comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis. atq ꝑfectõnis. ⁊ qͣnto magis sim¬
pliciores atq uisti. quiq sine detri¬
mento salutis saluatõnis tempus
modum ⁊ ordinẽ nescire potuerunt.
que tñ certa spe. ⁊ fide uti ꝓmissa
ter credunt ⁊ sꝑanti ⁊ ardent̾ desi¬
derant. formã tñ ac statũ. ne cogi¬
tare quidem uł tenuiter norũt:
Ita gͦ multi ante saluatoris ad¬
uentum deũ om̃ipotentẽ tenentes
⁊ diligentes sue salutis gͣtuitum
ꝓmissorẽ. credentes in ꝓmissione
fidelem. sꝑantes certissimũ redẽp¬
torem. in hac fide ⁊ expectatõne
saluati sũt. licet qͣndo ⁊ qͣlitꝰ. ⁊ qͦ
ordine salus repmissa fieret igno¬
rarent. Deniq beda aꝑte docet.
aꝑta om̃ia om̃ib neqͣqͣm fiusse q̃
dexpo sutura erant. qdꝰ tu quop
testimoniũ m̃ tua epła posuisti. Unum

Expanded text:
tis atque perfectionis: quanto magis simpliciores quique justi sine detrimento salutis, salvationis tempus, modum et ordinem nescire potuerunt, quae tamen certa spe et fide, uti promissa ter credunt et sperant, et ardenter desiderant, formam tamen ac statum ne cogitare quidem vel tenuiter norunt? Ita ergo multi ante Salvatoris adventum, Deum omnipotentem tenentes et diligentes suae salutis gratuitum promissorem, credentes in promissione fidelem, sperantes certissimum Redemptorem, in hac fide et exspectatione salvati sunt: licet quando, et qualiter, et quo ordine salus repromissa fieret, ignorarent. Denique Beda aperte docet aperta omnia omnibus nequaquam fuisse quae de Christo futura erant, quod tu quoque testimonium in tua epistola posuisti. « Unu
Abbreviated transcription (Latin):
dit. ⁊ qͥ uos sꝑnit me sꝑuit. Ac si
dice̾t. Iudiciũ meũ int̾ obedientes
⁊ contempnentes nõ de mea setre¬
ta traditõe. s de ur̃a publica p̃dica¬
tõe pendebit. S forte aliqͥs dicat.
Eos qͥdem qͥ nõ audierũt ⁊ si nõ de
contemptu iudicari. dampnarii
tam̃ ꝓpt̾ originale pcc̃m. a qͦ utiq
nisi ꝑ lauacrum emũdari minime
potuerũt. At u̾o̾ qͥs nesciat ⁊ alia
p̃ter bap̃m contra originale pcc̃ĩn re¬
mẽdia. antiquis nõ defuisse tẽꝑib:
Abrahe quidẽ ⁊ semini eiꝰ circũcisio¬
nis sacram̃tum. in hoc ip̃m diuini¬
tus traditũ est. In nationib u̾o qͦt¬
qͦt inuenti fideles sũt. ad ultos qͥdẽ
fide. ⁊ sacrificiis credimꝰ expiatos.
ꝑiuilis aut̃ solam ꝓfuisse. ĩmoet
suffecisse parentũ fidẽ. Porro hoc i¬
ita quidẽ usq ad baptismi temꝑa
ꝑdurasse. quo uno substituto ua¬
casse cet̾a. Querimꝰ itaq baptis¬
mi tempꝰ ex quo ceꝑit. Ey quo in¬

Expanded text:
qui vos spernit, me spernit: ac si diceret, Judicium meum inter obedientes et contemnentes, non de mea secreta traditione, sed de vestra publica praedicatione pendebit. 4. Sed forte aliquis dicat, eos quidem qui non audierunt, etsi non de contemptu judicari, damnari tamen propter originale peccatum, a quo utique nisi per lavacrum emundari minime potuerunt. At vero quis nesciat et alia praeter Baptismum contra originale peccatum remedia antiquis non defuisse temporibus? Abrahae quidem et semini ejus, circumcisionis sacramentum in hoc ipsum divinitus traditum est . In nationibus vero, quotquot inventi sunt fideles, adultos quidem fide et sacrificiis credimus expiatos, parvulis autem solam profuisse, imo et suffecisse parentum fidem. Porro hoc ita quidem usque ad Baptismi tempora perdurasse: quo uno substituto, vacasse caetera. 5. Quaerimus itaque Baptismi tempus ex quo coeperit. Ex quo, in
Abbreviated transcription (Latin):
si tm̃ tribuamꝰ uet̾ib qͣntũ nec
ioħi uendicare ualemus. Nõ utiq
fit iniuria ioħi si quid ignorasse i¬
creditur aut dicit᷑. nimirũ quod
⁊ ipe nõ diffitet᷑. S si quod p̃coni
u̾itatis negamus. contͣ p̃coniũ
u̾itatis alt̾i damus. hoc nõ tm̃ ĩ¬
iuria s ⁊ blasphemia est.⁊ plane
Amicus sponsi dubitat ⁊ q̃nt. Tu
es qͥ uenturus es an aliũ expecta¬
mus. ⁊ nos milib hoĩm certitudi¬
nem de om̃ib nr̃o indatõ cõsirma¬
mus: Nec ip̃os de se ita uet̾es sensis¬
se paucis adu̾t̾e possumꝰ. Moyses stͥ¬
bit deũ ad se loq̃ntẽ dixisse sit. Ego
⁊ nom̃ meũ adonay. nõ indicaui eiᷤᷤ.
sũbaudis sicut tͥ. Ostendit gͦ se de
dei notitia plus aliqͥd p̃cedentib
pr̃ib accepisse. Daiuid qͦ suꝑ docto¬
Suꝑ om̃s docentes me intellexi: qr
testimonia tua meditatõ mea est.
Et rursum. Suꝑ senes intelleri: qr
ꝑtransibũt ait płimi ⁊ multiplex

Expanded text:
ribuamus veteribus, quantum nec Joanni vindicare valemus. Non utique fit injuria Joanni si quis ignorasse creditur, aut dicitur: nimirum quod et ipse non diffitetur. Sed si quod praeconi veritatis negamus, contra praeconium veritatis alteri damus; non tantum injuria, sed blasphemia est, et plane Amicus Sponsi dubitat et quaerit: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? Et nos millibus hominum certitudinem de omnibus nostro mendacio confirmamus. Nec ipsos de se ita veteres sensisse, paucis advertere possumus. Moyses scribit Deum ad se loquentem dixisset nomen meum Adonai non indicavi eis , subaudi sicut tibi. Ostendit ergo se de Dei notitia plus aliquid praecedentibus patribus accepisse. David quoque supra doctoSuper omnes docentes me intellexi, quia testimonia tua meditatio mea est . Et rursum: Supra senes intellexi . Pertransibunt, ait, plurimi, et multip
Abbreviated transcription (Latin):
derit: condempnabit᷑. nimirũ ĩnu¬
ad salutem. ⁊ sine ip̃a suffice̾ nichꝰ.
Qua ꝓpt̾ ⁊ ñ martyriũ uicẽ baptismi
posse miplere concedit᷑. nõ plane hoc
te ꝓ baptismate reputet᷑. ip̃a ita in¬
fuma ⁊ inbecillis ꝑ se ent. ut quod
dare alteri ualet. sola nõ ualeat op¬
tin̾e. Et prorsus sanguiis ꝓ xp̃o ef¬
fusio magne cuiꝰdam fidei indubita¬
ta ꝓbatio est nõ deo tñ s hominib.
Q quid si d̾s qui ꝑfecto ad ꝓbandũ
quod uult nullis indiget exꝑimẽ¬
tis. eque magnam in corde cuiꝰpiã
in pace morientis inspicit fidem.
martyrio quidẽ nõ int̾rogatam. ⁊¬
martẏrio tñ ydoneam. Si recoeda¬
tus fu̾it homo necdũ se salutis ꝑ¬
cepisse mistenũ. ⁊ dolens penitẽs q
toto desid̾io expetierit. s asseqͥ mor¬
tis celeritate poccupatus neqͥuerit.
dampnabit fidelem suũ ds. damp¬
nabit inqͣm hominẽ ꝓ se etiã ꝑa¬
tum mori. Paulus dicit. Nemo po¬

