comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tõnib patͥarcharũ ẽẽ misteria. s ad
iurgultum resolutum. dans in gene¬
ratõne pulchritud̾iem. In hebreo ita
scͥptum est. Neptalim ager irriguus.
dans eloquia pulchritudinis. signi
reth fluento iordanis irrigua sit.
Sebrei autem uolut ꝓpt̾ tybiadẽ
que legis uidebat᷑ hr̃e noticiam. a¬
grum irriguum ⁊ elcquia pulcritu¬
dinis ꝓphetari. Porro ubi nos agrũ
uelocitate terre uberioris ostendẽs.
S melus si ad doctrinam s aiꝰ¬
uatoris cuncta referamꝰ. qd̃ ibi uel
maxime docuerit. ut in euangłio
quoq scͥptum est. Pilius auctus ioseph.
filius auctus suꝑ fontem. filie gradu cõ¬
posito incedentes suꝑ murum. ⁊ exacerba¬
u̾t eum. ⁊ contend̾unt. ⁊ irascebant᷑ a du̾¬
sus eum. hñtes sagittas. Sedit in forti ar¬
cus eius. et dirupta sunt brachia. in a¬
niũ eius. amanib fortis iacob. In de
seph qui i deo sic uocaris qr addix̃ te

Expanded text:
tionibus patriarcharum esse mysteria, sed ad tionibus patriarcharum esse mysteria, sed ad virgultum resolutum, dans in generatione pulchritudinem. In Hebraeo ita scriptum est: Nephthalim ager irriguus, dans eloquia pulchritudinis, signifreth, fluento Jordanis irrigua sit. Hebraei autem volunt, propter Tiberiadem, quae Legis videbatur habere notitiam, agrum irriguum, et eloquia pulchritudinis prophetari. Porro ubi nos agrum velocitatem terrae uberioris ostendens. Sed melius, si ad doctrinam Salvatoris cuncta referamus quod ibi vel maxime docuerit, ut in Evangelio quoque scriptum est. . Filius auctus Joseph, filius auctus super fontem filiae, gradu composito incedentes super murum. Et exacerbaverunt eum, et contenderunt, et irascebantur adversus eum, habentes sagittas. Sedit in forti arcus ejus, et dirupta sunt vincula manuum ejus, a manibus fortis Jacob, inde seph, qui ideo sic vocaris, quia adauxit te
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmittat. s siquis tem̾arius uͥtute sua
qͣi equi uelocitate cõfisus. eam uolu̾it
pdonis more popłari: effugere ñ ua¬
lent. T̃otum aut̃ ꝑ methaphoram
serpentis ⁊ equitis loquit᷑ uidens er¬
go tam fortẽ nar areum tuũ. qd̾ et ip¬
te propt̾ m̾etricem mortiuis est. et
moriens nr̃os occidit inimicos: pu¬
rursum captiuus ductus est isrt.: A¬
lius mͥ saluator mundi ⁊ mei gene¬
nis prestolandꝰ est. ut ueniat cui re¬
positum est. et ip̃e ent expestatõ gẽ¬
tium. O ad latrunds latrocina¬
bitur eum. ⁊ ipse latro cinabitur plã¬
tam. Iuxta hebreũ int̾pretati sumꝰ.
hubi nos latrũcłm posuimus. ibi sqͥ¬
dim est. Gedud. ut ad gad nomen
acinstus siue expeditus exprimi pͣ¬
Totum autem illud est. Ante rubẽ
Dimidiã tribũ manasse. ad filios qͦs
tͣnsiordanẽ in possessiõem dimiserati
post .xiiii. annos reu̾tens. pͥlium ad¬
uersus eos gentiũ uicina& grande rep¬
pererit. ⁊ uictis hostib fortit᷑ dimica¬

Expanded text:
iam si quis temerarius virtute sua, quasi equi velocitate confisus, eam voluerit praedonis more populari, effugere non valebit. Totum autem per metaphoram serpentis et equitis loquitur. Videns ergo tam fortem Nazaraeum tuum, quod et ipse propter meretricem mortuus est, et moriens nostros occidit inimicos, purursum captivus ductus est. Alius enim Salvator mundi mei generis praestolandus est; veniat, cui repositum est et ipse erit exspectatio gentium. Gad latrunculus latrocinabitur eum, et ipse latrocinabitur plantam. Juxta Hebraeum interpretati sumus. Sed ubi nos latrunculum posuimus, ibi scriptum est GEDUD  , ut ad GAD nomen accinctus, sive expeditus exprimi potdimidiam tribum Manasse, ad filios quos trans Jordanem in possessione dimiserat post XIV annos revertens, praelium adversus eos gentium vicinarum grande repererit, et victis hostibus, fortiter dimica
Abbreviated transcription (Latin):
Altera fuit temptatõ. de qͣ post pauca
in eodem libro dr᷑. Sex dieb colligite.
in die autem septima sabbatũ
domini est. iccirco ñ inueniet᷑. Uenit
aũ septima dies. ⁊ egressi de popło ut
collig̾ent. ñ inuen̾u̾nt. Dixit autem
dominus ad moysen. Hsqqͦ ñ uultis
seruare mandata mea. ⁊ legem meã:

Expanded text:
Altera fuit tentatio, de qua post pauca Altera fuit tentatio, de qua post pauca in eodem libro dicitur: Sex diebus colligite, in die autem septima Sabbatum est Domini, idcirco non invenietur. Venit autem septima dies, et egressi de populo ut colligerent, non invenerunt. Dixit autem Dominus ad Moysen: Usquequo non vultis servare mandata m
Abbreviated transcription (Latin):
i scificatus est ineis. Tercia temp¬
tatõ continet᷑ in eo qd̃ ait: in cam¬
pestri tontͣ mare rubrum. In quo lo
dint S de uerbo dñi dicenti. ħ potius
eos se subsequi credid̾unt. bñ dicitur.
Patres nri ñ intellex̾unt mirabilia¬
tua. ⁊ cetera. Quarta ⁊ quinta temp¬
tatõ continet᷑ in eo qd̾ ait. int̾ pharan
⁊thophel ⁊ laban. Pharan interpreca¬
tur onager. thophel stulticia. laban
album. Qd̃ ita intelligitur: qr simileᷤ
onagro fc̃i sunt filii isrł. stulte eger̃t
temptãtes dominũ. duab uicib sr̃
bum dr̃. ut est illud exodi. Appellaũq
domus isrł nom̃ eius man. qd̃ erat qͣi
semẽ coriand̾ album Una tempta¬
tio fuit suꝑ idem manna. sic̃ in exo¬
do dicitur. Hic est sermo q̃m prece¬
pit dominꝰ. E olligat ex eo unus quisq
qͣntũ sufficit ad uescendũ. Et post pau¬
ca dixit ad eos moy ses. Nullus reser
uet ex eo in mane. Qͥ ñ audierũt eũ.
s dimiserũt ex eo quiddã in mane.

