comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de ip̃arum mandato suñt ꝓmulga¬
te decreiumꝰ irritas ⁊ manes. nullo
regimurs substineat anatħa. qr̃ pꝰ
ip̃iꝰ nisi satiffacia ita m̃sem manere
deereuimꝰ eccl̃iastica districtione ex¬
in honore. ut ciuitas illa que man¬
dato nr̃o sustiterit sentiat manꝰ nrõs
m̃cimoniis ad nutridiuas accedentes
mandabimꝰ ad sattiffationẽ debitã

Expanded text:
de ipsorum mandato, fuerint promulgatae, decernimus irritas et inanes, nullo regiminis sustineat anathema, quasi ipsius, nisi satisfaciat infra mensem, manere decernimus ecclesiastica districtione conin honore. Ut autem civitas illa, quae mandato nostro restiterit, sentiat manus nostr, cum suis mercimoniis ad nundinas accedentes, mandabimus usque ad satisfactionem debitam
Abbreviated transcription (Latin):
a uidice licite pot̾ ꝓuocari. Cum aũ
uł mĩto sit suspectus. uñ ne ualeat
recusari. ꝓuide statiumꝰ ut de parciũ
detur. uel recipiat᷑ assensu. Porro cũ
delegatus a nob̾ uiris dictionem suam
in aluim tnsfert totam. si fu̾it appel¬
land̃ ñ adeum s ad nos appͣ. debebit. cũ
aũ aliquid sibr de uirisoictione reser¬

Expanded text:
 potest licite provocari. Cum autevel merito sit suspectus; unde, ne valeat recusari, provide constituimus, ut de partium detur vel recipiatur assensu. Porro, cum delegatus a nobis jurisdictionem suam in alium transfert totam, si fuerit appellandum, non ad eum, sed ad nos appellari debebit. Cuma autem aliquid sibi de jurisdictione reser
Abbreviated transcription (Latin):
excõis st̃ astricti nolumꝰ ⁊ mandamꝰ
ut suꝑ hiis ꝑcedatis ꝓ ut eoꝵ saluti
uideritis expedire. nisi excessus eoꝵ
eẽt difficił⁊ enormis. ut pote si sit
ad mutilõnem mbri. uel sangumis
effusionẽ ꝑcessum. aut uolenta ma¬
excessus tales. ⁊ similes sine scandalo
tentu ab om̃i legatoꝵ correctione sbi¬
trahunt se. nͥ ad eos sp̃aliter sunt de¬
stinati. ẽ in famia ꝯu̾sationis eorum

Expanded text:
onis astricti, volumus e mandamus, ut super his procedatis, prout illorum saluti videritis expedire, nisi excessus eorum esset difficilis et enormis, utpote si sit ad mutilationem membri, vel sanguinis effusionem processum, aut violenta maexcessus tales et similes sine scandalo tentu, ab omni legatorum correctione subtrahunt, nisi ad eos specialiter fuerint destinati, cum infamia conversation
Abbreviated transcription (Latin):
donis eid̃ ad resignationem ꝓprii pas¬
toris in manib eiꝰ scam̃ lib̾aliter ⁊tu¬
eccł̃ie p̃sentatio ꝑtinebat asserens qd̾
eod̾ inconsulto ꝯferri ñ potuit a lega¬
to dñationi eiꝰ. minꝰ rõnabilit̾ se oꝑ¬
ponens canonic̃ ipm̃ sr̃ eaderĩ eccl̃ia
in debite molestare p̃sumpsit. Cum
gͥ plus uiris hat inconcessione p̃sa N¬

Expanded text:
donis eidem ad resignationem proprii pastoris in manibus ejus factam, liberaliter ecclesiae praesentatio pertinebat, asserens, quod eodem inconsulto conferri non potuit a legato, donationi ejus minus rationabiliter se opponens, canonicum ipsum super eadem ecclesia indebite molestare praesumpsit. Cum igitur plus juris habeat in concessione praela
Abbreviated transcription (Latin):
.s.l. examinari p̃cepit.⁊ examinatio¬
nem redactam inscriptis fecit sigil
de c̾to electionis om̃ium canonicoꝵ
subscriptionib roborato nec ñ ⁊ lit¬
destinati nob̃ humiłr p̃sentarunt
petentes electionẽ canonicã de ꝑso¬
na ydoneam celebratam auc. ap.
a uob̃ exactũ s ab ip̃is oblatum.⁊ fcm̃
electionis sic̃ ẽ ⁊ moris ⁊ uiris exami¬
nauimꝰ diligenter. Int̾im uͦ nuntiꝰ
p̃fati cassiñ abbis suas nobis litt̾as
p̃sentauit. gͣũem contra dictũ lega¬
tum q̃ rimoniam ꝯtinentes qd̾ pꝰ qmͣ
electionem examinariat ⁊ eamad no¬
malitiose nimis examinare p̾sum¬
psit. Uñ petẽbat ꝑ uiros ydoneos iꝰ¬
ꝑitione carentes de ip̃o fc̃o inquiri.

Expanded text:
s, examinari praecepit, et examinationem redactam in scriptis fecit sigilldecreto electionis omnium vestrum subscriptionibus roborato, nec non et litdestinati, nobis humiliter praesentarunt: petentes electionem canonicam de persona idonea celebratam auctoritaa nobis exactum, sed ab ipsis oblatum, et factum electionis, sicut est moris et juris, examinavimus dilas praesentavit gravem contra jam dictum legatum querimoniam continentes, quod, postquam electionem examinaverat, et eam ad noelectionem malitiose nimis examinare praesumpsit; unde petebat per viros idoneos suspicione carentes de ipso facto diligenter inquiri.
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ Si uͦ delectatus a nob̃ ixcom¬
municet illum qui rei uidicate pa¬
rere ꝯtemꝑnit licet aͥb uideat᷑. qd̾
suo sit functus officio ut ult̾ĩorem
nõ hãt ex delegata sibi uiriforctione

Expanded text:
i vero delegatus a nobis excommunicet illum qui rei iudicate parere contemnit, licet aliquibus videatur quod suo sit functus officio, ut ulterius non habeat ex delegata sibi iurisdictione
Abbreviated transcription (Latin):
ces certa rõne suspectos ⁊ missionis
litt̾as imꝑetuit quoꝵ alter ẽ adu̾¬
sariꝰ maĩfestus. ut pote qui potesta¬
tem ep̾atus sui ei auferre molit᷑.¬
adu̾sus alterñ etiam iustam cãm
susprt̾onis asseruit se legitime ꝓro

Expanded text:
ces, certa ratione suspectos, commissionis litteras impetrarunt, quorum alter est adversarius manifestus, utpote qui partem episcopatus sui ei auferre molitadversus alterum etiam justam causam suspicionis asseruit
Abbreviated transcription (Latin):
liquido dep̃hendi qd̾ ut iudicialis
aui. lib̃ius ualeat exerceri. delegatꝰ
a nobis licite possit ⁊ principium ⁊
finem ⁊ medium cau se sibi ꝯmisse.
ñ solum ꝯiunctim s ⁊ diuisim a lii
delegare. non obstante qd̾ dr᷑. qd̾ ui
dex debet cognoscere ꝑ se ipm̃ ⁊ in prin¬
cipio ⁊ in medio ⁊ i fine cũanteqnͣ
ferat sũiam uniu̾saque acta sunt in

