comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
discimus. E quus. asinꝰ bos. canis. ⁊ uilissima mancipia. Uest
qͦq ⁊ lebetes. ⁊ sedile ligneũ. ⁊ calix. ⁊ urceolus fictilis ꝑ¬
bant᷑ pus i sic emunt᷑. sola uxor ñ ostendit᷑. ne ante dii¬
ceat quã ducat᷑. Attendenda semꝑ eiꝰ ẽ. facies. ⁊ pulcritudo
laudanda: ne si alterã aspexeris se estimet displicere. Uocan
dña: cȩlebrandꝰ natalis eiꝰ. Iurandũ ꝑsalutẽ illiꝰ. ut sit si¬
ꝑstes obtandũ. honora nuitrix eiꝰ ⁊ gerula. seruis pat̾nuss
⁊ alũpnꝰ ⁊ formosꝰ assecla. & ꝓcurator calamis tratꝰ. ⁊ in
longeuã securãq libidinẽ exsec tꝰ spado: sub qͥbꝰ nominibꝰ a¬
ulteria delitescunt. Quoscũq illa dilexerit: ingratis aman
Si totã ei domũ regendã comisseris. serinendũ ẽ. Si aliqͥd tu
arbitrio reseruaueris: fidẽ sibi hab̃i ñ putabit. ⁊ in odiũ ue¬
tet᷑ ac uirgia: ⁊ nͥ cito cõsuleris parabit uenena. Anus ⁊ a¬

Expanded text:
discimus. Equus, asinus, bos, canis, et vilissima mancipia, vestes quoque, et lebetes, sedile ligneum, calix, et urceolus fictilis probantur prius, et sic emuntur: sola uxor non ostenditur, ne ante displiceat, quam ducatur. Attendenda semper ejus est facies, et pulchritudo laudanda: ne si alteram aspexeris, se existimet displicere. Vocanda domina, celebrandus natalis ejus, jurandum per salutem illius, ut sit superstes optandum; honoet alumnus et formosus assecla et procurator calamistratus, et in longam securamque libidinem exsectus spado -- sub quibus nominibus delitescunt. Quoscumque illa dilexerit, gratis sunt amandi. Si totam ei domum regendam commiseris, seruiendum est. Si aliquid tuo arbitrio reseruaueris, fidem sibi haberi non putabit et in odium uertetur ac iurgia, et nisi cito consulueris, parabit uenena. Anus et a
Abbreviated transcription (Latin):
uois ptulisse. nec putabant lib̾os ͦs iuidebãt dõ displicere.
reo ragt᷑ ab hurio. ut pꝰ repudiũ terennie sororẽ eios
uertronino faeere suꝑsedit: dicens se ñ posse uxori ⁊ phi¬
usophe parit᷑ opã dare. Illa interim cõumnx egrediuusti
tie de fontibꝰ tullianis hauserat sapientiã. nupsit salustio
mimico eiꝰ. ⁊ teio messale corbino. ⁊i quasi ꝑ qͦsdã gradꝰ elo
rotĩ aristhidis: duas habebat uxores. Quȩ dũ erebro
int̾ se uirgarent. ⁊ ille irridere ẽẽt. solitꝰ qd̾ ꝓpt̾ se fl¬
mũ hominẽ. semis naribꝰ recalua fronte. pilosis humeris. in
pandis cruribꝰ disceptarent : nouissime uerter̃ in eus
rũ. ut ista tonitrua imb sequeret᷑. Iucu sille. feli¬

Expanded text:
ebant Domino displicere? Cicero rogatus ab Hirtio, ut post repudium Terentiae, sororem ejus duceret, omnino facere supersedit, dicens, non posse se uxori et philosophiae pariter operam dare. Illa interim conjux egregia, et quae de fontibus Tullianis hauserat sapientiam, nupsit Sallustio inimico ejus, et tertio Messalae Corvino, et quasi per quosdam gradus eloneptem Aristidis, duas habebat uxores. Quae cum crebro inter se iurgarent et ille eas irridere esset solitus, quod propter se, fmum hominem, simis naribus, recalua fronte, pilosis humeris et repandis cruribus disceptassent, nouissime uerterunt in euuit, 'futurum ut ista tonitrua imber sequeretur'.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ penelopis pudicicia: homeri carm̃ẽ. Laodomia qͦq
lucretiã. quȩ uiolata pudicicia. nolens suꝑutuere:. macu¬
lã corporis cruore deleuit. Duelliꝰ qͥ pͥus rom̃ȩ nauali¬

Expanded text:
et Penelopes pudicitia, Homeri carmen est. Laodamia quoque et Penelopes pudicitia, Homeri carmen est. Laodamia quoque Lucretiam, quae violatae pudicitiae nolens supervivere, maculam corporis cruore delevit. Duillius  Al. Duel
Abbreviated transcription (Latin):
ini qs captina seruauit. S trato regulus sidonis manu ꝓ¬
pri se uolen ccise. ne iminentibꝰ ꝑsis ludribrio foret. qrũ
faons eguotiir egis societate neglexerat. retrahebat᷑ forini¬
siie ⁊ gicadiũ quẽ artipuerat. circũspec tans: hostiũ pauid
cipactabat aduentũ. Suẽ iã capiendũ uxor intelligens ex¬
tosit aciẽ emanu. ⁊ latꝰ eiꝰ transuerb̾auit. Cõpositoꝙ
er more cadauere: moriens se suꝑiecit. ne pꝰ uirginalia fe
acra alteriꝰ cortũ sustineret. Uenofon in ciri maious
scribit infantia. occiso abradate uiro. quã phantra uxoro
miro amore dilexerat. collocasse se uixta corpꝰ lacerũ . leõ¬
soso pertore sanginnẽ suũ mariti fudise uulneribꝰ. usta
cansa regis occidendi putauit uxor: quã maritꝰ nudan
amico suo ⁊ ignorantẽ monstrauerat. Indicauit enĩ se
ñ amari. quȩ. ⁊ alteri posset ostendi. Rodogune filia dari
p mortẽ uiri nutricẽ quę illi suadebat sedas nuptrac¬

Expanded text:
 captiva servavit. Strato regulus Sinodis manu propria se volens confodere, ne imminentibus Persis ludibrio foret, quorum foedus Aegyptii regis societate neglexerat, retrahebatur formidine, et gladium quem arripuerat circumspectans, hostium pavidus exspectabat adventum. Quem jam jamque capiendum uxor intelligens, extorsit acinacem de manu, et latus ejus transverberavit. Compositoque ex more cadaveri se moriens superjecit, ne dera alterius coitum sustineret. Xenophon in Cyri majoris scribit infantia, occiso Abradote viro, quem Panthea uxor miro amore dilexerat, collocasse se juxta corpus lacerum, et confosso pectore, sanguinem suum mariti infudisse vulneribus. Justam causam regis oamico suo et ignorantem monstraverat. Judicavit enim se non amari, quae et alteri posset ostendi. Rhodogune filia Darii, post mortem viri, nutricem quae illi secundas nuptia
Abbreviated transcription (Latin):
dianore iuris ⁊ ambitio suma çertantũi ẽ. ac testimoniũ
eastitis. digna morte decerni. Itaq iuctrix in habrtu
oirutuq pͥstino. uixta cad auer accubat aom plexans aloud
poreseusaus. ⁊ suppositos ignes pudiciciȩ laude cõtempnens
Seco que sic morit᷑: scdas nuptias ñ requirit. el labrades
di senititꝰ uictis atheniensibiꝰ fugit ad pharnabas ed
o intestinonui cedis explete: reliqͥ pars corporis lace¬
des insepulta. Nola ÷ͣ cõcubina cõtra crudelissimi hosis
unpmi. ant ex trancos ⁊ iminente discrimine funeri uista
Misoluit: mori parata ꝓ mortuo quẽ uiuũ dilexerate¬

