comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
TANtum enimꝯ quisq in lenitate ac pa¬
tientia cordis: tantum in corporis purita¬
ꝓpulerit passionem: tanto castitatem tenacius oꝑtine¬
bit: Non enim estus corporis dedinabit: nͥ qͥ animi motꝰ¬
ante compresserit: Quod aꝑtissime saluatoris nr̃i ore. lau¬
data beatitudo declarit Beati mites. qmͣ ipsi hereditate
possidebunt t̾ram:. Non ergo aliter nr̃am possidebimus
terram: idest non alias dicioni nr̃e rebellis huius corpo¬
ris terra subdetur: nisi mens nr̃a fuerit patientiȩ lenita¬
te fundata:. Nec poterit quis aduersus carnem suã in¬
surgentia libidinis bella comprimere: nisi pͥus armis
mansuetudinis instruatur. Mansueti enĩ possidebt᷑
quam terram quẽadmodũ optinere possimiis: idẽ ꝓpha
in consequentibus psalmi ipsius edocet Expecta dñm.
& custodi uias eius: & exaltabit te ut hereditate capias
terram:. Constat igitur ad possessionem t̾rȩ istius fir¬
mit᷑ optinendam/ neminem posse conscendere: nͥ illos tã¬

Expanded text:
antum enim quis in lenitate ac patientia cordis, tantum in corporis puritaropulerit passionem, tanto castitatem tenacius obtinebit. non enim aestus corporis declinabit nisi qui animi motante conpresserit. quod apertissime saluatoris nostri ore laudata beatitudo declarat: beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram. non ergo aliter nostram possidebimus terram, id est non alias dicioni nostrae rebellis huius corporis terra subdetur, nisi mens nostra prius fuerit patientiae lenitate fundata, nec poterit quis aduersus carnem suam insurgentia libidinis bella conprimere, nisi prius armis mansuetudinis instruator: mansueti enim possidebuntquam, terram quemadmodum obtinere possimus idem propheta in consequentibus psalmi ipsius docet: eipecta dominum, et custodi uiam eius: etexaltabit te ut hereditate capias terram. constat igitur ad possessionem terrae istius firmiter obtinendam neminem posse conscendere nisi illos tan
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ bonos &e malos: &e pluit suꝑ iustos &r iniustos:. Quem
affectum beatus ioħs assecitum se esse cognoscens:. ait
Ut fidutiam habeamus in diẽ iudicii: quia sicuit ille est:
&r nos sumus in hoc mundo: In quo enim infirma & fra-¬
gilis humana natura esse sicut ille potestꝰ nisi in bonos
& malos. iustos & uustos ad imitationem dei placidam
semꝑ sui cordis extenderit caritatem: Et ut bonũ ꝓꝑ

Expanded text:
super bonos et malos, et pluit super iustos et iniustos. quem super bonos et malos, et pluit super iustos et iniustos. quem affectum beatus Iohannes adsecutum se esse cognoscens ait: ut fiduciam habeamus in die iudicii, quia sicut ille est et nos sumus in hoc mundo. in quo enim infirma et fragilis humana natura esse, siont ille est, potest, nisi si in bonos et malos, iustos et iniustos ad imitationem dei placidam semper sui cordis extenderit caritatem, et ut bonum
Abbreviated transcription (Latin):
niscens tandii similium passionum stimulis impug¬
natum. donec miseratione dñi saluaretur. nec suo erutũ
stiidio ab impugnatione carnali. sed dĩ ꝓtectione sal¬
uatum. non iracundiam sed miscđiam errantibus in¬
telligit ĩpendendam: illum uersiculũ ad dm̃ cum
om̃i cordis tranquillitate decantans: Tu dirupisti iuͣ¬
cula mea: tibi sacrificabo hostiam laudis Et nisi quia
dñs adiuuit me: paulominus habitauerat in inferno aĩa
mea: Et in hac mentis humilitate consistens: poterit
etiam euangelicum illud ꝑfectionis explere mandatũ
Diligite inimicos uros: benefacite his qui uos oderunt:
&r orate pro persequentibus &e calumniantib uos Et
ita ad illud premiũ quod subiungit᷑ merebim̾ per¬
uenire: ꝑ quod non solum unaginem dĩ &e similitudinem
preferamus. uerum etiam filii nuncupem᷑: Ut sitis in qͥt
filii patris ur̃i qui in celis est: qui solem suum oriri fac̃

Expanded text:
niscens tamdiu similium passionum stimulis inpugniscens tamdiu similium passionum stimulis inpugnatum, donec miseratione domini saluaretur, nec suo eruditum studio ab inpugnatione carnali, sed dei protectione saluatum, non iracundiam, sed misericordiam errantibus intelleget inpendendam, illum uersiculum ad deum eam omni cordis tranquillitate decantans : tu disrupisti uincula mea: tibi sacrificabo hostiam laudis, et: nisi quia dominus adiuuit me: paulo minus habitauerat in inferno anima mea. et in hac mentis humilitate consistens poterit etiam euangelicum illud perfectionis explere mandatum: diligite inimicos uestros, bene facite his qui oderunt uos, et orate pro persequentibus et calumniantibus uos. et ita ad illud praemium quod subiungitur merebimur peruenire, per quod non solum imaginem dei et similitudinem praeferamus, uerum etiam filii nuncupemur: ut sitis, inquit, filii patris uestri qui in caelis eat, qui solem suum oriri facit
Abbreviated transcription (Latin):
um sͦ ⁊AUM siquis de adiutorio dei ñ
de studii lãbore presumens meruerit pos¬
sidere. de condictione seruili in qua timor
est. &e mercennaria spei cupiditate. in qua non bonitas lar-¬
gientis. quã p̾mium retributionis expetitur. in adop¬
tionem incipiet transire filioꝵ: ubi iam non timor nͦ
cupiditas. sed illa caritas que nunꝗͣ cadit. iugit᷑ ꝑseue¬
quid. cui ꝑsonȩ conueniret ostendit: Filius honorat pa-
honor meus: & si dñs ego sum. ubi est timor meus: Ne-¬
cesse est enim timere eum qui seruus est: qͥa sciens
uoluntatẽ dñi sui si non fecerit digna. plagis uapu¬
labit multis Per hanc itaq caritatem quisqͥs ad ima-¬
ginem dĩ similitudinẽ q peruenerit:. bono iam ꝓpt boni
ipsius delectabitur uoluntatem: ac similẽ qͦdam modo
possidens patientiȩ ac lenitatis affectũ. nullis deinceps
peccantium uitiis irascetur. sed ueniam potius infirmi¬
tatibus condolens atq compatiens implorabit: seq remi¬

