comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cit matersua : quia non uidit haec mala quae fiunt in hocmnundo nec in has uenit tenebras
nec inuanitate ambulauit saeculari : Etideo requiem hic magis habebit quunhanc uitã
nonuenit : quã illequiuenit : Quid enimboni ẽ homini in hacuita quiinum brauiuit. nec
expleripotest cupiditatibus suis & si expleatur diuitus. frultum qui &is amittit:
quia ego igitur custo dire quod misera auiditate quȩsierit ut miserius eas possideat
cuiꝓdeẽ non poter̃. Quid enĩ miserius quã ut custodia torqueat quarũ abundantia
nihil ꝓsit itaq: siplenti oneris uita utiq finis eius ad leuam̃to ẽ ad leuamentũ aut̃
bonũ mors mors autẽ finis Mors igitur ẽ bonũ : Neque enim aliter gauisus est᷑ & syme¬
on quires ponsum acceperat . non uisurũ semortem nisi prius uider& xp̃m dñi : &cũpa¬
rentes intemplũ inducerent suscepit manibus suis & dix̃ : Nunc dimictis seruũ tuũ

Expanded text:
cit mater sua; quia non vidit haec mala quae fiunt in hoc mundo, nec in has venit tenebras, cit mater sua; quia non vidit haec mala quae fiunt in hoc mundo, nec in has venit tenebras, nec in vanitate ambulavit saeculi; et ideo requiem 391 hic magis habebit qui in hanc vitam non venit, quam ille qui venit. Quid enim boni est homini in hac vita, qui in umbra vivit, nec expleri potest cupiditatibus suis? Et si expleatur divitiis, fructum quietis amittit, quia cogitur custodire quod misera aviditate quaesierit; ut miserius eas possideat, cui prodesse non poterunt. Quid enim miserius quam ut custodia torqueat, quarum abundantia nihil prosit? 5. Itaque si plena oneris vita, utique finis ejus allevamento est: allevamentum autem est bonum, mors autem finis: mors igitur bonum est. Neque enim aliter gavisus est Simeon, qui responsum acceperat non visurum se mortem, nisi prius videret Christurentes in templum inducerent, suscepit manibus suis, et dixit: Nunc dimittis servum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
da : quaecum absoluat omnes p̃aucos delectat: Sed non hoc mortis ẽ uitiũ sed nraẽ infir¬
mitatis quiuo luptate corporis & delectatione uitaeistius capimur. & cursum hunc con¬
sũmare trepidamus in quoplus amaritudinis quã uoluptatis ẽ: At ñ scĩ & sapiente suiri
qui longeuitatem peregrinationis huius in gemescebant dissolui &cumxp̃o eẽpul
dies illa in quanatus sum : quidenim est qđ haecuita delect&. plena aerũnarũ & sollici¬
tudinũ inqua in numere calũniae & multȩ molestiae & multȩ lacrimȩ eorum qui ad flic¬
tantur molestus & non .ẽ. inquit qui eos consol&ur. &ideo laudat ecclesiastes de functos
magis quã uiuentes : & optimus inquit suprahos duos qui nondumnatus e quiuidit hoc
malum : & alibi: Idem ecclesi astes. meliorẽ longeuo uiro eum adseruit quemabortu eie¬

Expanded text:
da, quae cum absolvat omnes, paucos delectat. Sed non hoc mortis est vitium, at nostrae infirda, quae cum absolvat omnes, paucos delectat. Sed non hoc mortis est vitium, at nostrae infirmitatis, qui voluptate corporis, et delectatione vitae istius capimur, et cursum hunc consummare trepidamus, in quo pius amaritudinis, quam voluptatis est. At non sancti ac sapientes viri, qui longaevitatem peregrinationis hujus ingemiscebant, dissolvi, et cum Christosicut quis ait: Pereat dies illa in qua natus sum . 4. Quid enim est quod haec vita delectet, plena aerumnarum et sollicitudinum? In qua innumerae calumniae, et multae molestiae, et multae lacrymae eorum qui afflictantur molestiis, et non est, inquit , qui eos consoletur. Et ideo laudat Ecclesiastes defunctos magis quam viventes. Et optimus, inquit, supra hos duos, qui nondum natus est, qui non vidit hoc malum . Et alibi idem Ecclesiastes meliorem longaevo viro eum asseruit , quem abortu eje
Abbreviated transcription (Latin):
mortem malum uel illa sibi ꝓpria & haec sibi conferens: Deniq ut lectionis diuinae exẽ¬
ploutamur inpara drso est positus homo ut eder& delignouitae & c&eris paradisi
lignis Deligno autẽ in quo eet cognitioboni & malinon eder&. quodie autem eder& mor¬
te morer&ur : Non seruauit praeceptum & caruit fructu atq eiectus deparadisomor¬
temgustauit. Malum igitur mors. quae pr&io damnationis infestur . Sed mortis tria
sunt genera: una mors peccatiest dequa scriptum ẽ anima qua ẽ peccat ipsa mori&
alia mors inrstica quando quis peccato moritur & dõuiuit: Dequa ait idẽ a postolus:
& munus explemus Id est animȩ corporis que secessio. aduertimus igitur qđ una mors
sitmala si propterpeccata moriamur : Aliamors bonasit quia is quifuerit mostuus iust
ficatus ẽ apeccato Tertiamors media sit: Nã& bona iustis uid&ur & plerisq metuen¬

Expanded text:
mortem malum; vel illa sibi priora, et haec sibi conferens. Denique ut lectionis divinae exemmortem malum; vel illa sibi priora, et haec sibi conferens. Denique ut lectionis divinae exemplo utamur, in paradiso est positus homo, ut ederet de ligno vitae, et caeteris paradisi lignis: de ligno autem in quo esset cognitio boni et mali, non ederet: qua die autem ederet, morte moreretur . Non servavit praeceptum, et caruit fructu, atque ejectus de paradiso mortem gustavit. Malum igitur mors, quae pretio damnationis infertur. sunt genera. Una mors peccati est, de qua scriptum est: Anima quae peccat ipsa morietur . Alia mors mystica, quando quis pecet munus explemus, id est animae corporisque secessio. Advertimus igitur quod una mors sit mala, si propteficatus est a peccato: tertia mors media sit; nam et bona justis videtur, et plerisque metuen
Abbreviated transcription (Latin):
uoniã deanima superiore libro sermonẽ aliquem concexuimus Facilioremuiam
putamus debono mortis conficere aliquid: quaesi animae noceat malũ uideri¬
potest: Si autẽ nihil officiat animȩ nem alũ quidem quod autẽ mnalũ non est
id &iã bonũ Ouonia qđ uitiosum ĩdmalũ : Quod autẽ uitiocar& idbonũ: Ideoq bona
malis contrarias & malabonis: Deniq in nocentia ẽ ubin est nocen diuoluntas & noxi¬
usdicitur quiñ sit in noxius Misericors quiremittat. in misericors quiignoscere atq in¬
fleccinesciat Sed forte aliquis ad serati quid tã contrariũ quã uitamosti siergo uita¬
bonu putatur quomodo mors non ẽ mala. & ideo quidsituita quid&i ã mors considere¬
mus uita ẽ frui spiran dimunere mors priuari : Hoc autem spirandimunus aput ple¬
rosque in bonis ducitur : Hoc ẽ ergo frui uittibonis mors contrabonis exui & scriptura dic̃
Ecce dedi ante faciem tuã uitã & mortem bonum & malum : Vi tambonum a ppellans

