comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nustate. Nichil enĩ adnos. si petulantib oculis.
uut etas expetitur. aut pulchritudo ar descit.
nullũ ẽ crimen decoris. I lecebra facessat. in offensa
ẽ speties: et forme grã. Itaq ꝑcita atq animi fu¬
rens. inter pellat iuuenẽ. et cogente libidine uicta
passionũ stimulis. crimen fatetur. Uerũ ille abiu¬
rit flagitium. dicens necmorib hebreoꝵ c̃uenire
nec legib. ut alienũ uolet thoꝵ ꝗb cura ẽ tuendi
pudoris. ut integri nuptia: integris socientur
uirginib. nec ulli c̃ueniant feminȩ. quȩ legẏtimi
usus tori nesciat religio. Neq sibi eẽ ne ebrius turpis
intẽꝑintiȩ. ingratus erilis indulgentiȩ̨: cui obseꝗũ de¬
beret: ei grauẽ inferret contumeliã. Numꝗd erubesce¬
bat uilẽ illũ dnm tam̃ dicere et se seruũ fateri: ꝗetiã
cũ ambiret mulier: obsecraret etiã metu ꝓditionis uł
amoris suilacrimas funderet: ad extorquendi necessitatẽ:

Expanded text:
nustate; nihil enim ad nos, si petulantibus oculis nustate; nihil enim ad nos, si petulantibus oculis aut aetas expetitur, aut pulchritudo. Ars desit, nullum est crimen decoris: illecebra facessat, inoffensa est species, et formae gratia. Itaque percita atque animi furens interpellat juvenem, et cogente libidine, victa passionum stimulis crimen fatetur. Verum ille abjurat flagitium, dicens nec moribus Hebraeorum convenire, nec legibus, ut alienum violent thorum, quibus cura est tuendi pudoris; ut integri nuptiarum integris socientur virginibus, nec ulli conveniant feminae, quae legitimi usus thori nesciat: religionemque sibi esse, ne ebrius turpis intemperantiae, ingratus herilis indulgentiae; cui obsequium deberet, ei gravem inferret contumeliam. 21. Numquid crubescebat illum vilem dominum tamen dicere, et se servum fateri? Quin etiam cum ambiret mulier, obsecraret etiam metu proditionis, vel amoris sui lacrymas funderet ad extorquendi necessitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
mors introiuit. et ꝑobedientiã unius dñi iħu xp̃i.
facta ẽ uniũsoꝵ redemptio sciuit humiliari sc̃s ioseph.
ꝗcũ eẽt asñb inseruitutẽ uenditus. uł a negotiatorib
coempt̃. humiliatus incõpedib ut scriptura dicit.
uirtutẽ humilitatis didicit. infirmitatẽ repudiauit.
mida dedignat᷑ obseꝗa uernacula fastidunt dege¬
nerẽ c̃dicionẽ. sed magisgnauũ se et fidelẽ erili
imꝑio p̃buit. alto intendens consilio. inhil int̃ ẽẽ
inquo statu ꝗs ꝓbabilẽ se p̃staret. sed illũ eẽ finẽ
bonoꝵ ut inquocũꝙ statu ꝓbarent̃ illudq p̃cipuũ.
simagis mores cõmendarent statũ quã stat̾ mores
Et eni quo status inferior. eo untus eminentior.
Talẽ itaq se exibebat. tã sedulũ. ut ei dñs suus totã¬
domũ suam cre deret. ipsi oĩa cõmitteret.
Unde et uxor eiꝰ oculos iniecit in eũ capta forne ue¬

Expanded text:
mors introivit, et per obedientiam unius Domini Jesu Christi mors introivit, et per obedientiam unius Domini Jesu Christi facta est universorum redemptio. 19. Scivit humiliari sanctus Josepa fratribus in servitutem venditus, vel a negotiatoribus coemptus , humiliatus in compedibus, ut Scriptura dicit , virtutem humilitatis didicit, infirmitatem repudiavit. hamitarum, dedignatus obsequia vernacula, fastidivit degenerem conditionem: sed magis gnavum se et fidelem herili imperio praebuit, alto intendens consilio nihil interesse in quo statu quis probabilem se praestaret: sed illum esse finem bonorum, ut in quocumque statu probarentur; illudque praecipuum, si magis mores commendarent statum, quam status mores. Etenim quo status inferior, eo virtus eminentior. Talem itaque se exhibebat, tam sedulum, ut ei dominus suus totdomum suam crederet, ipsi omnia committeret. 20. Unde et uxor ejus oculos injecit in eum, capta formae ve
Abbreviated transcription (Latin):
dulentia. et idõ ortare plebẽ dñi: spare magis
indño: ab undare indnutiis simplicitatis. inꝗb
ambulet sine laqueo sine imꝑedim̃to. Bona etiã
puri sermonis sinceritas. et locuꝑles apud dm̃
etiã si inter laqueos ambulet. Tam̃ ꝗa alii neseit
insidias. aut uincula in nectere: non alligit᷑. Illud
quoq p̃cipuũ si ꝑsuadeas: ut nouerint humiliari
sciant uerũ humilitatis colorẽ. naturã nouerint.
Multi habent humilitatis spetiẽ seduirtutẽ ñ hñt
Multi eã foris p̃tendunt et intus inpugnant. A d ficũ
fructũ p̃ferunt. aduerititẽ abiurint. agr̃im ne¬
gant. Est eñi ꝗnequiter humiliat se: et intiora
eĩ plena sunt. doli. Et est ꝗse nimiũ sũmitit amul¬
ta humilitate. Non ẽ ergo humilitas. nisi sine fuco
sine fraude. ipsa ẽ uera: que habet piã m̃tis sinceritatẽ
magna uirtus eiꝰ. Deniq ꝑmobedientiã unius hoĩs

Expanded text:
dulentia . Et ideo hortare plebem Domini sperare magis dulentia . Et ideo hortare plebem Domini sperare magis in Domino, abundare in divitiis simplicitatis, in quibus ambulet sine laqueo, sine impedimento . 17. Bona etiam puri sermonis sinceritas, et locuples apud Deum, etiam si inter laqueos ambulet; tamen quia alii nescit insidias aut vincula innectere, non alligatur. 18. Illud quoque praecipuum, si persuadeas ut noverint humiliari, sciant verum humilitatis colorem, naturam noverint. Multi habent humilitatis speciem, virtutem non habent: multi eam foris praetendunt, et intus impugnant: ad fucum praeferunt, ad veritatem abjurant, ad gratiam negant: Est enim qui nequiter humiliat se, et interiora ejus plena sunt doli . Et est qui se nimium submittit ab humilitate multa. Non est ergo humilitas nisi sine fuco, sine fraude. Ipsa est vera, quae habet piam mentis sinceritatem . Magna virtus ejus. Denique per inobedientiam 759 unius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
rabilius sisubsequant᷑. Omĩa tam̃ manifesta dño et
ante iudiciũ : nec bona possunt latere: nec eaquȩ
plena sunt offensionis abscondi. Quã beat̾ ꝗridicẽ
uitioꝵ resecare potuerit auaritiã. Is ꝓfecto. stateri
hanc ñ reforinidabit. Auaritia eñĩ plerũq sensus
hebetat humanos. et ꝑũtit opiniones. ut questum
pietatẽ putent. et pecuniã quasi mercedẽ prudentiȩ
merces aut̃ magna pietatis ẽ et questus sobrietatis.
disint nec impedim̃ta moriendi: nã et sine intego¬
m̃to in hoc mundo nascimur. et sine uiatico disee
em̃ a peccato immimis. sedubi ꝓpendunt bona ele¬
uant᷑ peccata. obũbrant̃ teguntur. Ergo dic indieii.
aut nrĩ nob opitulabunt̃ oꝑa: aut ipsa nosin pfun¬
dum tãquã molari dep̃ssos lapide demergent. grauĩ
est enĩ ut pote talento plũbeo suffulta iniquitas. in¬
tolleribilis auaritia atq om̃is suꝑbia. tetra frau¬