Expanded text:
ificatus est in eis . Tertia tentatio continetur in eo quod ait: In campestri contra mare Rubrum. In quo locderunt sibi de verbo Domini dicenti, sed potius eos se subsequi timuerunt. Unde dicitur: Patres nostri non intellexerunt mirabilia, etc. . Quarta et quinta tentatio continetur in eo quod ait: Inter Pharan et Thophel, et Laban. Pharan interpretatur onager; Thophel, stultitia; Laban, album. Quod ita intelligitur, quia similes onagro facti filii Israel, stulte egerunt tentantes Dominum dubum dicitur, ut est illud Exodi: Appellavitque domus Israel nomen ejus Man, quod erat quasi semen coriandri album . Una tentatio fuit super idem manna, sicut in Exodo dicitur: Hic est sermo quem praecepit Dominus: colligat ex eo unusquisque quantum sufficit ad vescendum. Et post pauca: Dixit ad eos Moyses, Nullus ex eo reservet in mane. Qui non audierunt eum, sed dimiserunt ex eo quidam usque mane .
Abbreviated transcription (Latin):
prium funid̾m ñ fu̾it consecutus. sed
de tribu uida quiddam acceꝑit. In ꝑa
dam ꝓphice interfectos. hom̃ĩes apłos:
uida confessio siue laus interprecat᷑ᷤ.
conseq̃nt̃ scribitur: Iuda tibi confitebũ¬
tur tibi fr̃s tui. uel te laudabunt frs
tui Adorabunt te filii patristiu. Ca¬
tulus leoms uida. Ex germine filimi
stirpem generent᷑. ⁊ qd̾ ad orent eum
om̃s trib. Non enim filii matris tue:
s filii patris tui. Et qd̾ sequitur ex
germine filimi in hebres ht̃ a capti¬
uitate filimi ascendisti. ut ostende¬
ret eum captiuos popłos ẽẽ ductur̃.
liuixͣ intelligentiã scicratiorẽ ascendiᷤ¬
se in altum. ⁊ captiuã duxisse capti¬
uitatem. siue qd̃ meluis puto. capti¬
uitas passicẽm. ascensus resurrectõnẽ
sigc̃at. Alligans ad uitem pullũ
suũ. ⁊ ad fimnicdm pullũ asine. In he¬
breo ita ht̃. Alligans ad uitem pul¬
lum suum. ⁊ in sorech filimi asinã

Expanded text:
prium funiculum non fuerit consecutus, sed prium funiculum non fuerit consecutus, sed de tribu Juda quiddam acceperit. In Pdam prophetice interfectos homines, Apostolos, Juda confessio, sive laus interpretatur, consequenter scribitur: Juda, tibi confitebuntur fratres tui, vel te laudabunt fratres tui. Adorabunt te filii patris tui. Catulus leonis Juda, ex germine, fili mi, stirpem generentur, et quod adorent eum omnes tribus. Non enim ait: Filii matris tuae, sed filii patris tui. Et quod sequitur: Ex germine, fili mi, in Hebraeo habet: De captivitate, fili mi, ascendisti, ut ostenderet eum captivos populos esse ducturum. Et juxta intelligentiam sacratiorem, ascendisse in altum, captivitatem duxisse captivam , sive, quod melius puto, captivitas passionem, ascensus resurrectionem significat. Alligans ad vitem pullum suum, et funiculum pullo asinae, in Hebraeo ita habet: Alligans ad vitem pullum s
Abbreviated transcription (Latin):
tõ. ̃summau̾nt iniqͥtatẽ ad inuen¬
toñs sue. i cõsiliũ eorum ñ ueniat
liia mea. ⁊ in cõgregatõne eorum
nenules iecur meum. Quia in furo¬
pesuo intͥfec̾unt homĩes ⁊ indesideno
sibneruaunt taurum. Necc̃itate com¬
delimur. uix᷑ propõitum oꝑis. longiꝰ
ea mpetere. q̃ ab hebrea uitate discor¬
dant egitur eni ibi. Symeon et
leui fĩs. uasa iniquitatis amorreoꝵ.
narchanũ eoꝵ ne intret anima mea.
runt uirum. et in libidine sua suffo¬
dunt murum. Sigc̃at autem ñ sui
fusse consilii. qd̾ sychen ⁊emor feda-¬
ciciarum. ⁊ qdam furore sic crudelit
aptati. muros hospite urbis euerterunt.
Unde sequitur et dict. Laledictus
furor eoꝵ. qr procax. et ira eorum qri du¬
rã. Diuidam eos ini acob. ⁊ disꝑgam
eos iisrt. Leui eñ hereditatẽ ꝓ priam
ñ accepit. s in om̃ib sceptris paucas ur¬
bes ad hĩtandum hũit. Desymeon uꝰ
ui libro ihesu sqͥptum est. qd̾ et ip̃e pro¬

Expanded text:
consummaverunt iniquitatem adinvenconsummaverunt iniquitatem adinventionis suae, in consilium eorum non veniat anima mea, et in congregatione eorum ne aemuletur cor meum: quia in furore suo interfecerunt homines, et in desiderio suo subnervaverunt taurum. Necessitate compellimur juxta propositum operis longius ea repetere quae ab Hebraea veritate discordant. Legitur enim ibi: Simeon et Levi fratres, vasa iniquitatis Amorrhaeorum, in arcanum eorum non intret anima mea, terfecerunt virum, et in libidine sua suffoderunt murum. Significat autem non sui fuisse consilii quod Sichem et Emor foederi quodam furore, sic crudelitate raptati, muros hospitae civitatis everterint. Unde sequitur et dicit: Maledictus furor eorum, quia procax; et ira eorum, quia dura. Dividam eos in Jacob, et dispergam eos in Israel. Levi enim haereditatem propriam non accepit, sed in omnibus sceptris, paucas urbes ad habitandum habuit. De Simeon vero in libro Jesu scriptum est , quod et ipse pro
Abbreviated transcription (Latin):
nitus meus. tu fortitudo mea. et princi¬
piũ filioꝵ meoꝵ. durꝰ ad ferendũ. ⁊ du¬
rus ꝓcacitate. ⁊ iniuiria. sĩc aqua non
ebullias. Ascendisti enĩ suꝑ lectum
pr̃is tui. tũc uiolasti cum ascendisti.
In hebreo ita scͥptum est. Ruben pri¬
megenitꝰ meus. tu fortitudo mea. ⁊
capitłm in liberis meis. maior ad por¬
tandum. ⁊ maior robore. E ffusus es
sic̃ aqͣ. ne adicias. Ascendisti eñ cubi¬
le patris tui. ⁊ cõtamin asti gradĩt¬
stratum in ascensu eius. E st auten¬
hic sensus. Ques primogenitus meus. ma
ior in liberis. et sedebas uixͣ ordinẽ nati¬
uitatis tue: ⁊ in hereditatem q̃ pͥmogeni¬
tis iure debebatur: sacerdotm̃ a ccipere et
regnum. Sec quippe in portando hon̾e
et pͥualido robore demonstrat᷑. uerum qr
pecrasti ⁊ qͣi aqua q̃ uasculo ñ tenetur.
uoluptatis impetu effusus es: icco preci¬
pio tibi ut ultra ñ pecces. sisq in frm̃
numo penã ex pecc̃oluens. qd̵ pͥmoge.¬

Expanded text:
nitus meus, tu fortitudo mea et princinitus meus, tu fortitudo mea et principium filiorum meorum, durus ad ferendum et durus procacitate, et injuria, sicut aqua non ebullias. Ascendisti enim super lectulum patris tui. Tunc violasti stratum, cum ascendisti. In Hebraeo scriptum est: Ruben primogenitus meus, tu fortitudo mea, et capitulum in liberis meis. Major ad portandum, et major robore. Effusus es sicut aqua, ne adjicias. Ascendisti enim cubile patris tui, et contaminasti stratum in ascensu. Est autem sensus hic: Tu es primogejor in liberis, et sedebas juxta ordinem nativitatis tuae; et haereditatem, quae primogenitis jure debebatur, sacerdotium regnum. Hoc quippe in portando onere, et praevalido robore demonstratur. Verum quia peccasti, et quasi aqua quae vasculo non tenetur, voluptatis es impetu effusus, idcirco praecipio tibi ut ultra non pecces, sisque in fratrum numero, poenam ex peccato luens, quod primoge
Abbreviated transcription (Latin):
ma uixͣ grecam ⁊ latinã consuetudinẽ
delinata est. Alioquin hebraice sy
moleuit: ⁊ est nũc neapolis urbs sa¬
maritanoꝵ. Quia igitur sichen lin¬
gua hebrea tͣnffertur in humerum.
pulchre allusit ad nom̃ dicens. Et
ego dabo tibi humerũ unum. Pro
bitur in hebreo. Qd̃ autẽ se dicit eã
in gladio ⁊ arcu possedisse. arcũ hic et
gladium iusticiã uocat. ꝑ qͣm meruit
ꝑegrinus atq aduena interfecto sichẽ
pra legimus ne uicina oppida atq ca¬
stella ob eu̾sicẽm federate urbis adu̾¬
sum se consurgerẽt. ⁊ dominꝰ ñ dedit
eis ut nocerent illi. Uel certe sic intel¬
ligendum. Dabo tibi sichimã qm̃ e¬
mi in fortitudine mea. hoc est in pec¬
cunia qm multo labore. multoq su¬
dore acquisiui. Qd̃ autẽ ait super
fr̃s tuos. ostendit absq sorte eam de¬
disse tribui yoseph. Siquidẽ eo loro
sepultus est ioseph. ⁊ mausoleũ eius
ibi hodieq cernitur. Nuben pͥmoge¬