Expanded text:
de amore viri; et ambitio summa certantium est, ac testimonium castitatis, dignam morte decerni. Itaque victrix in habitu ornatuque pristino juxta cadaver accubat, amplexans illud et deosculans, et suppositos ignes, pudicitiae laude contemnens. Puto quae sic moritur, secundas nuptias non requirit. Alcibiades ille Socraticus, victis Atheniensibus, fugit ad Pharnabazum. dro in testimonium caedis expletae, reliqua pars corporis jacebat insepulta. Sola igitur concubina contra crudelissimi hostis imperium, inter extraneos, et imminente discrimine, funeri justa persolvit, mori parata pro mortuo, quem vivum dilexerat
Abbreviated transcription (Latin):
ats nolite fieri serui hominũ. Uidete quã eudems sit cõiugalis
fintio seruitutis. &t pꝰ pauxillulũ. Si gͥ bonũ cõiugiũ serui¬
utis. malũ qͥd ÷ qͣndo nequeunt se inincẽ scĩficare s ꝑdere:
inuersa quȩ nos de uirginitate ac nuptiis lato sermone
ffudimꝰ. ille breui artauit cõpendio. in paucis multa cõpre¬
hendens. Uirginitas ab eo ꝑiuasione cõtinentiȩ. nuptiȩ re¬
media incõtinentiȩ p̾dicant᷑: ⁊ significat᷑ a maioribꝰ ad mi-¬
nora descensꝰ. Uirginibꝰ brauiũ suꝑne uocationis ostendit.
lptas ne in uia deficiant cõsolat᷑. Alios laudat: alios ñ

Expanded text:
it coniugalis definitio seruitutis; et post pauxillulum: siigiturbonum coniugium seruitus, malum quid est, quando nequeunt se inuicem sanctificare, sed perdere? uniuersa, quae nos de uirginitate ac nuptiis lato sermone diffudimus, ille breui artauit conpendio in paucis multa conprehendens. uirginitas ab eo persuasio continentiae, nuptiae remedia incontinentiae praedicantur. et significanter a maioribus ad minora descensus: uirginibus brauium supernae uocationis ostendit, nuptas, ne in uia deficiant, consolatur; alios laudat, alios n
Abbreviated transcription (Latin):
Si om̃s ereaturȩ bonȩ. ⁊ a bono creatore cõditȩ. qͦmͦ uniuesa u¬
nitas: Si t̾ra uanitas. nunqͥd ⁊ cęli ⁊ angłi ⁊ t̾roni ⁊ dñati
ones. potestates ceterȩq uirtutes: S quȩ ꝑse bona s ut abo¬
no creatore cõdita: ad cõparationẽ maioꝵ uanitas appellant
soli iunge. ñ rutilat. Solẽ p̃o cõfer: ⁊ tenebre sunt.
Ego sũ inqͥt qͥ sũ. Omnẽ gͥ creaturã si dõ cõtuleris: ñ subsis¬
lis scilicet ł demonibꝰ. ⁊ certe erant idola ł demonia: qͥbꝰ ne
trad̾ent᷑ orabat. In iob qͦq legimꝰ ad baldath dic tũ de impio
Auellat᷑ de tab̃ nacło eiꝰ fiducia eiꝰ ⁊ calcet suꝑ eũ qͣsi rex
int̃itꝰ habitent in tab̾nacło eiꝰ. socii illiꝰ qͥ nẽ. hand dui

Expanded text:
si omnes creaturae bonae ut a bono creatore conditae, quomodouniuersa usi omnes creaturae bonae ut a bono creatore conditae, quomodouniuersa uanitas? si terra uanones, potestates, caeteraeque virtutes? Sed quae per se bona sunt, ut a bono Creatore condita, ad comparationem majorum vanitas appellantusoli junge, non rutilat, solem Christo confer, et tenebrego sum, inquit, qui sum. omnem igitur creaturam si deo contuleris, non subsislis scilicet uel daemonibus. et certe erant idola et daemones, quibus ne traderentur, orabat. in Iob quoque legimus a Baldad dictum de inpio: auellatur de tabernaculo suo fiducia eius et calcet super eum quasi rex interitus. habitent in tabernaculo illius socii
Abbreviated transcription (Latin):
Propt̃ forncationẽ aũ. unus qͥsq uxorẽ suã habeat. ⁊ unaque
uirũ suũ habeat. Inqͦ differ mea u̾ba asensu apłi. nͥ forte
in eo qd ille ꝓnunciat ego dubito: Ille diffinit. ego sciscito
Ille aꝑte dic̃. bonũ ẽ. homini mulierẽ ñ tangere. eg̾o timeo.
quero si bonũ ẽ. mulierẽ ñ tangere. Si dubitantis ẽ: nõ cõfir¬
mantis. Ille dic̃ bonũ ẽ. ñ tangere: ego qͥd bono cõtrariũ ẽẽ
possit adiungo. Statĩq in cõsequentibꝰ animaduertenda
apłi prudentia. Nõ dix̃ bonũ ẽ. uxorẽ ñ habe. s bonũ est
mulierẽ ñ tangere. qͣsi ⁊ intactu ꝑicłm sit: quasi qͥ illam
tetigerit ñ euadat. Uides gͥ ñ de cõiuigibꝰ nos exponere.s
de coitu simplicit᷑ disputare. qd̃ ad cõparationẽ pudiciciȩ un
ginitatis ⁊ angłicȩ similitudinis: bonũ sit homini mulie¬
rẽ ñ tangere. Uanitas uanitatũ. ⁊ omĩa uanitas: dix̃ eccłiasto

Expanded text:
opter fornicationem autem I unusquisque uxorem suam habeat et unaquaeque . uirum suum habeat. in quo differunt mea uerba a sensu apostoli? nisi forte in eo, quod ille pronuntiat, ego dubito; ille definit, ego sciscitor; ille aperte dicit: bonum est homini mulierem non tangere, ego timide quaero, si bonum est mulierem non tangere. \'si\' dubitantis est, non confirmantis. ille dicit: bonum est non tangere, ego, quid bono contrarium esse possit, adiungo. statimque in consequentibus: animaduertenda apostoli prudentia. non dixit: \'bonum est uxorem non habere\', sed \'bonum est mulierem non tangere\', quasi et in tactu periculum sit, quasi, qui illam tetigerit, non euadat. uides igitur non de coniugibus nos exponere, sed de coitu simpliciter disputare, quod ad conparationem pudicitiae et uirginitatis et angelicae similitudinis bonum sit homini mulierem non tangere. uanitas uanitantium, omnia uanitas, dixit Ecclesiastes.
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ possũ te estimare ut torẽ: nͥ aduersariũ uidero tru¬
datũ. Legimꝰ eruditissimi uiri inscolis parit̃. ⁊ aristotł
illa ł de georgiȩ fontibꝰ manantia simul didicimꝰ. plura
uidelicet ẽẽ. genera discentiũ. ⁊ int̾ cet̾a aliud eẽ. Sy
inpͥori uagã eẽ. disputationẽ: ⁊ aduersario responden
nĩc hec : nc̃ illa ꝓponere. Aliud argum̃tari ut libet. ali
loqͥ: aliud agere panẽ ut dr̃ ostend̾e. ⁊ lapidẽ tenere.
sequenti aũ aꝑta frons: ⁊⁊ ut ita dicã ingenuitas necq¬
ria ẽ. Aliud ÷ querere: aliud diffinire. In alt̾o pugnanos
in altõ docendũ ẽ. Tu me stantẽ in p̃lio. ⁊ de uita ꝑicli¬
tantẽ: studiosꝰ magist̃ doceas. Noli ex obliqͦ ⁊ unde nõ
putaris: uulnꝰ inferre. Directo ꝑcute gladio. Turpe i
uos demonstenen: legite tulliũ. Ac ne forsitan rethore
uob̾ displiceant : quoꝵ artis ÷ magis ueri similia quas