Expanded text:
derit, condemnabitur : nimirum innuderit, condemnabitur : nimirum innuad salutem, et sine ipsa sufficere nihil. Quapropter etsi martyrium vicem Baptismi posse implere conceditur, non plane hoc te pro Baptismate reputetur; ipsa ita infirma et imbecillis per se erit, ut quod dare alteri valet, sola non valeat obtinere? Et prorsus sanguinis pro Christo effusio magnae cujusdam fidei indubitata probatio est, non Deo tamen, sed hominibus. Sed qui si Deus profecto ad probandum quod vult, nullis indiget experimentis, aeque magnam in corde cujuspiam in pace morientis inspicit fidem, martyrio quidem non interrogatam, martyrio tamen idoneam? Si recordatus fuerit homo, necdum se salutis percepisse mysterium, et dolens poenitensque toto desiderio expetierit, sed assequi mortis celeritate praeoccupatus nequiverit; damnabit fidelem suum Deus? damnabit, inquam, hominem pro se etiam paratum mori? Paulus dicit: Nemo po
Abbreviated transcription (Latin):
tura cõmemorat inuisibilit̾ qͥdẽ
infert. Eyhiis colligit᷑ ait inuisi¬
bilem stĩficatõem quib dam affu¬
isse. ⁊ ꝓfuisse sine uisibilib sacra¬
mentis. q̃ ꝓ tempoꝵ diu̾sitatẽ mu¬
tata sunt. ut alia tũc fiu̾nt. ⁊ alia
uisibile sacram̃tũ om̃io cõtẽpnẽ¬
dum: nã contemptor eiꝰ inuisibi¬
lit̾ scĩficari nõ potest. Ubi satis
euident̾ ostendit. fidelem ⁊ cõu̾sũ
serit baptizari: fructu pͥuari bap¬
tismatis. Ab hiis gͦ duab colũp¬
nis. augustinũ loquor.⁊ ambro¬
Cum hũs inqͣm aut errare me aut
sapere fateor. credens ⁊ ip̃e sola fide
hominẽ posse saluari. cum desid̾io ꝑ¬
cipiendi sacramentũ. si tñ pio adim¬
plendi desid̾io mors anticipans. seu
alia q̃cumq uis inuincibilis obui¬
auit. Uide etiam ne forte obhoc cum¬
saluator dicẽt. qͥ credid̾it. ⁊ baptizatꝰ
fu̾it saluus erit. caute. ⁊ uigilant̾ ñ
repetierit: Qui u̾o inqͥt nõ baptiza

Expanded text:
tura commemorat invisibiliter quidetura commemorat invisibiliter quideinfert: « Ex his colligitur, » ait, « invisibilem sanctificationem quibusdam affuisse atque profuisse sine visibilibus Sacramentis, quae pro temporum diversitate mutata sunt, ut alia tunc fuerint, et alia visibile sacramentum omnino contemnendum: nam contemptor ejus invisibiliter sanctificari 629 non potest . » Ubi satis evidenter ostendit, fidelem et conversuserit baptizari, fructu privari Baptismatis. 8. Ab his ergo duabus columnis, Augustinum loquor et AmbroCum his, inquam, me aut errare, aut sapere fateor: credens et ipse, sola fide hominem posse salvari, cum desiderio percipiendi sacramentum: si tamen pio adimplendi desiderio mors anticipans, seu alia quaecunque vis invincibilis obviarit. Vide etiam ne forte ob hoc Salvator cum diceret: Qui crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit; caute et vigilanter non repetierit, Qui vero baptiza
Abbreviated transcription (Latin):
illo cui nõ baptizato dictum est.ho¬
die mecũ eris in ꝑadiso: beatꝰ ꝙ̃pͥ¬
anus nõ leue documentũ assũmiti
mo deerat posse supplere: s etiã
fidem conu̾sionẽq cordis si for¬
te ad celebrandũ mist̾ium baptis¬
mi. in angustũs tempoꝵ succurri ñ
põt ⁊ infra. Qͣntum itaq ait. uale¬
at etiam sine uisibili sacram̃to bap¬
tismi. quod ait apłs. Corde credit᷑
ad iusticiam. ore aut̃ confessio fit ad
salutem: in illo latrone declaratũ
est S tũc inqͥt implet᷑ inuisibiłr
cum mist̾ium baptismi nõ cõtẽptꝰ
religionis: s articulus necessitatiᷤᷤ
excludit. Et quidẽ nõ ignoro retͣr¬
tare ip̃m. id quod posuerat testimo¬
niũ. de latrone minꝰq ydoneũ ad cõ¬
ꝓbandam illam sententiã confiteri.
eoq sane incertũ sit utrũ nã fu̾it
ter ꝓsequit᷑ ⁊ multiplicit̾ cõfirmati
nec uspiam nisi fallor retractasse
reꝑies. Item in alio loco augustinꝰ

Expanded text:
illo, cui non baptizato dictum est, Hoillo, cui non baptizato dictum est, Hodie mecum eris in paradiso , beatus Cyprianus, non leve documentum assumit. mate deerat posse supplere; sed etiam fidem conversionemque cordis, si forte ad celebrandum mysterium Baptismi in angustiis temporum succurri non potest. Et infra: Quantum itaque, » ait, « valeat etiam sine visibili sacramento Baptismi quod ait Apostolus: Corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem , in illo latrone declaratum est. Sed tunc, » inquit, « impletur invisibiliter, cum mysterium Baptismi non contemptus religionis, sed articulus necessitatis excludit . » Et quidem non ignoro retractare ipsum id quod posuerat testimonium de latrone, minusque idoneum ad comprobandam illam sententiam confiteri, eo quod sane incertum sit utrumne fuerit ter prosequitur, et multipliciter confirmat; nec uspiam, nisi fallor, retractasse reperies. Item in alio loco Augustinus,
Abbreviated transcription (Latin):
asserit ꝑsuaserit. nã me nõ faci¬
le fateor assentire si nõ firmior ĩ¬
oux̾it uł ratõ ad intelligendum
uł ad crẽdendum auctoritas.S mi¬
ror admõdũ si nouus iste noua¬
rũ inuentor assertdnũ. ⁊ assertor
inuentõnũ inuenire in hoc rõem
potu̾it. q̃ scõs pres latu̾it. ambro¬
sium. augustinũ. siue auctoritatẽ
eoꝵdem. auctoritate potiorẽ. Nam
si nescit ut̾q idem ꝓfecto sentit
quod ⁊ nos sentire fatem᷑. Librũ
certe ambrosii de morte ualentini¬
ani legat si nõ legit. recolat suã
legitinõ dissimulet si recolit:et
adu̾tet sine dubio scm̃ homini ñ
baptizato. ⁊ mortuo fident̾ de so¬
la flde salutẽ p̃sum̾e.⁊ tribuere ĩ¬
dubitant̾ bone uoluntati: quod
defuit facultati. Legat ⁊ augusti¬
ni de unico baptismo librũ qͣrtũ.
⁊ se uł agnoscat imprudent̾ decep¬
tum uł ꝓbet impudent̾ obstina¬
tum. Saptismi inqͥt uicem ali¬
qͣndo implere passionẽ de latrone