Expanded text:
rabilius si subsequantur omnia tamen manifesta Domino: et rabilius si subsequantur omnia tamen manifesta Domino: et ante judicium: nec bona possunt latere, nec ea quae plena sunt offensionis, abscondi . 15. Quam beatus qui radicem vitiorum resecare potuerit avaritiam! Is profecto stateram hanc non reformidabit. Avaritia enim plerumque sensus hebetat humanos, et pervertit opiniones ; ut quaestum pietatem putent, et pecuniam quasi mercedem prudentiae. Merces autem magna pietatis est, et quaestus sobrietatis, di sint, nec impedimenta moriendi? Nam et sine integumento in hoc mundo nascimur, et sine viatico discedenim a peccato immunis: sed ubi propendunt bona, elevantur peccata, obumbrantur, teguntur. Ergo in die judicii aut nostra opitulabuntur nobis opera, aut ipsa nos in profundum, tamquam molari depressos lapide, mergent. Gravis est enim, ut pote talento plumbeo suffulta, iniquitas; intolerabilis avaritia, atque omnis superbia, tetra frau
Abbreviated transcription (Latin):
euadat. Ponderet gͦ unusꝗsq sermonessuos. ñ cum
fraude et dolo. statera fallax imꝓbabilis apud dm̃.
ñ illã staterã dico quȩ mercedẽ appendit alienã.
et inuilib ꝗdẽ reb caro constat fallatia: sedstateri
ũboꝵ: ipsa apuddm̃ ẽ execrabilis. quȩ p̃tendit pondus
grauitatis sobriȩ: et subnectit uersutias fraudolentiȩ
Hoc maxime condẽpnat ds̃. si decipiat aliꝗs ꝓximũ
suũ. ꝓmissoꝵ benignitate. et subdola inigtate de¬
feneritũ opprimat. nichil sibi ꝓfuturus astutiȩ suę
ntib. ꝗd eñi ꝓdest hominisi totius mundi capiit opes.
uãm aut̃ suã uitȩ et̃nȩ defraudet stipendio: alia pus
m̃tib considanda statera qua singuloꝵ facta trin im̃.
inq̃ plerũq adiudiciũ peccata ꝓpendunt: aut hene
gesti peccatis p̃ponđint. Ue mͥ sip̃cedant fligni.
et admortis p̃iudiciũ letali uergant pondere. tolle¬

Expanded text:
evadat. Ponderet ergo unusquisque sermones suos, non cum evadat. Ponderet ergo unusquisque sermones suos, non cum fraude et dolo: Statera fallax improbabilis apud Deum : non illam stateram dico, quae mercem appendit alienam et in vilibus quidem rebus caro constat fallacia 758 sed statera verborum ipsa apud Deum est exsecrabilis, quae praetendit pondus gravitatis sobriae, et subnectit versutias fraudulentiae. Hoc maxime condemnat Deus, si decipiat aliquis proximum suum promissorum benignitate, et subdola iniquitate defeneratum opprimat, nihil sibi profuturus astutiae suae artibus. Quid enim prodest homini, si totius mundi capiat opes, animam autem suam vitae aeternae defraudet stipendio ? 14. Alia piis mentibus consideranda statera, qua singulorum facta trutinantur, in qua plerumque ad judicium peccata propendunt, aut bene gesta peccatis praeponderant. Vae mihi, si praecedant flagitia, et ad mortis praejudicium lethali vergant pondere! Tole
Abbreviated transcription (Latin):
et dõ. siquis cognoscere uult quã mercennarii sumus.¬
audidicentẽ. quantis panib mercennarii patris mei
abundant. ego aut̃ hic fame. ꝑeo. et infra. facme ĩ ꝗd
sicut unũ mercennarioꝵ tuoꝵ. Om̃s mercennarii. õs¬
om̃s oꝑarii. ꝗt am̃ fructũ expectant laboris. Csidẽt
qđ his ꝗalium mercede fraudau̾it debita. et ipse
fraudabit̃ sua. feneratũ istud offendit: et postea
cumu latiore mensuex soluat. Ergo qui non uult
a mitere quod est ꝑpetaũ: non cripiat alii quod
temporale est. Nemoe tiã indolo loquat᷑ ad
ꝓxid̾m suum. laqueus est inlabug nr̃ĩs. Et
sepe unus quis que sermonib sius. non explicat᷑.
sed inuoluit̃. fouea altaẽ osmaliuoli grande innocentiȩ
p̃cipitiũ. sedmagis male uolentiȩ innocens dũcredit:
facile citolabit̃. s tam̃ iste elapsus resurgit. maledicus
aut̃ suis aitib p̃cipitatur. uñ nũquã exiliat atq

Expanded text:
et et audiat dicentem: Quantis panibus mercenarii patris mei abundant? ego autem hic fame pereo ; et infra: Fac me, inquit, sicut unum mercenariorum tuorum . Omnes mercenarii, omnes operarii: qui tamen fructum exspectat laboris, consideret quod is qui alium mercede fraudaverit debita, et ipse fraudabitur sua. Feneratum istud offendit, et postea cumulatiore mensura exsolvet. Ergo qui non vult amittere quod est perpetuum, non eripiat alii, quod temporale est. 13. Nemo etiam in dolo loquatur ad proximum suum. Laqueus est in labiis nostris, et saepe unusquisque sermonibus suis non explicatur, sed involvitur . Fovea alta est os malevoli: grande innocentiae praecipitium, sed majus malevolentiae . Innocens dum credit facile, cito labitur ; sed tamen iste lapsus resurgit: maledicus autem suis artibus praecipitatur, unde numquam exsiliat atque
Abbreviated transcription (Latin):
transeat. Cũ illo em̃ dñs iħs qui bene transit. idõq
legis sitranseas ꝑaquã tecũ sum. flumina te non con¬
cludent nec ignis exurit uestim̃ta tua sitranseas. ꝙ aũ
ignẽ alligat in corpore suo ignẽ libidinis. igne em̃i
immodice cupiditatis n transit sed exurit inuolucrũ
ipsẽsibi ab undat. satis suꝑq censusuodiues. sapi¬
enti quoq nihil alienũ. nisi ꝗd uirtuti in conguum.
ꝗd fraudatur mercennarius: N onmagna inꝗd lucra
demercede meretricis. iđ lubricȩ istius fragilitatis.
Meretrix ista: non speciał: sed publicaẽ. Nonuna mu¬
lier seduagi. om̃s cupiditas meretrixẽ. Om̃ĩs ꝑfidia.
om̃is fallatia meretrix. N on illa sola que corpus ꝓ¬
stituit suũ  sedomĩs aĩa quę spẽ suã uendit. quȩ
de formes questus. et degenerẽ stipẽ querit. Et nos
mercennairii sumus ꝗ ad mercedẽ sꝑamus adño nr̃o¬