Expanded text:
m statum si quis de adiutorio dei, non de studii sui labore praesumens meruerit possidere, de condicione seruili, in qua timor est, et mercennaria spei cupiditate, in qua non tam bonitas largientis quam praemium retributionis expetitur, in adoptionem incipiet transire filiorum, ubi iam non timor, non cupiditas, sed illa caritas quae numquam cadit iugiter perseues quid cui personae conueniret ostendit: filius honorat patrhonor meus: et si dominus ego sum, ubi est timor meus? necesse est enim timere eum qui seruus est, quia si sciens uoluntatem domini sui fecerit digna plagis, uapulabit multis. per hanc itaque caritatem quisque ad imaginem dei similitudinemque peruenerit, bono iam propter boni ipsius delectabitur uoluptatem, ac similem quodammodo possidens patientiae ae lenitatis affectum nullis deinceps peccantium uitiis irascetur, sed ueniam potius infirmitatibus eorum condolens atque conpatiens inplorabit, seque remi
Abbreviated transcription (Latin):
de lipłs possicsadipisertłissoliti optat hoc
ineorpote quod eselncims de multis fragili¬
catis sue mecessitatibi.inpeditum: nou potestuxss¬
xxp̃i consortio non arellu Impossibilett em̃ etrã
rmenti que tam orbris distenłituncurise cc̃amlua¬
riis qttã molestis angot̾ib prepeditur ditund freu

Expanded text:
lus posset adipisci, dissolui optat hoc corpore, quod adnetun et multis fragilitatis suae necessitatibus inpeditum aoa potest a Christi consortio non auelli. inpossibile est enim etiam menti. quae tam crebris distenditur curis, tam uariis, tam molestis angoribus praepeditur, diuino firmi
Abbreviated transcription (Latin):
latus. repente de celestib ad terraena corriieret:
Quis ur̃m ut cetera ꝑuagationũ tempora pretermittã.
non illo etiam momento quo deo supplicans ad subli¬
mia erigit mentem. quodam stupore collapsus: etiã
ꝑid uł inuitus offendat. ꝑ quod sꝑabat ueniam delicꝰ¬
toꝵ: Quis inquam tam exertus acuigilans ẽ. ut dũ
psalmum deo canit: numquã ascripture sensu. eiꝰ
animus abducatur. Quis tam familiaris deo. tamq
coniunctus. qui apłicũ illud imꝑium quo sine inder¬
missione orare nos precipit. uino die se gaudeat execiitũ:
Que licet omnia nonnullis qui sunt crassiorib uitiis
inuoludi. leuia atq apeccato pene aliena uideantur:
scientib tam̃ ꝑfectionis bonũ. etiã minundꝵ rerum
multitudo grauissima ẽ¬

Expanded text:
repente de caelestibus ad terrena conrueret? quis nostrum, ut cetera peruagationem tempora praetermittam, non illo etiam momento, quo deo supplicans ad sublimia erigit mentem, quodam stupore conlapsus etiam per id uel inuitus offendat, per quod sperabat ueniam delictorum? quis, inqaam, tam exertns ac oigilans est, ut dum psalmum deo easit numquam ab scripturae sensu eius animus abdneatur? quis tam familiaris deo tamque coniunctus, qui apostolicum illud imperium, quo sine intermissione orare nos praecipit, uel uno die se gaudeat exsecutum ? quae licet omnia nonnullis, qui sunt crassioribus uitiis inuoluti, lenia atque a peccato paene aliena uideantur, scientibus tamen perfectionis bonum etiam minimarum rerum multitudo grauissima e
Abbreviated transcription (Latin):
UM loiduR post non longum cempus
nos quoq egiptum petere sc̃ȩ institutionis de¬
sideriũ cõpulisset: sũmo eum affectu ac desi¬
derio ꝑquirentes: tanta eius sumus gr̃a atq
humanitate suscepti:. ut nos tanquã pͥstinos sincillitas.
etiam cellulȩ suȩ quã in extrema horci sui parte con¬
struxerat honoraret hospicio Ubi cum satis ardua atq
precelsa ciudam fr̃i monasterii regulam subeunti. coram
omnib insinaxi fr̃ib precepta tradidisset: que inquarto
ut diximus institutionũ libro quanta potui breuitate
complexus sum: tam incõprehensibilia nob̃. tamq mi¬
rifica uere abrenuntiationis culmina uidebantur. ut
nullomodo illuc humilitatẽ nram crederemus posse con¬
scendere:. Igitur desꝑatione deiecti: & ipso etiam uultu
intunã cogitationũ amaritudinẽ non celantes: ad beatũ
senem satis anxia mente recuxrͣrimus: Cui ꝓtinus cau¬
sam cante mestitidinis inquirenti. abbas germanus

Expanded text:
um igitur post non longum tempus nos quoque Aegyptum petere sanctae institutionis desiderium conpulisset, summo cum affectu ac desiderio perquirentes tanta eius sumus gratia atque humanitate suscepti, ut nos tamquam pristinos syncellitas etiam cellulae suae. quam in extrema horti sui parte construxerat, honoraret hospitio. abi eum satis ardua atque praecelsa cuidam fratri monasterii regulam subeunti coram omnibus in synaxi fratribus praecepta tradidisset, quae in quarto ut diximus institutionum libro quanta potui breuitate conplexus sum, tam inconprehensibilia nobis., tam mirifica uerae abrenuntiationis culmina uidenullo modo illuc humilitatem nostram crederemus posse conscendere. Igitur desperatione dejecti, et ipso etiam vultu intimam cogitationum amaritudinem non celantes, ad beatum senem, satis anxia mente recurrimus; cui protinus causam tantae moestitudinis inquirenti, abbas Germanus
Abbreviated transcription (Latin):
de dauid rege. cum fugiens insectationẽ saulis iniustã.
ab abimilec sacerdote. ñ ꝓposito cuiusdam lucri. nec
studio ledendi quẽpiam. s ut tantũmͦ semetipsum
abimpussima eius insectatione saluaret. mendacib
utitur quippe cũ manus suas inimici regis sangui¬
ne. & quidem adeo sibi totiens traditi. contaminare
noluerit dicens. ꝓpitius michi sit ds̃. ne faciam
quas obuoluntatem dĩ. uł obprefigurationem sp̃aliũ
sacramentoꝵ. uł ad quorundã salutem scõs uiros in
ueteri cestam̃to legimus executos. intantũ nos quoq
cũ necessitas coartauerit non possumus abdicare. ut
ne ipsos quidem apłos. ubi consideratio aliciiius utili¬
tatis exegit. eas declinasset cernamus: Que paulisꝑ
interim lifferentes. digestis primitus que adhuc de
ueteri testamento ꝓferre disponimus. post hec con¬
gruentius inseremus. ut facilius approbet᷑. uiros iu-¬

