comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ caelorũ uimpatitur: ut qui homo natus est:
angelus eẽ desider&: & terr enũ animal: caeles¬
te quaerat habitaculum : Lexenim & proph&ae
usq adiohannẽ proph&auerunt : Non quodiohannes
ꝓph&arũ sit finis & legis: sed ille qui iohannis testi¬
monio praedi catus ẽ : Iohannes autẽ secundũ mes¬
terium quod in malachia scribtũ est. Ipse est he¬
lias quiuenturus est: non quod eadem anima. ut
her&iei suspicantur. & in helia & in iohanne fuerni
ut helias: uiuens inheremo ut helias: per secu¬
tionẽ passus aberodiade: ut ille sustinuit abiez abel:
ut quomodo helias secundi praecursor aduentus
est : Ita io hannes uenturũ in carnedñm saluatorẽ
non solum inheremo. sed& in matris utero salutarit:¬
& exultatione corporis nuntiarit .:
Quid signific& quod in mattheo scriptumẽ : Arundinẽ
quas satã non confring& & linũ fumigans non extin¬
gu& : ad cuius ex positionẽ loci : totum quod mateheus

Expanded text:
regnum caelorum uim patitur, ut, qui homo natus est, regnum caelorum uim patitur, ut, qui homo natus est, angelus esse desideret et terrenum animal caeleste quaerat habitaculum. lex enim et prophetae usque ad Iohannem prophetauerunt, non quod Iohannes prophetarum sit finis et legis, sed ille, qui Iohannis testimonio praedicatus est. Iohannes autem secundum mysterium, quod in Malachia scriptum est, ipse est Helias, qui uenturus est, non quo eadem anima, ut heretici suspicantur, et in Helia et in Iohanne fuerit, ut Helias, uiuens in heremo ut Helias, persecutionem passus ab Herodiade, ut ille sustinuit ab Iezabel, ut, quomodo Helias secundi praecursor aduentus est, ita Iohannes uenturum in carne dominum saluatorem non solum in heremo, sed et in matris utero saltu et exultatione corporis nuntiarit. Quid significet, quod in Mattheo scriptum est: harundinem qu as s at am non co nf r ing et et linum f umigans non extinguet. — Ad cuius expositionem loci totum, quod Mattheus
Abbreviated transcription (Latin):
ra praedicere: sedplus ẽẽ quam proph&ã Quia quem
illi uenturũ eẽ dixerunt: hic uenisse monstrauit dicens
Ecceagnus dĩ quitollit peccata mundi Praesertim cũ ad
fastigium proph&alem baptistae accesserit priuilegiũ:
ut cui dixerat ego ate debeo baptizari: ipse eũ baptiza¬
uerit : Non prae sumptione maioris : sed oboedientia
discipuli : actimore seruili : Cumq internatos mulierum
nullũ ad serat iohanne surrexisse maiorem: se quideur¬
gine procreatus ẽ: maiorem ẽẽ commemorat. siue
omnẽ angelũ qui incaelis minimus est: interris cunctos
homines anteire : Nosenim in angelos proficimus
& non angeli innos : sicut quidam stertentes sopore
grauissimo somniant: nec sufficit hoc iniohannis lau¬
dib: : nisi ipse praedicans baptismũ paenitentiae : prius
dixisse refertur: Paenitentiã agite ad propinqua¬
uit enĩ regnũ caelorũ : unde adieb praedicationis eius

Expanded text:
ra praedicere, sed plus esse quam prophetam, quia, quem ra praedicere, sed plus esse quam prophetam, quia, quem illi uenturum esse dixerunt, hic uenisse monstrauit dicens: ecce agnus dei, qui tollit peccata mundi, praesertim cum ad fastigium prophetale baptistae accesserit; priuilegium, ut, cui dixerat: ego a te debeo baptizari, ipse eum baptizauerit non praesumptione maioris, sed oboedientia discipuli ac timore seruili. cumque inter natos mulierum nullum adserat lohanne surrexisse maiorem, se, qui de uirgine procreatus est, maiorem esse commemorat siue omnem angelum, qui in caelis minimus est, in terris cunctos homines anteire. nos enim in angelos proficimus et non angeli in nos, sicut quidam stertentes sopore grauissimo somniant. nec sufficit hoc in Iohannis laudibus, nisi ipse praedicans baptismum paenitentiae primus dixisse referatur: paenitentiam agite, adpropinquauit enim regnum caelorum. unde a diebus praedicationis eius
Abbreviated transcription (Latin):
hanne adtur bas dicere circum stantes: quid existis ad
desertũ uideres: arundinẽ uento agitatam: & quid ex¬
istis in solitudinẽ uideres hominẽ mollibus uestitũm.
& reliqua: cuius dicti: hic sensus ẽ : Num quid ad hoc
existis inheremum &uider&is hominẽ instar harun¬
dinis uentorũ flatu in partes uarias inclinari: ut
quem antea laudauerat: deeo nunc dubit&: & dequo
prius dixerat ecce agnus dĩ: nunc inter rog& utrũ
ipse. analius sit quiuel uenerit ueluentur us sit:
& quia omnis falsa praedicatio sectatur luera. & glo¬
riam quaerit humanam. ut pergloriã nascantui
conpendia: ad serit eũ came lorũ uestitũ pilis.
nulli posse adalatione sub cumbere : utquila custis
uescitur ac melle siluestri: opes non quaer ere : rigi¬
damque & austeram uitã aulas uitare palatii:
quas quaerunt quibrsso & serico & mollibus uestiun¬
turs  Dicitq eũ non solũ proph&am. quiso leat uentu¬

Expanded text:
hanne ad turbas dicere circumstantes: quid existis ad hanne ad turbas dicere circumstantes: quid existis ad desertum uidere? harundinem uento agitatam? et quid existis in solitudinem uidere? hominem mollibus uestitum? et reliqua. cuius dicti hic sensus est: numquid ad hoc existis in heremum, ut uideretis hominem instar harundinis uentorum flatu in partes uarias inclinari? ut, quem ante laudauerat, de eo nunc dubitet et, de quo prius dixerat: ecce agnus dei, nunc interroget, utrum ipse an alius sit, qui uel uenerit uel uenturus sit. et quia omnis falsa praedicatio sectatur lucra et gloriam quaerit humanam, ut per gloriam nascantur conpendia, adserit eum camelorum uestitum pilis nulli posse adulationi succumbere et, qui lucustis uescitur ac melle siluestri, opes non quaerere rigidamque et austeram uitam aulas uitare palatii, quas quaerunt, qui bysso et serico et mollibus uestiuntur. dicitque eum non solum prophetam, qui soleat uentu
Abbreviated transcription (Latin):
uidere caecos. ambulare claudos. leprosos mundari.
surdosaudire . mortuos surgere & quod his maius est
pauperes euan gelizare: pauperes uel humilitate uesdi¬
uitiis: &nulla inter pauperem diuitemq distantia sit
salutis sed omnes uocentur aequaliter : quoꝰque infert.
Deatus qui non fuerit scandalizatus inme: Noniohan¬
nẽ sed discipulos eius percutit: quiprius accesserant
ad eũ dicentes : Quarenos & pharisaei ieiunamus frequen¬
ter. discipuli autemtui non ieiunant: & ad iohannem:
Magister cuitu praebiusti testimoniũ iuxta ior danen.
Eccediscipulieius baptizant. & plures ueniunt ad eũ.:
quodicto liuorem significant designorũ magnitudine.
& inuidiae mordacitate uenientẽ: curbaptiratus aio¬
hanne ipse audeat baptizare: & multo amplior ad eũ
turba concurrat : quã prius uenerat adiohannẽ : &ne
forsitan plebs nesciens. Hoc dicto iohannẽ suggillari
arbitrar&ur: In illius lauda  perorat : Eco epit deio¬