Expanded text:
transeat; cum illo enim est Dominus Jesus, qui bene transit. Ideoque transeat; cum illo enim est Dominus Jesus, qui bene transit. Ideoque legis: Si transeas per aquam, tecum sum; flumina te non concludent, nec ignis exuret vestimenta tua, si transeas . Qui autem ignem alligat in corpore suo, ignem libidinis, ignem immodicae cupiditatis, non transit, sed exurit involucrum ipsa abundat sibi, satis superque censu suo dives. Sapienti quoque nihil alienum, nisi quod virtuti incongruum: Quid fraudatur mercenarius? Non magna, inquit , lucra de mercede meretricis, id est, lubricae istius fragilitatis. Meretrix ista non specialis, sed publica est: non una mulier, sed vaga omnis cupiditas meretrix est. Omnis perfidia, omnis fallacia meretrix, non illa sola, quae corpus prostituit suum; sed omnis anima quae spem suam vendit, quae deformes quaestus et degenerem stipem quaerit. Et nos mercenarii sumus, qui ad mercedem laboramus,
Abbreviated transcription (Latin):
et opes. iopie et satietatis uocabula sunt. N ecdnes
est. ꝗuidiget aliquo. nec pauꝑ ꝗñ indiget. nec ꝗs¬
quã iduã sꝑnat. circũ scribat pupillũ. fraudet ꝓ¬
ximũ suũ. Ue eñi illi quidolo congregatã habet᷑
substantiã. et insangumẽ aedificat eiuitatẽ: id est
niãm suã. Haecẽ eni quȩ aedificat̃ sicut ciuitas.
hanc ciuitatẽ non edificat auantia sedd estruit.
Non aedificat libido. sed exurit atq incendit. Uis
bene aedificare ciuitatẽ. Melius ẽ exignũ cũ di
timore : quã thesauri magni sine timore. Diuitiȩ
hommis adredẽptionẽ aĩę debent ꝓficere. non
addextructionẽ. Et thes aurus redẽptio ẽ. siꝗs
eo bene utat̃. Et it̃m laqueus ẽ siquis uti nescuit.
qQuid eñi homini peccunu sua. nisi quod dã initicũ
est. multa honeri. moderita usui. uiatores sumus
uitȩ huĩi. Multi ambulant: sed op̾ẽ: ut quis bene

Expanded text:
enim et opes inopiae et satietatis vocabula sunt. Nec dives enim et opes inopiae et satietatis vocabula sunt. Nec dives est, qui indiget aliquo: nec pauper, qui non indiget. Nec quisquam viduam spernat, circumscribat pupillum, fraudet proximum suum. Vae enim illi, qui congregatam dolo habet substantiam, et in sanguine aedificat civitatem , id est, 757 animam suam! Haec est enim, quae aedificatur sicut civitas . Hanc civitatem non aedificat avaritia, sed destruit: non aedificat libido, sed exurit atque incendit. Vis bene aedificare civitatem? Melius est exiguum cum Dei timore, quam thesauri magni sine timore . Divitiae hominis ad redemptionem animae debent proficere, non ad destructionem. Et thesaurus redemptio est, si quis eo bene utatur: et iterum laqueus est, si quis uti nesciat . Quid enim homini pecunia sua, nisi quoddam viaticum est? Multa oneri, moderata usui, Viatores sumus vitae hujus: multi ambulant, sed opus est, ut quis bene
Abbreviated transcription (Latin):
mitat opus ꝓbabile. siue aplurib uideatur . siue
sine arbitro sit. Abundat em̃ sib locuples testis
conscientia fugiat etiã mala opbria etiã sise credat
ñposse conumei. Nã et siclausus parietib sit et
opert̾ tenebris: sine teste sine c̃scilio habet tam facti
anbitru. quẽ nichil fillat. adquẽ ficta clament oĩa
Deniq dlimauit. et uox sangumis. se ipse anusqsq
amimũ suũ seuerũ sin iudicẽ multorẽ sceleris et
uindicẽ criminis habet. Deniq tremens et timens.
oberribat cam parricidalis facinoris luens poenas.
int rtmedio sudmors fuerit. quȩ uigum exulẽ for¬
pudato poĩa mom̃ti terrore mortis ꝑmorte exuitꝰ
Nemo igitur uł solus uł cũ altero aliꝗ turpe aut im¬
pbũ firit. Et siquis solus ẽ : se ipsum p̃ceteris eru¬
bescat quẽ maxime debet uereri: nec concupiscat
plurima  et panca ei plurima sunt quia pauptas

Expanded text:
mittat opus probabile, sive a pluribus videatur, sive mittat opus probabile, sive a pluribus videatur, sive sine arbitro sit; abundat enim sibi locuples testis conscientia. 10. Fugiat etiam mala opprobria; etiamsi se credat non posse convinci. Nam etsi clausus parietibus sit, et opertus tenebris, sine teste, sine conscio; habet tamen facti arbitrum, quem nihil fallat, ad quem facta clamant omnia. Denique clamavit et vox sanguinis . Se ipsum unusquisque et animum suum severum judicem sui, ultorem sceleris, et vindicem criminis habet. Denique timens et tremens oberrabat Cain , parricidialis facinoris luens poenas; ut ei remedio sua mors fuerit, quae vagum exsulem formidato per omnia momenta terrore mortis, per mortem exuit. Nemo igitur vel solus, vel cum altero aliquid turpe aut improbum faxit. Et si quis solus est, seipsum prae caeteris erubescat, quem maxime debet vereri. 11. Nec concupiscat plurima, quia et pauca ei plurima sunt; paupertas
Abbreviated transcription (Latin):
cirea cos qui graui ulcere uexant. utere oleo sermo¬
nis quo foueas m̃tis duritiã. appone malagma.
adiunge adligaturã salutaris p̃cepti. ut uagos et
fluctuantes circa fidẽ. uł erga discipline obseruan¬
tiã. nequa quã soluto animo: et remisso uigore: pa¬
tiaris perire. Ammone igit̃ plebẽ dñi atꝙ obseera.
ut habundet inoꝑib bonis. renuntiet flagitus. ñ
accendat flãma incendia. Nondicã insabbato. sed
mõi tp̃re. nec cõburat corpussuũ fornicatio. et im¬
munditia ñsit indĩ seruulis. ꝗa mmaculato seruimꝰ
dĩfilio. Nouerit unusquisq se. et uas possideat
suũ: ut subacto quodã sui corporis solo fructus
expectet debitos. Nec spinas et tribulos eit̾rasua
germinet. seddicat et ipse. terra dedit fruct̃ suõ.
Atq in hac dumosa quodã passionũ fragilitate.
insitia uirtutũ effloreant. Edoce etiã atq insti¬
tue ut faciant qđ honũ ẽ. et un̾quisq non inter¬