Expanded text:
uoniam de anima superiore libro sermonem aliquem contexuimus, faciliorem viam putamus de Bono mortis conficere aliquid. Quae si animae noceat, malum videripotest: si nihil autem officiat animae, ne malum quidem. Quod autem malum non est, id etiam bonum; quoniam quod vitiosum, id malum: quod autem vitio caret, id bonum; ideoque bona malis contraria sunt et mala bonis. Denique innocentia est, ubi non est nocendi voluntas; et noxius dicitur, qui non sit innoxius; misericors, qui remittat; immisericors, qui ignoscere atque inflecti nesciat. 2. Sed forte aliquis asserat: Quid tam contrarium, quam vita morti? Si ergo vita putatur bonum, quomodo mors non est mala? Et ideo quid sit vita, quid etiam mors, consideremus. Vita est spirandi munere frui, mors privari. Hoc autem spirandi munus apud plerosque in bonis ducitur. Hoc est ergo vita, frui bonis: mors contra: bonis exui. Et Scriptura dicit: Ecce dedi ante faciem tuam vitam et mortem, bonum et malum , vitam bonum appellans,
Abbreviated transcription (Latin):
n& mnortalia derelinquit fit que illius similis quod desiderat &in quouiuit & pascitur
& quia inmortu luntendit non ẽ ipsa mortalis : quae enimpeceait moritur: Nonutique
aliqua suidis solutione sedmericomoriturdõ quia uiuit peccato : Ergo qua e non peccat non
moritur uaman a in subseuntia sui man& in uirtute &gloria Nam quomodo fubo¬
caturuetas urtenare potest cumutiq anima siţ quaeuitam in fundit Recui anima in fun¬
duiuor anta infunditur a quo anima discedit uita discedit: anima ergoluitar im& uofio
doporest mortemre cipere cumsit contraria : si cut eniminix calorem non recipit ⁊ Quosta¬
tom soluitur &lux non recipit tenebras nastatimdiscutit In fuso enimlumine cenebra¬
rumboreor aufestur sitit admoco gni niuum rigordesinit ita &anima quaeuitam
reat inortem non recipit nonmoritur anima autẽ morte non recipit : animaergo non

Expanded text:
et mortalia derelinquit, fitque illius similis quod desiderat, in quo vivit et pascitur; et mortalia derelinquit, fitque illius similis quod desiderat, in quo vivit et pascitur; et quia immortali intendit, non est ipsa mortalis. Quae enim peccat, moritur; non utique aliqua sui dissolutione, sed merito moritur Deo, quia vivit peccato. Ergo quae non peccat, non moritur; quia manet in substantia sui, manet in virtute et gloria. 42. Nam quomodo substantia ejus interire potest, cum utique anima sit quae vitam infundit? Et cui anima infunditur, vita infunditur: a quo anima discedit, vita discedit. Anima ergo vita est. Quomodo enim potest mortem recipere, cum sit contraria? Sicut enim nix calorem non recipit, 407 nam statim solvitur: et lux non recipit tenebras, nam statim discutit infuso enim lumine, tenebrarum horror aufertur, sicut admoto igne, nivium rigor desinit, ita et anima quae vitam creat, mortem non recipit, et non moritur: anima autem mortem non recipit; anima ergo non
Abbreviated transcription (Latin):
ut uerum cognoscer& Crrac igitur oculus ubierrat affectus affectus ergo decep¬
tio est deceptio uisus &ideo tibi dicitur nequecapiaris oculis. Idẽ noncapiatur an¬
matua mulier enĩ uirorum p̃tiosas animas capit: Deceptio auditus: Deniq multo
blandimento sermonis mulierfornicaria saepeiuuenis corseduxit. Decepit inlusit : Ergo
non laqueis credamus &r&ibus his que decipiunt. & inludunt quia corda temptantus
inpediuntur cogicitiones quae in pediuntur uisu. inpediuntur auditu odore tastu sa¬
pore Nonsequamur in lecebrosa & seductoria sed sequamur illud qđ bonum e: Illi ad¬
hereamus illudimit&ur illius praesentia. illius communicatio nos meliores faciat. mo¬
res nros color& illius quaedam nos soci&as informa Quienimbono adher& ad sumit
lumini citius inluminatur  plus in eosplendor actermiluminis refulg& ȩpximo : Ergo

Expanded text:
ut verum cognosceret. Errat igitur oculus, ubi errat affectus. Affectus ergo deceput verum cognosceret. Errat igitur oculus, ubi errat affectus. Affectus ergo deceptio est, deceptio visus. Et ideo tibi dicitur: Ne capiaris oculis tuis , id est, non capiatur anima tua. Mulier enim virorum pretiosas animas capit . Deceptio est auditus. Denique blandimento multo sermonis mulier fornicaria saepe juvenis cor seduxit, decepit, illusit . 41. Ergo non laqueis nos credamus et retibus iis quae decipiunt et illudunt; quia corda tentantur, impediuntur cogitationes, quae impediuntur visu, impediuntur auditu, odore, tactu, sapore. Non sequamur illecebrosa et seductoria: sed sequamur illud quod bonum est, illi adhaereamus, illud imitemur, illius praesentia, illius communicatio nos meliores faciat, mores nostros coloret, illius quaedam nos societas informet. Qui enim bono adhaeret, assumit lumini, citius illuminatur, et plus in eo splendor aeterni luminis refulget e proximo. Erg
Abbreviated transcription (Latin):
lectationibus ut cõmittat se eius sensibus : Nã & oculus eius error & fraus est quia fallit᷑
uisus & auris cius deceptio e quia & auditus inluditur & sapor eius deceptioẽ: Deniq
nonotiose dictum ẽ oculitui recteuideant & linguatua non loquatur ꝑuersa: Quod
non e& dictum nisi frequenter errarent: Vidisti mer&ricem captus es uultueus &
formã decorã potasti errauerunt oculitui. ꝑuersauider alia nuntiarunt. Nã siuere
uidissent : uidissent deforme mer&ricis affectum In horrentem ꝓcatiã indecentem
inpudicitia marcentes libidines t&ram conluuionem animi uulnera conscentia cicatri¬
ces quiuiderit inquit mulierem ad concupiscendum eã Vides qđ iste falsum quae siuit
qui non ueritatẽ sed adulteriũ requisiuit: uidere enim quae siuit ut concupiscer&