Expanded text:
uidere caecos, ambulare claudos, leprosos mundari, uidere caecos, ambulare claudos, leprosos mundari, surdos audire, mortuos surgere et — quod his maius est — pauperes euangelizari, pauperes uel humilitate uel diuitiis, ut nulla inter pauperem diuitemque distantia sit salutis, sed omnes uocentur aequaliter. quodque infert: beatus, qui non fuerit scandalizatus in me, non Iohannem, sed discipulos eius percutit, qui prius accesserant ad eum dicentes: quare nos et pharisaei ieiunamus frequenter, discipuli autem tui non ieiunant ? et ad Iohannem: magister, cui tu praebuisti testimonium iuxta Iordanen, ecce discipuli eius baptizant et plures ueniunt ad e u m. quo dicto liuorem significant de signorum magnitudine et inuidiae mordacitate uenientem, cur baptizatus a Iohanne ipse audeat baptizare et multo amplior ad eum turba concurrat, quam prius uenerat ad Iohannem. et ne forsitan plebs nesciens hoc dicto Iohannem suggillari arbitraretur, in illius laudes perorat et coepit de Io
Abbreviated transcription (Latin):
poterat ignorare: quẽ ignorantib demonstrauerat & de
quo dixerat : Qui hab& sponsam sponsus ẽ: & cuius non sum
dignus calciam̃ta postare : & illũ oport& crescere meautẽ
iminui. : Dm̃q patrẽ intonantẽ audierat: hic est filiusm̃s
dilectissimus: in quomihi conplacui: Quod autẽ dicit. tues
quiuenturus es an aliũ expectamus: hunc quoq sensum
habere potest : scio quod ipsesis qui tollere uenisti peccatũ
mundi: sed quia ad inferos descensurus sũ. &iam hoc inter¬
rogo : utrũ & illuc ipsedescendas an iniustũ sit. Hoc dedĩ
filio credereialiũ que missurussis : hoc autẽ scire desidero
ut quite interris hominib nuntiaui: &iam in inferis nun¬
nem si forte uenturus es: tu enimes quiuenisti dimit¬
tere captiuitatẽ: & soluere eos qui inuinculis tenebantur
Cuius sciscitationẽ d̃s intellegens: operib magis quam
sermone respondit ÷ & io hanni praecepit nuntiari

Expanded text:
poterat ignorare, quem ignorantibus demonstrauerat et de poterat ignorare, quem ignorantibus demonstrauerat et de quo dixerat: qui habet sponsam, sponsus est et: cuius non sum dignus calciamenta portare et: illum oportet crescere, me auteminui . Deumque Patrem intonantem audierat: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . Quod autem dicit: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus ? hunc quoque sensum habere potest: Scio quod ipse sis, qui tollere venisti peccata mundi: sed quia ad inferos descensurus sum, etiam hoc interrogo, utrum et illuc ipse descendas, an impium sit hoc de Filio Dei credere, aliumque missurus sis? Hoc autem scire dut, qui te in terris hominibus nuntiaui, etiam in inferis nuntiem, si forte uenturus es. tu enim es, qui uenisti dimittere captiuitatem et soluere eos, qui in uinculis tenebantur. cuius sciscitationem dominus intellegens operibus magis quam sermone respondit et Iohanni praecipit nuntiari,
Abbreviated transcription (Latin):
uari&ate gustus. nr̃orũ quoq condim̃torũ te alim̃ta delec¬
tant ⁊ Aliis dulcia placeNt : non nullos subamara delectant: :¬
horum stomacũ acida rẽnouant. illorũ salsa sustentant:
uidiego nausiam. & capitis uertiginẽ. anti dot quodappella¬
a maritudinem illius nec tareo melle curato: & mit te
in merrã lignum crucisi senilemque pituitã. iuuenili
auctoritate comnpesce: int possis l&a cantare : quam dul¬
ciagutturimeo ȩloquiatua : super mel orimeo ⁊
mundi: de hac quaestione : In conmentariis matthei plenius
diximus: unde appar& quae haec interrogas. Ipsate uo¬
lumina non habere : Tamen stringendũ ẽ breuiter:
ne omnino tacuisse uideamur÷ Iohannes mittebat disci¬
pulos suos inuinculis constitutus. ut sibi quaerens. illis dis¬
cer&. & capite truncandus: illũ docer& eẽ sectandũ : quem
interrogationesua magistrũ omniũ fatebatur ÷ Neq enim

Expanded text:
uarietate gustus nostrorum quoque condimentorum te alimenta delecuarietate gustus nostrorum quoque condimentorum te alimenta delectant. aliis dulcia placent, nonnullos subamara delectant, horum stomachum acida renouant, illorum salsa sustentant. uidi ego nauseam et capitis uertiginem antidoto, quae appellaamaritudinem illius nectareo melle curato et mitte in Merram lignum crucis senilemque pituitam iuuenili austeritate conpesce, ut possis laeta cantare: quam dulcia gutturi meo eloquia tua, super mel ori meo. mundi? — De hac quaestione in commentariis Matthei plenius diximus — unde apparet, quae haec interrogas, ipsa te uolumina non habere —, tamen stringendum est breuiter, ne omnino tacuisse uideamur.. Iohannes mittebat discipulos suos in uinculis constitutus, ut sibi quaerens illis disceret et capite truncandus illum doceret esse sectandum, quem interrogatione sua magistrum omnium fatebatur. neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
tũ & deapło positae. indicant te u&erem scripturã aut
non satis legere : aut non satis intellegere : quaetantis
obscuritatibus & futurorũ trpis inuoluta ẽ: ut omnis in¬
terp̃tatione egeat : & porta orientalis. de qua uerum
lumen exoritur. & per quã pontifex ingreditur &egre¬
ditur. semper clausa sit & soli xp̃o pateat. quihab&
clauem dauid÷ aperit & nemo cludit. cludit & nemo aperit.
ut illo reserante introeas cubiculum eius: & dicas intro duxit
merex incubiculũ suũ ÷ Pra&erea satis miratus sũ: Cur
purissimo fonte uicino: nr̃i tamꝓcul riuuli fluenta quae¬
sieris : & o missis aquis syloae qua euadunt cũ silentio: desi¬
derꝰ s aquas sior : quae turbidis saeculi huius uitiis sor¬
didantur : Habes ibi scm̃uirũ Al& hium prb̃m. qui uiua
ut auint uoce. & prudenti disestoq sermone possit soluere
quaer equiris : Nisi foste per egrinas mercedes desideras & pro

