comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adhiic timore alligari oportebat: & ꝑ filiũ suum
maiora popło. quẽ caritate iã lib̾ari conuenerat.
Cũ autẽ minora minoribꝰ. maiora maioribus
dant᷑: ab eo dant᷑ qͥ solus nouit congruentẽ suis
tẽporib generi humano exhibere medicinã Nec
mirũ ÷ qđ dant᷑ p̾cepta maiora ꝓpt̾ regnũ celo¬
docendis tantis rebus idoneo docet᷑ in monte.
Sedens autẽ docet: qđ ꝑtinet ad dignitatẽ ma¬
gisterii. Et accedunt ad eũ discipłi eius. ut audi¬
endis illiꝰ u̾bis. hi e̾e̾nt etiã corpore uiciniores:
qͥ p̾ceptis implendis etiã animo. ꝓpinquabaNt.
Aperit os suũ: & docet eos dicens. Ista circũlocutio qua
scribit᷑ & aꝑiens os suũ. fortassis ipsa mora cõmendat
aliquanto longiorẽ futurũ ẽẽ sermonẽ : nͥ forte ñ ua¬
cat qđ nc̃ cũ dictũ : aꝑuisse os suũ: qđ ipse in lege
ueteri aꝑire soleret ora ꝓpħarũ. Quid ergo dicit:

Expanded text:
timore adhuc alligari oportebat, et per filium suum timore adhuc alligari oportebat, et per filium suum maiora populo, quem caritate iara liberari convenerat.Cum autem minora minoribus, majora majoribus dantur, ab eo dantur qui solus novit congruentem suis temporibus generi humano exhibere medicinam. Nec mirum est quod dantur praecepta majora propter regnum coelodocendis tantis rebus idoneo, locetur in monte. Sedens autem docet, quod pertinet ad dignitatem magisterii: et accedunt ad eum discipuli ejus, ut audiendis illius verbis hi essent etiam corpore viciniores, qui praeceptis adimplendis etiam animo propinquabant. Et aperiens os suum, docebat eos, dicens. Ista circumlocutio qua scribitur, Et aperiens os suum, fortassis ipsa mora commendat aliquanto longiorem futurum esse sermonem: nisi forte non vacet quod nunc eum dictum est aperuisse os suum, quod ipse in Lege veteri aperire soleret ora Prophetarum. 3. Quid ergo dicit?
Abbreviated transcription (Latin):
uia. uenert̃ flumina. flauert̃ uenti. & offendert̃
in domũ illã. & cecidit: & facta ÷ ruina eiꝰ magna
Cum gͦ ñ dixit. qͥ audit u̾ba mea tantũ. s addidit
dicens. qͥ audit uerba mea hȩc : satis ut arbitror
significauit. hȩc u̾ba que in monte locutꝰ est.
tam ꝑfecte uistruere uitã eoꝵ qͥ uoluerint scđm
ea uiuere. ut merito cõparent᷑. edificanti suꝑ petiã.
hoc dixi: ut appareat. istũ sermonẽ om̃ib p̾ceptis
quib xp̃iana uita informat᷑. esse ꝑfectũ. Nã de hoc
nis initiũ: sic asumitur. Cum uidisset aut̃ tħc
turbas multas: ascendit in montẽ. Et cũ sedisset.
accessert̃ ad eũ discipłi eiꝰ. Et aꝑiens os suũ: do¬
cebat eos dicens. Si querit᷑ qͥd significat mons.
bene intelligit᷑ significare maiora p̾cepta iusticie.
qͥa minora erant quȩ iudeis data st̃. Unus tam̃ ds̃¬
ꝑ scõs ꝓpħas & famulos suos scđ̾m ordinatissimã dis¬
tributionẽ tẽpoꝵ. dedit minora p̾cepta popło. quẽ

Expanded text:
enti, et offenderunt in domum illam, et cecidit; et facta est ruina ejus magna. » Cum ergo non dixit, qui audit verba mea tantum, sed addidit dicens, qui audit verba mea haec; satis, ut arbitror, significavit, haec verba quae in monte locutus est, tam perfecte instruere vitam eorum qui voluerint secundum ea vivere, ut merito comparentur aedificanti super petram. Hoc dixi, ut appareat istum sermonem omnibus praeceptis quibus christiana vita informatur, esse perfectum: nam de hoc nis initium sic assumitur: Cum vidisset autem turbas multas, ascendit in montem, et cum sedisset, accesserunt ad eum discipuli ejus; et aperiens os suum docebat eos, dicbene intelligitur significare majora praecepta justitiae, quia minora erant, quae Judaeis data sunt. Unus tamen D prophetas et famulos suos secundum ordinatissimam distributionem temporum dedit minora praecepta populo, quem
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ipsi filii dĩ uocabunt᷑. Et ista qͥdẽ in hac uita
posit̃ cõpleri: sic̃ cõpleta ẽẽ in apłis credimꝰ. Nã
illa om̃imoda in angłicã formã mutatio que pꝰ
hanc uitã ꝓmutit᷑: nullis u̾bis exponi potest:
Beati gͦ qͥ ꝑsecutionẽ patiunt᷑ ꝓpt̾ iusticiã: qm̃¬

Expanded text:
t: Et ista quidem in hac vita possunt compleri: sicut completa esse in apostolis credimus. Nam illa omnimoda in angelicam formam mutatio, quae post hanc vitam promittitur, nullis verbis exponi potest. Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam, q
Abbreviated transcription (Latin):
bus obscurat & tegit. Suꝑ candelabrũ autẽ: qui¬
corpꝰ suũ ministerio dĩ subicit. ut suꝑior sit p̾dica¬
tio ueritatis. & inferior seruitꝰ corporis: ꝑ ipsam
tam̃ corporis seruitutẽ excelsior luceat doctrina:
quȩ ꝑ offitia corporalia id ÷ ꝑ uocẽ & linguã ⁊ ce¬
terls corporis motus. in bonis oꝑib insinuat᷑ dis¬
centib Suꝑ candelabrũ gͦ ponit lucernã: cũ dicit

Expanded text:
bus obscurat et tegit. Sed super candelabrum. Super bus obscurat et tegit. Sed super candelabrum. Super ior sit praedicatio veritatis, inferior servitus corporis, per ipsam tamen corporis virtutem excellentior luceat doctrina, quae per officia corporalia, id est, per vocem, et linguam, et caeteros corporis motus, in bonis operibus insinuatur discentibus. Super candelabrum ergo lucernam posuit
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ insignẽ magnãq iusticiã : ꝗ significat etiã ipse
mons in quo disputat dñs. Neq accendt̾ lucernã. &
ponunt eã sub modio. Qͥd putamꝰ ita ẽẽ dictũ sub
modio. ut occultatio tantũ luc̾ne accipienda sit. tãꝗͣ
si dic̾et. nemo accendit luc̾nã & occultat illã: an
aliqͥd etiã modius significat: ut hoc sit ponere lu¬
cernã sub modio. suꝑiora fac̾e corporis cõmoda: quã
p̾dicationẽ ueritatis. ut ideo qͥsq ueritatẽ ñ pre¬
dicet: dũ timet ne aliqͥd in reb corporalib & tẽ¬
poralib molestie pariat᷑. Et bene modiꝰ dicit᷑. sue
ꝓpt̾ retributionẽ m̃sure. qr ea qͥsq recipit quȩ
gessit in corpore: ut illic inqͥt apłs recipiat unuᷤ¬
quisq quȩ gessit in corpore: & tãꝗͣ de hoc modio
ant᷑ & transeunt. ꝗͣ fortas se significat modius:
enĩ ad m̃surã dat ds̃ spm̃. Sub modio gͦ lucernã
ponit: quisqͥs lucẽ doctrine bone cõmodis teporali¬

