comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ip̃e prior dilex̃ nos. Fulcite me floribꝰ. stipate me
malis. qr amore langueo. Postqͣm eccłia uł am̃a a dõ
dilecta in se caritatẽ ordinatã dix̃: qͣlit̾ ułit requies¬
cere uł in quo lecto cũ sponso suo pausare ostendit subdes.
ulcite me floribꝰ stipate me malis. Aloquit᷑ amas iam
ꝑfecte diuino amori inheretes. ꝑ flores: mitia sce conũ¬

Expanded text:
m ipse prior dilexit nos. » « Fulcite me floribus, stipate me malis, quia amore langueo. » Postquam Ecclesia vel anima Deo dilecta in se charitatem ordinatam dixit, qualiter velit requiescere, vel in quo lecto cum dilecto sponso suo pausare, ostendit dicens: « Fulcite me floribus, » etc. Alloquitur animas jam perfecte divino amori inhaerentes.
Abbreviated transcription (Latin):
cit᷑ uł desidat᷑ suꝑfluũ ẽ. Sii trogatꝰ qͥdã senex afre
qͥd facẽt ut saluus ess Ille at expolias se uestim̃to
suo ⁊ ciges lumbos suos atq extedẽs manꝰ suas dix̃
Sic deb monachꝰ nudꝰ eẽ ab om̃i mat̾ia scłari. ⁊ cruci¬
figere se adũsꝰ teptatioes atq c̾tamina mundi. Dix
sidet qd poseit exaudit᷑. ⁊ cũ fidutia crucifixo astabit.
x enĩ dñs sic uenit adcruee̾. scilie factꝰ obediẽs usq ad

Expanded text:
. Interrogatus quidam senex a fratre quid faceret ut salvus esset, ille exspolians se vestimento suo, et cingens lumbos suos, atque extendens manus suas, dixit: Sic debet monachus nudus esse ab omni materia saeculi, et crucifigere se adversus tentationes atque certamina mundi. Dixisidet, quod poscit exauditur, et cum fiducia Crucifixo astabit. Etenim Dominus sic venit ad crucem, scilicet: Factus obediens usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
ter resistimꝰ  desidĩa ꝑũsa calcãtes contͣ ħ uis nb lib̾tatis
ingenite uindicamꝰ Uitioꝵ agminibꝰ a cerrimo ꝯflictu re¬
sistimꝰ cũ cłpas penitẽdo ꝑcutimꝰ⁊ macłas sordiũ fletibꝰ
lauamꝰ cũ fortit̾ cõtͣ uitia reluctamꝰ Hix̃ albas agaton.
⁊ scđ̾m uolũtatẽ mam nũꝗͣ dormiui : retinẽs ĩ corde adũsꝰ
q̃mꝗͣ dolorẽ neq dimisi dormire aliũ hñtẽ adu̾sũ me
aliqͥo Dix̃ abbas machariꝰ Age fiducialit̾ ofili. Nã ⁊ ego
ꝑ ingiti annos nõ pane nõ aqͣ nõ sõpno satiatꝰ sũ. Panẽ
qͥppe pẽsatũ accipies. a ꝗͣ uͦ adinsurã Sompno at̃ parie

Expanded text:
 desideria perversa calcantes, contra haec jus nobis libertatis ingenitae vindicamus, vitiorum agminibus acerrimo conflictu resistimus, cum culpas poenitendo percutimus, et maculas sordium fletibus lavamus, fortiter contra vitia reluctamur. Dixit abbas Agathon: Quia secundum voluntatem meam nunquam dormivi, retinens in corde adversus quemquam dolorem: neque dimisi dormire alium habentem adversum me aliquid. Dixit abbas Macharius: Age fiducialiter, o fili, nam et ego per viginti annos non pane, non aqua, non somno, satiatus sum. Panem quidem pensatum a
Abbreviated transcription (Latin):
apłc ait. qͥ ꝑ sp̃m sc̃m semetipsũ obtulit inmałãtũ
dõ ⁊ mũdabit cõsciẽciã nr̃a ab oꝑibꝰ mortuis: id ⁊ a pec¬
catis. Oꝑa enĩ mortua: intelligunt᷑ pcca. Ibi gͦ ẽ ꝯsciẽ¬
cia bona ubi ẽ innocẽcia pura: si plicitas tota fides ñ fic¬
eta Illa ꝓ culdubio ẽ cõsciencia bona ubi nõ ẽ uitioꝵ accas¬
sano ulla: qͣ̃m nec pec̃i remordet ełp̃a. nec eminũ inoles
pacifica atq benigna. Pixẽ abbas agaton. No deb monas
pmine cosciecie sue ut accus eũ in qͣcq re. Intelliger ale¬

Expanded text:
um obtulit immaculatum Deo, et mundavit conscientiam nostram ab operibus mortuis , id est, peccatis. Opera enim mortua intelliguntur peccata. Ibi ergo est conscientia bona, ubi est innocentia bona et pura, simplicitas tota et fides non ficta. Illa est procul dubio conscientia bona, ubi non est vitiorum accusatio ulla, quam nec peccati remordet culpa, nec criminum moles pacifica, atque benigna. Dixit abbas Agathon: Non debet monachus permittere conscientiae suae ut accuset eum in quacunque re. Intel
Abbreviated transcription (Latin):
amesinte coteplat᷑ / Cenis at turtis genal ecclie. copa¬
cati qͥ ingenis maxxima u̾ecundia apparet eiħ pedi
padore ⁊itata uecundia donaui. ut certꝰ sim rẽite ine
posse deserere ⁊ ad alienos defiectere: Colum tiu sic
ponsse serer ser collũ ecche doctores sc̃i figumanie¬

Expanded text:
mente contemplatur. Genis autem turturis genas Ecclesiae comparat, quia in genis maxillae verecundia apparet; et per hpudore, et tanta verecundia donavi, ut certus sim te me non posse deserere, vel ad alienos deflectere. « Collum tuum sicut monilia. » Per collum Ecclesiae doctores sancti designan
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑututẽ bonoꝵ oꝑm nouus cotidie crescẽs/ ⁊ placens
dõ efficiat᷑ hõ. Dix̃ abbas pastor qr sic̃ fumꝰ expel¬
lit apes ut tollat᷑ dulcedo oꝑm eaꝵ: ita ⁊ corpralis re¬
quies timore dm̃ repellit ab am̃a.⁊ aufert ab ea om̃e
opꝰ bonũ dix̃ it̾m ipse. Ab ominatio ẽ oĩs corporea re¬

Expanded text:
 novus quotidie crescens et placens Deo efficitur homo. Dixit abbas Pastor: Quia sicut fumo expelluntur apes ut tollatur dulcedo operum earum, ita et corporalis requies timorem Domini expellit ab anima et aufert ab ea omne opus bonum. Dixit iterum ipse: Abominatio est omnis corporalis re
Abbreviated transcription (Latin):
t.d.i. meã. Et dic̃ eis. Or̃o est annon: Ut dixer̃ ei. Etiã.
Ut ille dix̃. Ino ꝑmasero tota die oras ⁊ laborãs. fatioplꝰ
minꝰ sedecĩ nũmos. ⁊ pono exeis ad ostiuĩ duos: ⁊ residuos
manduco. Et qͥ acceꝑit illos duos denarios orat ꝓme tp̃re
qͦ ego maduco uł aormio: atq ita ꝑ gr̃am dĩ impletũ ẽ¬
in me qd̾ scͥptũ ẽ: sine int̾missiõe orate.Ut simꝰ simplices

Expanded text:
tem meam . Et dicit eis: Oratio est an non? Et dixerunt ei: Etiam. Et ille dixit: Quando permansero tota die laborans et orans, facio plus minus sexdecim nummos, et pono ex eis ad ostium duos, et residuos manduco. Et qui acceperit illos duos denarios, orat pro me tempore quo ego manduco vel dormio: atque ita per gratiam Dei impletur in me quod scriptum est: Sine int
Abbreviated transcription (Latin):
lii lucis ab apło uocant᷑ ubi ait. om̃s enĩ uos filii lucis
estis. ⁊ filii dĩ: nõ estis noctis neq tenebraꝵ. Sic̃ enĩ dicũ¬
tur filii ailectiõis. uł filii pacis. habẽtes inse dilectioẽ
⁊ pacẽ. ita dicunt᷑ ⁊ filii lucis hñtes inse fidĩ ⁊ sciẽcie
lum̃. Uñ ⁊ alibi paulꝰ ait. Eratis enĩ aliqño tenebre nc̃
at lux in año. ut filii lucis ambulate. Sane filii lucis

