comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iħii xp̃i. Inuenimus ĩ morib eoꝵ latitudinem caritatis un¬
de illos ãmonet et ipse apłs dicens. Dilatamini. ne sitis uigũ
ducentes cum infidelibꝰ Ꝙ quia ipse latus erat qui eos ad lati¬
tudinem exhortabatur. audi quid dicat. Os nr̃m patoe ad
diligat ds̃. Si enim angustiã passus fuerit: tristis dabit̾.
iniqͥtas refrigescit caritas multoꝵ. da mͥ & longitudinem.
Quȩ ÷ longitudo : qͥ ꝑseuerauerit usq in finem hic salius
erit. Hȩc ÷ longitudo crucis. uͥ totum corpꝰ porrigit᷑. uͥ qͦdã
modo statur. quo stando ꝑseuerat᷑. Si gͦ queris qui in cruce
głaris hab̾e crucis latitudinem. habeto bene oꝑandi uͥtutẽ.
Si uis hab̾e erucis longitudinem habeto ꝑseuerandi longua¬
nimitatem. Si aut̃ uis hab̾e crucis altitudinem : nosti
quid audias. et ubi audias sursũ cor. Iuid ⁊ sursũ cor:
ibi sꝑa. ibi ama inde pete uirtutem. ibi expecta mercedẽ.
Nam si bñ oꝑaris & hylarit̾ tͥbuis: uidis hab̾e. latitudi¬

Expanded text:
isti. Invenimus in moribus eorum latitudinem charitatis; unde illos admonet ipse Apostolus, dicens, Dilatamini, ne sitis jugum ducentes cum infidelibus. Et quia ipse latus erat, qui eos ad latitudinem exhortabatur, audi quid dicat: Os nostrum patet diligat Deus . Si enim angustiam passus fuerit, tristis dabit: s da mihi et longitudinem. Quae est longitudo? Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Haec est longitudo crucis, ubi totum corpus porrigitur: ubi quodam modo statur, quo stando perseveratur. Si ergo quaeris, qui in cruce gloriaris, habere crucis latitudinem; habeto bene operandi virtutem. Si vis habere crucis longitudinem; habeto perseverandi longanimitatem. Si autem vis habere crucis altitudinem; nosce quid audias, et ubi audias, Sursum cor. Quid est, Sursum cor? Ibi spera, ibi ama: inde pete virtutem, ibi exspecta mercedem. Nam si bene operaris, et hilariter tribuis, videris habere latitudi
Abbreviated transcription (Latin):
borari ꝑ sp̃m eius umteriore homine habitare. xp̃m ꝑfidem
in cordib ur̃is. In caritate radicati et fundati. lam dat illis
caritatem. dat illis alas. et pennas. Ut possitis inquit com¬
prehende quȩ sit latitudo. altitudo longitudo. & ꝓsundum.
Et quid postea : cum hoc dixisset apłs adiecit. Scire eciam
suꝑ eminentem scientiam caritatis xp̃i. Cum iã dictum
noscatis quẽadiodum uos ipse amauerit. hoc ÷ ut sciatis su

Expanded text:
m interiorem hominem habitare Christum per fidem in cordibus vestris, ut in charitate radicati et fundati.» Jam dat illis charitatem, jam dat illis alas et pennas. «Ut possitis,» inquit, «comprehendere quae sit latitudo, longitudo, altitudo et profundum.cit, «Scire etiam supereminentem scientiam charitatis Christi» ; cum jam dictum noscatis quemadmodum ipse vos amaverit; hoc est, ut sciatis su
Abbreviated transcription (Latin):
mum computat om̃em diem. & sic deo placitos mores ꝑducit
usq ad extremum diem. Ita sibi beatus ciprianus ep̃s miscđissi
la diaboli ꝑ os possessi ase impii iudicis monere uidebat᷑ dicẽs.
Consule cibi. sum enim eiꝰ immobilẽ mentem uidet. qnͣ ei dix̃
usserunt te principes cerimoniari. responditq ille ñ facio:
adiecit et ait. Consule tibi. Ipsa ÷ lingua subdola diaboli. Et si
ñ huiꝰ quis nesciebat quȩ loqueret᷑. illius tam̃ qͥ ꝑ eũ loquebat.
Loquelut᷑ enim ꝓconsul ñ tam scđm principes homines qͦꝵ
uissa sibimet iniuncta iactabat. qͣm scd̾m principem po¬
testatis aeris de quo apłs dicit. qui oꝑatur in filus diffidẽtiȩ.¬
se ñ nouerat. Nouerat inqͣm oyprianus cũ a ꝓ consule audiroe
consule tͥ. qđ caro et sanguis dicebat stulte: hoc diabolum
inde circa istum placidus. circa illum cautus. hiuc aꝑte res-¬

Expanded text:
mum computat omnem diem, et sic Deo placitos mores perducit mum computat omnem diem, et sic Deo placitos mores perducit usque ad extremum diem. Ita sibi beatus Cyprianus et episcopus mila diaboli per os possessi a se impii judicis monere videbatur dicens, Consule tibi. Cum enim ejus immobilem mentem videret, quando ei dixit, Jusserunt te principes caerimoniari; responditque ille, Non facio: adjecit et ait, Consule tibi. Ipsa est lingua subdola diaboli: etsi non hujus qui nesciebat quid loqueretur, illius tamen qui per eum loquebatur. Loquebatur enim proconsul, non tam secundum principes homines, quorum jussa sibimet injuncta jactabat, quam secundum principem potestatis aeris de quo Apostolus dicit, Qui operatur in filiis diffidentise non noverat. Noverat, inquam, Cyprianus, cum a proconsule audiret, Consule tibi quod caro et sanguis diceret stolide, hoc diabolum inde circa istum placidus, circa illum cautus; huic aperte res
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ꝑ eos angłos quib eadem amica sunt uicia. excitarentur
in odium ppłi dei. ad quos t̾rendos et corrigendos bonos. illa
dixiss nusit in eos iram indignationis suȩ indignationẽ et
iram et tribulationem. in missionem ꝑ angłos malos: illud
qd addidit. uiam fecit semitȩ irȩ suȩ cuiꝰ tandem acies sufficit
penitrare. ut intelligat capiatq sententiam in tanta. ꝓfundi¬
tate lititantem. Erat enim semita ux dei qua egyptiorum
impietatem occulta equitate puniret. S eidem semitȩ uiam
fecit. ut eos tanqͣm ex abditis ꝑ eos angłos malos ĩ manifesta
caret. Uere sibi ꝯsulit. qui dm̃ uidicem cogitat. apđ quẽ
causam gestę huius uitȩ. atq ab illo sibi muneris ĩuieti qͥs¬
q dicturus est. ubi om̃s homo recipit sicut testatur apłs. quȩ
ꝑ corpus gessit siue in bonũ siue in malum. Ita sibi ꝯsulit qui
ex fide uuiens & satagens ne ab extremo preoccupet᷑ die extre¬

