comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ros qui scͥpturarum aliqͥd atti¬
gerunt concutere. s ꝑfaule sol¬
dñs corruentem nisi diligeret. fle¬
uit ⁊ lat̾arum. quia amabat e¬
um. Et hoc tñ pͥma fronte cog¬
noscito. non loci s hominum su¬
isse peccatum. Uerum quia int̾¬
fectio popłi. captiuitas ciuitatis
est. ꝓꝓterea urbem delectẽm. ut po¬
pulus puniretur. Ideo templũ sub¬
ruptum ut typice hostie tolleren¬
tur. Ceterum qmͣtum ad locum
uenerabantur quondam iudei sã¬
cta scõꝵ. quia ibi erant cherubĩ
et ꝓpitiatoriũ. et archa testamẽti
et manna. et aaron uirga. ⁊altare
aureum. Nonne tͥ uenerabilius
uidetur sepulchrum dñ. quod qͦti¬
enscunq ingredim᷑. tociens iacere
in syndone cernimus saluatorem:
Et paululum ibidem cõmorantes
rursum uidemus angłm sedere ad
pedos etus et ad capud sudarium
conuolutum. cuius sepulcri graci¬
a multo antequam excileret᷑ a io
dicentis. Et erit requies eiꝰ honos
quou scilicet sepulture dñi locus

Expanded text:
eos, qui Scripturarum aliquid attieos, qui Scripturarum aliquid attigerunt, concutere: sed perfacile solinus corruentem, nisi diligeret. Flevit et Lazarum, quia amabat eum. Et hoc tamen prima fronte cognoscito, non loci, sed hominum fuisse peccatum. Verum quia interfectio populi, captivitas civitatis est, propterea urbem deletam, ut populus puniretur: ideo Templum subrutum, ut typicae hostiae tollerentur. Caeterum quantum ad locum uenerabantur quondam Iudaei sancta sanctorum, quia ibi erant cherubin et propitiatorium et arca testamenti et manna et uirga Aaron et altare aureum: nonne tibi uenerabilius uidetur sepulchrum domini? quod quotienscumque ingredimur, totiens -iacere in sindone cernimus saluatorem et paululum ibidem commorantes rursum uidemus angelum sedere ad pedes eius et ad caput sudarium conuolutum. cuius sepulchri gloriam multo aphetatam, dicentis: « Et erit requies ejus honor » : quod scilicet sepulturae Domini locus
Abbreviated transcription (Latin):
et lapidas eos qui ad te missi st̃
quotiens nolui congrare filios tu¬
os sicut gallina congregat pul¬
los suos sub alas suas ⁊ noluisti.
Ecce dimutet᷑ nobis domus urã de¬
serta. Et postꝙͣ uelum templi scis¬
sum est. et circundata ab excitu
ierłm et dnico cruore uiolata. tc̃
ab ea etiam angłoꝵ p̾sidia et xp̃i
gnĩm recessisse. Demq etiam iose¬
phum qui u̾naculus scͥptor est
iudeoꝵ asserere illo tempore quo
crucisixus est dñs ex abditis tem¬
pli uirtum celestium erupisse no¬
tem dicentiuni. Tranfinigremus
ex his sedib. ex quib ⁊ aliis appa¬
ret ubi habundauit grã. ibi suꝑ¬
habundasse peccatum. Et postꝙͣ
audrerunt discipłi. euntes doce¬
te om̃s gentes. ⁊ ipi apłi dixert̃.
Oportebat quidem uobis pͥmũ
annuntiare u̾brim. qm̃ autem
noluistis. ecce tnͣsimꝰ ad gentes:
tunt om̃e sacramentũ iudee. ⁊ an¬
tiqmͣ dñi familiaritatẽ ꝑ apłos ĩ
nationes suisse translatam. Ualida
quidem q̃stio. et que. possĩt etiã

Expanded text:
si sunt, quotiens uolui congregare filios tuos sicut gallina pullos sub alas suas, et noluisti. ecce dimittetur uobis domus uestra deserta et, postquam uelum templi scissum est et circumdata ab exercitu Hierusalem et dominico cruore uiolata, tunc ab ea etiam angelorum praesidia et. Christi gratiam recessisse; denique etiam Iosephum, qui uernaculus scriptor est Iudaeorum, adserere illo tempore, quo crucifixus est dominus, ex adytis templi uirtutum caelestium erupisse uocem dicentium: \'transmigremus ex his sedibus\', ex quibus et aliis apparere, ubi abundauit gratia, ibi superabundasse peccatum; et postquam audierunt apostoli: euntes ergo docete omnes gentes et ipsi apostoli dixerunt: oportebat quidem uobis primum adnuntiare uerbum; quoniam autem noluistis, ecce transimus ad gentes, tunc omne sacramentum Iudaeae et antiquam dei familiaritatem per apostolos in nationes fuisse translatam. Uquidem quaestio, et quae possit etiam
Abbreviated transcription (Latin):
bonos in obsequio. bonos habeas
contubernales: qui uite ⁊ hone¬
statis tue ⁊ custodes sint ⁊ testeᷤ.
In boc enmi te bonũ ꝓbabis: si bo¬
num testimonium a bonis habu¬
eris. Sint pietati ur̃e cõmendati
alpenses. illi de bono monte. ⁊ illi
de altacumba In hiis exꝑiemur:
qͣmͣnta uobis de nobis cura sit. ad¬

Expanded text:
bonos in obsequio, bonos habeas bonos in obsequio, bonos habeas contubernales, qui vitæ et honestatis tuæ et custodes sint, et testes. In hoc enim te bonum probabis, si testimonium a bonis habueris. Sint pietati vestræ commendati Alpenses, illi de Bonomonte, et illi de Altacumba. In his experiemur quanta vobis de nobis cura sit.
Abbreviated transcription (Latin):
to plus placebit subita hec mu¬
tatio. dextere excelsi qͣm si uite
pͥoris merita suffragent᷑. Dice¬
mus nempe quia a dño factum
est istud et est mirabile in ocłis
nr̃is. Sic paulus ex ꝑsecutore
gentium doctor factus est. Sic
math̃s de theloneo uocatus. sic
ambrosius de palatio. assump¬
tuo esti. iste ad episcopatum isle
ad apostolatum. Sic alios qͣm¬
plures nouimus de uita ⁊ habi¬
tu scłari: utilit̾ extitisse promo¬
tos. Deniꝙ nonne multotiens
rissime hiis atq huiꝰmodi anima¬
tus exemplis. p̃cinge sicut uir
ma tua antiqua sopiant.⁊de
licta iuuentutis tue deleat ues¬
ꝑtina correptio. Paulum imita¬
ri curato: in bouorificando mi¬
nist̾ium tium. Honorificabis
aut̃ grauitate moꝵ. maturita¬
te consilioꝵ: actuum honestate.
Hec sunt que episcopale offici-¬
um maxime nobilitant. ⁊ ornãt.
Omĩa fac cum consilio: nec tam̃
omniũ aut quoꝵcumq s tan¬
tum bonoꝵ. Bonos in consilio.