Expanded text:
lectationibus, ut committat se ejus sensibus. Nam et oculus ejus error et fraus est, quia fallitur lectationibus, ut committat se ejus sensibus. Nam et oculus ejus error et fraus est, quia fallitur visus: et auris ejus deceptio est, quia et auditus illuditur: et sapor ejus deceptio est. Denique non otiose dictum est: Oculi tui recta videant . Et: lingua tua non loquatur perversa . Quod non esset dictum, nisi frequenter errarent. Vidisti meretricem, captus es vultu ejus, et forma decoram putasti: erraverunt oculi tui, perversa viderunt, alia nuntiaverunt. Nam si vere vidissent, vidissent deformem meretricis affectum, inhorrentem procaciam, indecentem impudicitiam, marcentes libidines, tetram colluvionem, animae vulnera, conscientiae cicatrices. Qui viderit, inquit, mulierem ad concupiscendum eam . Vides quod iste falsum quaesivit, qui non veritatem, sed adulterium requisivit. Videre enim quaesivit ut concupisceret, non
Abbreviated transcription (Latin):
ubi uirtutum uiuit gloria: Ista autẽ regio plena ẽ mortuorũ : quia plena est delictorũ :
mericoq dictum est relinque mortuos sepelire mortuos suos : Sed & supra similit̃ ait
anima eius inbonis demorabitur. & semeneius hereditabit terrã : Hoc ẽ anima timentis dm̃
habitabit in bonis: ut semꝑ in eis sit & secundum ea qđ potest &iã de eo accipi quisit in
corpore: ut &ipse sitimeat dm̃ in bonis habit& & incaelestibus sit & possideat corpus
suum & domin&urei quasi inseruitutẽ redacto: & possideat hereditatẽ gloriae & cae¬
lestium ꝓmissorũ: Vnde & nos siuolumus postmortem corporis huius inbonis eẽ caueamus
nead glutin&ur anima nr̃a huic corpori ne commisceatur neinhereat. netra hatur a cor¬
pore & tamquã ebria ꝑturbationibus eius uacill& & fluit& : Nec seei credat atq: eius de¬

Expanded text:
ubi virtutum vivit gloria. Ista autem regio plena est mortuorum, quia plena delictorum, ubi virtutum vivit gloria. Ista autem regio plena est mortuorum, quia plena delictorum, meritoque dictum est: Dimitte mortuos sepAnima ejus in bonis demorabitur, et semen ejus haereditabit terram , hoc est, anima timentis Deum habitabit in bonis, ut semper in eis sit, et secundum ea. Quod potest etiam de eo accipi qui sit in corpore; ut et ipse si timeat Deum, in bonis habitet, et in coelestibus sit, et possideat corpus suum, et dominetur ei quasi in servitutem redacto, et possideat haereditatem gloriae et coelestium promissorum. 40. Unde et nos si volumus post mortem corporis 406 hujus in bonis esse, caveamus ne agglutinetur anima nostra huic corpori, ne commisceatur, ne inhaereat, ne trahatur a corpore, et tamquam ebria perturbationibus ejus vacillet et fluitet, nec se ei credat atque ejus de
Abbreviated transcription (Latin):
me euol& &cum illo puro & ꝑp&uobono atque in mortalimaneat ipsi adhereat & cum
ipsosit deqoo cognationẽ ducit: ut quidam ait: Cuius & genus summus : Non enĩ mori animã
cum corpore manifestum ẽ quia non est de corpore : Non eẽ autemea de corpore scriptura
mulcis modis edoc& : Nam & adam adnõdõ nostro accepit sp̃muitae & factus ẽ in ani¬
mã uiuentem : &d auid ait : conuertere anima mea in requiem tuã quia dñs bene fecit
mihi & in quo benefecerit audi: quia liberauit in quidpedes meos alapsu: Vides gratula¬
rieum mortis huius remedia: quia finis ẽ factus erroris. qui aculpa nonnatura defecit:
Deniq: quasi exut̃ & liberdicit placebodño in regione uiuorum: Illa est enĩregio deni¬
que illam animarum requiemdicit : Terrã dicit ẽẽ uiuentiũ quo peccata ñ penetrent

Expanded text:
me evolet; et cum illo puro et perpetuo bono atque immortali maneat, ipsi adhaereat; et cum me evolet; et cum illo puro et perpetuo bono atque immortali maneat, ipsi adhaereat; et cum ipso sit de quo cognationem ducit, ut quidam ait: Cujus et genus sumus ? Non enim mori animam cum corpore manifestum est, quia non est de corpore. Non esse autem eam de corpore Scriptura multis modis edocet. Nam et Adam a Domino Deo nostro accepit spiritum vitae, et factus est mam viventem . Et David ait: Convertere, anima mea, in requiem tuam; quia Dominus benefecit mihi . Et in quo benefecerit, audi: Quia liberavit, inquit, pedes meos a lapsu . Vides gratulari eum mortis hujus remedio, quia finis factus est erroris, quia culpa, non natura defecit. 39. Denique quasi exutus et liber, dicit: Placebo Domino in regione vivorum . Illa est enim vivorum regio. Denique illam animarum requiem dicit terram esse viventium , quo peccata non penetrant,
Abbreviated transcription (Latin):
acgrũ si fastidiui inopem si captiuum non redemi senemspreui: sit ergo in corde semper
utstimul& duriores ut admoneat pmtiorem: Resonent tepostrema uerba morituri
& benedictionem tui egrediens ecorpore anima secumuehat: Cripe &iam eum qui admor¬
cemducitur qui periturus erat nisitusubuenises ut dicas: Genedictio perituri ueniat in me:¬
Quis igitur dubit& debonomortis cumid qđ inqui &um id qđ erubescendum id qđ inimicum
nob ẽ id quod uiolentum id quod ꝓcellosum & a domnia uitia in lecebrosum ẽ conquies¬
cat &iac&it. & quasi feruidam caueam claudatur sepulchri relinquatur rabies eius
exanimis &e mortua conpago uiscerum in terrã resoluatur. Id autẽ qđ familiare uir¬
tutibus. amicum disciplinis. studiosum gloriae sequax boni dõ subditum est : ad illud subli¬