Expanded text:
non possum te aestimare uictorem, nisi aduersarium uidero trunon possum te aestimare uictorem, nisi aduersarium uidero trucidatum. Legimus, O eruditissimi uiri, in scolis pariter et Aristotelia illa uel de Gorgiae fontibus manantia simul didicimus, plura uidelicet esse genera dicendi et inter cetera aliud esse in priori uagam esse disputationem et aduersario respondentem nunc haec nunc illud proponere, argumentari, ut libet, aliud loqui, aliud agere, panem, ut dicitur, ostendere, lapidem tenere; in sequenti autem aperta frons et, ut ita dicam, ingenuitas necessaria est. aliud est quaerere, aliud definire: in altero pugnandum, in altero docendum est. tu me stantem in proelio et de uita periclitantem studiosus magister doceas. noli ex obliquo et, unde non putaris, uulnus inferre: directo percute gladio. turpe tiuos, Demosthenen, legite Tullium; ac ne forsitan rhetores uobis displiceant, quorum artis est uerisimilia magis quam
Abbreviated transcription (Latin):
ritas. ⁊ heretico furore dãpnare dicim᷑ nuptias: Multa si
quȩ ꝑ omnẽ librũ cauto moderamine. de uirginitate. de
uidius. de nuptis diximꝰ. S breuitatis studio. unũ adhuc
ponã testimoniũ. cui ñ reor contradic turũ nͥ eũ qͥ aut
inimicũ ꝓbare se uoluerit aut necordẽ. Nã cũ ꝓposuissen
qd̃ dñs isset ad nuptias in cana galilee: pꝰ quȩdã hec etiã a
didi. Iui enĩ semel uut ad nuptias: semel docuit eẽ. nube¬
dũ. & tunc uirgnitati posset officere. si nuptias pꝰ uirgi¬
nitatẽ ⁊ iuiduitatis castimoniã: ñ ingradu t̃̾cio poneren
Nunc aũ cũ hereticoꝵ sit dãpnare cõuigia. ⁊ dĩ dã pͥtun
cõditionẽ: qͥeqͥd de laude dixeri t nuptiarũ libent audi¬
mus. E cełia enĩ matrimonia ñ dãpnat: s subicit. Nes
abicit: s dispensat. Sciens ut supͣ diximꝰ. in domo magno
ñ solũ eẽ. nasa aurea ⁊ argentea. s ilignea ⁊ fic tilia.

Expanded text:
maritas, et heretico furore damnare dicimur nuptias? Multa sunt, quae per omnem librum cauto moderamine de uirginitate, de uiduis, de nuptiis diximus. sed breuitatis studio unum adhuc ponam testimonium, cui non reor contradicturum nisi eum, qui aut inimicum se probare uoluerit aut uaecordern. nam cum proposuissem, quod dominus isset ad nuptias in Cana Galilaeae, post quaedam etiam haec addidi: qui enim semel iuit ad nuptias, semel docuit esse nubendum. et tunc uirginitati posset officere, si nuptias post uirginitatem et uiduitatis castimonia non in gradu tertio poneremus; Nunc autem cum haereticorum sit damnare conjugia, et Dei spernere conditionem, quidquid de laude dixerit nuptiarum, libenter audimus. Ecclesia enim matrimonia non damnat, sed subjicit: nec abjicit, sed dispensat: sciens, ut supra diximus, in domo magna non solum esse vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia: et
Abbreviated transcription (Latin):
ino: ⁊ crediti sumꝰ nuptias cõdẽpnare: Pãpnare dicor
uptius. &iuiꝰ hne sermo ẽ: Nulli i dubiũ ẽ. sacerdotes de
unron ⁊ elearar. ⁊ phinces stirpe generatos. qͥ cũ uipsi
uores habuerint recte opponerent᷑. si errore eneretitarum
uredemꝰ matrimonia rȩpbanda. T̃ acianũ encretitarũ pͥn¬
ee qͥ abiẽ matrimoniã rephendimꝰ. ⁊ipsi nuptias cõdc̃pna¬
mis: Rursũq uͥ uirgines ⁊ uiduas cõparo. qͥd de nuptus
nseri. ⁊ qͣmͦ tres gradus. uirginitatis. uiduitatisq ł cõtinen
r ⁊oyiugi fecerĩ declarant: ipsa que seriptas. Non nego
beatas eẽ. uiduas. quȩ ita pꝰ babtismũ manserint. nec illarum
ita uipsȩ eqͦ patiant᷑ animo uirginitatẽ s p̃ferri. Ad galata
qͦq testimoniũ apł̃i ꝓponentes. ex oꝑibꝰ legis ñ iustificat᷑ om̃i
caro: huicemodi sensũ intulimꝰ. oꝑa legis ⁊ nuptiȩ s̃. Uñ ⁊ ma¬
ledicunt᷑ in ea quȩ ñ habent filios: qͥ sic cõcedunt᷑ etiã in eugl̃i

Expanded text:
amnare dicor nuptias, cuius hic sermo est: nullique dubium est sacerdotes de Aaron et Eleazar et Finees stirpe generatos. qui cum et ipsi uxores habuerint, recte nobis opponerentur, si errore Encratitarum contenderemus matrimonia reprobanda. Tatianum, Encratitarum principem, qui abicit matrimonia, reprehendimus, et ipsi nuptias condemnamus? rursumque, ubi uirgines et uiduas conparo, quid de nuptiis senserim et quomodo tres gradus uirginitatis uiduitatisque et continentiae et coniugii fecerim, declarant ipsa, quae scripta sunt: nonnego beatas esse uiduas, quae ita postbaptismum manserint, nec illarum ita et ipsae aequo patiantur animo uirginitatem sibi praeferri. Ad Galatas quoque testimonium apostoli proponentes: ex operibus legis non iustificabitur omnis caro tiuiuscemodi sensum intulimus: opera legis et nuptiae sunt. unde et maledicuntur in ea, quae non habent filios. quae si conceduntur etiam in euangelio,
Abbreviated transcription (Latin):
nuptiarũ: Diximꝰ enĩ. In p̃putio qͥs uocat᷑ ẽ. ñ circũcida
habebas inqͥt urorẽ cũ credidisti: noli fidẽ ap̃i causan
as discibii: qre in pace nos uocauit ds. Eurtũcisio nieh̃ ẽ. ippuciũ¬
uistitꝰ es: ñ sit tͥ curȩ.S ⁊si potes fieri lib: magis uteri.¬
slihes imnqͥt uxorẽ. ⁊ illi alligatꝰ es: isolius debitũ. iñ ha¬
s cu corporis potestatẽ. atq ut manifestius loqͣr seruus es
pus noli ꝓpt̾ hoc hab̾e tristiciã. nec de amissa unginitate
u urorẽ.: nec p̃curas morantẽ. Expecta dũ seͥt᷑. Si egeris
tut᷑ cõiux mutabit᷑ insororẽ. In eo qͦq loco uͥ trac tauimus.¬

Expanded text:
nuptiarum? diximus enim: \'si in praeputio quis uocatus est, non circumcidatur.\' habebas, in.quit, uxor, cum credidisti; noli fidem Christi causam putare discidii, quia in pace nos uocauit deus. \'circumcisio nihil est vocatus es, non sit tibi curae: sed et si potes fieri liber, magis uters, inquit, uxorem, et illi alligatus es, et solvis debitum, et non habes tui corporis potestatem; atque ut manifestius loquar servus uxoris es, noli propter hoc habere tristitiam, nec de amissa virginitate paulisper uxorem, nec praecurras morantem: exspecta dum sequitur. Si egeris patienter, conjux mutabitur in sororem.
Abbreviated transcription (Latin):
trũ cunc ta desuꝑ culm̃ imponeret. si radicẽ nuptias iur¬
ititẽ fruges diximꝰ si fundamtũ matrimoniũ. ⁊ edificiũ¬
eo malio loco ponentes apłi testimoniũ qͦ ait. alligatꝰ es
ie noli querere solutionẽ. solutꝰ es ab uxore noli querere
inroi: ⁊ tu tene tinũ. Si alligatꝰ es uxori: ne illi des repu¬
ũ di solut sũ ab uxore: ñ querã uxorẽ. Ut ego ñ soluo con¬
da si semel ligatꝰ sũ.: ita tu ñ liges qd solutũ ẽ. S ⁊ in alio¬
fanonio qͥd de uirginitate ⁊ nuptus senserimꝰ : manfestis¬
lunt atẽ ut eũ qͥd unꝑauerit quasi strenuus ⁊⁊ paratꝰ
ne quȩ data ẽ. scdm eccłiasten hominibꝰ huiꝰ mũdi ut ̃¬
teudant᷑ in ea. In fine qͦ cõrparationis nuptarũ ⁊urg
disputationẽ nr̃am hoc sermone cõclugsim: Ubi bonũ¬