Expanded text:
 insignem magnamque justitiam, quam significat etiam ipse mons in quo disputat Dominus. Neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio. Quid putamus? ita esse dictum sub modio, ut occultatio tantum lucernae accipienda sit, tanquam si diceret, Nemo accendit lucernam, et occultat illam? an aliquid etiam modius significat, ut hoc sit ponere lucernam sub modio, superiora facere corporis commoda, quam praedicationem veritatis; ut ideo quisque veritatem non praedicet, dum timet ne aliquid in rebus corporalibus et temporalibus molestiae patiatur? Et bene modius dicitur, sive propter retributionem mensurae, quia ea quisque recipit quae gessit in corpore, ut illic, inquit Apostolus, recipiat unusquisque quae gessit in corpore : et tanquam de hoc modio antur et transeunt, quam fortasse significat modius; enim ad mensuram dat Deus spiritum . Sub modio ergo lucernam ponit, quisquis lucem bonae doctrinae commodis temporali
Abbreviated transcription (Latin):
iuncti teneant᷑: quȩ tãꝗͣ bona & utilia ignoran¬
tes appetiert̃. de quib hic dr̃. beati qͥ lugent.
Fortitudo congruit esurientib & sitientib. La¬
borant enĩ desiderantes gaudiũ de ueris boniᷤ
& amorẽ a t̾renis & corporalib au̾tere cupienteᷤ.
de qͥb hic dr̃. beati qͥ esuriunt ⁊ sitiunt iusticiã.
Consiliũ congruit misericordib. Hoc enĩ unũ reme¬
diũ ÷ de tantis malis euadendi. ut dimtitamꝰ sicut
nob dimuti uolumꝰ: & adiuemꝰ in quo possumꝰ alioᷤ
sic̃ & nos in quo ñ possumꝰ cupimꝰ adiuuari: de

Expanded text:
vincti teneantur, quae tanquam bona et utilia ignoranvincti teneantur, quae tanquam bona et utilia ignorantes appetierunt. De quibus hic dicitur: Beati qui lugent. Fortitudo congruit esurientibus, et sitientibus, laborant enim desiderantes gaudium de veris bonis et amorem a terrenis et corporalibus avertere cupientes. De quibus hic dicitur: Beati qui eConsilium congruit misericordibus. Hoc enim unum remedium est de tantis malis evadendi, ut dimittamus, sicut et nobis dimitti volumus, et adjuvemus in quo possimus alios, sicut et nos in quo non possumus cupim
Abbreviated transcription (Latin):
sũ exordiens. ludet᷑ gͦ mͥ etiã septi formis oꝑatio
sp̃s scĩ. de qua eͥsayas loquit᷑. his gradib sententiis¬
q congruere: s int̾est ordinis. Nã ibi enumera¬
tio ab excellentiorib cepit: hic uͦ ab inferiorib. Ibi
nãq incipit a sapientia. & desinit ad timorẽ dei :
s initiũ sapientie timor dñi est. Qua ꝓpt̾ si gra-¬
datim tãꝗͣ ascendentes numeremꝰ: primꝰ ibi ÷ timor
dei. scd̃a pietas. t̾cia scientia. quarta fortitudo. qͥntũ
consiliũ. sextus intellectus. septima sapientia. Timor
dei congruit humilib. de qͥb hic dr̃. beati paꝑes
saꝑe.s time: id ÷ noli extolli. Pietas congruit mi
tibus. Qui enĩ pie querit. honorat scãm scͥpturã
& ñ rep̾hendit qđ ñdũ intelligit: & ꝓpt̾ea ñ re¬
sistit. qđ ÷ mitẽ esse: unde hic dr̃. beati miteᷤ. qm̃
ipsi hereditate possidebt̃ t̾rã. Scientia congruit
lugentibꝰ. qͥ iã cognouer̃t in scͥpturis. qͥb malis

Expanded text:
septiformis operatio Spiritus sancti, de qua Isaias loquitur , his gradibus sententiisque congruere. Sed interest ordinis: nam ibi enumeratio ab excellentioribus coepit, hic vero ab inferioribus. Ibi namque incipit a sapientia, et desinit ad timorem Dei: sed initium sapientiae timor Domini est. Quapropter si gradatim tanquam ascendentes numeremus, primus ibi est timor Dei, secunda pietas, tertia scientia, quarta fortitudo, quintum consilium, sextus intellectus, septima sapientia. Timor Desapere, sed time , id est noli extolli. Idem in lirit, honorat sanctam Scripturam, et non reprehendit quod nondum intelligit, et propterea non resistit, quod est mitem esse; unde hic dicitur: Beati mites, quoniam ipsi haereditate possidebunt terram. Scientia congruit lugentibus, qui jam cognoverunt in Scripturis quibus malis
Abbreviated transcription (Latin):
congruit mundis corde: tãꝗͣ purgato ocło qͦ cerni
possit qđ corporeus ocłs ñ uidit. nec auris audiuit
nec in cor hominis ascendit: de qͥb hic dr̃. beati
mundi cordes & reliqͣ. Sapientia congruit pacifi¬
cis in qͥb iã ordinata st̃ oĩa: nullusq motꝰ ad u̾s
rationẽ rebellis ẽ: s cuncta obtẽꝑant spiritui
hominis. cũ & iꝑ se obtẽꝑet deo de qiuib hic dicit᷑.
beati pacifici. linũ autẽ p̾miũ qđ ÷ regnũ cȩloꝵ:¬
ꝓhis gradib uãrie nominatũ ẽ. In pͥmo sicut

Expanded text:
congruit mundis corde, tanquam purgato oculo quo cerni possit quod corporeus oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit. De quibus hic dicitur: Beati mundi corde, et reliq. Sapientia congruit pacificis, in quibus ordinata sunt omnia, nullusque motus adversus rationem rebellis est, sed cuncta obtemperant spiritui hominis, cum ipse obtemperat Deo. De quibus dicitur hic: Beati pacifici. Unum autem praemium, quod est regnum chis gradibus varie nominatum est. In primo, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ȩuangłio scam matheũ legimus.
si quis pie sobrieq considerauerit:
puto qđ inueniet in eo quantũ
ad mores optimos ꝑtinet. ꝑfectũ
uite xp̃iane modũ. Quod polliceri ñ temere aude¬
mus: s ex ipsis eiusdẽ dñi uerbis conicienteᷤ. nam
sic ipse sermo concludit᷑ ut appareat in eo p̾cepta
ẽẽ om̃ia quȩ ad informandã uitã ꝑtinent: sic enĩ¬
ipse dicit. om̃is gͦ qui audit u̾ba mea hȩc & facit
ea. ũmnilabo eũ uiro sapienti. qͥ edificauit domum

Expanded text:
Evangelio secundum Matthaeum legimus, si quis pie sobrieque consideraverit, puto quod inveniet in eo, quantum ad mores optimos pertinet, perfectum vitae christianae modum: quod polliceri non temere audemus, sed ex ipsis ejusdem Domini verbis conjicientes. Nam sic ipse sermo concluditur, ut appareat in eo praecepta esse omnia quae ad informandam vitam pertinent. Sic enim dicit: « Omnis ergo qui audit verba mea haec et facit ea, similabo eum viro sapienti qui aedific
Abbreviated transcription (Latin):
cłator ocudit.  tu quando dicis occide inimi¬
cũ in eũ. te facit udicem: ⁊ dm̃ queris ẽẽ tortorẽ
Respondet tͥ ⁊ os. lion ero prorsꝰ ñ ero peccatori
tortor s lib̾ ator: qr nolo inortẽ peccatoris. s ut
ꝯũtatur ⁊ uiuat. llã si uoluntatẽ tuã hab̾em:
te priꝰ occiderẽ. Antequã inuitatꝰ uenires ñ me
N meũ nom̃ de terra delere uoluisti: Nme in
p̾ceptis uł ĩ seruis meis contẽpsisti: Si tunc te
occidissẽ inimicũ. quẽ mͦ facerẽ amicũ : Qͥd
gͦ male orando doces mne. qͦd ñ feci in te : Iimo
ergo dic̃ tͥ ds̃. Doceã te: ut imiteris me. In cru¬
cẽ pendens diri. Pat̾ ignosce ilł: qr nesciunt
quid faciunt. Docui hoc milites meos: docui

