comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ugis eam. si tyro xp̃i es. siturris fundamenta
posuisti ne dicant transeuntes hic homo ce¬
pit ȩdificare ⁊ ñ potuit ꝑficere. Carnalis
enim affectus ẽ iste ⁊ ad huc ueterẽ hominẽ
sonat. h unc. carnalem affectũ ⁊ in nobis
imnr̃is militia xpĩana ut perimamis hor¬
tatur. nec tamen ita ut ingratus sit quisq
parentib ⁊ eadem ipsa beneficia quib in hãc
uitã editus susceptus atq nutritꝰ ẽ enumera¬
ta derideat. seruet potius ubiq pietatẽ habe¬
ant hȩc locum ubi maiora ñ uocant. Mater
eccła mat̾ ẽ etĩã matris tuȩ. hȩc uos de xp̃oꝯce
pit. hec inartirũ sanguine parcuriuit hȩc fi
deli lacte nutriuit. ⁊ nutrit cibosq maiores
preparans qͦd ad huc paruili ⁊ sine dentil
uagire uultis horrescit. hec mat̾ toto orbe
diffusa. tam uariis⁊ multiplicib erroꝵ in¬
festinacionil agitat᷑. ut ab ortiui iamfi¬
lii eiꝰ ad uersus eam in festis armis bellige¬

Expanded text:
ligis eam, si tiro Christi es, si turris fundamenta ligis eam, si tiro Christi es, si turris fundamenta posuisti, ne dicant transeuntes: Hic homo coepit aedificare et non potuit perficere. carnalis enim affectus est iste et adhuc ueterem hominem sonat. hunc carnalem affectum et in nobis et m nostris militia Christiana ut peri- I mamus hortatur nec tamen ita, ut ingratus sit quisque parentibus et eadem ipsa beneficia, quibus in hanc uitam editus, susceptus atque nutritus est, enumerata derideat. seruet potius ubique pietatem; habeant haec locum, ubi maiora non uocant. Mater ecclesia mater est etiam matris tuae. haec uos de Christo pit, haec martyrum sanguine parturiuit, hdei lacte nutriuit et nutrit cibosque maiores praeparans, quod adhuc paruuli et sine dentibus uagire uultis, horrescit. haec mater toto orbe diffusa tam uariis et multiplicibus errorum infestationibus agitatur, ut abortiui etiam filii eius aduersus eam infrenis armis bellige
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ut uigilemꝰ in castris. ut edificemꝰ turrin
de qua hostem sempit̾ne uitȩ ⁊ ꝓspicere
⁊ ꝓpellere ualeamꝰ. Rapit militem xp̃i cu
ba cȩlestiꝰ ad bellum. ⁊ retinet mater non
plane talis qualis machabeoꝵ fuit. nec
saltem similis lacedemoniis matrib de
quib memorie ꝓditum ẽ. quod filios suos
I. ut ꝓt̾rena p̾atria sanguinẽ fundereis
inulto amplius atq ardentiꝰ incertam¬
nabellica quam signoꝵ sonitꝰ excitabant.
Nam mat̾ quȩ te adiscendam uitã remoueri
acuris scłarib ñ ꝑuittit. satis ostendit quem
ad modũ te si opus eẽt ad subeundã moxẽ peni¬
tus scłm repudiare ꝑmiteret.S̾ quid dicit.
aut qͥd alligat: Forte dicem illos menses quib
uiscera eiꝰ onerasti. ⁊ dolores parturitionis.
aclabores educationis. Hoc hoc infice uerbo
salutari. hoc ꝑde matris ut inuitã ȩt̾nam in¬
uenias eam. hoc meniento ut oderis in ea si di¬

Expanded text:
dominus, ut uigilemus in castris. ut aedificemus turrem. dominus, ut uigilemus in castris. ut aedificemus turrem. de qua hostem sempiternae uitae et prospicere et propellere ualeamus. rapit militem Christi tuba caelestis ad proelium et retinet mater non plane talis, qualis Machabaeorum fuit, nec saltem similis Lacedaemoniis matribus, de quibus memoriae proditum est, quod filios suos, ut pro terrena patria sanguinem funderent, multo amplius atque ardentius in certamina bellica quam signorum sonitus excitabant. nam mater, quae te ad discendam uitam remoueri a curis saecularibus non permittit, satis ostendit, quem ad modum te, si opus esset. ad subeundam mortem penitus saeculum repudiare permitteret. Sed quid dicit aut quid aliegat? forte decem illos menses, quibus uiscera eius onerasti, et dolores parturitionis ac labores educationis? hoc, hoc interfice uerbo salutari; hoc perde matris; ut in uitam aeternam inuenias cani: hoc memento ut oderis in ea, si di
Abbreviated transcription (Latin):
anime affectum quo cũ impedimento futu¬
tȩ uitȩ presens uita delec̾tai. hoc ẽ enĩ quod
dictum ẽ oderit animã suam ⁊ perdet eam
qͥd tamen diligendo fit quando quidem a¬
pertissime fructũ eiꝰdem animȩ ad qui ren¬
de in eodem precepto commnemorat  di¬
cens. qui ꝑ diderit eam misto scło inuiitã
et̾nam inueniet eam. ita de paren tibus
rectissime dicitur. qui eos amat
qui eos amat
ꝑdet eos ñ more parricidaꝵ interficiens.
h spiritali gladio uerbo di carnalem inei¬
affectum eoꝵ quo ⁊ se ipsos ⁊ eos quos gen¬
erunt irritamentis huius scłi obligare
conantur. pie fidenterꝙ ꝑcutiens ⁊ occiden
illud ĩeis uiuere faciat qd̾ fr̃s sunt. quo cũ
filiis suis temporalib parentes et̾̃nos ãm
eccłamq cognocunt. Ecce rapit te studi¬
um ueritatis ⁊ cognoscendȩ atq precipi¬
ende uoluntatis dei infriptitris scĩs rapia
euangelicȩ predicationis oficium. dat signĩ

Expanded text:
animae affectum, quo cum impedimento futuanimae affectum, quo cum impedimento futurae uitae praesens uita delectat- hoc est enim, quod dictum est \'oder it animam suam\' et \'perdet eam\'. quod tamen diligendo fit, quando quidem apertissime fructum eiusdem animae adquirendae in eodem praecepto commemorat dicens: Qui perdiderit eam in isto saeculo. in uitam aeternam inueniet eam —, ita de parentibus rectissime dicitur, ut, qui eos amat. perdat eos non more parricidarum interficiens, sed spiritali gladio uerbi dei carnalem affectum eorum. quo et se ipsos et eos, quos genuerunt, implicamentis huius saeculi obligare conantur, pie fidenterque percutiens et occidens illud in eis uiuere faciat. quo fratres sunt, quo cum filiis suis temporalibus parentes aeternos deum ecclesiamque cognoscunt. Ecce rapit te studium ueritatis et cognoscendae atque percipiendae uoluntatis dei in scripturis sanctis. rapit euangelicae praedicationis officium. dat signum
Abbreviated transcription (Latin):
nia sua quisq cogitet. ut etiam impsa pri¬
uatum affectum oderit qui ꝓcul dubio tem¬
poralis ẽ. Diligat autẽ in ea cominumonem
sotietate inꝙ illam de qua dic̾tum ẽ erat illis
tua ñ ẽ ꝓpria s omĩum fr̃m quoꝵ etiam a¬
nime tue sunt ł potius quoꝵ anime. cum
tua. ñ aĩe s aĩa una ẽ xp̃i unica quȩ de mauu
ut eruatur cantat inpsalmis.
Inde ad cou¬
temptum mortis facilli¬
mue peruenit᷑. Nec succenseant parentes hoc
precipere dñm ut eos oderimus. q̃n uobis hoc
de aunna nr̃a p̃cipit᷑. Nam sic̃ nunc de ani¬
dieit inparentes qͦꝙ pot̾ ꝯ gruentissime con¬
uenire. Qui amat inquit animã sũa. ꝑdet
eam. Dicã etiam fident̾ qui amat parentes
suos. ꝑdet eos. De anima quippe hoc ibi dixit.
oderit qd̃ hic perdat. Sicut autẽ preceptum
quo ꝑdere iubemur animã nr̃a. ñ ad idualet
ut se quisq interimat. qͦd in ex piabile ne fas ẽ.
itamen ualet ut interimat. in se carnalem