Expanded text:
ucis estis, et filii diei: non estis noctis, neque tenebrarum . Sicut enim dicuntur filii dilectionis vel filii pacis habentes in se dilectionem et pacem, ita dicuntur et filii lucis habentes in se fidei et scientiae lumen. Unde et alibi Paulus ait: Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino, ut fili
Abbreviated transcription (Latin):
. sensꝰ ułud.x. uͥgines. aut uͥginitatẽ custodiat. aut
corruptioni subiaceant: diligentiꝰ reqͥramꝰ Si aliqͥs uir
aut ancillã. ⁊ ad cõcupiscentiã diligent̾ aspex̾it: corrup
creto uenenũ mortis intraũ. Si uͦ aliqͥs sine religiosꝰ si¬
ue laicꝰ homines detͣhentes. sermones etiã ociosos ⁊i cã¬
tica lux᷑iosa uł turpia ꝓferetes libent᷑ audierit ⁊ cũ de¬
lectatione placido auditu suscepit: corrupta ẽ alia uͥgo.
Si at nõ sit cotentꝰ mediocͥbꝰ cibis. si sũptuosas delicias
querat. si semꝑ male loqͥ studeat ꝑ iniquũ gustũ: corrup¬
ta est t̾cia u̾go. Qͦd si etiam odores ꝑegͥnos ut hominibꝰ
adluxuriã plac̾e possit. aut filios aut filias alienas¬
cum delectatione ꝓpt̾ libidinẽ tang̾e uoluerit ⁊ uestim̃¬
ta nimis mollia am̃o uoluptuosa quesierit iã etiã qͥnta
uͥgo corruptã ẽ. enĩ ordine isti qͥnq sensꝰ idẽ uisũ ułud¬

Expanded text:
 velut quinque virgines aut virginitatem custodiant, aut corruptioni subjaceant, diligentius requiramus. Si aliquis vir aut ancillam, et ad concupiscentiam diligenter aspexerit, corruptrdis venenum mortis intravit. Si vero aliquis sive religiosus sive laicus homines detrahentes, sermones etiam otiosos, et cantica luxuriosa vel turpia proferentes libenter audierit, et cum delectatione placido auditu susceperit; corrupta est alia virgo. Si autem non sit contentus mediocribus cibis, sed sumptuosas delicias quaerat, si semper male loqui studeat; per iniquum gustum corrupta est tertia virgo. Quod si etiam odores peregrinos, ut hominibus ad luxuriam placere possit, dilicum delectatione propter libidinem tangere voluerit, et vestimenta nimis mollia animo voluptuoso quaesierit, jam etiam quinta virgo corrupta est. Quia enim ordines isti quinque sensus velut qu
Abbreviated transcription (Latin):
tollat᷑ ũbĩ . Uñ ⁊ ezechieli dñs aiti ad herere fatiã ligͣm tuã
palato tuoieris mutꝰ nẽ qͣsi uir obiurgas qr domꝰ exasꝑãs ẽ.
senit qͥdã senex ad aliũ sene. E dix̃ unꝰ exeis. Ego
ipsũ. donec exeas de corpre isto qr si tu mortuus es. satha¬
nas mortuus ñ ẽ dix̃ albaᷤᷤ pastor.Ꝙ sẽꝑ hõ humilitatẽ
⁊ timorẽ dĩ ita ĩcessabilit̾ respirare deb : sic̃ flatũ quẽ

Expanded text:
erere faciam linguam tuam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est . Venit quidam senex ad alium senem et dixit unus ex eis: Ego das in temetipso, donec exeas de corpore isto. Quia si tu mortuus es, Satanas mortuus non est. Dixit abbas Pastor: Quia semper homo humilitatem et timorem Dei ita incessabiliter respirare debet, sicut flatum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ur̃m negotiũ agatis: ⁊ oꝑemini manibꝰ uris. Ac si
dic̾ẽt. Ab om̃i uos inqͥetudinis. ⁊cͤiositatis abstiñe uitio:
ut qͥeti facti ur̃m agatis negotiũ. Ille gͥ suũ agit nego¬
ciũs qͥ pꝰ posito c̾iositatis uitio. de salute sua ẽ ĩ cessãt
sollicit : Nã ille monachꝰ suũ nõ agit negotiũ: qͥ curiosi¬
tatis uitio sua oblit intiosã discutẽ uitã ⁊ aliena ĩ uesti

Expanded text:
anibus vestris . Ac si diceret: Ab omni vos inquietudinis et curiositatis abstinete vitio, ut quieti facti, vestrum agatis negotium. Ille igitur suum agit negotium, qui postposito curiositatis vitio, de salute sua est incessanter sollicitus. Nam ille monachus alienum agit negotium, qui curiositatis vitio su
Abbreviated transcription (Latin):
iuste ⁊ recte uiuẽtibꝰ in om̃ibꝰ suis conu̾sationibꝰ ũbis pla¬
cet ⁊ actibꝰ suctis at pͣue ⁊ male uiuẽtibꝰ contͣ dictor
existẽs ⁊ nec u̾bis plac nec moribꝰ Sũt ⁊ enĩ in hac xp̃i
latissima atq magnifica eccła que ẽ ꝑmundi qͣdratũ
gͣna cũ paleis: ita ⁊ ecclie adhuc degete int̾ra. mixti st̃

Expanded text:
iventibus, in omnibus suis conversationibus, verbis, placet, et actibus; cunctis autem prave et male viventibus contradictor existens, nec verbis placet, nec moribus. Sunt etenim in hac Christi latissima atque magnifica Ecclesia quae est per mundi quadratum grana cum paleis, ita Ecclesiae adhuc degenti in terra mixti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
rabił in coceptione. Ammirabił in natuntate: amirabiłi
ĩ resuirectiõe. Aminirabił in ascensioe: ip̃e ad huc ami¬
rabilis apparebit inom̃ibꝰ qͥ ut credendũ ẽ credider. ĩ ul¬
timi uidixii reuelatiõe: ut ab illo mirabili mirabiles fac¬
ti. uiuat cũ illo met̾nũ głificati. Ipse ẽ enĩ mirabił as̃
de qͦ ⁊ ysaias ait. U uocabit᷑ nom̃ eiꝰ amirabił cõsiliariꝰ

Expanded text:
irabilis in nativitate, admirabilis in resurrectione, admirabilis et in ascensione. Ipse adhuc et mirabilis apparebit in omnibus, qui ut credendum est crediderunt, in ultimi judicii revelatione, ut ab illo mirabili mirabiles facti, vivant cum illo in aeternum glorificati. Ipse est enim mirabilis Deus, de quo et Isaias ait: Et vocabitur nomen ejus admirabilis, consiliarius,
Abbreviated transcription (Latin):
lumine. Pars sortis sc̃oꝵ ꝯgregatio ẽ adunata.÷ ⁊ muna so¬
cletate uĩcta oĩũ electoꝵ. sic̾ ⁊ alibi dicꝰ Uos at̃ dñs młti¬
plicet: subaudit᷑ innum̾o electoꝵ suoꝵ ut sitis scĩ ⁊ ĩ¬
macłati: ingremio scilic cõgregati scõꝵ ẜit gͦ pars sor¬
tis sc̃oꝵ ĩlumine ⁊ inlustrat᷑ alumine : qño fit ĩ xͦ ⁊ in¬