Expanded text:
tum et de apostolo positae indicant te ueterem scripturam aut tum et de apostolo positae indicant te ueterem scripturam aut non satis legere aut non satis intellegere, quae tantis obscuritatibus et futurorum typis inuoluta est, ut omnis interpretatione egeat et porta orientalis, de qua uerum lumen exoritur et per quam pontifex ingreditur et egreditur, semper clausa sit et soli Christo pateat, qui habet clauem Dauid, aperit et nemo claudit, claudit et nemo aperit, ut illo reserante introeas cubiculum eius et dicas: introduxit me rex in cubiculum s u u m. praeterea satis miratus sum, cur purissimo fonte uicmo nostri tam procul riuuli fluenta quaesieris et omissis aquis Siloe, quae uadunt cum silentio, desideres aquas Sior, quae turbidis saeculi huius uitiis sordidantur. habes ibi sanctum uirum Alethium presbyterum, qui uiua, ut aiunt, uoce et prudenti disertoque sermone possit soluere, quae requiris, nisi forte peregrinas merces desideras et pro
Abbreviated transcription (Latin):
nisi discessio uenerit primum & reuelatus fuerit homo
peccati & reliqua.
ilius meus a podemius. qui inter pra&ationẽ nomi¬
nis sui longa adnos nauigatione signauit. &de
Soceanilitore atq ultimis galliae finibus. roma
pragerita quaesiuit b&hlem ut inuenir& in ea
caelestem panẽ : & saturatus eructũar& indm̃ acdicer
Cructuauit cormeũ uerbũ bonũ dico ego opera mea
regi: D&ulit mihi in parua scedula. maximas quaes¬
tiones: quas atedatas mihiq: tradendas dicer&
aquarum lectione: Intellexi studium reginae saba inte
eẽ conpl&um: quaede finibus terrae sapientiam uenit
audire salomonis : Non quidem ego salomon. qui& ante
se & postse cunctis hominib praefertur insapientia :
Sedturegina appellanda es saba: Incuius mortali corpo¬
re: non regnat peccatũ : & quae ad dnm totamente con¬
uersa : audies abeo: conuertere conuertere sunamitis:
& enim saba in lingua nr̃a: conuersionẽ sonat: simulq
anim aduerti: quod quaestiuncula&uae de euangelio tan¬

Expanded text:
discessio uenerit primum et reuelatus fuerit homo peccati et reliqua? ilius meus Apodemius, qui interpretationem nominis sui longa ad nos ueniens nauigatione signauit et de oceani litore atque ultimis finibus Galliarum Roma praeterita quaesiuit Bethleem, ut inueniret in ea caelestem panem et saturatus eructuaret in domino ac diceret: eructauit cor meum uerbum bonum, dico ego opera mea regi, detulit mihi in parua scidula maximas quaestiones, quas a te datas mihique tradendas diceret. ad quarum lectionem intellexi studium reginae Saba in te esse conpletum, quae de finibus terrae sapientiam uenit audire Salomonis. non quidem ego Salomon, qui et ante se et post se cunctis hominibus praefertur in sapientia, sed tu regina appellanda es Saba, in cuius mortali corpore non regnat peccatum et quae ad dominum tota mente conuersa audies ab eo: conuertere, conuertere, Sunamitis. etenim Saba in lingua nostra \'conuersionem\' sonat. simulque animaduerti, quod quaestiunculae tuae de euangelio tan
Abbreviated transcription (Latin):
musica Hab& aelementasua: & geo marica ab aelementu
incipit linearũ : & dialectica atq̃ medicina habente eica¬
rurac : suassic aelementis u&eris testamenti ut adeuanqe¬
licã plenitudinẽ ueniat: scĩuiri eruditur infantia: unde
per ethicamnos ducunt ad theo logiam: & ab aelementis
occidentis litterae quaedestruitur: transire faciunt ad sp̃m
uiuificantem: Quiergo mundo & ȩlementis eius mortui
sumus : non de bemus ea obseruare quae mundi sunt : quia
in altero in itid̃ in altero ꝑfectio est.
& reliqua : In prima ad thes salonicenses scripserat de tẽpo¬
rib autẽ & momentis fr̃s non necesse hab&is ut uobisscribã:
ipsi enim diligent̃ scitis : quiadies dñi sicint fur in nocte ita
ueni& : Cum enĩ dixerint pax & securitas : tunc repentinus
illis instabit interitus: sicut dolor in utero habentis & ñ
effugient : supraenĩ ad eos scripserat : Hoc uobis dicimus

Expanded text:
musica habet elementa sua et geometrica ab elementis musica habet elementa sua et geometrica ab elementis incipit linearum et dialectica atque medicina habent eloaycoyag suas, sic elementis ueteris testamenti, ut ad euangelicam plenitudinem ueniant, sancti uiri eruditur infantia. unde per ethicam nos ducunt ad theologiam et ab elementis occidentis litterae, quae destruitur, transire faciunt ad spiritum uiuificantem. qui ergo mundo et elementis eius mortui sumus, non debemus ea obseruare, quae mundi sunt, quia in altero initium, in altero perfectio est. t homo peccati et reliqua. — In prima ad Thessalonicenses scripserat: de temporibus autem et momentis, fratres, non necesse habetis, ut uobis scribam; ipsi enim diligenter scitis, quia dies domini sicut fur in nocte ita ueniet. cum enim dixerint: \'pax et securitas\', tunc repentinus illis instabit interitus sicut dolor in utero habenti et non effugient. supra enim ad eos scripserat: hoc uobis dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
quod humilia sentiant atq terrena: ag̃idia autem cuato e
cuius nomen latinus sermo non explicat: apud nos dicitu
ad non parcendũ corpori non parcunt iudaei corporibsuis
inad sumptione ciborũ.: contẽpnentes. in terdũ quae habent
& quaerentes: quae non habent: ex qua necessuate. debiliiosos
interdum & motbos contrahunt: nec honorant sem&lipsos
cum omnia munda sint mundis nihilq possit eẽ pollutũ
quod cũgratiarũ actione percipitur: & ideirco adño sit crea¬
tũ ut saturitate & adimpletione carnis: humanos artus
ueg&& atq sustent& : aclementa autẽ mundi aquib In¬
mõ quibus mortui sumus: ł ex morsi &omne u&us instru¬
mentũ in tellegendũ ẽ: quibus quasi aelementis & religio¬
nis exordiis dm̃discimus : quomodo aelementa appellant
litterae ꝑ quas syllabas acuerba coniungimus &adtexen¬
dam orationẽ longameditatione procedimus Ars quoqi

