comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tenciam omĩa circũplectit᷑. et tam̃ ꝑdis¬
sua dispensatione nos redimẽs. dium.¬
tate cuncta complectẽs. et humanitatẽ
intra uterũ sumens. in quo utero et in¬
carnatꝰ eẽt et clausus nõ ẽet. qͥa et intͣ
uterũ fuit ꝑ infirmitatis substanciã:
et extra mundũ ꝑpotenciã maiestati
Madian uͦ intepretat᷑ de iudicio. Ut enl
hostes eius repellendi destruendiq eẽss:
ñ de uicio repellentis sed iudicio niste ni.¬
dicantis fuit. Et idcuxo de iudicio uocã.¬
tur: qͥa alien agr̃a redemptoris iustȩ
dãpnationis meritũ etiã in uocabulĩ
nominis trahunt: Contra hos ged̾eon¬
cũ trecentis ꝑgit ad p̃lium. Solet incen.¬
enario numero plenitudo ꝑfectionis in¬
celligi Qͥd gͦ int̾ ductũ centenariũ nume.¬
rũ designatur. nͥ ꝑfecta cognitio triita.¬
tis: Cum his qͥppe dñs nr̃ aduersarios
fidei destruit: cũ his adp̃dicationis bella
escendit. qui possunt diuina cognoscere.

Expanded text:
tentiam omnia circumplectitur, et tamen per dissua dispensatione nos redimens, divinitate cuncta complectens, et humanitatem intra uterum sumens, in quo utero et incarnatus esset, et clausus non esset; quia et intra uterum fuit per infirmitatis substantiam, et extra mundum per potentiam majestatis. Madian vero interpretatur de judicio. Ut enim hostes ejus repellendi destruendique essent, non de vitio repellentis, sed de judicio juste judicantis fuit; et idcirco de judicio vocantur qui alieni a gratia Redemptoris justae damnationis meritum etiam in vocabulum nominis trahunt. Contra hos Gedeoncum trecentis pergit ad praelium. 7. Solet in centenario numero plenitudo perfectionis intelligi. Quid ergo per ter ductum centenarium numerum designatur, nisi perfecta cognitio Trinitatis? Cum his quippe Dominus noster adversarios fidei destruit, cum his ad praedicationis bella descendit, qui possunt divina cognoscere,
Abbreviated transcription (Latin):
hunc ioħs pedẽ gai o formidabat: qͥ cũ mul¬
ta diotrepis mala p̾misisset: ad tunxit lime
noli iitari malũ. sed quod bonũ ẽ hũc
ipsũ sinagoge dux: infirmo suo gregi
metuebat dicens Quando ingressus fueris
terrã quã dñs ds̃ dabit tibi. caue ne muita¬
ri uelis abhominationes illarũ gentum
Obliuiscit᷑ etiã qd̾ bestia agri conterat qꝙͥ
nimirũ diabolꝰ tn hoc mundo seuiens. edi.¬
tos inbona cõuersatione filios rapiat. h¬
pocrita om̃ino nõ curat Hanc autẽ agn
bestiã paulus ouis quȩ posuerat formida¬
bat dicẽs Timeo ne sicut serpẽs euã sedu.¬
xit astucia sua. ita corrũpant᷑ sensus ũ

Expanded text:
Hunc pedem Joannes Caio formidabat, qui cum multa Diotrephis mala praemisisset, adjunxit: Charissime, noli imitari malum, sed quod bonum est . Hunc ipse Synagogae dux infirmo suo gregi metuebat, dicens: Quando ingressus fueris terram quam Dominus Deus dabit tibi, cave ne imitari velis abominationes illarum gentium . Obliviscitur etiam quod bestia agri conterat, quia nimirum si diabolus in hoc mundo saeviens editos in bona conversatione filios rapiat, hypocrita omnino non curat. Hanc autem agri bestiam Paulus ovis quae posuerat metuebat dicens: Timeo, ne sicut serpens Evam sedux
Abbreviated transcription (Latin):
suginis: Ingentilitate enĩ inqͣ patriarcha
non fuit: propħa nõ fuit. ad intelligendũ
dm̃ qui ratione uteret᷑ ñ fuit: homo pene
ñ fuit De hac solitudine ꝑhisaiã dr̃. Leta¬
bit᷑ deserta et inuia. et exultabit solitudo
et florebit quasi liltum: Et rursũ de eccłia
dicit᷑. Ponit desertũ eius quasi delicias: et
solitudinẽ eius quasi ortũ dm̃ Terra uer
salsuginis hec eadẽ solitudo repetita ẽ: que
prius quã uerã dĩ sapientiã cognoscere.
salsuginẽ protulerat. qͥa nullã uiriditad
bom intellectus proferẽs. ꝑuersa sapiebat.
Domũ gͦ insolitudine. et tab̾naculũ in
t̾ra salsuginis accepit. quia in carnatis
corda possedit Unde ei patris uoce ꝑ pr¬

Expanded text:
In gentilitate enim in qua patriarcha non fuit, propheta non fuit; ad intelligendum Deum, qui ratione uteretur, homo pene non fuit. De hac solitudine per Isaiam dicitur: Laetabitur deserta et invia, et exsultabit solitudo, et florebit quasi lilium . Et dicitur: Ponet desertum ejus quasi delicias, et solitudinem ejus quasi hortum Domini . Terra vero salsuginis haec eadem solitudo repetita est, quae priusquam veram Dei sapientiam cognosceret, salsuginem protulerat, quia nullam viriditatem boni intellectus proferens, perversa sapiebat. Domum ergo in solitudine et tabernaculum in terra salsuginis accepit, quia incarnatus pcorda possedit. Unde ei Patris voce p
Abbreviated transcription (Latin):
lassatus inclinauit: Qd̃q ipossibile he¬
minibꝰ fuit: dõ difficile nõ fuit. qͥ potestates
huiꝰ mundi rigidas. ñ uerbis. sed miracłis
agnoscimꝰ. dũ potentes mundi huiꝰ qͥ m
uiribꝰ suis fatua dudũ fuerant elatione
confifi. deo fubditos iã uidemꝰ. Quasi de
quodã indomito rinocerote dñs loq̃bat᷑.
cũ diceret Diues difficile tutroibit in
regnũ celoꝵ Cui cũ responsũ eẽt. et qͥs¬
pot̾it saliuiis fieri: Ilico ad uixit Apnd
homines hoc inpossibile ẽ. apud dm̃ autẽ
omĩa possibilia funt Ac si diceret: Rinoce.¬
ros iste humanis uiribꝰ mansuescere nõ
potest: sed tamen diuinis subdi miracłis
potest Unde hic quoq apte beato iob sc̃ę
eccłiȩ tipũ tenenti dicit᷑ Nũquid uolet
imoceros seruire tibi: Sub audis. ut¬