Expanded text:
de anima sua cogitet. ut etiam in ipsa pride anima sua cogitet. ut etiam in ipsa priuatum affectum oderit, qui procul dubio temporalis est, diligat autem in ea communionem societatemque illam, qua dictum est: Erat illis etiam animae tuae sunt uel potius quorum animae cum tua non animae sed anima una est. Christi unica, quae de manu canis ut eruatur, cantat in psalmis. inde ad contemptum mortis facillime peruenitur. Nec suscenseant parentes hoc praecipere dominum, ut eos oderimus, quando nobis hoc de anima nostra praecipitur. nam sicut nunc de anidicit, in parentes quoque potest congruentissime conuenire: Qui amat, inquit. animam suam, perdet eam. dicam etiam fidenter: Qui amat parentes suos, perdet eos. de anima quippe ibi dixit \'oderit\', quod hic \'perdet\'. sicutautem hoc praeceptum, quo perdere iubemur animam nostram, non ad id ualet. ut se quisque interimat, quod inexpiabile nefas est, et tamen ualet, ut interimat in se carnalem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pat̾ d̃s ⁊ fr̃ xp̃s mneadem caritatis societate
ꝓmittitur. Hec et̾na sunt. hȩc nulla tempotis
labe deterunt᷑. Hȩc tanto firnius tenẽda sꝑan¬
tur. quanto minus priuato s communi po¬
tius iure obtinenda predicant᷑. Potes hoc
facillune impsa tua matre cognoscere. Nã
unde te uunc irretitum in uoluit ⁊ ab in¬
stituto cursu retardatum relectit. ⁊ curuat.
nisiex quo tua ꝓpria mat̾ ẽ : Nam ex quosorq
ñ impedit quã neq me ueq om̃s fr̃s nostros
qui eam ñ priuata sic̃ tu indomo ur̃a. sed pus¬
lica indomo dei caritate diligimꝰ. Qͦd gͦ tus
illi etiam carnalinecessitate an necteris ad
sortem ualere de bet familiarius colloques¬
di ⁊ apertiore ianua consulendi. ut hoc ipł¬
quod te priuati diligit interficiatur me
ne qd̃ ex utero suo te genuit pluris pendat.
quã qd̃ exutero ȩccłȩ genita est te cum. Quos
autẽ de matre dixi. hoc ⁊ detali cet̾ra ꝓpin¬
quitate intelligendum ẽ. hoc etiam de ani

Expanded text:
ater Christus in eadem caritatis societate promittitur. haec aeterna sunt: haec nulla temporis labe deteruntur: haec tanto firmius tenenda sperantur, quanto minus priuato sed communi potius iure obtinenda praedicantur. Potes hoc facillime in ipsa tua matre cognoscere. nam onde te nunc inretitum inuoluit et ab instituto cursu retardatum reflectit et curuat. nisi ex quo tua propria mater est? nam ex quo soror non impedit quam neque me neque omnes fratres nostros, qui eam non priuata sicut tu in domo uestra sed publica in domo dei caritate diligimus. quod ergo tu illi etiam carnali necessitudine adnecteris, ad sortem ualere debet familiarius conloquendi et apertiore ianua consulendi. ipsum, quo te priuatim diligit, interficiatur in ea, ne. quod ex utero suo te genuit. pluris pendat, quam quod ex utero ecclesiae genita est tecum. quod autem de matre dixi, hoc et de tali cetera propinquitate intellegendum est. hoc etiam quisque
Abbreviated transcription (Latin):
quatriduo. septimanas facere freq̃nter: in¬
de suꝑbiunt fr̃s putantes qr qd̾ ipsi faciunt
alius facere non possit. Infinitum putant
ẽẽ: qd̾ alius ñ potest facere. fut ambulat nu¬
do pede. ⁊ arbitrat᷑ qd̾ ipse solus hoc potest
facere: aut forte nec bibit. nec ipsam aquam
mixtã. Ex ercitatio temꝑalis ẽ: qr semꝑ illud
facere ñ potest. S cogitet magis humilita¬
tem: cogitet pietatem: caritatem: obedien¬
tiã. Prot̾ enim frangendas uires corꝑis. ꝓpter
edomandũ sanguinem ⁊ carnẽ. debͥet arripe
ista: quasi bonꝰ athleta. S ñ in de głetur: ne
ꝑdat qd̃ fecit. Nam phariseus ille qui ascenda
intemplũ orare: numqͥd oꝑa sua quȩ nil¬
merabat. modica erant: Immensa erant. Ie¬
unare bis insabato: decimas omĩum rerum
uaꝵ pauperib dare: ñ facere fraudem: adi¬
ulterum ñ cominittere: infinitum ẽ. S qͣm
iac̾tauit illud insuꝑbia: totum qͦd fecit suꝑ¬

Expanded text:
quatriduo, septimanas facere frequenter, inquatriduo, septimanas facere frequenter, inde superbiunt fratres, putantes quia quod ipsi faciunt, alius facere non potest: infinitum putant esse quod alius non potest facere: aut ambulat nudo pede, et arbitratur quoniam ipse solus hoc potest facere: aut forte nec bibit nec ipsam aquam mixtam; exercitatio temporalis est, quia semper illud facere non potest. Sed cogitet magis humilitatem, cogitet pietatem, charitatem, obedientiam. Propter enim frangendas vires corporis, propter domandum sanguinem et carnem debet arripere ista quasi bonus athleta; sed non inde glorietur, ne perdat quod fecit. Nam Pharisaeus ille qui ascendit in templum orare, numquid opera, quae numerabat, modica erant? Immensa erant; jejunare bis in Sabbato; decimas omnium rerum suarum pauperibus dare; non facere fraudem; adulterium non committere, infinitum est: sed quoniam jactavit illud in superbiam, totum quod fecit, sup
Abbreviated transcription (Latin):
tim cohibete illum: statim dicite. Noli facere:
noti fr̃: Peccas. Debetis enĩ ꝓpt̾ qd̾ in unum es¬
tis. ⁊ abbatem unũ habetis:⁊ uos uob̃ abba¬
tes ẽẽ. Numqͥd unꝰ qr duos ocłos ⁊ duas aures
habet abbas. potest om̃s audire. aut omnes
uidere: aut ñ habet necessitatem a licubi exi¬
re.⁊ aliqͥd ꝓuidere: Uos uob abbates estote:
⁊ quomͦ metuitis abbeltem p̾sentem. metui¬
te ⁊ ab sentẽ: qr presens ẽ ds. Omĩno hoc ti¬
mete: Hoc metuite: quia d̾s semꝑ p̃sen ẽ.
de siunus fert curã tantis quantomagis uos
om̃s ferre de betis: ne inueniat unde ras¬
catur. unde doleat. unde offendat᷑. unde
ingemiscat. unde putet qr ꝑ ibit labor eius
tanti temꝑis : Hȩc eñ tunc nob̃ possunt
ꝓdesse. si habuerimꝰ humilitatẽ: obedientia.
⁊ caritatẽ. Uia alia add̾m ñ ẽ: nisi humili¬
tas. obedientia. ⁊ caritas. Ipse ẽ uia: uerita
⁊ uita. Nam cruciari. ieiunare biduo. tridus

