comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rolent uelser te seosũ qui stacuerã s̃c̃ nostis nualtã ordinar c̃ eeicut eiser
tuii quia desereret siẽ societatis ꝓmisũ ceptũq conortium Eece inq̃spetu
dĩ &ur̃o muco consilium Qunolunt habert aliquio ꝓbuni quibse nonsuffti
ds ex eccła eiꝰ maneant ubi uolunt aeuli poss ñeis aufero clericatĩ Nol ohabengur¬
critas nalũẽ Qumesciatꝰ malũ ÷ cadere aproposito. seepenus : simulars a positu
Ego ei naufero dericatũ. Quantũ sit ꝑiculũ ante oculos eius posui. fãciat quo duult
N ouieni qr si aliquem hoc faciente degradare uoluero nonei de er patosui none
deeri iuffragatores ȩ lic. & apud epos qͥdicant. Quid malisecit  nonpotest tiorũ
dericatum ⁊ Ego scio quantũ malisit ꝓficeri sem aliquid nec inplereł Oouete
SirgoẽSinumquã fuit inmonasterio & uirgo sacra ÷. nubere illi nlic&. ẽẽ
in monasterio non conpellit᷑ Siaut̃ cȩpit .eẽ in monasterio & deseruit &e tam̃

Expanded text:
olunt, certe ego sum, qui statueram, sicut nostis, nullum ordinare clericum, nisi qui m clericatum, quia desereret sanctae societatis promissum, coeptumque consortium. Ecce in conspectu Dei et vestro, muto consilium. Qui volunt habere aliquid proprium, quibus non sufficit Deus et Ecclesia ejus, maneant ubi volunt, et ubi possunt, non eis aufero clericatum. Nolo habere hypocritas. Malum est, quis nesciat? malum est, cadere a proposito: sed pejus est, simulare propositum. Ego ei non aufero clericatum. Quantum sit periculum, ante oculos ejus posui: faciat quod vult. Novi enim quia si aliquem hoc facientem degradare voluero, non ei deerunt patroni, non ei deerunt suffperdere clericatum? Ego scio, quantum mali sit, profiteri sanctum aliquid, nec implere. Vovete, . Virgo et si nunquam fuerit in monasterio, et virgo sacra est; nubere illi non licet, esse in monasterio non compellitur. Si autem coepit esse in monasterio, et deseruit, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
modioni emdetd. Dem si his modis corrept̾ incorrigbilis exetiterar ora is
omieruse quie iuxta salomonis uocẽ stult̾ uerbis nencorrigereconquaten

Expanded text:
trationis emendetur. Dein, si his modis correptus, incorrigibilis exstiterit, et aetas trationis emendetur. Dein, si his modis correptus, incorrigibilis exstiterit, et aetas permiserit, quia juxta Salomonis vocem: « Stultus verbis non corr
Abbreviated transcription (Latin):
necessitate seduitio tarde occurrerit. e claustris sine licentia exierit. plicentia
ueno egressus ex tra constiutũ sibi placitũ moras fecerit: inplateas nrt aucentiã
biuiis renderẽ tẽptauert in dormitorio aliqd indecens aut in honestũ uerb aut
actib pecrauerit: alibi nũ indormit orio cũ ceteris ibsq. cala in euitaosau
dis mure p̃sup̃sert fr̃ib caritatis officio oboedient̃ serinre inea excert aiscor¬
essoln se mellse staso acc tio quinimmo crebrius anmoneatro ⁊ Ee sibis a¬
conotuonu ħ cesserto puiblica obiur gaitione corripritar ⁊ued &ui sis
censuis suerit eceeris sibi alim̃tis int᷑ dictis: pane tantuĩ use ad dpã sitis¬
sentsone utit᷑ & aqua. Siuero nec sic se correzcerit separa ur sarnen sauise
socuemẽ frmn in choro psallent iũ remoueatur: & seor sum in loccm bususc̃e¬
podi ne segentibus aplatis consticuto stare cogat᷑ ut salti rubore seques¬

Expanded text:
necessitate, sed vitio tarde occurrerit, e claustris sine licentia exierit, per licentiam necessitate, sed vitio tarde occurrerit, e claustris sine licentia exierit, per licentiam vero egressus extra constitutum sibi placitum moras fecerit, in plateis ire, aut in biviis residere tentaverit, in dormitorio aliquid indecens, aut inhonestum, verbis, aut actibus, perpetraverit, alicubi nisi in dormitorio cum caeteris absque causa inevitabili dormire praesumpserit, fratribus charitatis officio obedienter servire Et si his admonitionibus non cesserit, publica admonitione corripiatur. Quod si et his renisus fuerit, caeteris sibi alimentis interdictis, pane tantum usque ad dignam satisfactionem utatur, et aqua. Si vero nec sic se correxerit, separetur a mensa, em in choro psallentium removeatur, et seorsum in loco hujuscemodi neglegentibus a praelatis constituto stare cogatur, ut saltem rubore seques
Abbreviated transcription (Latin):
culparũ m̃suma extendenda c̃ correptionẽ łthȩc omĩa iure in platoꝵ pendent
iudicio qͦ & discretissime tẽperanda s̃ necesse ẽ ut idẽ pliti circa delinquentes
medici pitissimi mitent᷑ factũ scilic& ut adhibita magnȩ discretionis cura. qͥd
cuiq ẽgruat quid ue c̃ueniat adibeant Hoc sumore ꝓpendentes ut iuxta quanti¬
tatẽ uulnerũ ex hibeant fom̃ta curationũ. quatenꝰ net alten dent qđ noceat nee
potꝰ iuxta salomonẽ coꝵ latera ne in durescant uirgis assiduȩ tondendas i quiliter
era cẽtos delinquentes iuxta auctoritatẽ duinã ascoꝵ patrũ exempla quqitionc̃is¬
constirutꝰ horis cainonicas freꝗtart neglecerit : etclamq nreligiose sedri paticrut
s̃conposite intrauerit. a op̾ dĩ nedlegent᷑ exsecut᷑ fuerit : ad conlationẽ ue nire distu¬
lerit õboedientiã a magistris sibi iniunctã agere recusuert inbegencout cnto
do uđł incetis ecelesiasticis disciplinis iuxta uires st udiũ ñ ex bibuerit : admsamiñ

Expanded text:
culparum mensura extendenda est correptionum, et haec omnia jure in praelatorum pendent judicio, quo et discretissime temperanda sunt: necesse est ut iidem praelati circa delinquentes medici peritissimi imitentur factum: scilicet ut adhibita magnae discretionis cura, quid cuique congruat, quidve conveniat, adhibeant: hoc summopere perpendentes ut, juxta quantitatem vulnerum, exhibeant fomenta curationum, quatenus nec alteri dent quod noceat, nec potius, juxta Salomonem, eorum latera, ne indurescant, virgis assidue tundenda sunt; qualiter erga caeteros delinquentes, juxta auctoritatem divinaconstitutus, horas canonicas frequentare neglexerit; ecclesiamque non religiose, sed pompatice, vel incomposite intraverit, et opus Dei neglegenter exsecutus fuerit; ad collationem venire distulerit; obedientiam a mando, vel in caeteris ecclesiasticis disciplinis, juxta vires studium non exhibuerit, ad mensam non
Abbreviated transcription (Latin):
tbiis onib decipe. aut eoꝵ errata defendere sed potius opemferre ut ȩquitatis
censur districte corrigantur. UTERGA PUEROS QUINUTRIUN¬
ollert̃ rectores eccłarũ uigilare oportet ut pueri & ad oliscentes qͥ in c̃gregatione
ibi comisa nutriunt᷑ uł erudiunt᷑ ita iugib ecclesiasicis dsciplinis constringant᷑
utteoꝵ lasciua xetas acpeccandũ ualde ꝓcliua nullũ possit repꝑire locũ quo

