comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo post partũ. apresenti sollempnitate dici cũ
sius uirginibus. expres esse nullo modo credenda
est. Que dei faciendo ppłm monebat. sꝑnere
ꝑituri. Iurum scłli.⁊ alenociniis. mortalis natu¬
re declinare. De inde carnis pudiciciam. cum
uirginitatis honore: intra cordis hospicia. obser¬
uans. eamq om̃ium uirtutum. reginam fructũ
salutis perpetue sociam esse angelorum suis af¬
firmabat exemplis. ita ut in numerabilis utriusꝙ
serus multitudo eius sequeretur uestigia. ut re¬
lictis nuptiarum copulationibus despectaq li¬
berorum propagatione sponso qui in celis est.
per hennii. actu. habitu ⁊ gestu. applicari malue
iugilias sacras adamantes. helemosinas sectantes:
pauperes recreantes. nudos uestientes: infirmos
uisitantes. in tribulatione gaudentes. in uerbis
calumpnies. uel contumelie pacientes. in augmẽ¬
to sue profectionis humiles. in dampno rerum
temporalium deo gratias agentes. Hec ⁊ his simi¬
lia. pro desiderio regni celestis. ⁊ propter spem

Expanded text:
virgo post partum, praesentis solemnitatis diei, cum suis virginibus, expers nullo modo credenda est, quae Dei populum faciendo monebat spernere perituri luxus saeculi, a lenocinio mortalis naturae declinare, carnis pudicitiam, cum virginitatis honore, intra cordis hospitalia observare, eamque omnium virtutum reginam, et fructum salutis perpetuae: sociam quoque esse angelorum suis affirmabat exemplis, ita ut innumerabilis utriusque sexus multitudo ejus sequeretur vestigia, et, relictis nuptiarum copulationibus, spretaque liberorum propagine, sponso qui in coelis est, perenni mente, actu, habitu et gestu, applicare se malniis adhaerentes, vigilias sacras adamantes, eleemosynas sectantes, pauperes recreantes, nudos vestientes, infirmos visitantes, in tribulatione gaudentes, in verbis calumniae vel contumeliae patientes; in augmento suae profectionis humiles, in damno rerum temporalium Deo gratias agentes. His omlibus pro desiderio regni coelestis, et propter spem
Abbreviated transcription (Latin):
precedentium patrum. quos ante legem ⁊ sub lega scͥpy¬
tura scã demonstrante cognouimus. ad hoc tantum¬
modo ꝓferimus. ut facilius intelligere ualeatis qnͣta
aut qualis huius sacratissime presentia diei. cum om̃i¬
bus his de quibus loquimur. sine fine constat ho¬
nesta. Nunc uero reuertamur ad eos. quos unda
babtismatis.⁊ effusio sangunis xp̃i. ab errore pater
occłi beati qui xp̃m in carne uenientem. uidere. merue¬
runt. H uc tam preclare uisioni ioħi interesse. cons¬
tat qui eodem angelo quo rp̃s de nuntiante concep¬
tus est. inerordio predicationis atq baptismatis pri¬
matum tenebat. qui iħm peccata mundi tollentẽ
precussor domini. preco uidicis. ꝓpħa altissimi nõ eu¬
patur. quia nõ dum editus xp̃m mundo uenturum
ꝓpħauit : ⁊ ad redemptionem animarum. ad inferos
descenilentem. głosa precucurrit passione. Le. scĩ eu¬

Expanded text:
praecedentium Patrum, quos ante legem et sub lege, Scriptura sancta demonstrante, cognovimus, ad hoc tantummodo proferimus, ut facilius intelligere valeatis quanta vel qualis sit hujus sacratissimae praesentia diei, quae cum omnibus his de quibus loquimur sine fine constat honesta. Nunc vero revertamur ad eos quos unda baptismatis, et effusio sanguinis Christi, ab errore paternoculi beati, qui Christum in carne venientem videre meruerunt. Hujus tam praeclarae visionis Joannes Baptista, qui eodem angelo, quo Christus denuntiante conceptus est, in exordio praedicationis atque baptismatis primatum tenebat, qui Jesum peccata mundi tollentem, praecursor Domini, praeco judicis, propheta Altissimi, nuncupatur; qui nondum editus, Christum mundo venturum prophetavit, et ad redemptionem animarum ad inferos descendentem gloriosa praecucurrit passione. Huic
Abbreviated transcription (Latin):
est uob opus hanc quam ego hedificaui dedicare bu¬
filicam : ipse enim qui condidi etiam ⁊ dedicaui. Uos
tantum intrare. ⁊ me ad stante patrono precibus lo¬
cum frequentate. Et te quidem eras ibi missas cele¬
brante populus iurta morsim communicet. Meum
aũt erit ostendere: quomodo ꝑmemetipsum locũ
consecrauerim illum. Adueniunt mane cũ oblatio¬
nibus. ⁊ magna in stancia precum. intra regiam
australem. Et ecce loca. portieus uiaquilonem por¬
recta atque illam attingens posterulam ertra quã
uestigia marmori diximus impressa. S prius quam
huc ꝑuenias apparet. ad orientem basilica gradis. ad
quam ꝑ gradus ascenditur. hec cum ipsa porticu sua:
quingentos fere homines capere indetur. altare ue¬
nerandum rubroq contertum. pallio lo prope me
dium parietis meridiani ostendens. Le scĩ euuagłii¬

Expanded text:
 inquit, vobis opus hanc quam ego aedificavi dedicare ba inquit, vobis opus hanc quam ego aedificavi dedicare basilicam: ipse enim qui condidi etiam dedicavi: vos tantum intrate, et me assistente patrono, precibus locum frequentate; et te quidem cras ibi missam celebrante, populus juxta morem communicet: meum autem erit ostendere quomodo per memetipsum locum consecraverim ipsum. Adveniunt mane cum oblationibus, et magna instantia precum intrant portam australem. Et ecce longa porticus in aquilonem porrecta, atque illam attingens posterulam januam extra quam vestigia marmore diximus impressa. Sed priusquam huc pervenias, apparet ad orientem basilica praegrandis, ad quam per gradus ascenditur. Haec cum ipsa porticu sua quingentos fere homines capere videbatur altare venerandum, rubroque contectum palliolo, prope erat medium parietis, meridiem ostendens: in gyro autem i
Abbreviated transcription (Latin):
orum ypodoma est uocata. M ulta dubitatio orta¬
est. inter se pontinos. quid de hoc loco agerent. si
intrare uel dedicare illic eccliam debeant. Unde
collatione facta ad orientem loci illius in beati petri
apłorum principis nomine condunt. ecł̃am ⁊ dedi¬
andem antistes salubri reꝑto consilio. romanum
ui tunc forte in monte quin quagesimo fere miliario.
aromana urbe distante. quem in cole scĩ siluestri cog¬
nomine uocant: eo quod ⁊ ipse ibi condam. exulaue¬
rat.⁊ pro fidei ꝑsecutione. delitu erat insi rapti mõ¬
hominis est illam dedicare basilicam. hoc marime
die quo uictoria data est. fieri oportet. Sin autem
alias sc̃o priuisori loci placuerit. eadem. precipue
die illuis in hoc uolunta est querenda. Hoc ergo tẽ¬
pore imminente agamus ambo tridumum. ieuiniũ
nera que per ipsum mundo sue sedis ministrum.
conferre dignatus est: ad certum usq finem ꝑdu¬
cat. Factumq est ut suggesserat antistes. Nocte ue