Expanded text:
ma juxta Graecam et Latinam consuetudinem ma juxta Graecam et Latinam consuetudinem declinata est. Alioquin Hebraice SICinolevit: et est nunc Neapolis urbs Samaritanorum. Quia igitur SICHEM   lingua Hebraea transfertur in humerum, pulchre allusit ad nomen, dicens: Et ego dabo tibi humerum unum. Pro scribitur in Hebraeo. Quod autem dicit se eam in arcu, et gladio possedisse: arcum hic, et gladium, justitiam vocat, per quam meruit peregrinus, et advena, interfecto Sichem,pra legimus, ne vicina oppida, atque castella ob eversionem foederatae urbis adversum se consurgerent : et Dominus non dedit eis ut nocerent illi. Vel certe sic intelligendum: Dabo tibi Sicimam, quam emi in fortitudine mea, hoc est in pecunia, quam multo labore multoque sudore acquisivi. Quod autem ait, super fratres tuos, ostendit absque sorte dedisse eam tribui Joseph. Siquidem eodem loco sepultus est 374 Joseph, et mausoleum ejus ibi hodieque cernitur. Ruben primoge
Abbreviated transcription (Latin):
filiorum isrt. ⁊ qd̾ ioseph eo tempr̃ qͦ
ingressus est iacob. ñ nouẽ s duos tã¬
tum filios hũent. p̾senti capitulo cõ¬
firmatur. Si quidẽ ipẽ iacob loquit᷑.
duos eum filios huisse. non nouẽ.
Qd̾ autem dicit ephraim ⁊ manasse. sicut
ruben ⁊ sẏmeon erũt michi. illud sigc̃at.
Sicut ruben ⁊ symeon due trib erũt.
et ex suis uocabulis appellabunt᷑. sic e¬
phraim ⁊ manasse due trib erũt. duos¬
q populos procreabunt: ẽt sic heredita¬
bunt repmissiõis t̾ram. sĩc et filii mei.
Seliqͥ autem ait filii quos post mor¬
tem meã genius. ostendens nec dum il¬
lo temꝑe procreatos. tui erũt: ⁊ in no¬
mine frm̃ suoꝵ uocabunt᷑ in heredita¬
tem suam. Non inquit accipiẽt seꝑa¬
prios. ut relique tribus: sed intribu
ephraim ⁊ manasse qͣi appendices po¬
puli cõmiscebunt᷑ Et ego deditibi
fr̃ib tiuis. qmͣ accepi de manib amor¬
reoꝵ. in gladio meo ⁊ sagitta. Sichi¬

Expanded text:
filiorum Israel, et quod Joseph eo tempore, quo ingressus est Jacob, non novem, sed duos tantum filios habuerit, praesenti capitulo confirmatur. Siquidem ipse Jacob loquitur, duos eum filios habuisse, non novem. od autem dicit, Ephraim et Manasse, sicut Ruben et Simeon erunt mihi, illud significat, sicut Ruben et Simeon duae tribus erunt, et ex suis vocabulis appellabuntur; sic Ephraim et Manasse duae 373 tribus erunt, duosque populos procreabunt, et sic haereditabunt repromissionis terram, sicut et filii mei. Reliqui autem, ait, filii, quos post mortem meam genueris, ostendens necdum illo tempore procreatos, tui erunt. In nomine fratrum suorum vocabuntur in haereditatem suam. Non, inquit, accipient sepaebunt, ut reliquae tribus, sed in tribubus Ephraim et Manasse, quasi appendices populi commiscebuntur. Et ego dedi Al. fratres tuos, quam accepi de manibus Amorrhaeorum in gladio meo et sagitta. Sici
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta neptalim pulcherrimã in ga¬
lilea regiõem possessurꝰ est. bñdictoẽ
sua hĩtatorem facit. Asinũ autem
osseũ. uocat. ⁊ humerũ ad portan¬
dum deditum: qr in labore terre. ⁊
uehendis ad mare hoñib. que in
suis finib nascebantur. płimum
laboraret. regib quoq tributo ser¬
uiens. Aũt hebrei per methapho¬
ram sig̃cari. qd̃ scͥpturas sc̃as die ac
nocte meditans. studiũ suum dederit
ad laborandum. ⁊ ĩdeo om̃s ei trib
seruiũt. qͣi magistro dona portanteᷤ.
an uidicabit popłm suũ. sicut
unus de sceͤptris isrł: fiat dan colub̾
in ua. regulus in semita. mordens
retrorsum. saluatorem tuũ domine
expectabo. Sanson uidex qui rexit
isrł. ex tribu dan fuit. Hoc ergo dicit.
siunc uidẽs in spũ comã nut̾re sansoqͥ
narareũ tuum. cesis hostib tumphare.

Expanded text:
juxta Nephthalim, pulcherrimam in Gajuxta Nephthalim, pulcherrimam in Galilaea regionem possessurus est, benedictione sua habitatorem facit. Asinum autem osseum vocat, et humerum ad portandum deditum, quia in labore terrae, et vehendis ad mare oneribus, quae in suis finibus nascebantur, plurimum laboraret, regibus quoque tributa comportans. Aiunt Hebraei, per metaphoram significari, quod Scripturas sanctas die ac nocte meditans, studium suum dederit ad laborandum, et ideo ei omnes tribus serviant, quasi magistro dona portantes. Dan judicabit populum suum, sicut 377 unum de sceptris Israel. Fiat Dan coluber in via, regulus in semita, mordens retrorsum: salvatorem tuum exspectabo, Domine. Samson judex in Israel, de tribu Dan fuit. Hoc ergo dicit: Nunc videns in spiritu comam nutrire Samson Nazaraeum tuum, caesisque hostibus triumphare;
Abbreviated transcription (Latin):
lectã uitem alligau̾it. asinã cui suꝑ¬
sedit. eccłam ex gentib congregatã.
ubi nos legimus alligans ad uitem
pullũ suun. pro pullo in hebreo
possit legi urbem suã. Iuxta eundẽ
sensũ aliis uerbis eccl̃a demõstrata¬
est. de qͣ alibi scͥptum est. Non potest
ciuitas abscondi supͣ montẽ posita.
Et fluminis impet᷑ letificat cuu¬
tatem dei. Y sachar bonam desid̾a¬
uit requiescens int̾ medios cleros.
c⁊ uidens requiẽ qr bona est. ⁊ terram
qr pinguis. supp osuit humerum
suum ad laborandũ. et fc̃us est
uir agricola. In hebreo ita scͥptum
est. Ysachar asinus osseus. recum¬
bens in t̾minos. Et uidens requiẽ
qr bona est. ⁊ t̾ram qr pulchra est.
inlinauit humerũ suũ ad portan¬
dum. ⁊ fc̃us est in t̾butum seruiens.
¶ͥa supͣ de zabulon dixeratz quod
maris magni esset. littora possessu¬
rus. si doniã quoq ⁊ reliqͣs phenicis
urbes conting̾et: nc̃ ad medit̾rane¬
am ꝓuinciã redit.⁊isachar quia