Expanded text:
tim cohibete illum: statim dicite: Noli facere, tim cohibete illum: statim dicite: Noli facere, noli, frater, peccas. Debetis enim, propter quod in unum estis, et abbatem unum habetis, e vos vobis abbates esse. Numquid unus, quia duos oculos et duas aures habet, abbas potest omnes audire, aut omnes videre? aut non habet necessitatem alicubi exire et aliquid providere? Vos vobis abbates estote; et quomodo metuistis abbatem praesentem, metuite et absentem, quia praesens est Deus. Omnino hoc timete, hoc metuite, quia Deus semper praesens est. Et si unus curam fert tantis: quanto magis vos omnes ferre debetis; ne inveniat unde irascatur, unde doleat, unde offendatur, unde ingemiscat, unde putet quia peribit labor ejus tanti temporis? Haec enim tunc nobis poterunt prodesse, si habuerimus humilitatem, obedientiam et charitatem. Via alia ad Deum non est, nisi humilitas, obedientia et charitas. Ipse est via, veritas, et vita. Nam cruciari, jejunare biduo, triduo,
Abbreviated transcription (Latin):
uis. Deniq consida. quem admodũqͥ aliqͥd
habent in hoc mundo timent ne rapiantur:
quo mͦ timent ne qd̾ ad quisierint perdant qͥb
modis torquent᷑ quasi sub grauissimo ponde¬
re. sollititudinẽ habendo. U os autẽ ñ aliud
laboratis: nisi ut hoc faciatis qd̾ ab basp̃cipit
Iam sub iugo es: ñ cogites unde uiuas: qr ñ
debes cogitare. est qui regat: ẽ quicuram fe¬
rat. Omĩno ad uos cogitatio cibi ⁊ uestimen¬
ti. ñ ꝑtiuere debet. qd̾ dedit abbas: sic puta
quasi d̾s dedit. Ipsa ẽ enĩ ue ra humilitas
S forte unus plus habet: ⁊ alter minus. S¬
hoc: tãquam a d̾o factum habete. Ss unus
sedet ad alteram mensam. Si sic iubet abbas:
lisic ꝓbauit: sic habete quasi ds iusserit. No¬
lomde interroges: ut dicas. cras ego ibi ses¬
surussum. Nolo facias consuetudinẽ: ne tͥ
des illam necessitatẽ. Si forte ñ ẽ qd̾ detur
aut ñ uidetur ut detur: sic habe. aut qr ñ ẽ
aliqͥs infirmus cadit. ut loquatur ꝑuersa: sta¬

Expanded text:
ve? Denique considera quemadmodum qui aliquid habent in hoc mundo timent ne rapiatur. Quomodo timent ne quod acquisierunt perdant? Quibus modis torquentur, quasi sub gravissimo pondere sollicitudinem habendo? Vos autem non aliud laboratis, nisi ut hoc faciatis quod abbas praecipit. Jam sub jugo es: non cogitas ubi vivas; quia nec debes cogitare. Est qui te regat: est qui tibi curam ferat. Omnino ad vos cogitatio cibi et vestimenti nec pertinere debet. Quod dederit abbas, sic puta quasi Deus dederit: ipsa est enim vera humilitas. Sed forte unus plus habet, et alter minus; hoc tamquam a Deo factum habete. Sed unus sedet ad alteram mensam; si sic jubet abbas, si sic probaverit, sic habete quasi Deus jusserit. Nolo inde interroges, ut dicas; cras ego ibi sessurus sum. Nolo ut facias consuetudinem ut tibi des illam necessitatem. Si forte non est quod detur, aut non videtur ut detur; sic habe, aut quia non te aliquis infirmus cadit, ut loquatur perversa; sta
Abbreviated transcription (Latin):
a grecis uocat᷑ animal latine aũ int̾pretatur
in nare cornu. Ide & monoceron dr ide um¬
cornis eo qđ unũ cormui in media fronte ha¬
beat pedũ quatuor ita acutũ & ualidũ ut
quicqͥd impetierit aut uentilet aut ꝑforet
Nam ce cũ elephante sepe certam̃ ht᷑ & in uen¬
tre uulneratũ ꝓsterit. S Monoche rote.¬

Expanded text:
a Graecis vocatus. Latine interpretatur in nare cornu. Idem et monoceron, id est unicornus, eo quod unum cornu in media fronte habeat pedum quattuor ita acutum et validum ut quidquid inpetierit, aut ventilet aut perforet. Nam et cum elephantis saepe certamen habet, et in ventre vulneratum prosternit. Tantae aute
Abbreviated transcription (Latin):
rit & ñ inuenit qd̃ manducet inuoluit sel
in rubea terra ut appareat quasi eruentata¬
& ꝓieit se postinodui in terram retinetq fla¬
tu᷑ suũ ita ut penitꝰ nͨ spiret. Aues aũ uidentes
eam ñ flantẽ & quasi eruentatã & linguã ens
ore eiectam putant eam esse mortuã & descen¬
dunt sessum suꝑ eam. Illa aũ sie rapit eas & de¬
uorat. Istius deniq figurã diabolus gerit. Om̃i¬
b enĩ uiuentib scd̾m carnẽ figuram fingit
se ẽẽ mortuũ quoad intra guttur suuꝰ pecea¬

Expanded text:
rit, et non invenit quod manducet, involvit se in rubra terra, ut appareat quasi cruentata, et projicit se in terram, retinetque flatum suum, ita ut non spiret, aves vero videntes eam non flantem, et quasi cruentatam, et linguam ore ejus ejectam, putant eam esse mortuam, et descendunt sessum super eam. Illa autem sic rapit eas et devorat. Istius autem figuram diabolus possidet. Omnibus enim viventibus secundum carnem fingit se esse mortuum, quousque intra guttur suum e
Abbreviated transcription (Latin):
in canticis canticor. Ego dorimo & cor meũ ui¬
gilat. Dormiuit eniꝰ caro in cruce moriendo di¬
tas uͦ uigilabat cuncta regendo. Unde psalmista
Ecce nͨ dormitabit neq dormiet qͥ custodit is¬
catulũ trib dieb & trib noctib catulus dormi¬
re fert᷑. Tunc deinde patris fremitu uł rugitu
ueluti tremefactus cubił locus suscitare dr ca¬

Expanded text:
in Canticis canticorum. Ego dormio, et cor meum vigilat . Dormivit enim caro in cruce moriendo, divinitas vero vigilabat cuncta protegendo, unde psalmus: Ecce non dormitabit neque dormiet, qui custodit Iscatulum, tribus diebus, et tribus noctibus idem catulus dormire fertur: tunc demum patris fremitu sive rugitu veluti tremefactus cubilis locus, suscitare dicitur ca
Abbreviated transcription (Latin):
re constat firmitas in capite. Uenabulis sept¬
& magis igne᷑. Et cũ ad nullius paueant occur¬
sum ferunt᷑ albũ gallũ ualde timere. Phisiei dem
ẽ q eacumina montiũ amat ire. Si uͦ contige¬
rit ut a uenatorib querat᷑ eoꝵ odorẽ sentit
atq sua uestigia cauda sua tegit ne ꝑ eiꝰ ues¬
tigia ĩtenatores eũ inuestigare queant. Sic
ce saluator nr̃ sp̾ualis leo de tribu iuida radrx
iesse filius dauid missus a suꝑno patre cooꝑu¬
it uestigia ditatis sue carnẽ assumens exx ma¬
ria uirgine ut etiã diabolus humam seneriᷤ
municus misterio eiꝰ incarnationis ignarus
quasi purũ hominẽ eũ conatus sit tẽptare
sit ad eu tẽptator dicens ei. Si filius dĩ es. dic
ut lapides isti panes fiant.Quando aũ ꝓ no
bis dñs iħt uoluit pati traditꝰ a discipło in ma¬
nꝰ uideoꝵ ratus ẽ diabolus eũ morte uincere