Expanded text:
to plus placebit subita HÆC MUto plus placebit subita HÆC MUTATIO DEXTERÆ EXCELSI, quam si vitæ prioris merita suffragarentur. Dicemus nempe quia a DOMINO FACTUM EST ISTUD, ET EST MIRABILE IN OCULIS NOSTRIS. Sic Paulus ex persecutore doctor gentium factus est, sic Matthæus de telonio vocatus, sic Ambrosius de palatio assumptus est, iste ad apiscopatum, ille de apostolatum. Sic alios quamplures novimus de vita et habitu sæculari utiliter exstitisse promotos. Denique, nonne multoties, rissime, his atque hujusmodi animatus exemplis, PRÆCINGE SICUT VIR ma tua antiqua sopiant, et delicta iuventutis tuæ deleat vespertina correctio. Paulum imitari curato in honorificando ministerium tuum. Honorificabis autem gravitate morum, maturitate consiliorum, actuum honestate. Hæc sunt quæ officium episcopale maxime nobiliant et ornant. OMNIA FAC CUM CONSILIO, nec tamen omnium aut quorumcumque, sed tantum bonorum. Bonos in consilio,
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ de bonis meliora sꝑantes. Ey¬
ultabimus ⁊ letabimur qd̾ fi¬
delis seruus ⁊ prudens constitu¬
tus sit suꝑ familiam dñi futurꝰ
ex hoc filius felix. ⁊ potens super
omĩa bona patris constituendus.
Auocͥ si altiorem qͣm meliorem
ẽẽ delectat nõ p̃mium s p̃cipitiũ
expectamus. Optamus ⁊ oramꝰ
ne hoc contingat parati si opus
est obuias manus appon̾e. ⁊ pro
nr̃o exiguo posse iuuare. ad id po¬
tius quod decet ⁊ expedit. ad¬
Rebet audatiam caritas: ut
sortitus es hominem exi. multoꝵ
expetit m̾itoꝵ. que in te aut ulła
aut nũ ꝙͣtum satis est p̃cessisse do¬
lemus.Si quidem ⁊ facta tua et
studia tua p̃cerita. in nullo ꝓr sus
uisa sunt episcopali conuenire
offitio. Quid tam̃: Non potest
ds de lapide hoc suscitare filium a¬
abrahe: Non potest d̾s fac̾e̾ ut quẽ
p̃ire debuerant bona uł subseqͣnt:
Qudd utiq ⁊ libentius accipimꝰ:
si contingat. Nescio enim quo pac¬

Expanded text:
tibi de bonis meliora sperantes. Extibi de bonis meliora sperantes. Exsultabimus et laetabimur, quod fidelis servus et prudens constitutus sit super familiam Domini: futurus ex hoc filius felix et potens, super omnia bona Patris constituendus. Alioquin si altiorem quam meliorem esse delectat, non praemium, sed praecipitium exspectamus. Optamus et oramus ne hoc contingat: parati, si opus est, obvias manus apponere, et pro nostro exiguo posse, juvare ad id potius quod decet et expedit. RÆBET audaciam caritas, ut sortitus es, hominem multorum expetit meritorum, quæ in te aut nulla, aut non quantum satis est, præcecisse dolemus. Siquidem et facta tua, et studia tua præterita in nullo prorsus visa sunt espiscopali convenire officio. Quid tamen ? Non potest Deus de lapide hoc suscitare filium Abrahæ ? Non potest facere Deus, ut quem praeire debuerant bona, vel subsequantur ? Quod utique et libentius accipimus, si contingat. Nescio enim quo pac
Abbreviated transcription (Latin):
int̾missa tñ plerumq plus ꝓficit.
Uigor iusticie semꝑ feruidus. s
nunqͣm p̃ceps. Sicut nõ omne
quod ubet licet᷑: sic uõ omne qͥd
licet statim etiam expediti hec¬
mal melius me ip̃e nosti ideoq su¬
persedeo. Orari ꝓ me incessant̾
misistis ad fortia: opus
est fortitudine. Spetu¬
lator domui isrł factus estis: opꝰ
est prudentia. Sapientib ⁊ insi¬
pientib debitor estis: opus est
maxime opus est: ne qui aliis p̃¬
dicat. ip̃e qudd absit reprobus
electoẽm tuam ẽẽ a deo
quam tanto cleri popu¬
liq consensu fuisse celebratam
accepimus. Gratulamur gre
eius ne dicam meritis eius: o¬
qm̃ ne tͥ plus qͣm oportet blan
absit sapis: erit exultatio in ru¬
inam. Si aut̃ cognoscis grãm.
iude ne inuacuũ acceꝑis. Ronaᷤᷤ
fac decetõ uias tuas: ⁊ studia
tua: ⁊ minist̾um sc̃m si uite sci¬
tas nõ p̃cessit sequatur saltem.
Tunc uere te fatebimur p̃uen¬
tum in bñdictõib dulcedinis.

Expanded text:
intermissa tamen plerumque plus proficit. intermissa tamen plerumque plus proficit. Vigor justitiae semper fervidus, sed nunquam praeceps. Sicut non omne quod libet, licet; sic non omne quod licet, statim etiam expedit. Haec melius me ipse nosti, ideoque supersedeo. Orari pro me instantermisistis ad fortia, opus est fortitudine. Speculator domui Israel factus estis; opus est prudentia. Sapientibus et insipientibus debitor estis, opus est rantia opus est: ne qui aliis praedicat, ipse quod absit reprobus onem tuam esse a Deo, quam tanto cleri populique consensu fuisse celebratam accepimus. Gratulamur gratiae ejus, ne dicam meritis tuis, quoniam ne tibi plusquam oportet, blandabsit sapis, erit exaltatio in ruinam. Si 43 autem cognoscis gratiam, vide ne in vacuum acceperis. Bonas fac de caetero vias tuas, et studia tua, et ministerium sanctum: si vitae sanctitas non praecessit, sequatur saltem. Tunc vere fatebimur te praeventum in benedictionibus dulcedinis,
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i fu̾it cum habitantib cẽdar cor¬
poralis habitatio. Unde arguit qͦs¬
dam nõ ueros istłitas: qd̾ cõmixti
int̾ gentes didicerimd oꝑa eoꝵ.
⁊ factum sit illis in scandalum. Di¬
co ergo. Suffitiebat tibi aput
climiacenses custodire innocenti¬
am. sicut scriptum est. cum uiro
innocente innocens eris. Porro
quẽ ad modum docet: apłs. seruum
dei inquiens nõ oportet litigare.
s magis patientẽ ad om̃s eẽ. Nec
solum patientẽ qui nolit uinci
a malo. s ⁊ pacificũ qui uincit᷑ ĩ
bono malum. Alterũ ut malos
portes. alterum ut ⁊ quos sustmeᷤ
sanes. In patientia tua possides
aĩam tuam. s sis etiam pacificus.
ut ⁊ cõmissas tibi possideas. Que
tanta gła qͣlis dice posse. cum hiis
qui oderunt pacem eram pacificꝰ.
Esto gͦ patiens qr ua es cum ma¬
lis: esto pacificus qr p̃es malis.
Habeat caritas zelum. s adhibe¬
at ꝓ temꝑe modum. seueritas.
Censura quidem nũ qͣm remissa

Expanded text:
ipsi fuerit cum habitantibus Cedar coripsi fuerit cum habitantibus Cedar corporalis cohabitatio. Unde et arguit quosdam non veros Israelitas, quod commisti inter gentes didicerint opera eorum, et factum sit illis in scandalum . 2. Dico ergo: sufficiebat tibi apud Cluniacenses custodire innocentiam, sicut scriptum est, Cum viro innocente innocens eris . Porroquemadmodum docet Apostolus: Servum Dei, inquiens, non oportet litigare, sed magis patientem esse ad omnes ; nec solum patientem, qui nolit vinci a malo, sed et pacificum, qui vincat in bono malum: alterum, ut malos portes; alterum, ut et quos sustines, sanes. In patientia tua possides animam tuam : sed sis etiam pacificus, ut et commissas tibi possideas. Quae tanta gloria quam dicere posse: Cum his qui oderunt pacem, eram pacificus? Esto ergo patiens, quia es cum malis: esto pacificus, quia praees malis. Habeat charitas zelum, sed adhibeat pro tempore modum severitas. Censura quidem nunquam remissa,
Abbreviated transcription (Latin):
i diei malitia inualescit
nõ p̃ualeat. Si turbat: ñ
ꝑturbet. Mirabiles elati.¬
ones maris. s mirabilior in altis
dñs. Senigne si nõ dissimulas
egit tetum usq adhuc suꝑna mi¬
seratio pater stlustris. Pro uida
namꝙ dispensatõe nõ pͥus p̃fectꝰ
es malis. qͣm sotiatus bonis: qͦꝵ
consortio ⁊ exemplo bonus fieres.
⁊ sic postmodum etiam int̾ malos
iuu̾e bonus posses. Et quidem ĩ¬
ter bonos bonũ ẽẽ salutem habet:
inter malos u̾o̾ ⁊ laudem. Illud tã¬
te faciłitatis est qͣnte ⁊ securita¬
tis. Hoc tante uirtutis: qͣnte ⁊ dif¬
ficultatis. Quale nempe est istd̾
tang̾e̾ picem ⁊ nõ inqͥnariab ea:¬
In igne sine lesione uersari. In te¬
nebris absq caligine: Palpabant¬
quondam tenebras egyptis: cum
tã de populo dei scriptura dicat:
Ubicumq istł erat: luꝑ erati frat
dauid uerus isrłita: ⁊ ideo se caute
dicebat habitare nõ in cedar: s cũ
habitantib cedar. tamqͣm qui i¬
semper habitaret in lumme. licet