Expanded text:
aegrum, si fastidivi inopem, si captivum non redemi, si senem sprevi! Sit ergo in corde id semper, aegrum, si fastidivi inopem, si captivum non redemi, si senem sprevi! Sit ergo in corde id semper, ut stimulet duriores, ut admoneat promptiores. Resonent te postrema verba morituri, et benedictionem tui egrediens corpore anima secum vehat. Eripe etiam eum qui ad mortem ducitur, qui periturus erat, nisi tu subvenisses, ut dicas: Benedictio perituri veniat in meQuis igitur dubitet de bono mortis, cum id quod inquietum, id quod erubescendum, id quod inimicum nobis est, id quod violentum, id quod procellosum, et ad omnia vitia illecebrosum est, conquiescat et jaceat, et quasi fera claudatur cavea sepulcri, relinquatur rabies ejus exanimis, et emortua compago viscerum in terram resolvatur: id autem quod familiare virtutibus, amicum disciplinis, studiosum gloriae, sequax boni, Deo subditum est, ad illud subli
Abbreviated transcription (Latin):
benedicentium meritis deputtiri uł oi & atipaternae: hicuero nulla praerogatiua mer¬
torum .e. Nulla pi&atis sed solius mortis priuilegium cum benedictio cuius cemorituri tantũ
uistutis hab& ut eam sibi sc̃sproph&a optauerit: Ac ꝑ hoc cogitemus semꝑ hunc uersiculũ. &
corde teneamus: Si quem uidemus pauperem moriturum suptu iuuemus: dicait unus quisq
nr̃m: benedictio morituri in meueniat: Siquem uiderimus debilem non deseramus siquẽ
in extremis positum non relinquamus occurrat & nobis dicere. benedictiomorituri in me
ueniat : Laud& & ceunus quisq moriturus unus quisq depositus aeuo unusquisq confectꝰ
uulnere graui unus quisq: morbo absumptus &iam morti ꝓximus : Hic uersiculus quantos
bene dicifecit: quotiens mihipudorẽ incussit simoriturũ pra&erii si nonuisicaiui grauiter

Expanded text:
benedicentium meritis deputari, vel pietati paternae. Hic vero nulla praerogativa merbenedicentium meritis deputari, vel pietati paternae. Hic vero nulla praerogativa meritorum est, nulla pietatis, sed solius mortis privilegium: cum benedictio cujusque morituri tantum virtutis habeat, ut eam sibi sanctus Propheta optaverit. Ac per hoc cogitemus semper hunc versiculum, et corde teneamus. 37. Si quem viderimus pauperem moriturum, sumptu juvemus; et dicat unusquisque nostrum: Benedictio morituri in me veniat. Si quem viderimus debilem, non deseramus: si quem in extremis positum, non relinquamus: occurrat et nobis dicere: 405 Benedictio morituri in me veniat. Laudet et te unusquisque moriturus, unusquisque depositus aevo, unusquisque confectus vulnere gravi, unusquisque morbo absumptus, et jam morti proximus. Hic versiculus quantos benedici fecit! Quoties mihi pudorem incussit, si moriturum praeterii, si non visitavi graviter
Abbreviated transcription (Latin):
glegentia patris refertur. dissolutio filiorũ : tum quia unusquisq: quã diuuiuit obnoxiuse
la psui nec senectus inmunis acrimine: Id eo legis quia abraham mostuus ẽ in bona senestute
gubernator non potest qua in postum nauem deduxerit. quomodo laudabis hominẽ prius
qua nstatione mortis successerit & psesuiest gubernacor & ipseuittiehuius iictat᷑ ꝓfundo
quam diu in salo isto tamdiu internaufragia Dux ipse nisi confecto proelio non sumit laurea
nec miles armadeponit nec stipendu mercedem adipiscitur nisi hostesuperato: Morsigit
stipendiorũ plenitudo suma mercedis gratia amissionis e : Quantũ autem mortide dit
scsiob quidixit benedictio morituri in meueniat nam &susa ac benedixerit filios suo
moriens &ia cobbenedixerit patri archas tam̃ benedictionis illius gratia poterat solis

Expanded text:
gligentiam patris refertur dissolutio filiorum. Tum quia unusquisque, quamdiu vivit, obnoxius est gligentiam patris refertur dissolutio filiorum. Tum quia unusquisque, quamdiu vivit, obnoxius est lapsui, nec senectus immunis a crimine; ideo legis quia Abraham mortuus est in senectute bonagubernator non potest, quam in portum navem deduxerit, quomodo laudabis hominem, prius quam in stationem mortis successerit? Et ipse sui est gubernator, et ipse vitae hujus jactatur profundo, quamdiu in salo isto, tamdiu inter naufragia. Dux ipse nisi confecto praelio non sumit lauream, nec miles arma deponit, nec stipendii mercedem adipiscitur, nisi hoste superato. Mors igitur stipendiorum plenitudo, summa mercedis, gratia missionis est. 36. Quantum autem morti dedit sanctus Job, qui dixit: Benedictio morituri in me veniat ? Nam etsi Isaac benedixerit filios suos moriens, et Jacob benedixerit Patriarchas: tamen benedictionis illius gratia poterat solis
Abbreviated transcription (Latin):
mala solutio quia dis solui & cumxpõ eẽ multo melius : Non igitur malamors : Denique¬
& mors peccatorum pessima: Non utiq: mors pessima generaliter. sed pessima specialiterpec¬
catorum: Deniq pra&iosa iustorum nundeliqu& a cerbitatem non mortis eẽ : sedculpae: pul
istius uituesit: sed &iam somnum mortẽ scriptura nuncupat. sicut . ẽ illud. Lazarus ami¬
snoster dormit seduado ut suscitemcum Somnus autemhonus qro quis đ sicatsrusam¬
Egodormiui & quieui & resurrexi qm̃dñs suscipi& me : Dulcis igitur quies mortis : Denique
dns suscitut quiescentes quia dns resurrectio: Illud quoq egregium qđ ait scriptura : ante
mortẽ non laud aueris quem quã: Vnusquisq: enim in nouissimis suis cognoscitur. & infilis
aestimatur sibene filios suos instituit. & disciplinis comp&entib: erudiuit: si quidem adne¬