Expanded text:
lectam vitem, alligaverit asinam, cui supersedit. Ecclesia ex nationibus congregata. ubi nos legimus: Alligans ad vitem pullum suum, pro pullo in Hebraeo possit legi, urbem suam, juxta eumdem sensum aliis verbis Ecclesia demonstrata, de qua alibi scriptum est: Non potest civitas abscondi supra montem posita . Et Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . Issachar bonum desideravit, requiescens inter medios cleros, et videns requiem, quia bona est, et terram, quia pinguis: supposuit humerum suum ad laborandum, et factus est vir agricola. In Hebraeo ita scriptum est: Issachar asinus osseus, recumbens inter terminos, et videns requiem, quia bona est, et terram, quia pulchra est: inclinavit humerum suum ad portandum, et factus est in tributum serviens. Quia supra de Zabulon dixerat, quod maris magni esset littora possessurus, Sidonem quoque et reliquas Phoenicis urbes contingeret; nunc ad mediterraneam provinciam redit, et Issachar, quia
Abbreviated transcription (Latin):
delicet honorans filiũ. potestatem eiꝰ
adorauerit. cũ in hebreo multo aliter
hãtur. Et adorauit inquit israhel
ad capud lectuli. Qd̃ scit postqͣm iura-¬
uerit ei filius. securus depetitõne qmͣ
regauerat. ad orau̾it dm̃ contͣ capd̾
lectuli sui. Sanctus quippe ⁊ deo de¬
ditus iuir. oppͥssus senectute. sic habe¬
bat lectulum poi̾tum. ut ipse iacentiᷤ
hĩtus absq ulla difficultate ad orõ¬
nem eẽt ꝑatus Et nunciatũ est
ioseph. Ecce pater tuus egrotat. Et tu¬
lit duos filios secum. manassẽ. ⁊ effra¬
im. Et ex hoc illud qd̾ supͣdiximus de¬
monstratur: qi ioseph ad id locoꝵ duoͤ
cob pr̃ẽ suo. duos tm̃modo filios dixxit.
ad bñdictõem. utiq illo tempore cũ fil ii
eius generare nequiuerãt. ꝑuuli atq
lactentes in ingressu patris et fr̃m. nepo¬
tes ex eis hr̃e non potuit. Et cõforta¬

Expanded text:
delicet honorans filium, potestatem ejus delicet honorans filium, potestatem ejus adoraverit, cum in Hebraeo multo aliter legatur: Et adoravit, inquit, Israel ad caput lectuli: quod scilicet, postquam ei juraverat filius securus de petitione, quam rogaverat, adoraverit Deum contra caput lectuli sui. Sanctus quippe, et Deo deditus vir, oppressus senectute, sic habebat lectulum positum, 372 ut ipse jacentis habitus absque ulla difficultate ad orationem esset paratus. Et nuntiatum est Joseph, Ecce pater tuus aegrotat: et tulit duos filios secum, Manassen et Ephraim. Et ex hoc illud quod supra diximus, demonstratur, quia Joseph ad id locorum duocob patre suo, duos tantummodo filios duxit ad benedictionem, utique illo tempore, cum filii ejus glactentes, in ingressu patris et fratrum, nepotes ex his habere non potuit. VER
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Qd̃ si eccio nobis illud oppo
facilis excusatõ est. Non enĩ debuit
est. in gentes actuũ apłorum uo¬
lumẽ emittens. ccͣrium aliqͥd scn¬
bere adu̾sus eam scͥpturã. q̃ iam
fuerat gentilib diuulgata: et
utiq maioris opinionis illo dum
batur. auctoritas. qͣm lucas qui
generalit obseruandum. quod
ubicumq sc̃i apostoli aut apłici uiri lo¬
quunt᷑ ad populos. His plerumq tes¬
timoniis abutuntur. q̃ iam fuerant
ingentib diuulgata. licet pleriq lu¬
hebreas litteras ignorasse. Iudam uͦ
misit ante se^ ioseph. ut occurreret ei
ad ur̃bem heroũ. in terra ramesse. In
hebreo nec urbem ht̃ heroũ. nec terrã
ramesse: s tm̃modo gessen. Non nulli
uidorum asserũt. gessen nc̃ thebaidẽ
uocari. Et id qd̃ postea sequit᷑. dedit eis
ramesse. pagum arsongitẽ. sic olim
uocatũ autumant. Et dixit ei. Iura
michi. Et iurauit ei. Et adorauit is¬
rahel qͣ sũmitatẽ uirge eius. In hoclo¬
cob sũmitatẽ sceptri ioseph. quo ui¬

Expanded text:
runt. Quod si e contrario nobis illud opponfacilis excusatio est. Non enim debuit est, in gentes Actuum Apostolorum volumen emittens, contrarium aliquid scribere adversus eam Scripturam, quae jam fuerat gentibus divulgata. Et utique majoris opinionis illo dumtbatur auctoritas, quam Lucae, qui generaliter observandum, quod ubicumque sancti Apostoli, aut Apostolici viri loquuntur ad populos, his plerumque testimoniis abutuntur, quae jam fuerant in gentibus divulgata: licet pleriquHebraeas litteras ignorasse. Judam vero misit ante se ad Joseph, ut occurreret ei ad urbem Heroum in terram Ramesse. In Hebraeo nec urbem habet Heroum, nec terram Ramesse, sed tantummodo Gesen. Nonnulli Judaeorum asserunt, Gesen nunc Thebaidem vocari. Et id quod postea sequitur: Dedit eis,Ramesse, pagum Arsenoitem sic olim vocatum autumant. Et dixit ei, jura mihi. Et juravit ei: et adoravit Israel contra summitatem virgae ejus. Et in hoc locob summitatem sceptri Joseph, quod vi
Abbreviated transcription (Latin):
.lx. idem uerbũ aliter ⁊ aliter edid̾unt.
nescio. Hoc unum audacter dico. qd̃
ipm̃ uerbum meta qd̾ hic in lectulum
tñstulerũt. supͣ ubi diximꝰ ad orasse ra¬
cob. uirgam potius qͣm̃ lectulum no¬
minau̾nt. EEnunc ecce duo filũ tui
qui nati sunt tͥ interra egipti. ante¬
qmͣ uenirẽ ad te inegiptum. mei er̃t.
Ephraim ⁊ manasse qͣi ruben ⁊ syme¬

Expanded text:
 idem verbum aliter atque aliter ediderint, nescio; hoc unum audacter dico, quod ipsum verbum META , quod hic in lectulum transtulerunt, supra ubi diximus, adorasse Jacob, virgam potius, quam lectulum nominaverunt. Et nunc ecce duo filii tui, qui nati sunt tibi in terra Aegypti, antequam venirem ad te in Aegypto, mei sunt, Ephraim, et Mana
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ⁊i pepsint in egipto tres animas.
ioseph. scit cum duob filiis eius.
Septuagesimus aut̃ ip̃e fu̾it. iacob.
Hanc rem ne uideam᷑ adu̾sum scͥp¬
ture auctoritatẽ loqui. ⁊ hoc. inter¬
tur: scͥpturã int̾ secͣcriam. faciet. Ip¬
si enĩ interpretes. qͥ hic. lxb. animas¬

Expanded text:
, et repererunt in Aegypto tres animas, Joseph videlicet cum duobus filiis ejus. Septuagesimus autem ipse fuerit Jacob. Hanc rem ne videamur adversum Scripturae auctoritatem loqui, etiam LXX intertur, Scripturam inter se contrariam faciet. Ipsi enim LXX interpretes qui hic septuagi
Abbreviated transcription (Latin):
syminachꝰ tnͣstułut amigdala. Iccuro
hoc capitłm posuimus. ut sciamꝰ ubi
in nr̃is codicib hr᷑ thymiama. in hebreo
eẽ nechota. qd̾ aquila storacẽ tnͣstulit:
Ex quo domus nechota q̃ in ysaia mani
storacis intelligitur. qd̃ in ma a roma¬
ta diu̾sa sunt condita Et bibunt.
unebriati sunt cum eo. Idioma est li¬
gue hebrẽe. ut ebrietatẽ pro sacietate
ponat. sicut ĩbi. Instilicidũs enis ine¬
bnabitur gͥminãs. haut dubiũ quin
laculo peronẽ uel follem in hebreo ht̃.
Ero condi .i pocło. qd̾ etiam in ysaia le¬