Expanded text:
i diei malitia invalescit, non praevaleat; si turbat, non perturbet. Mirabiles elationes maris, sed mirabilior in altis Dominus. Benigne, si non dissimulas, egit tecum usque adhuc superna miseratio, pater illustris. Provida namque dispensatione, non prius praefectus es malis, quam sociatus bonis, quorum 42 consortio et exemplo bonus fieres, et sic postmodum etiam inter malos vivere bonus posses. Et quidem inter bonos bonum esse, salutem habet; inter malos vero, et laudem. Illud tantae facilitatis est, quantae et securitatis: hoc tantae virtutis, quantae et difficultatis. Quale nempe est istud, tangere picem, et non inqin igne sine laesione versari, et in tenebris absqquondam tenebras Aegyptii, cum tamen de populo Dei Scriptura dicat: Ubicunque Israel erat, lux erat . Erat David verus Israelita, et ideo caute dicebat se habitare non in Cedar, sed cum habitantibus Cedar , tanquam qui semper habitaret in lumine, licet
Abbreviated transcription (Latin):
bitur. Nisi qd̾ uigil ratio miran¬
dum minime ducit: si sapiens sa¬
p̃ient̾ agit. ⁊ ille sapiens qui in
cunctis huius mundi sapientium
litu̾is. ⁊ studiis ludens. omnem qͦ
studuit ⁊ potuit diuinã quodam¬
modo reuocare ⁊ renouare scriptu¬
ram. Quid enim: Dispersisti de di¬
sti pauꝑib. s peccuniam. Quid
u̾o peccunia est ad illam quam ꝓ
ea cõmutasti iustitiam: Iusticia
inquit eius manet in scłm scłi.⁊
Non ita ⁊ pecunia. Questuo sum
sane honestumq cõmertiũ: sslã
que p̃terit ꝓ illa dare q̃ ꝑmanet:
Sic semꝑ tibi negotiari detur bo¬
ne ⁊ cõmuni laude ꝓsecñde mag¬
ster. Suꝑ est ut laudabile pͥncipium
condignum consequat᷑ finem. ⁊ cau¬
da hostie capiti cõiungat᷑. Benedicti¬
onem tuam libent̾ accepimꝰ. p̃sertim
qd̾ tanta tue huius ꝑfectõis fu̾it
cumulata iocunditate. Latorem p̃¬

Expanded text:
ebitur? Nisi quod vigil ratio miranebitur? Nisi quod vigil ratio mirandum minime ducit, si sapiens sapienter agit, et ille sapiens qui in cunctis hujus mundi sapientium litteris et studiis ludens, omnem quoque studuit et potuit divinam quodammodo revocare et renovare Scripturam. Quid enim? Dispersisti, dedisti pauperibus, sed pecuniam. Quid vero pecunia est ad illam quam pro ea commutasti justitiam? Justitia, inquit, ejus manet in saeculum saeculi . Num ita et pecunia? Quaestuosum sane honestumque commercium, illam quae praeterit, pro illa dare quae permanet. Sic semper tibi negotiari detur, bone et omni laude prosequende magister. Superest ut laudabile principium condignum consequatur finem, et cauda hostiae capiti conjungatur. Benedictionem tuam libenter accepimus, praesertim quod tanta tuae hujus perfectionis fuerit cumulata jucunditate. Latorem
Abbreviated transcription (Latin):
tis exiit sermo quẽ feci¬
stis. ⁊ magnum dedit fu¬
auitatis odorem: ad quoscumq
potuit ꝑuenire. Extincta est aua¬
ritia: cui nõ suaue redoleat. Ca¬
ritas regnat. cui dulce nõ sapi¬
at: Quando hoc cognoscũt om̃s
quia uere sapiens sis qui sapi¬
entie bostem maximũ contriui¬
sti. hoc certe tuo ⁊ sacerdotõ dig¬
rum ⁊ nomine. Tali ꝓfecto decebat
testimonio. hoc p̃clara illa tua stu¬
dia fine compleri. Uera illa ⁊ indu¬
bitata sapientia est. que turpia lu¬
cra contempnit. ⁊ indignum sibi iu¬
dicat eodem cum ydoloꝵ seriutute
contubernio frui. Non magnum
fuit magistrum gillebertũ ep̃m
rem uiuere id plane magnificũ.
Nec enim tanto nomini quicqͣm
augere głe potuit sublimitas dig¬
nitatis. auxit aut̃ plurimũ hũi¬
litas pauꝑtatis. Pauꝑiem equo
animo ferre uirtus patientie esti
sponte appet̾e sapientie laus est.
Laudatur deniq.⁊ ad mirabilis
p̃dicat᷑ qui post aurum nõ abiit.
qui uo̾ ⁊ abiecit. plus nichil me̾¬

Expanded text:
tis exiit sermo quem fecisti, et magnum dedit suavitatis odorem, ad quoscunque potuit pervenire. Exstincta est avaritia; cui non suave redoleat? charitas regnat; cui dulce non sapiat? quando hoc cognoscunt omnes quia vere sapiens sis, qui sapientiae hostem maximum contrivisti: hoc certe et tuo sacerdotio dignum et nomine. Tali profecto decebat testimonio, hoc praeclara illa tua studia fine compleri. Vera illa et indubitata sapientia est, quae turpia lucra contemnit, et indignum sibi judicat eodem cum idolorum servitute contubernio frui. Non magnum fuit magistrum Gillebertum episcrem vivere, id plane magnificum. Nec enim tanto nomini quidquam augere gloriae potuit sublimitas dignitatis: auxit autem plurimum humilitas paupertatis. Pauperiem aequo animo ferre, virtus sapientiae est; sponte appetere, sapientiae laus est. Laudatur denique et admirabilis praedicatur, qui post aurum non abiit; qui vero et abjecit, plus nihil mer
Abbreviated transcription (Latin):
Et m̾ito. Que enim utilitas
in sanguine pccõris: Non enim
infernus confitebitur dño deo:
neq mors laudabit eun: s uos
qui uiuitis bñdicitis dño. ⁊ dici¬
tis. Non moriar s uiuam ⁊ nar¬¬
rabo oꝑa dñi. Et illud. Impulsuᷤ
eu̾sus sum ut cãderem ⁊ dñs sus¬
cepit me. Ad magistium Gui