Expanded text:
 venabulis tsed magis ignem. Et cum ad nullum paveant occursum, feruntur album gallum valde timere. Physici denique acumina montium amat ire. Si vero contigerit quod a venatoribus quaeratur, odorem eorum sentit, atque sua vestigia cauda sua tegit, ut per ejus vestigia venatores eum investigare nequeant. Sic et Salvator noster, spiritualis Leo de tribu Juda , radix Jesse, filius David, missus a superno Patre, cooperuit vestigia deitatis suae, carnem assumens ex Maria virgine, ut etiam diabolus humani generis inimicus, mysterii incarnationis ejus ignarus, quasi purum hominem eum conatus sit tentare.sit ad eum tentator dicens ei: Si Filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant . Quando autem pro nobis pati voluit, traditus a discipulo in manus Judaeorum, ratus est diabolus eum morte
Abbreviated transcription (Latin):
eio multũ ẽẽ beatũ qui se solum be caritate.
qui desulerat alios tͣhere secũ ad celeste reg¬
de tuo & de alioꝵe labore merearis a deo ren
ne hoc facias ut ereatori tuo displiceas. quia si
in bono ꝑduraueris condonabit tͥ qł oculus
ñ uidit nec auris audiuit uͥ mulit scõrs re¬
quiescunt. Cũ gͥ de plurimis uirtutib te de¬
siderem ammonere. in pͥmis cupio ut uirtutẽ
caritatis añ om̃ia stu deas habere. Quia sicut

Expanded text:
non multum esse beatum, qui se solummodo salvat, qui desiderat alios trahere secum ad regde tuo et aliorum labore merearis percipere ne haec facias, ut Creatori displiceas, quia si in bono perseveraveris, donabit tibi quod oculus non vidit, nec auris audivit, ubi multi sanctorum requiescunt. Cum igitur de plurimis virtutibus te desiderem admonere, in primis cupio ut virtutem charitatis Cante omnia studeas habere, et
Abbreviated transcription (Latin):
popłi. Ipsi alios iudicabunt: ⁊ ñ iudica¬
bunt᷑ ab aliis. Ded̾s ordo iudicabit᷑ ati
saluabit᷑ : id ẽ boni xp̃iani. qui ⁊ res hui
erogant: qui nudos uestiunt: ĩfirmos
simil ia implent que euangłin facere do¬

Expanded text:
i alios judicabunt, et non judicabuntur ab aliis. Secundus ordo judicabitur et salvabitur, id est, boni Christiani, qui res hujus erogant, qui nudos vestiunt, infirmos similia implent quae Christus facere do
Abbreviated transcription (Latin):
one decem miliũ idoneum ẽẽ debe p̾monu¬
it. S paulo ante qͣm deturre ⁊ de rege exor¬
tatorias similitudines ꝓponeret atcende
ad dixerit. Si quis uenit ad me ⁊ ñ odit pa¬
trem sinim ⁊ matrẽ aut uxorem ⁊ filios ⁊ fr̃s

Expanded text:
one decem milium idoneum esse debere praemonuone decem milium idoneum esse debere praemonuit.  1 Sed paulo ante, quam de turre et de rege exhortatorias similitudines proponeret, adtende. quid dixerit: Si quis uenit ad me et non odit patrem suum et matrem et uxo
Abbreviated transcription (Latin):
possimꝰ qͣliter in nob̾ eẽ possit ⁊ districti or
bonitas. ⁊ blandior disciplina. Epła augusti
⁊ desidantissimo fr̃i lȩto augustinus
in dño salutem. Legi epłam tuam quam misi¬
m fr̃ib consolarite cupiens qd̃ multis tempta¬
nonib tua tirocinia quatiant᷑. in qua etiã
nsmuasti desid̾are te litt̾as meas. Condolus
sr. ⁊ cessare ascribendo ñ potui. ne ñ solum
tuo s etiam meo desid̾io negarẽ qđ̵ me uide¬
edificanda turris ẽ illa de qua in ȩ uangłio
ans loquit᷑. In ea qͥ ppe stantẽ ⁊ sub armis ũbi
ãiii. sitantem nulla ex parte. penetrare ullȩ
temptationes ualent. Inde ⁊ iacta inaduersa¬
rium tela graui pondẽ ueniunt. unde ⁊ ꝑspec¬
tafirmo munim ine de uitant᷑. Consida etiã
societate qua etiã fr̃ nr̃ ẽẽ dignatus ẽ reges
appellasse milites suos. ⁊ unumquẽꝙ adbel¬
landũ cũ rege qui habet .xxͦ. inilia instructi¬

Expanded text:
possimus, qualiter in nobis esse possit et districtior possimus, qualiter in nobis esse possit et districtior bonitas, et blandior disciplina. SERMO LVISIDERANTISSIMO FRATRI LAETO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Legi epistulam, quam misisti fratribus. consolari te cupiens, quod multis temptationibus tua tirocinia quatiantur, in qua etiam insinuasti desiderare te litteras meas. condolui, frater, et cessare ab scribendo non potui, ne non solum tuo sed etiam meo desiderio negarem, quod me uides tibi etiam aedificanda turris est illa, de qua in euangelio dominus loquitur. in ea quippe stantem et sub annis uerbi dei militantem nulla ex parte penetrare ullae temptationes ualent; inde et iacta in aduersarium tela graui pondere ueniunt et prospecta firmo munimine deuitantur. considera etiasocietate, qua etiam frater esse dignatus est, reges appellasse milites suos et unumquemque ad bellandum cum rege, qui habet uiginti milia, instructi
Abbreviated transcription (Latin):
debemꝰ. dicentes. bonitatẽ ⁊ disciplinam ⁊
scientiam doce nos dñe. qͣtuiꝰ in nob̾ bonitaᷤᷤ
malitiã uincat. uicia ac uoluptates disciplins
castiget. ⁊ ignorantiȩ cecitatem scientia ue¬
ritatis illuminet. Si enĩ scieris om̃ip otentẽ
dm pat rem filiumq eiꝰ unigenitũ. uninus
nitate regnantẽ. nulla unquã te uel paga¬
noꝵ uana ꝑsuasio. uel arrianoꝵ ꝑfida turba¬
bit impietas. Si futuri iudicii scientia cor
tuũ mentẽq repleuerit. habebis intuis mo
rib disciplnam. Rursus si disciplinȩ ipsus
mensuram regłasq seruaueris. congruam
denebis mnomĩb bonitatẽ. quia bonitas tem¬
ꝑam̃tũ ẽ disciplinȩ ⁊ disciplina condien¬
tum ẽ bonitats C aue gͦ fr̃. ne ita uel bonꝰ
uid̃i ut abicias disciplinam. aut ita ardũã
sec̾ceris disciplinã. ut remoueas bonitatẽ.
Qͥb beatus dd̃ id circo scientiam p̃catur ad¬
iungi. ut directo mentis nr̃e iudicio. scire