Expanded text:
Symmachus transtulerunt, amygdala. Idcirco Symmachus transtulerunt, amygdala. Idcirco hoc capitulum posuimus, ut sciamus ubi in nostris codicibus habetur thymiama, in Hebraeo esse NECOTHA  , quod Aquila storacem transtulit. Ex quo domus nechota, quae in Isaia Xstoracis intelligitur, quod in illa aromata diversa sint condita. Et biberunt, et inebriati sunt cum eo. Idioma linguae Hebraeae est, ut ebrietatem pro satietate ponat, sicut ibi: In stillicidiis ejus inebriabitur germinans , haud dubium, quin sacculo, peronem, vel follem, in Hebraeo habet. Pro condy, id est, poculo, quod etiam in Isaia le
Abbreviated transcription (Latin):
rum suꝑ eo qd̾ ante dyximus suspitõ cõ¬
probetur. Et ioseph nati sunt duo
filii. anteqͣm uenirẽt anni famis. qͦs pe¬
perit ei asenec filia puthipharis sacer¬
dotis elyopoleos. Uocauit autem ioseph
nom̃ primo geniti manasse. qi ob lius¬
ci me fecit deus om̃ium laboꝵ meoꝵ. ⁊
om̃is domus pr̃is mei. Nom̃ aũt scd̃i uo¬
caiit effraim. qr crescere me fecit deusĩ
terra humilitatis mẽe. Obserua ꝓpt q̃s¬
tiõem que post paululũ de ioseph filis
ꝓponenda est. qd̾ ante famis tempꝰ. qͦ a¬
cob intͣuit in egiptum. duostm̃ ioseph
filios hũit manasse ⁊ ephraim: ma¬
nasse uocans ab eo qd̾ oblitꝰ sit i aboꝵ¬
meoꝵ. suoꝵ. ita enĩ hebraice uocat᷑ oblimo:
ephraim uero qd̾ auxerit eum deus. ⁊ exħ
enĩ uocabło̾ in linguam nr̃am tͣnffertur
augnientũ. Et deferte urro muna. alli¬
quid resine ⁊ mellis. thimiama istacten.
itherebuitũ ⁊ nuces. siue ut aquila ⁊

Expanded text:
rum super eo quod ante jam diximus, suspicio comrum super eo quod ante jam diximus, suspicio comprobetur. Et Joseph nati sunt duo filii antequam venirent anni famis, quos peperit ei Aseneth filia Phutipharis sacerdotis Heliopoleos. 368 Vocavit autem Joseph nomen primogeniti Manasse: quia oblivisci me fecit Deus omnium laborum meorum, et omnis domus patris mei. Nomen autem secundi vocavit Ephraim, quia crescere me fecit Deus in terra humilitatis meae. Observa propter quaestionem, quae post paululum de Joseph filiis proponenda est, quod ante famis tempus, quo Jacob intravit in Aegyptum, duos tantum Joseph filios habuerit, Manasse et Ephraim. Manasse vocans ab eo, quod sit oblitus laborum suorum: ita enim Hebraice vocatur oblivio. Ephraim, eo quod auxerit eum Deus. Et ex hoc enim vocabulo in linguam nostram transfertur augmentum. Et deferte viro munera, aliquid resinae, et mellis, thymiama et stacten, et terebinthum, et nuces. Sive, ut Aquila et
Abbreviated transcription (Latin):
quila tͣnstulit ⁊ clamauit. in conspectu
euis aggeniculatõem. Symimnach ip¬
sũ hebraicũ sermonẽ. int̾pretans ait.
⁊ clamauit ante eum abrach. Unde
mͥ uidet᷑. ñ tam p̾co siue aggenicłatõ
q̃ in salutando uel adorando ioseph
accipi pot̃. intelligenda: qmͣ illud ꝙ
hebrei tradũt dicentes. prẽm tener̃
ex hoc sermone tͣnsferri. ab. qͥppe dicit
pater. rechi delicatus siue tenerrimꝰ.
sig̃cante scͥptura qd̃ uixta prudentiã
quidem pater om̃ium fuit. s uixͣ eta¬
nethphane. ⁊ dedit ei asenec filiã puthi¬
faris sacerdotis eliopoleos in uxorem.
Licet hebraice hec nomẽ abscondito¬
rum reꝑtorẽ sonet. tam̃ qr ab egipto
ponit᷑. ipsuis lingue debet hr̃e rõnem.
Intͥpretatur eago sermone egiptio ra
mundi. eo qd̾ orbem t̾re abĩminente fa¬
domini qͦndã ⁊ ẽptoris sin filiam iycorẽ
acceꝑit: qr idem locorum põtifex eħyopo¬
leos erat. Neq enĩ fas absq eunuchis
idoli illius eẽ antistites. ut uera illa heb̃o¬

Expanded text:
a transtulit: Et clamavit in conspectu ejus ad geniculationem. Symmachus ipsum Hebraicum sermonem interpretans ait: Et clamavit ad eum abrech. Unde mihi videtur, non tam praeco, sive adgeniculatio, quae in salutando vel adorando Joaccipi potest, intelligenda, quam id quod Hebraei tradunt, dicentes patrem tenerum ex hoc sermone transferri. Ab quippe dicitur pater, Rech, delicatus sive tenerrimus, significante Scriptura quod juxta prudentiam quidem pater omnium fuerit; sed juxta aetanath Phaanecha, et dedit ei Aseneth filiam Putipharis sacerdotis Heliopoleos in uxorem. Licet Hebraice hoc nomen absconditorum repertorem sonet; tamen quia ab Aegyptio ponitur, ipsius linguae debet habere rationem. Interpretatur ergo sermonemundi, eo quod orbem terrae ab inminenti faDomini quondam et emptoris sui filiam uxorem acceperit, qui ad id locorum pontifex Heliopoleos erat. Neque enim fas absque eunuchis idoli illius esse antistites, ut vera illa Hebraeo
Abbreviated transcription (Latin):
neqͣ qͣm uagam turpitudinẽ. s liberosᷤ
req uirendo. Et ecce egressus est fr̃
eus ⁊ dixit. Ut quid diuisa est ꝓpterte
maceria:. E uocauit nom̃ euis phares.
phares. Ab eo igitur qd̾ diuiser̃t mẽ¬

Expanded text:
nequaquam vagam turpitudinem, sed liberos nequaquam vagam turpitudinem, sed liberos requirendo. Et ecce egressus est frater ejus, et dixit, ut quid divisa est propter te maceria? Et vocavit nomen ejus Phares. PHARES  . Ab eo igitur, quod diviserit mem
Abbreviated transcription (Latin):
cauit nom̃ eius selom. Hec aut̃ erat
incharbi. qñ peperit̃. Uerbum hebra¬
icum. hic pro loci uocabło põitum est.
Qd̾ aquila ꝓprie tͣnstulit dicens. Et
uocauit nomẽ eiuis selõ: ⁊ fcm̃ est ut
ñ nomẽ loci. s mendatium dicitur.
Unde ⁊ in alio loco sqͥptum est. Men¬
tietur opus oliue. ĩ dest fructũ non
ascendit ad eos qͥ tondebant oues eiꝰ¬
⁊ ip̃ẽ ⁊ thiras pastor euis odollami¬
tis. ꝑro pastore amicꝰ legit᷑. s u̾bũ
ambiguũ est. qr hisdem lit̾tis utr̃q
nom̃ scrsbitur. Uerũ anncꝰ ꝑ astor
Re. pastor Ro legitur. Et sedit ad
portam euan: que est nͣtnsitu tanna
Sermo hebraicꝰ enan tͣnffert᷑. mo
culos. Non est igitur nomẽ loci h᷑.
sensus. Sedit in biuuo .i. in cõpito.
ubi diligentius debet uiator aspice
re. qd iter gradiendi capiat Cogus¬
uit autem uidas. ⁊ dixit. Iustior tha-¬
mar qm ego. eo qd̾ nõ dedi eam selom
filio meo. In hebreo ht̃ iustificata est
in comꝑatõne illius minꝰ mali fec̾it.