Expanded text:
Et merito. Quae enim utilitas in sanguine peccatoris? non enim infernus confitebitur Deo, neque mors laudabit eum: sed vos qui vivitis, benedictis Domino, et dicitis: Non moriar, sed vivam et narrabo opera Domini; et illud: Impulsus eversus sum ut caderem, et Dominus suscepit me . 41 EPISTOLA XXI
Abbreviated transcription (Latin):
bito de intimis desꝑatiram sudoris
inopinati fontes erumꝑe. sicq ani¬
me ꝑtt̾ ⁊ corꝑis suo ordine salus utͣ¬
q ꝓcedens liquido monstrauit in
uobis ad impletum quod in scrip¬
tura sua pollicet᷑ deus. Ego occidã ⁊
ego uiu̾e fatiam. ꝑcutiam. ⁊ ego sa¬
nabo. ⁊ nõ est qui de manu mea pos¬
sit eruere. Percussit carnem ut
anua sanaretur. Occidit aua¬
ritiam: ut iusticie uiueretis. Sic
uiui ficato ⁊ sanato quid sꝑand̾
est nisi ut iam nõ sit qui uos de
manu dei possit eruere. si tñ eimͣ¬
głicum illud consilium obser¬
uare nõ negligitis: etce factus
es sanus iam noli pectare: ne
detenus aliquid tibi contingat.
Quod iudelicet idcirro p̃monet

Expanded text:
bito de intimis desperati jam sudoris bito de intimis desperati jam sudoris inopinati fontes erumpere; sicque animae pariter et corporis suo ordine salus utraque procedens, liquido monstravit in vobis adimpletum quod in Scriptura sua pollicetur Deus: Ego occidam, et ego vivere faciam; percutiam, et ego sanabo, et non est qui de manu mea possit eruere . Percussit carnem, ut anima sanaretur: occidit avaritiam, ut justitiae viveretis. Sic vivificato et sanato, quid sperandum est, nisi ut jam non sit qui vos de manu Dei possit eruere? si tamen evangelicum illud consilium observare non negligitis; Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne deterius aliquid tibi contingat . Qu
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq sacerdotes dei m̃duant᷑ uisti¬
tia: multo utiq decentius. ⁊ dittius
qͣm auro uł serico. S gr̃as deo qui
iam harum rerum in uobis głe tͣnͣ¬
sitorie gło̾sum est oꝑatus contẽp¬
tum̃. dum de anime ꝑicło saluberri¬
mum incussit metum. O mira cir¬
ca nos diuina clementia. Mortem
intentãuit ne infeiret. formidare
uos uoluit quam uos noluit expe¬
riri. Cum hoc fecit. quid effecit. nͥ
ne ur̃a uobis eent cariora qͣm uos:
Inter mẽdullas artium seiuẽbat
acuta febris: ⁊ tardante sũdore cru¬
ciatus uehemens in dies ingraues¬
cebat. Cumq iam foris menbris
frigescentib calor molestissimus
introrsum se colligens exhausta lon¬
gua mnẽdia uist̾a depasc̾e̾t. pallide :¬
interim mortis ante ocłos tristicia
uersabatur. Et ecce tamqͣm de suꝑ¬
nis uox emissa diuinitus insonu¬
erit. Ego sum ego sum qui doleo ñ
te: s iniquitates tuas. Mox u̾o dei
sacerdos ut pauꝑ moreret᷑ sua om¬
nia pauꝑib erogauit. sseperũt su¬

Expanded text:
otes Dei induuntur justitia, et multo utique decentius et ditius, quam auro vel serico. 4. Sed gratias Deo, qui jam harum rerum in vobis gloriae transitoriae gloriosum est operatus contemptum, dum de animae periculo saluberrimum incussit metum. O mira circa vos divina clementia! Mortem intentavit, ne inferret: formidare vos voluit, quam vos noluit experiri. Cum hoc fecit, quid effecit, nisi ne vestra vobis essent chariora quam vos? Inter medullas artuum febris acuta saeviebat, et tardante sudore, cruciatus vehemens in dies ingravescebat. Cumque jam foris membris frigescentibus calor molestissimus introrsum se colligens, exhausta longa inedia viscera depasceret, pallidae interim mortis ante oculos tristis versabatur imago. Et ecce tanquam de supernis vox emissa divinitus insonuerit: Ego sum, ego sum qui deleo, non te, sed iniquitates tuas ; mox ubi sacerdos Dei, ut pauper moreretur, sua omnia pauperibus erogavit, coeperunt su
Abbreviated transcription (Latin):
tur pocor in desidenis anime sue. i
quo qui me beatificat in errorẽ in¬
ducit. s nõ ĩdcirco p̾dicanda ⁊ mul¬
tum cõmendanda nõ erit illius uita
qui dic̾e̾ potest. Uiuo aut̃ iam nõ
laudatur homo in quo iam uiuit
nõ ip̃e s xp̃t. nõ in sua laudat᷑ s in
xp̃i uita. ac ꝑ hoc nõ laudatur con¬
tra sententiam que ꝓhibet hoĩem
laudari inuita fua. Cur deniq dig¬
nus meis laudib nõ eriti quẽ sui
qͦ nominis d̾o laude dignat᷑. dicẽ¬
te dauid. Pauper ⁊ mops laudabt̃
nomen tuum. Laudatur iob qõ s
sua patientꝰ amisit. ⁊ nõ laudabit᷑
ep̃c qui ⁊ libent̾ dimisit. ⁊ liberalit̾
distribuit. Non expestauit mortẽ
qͣndo iam nec dare nec retin̾e̾ ini
sua haberet potestate. quod utiq
multi fatumt. quoꝵ uidelicerte¬
stam̃tum nõ nisi in mortus: con¬
firmatur. s adhuc int̾ spem uite¬

Expanded text:
tur peccator, in desideriis animae suae, in tur peccator, in desideriis animae suae, in quo qui me beatificat, in errorem inducit: sed non idcirco praedicanda, et multum commendanda non erit illius vita, qui dicere potest: Vivo autem jam non laudatur homo in quo jam vivit non ipse, sed Christus, non in sua laudatur sed in Christi vita, ac per hoc non laudatur contra sententiam, quae prohibet hominem laudari in vita sua. 3. Cur denique dignus meis laudibus non erit, quem sui quoque nominis Deus laude dignatur, dicente David: Pauper et inops laudabunt nomen tuum? Laudatur Job, quod sua patienter amisit: et non laudabitur episcopus qui et libenter dimisit, et liberaliter distribuit? Non exspectavit mortem; quando jam nec dare, nec retinere in sua haberet potestate: quod utique multi faciunt, quorum videlicet testamentum nonnisi in mortuis confirmatur: sed adhuc inter spem
Abbreviated transcription (Latin):
Scriptum qͦ est. Quem diligit dñs
corripit. flagellataut̃ omnẽ fili¬
um quem recipit. Flagellatũ ui¬
deo ⁊ emendatum. ⁊ aluid suspicer
qͣm unũ ẽẽ ex filiis: Porro correp¬
toĩs ur̃e clarum satis insigne te¬
nemus: i pãm nũc pauꝑtatẽ ur̃am.
Nobilis re uera titulus pauꝑtatis.
quam sp̃e d̾s ore cõmeñdans ꝓpb̾i¬
amplius: ⁊ reddit illustrem. Scio
me ex scriptura cõmemorasse suꝑiꝰ
nõ eẽ laudandum hominẽ in uita
sua. Uerum quomodo me possum
cobibere a laude illius qui post au¬
rum abire iam desiit. ⁊ sperare cõ¬
tempsit in peccunie thesauris:
De quali nimirũ uiro scriptura
sic loquit᷑. Quis est hic ⁊ lauda¬
bimus eum : fecit enim mirabi¬
ba in uita sua. An fortasse nõ est
quidem laudandus homo inuita
sua que temptatio est suꝑ t̾ram.
nec id̾o tñ laudandus nõ est. cum
mortuus pcc̃o uiuit deo. Uana qͥ¬
dem laua ⁊ seductoria qua lauda¬