Expanded text:
debemus, dicentes, Bonitatem, et disciplinam, et debemus, dicentes, Bonitatem, et disciplinam, et scientiam doce nos, Domine: quatenus in nobis bonitas malitiam vincat, vitia ac voluptates disciplina coerceat, et ignorantiae caecitatem scientia veritatis illuminet. Si enim scieris omnipotentem Deum Patrem Filiumque ejus unigenitum unius aeternitate regnantem, nulla te unquam vel paganorum vana persuasio, vel Arianorum perfida tur babit impietas. Si futuri judicii scientia cor tuum mentemque repleveris, habebis tuis in moribus disciplinam; rursus si disciplinae ipsius mensuras regulasque servaveris, si congruam tenebis in omnibus bonitatem; quia bonitas temperamentum est disciplinae, et disciplina condimentum est bonitatis. Cave ergo, frater, ne ita velis bonus videri, ut abjicias discisecteris disciplinam, ut removeas bonitatem. Quibus beatus David idcirco scientiam precatur adjungi, ut directo mentis nostrae judicio scire
Abbreviated transcription (Latin):
ueriussit peccante a comunione sc̃oꝵ. ⁊ e
undẽ recipi correc̾tũ. Descientia aũt eius
qui nos diciniꝰ. cum om̃s eũ nouerint ince¬
lestib didicisse quȩ doceret int̾ris: ibi talia
se memoriauit edoctũ qualia lo qui mor
bonitatẽ ⁊ discipliuã testis dũicus ⁊ baptis¬
ta ioħs. qui resipiscentes a peccatis suis ꝓ¬
phicȩ pͥetatis affatu. penitentiȩ baptismo
diluebat. atq ut uere legalium p̾ceptoꝵ
custos immobilis. ⁊ herodem regem de
illicita aceusabat uxore. ⁊ cuuc̾tis ad se con¬
currentib purgationis uitȩ p̃cepta man¬
dabat. Scientiȩ autẽ illius plenitudinẽ qͥs
tate uerboꝵ ꝑfectionem uiuendi uenerabił
ꝓpħa querebat. Breuissimo namq sermone
conclusit qͦt qͦt spũ alium habet multitudo
facere nos oporcet. qͥ ⁊tardi sensus infirmita¬
te torpeniꝰ ⁊ noxia remissioris uidȩ consue¬
tudine de prauam᷑ : Nos inqͣm magis orarẽ

Expanded text:
veri jussit peccantem a communione sanctorum , et veri jussit peccantem a communione sanctorum , et eumdem recipi correctum . De scientia autem ejus quid nos dicemus, cum omnes eum noverint in coelestibus didicisse, quae doceret in terris? Ibi talia se memoravit edoctum, qualia loqui mortabonitatem et disciplinam testis dominicus et baptista Joannes, qui resipiscentes a peccatis suis propheticae pietatis affatu poenitentiae baptismo diluebat; atque ut vere legalium praeceptorum custos immobilis, et Herodem regem de illicita accusabat uxore, et cunctis ad se concurrentibus purgatioris vitae praecepta mandabat. Scientiae autem illius plenitudinem quis tate verborum perfectionem vivendi venerabilis Propheta quaerebat. Brevissimo namque sermone conclusit, quidquid spiritualium habet multitudo facere nos oportet, qui et tardi sensus infirmitate torpemus, et noxia remissioris vitae consuetudine depravamur? Nos, inquam, magis orare
Abbreviated transcription (Latin):
tateni. ꝓbauerunt etiã disciplinȩ eius seue¬
ritatẽ. ananias ⁊ saphira. qui distrahentes
agrum quẽ uendẽ nemo cogebat. dump̃cii
sitate mercatisunt. Quo facto. edocuit
głosissimus petrꝰ. in esse sibi bouitatẽ ac dis¬
ciplinã. dumi remediũ p̃sta infirmo. ⁊ com¬
petentẽ sumit de mendacibus ultionem
qd̃ eum rec̾te sc̃mq fecisse. cȩlestis iudicii
consensus ostendit. De ꝑfec̾tione uͦ scien¬
nouit : & qr bonitas ac disciplina scientiaq
ñ deerat. pascendas illi dñs suas cõmendauit
ouiculas. Tenuit bonitatẽ ac disciplina. etiã¬
głosissimꝰ paulus. qͥ ut eiꝰ scripta testant᷑. disci¬
płis suis ⁊ uirgam correꝑtionis. ⁊ sp̃m mansu¬
etudinis pretendebat. ꝓpter qd̃ faciebat eũ
om̃ib amabilem bonitas. ⁊ disciplina t̾ribile.
Nam ⁊ int̾ ipla mundi pͥmordia ut bonita¬
temac disciplinã xp̃i doceret eccłas: ⁊ remo¬

Expanded text:
tatem. Probaverunt etiam disciplinae ejus sevetatem. Probaverunt etiam disciplinae ejus severitatem Ananias et Saphira , qui distrahentes agrum quem vendere nemo cogebat, dum quantsitate mercati sunt. Quo facto edocuit gloriosissimus Petrus inesse sibi bonitatem ac disciplinam, dum et remedium praestat infirmo, et competentem sumit de mendacibus ultionem. Quod eum recte sancteque fecisse coelestis judicii consensus ostendit. De scientiae ejus perfecnovit? Et quia bonitas ei ad disciplinam scientiamque non deerat, pascendas illi Dominus suas commendavit oviculas. Tenuit bonitatem ac disciplinam gloriosissimus Paulus, qui, ut ejus scripta testantur, et virgam correctionis, et spiritum mansuetudinis praetendebat: propter quod faciebat eum omnibus et amabilem bonitas, et disciplina terribilem. Nam etiam inter ipsa mundi primordia ut bonitatem ac disciplinam Christi doceret ecclesias, et remo
Abbreviated transcription (Latin):
rueris ꝑnitiosa erit ei hȩc bonitas tua. qͣ ꝑms
tum. Rursum sinimio disciplinȩ rigore nos¬
lam sc̃is bonitatis p̃tenderis medicinã dum
rigorem tum refugit peccans peccati egritu¬
ome ñ curabis. & quȩ tandẽ inuendi ratio e¬
nt. quȩ ue iusticia erit. ut solutior lenitas co¬
hibentiam p̾beat peccatori. aut immod̾ata
seueritas. alapsu ñreuocet delinquentẽ: Ut
autẽ bonitatis huiꝰ disciplinȩq magisterium.
mnr̃is fuisse maiorib pleniꝰ ꝑfectiusq disca¬
nus. uel pauca de pluril uenerabiliũ patrũ
recẽseainus exempla. Impleuit sine dubio bo
licut uere bonus. oblatos sibi dr̃ cu rasse in¬
firmos. ⁊ ut disctpl nȩ cȩlẽtis ama¬
tor. iusta ultione punisse mendaces ꝑhibet᷑.
Nimirũ bonitatis eiꝰ grãm testat᷑. eneas ille
debilis. qui claudus abinfantia. sedens inpor¬
ta templiddm̃ atq mendicans. in nomine xp̃i
iħu. apłi curatis imꝑio antiquã recepit sani¬