Expanded text:
operturum cuncta desuper culmen inponeret? si radicem nuptias, uirginitatem fruges diximus, si fundamentum matrimonium et aedificiuporro in alio loco proponentes apostoli testimonium, in quo ait: alligatus es uxori: noli quaerere solutionem; solutus es ab uxore: noli quaereremihi meum, et tuum tene. Si alligatus es uxori, ne illi des repudium. Si solutus sum ab uxore, non quaeram uxorem. Ut ego non solvo conjugia, si semel ligata sunt; ita tu non liges quod solutum est. Simultestimonio, quid de virginitate et nuptiis senserimus, manifestisvoluntatem, ut cum quid imperaverit, quasi strenuus et armatusne, quae data est secundum Ecclesiasten hominibus hujus mundi, ut distendantur in ea. » In fine quoque comparationis nuptarum et virginum, disputationem nostram hoc sermone conclusimus . Ubi bonu
Abbreviated transcription (Latin):
molli oscło se cõplerans : i federans: maritũ pingit ⁊ cõiugi
Sexaginta uͦ aduiduas: eo qd in angustia ⁊ tribulatione
sint posite. Uñ ⁊ suꝑiori digito depͥmunt᷑. Iuantoq maior
difficultas eiꝑte qͦndã uoluptatis illecebris abstinere: tanto
maiꝰe. p̃miũ. Porro centesimꝰ numerꝰ. diligent queso lector
attende: de sinistra transfert᷑ ad dexterã.E hisdẽ digitis

Expanded text:
molli osculo se conplexans et foederans maritum pingit. et coniugem. sexaginta uero ad uiduas, eo quod in angustia et tribulatione sint positae, unde et superiori digito deprimuntur, quantoque maior est difficultas expertae quondam voluptatis illecebris abstinere, tanto majus est praemium. Porro centesimus numerus diligenter, quaeso, lector, attende de sinistra transfertur ad dexteram, et iis
Abbreviated transcription (Latin):
meis dictis. s ex suo sensu me uidicet EEcerte multo
clentiores erga cõiugia fuimꝰ.: om̃ibꝰ pene latinis ⁊ grecis
mctitoribꝰ. qͥcentesimũ numerũ ad martires refer. sexagesimũ
adnugines. tricesimũ ad uiduas. Atq ita fit uixta illoꝵ senten¬
us. ut debona tra ⁊ de patris familias semine excludant᷑ ma-¬
r. Uerũ in pͥncipio cautꝰ. in reliqͥs forsitan imꝑudꝰ fuerĩ.
rõne pꝰ particionẽ p̃mii. eã ad questiones uenirẽ statĩ intuli:
los queso utriꝰq sexꝰ urgines ⁊ cõtinentes. maritiqͦq i digami:
itconitꝰ meos orationibꝰ adiuuetis. Cunctoꝵ in cõmune io¬
imanꝰ hostis ẽ. Suoꝵ orationibꝰ indigeo. ⁊ qͦs ad uitores mei
uiounximꝰ. Om̃is hic questĩo de his qͥ in matrimonio s: an
ups ait. Bonũ homini mulierẽ ñ tangere. S qr qͥ semel
smerit uxorẽ. nͥ ex cõsensu se ñ ualet abstinere. nec dari re¬
ndui n porcandi: reddat cõiugi debitũ. qe sponte se alligauit¬

Expanded text:
meis dictis, sed ex suo me sensu iudicet? et certe multo clementiores erga coniugia fuimus omnibus paene Latinis et Graecis tractatoribus, qui centesimum numerum ad.martyras referunt, sexagesimum ad uirgines, tricesimum ad uiduas. atque ita fit iuxta illorum sententiam, ut de bona terra et de patris familiae semine excludantur mariti. uerum in principio cautus, in reliquis forsitan inprouidus fuerim: nonne post partitionem opusculi, cum ad quaestiones uenirem, statim intuli: uos quaeso, utriusque sexus uirgines et continentes, mariti quoque et digami, ut conatus meos orationibus adiuuetis. cunctorum in commune Iouinianus hostis est? quorum orationibus indigeo et quos adiutores mei subiunximus: omnis hic quaestio de his est, qui in matrimonio sunt, an  ait, \'homini mulierem non tangere\', sed quia, qui semel duxit uxorem, nisi ex consensu se non ualet abstinere nec dare repudium non peccanti, \'reddat coniugi debitum\', quia sponte se alligauit
Abbreviated transcription (Latin):
ta. inuirginibꝰ uiduis ac cõtinentibꝰ ac maritis ẽ. E pot̃ inde
quasi alienꝰ qͥ de tunica api ẽ. cũ ⁊ ipsã reginã hoc ẽ. eccłia
secutisumꝰ. Hic locꝰ ad p̃sentẽ cõtrouersiã ñ ꝑtinet. Nocet enin
uxta sententiã saluatoris uxorẽ excepta causa formcationi
ñ repudiandã. ⁊ repudiatã uiuo marito alteri ñ mib̾e. aut
certe iuro suo deb̾e recõciliari. Necñ ⁊ malio loco. Mulier al¬
gata ẽ. quanto tẽpore uir eiꝰ uiuit. Id si dormierit uir eiꝰl

Expanded text:
 maritis est et potest uideri quasi alienus, qui de tunica Christi eBt, cum et ipsam reginam, hoc est ecclesiam secuti sumus: hie locus ad praesentem eontrouersiam non pertinet. dotet enim iuxta sentnon repudiandam, et repudiatam, vivo marito, alteri non nubere: aut certe viro suo debere reconciliari. Necnon et in alio loco: Mulier alligata est, quanto tempore vir ejus vivit. Quod si dormierit vir ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ docuerĩ s uincerĩ. Imo indignant᷑ hi: qͥ illũ anathema¬
ticũ dolent. E cũ laudent qd s: accusant qd̃ ẽẽ. simulãt.
Iuasi uͦ rogandꝰ sit ut mͥ credet: ⁊ ñ inuitꝰ ac repug
contra regulã scripturarũ. qͥppiã locutꝰ fuissẽ: ⁊ sic̃ uiri
fortes in controuersiis solent facere culpã p̃mio redi¬
merẽ. Nunc uͦ cũ int̾pres magis apłi fuerĩ. quã dogina-¬
ttes: ⁊ cõm̃taris sim usꝰ officio. qͥcqͥd durũ uidet᷑
a magis imputet᷑ quẽ exposumꝰ.: quã nob̃ qui exposu-¬
imꝰ. nͭ forte alit̃ ille dix̃. ⁊ nos simplicitatẽ u̾boꝵ eiꝰ.
maligna int̃pretatione extorsimꝰ. Qui hoc arguit.