Expanded text:
de Dauid rege, cum fugiens insectationem Saulis iniustam de Dauid rege, cum fugiens insectationem Saulis iniustam ad Abimelech sacerdotem non proposito cuiusdam lucri nec studio laedendi quempiam, sed ut tantummodo semet ipsum ab inpiissima eius insectatione saluaret, mendacibus utitur uerbis, quippe qui manus suas inimici regis sanguine et quidem a deo sibi totiens traditi contaminare noluerit dicens: propitius mihi sit deus, ne faciam quas uel ob uoluntatem dei uel ob praefigurationem spiritalium sacramentorum uel ob quorundam salutem sanctos uiros in ueteri testamento legimus exsecutos, in tantum nos quoque, cum necessitas coartauerit, non possumus abdicare, ut ne ipsos quidem apostolos, ubi consideratio alicuius utilitatis exegit, ab eis declinasse cernamus. quae paulisper interim differentes digestis primitus quae adhuc de ueteri testamento proferre disponimus post haec congruentius inferemus, ut facilius adprobetur uiros iu
Abbreviated transcription (Latin):
XORU QUIDẼ concubinarũq multarͣ¬
antiqua illa libertas instante iam temporis
fine. & multiplicatione humane generatio¬
nis expleta. non immerito uelut minus
iam necessaria. ꝑ euangłicam ꝑfectionẽ debuit am-¬
putari Nam usq ad aduentũ xp̃i oportuit benedicꝰ¬
tionem primordialis illius uigere sententie qua
dictũ ẽ. crescite & multiplicamini. & replete terrã: Et
iccirco. iustissimum fuit. ut exilla radice fecunditatis hu¬
manȩ que insinagoga ꝓdispensatione temporis utiliter
uiguit. angelicȩ uirginitatis floscula germinarent. ac
suaue olentes continentie frurctus in eccła generarent᷑.
cunt᷑ mendacium: Et iterum: Suauis ẽ honuni pa¬
nis mendacii. & postea replebitur os eius calculo
Et ipse legis lator. mendacium inquit fugies: S tunc
uenialiter diximus usupatũ cũ necessitas aliqua. seu
dispensatio salutaris adiuncta est. obquam non debuit
condempnari: Quale ẽ & illud quod cõmemorastis

Expanded text:
xorum quidem concubinarumque multarum illa libertas, instante jam temporum fine et multiplicatione humanae generationis expleta, non immerito velut minus jam necessaria per Evangelicam perfectionem debuit amputari. Nam usque ad adventum Christi oportuit benedictionem primordialis illius vigere sententiae qua dictum est, Crescite et multiplicamini et replete terram . Et idcirco justissimum fuit, ut ex illa radice fecunditatis humanae, quae in synagoga pro dispensatione temporis utiliter viguit, angelicae virginitatis flosculi germinarent ac suaveolentes continentiae fructus in Ecclesia gignerentur. quuntur mendacium . Et iterum: Suavis est homini panis mendacii, et postea replebitur os ejus calculo . Et ipse legislator, Mendacium, inquit, fugies . Sed tunc demum id veniabiliter diximus usurpatum cum ei necessitas aliqua seu dispcondemnari. quale est illud quod conmemorastis
Abbreviated transcription (Latin):
fuit semꝑ fortasse latuisset: nisi eũ necessitas totiꝰ ꝑuin¬
ciȩ periditantis. & erga. xp̃m plena deuotio amor q sincerꝰ.
istud exercere miraculum cõpulisset Quod utiq ut ab eo
fieret. ñ ostentadio głe sed caritas xp̃i & totius plebis extor¬
sit utilitas: ut beatũ qͦ heliã fecisse regnoꝵ lectio manifestat:
qͥ ignem de celo suꝑ hostias impositas pyrȩ iccirco descendere
postulauit: ut periditantem pseudo ꝓpħar᷑ uestigiis fidẽ totiꝰ
populi liberaret:
.IIII. De miracło ꝙ. abb̃s abraã ĩ mulieris¬
fecit uberibus.

Expanded text:
fuit semper fortasse latuisset, nisi eum necessitas totius provinfuit semper fortasse latuisset, nisi eum necessitas totius provinciae periclitantis, et erga Christum plena devotio amorque sincerus, istud exercere miraculum compulisset. Quod utique ut ab eo fieret, non ostentatio gloriae, sed charitas Christi et totius plebis extorsit utilitas, ut beatum quoque Heliam fecisse Regum lectio manifestat, qui ignem de coelo super hostias impositas pure, idcirco descendere postulavit, ut periclitantem pseudoprophetarum praestigiis fidem totius populi liberaret . CAPUT IV. De miraculo quod Abbas Abraham in mulierfecit uberibus
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut nulla dunc cuiꝗͣ uiandi copia nisi limboꝵ tͣnsuec¬
tione tͥbuat᷑. corpora mortuor᷑ pigm̃tis condita redolẽtib
in editiorib cellulis recondant: Nam madens ebrietate
continua t̾rȩ illiꝰ solum: humandi airet officiũ. Si
qua enĩ cadauera defossa susceperit: euomere ad suꝑfici¬
em suȩ mnundationis numetate cõpellitur Cũ gͥ anti¬
quissimo cuidã cadaueri beatus macharius astitisset:
o hõ inqͥt si uenisset huc mecũ hereticus ille filius ꝑdi¬
tionis. c astante ipso nom̃ xp̃i dĩ mei inuocans exclamas¬
pondit Quem int̾rogans abbas macharuus qͥa fuisset ali
quando cum frueretur hac uita: uel qͣ hoĩũ fuisset eta¬
te. aut si nom̃ xp̃i tunc temporis cognouisset: ille sub ã¬
tiqͥssimis regibus se uixisse respondit. xp̃iq nom̃ asseruit
illis se nec audisse tẽporib: Cui rursus abbas machariꝰ

Expanded text:
ita ut nulla tunc cuiquam uiandi copia nisi lemborum transuecita ut nulla tunc cuiquam uiandi copia nisi lemborum transuectione tribuatur, corpora mortuorum pigmentis condita redolentibus in editioribus cellulis recondantur. nam madens ebrietate continua terrae illius solum humandi arcet officium. si qua enim cadauera defossa susceperit, euomere ad superficiem suam inundationum nimietate conpellitur. cum igitur antiquissimo cuidam cadaueri beatus Macarius adstitisset, ait: o homo, si uenisset huc mecum haereticus ille filius perditionis et adstante ipso nomen Christi dei mei inuocans exclamaspquando cum frueretur hac vita, vel qua hominum fuisset aetate, aut si nomen Christi tunc temporis cognovisset? ille se sub antiquissimis regibus vixisse respondit, Christique nomen asseruit illis se nec audisse temporibus. Cui rursus abbas Macarius,
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatẽ non inani disputatione uerboꝵ. sed uirtute sig¬
noꝵ. & illo quod non potest falli iudicio comꝓbemꝰ: Quo
audito hereticus coram circũstãti plebe pudore constrictꝰ.
cũ ad presens p᷑bere se conditioni propositȩ simulasset assen¬
sum. seq affuturum in crastinũ ꝓmisisset:. postero die ex¬
pectantibus uniuersis. qͥ studiosius ad condictũ locũ spec¬
taculi huius cupiditate confluxerant. exterritꝰ conscientia
suȩ infidelitatis aufiigit: ac protinus ab uniuersa egipto
tͣnsinigͣuit. Quem cũ beatus macharius usq ad horã nona᷑
cũ populis p̾stolatꝰ ꝓ sua conscientia declinasse uidisset: assu¬
mens plebẽ qͦ ab illo fuerat depͣuata. ad condicta sepulcra
ꝑrer̃. Hunc aut̃ egiptiis morẽ nili fluminis inuer̃ eliuies.
ut cũ uniuersȩ terrȩ illius latitudo. instar iͦmensi pelagi ñ
paruo tempore anni solita aqͣrũ irruptione contegitur.