Expanded text:
ulationibus decipere, aut eorum errata defendere, sed potius opem ferre, ut aequitatis ulationibus decipere, aut eorum errata defendere, sed potius opem ferre, ut aequitatis censura districte corrigantur. CAPUT CXXXV. Solerter rectores ecclesiarum vigilare oportet, ut pueri et adolescentes, qui in congregatione sibi commissa nutriuntur vel erudiuntur, ita jugibus ecclesiasticis disciplinis constringantur, ut eorum lasciva aetas, et ad peccandum valde proclivis, nullum possit reperire locum, quo
Abbreviated transcription (Latin):
nos ungub lacerat sed alis pie ꝑcutit Ende &iã simope illis obseruandũ ẽ. ut¬
sic p̃missũ ẽ iuxta modo culparũ. &ꝑsonarũ atq axtatũ : omnino ipsa tẽperatan
sit correptio ut pec unitiũ desidiȩ molescat nec correptio mansuetudinis modum
excerdepno ut qu bent maxim aut solutie lenitas conbibentiã p̾beatpeteant
uect moderati seueritas alapsu ñ reuoca& delinquentẽ Sed& hoc illis nhilominus
uiuendat nee ritae delinquentiũ alicuiꝰ cei liuore ferant. sedpotiꝰ ut at beat᷑ angus¬
tines ant eriminũ ꝑsecueduesi a hominũ liberatores Oderintuitia dilgant homines
O derint qđ instinctu diaboli ingestũ ẽ. diligant qđ dĩ bonitate creatũ ẽ Teneant iN
manu. baculũ & unrgã Baculũ uidelic& quo alioꝵ uiriũ inbecillitates susentent
spitalit Urga uꝰ qua uitia delinquentiũ zelo rectutudiis feriant. Delinquen¬

Expanded text:
non unguibus lacerat, sed alis pie percutit. Unde etiam illis summopere non unguibus lacerat, sed alis pie percutit. Unde etiam illis summopere sicut praemissum est, juxta modum culparum, et personarum atque aetatum, omnino ipsa temperata sit correptio, ut nec vitiam desidiae inolescat, nec correptio mansuetudinis modum excedat, ne, ut ait beatus Maximus, aut solutior lenitas conniventiam praebeat peccanti, aut immoderata severitas a lapsu non revocet delinquentem. Sed et hoc illis nihilominus cavendum est, ne errata delinquentium alicujus rei livore feriant, sed potius, ut ait beatus Augustinus, sint criminum persecutores et hominum liberatores. Oderint vitia, diligant homines. Oderint quod instinctu diaboli ingestum est, diligant quod Dei bonitate creatum est. Teneant in manu baculum et virgam; baculum videlicet, quo aliorum virium imbecillitates spiraliter sustentent: virgam vero, qua vitia delinquentium zelo rectitudinis feriant. Delinquen
Abbreviated transcription (Latin):
nuuero uit̃ s s qui fligellat: aquie flacellari atas aut qualitas ꝑsore ꝓlibesis
uhu: incorsuibues extiterine. sit loc᷑ intra claustra canoncoꝵ scmulcus
cot saliberranis a monitionib e castigationib nec dũ paruerint. fuat ꝓeis
ab om̃i c̃gregationeꝰ cõmunis oratio ut ad nõ sanent᷑ sostremo si prorsus inem̃¬
dibiles &in corrigibiles apparuerint. ne ꝑplures eoꝵ dira serpant contagid
necesse ẽ ut aceteroꝵ societate ut pote oues morbidȩ secrea. ante p̃sentiã dedu¬
cant᷑ ep̃i. ut abeo canonica auctoritate publicae dãpnent᷑ Sreꝰ quis incollegio
canonicoꝵ culpa crimialẽ ad miserit: huic nulla ẽ dinda dilatio quim aut¬
sponte penitentidam ꝓ admisso crimine gȩrat. aut si id agere resultaperit
cora ep̃o deducat᷑. ut abeo publicat᷑ muiltet᷑ penitentia. Ulemiisse erim
oportet resties: quia columba ẽ indiuinis scripturis eccła appellata que

Expanded text:
t quem flagellari aetas, aut qualitas personae prohibent, adhuc incorrigibiles exstiterint, sic locus intra claustra canonicorum, sicuttot saluberrimis admonitionibus et castigationibus necdum paruerint, fiat pro eis ab omni congregatione communis oratio, ut a Domino sanentur. Postremo, si prorsus inemendabiles et incorrigibiles apparuerint, ne per plures eorum dira serpant contagia, necesse est ut a caeterorum societate, utpote oves morbidae, secreti, ante praesentiam deducantur episcopi, ut ab eo canonica auctoritate publice damnentur. Si vero quis in collegio canonicorum culpam criminalem admiserit, huic nulla est dsponte poenitentiam pro admisso crimine gerat, aut si id agere resultaverit, coram episcopo deducatur, ut ab eo publica multetur poenitentia. Meminisse enim oportet rectores, quod columba in divinis Scripturis Ecclesia appellata est, quae
Abbreviated transcription (Latin):
monstramꝰ Ecunde adeptagłi credit᷑ inde utilis confusio subsequat᷑ Nonnũꝗ suda
cũse uitiũ ꝓt̃ uae minime ꝑp&rare cagnoscunt conpendiosius id correptione ueniua
se cpmers inucẽ uidđẽ inflicos ut alius apollo alius pauli: aluis cephe is bus cetues aat
diceret: incestus culpã in mediũ dedux̃. Qux apud eos & ꝑpetrata fuerat. &mcert
rtmanebit dicens Audit᷑ int̃uos fornicatio: łt talis fornicatio qualis nec insꝰ gna

Expanded text:
monstramus: ut unde adepta gloria creditur, inde utilis confusio subsequatur. Nonnunquase vitium proterviae minime perpetrare cognoscunt, compendiosius ad correctionem veniunt, se temere invicem videret inflatos, ut alius Apollo, alius Pauli, alius Cephae, alius Christi se esse diceret: incestus culpam in medium deduxit, quae apud eos et perpetrata, et incorrepta remanebat, dicens: Auditur inter vos fornicat
Abbreviated transcription (Latin):
nios uxta possibilitatẽ rerũ habere ualeant. exceptis decimis q̃ de eccłȩ uillis
ibidẽ eferunt᷑ Sed & canonici tã defrugib quã &iã de om̃ib elemosinarũ