Expanded text:
Scriptum quoque est: Quem diligit Dominus Scriptum quoque est: Quem diligit Dominus corripit, flagellat autem omnem filium quem recipit . Flagellatum video et emendatum, et aliud suspicer quam unum esse ex filiis? Porro correctionis vestrae clarum satis insigne tenemus, ipsam nunc paupertatem vestram. Nobilis revera titulus paupertatis, quam ipse Deus ore commendans prophetiamplius, et reddit illustrem. 2. Scio me ex Scriptura commemorasse superius, non esse laudandum hominem in vita sua. Verum quomodo me possum cohibere a laude illius, qui post aurum abire jam desiit, et sperare contempsit in pecuniae thesauris? De quali nimirum viro Scriptura sic loquitur: Quis est hic, et laudabimus eum? fecit 40 enim mirabilia in vita sua . An fortasse non est quidem laudandus homo in vita sua, quae tentatio est super terram, nec ideo tamen laudandus non est, cum mortuus peccato vivit Deo? Vana quidem laus et seductoria, qua lauda
Abbreviated transcription (Latin):
auperi ep̃o pauꝑ albas pau¬
ꝑtatis consequi p̃mium:
qudo est regnum celorum.
Laudarem uos ⁊ iure la udarem si
nõ me reuocaret illa sententia. Ne¬
minẽ laudau̾is in uita sua. Si qui¬
dem rem laude dignam egistis. s
ei laus ascribenda est. a quo acce¬
pistis ⁊ uelle ⁊ ꝑfice̾. qd merto lau¬
daretur. Deum gͦ ꝑ uos ⁊ in uobis
oꝑantem głificamus. qui tantũ
ad hoc in uobis uoluit głificari.
ut ⁊ uos redd̾et głosum. Qui ni¬
mirum cum sit mirabilis in ma¬
iestate sua etiam in scĩs suis glo¬
sus apparere dignatur: ne solus
habeat głam. Ip̃e uempe licet sit
sibi sufficiens ad omnẽ magnifi¬
centiam querit tñ głam ⁊ in scĩs.
nõ ut augeat sibi s ut siuis com¬
inunicet. Nouit aut̃ qui sunt eiꝰ
s nobis nõ facile innotescunt. nͥ
cum ip̃e reuelare dignabitur. Sci¬
mus sane de qualib scriptum esti
In labore hominũ nõ sunt. ⁊ cum
hominib nõ flagellabunt᷑. Et qr¬
at. nichilominꝰ modo cognoscimus.

Expanded text:
auperi episcopo pauper abbas, paupertatis consequi praemium, quod est regnum coelorum. 1. Laudarem vos, et jure laudarem, si non me revocaret illa sententia, Neminem laudaveris in vita sua ; siquidem rem laude dignam egistis: sed ei laus adscribenda est, a quo accepistis et velle, et perficere quod merito laudaretur. Deum ergo per vos, et in vobis operantem glorificamus, qui tantum ad hoc in vobis voluit glorificari, ut et vos redderet gloriosum. Qui nimirum cum sit mirabilis in majestate sua, etiam in sanctis suis gloriosus apparere dignatur, ne solus habeat gloriam. Ipse nempe licet sit sibi sufficiens ad omnem magnificentiam, quaerit tamen gloriam et in sanctis, non ut augeat sibi, sed ut suis communicet. Novit autem qui sunt ejus: sed nobis non facile innotescunt, nisi cum ipse revelare dignabitur. Scimus sane de qualibus scriptum est: In labore hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur . Et qat, nihilominus modo cognoscimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ta manꝰ carnes cerit. hinic textricũ t̾ba
cõmurmurat. N̾ounciat ᷑ int̾im uir ue¬
nire cũ soriis. Ina ad hyrũdinis modũ
lustrat uniũsa penet᷑łia. si thorus rige¬
at. si pauim̃ta uenruerint. si ordiuata
sint peula. si prandiũ p̃paratũ. Respon¬
de queso int̾ ista ubi sit dei cogitatõ. Et
he. felices domus. Ceterum ubi timpa¬
na sonãte. tibia clamicat. lẏra garrit.
eynibala cõcrepant. enus ibi dei timors
parasitꝰ in cõcumeliio głat᷑ ingrediũ¬
tꝰ exposite libidinum uictime. ⁊ cemi¬
itate uestiũ nũde. npudicis ocuł. ĩi¬
g̾erũꝰ. hiꝯ infelix uxor ant letatur ⁊
ꝑte: aut offendit᷑. ⁊ maritꝰ in iuigia.
cõcitat᷑. Hnic discordia: seminariũ
cessitates mariti. correptõ seruuloꝵ. ꝙͦ
a xp̃i cogitatõne ñ auocent᷑: Defeceit
ait scriptura. sare muliebrica. Post
aiu̾edicit deꝰ ad abraham. Om̃ĩa cĩcũge
dixerit tͥ sara. audi uocem eiꝰ. Que nõ

Expanded text:
ta manus carnes terit, hinc textricum turba ta manus carnes terit, hinc textricum turba commurmurat: nuntiatur interim vir venisse cum sociis. Illa ad hirundinis modum lustrat universa penetralia, si torus rigeat, si pavimenta verrerint, si ornata sint pocula, si prandium praeparatum. Responde, quaeso, inter ista ubi sit Dei cogitatio? Et hae felices domus? Caeterum ubi tympana sonant, tibia clamitat, lyra garrit, cymbalum concrepat, quis ibi Dei timor? Parasitus in contumeliis gloriatur: ingrediuntur expositae libidinum victimae, et tenuitate vestium nudae impudicis oculis ingeruntur. His infelix uxor, aut laetatur, et perit: aut offenditur, et maritus in jurgia concitatur. Hinc discordia, seminarium cessitates mariti, correctio servulorum, quam a Dei cogitatione non avocent? Defecerunt, inquit Scriptura, Sarae muliebria : post quod dicitur ad Abraham: Omnia quaecumque dicit tibi Sara, audi vocem ejus . Quae non
Abbreviated transcription (Latin):
Nanique nupta est: cogitat que sũt
nũdi. auoin̾ placeat uiro. Quid
oblatras: clud repugnas: Uas elec
lier. ⁊ iurgo. uide quante felicitatis
sit que ⁊ nomen sexus amniserit.
Uirgo iam mulier nõ uocat᷑. Que ñ
ẽ nupta: cogitat cue sunt dñi. ut
sit sc̃a corpore ⁊ spu uiignus difii¬
tõ scãm esse corꝑe ⁊ spũ: quia nichil ꝓ¬
ficit carnem hałe uirgniera si mente
quis nupserit. Que uero nupta est:
cogitat que sunt mundi quiomꝰ place¬
at iuro. Idem tu putas esse dieb ⁊ noe¬
tib uacare oratõni. uacare ieiumis.
⁊ ad aduentũ mariti expolire faciem
gressini fiangͥe. simulare blanditia:
Illa hoc agit ut curpior pareat. ⁊ natu¬
re boriũ fuscet iiuria: ħ ad specłm pĩ¬
gitꝰ. ⁊ in cõcumeliam aitificio cognat᷑
pulcor esse qmͣ nata est. Inde insantes
garriunt. familia ꝑstrepit. lib̃i ab os¬
eulis. libi ab ore dependent. cõputantur
sũptꝰ. nupendĩa p̾parant᷑. hinc cocͦꝵ accĩc¬

