comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scc uoluntatẽ oculũ noncupauit: ꝑ dexterã aut & cet¬
ras corporis pastes uolunta es affectum initio demonstra¬
tur ut quod mente concipimus opere cõplecmus Ca¬
uendũ est igitur ne quod in nob obtimũ est cito labatus
inuitiũ sienĩ dexter oculus &dextra manus secendo¬
litant quanto magis ea quie in nobis sinistree suns
si anima labit᷑ quanto pluscorpus quod cepeccata ꝓcliuius est.
aliter indextruoculo &dextramanu fratrũ & uxoris & liberoꝵ
atq: ad fimũ & ꝓpinquoꝵ monstractur aeffectus: Quod si ad cm
templandoc̃ uerc̃ lucẽ nob̵ inpedimento cernimus. debems
truncare istius modi parciones nedũ uolumꝰ iucriceteror
facere ipsi in aeternũ pereamus. Et desacerdote magnoculs¬
anima dĩ cultui dedicata est supra matre & patre &filiis
non polluet᷑ idest nullũ affectũ si t nisi eius cuicultuide¬

Expanded text:
 oculum nuncupavit. Per dextram autem et caeteras corporis partes, voluntatis et affectus initia demonstrantur: ut quod mente concipimus, opere compleamus. Cavendum est igitur, ne quod in nobis optimum est, cito labatur in vitium. Si enim dexter oculus et dextera manus scandalizant, quanto magis ea quae in nobis sinistra sunt! Si enim anima labitur, quanto plus corpus quod ad peccata proclivius est! Aliter. In dextero oculo, et in dextera manu, fratrum, uxorum, et liberorum, atque affinium et propinquorum monstratur affectuntemplandam veram lucem nobis impedimento sunt, debemus truncare istiusmodi portiones; ne dum volumus caeteros lucrifacere, ipsi in aeternum pereamus. Nam deanima Dei cultui dedicata est: Supra matrem, et patrem, et filios, non polluetur , id est, nullum affectum sciet, nisi ejus cujus cultui de
Abbreviated transcription (Latin):
uec manis este sit & consequens intellegentia pleriq ar¬
bitraentur deccrne dictũ & anima uel de anima & spu
quod paenitus non stat quomodo enim aut caro mittenda
erit incarirem si animae non consenserit cũ & anima
ccero pariter secludendes it nec quisquac̃ possit caro
faccere nisi quod animus imperarit aut sprscs hacbi¬

Expanded text:
 sint et consequens intelligentia, plerique arbitantur de carne dictum et anima, vel de anima et spiritu: quod penitus non stat. Quomodo enim aut caro mittenda erit in carcerem, si anima non consenserit: cum et anima et caro pariter recludendae sint, nec quidquam possit caro facere nisi quod animus imperarit, aut Spiritus sanc
Abbreviated transcription (Latin):
tos nũ mos habeat hoc est ergo quod dicit non egredieris decccru¬
re donec &icẽ minuta peccata ꝑ soluat: Qui uiderit mulien
ad concupiscendũ ec lã mechoctus est ec̃ incordesuo in ter
hoc inter est quod pacssio reputatur inuitio ꝓ passio licet initii cu
mulierẽ & anima eis fuerit titillato hic ꝓpassione ꝑcus sus.
si uero consenserit & de cogitatione affestũ fecerit sic̃ scrib¬
tũ est indđ. transierunt in aeffestu cordis depassione transi¬
uit ad passionẽ. & huic non uoluntas peccati deest sed
siaspexerit ut concupis cat ut facere disponci isterali

Expanded text:
tos nummos habeat. Hoc est ergo quod dicit: Non egredieris de carctos nummos habeat. Hoc est ergo quod dicit: Non egredieris de carcere, donec etiam minima peccata persolvas. Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo. Inter hoc interest, quod passio reputatur in vitium: propassio, 29 licet initii  Amulierem, et anima ejus fuerit titillata, hic propassione percussus est. Si vero consenserit, et de cogitatione affectum fecerit, sicut scriptum est in David: Transierunt in affectum cordis , de propassione transivit ad passionem, et huic non voluntas peccandi deest, sed si aspexerit ut concupiscat, ut facere disponat, iste
Abbreviated transcription (Latin):
oret ceduersariũ diabolũ inter praetant᷑ & uolunt a sclucctose
praccipi ut dũ in potestecte nr̃a est simus beniuoli ergo diabolũ qui
s inimicus & ultor nec fuciamus eũ poenas sustinere ꝓ nob̵ cũ enĩ
se uitiorũ incentiua suppendit & nob̵ &iã uoluntate peccantib
ian senserimus ei uitia suggerenti ꝓ nob quoq esse torquendũ & dic¬
tbeniuolu esse unũ queq: scoꝵ aduersccrio suo si eũ non faciat
se sustinere tormenta quida co astius disserunt inbaptis mite
singulos pcectũ inire cũdiabolo & dicese renuntio tibi diabole & pom
serua uerimus pactũ beniuoli & consentientes sumus ceduersarionr̃o
& nequac quac̃ inccercere secludendi. sin uero quic quãc transgressi
fuerimus eorũ quae diabolo sponde pamus trademur iudi ci aemi¬
nistro & mittimur in carcerẽ & non exibimus exeodonec redda¬
mur nouissimũ quadrantẽ : Quadrans genus nũmi est. quiha¬
non quo dissonent euangelia. sed quo unus quac drans duos mini¬