Expanded text:
rios juxta possibilitatem rerum habere valeant, exceptis decimis, quae de Ecclesiae villis rios juxta possibilitatem rerum habere valeant, exceptis decimis, quae de Ecclesiae villis ibidem conferuntur. Sed et canonici tam de frugibus quam etiam de omnibus e
Abbreviated transcription (Latin):
tuondo nullaten sus contrntae Qui aiã pristinũ frm cõmittendũ est ut illud uta
uclantissimna cura costodiat. ne ministri ibidẽ deputati annonã frm aut furtĩ
ubripnendo. aiti alio quo lib& modo neglegent̃ inuendo dissipent: Hi uͦ famuli eligant᷑
de fidelissima ecłȩ familia. & his officuis diligent̃ erudiant᷑ Et scilic& apistoria
irte. & fidei puritite. necessicatibus frm̃ oportunissime ualeant suffragertes
Canem quoq: forma de cocis seruanda estꝰ. Inutiles deniq acq in oboe dientes
celseratuo sc dͦm suꝑiꝰ cõp̃hensam sententiã iudicentur. EUI CDAAENDE
instruimur documtis in colligendis hospitib ante omĩa oꝑam dare debe
ut merito de nob ad ño dicat᷑. Hospes fui. & collegistis me&c&a froinde oporta
ut p̃lati eccłae p̃cedentiũ patrũ exempla sectantes. aliqđ p̃parent receptaculũ
ubi pauꝑes colligant᷑ & de reb eccłȩ tantũ ibidẽ deputent. unde sũptꝰ necessa¬

Expanded text:
 fratres contristet. Cui etiam pistrinum fratrum committendum est, ut illud ita vigilantissima cura custodiat, ne ministri ibidem deputati, annonam fratrum aut furtim subripiendo, aut alio quolibet modo negligenter vivendo dissipent. Hi vero famuli eligantur de fidelissima ecclesiae familia, et his officiis diligenter erudiantur, ut scilicet et pistoria arte, et fidei puritate necessitatibus fratrum opportunissime valeant suffragari. Eadem quoque forma de cocis servanda est. Inutiles denique atque inobedientes cellararii secundum superius comprehensam sententiam judicentur. CAPUT instruimur documut merito de nobis a Domino dicatur: Hospes fui, et collegistis me . Proinde oportet ut praelati Ecclesiae, praecedentium Patrum exempla sectantes, aliquod praeparent receptaculum, ubi pauperes colligantur, et de rebus Ecclesiae tantum ibidem deputent, unde sumptus necessa
Abbreviated transcription (Latin):
uilitpsi eñq c mrondast PCigus & Potus acciriatur
ola in plerisq canonicoꝵ
pasimis e frer pariona accpi ant cũ hoc ita fieri debe nusquã nec i auetonta
soretiirarũ nec intraditionib scoꝵ patrũ possit qͦ quomodo sanccitũ repperiri
Sed q hseemodi factũ nulla auctoritate fulcit᷑ sed magis gulȩ immo auariere caesa
costuicem iono situ estat int falit iusticiȩ resecet᷑ & equitatis censura abensdem
locis in quibus fit ꝓrsus abdic&ur: Ist nẽpe rationabile ustũq cora do a hominib
ut in inna quiq ca nonica corgregatione. aminimo usq ad maximũ cibũ & pocum
om̃s equalit accipiant Ii uidelic&s qui ꝓpt aliquã utilitatẽ innumero canonicous
uesnu lat mus: Mu inqua eni pleriq subditoꝵ aplacis reb quibliba alus plus
caeis merto soleant honorari. in hac tam̃ societate seclusa ꝑbonerũ acceptione.

Expanded text:
r cibus et potus accipiatur. Solet in plerisque canonicorum icium, annonam accipiant; cum hoc ita fieri debere nusquam nec in auctoritate Scripturarum, nec in traditionibus sanctorum Patrum possit quoquo modo sancitum reperiri. Sed quia hujuscemodi factum nulla auctoritate fulcitur, sed magis gulae, imo avaritiae causa constat esse inolitum, restat ut falce justitiae resecetur, et aequitatis censura ab eisdem locis in quibus fit prorsus abdicetur. Est nempe rationabile justumque coram Deo et hominibus, ut in unaquaque canonica congregatione, a minimo usque ad maximum, cibum et potum omnes aequaliter accipiant, hi videlicet qui propter aliquam utilitatem in numfuerint admissi. Quanquam enim plerique subditorum a praelatis, rebus quibuslibet aliis plus caeteris merito soleant honorari; in hac tamen societate, seclusa personarum acceptione,
Abbreviated transcription (Latin):
deodos diems impendere  Frenus aut hoc solũ aspucere lacaterere
Aebem ut qđ hic msericordit̃ tribuimus. abeo dño qui multipliciter
negotiationibus in honestis & lucris turpib inminere. nullo pudore
rernentos abus ge hoa lectionẽ. quia ipse dnis nr̃ negotiatores e tẽplo
uerberitos Pagellis adserit᷑ exprilisse. nec apꝰłi uerba recolen¬
aes quibait: Nemomilitans dõ implicat se negotiis scłaribus
salmista qͥq dauitd Surda dissimulantis aure canitantẽ  d honse
cognoui ncgotutiones introibo in potentias dñi Proinde hinscẽ¬
nodi ut ib indignis post hac questib nouerint abstinendũ: & ab
om̃b cu̾lib& negotiationis ingentis. cupitateq censepdũ ent cotas
quocũq gridu sint positi: mox a clericalibus officuisi abstine otficisan
quo cuq Somusdi domiis oracionis & esse deb&:  dici Ne offacina
negotiationis &spelunca potius sit latronum

Expanded text:
odis alienis impendere. Fenus autem hoc solum aspicere et exercere debemus, ut quod hic misericorditer tribuimus, ab eo Domino, qui multipliciter negotiationibus inhonestis et lucris turpibus imminere, nullo pudore cernentes evangelicam lectionem, qua ipse Dominus noster negotiatores e templo verberatos flagellis asseritur expulisse , nec Apostoli verba recolentes, quibus ait: Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus ; Psalmistam quoque David surda dissimulantes aure cantantem: Quoniam non cognovi negotiationes, introibo ad potentias Domini . Proinde hujuscemodomnibus cujuslibet negotiationis ingeniis, cupiditateque cessandum, aut in quocunque gradu sint positi, mox a clericalibus officiis abstinere cogantur, quoniam domus Dei domus orationis et esse debet, et dici: ne officina negotiationis, et spelunca potius sit latronum
Abbreviated transcription (Latin):
tione ñsint ad mittendi p̃sertĩ cũ apitd dmñ nonsit ꝑ sonirũ acceptio. sea potuu
ut ppi quã intulimꝰ occasionẽ nullus platoꝵ sec lusis nobilib ules tentro tsus
congregatione ad mittant ꝑsonas. Qui eTERICI In CORREGTOnTE EI¬
uia scor pitũ up notate sententie docent dericos non diuiturũ sectatxes
Leẽ nec res ecclarũ in officiose accipe debe non abrenum dauimus r̃nulla
capitula libr ꝓsꝑi admedum exempli causa deducere inquibita lag it Qui¬
ecołe seruiunt & ea quib opꝰ non habent. aut accipiunt libent aut exigunt nimis
carnalit sapunt Itẽ ibi Satis quippe indignũ ẽ. si fidelis &operosa deuot iopiere