Expanded text:
liquido deprehendi, quod ut judicialis liquido deprehendi, quod ut judicialis auctoritas liberius valeat exerceri, delegatus a nobis licite possit et principium et finem, et medium causae sibi commissae, non solum conjunctim, sed et divisim alii delegare, non obstante quod dicitur, quia judex debet cognoscere per se ipsum in principio, et in medio, et in fine, cum, antequam ferat sententiam, universa, quae acta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
s illa ꝑ istam expo. immo in ista ueriꝰ
q̃ m illa fuerant p̃missa supplentur.
Ip̃e namq ixdit. qd̾ si sr̃ cã que alicui
ex apͣ. delegatione omittit᷑. ꝑsonis
eccl̃iasticis unauel plurib quib de¬
legatus ut parcat laborib parcium
⁊ expensas cause cognitionem ipsius
⁊ testium examinationẽ ip̃iꝰ sñia
nitam relinq̃re non ten᷑. Nos aũ sta¬
tumꝰ qd̾ licet is oui cã omittit᷑. ap.re.¬
delegare. si tñ delegatus a nob̾autu¬
dex quic̃ꝙ ñ tam cognitorem qmͣ ex¬
eusatorem ad aliquem certũ artił̃m
tt̃bliceat appͥ. dummͦ de parciũ deꝑu¬
tetut. uel recipiatur assensu. qd̃ si dele-¬
gatus a nob̃ uł litis exordium. uel can¬
se finem nec dum totum negm̃ ei dy-¬
xerit ꝯmittend̾. ab ip̃o tanꝙͣ mͦ uidi¬
ce licite ꝓuocetur. cũ ⁊ lis añ iudicem
debeat ꝯtestari. ⁊ causa ꝑ idicem diffi¬
niri. Intentionis gͥ nr̃e fuit sicut
ex tenore ostitucionis p̃misse potest

Expanded text:
sed illa per istam exponitur, imo in ista, verius, quae in illa fuerant praetermissa, supplentur. Ipse namque respondit, quod si super causa, quae alicui ex apostolica delegatione committitur, a personis ecclesiasticis, una vel pluribus, quibus delegatus, ut parcat laboribus partium et expensis, causae cognitionem ipsius, et testium examinationem sententia nitam relinquere non tenetur. Nos autem statuimus, quod, licet is, cui causa committitur, appeelegare, si tamen delegatus aut judex quisquam non tam cognitionem quam exsecutionem ad aliquem certum articulunon liceat appellari, dummodo de partium deputetur vel recipiatur assensu. Quod si delegatus a nobis vel litis exordium, vel causae finem, nedum totum negotium, ei duxerit committendum, ab ipso tanquam a judice licite provocetur, cum et lis ante judicem debeat contestari, et causa niri. Intentionis igitur nostrae fuit, sicut ex tenore constitutionis praemissae potest
Abbreviated transcription (Latin):
tue rectitudinis nos inuitant ũ
qmͣuis simus multiplicib nego¬
tioꝵ occupationib p̃pediti. eis d̾
tñ ad horam subtrahimꝰ nos ip̃os
in qua tuis intendemus ꝯsultatõ¬
nib Rsuri. Consuluit ⁊ enĩ nos
principe cãm sibi omissam alii. de¬
legaũit nolentem delegatioñe sus¬
ciꝑe ad ip̃am suscipiendam ualeat
Rdendum. qd̾ c̃ delegato apͥncipe
uirisoictio dandi iudicem sit a
lege xessa. dum mͦ ip̃e exhonerare
se ip̃m maliciose non q̃rat pot̾ cõ¬
pellere renuentem eo qd̵ uirisdi¬
ctio illa nulluis uidet᷑ ẽẽ mom̃ti.
si coħ̃tionem aliqͣm non hret deb⁊
dum in cohactionib inferendis dig¬
nitati deferat ⁊ ꝑsone. S ub¬
seq̃nter etiam q̃ sinisti utrũ cui
dire. possit inuinge ut ad suam p̃¬
sentiam citet partes ⁊ ci si obedire cõ¬
tempserte penam inflig̾ẽ ꝓ ꝯtemptu.
alu possit omitt̾e siõ suꝑiꝰ est expres¬
sum. citatõnis offm̃ pot̾ cuilibet dis¬
cretione p̃uia demandare ac ꝓunire

Expanded text:
tuae rectitudinis nos invitant, ut, quamvis simus multiplicibus negotiorum occupationibus praepediti, eisdem tamen ad horam subtrahamus ipsos, in qua tuis intendamus consultationibus responsuri. Consuluit etenim nos principe causam sibi commissam alii delegare voluerit, nolentem delegationem suscipere ad ipsam suscipiendam valeat dendum, quod, cum delegato a principe jurisdictio dandi judicem sit a lege concessa, dummodo idem exonerare se ipsum malitiose non quaerat, potest compellere renuentem, eo quod jurisdictio illa nullius videretur esse momenti, si cohertionem aliquam non haberet. Debet dum, in coactionibus inferendis dignitati deferat et personae. Subsequenter etiam quaesivisti, utrum cui dire, possit injungere, ut ad suam praesentiam citet partes, et eis, si obedire contempserint, poenam infligere pro contemptu. alii possit committere, sicut superius est expressum, citationis officium potest cuilibet, discretione praevia, demandare, ac punire
Abbreviated transcription (Latin):
applłetur abeo eui media queꝙ omit¬
tit siue cognitor aut executor dicatur
uel quod meliꝰ ẽ auditor. ꝓeo qd uel
mandati fines excedat. uł nũto sie sus
poterit diffinire. ut pareat᷑ laborib
partiũ expensis. Eum uͭ quẽ delega¬
tus a nob̾ deputauerit auditorem.
neut᷑ partiũ poterit recusare. nifi
coram eo iustam recusationis cam̃
ostendit. Si uͦ duo sunt aprincipe
alt̾i delegare. qͣmus in ꝯmissione
fc̃a duob ꝯtineat᷑ exp̃ssum ut ap.re.¬
alt̾ possit ꝑcedere sine reliquo.si nõ
c̃ delegato sibi ꝯcessa. Uñ si abeo fu¬
it appllandun licet aliquib in sũ¬
fu̾t ꝙ ad delegatũ etiã ualeat ap¬
taxat appelland̾ ẽ delegatum. ꝑp rõ¬

Expanded text:
appelletur, ab eo, cui media quaeque committit, sive cognitor aut exsecutor dicatur, vel, quod melius est, auditor pro eo quod vel mandati fines excedat, vel merito sit susppoterit diffinire, ut parcatur laboribus partium, et expensis. Eum vero, quem delegatus a nobis deputaverit auditorem, neutra partium poterit recusare, nisi coram eo justam recusationis causam ostendat. Si ergo duo sunt a principealii delegare, quamvis in commissione facta duobus contineatur expressum, ut appealter possit procedere sine reliquo, si non ctione a condelegato sibi concessa. Unde, si ab eo fuerit appellandum, licet aliquibus visuuod ad condelegatum etiam valeat aprimum duntaxat appellandum est delegatum, pro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓm aut̃ sepe ꝯtingat ad diem qͣm
uidex delegatus a nobis partib assig¬
nauit eaꝵ alt̾a ꝓcurante ut negotiũ
nitatib obuare. decrenimꝰ ut si de¬
legato ostiti̾t hoc fuisse alicuiꝰ partis
malicia ꝓcuratum ipm pii niat
aĩadu̾sione odigna. ne aliquod lici¬
tum ex cius fraude. reportet ꝑ neu¬
tri parti suspecte qnͣtum ad diem
te partes ip̃e ꝯsenserint negotium
curas uarias impellere non desinat.
fr̃nitas tñ tua qmͣ sincera ꝯplectim᷑¬
ꝯpon̾e ꝯpellit. qmͣ in exequendis aliis̃
ex debito pastorał officii gerebamus.
atq tuã dubitõnem apłico ẽtificare