Expanded text:
circa eos qui gravi ulcere vexantur, utere oleo sermocirca eos qui gravi ulcere vexantur, utere oleo sermonis, quo foveas mentis duritiam: appone malagma, adjunge alligaturam salutaris praecepti; ut vagos et fluctuantes circa fidem, vel disciplinae observantiam nequaquam soluto animo et remisso vigore patiaris perire. 8. Admone igitur plebem Domini, atque obsecra, ut abundet in operibus bonis, renuntiet flagitiis, non accendat flammarum incendia, non dicam in sabbato, sed in omni tempore; ne comburat corpus suum: fornicatio et immunditia non sit in Dei servulis; quia immaculato servimus Dei Filio . Noverit unusquisque se, et vas possideat suum , quo subacto quodam sui corporis solo, fructus exspectet debitos, nec spinas et tribulos ei terra sua germinet , sed dicat et ipse: Terra dedit fructus suos ; atque in hac dumosa quondam passionum fragilitate insitiva virtutum effloreant. 9. Edoce etiam atque institue, ut faciant quod bonum est, et unusquisque non inter
Abbreviated transcription (Latin):
saboꝵ tuoꝵ plebẽ demulce.is. ut uolens quoddulci
seqiiant̃ quod si aliqua uł inppło uł in aliꝗb c̃tumi¬
era ul culpiẽ: sint sermones tui huiusscemodi. u
audientẽ stimulent copungint male consciũ. sermo¬
Mone sibiẽ aduersus stimulũs calces: sin ditt ieo¬
mones sicut lie: quos in sudit paulus corinthiss
Q enĩ fortiorẽ cibũ epulari ñqueunt. suco lactis inge¬
ni sui exercent infantiã. alloꝗa tua plena intellect
sint. Unde et salomon ait. arma intellect̾ labia sapi¬
entiset alibi. labia tua alligata sint sensu. id fulge¬
at sermonũ tuoꝵ manifestatio. intellect̾ corruscet.
et allogum tuũ atq tractat̾ aliena ñ indigeat adser¬
tione : sed sermo tuus uelut armis suis sese ipse tueat̃.
nec ullũ ũbũ tuũ inuanũ exeat et sine sensu ꝓdeat.
Est em̃ alligat̾a quȩ constringere solet animoꝵ uulña.
quã siquis reicit : desꝑatã suipdit salutẽ. et idõ

Expanded text:
 ut volens quo ducis,  ut volens quo ducis, sequatur. Quod si aliqua vel in populo vel in aliquibus contumacia, vel culpa est, sint sermones tui hujusmodi, ut audientem stimulent, compungant male conscium: Sermo tibi, ut adversus stimulum calces . 6. Sunt etiam sermones sicut lac, quos infudit Paulus Corinthiis ; qui enim fortiorem cibum epulari non queunt, succo lactis ingenii sui exercent infantiam. 7. Alloquia tua plena intellectus sint. Unde et Salomon ait: Arma intellectus labia sapientis ; et alibi: Labia tua alligata sint sensu , id est, fulgeat sermonum tuorum manifestatio, intellectus coruscet, et alloquium tuum atque tractatus aliena non indigeat assertione: sed sermo tuus velut armis suis sese ipse tueatur, nec ullum verbum tuum in vanum exeat, et sine sensu prodeat. Est enim alligatura, quae constringere solet animorum vulnera: quam si quis rejicit, desperatam sui prodit salutem . Et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
seriptura diuina. habens inse sensus ꝓfundos altitudi¬
nẽ ꝓphicoꝵ enigmatũ. In qđ mare plurima introier
faui mellis. et grate sententiȩ quȩ animos audientũ
spali quodã potuurigent. et p̃ceptoꝵ moraliũ suaui¬
tate mulceant. Diuersa igit̃ scipt̃a diuina fluenta
mbes qd pͥmũ bibas. habes qđ scđm habes quod postre¬
mũ. Collige aquã xp̃i. illaquȩ laudat dnm. Coi¬
phi equũ deplurib locis : quã esfundunt nubes ꝓ¬
phice. quicũq colligit demontib aquã: atq aedsꝰ
mibit ud aurit effontib : et ipse rorit sicut nobes.
mple g̃ gremiũ m̃tis tuȩ ut terra tui humes cat. sit
domesticis irriget᷑ fontibus. Ergo qui multa
legit et intellegit implet᷑. Qui fuerit inple¬
tuf aliosrigat. Ideoq scriptura dicit. si implete
fuerint nubes plumã int̾rã effundent. sint g̃ ser¬
mones tu ꝓfiui. sint puri et dilucidi: ut morili dis¬
puttione suauitatẽ infundas ppłoꝵ aurib et gra

Expanded text:
Scriptura divina, habens in se sensus profundos, et altitudinem propheticorum aenigmatum: in quod mare plurima introierufavi mellis : et gratae sententiae, quae animos audientium spiritali quodam potu irrigent, et praeceptorum moralium suavitate mulceant. Diversa igitur Scripturarum divinarum fluenta. Habes quod primum bibas, habes quod secundum, habes quod postremum. 4. Collige aquam Christi, illam quae laudat Dominum . Collige aquam de pluribus locis, quam effundunt nubes propheticae . Quicumque colligit de montibus aquam, atque ad se trahit, vel haurit e fontibus et ipse rorat sicut nubes. Imple ergo gremium mentis tuae; ut terra tua humescat, et domesticis irrigetur fontibus. Ergo qui multa legit et intelligit, impletur: qui fuerit impletus, alios rigat; ideoque Scriptura dicit: Si impletae fuerint nubes, pluviam in terram effundent . 5. Sint ergo sermones tui proflui, sint puri, et dilucidi; ut morali disputatione suavitatem infundas populorum auribus, et gra
Abbreviated transcription (Latin):
grã: quando ꝗdẽ ut plene te adsimilitudinẽ atq imi¬
tutionẽ scõꝵ referres: eos accusauisti: qui eũ positis men¬
datis aĩum tuũ aduersum filios excitandũ arbitratis.
Uale et nos dilige ꝗanos te diligimus.epiilis

Expanded text:
gratia: quandoquidem ut plene te ad similitudinem atque imigratia: quandoquidem ut plene te ad similitudinem atque imitationem sanctorum referres, eos accusavisti, qui compositis mendaciis animum tuum adversum filios excitandum arbitrati sunt. Vale, et nos dilige; quia nos te diligimus. EPIS
Abbreviated transcription (Latin):
ad altiores ciusas referre. eo quod ita oportuissȩt
ficri ꝓcurrante dõ : ut transiret in egrptũ qui gen¬
tẽ suã frugis exterr̾e egentẽ pasceret ut stereliti¬
tis tẽpore alendis patri et filios subsidio foret. qđ
sanguinẽ : ad unius mulieris petitionẽ paternis
uiscerib mentẽ emolitus domorecepit: Ipse ille
euanglicus pat̃ adolescentiorẽ filiũ. qui ꝓdegerit
om̃em substintiã apatre acceptã uiuendo luxuriose
regedientẽ tam̃ unius sermonis inflexus humilita¬
tepr ł inpatrẽ peccasse se fatebat occursu pio fouit.
supri collũ eĩ cecidit. pͥmã illã stolã: anulũ et
calciam̃ta deferri iussit. atq honoraitũ osculo: do¬
accetlimus. Et idõ ego ꝓmpte filiã nram ad hor¬
tatissu. ut etiã hẏemali tempore uiȩ laborẽ ex¬
cipet cõmodius hibernat᷑a: ñsolũ inhospicio. seo
euã maffectu patno. cũ ĩ successerit indignationi