Expanded text:
orum. Oppidania est vocata. Multa dubitatio eraorum. Oppidania est vocata. Multa dubitatio erat inter Sepontinos quid de loco agerent, et si intrare vel dedicare illic ecclesiam debeant. Unde collatione facta, ad orientem loci illius beati Petri apostolorum principis nomine condunt ecclesiam et dediandem antistes, salubri reperto consilio, Romanum qui tunc forte in monte Saraptim, quinquagesimo fere milliario a Romana urbe distabat, quem incolae sancti. Silvestri cognomine vocant, eo quod ipse quondam ibi exsul pro fidei persecutione delituerit in monhominis est illam dedicare basilicam, hoc maxime die quo victoria data est, fieri oportet; sin autem alias sancto provisori loci placuerit, eodem die, praecipue illius est in hoc voluntas quaerenda. Hoc ergo tempore imminente, agamus ambo triduanum cum civibnera quae per summum suae sedis ministerium conferre dignatus est, ad certum usque finem perducat. Factumque est ut suggesserat antistes: nocte ver
Abbreviated transcription (Latin):
rum totum montis cacumen obourit. Im pleta pro¬
phetia que dominum laudans dixit. Qui facis an¬
gelos suos sp̃s.⁊ ministros suos flamnam ignis. Cu¬
gunt pagani. partim metu hostium. partun ignife¬
ris impulsi sagitis. Et neapolim usq sequentibus at¬
q extrema quoq cedentibus ad uersariis: menia tã¬
dem sue urbis moribundi subintrant. Qui autẽ
euasere periełm conperto. quot angelus dei in ad¬
uitorium. ad uenerit xp̃ianis. nam ⁊ sercentos fer¬
me suoꝵ : fulmine uidebant. interemptos regi re¬
gum rp̃o. continuo colla submittentes. armis in
duuntur fidei.Le. iiii.
grarum ad templum refferrent anchangeli.
uiderunt mane uixta ianuam septem trionalem
quam predixi. iustar posterule pusille quasi homi¬
nis uestigia marmori. arcius in pressa. agnõcuntur
beatum michaelem. hoc presentie sue signum
uoluisse monstrare. Ubi postea culmen ad positũ.
⁊ altare impositum: ipsa eccłia hoc signa uestigi¬

Expanded text:
osa totum montis cacumen obduxit, impleta proosa totum montis cacumen obduxit, impleta prophetia quae Dominum laudans ait: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos flammam ignis . Fugiunt pagani, partim ferro hostium, partim igniferis impulsi sagittis, ad Neapolim usque sequentibus, atque extrema quaeque caedentibus adversariis, moenia tandem suae urbis moribundi subintrant. Qui autem evasere periculum, comperto quod angelus Dei in adjutorium venerit Christianis, nam et sexcentos ferme suorum fulmine videbant interemptos, Regi regum Christo continuo colla submiduuntur fidei. Cum vero gratiarum ad templum referrent archangelo, vident mane juxta januam septentrionalem, quam praedixi, instar posteriora pusilla quasi hominis vestigia, marmore arctius impressa, agnoscuntque beatum Michaelem hoc praesentiae suae signum voluisse monstrare, ubi postea culmen appositum, et altare impositum, ipsaque ecclesia ob signa vestigi
Abbreviated transcription (Latin):
ruptam scriptam intrare ausi: preforibus cotidie ora¬
tioni uacabant. Inter hec ne apolitam paganis ad huc
ritibus operam dantes. sepontinos ⁊ bene uentinos.
qui ducentis quinquaguita. milibus a seponto distãt:
bello lacessere temptant. Qui antistitis sui monitis
edocti. triduo petunt in ducias: quatinus triduanum
ieuinium in diceret. quasi fidele patrocinium scĩ mi¬
chaelis implorare presidium. Le. ui.
uo tp̃r : pagani ludis senicis falsorum in uitant
auxilia deorum. Ecce aũt nocte ipsa que belli
precederet. diem ad est inuisionem sẽs michael antistiti.
reces dixit exauditas. uictoriam spopondit. ad futuram
⁊ quarta die hora bello premonet hostibus occurrẽ¬
dum. Leti ergo mane. ⁊ de angłica certi uictoria
demoniaco relicto. spĩi obuiant. xp̃iani paganis: atq
in primo belli apparatu. garganus: in menso tremore
concutitur. Tulgura crebra uolant. ⁊ caligo tenebra¬

Expanded text:
ra cryptam intrare ausi, prae foribus quotidie orara cryptam intrare ausi, prae foribus quotidie orationi vacabant. Inter haec Neapolitani paganis adhuc ritibus aberrantes, Sepontinos et Beneventanos, qui centum quinquaginta milliaribus a Seponto distant, bello lacessere tentant. Qui antistitis sui monitis edocti, tridui petunt inducias, ut triduano jejunio liceret quasi fidele patrocinium sancti Michaelis implorare et praesidium. Quo tempore, pagani ludis scenicis falsorum invitant auxilia deorum. Ecce autem nocte ipsa quae belli antecedebat diem, adest in visione sanctus Michael antistiti, preces dixit exauditas, victoriam spopondit adfuturam, et quarta diei hora bello praemonet hostibus occurrendum. Laeti ergo facti, et de angelica certi victoria, Domini coacti spiritu obviant Christiani paganis. Atque in primo belli apparatu Garganus immenso tremore concutitur, fulgura crebra volant, et caligo tenebr
Abbreviated transcription (Latin):
archu. appetit illum sagita toricata. que ueluo auẽ¬
ci fiamine retorta est eum aquo iacta est. mor rebersa
ꝑcussit. Turbati ciues ⁊ stupefacti: qualiter res fuisset.
effecta. nõ enim accedere propius audebant consulunt¬
ep̃m: quid facti opus sit. Qui in dicto triduano ic¬
uimo adeo monuit esse. querendum. Quo peracto:
Senefecisti quod homines latebat. adeo querendum
suo telo. Sciatis hoc mea gestum uoluntate. Ego sum
enim michael archangelus qui in conspectu dei semper
ad sisto. locumq hunc interris. coli ritumq seruari
in stituens: hoc uolui probari iudicio. atq omnium q̃
ibi geruntur. sciatis ipsiusq loci esse me inspectorem
atq custodem. His reuelatio reppertis consuetudinem
fecerunt: hic dominum precibus scm̃q de poscere mi¬
chaelem. Duas quidem ianuas ibi ceruentes. quarũ
australis que ⁊ maior erat. aliquot gradibus in oc¬
casum uergentibus adiri poterat. Set nec ultra pre¬