Expanded text:
non docuerim, sed uicerim. immo indignantur hi, qui illum anathemanon docuerim, sed uicerim. immo indignantur hi, qui illum anathematizatum dolent, et, cum laudent, quod sunt, accusant, quod esse se simulant. quasi uerocontra regulam Scripturarum quippiam locutus fuissem; et sicut viri fortes in controversiis solent facere, culpam praemio redimerem. Nunc vero cum interpres magis Apostoli fuerim, quam dogmatistes, et commentatoris sim usus officio, quidquid durum videtur, ei magis imputetur quem exposuimus, quam nobis qui exposuimus. Nisi forte ille aliter dixit, et nos simplicitatem verborum ejus maligna interpretatione detorsimus. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
icertamine. ⁊ uidebitis eũ intestimoniis quẽ s̃ deueteri
istam̃to. quã artifex quã prudens quã dissimulator sit
ciꝰ qd agit. Uident᷑ qͥdẽ u̾ba simplicia ⁊ qͣsi innocentis ho¬
minis ac pene rusticam: ⁊ qͥ nec facere nec declinare
nout insidias. S qͦcũq respexeris: fulmina s. heret
mcausa. capit om̃e qd̾ tetigerit. Tergũ uertit ut suꝑet.:
figã simulat ut occidat. Calũpniemͣ gͦ illũ atq dicamꝰ
tstimonia qͥbꝰ ł contͣ uideos ł cõtra hereses usꝰ ẽ. Alit̾
nsius locis: alit̃ intuis epłis sonant. Uidemꝰ exẽpla capti¬
na. Seriner̃ tͥ ad uictoriã quȩ insuis uoluminibꝰ ñ di¬
meant. Nõne loqͥt᷑ nob̵ cũsaluatore : Alit̾ foris: alit̃ do¬
nu loquim᷑. T̃ urba parabolas: discpłi audiunt ueritatẽ.
hariseis ꝓponit dñs questiones: ⁊ ñ disserit. Aliud docere
discpłm. aliud aduersariũ uincere. Misteriũ inqͥt meum
mͥ: misteriũ meũ mͥ imeis. Indignamini mͥ qd̃ iouinanũ

Expanded text:
est, et uidebitis eum in testimoniis, quae sumit de ueteri testamento, quam artifex, quam prudens, quam dissimulator sit eius, quod agit. uidentur quidem uerba simplicia et quasi innocentis hominis ac rusticani et qui nec facere nec declinare norit insidias. sed, quocumque respexeris, fulmina sunt. haeret in causa, capit omne, quod tetigerit; tergum uertit, ut superet; fugam simulat, ut occidat. calumniemur ergo illum atque dicamus: testimonia, quibus contra Iudaeos uel ceteras hereses usus es, aliter in suis locis, aliter in tuis epistulis sonant. uidemus exempla c\'aptiua: seruierunt tibi ad uictoriam, quae in suis uoluminibus non dimicant.nonue nobis loquitur cum saluatore: aliter foris, aliter domi loquimur? turba parabolas, discipuli audiunt ueritatem. pharisaeis proponit dominus quaestiones et non disserit. aliud est docere discipulum, aliud aduersarium uincere. mysterium, inquit, meum mihi, mysterium meum mihi et meis. Indignamini mihi, quod Iouinianum
Abbreviated transcription (Latin):
trus apłs ñ expectat stellã more iudaico: s hora sexta
insolario pͣnsurꝰ ascendit. Paulꝰ in nauẽ panẽ fran¬
git ñ caricas. Timotheo dolenti sto machũ. uinũ
suad et bib̾e ñ piraciũ. De ciboꝵ sibi placent abstinos¬
tia. quasi ñ ⁊ suꝑsticio gentiliũ. castũ matris dm̃

Expanded text:
trus Apostolus non exspectat stellam more judaico, sed hora sexta trus Apostolus non exspectat stellam more judaico, sed hora sexta in solarium pransurus ascendit. Paulus in navi panem frangit, non caricas. Timotheo dolenti stomachum, vinum suadet bibere, non piracium. De ciborum sibi placent abstinentia, quasi non et superstitio Gentilium Castum Matris Deum
Abbreviated transcription (Latin):
porcoꝵ absq esu carniũ: Quid capreȩ. cerui. damulȩ. apris
lepores ⁊ huice modi uenatio: qͥd anseres siluestres ⁊ do¬
mestici: qͥd anates. qͥd ficedulȩ. quid attagen. qͥd fulica quil
turdus : cur in domibꝰ gallina discurrit Si ñ comedunt᷑
hȩc om̃ia. frustra a dõ creata s̃. Uerũ qͥd opꝰ ẽ. argum̃tis
cũ manifeste scriptura doceat. omẽ qd mouet᷑ sic̃ olera
herbarũ
data nob̃ in escani. ⁊ apłs clamitet oũ
ds̃ creauit ad utendũ : Ipse dñs uini potator ⁊ uorator a
phariseis appellat᷑. publicanoꝵ cõuiua ⁊ peccatoꝵ. Tacha
prandiũ ñ recusans: uadens ad nuptiarũ epulas. Porro al¬
udẽ. si stulta cõtentione dicitis. eũ isse ad pͣndiũ ieuina¬
turũ. ⁊ impostoꝵ more dixisse: hȩc comedo illud ñ coti¬
do. Nolo uinũ bib̾e. Qd̾ ex ꝗs aqͥs creauit in tipo sanguins
sui ñ optulit aquã s uinũ. Post resurrectionẽ. piscẽ ⁊¬
fauũ comedit. Nõ sis amator nuces ⁊⁊ sorbiciunculas. le¬

Expanded text:
s maris . Esto, inquit, bos ad arandum, ad sedendum equus, canis ad lepores, et hujusmodi venatio? quid anseres silvestres et domestici? quid anates, quid ficedulae? quid attagen? quid fulica? quid turdus? Cur in domibus gallina discurrit? Si non comeduntur, haec omnia frustra a Deo creata sunt. Verum quid opus est argumentis cum manifestissime Scriptura doceat , omne quod movetur, sicut olera herbarum, data nobis in escam: et Apostolus clamitet: OmnDeus creavit ad utendum . Ipse Dominus vini potator et vorator a Pharisaeis appellatur, et publicanorum conviva et peccatorum: Zachaei prandium non recusans, vadens ad nuptiarum epulas. Porro aliud est, si stulta contentione dicitis, eum isse ad prandium jejunaturum, et impostorum more dixisse: Hoc comedo, illud non comedo: nolo vinum bibere, quod ex aquis creavi. In typo sanguinis sui non obtulit aquam, sed vinufavum comedit, non sesama, nuces et sorbitiunculas. Pe
Abbreviated transcription (Latin):
puince. Epse ẽ rex hominũ quȩ in aqͥs s. uͥ scilicet uoluptas ⁊
tines ⁊ parciunt᷑ eũ phencũ gentes ac ne forsitan tacitae
gintis cogitatio putaret. eis cantũ pheni¬
cũ gentes
s uplos et nopũ significari ͥbꝰ oracho inescam s andõ ss psci
mdrhis qͥ ꝑmare huiꝰ scłi transeunt. ⁊ adportũ falitis pue¬
pre festimant: or. E innauibꝰ piscatoꝵ capud eiꝰ stat unsiẽ incus

Expanded text:
icem. Ipse est rex omnium, quae in aquis sunt : ubi scilicet voluptas et tiones, et partiuntur eum Phoenicum gentes . Ac ne forsitan tacite legentis cogitatio putaret, eas tantum Phoenicum gentes et populus Aehiopum significari, quibus draco in escam datus sieunt , et ad portum salutis pervenire festinant, dicitur: Et in navibus piscatorum caput ejus stat sicut incus
Abbreviated transcription (Latin):
tas urine huiꝰ appositione relarat᷑. Porcoꝵ aũ i anse
ñ ⁊ gallinarũ. fasianoꝵ q adipes. qͥd cõmodi habeat̃
ñis medicoꝵ declarant libri. Quos filegeris:
uidebis tot curationes in uulture ẽẽ qͦt m̃bra s̃. Paui finus
feruorẽ podagrȩ mitigat. Grauis ciciniȩ fel aqͥle sangus

Expanded text:
tas urinae hujus appositione laxatur. Porcorum autetas urinae hujus appositione laxatur. Porcorum aute gallinarum, phasianorumque adipes quid commodi habeant, omnes medicorum declarant libri: quos si legeris, videbis, tot curationes esse in vulture, quot membra sunt. Pavi fimus podagrae fervorem mitigat. Grues , ciconiae, fel aquilae, sa
Abbreviated transcription (Latin):
s ad arandũ. ad sedendũ eqͥ. canes ad seruandũ. capre
lac. oues ad laniciã cõditȩ sunt. ita sues ⁊ ceruos.⁊
prtas ⁊ lepores ⁊ cetera huiꝰ modi ñ statĩ ad comedendũ
tata ẽẽ: s in alios usꝰ hominũ. Di enĩ om̃e qd̵ mouet᷑¬
pit̃. eur cete. delphines. foces. minutȩq cochleone con¬
dicere. cet̾as bestias. pisces. aues. ñ ad esũ s ad medicinas
ratas. Pieuq carnes iuꝑe unde tiriaca cõficit᷑. qͣntis rebꝰ
ptt sint: norunt mediei. segm̃ta eboris in medelas ua¬
las assumunt᷑. Fel ranȩ ocłoꝵ restituit claritatẽ. Ster-¬
uis eiꝰ ⁊ canũ putrida curat uulnera. ⁊ qd̾ forsitan legẽti
urũ sit: hominũ fimꝰ qͣntis curationibꝰ ꝓficiat. gallienꝰ
ATI AMc docet. Aint phisici qd̾ pellis colubri. qua
fuit̾ decoeta in oleo: mire dolorẽ auriũ mitiget. Suid ita
utile iudet̾ur nescientibꝰ ut cimices: si sugasangiũ fau¬
bꝰ inheserit. fumo eiꝰ excepto: statĩ emoniit᷑. &. difficul¬