Expanded text:
quod humilia sentiant atque terrena. ἀφειδία autem σώματος, quod humilia sentiant atque terrena. ἀφειδία autem σώματος, cuius nomen Latinus sermo non explicat, apud nos dicitur \'a d non parcendum corp ori\'. non pareunt Iudaei eorporibus suis in adsumptione ciborum contemnentes interdum, quae habent, et quaerentes, quae non habent - ex qua necessitate debilitates interdum et morbos contrahunt —, nec honorant semet ipsos, cum omnia munda sint mundis nihilque possit esse pollutum, quod cum gratiarum actione percipitur, et idcirco a domino sit creatum, ut saturitate et adinpletione carnis humanos artus uegetet atque sustentet. elementa autem mundi, a quibus, immo quibus mortui sumus, lex Moysi et omne uetus instrumentum intellegendum est, quibus quasi elementis et religionis exordiis dominum discimus. quomodo enim elementa appellantur litterae, per quas syllabas ac uerba coniungimus et ad texendam orationem longa meditatione procedimus, ars quoque
Abbreviated transcription (Latin):
& c&era istiusmodi: doctrinas hominũ praeferentes
doctrinaedĩ : Non quo dicamus sedendũ ẽẽ semper
insabbato & deloco in quoquis fuerit occupatus paeni¬
tus non recedendũ : sedid quod inposibile legisẽ. in quo
Infirmatur incarne . spĩtali obseruatione conplendũ sit
Sequitur: quae sunt rationẽ quidem habentia sapientia:
hoc loco quidem coniunctio suꝑ fluaẽ: quod inplerisq
locis propter inperitiã grammaticae: a postolũ fecisse.
repperimus: Nequeenim sequitur uelalia coniunctio: quae
solaei praepositioni: ubi quidem positum fuerit responde¬
re : uidentur igitur obseruationes iudaicae apud imperi¬
tos. & uilem pleuiculã ĩ maginẽ habere rationis. humanȩq
sapientiae : unde & doctoreseorũ : cõg̃oi. hocẽ sapientes uocan¬
tur : & siquando certis diebus traditiones suas exponunt.
quamuitium sed hic taneino poeramn sic intellegenda

Expanded text:
et cetera istius modi, doctrinas hominum praeferentes et cetera istius modi, doctrinas hominum praeferentes doctrinae dei. non quo dicamus sedendum esse semper in sabbato et de loco, in quo quis fuerit occupatus, penitus non recedendum, sed quo id, quod inpossibile legis est, in quo infirmatur per carnem, spiritali obseruatione conplendum sit. Sequitur: quae sunt rationem quidem habentia sapientiae. hoc loco quidem\' coniunctio superflua est, quod in plerisque locis propter inperitiam artis grammaticae apostolum fecisse repperimus; neque enim \'sed\' sequitur uel alia coniunctio, quae solet ei propositioni, ubi \'quidem\' positum fuerit, respondere. uidentur igitur obseruationes Iudaicae apud inperitos et uilem plebiculam imaginem habere rationis humanaeque sapientiae, unde et doctores eorum σοφοί, hoc est \'sapientes\', uocantur. et si quando certis diebus traditiones suas exponunt, quam uitium; sed hic ταπεινοφροσύνη sic intellegenda,
Abbreviated transcription (Latin):
tibi proderit & non honorauit patrẽsuũ aut matrem:
& reliqua quibus infest : &irritũ fecistis mandatũ dĩ
propt̃ traditionẽ uram : quantae traditiones pharisa eoꝵ
sunt. quas odie. aerrepuceic. uocant & quã animales
fabulae: reuoluere nequeo⁊ neq enim patitur magni¬
tudo: & pleraq tamturpia sunt: ut erubescam dicere:
Dicam autẽ unum inignominiã gentis inimicae:
praepositos habent synagogis sapientissimos quosque.
fedo operi delegatos: ut sanguinẽ uirginis siue mens¬
truate : mundũ uel in mundũ. sioculis discernere non
& none grediatur nec ambul& deloco inquo habitat.
Siquando eos iuxta litterã coeperimus artare. ut non
laceant non ambulent nonstent sed tantũ sedeant
siuelint praecepta seruare: solent respondere & dice¬
re. ⁊ baracchibas. & si meon & helles magistrinr̃i tradi¬
derunt nobis: ut duo milia pedes ambulemus insabbato:

Expanded text:
tibi proderit\' et non honorificauit patrem suum aut matrem tibi proderit\' et non honorificauit patrem suum aut matrem et reliqua. quibus infert: et irritum fecistis mandatum dei propter traditionem uestram. quantae traditiones pharisaeorum sint, quas hodie δευτρώσεις uocant, et quam aniles fabulae, reuoluere nequeo. neque enim libri patitur magnitudo et pleraque tam turpia sunt, ut erubescam dicere. dicam tamen unum in ignominiam gentis inimicae: praepositos habent synagogis sapientissimfoedo operi delegatos, ut sanguinem virginis, sive menstruatae, mundum, vel immundum, si oculis discernere non et non egrediatur nec ambulet de loco, in quo habitat, si quando eos iuxta litteram coeperimus artare, ut non iaceant, non ambulent, non stent, sed tantum sedeant, si uelint praecepta seruare, solent respondere et dicere: \'Barachibas et Symeon et Helles, magistri nostri, tradiderunt nobis, ut duo milia pedes ambulemus in sabbato\'
Abbreviated transcription (Latin):
demundo : Necaudistis dnm̃ dicentem ad patrẽ ⁊ Demun¬
donon sunt : sicut ego ñsũ de mundo ⁊ sed econtrario
quasi uiuentes inmundo : decernitis : netengeritis cor¬
pus hominis mortui : neuestimentũ : & scabellum
in quosederit mulier menstruata: nequegustauerms
suillam carnẽ. & leporũ sepiarũ & lolliginũ mure¬
nae & anguillae: & uniuersorũ piscium quisquamas
& pennulas non habent: qua e omnia incorruptionẽ¬
& in interitum sunt ipso usu: & stercore digeruntur
esca enĩ uentri: &uenter escis: & omnẽ quod initat
ꝑ cis. non cõmunicat hominẽ : sed ea quae de nobis exe¬
unt: secundũ praecepta inquit & doctrinas hominũ
secundũ illud quodesaias loquatur : populus labiis
mehonorat. coruero eius longe est ame. frustra
fecistis mandatũ dĩ : ut traditiones ur̃as statueretis:
ds enĩ dix̃ : honora patrem & matrẽ : & quimaledixerit
patri & matri : morte mori&ur: Vos autẽ dicitis: Qui
cũq dixerit patri uelmatri. munus quod cũq ẽ ex me