Expanded text:
ue nomen ejus Sela: haec autem erat in Ghazbi, quando peperit eum. Verbum Hebraicum hic pro loci vocabulo positum est, quod Aquila pro re transtulit dicens: Et vocavit nomen ejus Selom. Et factum est ut non nomen loci, sed mendacium dicitur; unde et in alio loco scriptum est: Mentietur opus olivae, id est, fructum olivascendit ad eos qui tondebant oves ejus ipse et Hiras pastor ejus Odolamites. Pro pastore amicus legitur: sed verbum ambiguum est, quia iisdem litteris utrumque nomen scribitur. Verum amicus re, pastor ro legitur. portam Enaiim, quae est in transitu Thamna. » Sermo Hebraicus, Enaiim, transfertur in oculos. Non est igitur nomen loci, et est sensus, « Sedit in bivio, » sive in compito, ubi dilire, quod iter gradiendi capiat. Cognovit autem Judas, et dixit: justior est illa, quam ego, eo quod non dedi eam Selom filio meo. In Hebraeo habet, justificata est uod comparatione illius minus mali fecerit,
Abbreviated transcription (Latin):
achũ. ⁊ nͦ grecus sermo est nͨ latinꝰ. sed
hebreus ipse corruptꝰ est. Dr̃ eñĩ in uau.
hoc est in palude. Sed qr uau litta a
pud hebreos ⁊ Ne. simileᷤ sunt ⁊ tan¬
tũ magnitudine differũt. pro uab.¬

Expanded text:
achi; et neque Graecus sermo est, nec Latinus. Sed achi; et neque Graecus sermo est, nec Latinus. Sed et Hebraeus ipse corruptus est: dicitur enim in Ahu, hoc est in palude. Sed quia vau littera apud Hebraeos, et iod similes sunt, et tantum magnitudine differunt: pro a
Abbreviated transcription (Latin):
tinet᷑. ⁊ara idest oriens appellatus :.
Post hec uerba. peccauit pͥnceps
uinarioꝵ regis egipti Y nos posui¬
mus principẽ uinarioꝵ. in hebreo
ssptum est Masec. illud uerbum q̃d
innomine serui abraham dudũ legi¬
mnus. qm̃ nos possumus more uulgi
uocare piit̾nã. Nec uile ꝑ utetur offitm̃.
cum apd reges barbaros usq hodie ma-¬
xime dignitatis sit. regi pod̾m porre¬
xisse: poete quoq de catamito ⁊ ioue
scͥtitent. qd̾ amasiũ suũ huic offitõ
manciparit. Et ecce uitis in conspec¬
tu meo. ⁊ in uite tres fundi. ⁊ ipsa gͥmi¬
nans. Tres fundos tria flagella. ⁊tres
ramos uel ꝓpagines hebreo sermõe sig¬
nificat. q̃ ab illis uocant᷑ SaRiabim.
Et uidebar tria canistra conditoꝵ por¬
tare in capite meo. Pro trib canistris.
cõditoꝵ. tres cophinos farme h̃t in he¬
breo Et ecce de fluiio .uii. bouesspe
ciose ad uidend̾. ⁊ electe carnib.⁊ pas¬
cebant᷑ in achinis. In genesi scͥptũ est

Expanded text:
tinetur, ZARA  , id est, oriens appellatus est. Post verba haec, peccavit princeps vinariorum regis Aegypti. Ubi nos posuimus, principem vinariorum, in Hebraeo scriptum habet MASEC  , illud verbum quod in nomine servi Abraham dudum legimus, quem nos possumus more vulgi 366 vocare pincernam. Nec vile putetur officium, cum apud reges barbaros usque hodie maximae dignitatis sit, regi poculum porrexisse: Poetae quoque de Catamitho et Jove scriptitent, quod amasium suum huic officio manciparit. Et ecce vitis in conspectu meo, et in vite tres fundi, et ipsa germinans tres fundos. Tria flagella, et tres ramos, sive propagines, Hebraeus sermo significat, quae ab illis vocantur SARIGIM  . Et videbar mihi tria canistra chondritorum portare in capite meo. Pro tribus canistris chondritorum, tres cophinos farinae in Hebraeo habet. Et ecce de fluvio asceciosae ad vivendum, et electae carnibus, et pascebantur in achi. Bis in Genesi scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
copulauerũt. Et exdit ioseph pha¬
raomi dicens. Sine dõ nõ respondebi¬
tur salutare pharaonis. In hebreo
pharaoni. Deniq symmachꝰ more
suo aꝑtus tͣnstulit. ñ ego sed deus Redit
pacem pharaoni. Et ecce .uii. anni ue-¬
niẽt habundantie magne. in om̃i ter¬
ra egipti. Miror quomodo u̾bum hebͣ¬
icum sabee. qd nos supͣ habundantiã
siue sacietatem in puteo q̃m fod̾unt
extremũ serui ꝯsãac. int̾pretati sumꝰ:
tũ int̾pretati sunt: cũ ⁊ iuramentũ. ⁊ sep¬
tem ⁊ sacietas ⁊ abundantia. pro ut lo¬
cus ⁊ ordo flagitau̾it. possit intelligi.
Si ⁊ in conseq̃ntib ubicunq habun¬

Expanded text:
copulaverunt. Et respondit Joseph Pharaoni, dicens: Sine Deo non respondebitur salutare Pharaoni. In Hebraeo  pacem Pharaoni. Denique Symmachus more suo apertius transtulit: Non ego, sed Deus respondebit pacem Pharaoni. Ecce septem anni venient abundantiae magnae in omni terra Aegypti. Miror quomodo verbum Hebraicum   SABEE, quod nos supra, abundantiam, sive satietatem, in puteo quem foderunt extremum servi Isaac, interpretati sumus: tum interpretati sunt, cum et juramentum, et septem, et satietas, et abundantia, prout locus et ordo flagitaverit, possit intelligi. Sed et in consequentibus ubicunque abun
Abbreviated transcription (Latin):
accepit. B alista. genꝰ tormenti. ab
emittendo iacula dicta. Balim enĩ gͣ¬
Iñ ⁊ fundibalus. qͣi mittẽs fundens et
cultin diuino ĩstabãt. ab assiduita¬
te uocati. dictiq assidei. qi assidui. qͣ¬
lis fuit uidas. ⁊ sui auxiliatores in cui¬
tu dei. ⁊ obseruatõe legis ipsius fu̾e.¬
mides genꝰ sepłcheoꝵ. qͣdratũ. et fa-¬
stigiatum. ultra om̃em excelsitatẽ.
que fieri manu potest. Uñ ⁊ mensu-¬
ra uma ubraꝵ ecłẽ egresse. nlłam
hr̃e umbram dicunt᷑. Tali autem
edifitio surgũt.  lato incipiũt. et
in angͦto finiunt᷑ sicnt ignis ⁊ ir
enĩ. dicitur ignis. Has egiptus habet.