Expanded text:
ueritatem non inani disputatione uerborum, sed uirtute sigueritatem non inani disputatione uerborum, sed uirtute signorum et illo quod non potest falli iudicio conprobemus. quo audito haereticus coram circumstanti plebe pudore constrictus cum ad praesens praebere se condicioni propositae simulasset adsensum seque adfuturum in crastinum promisisset, postero die expectantibus uniuersis, qui studiosius ad condictum locum spectaculi huius cupiditate confluxerant, exterritus conscientia suae infidelitatis aufugit ac protinus ab uniuersa Aegypto transmigrauit. quem cum beatus Macarius usque ad horam nonam cum populis praestolatus pro sua conscientia declinasse uidisset, adsumens plebem, quae ab illo fuerat deprauata, ad condicta sepulchra perrexit. hunc autem Aegyptiis morem Nili fluminis inuexit eluuies, ut, quoniam uniuersa terrae illius latitudo instar inmensi pelagi non paruo anni tempore solita aquarum eruptione contegitur,
Abbreviated transcription (Latin):
I UTaa B a bbã łE machario qui ha¬
bitationem scithioticȩ solitudinis pͥmus
inuenit. mortuum resucitatu᷑ eẽ memi¬
nimus: Nan cum hereticus qͥdã qͥ euno¬
mũ ꝑfidiam sectabatur. sinceritatẽ catholicȩ fidei
arte diabolica subuertere conaretur: magnãq iã hõiũ
multitudinẽ decepisset: rogatus a catholicis uiris qͥ
ruina tante subuersionis grauissime mouebantur.
beatꝰ machariꝰ ut simplicitatẽ totius egypti ab infide¬
litatis naufragio liberaret. aduenit.: Quem cum
hereticus arte dialectica fuisset aggressus: & ad aristo¬
telicas ignorantẽ spinas uellet abducere: beatꝰ macha¬
rius apłica multiloquiũ eiꝰ breuitate concludens. ñ
est inquit in uerbo regnũ dei sed in uirtute: E amꝰ
igitur ad sepulera: & nomen dnĩ suꝑ mortuum qui
pͥmus inuentus fuerit inuocemus: ac sicut scriptũ est
ostendamus ex operibus fidẽ nr̃am: ut manifestissima rectȩ
fidei documenta eius testimonio declarentur: & ꝑspicuã

Expanded text:
 et ab abbate Macario, qui habitationem Scitioticae solitudinis primus inuenit, mortuum suscitatum esse reminiscimur. nam cum haereticus quidam, qui Eunomii perfidiam sectabatur, sinceritatem catholicae fidei arte dialectica subuertere conaretur magnamque iam hominum multitudinem decepisset, rogatus a catholicis uiris, qui ruina tantae subuersionis grauissime mouebantur, beatus Macarius, ut simplicitatem totius Aegypti ab infidelitatis naufragio liberaret, aduenit. quem cum haereticus arte dialectica fuisset adgressus et ad Aristotelicas ignorantem spinas uellet abducere, beatus Macarius apostolica multiloquium eius breuitate concludens, non est, inquit, in uerbo regnum dei, sed in uirtute: eamus igitur ad sepulchra et nomen domini super mortuum qui primus inuentus fuerit inuocemus ac sicut scriptum est ostendamus ex operibus fidem nostram, ut manifestissima rectae fidei documenta eius testimonio declarentur et perspicuam
Abbreviated transcription (Latin):
sermo digestus est: uolumus etiam de casti¬
tatis fine aliqua liberuis sciscitari. Non
enim ambigimus. illud p̾celsum fastigium
caritatis ꝑ quã sicut hucusq dissertum est ad imagine̾
dĩ similitudinemq conscenditur: sine castitatis ꝑfectiõe
subsistere omino non posse:. Sed utrum ita eius possit
perpetuitas optineri. ut nimꝗͣ libidinis titillatio inte¬
gritatem nr̃i cordis infestetꝰ & ita ualeamus ab hac pas¬
sione carnali in carne degentes peregrinari. ut nunꝗͣ
incentiuoꝵ estibus aduram᷑: uolumus edoceri:¬

Expanded text:
sermo digestus est, uolumus etiam de castitatis fine aliqua liberius sciscitari. non enim ambigimus illud praecelsum fastigium. caritatis, per quam, sicut huc usque dissertum est, ad imaginem dei similitudinemque conscenditur, sine castitatis perfectione subsistere omnino non posse: sed utrum ita eius possit perpetuitas obtineri, ut numquam libidinis titillatio integritatem nostri cordis infestet, et ita ualeamus ab hac passione carnali in carne degentes peregrinari, ut numquam incentiuorum aestibus adnramur, nolumus edoceri
Abbreviated transcription (Latin):
scio. aꝑtissime illud etiã sine expositione cuiusqͣ om¬
nib reserari. qui ApaR̃ IRTIN. idest actualem ꝑfecte
tenuerunt disciplinã: Non eñi laborabunt ut quod
iam oꝑando didicerunt. intelligant disputando:
Introgatio cur int̃dũ ꝓpensius ieuinantes carualib incentiuis

Expanded text:
scio apertissime illum etiam sine expositione cujusquam omscio apertissime illum etiam sine expositione cujusquam omnibus reserari, qui πρακτικὴν, id est, actualem perfecte tenuerint disciplinam. Non enim laborabunt ut quod jam operando didicerunt, intelligant disputando CAPUT XXXV. Interrogatio cur interdum jejunantes carnalibus incentivis
Abbreviated transcription (Latin):
s sub gr̃a: Qui gͦ nec sub gratia ẽ. quia nequaquam
a dñice doctrine culmen ascendit: nec sublege. qͥa
etiã ipsa illa paruula legis mandata non suscepit. is
duplici peccatoꝵ oppressus imꝑio: obhoc solum grãm
xp̃i ꝑcepisse secredit. ut ꝑnoxiam libertatem ab eõ fie¬
ret alienus. millud incidens. quod apłs petrus neiͣ¬
curramus denuntiat: Quasi liberi inquit agite. & ñ
quasi uelamentũ habentes malitie libertatem: Beatꝰ
quoq apls paulus. uos eñi inquit in libertatem uo¬
cati estis fr̃s. idest ut absoluti sitis a domi natione pec¬
cati. tantũ ne libertatem in occasionem carnis detis. id÷
frustrationẽ legalium preceptoꝵ credatis esse licentiã¬
uitioꝵ Hȩc uͦ libertas. quia nusquã nisi ibi sit tantũ
ubi dñs cõmoratur. paulus apłs docet: dñs inquiens.
utrum hunc beati apłi sensum. sic̃ hi qui exꝑti sunt
sapiunt. expͥmere atq elucidare potuerimus: unum