Expanded text:
mundo ? » nec auditis Dominum dicentem ad Patrem: « De mundo non sunt, sicut et ego non sum de mundo ; » sed e conquasi uiuentes in mundo decernitis: \'ne tetigeris corpus hominis mortui, ne uestimentum et scabellum, in quo sederit mulier menstruata, neque gustaueris suillam carnem et leporum et sepiarum et lolliginum, murenae et anguillae et uniuersorum piscium, qui squamas et pinnulas non habent\', quae omnia in corruptione et interitu sunt ipso usu et stercore degeruntur ? esca enim uentri et uenter escis, et omne, quod intrat per os, non communicat hominem, sed ea, quae de nobis exeunt. secundum praecepta, inquit, et doctrinas hom i n u m secundum illud, quod Esaias loquitur: populus hic labiis me honorat, cor uero eius longe est a me. frustra fecistis mandatum dei, ut traditiones uestras statueretis. deus enim dixit: honora patrem et matrem et: qui maledixerit patri et matri, morte morietur. uos autem datri uel matri:\'munus, quodcumque est ex me,
Abbreviated transcription (Latin):
uita uocatur & resurrectio. num quam
dormiere num quam mostui sunt
anima enim quae peccauerit ipsa mori &ur
Sicut igitur anima quae peccat. uiuente cor¬
pore mostua ẽ et cadem die qua peccaue¬
rit dormit in mostem dicente ecclesiaste.
qui peccauit mostuus ẽ extuno. sic anima
quae xp̃i p̃cepta seruauerit. &iam sicorpus
mostuum fuerit uiu& inadernum hoc aitẽ
sciendũ quod magis conueniat ueritati. Ita
legere. omnes quidem dormiemus non omnes
immutabimur maxime quia sequitur mor¬
tui resurgent incorrupti. & nos immutabimtir :
Si enim omnes sunt inmirtandi iuxta alteram
lectionem quomodo postea dicitur. quasi prȩ¬
cipuum at que priuatum & propriae a postolo¬
rum. & nos immutabimur quando autem
dicit nos scõs quos que significat
Quaeritis quomodo intellegendum sit illud quod
inprima adthessalonicenses epistola scribitur
hoc enim uobis dicimus in uerbo dñi quia nos qui

Expanded text:
uita uocatur et resur.rectio, numquam uita uocatur et resur.rectio, numquam dormiere, numquam mortui sunt. anima enim, quae peccauerit, ipsa morietur. sicut igitur anima, quae peccat, uiuente corpore mortua est et eadem die, qua peccauerit, dormit in mortem dicente Ecclesiaste: qui peccauerit, mortuus est ex tunc, sic anima, quae Christi praecepta seruauerit, etiam si corpus mortuum fuerit, uiuet in aeternum. hoc autem sciendum, quod magis conueniet ueritati ita legere: omnes quidem dormiemus, non omnes autem inmutabimur, maxime quia sequitur: mortui resurgent incorrupti et nos inmutabimur. si enim omnes sunt inmutandi iuxta alteram lectionem, quomodo postea dicitur quasi praecipuum atque priuatum et proprie apostolorum: et nos inmutabimur? quando autem dicit \'nos\', sanctos quosque significat\'. Quaeritis, quomodo intellegendum sit illud, quod in prima ad Thessalonicenses epistula scribitur: hoc enim uobis dicimus in uerbo domini, quia nos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Lazarus amicus noster dormit. De hoc dor¬
miente dicebat ad mastham. quic redit in
me. &iam si mostuus fuerit. uiu&. et omnes
qui uiuit & credit inme non mori&ur in aet¬
ternũ. Quienim tota in xp̃o mente confi¬
dit. &iam siut homo lapsus mostuus fue¬
rit in peccato fide sua uiuit inperp&uum.
Alio quin morsista communis & credentibus &
non credentib: deb&ur aequaliter & omnes
pariter surrecturi sunt. Alii in confusionẽ
aernam. alii ex eo quod credunt in sempit̃nã
uitam & sic stare potest ut qui credit in xp̃o
nonmoriatur Et &iam si mostuus fuerit uiuat
in ꝑp&uũ quod iuxta corporalẽ mostẽ ex¬
cepto enoch & helia nulli contigisse per spa¬
cuum est qui autẽ fidei magnitu dine semꝑ
uiuunt in xp̃o non dormient. non morientur.
sed imitatores erunt uitae a postolicae qui absq
ulla culpa uixerunt in lege iustitiae. et ad
fidem dñi transeuntes. credentes que in eo qui

Expanded text:
Lazarus, amicus noster, dormit. etde hoc dorLazarus, amicus noster, dormit. etde hoc dormiente dicebat ad Martham: qui credit in me, etiam si mortuus fuerit, uiuet et omnis, qui uiuit et credit in me, non morietur in aeternum. qui enim tota in Christo mente confidit, etiam si ut homo lapsus mortuus fuerit in peccato, fide sua uiuit in.perpetuum. alioquin mors ista communis et credentibus et non credentibus debetur aequaliter et omnes pariter resurrecturi sunt, alii in confusionem aeternam, alii ex eo, quod credunt, in sempiternam uitam. et sic stare potest, ut, qui credit in Christo, non moriatur et, etiam si mortuus fuerit, uiuat in perpetuum, quod iuxta corporalem mortem excepto Enoch et Helia nulli contigisse perspicuum est. qui autem fidei magnitudine semper uiuunt in Christo, non dormient, non morientur, sed imitatores erunt uitae apostolicae, qui absque ulla culpa uixerunt in lege iustitiae et ad fidem domini transeuntes credentesque in eo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i praecepta uigilat. mandatique eius me¬
mor est dicentis. Uigilate quia nescitis qua
hora fur ueniat Et malio loco pedederis
somnum oculis tuis. & palphebris tuis dormita¬
tionem ut saluus fias quasi capraea. deui icu¬
lis & quasi auis delaqueis iste non dormia.
Cum igittr quidã non dormiant qui semper
inxp̃o uiuunt & uigilant. Sequitur ut ne¬
qua quã omnes dormiant. et e contrario
omnes inmutentur non in mutatione gloria
quae propriae scĩs deb&ur sed ea in mutatione
qua corruptiuũ hoc in corruptiuũ efficitur
ut uel poenas uel praemia recipiat sem mꝰ¬
piterna. Quod &si & dor mierit aliquis
in xp̃o & neglegentiae somno obdormierte
deb& audire quod scriptũ ẽ. Num quit
qui dormit non resurg&i qui uero nondor¬
mit sed uigilat. & semꝑ uiuit. in xp̃o. deui¬
ta aduitam transi&. siuero rapi&ur innu¬
bibus ut semꝑ cum dño sit deistius modi
dormientib lazarus erat. de quo dñs at.