Expanded text:
m autem saepe contingat ad diem quem judex delegatus a nobis partibus assignavit, earum altera procurante ut negotium nitatibus obviare, decernimus, ut si delegato constiterit hoc fuisse alicujus partis malitia procuratum, ipsam puniat animadversione condigna, et, ne aliquid lucrum ex hujusmodi fraude reportet, personae neutri parti suspectae quantum ad diem te partes ipsae consenserint negotium varias curas impellere non desistat, fraternitas tamen tua, quam sincera complectimdeponere compulit quam in exsequendis aliis ex debito pastoralis officii gerebamus, atque tuam dubitationem apostolico certificare
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o ⁊ ꝯuidicib eiꝰ a uob̃ optinuerit
delegari. postmod̾ licet inead̾ fu̾it
q̃one ꝓcessum tractu tpris anqͣm
ad diffinitẽ sententie calcubum
ueniret᷑. Idem ep̃o pfatum .R. in
sĩ fanaliare admisit. sine quose

Expanded text:
onjudicibus ejus, a nobis obtinuerit delegari, postmodum, licet in eadem fuerit quaestione processum, tractu temporis, antequam ad definitivae sententiae calculum veniretur, idem episcopus praefatum R. in suum familiarem admisi
Abbreviated transcription (Latin):
facientes ꝙ si ñ om̃s hiis exequendis
potueritis inteẽ. duo ur̃m ea nicħo¬
cuidã ex aliis uices suas de medio sub
latus. t̾cius ut suspectꝰ m̾ito recuset᷑.
an collega suꝑstes suo nõie ac defuncti
possit neg̃m diffinire. In quisitiõi

Expanded text:
quendis potueritis interesse, duo vestrum ea nihilocuidam ex aliis vices suas, de medio sit sublatus, tertius ut su pectus merito recusetur, an collega superstes suo nomine ac defuncti possit negotium diffinire, inquisitioni
Abbreviated transcription (Latin):
uocatis ad p̃sentiam nr̃am qui fue¬
rint euocandi. ⁊ inquisita suꝑ p̃mis¬
sis diligentius ueritate si uob̃ osti¬
terit p̃dictos archiep̃os exceptiones
p̃dc̃as nullatenꝰ admisisse. ñ obstan

Expanded text:
ocatis ad praesentiam vestram qui fuerint evocandi et inquisita super praemissis diligentius veritate, si vobis constiterit praedictos archiepiscopos exceptiones praedictas nullatenus admisisse, non obstant
Abbreviated transcription (Latin):
bus te sr̃ regiñ p̃sente inẽo ꝯ sulto.
⁊ inscio. nec uices tuas eis suꝑ hoc
aꝑtius fuffragari. at uero id̾ arch̃i
exceptiones ip̃iꝰ uolentes admittere
ccͣ eum ut respond̾et. int̾ locutoriã

Expanded text:
ter Regin. praesente inconsulto et inscio nec vices tuas eis super hoc apertius suffragari. At vero iidem archiepiscopi exceptiones ipsius nolentes admittere, contra eum ut responderet interlocutoriam
Abbreviated transcription (Latin):
uia uͦ sepe ꝯtingit qd execittio
sñie ordinario demandat᷑. sedem
duxisti ap. ꝯsulendam. utẽ si ordi¬
nariꝰ ip̃am iniustam ẽẽ eognouĩt.
debeat eam executioni mandare.
an sit ei potiꝰ subsistendũ. attendẽ¬
tes itaꝙ ꝙ nõ cognitio s execitio tm̃
demandat᷑ eidem. inquisitioni. ⁊ .t.¬

Expanded text:
uia vero saepe contingit, quod exsecutio sententiae Ordinario demandatur, Sedem duxisti apostolicam consulendam, utrum, si Ordinarius ipsam injustam esse cognoverit, debeat eam exsecutioni mandare? An sit ei potius subsistendum? Attendentes itaque, quod non cognitio, sed exsecutio tantum demandetur eidem, inquisitioni t
Abbreviated transcription (Latin):
tere pꝰ .ap. ad iudices alios emanar̃t
ad mandatum postĩoꝵ iuidicũ exe¬
cutio snuĩe a priorib demandata debe¬
at retardari. ut priores uidices ip̃am
neq ꝑ se neq ꝑ alios exeqͣntur. Nios
aũ inquisiciom t. sic dixeꝰ Rdend̾.¬

Expanded text:
onem ad judices alios emanarint, ad mandatum posteriorum judicum exsecutio sententiae a prioribus demandata debeat retardari, ut priores judices ipsam neque per se, neque per alios exsequantur? Nos autem inquisitioni tuae sic duximus re
Abbreviated transcription (Latin):
ap. ñ tenuisse. de uire sñ ip̃o noposs ⁊
nollet neg̃õ int̾esse. ꝑ conseq̃ntiam
confessus ẽ se ñ posse mandatum ap.
adimplere. nec sue intentionis exti¬
tit ut sñ ꝯuidice suo ad diffiniret.
ualebat uoluntate ac potestate sibi

Expanded text:
n tenuisse de jure sine ipso, dum posset et vellet negotio interesse, per consequentiam confessus est se non posse mandatum apostolicum adimplere, nec suae intentionis exstitit ut sine conjudice suo aliquid diffiniret, valebat, voluntate ac potestate sibi
Abbreviated transcription (Latin):
guendum. utrum uiris dictio duret
pꝰ t̾minũ ꝑemptorium anexspiret ĩ
illo si durat indiem altm eqͥtate sua¬
dente pot̾is exspectare nec pars erito¬
tumex. ꝑemptorio elaplo citanda
nͥgr̾am ei feci̾t benignitas indicants.
Si aũ expirat nͥ partes maxͤ. cũ id no¬
emptoriũ assignastiex tunc exequi
poteris qd̾ intendis. ne frustra uidi¬
cialis instantia euanescat. ne uero
uiditiũ eccl̃iasticũ exerceat᷑ intene¬
bris ꝙ uixͣ testimoniũ tueritatis
subseq̃ntis. uñ qd̾ in duab dumnidia¬
tis noctib agit᷑ ꝑ ĩ sanxit aue. ha¬
agatur. no tñ eam ꝑcedendi horam
ꝯgruam intelligimꝰ ex qua possis añ
noctis tenebras ꝓficẽ qd̾ incumbit.
Porro discretꝰ iudex in assigͥnatione
ꝑemptorii ñ debet iurisdictionẽ suã¬
nͥ adeo neccessitas exigat coartare.

Expanded text:
guendum est vel si iurisdictio duret post terminum peremptorium, an expiret in illo. Si duret, in diem alterum equitate suadente poteris expectare nec erit pars contumax peremptorio elapso citanda, nisi gratiam ei fecerit benignitas iudicantis. Si autem expiret, nisi partes cum id noeremptorium assignasti, ex tunc exsequi poteris quod intendis, ne frustra iudicialis instantia evanescat. Ne vero iudicium ecclesiasticum exerceatur in tenebris, quia iuxta testimonium veritatis,subsequentis ita ut quod in duabus dimidiatis noctibus agitur, perinde sanxit haagatur, nos tamen eam procedendi horam congruam intelligimus, ex qua possis ante noctis tenebras perficere quod incumbit. Porro discretus iudex, in assignatione peremptoria, non debet iurisdictionem suam, nisi necessitas exigat, adeo coarctare.
Abbreviated transcription (Latin):
hiꝰ cdericis qui qͣntũ in ip̃is fuit scd̃as
sibi mulierg matrimoniałr ꝯun¬
xerunt tanqmͣ cũ bigamsnon liceat
dispensari. licet in ueritate bigami
ñ existant ñ ꝑꝑ sacram̃ti defectum s
ꝑꝑ affectum intentionis c̃ oꝑe fubse¬
cuto.