Expanded text:
asserit persuaserit: nam me non faciasserit persuaserit: nam me non facile fateor assentire, si non firmior induxerit vel ratio ad intelligendum, vel ad credendum auctoritas. 7. Sed miror admodum, si novus iste novarum inventor assertionum, et assertor inventionum, invenire in hoc rationem potuerit, quae sanctos Patres latuerit Ambrosium et Augustinum, sive auctoritatem eorumdem auctoritate potiorem. Nam si nescit, uterque idem profecto sensit, quod fatemur sentire et nos. Librum certe Ambrosii de morte Valentiniani legat si non legit; recolat si jam legit; non dissimulet si recolit: et advertet sine dubio, Sanctum homini non baptizato et mortuo fidenter de sola fide salutem praesumere, et tribuere indubitanter bonae voluntati, quod defuit facultati . Legat et Augustini de unico Baptismo librum quartum: et se vel agnoscat imprudenter deceptum, vel probet impudenter obstinatum. « Baptismi, » inquit, « vicem aliquando implere passionem, de latrone
Abbreviated transcription (Latin):
credit᷑ noc̾e ptc̃i contagio. nõ eti¬
am mandati p̃uaricatõ. tam diu
credendũ est antiqͣ ualuisse sacͣ¬
menta qͣidiu palam int̾dicta
nõ fuisse cõstit̾ir. An u̾o ultͣ penes
dm̃ ẽ. nõ meum diffinire. Porro
in maiori etate qͥsqͥs post uulga¬
tum ubiq baptisini remediũ re¬
nuit iam baptizari. gn̾ali origi¬
naliq macule addit.⁊ ex ꝓprio:
crimen suꝑbie displice̾ secũ portãs
uistissime dampnatõis causam:
si sic de corꝑe exire contig̾it. La¬
men sĩante exitum resipu̾it et
uolu̾it. ⁊ petierit baptizari. sed
mortis p̃occupatꝰ aiticło forte op¬
tin̾e neqͥu̾it. dũ nõ desit fides rec¬
ta. spes pia. caritas sincera. ꝓpitiꝰ
mͥ sit d̾s. quia hinc ego ob solam
aquam si defu̾t neqͣqͣm omĩo
possum desꝑare salutẽ. nec uacuã
cred̾e fidem. nec cõfund̾e spem.
nec excid̾e caritatẽ: tm̃ si aquã
nõ contemptus. s sola ut dixi
phibeat impossibilitas. Siquis
alit̾ sapit uid̾it unde sibi quod

Expanded text:
creditur peccati contagio, non etiam mandati praevaricatio; tandiu credendum est antiqua valuisse sacramenta, quandiu palam interdicta non fuisse constiterit. An vero ultra? Penes Deum est, non meum definire. Porro in majori aetate quisquis post vulgatum ubique Baptismi remedium renuit jam baptizari, generali originalique maculae addit et ex proprio crimen superbiae, duplicem secum portans justissimae damnationis causam, si sic de corpore exire contigerit. Tamen si ante exitum resipuerit, et voluerit, et petierit baptizari, sed mortis praeoccupatus articulo forte obtinere nequiverit; dum non desit fides recta, spes pia, charitas sincera: propitius sit mihi Deus, quia huic ego ob solam aquam, si defuerit, nequaquam omnino possum desperare salutem, nec vacuam credere fidem, nec confundere spem, nec excidere charitatem: tantum si aquam non contemptus, sed sola, ut dixi, prohibeat impossibilitas. Si quis aliter sapit, viderit unde sibi quod
Abbreviated transcription (Latin):
ripiente baptismate nõ aud̾e̾t. ⁊
baptismũ. qm̃ ãdhuc lateret ñ
sucturreret. Forsan dormiebat eo
tempis d̾s: nec fuit interĩ qͥ redi¬
meret. neq qͥ saluũ fac̾e̾t: Satis¬
ꝓfecto ex hiis qͣntũ reor apparet
qd̾ dampnatõ nõ baptizatoꝵ. et
frustratõ circũcisoꝵ ⁊ euacuatio
sacrifitioꝵ. q̃ forte contͣ origia¬
le ꝑtc̃m ritus obseruabat antiqꝰ.
gn̾alit̾ iam tũc minime cepit¬
qũ nichodemo clam dictum esti nisi
quis renatꝰ fu̾it ex aqua ⁊ spu stõ.
nõ intrabit in regnũ celoꝵ. s nec¬

Expanded text:
ripiente Baptismate non auderet: et ripiente Baptismate non auderet: et Baptisma, quoniam adhuc lateret, non succurreret Forsan dormiebat eo tempore Deus, nec fuit interim qui redimeret, neque qui salvum faceret. CAfecto ex his, quantum reor, apparet, quod damnatio non baptizatorum, et frustratio circumcisorum, et evacuatio sacrificiorum, quae forte contra originale peccatum ritus observabat antiquus, generaliter jam tunc minime coepequando Nicodemo clam dictum est: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non intrabit in regnum coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
loqͥum. Qnta aut̃ putas obisse
interĩ. ut de gentib taceã milia
curuncisoꝵ cum nec dũ in lucẽ ꝓ¬
dierit quod de baptismo tũc in
tenebris dicebatur. Quid igit᷑.
Dampnatos illos om̃s dicimꝰ quia
baptizati nõ sunt. fit gͦ inuiria
antiquo illi dei eque mandato. si no¬
ut p̾desse deinceps nõ ualeret. Et
quidem qͣm longe post publice p̾di¬
catum ⁊ clamatũ suꝑ tecta fiusse. si
eb iohis baptiste regnũ deloꝵ uim
patit᷑ si p̃cipue tũc temꝑis contigis¬
se constit̾it. huiꝰ cemõdi regno uio¬
ientam int̾clusionẽ qͣlis quidẽ nec
ante fu̾it nec post futura sit. San¬
cito qͥppe noui misterii decreto. s
adhuc secreto. quisnam q̃so mori¬
entib interĩ ad regnũ paret accessuᷤ.
dum ⁊ uetus iam deficit. qm̃ a no¬
nit. qm̃ dum nescit᷑ uouũ p̃cipitur.
O infelicissima illa temꝑa q̃ sola a
scłis om̃i penitus salutis remedio
uacua tͣnsierũt. dum ⁊ cirruncisio
q̃ illo usq uiguerat ꝓdẽe iam sũb¬

Expanded text:
loquium. Quanta autem putas obisse interim ut de gentibus taceam millia circumcisorum, cum necdum in lucem prodierit quod de Baptismo tunc in tenebris dicebatur? Quid ergo? damnatos illos omnes dicimus, quia baptizati non sunt? Fit ergo injuria antiquo illi Dei aeque mandato, si nout prodesse deinceps non valeret. Et quidem quam longe post puta; publice praedicatum et clamatum super tecta fuisse: Si ebus Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur , si praecipue tunc temporis contigisse constiterit hujuscemodi a regno violentam interclusionem, qualis quidem nec ante fuerit, nec post futura sit? Sancito quippe novi mysterii decreto, sed adhuc secreto; quisnam, quaeso, morientibus interim ad regnum patet accessus, dum et vetus jam deficit, quoniam a nonit, quoniam, dum nescitur, non percipitur? O infelicissima illa tempora! quae sola a saeculis omni penitas salutis remedio vacua transierunt, dum et circumcisio quae illo usque viguerat, prodesse jan sub
Abbreviated transcription (Latin):
arthangłm uirginẽ salutare.⁊ par¬
tum nũtiare diuinũ: Si quidem
qd̾ p̃electa fu̾it bethleem natiui¬
tati. ierłm passioni. etiã sic aꝑte
ceptõi. nõ tñ similit̾ ut arbitror
aliquod inuenit᷑ de scripturis testi¬
moniũ. Nam quod legit᷑. qm̃ na
zareus uocabitur.⁊ ꝓfecto euͣn¬
gli̾sta. qͥ hoc de ꝓph̾a sumit. nõ
tam ad conceptõem qͣm ad educa¬
tionem refeni. satis euident᷑ ostẽ¬
dit. q̃d illo uidelicet ex egypto
reportatꝰ fu̾it illucq nutritus.
Deniq iudei ad nichodemũ struta
nõ surgit. Et quidẽ scienti legem
loq̃bant᷑ ⁊ qͥ magist̾ erat in isrł.
Nichilq facile ignoraret ex om̃ib.
⁊ tam̃ tota fidutia instabant mõ¬
strantes scripturas nõ loqͥ xp̃m ue¬
nire a galilea cuiꝰ nazareth ciui¬
tas eẽ cognoscit᷑. Plus sane ad ma¬
nũ fuit eis testimoniũ de ꝓpħa ex
quo regi locum sciscitanti natiui¬
tatis incũctant̾ bethleem respon¬
derũt. Itaq xp̃c in bethleem natꝰ¬