Expanded text:
Christi praecepta vigilat, mandatique ejus meChristi praecepta vigilat, mandatique ejus memor est, dicentis: Vigilate, quia nescitis qua hora fur ueniat, et in alio loco: ne dederis somnum I oculis tuis et palpebris tuis dormitationem, ut saluus fias quasi caprea de uinculis et quasi auis de laqueis, iste non dormiet. cum igitur quidam non dormiant, qui semper in Christo uiuunt et uigilant, sequitur, ut nequaquam omnes dormiant et e contrario omnes inmutentur non inmutatione gloriae, quae proprie sanctis debetur, sed ea inmutatione, qua corruptiuum hoc incorruptiuum efficitur, ut uel poenas uel praemia recipiat sempiterna. quod etsi dormierit aliquis in Christo et neglegentiae somno obdormierit, debet audire, quod scriptum est: numquid, qui dormit, non resurget ? qui uero non dormit, sed uigilat et semper uiuit in Christo, de uita ad uitam transiet siue rapietur in nubibus, ut semper cum domino sit. de istius modi dormientibus Lazarus erat, de quo dominus ait:
Abbreviated transcription (Latin):
sam di Dormitionemque post baptis mum
dequa & adcorrinthios lo quebatur
deo interuos multi infirmi sunt. & dormi¬
unt plurimi. Et in alio loco. ergo & qui dor
mierunt inxp̃o perierunt: Quicũ mostui
sint. non sunt ꝑ p&ua moste perituri
quia non mostali crimine continentur.
leui modicoque peccato. quod & alius sc̃s
uitare cupiens lo quebatur. ne foste obdor¬
miam inmostem. Est enim sonus peccati
qui ducit ad moste. & est alia delicti dormi¬
tio quae moste nonstringitur. Qui ergo
uixerit eauita quaedicit. ego sum urta.
Et enim uita nostra abscondita ẽ cũ xp̃o indõ
Et numquã ab ea fuerit separatus. nec admo
tom usque pec cauerit. Iste de uiuentibus
& semꝑ uiuentib: esse dic&ur. dequibus &
saluatar in euangelio iohannis mystico sermo¬
ne testatur. Quicredit inme non morie¬
uestigia. ea docuit discipulos quae didicit¬
amagistro : Omnes itaq:non dormiemus
Qui enim omni custodia seruat cor̃ suũ. & ad

Expanded text:
sam Dei, dormitionemque post baptismum, sam Dei, dormitionemque post baptismum, de qua et ad Corinthios loquebatur: Et ideo inter vos multi infirmi sunt, et dormiunt plurimi . Et in amierunt in Christo, perierunt; qui cum mortui sint, non sunt perpetua morte perituri, quia non mortali crimine continentur, sed leui modicoque peccato. quod et alius sanctus uitare cupiens loquebatur: ne forte obdormiam in morte. est enim somnus peccati, qui ducit ad mortem, et est alia delicti dormitio, quae morte non stringitur. qui ergo uixerit ea uita, quae dicit: \'ego sum uita\' — etenim. uita nostra abscondita est cum Christo in deo —, et numquam ab ea fuerit srtem usque peccaverit, iste de viventibus, et semper viventibus esse dicitur; de quibus et Salvator in Evangelio Joannis mystico sermone testatur: Qui credit in me, non morie807 vestigia, ea docuit discipulos, quae didicita magistro. Omnes itaque non dormiemus. Qui enim omni custodia servat cor suum, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
hoc agit. ut eos reuoc& aberrore. Neputent
diem ad propinquare iudicii. Et id quod serip¬
serat. Nos quiuiuimus qui residui sumus
maduentu dñi non prae ueniemus eos qui dor¬
mierunt. Aliter intellegant quã intelligi
uoluit ipse qui scripsit. Neque enim fieri
potest ut qui ad timotheũ scripserat
Ego iam delibor & tempus resolutionis mex
instat. putar& se in carne ꝑ pauum & num¬
quã esse moriturũ. & deuita terrena statim
ad regna caelestia transiturum. prat sestim
cum & ad romanos scribens eadem dixerit
quis me liberabit de corpore mostis huius.
Et adcorrinthios. habitantes incorpore. pe¬
regrinamur adõ. magis autem uolumus exise
decorpore & esse cum dño. qui haec dicebat
utiq nouerat se esse moriturum. melius
est igitur spiritaliter sentire quod scriptũ
ẽ et dormitionẽ in praefenti loco. Non mor¬
tem accipere. per quem anima acorpore
separatur. seo peccatũ post fidem & offen¬

Expanded text:
hoc agit, ut eos reuocet ab errore, ne putent hoc agit, ut eos reuocet ab errore, ne putent diem adpropinquare iudicii et id, quod scripserat: nos, qui uiuimus, qui residui sumus in aduentu domini, non praeueniemus eos, qui dormierunt, aliter intellegant, quam intellegi uoluit ipse, qui scripsit. neque enim fieri potest, ut, qui ad Timotheum scripserat: ego iam delibor et tempus resolutionis meae instat, putaret se in carne perpetuum et numquam esse moriturum et de uita terrena statim ad regna caelestia transiturum, praesertim cum ad Romanos scribens eadem dixerit: quis me liberabit de corpore mortis huius? et ad Corinthios: habitantes in corpore peregrinamur a domino. magis autem uolumus exire de corpore et esse cum domino. qui haec dicebat, utique nouerat se esse moriturum. melius est igitur spiritaliter sentire, quod scriptum est, et dormitionem in praesenti loco non mortem acseparatur; sed peccatum post fidem et offen
Abbreviated transcription (Latin):
nis incorpore. quod siuerũ ẽ errauit paulus
& humana a estimatione deceptus ẽ ut arbitra¬
r&ur. se inueniendum incorpore. Quod falsũ
rerũ exitus ad probauit. hoc intellexerant¬
& ipsi thessalonicenses sac ramenta sermonis
mistici nescientes & coniecturis uariis fluctu¬
abant dicebant que. si paulus inueniendus in
corpore ẽ proximus ẽ dies iudicir unde
corrigit eos secundam epistolam scribens
& nostram congregationẽ in ipsum ut non cito
moueamimmente nec terreamini. Neque ꝑ
sp̃m neque ꝑ uerbũ neque ꝑ epistolam ton¬
quã pernos quasi insta dier dñ Nequi uos
seducat ullo modo: qm nisi discessio uenerit.
primũ & reuelatus fuerit homo peccati filius
perditionis qui aduersatur & extollitur suꝑ
omne quod dicitur ds̃ aut quod colitur. ita
ut in templo dĩ sedeat ostendens se tam quã
sit dr̃ Non me ministis quod cum apud uos
essem adhuc dicebam uobis. quibus dictis