Expanded text:
ongregatio est adunata, et in una societate juncta, omnium electorum, sicut et alibi dicit: Vos autem Dominus multiplicet , subauditur, in numero electorum suorum, ut sitis sancti et immaculati, in gremio scilicet congregati sanctorum. Fit ergo pars sortis sanctorum in lumine; et illustratur a lumine, quando fit in Chri
Abbreviated transcription (Latin):
domo nõ solũ st̃ uasa aurea.⁊ argẽtea: s ⁊ lignea ⁊ fic¬
tilia ⁊ quedã qͥdẽ in honorẽ quedã in cõtumeliã ꝑ mag¬
nã at̾ magni dñi domũ: potest designari eccłia xͥ uniũ
sum diffusa ꝑorbe. Inqͣ st̾ uasa aurea. hominũ uidelie
t̾renis supta: ⁊ int̾renis actibꝰ dedita. S aurea ⁊ argẽ¬
Lignea enĩ ⁊ fictilia m̾rto st̃ in cõtumelia. qͥa intẽ stul

Expanded text:
 fictilia, et quaedam quidem in honorem, quaedam autem in contumeliam . Per magnam autem magni domini domum potest designari Ecclesia Christi, universum diffusa per orbem, in qua sunt vasa aurea, hominum videlicet terra sumpta, et terrenis actibus dedita. Sed aurea et argenLignea autem et fictilia merito sunt in contumelia, quia mentem
Abbreviated transcription (Latin):
em inmũdicia ⁊ libido: uno noĩe uocat᷑ formcatis. Aue
si pͥmũ auferant᷑ acordis cogitatiõe nõ ꝓ rumput ioꝑe
Ueruptũ si delectatio e uł cõsensu fuerit lactatu: ita c̃res¬
eit incolubrũ ut mortifero suũ lactãtẽ occidat uene¬
no. ergo nõ lactet᷑ s mortificet᷑ anb̾: ne mortificem᷑
ab illo. Crucifigat᷑ anb: ne crucifigamͦ ab illo. hieui

Expanded text:
catio, quae si primum auferatur a cordis cogitatione, prorumpit in opus. Verumtamen si delectatione vel consensu fuerit lactata, ita crescit in colubrum, ut mortifero suum lactantem occidat veneno. Ergo non lactetur, sed mortificetur a nobis, ne mortificemur ab illa. Crucifigatur a nobis, ne crucifigamur ab illa.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ origo carismatũ. ⁊ cc̾taꝵ ꝑfectio uͥtutũ. Cor at purũ
illud ẽ: ubi nullꝰ dolꝰ ẽ. nec aliqͦd machinatꝰ malũ. Ub
simulatio nulla. s tota puritas regnat. Ubi non
corde aliud tenet᷑.  aliut ore ꝓfert᷑. Ubi ñ ĩuenit᷑ illd̾:
uana locuti s̃ unusqͥsq ad ꝓximũ suũ. Bs̃ mũdo cor¬

Expanded text:
perfectio virtutum. Cor autem purum illud est ubi nullus dolus est, nec aliquod machinatur malum; ubi simulatio nulla, sed tota puritas regnat; ubi non corde aliud tenetur, et aliud ore profertur; ubi non invenitur illud: Vana locuti sunt, unusquisque ad proximum suum. B
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ ub exẽplũ tribuo. nõ ꝑseu̾at iniracũdia. no lesꝰ me¬
minit nõ uidẽs pulcrã mulierẽ delectat᷑ nõ aliud cogitat.
⁊ aliud loqͥt᷑ sic ⁊ uos nisi talẽ habueritis innocecia. ⁊ am̃i
puritate regnũceloꝵ nõ potĩtis intͣre /Iua enĩ rõne ad in¬
nocenciã infãcie ꝑuenire possimꝰ petrꝰ apłc ex ponit dic̃s̃.
Deponentes gͥ omnẽ maliciã. ⁊ om̃e dolũ ⁊ simulationes.

Expanded text:
ia, non laesus meminit, non videns pulchram mulierem delectatur, non aliud cogitat et aliud loquitur: sic et vos nisi talem habueritis innocentiam et animi puritatem, regnum coelorum non poteritis intrare. Qua enim ratione ad innocentiam infantiae pervenire possimus, Petrus apostolus exponit dicens: Deponentes igitur omnem malitiam, et omnem d
Abbreviated transcription (Latin):
fundatꝰ. Itẽ uiuos lapides apls apellat electoꝰ ut conatũ
insinuet bone actiois eoꝵ Mortui namq id ẽ mat̾iales¬
lapides ubi cũq ab structore positi fuerĩt: in sensibilit̾
manẽt. aut etiã lapsi decidũt. Nõ gͦ nos bs̃ petrꝰ taliũ
lapidũ in sensibilitatẽ uult immitari: s tanꝗͣ lapides
uiuos fundam̃ta xͥ suꝑ edificari. It udelic uuãte nos

Expanded text:
fundatus . Item vivos lapides Apostolus appellat electos, ut conatum insinuet bonae actionis eorum. Mortui namque, id est materialeslapides, ubicunque a structore positi fuerint, insensibiliter manent, aut etiam lapsi decidunt. Non ergo nos beatus Petrus talium lapidum insensibilitatem vult imitari, sed tanquam lapides vivos fun
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ nõ fragit᷑ꝰ uituꝑatiõibꝰ no deicit᷑ suasionibꝰ ad malũ.
nõ trahit᷑: lapis q̃drꝰ ẽ. Sic enĩ ordines lapidũ inpariete
portant᷑ alii ab aliis: ita portat fideles ap̃cedẽtibꝰ ĩ eccłiss
uistis. Portant᷑ ⁊ ipsi ꝑdoctrinã: ⁊ tołanciã seq̃ntes. Uħ
ordine alii ab aliis portant᷑ iusti. usq ad ultimũ iustũ
qͥ cuĩ a pͥoribꝰ portent᷑ qm̃ portare debeãt. ipsi nõ habebũt

Expanded text:
ationibus non dejicitur, suasionibus ad malum non trahitur, lapis quadrus est. Sicut enim ordine lapides in pariete portantur, alii ab aliis; ita portantur fideles a praecedentibus in Ecclesia justis. Portant et ipsi per doctrinam et tolerantiam sequentes, et hoc ordine alii ab aliis portantur justi usque ad ultimum justum. Qui cum a prioribus portetur, quem portare debeat, ipse non ha
Abbreviated transcription (Latin):
Eet ipsi tanꝗͣ lapides uiui suꝑ hedificamini: domꝰ sp̃ales.
uiuo nulla hedificatio sp̃alis stare potest. fũdam̃tũ enĩ
aliud nemo potest pon̾e p̾t̾ ipsũ : cuiꝰ participatiõ e fi¬
aeles lapides uiui effitiunt᷑ qͥ ꝑ infidelitatẽ lapides
mortui fuerãt. Duri scilic ⁊ insensibiles qͥbꝰ m̃ito di¬
ceret᷑ auferã a ub cor lapideũ. ⁊ dabo ub̾ cor carneũ dociꝰ¬
bile scilic ad euugłicã recipiendã doctrina: ut tanꝗͣ la

Expanded text:
Et ipsi tanquam lapides vivi superaedificamini domos spirituales . vivo, nulla aedificatio spiritualis stare potest. Fundamentum enim aliud nemo potest ponere, praeter illum . Cujus participatione fideles lapides vivi efficiuntur, qui per infidelitatem lapides mortui fuerant, duri scilicet et insensibiles, quibus merito diceretur: Auferam a vobis cor lapideum, et dabo vobis cor carneum , docibi
Abbreviated transcription (Latin):
scãꝵ scͥpt᷑arũ reciꝑe u̾bũ : ut in eo crescẽtes adeũ panẽ
ꝓficiscamini comedẽdũ qͥ de celo descẽdit ⁊ dedit uitã
mũdo. Paulꝰ at̃ de se ⁊ seq̃cibꝰ suis ait. facti sumꝰ paruu¬
li in medio ur̃m. tanꝗͣ si nutͥx foueat filios suõ. Sciebat
enĩ illud euũgłicũ a dño dictũ : qͥcũq humiliau̾it se
sic̃ paruulꝰ iste. ħ ẽ maior in regno celoꝵ. Idõ se humilia¬
bat in medio discpłoꝵ suoꝵ. ut ⁊ ilł exẽplũ p̾b̾et humi¬
litatis. ⁊ sibi met p̾miã ad qͥreret humiliatiõis. Uidẽoũ
tñ ẽ qͦmͦ ħ in loco laudabilit̾ dicat. facti sumꝰ paruuli. cũ
alio loco dic̃ utinã nõ efficiam᷑ pariuili. Ꝙmͦ sic̃ uolũta¬
rie facti st̃ paruuli nolẽtes eẽ paruuliꝰ S q̃les nos par¬
uulos cupiat eẽ paulꝰ ipse exx ponẽs ait. Malicia paruu¬
li estote. U qͣles nos paruulos eẽ nõ cupiat: ipse subdẽ¬
do manifestat dic̃s. Utinã nõ efficiam᷑ paruuli fluctu¬