Expanded text:
tis per eos angelos, quibus eadem amica sunt vitia, excitarentur tis per eos angelos, quibus eadem amica sunt vitia, excitarentur in odium populi Dei, atque ad terrendos et corrigendos bonos illa  Misit in eos iram indignationis suae; indignationem, et iram, et tribulationem, immissionem per angelos malos, illud quod addidit, Viam fecit semitae irae suae? cujus tandem acies sufficit penetrare, ut intelligat capiatque sententiam in tanta profunditate latitantem? Erat enim semita irae Dei, qua Aegyptiorum impietatem occulta aequitate puniret; sed eidem semitae viam fecit, ut eos tanquam ex abditis per malos angelos in manifestaa vere sibi consulit, qui Deum judicem cogitat, apud quem causam gestae hujus vitae atque ab illo sibi muneris injuncti quisque dicturus est: ubi omnis homo recipit, sicut testatur Apostolus, quae per corpus gessit, sive bonum, sive malum . Ita sibi consulit, qui ex fide vivens, et satagens ne ab extremo praeoccupetur die, extre
Abbreviated transcription (Latin):
ut ppłm dĩ nolłent dimittere. Hanc enĩ iniquissimã. & ma¬
lignissimam obstinationem ds̃. cum fac̾e dr̃ nõ instigando
et inspirando s deserendo facit: ut illi oꝑent᷑ in filiis diffiden¬
tiȩ qd ds̃ debite iusteq ꝑmitcit. Nam & illud qd̃ ysaias ꝓpħa
dicit. dñe ecce tii iratus es et nos peccauimus. ꝓpterea erraui¬
miis et facti sumus sicut in mundi om̃s. ea ratione intelligiẽ.
łrecessit enum aliquid unde ds̃ iustissime iratus. ab eis suũ lund
auiserrae. ut in peccata que nulla tergiuer satione defendẽdli
p̃ossent non esse peccata. cecitas humanȩ mentis offenderet.
ab itinere iusticiȩ deuiando et errando. & qd̃ in alio psalmo
scͥptum ÷ de ipsis egxptiis. qd ds ꝯuerterit cor eoꝵ ut odissã
ppłm eiꝰ. et dolum facerent ĩ seruos eius: bene credit᷑ ds̃ fecis¬
se ꝑ illos angłos malos. ut iam uiciose m̃tes filioꝵ ĩfidelita¬

Expanded text:
populum Dei nollent dimittere. Hanc enim iniquissimam et mapopulum Dei nollent dimittere. Hanc enim iniquissimam et malignissimam obstinationem Deus cum facere dicitur , non instigando et inspirando, sed deserendo facit, ut illi operentur in filiis diffidentiae , quod Deus debite justeque permittit. Nam et illud quod Isaias propheta dicit, Domine, ecce tu iratus es, et nos peccavimus; propterea erravimus, et facti sumus sicut immundi omnes , ea ratione intelligitur: praecessit enim aliquid, unde Deus justissime iratus ab eis suum lumen auferret, ut in peccata quae nulla tergiversatione defendi possunt non esse peccata, caecitas humanae mentis offenderet, ab itinere justitiae deviando et errando. Et quod in alio psalmo scriptum est de his ipsis Aegyptiis, quod Deus converterit cor eorum ut odissent populum ejus, et dolum facerent in servos ejus , bene creditur Deus fecisse per illos angelos malos; ut jam vitiosae mentes filiorum infidelita
Abbreviated transcription (Latin):
ens diabolum ⁊̃ qd facere de istis helem̃tis poterat ñ tam̃
seruo dĩ nisi eius dño uolente ac ꝑmittente fuisse facturum.
M alitiam diaboli ꝯfundebat: qm̃ quis illa inse ꝓbando ut̾etur
quemadmodum homines in peccorib sus. Et illic tñ qͣntum
ds iusto uiditio sinit. S aliud ÷ qnͣ potestas eiꝰ etiam a suis
sicut ei placet t̾c tandis maiore potestate. phibetur. aliud
qͣn eis potestas ⁊ĩ in eos qui ab illo alieni sunt. dat᷑. Sic̃ homo
de peccore suo ꝓ humano captu fac̃. qđ uult. nec sane fac̃.
si ꝓhibetur a potestate maiore. de alieno aut̃ peccore ut fa¬
ciat expectat sibi potestatẽ dari ab illo euius est. Ibi gͦ potes¬
tas que fuerat ꝓhibetur. hic aut̃ quȩ ñ fuerat tribuit᷑ Quȩ
mortes peccorum: mortes primituiorum. ⁊ illud maxime un¬
de religata sunt om̃ia. obduracionem cordis illorũ obdurat

Expanded text:
ens diabolum etiam quod facere de istis elementis poterat, non tamen ens diabolum etiam quod facere de istis elementis poterat, non tamen servo Dei, nisi ejus Domino volente ac permittente fuisse facturum; malitiam diaboli confundebat, quoniam quis illa in se probando utereturm homines in pecoribus suis; et illic tamen quantum Dei justo judicio sinitur. Sed aliud est quando potestas ejus etiam a suis, sicut ei placet, tractandis majore potestate prohibetur; aliud quando ei potestas etiam in eos qui ab illo alieni sunt datur. Sicut homo de pecore suo, pro humano captu, facit quod vult; nec sane facit, si prohibeatur a potestate majore: de alieno autem pecore ut faciat, exspectat sibi potestatem dari ab illo cujus est. Ibi ergo potestas quae fuerat, prohibetur; hic autem quae non fuerat, tribuitur. 29. Quae mortes pecorum, mortes primitivorum, et illud maxime unde religata sunt omnia, obdurationem cordis illorum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cato iuuificantis Misit in eos inquit iram ĩdignationis sue¬
indignationem et iram & tribulationẽ. in missionẽ ꝑ angłos
malos. Esse aut̃ diabolum & angłos ciꝰ cam malos utiq ut
eis ignis preparetur ȩternus: nullus fidelis ignorat. S ĩmitti
ꝑ eos immissiones suꝑ quos libet a dño dõ. quos hac pęna ui¬
dicat dignos. durũ uidetur eis qui minus idonei sũt cogi¬
tare quemadmodũ summa dĩ iusticia bene utatur & malis.
Quos quidem ꝗͣtum ꝑtinet ad eoꝵ substantiam. quis alius qͣm
ex dĩ uoluntate seduxit. ut cad&e in bello: uerũ etiã ad pro¬
bandos & manifestandos bonos. sicut fecit in iob. In libro
nanq fidelissimo legimꝰ diabolum potuisse ⁊̃ de celo ignem
umittere ad scĩ uiri tantum pecorũ numerũ. mirabili &e hor¬
rendo impetu ꝯsumendum. Qd̾ diabolo tribuere nemo fideliũ
fortassis auderet: nͥ sc̃ę scripture auctoritate legeretur.S

Expanded text:
cato vivificantiscato vivificantisindignationem et iram, et tribulationem, immissionem, per angelos malos. Esse autem diabolum et angelos ejus tam malos utique, ut eis ignis praeparetur aeternus, nullus fidelis ignorat: sed immitti per eos immissionem super quoslibet a Domino Deo, quos hac poena judicat dignos, durum videtur eis qui minus idonei sunt cogitare quemadmodum summa Dei justitia bene utatur et malis. Quos quidem, quantum pertinet ad eorum substantiam, quis alius quam ex Dei voluntate seduxit ut caderet in bello ; verum etiam ad probandos et manifestandos bonos, sicuti fecit in Job. Quoautem fidelissimo legimus diabolum potuisse etiam de coelo ignem immittere, ad sancti viri tantum pecorum numerum mirabili et horrendo impetu consumendum; quod diabolo tribuere nemo fidelium fortassis auderet, nisi sanctae Scripturae auctoritate legeretur. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
sic agit hic princeps qͣm ut non credatur in dm̃. nec ad medi¬
atorem a quo soluuntur oꝑa eius credendo ueniat᷑. S ipse
mediator intrat in domum fortis. id ⁊ in hoc scłm mortaliũ
sub potestate diaboli quantũ ad ipsum ꝑtinae ꝯstitutum. de
ipso quippe scriptum ÷ qd̾ potestatem habeat. mortis. Intrat
in domum fortis. id ẽ. in suo dñatu habentis genꝰ humanũ.
& prius alligat eum id ÷ eiꝰ cohercet & cohibet potestatẽ. potes¬
tatis suȩ forciorib uincłis. & sic eripit uasa eus quȩcumq
predestinauit eriꝑe arbitrium eorũ ab eiꝰ lib̾ans potestate.
ut in illo non impediente. credant in istum lib̾a uolũtate.
Proinde hoc opus ÷ gr̃ẽ. non naturȩ. Opus ÷ inqͣm gr̃e. ꝗͣ nob̾¬
primus adam. Opus ⁊ gr̃ȩ tollentis peccatum. et iuuificantis
mortuũ peccatorẽ. ñ opus legis ostendentis peccatũ. nec apec¬