Expanded text:
antur. Balista genus tormenti ab emittendo iacula dicta; ballin enim grInde et fundibalus, quasi fundens et cultui divino insistebant, ab assiduitate vocati dictique Assidaei, quasi assidui; quales Judas et sui auxiliatores in cultura Dei et observatione legis ipsius fuemides genus sepulchrorum quadratum et fastigiatum ultra omnem excelsitatem quae fieri manu possit, unde et mensuram umbrarum egressae nullam habere umbram dicuntur. Tali autem aedificio surgunt ut a lato incipiant et in angusto finiantur sicut ignis; πῦρ enim d
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filiis eius.lxui. anime q̃ egresse sunt
de femorib iacob. introierũt egip¬
tum. nulla dubitatõ est. Ita enĩ et
paulatim ꝑ singłos supputatus nu-¬
ti sunt ei in egipto anime nouẽ. sci¬
amus in hebreo ꝓ nouem ẽẽ duas.
Ephraim quippe ⁊ manasse ante¬
qmͣ iacob intret egiptum. ⁊ famis
tempus ingrueret. nati sunt de
a senec puthipharis filia inegip¬
autem filii manasse. quos genuit
ei cõcubina syra. machar. ⁊ machir.
genuit galaãd. filii autem epbra¬
im fr̃is manasse suthalaam.⁊ tha-¬
am. Filii aut̃ suthalaam. edem. Ad¬
ditũ est siquidẽ id qd̃ postea legi¬
mus. qͣi ꝑ anticipatõem fc̃m. ẽẽ des¬
cnbatur. Neq illo temꝑe quo in¬
gressus est iacob egiptum. eius eta

Expanded text:
 sex animae, quae egressae sunt de femoribus Jacob, introierunt Aegyptum, nulla dubitatio est. Ita enim, et paulatim per singulos supputatus nuti sunt ei in Aegypto animae novem: sciamus in Hebraeo pro novem, esse duas. Ephraim quippe et Manasse, antequam Jacob intraret Aegyptum, et famis tempus ingrueret, nati sunt de Aseneth Putipharis filia in Aegypautem filii Manasse, quos Al. quem genuit ei concubina Syra, Machir, et Machir genuit Galaad; filii autem Ephraim fratris Manasse, Suthalaam, et Thaam: filii vero Suthalaam Edem, additum est: si quidem id quod postea legimus, quasi per anticipationem factum esse describitur. Neque enim illo tempore, quo ingressus est Jacob Aegyptum, eju
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃is sui. E ulta ⁊ uana apud hebreos
de hoc capitulo disputant᷑. apud grecos
quippe ⁊ nr̃os suꝑ hoc silentiũ est. Alii
putant iamin maria appellata. Hisdẽ
enĩ scribunt᷑ litt̾is. maria quib ⁊ nc̃ hĩt
sermo descriptus est. Et uolunt illum
Dum pascit asmos pr̃is sui. in deserto a¬
qͣrum congregatõnes reꝑꝑisse. q̃ uxta
ydioma lingue hebraice maria ñ cu¬
pantur: quo .s. stagnum repperit. c̾ rei
inuentõ in heremo difficilis est. Non nt¬
li putant aqͣs calidas uixͣ punice linge
uiciniã. q̃ hebraice cõt̾mina est. hoc uo¬
cabulo sigc̃an. Sunt qui arbitrent᷑ o¬
nagͥos ab hoc admissos eẽ ad asinas ⁊ ꝑ
ipm̃ istuis modi reppisse concubitũ. ut
uelocissimi ex hũs asini nasc̾ent᷑. qͥ uo¬
cant᷑ ẽmin. Pleriq putant qd̾ eqͣꝵ
greges ab asinis in deserco ip̃ẽ fec̾it as
cendi pͥmus. ut muloꝵ inde noua aui¬

Expanded text:
patris sui. Multa et varia apud Hebraeos patris sui. Multa et varia apud Hebraeos de hoc capitulo disputantur: apud Graecos et nostros super hoc silentium est. Alii putant Jamin maria appellata, iisdem enim scribuntur litteris maria quibus et nunc iste sermo descriptus est: et volunt illum, dum pascit asinos patris sui in deserto, aquarum congregationes reperisse, quae juxta idioma linguae Hebraicae maria nuncupentur, quod inventio in eremo difficilis est. Nonnulli putant aquas calidas, juxta Punicae linguae viciniam, quae Hebraicae contermina est, hoc vocabulo significari. Sunt qui arbitrantur onagros ab hoc admissos esse ad asinas, et ipsum istiusmodi reperisse concubitum, ut velocissimi ex his asini nascerentur, qui vocantur iamim. Plerique putant quod equarum greges ab asinis in deserto ipse fecerit primus ascendi, ut mulorum inde nova c
Abbreviated transcription (Latin):
prẽm suũ in manre cuntatẽ arbeẽ. hec ÷
tus appellata. Et pepenit ades esau esy¬
far. Iste est elifar cuꝰ scͥptura in iob uo¬
lumine recordatur. Isti filĩi esau. ⁊ isti
pͥncipes eorum. Iste est edom̃ ⁊ isti fili ser.
Esau. ⁊ edom ⁊ seir unꝰ nom̃ est hominis.
⁊ qͣre uarie ñcupet᷑ supdc̃m est. Quod
aut̃ sequit᷑. ⁊ correi hĩtantes t̾ram. ⁊ reli¬
qͣ̃ p ostqͣm̃ enum̾auit filios esau. altuis
rpent ⁊ exponit. qͥ ante esau in edom
ligent̾ deutonomiũ. ubim anifestius scͥ¬
bitur: quomodo uen̾unt filĩ esau ⁊ int̾¬
fecunt corrȩos. ⁊ t̾ram eoꝵ ħ editate pos
sedunt. Et fuerũt filii iothan. hor¬
Dec themna de qͣ supͣdictum est: ⁊ thẽ¬
na erat concubina elyfar filĩ pͥmoge¬
niti esau. ⁊ exipsa natus est amalech. Ic
concubinã. Qd̾ autẽ dr̃ themnã ⁊ ce¬
ner ⁊ amalech. ⁊ reliqͣ. sciamꝰ postea re¬
gionib idumeoꝵ exhis uocabula im

Expanded text:
patrem suum in Mambre, civitatem Arbee, haec est patrem suum in Mambre, civitatem Arbee, haec est tus appellata. Et peperit Ada Esau Eliphaz. Iste est Eliphaz, cujus Scriptura in Job volumine recordatur. Isti filii Esau, et isti principes eorum, 362 ipse est Edom, et hi filii Seir. Esau et Edom, et Seir, unius nomen est ncupentur supradictum est. Quod autem sequitur, et Horraei habitantes terram, et reliqua. Postquam enumeravit filios Esau, altius repetit et exponit, qui ante Esau in Edom ligenter Deuteronomium: ibi manifestius scribitur quomodo venerint filii Esau, et interfecerint Horrrunt filii Lotham ChorHaec est Tamna de qua supra dictum est: Et Tamna erat concubina Eliphaz, filii primogeniti Esau, et ex ipsa natus est Amalech. Idcconcubinam. Quod autem dicitur Theman, et Kenez, Amalech, et reliqua, sciamus postea regionibus Idumaeorum ex his vocabula imp
Abbreviated transcription (Latin):
beniamin. In hebreo sunilitudo resonat.
Filuis eñĩ doloris mei. qd̾ nomẽ moriens¬
pater mater imposuit. Dr̃ benoni: fi
luis uero dexte hoc est: uirtutis qd̃ iacob
putãt beniamin filiũ dierum int̾pre¬
tari. Cũ enĩ dextera appellatur ianim.
⁊ finiatur in .N. litt̾am: Dies quidẽ ap¬
pellant᷑. ⁊ ip̃i iamin. s in m. lit̾tam ter¬
nunant᷑. Et ꝓfectus est isrt̃ ⁊ exten¬
dit tab̾nałm suum tͣnsturrĩ ader. Hũc
locum ẽẽ hebrei uolunt. ubi postea tẽ¬
plum edificatũ est: ⁊ turrim Ader tur¬
rim gregis sig̃can. hoc est congregatõ¬
nis ⁊ cetus. qͦd ⁊ micheas ꝓpha testatur
Dicens. Et tu turris gregis nebulosa fi¬
se tentoria. S si seqͣm᷑ ordĩem uie pll¬
torum. uixta bethleem locus est. ubi
uel angłoꝵ grex in ortu domini tecuit.
uel iacob pecora sua pauit. loco no¬
mẽ imponens. uel qd̃ uerus est. qã
uaticino fut᷑m iam mist̾ium mon
strabatur. Et uenit ia cob ady sas