Expanded text:
lassatus inclinavit; quodque impossibile holassatus inclinavit; quodque impossibile hominibus fuit, Deo difficile non fuit, qui potestates hujus mundi rigidas non verbis, sed miraculis agnoscimus, dum potentes mundi hujus, qui in viribus suis fatua dudum fuerant elatione confisi, Deo subditos jam videmus. Quasi de quodam indomito rhinocerote Dominus loquebatur, cum diceret: Dives difficile intrabit in regnum coelorum . Cui cum responsum esset: Et qadjunxit: Apud homines hoc impossibile est, apud Deum autem omnia possibilia sunt . Ac si diceret: Rhinoceros iste humanis viribus mansuescere non potest, sed tamen divinis subdi miraculis potest. Unde hic quoque apte beato Job sanctae Ecclesiae typum tenenti dicitur: Nunquid volet rhinoceros servire tibi?
Abbreviated transcription (Latin):
et delinquentibꝰ nolite ex altare cormi
Qͥd gͦ in rinocerote hoc. nͥ potentes hui
scłi designant᷑. uel ipse in eo summȩ prĩ.¬
cipatitũ potestates: qͥ tipo fatuȩ iactat¬
onis ęlati. dũ falsis externis inflantur
honoribꝰ. ueris miseriis intus in anescũt
Quibus bene dicit᷑. Quid suꝑbis t̾ra et
cinis: In ipsis uero mitiis nascentis exchse
dũ contra illã diuitũ se potestas extolle.¬
ret. atq in eius nece imensitate tantę
crudelitatis anhelaret. dũ tot cruciatibꝰ
anxia. tot ꝑ sequutionibꝰ p̾ssa succũberet.
qͥs tũc crede potinit. quod illa e t asꝑa suꝑ.¬
boꝵ sibi colla fubiceret. et ugo sci timo.¬
ris edomita. mitibꝰ fidei loris ligaret:
Bui qͥppe in exordĩs suis rmocerotis huniꝰ
corn uentilata. et quasi funditꝰ interi.¬
menda ꝑcussa ẽ: sed diuina gr̃a dispensã.¬
te. ⁊ illa moriendo inuificata cõualint.
et cornu suum rinocero s iste feriendo

Expanded text:
et delinquentibus, nolite exaltare cornu . et delinquentibus, nolite exaltare cornu . Quid ergo in rhinocerote hoc nisi potentes hujus saeculi designantur, vel ipsae in eo summae principatuum potestates, qui typho fatuae jactationis elati, dum falsis exterius inflantur honoribus, veris miseriis intus inanescunt? Quibus bene dicitur: Quid superbis, terra et cinis ? In ipsis vero initiis nascentis Ecclesiae, dum contra illam divitum se potestas extolleret, atque in ejus necem immensitate tantae crudelitatis anhelaret, dum tot cruciatibus anxia, tot persecutionibus pressa succumberet, quis tunc credere potuit quod illa recta  sibi subjiceret, et jugo sancti timoris edomita, mitibus fidei loris ligaret? Diu quippe in exordiis suis rhinocerotis hujus cornu ventilata, et quasi funditus interimenda percussa est. Sed divina gratia dispensante, et illa moriendo vivificata convaluit, et cornu suum rhinoceros iste feriendo
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. teneri nullatenꝰ possit I.npatiens
qͥppe ut fert᷑: ilico morit᷑. Ẽ ius uͦ nom̃ lati¬
na lingua int̾pretatũ: sonat mnare cor¬
nu Et qͥd aliud mnare nͥ fatitas. qͥd in
cormi nͥ elatio designat᷑: Nam qͥa uinare
fatuitas solet intestigi: salomone attestan.¬
te didicimꝰ qui ait Circulus aureus ina¬
ribus suis: mulier pulera et fatua. Hereti.¬
cã nãq doctrinã ntore udit eloquii res¬
plendere. nec tam̃ sapientiã apto intellec¬
tui congruere: et ait Circulus aureus
in naribus fuis. id est pulcra. ⁊ circũ flexa
loquitio insensibus mentis stulte. Ci q
eloquio aurũ pendet: sed tam̃ ex terrene
intencionis pondere. more sinsͥ ad suꝑi¬
ora nõ respicit Quod sequtiis exposuit
dicẽs Mulier pulera et fatua. id est doctri¬
na heretica. pulera ꝑuerbũ. fatua ꝑinto¬
lectũ Incornu uero qͥa suꝑbia frequent̃
accipitur: propħa attestante didicimꝰ
qui ait Dixi iniquis nolite iniq agere.

Expanded text:
possit. Impatiens quippe, ut fertur, illico moritur. Ejus vero nomen Latina lingua interpretatum sonat, in nare cornu. Et quid aliud in nare nisi fatuitas, quid in cornu nisi elatio designatur? Nam quia in nare fatuitas solet intelligi, Salomone attestante didicimus, qui ait: Circulus aureus in naribus suis, mulier pulchra et fatua . Haereticam namque doctrinam nitore vidit eloquii resplendere, nec tamen sapientiae apto intellectu congruere, et ait: Circulus aureus in naribus suis, id est pulchra et circumflexa locutio in sensibus mentis stultae, cui ex eloquio aurum pendet, sed tamen ex terrenae intentionis pondere, more suis, ad superiora non respicit. Quod secutus exposuit, dicens: Mulier pulchra et fatua; id est, doctrina haeretica: pulchra per verbum, fatua per intellectum. In cornu vero, quia elatio frequenter accipitur, 996 Propheta attestante didicimus, qui ait: Dixi iniquis, nolite inique agere,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e factus ẽ. naturȩ nõ culpȩ: liber dimissꝰ
dr̃: qͥa sub peccati dominio nõ tenet᷑. Deqͦ
alias scriptũ ẽ Inter mortuos liber: Dimis¬
sus dr̃: qͥa naturã nr̃ãm fuscipiens. iniqui.¬
tatis uigo nullomͦ tenet᷑. Quẽ quãuis ma¬
cula culpȩ nr̃e ñ attigit: passio tam̃ nr̃ȩ
mortalitatis astrinxit Unde et postꝗͣ liber

Expanded text:
naturae, tamen non culpae, liber dimissus dicitur quia sub peccati domini non tenetur. De quo alias dicitur: « Inter mortuos liber . » Dimistur, quia naturam nostram suscipiens, iniquitatis jugo nullo modo tenetur. Quem quamvis macula culpae nostrae non attigit, passio tamen nostrae mortalitatis astrinxit . Esurir
Abbreviated transcription (Latin):
Et qͥa incarnatus dñs gentilitati magis
quã iudee profuit: animale corpꝰ assumẽs.
qͣsi nõ in domũ sed pocius magrũ uenit
Dequo agro gentilitatis ꝑ psalmistã dr̃. Spe.¬
cies agri mecũ ẽ Incarnatus itaq dñs qui
in forma dei equalis ẽ patri: informa serui
minor ẽ patre. qͥa minor etiã se ipso. Dicat᷑¬

Expanded text:
Et quia incarnatus Dominus gentilitati magis, Et quia incarnatus Dominus gentilitati magis, quam Judaeae profuit, animale corpus assumens, quasi non in domum, sed potius in agrum venit. De quo agro gentilitatis per Psalmistam dicitur: Species agri mecum est . Incarnatus itaque Dominus qui in forma Dei aequalis est Patri, in forma servi minor est Patre, qua minor est etiam seipso
Abbreviated transcription (Latin):
posse figurari. dũ constet om̃ibus qͥa ꝑ
significationẽ quandã in script᷑a sacra
scarabeus ponat᷑. sicut scriptũ ẽ. Ẽgo aut̾
deligno clamauit. Cũ ergo nominatiᷤ rebꝰ
tã abiectis et uilibus figurat᷑: qͥd de illo
contumeliose dr̃. Dequo constat. quod ꝓpͥe
nildicat᷑ : Uocat᷑ enim et agnus: sed ꝓpt̾
innocentiã Uocatur leo: sed propt̃ potẽ¬
ciã: Aliquando etiã serpenti cõparatur.
sed propt̾ mortẽ uel sapienciã. Atq ideo
ꝑ hec omĩa: dici figuralit̾ potest. quia de
his om̃ibꝰ credi aliqͥd essencialit̾ ñ potest.
Si enĩ unũ hoꝵ quodlibet essentialit̾ exis¬
teret: alterũ iã dici ñ posset. Nam si agnꝰ
propͥe diceret᷑: leo iam uocari no̾ pot̾at᷑.
Sileo propͥe diceret᷑. serpente signari nõ
posset. Sed hec millo omĩa dicimꝰ tanto
latius in figura: quanto longius ab essen
tia P otest gͦ onager in carnatũ dnm de¬
signare Agri quippe ẽ animal onager:

Expanded text:
t omnibus quia, per significationem quamdam, in Scriptura sacra scarabeus ponitur; sic enim Scriptum est: Ego autem beus de ligno clamavit . Cum ergo nominatis rebus tam abjectis et vilibus figuratur, quid de illo contumeliose dicitur de quo constat quod proprie nil dicatur? Vocatur itaque agnus, sed propter innocentiam; vocatur leo, sed propter potentiam: aliquando etiam serpenti comparatur, sed propter mortem vel sapientiam; atque de eo per haec omnia dici figuraliter potest, quia de his omnibus credi aliquid essentialiter non potest. Si enim unum horum quodlibet essentialiter existeret, alterum jam dici non posset. Nam si agnus proprie diceretur, leo jam vocari non posset; si leo proprie diceretur, serpente signari non posset. Sed haec in illo omnia dicimus tanto latius in figura, quanto lotia. Potest ergo onager incarnatum Dominum designare. Agreste quippe animal est onager.
Abbreviated transcription (Latin):
minante gulȩ uitio. ꝑ carnis illecebrã om̃e
qd̃ fortit̾ egerit ꝑdunt Et dũ uent̾ non
restrĩgit᷑: ꝑ carnis concupiscentiã simul
cunctȩ uirtutes obruunt᷑ Unde ⁊ nabu¬
codonosor uincente scribit᷑. Princeps cocoꝵ
destruxit muros hierłm Quid enĩ ꝑmu.

Expanded text:
minante gulae vitio, per carnis illecebram omne minante gulae vitio, per carnis illecebram omne quod fortiter egerint, / perdunt; et dum venter non restringitur, per carnis concupiscentiam simul cuncte virtutes obruuntur. Unde et Nabuchodonosor vincente scribitur: Princeps coquorum destruxit muros Hierusalem.
Abbreviated transcription (Latin):
ipso pͥus ꝑ afflictã uentris concupiscenciã
carnis incentiua deuicerit: Neq eñ ad
conflictũ spiritalis agonis assurgitur:
si nõ prius intra nos met ipsos hostis po¬
situs. gulȩ indelicet appetitꝰ edomet᷑: Qiuia
si ñ ea que nobis sunt iticimora proster¬
nmꝰ: nmirũ mant ao ea que longill¬
sint inpugnanda transimꝰ: Incassum
nãq contra exteriores inimicos incãpo
bellũ gerit᷑: siipsa urbis menia ciuis insi.¬
dians habet᷑. Mens quoq ipsa certantis.
sub graiii. dedecore. a spiritalis certaminiᷤᷤ
c̃gressione repellit᷑: quando infirma in
iarnis p̾lio. gule gladiis confossa suꝑat᷑.
nã cũ se pariuis prosterni cõspicit: con¬
fligere maioribꝰ erubescit Nonnulli uͦ¬
ordinẽ certaminis ignorantes. edomare
gulã negligũt. et iã ad spiritalia bella
consurgunt. qͥ aliqͣndo multa etiã que
magnę sint fortitudinis factunt. sed do¬

Expanded text:
ipso prius per afflictam ventris concupiscentiam ipso prius per afflictam ventris concupiscentiam carnis incentiva devicerit? Neque enim ad conflictum spiritalis agonis assurgitur, si non prius intra nosmetipsos hostis positus, gulae videlicet appetitus, edomatur, quia si non ea quae nobis sunt viciniora prosternimus, nimirum inaniter ad ea quae longisunt impugnanda transimus. Incassum namque contra exteriores inimicos in campo bellum geritur, si intra ipsa urbis moenia civis insidians habetur. Mens quoque ipsa certantis sub gravi confusionis dedecore a spiritalis certaminis congressione repellitur, quando infirma in carnis praelio gulae gladiis confossa superatur. Nam cum se parvis prosterni conspicit, confligere majoribus erubescit. 59. Qui ordinem certaminis ignorantes edomare gulam negligunt, et jamjam ad spiritalia bella consurgunt. Qui aliquando multa etiam quae magnae sunt fortitudinis faciunt, sed, do
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi exactoris noĩe alius nͥdiabolus
potest. qui semel inparadiso homini mas
ꝑsuasionis nũmũ contulit. et cotidie ab
eo huius debiti exigere reatũ querit:
huiꝰ exactoris sermo ẽ : male suggestiõ
inchoatio. Huius exactoris clamor ẽ: iam
ñ lenis. sed uolenta tẽptatio Hic exactor
ris ñ audire ẽ: molentis tẽptationũ motibꝰ
minime consentire: Audiret enĩ si ea quȩ
suggerit. faceret. Sed cũ ꝑuersa agere
quoddã debitũ exigit: qͥa cotidianũ fruc.¬
tũ sibi humani laboris impendi. etiam
ꝑnaturã querit: Abstinentes igit᷑ uiri. qͥ
hoc loco onagri uocabulo figurant᷑: dũ
uiolenta gulȩ desidia repͥmunt: quasi
cdamantis exactoris uerba contẽpnunt:
Sed cũ continenti utro contra inumera
uitia. multa uirtutũ certamina suppetat:
cur sub exactoris clamore contẽpto de sob
hic uentre dicit᷑. quod euis impetũ impul.¬
sũq restrĩgat: nͥ quod nullus palmã spri.¬
talis certaminis apprehendit: qͥ ñ in semet¬

Expanded text:
intelligi exactor alius, nisi diabolus potest, 982 qui semel in paradiso homini malae persuasionis nummum contulit , et quotidie ab eo hujus debiti exigere reatum quaerit? Hujus exactoris sermo est malae suggestionis inchoatio. Hujus exactoris clamor est jam non lenis, sed violenta tentatio. Hic exactor ris non audire est violentis tentationum motibus minime consentire. Audiret enim si ea quae suggerit faceret. Sed cum perversa agere quoddam debitum exigit, quia quotidianum fructum sibi humani laboris impendi etiam per naturam quaerit. Abstinentes igitur viri, qui hoc loco onagri vocabulo figurantur, dum violenter gulae desideria reprimunt, quasi clamantis exactoris verba contemnunt. Sed cum continenti viro contra innumera vitia multa virtutum certamina suppetant, cur sub exactoris clamore contempto, de solo hic ventre dicitur quod ejus impetum impulsumque restringat, nisi quod nullus palmam spiritualis certaminis apprehendit, qui non in semet
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsqͥs ad int̾iora intelligenda rapit᷑: arebꝰ
utisibilibꝰ oculos claudit Et tuc̃ inse ipso uł
que pre ẽẽ uirilit̾ debeant. uel que fub ẽẽ pos.¬
sint infirma distinguit. ut aliud in illo sit qd̾
regere ualeat tamꝗͣ uir: aliud tamquã fę.¬
mina quod regat᷑ In hoc itaq filentio cordis
dũ ꝑcontẽplationẽ int̾ius uigilamꝰ: ext̾ius
qͣsi obdormiscimnꝰ. Quia gͦ remoti uiri id ẽ
adefid̾iis carnalibꝰ alien. hoc silentiũ m̃tis
inhabitãt: huic onagro dñs insolitudine
domũ dedit: ut turba desidioꝵ tp̾aliũ nõ¬
p̃matur E.t tab̾nacła eius int̾ra salsugi.¬
nis Salsugo accendẽ fitim solet Et qͥa sc̃i
uiri quãdu inhinꝰ uitȩ tab̾nacłis degunt:
ad suꝑnã patriã desid̾ii su cotidianis estibꝰ
accendunt᷑: in t̾ra salsuginis tab̃nacła ha.¬