Expanded text:
mala solutio; quia dissolvi et esse cum Christo multo melius . Non igitur mala mors. Deniquemala solutio; quia dissolvi et esse cum Christo multo melius . Non igitur mala mors. Denique mors peccatorum pessima. Non utique mors pessima generaliter: sed pessima specialiter peccatorum . Denique pretiosa justorum. Unde liquet acerbitatem non mortis esse, sed culpae . 34. istius vitae sit. Sed etiam somnum Scriptura nuncupat mortem, sicut est illud: Lazarus amicus noster dormit: sed vado ut suscitem eum . Somnus autem bonus, quoniam quies mortis. Denique Dominus suscitat quiescentes, quia Dominus est resurrectio. 35. Illud quoque egregium, quod ait Scriptura: Ante mortem non laudaveris quemquam . Unusquisque enim in novissimis suis cognoscitur, et in filiis suis aestimatur, si bene filios suos instituit, et disciplinis competentibus erudivit. Siquidem ad ne
Abbreviated transcription (Latin):
eo qđ ipsum corpus man& resurrectio : Altera autem causa quod poenas reformident :
po& arum uidelic& fabulis territi. latratus cerberi & cocyti fluminis tristem uoragi¬
nem Caronem tristiorem furiarum agmina. aut praerupta carcere : Tunc quibus
rdra seuior sedem habeat. citros quoq uiscera reparandis fecunda supplicis. quae uultur in ma¬
nis sineullo fine depascitur. Ixionii quoq: orbꝑp&uã subponae a trocitatem uertiginẽ tũ
saxi desuꝑ inminentis suꝑ capita adcubantium interepulas inpendentem ruinã haec ple
na fabularum: Nec tam̃ negauerim poenas eẽ postmortem : Sed quid ad mortẽ id quod post
mortem .ẽ. si autem quae post mortem sunt referantur ad mortẽ. Eadem &iã quae post
uitã sunt referantur aduitã Nullaergo erunt supplicia quae referuntur ad mortẽ :
morsenim ut supra diximus absolutio e & sȩparatio animae & corporis : Non ẽ autem

Expanded text:
eo quod ipsum corpus maneat resurrectio. Altera autem causa, quod poenas reformident, eo quod ipsum corpus maneat resurrectio. Altera autem causa, quod poenas reformident, poetarum videlicet fabulis territi, latratus Cerberi, et Cocyti fluminis tristem voraginem, Charontem tristiorem, Furiarum agmina, aut praerupta tartara, in quibus Hydra saevior sedem habeat. Tityi quoque viscera reparandis fecunda suppliciis, quae vultur immanis sine ullo fine depascitur. Ixionii quoque orbis perpetuam sub poenae atrocitate vertiginem, tum saxi desuper imminentis super capita accubantium inter epulas impendentem ruinam. 404 Haec plena sunt fabularum, nec tamen negaverim poenas esse post mortem. Sed quid ad mortem id quod post mortem est? Si autem quae post mortem sunt, referantur ad mortem, eadem etiam quae post vitam sunt, referantur ad vitam. Nulla ergo erunt supplicia quae referantur ad mortem. Mors enim, ut supra diximus , absolutio est et separatio animae et corporis: non est autem
Abbreviated transcription (Latin):
te .ẽ: Mors autem nihiladnos: estenim & separatio animae & corporis: Anima
absoluitur corpus resoluitur: quae absoluitur gaud&. quod resoluitur in terrã suã
nihilsentit: quod nihilsentit nihilad nos: Tam̃simors malum quomodo iuuenes ñti¬
ment fieri senes nec finitimã mortiuerentur a&atem : patientiusq: deficit qui proce¬
sumpta morte deficit: quam qui in opinata His quoque qui mortẽ malum putant aptũ
responsum arbitror quia ꝑuitum admortem ẽ transitus ꝑ morte aut ẽ adui tãredi
Neq enim nisi qui mortui fuerint. possunt resurgere: Insipientes autem quasi sũmũ
malorũ reformidant sapientes quasi requiem post labores & finem malorũ expe¬
tunt : Duabus autem excausis mostem insipientes uerentur: Vna. qđ ea interitũ ap¬
pellent : interitus autem hominis eẽ non potest: cum anima suꝑstes corporisit saluo

Expanded text:
te est: mors autem nihil ad nos; est enim separatio animae et corporis: anima te est: mors autem nihil ad nos; est enim separatio animae et corporis: anima absolvitur, corpus resolvitur. Quae absolvitur, gaudet: quod resolvitur in terram suam, nihil sentit: quod nihil sentit, nihil ad nos. 32. Tamen si mors malum, quomodo juvenes non timent fieri senes, nec finitimam morti verentur aetatem; patientiusque deficit qui praesumpta morte deficit, quam qui inopinata. His quoque qui mortem malum putant, aptum responsum arbitror, quia per vitam ad mortem est transitus: per mortem autem ad vitam reditus. Neque enim nisi qui mortui fuerint, possunt resurgere. Insipientes autem mortem quasi summum malorum reformidant: sapientes quasi requiem post labores, et finem malorum expetunt. 33. Duabus autem ex causis mortem insipientes verentur. Una, quod eam interitum appellant: interitus autem hominis esse non potest, cum anima superstes corpori sit, salvo
Abbreviated transcription (Latin):
nonmors ipsa terribilis. sed opinio demorte .quam unus quisq: ꝓsuo interprecatur
affectu. aut ꝑsua conscientia ꝑhorrescit: suaeigitur unus quisq: conscientia uulnus
acus& non mortis a cerbitatem: Deniq iustis mors qui&is est portus nocentibus naufra¬
gium putatus: Ceste his quibus grauis ẽ timor mortis. non .ẽ. grauemori. sed graue ẽ
uiuere subm &u mortis : Nonergomors grauis sed m&us mortis : m&us autẽ opinionis.
est opinio nrae in firmitatis contraria ueritati Nam ꝑueritatem uirtus ꝑopinion ẽ
infirmicas. Opinio autem non mortis utiq: seduitae est: Ergo illud gra ueuitama¬
gis inuenitur eẽ: Liqu& igitur qui amortis m&us non admortẽ referendus ẽ sed ad
uitã : non enim habemus qđ in morte m&uamus sinihil quod timendusituita nr̃a com¬
misit & enĩ prudentibus delictorum supplicia terroris sunt Delicta autẽ non mor¬
tuorum actuss sed uiuentiũ : Vitaigitur adnos refertur cuius actus in nostra potesta¬

Expanded text:
non mors ipsa terribilis est, sed opinio de morte, quam unusquisque pro suo interpretatur affectu, aut pro sua conscientia perhorrescit. Suae igitur unusquisque conscientiae vulnus accuset, non mortis acerbitatem. Denique justis mors quietis est portus, nocentibus naufragium putatur. Certe iis quibus gravis est timor mortis, non est grave mori, sed grave est vivere sub metu mortis. Non ergo mors gravis, sed metus mortis. Metus autem opinionis est: opinio vero nostrae infirmitatis, contraria veritati. Nam per veritatem virtus, per opinionem infirmitas. Opinio autem non mortis utique, sed vitae est. Ergo illud grave vitae magis invenitur esse. Liquet igitur quia mortis metus non ad mortem referendus est, sed ad vitam. Non enim habemus quod in morte metuamus, si nihil quod timendum sit vita nostra commisit. Etenim prudentibus delictorum supplicia terrori sunt: delicta autem non mortuorum actus sunt, sed viventium. Vita igitur ad nos refertur, cujus actus in nostra potesta
Abbreviated transcription (Latin):
it teretuae & amorem sonant s pariter & quaerelam : Amorem tuum quo sedulo
monens &iam quae tuta in nobis sunt ꝑtimescis quaerelam eorum quinonamant: &
qua erentes occasionem in peccatis garriunt aduersus fratremsuum. & contrae filium
mnatris suae ponant scandalum : scribis eos immonescio quem d&riuio de compitis. de
olateis circum foranum monachum. rumigerulum. rabulam ua frum tantum ad de¬
rahendum qui ꝑtrabem oculisui festucam alterius nitatur eruere contionari aduersũ
ne & libros quos contra iouini anum scripsi canino dente rodere. lacerare conuellere :
hunc dialecticum urbis uestrae & plautine familiae columem nonlegisse qui dem