Expanded text:
inem salutare, et partum nuntiare divinum? Siquidem quod praeelecta fuerit Bethlehem nativitati, Jerusalem passioni; etiam sic apertceptioni, non tamen similiter, ut arbitror, aliquod invenitur de Scripturis testimonium. Nam quod legitur, Quoniam Nazaraeus vocabitur , profecto evangelista, qui hoc de propheta sumit, non tam ad conceptionem, quam ad educationem referri satis evidenter ostendit, quod illo videlicet ex Aegypto reportatus fuerit, illicque nutritus. Denique Judaei ad Nicodemum, Scrutara a Galilaea non surgit . Et quidem scienti legem loquebantur, et qui magister erat in Israel, nihilque facile ignoraret ex omnibus: et tamen tota fiducia instabant, monstrantes Scripturas non loqui Christum venire a Galilaea, cujus Nazareth civitas esse cognoscitur. Plus sane ad manum fuit eis testimonium de propheta, ex quo Regi locum sciscitanti nativitatis, incunctanter Bethlehem responderunt. Itaque natus in Bethlehem
Abbreviated transcription (Latin):
ualet auditus: ꝓfecto inexcusa¬
bilis est. ⁊ contemptus. Multa peo¬
fecto scienda nescunt᷑. aut sciendi ĩ¬
cura. aut discendi desidia. aut u̾e¬
cundia inqͥrendi. Et quidẽ huiꝰmo¬
di ignorantia nõ habet excusatoem.
S nũquid forte tale est hoc quod
inqͥsitum humano posset adici ma¬
uestigare consilum: nisi cui ip̃e
uolu̾it reuelare. Audi deniq ip̃m.
Si nõ uenissem ait. ⁊ locutus cum¬
eis nõ fuissem pcc̃m nõ haberenti
Non dicit simplicit̾. ⁊ locutꝰ nõ fu¬
issem:. s int̾serens eis. ⁊ locutus eis
inqͥt nõ fuissem: ostendens sine
dubio nõ ante censeri in excusa¬
biles de contemptu. qͣm ad ip̃oꝵ
usq notitiã iussio ꝑueniret. Nã
silocutus quidem fuisset. s nõ eis
inobedientie culpã ignorantia ni¬
chilominꝰ excusaret. Nũc aut̃ inqͥt¬

Expanded text:
ulari non valet auditus, profecto inexcusaulari non valet auditus, profecto inexcusabilis est et contemptus. 3. Multa profecto scienda nesciuntur, aut sciendi incuria, aut discendi desidia, aut verecundia inquirendi. Et quidem hujusmodi ignorantia non habet excusationem. Sed numquid forte tale est hoc, quod inquisitum humano possit addisci mainvestigare consilium, nisi cui ipse voluerit revelare? Audi denique ipsum. Si non venissem, ait, et locutus eis non fuissem, peccatum non haberent. Non dicit simpliciter. Et locutus non fuissem; sed interserens eis, et locutus eis, inquit, non fuissem: ostendens sine dubio non ante censeri inexcusabiles de contemptu, quam ad ipsorum usque notitiam jussio perveniret. Nam si locutus quidem fuisset, sed non eis; inobedientiae culpam ignorantia nihilominus excusaret. Nunc autem, inq
Abbreviated transcription (Latin):
deret. docẽbat quod dcceret. nõ quod
exig̾i̾t ⁊ absentĩb nõ unde p̃stride¬
ret ⁊ hiis qͥ nõ audierant. Ualde
qͥtre inuiste exigit᷑ obẽditio ubi ñ
p̃cessit auditõ. Neq enim tale. est
hoc quod ⁊ abst ꝓmulgatõe natu¬
ralis lex ignorare nõ sineret. qͣle
ũbi gr̃ã illud est. Quod tͥ ñ uis
fieri alii ne fec̾is. Facti enim ma¬
gio quodam modo esti ⁊ nõ natura¬
le mandatum. Que nã enĩ natura
sĩbili nõ fu̾it elemento: Sacram̃¬
tum dei altissimi est suscipiendũ
nõ discutiendũ. uen̾andũ nõ diiu¬
dicandum. fide sortitũ. nõ inna¬
tum. traditõe sancitũ. nõ ad ĩuẽ¬
tũ rõne. Porro fidem necesse est ut
audiret᷑: Uide aut̃ quomͦ huc re¬
fugit apłs. ⁊ de solo auditu cõuin¬
cit incredulos. S dico inqͥt. Nũ¬
quid nõ au̾dierũt: At si dicat.
Excusari potͤant si nõ audissent.
Ubi enĩ nõ est lex: nec p̃uaricatõ.
Nunc u̾o cũ in oẽm t̾ram exierit

Expanded text:
od exigeret et ab absentibus, non unde praescriberet et his qui non audierant. Valde quippe injuste exigitur obeditio, ubi non praecessit auditio. Neque enim tale est hoc, quod et absque promulgatione naturalis lex ignorare non sineret, quale, verbi gratia, illud est: Quod tibi non vis fieri, alii ne feceris . Factitium magis quodammodo est, et non naturale mandatum. Quaenam enim natura sibili non fuerit elemento? Sacramentum Dei Altissimi est suscipiendum, non discutiendum; venerandum, non dijudicandum; fide sortitum, non innatum; traditione sancitum, non adinventum ratione. Porro fidem necesse est ut audiretur? Vide autem quomodo huc refugit Apostolus, et de solo auditu convincit incredulos. Sed dico, inquit, Nunquid non audierunt? ac si dicat: Excusari poterant, si non audissent. Ubi enim non est lex, nec praevaricatio. Nunc vero cum in omnem terram exierit
Abbreviated transcription (Latin):
ta necdũ uulgata necdũ audita
p̃dicatõ est. ⁊ iuxta pigri ac neꝗͣ
serui sententiã tam durus ẽ dñs
ut necdum sata iam met̾e uelit
⁊ nõ sparsa collig̾e: Absit. S au¬
di magis huiꝰ rei u̾itatẽ. Qui unꝰ
est magister in celo ⁊ in t̾ra ei qͥ