Expanded text:
ad altiores causas referre; eo quod ita oportuisset ad altiores causas referre; eo quod ita oportuisset fieri, procurante Deo; ut 1105 transiret in Aegyptum, qui gentem suam frugis externae egentem pasceret, ut sterilitatis tempore alendis patri et filiis subsidio foret. 8. raterno oblitum sanguine, ad unius mulieris petitionem paternis visceribus mentem emollitus domo recepit ? 9. Ipse ille Evangelicus pater adolescentiorem filium, qui prodegerat omnem substantiam a patre acceptam vivendo luxuriose, regredientem tamen unius sermonis inflexus humilitate, quod in patrem peccasse se fatebatur, occursu pio fovit, supra collum ejus cecidit, primam illi stolam, annulum et calceamenta deferri jussit; atque honoratum osculo, doaccedimus; et ideo ego prompte filiam nostram adhortatus sum, ut etiam hiemali tempore viae laborem exciperet, commodius hibernatura non solum in hospitio, sed etiam in affectu paterno, cum jam successerit indignationi
Abbreviated transcription (Latin):
niã: et tibi acerbũ. et illis inutle. Neq eñi p at̃na
ꝓposito. abrahã filiũ siñ scđmoraculũ dĩ. offerebat
inholo caustũ: et quasi exors naturȩ exerebat gla¬
dium. ne mora sacrificiũ decoloraret: tam̃ ubi ab¬
stinere afilio iussus ẽ: gladiũ libent̃ recondit. Et
ꝗimmolare unigenitũ fide intentione ꝓperabat
maiore pietatis studio festinauit ouẽ subrogare sa¬
crificio. Ioseph quoq ut frẽm iuniorẽ teneret sim u¬
labit iricundiã frĩb. et cõpositã furum fraudem.
indignatus tam̃ cũ aduolueretur genui eiꝰ uñ exfrib
iudas flerent aliifratno uictus et cõpassus affectu.
diutius tenere ñ potuit simulationẽ sc ueritatis.
remotisꝙ arbitris aꝑuit frĩb qđ germani sueent.
et ipse eẽt ioseph quẽ uendidisset. nec se memorem
suȩ eẽt iniuriȩ: et ñ frãtnę uenditionis acerbititẽ
friterne excusire: at que id quod posset arguere

Expanded text:
niam, et tibi acerbum, et illis inutile; neque enim paterna niam, et tibi acerbum, et illis inutile; neque enim paterna evotionis proposito Abraham filium suum secundum oraculum Dei offerebat in holocaustum; et quasi exsors naturae, exerebat gladium, ne mora sacrificium decoloraret; tamen ubi abstinere a filio jussus est, gladium libenter recondit: et qui immolare unigenitum, fidei intentione properabat, majore pietatis studio festinavit ovem subrogare sacrificio . 7. Joseph quoque , ut fratrem juniorem teneret, simulabat iracundiam fratribus, et compositam furti fraudem; indignatus tamen, cum advolveretur ad genua ejus unus ex fratribus Judas, flerent alii, fraterno victus et compassus affectu, diutius tenere non potuit simulationem severitatis: remotisque arbitris, aperuit fratribus quod germani sui essent, et ipse esset Joseph, quem vendidissent: nec se memorem suae esse injuriae, et fraternae venditionis acerbitatem fraterne excusare, atque id quod posset arguere,
Abbreviated transcription (Latin):
etiã qđ remitteres: ꝗasibiuxorẽ elegit ac ꝗsisti filia
sine electionis ꝑiculo. sibonã duxit tibi adꝗsiuit
gãm. sierriuit recipiendo meliores facies. refutando
deteriores. maturiore ꝗdẽ consilio puella filio apatre
tradit᷑. sedmaiore obseq̃ ꝓposito a filio ad patrem
dueit̃. et auiro electa ingredit̃ socen domũ. dũme¬
tuit et filius displicere iudiciũ suũ : et nurus mẏnis¬
teriũ suũ. illã pat̃ Ne electionis p̃rogatiua attollit
atq erigit. istã offensionis humiliat metus. inelinat
uerecundia. Nonhabebit filius qđ inuxorẽ referat
quasi exors culpȩ. siꝗd fortasse offensũ sit qđ habet
usus. immo amplius elaborait: ut inutroq suũ
possit. pbari. et inuxore iudiciũ et inse obsequm.
fecisti igitur qđ boni parentes: ut cito ignosceres
sed obsecrit̃. Nã antequã rogareris. non erat igno¬
scere. sed factũ ꝓhare. Deinde diutius differre ue¬

Expanded text:
1104 etiam quod remitteres; quia sibi uxorem elegit. Acquisisti filiam 1104 etiam quod remitteres; quia sibi uxorem elegit. Acquisisti filiam sine electionis periculo. Si bonam duxit, tibi acquisivit gratiam: si erravit, recipiendo meliores facies, refutando deteriores. 3. Maturiore quidem consilio puella filio a patre traditur: sed majore obsequii proposito a filio ad patrem ducitur, et a viro lecta ingreditur soceri domum; dum metuit et filius displicere judicium suum, et nurus ministerium. Illam paternae electionis praerogativa attollit atque erigit; istam offensionis humiliat metus, inclinat verecundia. Non habebit filius, quod in uxorem referat, quasi exsors culpae, si quid fortasse offensum sit, quod habet usus; immo amplius elaborabit, ut in utroque suum possit probari, et in uxore judicium, et in se obsequium. 4. Fecisti igitur quod boni parentes, ut cito ignosceres, sed obsecratus; nam antequam rogareris, non erat ignoscere, sed factum probare. Deinde diutius differre ve
Abbreviated transcription (Latin):
Lsulto uxorẽ acceꝑat. pietati magis tribuo
quã nr̃o amori. Plus ẽ enĩ pietatẽ ipsã dete impetra¬
uisse quã cui̾ scẽ petitionẽ. Certe sac̃dos tc̃ magis
impetrat : cũ uirtus p̃ualet. sacerdotis eñi petitio.
doctrina pietatis est. Impetrauit igit̃ natura impe¬
trauit filius : eo plenius ꝗa postulati contẽplatio
tẽporalis solet ẽẽ. Uirtutis aut̃ diuturnus habitus.
et iugis animoꝵ indictio. Pulchre igitur gestũ ut
te patrẽ recognosceres : simul ꝗa iusta indignatio
fuit: malo eñĩ culpã fateri : ut plus laudet᷑ pat̃na
indulgentia. sed et ipsa pat̾na offensio fuit : quẽ uen¬
turĩ in locũ filie tuo debuisti eligere iudicio cui fieres
pater. Nãq aut natura filio suscepim̾: aut electio¬
nitales filios ẽẽ degenis. adna. turã referunt̃ ad¬
scito ẜuł adoptione uł is copula dedecores esse
ñerrori ad sebit. Fuit gͦ quod suce̾seres filio. sed fuit