Expanded text:
sed sub gratia . Qui ergo nec sub gratia est, quia nequaquam sed sub gratia . Qui ergo nec sub gratia est, quia nequaquam ad Dominicae doctrinae culmen asetiam ipsa illa paruula legis mandata non suscepit, hic duplici peccatorum oppressus imperio ob hoc solum gratiam Christi percepisse se credit, ut per noxiam libertatem ab eo fieret alienus, in illud incidens quod apostolus Petrus ne incurramus denuntiat: quasi liberi, inquit, agite, et non quasi uelamentum habentes malitiae libertatem. beatus quoque apostolus Paulus uos enim, inquit, in libertatem uocati estis, fratres, id est ut absoluti sitis a dominatione peccati, tantum ne libertatem in occasionem carnis detis, id est frustrationem legalium praeceptovitiorum. Haec vero libertas, quia nusquam nisi ibi sit tantum ubi Dominus commoratur, Paulus apostolus docet: Dominus, inquiens, utrum hunc beati apostoli sensum, sicut hi qui experti sunt sapiunt, exprimere atque elucidare potuerim: unum
Abbreviated transcription (Latin):
UISO. US ergo ꝑfectȩ euangelicã stu¬
diierit denere doctrinam. hic sub gr̃a
constitutus. peccati dñaione non pre¬
mitur: Hoc ẽ enim esse subgr̃a. que a
iectus esse noluerit. non ignoret se quãuis bapti¬
⁊atus sibi uideatur ac monachus. non esse sub gr̃a.
s legis adhuc uinculis prepeditum. peccati pondere
p̃gͣuari. Propositum naniq est eius qui om̃s aqͥb
repͤtus fuerit gr̃a adoptionis assumpsit. non destrii¬
ere s suꝑ eolificare. non euacuare. s adimplere mosai¬
cas sanctiones: Quod ñnulli penitus ignorantes. &
consilioꝵ atq ex hortationum xp̃i magnificentiam
negligentes. ita p̾sumtiue liber̾atis secu̾ritate soluunt᷑.
ut non solum xp̃i precepta tanꝗͣ ardua non atcin¬
gant. uerũ etiam illa ipsa que illis incipientib par¬
uulisq i mosaica lege mandata sunt. uelut anti¬
quata contempnunt. illud quod apłs execratur noxia
libertate dicentes. peccabimꝰ. quia ñ sumus sublege

Expanded text:
uisquis ergo perfectionem Evangelicae studuerit tenere doctrinae, hic sub gratia constitutus peccati dominatione non premitur. Hoc est enim esse sub gratia, ea tudini subjectus esse noluerit, non ignoret se, quamvis baptizatus sibi videatur ac monachus, non esse sub gratia, sed sub legis adhuc vinculis praepeditum, peccati pondere praegravari. Propositum namque est ejus, qui omnes a quibus receptus fuerit, gratia adoptionis assumit, non destruere, sed superaedificare; nec evacuare, sed adimplere Mosaicas sanctiones. Quod nonnulli penitus ignorantes, et consiliorum atque exhortationum Christi magnificentiam negligentes, ita praesumptivae libertatis securitate solvuntur, ut non solum Christi praecepta tamquam ardua non attingant, verum etiam ipsa illa quae illis incipientibus parvulisque Mosaica lege mandata sunt, velut antiquata contemnant, illud quod Apostolus exsecratur noxia libertate dicentes: Peccabimus, quia non sumus sub lege,
Abbreviated transcription (Latin):
ERTUR Beatissimus ioħ̃s cum ꝑdicem
suis manib molliter demulceret: philoso-¬
phum quendam ritu ad se uenatorio ue-¬
nientem subito conspexisse: Qui miratus
quod uir cante opinionis ac fame. adcam par¬
ua & humilia se oblectamenta sũbmnitteret: tu ne
leberrima. me quoq sũmo desiderio tuȩ cõgni¬
cionis inflexit: Cur gͦ oblectamentis tam uiliorib
occuparis: Cui beatus ioħs. Quid ẽ inquit quod ma¬
nu tua gestas: At ille. arcus inquit Et cur ait.
non eum densum ubiq semꝑ circuimfers: Cui ille
respondit:. Non opordet. ne uigi curua rigoris forti¬
tudo laxata. mollescat atq depercat: & cum oportu¬
erit ut fortiora inaliquam feram spicula dirigantur:
rigore iam ꝑnumietatem continuȩ intensionis amiꝰ¬
so. uiolenter ictus non possit emitti. Nec nr̃i inquit
beatus ioħs animi te offendat o uiuenis tam parua
hȩc breuisq laxatio: que nisi remissione quadam ri¬
gore intensionis suȩ amisso. se interdum releuet

Expanded text:
ertur beatissimus Iohannes, cum perdicem suis manibus molliter demulceret, philosophum quendam ritu ad se uenatorio uenientem subito conspexisse. qui miratus quod uir tantae opinionis ac famae ad tam parua et humilia se oblectamenta submitteret, tune eleberrima me quoque summo desiderio tuae agnitionis inlexit? cur ergo oblectamentis tam uilioribus occuparis ? cui beatus Iohannes: quid est, inquit, quod manu tua gestas ? at ille: arcus, inquit. et cur, ait, non eum tensum semper ubique circumfers? cui ille respondit: non oportet, ne iugi curuamine rigoris fortitudo laxata mollescat atque depereat, et cum oportuerit ut fortiora in aliquam feram spicula dirigantur, rigore iam per nimietatem continuae intentionis amisso uiolentior ictus non possit emitti. nec nbeatus Joannes, animi te offendat, o juvenis, tam parva haec brevisque laxatio; quae nisi remissione quadam rigorem intentionis suae interdum relevet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetua cordis sui iudicans puritate: Obquam. non so¬
lum corporaliũ s etiam illarũ que sp̃ales uidentur rerũ.
sꝑnenda sũt cõmoda: si alias acquiri uł ꝑfici nisi cũ

Expanded text:
rpetua cordis sui judicans puritate, ob quam non sorpetua cordis sui judicans puritate, ob quam non solum carnalium, sed etiam illarum quae spiritales videntur, rerum spernenda sunt commoda, si alias acquiri vel perfici, nisi cum
Abbreviated transcription (Latin):
tenendum: non licere nob̃ quib lege diuina non solũ
ultio iniuriarũ. s etiã memoria ꝓhibetur. cuius libet
detrimenti uł irritationis optentu adiracundiam com¬
moueri: Quod eñĩ grauius animȩ pocest euenire dis¬
pendiũ. quã ut ꝑcõmotionis subitam cecitatem. ueri
atq ęt̃ni luminis clararitate priuata. ab illius qui
mitis & humilis corde est. contemplatione discedat:
Quid rogo ꝑuitiosius. quidue deformius. quam ut quis
honestatis iudiciũ & regulam ac disciplinam recte dis¬
cretionis amittat: & ea sanus ac sobrius ꝑpetret. que ne
temulentus quidem ac sensu indigens ueniabiliter am¬
misisset: Hec gͦ &cetera hiis similia detrim̃ta quisq
ꝑpenderit: non solũ uniu̾sa dampnoꝵ genera: s etiam
iniuriarũ atq penarũ quecũq possunt a crudelissimis
irrogaͣri. facili sustentatione despiciet: nichil dispendio¬
sius iracundia: nec pretiosius tranquillitate animi: ac¬