Expanded text:
sic agit hic princeps, quam ut non credatur in deum nec ad medisic agit hic princeps, quam ut non credatur in deum nec ad mediatorem, a quo soluuntur opera eius, credendo ueniatur. Sed ipse mediator intrat in domum fortis. id est in hoc saeculum mortalium sub potestate diaboli, quantum ad ipsum pertinet, constitutum; de ipso quippe scriptum est. quod potestatem habeat mortis. intrat in domum fortis. id est in suo dominatu habentis genus humanum et prius alligat eum, id est eius cohercet et cohibet potestatem potestatis suae fortioribus uinculis et sic eripit uasa eius, quaecumque praedestinauit eripere, arbitrium eorum ab eius liberans potestate, ut illo non impediente credant in istum libera uoluntate. proinde hoc opus est gratiae non naturae. opus est, inquam, gratiae, primus Adam. Opus est gratiae tollentis peccatum, et vivificantis mortuum peccatorem; non opus legis ostendentis peccatum, nec a pec
Abbreviated transcription (Latin):
id ÷ diabolus qui dr̃ ĩ prceps potestatis aeris. oꝑat᷑ in fi¬
lus diffidentiȩ. Princeps iste rector tenebrarum. id÷ diabolꝰ
diffidentiȩ filioꝵ. regens eos ad arbitriũ suum qd̾ nec ipse
ht̃ liberũ ad benefaciendum s in maximã maliuolentiã pęna
sius scelerib obduratum. U̾nde nemo sanȩ fidĩ credit aut̃
dicit hos apostatas angłos ad pristinã pietatẽ correcta ali¬
diffidentiȩ. nͥ oꝑa sua mala: &e in primis maximeq ipsã
diffidentiam ⁊ in fidelitatem. qua sint inimici fidei ꝑ qͣm
scit eos posse mundari. posse sanari. posse ꝑfectissime lib̾os
qd eis uehement᷑̃ inuidet in et̾nitate regnare. Itaq aliquo
eoꝵ ꝑ quosampliꝰ deciꝑe affectat. sinit hab̾e nõ nulla ułut
oꝑa bona in quib laudantur ꝑ quasq gc̃s precipueq iti
ueracissima scriptura dicit. om̃e qd̃ non ⁊ ex fide peccatum ⁊
et sine fide ipossibile ÷ utiq placere dõ non hominib nicħ

Expanded text:
i dicitur etiam princeps potestatis aeris, operatur in filiis diffidentiae , princeps iste rector tenebrarum , id est ipsorum diffidentiae filiorum, regens eos ad arbitrium suum, quod neque ipse habet liberum ad benefaciendum, sed ad maximam malevolentiam poena sui sceleris obduratum: unde nemo sanae fidei credit, aut dicit, hos apostatas angelos ad pristinam pietatem correcta alidiffidentiae nisi opera sua mala et in primis maximeque ipsam diffidentiam et infidelitatem, qua sunt inimici fidei, per quam scit eos posse mundari, posse sanari, posse perfectissime liberos, quod eis uehementer inuidet, in aeternitate regnare? itaque aliquos eorum, per quos amplius decipere affectat, sinit habere nonnulla uelut opera bona, in quibus laudantur per quasque gentes praecipueque in d quoniam, sicut veracissima Scriptura dicit: Omne quod non est ex fide, peccatum est . et sine fide inpossibile est utique placere deo, non hominibus, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
enim xp̃s ÷ qui habitat in cordib eorũ interim ꝑ fidem
post etum ꝑspeciem. Uident enim nunc ꝑspecłm̃ ĩ enigma¬
ce. tune aut̃ faciȩ ad faciem. Unde ipsa caritas nunc ĩ bonis
oꝑib dilectionis exercetur. qua se ad subueniendũ qua qua¬
uersum porrigit et hec ÷ latitudo est. Nunc longuanimi¬
tate aduersa tolerat et in eo qđ ueraciter tenuit ꝑseuerat
et hȩc longitudo est. Hoc aut̃ totum ꝓpt̾ adipiscendã fac̃
uitã eternam quę illi ꝓmittitur in excelso. et hęc altitudo
ẽ. Existit ũ erocculto ista caritas. ubi fundati quodãmodo
et radicati sumus. ubi cause uoluntatis dĩ non inuestigant᷑.
uerbo ueritatis. & hec uoluntas eiꝰ in abscondito ẽ. Ciuus
secreti ꝓfunditatem quodãmͦ expauescens apłs clamat. O

Expanded text:
enim Christus est, qui habitat in cordibus eorum, interim per fidem, enim Christus est, qui habitat in cordibus eorum, interim per fidem, post etiam per speciem. uident enim nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. unde ipsa caritas nunc in bonis operibus dilectionis exercetur, qua se ad subueniendum quaquauersum potest porrigit; et haec latitudo est. nunc longanimitate aduersa tolerat et in eo quod ueraciter tenuit perseuerat; et haec longitudo est. hoc autem totum propter adipiscendam uitam facit aeternam, quae illi promittitur in excelso; et haec altitudo est. exsistit uero ex occulto ista caritas, ubi fundati quodam modo et radicati sumus, ubi causae uoluntatis dei non inuestigantur, uerbo ueritatis, et haec uoluntas eius in abdito est. cuius secreti profunditatem quodam
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtelligimus.ł latitudinẽ hylaritatẽ oꝑantis. quia tcͥsticia
fec̃ angustias. Per altitudinẽ cui caput adiungit᷑ expec¬
tatio retͥbutionis. de sublimi iusticia dĩ qͥ reddet unieu¬
iq scdm oꝑa sua. His quidem qͥ scđm tolerantiã honi oꝑis
głam & honorem & ĩcorrupcionẽ querentib uitã et̃nam.
Itaq ĩ longitudo qͣ totum corpꝰ extendit᷑ ipsam tolerantiã
sigc̾at. unde longuanimes dicunt᷑ qͥ tolerant. Sfundũ
aũ qđ t̾re infixum ÷ secretũ sacram̃ti p̾figurat. Recordaris
eium nͥ fallor quȩ uerba apłica in ista designatione crucis
expediant ubiait. In caritate radicati ⁊ fundati. ut possitis
comprehende cũ om̃ib sc̃is. quȩ sit latitudo. longitudo.
altitudo et ꝓfundum. Haritas ĩ ꝯmune magis qͣm ĩ
pruatum consulens dr̃ non querere quȩ sua sunt. Flac
uiuunt corda in scłm scłi. tamqͣm saturata pane oelesti.