Expanded text:
itterae tuae et amorem sonant pariter et querellam: amorem tuum, quo sedulo monens etiam, quae tuta in nobis sunt, pertimescis; querellam eorum, qui non amant et quaerentes occasionem in peccatis garriunt aduersus fratrem suum et contra filium matris suae ponunt scandalum. scribis eos, immo nescio quem de triuio, de competis, de plateis circumforanum monachum rumigerulum, rabulam, uafrum tantum ad detrahendum, qui per trabem oculi sui festucam alterius nititur eruere, contionari aduersum me et libros, quos contra Iouinianum scripsi, canino dente rodere, lacerare, conuellere; hunc, dialecticum urbis uestrae et Plautinae familiae columen, non legisse quidem
Abbreviated transcription (Latin):
dimiser magis essemiseri cordiam praestandam frustibus terrae quam hominibus
propter quos nascorentur: siquis enim esuriens peniter& quimanicheus non essa
quasi capitali supplicio damnanda buccella uidebatur siei dar&ur & misistima
ler& adtẽmeamater fidelistua amplius quamflent matres corporea funera
Didebat enimilla mortem meã exfide & spũ quem habebat exte &exaudisti
ea m añẽ iex audistieam nec despexisti lacrimas eius cumpro fluentes rigarent

Expanded text:
di miser magis esse misericordiam praestandam fructibus terrae, quam hominibus, di miser magis esse misericordiam praestandam fructibus terrae, quam hominibus, propter quos nascerentur. Si quis enim esuriens peteret, qui Manichaeus non esset, quasi capitali supplicio damnanda buccella videretur, si ei daretur. CAPUT XIfleret ad te mater mea fidelis tua, amplius quam flent matres corporea funera. Videbat enim illa mortem meam ex fide et spiritu, quem habebat ex te; et exaudisti eam, Domine. Exaudisti eam, nec despexisti lacrymas ejus, cum profluentes rigarent
Abbreviated transcription (Latin):
tuisti quamuis causam imperiitui protempore occultes. & quamuis contrapactũ
sit aliquorum hominum soci&atis quis dubit& esse faciendum quando ea iusta
est soci&as hominum quae seruit tibi: sed beati quite imperas sesciunt i fiunt enim
omnia a seruientibus tibi uel ad exhibendum quod ad presens opus est uel ad futura
praenuntianda h acc egonesciens in ridebam illos scõs seruos & proph&as cuos:
& quida gebam cum in ridebam eos nisi ut in riderer abste sensim atque paulatim
ꝑductus ade as nugas ut crederem ficum plorare cuide cerpitur & matrem eius
arborem lacrimis lacteis: quam tamen ficum si comedissa aliquis sẽs alieno sane
non suo scelere decerptam miscer & uisceribus & anhelar& deilla angelos: immouero¬
pasticulas di gemendo inoratione at queructando quae pasticulae s ummi &ue¬
ridi ligate fuis sent in illo pomo nisi electiscĩdente acuentre soluerentur : &credi¬

Expanded text:
tuisti, quamuis causam imperii tui pro tempore occultes et quamuis contra pactum tuisti, quamuis causam imperii tui pro tempore occultes et quamuis contra pactum sit aliquorum hominum societatis, quis dubitet esse faciendum, quando ea iusta est societas hominum, quae seruit tibi? sed beati qui te imperasse sciunt. fiunt enim omnia a seruientibus tibi uel ad exhibendum, quod ad praesens opus est, uel ad futura praenuntianda. Haec ego nesciens inridebam illos sanctos seruos et prophetas tuos. et quid agebam, cum inridebam eos, nisi ut inriderer abs te sensim atque paulatim perductus ad eas nugas, ut crederem ficum plorare, cum decerpitur, et matrem eius arborem lacrimis lacteis? quam tamen ficum si comedisset aliquis sanctus alieno sane, non suo scelere decerptam, misceret uisceribus et anhelarparticulas Dei, gemendo in oratione atque ructando: quae particulae summi et veri Dei ligatae fuissent in illo pomo, nisi electi sancti dente ac ventre solverentur. Et credi
Abbreviated transcription (Latin):
tis coonbcor forud memala &ppetiuses peceatis confitentiure aier audisspur¬
tis compedicoram: &solus aiuncolis quae nobis feomusnsium oneragdis os au¬
& facinora & cammultas iniquitates sunt peccata proficientium quae ab ene iudican¬
tibus & uituperantur exregula perfectionis & lauda tur spefrugis. sicut herba
seg&is : & sunt quaedam similia uel flagitio uel facinori & non sunt peccata : quia
nec te offendunt dñm dm̃nostrum nec sociale consortium cum conciliatur aliqua
inusum uitae congruae tempori : & incestum est anlibi dine habendis aut puniur¬
tur corrigendis tudio potestateordinata. & incestum est anlibidine nocendi imul¬
ta itaque facta quae hominibus in probanda uiderentur testimonio tuo appro¬
bata sunt & multa laudata ab hominibus tetestedam nantur cum sa epe sealiter
hab& species facti & aliter facientis animus atque articulus occulti temporisi cũ
uero aliquid curepente inusitatum & in prouisum imperas &iam si hoc aliquando ue¬

Expanded text:
onsuetudine mala, et propitius es peccatis confitentium, et exaudis gemitus compeditorum, et solvis a vinculis quae nobis fecimus, si jam non erigamus adet facinora et tam multas iniquitates, sunt peccata proficientium, quae a bene judicantibus et vituperantur segetis. et sunt quaedam similia uel flagitio uel facinori et non sunt peccata, quia nec te offendunt, dominum deum nostrum, nec sociale consortium, cum conciliantur aliqua in usum uitae congrua et tempori, et incertum est an libidine habendi, aut puniuntur corrigendi studio potestate ordinata, et incertum est an libidine nocendi. multa itaque facta, quae hominibus inprobanda uiderentur, testimonio tuo adprobata sunt et multa laudata ab hominibus te teste damnantur, cum saepe se aliter habet species facti et aliter facientis animus atque articulus occulti temporis. cum uero aliquid tu repente inusitatum et inprouisum imperas, etiamsi hoc aliquando ue
Abbreviated transcription (Latin):
uut nrisores antinlusores quorum liba haecsunt capita inqutatis quoe pul¬
ulant ql in pandi cespectandi se ertiendilibidint aptat inqutedits us epu