Expanded text:
nsulto, uxorem acceperat, pietati magis tribuo, nsulto, uxorem acceperat, pietati magis tribuo, quam nostro amori; plus est enim pietatem ipsam de te impetravisse, quam cujusque petitionem. Certe sacerdos tunc magis impetrat, cum virtus praevalet; sacerdotis enim petitio doctrina pietatis est. Impetravit igitur natura, impetravit filius eo plenius, quia postulati contemplatio temporalis solet esse: virtutis autem diuturnus habitus, et jugis animorum inductio. 2. Pulchre itaque gestum, ut te patrem recognosceres: simul quia justa indignatio fuit; malo enim culpam fateri, ut plus laudetur paterna indulgentia: sed et ipsa paterna offensio fuit, quoniam venturam in locum filiae tuo debuisti eligere judicio, cui fieres pater. Namque aut natura filios suscipimus, aut electionitales filios esse degeneres, ad naturam refertur; adscitos vel adoptione vel copula dedecores esse nostro errori ascribitur. Fuit ergo quod succenseres filio, sed fuit
Abbreviated transcription (Latin):
p̃positus oib terrenis aĩantib marinis. uolatilib
totũ mundũ suã possessionẽ putabat. quẽ dñs tue¬
bat̃ ut opussuũ: neq ut bonus parens atq auctor de¬
serebat. Deniq eo usq creatũ fouit ut abdicatũ redime¬
ret. eliminatũ reciꝑet . mortuũ passione filii sui uni¬
geniti resuscitaret. Est gͦ hominis auctor dr̃. et di¬
ligit opussuũ oꝑator o ii. bonus. nec derelinqd̃
bonus pat̃. quẽ etiã sicut diues pat̃ fimilias. censo
lectatione et ipsa decepta atq inlusa effeminet: et
circũ scriptũ in legessuas et sententiã trihat. Fugiam̃
delectationẽ sicut serpentẽ. multas artes habet et
maxime in homine. Nã alia aĩantia cibi auiditate
capiuntur. homo quanto plures sensus oculoꝵ. au¬
riũq habet tanto maiora ꝑicula. Uale et nos dilige
ut facis : ꝗanos te diligimus.
Uod filio nr̃o remisisti meo rogatu : ꝗate inc̃¬

Expanded text:
praepositus omnibus terrenis animantibus, marinis, volatilibus, praepositus omnibus terrenis animantibus, marinis, volatilibus, totum mundum suam possessionem putabat: quem Dominus tuebatur, ut opus suum, neque ut bonus parens atque auctor deserebat! Denique eo usque creatum fovit, 984 ut abdicatum redimeret, eliminatum reciperet, mortuum passione Filii sui unigeniti resuscitaret. Est ergo hominis auctor Deus, et diligit opus suum operator bonus, nec derelinquit bonus Pater, quem etiam, sicut dives paterfamilias, censu lectatione et ipsa decepta atque illusa effeminet, et circumscriptum in leges suas et sententiam trahat. Fugiamus delectationem sicut serpentem: multas artes habet, et maxime in homine. Nam alia animantia cibi aviditate capiuntur? homo quanto plures sensus oculorum auriumque habet, tanto majora pericula. Vale, et nos dilige, ut facis; quia nos te diligimus. 1. Quod filio nostro remisisti meo rogatu, quia te inco
Abbreviated transcription (Latin):
cipices quato magiꝰ ꝑ ani mos atque artũ labe pollo¬
tos scderũ uirtus cius hebetat᷑. Unde quia excreuer
malitii ab oliti in nocentia fuerat. non erit qui face¬
ret bonitatẽ. non erat usquę ad unum. uenit dñs ꝗ
reformaret nature gr̃em immo augeret. ut ubi suꝑ¬
habun dauit peccatum suꝑhabun daret gratiam.
Ergo liquet quia auctor hominis ds. et quod dĩ unus
non multi dii sed unus. qui mundũ operatus est. Et
unũ nõ multos ind̃ndos. ut dicunt filophi. Primũ
igit̃ mundũ cr̃nut: de inde habrtorẽmun di cui to¬
tus mundus patriiforet. Nã si hodie quo cumq
accesserit sapiens ubiq ciuis est ubiq sua intellegit
nusquã seperegrinũ nusquã hospitt̃ iudicat. qũ¬
to migis ille primus homototiuꝰerat mundi incoli
Et ut grecidicunt heocuionait Nc opus dĩ recens con¬
fabulator ãsiduus: ciuis scõꝵ. conplatatus uirturib

Expanded text:
capaces; quanto magis per animos atque artus labe pollucapaces; quanto magis per animos atque artus labe pollutos scelerum virtus ejus hebetatur! Unde quia excreverat malitia, abolita innocentia fuerat, non erat qui faceret bonitatem, non erat usque ad unum : venit Dominus, qui reformaret naturae gratiam, immo augeret; ut ubi superabundavit peccatum, superabundaret gratia. Ergo liquet et quia auctor hominis Deus, et quod Deus unus, non multi dii: sed unus qui mundum operatus est; et unum, non multos mundos, ut dicunt philosophi. 16. Primum igitur mundum creavit, deinde habitatorem mundi, cui totus mundus patria foret. Nam si hodie quocumque accesserit sapiens, ubique civis est, ubique sua intelligit, nusquam se peregrinum, nusquam hospitem judicat; quanto magis ille primus homo totius erat mundi incola, et, ut Graeci dicunt, κοσμοπολίτης, opus Dei recens, confabulator assiduus, civis sanctorum, complantatus virtutibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ea parricidali ceteroꝵq concreata sanguine flagitiis
et dedecore. polluta. Nondũ carne nr̃a dãpnata ma¬
ledicto obnoxiȩ hereditatis quanto facilius postea
lubrica ad peccandũ uia maius aduęxit humano gn̾i
p̃cipitiũ. cũdeterior tollerabiliori ꝑuices generatio¬
nis successerit. Et eñĩ simagnetis lapis tantã nat̃ȩ
uim habet : ut ferrũ ad se trahat. et trans fundat se
in illius spetic̃s ita ut plerisq experri uolentib cum
plures anulos ferreos adcum lapidẽ admouerint
om̃s pari teneat modo. Dȩindȩ siei anulo cui adhe¬
serit lapis ilũ a̾moueas anulũ et rursus ꝑ ordinẽ
singulis substi tuã. licet in om̃s penetret ꝑ ordinẽ
ex illo lapide uis naturȩ. tam̃ priors: necu uehem̃¬
tiore constringit. posteriores remissiore. quanto
magis humani genens conditio atq natura: expu¬
nã siꝑcã species. minuit᷑ natura que non sunt culpe

Expanded text:
ea parricidali caeterorumque concreta sanguine, flagitiis ea parricidali caeterorumque concreta sanguine, flagitiis et dedecore polluta, nondum carne nostra damnata maledicto obnoxiae haereditatis: quanto facillubrica ad peccandum via majus advexit humano generi praecipitium, cum deterior tolerabiliori per vices generationis successerit? 14. Etenim si magnetis lapis tantam naturae vim habet, ut ferrum ad se trahat, et transfundat se in illius speciem, ita ut plerisque experiri volentibus cum plures annulos ferreos ad cum lapidem admoverint, omnes pari teneat modo: deinde si ei annulo cui adhaeserit lapis, alium admoveas annulum, et rursus per ordinem singulis substituas; licet in omnes penetret per ordinem, ex illo lapide vis naturae, tamen priores nexu vehementiore constringit, posteriores remissiore: quanto magis humani generis conditio atque natura ex puit! 15. Nam si per eas species minuitur natura, quae non sunt culpae
Abbreviated transcription (Latin):
species cupiditatũ et tortuosis angullaturã. fractib
uenenũ indentib habet ꝗb unus quisq se euscerat
luxuriosus. helluo int̃necat. abligurritor ꝑiit.
quantos reper̃ uina dissoluit hebrietas. distendit cru¬
ditas : Nc̃ intellego qua causa dñs ds̃. insufflauit in
fatiẽ hominis. ibi enĩ sensus om̃s. ibi sedes atq ĩlecebra
delectationis. in oculis narib aurib atq inhore ut
sensus nrõs aduersus delectationẽ fortiores faceret.
ecergo nobis sicut serpens astutiã infudit. Non em̃
delectatio sedlabor et diut̃na meditatio cũ dĩ grãdat
ꝑfectã prudentiã. Tam̃ ꝗa serpentis fraudib inuolu¬
ta ẽ humani genis hereditas: in eo astutiã serpentĩ
hoc maneat incolume: ut serpentis uenena nobis ñ
labitamen facile potuit: exterra creatus uirgine: quȩ
adũbũ dĩ formata et creata recenti fuerat exortu ñdũ