Expanded text:
arcarcti flamine retorta, eum a quo iecta est mox reversa percussit. Turbati cives et stupefacti, qualiter res fieret effecta – non enim accedere propius audebant episcopum, quid facto opus sit. Qui indicto jejunio triduano, a Deo monuit esse quaerendum. Quo peracto, bene fecisti, quod homines latebat, a Deo quaerendo percussi. Sciatis hoc mea gestum voluntate. Ego enim sum Michael archangelus, qui in conspectu Domini semper assisto, locumque hunc in terris incolere, tutumque servare instituens, hoc volui indicio probare, omnium quae ibi geruntur, ipsius quoque loci me esse inspectorem atque custodem. Hac revelatione comperta, consuetudinem fecerunt cives hic Dominum precibus per sanctum deposcere Michaelem. Duas quippe januas ibi cernentes, quarum australis, quae et major erat, aliquot gradibus in occasum vergentibus, adiri poterat, sed nec ult
Abbreviated transcription (Latin):
saxeo spelunce instar precauata ostenditur. Est aut̃
locus in campame finibus. ubi intersinum adriaticũ
⁊ montem garganum ciuitas sepontus posita est:
quia menibus ciuitatis ad duodecim milia pre erectꝰ
in cacumine suppremo beati ar changłi quam prefatꝰ
sum gestat eccłiam. Hanc mortalibus hoc modo cog¬
nitus. libellus in eadem eccłia positus in dicat. Erat
in ea ciuitate prediues quidam nomine garganus:
qui ęxeuento suo monti uocabulum in didit. Hinus
dum peccora quorum in finita multitudine pollebat.
passim perdeuera montis latera pascerẽtur. contigit
taurum armenti ͦ regis consortia spernentem: singu
lariter solitum. ⁊ ad ertremum incedere redeuntibꝰ
peccoribus domum esse regressum. Quem dominir
collecta seruorum multitudine ꝑdeuia queq requi¬
rens. in uenit tandem in uertice. montis foribus. cuius¬
dam spelunce assistere..
taq per motus cur solus uagusq in cederet: arrepto

Expanded text:
saxi speluncae instar precavata ostenditur. Est autem saxi speluncae instar precavata ostenditur. Est autem locus in Campaniae finibus, ubi inter sinum Adriaticum et montem Garganum civitas Sepontus posita est, qui a moenibus civitatis ad 12 milia passuum preerectus, in cacumine suppremo beati archangeli, quam prefatus sum, gestat ecclesiam. Hanc mortalibus hoc modo cognitam libellus in eadem ecclesia positus indicat. 2. Erat in eadem civitate predives quidam nomine Garganus, qui et ex eventu suo monti vocabulum indidit. Huius dum peccora, quorum infinita multitudine pollebat, passim per divexi montis latera pascerentur, contigit, taurum, armenti congregis clarem incedere solitum, et ad extremum redeunte pecore domum non esse regressum. Quem dominus, collecta servorum suorum multitudine, per devia quaeque requirens, invenit tandem in vertice montis prae foribus cujusdam speluncae assistere; itaque permotus cur solivagus incederet, arrepto
Abbreviated transcription (Latin):
bat aut̃ dominus ad conuiuia peccatorum. ut occa¬
sionem haberet. docendi. ⁊ spiritales inutatoribus
siuis preberet cybos. Deniq eum frequenter pergere
ad cõuiuia de scribatur. nichil refertur aluid. nisi
quid ibi fecerit. quod docuerit. ut ⁊ humilitas
domini. eundo ad peccatores.⁊ potentia doctri¬
ne eius in cõuersione penitentium de monstretur.
Quod aũt sequitur miscđiam uolo ⁊ nõ sa crificiũ:
⁊ nõ ueni uocare iustos. set peccatores de propħa
proferens testimonium suggillat seribas ⁊ phariseos
qui iustos se estimantes. peccatorum ⁊ publicanoꝵ
eeoraam beati michaelis archangłi toto or¬
be uenerandam ipsuis ⁊ opere conditam ⁊ conse¬
erata nomine de monstrat eccłia. que nõ metalloꝵ
fulgore: set pruuilegio est commenerata signorum:
iulifacta scemate. set celesti predicta. uirtute ut pote
quam fragilitatis humane memor archangł s de ce¬
lo ueniens ad promerendam ibi mortalibus superno
ce si quidem montis excelsi posita de corpore eiusdẽ

Expanded text:
bat autem Dominus ad convivia peccatorum, ut occasionem haberet docendi, et spiritales invitatoribus suis praeberet cibos. Denique cum frequenter pergere ad convivium describatur, nihil refertur aliud nisi quid ibi fecerit, quid docuerit, ut et humilitas Domini eundo ad peccatores, et potentia doctrinae ejus in conversione poenitentium, demonstretur.Quod autem sequitur: Misericordiam volo, et non sacrificium . Et: Non veni vocare 51 justos, sed peccatores, de propheta proferens testimonium, sugillat Scribas et Pharisaeos, qui justos se aestimantes, peccatorum et publicanorum emoriam beati Michaelis archangeli toto orbe venerandam ipsius et opere condita et consecrata nomine demonstrat ecclesia. Quae non metallorum fulgure, sed privilegio commendata signorum, vili facta scaematę, sed caelesti predita virtute, utpute quam fragilitatis humanae memor archangelus ę celo veniens, ad promerendam ibi mortalibus supernorce siquidem montis excelsi posita, de corpore eiusdem
Abbreviated transcription (Latin):
Si aũt̃ aliud egeris: mox ineo gladio interribis. Cum¬
q ille nequaquam ad quiesceret: eraclius ertracto
gladio capud illius amputauit. Sepelire eum tamẽ
de sacro fonte suscepit. Erat enim decem annorum.

Expanded text:
sin autem aliud egeris, mox meo gladio interibis. Cumsin autem aliud egeris, mox meo gladio interibis. Cumque ille nequaquam acquiesceret, Gracchus extracto gladio caput illius amputavit. Tamen sepeliri eum jussit, de sacro fonte suscepit; erat enim decem annorum.
Abbreviated transcription (Latin):
fide. Quod ille benigne suscipiens. hoc in illis clemẽ¬
cia prestitit: ut om̃s ad baptismum cõuolarent. Qđ
itaq se facturos esse omnes pariter spoponderunt. Ipse
aũt xp̃ianissimus. princeps cum suo tantum erercitu
regna que cosoroe tenuerat: circumquaq per lustrans.
ad sedem ipsius ueniens. cum paucis ad eum adiit. se¬
dentemq cum introno. aureo repperit. Nullus namq
ex eius exercitu fuerat. qui ei exitũ belli aliquatenus
nunciasset. quia sue propter crudelitatis superbiam.
om̃s eum erosum habebant. Nec in merito. quippe
qui manifeste. deo erat contrarius. quomodo acrea¬
tura dei esset potuisse amabilis: Cum tremefactus
salutationis uerba per ferret eraclio: ille respondit.
tasti si credere domino iħu xp̃o uolueris. ⁊ seruum
te illius. esse cuius ego sum famulus in ueritate con¬
fessus fueris. regnũ tibi persarum tantum. cum pa¬
trimonio ⁊ uitam. acceptis ate paucis obsidibus dabo.