Expanded text:
nis in corpore. quod si uerum est, errauit Paulus nis in corpore. quod si uerum est, errauit Paulus et humana aestimatione deceptus est, ut arbitraretur se inueniendum in corpore; quod falsum rerum exitus adprobauit. hoc intellexerant et ipsi Thessalonicenses sacramenta sermonis mystici nescientes et coniecturis uariis fluctuabant dicebantque: \'si Paulus inueniendus in corpore est, proximus est dies iudicii\'. unde corrigit eos secundam epistulam scribens:ri Iesu Christi et nostram congregationem in ipsum, ut non cito mente moueamini nec terreamini neque per spiritum neque per uerbum neque per epistulam tamquam per nos, quasi instet dies domini. ne quis uos seducat ullo modo, quoniam, nisi discessio uenerit primum et reuelatus fuerit homo peccati, filius perditionis, qui aduersatur et extollitur super omne, quod dicitur deus aut quod colitur, ita ut in templo dei sedeat ostendens se, tamquam sit deus. non meministis, quod, cum apud uos essem adhuc, haec dicebam uobis? quibus dictis
Abbreviated transcription (Latin):
secunda lectionẽ quae ita festur inplerisq codici¬
bus: Non quidem omnes dormiemus. omnes autem
immutabimur Ex qua non nulli adserunt mul¬
tos uiuos incorporibus repperiendos. & sinondor¬
miant omnes. non omnes esse morituros. Si au¬
tem non moriantur omnes. non omnes resur¬
rccturos. Resurgere enim propriae dicitur.
qui prius moriendo cecidit Unde & paulum
uolunt scribere. In propria adthessalonicenses
epistola: Nos qui uiuimus qui residiu erimus
in aduentum dñi non prȩueniemus eos quidor mi¬
unt qñm ipse dñr in iussu in uoce archangeli
in tuba dĩ descend& decaelo. & mostui in xp̃o resur¬
gent primum. Deinde nos qui uiuimus qui residur
sumus simul cũ illis rapiemur innubib obuiam
dño inaerem & sic semꝑ cum dño erimus.
Et ex his dictis probare conantur paulũ & qui
cũ eo scribebant epistolam putasse se non esse
morituros. sed repperiendos die consummatio¬

Expanded text:
secundam lectionem, quae ita fertur in plerisque codicisecundam lectionem, quae ita fertur in plerisque codicibus: non quidem omnes dormiemus, omnes autem inmuta b imur. ex qua nonnulli adserunt multos uiuos in corporibus repperiendos et, si non dormiant omnes, non omnes esse morituros, si autem non moriantur omnes, non omnes resurrecturos. resurgere enim proprie dicitur, qui prius moriendo cecidit. unde et Paulum uolunt scribere in prima ad Thessalonicenses epistula: nos, qui uiuimus, qui residui erimus in aduentu domini, non praeueniemus eos, qui dormiunt, quoniam ipse dominus in iussu, in uoce archangeli, in tuba dqui vivimus, qui residui sumus, simul cum illis rapiemur in nubibus obviam Christo in aera: et sic semper cum Domino erimus . Et ex his dictis probare conantur, Apostolum Paulum, et qui cum eo scribebant Epistolam, putasse se non esse morituros, sed repperiendos die consummatio
Abbreviated transcription (Latin):
uarieate gloriae. Dum alii resurgunt ad poenas
perp&uas alii adgloriam sempi ternam. aba enim
caro uolatilium alia piscium alia iumentorum
& corpora caelestia. & corpora terrena. Sic in¬
quit erit & resurrectio mostuorum : Cui sententiaȩ
magis ad quiescit ecclesia. ut omnes cõmuni mor¬
te moriamur. Et non omnes mutemur inglo¬
riam. Iuxta illud quod danihel scribit.
multi dormientes interrae puluere sesurgent
Alii ingloriã adernã. alii in confusionem & ob¬
probriũ sempiternum Qui enim resurgen
in confusionem & ob probrium sempiter num
nonr efirgent in adernam gloriam in quã paulus
& quicum eo sunt mutabuntur quȩcum ita se habeant
& sic intellecta sint a nobis. eorum tantum commu¬
tationem suscipere qui resurgent ingloriam pec ca¬
torũ autem & infidelium qui mostui appellantur.
& resurgent incorrupti. nequa quã cõmutationem
sed poenas ꝑ p&uas esse dicendas. transeamus ad

Expanded text:
varietate gloriae: dum alii resurgunt ad poenas varietate gloriae: dum alii resurgunt ad poenas perpetuas, alii ad gloriam sempiternam: alia autem caro uolatilium, alia piscium, alia iumentorum et corpora caelestia et corpora terrena. s i c, inquit, erit et resurrectio mortuorum. Icui sententiae magis adquiescit ecclesia, ut omnes commune morte moriamur et non omnes mutemur in gloria iuxta illud, quod Danihel scribit: multi dormientes in terrae puluere resurgent, alii in uitam aeternam, alii in confusionem et obprobrium sempiternum. qui enim resurgent in confusionem et obprobrium sempiternum, non resurgent in aeternam gloriam, in qua Paulus et, qui cum eo sunt, mutabuntur. quae cum ita se habeant, et sic intellecta sint nobis: eorum tantum commutationem suscipere, qui resurgent in gloriam, peccatorum autem et infidelium, qui mortui appellantur et resurgent incorrupti, nequaquam commutationem, sed poenas perpetuas esse dicendas. Transeamus ad
Abbreviated transcription (Latin):
Deresur rectione plenius dis sorsturus. dormitio
Autem mostem istam quae communis est omnium
significat. Vnde rectissime posuit quod omnes
dormiamus id est moriamur sicut supra dixerat
quo modo in adam omnes moriuntur. sic in xp̃o
omnes uiuificantur Cum ergo omnes morituri
sint. audite sacramenta quae dico: Omnes quidem
moriemur: sed non omnes immutabimur cana
enim tuba. HAt dubium quin angelus septimus.
& mostui resurgent incorrupti. Si autem in¬
corrupti erunt mostui quo modo non in mutabunt᷑r¬
cum incorruptio ipsa mutatio sit sed hic cõmuta¬
uo qua paulus mutandus & sc̃i sunt glorificatio in¬
tellegitur. Incorruptio autem. id circo cõmunis ẽ
omniũ. quia in eo miserabiliores erunt peccatores
ut ad tormenta perp&ui sint et non mostali & cor¬
ruptibili corpore dis soluantur: Legimus in eadem
epistula apostolo dirserente. Sacratam diuersita¬
tem resurrectionis Non in natura corporũ. sed in