Expanded text:
ta, necdum vulgata, necdum audita ta, necdum vulgata, necdum audita praedicatio est: et juxta pigri ac nequam servi sententiam tam durus est Dominus, ut necdum sata jam metere velit, et non sparsa colligere? Absit. Sed audi magis hujus rei veritatem. Qui unus est Magister in coelo et in terra, ei qui
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nescientib adhuc uoluntatẽ dñi sui:
Non gentẽ ignorantẽ. ⁊ uistam. ut cũ
ethnico loqͣmur debuit. int̾fice̾ deuo
Quis itã saprat: Non equidẽ uite
concordat auctori morte nimirũ quã
t̾minare uen̾at. uti mox in mitio ui¬
arũ suarũ ad p̃uiditiũ scli celeste ad¬
huc recentissimũ iguorantes edictũ.
Ne fas est ꝓfecto sentire de oĩm lar¬
gitore bonoꝵ qd̾ tam malum pͥnci¬
piũ dederit adueniens. Minime ꝓr¬
sus io ego cuipiam de xp̃o afsenseri.
quod magis ab antixp̃o m̾ito formi¬
dat᷑. qr uidelicet ⁊ ip̃e ꝑauent sagi¬
tam suã in pharetra. ut sagitaret
in obscuro rectos corde. Qͣnti nãq
interĩ toto orbe nõ baptizati mori¬
unt᷑ ꝓfecto ignorantes quid cũ ni¬
chodemo noctu ih̾i secretoq cõfabu¬
letur. Quid gͦ: Necdum lex ꝓmul¬
gatur. ⁊ iam p̃uaricantes tenẽ¬
ꝗͣ nõ audierũt: Nuomͦ u̾o audiẽt
sine p̾dicante: Quomͦ aut̃ p̃dica¬
bũt nisi mittant᷑. Necdum iniũc¬

Expanded text:
 ne scientibus adhuc voluntatem Domini sui? Num gentem ignorantem et justam ut cum etnicho loquamur debuit interficere Deus? Quis ita sapiat? Non equidem vitae concordat Auctori, morte nimirum, quam exterminare venerat, uti mox in initio viarum suarum ad praejudicium saeculi, coeleste adhuc recentissimum ignorantis edictum. Nefas est profecto sentire de omnium largitore bonorum, quod tam malum principium dederit adveniens Minime prorsus id 626 ego cuipiam de Christo assenserim, quod magis ab Antichristo merito formidatur, quia videlicet et ipse paraverit sagittam suam in pharetra, ut sagittaret in obscuro rectos corde. 2. Quanti namque interim toto orbe non baptizati moriuntur, profecto ignorantes, quid cum Nicodemo Jesus noctu secretoque confabuletur? Quid ergo? necdum lex promulgatur, et jam praevaricantes tenent? quomodo vero audient sine praedicante? quomodo autem praedicabunt nisi mittantur? . Necdum injunc
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ opponiniꝰ sententias ac u̾ba ꝓ¬
ferimus ⁊ nõ nr̃a. Non enim sapi¬
entiores sumꝰ qͣm pr̃es nr̃i. Habũ¬
cet sane in suo sensu qui uult qͣn¬
tum uult dũmͦ nos modo patiatur
in scͥpturarum sensib habundare.
quomͦ dicit apłs. Non qͥd̾ suffici¬
entes simus cogitare aliquid a no¬
bis tamꝗͣ ex nobis s sufficientia
asserere nescio quẽ. nã nõ nomina̾
ex quo pͥmũ dictum a dño legitur.
nisi qͥs renatus fu̾t ex aqua ⁊ spu
sc̃d nõ intrabit in regnũ celoꝵ. ex
eo neminẽ absq eõdem ꝑcepto a¬
a actu alit̾ uisibili sacram̃to uł eiꝰ
uice martỹrio ullatenꝰ potuisse
saluati. S ⁊ si forte illud qͥspiam
cũ uera fide. ⁊ contritõe cordis ex¬
peteret. s p̃uentꝰ mortis artidõ
asseqͥ quod cuperet nõ ualeret. ta¬
men omĩo dampnari. Ubi pͥmo de
temꝑis quidẽ p̃fixione durũ nimis
austerũq uldet᷑. ut uidelicet u̾bũ
adhuc absconditum palam iͥ  no¬
ceat. ⁊ ante uidex feriat qͣm mine¬

Expanded text:
ponimus sententias, ac verba proferimus, et non nostra: nec enim sapientiores sumus quam patres nostri. Abundet sane in suo sensu qui vult quantum vult, dummodo nos patiatur in Scripturarum sensibus abundare, quomodo dicit Apostolus: Non quod sufficientes simus cogitare aliquid a nobis, tanquam ex nobis; sed sufficientiasserere nescio quem nam non nominas ex quo primum dictum a Domino legitur: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non intrabit in regnum coelorum , ex eo neminem absque eodem percepto actualiter visibili sacramento, vel ejus vice martyrio, ullatenus potuisse salvari; sed etsi forte illud quispiam cum vera fide et contritione cordis expeteret, sed praeventus mortis articulo assequi quod cuperet non valeret, tamen omnino damnari. Ubi primo de temporis quidem praefixione durum nimis austerumque videtur, ut videlicet verbum adhuc absconditum palam jam noceat, et ante judex feriat quam mine
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃m hugonem de scõ uictore
i tibi uideor tardiꝰ. lxxuiii.
rescripsisse scito me tarde qͦ
accepisse ad quod rescriberem.
sam quod miseras nõ cõtinuo ad
me usq ꝑlatum est. s pontiniaci
diu ẽẽ retentũ. Porro ubi accepi mo¬
ram minime feci in rescribendo.i
Cet̾m ĩd breuiꝰ qͣm tua forte depos¬
cebat intentõ: s nõ plane qͥd̾ qͣm
mea octupatõ sin̾e̾t. Curaui tñ ne
te ut. cũq lateret quicqͥd suꝑ in
t̾rogatis ego sentirem. tuo sane
eadem mea sensa ⁊ ocio ⁊ ingenio
pleniꝰ astruenda relinquens. si tia
oport̾e cognou̾s. Neo dubito ad
manũ tͥ ẽẽ ratõeo cerras. ⁊ cõgru¬
as auctoritates: quib facile id
possis. Is gͦ cuiꝰ me respond̾e asser¬
tõnib iubes. ⁊ nom̃ taces. tͥ no¬
uerit a me suꝑ consultis. quod
sentio dictum. nõ sibi cõtrãdic¬
tum. etiam siquid alit̾ ab ip̃o
sapimus. Nam si uerũ nos sa¬
pimus uentas ei cõtradiat nõ.
nos. S enim si nõ confundit᷑ acqͥ¬

Expanded text:
 Hugonem de Sancto Victore. Si tibi videor tardius rescripsisse, scito me tarde quoque accepisse ad quod rescriberem. Nam quod miseras, non continuo ad me usque perlatum est, sed Pontiniaci diu ante retentum. Porro, ubi accepi, moram minime feci in rescribendo. Caeterum id brevius quam tua forte deposcebat intentio, sed non plane quam mea occupatio sineret. Curavi tamen ne te utcunque lateret quidqterrogatis ego sentirem, tuo sane eadem mea sensa et otio, et ingenio plenius astruenda relinquens, si ita oportere cognoveris. Nec dubito ad manum tibi esse rationes certas, et congruas auctoritates, quibus facile id possis. Is ergo, cujus me respondere assertionibus jubes, et nomen taces, tibi noverit a me super consultis quod sentio dictum, non sibi contradictum, etiamsi quid aliter ab ipso sapimus. Nam si verum nos sapimus, veritas ei contradicit, non nos. Sed enim si non confunditur acqu
Abbreviated transcription (Latin):
aiebat. Ego palam locutus sũ mũ¬
do.⁊ in octulto locutus sum nichil.
Non q̃d̾ suos domesticos multa in
occult᷑a pͥuatimq nõ docu̾it. s
q̃d̾ tamqͣm nichilũ interĩ reputa¬
ret. ⁊ nec penã nec p̃miũ ea ag̾e̾
q̃ in secreto tradebat iudicaret do¬
nec de mẽdio fierent ⁊ ꝓdirent ĩ
lumine. Deniq ⁊ dicebat. Quod
dico m tenebris dicite in lumine.
ut nu̾to uidelicet iam aũdien¬
tib obedientie uł m̾itum astrib̾et¬