Expanded text:
aut irrisores, aut illusores quorumlibet: haec sunt capita iniquitatis, quae pulaut irrisores, aut illusores quorumlibet: haec sunt capita iniquitatis, quae pullulant principandi et spectandi et sentiendi libidine, aut una, aut duabus earum,
Abbreviated transcription (Latin):
regrini libidine uiolȩtur: tur pis enim omnis pars uniuersosuo non congruens:
cumautem ds̃ aliquid contramorem aut pactum quorum lib& iub& & sinũ quã
ibi facton dast faciendium est ÷ &si omis sum in staurandum & sunstitutum nonerat
constiune quu qest sien ior egilic& in cuitate eiuregnat iubere aliqud quocne quean¬
tellum quis qua n oed ipse uiquam uisserat & non contra soci&atem ciuieatis euisob
ocu& atis hum annro poedi socre atem nonobtemperatur genertile quippetps ciusost
socia aeis bumarae obeoedri regibus sus quantomagis doragrator ⁊ uniuoet s aoest¬
atur as siooe adea qune usis me sinedibitatione seruendum ese sierit en ior doter¬
dobracom mo er fent la tro uatori uel euitandimali sicut eiquitimndpis cerdin alican¬
dosele felieiori missuor dut mal quo prosperatus ei quemaibi a cediur. uelin uiden
aequalemdole ueliola uoli otate aiom mali mcut speem sibi aeguladiaro  an

Expanded text:
regrini libidine nioletur. turpis enim omnis pars uniuerso suo non congruens. regrini libidine nioletur. turpis enim omnis pars uniuerso suo non congruens. cum autem deus aliquid contra morem aut pactum quorumlibet iubet, etsi numquam ibi factum est, faciendum est, et si omissum, instaurandum, et si institutum non erat, instituendum est. si enim regi licet in ciuitate, cui regnat, iubere aliquid, quod neque ante illum quisquam nec ipse umquam iusserat, et non contra societatem ciuitatis eius obtemperatur, inmo contra societatem non obtemperatur — generale quippe pactum est societatis humanae oboedire regibus suis — quanto magis deus regnator uniuersbitatione serviendum est? Sicut enim in potesextra commodi, sicut latro viatori; vel evitandi mali, sicut ei qui timetur; vel invidendo, sicut feliciori miserior; aut in aliquo prosperatus, ei quem sibi aequari timet aut aequalem dolet; vel sola voluptate alieni mali, sicut spectatores gladiatorum,
Abbreviated transcription (Latin):
debam caecus pios patres : non solum sicut ds̃ iuber& utentes ad que in spirar& uten¬
tes presentibus: uerum quo que sicut ds̃ reuelar& futura praenuntiantes. Num¬
quid aliquando aut alicubi iniustum est diligeredm̃ ex totocorde & extota ani¬
ma & ex totamente a diligerepximum tamquam teipsum: Itaqueflagiua
quae sunt contra naturam ubique ac semper detestanda adque punienda sunt
qualia sod omitarum fuerunt : quaesi omnes gentes facerent eodem criminis¬
reatu diuinalege tenerentur quae non sic fecit homines ut seillo uterentur mo¬
do: uiolacur quippe ipsa soci&as quaecumdõ nobis essed eb& cum eadem natura
cuius ille auctor est libi dinis per uersitate polluitur : qua e autem contramores
hominum sunt flagitia promorum diuersi tate uitanda sunt ut pactum in¬
terse ciuitatis aut gentis consu&udine uellege firmatum nullaciuis aut pe¬

Expanded text:
debam caecus pios patres non solum, sicut deus iuberet atque inspiraret, utendebam caecus pios patres non solum, sicut deus iuberet atque inspiraret, utentes praesentibus uerum quoque, sicut deus reuelaret, futura praenuntiantes. Numquid aliquando aut alicubi iniustum est diligere deum ex toto corde et ex tota anima et ex tota mente et diligere proximum tamquam te ipsum? itaque flagitia, quae sunt contra naturam, ubique ac semper detestanda atque punienda sunt, qualia Sodomitarum fuerunt. quae si omnes gentes facerent, eodem criminis diuina lege tenerentur, quae non sic fecit homines, ut hoc se uterentur modo. uiolatur quippe ipsa societas, quae cum deo nobis esse debet, cum eadem natura, cuius ille auctor est, libidinis peruersitate polluitur. quae autem contra mores hominum sunt flagitia, pro morum diuersitate uitanda sunt, ut pactum inter se ciuitatis aut gentis consuetudine uel lege Armatum nulla ciuis aut pe
Abbreviated transcription (Latin):
contexere sacculorum priorum alia rum que gentium quas experti non sunt
cumbis quas expertisunt : inuno autem corpore ueldie ueldomo facile possunt
uidere quid cuimem bro quibus momentis quibus partibus personisue congrꝰat
in illis offenduntur hic seruiunt: haec ego tunc nesciebam & non aduertebamꝰ
& feri ebant undiqueista oculos meos & nonuidebam . & cantabam carmina i&
nihi non licebat ponȩrepedem quem lib& ubilib& sed inalio atque aliomaro
aliter atque aliters & in uno aliquo uersu non omnibus locis eundem pedemi
& ars ipsa qua ca nebam non habebat aliud alibi sedomnia simul & non intuebaris
iustitiam cuiseruirent boni & sci homines longe excellentius atque sublimius ha¬
beresimul omnia quãe praecepit & nulla ex parte uariari : & tamen uariis tempo¬
ribus non omnia simul sed propria distribuentem ac precipientem : & repraehen¬