Expanded text:
fide. Quos ille benigniter suscipiens in hoc illis clemenfide. Quos ille benigniter suscipiens in hoc illis clementiam praestitit, ut omnes ad baptismum convolarent: quod ita se facturos esse omnes pariter spoponderunt. Ipse autem Christianissimus princeps cum suo tantum exercitu regna quae Chosroe tenuerat circumquaque perlustrans, ad sedem ipsius venit. Cum paucis ad eum ascendit, sedentemque eum in throno aureo reperit. Nullus namque ex ejus exercitu fuerat, qui ei excidium belli aliquatenus nuntiasset, quia propter suae crudelitatis superbiam eum omnes exosum habebant; nec immerito, quippe qui manifeste Deo erat contrarius, quomodo a creatura Dei esse potuisset amatus? Cumque tremefactus salutationis verba proferret Graccho, ille respondit: tasti, si credere Domino Jesu Christo volueris, et servum te illius esse promiseris cujus ego sum famulus, in veritate confessus fueris, regnum tibi Persarum tantum cum patrimonio et vitam, acceptis a te pacis obsidibus, dabo;
Abbreviated transcription (Latin):
t quam ins scło habitu deditus: totus tamen erat:
fioc catholicus: ⁊ erga domini cultores suppler be¬
niuolus ac deuotus. Pergens igitur filius quos droe con¬
tra eraclium: urta da nubium magnum fiuium cum¬
suo consedit exercitu. Tandem in spirante clementia
saluatoris: utrisq principibus placuit. ut ipsi singuli in
lisset. ipse sine dampno utriusq erercitus. imperium
usurparet. De cretum etiam cum uramento processit.
ut si aliquis populo exeorum principi suo uenire in
aurilium presumpsisset: cruribus ercisis. ⁊ brachiis ab¬
abeo in flumine de mergeretur. Cumq utriq populo
hec paccio placusset: in uicem ut digctum est. dimi¬
cantes. dui multum in pontis medio sunt congressi.
Tandem pulsatus dominus lacrimis xp̃i anorum per uir¬
tutem sc̃ẽ crucis. cui se idem memoratus princeps ad¬
tencius cõmendauerat: ficeli suo eraclio xp̃s concessit.
uellent trascendere set etiam uoluntarie cum omni sua
familia ac pro eraclio se subderent tam potestate quã

Expanded text:
t quamvis saeculari actui deditus, totus tamen erat fide catholicus; et ergo Dei cultoribus supplex, benevolus ac devotus. Pergens igitur filius Chosroe contra Gracchum, juxta Danubium magnum fluvium consedit exercitus. Tandem inspirante clementia Salvatoris, utrisque principibus placuit ut ipsi singuli in rs victoriam contulisset, ipse sine damno victorque exercitus imperium usurparet. Decretum etiam cum juramento processit ut si aliquis ex eorum populo principi suo venire in auxilium praesumpsisset, cruribus excisis et brachiis, in flumen mergeretur. Cumque utrique populo haec pactio placuisset, invicem ut dictum est dimicantes, adeoque in pontis medio sunt congressi. Tandem pulsatus Dominus lacrymis Christianorum, per virtutem sanctae crucis, cui se die eodem memoratus princeps attentius commendaverat, fideli suo Graccho Christus concessit vellent transcendere, sed etiam voluntarie, cum omni sua familia atque prole Graccho se subderent tam potestate quam
Abbreviated transcription (Latin):
nium creaturarum ad se trahere poterat quos uole¬
bat.: Et factum est discumbente. eo in domo. ec¬
ee multi publicam ⁊ peccatores uemientes discum¬
bebant cum iħu. ⁊ discipłis eius. Qui uid erant
publicanum apeccatis ad meliora cõuersum locum.
in uenisse penitentie obid etiam ipsi nõ desperabant.
salutem. Neque uero in pristinis uiciis commanen¬
tes ueniunt ad iħm ut pharisei ⁊ scribe murmurãt.
set penitennam agenteszut sequens sermo domi

Expanded text:
nium creaturarum ad se trahere poterat, quos volenium creaturarum ad se trahere poterat, quos volebat? Et factum est, discumbente eo in domo, ecce multi publicani et peccatores venientes, discumbebant cum publicanum a peccatis ad meliora conversum, locum invenisse poenitentiae; et ob id etiam ipsi non desperant salutem, neque vero in pristinis vitiis permanentes, veniunt ad Jesum, ut Pharisaei et Scribae murmurant; sed poenitentiam agentes, ut s
Abbreviated transcription (Latin):
uerecundiam ⁊ honorem mathei biteri.
noluerunt eum nomine appellare uulgato set dire¬
runt leui. dupplici quippe uocabulo fuit. Ipse aut
matheus scđ̃m illut quod asalomone precipitur
uistus accusator sui est in principio sermonis. ⁊ in
alio loco. dictu peccata tua ut ustificeris: mathe¬
um se ⁊ publicanum nominat. ut ostendat legen
tibus nullum debere salutem desperare. si ad melio
sit repente mutatus. Arguit in hoc loco porphiri¬
us. ⁊ uilianus augustus. uel impericiam hystorice.
mentientis uel stulticiam eorum. qui statun secuti
sunt saluatorem. quasi irracionabiliter quem liba
uocantem hominem sint secuti. cum ante iurtutes
tantaq signa precesserint : que apostolos ante:¬
quam crederent uidisse non dubium est. Certe
fulgor ipse ⁊ magestas diumnitatis occulte: que etiã
in humana facie relucebat: exprimo ad se uidentes
trahere poterat aspectu. Si in magnete enim lapide
⁊ festucas sibi copulent. quanto magis dominus om

Expanded text:
ecundiam et honorem Matthaei, noluerunt eum nomine appellare vulgato, sed dixerunt, Levi ; duplici quippe vocabulo fuit. Ipse autem Matthaeus, secundum quod a Salomone praecipitur, justus accusator sui est, in principio sermonis ; et in alio loco: Dictu peccata tua, ut justificeris . Matthaeum se et publicanum nominat, ut ostibus, nullum debere salutem desperare, si ad melior sit repente mutatus. Arguit in hoc loco Porphyrius et Julianus Augustus, vel imperitiam historici mentientis, vel stultitiam eorum sunt Salvatorem, quasi irrationabiliter quemlibet vocantem hominem sint secuti, cum tantae virtutes tantaque signa praecesserint, quae apostolos, antequam crediderint, vidisse non dubium est. Certe fulgor ipse et majestas divinitatis occultae, quae etiam in humana facie relucebat, ex primo ad se videntes trahere poterat aspectu. Si enim in lapide magnete et festucas sibi copulent, quanto m
Abbreviated transcription (Latin):
ba ab eo quod dixerat. si murous uos odit: scitoteqr.
me priorem uob̾ odio habuit. Nunc uero quod ad di¬
dit. si nõ uenissem. ⁊ locutus eis fuissem. peccatum nõ
haberent. uideos ostendit expressius. De his ergo ⁊
illa dicebat. Nam hoc in dicat uerborum ipsa cõ¬
tentio. De his aut̃ dicit. si nõ uenissem ⁊ locutus fuis
sem eis. peccatum nõ haberent: de quibus dicebat.
Si me persecuti sunt: ⁊ uos persequentur. Si sermonẽ
meum seruauerunt. ⁊ ur̃m seruabunt. Uet hec