Expanded text:
s ad arandum, equus ad sedendum, canes ad servandum, caprae ad lac, oves ad lanitia conditae sunt: ita sues et cervos, et capreas et lepores, et caetera: sed illa non statim ad comedendum creata esse, sed in alios usipiter: cur ceti, delphines, phocae, minutaeque cochleolae condicere et caeteras bestias, pisces, aves non ad esum, sed ad medicinam creatas. Denique carnes viperae, unde theriaca conficitur, quantis rebus aptae sint, norunt medici. Segmenta eboris in medelas varias assumuntur. Fel hyaenae oculorum restituit claritatem, et stercus ejus et canum putrida curat vulnera. Et quod forsitan legenti mirum sit hominis fimus quantis curationibus proficiat, Galenus ἐν ἁπλοῖς docet. Aiunt 332 physici, quod pellis colubri, qua exuitur, decocta in oleo, mire dolorem aurium mitiget. Quid ita inutile videtur nescientibus ut cimices? Si sanguisuga faucibus haeserit, fumo ejus excepto, statim evomitur: et difficul
Abbreviated transcription (Latin):
gio ñ picten ñ athletã. ñ nautas. ñ milites. ñ fossores.
sapientiȩ erudit sec tatorẽ: qͥ se dĩ cultui dedicauit. i
scit cur creatꝰ sit: quur uerset᷑ in mũdo qͦ abire feltis¬
net. Unde ⁊ apłs loquit᷑. Iuando infirmor tunc fortiorss

Expanded text:
igio, non πύκτην, non athletam, non nautas, non milites, non fossores; sed igio, non πύκτην, non athletam, non nautas, non milites, non fossores; sed sapientiae erudit sectatorem, qui se Dei cultui dedicavit: et scit cur creatus sit, cur versetur in mundo quo abire festinet. Unde et Apostolus loquitur: Quando infirmor, tunc fortio
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt. de medela corpoꝵ disputare. Legat qͥ uult aristotiliꝰ
⁊ theofrastũ ꝓsa marcellũ si detinet nr̃m flauũ examo¬
tris uersibꝰ disserentes. Plinũ qͦq scd̃m ⁊ dioscoriden. ⁊
cet᷑os tã phisicos quã medicos. qui nullã herbã. nullib
creatꝰ ẽ. statĩ tͥ respondebo pueroꝵ more certantiũ a
uipȩ. cur scorpii. nec dm̃ suꝑfluoꝵ udicabis artificn
ꝗe plurime ⁊ bestiȩ ⁊ uolueres s̃ quas tuȩ fauces recuse
S ne cõtentiosũ hoc ⁊pugnau magis iudeat᷑ eẽ. ꝗͣ ueri
audi. Iccirco sues ⁊ apros. ⁊ a ceruos ⁊ reliqͥs animantes
atas: ut milites at̾lecȩ. nautȩ. herbetores metalloꝵꝙ fis¬
sores: ⁊ ceteri duro oꝑi mancipati. hab̾ent cibos quibꝰ fori¬
tudo corpoꝵ necessaria ẽ Qu portant arma ⁊ cibaria. qu
quoꝵ latã ad clamandũ dicendũq s̃ ualida: qͥ subuerue
montes ⁊ sub sudo ⁊ imbribꝰ dormiunt. Ceterũ nr̃a rel¬

Expanded text:
et de medela corporum disputare. Legat qui vult Aristotelem et Theophrastum prosa, Marcellum Sidetem, et nostrum Flavium hexametris versibus disserentes: Plinium quoque Secundum, et Dioscoridem, et caeteros tam physicos quam medicos, qui nullam herbam, nullum creatus est? statim tibi respondebo, puerorum more certantium, cur viperae, cur scorpii? Nec Deum superfluorum judicabis artificem, quia plurimae et bestiae et volucres sunt, quas tuae fauces recusent. Sed ne contentiosum hoc, et pugnax magis videatur esse quam verum, audi idcirco sues, et apros, et cervos, et reliquas animantes creatas, ut milites, et athletae, nautae, rhetores, metallorumque fossores, et caeteri duro operi mancipati, haberent cibos, quibus fortitudo corporum necessaria est: qui portant arma et cibaria: ququorum latera ad clamandum dicendumque sunt valida: qui subvertunt montes, et sub sudo et imbribus dormiunt. Caeterum nostra Rel
Abbreviated transcription (Latin):
quasi quidã. habitator ⁊ possessor: in undi. dã sublacetaris
uenerat᷑ auc Rorẽ. ita cunesta anrancortĩa. aut in cibof h¬
minũ aut inuestitũ. aut ad scindendã t̾rã. aut ad sub u¬
tionẽ frugũ ⁊ ipsiꝰ hominis creata. Unde uum̃ta ab eo q
iuuent appellent᷑. Quid ÷ inqͥt dd̾ homo qd̃ memor es eus̃s
aut filiꝰ hominis qm̃ uisitas eũ. Minorasti eũ paulomiinꝰ ab

Expanded text:
si quidam habitator et possessor mundi, Deo subjacet, et suum veneratur Auctorem, ita cuncta animantia, aut in cibos hominum, aut in vestitum, aut ad scindendam terram, aut ad subvectionem frugum, aut ipsius hominis esse creata: unde et jumenta ab eo quod juvent, appellentur. Quid est, ait David, homo, quod memor es ejus, aut filius hominis,
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ fetear. E certe pulcherrimũ t̃rȩ iudȩ in parti¬
pione accepit loeũ. Mortꝰq ñ inuicenario numero
qͥ semꝑ inseripturis infaustꝰ ẽ.: inqͦ seruuit iac ob
⁊iuendit ẽ. ioseph. & quẽ diligit esau accipiens meo quȩ¬
dã nunera s in decimo de cuiꝰ laude crebro diximuis
Siꝑ elitq in tapnath sare. id ÷ i ꝑfectissimo pͥncipatu
siue sinumero opim̃ti noui: ut urginũ significant
grrges salnatoris cux lio cooptos. Inmõte ephrtcar
noe ÷ a monte frugifero: ab aquilone mõtio gaem

Expanded text:
esse fatebor. Et certe pulcherrimum terrae Judaeae in partitione accepit locum, moriturque, non in vicenario numero qui semper in Scripturis infaustus est: in quo servivit Jacob, et venditus est Joseph, et quem diligit Esau, accipiens in eo quaedam munera; sed in decimo, de cujus laude crebro diximus: sepeliturque in Thamnath sare, id est, in perfectissimo principatu, sive in 272 numero operimenti novi: ut virginum significaret greges, Salvatoris auxilio coopertos in monte Ephraim, hoc est in monte frugifero, ab aquilone montis Gaas
Abbreviated transcription (Latin):
to plures hostiũ moriens. quã uiuus occid̾it: tam̃ cõui¬
galis pudiciciȩ exẽpla ñ prebet. & certe iste ẽ. scdm ꝓ
te ꝑcussꝰ: retrorsũ cecidit. Debborã aũ ⁊ barach
cũ aliud sit belloꝵ pͥncipes ⁊ historię ordinẽ texere.
aliud figuras aliqͥs significare cõuigui: quȩ in istis
om̃ino ñ cõparent. Porro qd refert ieptȩ patris fidem
dixerit. Si tradens tradideris filios ammon in manibꝰ
meis. om̃isq qͥcũq exierit de domo mea in moceursũ mͥ
fecisset: Ex qͦ uolunt dĩ dispensatione ꝑfectũ. ut qͥ mꝑs¬
pec te uouerat: errorẽ uotoꝵ filiȩ morte sentiret.¬