Expanded text:
tortor occidit. Et tu quando dicis, Occide inimicum meum, te facis judicem, et Deum quaeris esse tortorem. Respondet tibi Deus: Non ero prorsus, non ero peccatoris tortor, sed liberator; quia nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur, et vivat . Nam si voluntatem tuam haberem, te prius occiderem, antequam invitatus venires. Nonne me nomen meum de terra delere voluisti? Nonne me in praeceptis vel in servis meis contempsisti? Si tunc te occidissem inimicum, quem modo facerem amicum? Quid ergo male orando doces me, quod non feci in te? Imo ego, dicit tibi Deus, doceam te ut imiteris me. In cruce pendens dixi, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. Docui hoc milites meos, docui
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicator. Dicã płemꝰ: dicã aꝑtiꝰ. Elisus ẽ filiꝰ ꝑdi¬
tionis: erectus ẽ uas electionis. Ulisꝰ ẽ saulus:
erectus ẽ paulus. Nlã si martir stepħs ñ sic orass
dñs dicit. diligite inimicos ur̃os: ꝙr diligendũ
inimicũ facis amicũ. S contͣ tanta ⁊ talla ħ. tu
qͥs es qui ñ diligis: figis genu. collidis frontẽ
in t̃rã ⁊ dicis. O si moriac inimicꝰ m̃s. Ds̃ siquid
te ꝓmerui: occide inimicũ meũ. & utiq tuqͥ
oras ut ho moriat᷑: malꝰ oras contra malum: &
facti estis duo mali. Ille male agendo: tu male

Expanded text:
praedicator. Dicam planius, dicam apertius: elisus est filius perditionis, erectus est vas electionis: elisus est Saulus, erectus est Paulus . Nam si martyr Stephanus non sic orasset, Dominus dicit, Diligite inimicos vestros: quia diligendo inimicum, facis amicum. Sed contra tanta et talia haec, tu quis es qui non diligis? Figis genu, collidis frontem in terram, et dicis: O si moriatur inimicus meus! Deus, si quid a te promerui, occide inimicum meum. Et utique tu qui oras ut homo moriatur, malus oras contra malum, et facti estis duo mali: ille male agendo, tu male
Abbreviated transcription (Latin):
appetat᷑. & qͥħ facit alt̾i: nicħ ÷ qd̾ sic nollet pati. Alia mala
solent hoĩes patient̃ exciꝑe. hoc aũ nescio utrũ umqͣm in¬
ueniri possint qͥ tolerabilit̾ ferant. Oq̃. densas tenebras

Expanded text:
appetatur; et qui hoc facit alteri, nihil est quod sic velit pati. Alia mala appetatur; et qui hoc facit alteri, nihil est quod sic velit pati. Alia mala solent homines patienter excipere; hoc autem nescio utrum unquam ine est qui tolerabiliter ferat. O densas tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
dicio ꝑdit fidẽ. Ulucrũ. ibi dãpnũ. Uifibilit̾ lucrũ. ĩuisibilit̃̾ dãpiũ.
lucrũ sua cecitate: dãpnũ dñi nube. Ergo qͥ suo malo desidi̾o forinsecꝰ
furat᷑. iusto dĩ iudicio intͥnsecꝰ gͣndinat᷑. Osi possent fures aut raptors
cłosior plaga ⁊ gͣuior mors. Qd̃ peius ẽ multi ꝑ istã famẽ aĩe
mortui ambulant: ⁊uiuentes portant funera sua. Uiuere qͥdẽ
uident᷑ in corpore. s mał actibꝰ mortui ꝓbant᷑ in corde. A mn¬
uIII.
ctauũ p̃ceptũ: falsũ testimoniũ ñ dices. Octaua pla¬
ga locta: aĩabdente noxiũ. Quid aũ ñ uult falsus
testis nͥ nocere mordendo. Iꝯsum̾e m̃tiendo. & iõ nosã
monet apłs ne nos falsis cͥminib appetamꝰ. Si inqͥt morde¬
onũ p̃ceptũ: ñ concupisces uxorẽ ꝓximi tui. Nona
plaga. densȩ tenebre. Si enĩ peccatũ ÷ uxorẽ ꝓͥam ex-¬
cepta causa filioꝵ agnoscere: putas quale peccatum ẽ ñ

Expanded text:
i lucrum, ibi damnum; visibiliter lucrum, invisibiliter damnum; lucrum sua caecitate, damnum de Domini nube. Ergo qui suo malo desiderio forinsecus furantur, justo judicio Dei intrinsecus grandinantur. O si possent fures aut raptores s, periculosior plaga, et gravior mors. Quod pejus est, multi per istam famem animae mortui ambulant, et viventes portant funera sua. Vivere quidem videntur in corpore; sed malis actibus mortui probantur in anima. EVIII. Octavum praeceptum, Falsum testimonium non dices . Octava plaga, locusta , animal dente noxium. Quid autem vult falsus testis, monet Apostolus, ne nos falsis criminibus appetamus: Si, inquit, mordeum est, Nonconcupisces uxorem proximi tui. Nona plaga, densae tenebrae. Si enim peccatum est uxorem propriam, excepta causa filiorum, agnoscere; quale putas peccatum est, non
Abbreviated transcription (Latin):
de sanguine iuo medicam̃tũ freneticis faciebat.
Deniq fr̃s peit r surxectionẽ sanauit. quos pen¬
ininicos. faceret credentes amicos. S ne multũ¬
graue ẽẽ dicas iitar. dñm tuum. qui ꝓpt̾ te
pass ẽ relinquens tibi exemplum. ut sequaris
uestigia eisꝰ: attende stephanũ conseruũ tuũ. hõien¬
etia sicutti. de massa iniquitatis creatũ. sicut
& tu: eo p̃cio redemptũ quo & tu. Diaconꝰ erat.

Expanded text:
de sanguine suo medicamentum phreneticis faciebat. de sanguine suo medicamentum phreneticis faciebat. Denique, post resurrectionem sanavit quos peninimicos, faceret credentes amicos. CAPUTa te longe dicas imitari Dominum tuum, qui pro te passus est, relinquens tibi exemplum ut sequaris vestigia ejus , attende Stephanum conservum tuum. Homo erat, sicut et tu: de massa peccati creatus, sicut et tu: eo pretio redempt
Abbreviated transcription (Latin):
que hoc nissit quid fecerit. Nonne post tanta q̃
in eũ cõmiser̾t impii iudei. qui retribuebant ei
mala ꝓbonis. pendeus in cruce ait. pat̾ ignosce ilł
ꝑ neleuint quid faciunt: Orauit in homine qui
erauidiuit cum patre. Et mͦ orat ꝓ nob̾. orat in
nob o oratur a nob̾. Ut sacerdos nr̃ orat ꝓ nob̾
ut sapit nr̃m orat in nobis: ut ds̃ nr̃ oratur
a nobis. Quando ergo incriice pendens orabat:
ili semiebant: & ille orabat. Iui dicebant pilaco
erucifige ille dicebat pater ignosce. In asꝑis
clauis pendebat: s lenitatẽ non amittebat.
Illi seiu ebant: illi circũlatrabant. Illi insultando
caput agitabant. quod sanũ non habebant. quia
caput quod ẽ xp̃c non habebant: & quasi in uuo
sumino medico ii medio constituto. frenetici cir¬
cũquaq seuiebant. Pend ebat ille: & sanabat. Pa¬
Tuiquit ignosce ilł. Actendite fr̃s. Magna pietas.
Dendebat: et tñ petebat. et ũ descendebat: quia