Expanded text:
 ab eo quod dixerat, Si mundus vos odit, scitote quia me priorem vobis odio habuit: nunc vero quod addidit, Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent, Judaeos ostendit expressius. De his ergo et illa dicebat; nam hoc indicat verborum ipsa contextio. De his enim dicit, Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent, de quibus dicebat, Si me persecuti sunt, et vos persequentur; si sermonem meum servaverunt, et vestru
Abbreviated transcription (Latin):
esset gła humilitatis: demeritis suis. uel honoris
prelatione certabant. dicentes ad dominum. Quis
puttas maior est in regno celorum :. Contentionem
discipuli habebant. quis maior esset in regno celo¬
rum: cum sine dubio ille apud deum maior habe¬
atur qui humilior fuerit: dicente ipso. Qui se
eraltauerit humiliabitur: ⁊ qui se humiliauerit
eraltabitur. Unde nõ in merito ad amputanduam
huis modi discipulorum suorum nõ necessariam cõ¬
tentionem. uocauit in quid iħs puerũ. ⁊ statuit eũ
in medio eorum: ⁊ dixit. Amen dico uobis nisi con

Expanded text:
esset gloria humilitatis, de meriti sui vel honoris praelatione certabant, dicentes ad Dominum: Quis putas major est in regno coelorum ? Contentionem discipuli habebant quis major esset in regno coelorum, cum sine dubio apud Deum ille major habeatur qui humilior fuerit, dicente ipso: Qui se exaltaverit humiliabitur, et qui se humiliaverit exaltabitur . Unde non immerito ad amputandam hujusmodi discipulorum suorum non necessariam contentionem: Vocavit, inquit, Jesus puerum, et statuit eum in medio eoru
Abbreviated transcription (Latin):
artificis metiebatur. In hoc itaq loco sedem sibi pa¬
rauerat: atq uixta sedem quasi collocatam cruceo
dominicam posuerat filio suo regno tradito. ipse ĩ
fano huiusmodi resedit. Illo itaq tempore eraclius
arcem tenebat. imꝑii: uir in armis strenuus. lingua
alerandri. pape. cum euento ⁊ theodolo. prb̃ro
subtraiano principe uidice aureliano. Qui rome
ecclesie episcopatum quintus post petrum annis
tuit aquam sparsionis cum sale benedici. in habi¬

Expanded text:
artificis mentiebatur. In hoc itaque loco sedem sibi paartificis mentiebatur. In hoc itaque loco sedem sibi paraverat, atque juxta ea, quasi collega Deo, crucem Dominicam posuerat. Filio suo regno tradito, ipse in fanum hujuscemodi residebat. Illo itaque tempore Gracchus arcem tenebat imperii, vir armis strenuus, lingua Alexandri papae, cum Eventio et Theodulo presbyteris sub Trajano principe, Judice Aureliano: qui Romanae Ecclesiae episcopatum, quintus post Petrum, tenuit tuit aquam sparsionis cum sale benedici in habi
Abbreviated transcription (Latin):
uastans barbarico. suo nefando sub uigareͣt domino
coli se iuberet in deum. uocariq regem. regum. ⁊ do¬
minum dominantium. Nec hoc ei suffecit solum
ad sue dampnationis interitum: uerum etiam syriam
⁊ palestinam cum sub uigasset. ⁊ egẏptum regna qͦ¬
⁊ extra. ⁊ infra limitanea glomerarentur percirculum
uastauit : incendit atq predauit. Ad sepulcrum ergo
domini cum uoluisset accedere : territus rediit. Uet
tantum ligni. salutaris partem religiosam. quam¬
regina ibi intestimonium. uirtus reliquerat asporta¬
uit. Per fecerat namq sibi turrẽm argenteam in qua
inter. lucentes gemas tronum. extruxerat aureum:
ubi solus quidrigam: ⁊ lune ⁊ stellarum imaginẽ
ad locauerat : atq per occultas fistulas aque meatꝰ
dum subterraneo specu equis in curuitu trahentibꝰ
circumacta turris fabrica moueri uidebatur: quasi
quod ammodo rugitum. tonitrui uirta possibilitatẽ

Expanded text:
vastans barbarico suo nefando subjugaret dominio, vastans barbarico suo nefando subjugaret dominio, coli se juberet ut Deum, ut vocaret se regem regum, et dominum dominantium. Nec hoc solum ei abundavit ad suae damnationis interitum, verum etiam Syriam et Palaestinam cum subjugasset et Aegyptum, regna quae extra et infra limitanea glomerabantur per circulum vastavit, incendit atque praedavit. Ad sepulcrum ergo Domini cum voluisset accedere, territus rediit; sed tamen ligni salutaris partem, quam religiosa regina ibi in testimonium virtutis reliquerat, asportavit. Fecerat namque sibi turrem argenteam, in qua interlucentibus gemmis thronum exstruxerat aureum, ubi solis quadrigam et lumen vel stellarum imagines collocaverat, atque per occultas fistulas aquae meatudum subterraneo specu equis in circuitu trahentibus, circumacta turris fabrica movere videbatur, quasi quodammodo rugitum tonitrui juxta possibilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽMroa e illo post quam constantino crueis
ontra marentium tyrannum properanti ad
bellum signum scẽ crucis. celitus fuisset ostensum.
⁊ ipse feliciter obtineret triumphum : ⁊ ab alena
iam dicti principis: matre scã crur fuisset in uenta.
atq ꝑsanitatem egrotanti. ad resuscitationem mor¬
tui. fuisset euidenti iudicio. uirtutis de clarita. regi¬
na uoti cum possefecta. ita salutare lignum fecit sec¬
cari per medium. ut ⁊ crucem constantinopoli de¬
ferret ad filium. ⁊ crucem iherosolimis tecis angen¬
consilio. scilicet ut ubi fuerat membris dominicis
abtata subplicio. ibidem glorificata ueneraretur apopu¬
lo. Multorum itaq temporum labente curriculo cũ
erigente mole. peccaminum flagellari. per mitteret
dominus populum. xp̃ianum perse uiciam paganoꝵ:
quos droę quidam prophanus ⁊ impius regnum. adep¬
tus ꝑsarum. in tantam prorumpere. est ausus propter¬
uiam ut ab incolis uicinarum: gencium quos in petu