Expanded text:
tione non sint admittendi, praesertim cum apud Deum non sit personarum acceptio, sed potius ut propter quam intulimus occasionem, nullus praelatorum, seclusis nobilibus, viles tantum in sua congregatione admittant personas. CAPUT CXX. Qui clerici iQuia sanctorum Patrum supra notatae sententiae docent, clericos non divitiarum sectatores esse, nec res ecclesiarum inofficiose accipere debere, non abs re putavimus nonnulla capitula libri Prosperi ad medium et exempli causa deducere, in quibus ita legituesiae serviunt, et ea quibus opus non habent, aut libenter accipiunt, aut exigunt, nimis carnaliter sapiunt, » Item ibi: « Satis quippe indignum est, si fidelis et operosa devotio cle
Abbreviated transcription (Latin):
CLERICOS AD GREGARIT
unt nonnulbi iui antũ ex fimilia ecclesiastica dericos in sibi cõmisis congegnt
ecelis lt hoc idõ facere uudent᷑ ut siquando eis aliqd in comodin fec erit aut
stipendio opoltuna subcraxerint nihil querimoniȩ contra sr obicere osnt nti
tiĩtes fcilices neaui seuerisimis uerbib afficrntur aut humine seratutdenuo

Expanded text:
clericos aggregant. Sunt nonnulli qui tantum ex familia ecclesiastica clericos in sibi commissis congregant ecclesiis, et hoc ideo facere videntur ut si quando eis aliquid incommodum fecerint, aut stipendia opportuna subtraxerint, nihil querimoniae contra se objicere praesumant; timentes scilicet, ne aut severissimis verberibus afficiantur, aut hum
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ om̃s fructus p̃ciis suis fidelit̃ uendat utͦ reddi possit facilius qđ debet᷑ & hodie
recedit inde cura prbi. Locus &iã ipse ubi monasteriũ constitutũ ẽ. a memorato
honor abili filio mes eleusino ipsi prbo barnab&e donat᷑ ẽ. Anteꝗ ordinaret᷑ prbt
in ipso loco monasteriũ instituit. Sedtam̃ quia nomine ipsius donat᷑ erat locus. muta¬
uit instrum̃ta ut nomine monasterii possideat᷑ De fundo uictorianensi ego
rogo ego hortor ego peto ut siquis religiosus ẽ fide agat & exhibeat eccłae
ista operam. ut cito debitũ reddim: Iđs nemo delaicis fuerit inuentus : ego
ꝓponoaliũ iste illuc ñ acceda&. Quduultis ampluus e Nemo laceret seruos denqi
non expedit lacerantib Seruis dĩ quidẽ merces salsis detractionib crescit. sed
crescit &iã poena de trahentiũ.: Nã ñsine causa dictũ ẽ gaudete & exultate quand

Expanded text:
sionem, omnes fructus pretiis suis fideliter vendat, ut reddi possit facilius quod debetur, et hodie sionem, omnes fructus pretiis suis fideliter vendat, ut reddi possit facilius quod debetur, et hodie recedat inde cura presbyteri. Locus etiam ipse, ubi monasterium constitutum est a memorato honorabili filio meo Eleusino, ipsi presbytero Barnabae donatus est. Antequam ordinaretur presbyter, in ipso loco monasterium instituit. Sed tamen quia nomine ipsius donatus erat locus, mutavit instrumenta, ut nomine monasterii possideatur. De fundo Victorianensi ego rogo, ego hortor, ego peto, ut si quis religiosus est, fide agat, et exhibeat ecclesiae istam operam, ut cito debitum reddam. Quod si nemo de laicis fuerit inventus, ego propono alium, iste illuc non accedet. Quid vultis amplius? Nemo laceret servos Dei, quia non expedit lacerantibus. Servis Dei quidem merces falsis detractionibus crescit, sed crescit etiam poena detrahentibus. Non sine causa dictum est: Gaudete et exsultate, quando
Abbreviated transcription (Latin):
emansie aliquid qd non debebat᷑ : & ia monasterio illi. quod ꝑipsũ os̃ insticunt: Cumergo remansiss
coepimꝰ quȩrere unde debitũ redderemꝰ. Adc̃ductionẽ ipsius fundi nullus accessit: niss quadraginta
solidos offerens pensione. Sediudimus fundum amplius posse dare ut celerius debitũ redoeret
Iitõmis fide eius utdeipsa c̃ductione lucra ñre qurerent fr̃s sed quic quid daret fundus deipsis
fructib impuitarent᷑ addebitis: Tide agitur Paratusest prb̃t ut aliũ cstitu ã quide fructibus
frib reddat: Exnumero ur̃o sit aliquis. cui hoc cõmittã Ex numero ipsoꝵ. qui ad no
talia ꝑtuler̃ Sunt enĩ inuob homines religiosi. Siqui eũ rumorem falso rep̃hȩnsũ
et doluer & tam̃ credider factum: Exipsi ergo aliquis ueniat addnos. suscipiat posses¬

Expanded text:
Remansit aliquid quod non debebatur etiam monasterio illi, quod per ipsum Deus instituit. Cum ergo remansisset, Remansit aliquid quod non debebatur etiam monasterio illi, quod per ipsum Deus instituit. Cum ergo remansisset, coepimus quaerere unde debitum redderemus. Ad conductionem ipsius fundi nullus accessit, nisi quadraginta solidorum offerens pensionem. Sed vidimus fundum amplius posse dare, ut celerius debitum redderetur, et commisi fidei ejus, ut de ipsa conductione lucra non requirerent fratres: sed quidquid daret fundus, de ipsis fructibus imputarent ad debitum. Fide agitur. Paratus est presbyter, ut alium constituam qui de fructibus fratribus debitum reddat. Ex numero vestro sit aliquis cui hoc committam, ex numero ipsorum qui ad nos talia pertulerunt. Sunt enim in vobis homines religiosi, si qui eum rumorem falso reprehensum esse doluerunt, et tamen crediderunt factum. Ex ipsis ergo aliquis veniat ad nos, suscicipiat posses
Abbreviated transcription (Latin):
niscdiã eius. qr si c̃ dispositionẽ mea istã hilarit̃ acceper̃ sic eãpure fidelit̃q seruabt̃
filomes eleusmo hoc falsũ ẽ : Monasterio dapauit ille ñuendidit Ego sum testis
sius ampliuis queratis : ignoro Egosũ cestis Donauit ille ñ uendidit Seddũ ñeredit᷑
aonart patuisse. creditus ẽ uendidisse. Beatus homo qui cam bonũ opꝰ fec̃ ut noro
qrederetur : Tam̃ ł modo credite &e detraccores audire libent̃ desinite: lamdixi
ꝙ sũ testis. Dictũ ẽ deillo qđ anno p̃positurȩ suȩ ꝑ induistriã debita fecerit utdũ
uolo ego reddi debita. dirẽ illi poscendi fundũ uictorianensem. tãquã dixissauo
utreosa debita mea damihi indecẽ annos fundũ uictoricinensem & hoc falsum ẽ. Sed fuit
unde rumor nasceretur Pecit debita reodenda A nob̾ redditasunt. parcim unde pocuerunt