Expanded text:
tenendum, non licere nobis, quibus lege diuina non solum tenendum, non licere nobis, quibus lege diuina non solum ultio iniuriarum, sed etiam memoria prohibetur, cuiuslibet detrimenti uel inritationis obtentu ad iracundiam conmoueri. quod enim grauius animae potest euenire dispendium, quam ut per conmotionis subitam caecitatem ueri atque aeterni luminis claritate priuata ab illius qui mitis et humilis corde est contemplatione discedat? quid rogo perniciosius quiduhonestatis judicium et regulam ac disciplinam rectae discretionis amittat, et ea sanus ac sobrius perpetret quae nec temulentus quidem quis ac sensu indigens veniabiliter admisisset? Haec ergo et caetera his similia detrimenta quisquis perpenderit, non solum universa damnorum genera, sed etiam injuriarum atque poenarum quaecumque possunt a crudelissimis irrogari, facili sustentatione despiciet, nihil dispendiosius iracundia nec pretiosius animi tranquillitate ac pe
Abbreviated transcription (Latin):
mobilem de credebas: quomͦ inuicta illa patientia tua. le¬
illam solidissimã petram tanta. ut tibi uidebatur mole
constructam. leuis haura corrupit: Ubi est illud quod
in ani fiducia bellum inpace desiderans ꝓclamabas: pa¬
ratus sum & non sũ curbatus: Et cum ꝓpħa sepe dicebas.
ꝓba me dñe & dempta me: ure renes meos & cormeum:
quitatis in me est: Quomͦ ingentem certaminis appara¬
cum exigua hostis umbra conterruit: Tali gͦ semetipsũ
comptintionis animadũsione condempnans. in ultam
suȩ cõmotionis obreptionẽ eẽ ñ sinat: sed artiore carnẽ
suam iciunii acuigisarũ correptione castigans. ac iu¬
gib continentiȩ penis culpam suȩ mobilitatis excruci¬
ans. illud quod ad plenum excoquere in cenobii conũ¬
satione debuerat. insolitudine constitutus. ac exercitati¬
onis igne consumat: Illud sanȩ ad optinendam iugem
ac stabilem patientiam. constanter atq immobiliter est

Expanded text:
mobilem te credebas? quomodo inuicta illa patientia tua lemobilem te credebas? quomodo inuicta illa patientia tua leillam solidissimam petram tanta ut tibi uidebatur mole constructam leuis aura conmouit? ubi est illud quod inani fiducia bellum in pace desiderans proclamabus: paratus sum, et non sum turbatus, et cum propheta saepe dioebus: proba me domine, et tempta me: ure renes meos et cor meum, quitatis is me est? quomodo ingentem certaminis adparatum exigua hostis umbra conterruit? tali ergo semet ipsum conpunctionis animaduersione condemnans inultam suae conmotionis obreptionem esse non sinat, sed artiore carnem suam ieiunii ac uigiliarum correptione castigans ac iugibus continentiae poenis culpam suae mobilitatis eicrucians illud, quod ad plenum excoquere in coenobii conuersatione debuerat, in solitudine constitutus hoc exercitationis igne consumat. illud sane ad obtinendam iugem ac stabilem patientiam constanter atque inmobiliter est
Abbreviated transcription (Latin):
dñi passiones: uniuersa non solum conuicioꝵ s etiam
penarum genera inferiora meritis suis esse ꝓnuntians.
ad omnem se dolorum tolerantiam preparabit: Cumq
aliquando ad cȩtum fr̃m aliqua fuerit inuitatione reuo¬
catus. quod non potest non uł raro etiã districtissimis
heremi acolis ꝓuenire. si mentem suã etiam ꝓleuib
quibq reb deprehenderit tacitam fuisse cõmotam. ut
quidam occultoꝵ motuũ seuerissimus censor: mox sibi
illa durissima inuiriarum genera quib ad ꝑfectam
colerantiam semetipsum cotidianis meditationib exer¬
cebat exꝓbret: atq itn se obiurgans & increpans allo¬
quatur: Tii ne ille esbone uir. qui te dum in illa
solitudinis duȩ exercere palestra: omĩa suꝑaturum mala
constantissime presumebas: Qui diidum cũ tibi non
solum sũmas conuitiorum acerbitaͣs. uerũ inͣcoleranda sup¬
plicia ip̃se ꝓponeres. satis ualidum. atq ad om̃s ꝓcellas im¬

Expanded text:
domini passiones uniuersa non solum conuiciorum, sed etiam domini passiones uniuersa non solum conuiciorum, sed etiam poenarum genera inferiora meritis suis esse pronuntians ad omnem se dolorum tolerantiam praeparabit. cumque aliquando ad coetus fratrum aliqua fuerit inuitatione reuocatus, quod non potest non uel raro etiam districtissimis heremi adcolis prouenire, si mentem suam etiam pro uilibus quibusque rebus deprehenderit tacite fuisse conmotam, ut quidam occultorum motuum seuerissimus censor mox sibi illa durissima iniuriarum genera, quibus ad perfectam tolerantiam semet ipsum cotidianis meditationibus exercebat, exprobret atque ita se obiurgans et increpans adloquatur: tune ille es, bone uir, qui te, dum in illa solitudinis tuae exerceris palaestra, omnia superaturum mala constantissime praesumebus, qui dudum, cum tibi non solum summas conuiciorum acerbitates, uerum etiam intoleranda supplicia ipse proponeres, satis ualidum atque ad omnes procellas in
Abbreviated transcription (Latin):
EMORBORT̃ SUORŨ curatione sollicitis.
remedium salutare deeẽ non poterit: Et ic¬
circo. eodem modo quo unius cuiusq uitii
deprehendunt᷑ indicia. etiam remedia st̃
petenda: Nam. queinãmodũ solitariis humane conũsa¬
tionis uitia diximus non de ẽẽ: ita uirtutum studia & in¬
strumenta sanitatũ. omnib etiam abhumana conuersatio
ne discretis: posse suppre non negamus: Cum se impatien¬
tiȩ. siue irȩ ꝑturbationib incu̾sari. illis que supra ostendi¬
mus indiciis unusquisq deprehenderit: contrariis semet
ipsum obiectionib semꝑ exerceat: & ꝓpositis sibi multimo¬
dis iniuriarũ dispendioꝵq generib uelut ab alio sibimet
irrogatis. assue faciat mentem suam omnib que inferre
imꝓbitas potest. ꝑfecta humilitate sucuimbere: atq asꝑa
sibi queq & intolerabilia frequenter opponens: quanta eis
occurrere debeat lenitate: omni uigiter cordis contritiõe
meditetur Et ita respiciens ad illas scõꝵ omniũ siue ipsiꝰ

Expanded text:
morborum suorum curatione sollicitis remedium salutare deesse non poterit, et idcirco eodem modo, quo uniuscuiusque uitii deprehenduntur indicia, etiam remedia sunt petenda. nam quemadmodum solitariis humanae conuersationis uitia diximus non deesse, ita uirtutum studia et insne discretis posse suppetere non negamus. Cum se igitur impatientiae seu irae perturbationibus incnraari illis quibus supra ostendimus indiciis unusquisque deprehenderit, contrariis semet ipsum obiectionibus semper exerceat, et propositis sibi multimodis iniuriarum dispendiorumque generibus uelut ab alio sibimet inrogatis adsuefaciat mentem suam omnibus quae inferre inprobitas potest perfecta humilitate subcumbere, atque aspera sibi quaeque et intolerabilia frequenter obponens quanta eis occurrere debeat lenitate omni iugiter cordis contritione meditetur: et ita respiciens ad illas sanctorum omnium siue ipBius
Abbreviated transcription (Latin):
deputat: s adiecta illa uigiliarũ die quo usq ingal¬
loꝵ cantu illucescente dñica ieiumũ sabbati ꝓcelatur:
non solum sex ⁊ triginta dierũ numerus adimpletur.
uerum etiam ꝓdecimis quĩq dierũ qui residui uide¬