Expanded text:
empore illo postquam, Constantino Augusto contra Maxentium tyrannum properante ad bellum, signum sanctae crucis coelitus fuisset ostensum, et ipso feliciter obtinente triumphum, ab Helena jam dicti principis matre sancta crux fuisset inventa, atque per sanitatem aegroti et resuscitationem mortui fuisset evidenter indicio virtutis declarata, regina, voti compos effecta, ita salutare lignum fecit secare per medium, ut et crucem Constantinopoli deferret ad filium, et crucem Hierosolymis thecis argenconsilio, scilicet ut ubi fuerat membris Dominicis aptata supplicio, ibidem glorifica veneraretur a populo. Multorum itaque temporum labente curriculo, cum, exigente mole peccatorum hominum, flagellari permitteret Dominus populum Christianum per saevitiam paganorum, Chosroe quidam profanus et impius regnum est adeptus Persarum, qui in tantam prorumpere est ausus proterviam, ut ab incolis vicinarum gentium, quos impetu
Abbreviated transcription (Latin):
cis.⁊ in effabilis pietanis dignatio. Quis unquam pos¬
set sꝑare. ut deus ex femina nasceretur: O in estimabił
dilectio caritatis. ut deus filium suum: pro salute
generis humani pati ꝑmiserit. sicut seribit apostolus.
etiam proprio filio suo nõ ꝑpercit deus: seo pro nob̾
omnibus rradidit illum. Quistante pietatis diuicias
nõ obtupescat : Quis ad tam in effabilem hearitatẽ
nõ contremiscat: Quis unquam posset estimare. ut
portaret᷑ manibus femineis portator orbis: Panis an¬
tor angelorum in presepe poneretur. ⁊ uita omnium
moreretur: Mortuus est enim xp̃s. propter delicta
nr̃a. ⁊ resurrẽrit propter iustificationem nostram. Oue¬
ra caritas ⁊ cara eternitas: o sumina dilectio. ⁊ summꝰ
amor. ut serius redimatur filio nõ parcitur. Initiũ sc̃ĩ¬

Expanded text:
Patris et ineffabilis pietatis dilectio! Quis unquam posPatris et ineffabilis pietatis dilectio! Quis unquam posset sperare ut Deus ex femina nasceretur? O inaestimabilis dilectio charitatis! ut Deus Filium suum pro salute humani generis pati permiserit, sicut scribit Apostolus: Etiam proprio Filio suo non pepercit Deus, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Quis tantae pietatis divitias non obstupescat? Quis ad tantam ineffabilem charitatem non contremiscat? Quis unquam posset aestimare, ut portaretur manibus feminae is portator orbis? panis antor angelorum in praesepe poneretur et vita omnium moreretur? Mortuus est enim Christus propter delicta nostra, et surrexit propter justificationem nostram . O vera charitas, et chara aeternitas! o summa dilectio et summus amor! ut servus redimatur, filio non parcitur. Au
Abbreviated transcription (Latin):
procede ⁊ regna. Et iterum. Astitit regina adertris
dei: inuestitu de aurato. Itemq. Audi filia ⁊ iude
⁊ in clina aurem tuam: quia concupiuit rer głe: spe¬
ciem tuam. Ita concupiuit rer glorie spetiem scancte
iurginis : ut in suo se clauderet. utero factus homo.
ta concilpiut rex spetiem eius : ut ex ea carnem assu¬
meret qua adam creauerat. Et item. Quid digne
dicemus. aut quid referemus. in laude tam gloriose
geiutricis dei : Sileat nunc lĩgua carnis. ⁊ eadem scã
dei genitrir. de mulceatur orguanis. Plaudent nunc
tẏmpana sonent organa. tinniant aures amantium.
lauoite om̃s gentes manibus. uibilate deo in uoce ex¬
ultationis. qm̃ dominus excelsus t̾ribilis. ⁊ rex magnus
super omnes celos. ⁊ super omnem terram eruugine.
astta. nasci dignatus est. Et creatore creatura re¬
gali. trabea carnis in dutus ex uirgine palatio uisita¬
re dignatus est mundum. O mira circa nos ommipoten

Expanded text:
procede et regna . Et iterum: Astitit Regina a dextris procede et regna . Et iterum: Astitit Regina a dextris Dei in vestitu deaurato . Item: Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam, quia concupivit rex gloriae speciem tuam . Ita concupivit rex gloriae speciem sanctae Virginis, ut in suo se clauderet ineffabiliter utero, factus homo. Ita concupivit rex speciem ejus, ut ex ea carnem assumeret, qui Adam creaverat. Et item quid digne dicamus, aut quid referemus in laudem tam gloriosae genitricis Dei? Sileat nunc lingua carnis, ut eadem sancta Dei genitrix demulceatur organis, plaudant nunc tympana, sonent organa, tinniant aures amantium. Plaudite, omnes gentes, manibus, jubilate Deo in voce exsultationis, quoniam Dominus excelsus terribilis et rex magnus super omnes coelos , et super omnem terram. Ex virgine Maria nasci dignatus est, et Creator ex creatura regali trabea carne indutus ex virginis palatio visitare dignatus est mundum. O mira circa nos omnipotentis
Abbreviated transcription (Latin):
protulit. O genitrir gloriosa. ofelicia oscula lactantis
lab is in pressa. cum inter crebra in dicia uagientis
in fancie. reptantisq ut pote. uerus erte filius tibi matͥ
alluderet. cum uerus erpatre dominus imperaret. Na¬
cus est erte: qui fecit te. Natus est exte. qui er petra
populo sicienti aquam produrit. Natus est er te qui
moysi in igne flamme rubi apparuit. ⁊ ei legem in si¬
na dedit. Natus est ex te qui uirgam aaron sine aqua
germinare fecit. ⁊ex ea fructum produrit. Erte natꝰ
est qui pedibus super mare ambulauit. ⁊ er sepulero
ut leo surręxit. ⁊ in celos uictor ascendit. Natus erte:
scanctis. Mmor est laus tua. quam dignitas tua
meretur. Intendat caritas ur̃a: dilectissimi. Hec mat̾
xp̃i : altior est celo: abisso profundior. Merito ergo
uocatur domina angelorum: tremor infernorum: ⁊
mater gentium. De ipsa enim: psalmographus in¬
quid. Spetie tua ⁊ pulcritudine tua in tende: prosꝑe