Expanded text:
qui hoc jussit, quid fecerit. Nonne post tanta quae in eum commiserunt impii Judaei, qui retribuebant ei mala pro bonis, pendens in cruce ait: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt? Oravit in homine, qui exaudivit cum Patre. Nam et modo orat pro nobis, orat in nobis, et oratur a nobis. Ut sacerdos noster orat pro nobis, ut caput nostrum orat in nobis, ut Deus noster oratur a nobis. Quando ergo in cruce pendens orabat, Illi saeviebant, et ille orabat. Illi dicebant Pilato, Crucifige ; ille clamabat, Pater, ignosce. In asperis clavis pendebat: sed lenitatem non amittebat. ebat injuriam. Illi saeviebant, illi circumlatrabant, illi insultando caput agitabant, quod sanum non habebant; quia caput quod est Christus, non habebant, et quasi in uno summo medico in medio constituto phrenetici circumquaque saeviebant: pendebat ille, et sanabat. Pater, inquit, ignosce illis. Attendite, fratres. Magna pietas. Pendebat, et tamen petebat. Et non descendebat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nabat ñ deficiebat: qr orando ille uincebat.
Ita et ego quidẽ loqui uideor. s aliis orantib
loquor: ut p̃cib eoꝵ contingat mͥ qđ dñs ait.
Aꝑi os tuũ: et ego ad implebo illud. Si ille ab uño
mebit cor meũ. qr laudẽ dñi loquet᷑ os meũ : Dñs¬

Expanded text:
nabat, non deficiebat; quia alter orando vincebat. Ita et ego loqui quidem videor, sed aliis orantibus loquor, ut precibus eorum contingat mihi quod Dominus ait, Aperi os tuum, et ego adimplebo illud . Si ille ab uno tmebit cor meum, quia laudem Domini loquetur os meum . D
Abbreviated transcription (Latin):
hic posuerit cũ fine: mercedẽ in celo sine fine. Q
ideo hic debemꝰ priꝰ laborare. & postea ĩ celo mer¬
cedẽ sumere: quã hic mercedẽ uelle acciꝑe & postea
laborare. De quib dã enuĩ dicit. Am̃ dico uob̾: ꝑcepert̃
mercedẽ suam. S forte auidꝰ ad mercedẽ. piger ad
laborẽ. qua fronte postulas qd̾ ꝓmisit ds̃: si non fa-¬
cis quod iussit ds̃ : Priꝰ audi monitiones: ⁊ sic exige
ꝓinissiones. Priꝰ inquã audi iubentẽ: & tẽ exige
pollicentẽ. Iubet enĩ nob̾ ⁊ dicit. Diligite inimicos

Expanded text:
hic posuerit cum fine, mercedem in coelo sine fine. Et ideo debemus prius hic laborare, et postea in coelo mercedem sumere, quam hic mercedem vel accipere, et postea laborare. De quibusdam enim dicit: Amen dico nobis, perceperunt mercedem suam . Sed forte avidus es ad mercedem, et piger ad laborem. Qua fronte postulas quod promisit Deus, si non facis quod jussit Deus? Prius audi monitiones, et sic exige repromissiones. Prius, inquam, audi jubentem, et tunc exige pollicentem. Jubet enim nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
plendo. Q cũ a uideis saroꝵ grandine cederet᷑.
ñ solũ ñ cõminabat᷑. E insuꝑ lapidatorib suis
ueniam precabatur. Positis enim genib: ora¬
bat dicens. Dñe ne statuas ilł hoc delictũ. Illi
lapidabant: & ille orabat. Illi eũ malicia ꝑ seq̃
filio dĩ. sapientia illustrabat᷑. Illi lapides init¬
debant: ille grationes remutebat ta̾quã dicens.¬

Expanded text:
lendo. Qui cum a Judaeis saxorum grandine caederetur, non solum non comminabatur, sed insuper lapidatoribus suis veniam precabatur. Positis enim genibus orabat, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Illi lapidabant, et ille orabat. Illi eum furore persequeDei Filio sapientia illustrabatur. Illi lapides mittebant; ille orationes praem
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sc̃s stephanꝰ lapidaret oritũ uestim̃ta ser¬
uabat: & tãquã. manib ꝯuũ lapidabat. Ꝙ
postea sic̃ nostis accepte epleapr incipib sa¬
cerdotũ ut quoscũq inuentiset xp̃ianos ui¬
ros ac mulieres. uinctos ad duciret in hierłm.
torquendos ⁊ puniendos. Hic cũ iret in uia¬
sua. subito circũ fulsit eũ lum̃ de celo: & cecidit

Expanded text:
s Stephanus lapidaretur, omnium vestimenta servabat, et tanquam manibus omnium lapidabat . Et postea, sicut nostis, accepit epistolas a principibus sacerdotum, ut quoscumque invenisset Christianos viros ac mulieres, vinctos adduceret in Jerusalem, torquendos et puniendos. Hic cum iret in via, subito circumfulsit eum lumen de coelo, et cecidit
Abbreviated transcription (Latin):
rit. Si diligent̃ attenditis ut hec q̃ sunt mala fugere
tis popis dm̃i ⁊ le iniqua egiptioꝵ societate .i. spirita¬
liũ nequiciarũ ꝑsecutione liberati. acdet̾nã reꝑmi¬

Expanded text:
rit. Sed haec si diligenter attenditis, et quae sunt mala fugere,rit. Sed haec si diligenter attenditis, et quae sunt mala fugere,tis populus Domini, et de iniqua Aegyptiorum societate, id est, spiritualium nequitiarum persecutione liberati, ad t
Abbreviated transcription (Latin):
des. in qͥlꝰ nichẽ cariꝰ p̾mogenitis. ꝓ in ĩ yͥmogenitistues pr¬
niris. qͥ ꝯeupiscendo res alienas idẽ. qd tͥ uire ñ debebat᷑.
parentes siue pꝰ parentes morit᷑i moriunt᷑. Iit molestũ ẽ. ne¬
ꝑ hanc occultã ⁊ in iꝰtã ꝯ cupiscentiã pͥmogentta cordis tiui
ꝑdas. Primogenita cordis nr̃i fides ẽ. Nemo enĩ bñ oꝑat᷑ ñ fide
p̃cesserit. Omĩa oꝑa tua bona: filis tui st̃ spiritales. S int̃ istoᷤ
tͥ pͥmogenita ẽ fides. Quisqͥs rẽ alienã occulte ꝯcupisẽ : ȩt̃nã
fidẽ ꝑdit. Erit enĩ pͥmũ sine dubio simulator obsequens
ñ caritate. s fraude: ueluti amans eũ a qͦ se cuꝑit fieri he¬
garũ: cautos nos faciat ut hamꝰ securi res nr̃as in p̃ceptis
d̾ ĩ. Res inqͣm nr̃as ut̾iores :⁊ in archa ꝯscientie nr̃e repositaᷤᷤ.
Ipsi sunt.. thesauri nr̃i qͦs nobis nec fur nec latro nec
rebus plenꝰ ẽ: diues erit ⁊̃ si de naufragio nudus erie¬