Expanded text:
rueris, perniciosa erit ei haec bonitas tua; quia perueris, perniciosa erit ei haec bonitas tua; quia petum. Rursum, si nimio disciplinae rigore nullam scientia bonitatis praetenderis medicinam; dum rigorem tuum refugit peccans, peccati aegritudinem non curabis. Et quae tandem vivendi ratio erit, quaeve justitia erit, ut solutior lenitas cohibentiam praebeat peccatori, aut immoderata severitas a lapsu non revocet delinquentem? Ut autem bonitatis hujus disciplinaeque magisterium in nostris fuisse majoribus, plenius perfectiusqmus, vel pauca de pluribus venerabilium Patrum recenseamus exempla. Implebat sine trus, cum, sicut vere bonus, oblatos sibi dicitur curasse infirmos; et ut disciplinae coelestis amator, justa ultione punisse mendaces perhibetur. Nimirum bonitatis ejus gratiam testatur Aeneas ille debilis, qui claudus ab infantia, sedens in porta templi Domini atque mendicans, in nomine Chriurantis imperio, antiquam recepit sani
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpłicus dep̃cat᷑. Bonitatẽ ⁊ disciplina in¬
quit ⁊ scientĩa. doce me dñe. Uere noũt
recte uiuere qui recte nouit orare. Non
eñi petit mundanaꝵ diuitiaꝵ thesauros. non
regna finitima ñ temꝑa ꝓlixiora uiuendi s bo¬
nitatẽ se docerisimul ⁊ disciplinã poscit. Bo¬
nitas enum facit amabilem disciplinã. ⁊ dis¬
ciplina efficit inculpabilem bonitatẽ. Nec
quẽ qͣm latere puto. q bonitas sine disciplina
delictoꝵ mat̾ ẽ ⁊ disciplunia sine bonitate. tris¬
tis quedã amaritudo inuendi. Scientiam
p̃stari sibi parit̾ implorat. ut noueri scienter
sapient̾q distinguere. qͥ sint t̾mini bonitatis
⁊ qͣm debeat hab̾e disciplina mensurã. ne fo¬
te aut nimiȩ remissionis ui¬
cio. bonitas inconsulta fede¬
tur. aut discipliua durior ipsa
sui ai¬
canti: Benigne quidem fac. ⁊ ut uere sis
bonus. uigoren ei ad hibe disciplinȩ. ut tu
illi bonitas ꝓficiat in salutẽ. Quem utiꝙ si
nulla cohercentis censurȩ increpatione ter¬

Expanded text:
 Bonitatem, et disciplinam, inquit, et scientiam doce me, Domine. Vere novit recte vivere, qui recte novit orare. Non enim petiit mundanarum divitiarum thesauros, non regna finitima, non tempora prolixiora vivendi; sed bonitatem se doceri simul et disciplinam poposcit. Bonitas enim facit amabilem disciplinam, et disciplina efficit inculpabilem bonitatem. Nec quemquam latere puto, quia bonitas sine disciplina delictorum mater est, et disciplina sine bonitate tristis quaedam amaritudo vivendi. Scientiam praestari sibi pariter implorat, ut noverit scienter sapienterque distinguere qui sint termini bonitatis, et quam debeat habere disciplina mensuram; ne forte aut nimiae remissionis vitio bonitas inconsulta foedetur, aut disciplina durior ipsa sui auscanti? Benigne quidem facis: sed ut vere sis bonus, vigorem ei adhibe disciplinae; ut tua illi bonitas proficiat ad salutem. Quem utique si nulla coercentis censurae increpatione ter
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiat omib que sunt eiꝰ. etiã illud conti¬
uetur ut odit patrem suũ. ⁊ matrem suam.
uxorem. ⁊ filios ⁊ fr̃s. ⁊ sorores.ad huc
animã suã. Omĩa eni hec. ꝓpria eiꝰ sunt. Quie
plerũꝙ implicant ⁊ impediunt ad optinen¬
Da non ista ꝓpria temporalit̾ transitura: ẜ in
et̾num mansura cõmunia. Quo eñ tͥ nune
uides. qd̾ te concepit. qd̃ gestauit utero. qd pe¬
pit. qd̾ lac̾te nutriuit. Qd̃ autẽ inxp̃o soror

Expanded text:
nuntiat omnibus quae sunt ejus, etiam illud continuntiat omnibus quae sunt ejus, etiam illud continetur, ut oderit patrem suum, et matreios et fratres et sorores adhuc et animam suam. omnia enim haec propria eius sunt, quae plerumque implicant et impediunt ad obtinenda non ista propria temporaliter transitura sed in aeternum mansura communia. quo enim tibi nuuides, quod te concepit, quod gestauit utero, quod peperit, quod lacte nutriuit. quod autem soror
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ suis ⁊ maxime domesticis ait apłs ũ
ꝓuidet. fidem negauit: ⁊ ẽ infideli dert¬
crior. Quib reb ordinandis si ut collum ex
uellunt matris lacrimȩ fluentes carnẽ aut
serui fuga. aut mors anc illaꝵ. aut fr̃m mor¬
bosa ualitudo. si ẽ inte caritas ordinata sci¬
ens preponere maiora minorib miscd̃ia moue¬
ri. ut pauꝑes euanglizentur. ut messis dñi co¬
piosa oꝑarioꝵ inopia in predã uolucrib ñ
quendã dñi uoluntatẽ in eo qͦd uel flagel¬
lando uel parcendo agere cũ seruiꝰ suis stu
duerit: Hȩc meditare: in his esto: ut pro¬
fectus tiuis manifestꝰ sit momĩb. Ob secro
te ut caueas ne maiorẽ tristiciã des fr̃ib bo¬
nii torpore tuo. quã leticiã a lacritate iam
dederas. Commendãdũ autẽ te liteeris qͥb
uoluistitam suꝑ fluũ putaui. quã si quisqͣm
te mͥ eodem mͦ comineudare uoluisset: Inei¬

Expanded text:
enim suis et maxime domesticis, ait apostolenim suis et maxime domesticis, ait apostolus, non prouidet, fidem negauit et est infideli deterior. quibus ordinandis rebus si. ut collum exuuellunt matris lacrimae fluentes carnem aut serui fuga aut mors ancillarum aut fratrum morbosa ualitudo, si est in te caritas ordinata sciens praeponere maiora minoribus et misericordia moueri. ut pauperes euangelizentur, ut ne messis domini copiosa operariorum inopia in praedam uolucribus quendam domini uoluntatem in eo, quod uel flagellando uel parcendo agere statuerit cum seruis suis? haec meditare, in his esto, ut prouectus tuus manifestus sit in omnibus. obsecro te, ut caueas. ne maiorem tristitiam des bonis fratribus torpore tuo, quam laetitiam alacritate iam dederas; commendare autem litteris. quibus uoluisti, tam superfluum putaui, quam si quisquam te mihi eodem modo commendare uoluisset.
Abbreviated transcription (Latin):
uarii ⁊ sequere dñm. Nam cũ te presens andi¬
uaduerterẽ. domesticis curis adiuuno sterdio
retardari. ferri te potius ⁊ duci acrie ena
hea te ferre ac ducere sentiebam. Erucent
m̃i nr̃am dñs quã portari anobis iubet. ut
tũ erpeditissimi sequamur: qͥd aliud qͣm mor¬
calitem carnis huiꝰ significat : Ipsa em̃inos
iruciat. do nec ab sorbeat᷑ mors inuictoria.
genda clauis cimoris dñi. ne solutis ⁊ liberis
menbris reluc̾tantẽ portare ñ possis. Se qui
eñ dñm nsi eã portans omĩno ñ uales. Nam
quom eũ sequeris. si ñ es eiꝰ: Qui autẽ iħu
xp̃i sunt ait apłs. carnẽ suã crucifixer̃t cũ
pasionib ⁊ de sideriis. Si quid sane peculi¬
miȩ res cua fanliaris habet. euius te impli¬
cari negotio nec orportet uec decet: reue¬
ra tribuendũ ẽ matri ⁊ domesticis tuis.
Hoꝵ quippe indigentia. si pauꝑib ut sis
ꝑfec̾tus institiusti distribuere talia. tui pu¬
nũ apud te locũ obtinere debent. Siqͥs