Expanded text:
protulit! O genitrix gloriosa! o felicia oscula lactantis protulit! O genitrix gloriosa! o felicia oscula lactantis labris impressa! cum inter crebra indicia vagientis infantiae reptantisque, ut pote verus ex te filius tibi matri alluderet, cum verus ex Patre Dominus imperaret. Natus ex te, qui fecit te. Natus ex te, qui ex petra populo sitienti aquam produxit. Natus est ex te, qui Moysi in igne flammae rubi apparuit, et ei legem in Sina dedit. Natus est, qui virgam Aaron sine aqua germinare fecit, et ex ea fructus produxit. Ex te natus est, qui pedibus super mare ambulavit, et ex sepulcro ut leo surrexit, et in coelos victor ascendit. Natus est exsanctis, minor est laus tua, quam dignitas tua meretur; intendat charitas vestra, dilectissimi, haec mater Christi altior est coelo: abysso est profundior. Merito ergo vocata est domina angelorum, tremor inferorum, et mater gentium. De ipsa enim Psalmographus inquit: Specie tua et pulchritudine tua, intende prospere,
Abbreviated transcription (Latin):
ut deus. Et quid mirũ est fr̃s. si de uirgine natus ẽ
đs: Qui tanti facti potentiam dubitat: dubitare
nõ potest. tamen deum esse ommipotentem. Et uerũ
est fr̃s. quia deus ommipotens est: propter quod omĩa
potest. Quomodo ergo omnipotens erit. si omuia nõ
potuerit: Set omnia potest. Et qua ratione omĩa po¬
terit. si de uirgine nõ potuit nasci : Absit fr̃s. ut cõ¬
sociemur infidelitate uideorum. qui prophetis nõ cre¬
dunt uaticinantibus. in carnationem xp̃i peruirginẽ.
tantes. se eẽ sapientiores deo. dum blasfemant deo
officio. cunctas hereses sola interemit. que gabrihelis
archangeli. dictis credidit: ideo ꝑfecta sunt ea ad nõ¬
omnia: que dicta sunt ei. Ipsa in quam. m a a⁊ a celes¬
tis porta: cuius gaudeamus natale nichil aliter quã
credendo concepit. O felir MaR ia. ⁊ om̃i laude dig¬
nissima. que talem ac tantum redemptorem nobis

Expanded text:
ut Deus. Et quid mirum est, fratres! si de virgine natus est ut Deus. Et quid mirum est, fratres! si de virgine natus est Deus? Quis tanti facti potentiam dubitat? dubitare non potest, tantum Deum esse omnipotentem. Et verum est fratres, quia Deus omnipotens est, propter quod omnia potest. Quomodo ergo omni potens erit, si omne non potuerit? sed omnia potest: et qua ratione omnia poterit, si de virgine non potuit nasci? Absit, fratres! ut concedamus infidelitati Judaeorum, qui prophetis non credunt vaticinantibus incarnationem Christi per virginem: tantes se esse sapientiores Deo, dum blasphemant Deo us officio, cunctas haereses sola interemit, quae Gabrielis archangeli dictis credidit; ideo perfecta sunt omnia a Domino quae dicta sunt ei. Ipsa, inquam, Maria coelestis porta, cujus gaudemus natali, nihil aliud quam credendo concepit. O felix Maria et omni laude dignissima, quae talem ac tantum Redemptorem nobis
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ in specie columbe. suꝑ rp̃m requieuisse uiderit : ne¬
quaquam ausus est generationem ipsam er tempore
minui: cuius nõ sum dignus ut solueret eius corri¬
giam calciamenti. Quid est enim corrigiam calciam̃¬
N. niisi ligatura misterii: in carnationis rp̃i exungine
in maculata: Ioħs itaq soluere. corrigiam calciamen¬
ti nõ ualet. quia in carnationis rp̃i misterium nec ipse
Quid engo nos multo meriti in ferioris audebimus in qͥ¬
rere: Quod nec ipsi demones angeli etiam scane¬
ti. N on dicam penetrare. sed etiam nullomodo ualet̃
pulsare: Solum hoc credamus. quia uirgo ante partũ.
iurgo in partu. uirgo post partum. perpetua. sine cor¬
ruptione carnis. sine uirili lege: sine humana consue¬
tudine uirtute sp̃s scĩ filium concepit. ⁊ peꝑit clauso
uteri claustro. qui uerus homo. ⁊ uerus đs.⁊ pro no¬
bis moreretur ut homo : ut nos redimeret ac libar&

Expanded text:
tum in specie columbae super Christum requievisse viderit, netum in specie columbae super Christum requievisse viderit, nequaquam ausus est generationem ipsam ex tempore minui, cujus non sum dignus ut solvam ejus corrigiam calceamenti . Quid est enim corrigia calceamenti, nisi ligatura mysterii incarnationis Christi ex Virgine immaculata? Joannes itaque solvere corrigiam calceamenti non valet, quia incarnationis Christi mysterium, nec ipsetum agnovit. Quid ergo nos multo meriti inferiores audebimus inquirere, quod nec ipsi daemones, angeli etiam sancti, non dicam penetrare, sed etiam nullo modo valent pulsare? solum hoc credamus, quia virgo ante partum, virgo in partu, virgo post partum perpetua, sine corruptione carnis, sine virili lege, sine humana consuetudine, virtute Spiritus sancti filium concepit, et peperit clauso uteri claustro: qui verus homo et verus Deus et pro nobis moreretur ut homo, et nos redimeret ac liberaret
Abbreviated transcription (Latin):
ma: que sine humano semine celestem scło. protulit
panem. ⁊ mundo genuit saluatorẽ. Oquam beata ma¬
ter ista: que sine contaminatione ulla concepit mundi¬
ciam. ⁊ sine dolore peperit mediciãnam. Selix in quã
mater ꝑ quam nr̃i generis reparata est uita. que de ce¬
lo dei suscepit prolem ⁊ mundo genuit liberatorem. ⁊¬
nim saluantem mirabili atq in effabili modo.⁊ oĩum
rerum ⁊ suum peperit creatorem. E lecta quippe est
uirgo integra cui fecunditas matris daretur: ⁊ facta
est fecunta mater. in qua uirginis integritas seruatur.
Si enim cogitemus uirginẽ que sine concupiscentia carnis
subcumbimus cum scriptum sit. Generationem euis
quis ennarrabit: Quod sicut de diuma rp̃i natiui
tatem. recte intelligimus: sic etiam de temporali ex uir¬
gine ortu. Ioħs etiam precussor. ⁊ babtista domini qͥ
tante dignitatis.⁊ sc̃itatis cantiq meriti fuerunt. ut spm̃¬

Expanded text:
ma, quae sine humano semine coelestem saeculo protulit ma, quae sine humano semine coelestem saeculo protulit panem, et mundo genuit Salvatorem. O quam beata mater ista, quae sine contaminatione ulla concepit munditiam, et sine dolore peperit medicinam. Felix, inquam, mater, per quam nostri generis reparata est vita: quae de coelo Dei suscepit prolem, et mundo genuit liberatorem, nim mirabili atque ineffabili modo omnium rerum et suum peperit creatorem. Electa quippe est virgo integra, cui fecunditas matris daretur, et facta est fecunda mater, in qua virginis integritas servaretur. Sic enim cogitemus virginem quae sine concupiscentia carnis succumbimus, cum scriptum sit: Generationem ejus quis enarrabit ? Quod quidem, sicut de divina Christi nativitate intelligimus recte, sic etiam de temporali ex Virgine ortu. Joannes enim praecursor et baptizator Domini, qui tantae dignitatis et sanctitatis tantique meriti, ut Spiritum sanc
Abbreviated transcription (Latin):
dem unginis alterum habetur ne recipiatur ab eccłia.¬
in certum pro certo. dubium pro uero: placer paulisꝑ
gradum. sermonis nr̃i figi. in laude hodierne nati¬
uitatis ipsius. h oc profecto ab om̃i eccłia catholica fir¬
missime tenetur. quia regali exproienie iudelicet regis
magni dauid: hodie est erorta. Reuera magna dig¬
natio est. ut in erortus die tante genitricis. laudes
domini. nõ sileat lingua carnis. Uideamus itaq fr̃s.
que sit hec uirgo tam scã: ad quam sp̃s sc̃s uenire
dignatus est. Que tam spetiosa: quam deus elegit
sponsam. Que tam casta: ut uirgo post partum. hec
dei templum: fons ille sigtus: ⁊ porta in domo domini
ditur: ut sponsus de thalamo. Exultauit ut gigas ad cur¬
rendam uiam : assummo celo egressio eius. hec est in¬
maculata coitu. fecunda partu: uirgo casta. Hec con
in dolore sed in gaudio. Hec nutrunt. ⁊ angelorum. ⁊
hominum cibum. Felix certe. ⁊ ommi laude dignissi¬