Expanded text:
intellegimus, per latitudinem hilaritatem operantis, quia tristitia intellegimus, per latitudinem hilaritatem operantis, quia tristitia facit angustias; per altitudinem autem, cui caput adiungitur, expectationem retributionis de sublimi iustitia dei, qui reddet unicuique secundum opera sua, his quidem qui secundum tolerantiam boni operis gloriam et honorem et incorruptionem quaerentibus uitam aeternam. itaque etiam longitudo, qua totum corpus extenditur, ipsam tolerantiam significat, unde longanimes dicuntur, qui tolerant. profundum autem, quod terrae infixum est, secretum sacramenti praefigurat. recordaris enim, nisi fallor, quae uerba apostolica in ista designatione crucis expediam, ubi ait: In caritate radicati atque fundati, ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit longitudo, latitudo, a. Unde caritas in commune magis quam in priuatum consulens dicitur non quaerere. quae sua sunt. hac uiuunt corda in saeculum saeculi tamquam saturata pane caelesti,
Abbreviated transcription (Latin):
unc eium dr̃ homini. tolle erucẽ tuam & sequere me.
Cruciatur aut̃ caro. cũ mortificantur membͣ nr̃a quȩ sunt
suꝑ terram. fornicatio. ĩmunditia luxuria. auaritia:i cet̾a
huiusmodi. de quib dic̃. Si enim scdm carnẽ iuxeritis mo¬
riemini. Si aut̃ sp̃u facta carnis mortificaueritis uiuetis.
Hinc ⁊̃ de se ipso dic̃. m aut̃ mundus crucifixus ⁊ & ego
mundo. & alio loco. Scientes inquit qr uetus homo nr si¬
mul ꝯfixuis ÷ cruci cũ illo. ut euacuet᷑ corpus peccati ut
ultra non seriuamus peccato. Iuãdui gͦ id agt̃ oꝑa nr̃a ũ euacuet᷑
corpꝰ pecc̃i ꝗͣdiu extiorhomo corrũpitur. ut interior renouet᷑
de die indiem: tp̃s ÷ crucis. Hȩc st̃ ⁊̃ bona oꝑa quid̃ tñ
adhuc laboriosa. quoꝵ merces requies ÷ S ideo dr̃ spe
gaudentes. ut cogitantes reqͥem fut᷑am. cũ hylaritate in
laborib oꝑemur. Hanc hylaritatẽ sig̾cat crucis latitudo
intͣnsuerso ligno ubi figunt᷑ manus ꝑ manus enĩ oꝑa

Expanded text:
unc enim dicitur homini: Tolle crucem tuam et sequere me. Cruciatur autem caro, cum mortificantur membra nostra quae sunt supra terram, fornicatio, immunditia, luxuria, avaritia, et caetera hujusmodi de quibus idem dicit: Si enim secundum carnem vixeritis, moriemini; si autem spiritu facta carnis mortificaueritis, uiuetis. hinc etiam de ipso dicit: Mundus mihi crucifixus est et ego mundo, et alio loco: Scientes, inquit, quia uetus homo noster simul crucifixus est cruci cum illo, ut euacuetur corpus peccati, ut ultra non seruiamus peccato. quam diu ergo id agunt opera nostra, ut euacuetur corpus peccati, quam diu exterior homo corrumpitur, ut interior renouetur de die in diem, tempus est crucis. Haec sunt etiam bona opera quidem tamen adhuc laboriosa, quorum merces requies est. sed ideo dicitur: Spe gaudentes, ut cogitantes requiem futuram cum hilaritate in laboribus operemur. hanc hilaritatem significat crucis latitudo in transuerso ligno, ubi figuntur manus; per manus enim opera
Abbreviated transcription (Latin):
ritate radicati & fundati. ut possitis comprehende cum
ꝓfundum. Quid ꝑgis corde homo xp̃iane ꝑ latitudi¬
nem t̾rȩ et longitudinem tꝑm. altitudinẽ celi. ꝓfundi¬
tatem abyssi : quando ista comprehendes uł mente uł cor¬
pore : hoc ⁊ siue cogitando. siue carnis ocłis intuendo. Iuãdo

Expanded text:
ritate radicati et fundati, ut praevaleatis comprehendere cum ritate radicati et fundati, ut praevaleatis comprehendere cum  Quid pergis corde, homo christiane, per latitudinem terrae, longitudinem temporum, altitudinem coeli, profunditatem abyssi? Quando ista comprehendis vel mente vel corpore? hoc est, sive cogitando sive carnis oculis intuendo, quand
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatis. S apłi uerba preuenimus. Ad huc fortasse ex¬
pectatis audire qui textum eiusdem lectionis memoria
non tenetis. utrum reuera ideo ꝓ ipsis ad patrem genua
flectat apłs. ut det̃ illis qđ dixerat eis peto. Mem̃to gͦ qͥd
pecierit ab ipsis. Peto ñ infirmari intribulationib meis
ꝓ uob̾. Hoc ab ipsis petit. Modo uidete. quid illis pecit.
Flecto genua mea ad patrem dñi mei iħu xp̃i. ut det uob̃
nͥ ñ infirmari : uirttem corroborari inquit ꝑ sp̃m eius.
Iste sp̃s gr̃ȩ. uidete quid petit. hoc adõ petit. qd̾ ab homi¬
nib exigit qr ut ds uelit dare. debes & tu ad accipiendũ
accõmodare uoluntatem. Quomͦ uis acciꝑe gr̃ãm diuinȩ.
bonitatis. qui sinum ñ aꝑis uoluntatis: aet inquit uobis.
N enim habetis. nisi det uob̃. Uet uob̃ uirtutẽ corroborari
ꝑ sp̃m eius. Si enim dedit uob̾ uirtutem corroborari. ibi
uob̃̾ dabit ñ infirmari. In interiore homine habitare
xp̃m ꝑ fidem in cordib ur̃is. Totum hoc det uob̃. In ca¬

Expanded text:
Apostoli verba praevenimus. Adhuc fortasse exspectatis audire, qui textum ejusdem lectionis memoria non tenetis, utrum revera ideo Apostolus pro ipsis ad Patrem genua flectat, ut det illis quod dixerat eis, Peto. Mementote ergo quid petierit ab ipsis. Peto non infirmari in tribulationibus meis pro vobis: hoc ab ipsis petit. Modo videte quid illis petit: Flecto genua mea ad Patrem Domini nostri Jesu nisi non infirmari? Virtute corroborari, inquit, per Spiritum ejus. Iste Spiritus gratiae. Videte quid petit. Hoc a Deo petit, quod ab hominibus exigit: quia ut Deus velit dare, debes et tu ad accipiendum accommodare voluntatem. Quomodo vis accipere gratiam divinae bonitatis, qui sinum non aperis voluntatis? Det, inquit, vobis. Non enim habetis, nisi det vobis. Det vobis virtute corroborari per Spiritum ejus. Si enim dederit vobis virtute corroborari, ibi dabit vobis non infirmari. In interiore homine habitare Christum per fidem in cordibus vestris. Totum hoc det vobis. In cha
Abbreviated transcription (Latin):
Siscies aonum dĩ et quis ẽ. qui dic̃ tͥ da m bib̾e. tu forsitan
peciles ab eo. & dedisset t̾ aqͣm uiuam. Nam qͣ ibi ait flmuna
de uentre eius fuuent aquȩ iuiuȩ: hoc isto loco. fiet inquit in
eo fons aquȩ salientis in uitam ecernã. P aulus qͦ apło. Unicui¬
q inquit nrͣm datur gr̃ã. scđ̃m mensurã donationis xp̃i. atq
ult donationem xp̃i scd̃m sp̃m ostendet. secutus adunxit.