Expanded text:
species cupiditatum, et tortuosis angulatur anfractibus. species cupiditatum, et tortuosis angulatur anfractibus. Venenum in dentibus habet, quibus unusquisque se eviscerat luxuriosus, helluo internecat, abliguritor perimit. Quantos ruperunt vina, dissolvit ebrietas, distendit cruditas? 11. Nunc intelligo qua causa Dominus Deus insufflavit in faciem hominis: ibi enim sensus omnis, ibi sedes atque illecebra delectationis, in oculis, auribus, naribus, atque in ore; ut sensus nostros adversus delectationem fHaec ergo nobis sicut serpens astutiam infudit; non enim delectatio, sed labor et diuturna meditatio cum Dei gratia dat perfectam prudentiam. Tamen quia serpentis fraudibus involuta est humani generis haereditas, in eo astutiam serpentis Hoc maneat incolume, ut serpentis venena nobis non labi tam facile potuit, ex terra creatus virgine, quae ad verbum Dei formata et creata recenti fuerat exortu, nondum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt sedꝗa scientiȩ capax. hominis affectus cognit̾
ẽ dõ qđ citius ad astutiã inclinaret̃: quã ad sũmũ
prudentiȩ. Neq eni iudicẽ ꝗfines certos maĩa nrã
ẽstituit oꝑissui qualitas latere poterat: elimina re
uoluit astutiã deparadhiso: quasi ꝓuidus auctor nr̃e
salutis. et uitȩ studiũ. et disciplinã pietatis infuđe.
Idõq p̃cepit homini ab oĩ ligno qđ ẽ inparadiso gus¬
tandũ : deligno aut̃ scientiȩ̨ boniet maliñ eẽ gustan¬
dũ: sedꝗa creat̃a om̃is passioni obnoxia. idõ delec¬
tatio sicut serpentino il lapsu humanis ir repsit
serpentis figurauit similitudini. Prona ẽ eni ĩuen¬
trẽ sicut serpens: ñ pedib incedens aut ullis elle¬
uata crurib. sedsinuoso flexu : totius uł ut corporis
sii lubrica. ei terra cib ẽ sicut serpenti : qm̃ escã nescit
celestẽ. Corporalib enĩ pascitur. atq inuarias mutat

Expanded text:
sunt. Sed quia scientiae capax hominis affectus cognitus sunt. Sed quia scientiae capax hominis affectus cognitus est a Deo, quod citius ad astutiam inclinaretur, quam ad summum prudentiae; neque eum judicem qui fines certos in anima nostra constituit, operis sui qualitas latere poterat: eliminare voluit astutiam de paradiso, quasi providus auctor nostrae salutis, et vitae studium et disciplinam pietatis infundere. Ideoque praecepit homini, ab omni ligno quod est in paradiso gustandum, de ligno autem scientiae boni et mali non esse gustandum. Sed quia creatura omnis passioni obnoxia est, ideo delectatio sicut serpentino illapsu humanis irrepsit serpentis figuravit similitudine; prona est enim in ventrem sicut serpens, non pedibus incedens, aut ullis elevata cruribus: sed sinuoso flexu totius velut corporis sui lubrica. Ei terra cibus est sicucoelestem; corporalibus enim pascitur, atque in varias mutatur
Abbreviated transcription (Latin):
uł xp̃i et.eccł̃e. idõ ait deuirgine aĩa uł eccł̃i quã
uolebat uirginẽ castã is signare xp̃o. Paridisus clus
soror mea sponsa paradisus clusus. fons signatus. Pa¬
radisus grece. latmȩ hortus dicit̃. Denꝙ susanna
iparadiso erat et sic legitur latinȩ: et adam in paradi¬
so erat: et sic legimus. Ergo ñte moneat qđ alii co¬
dices latini hortũ habent: alii paridisum. Ibi ergo
ẽ casta uxor: ubi uirgo. Licet inrgo excepta habe¬
bat claustra et signacula sua. sedutraq inparadiso
ut aduersum aestus corporis et carnis flagrantiã re¬
frigeret̃ uitutũ umbricalis. Ergo paridisus in pͥnci¬
pali nr̃o ẽ. et siluescens plurima opinonũ planta¬
riis. In quo pͥncipalit lignũ uitȩ ẽstituit ds̃. id pie
et dõ nro debitos cultus deferimus. Constituit etiã
scientiȩ boni et mali seminariũ. homo enã solus in
cet̃is aĩantib t̾renis. habet scientiã boni et mali. Alia
quoq illic plantaria diuersa quoꝵ fruc̾t uirtutes

Expanded text:
o ait de virgine anima vel Ecclesia, quam volebat virginem castam assignare Christo: Paradisus clausus, soror mea sponsa, paradisus clausus, fons signatus. Paradisus Graece, Latine hortus dicitur. Denique Susanna in paradiso erat, et sic legitur latine: et Adam in paradiso erat, et sic legimus. Ergo non te moveat quod alii codices latini hortum habent, alii paradisum. Ibi ergo est casta uxor, ubi et virgo. Licet virgo excepta habeat claustra sua et signacula, sed utraque in paradiso; ut adversum aestus corporis et carnis flagrantiam refrigeretur virtutum umbraculis. 36. Ergo paradisus in principali nostro est, silvescens plurimarum opinionum plantariis, in quo principaliter lignum vitae constituit Deus, id est, pietno et Deo nostro 1586 debitos cultus deferamus. Constituit etiam scientiae boni et mali seminarium; homo enim solus in caeteris animantibus terrenis, habet scientiam boni et mali. Alia quoque illic plantaria diversa, quorum fructus virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
pore : sed p̃sens spũ. Nonsolũ cũ scb̾et. sed etiã cũ iu¬
dicaret. Deniq absens ꝑepłam c̃dẽpnabat. et idem
graues inꝗd et fortes. Presentia aut̃ corporis infirma
sum̾ inoꝑe. Imaginẽ p̃sentię suȩ. inepłis exp̃ssit fruc¬
tũ et testimoniũ in oꝑe significauit. Uile et nos