Expanded text:
quisquis ad interiora intelligenda rapitur, a rebus quisquis ad interiora intelligenda rapitur, a rebus visibilibus oculos claudit; et tunc in semetipso vel quae praeesse viriliter debeant, vel quae subesse possint infirma distinguit, ut aliud in illo sit quod regere valeat tanquam vir, aliud tanquam femina quod regatur. In hoc itaque silentio cordis, dum per contemplationem interius vigilamus, exterius quasi obdormiscimus. Quia ergo remoti viri, id est a desideriis carnalibus alieni, hoc silentium mentis inhabitant, huic onagro Dominus in solitudine domum dedit, ut turba desideriorum temporalium notur: Et tabernaculum ejus in terra salsuginis. - Salsugo accendere sitim solet, et quia sancti viri quandiu in hujus vitae tabernaculis degunt, ad supernam patriam desiderii sui quotidianis aestibus accenduntur, in terga salsuginis tabernacula ha
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsenariũ mimerũ nͥ ꝑfectio oꝑationis osten-¬
ditur: Quia et sexto die cuncta oꝑadñs
explesse memorat᷑ Quid gͦ suꝑ sex cubita
palmꝰ insinuat. nͥ contemplationis ium.
que iã utia ȩt̾nȩ et septimȩ qͥetis demõs.¬
trat : Quia enim ęt̾̃noꝵ contemplacio hic
minime ꝑficit᷑: mensura septimi cubiti
ñ expletur E lectoꝵ itaq eccłia qͥa cu̾cta
quȩ oꝑanda funt ꝑficit : in sex cubitis sese
inmonte posita cuntas extendit Quia uͦ
hic adhuc sola mitia contẽplationis inspicit:
de septimo cubito. nõ nͥ palmũ tangit. Sci.
tionis attingimꝰ: si ñ ab exterioris curȩ ob¬
pressione cessemꝰ. Nequaquã nos met ipsoᷤ
intuem: ut sciamꝰ aliud innobis ẽe racio¬
nale qd regit. aliud anmale qd̾ regit᷑. nͥ
ad secretũ huiꝰ silentii recurrentes : ab om̃i
ext̾ius ꝑturbatione sopiam᷑ Qd̾ filenti.¬
um nr̃m bene etiã adam dormiens figu¬
rauit Decuiꝰ mox latere eua ꝓcessit. Qͥ a

Expanded text:
senarium numerum, nisi perfectio operationis ostenditur, quia et sexto die cuncta opera Dominus explesse memoratur? Quid ergo super sex cubitos palmus insinuat , nisi contemplationis vim, quae jam initia aeternae et septimae quietis demonstrat? Quia enim aeternorum contemplatio hic minime perficitur, mensura septimi cubiti non expletur. Electorum itaque ecclesia, quia cuncta quae operanda sunt perficit, in sex cubitis sese in monte posita civitas ostendit. Quia vero hic adhuc sola initia contemplationis 981 inspicit, de septimo cubito non nisi palmum tangit. 54. tionis non attingipressione cessemus. Nequaquam nosmetipsos intuemur, ut sciamus aliud in nobis esse rationale quod regit, aliud animale quod regitur, nisi ad secretum hujus silentii recurrentes, ab omni exterius perturbatione sopiamur. Quod silentium nostrum bene etiam Adam dormiens figuravit , de cujus mox latere mulier processit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ad lata uidelicet dueit᷑. et sequit᷑ exẽpla¬
populoꝵ. nec iam agnos sed edos pascit:
qͥa ñ innaxias cogitationes mentis. sed mi¬
trire prauos motus carnis intendit. Qua¬
gͦ electus quisq accontinens abire post gi¬
gũ uestigia despicit: dicat᷑ recte Conte¬
int multitudinẽ cunitatis Ubi et apte sub

Expanded text:
ad latam videlicet viad latam videlicet vipopulorum; nec jam agnos, sed haedos pascit, quia non innoxias cogitationes mentis, sed nutrire pravos motus carnis intendit. ergo electus quisque ac continens abire post gregum vestigia despicit, dicatur recte: Contemnit multitudinem civitatis. Ubi et apte sub
Abbreviated transcription (Latin):
tis cõtempnere ẽ: humanȩ cõuersationis
praua studia deuitare. ut iã ñ libeat t̾renoꝵ
hominũ qͥ p̾habundantia iniqͥtatis multi
sunt: ꝑditos mores imitari Cũ paucis nãq
ingredi angustã portã defiderant. et nõ cũ
multis lata itinera ingredi appetunt. que
ad int̾itũ ducunt: Sollert̃ qͥppe aquo et ad
quid sunt creati cõspitiunt: et recta cõside.¬
ratione acceptȩ uaginis. seqͥ uulgi multi.¬
tudinẽ dedignant᷑. Unde et sponsi uoce.
sponsȩ incanticis canticoꝵ dr̃ Nisi cogno.¬
ueris te opulchra int̾ mulieres: egrede et
abi post uestigra gregũ. et pasce edos tuos
etiã int̾ peccantes posita. qͥa ad auctoris sui
imaginẽ ac similitudinẽ sit condita memi¬
nit. et iuxta ꝑcepte similitudinis ordinẽ
incedit Que si se ñ cognoscit egredit᷑: qͥa
a secreto sui cordis expulsa. in ext̾ioribꝰ cõ¬
cupiscentiis dissipat᷑. E gressa uͦ abit post
uestigia gregũ: qͥa sua int̾na deserẽs.

Expanded text:
s prava studia devitare, ut jam non libeat terrenorum hominum, qui prae abundantia iniquitatis multi sunt, perditos mores imitari. Cum paucis namque ingredi angustam portam desiderant, et non cum multis lata itinera ingredi appetunt, quae ad interitum ducunt . Solerter quippe a quo et ad quid sunt creati conspiciunt, et recta consideratione acceptae imaginis sequi vulgi multitudinem dedignasponsae in Canticis canticorum dicitur: « Nisi cognoeris te, o pulchra inter mulieres, egredere, et abi post vestigia gregum, et pasce haedos tuos .etiam inter peccantes posita quia ad auctoris sui imaginem ac similitudinem sit condita meminit , et juxta perceptae similitudinis ordinem incedit. Quae si se non cognoscit, egreditur, quia a secreto sui cordis expulsa, in exterioribus concupiscentiis dissipatur. Egressa vero abit post vestigia gregum, quia sua interna deserens,
Abbreviated transcription (Latin):
ad uersa dũ formidant᷑ At fiqͥs semela
dñationẽ desidioꝵ temporaliũ colta
mentis excusserit: quadã iam etiã m
hac ita libertate ꝑfruit᷑. dũ nullo aͥ¬
siderio felicitatiᷤᷤ afficit᷑. nullo adu̾sitati
terrore coartatur Hoc graue seruitutiᷤ
iugũ dñs uidit. seculariũ ceruicibꝰ im.¬
pressũ: cũ diceret Uenite adme om̃s
qͥ laboratis et honerati estis: et ego refi

Expanded text:
adversa dum formidantur. At si quis semel a adversa dum formidantur. At si quis semel a dominatione desideriorum temporalium colla mentis excusserit, quadam jam etiam in hac vita libertate perfruitur, dum nullo desiderio felicitatis afficitur, nullo adversitatis terrore coarctatur. Hoc grave servitutis jugum Dominus vidit saecularium cervicibus impressum, cum diceret: Venite ad me omnes, q
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑuis dixximꝰ. ꝑ hoc qd̾ uerbũ ẽ ex nat᷑a
nos diumnitatis illustrat. Uerba ergo tũc
docentiũ quasi quosdã humanȩ lingue
rituulos ñ querũt: qͣndo de ipso iã ueri.¬
rata incuruatione ceruarũ de magistroꝵ
uirtute narrata sũt: nuc ad eoꝵ uitã qͥ
remotȩ cõuersationis secreta appetũt. uer.¬
ba uertunt᷑. qͥ ipsa cessandi otia qͥa diuino
ad utorio et ñ sunis uiribꝰ assequunt᷑: de eis
audis. nisi ego Onager eniꝰ qͥ in solitudi.¬
ne cõmorat᷑: nõ incongrue eoꝵ uitã sig¬
significat: qͥ remoti aturbis populari.¬
bꝰ conuersant᷑. Qui apte etiã liber dicit:
qͥa magna ẽ seruitꝰ seculariũ negotioꝵ
quibꝰ mens uehement̃ atteritur. quãus
in eis sponte desudetur Cinꝰ seruitutis
conditione carere ẽ: inmundo iã nichil
cõcupiscere: Quasi enĩ quodã iugo serui.¬
cii p̃munt prosꝑa dũ appetunt᷑: p̃mũt

Expanded text:
superius diximus, per hoc quod verbum est, ex natura superius diximus, per hoc quod verbum est, ex natura nos divinitatis illustrat. Verba ergo tunc docentium quasi quosdam humanae linguae rivulos non quaerunt, quando de ipso jam verirata incurvatione cervarum, multa de magistrorum virtute narrata sunt, 979 nunc ad eorum vitam, qui remotae conversationis secreta appetunt, verba vertuntur: qui et ipsa cessandi otia, quia divino adjutorio et non suis viribus assequuntur, de eis audis nisi ego. Onager enim, qui in solitudine commoratur, non incongrue vitam esignificat, qui remoti a turbis popularibus conversantur. Qui apte etiam liber dicitur: quia magna est servitus saecularium negotiorum, quibus mens vehementer atteritur, quamvis in eis sponte desudet. Cujus servitutis conditione carere est in mundo jam nil concupiscere. Quasi enim quodam jugo servitutis premunt prospera dum appetuntur, premunt
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura sacra illud uiriditatis ȩt̾nȩ pabu.¬
lũ uocat: ubi iã nr̃a refectio nullius defec.
Nos autẽ popłs enis et oues pascuȩ eiꝰ Deqͥbꝰ
nimirũ pascus : ꝑ semet ipsã ueritas dicit:
Per me siqͥs introierit saluabit᷑. et ingrediet.
et egrediet᷑. et pascua inueniet. Pergunt gͦ
ad pastũ. qͥa de corporibꝰ exeuntes. illa pa.¬
bula int̾ue uiriditatis inueniunt E gredi.¬
unt᷑ et nõ reuertunt᷑ ad eas: qui in illa sus.¬
cepti contemplatione gaudioꝵ. iã nulla.¬
tenꝰ indigent uerba audire docentiũ. E gres.¬
si itaq ad eas iã nõ redeunt: qͥa angustiaᷤᷤ
uitȩ p̃sentis euadentes. ultra ad octoribus
p̃dicationẽ uitȩ acciꝑe nõ requirunt: Tuc̃
qͥppe implet᷑: quod scriptũ ẽ Nõ docebũt
ultra uir proximũ suũ. et uir frẽm suũ.
dicens Cognosce dñm Om̃s enĩ cognoscẽt
me aminmo eoꝵ usq admaximũ. dic̃
dñs: T̃ uc̃ implet᷑ qd ineuangłio ueritas

Expanded text:
Scriptura sacra illud viriditatis aeternae pabulum vocat, ubi jam nostra refectio nullius defectuNos autem populus ejus, et oves pascuae ejus . De quibus nimirum pascuis Veritas per semetipsam dicit: Per me si quis introierit, salvabitur; et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet . Pergunt ergo ad pastum, quia de corporibus exeuntes illa pabula internae viriditatis inveniunt. Egrediuntur, et non revertuntur ad eas, quia in illa suscepti contemplatione gaudiorum, jam nullatenus indigent verba audire docentium. Egressi itaque ad eas jam non redeunt, quia angustias vitae praesentis evadentes, ultra a doctoribus praedicationem vitae accipere non requirunt. Tunc quippe impletur quod scriptum est: Non docebit ulm. Omnes enim cognoscent me a minimo eorum usque ad maximum, dicit Dominus . Tunc impletur quod in Evangelio Veritas
Abbreviated transcription (Latin):
in exortationibꝰ blandi. in ostendendo magis.¬
terio humiles. inrerũ tp̾raliũ contẽptu domi¬
nantes. in tolerandis adu̾sitatibꝰ rigidi. et
tam̃ dũ uires suas sibimet tribuunt infirmi
Quantꝰ sit eis dolor de cadentibꝰ. quantꝰ destan¬
tibꝰ timor. qͦ feruore alia adipisci appetunt. qͦ
pauore alia adepta conseruant: Quia gͦ ꝑ
paucoꝵ ẽ ista pensare: bene ei dr̃ Uelpartu¬
uerba ds̃ dedoctoribꝰ faciẽs. nõ ceruoꝵ sed
ceruarũ eos specie designat. qͥa minirũ illi
uere doctores funt. qͥ cũ ꝑuigorẽ discipline
patres sint: ꝑpietatis uiscera ẽẽ matres no.¬
uerũt. qͥ labores sc̃ȩ conceptionis tolerant.
et ꝓferendos dõ filios intra uterũ caritatis
portant In edenda enĩ prole ampliꝰ matres¬
laborant. que crescentẽ intra uterũ cõcepti.¬
onẽ longo mensiũ tpr̃e sustinẽt. atq exut̾o
ꝓcedentẽ ñ sine magnis doloribꝰ deponũt.

Expanded text:
in exhortationibus blandi, in ostendendo magisin exhortationibus blandi, in ostendendo magisterio humiles, in rerum temporalium contemptu dominantes, in totamen dum vires suas sibimet non tribuunt firmiter, quantus sit eis dolor, de cadentibus quantus de stantibus timor, quo fervore alia adipisci appetunt, quo pavore alia adepta conservant. Quia igitur perpaucorum est ista pensare, bene ei dicitur: Vel partuverba Deus de doctoribus faciens non cervorum, sed cervarum eos specie designat, quia nimirum illi vere doctores sunt, qui cum per vigorem disciplinae patres sint, per pietatis viscera esse matres noverunt, quae labores sanctae conceptionis tolerant, et proferendos Deo filios intra uterum charitatis portant. In edenda enim prole amplilaborant, quae crescentem intra uterum conceptionem, longo mensium tempore sustinent, et quae ex utero procedentem non sine magnis doloribus deponunt.
Abbreviated transcription (Latin):
lia cordis aspicit. qͣndo ad humanã notitiã¬
bona nr̃a congrue nascant᷑ app̾hendit. Bene
itaq dr̃. Numqͥd nosti tempus partus ibicũ
inpetris: Ac si aꝑte dicat Ut ego. qͥ idcirco elec¬
toꝵ fȩtus unuaces facio. qͥa p̾scito intpr̃e ꝓdu.¬
co Bene autẽ expleto fętu auditoꝵ fubdit᷑
Uel parturientes ceruas obseruasti : Parturi
entes enĩ ceruas obseruare ẽ. ipsos labores pa.¬
trũ qui spiritales filios generant. cauta cõsi.¬
deratione pensare Sollert̃ qͥppe intuendũ
ẽ. qd̾ hic sermo tã uigilant̾ inprimit᷑. ut di¬
cat᷑ obseruasti : qͥa utiq ꝑ paucoꝵ ẽ pensare.
qͥ labor sit inp̃dicationibꝰ patrũ. qͣntis doloribꝰ
qͣsi qͥbusdã conatibꝰ ammas in fide et conuer¬
satione parturiunt. quã cauta se obseruati.
one circũspiciu̾t. ut sint fortes inpreceptis. cõ.
pacientes minfirmitatibꝰ in minis t̾ribiles.

Expanded text:
lia cordis aspicit, quando ad humanam notitialia cordis aspicit, quando ad humanam notitiabona nostra congrue nascantur, apprehendit. Bene itaque dicitur: Nunquid nosti tempus partus ibicum in petris? Ac si aperte dicat. Ut ego, qui idcirco electorum fetus vivaces facio, quia praescito in tempore produco. Bene autem expleto fetu auditorum subditur: Vel parturientes cervas observasti? Partentes enim cervas observare est: illos labores patrum, qui spiritales filios generant, cauta consideratione pensare. Solerter quippe intuendum est, quod hic sermo tam vigilanter imprimitur, ut dicatur, observasti? Quia utique perpaucorum est pensare, qui labor sit in praedicantionibus patrum, quantis doloribus quasi quibusquam conatibus animas in fide et conversatione parturiunt: quam one circumspiciunt, ut sint fortes in praeceptis, 976 compatientes in infirmitatibus, in minis terribiles,
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ concepta m̃te sȩmina. ꝑuenire ad ꝑ¬
fectionẽ nequeunt: qͥa oriendo tẽpus partꝰ
ante cedunt Et qͥa nec dũ plene in cogita.¬
tione formata. ante humanos ocłos ꝓdeut̃:
uelut ab ortua moriunt᷑. B̾ ona qͥppe ad huc
tenera plerũq humana lingua dũ iã qͣsi
fortia laudat: extinguit Tanto enim ce.¬
leriꝰ occidunt: qͣnto ad fauoris noticiã intẽ.¬
pestiue proru̾punt Nõ nũquã uͦ inꝑfec.¬
ta nr̃a cogitatio. nec dũq roborata. dũ ciciꝰ
hominibꝰ ostendit᷑: resistenciũ adu̾fitate
diffipat᷑. et cũ conat᷑ ante tempꝰ uidi: quasi
agit. ut nõ sit Sc̃i autẽ uiri qͥa cuncta que
bene cogitãt. studẽt ut occulte cõualescãt:
et quasi processuros fȩtꝰ priꝰ intra ut̾um men¬
tis formãt: recte beatus iob. de partus tpre
discutit᷑. quod iudelicet unicuiq qͣndo sit
cõgruũ. nͥ acreatore nescit᷑. qͥdũ penetrabi¬

Expanded text:
autem concepta mente semina pervenire ad pautem concepta mente semina pervenire ad perfectionem nequeunt, quia oriendo tempus partus antecedunt. Et quia necdum plene in cogitatione formata ante humanos oculos prodeunt, velut abortiva moriuntur. Bona quippe adhuc tenera, plerumque humana lingua, dum jam quasi fortia laudat, exstinguit. Tanto enim celerius occidunt, quanto ad favoris notitiam intempestive prorumpunt. Nonnunquam vero imperfecta nostra ctate dissipatur; et cum conatur ante tempus videri quia sit, agit ut non sit. Sancti autem viri, quia cuncta quae bene cogitant student ut occulte convalescant, et quasi processuros fetus prius intra uterum mentis formant, recte beatus Job de partus tempore discutitur, quod videlicet unicuique quando sit congruum nisi a creatore nescitur. Qui dum penetra
Abbreviated transcription (Latin):
Sed cũ diuina p̾cepta corde concipimꝰ: non
statim qͣsi iã solide cogitata parturimꝰ. Unde
et beatiis iob nõ de partu ibicũ. sed de tp̾re
partus inquirit᷑. quod uidelicet tempꝰ si in
nobismet ipsis uix comp̾hendimꝰ: multo.
magis in aliena m̃te nescimꝰ. Priꝰ enĩ suꝑm
timoris sȩmina utero cordis excepta. ꝑ medi.¬
tationẽ studii coagulant᷑ ut maneant: post¬
modũ stricta intentione cogitationis af ixa.
dũ discretionis rationẽ tendunt: qͣsi in mẽ.¬
broꝵ distinctione formant᷑ Dehinc usu ꝑse.¬
uerantiȩ confirmata. uelut in soliditatem
os si u̾ ueniunt: Ad extremũ uͦ ꝑfecta auc.¬
toritate roborata. quasi inpartũ procedut᷑.
Que increm̃ta diuinoꝵ seminũ. nullꝰ mali¬
ena mente cõsid̾at: nͥ ipse qͥcreat Na̾ et si
quẽlibet iã iuim suꝑnę cõcupiscentiȩ cõce¬
pisse. quaru̾dã rerũ attestatione cognoscimꝰ.
qͣndo tam̃ in partu erũpat ignoramꝰ. Sepe¬

Expanded text:
Sed cum divina praecepta corde concipimus, non statim quasi jam solide cogitata parturimus. Unde et beatus Job non de partu ibicum, sed de tempore partus inquiritur. Quod videlicet tempus si in nobismetipsis vix comprehendimus, multo magis in aliena mente nescimus. Prius enim superni timoris semina utero cordis suscepta per meditationem studii coagulantur ut maneant, postmodum, stricta intentione cogitationis affixa, dum ad discretionis rationem tendunt, quasi in membrorum distinctionem formantur; dehinc, usu perseverantiae confirmata velut in soliditatem ossium veniunt; ad extremum vero, perfecta auctoritate roborata, quasi in partum procedunt; quae incrementa divinorum seminum nullus in aliena mente considerat, nisi ipse qui creat. Nam etsi quemlibet jam vim supernae concupiscentiae concepisse quarumdam rerum attestatione cognoscimus, quando tamen in partu erumpat ignoramus
Abbreviated transcription (Latin):
minos terre. Qui nxta hoc quod ds̃ est
mo ẽ. apatre accipit omĩa. sicut scriptũ
qͥa omĩa dedit ei pat̾ minanꝰ. uł sic̃ ipse drx̃
Om̃e quod dat mͥ pat̾ adme ueniet. Iam
uͦ siquerit᷑. qͥd int̾ domũ ac tab̾naculũ dis.¬
tet: domus in habitatione ẽ. tab̃nacłm
tnitinere Corda itaq gentiliũ qͣsi quedã
tabernacła habuit ueniendo. sed ea ꝑiusti¬
ciã firmãs domũ fecit habitando. Et qͥa
eoꝵ uitã ad quos uenerat imuitari despe.¬
manȩ cõuersationis: Homo qͥppe int̾ homi¬
nes factus: usũ tenere hominũ noluit:
Idcirco nãq int̾ nos homo factus ẽ: ut nõ
solũ nos sanguine fuso redimeret. sed ena
ostenso exemplo cõmutaret: In cõuersall.¬
one igit᷑ nr̃a. et ueniendo alia inuenit: et
inuendo alia docuit Studebãt enĩ om̃s.
suꝑba adã stirpe progeniti. ꝓsꝑa uite p̃¬
sentis appetere. aduersa deuitare. olꝓbiꝰ¬

Expanded text:
m noster per hoc quod dictus est, mo est, a Patre accipit omnia. Dicat igitur  sicut ipse dicit: Omne quod dat mihi Pater, ad me veniet . Jam vero si quaeritur quid inter domum ac tabernaculum distet, domus in habitatione est, tabernaculum in itinere. Corda itaque gentilium quasi quaedam tabernacula habuit veniendo. sed ea per justitiam firmans, domum fecit habitando. Et quia eorum vitam ad quos venerat imitari despemanae conversationis. Homo quippe inter homines factus, usum tenere hominum noluit. Idcirco namque inter nos homo factus est, ut non solum nos sanguine fuso redimeret, sed etiam ostenso exemplo commutaret. In conversatione igitur nostra et veniendo alia invenit, et vivendo alia docuit. Studebant enim omnes superba Adam stirpe progeniti, prospera vitae praesentis appetere, adversa devitare, o
Abbreviated transcription (Latin):
corde. uigũ enĩ meũ suaue ẽ: ⁊ omus me.¬
um leue ẽ. Asꝑum qͥppe uuigũ. et dure
sicut diximꝰ seruitutis pondꝰ ẽ. sub¬
ẽẽ tpr̃alibꝰ. ambire terrena. retinere
labentia. uelle stare cum nõ stantibꝰ ap¬
petere quidẽ transeuntia: sed cũ tran.¬
seuntibꝰ nolle transire Dũ eniꝰ contra
uotũ cũcta fugiunt. que priꝰ mentẽ ex
desidio ad eptionis afflxerant: post ex
pauore amissionis p̃mũt Liber gͦ dims¬
tit᷑: qͥ calcatiᷤ terrenis defidiis ab appei.¬
tione rerũ tp̃raliũ securitate m̃tis ex.

Expanded text:
ris. Jugum enim meum suave est, et onus meum leve . Asperum quippe jugum, et durae, sicut diximus, servitutis pondus est, subesse temporalibus, ambire terrena, retinere labentia, velle stare in non stantibus, appetere quidem transeuntia, sed cum transeuntibus nolle transire. Dum enim contra votum cuncta fugiunt, quae prius mentem ex desiderio adeptionis afflixerant, post ex pavore amissionis premunt. Liber ergo dimittitur qui, calcatis terrenis desideriis, ab appetitione rerum
Abbreviated transcription (Latin):
tis notitiã nr̃is cordibꝰ infundũt Nequaꝗͣ
qͥppe ad nos ds̃ descend̾et: si p̃dicatores euis
in cõtemplationis rigore in flexibiles ꝑma¬
ticoꝵ sponsi ubera sũt uocatȩ. sic̃ scriptũ ẽ
Meliora sũt ubera tua ino. Ista enĩ sũt ub̾a
que in arca pectoris fixa. lacte nos potant.
quia ipsi archanis summe cõtẽplationis
ĩ herentes. subtili p̃dicatione nos nutriũt. Ut
igͥ ab et̾no gemitu et dolore nos retrahant:
nũc incuruant᷑ ceruȩ. atq inpartu rugitꝰ
emittunt Quia uͦ ipsi qͥ sc̃ã patrũ p̾dicati.¬
one nascunt᷑. aliqͣndo doctores suos paciẽdo

Expanded text:
otitiam nostris cordibus infundunt. Nequaquam quippe ad nos Deus descenderet, si praedicatores ejus in contemplationis rigore inflexibiles permaticorum sponsae ubera sunt vocatae, sicut scriptum est: Meliora sunt ubera tua vino . Ista enim sunt ubera quae in arca pectoris fixa lacte nos potant, quia ipsi arcanis summae contemplationis inhaerentes, subtili nos praedicatione nutriunt. Ut igitur ab aeterno gemitu et dolore nos retrahant, nunc incurvantur cervae, atque in partu rugitus emittunt. Quia vero ipsi, qui sancta Patrum praedicatione nascuntur, aliquando doctores suos patiendo
Abbreviated transcription (Latin):
in ut̾o conceptionẽ portãt Sed cũ ñ nulla
que dicenda sũt differũt: et aptũ suis exhor¬
tationibꝰ tempꝰ querũt: uelut apartu quẽ
fieri appetũt inmensiũ prolixitate dilatãt.¬
Et sepe dũ quedã que sentiunt ĩ tẽpesti¬
ue dicere audientibꝰ nolunt: in ipsa tardhi¬
tate ꝓferende sentenciȩ. sue ad hec que
suadenda sunt. siue ad illa quȩ increpanda.
cõsilio altiort firmant᷑ Et dũ cogitat᷑ uita
filioꝵ. nec tam̾ ante tempꝰ lingua cõsiliũ
mentis: quasi iã concepta soboles intra ute¬
rũ crescit. ut ad auditoꝵ noticiã tunc sen¬
tencia cordis exeat: qͣndo ꝓlata utilit̃ qͣs
nes in magistroꝵ mente. qͣndo uel quomͦ
agant᷑. ignorant. ds̃ uͦ ad retributionis
głam ñ solũ effectũ cõsid̾at. sed etiã mom̃¬
ta cogitationũ signat: recte ad beatũ iob
dr̃. Oinumerasti menses cõceptus earũ :
Sub audis ut ego. qͥ i scĩs p̾dicatoribꝰ nõ

Expanded text:
portant. Sed cum nonnulla quae dicenda sunt differunt, et aptum suis exhortationibus tempus quaerunt, velut a partu quem fieri appetunt in mensium prolixitate dilatantEt saepe dum quaedam quae sentiunt, intempestive dicere audientibus nolunt, in ipsa tarditate proferendae sententiae, sive ad haec quae suadenda sunt, seu ad illa quae increpanda, consilio altiori firmantur. Et dum cogitatur vita filiorum, nec tamen ante tempus lingua consilium mentis ejicit, quasi jam concepta soboles intra uterum crescit, ut ad auditorum notitiam tunc sententia cordis exeat, quando prolata utiliter quanes in magistrorum mente quando vel quomodo agantur ignorant, Deus vero ad retributionis gloriam non solum effectum considerat, sed etiam momenta cogitationum signat, recte ad beatum Job dicitur: Dinumerasti menses conceptus earum? Subaudis ut ego, qui in sanctis praedicatoribus non
Abbreviated transcription (Latin):
sed noua creatura. Scĩ igit᷑ uiri cũ se ad
p̃dicandũ parant: priꝰ se int̾uis uirtutibꝰ
innouant. ut ad hoc quod loqͣndo docent.
uiuendo concordent: Pruis sua int̾na cõsi.¬
derat. atq acuctis se uitioꝵ sordibꝰ emundat:
Curantes fũmoꝑe. ut contra irã. patientiȩ
luce resplendeant: Contra carnis luxurĩ:
etiã cordis mundicia fulgescat᷑ Contͣ to.¬
porẽ: zelo candescant: Contͣ confusoᷤ p̾ci.¬
pitationis motꝰ: serena grauitate rutilẽ
Contra suꝑbiã: uera humilitate luceant.
Cont᷑ͣ timorẽ: radiis auctoritatis clarescã:
ĩ conceptu sc̃ẽ p̃dicatiõis menses uirtutũ

Expanded text:
sed nova creatura . Sancti igitur viri, cum se ad praedicandum parant, prius se interius virtutibus innovant, ut ad hoc quod loquendo docent, vivendo concordent. Prius sua interna considerant, atque a cunctis se vitiorum sordibus emundant, curantes summopere ut contra iram patientiae luce resplendeant, contra carnis luxuriam etiam cordis munditia fulgescant, 977 contra torporem zelo candeant, contra confusos praecipitationis motus serena gravitate rutilent, contra superbiam vera humilitate luceant, contra timorem radiis auctoritatis clarescant. in conceptu sanctae praedicationis menses virtutu
Abbreviated transcription (Latin):
D̾ auditores suos quasi ibices inpetris pa¬
reie paulꝰ admonebat. cũ enumeratis ma.¬
ioꝵ urtutibꝰ diceret: habentes tantã mpo.¬
sitam nubẽ testiũ. deponentes om̃e pondus
et circũstans nos peccatũ. ꝑ patientiã curramꝰ