Expanded text:
si scires donum dei et quis est qui dicit tibi: da mihi bibere, tu forsitan petisses ab eo, et dedisset tibi aquam uiuam. nam quod ibi ait: flumina de uentre eius fluent aquae uiuae, hoc in isto loco: fiet, inquit, in eo fons aquae salutis in uita aeterna. Paulus uero apostolus: unicuique, inquit, nostrum datur gratia secundum mensuram donationis Christi atque ut donationem
Abbreviated transcription (Latin):
habitat. xp̃s ut ait apłs. ad ipsum enĩ ꝑtinae uid̾e uerita¬
tem. cum ille. duerit. Ego sũ ueritas. Et cũ loquebat᷑ in
apło dicente. An uultis exꝑimentũ acciꝑe eiꝰ qͥ in me lo¬
quit᷑ xp̃s : non ei foris utiq s in ipso corde. id ⁊ in illo cu¬
bili ubi orandum : loquebatur.t em acticoRm¬

Expanded text:
hristus , ut ait Apostolus; ad ipsum enim pertinet videre veritatem, cum ille dixerit: Ego sum veritas . Et cum loquebatur in Apostolo dicente: An vultis experimentum ejus accipere qui in me loquitur Christus ? non ei foris utique; sed in ipso corde, id est, in illo cubili ubi orandum est , loquebatur. 9. ver
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s linguis loquumt᷑: nũqͥd om̃s inter pretant᷑: alud
ht̃ ille. aliud iste & qđ ht̃ iste. ñ ht̃ ille. Mensura ÷ diui¬
sio quȩdã diunorum ẽ. Gcͦ hominib ad mensurã datur
et concordia ibi unum corpus facit. Iuom alud accipit
manus ut ꝯpetur. asiud ocłs ut uideat. aliud auris ut
in manũ ut oꝑpetur in pede ut ambulet. in aure i⁊c audi¬
at in ocło ut uideat sic suNt etiam diuersa
conuersa. ascendisti inquit ĩ altum captiuasti captiuita¬
tem. a ccepisti dona in hominibꝰ. Hoc apłs sic cõmemorat
sic eiponit de dño xp̃o loquens. Unicuiq aut̃ nr̃m inqͥt
data ÷ gr̃a scđ̃m mensuram donationis xp̃i. Propt̃ qd dic̃.
Ascendens ĩ altum. captiuauit captiuitatem. dedit dona

Expanded text:
omnes linguis loquuntur? Nunquid omnes interpretantur? Aliud habet ille, aliud iste; et quod habet iste, non habet ille. Mensura est, divisio quaedam donorum est. Ergo hominibus mensura daet concordia ibi unum corpus facit. Quomodo aliud accepit manus ut operetur; aliud oculos ut videat; aliud aures ut in manu, ut operetur; in pede, ut ambulet; in aure, ut audiat; in oculo, ut videat: sic sunt etiam diversa conversa: Ascendisti, inquit, in altum, captivasti captivitatem, accepisti dona in hominibus. Hoc Apostolus sic commemorat, sic exponit de Domino Christo loquens: Unicuique autem nostrum, inquit, datur gratia secundum mensuram donationis Christi: propter quod dicit, Ascendit in altum
Abbreviated transcription (Latin):
in cordib ur̃is. P onsonant om̃s diuiinȩ lectiones. ut spẽ ai¬
ñ in nob s in dño collocemus. P eto inquit apłs ñ infirmari
infirmari idrũt ñ infirmemini quando auditis me pari pro
&t hominis uoluntatem. ñ solum ne dicerent uoluntatis ar¬
bitum ñ hubemus dixt peto. uerum etiam ne dicerent¬
quid addidit. Huiꝰ rei grã. Cuiꝰ rei gr̃a. nͥ qͣm supͣdixerat.
peto non infirmari  tribulationib m̃is ꝓ uob̾ quȩ ⁊ gła ur̃a :¬

Expanded text:
 audivimus; consonant omnes divinae lectiones, ut spem non in nobis, sed in Domino collocemus. Peto, inquit Apostolus, non infirmari infirmari, id est, ut non infirmemini, quando auditis me pati pro esse hominis voluntatem, non solum ne dicerent, Voluntatis arbitrium non habemus, dixit, Peto; verum etiam ne dicerenquid addidit: Hujus rei gratia. Cujus rei gratia, nisi quam supra dixerat, Peto non infirmari in tribulationibus meis pro vobis, quae est gloria
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuersati sumus. Ostendit se redemptum. de babylonia cepisse
iam exire. S tñ adhuc qui dic̃: quia cũ hostib nr̃is ꝯfligimꝰ.
& ne irascamur hominib qͥ nob̾ ingerunt ꝑsecutiones tollat
intencionẽ nr̃am apłs ab hodio hominũ. ⁊ direx̃ inluctã qͦrun¬
dam sp̃uum quos ñ uidemus. ⁊ cũ ipsis ꝯfliginus. Ait enim.
N est. nob̾ ꝯluc tatio aduersus carnẽ & sangunem id aduersus
homines quos uidetis. a quib uidemini mala pati qͥ uob̃ in¬
portant ꝑsecutiones. Nam ꝓ ipsis orare precepti sumus. Non÷
Has appellauit & cenebras. id⁊ miquos. scelestos. infideles peccato¬
res. quib iam credentib gratulat᷑ hoc mͦ ut dicat. Fiustis enĩ
aliquando tenebrȩ. nunc aut̃ lux in dño. Ergo constituit nos
luctam hub̾e cum illis principib Quom̾ aut̃ diabolus ĩ cor¬
uide ut tradet dñm int̾uit. ñ aut̃ intrarae nisi ille locũ
daret. sic multi homines mali de media baby lonia ꝑ desi¬

Expanded text:
conversati sumus» . Ostendit se redemptum de Babylonia coepisse jam exire. Sed tamen adhuc quid dicit? Quia cum hostibus nostris confligimus. Et ne irascamur hominibus qui nobis ingerunt persecutiones, tulit intentionem nostram Apostolus ab odio hominum, et direxit in luctam quorumdam spirituum, quos non videmus, et cum ipsis confligimus. Ait enim: «Non est vobis colluctatio adversus carnem et sanguinem;» id est, adversus homines quos videtis, a quibus mala videmini pati, qui vobis important persecutiones: nam pro ipsis orare praecepti sumus. «Non est Hos appellavit et tenebras, id est iniquos, sceleratos, infideles, peccatores; quibus jam credentibus gratulatur hoc modo, ut dicat: «Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino» . Ergo constituit nos luctam habere cum illis principibus; ipsi noJudae , ut traderet Dominum, non autem intraret, nisi ille locum daret; sic multi mali homines de media Babylonia per desi
Abbreviated transcription (Latin):
datus estꝰ dõcet. Unde se etiam petrus de iuptizato in¬
dircunciso centurione cornelio. defendit apud uidęos
qui credidanst dicens. ñ se potuisse aqͣm negire ilł quos
um sp̃m sc̃m accepisse claruerat. Nam ipso grauissimo
docuinto ⁊ ad galathas usus ÷ paulus cum diceret. hoc
solum discere uolo auob. Ex oꝑib legis sp̃m accepistis.
an exaudiũ fidei: et paulo post. Ꝙ gͦ cribuit uobis
sp̃m et uirtutes oꝑatur ĩ uob. ex oꝑib legis an exau¬
ditu fidei: et iterum. Im inquit filũ estis. misit ds̃ sp̃m¬

Expanded text:
datus est, docet. Unde se etiam Petrus de baptizato incircumciso Centurione Cornelio defendit apud Judaeos qui crediderant, dicens non se potuisse aquam negare illis quos jam Spiritum sanctum accepisse claruerat . Nam et ipso gravissimo documento etiam superius usus est Paulus, cum diceret, Hoc solum volo discere a vobis: Ex operibus Legis Spiritum accepistis, an ex auditu fidei? Et paulo post, Qui ergo tribuit vobis Spiritum, et virtutes operatur in vobis: Ex operibus Legis, an ex auditu fidei ?
Abbreviated transcription (Latin):
didit qua ꝓmissa pignus dedit. auferendum: a nob̾ pig¬
nus: absit. S qđ dedit hoc implebit. Ideo melius arra. ꝗͣ
pignus. Aliqñ enim precium uerbi gr̃a preparas dare. ꝓ
ea re qͣm tenes bonȩ fidei contͣctu. De ipso precio das ali¬
quid et erit arra ñ pignus qd̃ sit ꝯplendum. ñ qd̃ aufe¬
rendum. Iam gͦ intellige. Si inuenio dilectorem haba
arram ⁊ ex arra desidat plenitudinem. Arrã ipsam cõsi¬
d̾et. Hoc enim ĩplebit. unde arra dicta est. Ipsam co¬
gitet. ipsam apđ se discutiat. ipsam inspiciat. ipsam de
plenitudine illa qͣm ñ uidet int̾roget. aspice gͦ arram.¬
rorati. Cuiꝰ ros tał ÷ quał fons : rore isto asꝑsus. s flagrans
in fontẽ. dic dõ tuo. Im apud te ÷ fons uitȩ. In rore isto
natum ÷ desidium. in fonte saciab̃is. Ibi ÷ qđ sufficit nob̾.¬