Expanded text:
diam ejus, quia sicut dispositionem meam istam hilariter acceperunt, sic eam pure fideliterque servabunt. diam ejus, quia sicut dispositionem meam istam hilariter acceperunt, sic eam pure fideliterque servabunt. filio meo Eleusino. Hoc falsum est. Monasterio donavit ille, non vendidit. Ego sum testis. Quid amplius quaeratis ignoro. Ego sum testis. Donavit ille, non vendidit. Sed dum non creditur donare potuisse, creditus est vendidisse. Beatus homo qui tam bonum opus fecit, ut non crederetur. Tamen vel modo credite, et detractores audire libenter desinite. Jam dixi, ego sum testis. Dictum est de illo, quod anno praepositurae suae per industriam debita fecerit, ut dum volo ego reddi debita, dari illi licentiam poscendi fundum Victorianensem, tanquam dixisset mihi, Ut reddam debita mea, da mihi in decem annos fundum Victorianensem: et hoc falsum est; sed fuit unde rumor nasceretur. Fecit debita reddenda, a nobis reddita sunt partim, unde potuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sabebit. Ecce dico. Audistis. audiunt Qui babe uoluerit ꝓpriũ. & deꝓprio uiuere.
conera ista p̃cepta nr̃a facere parũ ẽ ut dicã. ñ mecũ manebit sed clericus tĩ erit
ireiã enim &scio me dixisse . ut si nollent susciꝑe socialẽ uitã mecũ ñ illis tollerem¬
euĩ hypocrita ẽ. mortuus ẽ : Quomodo gꝰ quicũq uoluiss& extra manere &de suo
nuere ñ ei tollerẽ clericatũ: Ita modo quia placuit illis dẽꝓpicio socialis hȩc inta
iusquis cũ hypocrisi uixerit. quisquis inuent̾ fuerit babens ꝓpriũ ñ illi ꝑmito
i ide faciat testam̃tũ. fed delebo eũ de tabula clericoꝵ Int̃pell& contra me mille
ccilia. nauig& c̃tra me quo uoluerit. sit certe ubi potuerit. ad iuuabit me dñs ut
ubiego ep̃s sũ ille cdericus eẽ non possit : Audistis audier̃ : Sed sꝑo indm̃ nr̃m a¬

Expanded text:
habebit. Ecce dico auditis? audiunt. Qui habere voluerit proprium et de proprio vivere et habebit. Ecce dico auditis? audiunt. Qui habere voluerit proprium et de proprio vivere et contra ista praecepta nostra facere, parum est ut dicam, non mecum manebit, sed nec clericus erit. Dixeram enim, et scio me dixisse, ut si nollent suscipere socialem vitam mecuenim hypocrita est mortuus est. Quomodo ergo, quicunque voluisset extra manere, et de suo vivere, non tollerem ei clericatum? ita modo, quia placuit illis Deo propitio socialis haec vita, quisquis cum hypocrisi vixerit, quisquis inventus fuerit habens proprium, non illi permitto, ut inde faciat testamentum, sed delebo eum de tabula clericorum. Interpellet contra me mille concilia, naviget contra me quo voluerit, sit certe ubi potuerit. Adjuvabit me Dominus, ut ubi ego episcopus sum, ille clericus esse non possit. Audistis? audierunt. Sed spero in Deum
Abbreviated transcription (Latin):
patris mei. uł in illa scłari ꝓfessione mea ñ dec& Talem debeo qualẽ possim.i
ñ habuerit fr̃i meo dare. Qualẽ potest hab̾e prbt̃. qualẽ potest habere decent̃
diaconus & subdiaconꝰ. talẽ uolo acciꝑe. quia in cõmune accipio: Siquis meliorem
dederit uendo q̃d & facere soleo.ut quando ñ potest uestis eẽ cõmunis. p̃tium
uestis possit eẽ cõmue Vendo & erogo pauꝑib Sihoc eũ delectat ut habeã
talem d& dequo non erubescã. fateor enĩ uob̾ : Dep̃tiosa neste erubesco. quia ñ
dec& hanc ꝓfessionẽ. non dec& hanc ã monitionẽ. non dec& haec membra . ñ dec&
hos canos Itiã illuddico. si forte mura domo. in nr̃a societate eger ẽ. aliquis
U pͦ egritudinẽ ut necesse sit eũ ante horã prandi reficere ñ ꝓhibeo religioios uł
aliciosas mutere cis. qđ uid&ur ut mutant: Prandiũ tam̃ & caenã extra: nemo

Expanded text:
patris mei, vel in illa saeculari professione mea. Non decet. Talem debeo habere, qualem ppatris mei, vel in illa saeculari professione mea. Non decet. Talem debeo habere, qualem possum; si non habuerit, fratri meo dare; qualem potest habere presbyter, qualem potest habere decenter diaconus et subdiaconus, talem volo accipere, quia in commune accipio. Si quis meliorem dederit, vendo: quod et facere soleo, ut quando non potest vestis esse communis, pretium vestis sit commune, vendo et erogo pauperibus. Si hoc eum delectat, ut ego habeam; talem det, de qua non erubescam. Fateor enim vobis, de pretiosa veste erubesco, quia non decet hanc professionem, non decet hanc admonitionem, non decet haec membra, non decet hos canos. Etiam illud dico, si forte in nostra domo, in nostra societate aeger est aliquis, vel post aegritudinem, ut necesse sit eum ante horam prandii reficere, non prohibeo religiosos vel religiosas mittere eis quod videtur ut mittant. Prandium tamen et coenam extra nemo
Abbreviated transcription (Latin):
quia & hoc potest fieri ꝑferat᷑ : Verũtam̃ quȩcũq ꝑlata fuerint si oportere uide¬
bit᷑. loquar inde caritati ur̃ȩ. Ante oculos ur̃os uolo sit uita nr̃a Scio qi quȩrt¬
tes licentiã male faciendi. quȩr̃ sibi exemplã male uiuentiũ Et multos in fami
oculos sumꝰ Nullius aliꝗd desideramꝰ. nisibona qa ur̃a. Et uos ex hortor fres mei¬
si aliquid uultis clericis dare. sciatis quia ñ debetis quasi uitia eoꝵ fouere contr
me Omnb offerte qđ uultis. offerte de uoluntate ur̃a. Quod cõmune erit.
distribu&ur unicuiq ꝓut cuiq opus erit: Gatophylatiũ ad tendite &om̃s habe¬
bimus. Ualde me delectat. si psũ fuerit p̃sepe nr̃m. ut nossimꝰ ium̃ta dĩ. uos a ger
Cum sciã cõmune me uelle habere quicquid habeo. nolo talia offerat scĩtas ur̃a
dicturi s̃ homines quia ueni p̃tiosas uestes quas non possena habere uł indomo