Expanded text:
pore, sed praesens spiritu; non solum cum scriberet, sed etiam cum jupore, sed praesens spiritu; non solum cum scriberet, sed etiam cum judicaret? Denique absens per epistolam condemnabat, et idem graves, inquit, et fortes, praesentia autem corporis infirma, sumus in opere . Imaginem praesentiae suae in epistolis expressit, fructum et testimonium in opere sig
Abbreviated transcription (Latin):
uelociter scribentis. celeritas sola possit linguȩ ꝓpħi¬
cȩ exciꝑe sermones. Apłos quoq paulus sua scͥbebat nan
sic̃ipseait. mea manu scripsi uob̃. Ille ꝓpt̃ honorificentiã. nos ꝓpĩ
uerecundiã. Tam̃ dũ adhuc habes delibris iudiciũ
inter uallis. affectu adheream inꝗb int̃ absentes imago
refulget p̾sentię: et conlocutio scripta separitos copulat.
inꝗb etiã cũ amico miscem̃ animũ. et m̃tẽ ei nr̃im in¬
fundim̃. Iam si ut hortaris aliꝗd et deuetib scriptis
redoleat in epistolis. non solũ animi congluttin in uident̃
ꝑuerȩ doctrinȩ ꝓfectũ. sed etiã plenioris colloqi spe¬
ties et forma expͥmi: ut int̃querendi et respondendi
mutuas uices. adsumpta ẽcertitio inunũ c̃ducere
et corã uideat̃ amicos locare. ꝗtalise lacessunt et
et c̃fertos scͥpser̃ ppłos. et p̃sentesse ẽẽ cũ absentes sc¬

Expanded text:
velociter scribentis celeritas sola possit linguae prophetivelociter scribentis celeritas sola possit linguae propheticae excipere sermones. Apostolus quoque Paulus sua scribebat manu, sicut ipse ait: Mea manu scripsi vobis ; ille propter honorificentiam, nos propter verecundiam. 4. Tamen dum adhuc habes de libris judicium, uncti locorum intervallis, affectu adhaereamus: in quibus inter absentes imago refulget praesentiae, et collocutio scripta separatos copulat: in quibus etiam cum amico miscemus animum, et mentem ei nostram infundimus. 5. Jam si, ut hortaris, aliquid et de veteribus scripturis redoleat in epistolis, non solum animi conglutinari videntur per verae doctrinae profectum, sed etiam plenioris colloquii species et forma exprimi, ut inter quaerendi et respondendi mutuas vices assumpta concertatio in unum conducere, et coram videatur amicos locare, qui tali se lacessunt et et confertos scripserunt populos: et praesentes se esse, cum absentes scri
Abbreviated transcription (Latin):
Rans misi petitũ codicẽ scriptũ aꝑtius atq en o¬
datius . quã ea scriptura ẽ quã dudũ diręxi : ut
legendi facilitate nullũ iudicio tuo aferat̃ inpedi¬
m̃tũ. Nã exemplaris liber. ñ adspetiẽ. sed adne¬
cessitatẽ scriptus ẽ. ñ enĩ dictam̾ om̃ĩa. et maxime
noctib ꝗb nolum̾ aliis graues ẽẽ ac molesti. Tũ ꝙ a
ea quȩ dictant̃ impetu quodã ꝓruunt. et ꝓfluo
miliari usu adunguẽ distinguere. et lento quod am
figere gradu. aptius uidetur ꝓpͥã mana nr̃o aeffigere
stilo : ut ñtã deflare aliꝗd uideam̃: quã abscondere.
Nseq alterũ scribentẽ erubes camus. sed ipsi nob c̃seu
sine ullo arbitrio ñsolũ aurih sed etiã oculis eapon¬
deremus quȩ scribimus. uelocior ẽ enim lingua quã
mañ. dicente scriptura lingua mea calam̾ seribe. ue¬
lociter scribentis. sed forte dicas. ꝗa uelocitatẽ ad scͥ¬
bentẽ rettulit ñte fallit. tam̃ id significari qđ scribe

Expanded text:
ransmisi petitum codicem scriptum apertius atque enodatius, quam ea scriptura est, quam dudum direxi; ut legendi facilitate nullum judicio tuo afferatur impedimentum. Nam exemplaris liber non ad speciem, sed ad necessitatem scriptus est; non enim dictamus omnia, et maxime noctibus, quibus nolumus aliis graves esse ac molesti; tum quia ea quae dictantur, impetu quodam proruunt, et profluo ermonem familiari usu ad unguem distinguere, et lento quodam figere gradu, aptius videtur propriam manum nostro affigere stylo; ut non tam deflare aliquid videamur, quam abscondere: neque alterum scribentem erubescamus, sed ipsi nobis conscii sine ulle arbitro, non solum auribus, sed etiam oculis ea ponderemus, quae scribimus. Velocior est enim linqua quam 989 manus, dicente Scriptura: Lingua mea calamus scribae velociter scribentis . 3. Sed forte dicas, quia velocitatem ad scribentem retulit. Non te fallit tamen id significari, quod scribae
Abbreviated transcription (Latin):
AMIBROSIUS CONSTANTIO
uscepisti munus sacerdotiret inpuppe aeccle se
densnauim aduersus fluctus gubnas. Tene clauũ
fidei ut te griues hui scłi turbare ñ possint ꝓcelle. ma
re qdẽ magnũ et spatiosum. sed noli uereri ꝗapse
suꝑmaria fundauit eã. et suꝑflumina p̾parauit eã.
taq ñ mmerito inter tot mundi freta eccła dñi tã quã
supra apłicã aedificata petrã immobilis maneteuet
in concusso aduersum impetus seuientis sali ꝑseuerit
fundamine: Alluit̃ undis non quatit᷑. et licet ffe¬
quent̃ elem̃ta mundihui magnoi lisa resultent tra¬
gore. Babettam̃ qđ laborantes excipiat. tiossimũ
portũ salutis. sedtam̃ et si inmari fluctuat currit
influminib et uide in illis fluminib magis decbo
dicũ ẽ edeuauer̃ flumina uocẽ suã sunt e ecopi¬
mina que a euentre eĩ fiuent ꝗpotum xxp̃o accepit¬

Expanded text:
AMBROSIUS CONSTANTIO. 1. Suscepisti munus sacerdotii, et in puppe Ecclesiae sedens, navim adversus fluctus gubernas. Tene clavum fidei, ut te graves hujus saeculi turbare non possint procellae. Mare 755 quidem magnum et spatiosum, sed noli vereri; quia ipse super maria fundavit eam, et super flumina praeparavit eam . Itaque non immerito inter tot mundi freta Ecclesia Domini tamquam supra apostolicam aedificata petram immobilis manet, et inconcusso adversum impetus saevientis sali perseverat fundamine . Alluitur undis, non quatitur: et licet frequenter elementa mundi hujus magno illisa resultent fragore; habet tamen quo laborantes excipiat, tutissimum portum salutis. 2. Sed tamen etsi in mari fluctuat, currit in fluminibus; et vide ne in illis fluminibus magis, de quibus dictum est: Elevaverunt flumina vocem suam . Sunt enim flumina, quae de ventre ejus fluent
Abbreviated transcription (Latin):
posse : non insolo aliquo: sed innr̃o pͥncipali qđ aĩatur.
et uiuificat̃ aĩe uirtutib et infusione sp̃s dĩ. Deniqꝙ
salomon inspũ paradisũ in homine ẽẽ euideter de¬

Expanded text:
posse, non in solo aliquo, sed in nostro principali, quod animatur posse, non in solo aliquo, sed in nostro principali, quod animatur et vivificatur animae virtutibus, et infusione Spiritus Dei. 4. Denique Salomon in