Expanded text:
de resurrectione plenius disserturus. dormitio de resurrectione plenius disserturus. dormitio autem mortem istam, quae communis est omnium, significat. unde rectissime posuit, quod omnes dormiamus, id est moriamur, sicut supra dixerat: quomodo in A dam omnes moriuntur, sic in Christo omnes uiuificantur. cumergo omnes morituri sint, audite sacramenta, quae dico: omnes quidem moriemur, sed non omnes inmutabimur. canet enim tuba — haud dubium, quin angelus septimus — et mortui resurgent incorrupti. si autem incorrupti erunt mortui, quomodo non inmutabuntcum incorruptio ipsa mutatio sit? Sed hic commutatio, qua Paulus mutandus et sancti sunt, glorificatio intelligitur. Incorruptio autem idcirco communis est omnium, quia in eo miserabiliores erunt peccatores, ut ad tormenta perpetui sint, et non mortali et corruptibili corpore dissolvantur. Legimus in eadem epistola, Apostolo disserente, sacratam diversitatem resurrectionis, non in natura corporum, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
immostalitatem. Aliud est enim im mostalitas:
aliud incorruptio. Sicut aliud mostale & aliud
corruptiuum. quic quid autem mortale ẽ. & cor¬
ruptiuum est sed non quod corruptiuũ statim
& mostale. Corruptiua quippe sunt corpora quȩ
carent anima. et tamen non sunt mostalia quia
num quã habuere urtam. quae propriae animantiũ
est. Unde signanter a postolus corruptioni in cor¬
ruptionem et mostalitati in mostalitatem resur¬
rectionis futuram tempore copulauit.:
A cacius caesareae quae prius turris stratonis
uocabatur. post eusebium pamphili episcopus
ponens sibi hanc eandem quȩstionem latius dispu¬
tauit. Et utrumque suscipiens quod inter se
uidaur esse contrariũ. post principium quod
omisimus sic locutus ẽ : Dicamus primũ decoquoo
magis in plurimis codicibus inuenitur. ecce mys¬
terium dico uobis. omnes quidem dormiemus
Non omnes autem immutabimur mysterium
dixit ut at tentiores facer& auditores

Expanded text:
inmortalitatem. aliud est enim inmortalitas, inmortalitatem. aliud est enim inmortalitas, aliud incorruptio, sicut aliud mortale et aliud corruptiuum. quicquid autem mortale est, et corruptiuum est, sed non, quod corruptiuum, statim et mortale. corruptiua quippe sunt corpora, quae carent anima, et tamen non sunt mortalia, quia numquam habuere uitam, quae proprie animantium est. unde signanter apostolus corruptioni incorruptionem et mortalitati - inmortalitatem. resurrectionis futuram tempore copulauit\'. Acacius, Caesareae, quae prius Turris Stratonis uocabatur, post Eusebium Pamphili episcopus, ponens sibi hanc eandem quaestionem latius disputauit et utrumque suscipiens, quod inter se uidetur esse contrarium, post principium, quod omisimus, sic locutus est: \'dicamus primum de eo, quod magis in plurimis codicibus inuenitur: ecce mysterium dico uobis: omnes quidem dormiemus, non omnes autem inmutabimur. mysterium dixit, ut adtentiorêS faceret auditores
Abbreviated transcription (Latin):
rant corrup tibilia. in corrupta recipientes unde¬
post nouissimã tubã exponit apostolus quid se¬
quatur Can& enim & mostui resurgent incor¬
rupti Nos autem immutabimur. quando dicit
nos alium se & eos qui secum sunt praeter mostuos
esse significat ad quod in tellegendum : sunt quidi¬
cant mostuos quire surgant incorrupti. esse cor¬
pora mostuorum. Eos autẽ qui dicantur esse mu
tanda animas debere accipi quando in maiorem
gloriam fuerint commutatae. Et ꝑuenerint in
uirum ꝑ fectũ in mensuram. adatis plenitudinis
xp̃i. alii uero ad serunt mostuos debere intellegi
peccatores qui resurgunt incorrupti. ut possint
acerna sustinere supplicia. Eos autem qui cõmu¬
tantur esse scõs qui de uistute inuistutem & de
gloria transferuntur ingloriam
Inde & ad incorruptionem mortuorũ intulit:
opost& enim corruptiuum hoc induere in corrup¬
tionem. Ad id autem quod dixerat. nos immuta¬
bimur illud adiunxit et mostale hoc indu&

Expanded text:
rant corruprant corruppost novissimam tubam exponit Apostolus quid sequatur: Canet enim tuba, et mortui resurgent incorrupti, nos autem immutabimur. Quando dicit, nos, alium se, et eos, qui secum sunt, praeter mortuos esse significat. Ad quod intelligendum, sunt qui dicant mortuos, qui resurgant incorrupti, esse corpora mortuorum; eos autem qui dictandi, animas debere accipi, quando I in maiorem gloriam fuerint commutatae et peruenerint in uirum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi. alii uero adserunt mortuos debere intellegi peccatores, qui resurgant incorrupti, ut possint aeterna sustinere supplicia, eos. autem, qui commutantur, esse sanctos, qui de uirtute in uirtutem et de gloria transferuntur in gloriam. unde ad incorruptionem mortuorum intulit: oportet enim corruptiuum hoc induere incorruptionem. ad id autem, quod dixerat: nos inmutabimur, illud adiunxit: et mortale hoc induere
Abbreviated transcription (Latin):
& mostui resurgent incorrupti. in nos immuta¬
bimur Opost& enim corruptiuum hoc induere in¬
corruptionem & mostale hoc induere in mostalitatẽ
Duplicem hab& intellegentiam ut clangor tubae aut
uocir indic& magnitudinem iuxta illud quod scriptũ ẽ
sicut tuba exalta uocem tuam. Aut apestam omnium
resur rectionem: iuxta id quod in euangelio legimus
tͥu autem quando facis elemosinã noli tuba canere
ante tehoc est abscondite fac misericor diam
& in seor&o neuide aris de alterius miseria gloriari
Quaerimus autem cur ad nouissimam tubã mortuos
scripserit surrecturos: quando eñi nouissima
dicitur utique aliae prae cesserunt. Inapo calup
si io hannis septem angeli describuntur cũ tubis
et uno quoque clangente primo uidelic&. secun¬
do & testio quasto que & quinto & sexto quid per
singulos actum sit indicatur: Nouis simo autem
id est septimo claro tubae strepitu ꝑsonante
mostui suscitantur corpora quae prius habue¬

Expanded text:
et mortui resurgent incorrupti et nos inmutaet mortui resurgent incorrupti et nos inmutabimur. oportcorruptionem et mortale hoc induere inmortalitatem, duplicem habet intellegentiam, ut clangor tubae aut uocis indicet magnitudinem iuxta illud, quod scriptum est: sicut tuba exalta uocem tuam, aut apertam omnium resurrectionem iuxta id, quod in euangelio legimus: tu autem, quando facis elemosynam, noli tuba canere ante te, hoc est: abscondite fac misericordiam et in secreto, ne uidearis de alterius miseria gloriari. quaerimus autem, cur ad nouissimam tubam mortuos scripserit resurrecturos. quando enim nouissima dicitur, utique aliae praecesi Joannis septem angeli describuntur cum tubis, et unoquoque clangente, primo videlicet, secundo, et tertio, quartoque, et quinto, et sexto, quid per singulos actum sit, indicatur. Novissimo autem, id est septimo, claro tubae strepitu personante, mortui suscitantur, corpora, quae prius habue