Expanded text:
i clericis, qui, quantum in ipsis fuit, secundas sibi mulieres matrimonialiter conjunxerunt, tanquam cum bigamis non licet dispensari, licet in veritate bigami non existant, non propter sacramenti defectum, sed propter affectum intentionis cum opere subsecuto.
Abbreviated transcription (Latin):
aũ tue dubitatioĩs artich̃ ꝯtine¬
bat. an is qui mulierem ab alio iuim
traductam s ñ cognatam matrimoni¬
aliter sibi copulauit. ualeat ad sacer¬
dotium ꝓmoiĩ licet aũ is qui abalio¬
atur. duxisse uiduam iycorem. ut po¬
te cꝰ ubi erat mortuus qñ dixit eand̾.

Expanded text:
 tuae dubitationis articulus continebat, an is, qui mulierem, ab alio viro traductam, sed non cognitam, sibi matrimonialiter copulavit, valeat ad sacerdotium promoveri? Licet autem is, qui atur duxisse viduam in uxorem utpote cujus vir erat mortuus, quando duxit eamdem,
Abbreviated transcription (Latin):
de qͦ.f. tua scripsit si nr̃e ꝯstitutiõis
occõne ad nram̃ audientiã applłauit.
ꝓeo qd̾ delegatus a nob̃ reseruata
sibi diffinitiua sña audientiã
cãẽ ꝯmi sit quib dam qui de assen¬
su ip̃iꝰ nec dati sunt nͨ st̃ recepti.
nisi ꝯtra eos iustam recusationis car¬
sam ostend̾it. uel ꝑatus fu̾it osten¬
dere coram uidice delegato non de¬
buit impedire. quo minꝰ ꝓced̾ent
auditores qui etiã si tanqmͣ suspec¬
titussent m̃ito rerusati. delegatus
tam̃ a nob̃ nichilominꝰ potuifs sub.¬
ap. dif. cam̃ ipãm uidicialit̾ expedire.
ꝙ si uistam cãm recusationis uolurt
admitrẽ delegatus. s coram suspectis
euam audiri cogebat. a tali gͣuami¬
ne licite potuit ad nrãmaudienti

Expanded text:
scripsit, si nostrae constitutionis occasione ad nostram audientiam appellavit, pro eo quod delegatus a nobis, reservata sibi diffinitiva sententia, audientiam causae commisit quibusdam, qui de ipsius assensu nec dati sunt nec recepti, nisi contra eos justam recusationis causam ostenderit, vel paratus fuerit ostendere coram judice delegato, non debuit impedire, quominus procederent auditores. Qui si etiam tanquam suspecti fuissent merito recusati, delegatus tamen a nobis nihilominus potuisset, sub causam ipsam judicialiter expedire. Quod si justam recusationis causam noluit admittere delegatus, sed coram suspectis eum audiri cogebat, a tali gravamine licite potuit ad nostram audien
Abbreviated transcription (Latin):
e doceri utrũ clericos illos qui ad
partes ierosolimitanas sine ꝯm̃dan
niunt p̃sumunt ñ ex petita licentia
siue ꝑ litt̾as siũ ꝑtestes de illoꝵ ordi¬
natione cͥa. qui penitꝰ sunt ignoti.
strare. s si forsan eoꝵ aliqui secreto
ex deuotione celebrare uolu̾int pot̾is

Expanded text:
edoceri, utrum clericos illos, qui ad partes Hierosolymitanas sine litteriniunt, praesumant non expetita licentia sive per litteras, sive per testes, de illorum ordinatione canonica, qui penitus sunt ignoti, ebrare, sed, si forsan eorum aliqui secreto ex devotione celebrare voluerint, poteris
Abbreviated transcription (Latin):
s aĩ destinatio attendatur. uñ illũ
comitat᷑ in famia qui duas simulu
xores qd̾ partĩ ad fcm̃ ꝯuenit retoeq̃¬
ri sic̃ ⁊ qd̾ in canone legr̃ de pb̃ro qua
ñ legalib nuptiis detin᷑. ead̾ censura
tales uident᷑ int̾ bigamos repittandi.
Licet obiriet ex adu̾so qd̃ oꝑinioni sit

Expanded text:
i destinatio attendatur, unde illum comitatur infamia qui duas simul habet uxores, quod partim ad factum convenit retorqueri, sicut et quod in canone legitur de presbytero qui non legalibus nuptiis detinetur, eadem censura tales inter bigamos videntur reputandi; licet obviet ex adverso quod opinioni sit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ĩ. Pret̾ea consulere uoluisti anꝑ
mitt̾e debeat manestrare si quis sine¬
impositione manuum fuit ad ordi¬
nem diaconatus assumꝑtus.⁊ si con¬
firmationis sacram̃tum debeat inco
iterari. qui ꝑ errorem fuit non cris¬
mate s oleo delmitus. Ad qd̾ .s. t b̾&¬

Expanded text:
ere voluisti, an permitti debeat ministrare, si quis sineimpositione manuum fuit ad ordinem diaconatus assumptus, et si confirmationis sacramentum in eo debeat iterari, qui per errorem fuit non chrismate, sed oleo de linitus? Ad quae
Abbreviated transcription (Latin):
clusum. tit iam possit ꝓprietatis
cura diffinitiue snĩe diludo ter¬
minari. ne lites litib inculcentuꝵ
⁊ u̾ia possit fraudĩb aꝑiri. causa ñ
decisa. possessorio ñ erit utend̾ nisi
uidex qui de cã eognoscit hoc ip̃mex
ip̃a cã ĩ usta uiderit expedire. puta
cũ ex ꝑspicius uidiis facile arguit᷑
iniquitas inuasoris ⁊ sꝑpoliato casꝰ
seu malitia ꝓfundi dñitim subtra¬
xit facultatem hiis gͥ ⁊ aliis cãis ĩ¬
spectis q̃ ꝯtinent equitatẽ aut iuste
mouent aĩmum iudicantis. pꝰqmͣ
etiã dlusum fuĩt posse agi posses¬

Expanded text:
nclusum, ut jam possit proprietatis nclusum, ut jam possit proprietatis causa diffinitivae sententiae calculo terminari, ne lites litibus inculcentur et via possit fraudibus aperiri, causa non decisa, posessorio non erit utendum, nisi judex qui de causa cognoscit, hoc ipsum ex justa causa viderit expedire, puta cum ex perspicuis indiciis facile arguitur iniquitas invasoris et spoliato casu seu malitia probandi dominium subtraxerit facultatem. His igitur et aliis causis inspectis quae continent aequitatem aut juste moverint animum judicantis, postquam etia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiri. iuditio litem ꝓprietatis ingredi¬
tur de illata sibi uiolentia nullam fa¬
tiens mentionem. Cum aũ adeo fuĩt
in cã ꝓcessum ut testes sint hinc inde
ꝓducti. nouum iuditiũ sr̃ possessorio
nitit᷑ inchoare dicens qd̾ ñ uͦr posses¬
sorio renũntiare uidicio qui rem ce¬
ꝑit uendicare cui adu̾so resistitur.
qi dum q̃ relam ꝓprietatis sponte ꝓpo¬
suit p̃iudiciũ sibi fecit in questione
ergo in his statuend̾ sit ma .s. tequisi¬
qtid̃ iuditio ꝙ de recuꝑanda seu ad¬
dispiscenda. possessione ꝓponit᷑ añꝙͣ
renuntiatum sit aut oclusum. in
ꝓprietatis iuditio pͥmitꝰ instituto
agi potest ab eo qui rem ceꝑit uendi¬
care. cũ legali ꝓuisione statutumẽ
eum qui fundum uendicauit cũ
ri. pendente uiditio int̾dum posse
nichominꝰ intertari. aliis poss
iudiciis suo robore duraturis.
que uenditionem dñii sru nͨ p̃ce¬
dunt. si uͦ renuntiatũ fui̾t seu ex¬