Expanded text:
tuam et sequere dominum. nam cum te praesentem animaduerterem domesticis curis a diuino studio retardari, ferri te potius et duci a cruce tua quam eam te ferre ac ducere sentiebam. crucem enim nostram dominus. quam portari a nobis iubet. ut eum expeditissimi sequamur, quid aliud quam mortalitatem carnis huius significat? ipsa enim nos cruciat, donec absorbeatur mors in uictoriam. genda clauis timoris dei, ne solutis et liberis membris reluctantem portare non possimus. sequi enim dominum nisi eam portans omnino non uales; nam quo modo eum sequeris, si non es eius? qui autem Iesu Christi sunt, ait apostolus, carnem suam crucifixerunt cum passionibus et desideriis. Si quid sane pecuniae res tua familiaris habet, cuius te implicari negotio nec oportet nec decet, re uera tribuendum est matri et domesticis tuis. horum quippe indigentia, si pauperibus, ut sis perfectus, instituisti distribuere talia tua. primum apud te locum obtinere debent; si quis
Abbreviated transcription (Latin):
clementĩa cotidi humilit̾ exoremus di¬
⁊ex aqua ⁊ spu scõ uoluntarie generasti.
fac nos de hac miserrima peregrinatione
ad diu de si deratam ocius transire patri¬
am. in qua cũ beatissimis angłis. ⁊ feli¬

Expanded text:
clementiam quotidie humiliter exoremus, diex aqua et Spiritu sancto voluntarie regenerasti, fac nos de hac miserrima peregrinatione ad diu desideratam citius patriam transire, in qua cum beatissimis angelis et feli
Abbreviated transcription (Latin):
ne. ẽ am dociles equoꝵ animi. cũ ingirũ dus̃
flexuosis gressib menbra c̃oponñt: ⁊ ubunus
habenȩ retinacło ita luxuriose conbenciunt
es currendi ⁊ standi modus. sub qͣdam legum
dispositione seruetur. Ita qͦs natura numero
dunddit studio discipinȩ coniungo Uid ete qͣm
fortia boum corꝑa plaustro sub iaceant. quȩ
intanto imꝑio aninũ parant. ut tumentia
naturalit̾ ieui iugo colla sub ponant. Ita dis¬
aplinȩ constitutionib seruiunt: & quȩ infe¬
ritate nascunt᷑. Unde miro aliqͦtiens homi¬
nem cui in est sap ientia. ⁊ intellec̾tꝰ pruden¬

Expanded text:
e tam dociles equorum animi, cum in gyrum ducti flexuosis gressibus membra componunt, et sub unius habenae retinaculo ita laxari se consentiunt, ut et currendi et stanti modus sub quadam legum dispositione servetur. Ita quos natura numero dividit, studio disciplinae conjungit. Videte quam fortia boum corpora plaustro subjaceant: quae in tantum imperio animum parant, ut tumentia naturaliter levi jugo colla supponant. Ita disciplinae constitutionibus serviunt, etiam quae in feritate nascuntur. Unde miror aliquoties hominem cui inest sapientia et intellectus pruden
Abbreviated transcription (Latin):
it: qͥd de illis iud candũ putamꝰ quos disci¬
plina destituit : Inter utroꝵ q actus. auet¬
ritas ꝓpħice lectionis incusat minorẽ plas
culpam. ñ ꝑ uenisse ad disciplinã: qͣm legei
disciplinȩ respuisse. Ecce dicit ꝓpħa. Qtͫ su
ut dixit. ita ẽ. Ilam hostis ẽ ⁊ inimicus aniis
suȩ: qͥ spretis disciplinȩ monitis. diabolica
occupat᷑ officiis. Dicunt aliqͣuti: disciplis
satis ouris legib constitutã. Lo qͣntur ista
satis miseri. qͦs ad omne facinꝰ ille diabolus
auctor mortis inuitat: quoꝵ mentes in sad¬
bilis gula possi det: suꝑ qͦs regnat ebrieta
qͦs turpis luxuria captiuuos tenet: iaqͥbe
nũꝗͣ suꝑbia ingͣta discessit. Illis autẽ qͥb
studiũ honestȩ fidem seruare continente.
militati pietatiq seru re: dulce discipline ꝗ
nȩ negligentiȩ. qͣre ap̃ aliqͣntos parũ ꝓficua
disciplina: cum uideamꝰ pastorale magistius

Expanded text:
it, quid de illis judicandum putamus, quos disciplina destituit? Inter utrorumque actus auctoritas propheticae lectionis incusat minorem plane culpam non pervenisse ad disciplinam, quam legem disciplinae respuisse. Ecce dicit propheta: Quiut dixit, ita est. Nam hostis est et inimicus animae suae, qui spretis disciplinae monitis diabolicis occupatur officiis. 5. Dicunt aliquanti disciplinam satis duris legibus constitutam. Loquantur ista satis miseri, quos ad omne facinus ille diabolus auctor mortis invitat, quorum mentes insatiabilis gula possidet, super quos regnat ebrietas, quos turpis luxuria captivos tenet, euam superbia ingrata discedit. Illis autem quibus est studium honestae fidem servare continentiae, humilitati pietatique servire, dulce disciplinae onae negligentiae, quare apud aliquantos parum proficiat disciplina, cum videamus p
Abbreviated transcription (Latin):
militati. Quem amor teuet seruandȩ integri¬
tatis. ande omĩa falsi ad se famã ñ ad inrccat
erroris. Magnũ ẽ qͥdem ⁊ głosum ⁊usq ad
celum omiũm ore p̃ferendum. nũqͣm malis
actib locũ de disse. s multo fortius ẽ num¬
quam falsis supitionib laborasse. Quid enĩ
tibi ꝓdest sobrietas. siuitia ebrietatis exerceas:

Expanded text:
militati. Quem amor tenet servandae integrimilitati. Quem amor tenet servandae integritatis, ante omnia falsi ad se famam non admittat erroris. Magnum est quidem et gloriosum et usque ad coelum omnium ore proferendum, numquam malis actibus locum dedisse; sed multo fortius est numquam falsis suspicionibus laborasse. Quid enim tibi prodest sobrietas, si vitia ebrietatis exerceas?
Abbreviated transcription (Latin):
ligat unusqͥsq parũ sibi ꝓdesse conuersatio¬
nis famã. nͥ incontẽptu mundi amauerit dil¬
sitire. ne quem expectat rorona uirtus
pudoris damꝑno feriaris Corpis in tegni¬
tas fidem muniat. in tegritatẽ fides in con¬
taminata custodiat. ut manente utriꝰq partis
beneficio. iminculatũ hominẽ faciat regna
dicet᷑. Nam ꝗͣ uis hoc purũ corpus immaculatũq
custodiat. laceratã uitã addin portat cuius act
uultus in famat. licet siamꝰ conscientiã solam
bonis ac̾tib posse sufficere. S qͣnto meluis ẽ ut
semꝑ de te bene sentiat. qͥ semꝑ circa ianuã
suam uanis suspicionib freqͣnt᷑ egrotat. In¬
situm ẽ nat᷑alit̾ uulgo. ut de bonis semper
male iudicet S tu qͥ curã bonȩ famȩ colis.
studio tuo gr̃am indegre opinionis ad qui¬
re. Uita gͦ nr̃a ita sit lucida. ut sit om̃ib no¬
ta. Inte gritas religioni. pudor seruiat hu¬