Expanded text:
aiebat: Ego palam locutus sum mundo, et in occulto locutus sum nihil . Non 627 quod suos domesticos multa in occulto privatimque non docuerit: sed quod tanquam nihilum interim reputaret; et nec poenam, nec praemium ea agere quae in secreto tradebat, judicaret, donec de medio fierent, et prodirent in lumine. Denique et dicebat: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine ; ut merito videlicet jam audientibus obedienti
Abbreviated transcription (Latin):
trum loquor ⁊ paulũ: quos itiq
in uicario ⁊ successore suo euge¬
nio siuis sedib ⁊ edĩb effugastiꝰ.
Reconciliamini inqͣm orbis pͥn¬
cipib. ne forte incipiat ꝓ eis
pugnare orbis terre cont᷑ insen¬
satos. An nescitis qr hiis offen¬
sis nichil omio ualetis. hiis ꝓ¬
pitiis nichil om̃io timetis: Non
inqͣm timebis sub hoꝵ tutela
milia ppłi circundantis te. urbs
inlita ciuitas fortiũ. Reconcili¬
sti in quo ⁊ ꝑsistis. Reconcilia
in testimoniũ erit. s ⁊ ip̃i apłi ⁊
martỹres tui stabũt m̃ magna
constantia adu̾sus eos qͥ se an¬
gustiau̾nt.⁊ qͥ abstulerũt labo¬
res illoꝵ. S iam finẽ loquendi
om̃s parit̾ aũdiamꝰ. Annũtiaus
tatem nõ tacui. Hortatus sum
ad meliora. suꝑest ut aut de ur̃a
citius correptõe letemur. aut
de iusta imminenti dãpnatõe
certi inconsolabilit̾ lugeamus.
Arescentes. ⁊ thabentes p̃ timo¬
re ⁊ expectard̃e que superueniẽt

Expanded text:
trum loquor et Paulum, quos utique trum loquor et Paulum, quos utique in vicario et successore suo Eugenio suis sedibus et aedibus effugastis. Reconciliamini, inquam, orbis principibus, ne forte incipiat pro eis pugnare orbis terrae contra insensatos. An nescitis quia his offensis nihil omnino valetis, his propitiis nihil omnino timetis? Non, inquam, non timebis sub horum tutela millia populi circumdantis te, urbs inclyta, civitas fortium. Reconcilisti, in quo et persistis. Reconciliarin testimonium erit: sed et ipsi Apostoli et martyres tui stabunt in magna constantia adversus eos qui se angustiaverunt, et qui abstulerunt labores eorum. Sed jam finem loquendi omnes pariter audiamus. Annuntiavi ritatem non tacui, hortatus sum ad meliora: superest ut aut de vestra citius correctione laetemur; aut de justa imminenti damnatione certi, inconsolabiliter lugeamus, arescentes et tabescentes prae timore et exspectatione, quae supervenient
Abbreviated transcription (Latin):
cruciatu pcordioꝵ. a tortionib ius¬
cerum. Agnoscis ne iam qr non
om̃s pacifici. qui domestici. nec
om̃s amici qui uident᷑. Et si ali¬
as noueramꝰ. s nũc ꝑ te manife¬
stius edocemur: onmẽ u̾itatẽ illiꝰ
sermonis dñi quẽ dixit. qm̃ ini¬
mici hõis domestici eius. Ueh frĩ
a fr̃ẽ in medio tui: ⁊ filiis a paren¬
tib. Ueh nõ a głãdiis s a labiis
iniqͥs.⁊ a lingua dolosa. Usq quo
male in malo uos alt̾utrũ cõfor¬
tatis. ⁊ gladiis labioꝵ inuic̃e ster¬
nitis. inuitem ꝑditis. ut ab ĩuicẽ
consumamini. Congregamini e
pastorem ⁊ ep̃m animarũ uestrarũ.
Redite p̃uaricatores ad cor. Mͦo
loquor nõ qͣiͣ hostiis cõuitians. s
qͣsi amirus obiurgans. Habet ue¬
ra amicicia nõ nũqͣm obiurga¬
tionẽ. adulatõem nũqͣm. S iũ
gimus ⁊ obsetratoẽm. Obsecra¬
mus ꝓ xp̃o reconciliamini deo.
reconciliamini pͥncipib ur̃is. pe¬

Expanded text:
cruciatu praecordiorum, a tortionibus viscruciatu praecordiorum, a tortionibus viscerum. 5. Agnoscisne jam quia non omnes pacifici qui domestici, nec omnes amici qui videntur? Et si alias noveramus, sed nunc per te manifestius edocemur omnem veritatem illius sermonis Domini, quem dixit: Quoniam inimici hominis domestici ejus. . Vae fratri a fratre in medio tui, et filiis a parentibus! vae non a gladiis, sed a labiis iniquis et a lingua dolosa! Usquequo male in malo vos alterutrum confortatis, et gladiis labiorum invicem sternitis, invicem perditis, ut ab invicem consumamini? Congregamini, Episcopum animarum vestrarum. Redite, praevaricatores, ad cor. Quod loquor, non quasi hostis convicians, sed quasi amicus objurgans. Habet vera amicitia nonnunquam 242 objurgationem, adulationem nunquam. 6. Sed jungimus et obsecrationem. Obsecramus pro Christo, reconciliamini Deo, reconciliamini principibus vestris, Pe
Abbreviated transcription (Latin):
tere reu̾tere simamittis. reu̾t̾e ad cor
tuũ. agnosce iam ułsero. quẽ qͣn¬
t̃a a quib patiaris uł passa sis. Re¬
cordare qua causa. quo fine. ꝑ qͦs
⁊ in quos usus nõ longe ante hos
quid in ip̃is altarib ⁊ altariũ ua¬
sis. quicquid in ip̃is sacris ymagi¬
nib auri ⁊ argenti reperiri tũc po
Porro decor domꝰ dñi irrecuꝑabili¬
terperiit. Et nũc quid tͥ uisum
est iterare malitiã. innouare de¬
nuo suꝑ te dies malos: Quud mͦ ul
tucri amplioris uł certioris spei arri¬
det tͥ: Nisi qd̾ in eo nouissima tua
cernuntur in captiora pͥorib. quod
s etiã de clero. ⁊ de pͥncipib ñ nul¬
li ꝑ orbem in scismate illo fauerũt
t̃. Nũc u̾o sicut manus tue contra
om̃s: sic manus omniũ cõtͣte. Illũ¬
dus est a sanguine tuo mundus
om̃is p̃ter te solam ⁊ filios tuos qͥ
in te sũt. Ueh gͦ nũc tͥ pple̾ miserã¬
de.⁊ ueh duplo qͣm ante. nõ ab ex¬
teris nationib. nõ a feritate bar

Expanded text:
tere, revertere, Sunamitis, revertere ad cor tuum: agnosce jam vel sero, quae, quanta, a quibus patiaris, vel passa sis. Recordare qua causa, quo fine, per quos, et in quos usus, non longe ante hos Quidquid in altaribus et in altarium vasis, quidquid in ipsis sacris imaginibus auri et argenti reperiri tunc potPorro decor domus Domini irrecuperabiliter periit. Et nunc quid tibi visum est iterare malitiam, innovare denuo super te dies malos? Quid modo vel lucri amplioris, vel certioris spei arridet tibi? nisi quod in eo novissima tua cernuntur incautiora prioribus, quod sed etiam de clero, et de principibus nonnulli per orbem in schismate illo faverunt tibi: nunc vero sicut manus tuae contra omens, sic manus omnium contra te. Mundus est a sanguine tuo mundus omnis, praeter te solam, et filios tuos qui in te sunt. Vae ergo nunc tibi, popule miserande, et vae duplo quam ante, non ab exteris nationibus, non a feritate barb
Abbreviated transcription (Latin):
laborem nõ reputaturus qͣmuis corꝑe
infumus. ⁊ debilis ꝓ ur̃a exhortatõe
⁊ salute. Interim aut̃ sic state in dño
Reñi sicut. cepistis. ⁊ accepistis ano¬
tiam hospitalitati. qr ꝑ hanc multi
placuerũt d̾o. Abraham pat̾ ur ꝓ stu
dio scõ quod in suscipiendis ꝑegiinis
habere solitus erat angłos hospites
susciꝑe meruit. Similit̾ ⁊ loch ne¬
de eoꝵ susceptõe exultauit. Et uos
simili forma nõ angłos s dñm ange¬
loꝵ suscipite. in ꝑegͥnis. pascite in
egenis. oꝑcte iñ nudis. iusitate in