Expanded text:
dem Virginis alterum habetur; ne recipiatur ab Ecclesdem Virginis alterum habetur; ne recipiatur ab Ecclesia certum pro incerto, dubium pro vero. Placet paulisper gradum sermonis nostri figi in laude hodiernae nativitatis ipsius. Hoc profecto ab omni Ecclesia catholica firmissime tenetur, quia regali ex progenie, videlicet regis magni David, hodie est exorta. Revera magna dignatio est, ut in exortus die tantae genitricis, laudes Domini non sileat lingua carnis. Videamus itaque, fratres, quae sit haec virgo tam sancta ad quam Spiritus sanctus venire dignatus est. Quae tam speciosa, quam Deus elegit sponsam! quae tam casta, ut virgo possit esse post partum. Haec est Dei templum, fons ille signatus, et porta in domo Domini ditur, ut sponsus de thalamo: Exsultavit ut gigas ad currendam viam, a summo coelo egressio ejus . Haec immaculata coitu, fecunda partu, virgo castitate: haec concin dolore, sed in gaudio: haec nutrivit angelorum et hominum cibum. Felix certe et omni laude dignissi
Abbreviated transcription (Latin):
tinebit int̾cessio. Oquam beata dei genitrir uirgo: cuiꝰ
uens culpe ueteris: maledictionem dedit nob̾ benedic¬
cionem. Et confundens mortem donauit nob̾ uitam sẽ¬
piternam. Telix in quam uirgo. mauia : que ⁊ genitricis
dignitatem obtinuit: ⁊ pudiciciam nõ amisit. iuigmalẽ.
O quam gloriosa uirgo e⟦stta. o dignissimus ipsuis. in¬
clara exprogenie dauid regis nata. per se ipsam salutẽ
mundi cunctis credentibus. apparere fecit. O quam bene¬
dicta ⁊ uenerabilis semper uirgo. garta. dei genitrir:
cuius hodie erortus. intenebris tabescentibus. Lux uera
refulsit. Dignum itaq ualde dilectissimi : cum deuono
nia pullularunt. h ec uos lateat quod de eius natiui
tate scã liber legatur aquibus dam ubi de scribitur
meritũ genitoris. atq genitricis. eius dem uirginis
⁊ uocabulum utriusq heli uidelicet atq anna Qđ̃
opusculum a pocriphum sicut etiam de transitu eius¬

Expanded text:
tinebit intercessio. O quam beata Dei genitrix virgo! cujus tinebit intercessio. O quam beata Dei genitrix virgo! cujus vens culpae veteris maledictionem dedit nobis benedictionem, et confundens mortem donavit nobis vitam sempiternam. Felix, inquam, virgo Maridignitatem, et pudicitiam non amisit virginalem. O quam gloriosa virgo Maria! o dignissimus ipsius inclara ex progenie David regis nata, per se ipsam salutem mundi cunctis credentibus apparere fecit. O quam benedicta et venerabilis virgo semper Maria Dei genitrix, cujus hodie exortus in tenebris tabescentibus lux vera refulsit. Dignum itaque valde, dilectissimi, cum devotionnia pullularunt. Nec nos lateat quod de ejus sancta nativitate liber legatur a quibusdam, ubi describitur meritum genitoris atque genitricis ejusdem virginis, et vocabulum utriusque Heli videlicet atque Anna. Quod opusculum apocryphum, sicut etiam de transitu ejus
Abbreviated transcription (Latin):
diei celebritas dilectissimi ammonet. ut in lau¬
de semper uirginis morari debeamus. Hodie
enim nata est beata uirgo perpetua. ersemine habra¬
he : dei genitrir.ta. Unde merito letantur
arcangłi. conlaudantq omines scĩ. omnis etiam mi¬
dus congaudet. ꝑ ipsam redemptus. Igitur tam pre¬
celle. tamq gloriose. uirginis natiuitatem celebrantes.
eius patrocinium sedulo corde imploremus : cuius dñs
respiciens ueram uirginitatem. uerum etiam humili¬
tatẽ : ab angelo nunciante salutam delegit. ut con¬
ciperet ipsa auctorem castitatis amatorẽ uirginitatis.
amicum humilitatis: saluatorem mundi. qui ante¬
mundi principium in effabiliter ab ipso. deo patre ge¬
nitus est. hec in quam spetiosa: a domino electa: si
pio corde scĩtatis conspererit nos suum exortum celebra¬
cum pro nob̾ ad dominum deum nr̃m intercedere dig
netur. Quius natiuitatem sollempni celebramus obsequi¬
o: eiusdem perpetue uirginis ueniam peccaminum ob¬

Expanded text:
diei celebritas, dilectissimi, admonet ut in laude semper virginis Mariae immorari debeamus. Hodie enim nata est beata virgo perpetua ex semine Abrahae, Dei genitrix Maria. Unde merito laetantur archangeli, collaudantque omnes sancti. Omnis etiam mundus congaudet, ut per ipsam redemptus. Igitur tam praecelsae tamque gloriosae virginis nativitatem celebrantes, ejus patrocinium sedulo corde imploremus; cujus Dominus respiciens cum vera virginitate veram etiam humilitatem, ab angelo nuntiante salutare  F., salutatae detegit, ut conciperet ipsa auctorem castitatis, amatorem virginitatis, amicum humilitatis, Salvatorem mundi, qui ante principium ineffabiliter ab ipso Deo Patre genitus est. Haec, inquam, speciosa, a Domino electa, si pio corde sanctitatis conspexerit nos suum exortum celebracnetur: cujusque nativitatem solemni celebramus obsequio, ejusdem perpetuae virginis veniam peccaminum ob
Abbreviated transcription (Latin):
uie allete dei electo concordat. duodenus apłoꝵ
numerus: quos aprimis miraculorum urtuti¬
bu̾s ad conponendum deuote fidei fundamentũ: cri¬
gendumq ad huc tenere statim eccłe prouidentia
diuina. exomnibꝰ quos capiebat mundus xp̃s elegit:¬

Expanded text:
uic athletae Dei electo concordat duodenus apostolorum numerus, quos a primis miraculorum virtutibus, ad componendum novae fidei fundamentum, erigendumque adhuc tenerae statum Ecclesiae divina