Expanded text:
quia et hoc potest fieri, perferantur. Verumtamen quaecumque perlata fuerint, si oportere videquia et hoc potest fieri, perferantur. Verumtamen quaecumque perlata fuerint, si oportere videbitur, loquar inde Charitati vestrae. Ante oculos vestros volo sit vita nostra. Scio quia quaerentes licentiam male faciendi, quaerunt sibi exempla male viventium, et multos infamant, vestros sumus. Nullius aliquid desideramus, nisi bona opera si aliquid vultis clericis dare, sciatis quia non debetis vitia eorum fovere contra me. Omne offerte quod vultis, offerte de voluntate vestra. Quod commune erit, distribuetur unicuique prout cuique opus erit. Gazophylacium attendite, et omnes habebimus. Valde me delectat, si ipsum fuerit praesepe nostrum, ut nos simcum sciam commune me velle habere quidquid habeo. Nolo talia offerat sanctitas vestra, dicturi sunt homines, quia inveni pretiosas vestes, quas non potuissem habere vel in domo
Abbreviated transcription (Latin):
nirem parauerã me iudicẽ: Sed antequã iudicarẽ. ipsi unde iudicaturꝰ fues
finier̃ Non inueni unde iudicarẽ. sed unde laȩtarer Ad quieuer̃ omĩno c̃c̃gidi
uolutati meȩ. & c̃silio meo ut pares essent inpecunia. quã reliquit pat̃ eoꝵ:
ecda renuntiante pͦsermonẽ meũ. Locuturi sunt homines: Sed & quot lib&
homines loquant᷑. qualecũq aura flante ꝑduc&᷑ inde aliquid ad aures meas
tsi fuerit tale. ut sit nos iterũ necesse purgare. respondebo maledicis. respondel
detractorib respondebo incredulis ñ nob cͦredentib p̃positis suis. respondebo ut
potero q̃d dñs dederit Interĩ modo ñ ẽ necesse qr ni hil forte dicturi s̃ Qui nos
amant libere gaudeant:. Quinos oder̃ tacite dolebt̃ Tam̃ silinguas exeruerint.¬
audiant dõꝓpicio uob̾cũ responsionẽ meã ñ litẽ meã Non enĩ hommes nomina¬
turus sũ & dicturus. ille hoc dix̃. ille sic detraxit. cũ fortasse &iã ad me falsa

Expanded text:
am me judicem, sed antequam judicarem, ipsi, quod judicaturus eram, finierunt. Non inveni unde judicarem, sed unde laetarer. Acquieverunt omnino concorditer voluntati meae et consilio meo, ut pares essent in pecunia, quam reliquit pater eorum, ecclesia renuntiante, post sermonem meum. Locuturi sunt homines. Sed et quodlibet homines loquantur, qualicunque aura flante perducetur inde aliquid ad aures meas: et si tale fuerit, ut sit iterum necesse nos purgare, respondebo maledicis, respondebo detractoribus, respondebo incredulis, non nobis credentibus praepositis suis. Respondebo, ut potero, quod Dominus dederit. Interim modo non est necesse, quia nihil forte dicturi sunt. Qui nos amant, libere gaudebunt: qui nos oderaudient, Deo propitio, vobiscum responsionem meam, non litem meam. Non enim homines nominaturus sum et dicturus, Ille hoc dixit, iste sic detraxit; cum fortasse etiam ad me falsa,
Abbreviated transcription (Latin):
i uob̵. Iđ testimoniũ contra pelagii blasphemias euidentissimũ atq ualidi¬
mũ. ẽ: qͥ asserere arrepta impetate p̃sumit ñ ꝓpt̃ uitã. sed ꝓpt̃ rog ñ cȩlor
baptismũ paruulis c̃ferendũ. Sub his enĩ dĩ uerbis qͥb cuanglista ꝓnuntia¬
ñ habetis uitã in uob: aꝑte intelligenda . ẽ. omis anima munere baptismi
cua. ñ solũ gła carere seduita. hoc itaq dñici sanguinis innũ aqͣ eẽ miscendi
ñ solũ traditione dñs sed eciã ipso genere passionis ostendit. Excuiꝰ sacro laten
sanguis & aqͥ lances illisione ꝓfluxit. Sic̃ & ꝓpħa multo ante p̃cinit dicer

Expanded text:
Quod testimonium contra Pelagii blasphemias evidentissimum atque validissimum est, qui asserere arrepta impietate praesumit, non propter vitam, sed propter regnum coelorum, baptismum parvulis conferendum. Sub his enim Dnon habebitis vitam in vobis, aperte intelligenda est omnis anima munere baptismi vacua, non solum gloria carere, sed vita. Hoc itaque dominici sanguinis vinum aqua esse miscendum non solum traditione Dominus, sed etiam ipso genere passionis ostendit, ex cujus sacro latere sanguis et aqua lanceae illisione profluxit, sicut et propheta multo ante
Abbreviated transcription (Latin):
frigit᷑. & ñ solũ sacrificiũ sed &iã holocaustũ dño eẽ. deputat᷑. Sumamꝰ igit᷑¬

Expanded text:
frigitur: et non solum sacrificium, sed etiam holocaustum Dofrigitur: et non solum sacrificium, sed etiam holocaustum Do
Abbreviated transcription (Latin):
eã calidã modorem suauissimũ dño Sac̃dos qui patris iure succefserit. &
tota cremabit᷑ in altari Tunc simila in sartagie frigit᷑. cũ munda mens
iusti pzeli sc̃ĩ ardorẽ crematũ Qua consꝑgioleo p̾cipit᷑ iđ caritatis misce
miscert : quȩ in conspectu ommipotentis dĩ ardet & lic& Consꝑgat᷑ ergo
Unde& ca lida modorẽ suanissimũ dnõ offerr p̃cipit᷑: quia si amorẽ zelus non
hab&. ea q̃. de sartagine offertur calorem simila amisit Notandũ ualdee
quis similam offerri p̃cipit᷑ Videlic& sac̃dos qui patris iure successerit. Ille en
sac̃dos patris iure succedit. qui eẽ se omnipotentis dñi filiũ morib demonstrar
atq a nobilitate intima oꝑum suoꝵ ignobilitate ñdiscrepat Qua ĩ altari
tota crtmari p̃cipit᷑: ut uidelic& holo caustũ fiat Simila itaq insartagii
ẽ munda mens iusti in zeli sꝑitalis afflictione quȩ ꝑsollicitudinẽ animarũ

Expanded text:
eam calidam in odorem suavissimum Domino sacerdos, qui patri jure successerit, et tota cremabitur in altari . Tunc simila in sartagine frigitur, cum munda mens justi zeli sancti ardore crematur. Quae conspergi oleo praecipitur, id est charitas misemisceri, quae in conspectu omnipotentis Dei ardet et lucet. Conspergatur ergo Unde et calida in odorem suavissimum Domino offerri praecipitur, quia si amorem zelus non habet, ea quae de sartagine offertur, calorem simila amisit. Notandum valde est quis similam offerre praecipitur, videlicet sacerdos qui patri jure successerit. Ille enim sacerdos patri jure succedit, qui se esse omnipotentis Domini filium moribus demonstrat, atque a nobilitate intima operum suorum ignobilitate non discrepat. Quae in altari tota cremari praecipitur, ut videlicet holocaustum fiat. Simila itaque in sartagine, est munda mens justi in zeli spiritalis afflictione, quae per sollicitudinem animarum
Abbreviated transcription (Latin):
aste Inmindoꝵ sp̃uũ feris agrege dilacerando ñ pellimꝰ. aqd eis remanserit ipsi
cũmimus ꝗdo peccatites duites uł pocentes ñsolũ ñ arguimꝰ sed&iã ueneramꝰ
enob ait muimera solita offensi ñ dirigant. aut obseqͥa desiderata subducãnt Acsi
auit defuturo iudicio formidamꝰ Et idõ minacit᷑ suꝑbiã nrãm diuinus sermocon¬
tendit sed nr̃ auditꝰ nihil unde ꝓficiamꝰ admictere. Qua p̃sentis uitȩ capti
dulcedine. quae poena neglegentiȩ nĩte maneat in ȩt̃nũ nolumꝰ cogitare: In pas¬
tores erg istadicunt᷑ de quo nob̵ in ani appellatione blandim᷑. Hat dic̃dñs ds̃¬

Expanded text:
 ipsi consumimus, quando peccantes divites vel potentes, non solum non arguimus, sed etiam veneramur, ne nobis aut munera solita offensi non dirigant, aut obsequia desiderata subducant. Ac si aut de futuro judicio formidamus. Et ideo minaciter superbiam nostram divinus sermo contundit, sed noster auditus nihil, unde proficiamus, admittit; quia praesentis vitae capti dulcedine, quae poena negligentiam: nostram maneat in aeternum, nolumus cogitare. In pastores ergo ista dicuntur, de quorum nobis inani appellatione blandimur: Haec dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
Gaud& & ebriosus ex optatȩ occatsionẽ potationis Inuenerit.: Quda& &
Adulter cũ ad delectatione fruendi corporis concubiti ꝑuenerit Ses cũ¬
sit gaudere bonũ de his aq huiusce modi gaudere grande ẽ malũ. Het̃
&his similia s̃ unde nos gaudere uult mundus cũ suisꝰ amatorib peritons
ec s̃ qua repudiare debemus . ut de bona conscientia. de sc̃itate moꝵrde
ad quisitione uirtutũ : de dono dĩ. & de ꝓmissione futuri regni ineffibilitene
gaudeamꝰ Ditari quoq diuitiis grande ẽ. bonũ sedinde ditari unde ñ debris
non .ẽ. habenda facultas sed detestanda calamitas. Nihil ẽ enĩ calamitdesius
nihilq miserius eo qui inquis ad quisitionib crescit. quẽ locuplete fyauda
faciunt ac rapinȩ Ill& nobis s̃ ambiendȩ diuitiȩ. qu& nos ornare poss̃pa
rit & munire. quas nec ad quirere possumꝰ inuiti. nec ꝑdere Qu& nos c̃tra

Expanded text:
gaudet et ebriosus, cum exoptatae occasionem potationis invenerit; gaudet et gaudet et ebriosus, cum exoptatae occasionem potationis invenerit; gaudet et adulter, cum ad delectationesit gaudere bonum, de his atque de hujuscemodi gaudere, grande est malum. Haec et his similia sunt, unde nos gaudere vult mundus, cum suis amatoribus periturus. Haec sunt quae repudiare debemus, ut de bona conscientia, sanctitate morum, de acquisitione virtutum, de dono Dei et de promissione futuri regni, ineffabiliter gaudeamus. Ditari quoque divitiis, grande est bonum. Sed inde ditari unde non debeas, non est habenda facultas, sed detestanda calamitas. Nihil est enim calamitosius, nihilque miserius eo qui iniquis acquisitionibus crescit, quem locupletem fraudes faciunt ac rapinae. Illae nobis sunt ambiendae divitiae, quae nos ornare possunt pariter et munire, quas nec acquirere possumus inviti, nec perdere: quae nos contra
Abbreviated transcription (Latin):
llraut᷑ qui tã infirmi sunt ut possessionib: suis renunciare ñ possint si eaquae acci¬
turi erant. dispensatori relinquant. nihil habentib c̃ferendi sine pectato pos¬
dent sua Quia & ipsi quodãmodo sua reliquunt quando ꝓprus contenti rebuosi
nihil eod que labori uł ordinȩ suo deberi arbitrantur accipiunt. Qt put
idõ accipĩ deb̾e eoꝵ que c̃ferunt᷑ eccłe portionẽ ne eam uideant abicert ssꝓ uo¬
ñ posse sua relinquere qđ eis deforme sit int̃ suos pauꝑes reddi nouerint se ene
deformmius possessores deelemosinis pauꝑum pasci P PROSRQUE SINT
SOnA PREGENTIA AMATORIBUS EUTUROROM
eu quã subtilit̃ nos ille artifex decipiends̃ fallit quantt cecitate oculos
nrãe m̃tis obducit. nedscernamus gaudedi auidi unde iustius gaudcamꝰ
ut ne cupientes augeri diuitiis nouerimꝰ. quas quib in cõparabilit̃ p̃fer
Nam gaudere quidẽ bonũ est. sed qui gaud&. siñ inde gaudeat unde eb&.

Expanded text:
li autem, qui tam infirmi sunt, ut possessionibus suis renuntiare non possint, si ea quae accepturi erant, dispensatori relinquant, nihil habentibus conferenda, sine peccato possident sua : quia et ipsi quodammodo sua relinquunt, quando propriis contenti rebus, nihil eorum quae labori vel ordini suo deberi arbitrantur, accipiunt. Quod si putant ideo accipi debere eorum quae conferuntur ecclesiae portionem, ne eam videantur abjicere, se vero non posse sua relinquere, quod eis deforme sit inter suos, pauperes reddi; noverint esse deformius possessores de eleemosynis pauperum pasci. CAPUT XIII. Quae sint bona praesentia amatoribus futurorum. 1. Heu quam subtiliter nos ille decipiendi artifex fallit, quanta caecitate oculos nostrae mentis obducit, ne discernamus gaudendi avidi, unde justius gaudeamus; aut ne cupientes augeri divitiis, noverimus quas quibus incomparabiliter praeferamus. Nam gaudere quidem bonum est; sed qui gaudet, si non inde gaudeat unde debet
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uult sua relinquere ut habeat unde uiuat. utquid accipit uimn de ratione
reddat : Utquid pȩccatis alienis sua multiplicat s PROSRESOI QUION
cũ laude pietatis accipit apopło dispensanda. & fidelit̃ dispensat accepta. Qu
omĩa sua aut reliquit. aut eccłȩ reb ad iunx̃ & se innumero pauꝑum pui¬
tatis amore constitoit. ita ut unde piuꝑib ãministrat Ande &ipsetaꝗ raupes
uoluntarius uiuat Clerici quoq quos panꝑes aut uoluntas aut natiui tusses¬
U cũ ꝑfectione uirtutis uitȩ necessana siue in domib suis siue inc̃gregatione ina

Expanded text:
opter hoc non vult sua relinquere ut habeat unde vivat, ut quid accipit unde rationem opter hoc non vult sua relinquere ut habeat unde vivat, ut quid accipit unde rationem reddat? ut quid de peccatis alienis sua multiplicat? CAPUT XI. Qui cum laude pietatis accipit a populo dispensanda, et fideliter dispensat accepta, qui omnia sua aut reliquit, aut ecclesiae rebus adjunxit, et se in numero pauperum paupertatis amore constituit, ita ut, unde pauperibus subministrat, inde et ipse tanquam pauper voluntarius vivat; clerici quoque quos pauperes aut voluntas, aut nativitas fecit, cum perfectione virtutis vitae necessaria sive in domib
Abbreviated transcription (Latin):
sedtam ecclasus pcib uiuunt. non ẽ meũ dicere quali peccato cibs perpum
sdimdo suscipiant᷑. Qui eccłam quã uiuare de ꝓpriis facultatib debuerunt.
iiquos euites pascart mne aduenientes excipientes excipiant uut ne suuin
cdiqu s ꝓaepsis cosidianis inininuant: Q uodsi aliquid defructibus suis eccłe
uelut ꝓipsa cotpensa sua ẽculerint ñ se p̃ferant in ani iactontia illis. quos arbal
huabentos pascit &uestit eccłi Quia perfechorẽ. ille quise mundi reb eapoliat
albe qui cu nihil habuerit nec hab̃e deuderat. quã ille qui ex multis quae
possid& eccłȩ aliquid p̃stat. ac se deeo qđ p̃stiterit forsitan iactat Dur
quae dico nec ego diffiteoꝵ Dura s̃ : sed obseruare nolentib Ceterũ si funtis
qua difficiba ñ facientib s̃. statĩ facilia facientib fiunt Non ergo ea q̃ nolm
obseruare m possibilitas nob̵ fac̃ dura sed nointas Inusum ueniunt. ñ nelir
frrquentata conturbant. Na quȩro qͥd sit eoꝵ quaȩ dirxi difficile ut homo ia

Expanded text:
sed tamen Ecclesiae sumptibus vivunt; non est meum dicere, quali peccato cibos pauperum praesumendo suscipiant, qui Ecclesiam, quam juvare de propriis facultatibus debuerant, os pauperes pascant, ne advenientes excipiant, aut ne suum censum expensis quotidianis imminuant. Quod si aliquid de fructibus suis Ecclesiae velut pro ipsa expensa sua contulerint, non se praeferant inani jactantia illis quos nihil habentes pascit et vestit Ecclesia: quia perfectior est ille qui se mundi rebus exspoliat, aut qui cum nihil habuerit, nec habere desiderat, quam ille qui ex multis quae possidet, Ecclesiae aliquid praestat, ac se de eo quod praestiterit, forsitan jactat. Dura sunt quae dico, nec ego diffiteor; dura sunt, sed observare nolentibus. Caeterum si fiant ista, quae difficilia non facientibus sunt, statim facilobservare, impossibilitas nobis facit dura, sed novitas. In usum veniant, et neminem frequentata conturbant. Nam, quaero, quid sit eorum quae dixi difficile? ut homo id quod
Abbreviated transcription (Latin):
uehem̃t. & c̃cidit uultus eiꝰ Itaq luor sacrificu fratricidi seminariũ fuit Namq
meliorẽ se eẽ doluit. ne ut cũq eẽt amprtauit. Dicendũ ẽ inuidis. quiadũ se ista
intinsecus peste c̃sumunt &iã quicquid insȩ aliud boni habere uident᷑ in terimum
Inde scriptũ ẽ. Uita carniũ sanitas cordis : Putredo ossuũ inuidia ꝑliuors uitiũ
ante dĩ oculos pereunt : &iã q̃ humanis oculis fortia uident᷑ Ossa quippae ꝑinuidiã
putrescere ẽ : quedã &iã robusta deperire. Uere ẽ ille humilis subiectus inbonis qui
non ẽ defensor inmalis: Namdũ de malis suis subectus arguit᷑ & contra uerba artũ¬
entis accendit᷑ quando debonis suis quasi humilit̃ titubat ꝑ humilitatis uocẽ ornari

Expanded text:
et concidit vultus ejus . Itaque livor sacrificii, fratricidii seminarium fuit. Nam quem meliorem se esse doluit, ne utcunque esset, amputavit. Dicendum est invidis, quia dum se ista intrinsecus peste consumunt, etiam quidquid in se aliud boni habere videntur interimunt. Unde scriptum est: Vita carnium sanitas cordis: putredo ossium invidia . Per livoris vitium ante Dei oculos pereunt, etiam quae humanis oculis fortia videntur. Ossa quippe per invidiam putrescere est, quaedam etiam robusta deperire. Ille est vere humilis subjectus in bonis, qui non est defensor in malis. Nam dum de malis suis subjectus arguitur, et contra verba arguentis accenditur, quando de bonis suis quasi humiliter titubat, per humilitatis vocem ornari
Abbreviated transcription (Latin):
cunt  Quancȩ infelicitatis s̃ qui melioratione ꝓximq deteniores funt : Dũq augma
ilae ue psꝑitatis aspicunt. ãpud semet ipsos anxie afflicti cordis sui peste moruntur
und inuidis infelicus : Quodõ consoccta felicitas ifficit. poena ne quiores eruit
ergo pensent in uidi. caritas quantȩ iurtutis ẽ qua aleni laboris oꝑa. nrã sine lauo
ficrt. Dum se muidi aliuore minime custodumt. in antiquã uersuti hostis nequitiat
dimergunt᷑ Deillo namq scriptum ẽ : Inaidia diaboi mors intrauit in orbe Tarã pn iua
enĩ ipse celũ ꝑdidit. condito hoc homini inuidit & dĩpnatione sua ꝑditos uidhuc alios ꝑ¬
dendo cumulauit: Cognoscant inuidi quantis lapsib: subcrescentis nuinȩ subiaceant᷑
Quiadũ linorẽ a corde ñ ꝓiciunt ad aꝑtas nequituas deucoluunt᷑: Nis eñ cam inuidiss&e

Expanded text:
citatis sint, qui melioratione proximi deteriores fiunt: dumque augmenta alienae prosperitatis aspiciunt, apud semetipsos anxie afflicti, cordis sui peste moriuntur. Quid invidis infelicius, quos dum conspecta felicitas afficit, poena nequiores reddit?ergo pensent invidi, charitas quantae virtutis est, quae alieni laboris opera. nostra sine labore facit. Dum se invidi a livore minime custodiunt, in antiquam versuti hostis nequitiam demerguntur. De illo namque scriptum est: Invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum . Quia enim ipse coelum perdidit, condito hoc homini invidit, et damnationem suam perditus adhuc alios perdendo cumulavit. Cognoscant invidi quantis lapsibus subcrescentis ruinae subjaceant: quia dum livorem a corde non projiciunt, ad apertas operum nequit
Abbreviated transcription (Latin):
acimuis oñs qͥ p̃sunt p̃positi rite dicant᷑ usus ta men obtinuit eos uoca Si lidc mdxuiui.¬
pubosin unctt sunt ficdelit̃ humilitq. expleant: &ꝓeo qđ aliis plaitis̃ neq̃ quã parui
pendant cainonca inssaituta: Sed qͥn toplus inplicant᷑ in frm̃ curis. tanto magis stu¬
detint cȩ lestib ob tẽꝑare monitis. Debent igit᷑ cunc te congregationi utiles eẽ. & de
ninisterio ibi cõmis sofidelit̃ ꝓdeñse Ea uero quȩ sĩb dare debent. cũcaritate tẽpere
oprtino incunctant pbeant quatimꝰ adño defideli ãministratione gadũ bonũ nedͥrat¬

Expanded text:
amvis omnes qui praesunt praepositi rite dicantur, usus tamen obtinuit eos vocari psibi injuncta sunt, fideliter humiliterque expleant; ependant canonica instituta; sed quanto plus implicantur in fratrum curis, tanto magis studeant coelestibus obtemperare monitis. Debent igitur cunctae congregationi utiles esse, et de ministerio sibi commisso fideliter prodesse. Ea vero quae fratribus dare debent, cum charitate tempore opportuno incunctanter praebeant, quatenus a Domino de fideli administratione gradum bonum a