Expanded text:
Scripturarum recipere verbum; ut in eo crescentes, ad eum panem proficiscamini comedendum, qui de coelo descendit, et dedit vitam mundo . Paulus autem de se et sequacibus suis ait: Facti sumus parvuli, in medio vestrum, tanquam si nutrix foveat filios suos . Sciebat enim illud evangelicum a Domino dictum: Quicunque humiliaverit se, sicut parvulus iste, hic est major in regno coelorum . Ideo se humiliabat in medio discipulorum suorum, ut et illis exemplum praeberet humilitatis, et sibimet praemium acquireret humiliationis. Videndum tamen quomodo hoc in loco laudabiliter dicat, facti sumus parvuli, cum alio loco dicat: utinam non efficiamur parvuli ; quomodo voluntarie facti sunt parvuli nolentes esse parvuli. Sed quales nos parvulos cupiat esse Paulus, ipse exponens ait: Malitia parvuli estote . Et quales nos esse parvulos non cupiat ipse subdendo manifestat, dicens: Utinam non efficiamur parvuli, fluctu
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntã intͦ ꝑnitiẽ murmurando patetur. Qix̃ abbas io¬
sepł. Ua tres ordines honorabiles st̃ in cõspectu dñi. ẜrimꝰ
qno hõo infirmat᷑ ⁊ adiciunt᷑ ei tẽptatioes: ⁊ cũ gr̃aꝵ ac¬

Expanded text:
quantam intus perniciem murmurando pateretur. Dixit abbas Joquantam intus perniciem murmurando pateretur. Dixit abbas Joseph quod tres sunt ordines honorabiles in conspectu Domini: primus quando homo infirmatur, et adjiciuntur ei tentationes, et cum gratia
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatione. qͣnto ampliꝰ desꝑat laboris sui etnã recipe
ret̾hutionẽ. Nã qͥ de spe retͥbutiõis no dubitat: inoꝑibꝰ
duris positꝰ contͣ eruditorẽ suũ dum minime mmurat.
Filiꝰ eni qͥ erudit᷑ apatre ut et̾nã recipiat hereditatẽ mur
uersa mens qño ꝑ increpationẽ corripit᷑ aut ꝑ p̾dicatiõis
dulcedinẽ ad bona suadet᷑. de correptioe fit det̾ior ¶et m̃
ĩmurm᷑ationis inqͥtate succendit᷑ uñ debuit ab iniqͥtate
eo ipse iã iustꝰ eẽ inchoat: quo ferientȩs iusticia. nõ ac¬
cusat. hinc ⁊ apłc ait. Neq murm᷑au̾itis sic̃ qͥdã eoꝵ¬
mm᷑auer̃ ⁊ a serpẽtibꝰ ꝑier̃. Nairat qͥppe liber numoꝵ qͥa
uit: ido dñs in illũ igͣnitos serpetes. Plage gͥ serpẽciũ
ignitoꝵ uenena st̃ uicioꝵ: que am̃am ꝗͣ tangũt sp̃ali morte
ꝑimiunt. U bene murmuras contͣ dñm ppłc. serpencium
morsibꝰ ft̾nebat᷑: ut ex ordine flagelli exxt̾i̾oris agnosc̾et:

Expanded text:
operatione, quanto amphus desperat laboris sui aeternam recipere retributionem. Nam qui de spe retributionis non dubitat, in operibus duris positus, contra eruditorem suum Dominum minime murmurat. Filius enim qui eruditur a patre, ut haereditatversa mens, quando per increpationem corripitur, aut praedicationis dulcedine ad bona suadetur, de correctione fit deterior; et inde in murmurationis iniquitate succenditur, unde debuit ab iniquitateo ipso jam justus esse inchoat, quo ferientis justitiam non accusat. Hinc et Paulus ait: Neque murmuraveritis, sicut quidam eoet a serpentibus perierunt . Narrat quippe liber Numerorum rpentes. Plagae igitur serpentum ignitorum venena sunt vitiorum quae animam quam tangunt spirituali morte perimunt. Et bene murmurans contra Dominum populus serpentum morsibus sternebatur, ut ex ordine flagelli exterioris agnosceret
Abbreviated transcription (Latin):
rantes s que alioꝵ. Q tatũm᷑ que sua st̃ idest. que sibi
necessaria st̃ consid̾ant. ⁊ de fr̃na salute uł de eiꝰ tp̃rali
utilitate nõ curãt  sine dubio acaritatis tramite: inqͦ
om̃is am̃aꝵ salꝰ cõsistit declinaũ. Q uͦ de sua ac ꝓxi¬
moꝵ utilitate. atq salute sollicitꝰ qͥcqͥd ualet utiłitati

Expanded text:
 tantummodo quae sua sunt , id est, quae sibi soli necessaria sunt, considerat, et de fraterna salute vel de ejus temporali utilitate non curat, sine dubio a charitatis tramite, in quo omnis animarum salus consistit, declinat. Qui vero de sua ac proximorum utilitate atque salute sollicitus, quidquid valet utilitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
ad c̾tam̃ alienũ nõ deuoti fauctores s pigͥ expectatoreᷤ
asistũt: eo pꝰ c̾tam̃ sine bͣuio remaneat qͦ nc̃ mẽtamine nõ
ñ diligimꝰ. S nil m̃cedis agimꝰ si eaq diligimꝰ. ĩqͣntũ pos¬

Expanded text:
tatores, tatores, adsistant, et post certamen sine bravio remaneant, qui nunc in certamine non non diligimus: sed nihil mercedis agimus, si ea quae diligimus, in quantum pos
Abbreviated transcription (Latin):
paraũ sero perã suã. ut discedẽt: ⁊ ecce nocte apparuit ei
gr̃a dñi inspecie uͥginis ⁊ rogabat eũ dic̃s. Iusꝗͣ uadas s
sede hic mecũ: nichil enĩ mali fiet tͥ exhis que hodisti. E
credẽs ũbis eiꝰ sedit. ⁊ stati sanatũ ẽ cor ipsiꝰ de bonis subictis¬
mmonendi st̃ subditi. ne p̃positoꝵ suoꝵ uitã tem̃e xł ui.
siqͥd eos fortasse agẽ rep̾hensibilit̾ uidẽt rep̾hendant:
ne un recte mala redarguut. inde ꝑelatiõis inpulsu iꝓfũ¬
diora de m̃gant᷑. Ammonẽdi st̃ subditi: ne cͥulpas p̃posito¬
suoꝵ cõsid̾at. contͣ eos audatiores fiat. S sic si qͣ ualde sũt
eoꝵ pͣua. apd̾ semetipsos di iudicẽt ut tñ diuino timore
cõstricti ferre sub eis iugũ reu̾entie nõ recuset. Ammonẽ¬
di st̃ beniuoli subditi ut sic alieniᷤᷤ bonis cõgaudeãt: qͣtinꝰ
hab̾e ⁊ ꝓpͥa cocupiscãt. Sic ꝓximoꝵ facta diligẽoo laudẽt:
ut etiã imitãdo mlt̾iplicet᷑. He si in ħ p̾sẽtis uite stadio

Expanded text:
paravit sero peram suam ut discederet. Et ecce nocte apparuit ei gratia Domini in specie virginis, et rogabat eum dicens: Nusquam vadas, sed sede hic mecum; nihil enim malum tibi fiet ex iis quae audisti. Qui credens verbis ejus sedit, et sanatum est t subditi ne praepositorum suorum vitam temere, si quid eos fortasse agere reprehensibiliter vident, reprehendant, ne unde recte mala redarguunt, inde per elationis impulsum in profundiora mergantur. Admonendi sunt subditi, ne cum culpas praepositorum considerant, contra eos audaciores fiant: sed sic si qua valde sunt eorum prava apud semetipsos dijudicent, ut tamen divino timore constricti, ferre sub eis jugum reverentiae non recusent. Admonendi sunt benevoli subditi, ut sic alienis bonis congaudeant, quatenus habere et propria concupiscant, sic proximorum facta diligendo laudent, ut e
Abbreviated transcription (Latin):
uos imitari nos. Ac si dic̾et. Quia iam freq̃nt̾ ⁊ u̾bis
uob̾ prediximus ⁊ exemplis ostẽdimꝰ Idõ notũ ẽ ub qͣmꝰ
oporteat. uos imitari nos.. Libent̾ tatũ facite qd̾ ortam᷑:
si anb̾ tͣditã fidĩ uultis ten̾e regłam. Hix̃ qͥdã senex. Scͥp¬
tũ ẽ iustꝰ ut palma florebit. Significat at̃ hic sermo bonũ
actũ altũ ⁊ rectũ : ⁊dulc̃ẽ. Est enĩ in palma unũ in car¬
diũ. ⁊ ip̃m candidũ: om̃ẽ hñs oꝑationẽ in se. Simłr at̃ ⁊ ĩ¬

Expanded text:
Quia jam frequenter et verbis vobis praediximus et exemplis ostendimus, ideo notum est vobis quomodo oporteat vos imitari nos. Libenter tamen facite quod hortamur, si a nobis traditam fidei vultis tenere regulam. Dixit quidam senex: Scriptum est, Justus ut palma florebit . Significat autem hic sermo bonum actum, altum, et rectum, et dulcem. Est enim in palma unum incardium et ipsum candidum, omnem habens operationem in se. Similit
Abbreviated transcription (Latin):
ioseph abb̃ẽ pastorẽ dic̃s. Em̾ opꝰ ẽ ieiunare: Et dix̃ abbaᷤ
pastor Ygo uolo ut cotidie qͥs mãducas paululũ sͥ sub tͣhat
ne saciet᷑. Et dix̃ ei abbas ioseph. Ergo qño eras iuuenis
nõ ieinabas biduanas: Et dix̃ senex. Crede mͥ qr tͥduanaᷤᷤ
qr bonũ ẽ cotidie mãducare parũ ÷ͥ subthendo U ostẽ¬
der̃ nb uiã hac̃ regalẽ qr leuiorẽ ⁊ facilis.de zelo pastoral

Expanded text:
 abbas Pastor: Ego volo ut quotidie quis manducans, paululum subtrahat sibi ne satietur. Et dixit ei abbas Joseph: Ergo quando eras juvenis, non jejunabas biduanas? Dixit senex: Crede mihi, frater, ququia bonum est quotidie manducare, parum sibi subtrahendo, et ostenderunt nobis viam hanc regalem, quia levior est et facilis. CAPUT XL
Abbreviated transcription (Latin):
sacͥ baptismatis undã ⁊ ꝑ manꝰ in positiois ep̃i suscep
cognitione / tato ⁊ maiestatis eiꝰ habebit timorẽ:  cordis
gr̃a eum tenebit dilectionẽ. U intãtũ digne dõ pot̾it ãbu¬
lare ⁊ in tm illi place̾: ⁊ i oĩ oꝑe bono fructificare. Ille
gͦ digne dõ ambulat: qͥ fidẽ ꝙ in baptismate ꝑ dñi accep̃
gram cotidie oꝑibꝰ dignis accumulat. E m̃bra sua q̃ st̃¬

Expanded text:
sacri baptismatis undam, et per manus impositionem episcopi susceptcognitionem, tantum et majestatis ejus habebit timorem, et cordis erga eum tenebit dilectionem, et in tantum digne Deo poterit ambulare, et in tantum illi placere, et in omni opere bono fructificare. Ille ergo digne Deo ambulat, qui fidem quam in baptismate per Domini accepit gratiam, quotidie operibus bonis accumulat
Abbreviated transcription (Latin):
aut sum̃dũ: a carnali cõcubitu cotidie nb ẽ abstinẽdũ.
hic̃ paulꝰ timothm ammonet dic̃s. Exeplũ esto fioeliũ
in sermone. inconu̾satione. ĩ caritate. infide: incastitate.
Qͥ enĩ aliis insermone exẽplũ deb p̾bere: modũ locutiois
nõ deb ignorare. s diliget᷑ debet attende qͥd cui. qño. ł¬

Expanded text:
i concubitu quotidie nobis est abstinendum. Hinc Paulus Timotheum admonet, dicens: Exemplum esto fidelium in sermone, in conversatione, in charitate, in fide, in castitate . Qui enim aliis in sermone exemplum debet praebere, modum locutionis non debet ignorare, sed diligenter debet attendere, quid, cui, quando
Abbreviated transcription (Latin):
aliis bonũ p̃b exẽplũ. qͥ dm̃ extoto corde. tota m̃te. tota
uͥtute diligit. ⁊ ꝓximũ suũ sic̃ se ipsũ. Ille infide bonũ
p̃b exẽplũ: qͥ recte credẽdo bene uiuit. ⁊ bene uiuendo
fidẽ rectã custodit. Ille in castitate aliis bonũ p̃b exẽplũ.
qͥ castitatis pulctudinẽ diliges. nõ solũ eã suo seruat in¬

Expanded text:
 exemplum qui Deum ex toto corde, tota mente, tota virtute diligit, et proximum sicut semetipsum . Ille in fide bonum praebet exemplum, qui recte credendo bene vivit, et bene vivendo fidem rectam custodit. Ille in castitate aliis bonum praebet exemplum, qui castitatis pulchritudinem diligens, non solum eam in suo servat
Abbreviated transcription (Latin):
a solitudine ista: U ille ponebat digitũ suũ in ore dic̃s.
Istud ẽ ꝗd fugiendũ dico. Et sic int̾bat in cellã suã ⁊
claudẽs hostiũ seoebat solꝰ. dix̃ abb̃s sẏsois. Ea ꝑegri¬
nacio nr̃a in ħ ẽ ut teneat hõ os suũ. Dix̃ abbas iꝑiciꝰ.¬
Monachꝰ qͥ nõ retinet linguã suã intp̃r furoris: neq passio¬
nes cetas pot̾it aliqño inhib̾e. Dix̃ abbas longinꝰ. abb̃i lu¬
cio. habõ tres cogitationes: una ad ꝑegͥnationẽ ꝑgã. Ut
Dix ei senexe.x qm᷑ possumꝰ custodire cor nr̃m si lingͣ nr̃a
ianuã aꝑtã habuerit: fr̃ qͥdã int̾rogauit abb̃em pastorẽ
dics̃. Qͦ mͦ oportet monachũ sed̃e cella : Et rp̃ ei senex.
Quãtũ ad id qd̾ manifesto ẽ. ħ est rectũ faciat opꝰ manuũ.
cella : hoc ẽ ut redarguat semetipsũ dõ ꝓsuis excessibꝰ¬
⁊ unusqͥsq mom̃i loco ad quẽ ꝑrex̾it. decollatioẽ. xł.

Expanded text:
a solitudine ista? Et ponebat digitum suum in ore suo, dicens: Istud est quod fugiendum dico. Et sic intrabat in cellam suam, et claudens ostium, sedebat solus. Dixit abbas Sysois: Quia peregrinatio nostra in hoc est ut teneat homo os suum. Dixit abbas HyperitiMonachus qui non retinet linguam suam in tempore furoris, neque passiones caeteras poterit aliquando prohibere. Dixit abbas Longinus abbati Lucio: Habeo tres cogitationes: unam, ut ad peregrina pergam. Et Dicit ei senex: Et quomodo possumus custodire cor nostrum, si lingua nostra januam apertam habuerit? Frater interrogavit abbatem Pastorem dicens: Quomodo oportet monachum sedere in cella: Et respondit: Quantum ad id quod in manifesto est, hoc est, ut faciat opus manuum, cella, hoc est, ut redarguat semetipsum de propriis excessibus unusquisque in omni loco ad quem perrexerit. CAPUT XL.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ appiet in or̃one os tuũ ⁊ diriget cõsiliũ tuũ ibono:
usq ĩ scłm nõ delebit᷑ memoria tua. Cenit ininitio
cõu̾siõis sue albas euagͥꝰ ad qndã sene querẽs cosiliũ.
dic̃ ei. Dic mͥ abba sermonẽ qͦ saluus fiã. Ille at dix̃ ei.
Siius saluus fieri : qño ad aliquẽ uadis nõ pͥꝰ loq̃ris. anqͣm¬

Expanded text:
 tuum in oratione, et diriget consilium tuum in bono, et usque in saeculum non delebitur memoria tua . Venit in initio conversationis suae abbas Evagrius ad quemdam senem, quaerens consilium, et dicit ei: Dic mihi, abba, sermonem quo salvus fiam. Ille autem dixit ei: Si vis salvus fieri, quando vadis ad aliquem, non prius loquaris an
Abbreviated transcription (Latin):
miscdit̾ dignat᷑ respic̾ẽ: hũc ꝓtinꝰ ad cõstacie matitatẽ
format. atq suꝑne gr̃e respectu cor eiꝰ adgͣuitatẽ cõsilii
repẽte ꝑducꝰ. In oĩ oꝑe qd̾ cogitas fac̾e: pͥmũ cogita dm̃.
U si scđm d̃m ẽ. qd̾ cogitas: diliget᷑ examina. Et si ẽ. rectũ
corã dño: ꝑfice illudi Si uͦ ꝑu̾sũ fuerit: amputa illud ab

Expanded text:
misericorditer dignatur aspicere, hunc protinus constantiae maturitatem format, atque supernae gratiae respectu cor ejus ad gravitatem consilii repente perducit. In omni opere quod cogitas facere, primum cogita Deum, et si secundum Deum est quod cogitas, diligenter examina. Et si est rectum coram Deo, perfice illud; si vero perversum fuerit, amputa illud ab
Abbreviated transcription (Latin):
di: ⁊ tempꝰ lo qndi. Discrete qͥppe uicissitudinũ pesãda
st̃ tp̃ra. ne aut cũ restͥngi ligua debet. ꝑ u̾ba inutiliter
defluat: aut cũ loqͥ utilit̾ potest semetipsã pigre restrĩ¬
gat. Quata sit utilitas tacit᷑nitatis ⁊ silencii: psalmista
ꝯsid̾ans ait. Pone dñe custodiã ori mõ: ⁊ ostiũ cͥcũstã¬
cie labiis mĩs. Nõ enĩ poni ori suo parietẽ s ostiũ petiit:
qd̃ uidelic aꝑit᷑ ⁊ claudit᷑. Uñ ⁊ nb̃ caute dicendũ est
qͣtinꝰ os discrete ⁊ cogruo tp̃re t̾acit᷑nitas claudat. Ammo
p̃mũt qͣsi cõspectis uuln̾ibꝰ usũ medicaminis subtͣhũt.
U eo mortis auctores fiũt qd̃ uirꝰ. qd̃ pot̾at curare noluer̃.
Rat̾ qͥdã int̾rogaũ paruulũ monachũ:
dics̃. Bonũ ẽ. loqͥ an tac̾ẽ: Dic̃ ei puer ille. Si st̃ u̾ba
ociosa: dimute illa. Si at bona st̃ u̾ba: nõ diu ꝑ tͣhas.

Expanded text:
empus tacendi . Discrete quippe vicissitudinum pensanda sunt tempora, ne aut cum restringi lingua debet, per verba inutiliter defluat, aut cum loqui utiliter potest, semetipsam pigre restringat. Quanta sit utilitas taciturnitatis silentium, Psalmista considerans ait: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis . Non enim poni ori suo parietem, sed ostium petit, quod videlicet aperitur et clauditur. Unde et nobis caute dicendum est, quatenus os disquasi conspectis vulneribus usum medicamini subtrahunt, et eo mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant curare noluerunt. Frater quidam interrogavit parvulum monachum dicens: Bonum est loqui, an tacere? Dicit ei puer ille: Si sunt verba otiosa, dimitte ea: si autem bona sunt verba, non diu pertrahas,
Abbreviated transcription (Latin):
riza gͦ fr̃ tͥ ĩ celo: qr ad reqͥescendũ sine fine st̃ scła. dice¬
bat abbas euagriꝰ. Cum sedes incella: collige ad te sesũ tuũ.
lorẽ. orre mũdi istiꝰ uanitates. Esto modestꝰ ⁊ sollicit: ut
possis semꝑ ineodẽ qͥetis ꝓposito ꝑman̾e.  nõ in firmab̾is.
Memora etiã ⁊ bona que st̃ iustis reposita: fidutiã habe

Expanded text:
rater, in coelo, quia ad requiescendum sine fine sunt saecula. Dicebat abbas Evagrius: Cum sedes in cella, collige ad te sensum tuum, lorem, devita mundi istius vanitates. Esto modestus et sollicitus, ut possis semper in eodem quietis proposito permanere, et non infirmaberis. Memorare etiam et bona quae sunt justis reposita. Fiduciam habe
Abbreviated transcription (Latin):
ħ qd̾ si ipsi seci st̃ ima penetͣnt. ex illoꝵ adium̃to ẽ qͥ contͣ
ꝓcellas huiꝰ scłi ext̾iꝰ laborãt. Quã enĩ cãdoris sui gr̃ã re¬
tiñet. sibissũ pluina tange̾t aut qͥd fulgoris atq claritatis.
cocꝰ uł iacictꝰ ostendẽt si ħ susceptus puluis fedaret: Si
uͦ de suꝑ texxt᷑a cilicii fortis adpuluerẽ. sit inferiꝰ color ia¬
cinctinꝰ aptꝰ ad decorẽ. ornẽt eccłiã qͥ soł rebꝰ sp̃alibꝰ uacãt

Expanded text:
intima penetrant, ex illorum adjumento est qui contra procellas hujus saeculi exterius laborant. Quam enim candoris sui gratiam retineret, si byssum pluvia tangeret? Aut quid fulgoris atque claritatis coccus vel hyacinthus ostenderet, si haec susceptus pulvis foedaret? Sit ergo desuper textura cilicii fortis ad pulverem, sit inferius color hyacinthinus aptus ad decorem. Ornent Ecclesiam qui solis rebus spirita
Abbreviated transcription (Latin):
alicui est locutꝰ Ueñ aliquo abbas ylariꝰ de palesti¬
na ad abb̃em antoniũ inmontẽ idix̃ ei abbas atoniꝰ
bene uenisti lucifer qͥ mane oriris.x dix̃ ei abbas ylarion.
Pax tͥ columpna lucis: que sustines orbẽ t̾raꝵ. dix̃ qͥdã ab
nunꝗͣ me uidit sol. manducatẽ. Rp̃ ei abbas ioħs. nec me
irascẽtẽ. Dicebat de alb̃e arsenio qr tota noc te uigilabat:
⁊ qño uolebat cͥca mane dormire: dicebat sõpno. Ueni
ẜue male: ⁊ subripiebat parũ sompni sedẽdo ⁊ statim

Expanded text:
locutus est alicui. Venit aliquando abbas Hilarion, de Palaestilocutus est alicui. Venit aliquando abbas Hilarion, de Palaestina ad abbatem Antonium in montem, et dixit ei abbas Antonius: Bene venisti, lucifer, qui mane oriris. Et dixit ei abbas Hilarion: Pax tibi, columna lucis, quae sustines orbem terrarum. Dixit quidanunquam me vidit sol manducantem. Respondit ei abbas Joannes: Nec me irascentem. Dicebant de abbate Arsenio quod tota nocte vigilabat, et quando volebat circa mane dormire, dicebat somno, Veni, serve male. Et subripiebat parum somni sedendo, et statim
Abbreviated transcription (Latin):
singłoꝵ P unꝰqͥsq sic qd̾ nõ accep̃. in altõ possid̾at: ut ip¬
se altĩ possidẽdũ qd̾ accep̃ humilit̾ impendat. Sc̃a eccła
suꝑni sui capitis corpꝰ ẽ: inqͣ aliꝰ. alta uidẽdo ocłs. aliꝰ
recta oꝑando manꝰ aliꝰ ad ccta discurrẽdo pesaliꝰ p̃cep¬
toꝵ uocẽ intelligedo auris. aliꝰ maloꝵ fetore bonoꝵque
flagͣnciã d sc̃nendo naris ẽ. E enĩ corpraliũ more m̃broꝵ.
tor ac dispositor nr̃ huic illa largit᷑ que alii denegat.
alii hec denegat que isti largit᷑. Mẽsuras itaq sͥ positas.
egreoi nitit᷑: qͥsq posse plꝰ qͣm acceꝑit conat᷑. Unꝰ qͥsꝙ
fideliũ an fortasse tatumꝰ datũ ẽ: p̃ceptoꝵ occłta dissere¬
re si temptat etiã miracłis coruscare / aut his quẽ sr̃ne
uͥtutis donũ aut sola miracła roborat: etiã diuine le¬
gis pandẽ occłta cotendat In p̃cipiciũ pedẽ porrig̾.
qui ad m̃surarũ suaꝵ limite attendit.
uit neq maledix̾ hominẽ: neq si necesse nõ fuit

Expanded text:
squisque sic quod non accepit in altero possideat, ut ipse alteri possidendum quod accepit humiliter impendat. Sancta Ecclesia superni sui capitis corpus est, in qua alius alta videndo, oculus, alius recta operando, manus, alius ad cuncta discurrendo, pes, alius praeceptorum vocem intelligendo, auris, alius malorum fetorem, bonorumque fragrantiam discernendo, naris est. Qui enim corporalium more membrorum, tor ac dispositor noster huic illa largitur quae alii denegat, alii haec denegat quae isti largitur. Mensuras itaque sibi positas egredi nititur, quisquis posse plus quam acceperit conatur. Unusquisque fidelium cui fortasse tantummodo datum est praeceptorum occulta disserere, si tentet etiam miraculis coruscare; aut quem supernae virtutis donum ad sola miracula roborat, etiam divinae legis pandere occulta contendat: in praecipiti pedem porrigit, qui mensurarum suarum limitem non attendit. vit, neque maledixit hominem, neque si necesse non fuit
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s ad abb̃em pastorẽ: narrauer̃ ei de eo. U rogaũ eos
ut irẽt adeũ dicẽtes. Albas pastor uocat te ad se. Qd̃ cũ ei
dixissẽt ꝑrex̃ ad eũ. x̾ iuides̃ eũ senex afflictũ suirexit
⁊ oscłãtꝰ ẽ eũ.: ⁊ ad gaude̾s ei rogabat ut sum̃et cibũ: qͥ
⁊ ita fec̃. Frat̾ int̾rogaũ abb̃em pastorẽ dic̃s. feci pcc̃m

Expanded text:
fratres ad abbatem Pastorem, et narraverunt ei de eo. Et rogavit eos, fratres ad abbatem Pastorem, et narraverunt ei de eo. Et rogavit eos, ut irent ad eum dicentes: Abbas Pastor vocat te ad se. Quod cum ei dixissent, perrexit ad eum. Et videns eum senex afflictum, surrexit et osculatus est eum. Et adgaudens ei rogabat ut sumeret cibum. Qui et ita fecit. Frater interrogavit abbatem Pastorem dicens: Feci peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
nb̾ parcimꝰ. si ab eoꝵ redargutioẽ ꝓ amore eoꝵ cessamꝰ
hecesse ẽ nb̃ ut aliqn̾o tolẽmꝰ. tacendo odiosos qd̾ sũt
qͣtinꝰ in nb̃ discat uiuẽdo qd̾ nõ st̃. Nõ ẽ omino iusto ti¬
mendũ. ne dũ qͥsq corripit᷑ contumelias inferat: s ne
tctꝰ ad odiũ peior fiat. sauẽdũ sumoꝑe ẽ. Ine in mod̾ate¬
liguã locacitas ꝑtrahat. eamq ad lasciuiã obtrectatio¬
nis extendat. Ne odiũ malicia excitet: ⁊usq ad iacła
maleoictioĩs inclinet hinc salomon ait Argue sapiẽtẽ
⁊ amabit tel. In sipiẽtẽ: ⁊ ad diciet odisse te Q diligit
disciplinã: dilig̃ sensũ. Hã qͥ hodit arguentẽ. ⁊ ipse
lanimes. suscipite infirmos paciẽtes estote ad õs: neces¬
se est ut hic pia patrũ correptionis ponamꝰ exempla:
stendit aliqño fr̃ ĩ cõgregatione: ⁊ expulsꝰ ẽ
foras. Expulsꝰ at̃ de cõgregatioẽ misit se ĩ carectũ
⁊ nõ adqͥeuit dic̃s. In hoc loco moriar ego. Ueniẽtes aut̃

Expanded text:
nobis parcimus, si ab eorum redargutione pro eorum amore cessamus. Necesse nobis est ut aliquando toleremus tacendo odiosos quod sunt, quatenus in nobis discant vivendo quod non sunt. Non est omnino justo timendum, ne dum quisque corripitur, contumelias inferat, sed ne, tractus ad odium, pejor fiat . Cavendum summoperelinguam loquacitas pertrahat, eamque ad lasciviam obtrectationis extendat, ne odium malitia excitet, et usque ad jacula maledictionis inclinet. Hinc Salomon ait. Argue sapientem, et amabit te, insipientem, et adjiciet odisse te. Qui diligit disciplinam, diligit sensum. Nam qui odit arguentem se, stullanimes, suscipite infirmos, patientes estote ad omnes , necesse est ut hic pia Patrum correptionis ponamus exempla. ffendit aliquando frater in congregatione, et expulsus est foras. Expulsus autem de congregatione, misit se in carectum, et non acquievit, dicens: In hoc loco moriar ego. Venerunt autem
Abbreviated transcription (Latin):
ix̃ scã sincletice. Efficiam᷑ prudẽtes sic̃ serpetes ⁊ sĩpli¬
çes sic̃ colũbe: ut astute intelligamꝰ laq̃os eiꝰ Nã prudeteᷤᷤ
fieri sic̃ serpẽtes dictũ ẽ: ut nõ ignoremꝰ. impetꝰ abłi
⁊ artes eiꝰ R enĩ simile aliqͥd exxalio simili scełe suꝑat᷑.
hã sĩplicitas colube demonstrat puritatẽ actionis. Nt¬
p̃ceptoris sui murmurat p̃cepta hesitat sine dubio
laboris sui reciꝑe p̾mia. Oñs enĩ qͥ inħemo de filiis ifrł

Expanded text:
sancta Syncletice: Efficiamur prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae , ut astute intelligamus laqueos ejus. Nam prudentes fieri sicut serpentes dictum est, ut non ignoremus impetus diaboli et artes ejus. Etenim simile aliquid, ex alio simili scelere superatur. Nam et simplicitas columbae demonstrat puritatem actionis. CAcontra Domini vel praeceptoris sui murmurat praecepta, haesitat sine dubio laboris sui recipere praemia. Omnes enim qui contra Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
cati. em̃dationẽ expectat: ita ꝓt̾ui delinq̃ntibꝰ deridedo
in sultat: ⁊ qͣntũ in ipsis ẽ eos in sanabiles putãt. Nec decli¬
nant ad cõpaciendi miscdia: s suꝑ ueniẽtes de testãtur
atq blasphemãt. Neriq corruptionẽ sua officiũ caritatis
existimat: pleriq uͦ ħ ipsũ excaritate corripiunt᷑ ad in¬
iurie cõtumeliã tͣhũt. Uñ euenit: ut exeo detĩores efficiã¬
tur: ꝑ qd̾ em̃dari obediendo potuer. Salubt̾ accipuit usti:
quociẽs de suis ex cessibꝰ arguunt᷑. Iniqͥs molesta ẽ u̾itas:
⁊ amara disciplina iusticie. Nec delectant᷑ nͥ placencia
ꝓprie in becillitatis. Corda reꝓboꝵ lub̾ca st̃. ad malũ cõsen¬
ciendũ ⁊ fluxa. ad bonũ uͦ cõsenciendũ: durissima. De ta¬
libꝰ salomon ait. Qerudit derisorẽ ipse sibi fac̃ iniuria.