Expanded text:
s autem nihil carius primogenito. proinde in primogenitis tuis puniris, qui concupiscendo res alienas id quod tibi iure non debebatur parentes suos per hanc occultam et injustam concupiscentiam primogenita cordis tui perdas. Primogenita cordis nostri fides est; nemo enim bene operatur nisi fides praecesserit. omnia opera tua bona filii tui sunt spiritales; sed inter hos tibi primo nata est fides. quisquis rem alienam occulte concupisces, interius fidem perdes. eris enim primo sine dubio simulator, obsequens non caritate, sed fraude, ueluti amans eum a quo te cupis fieri hegarum cautos nos faciat, ut habeamus securi res nostras in praeceptis Dei: res, inquam, nostras interiores, et in arca conscientiae nostrae repositas. Ipsi sunt thesauri nostri, quos nobis nec fur, nec latro, necrebus plenus est, dives erit, etiamsi de naufragio nudus exie
Abbreviated transcription (Latin):
bullut scaturientes incendia utulnerũ de fauilla fornacis. Taleᷤᷤ
sunt aĩe homicidales. Ardent ira: qr ꝑ iram homicidii fr̃nitas ꝑit.
Osi potiussemꝰ uidere aĩas homicidarũ. sine dubio plꝰ plang̾emꝰ ꝙͣ
putrescentia corꝑa ulceratoꝵ.
eqͥt᷑ p̃ceptũ septimũ ñ furab̾is. &̾ plaga septima gͣndo in frue¬
tibꝰ. Qđ ꝑfurtũ contͣ dĩ p̃ceptũ subducis de celo ꝑdis. Hemo enĩ¬

Expanded text:
cae bullientes et scaturientes incendia ulcerum de favilla fornacis. Tales sunt animae homicidales: ardent ira; quia per iram homicidii fraternitas perit. O si possemus videre animas homicidarum, sine dubio plus plangeremus quam putrescentia corpora ulceratoeceptum sequitur: Non furaberis . Plaga septima Grando in fructibus . Quod contra praeceptum subducis, de coelo perdis: nemo eni
Abbreviated transcription (Latin):
alium sciui pͥncipem sacerdotũ. ꝓcuiꝰ noĩe ista susti¬
uui ciu maledicere fas ñ ÷: & cui uos maledicitis. cũ
in me nuchil aliud quã eiꝰ nom̃ odistis. Sic gͦ oportet
ñ simulare ista insultare: s in ipso corde e̾e ad omĩa
pparatũ. ut possit canere illud ꝓpħicũ. Paratũ cor
meũ dsparatũ cormeũ. Multi eñĩ alterã maxillã
pbere nouert̃ : diligere uͦ illũ a qͦ feriunt᷑ ignorant.
At uͦ ipse dñs qͥ utiq p̾cepta quȩ docuit pͥmꝰ imple¬
uitꝰ ꝑcutienti se inmaxillã ministro sacerdotis non
prebuit alterã: s insuiꝑ dirit. simale locutꝰ sum.
erꝓba de malo: si bene qͥd me cectis. Ñ tam̃ idõ paratꝰ
corde ñ fuit. ñsolũ in alterã maxillã cedi ꝓ salute om̃i

Expanded text:
alium scivi principem sacerdotum, pro cujus nomine ista sustialium scivi principem sacerdotum, pro cujus nomine ista sustineo, cui maledicere fas non est, et cui vos maledicitis, cum in me nihil aliud quam ejus odistis nomen. Sic ergo oportet non simulate ista jactare, sed in ipso corde esse ad omnia praeparatum, ut possit canere illud propheticum: Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum . Multi enim alteram maxillam praebere noverunt, diligereAt vero ipse Dominus, qui utique praecepta quae docuit primus implevit, percutienti se in maxillam ministro sacerdotis non praebuit alteram; sed insuper dixit: Si male locutus sum, exprobra de malo; si bene, quid me caedis ? Non tamen ideo paratus corde non fuit, non solum in alteram maxillam caedi pro salute omni
Abbreviated transcription (Latin):
niuole & clem̃t̾ ĩ eosaqͥb ista patiebat᷑. Nã & pontificis
uissu tam̃ palma ꝑcussus. qͦd contumeliose uisus ÷ dicere
cũ ait. ꝑcutiet te dñs paries dealbatȩ minꝰ intelligen¬
dealbatꝰ. ypocrisis ÷ ad÷ simulatio. sacerdotalẽ p̃ferens
dignitatẽ : ⁊ sub hoc nomine tanquã candido tegmine
interiorẽ qͣsi luteã turpitudinẽ occultans. Nã qͦd hu-¬
militatis fuit. mirabilit custodiuit : cũ ei diceretur.
Principi sacerdotũ maledicis : Respondit. Nesciui fr̃s:
qr pͥnceps ÷ sacerdotũ S cͥptum ÷ eni. Principi popłi
tui ñ maledices. Ubi ostendit quanta tranqͥllitate il¬
lud dirisset qͣ iratꝰ dixisse uidebat᷑  qͦd tamcito tam
mansuete respondit : qͦd ab indignantib & ꝑturba¬
tis fieriñ pot̾. Et in eo ipso intelligentib uerũ dix̃.
nesciui qr pͥnceps : sacerdotũ.: tanquã si diceret. ego

Expanded text:
nevole et clementer in eos a quibus ista patiebatur. Nam et pontificis nevole et clementer in eos a quibus ista patiebatur. Nam et pontificis jussu palma percussus, quod contumeliose visus est dicere, cum ait, Percutiet te Deus, paries dealbate, minus intelligendealbatus, hypocrisis est, id est simulatio sacerdotalem praeferens dignitatem, et sub hoc nomine tanquam candido tegmine interiorem quasi luteam turpitudinem occultans. Nam quod humilitatis fuit, mirabiliter custodivit, cum ei diceretur, Principi sacerdotum maledicis? respondit, Nescivi, fratres, quia princeps est sacerdotum; scriptum est enim, Principi populi tui non maledices . Ubi ostendit quanta tranquillitate illud dixisset, quod iratus dixisse videbatur, quod tam cito, tam mansuete respondit, quod ab indignantibus et perturbatis fieri non potest. Et in eo ipso intelligentibus verum dixit, Nescivi quia princeps est sacerdotum: tanquam si diceret, Ego
Abbreviated transcription (Latin):
contẽpni acdescipi. Qđ qͥdem ñ idõ dicit apłs. ut illos
ñ sustinerent: s ut magis eossic diligeret. ut se ipsum
ꝓeis uellet impendi. S qm̃ facies ñ pot̾ dici dertera et
sinistraͥ & tam̃ nobilitas & scđm dm̃ & scđm hoc scłm¬
inscło: ñ p̃beret alterã maxillã cedentib dexterã. Nõ
eni dicendo ciuis romanꝰ sum: n erat paratꝰ hoc inse con¬
tempni. qͦd ꝓminimo habebat ab eis qͥin illo nom̃ tam
p̃ciosum & salutare contempserant. Hunqͥd eni idõ mi¬
nus pꝰea uincula tolerauit.quȩ ciuib romanis ñ lice¬
bat imponi: aut quenꝗͣ de hac iniuria uoluit accusare.
Et siqͥd ei ꝓpt̃ ciuitatis romanȩ nom̃ peꝑcert̃: ñ tam̃ idõ
ille ñ p̃buit qͦd ferirent: cũ eos a tantã ꝑuersitate eor¬
rigere cuperet patientia sua. quos uidebat in se
sinistras partes magis quã deiteras honorare. Illud:
eni tantũ attendendũ qͦ animo faceret omĩa: qua be¬