Expanded text:
deputati. sed adiecta illa uigiliarum die, qua usque in galdeputati. sed adiecta illa uigiliarum die, qua usque in gallorum cantum inlucescente dominica ieiunium sabbati protelatur, non solum sex et triginta dierum verum etiam pro decimis quinque dierum qui residui vide
Abbreviated transcription (Latin):
Icfł QUORNdam pia simplicitas huius rei
amputet questionẽ: tam̃ quia etiam illa que
alius interrogadone digna non duxisset scrupulo¬
sius ꝑscrutantes: integram obseruantiȩ nr̃e ac miste¬
rium uirtutum desideratis agnoscere: euidentissimã
huiꝰ rei ꝑcipite rationeni: ut manifestius approbetis
nichil irrationabile nros tradidisse maiores: Lege
mosayca uniuerso populo generalis ꝓmulgãta pre¬
ceptio ẽ: decimas cuas & primitias offeres deo cuo Itaq
qui substantiarũ nr̃ar omniumꝰ fructuũ decimas
offerre precipimur: multomagis necesse ẽ. ut ipsius
quoq conuersationis nr̃e. ⁊ humani usus oꝑiimq
nr̃oꝵ decimas offeramus: que ꝓfecto insupputatione
quadragessime euident̃ implentur: Omnium eñĩ di¬
erum numerus quib reuolutus in orbẽ annus inclu¬
ditur: criginta sex semis dierũ numero decimatur:
Inseptem uero ebdomadib. si dies dominici & sabbati
subtrahantur. quinq & triginta suꝑ sunt dies ieiunii

Expanded text:
icet quorundam pia simplicitas huius rei amputet quaestionem, tamen, quia. etiam illa, quae alius interrogatione indigna duxisset, scrupulosius perscrutantes integram obseruantiae nostrae ae mysterii ueritatem desideratis agnoscere, euidentissimam etiam huius rei percipite rationem, ut manifestius adprobetis nihil inrationabile nostros tradidisse maiores. lege Moysaica uniuerso populo generalis promulgata praeceptio est: decimas tuas et primitias offeres domino deo tuo. itaque qui substantiarum nostrarum omniumque fructuum decimas offerre praecipimur, multo magis necesse est ut ipsius quoque conuersationis nostrae et humani usus operumque nostrorum decimas offeramus, quae profecto in supputatione Quadragensimae euidenter inplentur. omnium enim dierum numerus, quibus reuolutus in orbem annus includitur, triginta sex semis dierum numero decimatur. in septem uero ebdomadibus, si dies dominici et sabbata subtrahantur, quinque et triginta supersunt dies ieiuniis
Abbreviated transcription (Latin):
ORro quod dicitis diuerso more. id est
sex uł septem ebdomadib ꝑnonnullas ꝓ¬
uincias quadragessimam celebrari: una
ratio. idemq ieiunioꝵ modus diuersa eb¬
domarũ obseruatione concluditur:. Hii eñi sex eb-¬
domadarũ sibi obseruantiam prefixerunt: qui pu¬
tant die quoq sabbati ieiunandu: Sex gͦ in ebdo¬
made ieiunia ꝑsoluunt: que eosdem sex & triginta
dies sex ies reuoluta consũmant: Tna gͦ quenam¬
modum diximus ratio. idemq ẽ ieiunioꝵ modus:
licet in ebdomadarũ numero discrepare uideantur:.

Expanded text:
orro quod dicitis diuerso more, id est sex uel septem ebdomadibus per nonnullas prouincias Quadragensimam celebrari, una ratio idemque ieiuniorum modus diuersa ebdomadarum obseruatione concluditur. hi enim sex ebdomadarum sibi obseruantiam praefiierunt, qui putant die quoque sabbati ieiunandum. sex ergo in ebdomade ieiunia persoluunt, quae eosdem sex et triginta dies sexies reuoluta consummant. una ergo, quemadmodum diximus, ratio idemque est ieiuniorum modus, licet in ebdomadarum numero discrepare uideantur.
Abbreviated transcription (Latin):
MONIAM nobis illusionum cunctarũ
remedia contulisti. & diabolice quib qua¬
tiebamur insidiȩ. ꝑdoctrinam tuam no¬
bis dño donante dedecte sunt:
hoc quoq nobis similiter precamur edisseri quod
in euangłio dicitur: iugum meum suaue est: & onꝰ
nieum leue ẽ: Satis enim ꝓphedice illi sententiȩ ui¬
detur aduersum. qua dicitur. propter uerba labioꝵ
cuoꝵ ego custodiui uias duras: Quippe cũ etiam
apłs dicat. om̃s qui pie uolunt uiuere in xp̃o ib̃u:¬
ꝑsecutionem patiuntur. Quicquid aũt durum. aut

Expanded text:
oniam nobis inlusionum cunctarum remedia contulisti et diabolicae quibus quatiebamur insidiae per doctrinam tuam nobis domino donante detectae sunt, hoc quoque nobis similiter precamur edisseri quod in euangelio dicitur: iugum meum suaue est et onus meum leue est. satis enim propheticae illi sententiae uidetur aduersum qua dicitur: propter uerba labiorum tuorum ego custodiui uias duras, quippe cum etiam apostolus dicat: omnes qui uolunt pie uiuere in Christo persecutiones patiuntur. quidquid au
Abbreviated transcription (Latin):
TpER hoc plane: iam nullum ambigui¬
tati locum ulterius reliquisti Certi & eñi
sumus. tan presentis huius habitus ui¬
litatem. quã cotidiana hec nudipedalia.
uuilloꝵ uicinia nullattuus exercere nos posse: sed
ne labore quidem illic simili ea que sunt aductũ
necessaria ꝓuisuros: sic̃ hic etiam ipsam cotidie aquã
ceruicibus nr̃is extrib milib exhibere compellimur.
nec nr̃a eñi. nec illoꝵ uerecundia: hȩc nos coram illis
agere omnino patietur: S ane quid ꝓposito nr̃o oberit.
si illis sũministrantib uniũsa. nos sollicitudine pa¬
randi uictus penitus absoluti. lectioni cantum &o
ration. dederimus̾: ut isto quo nunc distrahimur
labore sublato. spũalib tantum studiis intentius
incubemius:¬