Expanded text:
to plures hostium moriens, quam vivus occiderit: tamen conjugalis pudicitiae exempla non praebet. Et certe iste est secundunte percussus, retrorsum cecidit. Debboram autem et Barach, elligo: cum aliud sit bellorum principes et historiae ordinem texere: aliud figuras aliquas significare conjugii, quae in istis omnino non comparent. Porro quod praefert Jephte patris fidem,dixerit: Si tradens tradideris filios Ammon in manibus meis, quicumque exierit de domo mea in occursum mihi, faceret? Ex quo volunt Dei dispensatione esse factum ut qui improspecte vo
Abbreviated transcription (Latin):
ł uniꝰcinq sepulturã. Moises in t̾ra moab morit᷑: iħis
int̾ra uideȩ. Ille sepelit᷑ in ualle cõtra domũ phogor:
qd̃ int̾pretat᷑ ignoniła. Eroprie quippe phogor in lingua
hebrea priapꝰ appellat᷑. Hic in mõte epha̾m : ab aqͥlone
montis gaes. O mons in u̾bis simplicibꝰ semꝑ diuina

Expanded text:
usque sepulturam: Moyses in terra Moab moritur, Jesus in terra Judaeae. Ille sepelitur in valle contra domum Phogor, quod interpretatur ignominia proprie quippe Phogor lingua hebraea Priapus appellatur; hic in monte Ephraim ab aquilone montis Gaas. Et est in verbis s
Abbreviated transcription (Latin):
cõditio ẽ. quare una recipit᷑ altera reꝓbat᷑: ꝙ sacar¬
dotalis uidua in domo iubet᷑ reside matris suȩ. na
scd̾m nosse matrimoniũ. Si soror uirgo morit̾ sacer¬
dotis. qͦmͦ ad patris ⁊ĩmatris exequias: ita ab eã nuibetͥ
accede. Si uͦ nupta sit qͥͣsi aliena cõtẽpnit᷑. & qͥ uro¬
rẽ duxerit ⁊ qͥ plantauerit uineã uelud ꝓpagines¬

Expanded text:
conditio est, quare altera recipitur, altera reprobatur? Et sacerconditio est, quare altera recipitur, altera reprobatur? Et sacerdotalis vidua in domo jubetur sedere patris sui, nec secundum nosse matrimonium. Si soror virgo moritur sacerdotis, quomodo ipse ad patris ac matris exsequias, ita ad eam jubetur incedere. Si vero nupta sit, quasi aliena contemnitur. Qui uxorem duxerit, et qui planta
Abbreviated transcription (Latin):
sepphora que int̾pretat᷑ ais filiũ circũcidisset. ⁊p̃pii¬
ciũ nuptiarũ cultro eugłico desecasset. Iste nẽpe
moises ẽ. qͥ cũ idisset uisionẽ magnã ⁊ angłm si¬
ue dũm loquentẽ in rubo. nequaquã ualuisset᷑ ad eũ
accedere: nͥ soluisset corrigiã ealoiam̃ti sui. ⁊ abie¬
cisset uincula nuptiarũ. Nec mirũ hoc de anneo
⁊ ꝓpħa ⁊ legifero dĩ. cũ om̃is ppłs accessurꝰ ad mõtẽ
sina ⁊ dĩ auditurꝰ eloqͥũ.: tyibꝰ diebꝰ seĩficari uiss ẽ:
⁊ se ab uxoribꝰ abstinere. Quod qͥdẽ scimꝰ licet pre¬
postere faciã historie ordinẽ cõfundendo etiã ad do̾ fi¬
gientẽ ab achimelech. sacerdote dicstũ. Si mũdi s̃ pu
.⁊ eri ab uxoribꝰ : ⁊ ille respondit. Ab heri a nudius t̾ciꝰ.
lanis enĩ ꝓpositionis quasi corpꝰ ap̃i. de uroꝵ cubilib̾
qd̾ dixerit. si mũdi s̃ pueri ab uxoribꝰ uidelicet. quod
ad mundieias corporis api: om̃is coitꝰ ĩmundꝰ sit : In

Expanded text:
Sephora, quae interpretatur avis, 269 filium circumcidisset, et praeputium nuptiarum cultro Evangelico desecasset. Iste nempe Moyses est, qui cum vidisset visionem magnam, et Angelum, sive Dominum loquentem in rubo, nequaquam valuit ad eum accedere, nisi solvisset corrigiam calceamenti sui, et abjecisset vincula nuptiarum. Nec mirum hoc de amico et propheta et legifero Dei, cum omnis populus accessurus ad montem Sina, et Dei auet se ab uxoribus abstinere. Quod quidem scimus licet praepostere faciam historiae ordinem confundere etiam ad David fugientem, ab Achimelech sacerdote dictum: Si mundi sunt pueri ab uxoribus? Et ille respondit: Ab heri et nudiustertius . Panes enim propositionis, quasi corpus Christi, de uxorum cubilibus quod dixit: Si mundi sunt pueri ab uxoribus? videlicet quod ad munditias corporis Christi, omnis coitus immundus sit. In l
Abbreviated transcription (Latin):
tra ꝓ missionis indux̃. Hic iħc statĩ ut uenit ad iorda¬
nenꝰ : ⁊ aquȩ nuptiarũ quȩ semꝑ in lege fluxerasar
arefacte sunt: isteter̃.: ⁊isiccis pedibꝰ ac nudis ppłs omis
rrct seda eur cũessio hab̾et locũ. Nunc aũ hoc significat᷑.
qd iħs cultello eugłi ppłm qui ꝑ desertũ uenerat cuseũci¬
dt̃ ⁊ cieũcidit cultello petrino. ut qd̾ in moisi filio
antea pfigurabat᷑ in paucis: id̾ sub iłni duce impleret᷑
incunctis S ⁊ ipsa p̃pucia in unũ tumulũ coaceruata
scpulta ⁊ t̾ra obruta. ⁊ ablatũ obꝓbriũ egipti. ⁊ nom̃ loci

Expanded text:
romissionis induxit. Hic Jesus statim ut venit ad Jordanem, aquae nuptiarum, quae semper in Lege fluxerant, arefactae sunt, et steterunt: et siccis pedibus ac nudis populus omnis recte secunda circumcisio haberet locum. Nunc autem hoc significatur, quod Jesus cultello Evangelii populum, qui per desertum venerat, circumcidit, et circumcidit cultello petrino, ut quod in Moysi filio praefigurabatur ante in paucis, id sub Jesu impleretur in cunctis. Sed et ipsa praeputia in unum cumulum coacervata et sepulta, et terra obrut
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cõcubinȩ quas scriptura cõmemorat. com̃s quasi figride re¬
pudiant᷑: ⁊ in uniꝰ tantũ grandeuus c alescit ampleribus.
braã multo dd senior fuit. ⁊ tam̃ uiuente sara alã ñ quesi¬
ut uxore. Isaac duplices: annos habuit. ⁊ cũ rebecca iã
uetula: nunquã refririt. Taceo de pͥoribꝰ ante diluuium
uris. qͥ pꝰamnos nongentos. ñ dicã semlibꝰ s pene iã cariosis¬