Expanded text:
Nam quae nupta est, cogitat, quae sunt mundi, quomodo placeat viro . Quid oblatras? quid repugnas? Vas electlier, et virgo. Vide quantae felicitatis sit, quae et nomen sexus amiserit. Virgo jam mulier non vocatur. Quae non est nupta, cogitat quae sunt Domini, ut sit sancta corpore et spiritu. Virginis definitio, sanctam esse corpore et spiritu; quia nihil prosit carnem habere virginem, si mente quis nupserit. Quae vero nupta est, cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat viro. Idem tu putas esse diebus et noctibus vacare orationi, vacare jejuniis; et ad adventum mariti expolire faciem, gressum frangere, simulare blanditias? Illa hoc agit, ut turpior appareat, et naturae bonum infuscet injuria. Haec ad speculum pingitur, et in contumeliam artificis conatur pulchrior esse quam nata est. Inde infantes garriunt, familia perstrepit, liberi ab osculis et ab ore dependent, computantur sumptus, impendia praeparantur. Hinc cocorum accinc
Abbreviated transcription (Latin):
ciam. ꝙͣ ip̃e nõ habens. iu fr̃e cart̾io re¬
qͥsisti. Nõ inquani flagito lngue nito¬
nos enĩ soloecissmꝰ ẽ maguꝰ ⁊ uitiuni:
Turpe quid uel narrare uel facere. ad
calcem uemo. ⁊ te cornuta int̾rogatõe
cõcludo. Sic ꝙ cecum agam qiuasi suꝑiꝰ
nichil egerun eodem modo dictos esse
frẽs dm̃i: quo ioseph dictus est pater.
de eo. Et his fimilia que iam enuiu̾aui¬
mus in qͥb parences uocantur. Ac ne
forte de exemplarioꝵ narietate cause¬
ris. qua tibi stultissime ꝑsuasisti grecoᷤᷤ
codices esse falsatos. ad ioħ̾is eu̾ngłiũ
uenio ĩ quo planissime scribit᷑. In uenit
philippus nathanael: ⁊ ait illi. Quenui
scripsit moyses in lege. ⁊ ꝓpħe: mue¬

Expanded text:
tiam; quam ipse non habens, in fratre Craterio retiam; quam ipse non habens, in fratre Craterio requisisti. Non, inquam, flagito linguae nitonos enim soloecismus est magnus et vitium, turpe quid vel narrare, vel facere. Ad calcem venio, et te cornuta interrogatione concludo, sicque tecum agam, quasi superius nihil egerim: Eodem modo dictos esse fratres Domini, quo Joseph dictus est pater, de eo , et his similia, quae jam enumeravimus, in quibus parentes vocantur. Ac ne forte de exemplariorum varietate causeris, quia tibi stultissime persuasisti Graecos codices esse falsatos, ad Joannis Evangelium venio, in quo planissime scribitur: Invenit Philippus Nathanael, et ait illi: Quem scripsit Moyses in Lege, et
Abbreviated transcription (Latin):
tulisti. in exemplũ eĩ quem fabule
fec̃. cum uulgo esset ignotꝰ. ⁊ nichil
boni posset facinons extogitare. quo
nobilis fieret: diaue incendisse tera
sese incendiũ subiecisse. Seicitantibꝰ
ephesi pͥncipibus qͣm ob causam hoc
facere uolusset. respondisse ut cͥa
bñ nõ pot̾am. male om̃ib innoces¬
cerem. ⁊ hoc qͥdem greca narrat hy¬
storia. Tu uero templũ dm̃ci corporis
succendisti. cu cõtaminasti sacͣrium
⁊ soror. ꝓcessisse cõgeriem. Demic
eum uideis uoce sociata dicis. Non¬
ne hic ẽ fabri filius: Nonue ma¬
nõ dicit᷑. Quis ce oro ante hanc blas¬
phenuam nouerat. qͥs dipondii sup¬
piccalat : Consecutꝰ es qd̃ uolebao.
NRobilis es fc̃s in scelere. Ego ip̃e qui
ꝯtͣ te scribo. cum in eadem teeum¬
tecumi urbe ꝯsistam. albus ut an¬
nut. ater ue sit uescio. Pretmit¬
to uitia sermonis. qͥl om̃is liber cuuᷤͤ
scatet. Laceo ridiculosum ꝙordium.
O temꝑa o mores. Non q̃ro elociuen¬

Expanded text:
tulisti, in exemplum ejus quem fabulae tulisti, in exemplum ejus quem fabulae ferunt, cum vulgo esset ignotus, et nihil boni posset facinoris excogitare, quo nobilis fieret, Dianae incendisse templsese incendium subjecisse: sciscitantibus Ephesi principibus, quam ob causam hoc facere voluisset, respondisse: Ut quia bene non poteram, male omnibus innotescerem. Et hoc quidem Graeca narrat historia. Tu vero templum 224 Dominici corporis succendisti, tu contaminasti sanctuariet sororum processisse congeriem. Denique cum Judaeis voce sociata, dicis: Nonne hic est fabri filius? Nonne manon dicitur. Quis, te oro, ante hanc blasphemiam noverat, quis dupondii supputabat? Consecutus es quod volebas, nobilis es factus in scelere. Ego ipse qui contra te scribo, cum in eadem tecum Urbe consistam albus, ut aiunt, aterve sis, nescio. Praetermitto vitia sermonis, quibus omnis liber tuus scatet. Taceo ridiculum exordium. O tempora! o mores! Non quaero eloquen
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ om̃s homines hoc uire suit frẽs.
Bestat gͥ ut uxta suꝑiorem exposi¬
tionem frẽs eos intelligas appellatoᷤᷤ
cognatõne. nõ affcũ gentis pͥuilegio.
ñ natura. quomodo loch abrahe. quo¬
modo iacob labe appellatꝰ est frat̾. quo¬
modo ⁊ filie salphaat accipiunt cler̃
ĩt̾ fratres suos. quomodo ⁊ ip̃e abra¬
ham saram sororem suam habuit u¬
xorem. Et enun ait. Uere soror mea
ẽ de patre. s nõ de uiatre. id fratͥs ÷
filia nõ sororis. alioquim. qͣle ẽ ut a¬
brahani uir iustꝰ patͥs sui filiam con¬
iugem sumpserit. cũ in pͥmis hõinib
ꝓpt̾ auriũ sc̃tatem. id ip̃m scripcura
ũ nominet malens intelligi qͣ ꝓfr̃s
de matre sua. ⁊ uid̾it t᷑pitudinem il¬
brium est. ext̾iiuabuntur cora fili
is̃ gei̾s sui. curpitudineni sororis
sue detexit. p̾catũ suum recipient:
Imꝑitissime hominum ista nõ leg̾as.
⁊ toto scripturaꝵ pelago delicto. ad in¬
iuriam uͥginis cuam rabiaem con¬

Expanded text:
liter omnes homines hoc jure sint fratres. Restat igitur, ut juxta superiorem expositionem fratres eos intelligas appellatos, cognatione, non affectu; non gentis privilegio, non natura. Quomodo Lot Abrahae, quomodo Jacob Laban est appellatus frater, quomodo et filiae Salphaad accipiunt Clerum inter fratres suos, quomodo et Abraham ipse Saram sororem suam habuit uxorem. Etenim ait, Vere soror mea est de patre, sed non de matre , id est, fratris est filia, non sororis. Alioqui quale est, ut Abraham vir justus, patris sui filiam conjugem sumpserit, cum in primis hominibus propter aurium sanctitatem idipsum Scriptura non nominet, malens intelligi, quam prode matre sua, et viderit turpitudinem robrium est: etis generis sui. Turpitudinem sororis suae detexit, peccatum suum recipiet . 16. Imperitissime hominum, ista non legeras, et toto Scripturarum pelago derelicto, ad injuriam Virginis tuam rabiem con
Abbreviated transcription (Latin):
ueniri. s que uxores esse desierint. que
in ip̃a necessitate cõiugii nutant᷑ nir¬
ginũ castitatem. Hoc ẽ qd̾ apłs breuit̾¬
que sũt minidi quomͦ placeat uiro: no¬
bis suꝑ hoc campũ intelligentie relin¬
quens. Neq tam̃ alicui necessitateni
imponit. aut la queũ. s id cd̾ honestũ
est suadet: uolens om̃s esse sicut se¬
ipru. Et ꝙꝙͣ qͣm de uirginitate p̃ceptum
non habeat. quia ultͣ homines ẽ. et
qiuodam mͦ. impu̾denti ꝯ erat. adu̾sus
naturam cogere. alio ꝙ modo dicere.
nolo ues esse qd̾ angłi sunt: unde ⁊ uͥ¬
go maioris mercedis est. dũ id cõptẽp¬