Expanded text:
periri judicio, litem proprietatis ingrediperiri judicio, litem proprietatis ingreditur, de illata sibi violentia nullam faciens mentionem. Cum autem adeo fuerit in causa processum ut testes sint hinc inde producti, novum judicium super possessorio nititur inchoare, dicens, quia non videtur possessorio renuntiare judicio qui rem coeperit vindicare, cui ex adverso resistitur, quia dum querelam proprietatis sponte proposuit, praejudicium sibi fecit in quaestioneigitur in his statuendum sit, tua fraterniquidem judicio, quod de recuperanda seu adipiscenda possessione proponitur, antequam renuntiatum sit aut conclusum in proprietatis judicio primitus instituto, agi potest ab eo qui rem coeperit vindicare, cum legali sit provisione statutum, eum qui fundum vindicaverit abri, pendente judicio interdictum posse nihilominus intentari, aliis possessoriis judiciis suo robore duraturis, quae vindicationem dominii sui nt. Si vero renuntiatum fuerit seu co
Abbreviated transcription (Latin):
nrĩs retuler̃t fidelit̾ ⁊ prudert᷑. Nlo
de cause m̾itis sufficient̾ instructi.
.R. qui se ꝓbauerat ꝑ solarem poten¬
tiam spoliatum. restituend̾ decreui¬
mꝰ iusticia mediante. uerũ qm̃ tam
possessoriũ ꝙͣ petitoriũ etiam fuãt
tionis qmͣ electionis qõ pleniꝰ acci¬
tata ⁊ ostitit uob̾ electionẽ utriꝰq
minꝰ canonicã extitisse. cũ uidex̃ de
qua recognouĩt etiã ꝓnuntiare de¬
beat uixͣ canonicas sanctiones utr̃ã-
astoralis officii debitũ sollicita
m̃te ꝓseq̃ris cũ usticie zelo succẽ¬
sus suꝑ dubiĩs iuris articulis ꝑ se.
⁊ deuotus expectas. ne forte nona cpi¬
monũ uauietas aut iuris expositõ
uaria nouitate distincta ñ uiris ef¬
fectum pariat s iusticie potius de¬
fectum inducat. Sane sicut nobis
ꝑ tuas litteras intimasti otingit ali¬
qñ. ut cũ is qui seasserit spoliatum
suũ trahit spoliatorẽ incã. int̾ ip̃a ui¬
ris auspitia requisitus quo malit ex¬

Expanded text:
ribus nostris retulerunt fideliter et prudenter. Nos de causae meritis sufficienter instructi,  qui se probaverat per saecularem potentiam spoliatum, restituendum decrevimus justitia mediante. Verum quoniam tam possessorium quam petitorium deductum fuerat tionis quam electionis quaestio plenius actitata, constitit nobis electionem utriusque minus canonicam exstitisse, cum judex de qua re cognoverit, et pronuntiare debeat juxta canonicas sanctiones, utramquastoralis officii debitum sollicita mente prosequeris, cum justitiae zelo succensus, super dubiis juris articulis per apet devotus exspectas; ne forte nova opinionum varietas aut juris expositio varia novitate distincta, non juris effectum pariat, sed justitiae potius defectum inducat. Sane, sicut nobis per tuas litteras intimasti, contingit aliquando ut, cum is qui se asserit spoliatum, suum trahit spoliatorem in causam, inter ipsa juris auspicia requisitus quo malit ex
Abbreviated transcription (Latin):
stris ullis ⁊ bonis aliũ ⁊ recuꝑand̾ sñ
olentiam castrum sacrati amiserãt
fraudulent̃. ⁊ ꝙ ꝓgenitores eoꝵ tenu¬
erant ⁊ dui. possed̾ant in quiete. ⁊ ĩ.¬
petentes prius restitui ꝙͣ ip̃ius resti
q̾stionib sxderent. p̃sertim c̃ teste ha¬
berent p̃sentes ꝑ quos intentionerꝰ
suam in continenti ꝓbare uolebant.
⁊ ꝙ restitutio añ cause ingressũ debe¬
batis fuit taliter replicatum. quod
libello suo scd̾m regulam iu̾ris qͣ dr̃
ut qui pͥor appellat peior agat. debebat
pͥmitus sderi. nec ab eo restitutio pe¬
ti poterat qui ñ fuerat spoliator. Re¬
sertim ẽ castrum sacrati adius ⁊ ꝓprie
uerꝰ dñs ad qͣm̃ ab alio res suas posses¬
sa resititur. etiã post temꝑa longio¬
ra.retentionis debebat ꝯmodũ op
tõrem tm̃ opetẽ dinoscat᷑. ꝓ damp¬
nis qͦ illatis restitutio postulari non
potãt. s ad ea debebat actio opetens ĩ¬
tentati alioquin c̃ ⁊ pars ab̃b̃is dãp¬

Expanded text:
stris, villis et bonis aliis et recuperandum sine s dolum et violentiam castrum Sacrati amiserant fraudulenter quod et progenitores eorum tenuerant et ipsi possederant in quiete. Suptionibus responderent, praesertim cum testes haberent praesentes per quos intentionem suam in continenti probare volebant; et quod restitutio ante causae ingressum debebatis fuit taliter replicatum quod libello suo secundum regulam juris qua dicitur: Ut qui prior appellat, prior agat, debebat primitus responderi; nec ab eo restitutio peti poterat qui non fuerat spoliator; praesertim cum castrum Sacrati ad jus et propverus dominus ad quem ab alio res sua possessa revertitur, etiam post tempora longiora retentionis debebat commodum otorem tantum competere dignoscatur. Pro damnis quoque illatis restitutio postulari non poterat, sed ad ea debebat actio competens intentari. Alioquin cum et pars abbatis dam
Abbreviated transcription (Latin):
audirent᷑. ⁊ ea ꝓbata legitiime ñ
cogerent᷑ abb̃i responde sr̃ petitio¬
nib memoratis. donec restituerẽ¬
tur ab ip̃o c̃ spoliatꝰ spoliatori añ
rescitutionẽ ñ cogatur ullatenꝰ
responde. spoliatione tñ in mod̾ ex¬
ceptionis tm̃ ꝓbata non ẽ ꝑp hoc re¬
stititõ facienda. qͣmad mod̾ cum
in mod̾ exceptionis aͦd testi crim̃
obicitur. ut sic a testimonio re-
gitut. ordinaria s eiꝰ dum taxat
ꝑcedit. testes etiã quoꝵ testimo¬
niũ reꝓbatur. int̾ in fames qiͣ ex
sło testimonio ñ hñtur. ¶ dem ap¬

Expanded text:
audirentur, et, ea probata legitime, non cogerentur abbati respondere super petitionibus memoratis, donec restituerentur ab ipso, cum spoliatus spoliatori ante restitutionem non cogatur ullatenus respondere. Spoliatione tamen in modceptionis probata, non est per hoc restitutio facienda; quemadmodum cum in modum exceptionis aliquod testi crimen objicitur, ut sic a testimonio repegitur ordinaria, sed ejus duntaxat actio non procedit. Testes etiam quorum testimonium reprobatur, inter infames, quasi ex falso testimonio, non habentur.
Abbreviated transcription (Latin):
Tym di.fi. abbas de ferentino
ad nr̃am p̃sentiam accefsiss
ꝯquerens de nobilib uiris . o. ⁊ a. frẽ
in nr̃a p̃sentia ꝯstitutis. di. fi. st. tt.¬
les deputauimꝰ auditores. in quoꝵ
ꝙ p̃fati nobiles nulla requisitione
p̃missa. manu armata ⁊ cũ exercitu
ad castra monasterii ferentini. ⁊ .c.¬
s. uenientes in p̃dis aĩalium sege¬
tum ꝯbustionib captionib homi¬
nũ homicidiis ꝑꝑetratis. ⁊ dampnis
aliis usq ad qͥngentas libius luceñ.
p̃ter stragem hominũ ⁊ inui rias
irrogatas. dampnificare cenobium
p̃sumpserunt. de quib ⁊ aliis parit̃
queuellet ꝓponẽ otra ip̃os iusticiã
fieri postulabat cui cit᷑ litis otestatio¬
nem sub forma exceptionis firit ex
adu̾so ssum. qd̾ cum abbas ip̃e no¬
bilib uiris.c. ⁊ R. ꝓmiserit p̃stito