Expanded text:
contemni atque despici. Quod quidem non ideo dicit Apostolus, ut illos non sustinerent; sed ut se magis qui eos sic diligeret, ut seipsum pro eis vellet impendi . Sed quoniam facies non potest dici dextera et sinistra, et tamen nobilitas et secundum Deum et snon praebuerat alteram maxillam caedentibus dexteram. Non enim dicendo, Civis Romanus sum , non erat paratus hoc in se contemni quod pro minimo habebat, ab eis qui in illo nomen tam pretiosum et salutare contempserant. Numquid enim ideo minus postea vincula toleravit, quae civibus Romanis non licebat imponi, aut quemquam de hac injuria voluit accusare? Et si qui ei propter civitatis Romanae nomen pepercerunt, non tamen ille ideo non praebuit quod ferirent, cum eos a tanta perversitate corrigere cuperet patientia sua, quos videbat in se sinistras partes magis quam dexteras honorare. Illud est enim tantum attendendum, quo animo faceret omnia, quam be
Abbreviated transcription (Latin):
bona oꝑa sua qͥb inuitandi sunt abinuicem.ut alt̃
alterũ possit adxͥanȩ fidei cõmunionẽ inuitare.
nec furta facienda sunt: ut ꝓmereat᷑ dĩ. Qͦd si occul¬
tandũ: aliqͥd. quãdiu alt̾iꝰ infirmitas ȩqͦ animo iañ
pot̾ sustinere. qͦd tam̃ ñ iniuste atq illicitȩ fit: nõ
tam̃ ipsam c̃ sinistrã significari totiꝰ capitulicon¬
sideratione facile apparet. in qua simul inuenietur
quã sinistrã uocat. Cauete inqͥt facere iustitiã ur̃am
corã hominib ut uideamini ab eis. alioquin mercedẽ
iustitiã nominauit : Deinde particularit᷑ exeqͥt᷑. E st eñi
pars aliqua iustitiȩ. opꝰ qͦd ꝑ elemosinã fit: & ido conec¬
tit dicendo. Cũgͦ facis elemosina. noli tuba canere ante

Expanded text:
bona opera sua, quibus invitandi sunt ad invicem, ut alter bona opera sua, quibus invitandi sunt ad invicem, ut alter alterum possit ad christianae fidei communionem invitare. Nec furta facienda sunt, ut promereatur Deus. Quod si occultandum est aliquid, quamdiu alterius infirmitas aequo animo id non potest sustinere, quod tamen non injuste atque illicite fit; non tamen ipsam nunc sinistram significari totius capituli consideratione facile apparet, in qua simul invenietur quam sinistram vocet. 8. Cavete, inquit, facere justitiam vestram coram hominibus ut videamini aiter nominavit, deinde particulariter exsequitur. Est enim pars aliqua justitiae opus quod per eleemosynam fit: et ideo connectit dicendo, Cum ergo facis eleemosynam, noli tuba canere ante
Abbreviated transcription (Latin):
da illi: Tercia solet e̾e carnaliũ opinio tam abfurda & i¬
denda. ut ñ eã commemorarẽ nͥ exꝑtꝰ e̾e̾m. ñ paucos eo
errore detineri: qͥdicunt sinistrȩ nomine. uxorẽ signifi¬
cari. Ut qm̃ inre familiari tenatiores pecuniaꝵ solent ẽẽ
bet᷑ femina occultare opꝰ miscdĩȩ suȩ: An etiã uir si¬
nistra erit feminȩ : Qd absurdissime dr̃. Aut si qͥspiã
putat uiuicem sibi sinistros e̾ẽ. si ab altero ita erogetur
aliqͥd de re familiari ut sit contra alteriꝰ uoluntat̾ẽ: nõ
erit &anũ tale coniugiũ. S necesse ÷ ut qͥsqͥs eoꝵ ele¬
mosinã facere uoluerit exp̃cepto dĩ. quẽcũq aduersũ
habuerit. immicꝰ sit p̾cepto dĩ: ⁊dõ int̾ infideles de¬
putetꝰ. Preceptũ ÷ aut̃ de talib. ut bona sua conuer.¬
satione ac morib lucͥfaciat uxorem maritꝰ fidelis: uł
maritũ mulier fideł. Quappt̾ ñ sibi debent occultare

Expanded text:
da illi ? 7. Tertia solet esse carnalium opinio, tam absurda et rida illi ? 7. Tertia solet esse carnalium opinio, tam absurda et ridenda, ut non eam commemorarem, nisi expertus essem non paucos eo errore detineri, qui dicunt sinistrae nomine uxorem significari: ut quoniam in re familiari tenaciores pecuniarum solent esse betur femina occultare opus misericordiae suae? An etiam vir sinistra erit feminae? quod absurdissime dicitur. Aut si quispiam putat invicem sibi sinistras esse; si ab altero ita erogetur aliquid de re familiari, ut sit contra alterius voluntatem, non erit christianum tale conjugium: sed necesse est ut quisquis eorum eleemosynam facere voluerit ex praecepto Dei, quemcumque adversum habuerit, inimicus sit praecepto Dei, et ideo inter infideles deputetur: praeceptum est autem de talibus, ut bona sua conversatione ac moribus lucrifaciat uxorem maritus fidelis, vel maritum mulier fidelis; quapropter non sibi debent occultare
Abbreviated transcription (Latin):
qđ laudant. ñ ut putet aliqͥd eos sibi ꝓdesse quẽ lau¬
dant. Te aut̃ faciente elemosinã: nesciat sinistra tua
qͥd faciat dextera tua. Si intellexeris sinistrã infidele
& finem boni oꝑis cõstituere ꝓhibeam᷑. Qđ aut̃ ad id
ꝑtinet. ut te imitent᷑ qͥb recte facta tua placuerint.
ñ tantũ fidelib. s etiã infidelib exhibendũ ÷: ut
laudandis bonis oꝑib nr̃is dm̃ honorent.q ueniant
ad salutem. Si aũt sinifirã inimicũ putaueris. ut
nesciat inimicꝰ cũ elemosinã facis. cur ipse dñs in imicis
iud ȩis circũstantib msericordit̃ sanauit homines:
Cur apłs petrus sanato eo quẽ ad portã speciosã debilẽ
miseratꝰ ÷. etiã iras inimicoꝵ inseatq in alios xͥ discipulo ᷤᷤ¬
ꝑtulit:Deinde siñ oportet scire inimicũ cũ elemo sinã
facimꝰ. qͦmͦ cũ ipso inimico faciemꝰ. ut illud inpleamꝰ pre.¬
ceptũ. si esurierit inimicꝰ tuus ciba illũ ni sitierit potũ

Expanded text:
id eos sibi prodesse, quem laudant. 6. Te autem faciente eleemosynam, non sciat sinistra tua quid faciat dextera tua. Si intellexeris sinistram infideles et finem boni operis constituere prohibeamur. Quod autem ad id pertinet ut te imitentur, quibus recte facta tua placuerint, non tantum fidelibus, sed etiam infidelibus exhibendum est, ut laudandis bonis operibus nostris Deum honorent, et veniant ad salutem. Si autem sinistram inimicum putaveris, ut nesciat inimicus tuus cum eleemosynam facis; cur ipse Dominus inimicis Judaeis circumstantibus misericorditer sanavit homines? cur apostolus Petrus, sanato eo quem ad portam Speciosam, debilem miseratus est, etiam iras inimicorum in se atque in alios Christi discipulos pertulit ? Deinde si non oportet scire inimicum, cum eleemosynam facimus, quomodo cum ipso inimico faciemus, ut illud impleamus praeceptum, Si esurierit inimicus tuus, ciba illum, si sitierit, potum
Abbreviated transcription (Latin):
mur. Fit gͦ in oratione conu̾sio cordis ad eum qͥ semꝑ paratꝰ :
dare. si nos capiamꝰ qͦd dederit : &. in ipsa conuersione
purgatio interioris oculi. cũ excludunt᷑ ea quȩ tẽpo¬
ralit̾ cupiebant᷑: ut acies simplicis cordis ferre possit
simplicẽ lucem diuinitꝰ sine ullo occasu aut imimita¬
tione fulgentem. Nec solũ ferre. s etiã manere in illa
ñ tantũ sine molestiatͥis etiã cũ in effabili gaudio qͦ uere
nos orare ille p̃ceperit: ꝑ quẽ & discimꝰ qͥd oremꝰ ĩ conse