Expanded text:
diderit, qua promissa pignus dedit, auferendum est nobis pigdiderit, qua promissa pignus dedit, auferendum est nobis pignus? Absit. Sed quod dedit, hoc implebit. Ergo melius arrha quam pignus. Aliquando enim pretium, verbi gratia, praeparas dare pro ea re quam tenes bonae fidei contractu, de ipso pretio das aliquid; et erit arrha, non pignus; quod sit complendum, non quod auferendum. Jam ergo intellige. Si invenio dilectorem, habet arrham, et ex arrha desiderat plenitudinem. Arrham ipsam consideret: hoc enim complebitur, unde arrha data est. Ipsam cogitet, ipsam apud se discutiat, ipsam inspiciat, ipsam de plenitudine illa quam non videt, interroget: ne forrorati. Cujus ros talis est, qualis fons? Rore isto aspersus, sed flagrans in fontem, dic Deo tuo: Quoniam apud te est fons vitae. In rore isto natum est desiderium, in fonte satiaberis. Ibi est quod sufficit nob
Abbreviated transcription (Latin):
seđdm ꝓpositum qui uniuersa oꝑatur. Uocationẽ quippe f¬
illam de qua dictum÷ sine pęnitentia st̃ dona & uocatio
dĩ et de qua dictũ ÷ non exoꝑib s exuocante. cũ posset
dicere. s excredente electionem ꝗͣ significauit dñs dicẽs.
Nuos me elegistis s ego elegi uos. nec fides ipsa precedit. Hõ
enim quia credidimus s ut credamus elegit nos. ne priores
eum elegisse dicamur. falsumq sit qđ absit. ñ uos me elegis¬
tas ÷ ecce iam ex qͣntulocumq pignore de ambulat ds̃ in
nob̾. signꝰ enim accepimus. Quid illud ÷ cuius pignus tale
est: quãꝗͣ melius hñt codices qui hñit arram. qͣm qui hñt
pignus. Candem quippe rem interpretes dicere uoluerunt.
Int᷑ : tñ aliquid in loquendi usu int̾ arram et pignus. Pignus
ut tͥ dec das aliqđ pignus. Cum reddidis qd̾ accepisti ꝓpt̃
qđ pignus posiusti. ille qđ reddidis habebit pͥignus recipi¬
es. Non enim habebit ambas res. Quid gͦ fr̃s: si caritatẽ mͦ.

Expanded text:
qui universa operatur. Vocationem quippe illam de qua dictum est, Sine poenitentia enim sunt dona et vocatio Dei ; et de qua dictum est, Non ex operibus, sed ex vocante ; cum posset dicere, Sed ex credente: et electionem quam significavit Dominus, dicens, Non vos me elegistis, sed ego vos elegi ; nec fides ipsa praecedit. Non enim quia credidimus, sed ut credamus elegit nos: ne priores eum elegisse dicamur, falsumque sit, quod absit, Non vos me elegistas est ; ecce jam ex quantulocumque pignore deambulat Deus in nobis. Pignus enim accepimus. Quid illud est, cujus pignus tale est? Quanquam melius habent codices, qui habent arrham, quam qui habent pignus. Eamdem quippe rem interpretes dicere voluerunt. Interest tamen aliquid in loquendi usu inter arrham et pignuut tibi det, das aliquod pignus: cum reddideris quod accepisti, propter quod pignus posuisti, ille quod reddideris habebit, tu pignus recipies: non enim habebit ambas res. CAPUT IX. 9. Charitas verius
Abbreviated transcription (Latin):
imo opamur. S quomͦ : ipso in nob̾ oꝑante. quia ꝑfidem
locum damus in corde nr̃o. ei qui in noħ & ꝑ nos bona oꝑa¬
tur. Audi enim unde oꝑeris bona. Ipsius enim sumꝰ figm̃tũ¬
Quom̃ quisqͣm de lib̾o arbitrio in bono głet oꝑe qͥ non
ectollat. qͣm choibae apłs dicens. gr̃a salui facti estis ꝑfidẽ:
et ne ipsam sibi saltem fidem sic arrogarent. ut ñ intelli¬
gerent diumitꝰ eẽ. donatũ. sicut idem apłs alio loco se
dicit ut fidelis ess miscđiam ꝯsecutum. hic quoq adiũxit
atq ait. Et hoc ñ ex uob̾.s dĩ donum ⁊ non exoꝑib ne for¬

Expanded text:
Imo operamur. Sed quomodo? Ipso in nobis operante; quia per fidem Imo operamur. Sed quomodo? Ipso in nobis operante; quia per fidem locum damus in corde nostro ei qui in nobis et per nos bona operatur. Audi enim unde opereris bona: «Ipsius enim sumus figmentuquomodo quisquam de libero arbitrio in bono gloriatur opere,extollat, quam cohibet Apostolus dicens: Gratia salvi facti estis per fidem ; et ne ipsam sibi saltem fidem sic arrogarent ut non intelligerent divinitus esse donatam, sicut idem Apostolus alio loco se dicit ut fidelis esset misericordiam consecutum, hic quoque adjunxit atque ait, et hoc non ex vobis, sed Dei donum est , non ex o
Abbreviated transcription (Latin):
÷ qr sumpsit ds̃ limum de t̾ra. & formauit hominẽ. An¬
tequam homo esses. limus eras. Anteqͣm limus esses. nichil
eras.S ñ de isto solo figmento gr̃as agas artifici tuo. Audi
aluid eius figmentum. ubi te fecit. Hon ex oꝑib ait ne for¬
te quis extollatur.s qͥ dix̃ non ex oꝑib ne forte qͥs extol¬
latur: supius quid ꝯmemorauit: gr̃a salui facti estis per
fidem et hoc ut salui essetis ꝑ fidem. ñ ex uob̃. Iuamus
intelligeret. planiuis hoc aꝑire dignatꝰ : Da intellectorem
et totum dix gr̃a salui facti estis. ubi audis gr̃am: gratis
intellige. Si gͦ gratis: nichil tu atculisti. nicħ meruisti. Nã
tes ꝑꝑ sibi placentes. ꝓpt̾ ignorantes dĩ iusticiã. & suã uolen¬
tes consticuere. Audi hoc idem aꝑtius. Et hoc inquit qd gr̃a
salui facti estis. ñ ex uob̾ dĩ donum ẽ. S et nos forte ali¬
quid fecimus. ut dona dĩ mererent᷑. Non ex oꝑib inqͥt
ne forte quis etollatur. Quid gͦ nos bene non oꝑamur:

Expanded text:
est quia sumpsit Deus limum de terra, et formavit hominem ? Antequam homo esses, limus eras; antequam limus esses, nihil eras. Sed non de isto solo figmento gratias agas artifici tuo; audi aliud figmentum ubi te fecit. «Non ex operibus,» ait, «ne forte quis extollatur.» Sed qui dixit, «Non ex operibus, ne forte quis extollaturfidem; et hoc» ut salvi essetis per fidem «non ex vobis.» Quamvis intelligeret, planius hoc aperire dignatus est. Da intellectorem, et totum dixit: «Gratia salvi facti estis.» Ubi audis, «gratia,» Gratis intellige. Si ergo gratis, nihil tu attulisti, nihil meruisti: nam ter sibi placentes, propter ignorantes Dei justitiam et suam volentes constituere. Audi hoc idem apertius: «Et hoc,» inquit, quod «gratia salvi facti estis, non ex vobis, sed Dei donum est.» Sed et nos forte aliquid fecimus, ut dona Dei mereremur. «Non ex operibus,» inquit, «ne forte quis extollatur,» Quid ergo? nos bene non operamur?
Abbreviated transcription (Latin):
et in dñi luce ambulantes. Quosũ: ibi dmisit. iꝑsi sunt
riunã ȩdificantes. & angularem lapidẽ repbantes. & ue
his qui prope. Quos dixit qui erant ꝓpe uideos. quia unũ
dm̃ colebant. Iuos dirit quia erant longe: gentiles ꝗͥ dini¬
serunt dm̃ a quo facti erant et colebant illa quȩ ipsi fecerãt

Expanded text:
et in Domini luce ambulantes: quos vero ibi dimisit, ipsi sunt et in Domini luce ambulantes: quos vero ibi dimisit, ipsi sunt ruinam aedificantes, et angularem lapidem reprobantes. CAPUT his qui prope» . Quos dixit qui erant prope? Judaeos, quia unum Deum colebant. Quos dixit qui erant longe? Gentes, quia dimiserant eum a quo facti erant, et colebant illa quae ipsi fecerant.
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ ut in ilł ambulemus. Et alibi cum dixiss cũ timore
et cremore ur̃am ipsorũ salutem oꝑamini. ne sibi puta¬
rent tribuendũ. tamꝗͣ ipsi se facerent iustos & bonos:
ꝯtinuo subiecit. ds̃ enim ÷ qui oꝑat᷑ in uob̾. Annũciat
firmam̃tum. Quid : oꝑa manũ eiꝰ. Iuȩ sunt oꝑa manuũ
eius: gr̃a dĩ illa qͣ salui facti sumꝰ. qua creati in bonis oꝑibꝰ
sumus. Ipsius enim sumus figmentũ. creatci in xp̃o iħu in
oꝑib bonis. N solum quippe homines. s etiam iustos si tñ
sumus. ipse fec̾ nos & ñ ipsi nos. I pse : enim pax nr̃a qͥ¬
fecit utraq unum. Lapis quẽ reꝓbauerut̃ ȩdificantes
factus ÷ in caput anguli. qr ex circumcisione & p̃putio.¬
ppłi tanqͣm parietes de diuerso uenientes in angulo sibi¬
met tamꝗͣ in pacis oscło copulant̾. Unde dicit apłs. Ipse :
pax nr̃a qui fec̃ utraq unũ. Iui gͦ ex domo iacob siue isrt
uocantem secuti sunt. ipsi sunt lapidi angulari coherẽtes

Expanded text:
deus, ut in illis ambulemus. et alibi cum dixisset: cum timore et tremore uestram ipsorum salutem operamini, ne sibi putarent tribuendum, tamquam ipsi se facerent iustos et bonos, continuo subiecit: deus enim est, qui operatur in uobis. sumsitfirmamentum: quid? Opera manuum ejus. Quae sunt opera manuum ejus? Gloria Dei illa, qua salvi facti sumus, qua creati in bonis operibus sumus: ipsius enim sumus figmentum, creati in Christo Jesu in operibus bonis ; non solum quippe homines, sed etiam justos, si tamen sumus, ipse fecit nos, et non ipsi nos . 4. vers. 3. Dies robaverunt oedificantes, hic factus est in caput anguli ; nisi quod ex circumcisione et praeputipuli tanquam parietes de diverso venientes, in angulo sibimet tanquam in pacis osculo copulantur? Unde dicit Apostolus:pax nostra, qui fecit utraque unum . Qui ergo ex domo Jacob sive Israel vocantem secuti sunt, ipsi sunt lapidi angulari cohaerentes,
Abbreviated transcription (Latin):
ex oꝑib ne forte dicas ꝓ merui et ideo accepi. Ñ putes te
promerendo accepisse. qͥ non promereris nisi acepisses.¬
ñ gratis accepisti. Pro nichilo inquit saluos facies eos. Qiuid
⁊ pnichilo saluos facies eos: nichis meis inuenis unde salues.
et t̃ saluas. Gratis das. gratis saluas. om̃ia merita p̃cedis.
ut dona tua ꝯsequantur merita mea. Prorsus gratis das.
gratis saluas. qui nichil inuenis unde salues & mnultum

Expanded text:
ex operibus, ne forte dicas: Promerui, et ideo accepi. Non putes te promerendo accepisse qui non promereris, nisi accepisses.non gratis accepisti. Pro nihilo, inquit, salvos facies eos . Quid est, Pro nihilo salvos facies eos? Nihil in eis invenis unde salves, et tamen salvas. Gratis das, gratis salvas. Omnia merita praecedis, ut dona tua consequantur merita mea. Prorsus gratis das, gratis salvas, qui nihil invenis unde salves, et multum
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ipsi sunt montes. suꝑ quos fundam̃ta sunt huiꝰ ciuita¬
tis cuiꝰ portas diligit dñs. Dicat gͦ alius cius hoc aꝑte
ne nos suspicari uideamur:. Loquens ad gc̃s ⁊ ꝯmemorãs
ut redirent. & quasi construerent᷑ in fabricã scãm. suꝑ¬
edificati inquit suꝑ fundam̃tum apłoꝵ ⁊ ꝓpħarũ. ł qr
nec ipsi apłi ⁊ ꝓpħȩ in quib fundam̃tum : ciuitatis se
tenerent in se. sequit̾ ibi & ait. Ipso sũmo existente la¬
pide angulari xp̃o tħu. Ne itaq putarent gc̾s ñ se ꝑ¬
tinere ad syon. erat enim quedã cuutas syon cerrena
quȩ ꝑ umbram gestauit imaginem cuiusdam syon. de

Expanded text:
 ipsi sint montes, super quos fundamenta sunt hujus civitatis, cujus portas diligit Dominus. Dicat ergo alius civis hoc aperte ne nos suspicari videamur. Loquens ad Gentes, et commemorans ut redirent, et quasi construerentur in fabricam sanctam, «Superaedificati,» inquit, «super fundamentum Apostolorum et Pr Prophetae, in quibus fundamentum est civitatis, se tenerent in se; secutus ibi ait, «Ipso summo existente lapide angulari Christo Jesu.» Ne itaque putarent Gentes non se pertinere ad Sion: erat enim quaedam civitas Sion terrena, quae per umbram gestavit imaginem cujusdam Sion de
Abbreviated transcription (Latin):
effectus. Ile itaq oꝑatur hominẽ bonũ atq custodit
qui in cõmutabiliter bonus est. Semꝑ ab illo fieri. semꝑq
figmentum. ñ tantum ad hoc ut homines sinus. s ad hoc
ut ⁊̃ boni simus. Nam et apłs cũ fidelib ab impietate cõ¬
uersis gram qua salui facti sumus ꝯmendaret: grã enim
inquit salui facti estis ꝑ fidem. & hoc ñ ex uob̃. s dĩ donũ¬

Expanded text:
editur. Ille itaque operetur hominem bonum atque custodiat, qui incommutabiliter bonus est. semper ab illo fieri semperque figmentum creati, non tantum ad hoc, ut homines simus, sed ad hoc etiam, ut boni simus. nam et apostolus cum fidelibus ab inpietate conuersis gratiam, qua salui facti sumus, commendaret, gratia enim, inquit, salui facti estis per fidem; et hoc non ex uobis, sed dei donu
Abbreviated transcription (Latin):
nune nomen ÷ excelso & ꝓfundo.S cum in excelso dr̃. sub¬
limitatis eminentia cõmendat᷑. Cum aut̃ in ꝓfundo. diffi¬
cultas inuestigationis & cogitationis. Unde et illud deo
dr̃. Quã magnificata sunt oꝑa tua dñe. nimis ꝓfunde fic¬
te sut̃ cogitaciones tuȩ. E itm. Iudicia tua ułut abyssus

Expanded text:
ne nomen est excelso et profundo, sed cum in excelso dicitur, sublimitatis eminentia commendatur, cum autem in profundo, difficultas inuestigationis et cognitionis. unde et illud deo dicitur: quam magnificata sunt opera tua, domine; nimis profundae factae sunt cogitationes tuae. et iterum: iudici
Abbreviated transcription (Latin):
Mundus mͥ crucifixus est. & ego mundo. De hac enĩ morte
item dicit. Si aut̃ mortui estis cum xp̃o. qͥd adhuc ułut uiuẽ¬
te de hoc mundo decernitis: non gͦ in merito nemo potest
faciem idem ipsam manifestacionem sapientiȩ dĩ uide & iuu̾e.
Ipsa ÷ enim species cui ꝯtemplande suspirat om̃is qͥ affectat dili¬
gere dm̃ extoto corde. et ex tota mente. et extota anima. Ad qͣ¬

Expanded text:
Mundus mihi crucifixus est, et ego mundo . De hac enim morte Mundus mihi crucifixus est, et ego mundo . De hac enim morte item dixit, Si autem mortui estis cum Christo, quid adhuc velut viventes de hoc mundo decernitis ? Non ergo faciem, id est, ipsam manifestationem sapientiae Dei videre et vivere. Ipsa est enim species cui contemplandae suspirat omnis qui affectat diligere Deum ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota mente, ad q
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i iħu xp̃i. ipsam crucen suam suo gestans humero cõmẽ¬
dabat. et lucerne arsure quę sub modio ponenda ñ erat cã¬
ñ potuit fortitudo caritatis q̃m ut diceret ualida ÷ sic̃ mors
dilectio. Sis enim resistit morti : fr̃s intendat caritas ur̃a. Re¬
sistitur ignib undis. ferro resistitur potestatibꝰ resistit᷑ regibꝰ.¬
U enit una mors. qͥs ei resistit: nichil ⁊ illa fortius. Propt̾ea uirib
eiꝰ caritas ꝯparata ⁊ et dictum ẽ. Ualida sicut mors dilectio. ꝓ
quia ipsa caritas occidit qd̃ fuimus ut simus qd̃ ñ eramus. fa¬
cit in nob̾ qͣndam mortem dilectio. Ipsa morte mortuus erat
qui dicebat. Mundꝰ mͥ crucifixus : et ego mundo. Ipsa mor¬
te mortui erãt qͥ  dicebat. Mortui enim estis. & uita ur̃a abs¬
sunt om̃ia sp̃ualiter intelliginus. in tantũ carnalib affec¬
tib morimur. ut mortuum nob̾ hũc mundum deputãtes
nosq ipsi huic mundo moriamur: et dicamus qđ ait apłs.

Expanded text:
risti , ipsam crucem suam suo gestans humero commendabat; et lucernae arsurae quae sub modio ponenda non erat, cannon potuit fortitudo charitatis, quam ut diceretur, «Valida est sicut mors dilectio.» Quis enim resistit morti, fratres? Intendat Charitas vestra. Resistitur ignibus, undis, ferro; resistitur potestatibus, resistitur regibus: venit una mors, quis ei resistit? Nihil illa fortius. Propterea viribus ejus charitas comparata est, et dictum est, «Valida est sicut mors dilectio.» Et quia ipsa charitas occidit quod fuimus, ut simus quod non eramus; facit in nobis quamdam mortem dilectio. Ipsa morte mortuus erat qui dicebat, «Mundus mihi crucifixus est, et ego mundo» : ipsa morte mortui erant quibus dicebat, «Mortui enim estis, et vita vestra abssunt omnia, spiritualiter intelligimus, in tantum carnalibus affectibus morimur, ut mortuum nobis hunc mundum deputantes, nos quoque ipsi huic mundo moriamur, et dicamus quod ait Apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
iħu in oꝑib bonis que preparauit as̃ ut in illis ambulemꝰ.
Quid ÷ hoc qđ cum dei gr̃am ꝯmendans dixiss ñ ex oꝑibꝰ tie
et in tellige nõ ex oꝑib dictum tamqͣm tius exte ipso tͥ eris¬
tentib s tamꝗͣ his in quib te ds̃ fincit. idẽ formauit & creaũ.
Hoc enim ait. ipsius sumus figmentũ. creati in xp̃o iħu ĩ opib
bonis ñ illa creatione. qua homines facti sumus. s ea de qua
ille dicebat. qͥ utiq iam homo erat. Cor mundum crea in

Expanded text:
Jesu in operibus bonis, quae praeparavit Deus, ut in illis ambulemus . Jesu in operibus bonis, quae praeparavit Deus, ut in illis ambulemus . Quid est hoc, quod cum Dei gratiam commendans dixisset, non ex operibus, ne et intellige, non ex operibus dictum, tanquam tuis ex te ipso tibi existentibus, sed tanquam his in quibus te Deus finxit, id est formavit et creavit. Hoc enim ait, Ipsius sumus figmentum, creati in Christo Jesu in operibus bonis; non illa creatione qua homines facti sumus, sed ea de qua ille dicebat, qui utique jam homo erat, Cor mundum crea in
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is ꝑsp̃m sem qui datus ⁊ nob̾. Nec ipsa fides ess in nob̾.
ut cum totis uirib lib̾i arbitrũ sui ueracit᷑ dicat. foraitu¬
ins mea ad te custodiam. qr ille qͥ putauit sine ipsius
aduitorio se posse custodire qđ dedit. ꝓfectus in longin
ã regionem et uuiens ꝓdige cuncta ꝯ sumpsit. & mi¬
cria dure seruitutis ateritus. reuersusq in semet ipsum
auit. Surgam et ibo ad patrẽ meum. Iuã cogitacionẽ
bonam qnͣ hab̾et. ñ ce ipsam illi ĩ occulto pat̾ miscđissi¬
nus inspirass&e : qđ intelligens minister ille noui cesta¬
menti ñ quia idonei sumus inquit cogitare aliqͥd qͣsi
÷ non ex opib ne forte quis extollatur: uidit utiq putare
posse homines hoc ita dictum. qͣsi necessaria ñ sint oꝑa bo¬
na credentib s eis fides sola sufficiat. Erursus posse homines
de bonis oꝑib extolli. ułit ad ea facienda sibi sufficiant:
mox itaq addidit. Ipsuis enim sumus figmentũ creati in xp̃o

Expanded text:
sanctum, qui datus est nobis. sec ipsa fides esset in nobis, ut cum totis uiribus liberi arbitrii sui ueraciter dicat: Fortitudinem meam ad te custodiam, quia ille, qui putauit sine ipsius adiquam regionem, et vivens prodige, cuncta consumpsit, et miseria durae servitutis attritus, reversusque in semetipsum dixit, Surgam, et ibo ad patrem meum : quam cogitationem bonam quando haberet, nisi et ipsam illi in occulto pater misericordissimus inspirasset? Quod intelligens minister ille Novi Testamenti, Non quia idonei sumus, inquit, cogitare aliquid est; non ex operibus, ne forte quis extollatur: vidit utique putare posse homines hoc ita dictum, quasi necessaria non sint opera bona credentibus, sed eis fides sola sufficiat; et rursus posse homines de bonis operibus extolli, velut ad ea facienda sibi ipsi sufficiant; mox itaque addidit. Ipsius enim sumus figmentum, creati in Christo