Expanded text:
tus filius abbas de Ferentillo ad nostram praesentiam accessisset, conquerens de nobilibus viris O. et A fratre in nostra praesentia constitutis, diles deputavimus auditores. In quorum onem quod praefati nobiles, nulla requisitione praemissa, manu armata et cum exercitu ad castra monasterii Ferentilli et Gab. venientes, in praedis animalium, segetum combustionibus, captionibus hominum, homicidiis perpetratis, et damnis aliis usque ad quingentas libras Lucen. praeter stragem hominum et injurias irrogatas, damnificare dictum coenobium praesumpserunt. De quibus et aliis pariter quae vellet proponere contra ipsos justitiam sibi fieri postulabat. Cui citra litis contestationem sub forma exceptionis fuit ex adverso responsum quod cum abbas ipse nobilibus viris O. et R. promiserit praestito
Abbreviated transcription (Latin):
satisfationẽ condignam. Cumgͥ in
matrimõialib cais ad coniungend̾
ꝙͣ ad disiungend̾ debeamꝰ exist̾e ꝓmp¬
tiores ne forte quos deus ouinxerit ho
modius ualeat terminari. cũ ad uos
securus pateat accessus utrasq partes
ad ĩram p̃sentiam ꝯuocetis. ⁊ inqui¬
sitis sr̃ p̾missis diligentiꝰ u̾itate si no¬
bis constiterit ꝙ añ litem legitĩme ꝯ
tiones hiꝰ decernatis irritas ⁊ manes.
nobilem ut reũtatur ad urũ suũ¬
ꝙ̃ in ꝯosułte dimisit mandatũ aplicũ¬
qd̾ postꝙͣ ipẽ tur plenariam restitu¬
tionẽ habuit. tam uxoris qmͣ terre
cãs sr̃ matrimonio audiatis eamq
fine canonico t̾minetis.

Expanded text:
satisfactionem condignam. Cum igitur in matrimonialibus causis ad conjungendum quam disjungendum debeamus existere proniores, ne forte quod Deus conjunxit homo modius valeat terminari, cum ad vos securus pateat accessus utrique, partes ad vestram praesentiam convocetis, et, inquisita super praemissis diligentius veritate, si vobis constiterit, quod ante litem legitime contiones hujusmodi decernatis irritas et inanesnobilem, ut revertatur ad virum, quem inconsulte dimisit, mandatum apquod, postquam ipse vir plenariam restitutionem habuerit tam uxoris, quam terrae, causam super matrimonio audiatis, eamque fine canonico terminetis.
Abbreviated transcription (Latin):
liusti p̃terea utrũ si aliquis ci¬
tatus legitimis ꝑemptoriis compa¬
re potut᷑t noluĩt uidex lite ñ con¬
testata ccͣ ipm̃ debeat snĩam ꝓmul¬
gare. ut id̾ affectus tedto appellaturꝰ
saltem se uidius ꝯspectui rep̃sentet.¬

Expanded text:
luisti praeterea, utrum, si aliquis citatus legitimis peremptoriis comparere noluerit, judex lite non contestata, contra ipsum debeat sententiam promulgare ut idem affectus taedio, appellaturus, saltem se judicis conspectui repraesentet
Abbreviated transcription (Latin):
au̾it uolent̾ ⁊ nichilominꝰ atten¬
dentes ꝙ etiam in uisto possessori uio¬
olenter eiecto restitutõnis sit bnficio
succurrend̾. spoliatam eccͣm in eo
statu dec̾uimꝰ reponendam. ã quo fu¬
p̃fatam possessionẽ pꝰ restitutõnẽ
fcãm ab.i. de arteia monastium ali

Expanded text:
et nihilominus attendentes quod etiam injusto possessori violenter ejecto restitutionis sit beneficio succurrendum, spoliatam ecclesiam in eo statu decrevimus reponendam in quo fupraefatam possessionem, post restitutionem factam ab J. de Atteia, monasterium ali
Abbreviated transcription (Latin):
ad cathedralium eccl̃iaꝵ cl̃icos regl̃a¬
rit̾ ꝑtin̾e noscunt᷑. nͥ forte alibi secix
obtineat de ꝯsuetudine sp̃ali nͨ ex co
ꝙ clerici añdẽi se int̾ eligentes
iuseligendi ꝑꝑ breuitatẽ tpr̃is usq
ad p̾scriptionem legittimam non
ꝓdusti sibi adquirere potuer̃t. ⁊ ac¬
tore non ꝓbante qui ouenitur ⁊ si
nichil p̃stiterit obtinebit. ab eoꝵ
impeticione sr̃ electionib satiendis.
uos duxꝰ absoluendos. sepedcĩs eccl̃iaꝵ
clericis sr̃ hoc silentium ꝑpetuum
imponentes.
dem canonicis beth¬
lemitanis.
Um sr̾ electione bethlemitana
alt̾ uͦ fauorẽ regiũ obtinẽt. di. fi.p.¬

Expanded text:
ad cathedralium ecclesiarum clericos regulaad cathedralium ecclesiarum clericos regulariter pertinere noscuntur, nisi forte alibi secus obtineat de consuetudine speciali, nec ex eo quod clerici antedicti se inter eligentes jus eligendi propter brevitatem temporis usque ad praescriptionem legitimam non producti sibi acquirere potuerunt, et actore non probante, qui convenitur, etsi nihil praestiterit, obtinebit, ab eorum impetitione super electionibus faciendis vos duximus absolvendos, praedictis ecclesiarum clericis super hoc silentium perpetuum imponentes. IDEM CANONICIS BETHLEHEMITANIS. Cum super electione Bethlehemitanalter vero favorem regium obtineret, eis di
Abbreviated transcription (Latin):
nris fidelit̾ retulissent nos distinguẽ¬
dum eẽ. credentes utrũ spoliationis
qõ ab eisd̾ nobilib sit obiecta in mod̾
accõnil ad restitutionẽ petendam. an
in forma exceptionis adintentionẽ
adu̾sarii repellendam. cũ ea mmod̾
accõnis ꝓpot̃ta intelligantur diũ¬
se peticiones sese minime otingen
qͣmqm in idẽ iudiciũ ambedicte
intissimq tractate simuleeñt ead

Expanded text:
ris fideliter retulissent, nos distinguendum esse credentes utrum spoliationis quaestio ab eisdem nobilibus sit objecta in modum actionis ad restitutionem petendam, an in forma exceptiadversarii repellendam, cum ea in modum actionis proposita intelligantur diversae petitiones sese minime contingequanquam in idem judicium ambae deductae vicissimque tractatae simul essent ead
Abbreviated transcription (Latin):
sibi debete ꝓponi ⁊ ad altera inmod̾
excipttonis se asserit spoliatam. nec
atĩ restitirtõnem suam millatenus
responsuram. de incidenti asserebat
aña cognoscend̾. c̃ aña que p̃misimꝰ¬