Expanded text:
mur. fit ergo in oratione conuersio cordis ad eum qui semper dare pmur. fit ergo in oratione conuersio cordis ad eum qui semper dare paratus est, si nos capiamus quod dederit, et in ipsa conuersione purgatio interioris oculi, cum excluduntur ea quae temporaliter cupiebantur, ut acies simplicis cordis ferre possit simplicem lucem diuinittione fulgentem: nec solum ferre, sed etiam manere in illa; non tantum sine molestia, sed etiam cum ineffabili gaudio, quo vere nos orare ille praeceperit, per quem et discimus quid oremus, et conse
Abbreviated transcription (Latin):
uł his paucis uerb̾ opꝰ sit ad eũ qͥ scit omĩa antequã fiant:
ꝙ nouit ut dictũ ÷ quid nob̾ sit necessariũ antequã peta¬
mus ab eo. hic pͥmo respondetꝰ. ñ uerb̾ nos agere debere
apud dm̃ ut impetremꝰ qͦd uolumꝰ. s reb quas animo
gerimꝰ. & uitentione cogitationis cũ dilectione pura
& supplici affectuꝰ. s res ipsas uerbis nos docuisse dnm nr̃m:
quib memoriȩ mandatis. eas ad tempꝰ orandi recordem᷑.
sit ipsa oratione. si dĩ iã nouit qͥd nob̾ sit necessariũ. nisi qͥa
ipsa orationis intentio cor nrm serenat & purgat: capatiꝰ¬
q efficit ad excipienda diuina munera quȩ spitaliter
nob̾ infundunt᷑. Non enĩ ambitione precũ nos exaudit
ds̃. qͥ semꝑ ÷ paratꝰ dare suã lucem nob̾ ñ uisibilẽ s intel¬
ligibilẽ & spĩritalẽ: s nos ñ semꝑ parati sumꝰ acciꝑe. cũ¬
inclinam᷑ in alia rirerum tẽporaliũ cupiditate tenebra¬

Expanded text:
 sit ad eum qui scit omnia antequam fiant, et novit, ut dictum est, quid nobis sit necessarium, antequam petamus ab eo? Hic primo respondetur, non verbis nos agere debere apud Deum, ut impetremus quod volumus, sed rebus quas animo gerimus, et intentione cogitationis, cum dilectione pura et simplici affectu: sed res ipsas verbis nos docuisse Dominum nostrum, quibus memoriae mandatis eos ad tempus orandi recordemur.m sit, quid opus sit ipsa oratione, si Deus jam novit quid nobis necessarium sit: nisi quia ipsa orationis intentio cor nostrum serenat et purgat, capaciusque efficit ad excipienda divina munera, quae spiritualiter nobis infunduntur. Non enim ambitione precum nos exaudit Deus, qui semper paratus est dare suam lucem nobis, non visibilem, sed intelligibilem et spiritualem: sed nos ninclinamur in inania et rerum temporalium cupiditate tenebra
Abbreviated transcription (Latin):
odium is infirmitatis misdia paratꝰ sit animꝰ plura perpeti:
nec correctionẽ negligat. qua uł cõsilio uł auctoritate uł
ꝑtinet. Quaꝑpt̾ illiꝰ de tunica ⁊ uestim̃to. huiꝰ de augaria
mille passuũ &. duum miliũ: exempla subiecta sunt. Qa
& reddi uestim̃tũ pot̾.i &. quẽ adiuueris oꝑa.pdt̾ te etia
ipse si opꝰ fuerit adiuuare. nͥ forte ita potiꝰ distinguendũ
÷. ut pͥꝰ qͦd positũ ÷ de ꝑcussa maxilla omĩa significet
quȩ sic ingerunt᷑ ab imꝓb̾. ut restittui ñ possint nisium¬
dicta. scłm qͦd positũ ÷ de uestim̃to omĩa significet.¬

Expanded text:
in odium, sed infirmitatis misericordia paratus sit animus plura perpeti; in odium, sed infirmitatis misericordia paratus sit animus plura perpeti; nec correctionem negligat, qua vel consilio, vel auctoritate, vel pertinet. Quapropter illius de tunica et vestimento, hujus de angaria mille passuum et duum millium exempla subjecta sunt: quia et reddi vestimentum potest; et quem adjuveris opera, potest te etiam ipse, si opus fuerit, adjuvare. Nisi forte ita potius distinguendum est, ut prius quod positum est de percussa maxilla, omnia significet quae sic ingeruntur ab improbis, ut restitui non possint nisi vindicta: secundum quod positum est de vestimento omnia significet
Abbreviated transcription (Latin):
team ÷ qualibet uindictã ꝑsathanã factã ab apło: fa¬
teiuat᷑ qd ñ eũ odio s amore fecisse manifestat illud
adiectum. ut anima salua sit: aut millis libris qͥb. ipsi
magnã tribuunt auctoritatem animaduertant. quod
mendata ut infut᷑o ei scło parceret᷑. cuiꝰ aleone occisi aceto
corpore discerptã manũ carnis intulit mensis iui qͥb conui¬
uebat᷑ apłs. Cui scͥpturȩ licet nob̾ ñ credeͥ ñ enĩ: in cathe¬
lico canone: illi tñ eã & legunt & tanquã incorruptissimã
uerissimãq honorant. qͥ aduersus corporales uindictas quȩ
sunt inueteri testam̃to. nescio qua cecitate acerrime seui¬
unt: qͥ animo & qͣ distributiõe tempoꝵ factȩ sint omnino
nescientes. Tonebit᷑ gͦ in hoc iniuriarũ genere qͦd ꝑuindic¬
tam luit᷑ iste a.xp̃ianis modꝰ ut accepta iniuria ñ surgat

Expanded text:
tum est, quamlibet vindictam per Satanam factam ab Apostolo fatum est, quamlibet vindictam per Satanam factam ab Apostolo fateantur: quod non eum odio, sed amore fecisse manifestat illud adjectum, ut anima salva sit. Aut in illis libris quibus ipsi magnam tribuunt auctoritatem, animadvertant quod da tamen ejus commendata, ut in futuro ei saeculo parceretur: cujus a leone occisi, a caetero corpore discerptam manum canis intulit mensis in quibus convivabatur Apostolus. Cui scripturae licet nobis non credere; non est enim in catholico canone: illi tamen eam et legunt, et tanquam incorruptissimam verissimamque honorant, qui adversus corporales vindictas quae sunt in Veteri Testamento, nescio qua caecitate acerrime saeviunt, quo animo et qua distributione temporum factae sint omnino nescientes. 66. Tenebitur ergo in hoc injuriarum genere, quod per vindictam luitur, iste a Christianis modus, ut accepta injuria non surgat
Abbreviated transcription (Latin):
discipłi dño. cõmemorantes qͥd ab eo factũ sit. ut etiam
ipsis daret potestatẽ petendi de çelo ignem ad consum̃¬
dum eosqͥ sibi hospitiũ ñ p̃berent: rephendit in eis dñs
erat inrudib: animad uertens eos ñ amare correctionẽ.
s. odio desidare uindictã. Itaq p̾ea quã eos docuit qͥd e̾ẽt
diligere ꝓximũ tcanquã seipsum. infuso etiã spũ scõ que
decem dieb. completis pꝰ ascensionẽ desuꝑ ut ꝓmiserat mi¬
sit. ei defuerunt tales uindictȩ : quãuis multo rariꝰ quã
iueteri testam̃to. Ibi ex maiore parte seruientes timo¬
re pͥmebant᷑: hic aut̃ maxime dilectione liberi ntrie¬
bant Nam &e uerbis apłi petri ananias & uror eiꝰ sicitti¬
uegeri testanto nolent crede: paulũ apłm que nobcũ
leadist in tueant̾ dicentem de qͦdam peccatore. quem
tradidi sathane minteritũ carnis. ut anima salua ut
S si uoliute hic mortem intelligere. fortasse enĩ incer¬