Expanded text:
veniri; sed quae uxores esse desierint, quae in ipsa necessitate conjugii virginum imitentur castitatem. Hoc est, quod Apostquae sunt mundi, quomodo placeat viro : nobis super hoc campum intelligentiae derelinquens. Neque tamen alicui necessitatem imponit aut laqueum, sed id quod honestum est, suadet, volens omnes esse sicut seipsum. Et quamquam de virginitate praeceptum Domini non habeat: quia ultra homines est; et quodammodo impudentis erat, adversum naturam cogere, alioque modo dicere, Volo vos esse, quod Angeli sunt: unde et virgo majoris est mercedis, dum id conte
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmorando uolumen extend̾e̾. In illud
nũc iinpetũ facio. in quo cu urgini¬
tatem ⁊ nuptias cõparando. disertus
esse uoluisti. Risimꝰ in te ꝓu̾biũ: came¬
lũ uidimꝰ saltitantem. Dicis. Nũquid
meliores sũt uͥgines. abrabam. ysaat.
⁊ iacob. qͥ habuere cõiugia: Nũquid
nõ cotidie dei manib ꝑuuli fingũtur
ĩ uentͥb. ut nu̾co erubesc̾e debeamus
mariam nupsisse post partũ: Qd si
hoc illis curꝑe uidetł. suꝑest ut non
credant etiam deũ ꝑ genitalia uͥginiᷤᷤ
nacũ. Turpiꝰ est em̃ iuxta eos. deum
uiro suo nupsisse post ꝑtũ. Iũge si libet
alias nature contumelias. Nouem mẽ¬
sib uter̃ insolescentẽ. fastidia. partum.
Ingerant᷑ dura p̃sepia uagitꝰ ꝑuulli.
Octaue diei cutũcisio. tẽpus pͣgatõmͤ
ut ꝓbetͫ ninũdus. Nõ erulescimus.¬
ñ sllem᷑. Mͣto sunt humiliora que ꝑ
me passus est: tanco illi plus debeo.
Et cum om̃ia replicau̾is nichil c̾ce

Expanded text:
immorando, volumen extendere. 226 18. In illud immorando, volumen extendere. 226 18. In illud nunc impetum facio, in quo tu virginitatem et nuptias comparando, disertus esse voluisti. Risimus in te proverbium, Camelum vidimus saltitantem. Dicis: « Numquid meliores sunt virgines Abraham, Isaac, et Jacob, qui habuere conjugia? Numquid non quotidie Dei manibus, parvuli finguntur in ventribus, ut merito erubescere debeamus, Mariam nupsisse post partum? Quod si hoc illis turpe videtur, superest ut non credant, etiam Deum per genitalia virginis natum. Turpius est enim juxta eos, Deum suo viro nupsisse post partum. » Junge si libet et alias naturae contumelias, novem mensibus uterum insolescentem, fastidia, partum, Ingerantur dura praesepia, vagitus parvuli, octavae diei circumcisio, tempus purgationis, ut probetur immundus. Non erunon silemus. Quanto sunt humiliora quae pro me passus est, tanto illi plus debeo. Et cum omnia replicaveris, nihil cruce
Abbreviated transcription (Latin):
lãad. Et cuin ydola que rachel occul¬
cabat q̃sita nõ inuenisset in saremis:
respondit iacob. ⁊ dixit ad labau. Que
culpa mea ẽ. ⁊ qđ delictũ meũ qd̾ ꝑse¬
cutꝰ es me. ⁊ cͥla scrutatꝰ es oĩa uasa iue¬
a: Quid inuenisti de om̃ub reb cuis:
tũc fuerint in p̃senti. Psau c̾te frat̾
bris inserta diumis. S ue longum fa¬
ciam: ad extreiam diuisionis ꝑtem
reu̾tar. id ⁊ affectu frẽs dici. qͥ ui duo
scindit᷑. in sp̃ũale. ⁊ in cõmune. In sp̃ũ¬
hõmes ex uno patre nati. pari inter
nos germanitate cõiungim᷑. Dicite ait
hiis qͥ oderunt nos. lres nr̃i uos estis.
Et apłs ad cͥorincios. Si cͥis fr̃. noĩa tur
formcator. aut auarꝰ. aut ydolis ser¬
uiens. aut maledictꝰ. aut ebriosus.
aut rapax. cum eiꝰ modi nͨ cibũ sum̾e
⁊ cet̾a hiis simłia. Int̾rogo nũc iuxta
quem modũ fr̃s dñ in euͣngłio incel¬
ligas appellari. huixta naturam: Sed

Expanded text:
laad. Et cum idola quae Rachel occullaad. Et cum idola quae Rachel occultabat quaesita non invenisset in sarcinis, respondit Jacob, et dixit ad Laban: Quae culpa mea est, et quod delictum meum, quod persecutus es me? et quare scrutatus es omnia vasa mea? Quid invenisti de omnibus tuis? tunc fuerant in praesenti. Esau certe frater bris inserta divinis. Sed ne longum faciam, ad extremam divisionis partem revertar, id est, et affectu fratres dici, qui in duo scinditur, in spiritale et in commune. In spirines ex uno patre nati, pari inter nos germanitate conjungimur. Dicite, ait, his qui oderunt vos, fratres nostri estis . Et Apostolus ad Corinthios: Si quis frater nominatur fornicator, aut avarus, aut idolis serviens, aut maledicus, aut ebriosus, aut rapax, cum ejusmodi nec cibum sumere , et caetera his similia. Interrogo nunc, juxta quem modum fratres Domini in Evangelio intelligas appellari. Juxta naturam? Sed
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ est loch frat̾ sius num̾auit ĩnaculos
trecentos decem ⁊ octo. Et cũ cedem noct᷑m
ĩpetꝰ descripssisset: abiecit. Et reduxit
reudeauit. Sufficiebant ħ ad ea qe dixi¬
mus a planda. S ne in aliciuo cauillenᷤ
⁊ ce q̃s lubric̾ anguis euoluas. testimoni¬
o strrigendus es uĩculis. ne ciuerulus
sibiles. ⁊ ce dicas magis arguiñtacõib
tortuosis qͣm scripturaꝵ ueritate su¬
ꝑatũ. Iacob ysaac filiuo ⁊ rebecte. cum
frĩs msidias metuens mesopotamiam
ꝑrexisset. accessit ⁊ reuoluit lapidem
de ore putei. ⁊ adaqͣuit oues laban fra¬
tͥs matris sue. ⁊ osculatꝰ ÷ iacob rachel.
Et exclamans uoce sua ploraint ⁊ ĩ¬
dicauit. rachel qͥa frat̾ est patͥs eius
⁊ qͥa lilius rebecce est. Pece hic eadein
lege qiua supra: fr̃ sororis filiꝰ appellat᷑.
Et iterũ. Dixit aũ abraham ad iacob.
Qm̃ fr̃ meus es nõ seriues iuͥ gratis.
Dic mͥ que sit m̾ces tua. Ex pletis ita
iuginti annis. cum ignorante socero