Expanded text:
sibi deberi proponit et altera in modum exceptionis se asserit spoliatam nec ante restitutionem suam ullatenus responsuram, de incidenti asserebat antea cognoscendum. Cum autem ea quae praem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ .u. mulier cuidam uiro matrimo¬
niałr nupsit. tum qͦ ꝑ multoꝵ annoᷤ
morata non potuit carnałr ab ip̃o cog-¬
sr̃ hoc fuiss edoctus. uolens tñ
sr̃ hoc hr̃e certitudinẽ pleniorẽ qͣs¬
dam matronas sue parrothie ꝓuidas
⁊ honestas ad tuam p̃sentiã euccasti.
districte ilł inuingens sub ꝑiculo aĩa¬
rumut mulierem ipãm prudenter
inspicerent ⁊ ꝑquirent diligenter
utr̃ ydonea cẽt ad uiriles amplexꝰ.
que tandem in fide fuã tihi asserue¬
iẽ. ꝯstanti. qd̾ eadem mulier nmꝗͣ.
poterat eẽt mr aut ꝯumx tanqm
cum naturale dcerat instrum̃trñ.
Uñ int̾ ipam̃ ⁊ uir̃ sium diuortiũ¬

Expanded text:
deardis mulier cuidam viro matrimonialiter nupsit, cum quo per multos annos morata, non potuit carnaliter ab ipso cogr hoc fuisses edoctus. volens tamen super hoc habere certitudinem pleniorem, quasdam matronas suae parochiae, providas et honestas, ad tuam praesentiam evocasti, districte illis injungens, sub periculo animarum, ut mulierem ipsam prudenter inspicerent, et perquirerent diligenter, utrum idonea esset ad viriles amplexus; quae tandem in fide sua tibi asseruere constanter, quod eadem mulier nunquam poterat esse mater aut conjux, tanquam cui naturale deerat instrumentum. Unde, inter ipsam et virum
Abbreviated transcription (Latin):
alioquin sd̾ uir dimissa ea. qͣm̃pꝰ¬
ea sr̃dixcit debet ad istam redire.
eirm qua pͥmo ꝯtraxerat. nisi se
uoto mulier illa ostrinxerit ad
ꝯtinentiam obseruandam. ut in
rio mͦ alii se misciunt. ut pͥmus
uir p̾textu fornicationis qmͣo
tueccłie nupsit memorato.W. qͣmdi
lutam qua qͣr utr̃ illa que a deo ar¬
ta est ut nulli possit carnałr ꝯmis¬
ceri. nͥ ꝑ incisionem ut alio sibi mͦ
uiõsentia inferatur. ñ solumm le¬
uis s forte tam gͣuis. ut ex ea mor¬
dum debeat ydonea phiberi. Simłr
illa que uiro cui nupserat adeo ar¬
ta ẽ ut nũqmͣ ab eo ualeat deflorari.
s ab eo ꝑ uidiciũ eccl̃ie seꝑata nũbat
Ialteri cui arta ñ sit ⁊ ꝑ frequentem
usum scd̃i. recdlatur etĩã apta pͥmo.
utr̃ debeat ad eum redire cum qua
pͥus fedus mierãt ugale. De tali
n.bus aũ ñ ẽ facile uidicandũ. cum
finale iuidiciũ pendeat ex futuro.

Expanded text:
Alioquin, idem vir, dimissa ea, quam postea superduxit, debet ad istam redire, cum qua primo contraxit, nisi se voto mulier ipsa constrinxerit ad continentiam observandam, ut intrio modo alii viro miscuerit, ut primus vir, praetextu fornicationis quam tu Ecclesiae nupsit memorato Willelmo,lutam, qua quaeritur, utrum illa quae adeo arcta est, ut nulli possit carnaliter commisceri, nisi per incisionem, aut alio sibi modo violentia inferatur, non solummodo levis, sed forte tam gravis, ut ex ea mordum debeat idonea perhiberi. Similiter illa, quae viro cui nupserat adeo arcta est, ut nunqnam ab eo valeat deflorari, si, ab eo per judicium Ecclesiae separata, nubat alteri viro, cui arcta non sit, et per frequentem usum secundi, reddatur etiam apta primo, utrum debeat ad illum redire, cum quo prius foedus inierat bus autem non est facile judicandum, cum finale judicium pendeat ex futuro.
Abbreviated transcription (Latin):
heo ⁊ illa sibi iniucem contestentus
Non enim aut merita sine miraclis.
aut miracła sñ merttis plene suffici¬
unt. ad ꝑhibendum inter homines
testimonium sc̃itati. eum interdiĩ
angelus sathane tnsfiguret se in an¬
głm lucis. ⁊ quidam oꝑa sua faciunt¬

Expanded text:
haec et illa sibi invicem contestentur. Non enim aut merita sine miraculis, aut miracula sine meritis plene sufficiunt ad perhibendum inter homines testimonium sanctitati: cum interdum angelus Satanae transfiguret se in angelum lucis, et quidam opera sua facian
Abbreviated transcription (Latin):
nachoꝵ lineis camisiis uertetur.
ad defectum hospitalitatis supplẽ¬
dum molturam uniꝰ molendini¬
concessit
ampliora ꝓ temꝑe concessurus.
um fuerant afsignate adusum reuo¬
cauimꝰ infirmoꝵ. concessionem hos¬
pitalis que facta fuerat ep̃o agnani¬
no irritam decernentes.⁊ statuentes
ne cuiꝙͣ ułteriꝰ in beneficium ꝯcedã¬
tur. s infirmariꝰ disponat de eccl̃iis¬

Expanded text:
nachorum lineis camisiis uteretur. Ad defectum autem hospitalitatis supplendum mouturam unius molendiconcessis ampliora pro tempore concessurus, um fuerant assignatae, ad usum revocavimus infirmorum, concessionem hospitalis quae facta fuerat episcopo Anagnino irritam decernentes, et statuentes ne cuiquam ulterius in beneficium concedatur, sed infirmarius disponat de illis
Abbreviated transcription (Latin):
qui fidem catholitam tam corde qͣmore
augusta que degens olim in mundo
magnis meritis ꝓponebat. nunc ui¬
uens incelis multis choruscat mira¬
culis. ut eius scĩtas ceteris iudiciis
ꝯꝓbetur. Licet enim ad hoc ut aliqͥs
sc̃s apud dm̃ in eccłiam trium ꝑ harẽ
sola sufficiat finalis ꝑseuerentia. te¬
ste ueritate. que dicit. Qui ꝑseuera

Expanded text:
qui Fidem Catholicam tam corde, quam ore, qui Fidem Catholicam tam corde, quam ore, Augusta, quae degens olim in mundo magnis meritis praepollebat, nunc vivens in coelo multis coruscat miraculis, ut ejus sanctitas certis indiciis comprobetur. licet enim ad hoc ut aliquis sanctus sit apud Deum in Ecclesia triumphante, sola sufficiat finalis perseverantia, testante Veritate, quae dicit: Quonia
Abbreviated transcription (Latin):
Tria p̃cipue dixxꝰ hoc negotio at¬
tendenda. Quid liceat. quid deceat.
quid expediat. Quid liceat scd̃m eqͥ¬
tatem. qui deceat ẜ honestatem. quid
expediat ẜ utilitatem. Sane non u¬

Expanded text:
tria praecipue duximus in hoc negotio attendenda: quid liceat, quid deceat, quid expediat; quid liceat secundum aequitatem, quid deceat secundum honestatem, quid expediat secundum utilitatem. Sane non v
Abbreviated transcription (Latin):
tand̃ ꝑdigia oꝑabitur ut si fĩ possit
in errorem inducant᷑ etiamesecti.
uerum cum ⁊ m̾ita signa p̃cedunt¬
⁊ clara succedunt miraeula. certũ
p̃bent iudicium sẽitatis. ut nos ad
ipsius uenerationem quem deus
⁊ meritis p̃cedentib ⁊ miraculis
subsequentib exhibet uen̾andũ.
Que duo ex uerbis eungłiste ple¬
nius colliguntur. qui de apłis lo¬
queris agebat. Illi aũ ꝑfecti p̃ .ii.¬