Expanded text:
discipuli Domino, commemorantes quid ab eo factum sit, ut etiam discipuli Domino, commemorantes quid ab eo factum sit, ut etiam ipsis daret potestatem petendi de coelo ignem ad consumendos eos, qui sibi hospitium non praebuerant, reprehendit in eis Dominerat in rudibus, animadvertens eos non amore correctionem, sed odio desiderare vindictam. Itaque postquam eos docuit, quid esset diligere proximum tanquam se ipsum, infuso etiam Spiritu sancto, quem decem diebus completis post ascensionem suam desuper,  defuerunt tales vindictae, quamvis multo rarius, quam in Veteri Testamento. Ibi enim ex majore parte servientes, timore premebantur, hic autem maxime dilectione liberi nutriebantur. Nam et verbis apostoli Petri Ananias et uxor ejuset Veteri Testamento, nolunt credere, Paulum apostolum quem nobiscum legunt intueantur, dicentem de quodam peccatore: Quem tradidi Satanae in interitum carnis, ut anima salva sit . Et si nolunt hic mortem intelligere fortasse enim incer
Abbreviated transcription (Latin):
÷& ea uoluntate uindicet. qua pat̾ inparuulũ fillũ:
quẽ ꝑȩtatẽ odisse nondũ pot̃. Hinc etiã aꝑtissumũ erem¬
plum dat᷑. qͦ satis appareat posse peccatũ amore potius
uindicari quã impunitũ relinqui: ut illũ inque uiu¬
dicat ñ pęna miserũ. s correctione beatũ uelit. Parat
tam̃ si opꝰ sit eqͦ animo plura tolerare ab eo illata que¬
uult e̾e̾ correctum: siue in eum habeat potestatem
cohercendi: siue ñ habeat. Mlagii aũt & scĩ uiri q̃iam¬
indribitant̃ & optime icirent̾ mortem istã quȩ animã
& uiuentib utilis metus incut̾et᷑. u illis qͥ morte punie¬
bant᷑ ñ ipsa mors noceret. s peccatũ qͦd augeri posset. siui
uerent. Nontemere illi iudicabant: qͥb tale iudicium
donauerat ds. Inde : qͦd helias morte multos affecit ÷ u
ꝓpͥa manu. & igne diuinitus impetrato: cũ & alii multi
magni & diuni uiri eodem spũ consulendo reb huma¬
nis. ñ temere fecerint. De qͦ helia cũ eremplũ dedissent

Expanded text:
et ea voluntate vindicet, qua pater parvulum filium, quem per aetatem odisse nondum potest. Hinc enim apertissimum exemplum datur, quo satis appareat posse peccatum amore potius vindicari quam impunitum relinqui, ut illum quem vindicat, non poena miserum, sed correctione beatum velit, paratus tamen si opus sit aeqvult esse correctum, sive in eum habeat potestatem coercendi, sive non habeat. § 1. Magni autem et sancti viri, quanquam optime scirent mortem istam, quae animam et viventibus utilis metus incuteretur, et illis, qui morte puniebantur, non ipsa mors noceret, sed peccatum, quod augeri posset, si viverent, diminueretur. Non temere illi judicabant, quibus tale judicium donaverat Deus. Inde est, quod Helias morte multos affecit et propria manu, et igne divinitus impetrato, quum et alii multi et magni viri eodem spiritu consulendo rebus humanis non temere fecerint. De quo Helia quum exemplum dedissent
Abbreviated transcription (Latin):
appeticio cõmodoꝵ. Agit᷑ e ñi de corde mundo. qͦd nisi
fuerit simplex: mundũ nͥ erit. Simplex aut̃ qͦmͦ erit.
siduob dnĩs seruit. Nec una intentione rerum ȩt̾naꝵ
purificat aciem suã: s eã mortaliũ qͦ fragiliũq rerũ
amore obnubilat. Sit gͦ elemosina tua in abscondito
pat̾ tuuꝰ qͥuid&. in abscondito reddet tͥ: rectissime om̃i¬
no ⁊ uerissime. Si eñi p̃miu̾̃ ab eo expectas. qͥ conscien

Expanded text:
appetitio commodorum. agitur enim de corde mundato, quod nisi appetitio commodorum. agitur enim de corde mundato, quod nisi fuerit simplex, mundum non erit. simplex autem quomodo erit, si duobus dominis seruiet nec una intentione rerum aeternarum purificat aciem suam, sed eam mortalium quoque fragiliumque rerum amore obnubilat? sit ergo elemosyna tua in abscondito, et pater tuus, qui uidet in abscondito, reddet tibi: rectissime omnino et ue
Abbreviated transcription (Latin):
nistram ꝑtinent exteriora omĩa: quȩ sunt uisibilia
&. temporalia. Sit gͦ elemosina tua in ipsa conscientia
tuaͥ ubi multi elemosinã faciunt bona uoluntate: etiam
sipecuniã uł siqͥd ÷ aliud quod in opi largiendũ ÷ ñ ha-¬
bent. Multi aũ foris faciunt. & intus ñ faciunt. qͥ ł ambi¬
tione uł alicuiꝰ temporalis rei gr̃a uolunt miscdẽs uidi:
Inqͥb sola sinistra oꝑari existimanda ÷. Item alii quasi
medium int̾ utrosq locũ tenent: ut & intentione quȩ
indm̃ ÷ elemosinã faciant.&. tam̃ inserat se huic opti¬
me uoluntati ñ nulla etiã laudis. ł cuiꝰquȩ rei fragił
solam sinistrã in nob̾ oꝑari: quando etiã misceri eã uetat
oꝑib dexterȩꝰ. Ut scilicet ñ mͦ sola temporaliũ rerum
cupiditate caueamꝰ elemosinã facere. s nec ita in hoc
oꝑe attendamꝰ dm̃. ut sese misceat ł adiungat exterioꝵ

Expanded text:
nistram pertinent exteriora omnia, quae sunt uisibilia nistram pertinent exteriora omnia, quae sunt uisibilia et temporalia. sit ergo elemosyna tua in ipsa conscientia tua, ubi multi elemosynam faciunt bona uoluntate, etiam si pecuniam uel si quid est aliud, quod inopi largiendum est, non habent. multi autem foris faciunt et intus non faciunt, qui uel ambitione uel alicuius tempin quibus sola sinistra operari existimanda est. Item alii quasi medium inter utrosque locum tenent, ut et intentione quae in Deum est eleemosynam faciant, et tamen inserat se huic optimae voluntati nonnulla etiam laudis vel cujusque rei fragilis ius prohibet solam sinistram in nobis operari, quando etiam misceri eam vetat operibus dexterae, ut scilicet non modo temporalium rerum sola cupiditate caueamus elemosynam facere, sed nec ita in hoc opere attendamus deum, ut sese misceat uel adiungat exteriorum