Expanded text:
Benjamin. In Hebraeo similitudo nominis resonat; Benjamin. In Hebraeo similitudo nominis resonat; filius enim doloris mei, quod nomen moriens mater imposuit, dicitur BENONI  . Filius vero dextrae, hoc est, virtutis, quod Jacob putant BENJAMIM   filium dierum interpretari. Cum enim dextera appelletur JAMIN  , et finiatur in n litteram: dies quidem appellantur et ipsi JAMIM  , sed in m litteram terminantur. Et profectus est Israel: et extendit tabernaculum suum trans turrim Ader. Hunc locum Hebraei esse volunt, ubi postea templum aedificatum est: et turrim Ader, turrim gregis significare, hoc est, congregationis et coetus: quod et Michaeas Propheta testatur, dicens: Et tu turris gregis nebulosa, fise tentoria. Sed si sequamur ordinem viae, pastorum juxta Bethlehem locus est, ubi vel angelorum grex in ortu Domini cecinit, vel Jacob pecora sua pavit loco nomen imponens, vel, quod verius est, quodam vaticinio futurum jam tunstrabatur, Et venit Jacob ad Isaac
Abbreviated transcription (Latin):
Ego autem cum uenirem de mesopota¬
mia sirie. mortua est mat̾ tua rachel:
int̾ra chanãam. in uia ippodromi. ut
uenirẽ effrathan: nescio quid uolen¬
hebreo dicitur. ⁊ sepelierunt eam in
uia effratan. hec est bethleem. Rursũ
mũ. cum utiq si chabratha hippedromꝰ
est: effrata hippodromus ẽẽ ñ possit. A¬
quila autem hoc ita tͣnstulit. Et fc̃m
re introiens in effrathã. S melius:
si tͣnfferatur inelecto terre tempore.
cũ introiret effrathan. Porro imun
tempus significat. cum in florem cũc¬
ta rumpunt᷑. ⁊ anni tempꝰ electum
est. uł cum tͣnseuntes ꝑ uiam carpũt.
⁊ eligunt euicinis agris. qd̾cumq ad
m añ uen̾it. du̾sis florib inuitati. Ef¬
fratha uero ⁊ bethleem unius urbis
panis uertitur ꝓp̃t eum panem. qui
de celo descendisse dicitur. Et fem̃ est ꝯ
dunitteret eam. anima siquidẽ mone-¬
batur. ⁊ uocauit nom̃ eius filius doloris
mei. Pater uero eius uocauit nom̃ eius

Expanded text:
Ego autem cum venirem de MesopotaEgo autem cum venirem de Mesopotamia Syriae, mortua est mater tua Rachel in terra Chanaan, in via Hippodromi, ut venirem Ephrata : nescio quid volenHebraeo dicitur: Et sepelierunt eam in via Ephrata, haec est Bethleem , rursummum: cum utique si CHABRATHA Hippodromus est, Ephrata Hippodromus esse non possit. Aquila autem hoc ita transtulit: Et facturae, introiens in Ephrata. Sed melius est si transferatur, in electo terrae tempore cum introiret Ephratha. Porro vernum tempus significat, cum in florem cuncta rumpuntur, et anni tempus electum est: vel cum transeuntes per viam carpunt, et eligunt e vicinis agris quodcumque ad manus venerit, diversis floribus invitati. Ephrata vero et Bethleem unius urbis 361 panis vertitur: propter eum panem, qui de coelo descendisse se dicit . Et factum est cum dimitteret eam anima, siquidem moriebatur: vocavit nomen ejus, Filius doloris mei: pater vero ejus vocavit nomen ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis sue. ⁊locuti sunt ad uiroᷤ
dlutatis dicentes. Uit isti pacifici
tos atq ꝑfectos. pro quo inhebreo le¬
gitur. Salomin. Ex quo ꝑspicuũ est
uerum ẽẽ illud qd̾ supra de salem dixi.¬
mus Et introgressi sunt cuntatẽ
diligenter. ⁊ interfec̾unt omnẽ mas¬
culum. Pro eo qd ingrecis legitur.
q̃ est bethel. Ecce manifeste cõprobat
bethel ñ ulãmaus ut sup̃dictum est
s luzã .i. amigdalũ añ uocitatam.
t mortua est debbora nutͥr rebecce:⁊
sepulta est uixta bethel. Simor
stire ñ possum᷑ qͣre ibi substatiam
posuerũt. hic nutͥcem Et duit
ei deus. Iam ñ uo cabitur nom̃ tuũ
iacob. s israhel erit nomẽ tuũ. Et
uocauit nom̃ euis israhel. Dudũ
neqͣ qm ei. ab angelo nom̃ imponit᷑
docetur expletum Et fcm̃ est dum
appropinqͣret chabratha in t̾ra cha-¬
naam ut ueniret effrata. peꝑit rachel
Uerbum hebraicum chabratha. in cõ-¬
seq̃ntib ubi iacob loquitur ad ioseph

Expanded text:
civitatis suae, et locuti sunt ad viros civitatis suae, et locuti sunt ad viros civitatis dicentes, viri isti pacifici summatos atque perfectos, pro quo in Hebraeo legitur   SALAMIM. Ex quo perspicuum est, verum esse illud quod supra de Salem diximus. Et introgressi sunt civitatem diligenter, et interfecerunt omne masculum. Pro eo quod in Graecis legitur quae est Bethel. Ecce manifestissime comprobatur, Bethel non Ulammaus, ut supra dictum est, sed Luzam, id est, amygdalon ante vocitatam. Et mortua est Debbora nutrix Rebeccae, et sepulta est juxta Bethel. Si mortscire non possumus, quare ibi substantiam posuerunt, hic nutricem. Et dixit ei Deus, jam non vocabitur 360 nomen tuum Jacob, sed Israel erit nomen tuum: et vocavit nomen ejus Israel. Dudum nequaquam ei ab Angelo nomen imponitur, docetur expletum. Et factum est dum appropinquaret Chabratha in terra Chanaan, ut veniret Ephratha, peperit Rachel Verbum Hebraicum   CHABRATHA, in consequentibus, ubi Jacob loquitur ad Joseph:
Abbreviated transcription (Latin):
cula. Nbi nos tabernacula haleyꝰ.
lo int̾ partes scitopoleos appellata. de
quo in libro locorum scͥpsimus Et
uenit iacob salem ciuuitatem sichẽ.
int̾ra chanaam: cũ uenisset de me:¬
sopotamia sirie. Error oboritur. qͦ¬
modo Salem sichem ciuitas appel:¬
letur. cum iherłm in qͣ regnauit
mel chisedech. salem ante sit dicta.
nominis est. qd̾ etiam de plurib ui¬
dẽ locis. possumꝰ iuenire. ud idem
urbis ⁊ loci nomẽ in alia atq alia
tribu sit: aut certe istam salem que
npro sichem nominat᷑. dicimꝰ hie
intͥpretari cõsũmatã. atq ꝑfectã.
uillam que postea iherłm dicta est.
pacificam nr̃o sermone tͣnfferri.
utrumq enĩ accentu paululũ decdi¬
nato hoc est uocabulo sonat. E adt̃
hebrei qd claudicautis femur ia cob
ibi conualu̾it ⁊ sanatũ sit. ꝓpterea
eandem ciuitatẽ curati atq ꝑfecti
uocabłm consecutã Et uenit era¬
ior ⁊ sỹchem filius eius ad portam

Expanded text:
cula. Ubi nos tabernacula habemus,cula. Ubi nos tabernacula habemus,lo in parte Scythopoleos, de qua in libro Locorum scripsimus. Et venit Jacob Salem civitatem Sichem in terram Chanaan, cum venisset de Mesopotamia Syriae. Error oboritur, quomodo Salem, Sichem civitas appelletur, cum Jerusalem in qua regnavit Melchisedech, Salem ante sit dicta. nominis est: quod etiam de pluribus Judaeae locis possumus invenire: ut idem urbis et loci nomen in alia atque alia tribu sit; aut certe istam Salem, quae nunc pro Sichem nominatur, dicimus hic interpretari consummatam, atque perfectam: et illam quae postea Jerusalem dicta est, pacificam 359 nostro sermone transferri. Utrumque enim, accentu paululum declinato, hoc vocabulum sonat. Tradunt Hebraei, quod claudicantis femur Jacob ibi convaluerit, et sanatum sit: propterea eamdem civitatem curati atque perfecti vocabulum consecutam. Et venit Er et Sichem filius ejus ad portam