Expanded text:
cati emendationem exspectant, ita protervi delinquentibus deridendo insultant, et, quantum in ipsis est, eos insanabiles putant; nec declinant cor ad compatiendi misericordiam, sed superbientes detestantur atque blasphemant. 4. erique vero hoc ipsum quod ex charitate corripiuntur ad injuriae contumeliam trahunt. Unde evenit ut ex eo deteriores efficiantur, per quod emendari obediendo potuerunt. Salubriter accipiunt justi quoties de suis excessibus arguuntur. Iniquis molesta est veritas, et amara disciplina justitiae; nec delectantur nisi placentia propriae imbecillitatis. Corda reproborum lubrica sunt ad malum consentiendum et fluxa, ad bonum vero consentiendum durissima. De talibus Salomon ait: Qui erudit derisorem, ipse sibi facit injuriam .
Abbreviated transcription (Latin):
a dõ. Dicebat albas danihel. Qa qͣntũ corpꝰ uirescit: tã¬
tũ am̃a exsicat᷑. U qͣntũ siccatũ fuerit corpꝰ. tatũ am̃a
uirescit. Dix̃ albas pastor. Malicia neqͣꝗͣ expellit mali¬
ciam: s siqͥs tͥ male fecĩt. bene fac ei ut ꝑ bonũ opꝰ tuũ
destruas maliciã illiꝰ. Int̾rogatꝰ ẽ qͥdã senex a qͦdã fre

Expanded text:
niel quia quantum corpus virescit, tantum anima exsiccatur; et quantum siccatum fuerit corpus, tantum anima virescit. Dixit abbas Pastor: Malitia nequaquam expellit malitiam, sed si quis tibi malefecerit, bene fac ei, ut per bonum opus tuum destruas malitiam illius. Interrogatus est quidam senex a quodam fratre
Abbreviated transcription (Latin):
diuidas peccasti. Oblata recte duid̾e ẽ: qͥlib bona nr̃a
studia disc̾nẽdo pesare. Qͦd nimirũ qr age̾ dissimulat:
rimꝰ. cũ bono studio bonũ agimꝰ s recte nõ diuidimꝰ: si
hab̾e discrecionẽ in bono oꝑe post ponamꝰ.
ix̃ abbas antoniꝰ. Sũt qͥda cont̾entes corpẽa sua

Expanded text:
 11. Oblata recte dividere, est quaelibet bona nostra studia discernendo pensare. Quod nimirum qui agere dissimulat, rimus, cum bono studio bonum opus agimus; sed recte non dividimus, si habere discretionem in bono opere postponamus. Dixit abbas Antonius: Su
Abbreviated transcription (Latin):
xpost ħ dormiũ ille incola: ⁊ uen̾ oĩs cognatio ad eũ. agło ᷤᷤ¬
uͦ nõ uidit ille senex uenire ad deducẽdã aĩa illiꝰ. Miratꝰ
habuit. ⁊ hic cũ studiosior eẽt nichil huiꝰ modi m̾̃uit: Et
ueñ ei uox diẽs. hic studiosiꝰ cũ uenit ut dormiret. aꝑuit
sisox̃. qm̃ indie dormitiois sue cũ sed̾et cͥca patres splen

Expanded text:
post haec dormivit ille indigena, et venit omnis cognatio ad eum: angelos vero non vidit ille senex venire ad deducendam animam illius. Miratus habuit, et hic cum studiosus esset nihil hujusmodi meruit? Et venit ei vox dicens: Hic studiosus cum venit ut dormiret. aperuit Sysois quod in die dormitionis suae cum sederent circa eum patres, splen
Abbreviated transcription (Latin):
ama. ut inueniamꝰ hc̃ post modũ forte munitionẽ: lũc
eni murũ fenreũ inuent᷑i sumꝰ. si nc̃ eũ fortit̾ tenemꝰ. ui¬
delic docendo. custodiẽdo. suadẽdo: ĩ crepãdo. młcẽdo: t̾rẽ
zelo rectitudinis mouet᷑ attendat. Ine in ira extͣ m̃tis dnin
tͣnseat. s multionẽ pcc̃i tempꝰ modumq cõsidãs: surgẽ¬
tes am̃i ꝑtͦbabiones. sultiliꝰ retͣctando restrigati Amosita¬
tẽ repͥmat. ⁊ motꝰ feruidos. sub eqͥtate disponat ut eo
fiat iustior ultor alienꝰ quo priꝰ. extitit uictor suus. Q ze¬
lo rectitudinis mouet᷑ sic cłpas delinq̃nciũ corrigat: ut
añ ipse qͥ corrig ꝑ pacienciã crescat ut feruorẽ suũ tͣnsçẽ¬
dendo diudic: ne ĩ tẽꝑant̾ excitatꝰ. ipsꝗ̃ rectitudinis lõ¬
on oĩbꝰ una eadẽq doctͥna ẽ adhibeda: s ꝓ qͣlitate moꝵ
diu̾sa exortatio erit doctoꝵ. Nã qͦsdã increpatio du¬

Expanded text:
modum fortem munitionem. Tunc enim hunc murum ferreum inventuri sumus, si nunc eum fortiter tenemus, videlicet docendo, custodiendo, suadendo, increpando, mulcendo, terrenzelo rectitudinis movetur, attendat, ne ira extra mentis dominium transeat: stem animi perturbationem subtilius retractando restringat, animositatem reprimat, et motus fervidos sub aequitate disponat: ut eo fiat justior ultor alienus, quo prius exstitit victor suus. Qui zelo rectitudinis movetur, sic culpas delinquentium corrigat, ut ante ipse qui corrigit, per patientiam crescat, ut fervorem suum transcendendo dijudicet, ne intemperanter excitatus, ipso zelo rectitudinis lonNon omnibus una eademque doctrina est adhibenda, sed pro qualitate morum diversa exhortatio erit dictorum. Nam quosdam increpatio du
Abbreviated transcription (Latin):
tates suas ħ ẽ etiã qd̾ scͥptũ ẽ. Ecce nos relinqͥmꝰ oĩa ⁊ se¬
cuti sumꝰ te. Dix̃ senex. debet monachꝰ cotidie. mane. se¬
monachꝰ eẽ potest. Dix̃ senex. Dormiẽte te aut surgẽte.
uł aliud qͥd faciẽte. si fuerit ds̃ añ occłos tuos. innullo
te inimicꝰ pot̾it de t̾rere. U si talis cogitatio manserit
in homine.: etiã dĩ uirtꝰ manet in eo. De diłccone ꝓximi ⁊¬
conseruanda. Unuͣ ne. malũ qͥs inferat: alt̾um ut
bonũ impẽdat Primũ ut caueat lede̾  seq̃nt̾ ut discat
prare. Amicicia ẽ am̃oꝵ societas. ħ qͥppe a duobꝰ. incipit.
Na minꝰ ꝗͣ int̾ duos : dilectio eẽ nõ pot̾it. lũc u̾e amicꝰ ama¬

Expanded text:
tates suas. Hoc est etiam quod scriptum est: Ecce nos reliquimus omnia, et secuti sumus te . Dixit senex: Debet monachus quotidie mane et semonachus esse potest. Dixit senex: Dormiente te, aut surgente, vel aliud quid faciente, si fuerit Deus ante oculos tuos, in nullo te inimicus poterit deterrere, et si talis cogitatio manserit in homine, etiam Dei virtus manet in eo. CAPUT XLIunum, ne 317 malum quis inferat; alterum, ut bonum impendat. Primum, ut caveat laedere; sequenter, ut discat praestare. 2. Amicitia est animorum societas. Haec quippe a duobus incipit. Nam minus quam inter duos dilectio esse non poterit. 3. Antiqui