Expanded text:
contexere saeculorum priorum aliarumque gentium, quas experti non sunt, contexere saeculorum priorum aliarumque gentium, quas experti non sunt, cum his quas experti sunt, in uno autem corpore uel die uel domo facile possunt uidere, quid cui membro, quibus momentis, quibus partibus personisue congruat, in illis offenduntur, hic seruiunt. Haec ego tunc nesciebam et non aduertebam, et feriebant undique ista oculos meos et non uidebam. et cantabam carmina et non mihi licebat ponere pedem quemlibet et ubilibet, sed in alio atque alio metro aliter atque aliter et in uno aliquo uersu non omnibus locis eundem pedem; et ars ipsa, qua canebam, non habebat aliud alibi, sed omnia simul. et non intuebar iustitiam, cui seruirent boni et sancti homines, longe excellentius atque sublimius habere simul omnia quae praecipit et nulla ex parte uarie, tamen uariis temporibus non omnia simul, sed propria distribuentem ac praecipientem. et reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
aur inunadomouideat aliquid trastarimanibus a quo quam seruo quod facere
ponsinatur qui pocula ministrataut aliquid post presepia fiera quod ante mensa
proibeatus & in dign&ur cumsit unum habitaculums & una familia non ũbiq
at queomnibus idem tribui sic sunt isti quiin dignantur cum audierint illo saeculo
bicuis se iustis aliquid quo disto non lic& iustis & quia illis aliud praecepit ds̃ istis aliud
protemporalibus causis. cumeidem iustitiae utrique seruerint cũ mnunohomine
Limunodie & inunis aedibus iuideant aliud aluimembro congruere & aliudiam du¬
dum licuisse posthoram non licere quiddam in illo an galo pnortto cuiliidiamdi
quo dinisto iustae uetetur d uindic&ur &num qu i diustitia uariacse &
mut abilis : sed tempora quibus presid& non pariter eunt : tem poraenimssine
bomines autem quorumuita suꝑ terram breuis est: quia sensu nonualent causas

Expanded text:
aut in una domo uideat aliquid tractari manibus a quoquam seruo, quod facere aut in una domo uideat aliquid tractari manibus a quoquam seruo, quod facere non sinatur qui pocula ministrat, aut aliquid post praesepia fieri, quod ante mensam prohibeatur, et indignetur, cum sit unum habitaculum et una familia, non ubique atque omnibus idem tribui. sic sunt isti qui indignantur, cum audierint illo saeculo licuisse iustis aliquid, quod isto non licet iustis, et quia illis aliud praecepit deus, istis aliud pro temporalibus causis, cum eidem iustitiae utrique seruierint, cum in uno homine et in uno die et in unis aedibus uideant aliud alii membro congruere et aliud iam dudum licuisse, post horam non licere, quiddam in illo angulo permitti aut iuberi, quod in isto iuxta uetetur et uindicetur. numquid iustitia uaria est et mutabilis? sed tempora, quibus praesidet, non pariter eunt; tempora enim sunt. homines autem, quorum uita super terram breuis est, quia sensu non ualent causas
Abbreviated transcription (Latin):
essemus similesdõ & recte in scriptura diceremur adimaginem dĩ : prorsus ig¬
norabam & non noueram iustitiam ueram interi orem non ex consu&udine
iudicantem sed exlege iectissima diomni potentis. qua formarentur mores re¬
gionum & dierum proregionibus & diebus cum i psa ubique acsemper ess& Non
alibi alia nec alias . aliter secundum quam iustiessent abraham &isa ac &ia¬
cob & morses & dauid : & illiomnes laudati oredĩ sed eos abimperitis iudicari
iniquos iudicantibus ex huma nodie: & uniuersos mores humani generis expar¬
temoris sui metientibus tamquam siquis nescius in armamentis quid cui mẽ bro
ac commodatum sit. Ocreauelit caput contegi. &galea calciari: & murmur&
quod non a pte conueniat : aut in uno die indicto a pro meridia nis horis iustequis¬
quam stoma cetur non sibi concedi quid uenale proponere quia mane concessum est

Expanded text:
essemus similes Deo et recte in Scriptura diceremur ad imaginem Dei , prorsus igessemus similes Deo et recte in Scriptura diceremur ad imaginem Dei , prorsus ignorabam. Et non noueram iustitiam ueram interiorem non ex consuetudine indicantem, sed ex lege lectissima dei omnipotentis, qua formarentur mores regionum et dierum pro regionibus et diebus, cum ipsa ubique ac semper esset, non alibi alia nec alias aliter, secundum quam iusti essent Abraham et Isaac et Iacob et Moyses et Dauid et illi omnes laudati ore dei; sed eos ab imperitis iudicari iniquos, indicantibus ex humano die et uniuersos mores humani generis ex parte moris sui metientibus, tamquam si quis nescius in armamentis, quid cui membro adcommodatum sit, ocrea uelit caput contegi et galea calciari et murmuret, quod non apte conueniat, aut in uno die indicto a pomeridianis horis iustitio quisquam stomachetur non sibi concedi quod uenale proponere, quia mane concessum est,
Abbreviated transcription (Latin):
in oculo carnis meae. & talia rumin antem apud me qualia perillum uoras semi nes¬
ciebamenim aliuduere quod est: & quasi acutule mouebar & subfragarẽ stultis
deceptoribus cum a mequaererent undemalum & utrum forma corporea ds̃
finir&ur & haber& capillos &ungues & utrum iusti existim andiessent quibabe¬
rent uxores multas simul &occiderent homines & sacrificarent deanim alibus
quibus rebus ignarus perturbabar & recedens aueritate ire in eam mihi uidebar
qui a non noueram malum non essẽ nisi priuationem boni usque ad quod omnino
non est : quod unde uiderem : cuius uidere usque ad corpus erat oculis : & animo
us que ad phantas ma : & non noueram dm̃esse spm. Non cui membra essent per
longum & latum nec cui esse molesess& quia moles in parte minor est quam in
toto suo: & siinfinita sit minor est in aliqua parte certospatio definita quã ꝑ infi¬
nitum & non est iota ubique sicut sp̃s sicut ds̃: & quid in nobis ess& secundum quod

Expanded text:
in oculo carnis meae et talia ruminantem apud me, qualia per illum uorassem. Nesciebam enim aliud, uere quod est, et quasi acutule mouebar, ut suffragarer stultis deceptoribus, cum a me quaereretur, unde malum est et utrum forma corporea deus finiretur et haberet capillos et ungues et utrum iusti existimandi essent qui haberent uxores multas simul et occiderent homines et sacrificarent de animalibus. quibus rerum ignarus perturbabar et recedens a ueritate ire in eam mihi uidebar, quia non noueram malum non esse nisi priuationem boni usque ad quod omnino non est. quod unde uiderem, cuius uidere usque ad corpus erat oculis et animo usque ad phantasma? non noueram deum esse spiritum, non cui membra essent per longum et latum nec cui esse moles esset, quia moles in parte minototo suo; et si infinita sit, minor est in aliqua parte certo spatio definita, quam per infinitum; et non est tota ubique, sicut spiritus, sicut Deus. Et quid in nobis esset, secundum quod
Abbreviated transcription (Latin):
di adquesupe mendi pocentia suumdecur Vnde esamnuindreta. C inditasor¬
dem uan camen incunetahaee adipiscenda orest egrediendum abste cinc neque
quendamimodun decorissui e& conuementiam cumsis omnibus in funis ꝓtie

Expanded text:
di atque superandi potentia suum decus, unde etiam vindictae aviditas ordi atque superandi potentia suum decus, unde etiam vindictae aviditas oritur: et tamen in cuncta haec adipiscenda non est egrediendum abs te, Domine, neque quemdam modum dec