Expanded text:
tandem prodigia operabitur, ut, si fieri posset, in errores etiam inducantur electi. Verum cum et merita sana praecedunt, et clara succedunt miracula, certum praebent indicium sanctitatis, ut nos ad ipsius venerationem inducant quem Deus et meritis praecedentibus, et miraculis subsequentibus exhibet venerandum. Quae duo ex verbis evangelistae plenius colliguntur, qui de apostolis loquens aiebat: Illi autem profecti praedi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ adult̾ium ẽ oiuncta. nec p̃dictũ
iccedens ad p̃sentiam
nr̾am iuliana mulier lacrimabi¬
liter ꝓposinit coram nobis. qd̾ cum w.
uir eius elyeñ dioẽ. eam sibi legittime
suscepiss ex ea. uolens tñ sdem habit
assum᷑e regũlarem. postulabat hu¬
militer ab eadem. uuitam pro ꝓposito
saueret ip̃ius. que ꝑꝑ multa uerba
⁊ aliorum molestationẽ ⁊ grauamana
que dictus uir inferẽbat eidem sep¬
sam asserens diuisuram annuit uo¬
tis euis. Cumq idem uir ad domum
de Wardoñ ordinis cistrensis accẽdẽs
uoto ꝯuersionis emisso ꝑmansit iͥd̾.
cui ꝓ labore manuum suoꝵ eẽdem
cũlum rediens religionis ħitum
reliquisset. ⁊ eadem mulier instant
quib sepe afocte candem. libi ouitia
plurima ⁊ graues iniurias irrogauit.
illius etatis existit ut de lapsu carnis
ip̃iꝰ merito ualeat dubitari. dictum
uirum ut eam recipiat eumq affec¬
tum exhibeat coniugalem. moniti

Expanded text:
r adulterium adiuncta est, nec predictum ccedens ad praesentiam nostram Juliana mulier, lacrymabiliter proposuit coram nobis, quod, cum W. vir ejus, Eliensis dioeceseos, eam sibi legitime suscepisset ex ea, volens tandem idem vir habitum assumere regularem, postulabat humiliter ab eadem ut tam pio proposito faveret ipsius. Quae propter multa verbera, et aliarum molestationum gravamina, quae dictus vir inferebat eidem, se ipsam asserens dimissurum, annuit votis ejus. Cumque idem vir ad domum de Wardon, ordinis Cisterciensis, accedens,voto conversionis emisso, permansit ibidem; cui pro labore manuum suarum eaedem em vir ad saeculum rediens, religionis habitum reliquisset, et eadem mulier se instanter quibus saepius affecit eamdem, sibi convitia plurima et graves injurias irrogavit. illius aetatis existit, ut de lapsu carnis ipsius merito valeat dubitari, dictum virum, ut eam recipiat eique affectum exhibeat conjugalem, moniti
Abbreviated transcription (Latin):
fidei exequendum. ⁊ tu intellecta pia
uoluntate parentis assumpto crucis
signaculo te adimpleturum sine dila¬
tione qualibet ꝓmisisti. Uerum eodẽ
patre tuo sublato de medio tamen ie¬
tosolimitanũ iter atriꝑe simulasses. as¬
sumꝑte ꝑegrinationis ass oblitus qmͣ
ccͣ inunicos crucis dominice dirigere
giam ⁊ malignoꝵ usus ꝯsilio omisisti.
Nos autem quos diẽb istis ad ponti¬
ficatus offitium licet inm̾itos dñs e¬
uocauit tam paci regni hungarie ꝙͣ
tue uolentes saluti ꝯsulere. nobilitatẽ
tuam rogamus. monemꝰ. ⁊ exhortamur
stum ȩxaltationis sc̃ẽ crucis ꝓxio uẽ¬
turum dẽbitum accepte crucis exolues
ꝓpositum tter arripias. ⁊ humiliter
ꝓ sequaris. ne si honus tibi apatre in¬
iunctum ⁊ ate sponte susceptum. occa¬
sione qualibet detractaueris paterna
te recdlas successione indignum. ⁊ here¬
ditatis emolum̃to priueris. cuiꝰ recu¬
saueris honera portare. sciturus exi

Expanded text:
fidei exsequendum; et tu intellecta pia fidei exsequendum; et tu intellecta pia voluntate parentis, assumpto crucis signaculo, te id impleturum sine dilatione qualibet promisisti. Verum eodem patre tuo sublato de medio, cum Hierosolymitanum iter te accipere simulasses, assumptae peregrinationis oblitus quam contra inimicos crucis dirigere giam malignorum usus consilio commisisti. Nos autem, quos diebus istis ad pontificatus officium, licet immeritos, Dominus evocavit, tam paci regni Hungariae quam tuae volentes saluti consulere, nobilitatem tuam rogamus, monemus et exhortamur stum Exaltationis sanctae crucis proxime venturum, debitum acceptae crucis exsolvens, propositum iter arripias et humiliter prosequaris; ne si onus tibi a patre injunctum et a te sponte susceptum occasione qualibet detrectaris, paterna te reddas successione indignum et haereditatis emolumento priveris cujus recusaveris onera supportare. Sciturus ex
Abbreviated transcription (Latin):
uoti transgressor qui qd̾
distulerit adimplere. Sane significa
consilium ⁊ auxilium tuum sibi sen¬
serit hactenus ꝑfuisse. utilitati eins
non mõdicum derogaret si ie rosolimã
sicut ex uoto teneris regno ꝑgeres im¬
paccato. Cum gͥ nobis incumbat de
honore ip̃iꝰ regis ⁊ statu regni hunga¬
non prius iter arripias ierosolimam
adeundi. qmͣ regnum ip̃m fuerit tnͣ¬
quillitati pristine faciende domino
restitutum. uel suꝑ hoc receꝑis ab
ap. sede mandatum. Ldem andree¬
icet uniu̾sis liberum sit arbitri¬
um in uouendo. nec necc̃ĩtas in uo¬
to locum habeat s uoluntas usq adeo
litis dispendio alicu ⁊ resilire nõ
liceat ab hiis que sponte ⁊ sollemꝑ¬
hungarie patet tuus a geret iuꝑxtre¬
mis. ⁊ de sua penitus ꝯualescentia des¬
paret. uotum quod uouerat domi no
ierosolunitanam ꝓuintiam in manu
forti ⁊ brachio extento corde tñ humili.
⁊ hũiliato sp̃u usitare. sub int̾minati¬
one maledictionis paterne ꝯmisit tue

Expanded text:
oti transgressor, qui quotamen ex causa distulerit adimplere. Sane significavconsilium et auxilium tuum sibi senserit hactenus profuisse, utilitati ejus non modicum derogaret, si Hierosolymam sicut ex voto teneris, regno pergeres impacato. Cum igitur nobis immineat de honore ipsius regis et statu regni Unganon prius iter arripias Hierusalem adeundi quam regnum ipsum fuerit tranquillitati pristinae faciente Domino restitutum, vel super hoc receperis ab apost. sede mandatum. Datum Latei universis liberum sit arbitrium in vovendo nec necessitas in votis locum habeat sed voluntas usque adelutis dispendio alicui resilire non liceat ab hiis que sponte ac solenUngariae, pater tuus, ageret in extremis et de sua penitus convalescentia desperaret, votum quo voverat Domino Hierosolymitanam provinciam in forti manu et brachio extento, corde tamen humili, et humiliato spiritu, visitare, sub interminatione maledictionis paternae commisit tuae