Expanded text:
laborem non reputaturus, quamvis corpore laborem non reputaturus, quamvis corpore infirmus et debilis, pro vestra exhortatione et salute. Interim autem sic state in Do sicut coepistis et accepistis a notiam hospitalitati, quia per hanc multi placuerunt Deo. Abraham pater vester pro studio sancto quod in suscipiendis peregrinis habere solitus erat, angelos hospites suscipere meruit . Similiter et Loth nede eorum susceptione exsultavit . Et vos itaque simili forma non Angelos, sed Dominum Angelorum suscipite in peregrinis, pascite in egenis, operite in nudis, visitate in
Abbreviated transcription (Latin):
nifestata aut̃ nõ solũ in sermo¬
ne s etiam iñ uircute. dep̃hen si
sũt lupi qui uenientes ad uos
uestimentis ouiũ deuorabant
plebem ur̃am sicut escam paniꝰ.
sicut oues occisionis dep̃hense
uulpes. que demoliebant᷑ p̃cio¬
sissimam umeam dnũ. ciuitatẽ
ur̃am. Dep̃hense s nõ compee¬
hense. Propt̾ea dilectissimi ꝑ¬
sequimii ⁊ comp̃hendite eos
⁊ nolite de siste donec penitus
deꝑeant. ⁊ diffugiant de cũctis
finib ur̃is. qr nõ est tutũ dormi¬
re uicinis serpentib. Sedent in
in sidis cum diuitĩb inoctultis
ut int̾ficrant innocentes. fures
rati ad subu̾tendũ. plane macu¬
latores fame ur̃ez corruptores fi¬
dei nr̃e. sorrumpũt bonos moreᷤ
colloquia mala. Presertim taliũ
sermo sicut dicit beatus apłs ser¬
pit ut cancer. Quis dabit mͥ ut
habeam oportunitatẽ semel ad¬
huc ueniendi ad uos: Nam uo¬
luntatem habeo si quomͦ possim
m̃ uoluntatẽ dm̃ sed̾o uidere uos.

Expanded text:
nifestata autem non solum in sermonifestata autem non solum in sermone, sed etiam 239 in virtute, deprehensi sunt lupi, qui venientes ad vos in vestimentis ovium, devorabant plebem vestram sicut escam panis, sicut oves occisionis: deprehensae vulpes, quae demoliebantur pretiosissimam vineam Domini, civitatem vestram; deprehensae, sed non comprehensae. Propterea, dilectissimi, persequimini et comprehendite eos, et nolite desistere, donec penitus depereant, et diffugiant de cunctis finibus vestris, quia non est tutum dormire vicinis serpentibus. Sedent in insidiis cum divitibus in occultis, ut interficiant innocentes. Fures rati ad subvertendum, plane maculatores famae vestrae, corruptores fidei vestrae. Corrumpunt bonos mores colloquia mala : praesertim talium sermo, sicut dicit beatus Apostolus, serpit ut cancer 2. Quis dabit mihi ut habeam opportunitatem semel adhuc veniendi ad vos? Nam voluntatem habeo, si quo modo possim in voluntate Domini secundo videre vos,
Abbreviated transcription (Latin):
dexc̾a cooꝑante. In quib p̃cipu¬
us est uenerabilis ostiensis ep̃c
homo qui magna fecit misrł. ⁊
uictoriam dedit eccłie sue. in mul¬
tis ꝑ illũ dñs om̃ps. Tua int̾est
uir inclite honori fice susciꝑe illũ
⁊ eos qui cum ip̃o sunt. ac ne tã¬
tus labor tantoꝵ uiroꝵ ꝓ tua
potissimũ tuoꝵq salute suscep¬
tauimus. ⁊ delectari sumus iñ
hiis que dicta sũt nõbis ab illo
de constantia ⁊ sinceritate fidei
nr̃e in deũ. de ꝑseu̾antiã dilec¬
rõnis ⁊ deuotionis in nos. deze¬
io ⁊ odio adu̾sus hereticos. ita
ut qͥsq nr̃m m̾ito dic̾e possit
Nonne qui oderũt te dñe ode¬
ram ⁊ suꝑ inimicos tuos tabes¬
cebam. ꝑfecto õdio õderam il¬
los. inimici facti sũt mͥ. Gr̃as
agimus d̾o. qr nõ fuit otiosuᷤᷤ
aduentus nr̃ ad uos. Eti mo¬
ra quidem breius apũd uos. s
nõ infructuosa. Ueritate nimi¬
rum ꝑ uos manifestata. ma-¬

Expanded text:
dextera cooperante. In quibus praecipudextera cooperante. In quibus praecipuus est venerabilis Ostiensis epischomo qui magna fecit in Israel, et victoriam dedit Ecclesiae suae in multis per illum Dominus omnipotens. Tua interest, vir inclyte, honorifice suscipere illum, et eos qui cum ipso sunt; ac ne tantus labor tantorum virorum, pro tua potissimum tuorumque salute susceptavimus, et delectati sumus in his quae dicta sunt nobis ab illo de constantia et sinceritate fidei vestrae in Deum, de perseverantia dilectionis et devotionis in nos, de zelo et odio adversus haereticos, ita ut quisque vestrum merito dicere possit: Nonne qui oderunt te, Domine, oderam, et super inimicos tuos tabescebam? Perfecto odio oderam illos, et inimici facti sunt mihi . Gratias agimus Deo, quia non fuit otiosus adventus noster ad vos. Et mora quidem brevis apud vos, sed non infructuosa. Veritate nimirum per nos manifestata, ma
Abbreviated transcription (Latin):
ori ppłi uł ab aliqua matronarũ:
id lũdendo aleis aut certe inusus
turpiores turpiter effundebat.Fre¬
quent̾ siquidẽ post diurnũ ppłi
plausum: nocte insetuta cũ m̃etri¬
cib inuentus est p̾dicator insignis.
⁊ int̾dũ etiã cũ cõiugatis Inquire
si placet uir nobilis quomͦ de lau¬
sana ciuitate exierit. quomͦ de
cenomannis. quomͦ de pictaui. qͦ¬
mͦ de burdegali. neo patet ei uspi¬
am reu̾sionis aditus ut pote qui
feda post ubiq reliquerit. uestigia.
Tu de tali arbore taindẽ bonos spe¬
rabas fluctus: Terre ꝓfecto inqua
est fecit fecere odorem in uniu̾¬
sa t̾ra. qr nõ potest uxta sermo¬
sa aduentus mei. Nec a meip̃o
uenio s uocatione parit̾. ⁊ mi¬
seratõe eccłie trahor. si forte spi¬
na illa ⁊ praua ipsius dũ adhuc
parua sũt g̾mina de agro dñi¬
co extirpari queant: nõ mea qͥ
nullus sum s scõꝵ cum quib
sum ep̃oꝵ. manu tua qͦ potenti