Expanded text:
quod auditores suos quasi ibices in petris paquod auditores suos quasi ibices in petris parere Paulus admonebat, 975 cum enumeratis majorum virtutibus diceret: Habentes tantam impositam nubem testium, deponentes omne pondus, et circumstans nos peccatum, per pati
Abbreviated transcription (Latin):
regia carnis inse desidia edomuisse me¬
morat᷑ Ut nichil ex delectabilibꝰ cibis at.¬
tingeret. sed lautis ac molli oribꝰ duriora
atq asꝑa cibaria preferret. ut dũ sibi ex.¬
terioris cibi blãdim̃ta subtraheret: ad int̾mi
pabuli delectam̃ta ꝑueniret. ⁊ tãto auidiꝰ
gustũ sapienciȩ intus acciꝑet: qͣnto sapo.¬
rẽ carnis pro eadẽ sapiencia. foris robustiꝰ
rep̾ssisset. Si enĩ acarne hoc quod lib&. abs¬
cidimꝰ: mox in spũ qd delectet ĩuenimꝰ. In.¬
tentioni qͥppe animȩ si ext̾ior euagatio
claudit᷑: int̾ior secessus aꝑit᷑: Nã qͦ extrase
spargi ꝓpt̃ disciplinã mẽs ñ potest: eo suꝑ
e intende ꝑ prouectũ potest. qͥa ⁊ in altũ
crescere arbor cogit᷑: quȩ ꝑramos diffun
d ꝓhibet᷑: Et cũ riuos fontis obstrumꝰ:
fluenta furgere ad suꝑiora ꝓuocamꝰ. Igit᷑
lĩ studiosi quiq scõꝵ uitã imitãdo cõspi.¬
cunt: ĩ petris ibices fetus ponũt hĩc est

Expanded text:
regia carnis in se desideria edomuisse memoratur, ut nil ex delectabilibus cibis attingeret, sed lautis ac mollioribus duriora atque asperiora cibaria praeferret , ut dum sibi exterioris cibi blandimenta subtraheret, ad interni pabuli delectamenta perveniret; et tanto avidius gustum sapientiae intus acciperet, quanto saporem carnis pro eadem sapientia foris robustius repressisset. Si enim a carne hoc quod libet abscindimus, mox in spiritu quod delectet invenimus. Intentioni quippe animae, si exterior evagatio clauditur, interior secessus aperitur. Nam quo extra se spargi propter disciplinam mens non potest, eo super se intendere per profectum potest, quia et in altum crescere arbor cogitur, quae per ramos diffundi prohibetur; et cum rivos fontis obstruimus, fluenta surgere ad superiora provocamus. Igitur dum studiosi quique sanctorum vitam imitando conspiciunt, in petris ibices fetus ponunt. Hinc est
Abbreviated transcription (Latin):
at: quia ad augm̃tũ huiꝰ eccłiȩ innume.¬
ros degentilitate diripuit. ⁊ ꝑ animarũ lu¬
crũ esurientia apłoꝵ uota satiauit. Ipsi
qͥppe catuli pro mentis teneritudine et
formidinis infirmitate uocati sunt: qͥ passo
dño clausis foribꝰ residebat. Sicut de illis
scriptũ ẽ Cũ eẽt sero die illa una sabbatoꝵ

Expanded text:
at, quia ad augmentum hujus Ecclesiae innumeros de gentilitate diripuit, et per animarum lucrum esurientium apostolorum vota satiavit. Ipsi quippe catuli pro meritis teneritudine et formidinis infirmitate vocati sunt, qui passo Domino clausis foribus residebant. Sicut de illis scriptum est: « Cum esset sero die illa una Sabbatorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ledicat iuxta p̾ceptũ dm̃. si forte respici
dĩs afflictionẽ meã. et reddat mͥ bonũ pn
maledictione hac hodierna Quibꝰ ꝓfecto
uerbis indicat: qͥa pro ꝑpetrato bethsabx
scelere exurgentẽ contra se filiũ fugiens.
redux̃ ad animũ malũ qd̾ ꝑpetrauit. et eqͣ¬
nimit̾ ꝑtulit quod audiuit. et contumeli.¬
osa uerba ñ tam conuitia qͣm adiutoria
credidit. quibꝰ se purgari. sibiq misereri
posse iundicauit Tunc enĩ illata cõuitia
bene toleramꝰ: cũ in secreto mentiᷤᷤ adma.¬
la ꝑpetrata recurrimꝰ. Leue qͥppe uidebit᷑
quod inuria ꝑcutim᷑. dũ mnactione nr̃a
conspicimꝰ: qͥa petus ẽ qd̾ merem᷑: Sicq
fit ut contumeliis grã magis quã ira de.¬
beatur. quarũ interuentu dõ iudice pę.¬
alius dũ mundi huius successibꝰ proficit.
lenocinante cordis letitia tẽptari se luxu.¬
riȩ stimulis sentit. Sed ioseph factũ ad
memoriã reuocat. et in arce se castitatiᷤᷤ

Expanded text:
t juxta praeceptum Domini, si forte respiciat Deus afflictionem meam, et reddat mihi bonum pro maledictione hac hodierna. Quibus profecto verbis indicat quia pro perpetrato Bethsabee scelere, exsurgentem contra se filium fugiens, reduxit ad animum malum quod perpetravit, et aequanimiter pertulit quod audivit, et contumeliosa verba non tam convicia quam adjutoria credit, quibus se purgari sibique misereri posse judicavit. Tunc enim illata convicia bene toleramus, cum in secreto mentis ad mala perpetrata recurrimus. Leve quippe videbitur quod injuria percutimur, dum in actione nostra conspicimus quia pejus est quod meremur. Sicque fit ut contumeliis gratia magis quam ira debeatur, quarum interventu Deo judice poealius dum mundi hujus successibus proficit, lenocinante cordis laetitia, tentari se luxuriae stimulis sentit; sed Joseph factum ad memoriam revocat, et in arce se castitatis
Abbreviated transcription (Latin):
sum: E cce quomͦ scõ desidio quasi uagatur.
hic corpr̾e tenet᷑. Illuc sp̃u ducit᷑. et paterm
amoris affectũ istis p̾sentibus exhibet: illis
absentibus ostendit Corã positis impendit
oꝑa. audientibꝰ exprimit uota. efficaciter
presens eis cũ quibꝰ erat: nec tam̃ illis abses.
cũ quibꝰ ñ erat Cuius uagationẽ melius
cognoscimꝰ: si eius adhuc ad corinthios uer.
ba pensamꝰ Ait enĩ Uenã aduos: cũ mace.¬
doniã ꝑtransiero Nam macedoniã ꝑtran¬
sibo: apud uos autẽ forsitan manebo. uel etiã
hiemabo: Perpendamꝰ queso. que sit ista uaga.¬
tio Ecce alio interĩ manet. aliõ se iturũ ꝑhi.¬
bet. atq alio defluxurũ ꝓmittit. Quid ẽ qd̾
tã anxie ꝑ tot loca partit᷑. nͥ qd̾ circa om̃s
una caritate constringit᷑ : Caritas enĩ quȩ
diuisa unire consueuit. unũ corpauli diuidi
ꝑmulta con. pellit. Qd̃ tam̃ tanto arcius

Expanded text:
sum . Ecce quomodo sancto desiderio quasi vagatur: sum . Ecce quomodo sancto desiderio quasi vagatur: hic corpore tenetur, illuc spiritu ducitur; et paterni amoris affectum istis praesentibus exhibet, illis absentibus ostendit; coram positis impendit opera, audientibus exprimit vota, efficaciter praesens eis cum quibus erat, nec tamen 970 illis absens cum quibus non erat. Cujus vagationem melius cognoscimus, si ejus cum Macedoniam pertransiero. Nam Macedoniam pertransibo; apud vos autem forsitan manebo, vel etiam hiemabo . Perpendamus, quaeso, quae sit ista vagatio. Ecce alio interim manet, alio se iturum perhibet, atque alio deflexurum promittit. Quid est quod tam anxie per tot loca partitur, nisi quod circa omnes una charitate constringitur? Charitas enim quae divisa unire consuevit, unum cor Pauli per multa dividi compellit. Quod tamen tanto arctius