Expanded text:
 concubinae, quas scriptura commemorat: omnes quasi frigidae repudiantur, in unius tantum grandaeuus calescit amplexibus. Abraham multo Dauid senior fuit et tamen uiuente Sarra aliam non quaesiuit uxorem; Isaac duplices Dauid annos habuit et cum Rebecca iam uetula numquam refrixit; taceo de prioribus ante diluuium uiris
Abbreviated transcription (Latin):
piłlicanũ statĩ apb̃n filiꝰ hominis ñ habet uͥ caput recli¬
nt eitu amplas porticꝰ. ⁊ ingentia tectoꝵ spacia metaris.
ds luxurie salutẽ uorat. ibi ore uirgineo ad pudicicu pes¬
libido blandit᷑. hic barbarũ littꝰ. hic diabolꝰ pirita eus
socuiis portat iuncła capiendis. Nolite cred̾e nolite et̃ sec
Licet in morẽ stagm fusũ eqͦr arrideat. licet sũma iu¬
unda racentis elem̃ti sp̃ũ t̾̃ga crispent᷑. magnꝰ hic cã
montes habet: ⁊ intꝰ inclusũ ẽ picłm. Intꝰ ẽ. bostis eipes¬
dite rudentes. uela suspendite. crux antẽnȩ figat᷑ infra¬
tibꝰ Tranqͥllitas ista tẽpestas ẽ. Quid gͦ : quicũq incunt
te s̃ ap̃iani s : : Nõ ẽ. tͥ eadẽ causa quę cet̾is. dm̃ asculta
dicentẽ. Si uis ꝑfectꝰ eẽ. uade uende omĩa tua ⁊da pa¬
ꝑibꝰ ⁊⁊ ueni sequere me. Tu aũ ꝑfectũ te eẽ. pollieit
nã cũ derdicta milicia castrasti te ꝓpt̃ regnũ celoꝵ. qͥd ali

Expanded text:
publicanum, statim apostolum. filius hominis non habet, ubi caput reclinet: et tu amplas porticus et ingentia tectorum spatia metaris? s luxuriae salutem uorat, ibi ore uirgineo ad pudicitiae perlibido blanditur; hic barbarum litus, hic diabolus pirata cum sociis portat uincla capiendis. nolite credere, nolite esse securi. licet in morem stagni fusum aequor adrideat, licet uix summa iacentis elementi spiritu terga crispentur, magnus hic campus montes habet, intus inclusum est periculum, intus est hostis. expedite rudentes, uela suspen-I dite. crux antemnae figatur in frontibus: tranquillitas ista tempestas est. \'quid ergo? quicumque in ciuit sunt?\' non est tibi eadem causa, quae ceteris. dominum ausculta dicentem: si uis perfectus esse, uade, uende omnia tua et da pauperibus et ueni, sequere me. tu autem perfectum te esse pollicitus es. nam cum derelicta mi- litia castrasti te propter regnum caelorum, quid aliud
Abbreviated transcription (Latin):
fnt s tu paradisũ m̃te deambula. Suociescũq illo cogisatior a
e cõscendis tociẽs in heremo ñ eris. Scabra sine balneis attra¬
uri Rut breuuit᷑ ad cuncta audias apłm respondentẽ: n st̃¬

Expanded text:
terret? Sed tu paradisum mente deambula. Quotiescunque illuc cogitatione terret? Sed tu paradisum mente deambula. Quotiescunque illuc cogitatione transcenderis, toties in eremo non eris. Scabra sine balneis attraari. Et breviter ad cuncta audias Apostolum respondentem: «
Abbreviated transcription (Latin):
enaiugauit oratio. ⁊ int̾ cauas spumeis fluctibꝰ cautes
fragilis maltũ cimba ꝓcessit. expandenda s̃ uela uentis.⁊
nuestionũ serupalis transuadatis. letantiũ more nautarũ: epilogi
ideuma cantandũẽ. O desertũ. xp̃i floribꝰ uernãs. osolitudo. inqua¬
li nascunt᷑ lapides: de qͥbꝰ in apocalipsi ciuitas magni regis
tiruit᷑. Oheremꝰ familiarit᷑ dõ gaudens. Quid agis fr̃ in scło.
d moraris inmũdo: quandui te tectoꝵ umbrȩ p̃munt.: q̃ndui
msarũ urbiũ te carcer includit: Crede m nescio qͥd plꝰ lucis
sptia libet sarma carnis abiecta: ad purũ etheris uolare ful
piẽ Panptatẽ times: ẜ beatos pauꝑes ap̃s apellat. Labore
paris: at nemo athleta sine sudoribꝰ coronat᷑. Decibo cogitas.
fides famẽ ñ timet. Suꝑ nudã metuis humũ eresa ieui¬
tis m̃bra collid̾e: s dñs tecũ iacet. Scalidi capitis horret
oeulta cesaries. s caput tuũ ap̃s ẽ. Infinita heremi uastitas

Expanded text:
gauit oratio et inter cauas spumeis fluctibus cautes fragilis in altum cumba processit, expandenda uela sunt uentis et quaestionum scopulis transuadatis laetantium more nautarum epilogi celeuma cantandum est. o desertum Christi floribus uernailli nascuntur lapides, de quibus in Apocalypsi ciuitas magni regis construitur, o eremus familiarius Deo gaudens! Quid agis frater in sęculo, qui maior es mundo? Quamdiu te tectorum umbrę premunt? Quamdiu fumosarum urbium carcer includit? Crede mihi, nescio quid plus lucis aspicio. Libet sarcina corporis abiecta ad purum gorem. pau- pertatem times? sed beatos pauperes Christus appellat. labore terreris? sed nemo athleta sine sudoribus coronatur. de cibo cogitas? sed fides famem non sentit. super nudam metuis humum exesa ieiuniis membra conlidere? sed dominus tecum iacet: squalidi capitis horret inculta caesaries? sed caput tuum Christus est. infinita heremi uastitas
Abbreviated transcription (Latin):
pars sũ ⁊ funiculꝰ hereditatis eiꝰ nec accipio partẽ int̃eet᷑as trib
s. qͥsi leuita ⁊ sacdos iuiuo de decimis. ⁊ altario seruiens. altaris

Expanded text:
 sum et funiculus hereditatis eius nec accipio partem inter ceteras tribus, sed quasi leuita et sacerdos uiuo de decimis et altari semiens altaris
Abbreviated transcription (Latin):
queret᷑ in ina ⁊ aꝑiret nob̾ script᷑as: ꝙͦ tursũ hȩc tã longo re¬
pe̾ta pͥncipio: ñe ame queras pueriles declamationes. sententiarũ
flosculos. ũboꝵ lenocima: ⁊ ꝑfines capitũ singłoꝵ. acuta quȩdã
breuit᷑q cõclusa: quȩ plausꝰ ⁊ clamores excitent audientium.
amplexet᷑ me mͦ sapientia. ⁊ abisac nr̃a quȩ nunꝗ̃ senescit: in
pdicasse. qd infine mũdi qͣndo uixta ꝓpħam zachariã. stultꝰ pastor
eẽ ccꝑit. sapientia decrescente: refrigescet caritas multoꝵ. Audi
sͥ ut beatꝰ ciprianꝰ cit. ñ diserta s fortia: audi frẽm collegio. pa¬
m senio. qͥ te ab incuabulis fidĩ usq ad ꝓuec tã ducat etatẽ. ⁊
psingłos gradꝰ uiuendi p̃cepta cõstituens. int̃ cet̃os erudiat. Scio
Ecũ ille te monachũ erudierit: hic clericũ doceat eẽ ꝑfec tum.
⁊ nominis diffinitione p̃lata: nitat᷑ eẽ. qd dr̃. Si enĩ eleros gre¬

Expanded text:
queretur in via, et aperiret nobis Scripturas? » 4. Quorsum haec tam longo repetita principio? Ne a me quaeras pueriles declamationes, sententiarum flosculos, verborum lenocinia, et per fines capitulorum singulorum acuta quaedam breviterque conclusa, quae plausus et clamores excitent audientium. Amplexetur me modo sapientia, et Abisag nostra, quae nunquam senescit, in dicasse, quod in fine mundi, quando iuxta prophetam Zacha. riam stultus pastor esse coeperit. sapientia decrescente refrigescet caritas multorum. andi igitur, ut beatus Cypnanus ait, non diserta, sed fortia. audi fratrem collegio, patrem senio, qui te ab incunabulis fidei usque ad perfectam ducat aetatem et per singulos gradus uiuendi praecepta constituens in te ceteros erudiat. scio ut, cum ille te monachum erudierit, hic clericum doceat esse perfectumet nominis definitione praelata nitatur esse, quod dici