Expanded text:
oribus populi, vel ab aliqua matronarum, oribus populi, vel ab aliqua matronarum, id ludendo aleis, aut certe in usus turpiores turpiter effundebat. Frequenter siquidem post diurnum populi plausum, nocte insecuta cum meretricibus inventus est praedicator insignis, et interdum etiam cum conjugatis. Inquire, si placet, vir nobilis, quomodo de Lausana civitate exierit; quomodo de Cenomannis; quomodo de Pictavi; quomodo de Burdegali: nec patet ei uspiam reversionis aditus, utpote qui foeda post se ubique reliquerit vestigia. Tu de tali arbore tandem bonos sperabas fructus? Terrae profecto in qua est, fecit fetere odorem in universa terra: quia non potest, juxta sermosa adventus mei. Nec a me ipso nunc venio, sed vocatione pariter et miseratione Ecclesiae trahor: si forte spina illa, et prava ipsius, dum adhuc parva sunt germina, de agro dominico exstirpari queant, non mea, qui nullus sum, sed sanctorum, cum quibus sum, episcoporum manu, tua quoque potenti
Abbreviated transcription (Latin):
ad has partes. quas potissimũ sin¬
głaris ferus depascit᷑. dum nõ est
qui resistat. neq qui saluũ fatiat.
Quippe de tota frantia ꝓ simili ef¬
fugatus malitia has solas sibi in¬
uenit expositas. in quib fiducia¬
liter sub tuo dñatu in gregem xͥ
foco furore baccatur. Q uod tuo¬
ne honori congruat pͥnceps illustris.
ip̃e iũdicato. nec mirũ tasũ si serpẽs
ille callidus decepit te. qͥppe spẽm
pietatis habens: cuius uirtutem
penitus abnegauit. S nũc audi
quis ille sit homo. apostata est. qͥ
relicto religionis habitu. nam mo¬
uachus extitit ad spurcitias carnuᷤ
ob magnitudinẽ criminis succin¬
xit limibos suos ⁊ iter quod nesci¬
ebat arripuit factus girouagus
⁊ ꝓ fugus suꝑ t̾ram. sumq men¬
dicare cepit: posuit in sũptu eim¬
głiũ: nam luteratus erat. Et ue¬
nale distrahens u̾bum dei: eungłi¬
zabat ut manducaret. Siqtũd su¬
pra uictum elic̾e pot̾at a simpliti¬

Expanded text:
ad has partes, quas potissimum sinad has partes, quas potissimum singularis ferus 238 depascitur, dum non est qui resistat, neque qui salvum faciat. Quippe de tota Francia pro simili effugatus malitia, has solas sibi invenit expositas; in quibus fiducialiter sub tuo dominatu in gregem Christi toto furore bacchatur, quod tuone honori congruat, princeps illustris, ipse judicato. Nec mirum tamen, si serpens ille callidus decepit te, quippe speciem pietatis habens, cujus virtutem penitus abnegavit. 3. Sed nunc audi quis ille sit. Homo apostata est: qui relicto religionis habitu nam monachus exstitit , ad spurcitias carnis ob magnitudinem criminis, succinxit lumbos suos, et iter qua nesciebat, arribuit, factus gyrovagus et profugus super terram. Cumque mendicare coepisset, posuit in sumptu Evangelium nam litteratus erat, et venale distrahens verbum Dei, evangelizabat ut manducaret. Si quid supra victum elicere poterat a simplici
Abbreviated transcription (Latin):
sputis ulitus. qd̾ cruci affixus. qd̾
deniq mortuuo est. Non est hic hõ
a deo qui scit contraria deo ⁊ facit
⁊ loquit᷑. Proth dolor. auditur tam̃
a płib. ⁊ ppłm qui sibi credat habet.
Orfelicissimũ ppłm. Ad uocẽ unius
beretici siluerũt in eos om̃s ꝓpħice
una xp̃i fide e cunctis nationib e
iErgo fefelleiũt diuina oracula. fal¬
luntur omniũ ocłĩ. ⁊ animi. qui
quod legunt p̾dictũ intuent᷑ im¬
pletum: Qͣm certe manifestam
om̃ib u̾itãtem solus iste stupenda
⁊ ꝓrsus iudaica cecitate. aut nõ
uidens aut muidens adimpłetam
simul nescio qua arce diabolica ꝑ¬
sua sit ppło stulto ⁊ insiplenti de re
manifesta. nec sius cred̾e oculis
fefellisse pͥores. errare posteros.to¬
tum mundũ etiã post effusum xp̃i
sanguinẽ ꝑditũ iri: ⁊ ad solos quoᷤᷤ
decipit cotas miseratõnũ dei diui¬
tias ⁊ imiu̾sitatis. grãm ꝑuenisse.
Et nũc huiꝰ rei gr̃a licet in mul¬
ta corporis infirmitate iter arripus

Expanded text:
ffixus, quod denique mortuus est. 2. Non est hic homo a Deo, qui sic contrario Deo et facit, et loquitur. Proh dolor! auditur tamen a pluribus; et populum qui sibi credat, habet. O infelicissimum populum! Ad vocem unius haeretici siluerunt in eo omnes prophetuna Christi fide e cunctis nationibus Erunt. Ergo fefellerunt divina oracula, falluntur omnium oculi et animi; qui quod legunt praedictum, intuentur impletum. Quam certe manifestam omnibus veritatem solus iste stupenda, et prorsus Judaica caecitate, aut non videns, aut invidens adimpletam, simul nescio qua arte diabolica persuasit populo stulto et insipienti, de re manifesta nec suis credere oculis: fefellisse priores, errare posteros: totum mundum etiam post effusum Christi sanguinem perditum iri: et ad solos, quos decipit, totas miserationum Dei divitias, et universitatis gratiam pervenisse. Et nunc hujus rei gratia, licet in multa corporis infirmitate, iter arripui
Abbreviated transcription (Latin):
se.Iam securis ãd radicem arboꝵ
posita est. Multi dicũt in corde suo
fiores apparuerũt in t̾ra nr̃a. tem¬
pus putatõis aduenit. in quo sar¬
menta sterilia recident᷑. ut ea q̃
amorrei. in gladio ⁊ arcu suo.In
om̃ib tũ oꝑib tuis memento te
ẽẽ hoĩem ⁊t timor eius qͥ aufert
spm̃ pͥncipũ semꝑ sit ante ocłos
tuos. Qͣntoꝵ in breui romanoꝵ
pontificũ mortes tuis ocłis aspe¬
xisti. Ip̃i te pdecessores tui tue cer¬
tissime ⁊ citissimẽ decessionis am¬
moueãt.⁊ mõdicũ tempus dñati¬
onis. eoꝵ paucitatẽ dierũ tuorũ
nuntiet tͥ. Iugi ꝓinde meditatõe
int̾ huiꝰ transeuntis głe blandi¬
menta memorare nouissima tua.
qr quib successisti in sedem. ipõs
sine dubio sequeris in mortem.

Expanded text:
se: Jam securis ad radicem arborum se: Jam securis ad radicem arborum posita est. Multi dicunt in corde suo: Flores apparuerunt in terra nostra, tempus putationis advenit, in quo sarmenta sterilia recidentur, ut ea quae Amorrhaei in gladio et arcu suo. In omnibus tamen operibus tuis memento te esse hominem, et timor ejus qui aufert spiritum principum, semper sit ante oculos tuos. Quantorum in brevi Romanorum Pontificum mortes tuis oculis aspexisti! Ipsi te praedecessores tui tuae certissimae et citissimae decessionis admoneant; et modicum tempus dominationis eorum paucitatem dierum tuorum nuntiet tibi. Jugi proinde meditatione inter hujus transeuntis gloriae blandimenta, memorare novissima tua: quia quibus successisti in sedem, ipsos sine dubio sequeris ad mortem.