Expanded text:
ligat unusquisque parum sibi prodesse conversioligat unusquisque parum sibi prodesse conversionis famam, nisi in contemptu mundi amaverit dissentire, ne quem exspectat corona virtutis, pudoris damno feriat. Corporis integritas vitam muniat, integritatem fides incontaminata custodiat, ut manente utriusque partis beneficio, immaculatum hominem faciat regnardicetur. Nam quamvis homo purum corpus immaculatumque custodiat, laceratam vitam ad Deum portat, cujus actus vultum infamat, licet sciamus conscientiam solam bonis actibus posse sufficere. Sed quanto melius est ut semper de te bene sentiat, qui circa januam tuam vanis suspicionibus frequenter aegrotat? Insitum est enim naturaliter vulgo, ut de bonis male semper 3 judicet. Sed tu qui curam bonae famae colis, studio tuo gratiam integrae opinionis acquire. Vita ergo nostra ita sit lucida, ut sit omnibus nota. Integritas religioni, pudor serviat hu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpłiam dicentẽ. Cognouit bos possessorem
suum. ⁊ asinus p̃sepe dñi sui. isrł autẽ me ñ
cognouit. Uereor dicere ne nr̃am negli¬
gentiã pulset ista sententia. N autẽ cogno¬
uit dnñi. qui conditionis suȩ ñ cognouit
officium. Ostendam sanȩ. quomͦ dñs possit aut
inueniri aut agnosei: si tamen ẽ animꝰ uidentis.
Siuis uide dũm. require mendicũ. respice ad pau¬
ꝑeni suscipe ꝑegrinũ. uisita infirinũ. eurre ad
carcerẽ. Siins uidere dm uincła captiuitatis
absolue. nodos iniqͥtatis incide. Fudi de hoc
dnm̃ dicentẽ. E suriui: ⁊ dedistis mͥ manduu¬
re. Sitiui. ⁊ dedistis mͥbibe. Hospes fui. ⁊ susce¬
ne despitias nudum. nec ceco manũ subthas
nec inuolutũ panis condempnas. In hac eni
ueste pͥmũ dñs cũ amagis quereretur inuen¬
tus ẽ. & qr de disciplina fecimꝰ mentionem
subqua fidei xꝑiana uiget. necesse ẽ ut ouia
in aures ur̃as uitȩ ornam̃ta deferant᷑. ut nrcel¬

Expanded text:
am dicentem: Cognovit bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui; Israel autem me non cognovit . Vereor dicere, ne nostram negligentiam pulset ista sententia: non autem cognoscit Dominum, qui conditionis suae non cognoscit officium. 6. Ostendam sane quomodo Dominus possit aut inveniri aut cognosci, si tamen est animus videndi. Si vis videre Dominum, require mendicum, suscipe peregrinum, visita infirmum, curre ad carcerem. Si vis videre Deum, vincula captivitatis absolve, nodos iniquitatis incide. Audi de hoc Dominum dicentem: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere; hospes fui, et suscene despicias nudum, ne caeco manum subtrahas, ne involutum pannis contemnas. In hac enim veste primum Dominus cum a magis quaereretur, inventus est. Et quia de disciplina fecimus mentionem sub qua fides Christiana viget, necesse est ut omnia in aures vestras vitae ornamenta deferantur, ut intel
Abbreviated transcription (Latin):
cauere debemꝰ ⁊ uiuere: ut possimꝰ a nob̾ illud
p̃udiciũ ꝑpetuȩ mortis excludere: qr qͦ ia
tẽꝑalis ñ afflgit pena. hos. illa inȩt̾num insau¬
abili tormentoꝵ ꝑseqͥtur dolore. Nemo aurẽ
illud homicidii crimen eua sisse. se estimeo
quẽ excusatũ scłaris iudicii corrupti sen¬
tentia ab soluerit: nec ille adult̾ii facinꝰ

Expanded text:
ere, ut possimus a nobis illud praejudicium futurae mortis excludere: quia quos ista temporalis non affligit poena, hos illa in aeternum insatiabili tormentorum persequitur dolore. Nemo autem illum homicidii crimen evasisse aestimet, quem excusatum saecularis judicii corrupti sentent
Abbreviated transcription (Latin):
co di: ut aduersus consuetudinẽ corpis atq
fragilitatẽ. duo sint uictores: p̃ceptum dei.
⁊consensus tuus. Causa talis ẽ: medicus. e¬
grotꝰ. ⁊ egritudo. Si iste ȩgrotus se cũ egritu¬
dine ded̾it: uincit᷑ medicus: efficnintur duo
aduersus unum: atq suꝑatur medicus. Sigͦ
egrotus cũ medico se dedit: uncit᷑ in firmi¬
tas. Medicus xp̃s ẽ: ȩgroti nos sumus: Egri¬
tudinis morbs. consuetudo peccati ẽ. Iam qui
exparte renuntiat scło. ꝙͣ uis uiuat in scło.
attendat cui debeat ad herere: utrum morbo
an me dico. Si medico ñ inheserit: laborat
medicus. Id̾o uob̃ in euanglium scło clamat¬
⁊ dicit. esto consentiens ad uersario tuo: dũ
es cũillo inuia. Non nos docet ut simuscon¬
sentientes aduersario nr̃o diabolo: sed docet
ut consentientes simus aduersardo. p̃cepto di¬
uiino: qui aduersat᷑ malis nr̃is. ⁊ ad uersatur
consuetudini nr̃ȩ aduersat᷑ iniquitatib

Expanded text:
to Dei; ut adversus consuetudinem corporis atque fragilitatem duo sint victores, praeceptum Dei, et consensus tuus. Casus enim talis est, medicus, aegrotus et aegritudo. Si iste aegrotus se cum aegritudine dederit, vincitur medicus, efficiuntur duo adversus unum, atque superatur medicus. Si ergo aegrotus cum medico se dederit, vincitur infirmitas. Medicus Christus est; aegroti nos sumus; aegritudinis morbus, consuetudo peccati est. Jam qui ex parte renunciavit saeculo, quamvis vivat in saeculo, attendat ubi debeat inhaerere; utrum morbo an medico. Si medico non inhaeserit, laborat medicus. Ideo nobis Evangelium in saeculo clamat et dicit: Esto consentiens adversario tuo cito, dum es cum illo in via . Non nos docet, ut simus consentientes adversario diabolo; sed docet, ut consentientes simus adversario, praecepto divino, quod adversatur malis nostris, et adversatur consuetudini nostrae, adversatur iniquitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
nomine hereticina habens uirgulta subtilia
tor uocẽ eius accurrit & occidit euͦ. Hoc ami¬
mal significat uiros habentes magna cormia
bonoꝵ oꝑum siue scientiã duoꝵ testamento¬
rũ qui quãdiu m his studuerint ñ solũ modi¬
ca s ce grãdia uicia resecant. Si uͦ inde reu̾si ad
rint. nͨ solũ uirtutẽ bonoꝵ oꝑum cornib ob
iocentaurũ duab naturis constare phisio¬
Et psalmista. homo eũ in bonore esset ñ intella¬
it cõparatus ẽ ium̃tis insiꝑientib & simił factꝰ eͦ¬
bysiologus dicit de her nacio
qł figurã ht̃ porcelli lactentis. hic ẽ totus spinosus
ad terrã. Ueinde descendit &e inuolutat se suꝑ
expansos racemos ut infigant᷑ in spinis eiꝰ ce sic
fert eos escam filiis suis. Est aũ aptus medici¬
ne coctus & comestus ꝓficit. Tu uͦ hõ di custo¬
di uineã tuã & om̃s fructus eiꝰ sp̃uales ne te
occupet istius scłi sollicitudo & tẽporaliũ
bonoꝵ uoluptas &e spinosus diabolus infi¬

Expanded text:
graece herecine, habens uirgulta subtilia tor uocem eius, uenit et occidit eum. Sic significat viros habentes cornua bonorum operum, sive scientiam duorum Testamentorum, qui quandiu in his studuerint, non solum modica, sed etiam grandia vitia resecant. Si vero inde reversi, ad rint, Onocentaurum duabus naturis constare Physioet Psalmista: Homo cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus eysiologus dicit de herinaceo, quod figuram habet porcelli lactentis, et est totus spinosus,ad terram, deinde descendit et involvit se super congregatos racemos, ut infigantur in spinis suis, et sic fert escam catulis suis. Est autem aptus medicinae, coctus et comestus proficit. Tu vero, homo Dei, custo uineam tuam et omnes fructus eius spiritales, ne te occupet istius saeculi sollicitudo et temporalium bonorum uoluptas; et tunc spinosus diabolus di