Expanded text:
frater suus, numeravit vernaculos suos trecentos decem et octo . Et cum caedem nocturni impetu descripsisset, adjecit: Et reduxit revocavit . Sufficiebant haec ad ea quae diximus approbanda. Sed ne in aliquo cavilleris, et te quasi lubricus anguis evolvas, testimoniorum stringendus es vinculis, ne querulus sibiles, et dicas, te magis argumentationibus tortuosis, quam Scripturarum veritate superatum. Jacob, Isaac filius ac Rebeccae, cum fratris insidias metuens, Mesopotamiam perrexisset, accessit et devolvit lapidem ab ore putei, et adaquavit oves Laban fratris matris suae . Et osculatus est Jacob Rachel, et exclamans voce sua, ploravit, et indicavit Rachel, quia frater est patris ejus, et quia filius Rebeccae est . Ecce et hic eadem lege qua supra, frater, sororis filius appellatur. Et iterum: Dixit autem Laban ad Jacob: Quoniam frater meus es, non servies mihi gratis . Dic mihi, quae sit merces tua. Expletis itaque viginti annis, cum ignorante socero,
Abbreviated transcription (Latin):
Si enĩ ĩ uirũ scm̃ formcatõ nõ cadit.
⁊ aliam euni uxurem habiisse nõ scͥ¬
bit᷑. marie autem quando putatus÷
habuisse custos fuit pocius cxͣ mari¬
tꝰ: relincͥitur uirginem eium man¬
sisse cum maria. qui pat̾ dñĩ meruit
appellari. ¶Et quia de comꝑatõne
iurginitatis ⁊ nuptiaꝵ sum aliqua
dicturꝰ: obsecro lecturos ne me pu¬
dent nptiis detxisse ni uirginm
laude. ⁊ aliceͣ fecisse distanciam incer
scõs ueteris cestamenti ⁊ noui id
int̾ eos qͥ habuere cõiugia. ⁊ hos qͥ a
cõplexũ mulier̃ penitꝰ recesserirnt.
uerũ ꝓ conditõne cemꝑm alie eos
tõ fubiacuisse sencencie. ⁊ ale nos
ĩ ciuos fines scłoꝵ deuenerũt. C diu
lex ala ꝑmansit. crescite ⁊ młtiplica¬
niini. ⁊ replete t̾rani ⁊ maledicta ste¬
rilio que nõ fecit seiũ in isrł. nubelũt

Expanded text:
m fornicatio non cadit, et aliam eum uxorem habuisse non scribitur: Mariae autem, quam putatus est habuisse, custos potius fuit, quam maritus: relinquitur, virginem eum mansisse cum Maria, qui pater Domini meruit appellari. 20. Et quia de comparatione virginitatis et nuptiarum sum aliqua dicturus, obsecro lecturos ne me putent nuptiis detraxisse in virginum laude, et aliquam fecisse distantiam inter sanctos veteris Testamenti et novi, id est, inter eos qui habuere conjugia, et hos qui a complexu mulierum penitus recesserunt, verum pro conditione temporum alii eos tunc subjacuisse sententiae, et alii nos, in quos fines saeculorum decurrerunt. Quamdiu lex illa permansit: Crescite, et multiplicamini, et replete terram ; et, Maledicta sterilis, quae non parit semen in Israel , nubebant
Abbreviated transcription (Latin):
ad detͣctionem uite mnȩe. ⁊ ad male¬
dcã cõuerti. solent enĩ hoc ⁊ muliercłe
facere que uictorib dm̃a male optãt
iu angłiꝯ: illud dico p̃uenienꝰ. głie
mͥ fore tua cõutia. cun eodem quo
marie de txisti ore. ne la ceres. ⁊ ca¬
mnã facũdiam seruꝰ dñi ꝑit̾ exꝑia

Expanded text:
ad detractionem vitae meae et ad malead detractionem vitae meae et ad maledicta converti solent enim hoc et mulierculae facere, quae victoribus dominis male optant in angulis, illud dico praeveniens, gloriae mihi fore tua convicia, cum eodem quo Mariae detraxisti, ore me laceres, et caninam facundiam servus Domini pa
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ do canꝙͣ miscd̾iam consecutꝰ a do¬
nimo ut sim fidelis. Estuno hor g ͦ bo¬
nũ esse ꝓpt̾ instantẽ necessitatem: qͥa
boñ est homini sic esse. Que est illa
necessitas : ue p̃gnantib ⁊ nutͥenti¬
b ĩ illa die. It̃o silua succrescit ut
postea recidatᷤ. Ideo ager seritur ut
metatur. lam plenꝰ ẽ orbiꝰ. t̾ra nos ñ
capit. Cocidie bella secant. morbi sub¬
thunt. Naufragia absorbent. ⁊ nichi¬
lonimus de t̾renis litigamus. De l
nu̾o sunt illi qui agnũ secunt᷑ qui
uestimenta sua nõ coinqͥnauerunt.
urgmes enim ꝑmanserunt. Obser¬
ua cid̾ significet comqͥnauerunt.
Ego nõ audeo exponere: ne heluidius
calumꝑniet᷑. Qd̾ autẽ ais uͥgmes
dico. esse in hua ⁊ adult᷑as. Et quo
magis mireris: cłicos esse cauponeᷤ.¬
⁊ niui monachos impudicos. S cͥs
statim nõ iutelligat. nͨ tab̾uariam
gniem ueniam que mstitoriaꝰ exer¬
cet arteꝯ: nescio an corꝑe. scio qud̃
ti sumꝰ. ⁊ in morẽ declamatorũ pau

Expanded text:
a Domino, ut sim fidelis. Existimo ergo hoc bonum esse propter instantem necessitatem; quia bonum est homini sic esse. Quae est ista necessitas? Vae praegnantibus et nutrientibus in illa die . Ideo silva succrescit, ut postea recidatur. Ideo ager seritur, ut metatur. Jam plenus est orbis, terra nos non capit. Quotidie bella 230 nos secant, morbi subtrahunt, naufragia absorbent, et nihilominus de terminis litigamus? De hoc numero sunt illi, qui Agnum sequuntur , qui vestimenta sua non coinquinaverunt, virgines enim permanserunt. Observa quid significet, coinquinaverunt. Ego non audeo exponere, ne Helvidius calumnietur. Quod autem ais quasdam dico, esse in his et adulteras, et, quo magis mireris, clericos esse caupones, et monachos impudicos. Sed quis non statim intelligat, nec tabernariam rginem veniam: quae institorias exercet artes, nescio an corpore, quod ti sumus, et in morem declamatorum, pau
Abbreviated transcription (Latin):
timo anno dimites eũ lib̾um absce.
Et meodem. sonstituendo constitues
suꝑ te pͥncipem quem eligerit domi¬
nus deus cuus. eum qͥ de frĩb cuis
sit. Non em̃ pot̾is constituere suꝑ ce
negligas ea. s reu̾sione reducet ea
colliges ea ĩtͣ domũ tuam. ⁊ erũt tecũ
donec q̃rat ea frat᷑ cuus. ⁊ reddes ei. Itẽ
apłs paulus. optabam inquit ip̃e ego a¬
tis iueis scd̾m carn̾em qͥ sunt ifrłite.
Porio cognatõne frẽs uocant ᷑ qui sũt
de una familia id patͥa. quas latini
pat̾nitates intp̃tantur. cum ex ina
radice młta generis tba diffunditur.
ut in genesi. Dixit aucem abraham
ad loch. non sit rixa int̾ me ⁊ te. ⁊ ĩt̾
sumꝰ. Ibi ꝙ. Et elegit sibi loch iordanis
⁊ discesserũt un̾qͥsꝙ a frẽ suo. Et cer¬
te loch nõ ẽ fr̃ abrahe. s filiꝰ frĩs eius
aram. Tisara cͥꝑpe genant abraham ⁊ na¬
chor ⁊ aram. ⁊ airani genuit loch. Et tͦ¬

Expanded text:
timo anno dimittes eum liberum abs te . timo anno dimittes eum liberum abs te . Et in eodem: Constituendo constitues super te principem, quem elegerit Dominus Deus tuus, eum qui ex fratribus tuis sit. Non enim poteris constituere super te negligas ea: Reversione reduces ea colliges ea intra domum tuam: et erunt tecum donec quaerat ea frater tuus, et reddes ei . Et Apostolus Paulus, Optabam, inquit, ego ipse ati mei secundum carnem qui sunt israelitae . 9. Porro cognatione fratres vocantur qui sunt de una familia, id est, patria, quas Latini paternitates interpretantur, cum ex una radice multa 445 generis turba diffunditur, ut in Genesi dixit Abraham ad Loth: Non sit rixa inter me, et te, et inter sumus. Ibique, et elegit sibi Lot regionem et discesserunt unusquisque a fratre suo . Et certe Lot non est frater Abrahae, sed filius fratris ejus Aram. Thara quippe genuit Abraham et Nachor et Aram: