boni participatione defluxerit, tunc ad hanc vitam recedere, atque in corpore commorari. Alii vero traditum a Moyse ordinem de conditione hominis intuentes, secundo loco, id est post corpus animam juxta tempus affirmant, cum primum accipiens Deus limum de terra formavit hominem, et ita per insufflationem deinceps animavit. Hac autem ratione praestantius osten
Abbreviated transcription (Latin):
onem est consecuta rationis. & intellectuᷤᷤ
grãm omnino ñ capiens: idcirco uerã atq
ꝑfectam hominis animã esse definimus: quȩ
ingere per omnes effectus agnoscitur.
Si quid uero aliud uite participat. ꝑ abu¬
sionẽ quandã consuetudinis. animatũ
esse ꝓfitemur. non qđ ꝑfecta in hoc sit
anima: s quod partes in eoquedã ania¬
lis operationis existant. Quȩ etiã nobis iux¬
ta myxticã legis latoris moysi relationem
quam de hominis generatione ꝓtulit
ꝓpter commnunionem passibilitatis accessis¬
se comperumis so̾oq consilium prebens. beatꝰ
paulus his qui se audire poterant ad ꝑfec¬
tionem suadet arripere: modũq quo pro¬
positũ possint assequi. supponit & dicit.
Exuentes uos ueterem hominẽ cũ actib
suis : & induentes nouũ. qui renouatua
in agnitione. scdm imaginẽ eius quicte¬
auit eũ. S reuertamire rursus ad illam¬
diuinã grãm. qua creauit in principio

Expanded text:
onem est consecuta rationis, et intellectus onem est consecuta rationis, et intellectus gratiam omnino non capiens: idcirco veram atque perfectam hominis animam esse definimus, quae vigere per omnes effectus agnoscitur. Si quid vero aliud vitae participat, per abusionem quamdam consuetudinis animatum esse profitemur, non quod perfecta in hoc sit anima, sed quod partes in ea quaedam animalis operationis existant, quae etiam nobis juxta mysticam legislatoris Moysi relationem, quam de hominis generatione protulit, propter communionem passibilitatis accessisse cognoscimus. Ideoque consilium praebens beatus Paulus his qui se audire poterant, perfectionem suadet arripere, modumque quo propositum possit assequi supponit et dicit: Exuentes vos veterem hominem cum actibus suis, et induentes novum qui renovatur in agnitionem secundum imaginem ejus qui creavit eum. Sed revertamur rursus ad illamdivinam gratiam qua creavit in principio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprictates homo ad peraectionem eõsumma¬
tionemq ptoducitur. Hinuscemodi utro
oi insinuat dicens. Cũ essem paruulus
ut paruulus loquebaR. ut paruulus sa¬
piebam. ut paruulus cogitabam: quardo
factus sum ur&: euacuaui quȩ erant pa
ma. preter illã quȩ intelligebatur in par¬
uulo. ut puerilis euacuetur animus. & ui¬
rilis mebilominus inseratur: s idem ip̃e
in illo quidẽ inperfectus est. in hoc autem
perfectionis demonstrat effectus. Sicut
enĩ quetũq nascuntua. & crescunt ui¬
uere fatemua omnia uero quȩ uitȩ partici¬
pant. & naturali motu uegetantur. nul¬
larenus ex anima esse quis dixerit: nec tñ
hanc uitam talem ꝑfectȩ animȩ dicimus
esse participem. Deniq in uirgultis uitaliᷤᷤ
quȩdã operatio declarata.usq ad motum
sensibilem ꝑuenire non poiuit. Itemq
ꝑ augmentum anmalis quȩdã potentia.¬
in inrationalib ueniens: nec ipsa ꝑfecti¬

Expanded text:
proprietates homo ad perfectionem consummaproprietates homo ad perfectionem consummationemque perducitur. Hujuscemodi vero os insinuat, dicens: Cum essem parvulus, ut parvulus loquebar, ut parvulus sapiebam, ut parvulus cogitabam: quando factus sum vir, evacuavi quae erant parraeter illam quae intelligebatur in parvulo, ut puerilis evacuetur animus, et virilis nihilominus inseratur, sed idem ipse in illo quidem imperfectus est, in hoc autem perfectionis suae demonstrat effectum; sicut enim quaecunque nascuntur et crescunt, vivere fatemur, omnia vero quae vitae participant et naturali motu vegetantur, nullatenus exanima esse quis dixerit, nec tamen hanc talem vitam perfectae animae dicimus esse participem, denique in virgultis vitalis quaedam operatio delata usque ad motum sensibilem pervenire non potuit; itemque per augmentum animalis quaedam potentia irrationabilibus veniens, nec ipsa perfecti
Abbreviated transcription (Latin):
quante paululũ lapis erat informis. Non qd̾
maceria sit obliterata ꝑ spetiem: s qđ speut
ꝑ aitem materie probetus impressa. Homi
quis. & de amma cogitans: nullatinus oratio¬
nis tramite deuiabit naturam. quȩ cuncta
artificiosius operans. eiusdẽq generis maten¬
am sibi sumens. aiuiã statuam de hominis
portione formauit. Sicut enĩ lapidis ope¬
rationẽ sub secuta est speties in primis
quidẽ obscurior. post auie ꝑfectior. cũ ip̃m
opus est terminatũ: sic in sculptura huius
instrienti. species declaratua anii ꝓpor¬
tione subiecti inꝑfecta in inꝑficto. & inꝑfec¬
to integra perfectaq subsistens. S in exor¬
dio ꝑfecta erat: nisi ꝑ malitiam fuisset na¬
tura uitiata. Ideoq cominimio quȩ ad hano¬
animalem passibilemq generationẽ nob
accessit: in conformatione nr̃a non ꝑtoti¬
nus elucere diuinã imaginem. s ina qua¬
dam ce consequentia. ꝑ materiales animis

Expanded text:
qui ante paululum lapis erat informis, non quod qui ante paululum lapis erat informis, non quod materia sit oblitterata per speciem, sed quod species per artem materiae probetur impressa. Hoc modo quis et de anima cogitans, nullatenus a rationis tramite deviabit, naturamque cunctam artificiosius operans, ejusdemque generis materiam sibi sumens, vivam statuam de hominis portione formavit. Sicut enim lapidis operationem subsecuta est species, in primis quidem obscurior, post autem perfectior cum ipsum opus est terminatum: sic et in sculptura hujus instrumenti species declaratur animae proportione subjecti imperfecta in imperfecto, et in perfecto integra perfectaque subsistens. Sed in exordio perfecta erat, nisi per malitiam fuisset natura vitiata. Ideoque communio, quae ad passibilem animalemque generationem nobis accessit, in confirmatione nostra non protinus elucere divinam facit imaginem, sed via quadam consequentia per materiales animae
Abbreviated transcription (Latin):
ueluti alimentũ quoddã. fomentis illud ꝓpris.
nutrimentisq contineat. Id autẽ iuxta uttãq
partẽ congruenter eoucetun: lt incrementa
rti uttiusq ꝑcipiat. Mox enĩ ꝑ banc artifi¬
ciosam. atq disciplinabilem formationẽ con¬
sertũ amine demonstrat effectũ: in prumis
quidẽ apparentẽ obscutius. ꝓinde cũ insstu¬
menti ꝑfectione relucentẽ. sicuti in scultorib
lapidum ꝑuidemus. Dispositũ nãq est arti¬
ficis spetiem preformare animalis alicuiꝰ
in lapide: hoc autẽ qui proposuit. primũ qͥ¬
dem lapidem a materia ognata procindit.
primȩ figurationis id qđ proposuit adumbrat.
ita ut expertus etiam ꝑ id qđ apparet inten¬
tionẽ artificis sine difficultate conitiat. Rursuᷤ
explicans amplius: ad similitudinẽ eius cusꝰ
gerit studium prorsus accedit. Tum deinde in
ipsa materia spetiem diligenter integreꝙ
demonstrans artem deducit ad finẽ: & est leo

Expanded text:
veluti alimentum quoddam fomentis illud propriis veluti alimentum quoddam fomentis illud propriis nutrimentisque contineat. Id autem juxta utramque partem congruenter reducetur, et incrementa rei utriusque percipiat. Mox per hanc artificiosam atque disciplinabilem formationem consertum animae demonstrat effectum, in primis quidem apparentem obscurius, proinde cum instrumenti perfectione relucentem, sicut in sculptoribus lapidum pervidemus, dispositumque est artifici speciem praeformare animalis alicujus in lapide. Hoc autem qui proposuit, primum quidem lapidem a materia cognata proscindit, primae figurationis id quod proposuit adumbrat, ita ut expertus etiam per id quod apparet, intentionem artificis sine difficultate conjiciat. Rursus explicans amplius ad similitudinem ejus cujus gerit studium prorsus accedit, tum deinde in ipsa materia speciem diligenter integreque demonstrans, artem deducit ad finem, et est leo
Abbreviated transcription (Latin):
mollescit. & infirmatur in neruis. & in suꝑficie
cutis extenditur. & transit ad ungues. & capillo¬
rum exortũ tenuissimũ. ꝑ exalationes congru¬
entissimas ꝑficit. Quȩ siquidẽ ꝑ tortuosos e¬
mergunt aditus. crispantes capiuos. reflexosq
ꝓgenerant si uero ꝑ rectos tramites uaporum
fuerit facta ꝓgressio. producti capilli. direc¬
tiq naiscuntua. S multũ a ꝓposito sermo nã
abductus et dũ ultius opeta nature ꝑsequi¬
mut conat describite q uliter nobis & ex
quib constant singula. siue que ad uitã. si
ue quȩ ad bonã uitam̃ set dtiam quȩtũꝙ cũ
his alia iuxta primã seriem. nt̃ȩ diuisionis
esse ꝓspeximus. Propositũ nãq nobis erat.
ostendere sementiuam hanc constitutionis m̃e
materiam: neq incorpoream esse animã. neq
corpus exanime: sed ex uuis animatisq cor¬
porib. uiuum atq animatũ in ptima forma¬
tione deponi: qđ excipiens humana natura

Expanded text:
mollescit, et firmatur in nervis, et in superficie mollescit, et firmatur in nervis, et in superficie cutis extenditur, et transit ad ungues, et capillorum exortum tenuissimum per exhalationes congruentissimas perficit, quae siquidem per tortuosos emergunt aditus, crispantes capillos reflexosque generant; si vero per rectos tramites vaporum fuerit facta progressio, producti capilli directique nascuntur. Sed multum a proposito sermo noster abductus est, dum altius opera naturae prosequimur, conati describere qualiter nobis et ex quibus constve quae ad bonam vitam, seu etiam quaecunque cum his alia juxta primam seriem nostrae divisionis esse perspeximus. Propositum namque nobis erat ostendere sementinam hanc constitutionis nostrae materiam, neque incorpoream esse animam, neque corpus exanime, sed ex vivis animatisque corporibus vivum atque animatum in prima formatione deponi, quod excipiens humana natura,
Abbreviated transcription (Latin):
eõdẽq bumore de cerra oriai conspicimus. in tan¬
tas differentias iuxta formã &e spetiem qualita¬
demq uertuntua. Tale quid oe in nr̃o hoc ani¬
mato agro. mirabiliter a natura ꝑfectum est.
immo potius a dño. ac formatore naturȩ. Ossa
scilicet cartilago. uenȩ. atteriȩ. nerui. auresq. & utu
uersa mille suꝑ hec alia. cdiuersis ꝓprietatib ab
inuidem separata. una speties alimenti iuxta na¬
tinx suȩ similitudinẽ nuttit: ita ut subiectis sin¬
gulis. accedens alimentũ. cuicumq menbto pro¬
pinquauerit. iuxta illuo etiã cominutetur ꝓpri¬
am consertamq uim sui ugoris inꝑtiens. S enĩ
ad oculorũ loca ꝑuencrit: corũ ur sui temperatur
A erga pupillartũ tunicas. palpebrasq dundit᷑¬
Si ad partes auoitus influxeni: autiũ nature ꝓ
sua qualitate miscetua & ad labra ueniens effici¬
tim labrũ: &e in osse conpingitin. & in medulla

Expanded text:
eodemque humore de terra oriri conspicimus, in taneodemque humore de terra oriri conspicimus, in tantas differentias juxta formam et speciem qualitatemque vertuntur. Tale quid et in nostro hoc animato agro mirabiliter a natura perfectum est, imo potius a Domino formatore naturae nostrae, ossa scilicet, cartilago, venae, arteriae, nervi, junctuversa mille per haec alia diversis proprietatibus ab invicem separata, una species alimenti, juxta naturae suae similitudi nem nutrimenta, ita ut subjectis singulis accedens alimentum, cuicunque membro propinquaverit, juxta illud etiam commutatur, propriamque consertam vim sui vigoris impartiens. Si enim ad oculorum loca pervenerit, eorum usui temperatur, et erga pupilla rum tunicas palpebrasque dividitur. Si auditus influxerit, aurium naturae pro sua qualitate miscetur, et ad labra veniens efficitur labrum, et in osse compingitur, et in medulla
Abbreviated transcription (Latin):
ducit enuitiat. quatũ ce̾ forma ce qualitas.
colorisq ꝓprietas in multam distantiam. quȩ
est in singulis approbetua. Cũ sint gͥ tanta q̃
in uno agro humor unus enuitiat. ut puta
uis ista quȩ singula quȩquȩ madefaciens a¬
lit. una ut dixi quedã simplexq in sua natu¬
ra est. earum uero terũ quȩ nuitiuntur ex il¬
la ꝓprietas in diuersas speties qualitatesq
conuertitus. Hoc ip̃m nãq amarescit in abs¬
sintbio. ce in sucũ cominutatur cicute mor¬
tiferũ. &e in alio quoq aliud efficitur. in bal¬
samo. in croco. in papauere. Nam hoꝵ ali¬
ud est calidũ. aliud stigidũ: aluid nero me¬
diã. quandã ꝙ qualitate possidet. In lauro
ꝑtiã &e in lentisco atq similib odoriferũ est in ficis
autẽ ce piris dulcroinem reseit. Nec non ꝑ uitẽ bo¬
trus & ex eouinũ defluit: & mali sucus. & rosȩ ru
tinctur ꝓutpureum. & uniuersa quecũq ex uno

Expanded text:
ducit enutriat, quarum et forma et qualitas ducit enutriat, quarum et forma et qualitas colorisque proprietas in multam distantiam quae est in singulis approbetur: cum sint igitur quae in uno agro humor unus enutriat, ut puta vis ista quae singula quaeque madefaciens alit, una, ut dixi, quaedam simplexque in sua natura est, earum vero rerum quae nutriuntur ex illa proprietas in diversas species qualitatesque convertitur, hoc ipsum amarescit in absinthio, et in succum commutatur cicutae mortiferum, et in alio quoque aliud facit, in balsamo, in croco, in papavere. Nam horum aliud est calidum, aliud frigidum, aliud vero mediam quamdam qualitatem possidet. In lauro etiam, et in lentisco, atque similibus odoriferum est. In ficis autem et piris dulcedinem refert, nec non per vitem botrus, et ex eo vinum defluit, et mali succus, et rosae tincturaeque purpureum, et universa quaecunque ex uno
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta formam complexionib in sua per om¬
na stabilitate seruatua. ꝑ eandẽ custodiam
qua continetu id qđ occtum eit obtinens.
Similiter autẽ quis ħoc gtiã de corde coniciet.
qd sicuti quedam domus certa more solidata:
ita cor ofsuũ circũquaq munitur presidiis.:
In posteriore nãq sui parte spina dorsi & sca¬
pulis utrimq uallatur. ꝑ uitaq uero latera
costarum uinculo nectitir. quod mediũ eius
ambiens. ab omni passione defenore. In an¬
teriora uero eius. pectus & iugatio colli dimis¬
sa mollitea: ei per omnia munimen imꝑ¬
tit. aduersus ea que possunt extrinsetus in¬
ferre molestiã. Et sicut in agricultura ꝑspici¬
mus. cũ uł imbres ex nubib. uł flucata riuulo¬
rum madefactane. id quod subiectum est. or¬
tus autẽ quidã relationi nr̃e. uerbi grã sup¬
ponatur qui mille: diuersitates arborũ mul¬
tiplicesq spetues uarũ terũ. quas tetta pro-¬

Expanded text:
vix forma complexionibus insuper omvix forma complexionibus insuper omni stabilitate servatur per eamdem custodiam qua continetur id quod tertium est obtinens. Similiter autem quis hoc etiam de corde conjiciet, quod sicut quaedam domus certa mole solidata, ita cor ossium munitur circumquaque praesidiis. In posteriore namque sui parte spina dorsi et scapulis utrinque vallatur; per utraque vero latera costarum vinculo nectitur, quod medium ejus ambiens ab omni passione defendit; in anteriore vero ejus pectus et jugatio colli demissa molliter ei per omnia munimen impertit adversus ea quae possunt extrinsecus inferre molestiam. Et sicut in agricultura perspicimus, cum vel imbres ex nubibus, vel fluenta rivulorum madefaciant id quod subjectum est, ortus autem quidam relationi nostrae, verbi gratia, supponatur, qui mille diversitates arborum multiplicesque species earum rerum quas terra pro
Abbreviated transcription (Latin):
dem terrenã nr̃am statutam. ueluti ex ali¬
qua macbinatioẽ demonstrat. Nam caloriᷤᷤ
qd est mundissimũ. & humoris qd tenuis¬
simũ est. ꝑ uttãq uim admixtione quadã
ac temperatione coadunata: cerebrũ nuttiunt.
ac refouent ꝑ uapores ex quo rursus ad id qđ
est purius. exhalatio tenuata ꝑungit menbta.
lam illa cerebrũ continetur: que etiã de suꝑio¬
rib in ptofundũ in modũ fistulȩ ꝑtingens. &
per iuncturas consequentes sese. atq insertã
sibi medullã prorsus extendens. in finem totiꝰ
spinȩ dorsi desinit ac deinde ossib atq neruis.
nec non compagũ ac medullatum principiᷤ
ueluti quidã auriga presidens. singuli ad stati¬
onem uł motũ uirtutem impetumq largitua:
io circo michi uidetur. & certius accepisse mu¬
nimen. Nam in capite quidem duplicib os¬
sibus probatur esse circũdata. in nodis autẽ
uł in eminentiis. costarum. atq multiplicib

Expanded text:
tem terrenam nostram statuam ex alitem terrenam nostram statuam ex aliqua machinatione demonstrat. Nam caloris quod est mundissimum, et humoris quod tenuissimum est, per utramque vim admixtione quadam ac temperatione coadunata cerebrum nutriunt ac reforvent per vapores, ex quo rursus ad id quod est purius exhalitio tenuata perunget membra; nam illa cerebro continentur, quae etiam de superioribus in profundum in modum fistulae pertingens, et per juncturam consequentes sese atque insertam sibi medullam prorsus extendens, in finem totius spinae dorsi desinit, ac deinde ossibus atque nervis nec non compagum ac medullarum principiis veluti quidam auriga praesidens, singulis ad stationem vel motum virtutem impetumque largitur. Idcirco mihi videtur et certius accepisse munimen. Nam in capite quidem duplicibus ossibus probatur esse circumdata, in nodis autem vel in eminentiis costarum atque multiplicibus
Abbreviated transcription (Latin):
eandẽ bumidã substantiã. aliquid ei contuiua¬
to calore igniti uigoriᷤ int̾serit. Hinc spes sangͥ¬
nis rubro colore resꝑgitua. Exinde uero co¬
nexi gemini quidã riuuli. in modũ fistula¬
tum. ꝓprium singuli receptant. ille quidẽ
spm̃. hic autẽ sanguinẽ: quo lapsu facili
humida substantia motu coloris excutrat.
& recreato ꝑ totum corpore multipliciter dis¬
seminetur. in plura riuuloꝵ principia. quȩ
sunt ꝑ omne corpusincissa ꝑ mixta uero
simul uitaliũ potentiarũ duo principia. siue
qd calorẽ. seu qd humorẽ ꝑ corpus ubiq
diffundit. uelud aliquod uectigal. de suis ne¬
cessariũ ei quȩ principaliter in uitali iigo¬
re preminet administrant. Hec autẽ uis in
menbranis cerebri esse conspicitira. Ex qͦ
omniũ motus articulorũ. & conglobatio.
totiusq ultronei sp̃s uigor. singulis menbiiᷤᷤ
inspersus: efficacem simul ac sese mouen¬

Expanded text:
eamdem humidam substantiam, aliquid ei continuaeamdem humidam substantiam, aliquid ei continuato calore igniti vigoris interserit. Hinc species sanguinis rubro calore respergitur, exinde vero connexi gemini quidem rivuli in modum fistularum proprium singuli receptant, ille quidem spiritum, hic autem sanguinem, quo lapsu facili humida substantia motu caloris excurrat. Et recreato per totum corpore, multipliciter disseminetur in plura rivulorum principia, quae sunt per omne corpus inscissa, permixta vero simul vitalium potentiarum duo principia, sive quod calorem, seu quod humorem per corpus ubique diffundunt, velut aliquod vectigal de suis necessarium, eique principaliter in vitali jugo praeminet, administrant. Haec autem vis in membranis cerebri esse conspicitur, ex qua omnium motus articulorum conglobatio totiusque ultronei spiritus vigor singulis membris inspersus efficacem ac sese moven