Expanded text:
per hoc plane iam nullum ambiguitati locum ulterius reliquisti. certi etenim sumus tam praesentis huius habitus uilitatem quam cotidiana haec nudipedalia in illorum uicinia nullatenus exercere nos posse, sed ne labore quidem illic simili ea quae sunt ad uictum necessaria prouisuros, sicut hic etiam ipsam cotidie aquam ceruicibus nostris ex tribus milibus exhibere conpellimur. nec nostra enim nec illorum uerecundia haec nos coram illis agere omnino patietur. sane quid proposito nostro oberit, si illis subministrantibus uniuersa nos sollicitudine parandi uictus penitus absoluti lectioni tantum et orationi operam dederimus, ut isto quo nunc distrahimur labore sublato spiritalibus tantum studiis intentius incubemus
Abbreviated transcription (Latin):
mensuram hoc dicimus congruere posse
ꝑsonis. ẜ de hĩs ꝓprie hoc intelligi debere
censemus: qui post ddi grãm cognitionemq ueritatis
acarnalib se uitũs abstinere cupientes: antiqua ad¬
huc consuetudine uelut naturali lege inmenbris suis
iolentissimẽ dommante: i nolita passionum concu¬
amim̃e nec̃ cdũm plenis uirtutum studiis crudite s
adhuc rudis actenere ut ita dixerim castitatis. capti¬
uos rapit ad iutia. ãc morti eos antiqua lege subiciẽs
iugo peccati dominantis addicit: non sinens eos bonũ
qd diligunt puritatis adipisei: s potius malum qd̃
excerantur excrcere compellens:¬

Expanded text:
mensuram, hoc dicimus congruere posse personis, sed de his proprie hoc intelligi debere censemus qui post Dei gratiam agnitionemque veritatis a carnalibus se vitiis abstinere cupientes, antiqua adhuc consuetudine velut naturali lege in membris suis violentissime dominante, ad inolitam passionum concuanimae necdum plenis virtutum studiis eruditae, sed adhuc rudis ac tenerae ut ita dixerim castitatis, captivos rapit ad vitia, ac morti eos antiqua lege subjiciens, jugo peccati dominantis addicit, non sinens eos bonum quod diligunt puritatis adipisci, sed potius malum quod exsecrantur exercere compellens
Abbreviated transcription (Latin):
tentione sudandum ĩ expellendis uitiis. quam ĩ uirtutib
acquirendis: Et hoc non nr̃a capimus coniectura: sed illius sen-¬
tentia ꝑdocem᷑ qͥ solus opificii sui uires rationẽ ꝙ cognoscit:
Ecce inquit constitui te hodie suꝑ gentes &e suꝑ regna: ut euellas
& destruas. & disꝑdas. & dissipes & edifices & plantes:. In expul¬
sione enĩ noriarum rerũ qͣtuor esse necessaria designauit: id
est euellere destruere. disꝑdere dissipare:. In ꝑficiendis uero
uirtutib & his que ad iusticiam ꝑtinent acquirendis. edi¬
ficare tantumͦ atq plantare: Unde liquido patet difficiliꝰ
conuelli atq eradicari inolitas corporis atq animi passiones.
quã spiritales extrui plantariq uirtutes:¬

Expanded text:
tentione sudandum in expellendis uitiis quam in uirtutibus tentione sudandum in expellendis uitiis quam in uirtutibus adquirendis. et hoc non nostra capimus coniectura, sed illius sententia perdocemur qui solus opificii sui uires rationemque cognoscit. ecce, inquit, constitui te hodie super gentes et super regna, ut euellas, et destruas, et disperdas, et dissipes, et aedifices, et plantes. in expulsione enim noxiarum rerum quattuor esse necessaria designauit. id est euellere, destruere, disperdere, dissipare, in perficiendis uero uirtutibus et his quae ad iustitiam pertinent adquirendis aedificare tantummodo atque plantare. unde liquido patet difficilius conuelli atque eradicari inolitas corporis atque animae passiones quam spiritales extrui plantarique uirtutes
Abbreviated transcription (Latin):
e CAITIALIS ꝑfectio duplici ratiõe
subsistit:. Nam primus eius est modus: ut
omniũ natura uitioꝵ & curationis ratio cog¬
noscatur:. Scds̃: ut ita discernat᷑ ordo uirtu¬
tum. earum q ꝑfectione mens nr̃a formetur: ut illis non iam
uelut coacta & qͣsi uiolento imperio subiecta famulet᷑: sed
tanquã naturali bono delectetur atq pascat᷑: & arduam illã
atq angustã uiam cum oblectatione cõscendat:. Quo enim
mͦ uel uirtutum rationem qͥ scd̾s in actuali disciplina gradꝰ
est. uel rerum spiritalium & celestium sacramenta q̃ in
theoriȩ gͣdu sublimiore consistunt ualebit attingere: qui
naturam uitioꝵ suoꝵ nec potuit intelligere. nec enisus est
est extirpares Consequent᷑ enim ꝓnũtiabit᷑ ꝓgredi ad excel¬
siora non posse: qui non euicerit plamora: multoq minꝰ ea
q̃ sunt extrinsecus apprehendet: qͥsq intelligere ea q̃ sibi st̃
inserta non qͥuerit:. Sciendum tñ duplici nobis laboris in-¬

Expanded text:
 actualis perfectio duplici ratione subsistit. nam primus eius est modus, ut omnium natura uitiorum et curationis ratio cognoscatur. secundus, ut ita discernatur ordo uirtutum earumque perfectione mens nostra formetur, ut illis iam non uelut coacta et quasi uiolento imperio subiecta famuletur, sed tamquam naturali bono delectetur atque pascatur et arduam illam atque angustam uiam cum oblectatione conscendat. quo enim modo uel uirtutum rationem, qui secundus in actuali disciplina gradus est, uel rerum spiritalium et caelestium sacramenta, quae in theoriae gradu sublimiore consistunt, ualebit adtingere, qui naturam uitiorum suorum nec potuit intellegere nec enisus est exstirpare? \' consequenter enim pronuntiabitur progredi ad excelsiora non poese qui non euicerit planiora, multoque minus ea quae sunt extrinsecus adprehendet, quisque intellegere ea quae sibi sunt inserta non quiuerit. sciendum tamen duplici nobis laboris in
Abbreviated transcription (Latin):
amicitiȩ grãm. nisi int̾ ꝑfectos uiros eiusdẽ uirtutis ꝑseue¬
rare non posse. qͦs eadem uoluntas. unũ q ꝓpositũ aut nũꝙͣ.
aut certe raro facit diuersa sentire: aut in his que ad ꝓfectũ
sp̃alis uitȩ sunt utilia. patit᷑ dissidere: Quod si auimosis cepe-¬
rint contentionibus estuare. liquet utiq eos nunꝗͣ. scđm re¬
gulam quam p̾diximꝰ fuisse concordes: Sed quia nemo potest
a ꝑfectione habere pͥncipium. nisi qͥ ab ipso eius ceperit fun-¬
damento: & uos non quanta eius sit magnitudo. sed quemã

Expanded text:
amicitiae gratiam nisi inter perfectos uiros eiusdemque uirtutis perseuerare non posse, quos eadem uoluntas unumque propositum aut numquam aut certe raro diuersa sentire aut in his quae ad profectum spiritalis pertinent uitae patitur dissidere. quodsi animosis coeperint contentionibus aestuare, liquet utique eos numquam secundum regulam quam prae diximus fuisse concordes. sed quia nemo potest a perfectione habere principium, nisi qui ab ipso eius coeperit fundamento, et uos non quanta eius sit magnitudo, sed quema