Expanded text:
 adversarium diabolum interpretantur, et volunt a Salvatore praecipi, ut dum in potestate nostra est, simus benevoli erga diabolum, qui est inimicus et ultor, nec faciamus eum poenas sustinere pro nobis. Cum enim ipse vitiorum incentiva suppeditet, et nobis etiam voluntate peccantibus, si consenserimus ei vitia suggerenti, pro nobis quoque esse torquendum. Et dicunt benevolum esse unumquemque sanctorum adversario suo, si eum non faciat pro se sustinere tormenta. Quidam coactius disserunt, in Baptismate singulos pactum inire cum diabolo, et dicere: Renuntio tibi, diabole, et pservaverimus pactum, benevoli et consentientes sumus adversario nostro, et nequaquam in carcerem recludendi. Sin vero quidquam trangressi fuerimus eorum quae diabolo spoponderamus, trademur judici ac ministro, et mittemur in carcerem, et non exibimus ex eo; donec reddamus novissimum quadrantem. Quadrans genus est nummi, qui ha. Non quod dissonent Evangelia, sed quod unus quadrans duos minu
Abbreviated transcription (Latin):
ne apostoli cebscondant᷑ obmetũ & sint similes lucernȩ sub
modio. sed totec libetote sepdant ut quod ccudierunt incu¬
biculis priedicent intestis: Nolite puticre qm̃ ueni soluere
legẽ aut ꝓphetaes. non ueni soluere sed adimplere. siue quod
dese ꝑcdios ꝓphetacta compleuerit. fiue quod ecquae ante
prop̃t infirmitectẽ audientiũ rudia & in ꝑfesta fuerant
suac priedicctione compleuerit irã tollens & uicẽ toclio¬
nis excludens & occulta inmente concupiscentiã: Donec
trans ecet caelũ & terrã: Ppromittunt᷑ nob̵ caeli noui &
terra noua quae fasturur est dñs ds̃: Siergo noua crecn¬
da sunt consequenter uetera mensitura: Quod ccũ sequit᷑
ote unũ. uel unus apex non praeteribit exlege doneo
om̃ia fiant: Exfigura littere ostendit᷑ quod & icc̃ qua mi¬
nima putantur inlege sacramentis spirita libus plenco
sint & om̃ia seccepitulent᷑ in euangelio : Culus ergo erudi¬
tionis est culusq doctrinie &iam diuersa soccrificia & ꝗe

Expanded text:
ne apostoli abscondantur ob metum, et sint similes lucernae sub modio, sed tota libertate se prodant, ut quod audierunt in cubiculis, praedicent in tectis . Nolite putare quoniam veni solvere legem, aut prophetas. Non veni solvere, sed adimplere. Sive quod de se per alios prophetata compleverit, sive quia ea quae ante propter infirmitatem audientium rudia et imperfecta fuerant, sua praedicatione compleverit , iram tollens, et vicem talionis excludens, et occultam in mente concupiscentiam. Donec transeat coelum et terra. Promittuntur nobis coeli novi, et terra nova, quae facturus est Dominus Deus. Si ergo nova creanda sunt, consequenter vetera transitura. Quod autem sequitur: Iota unum, aut unus apex non praeteribit a Lege, donec omnia fiant. Ex figura litterae ostenditur, quod etiam quae minima putantur in Lege, sacramentis spiritualibus plena sint, et omnia 26 recapitulentur in Evangelio. Cujus ergo eruditionis est, cujusque doctrinae, etiam diversa sacrificia, et quae
Abbreviated transcription (Latin):
mus uulgata in iuria absq cerebrum nuncupccre
deotioso sermone sedditur sumus soctionem quanto
magis de contumelia sed & signant madit̃ qui dixerit
fratrisuo racha frater enĩ nullus nr̃ est nisi qui eundi
nobii cum hab& pectrẽ cũ ergo similiter credat in dm̃
& quidixer it fratri suo fatue reus erit gehennae quia
eque indm̃ credenti dicit fatuae in pium est in religionem
iergo offeres munustuũ adaltare &ibire cordectus su¬
ris quia frocter tuus hab et aliquid aduersũte. nondi
si tuhabes aliquid aduersus fratrem tuũ sed sifrici
tuus hab& ałquid aduersũ te ut durior reconciliacion
tibi imponatur necessitoes quacmdiu ergo illũ. placar
non possumus nescio an consequenter munera nr̃a
offerimus dõ: Esto consentiens aduers ccrio tuo
cito cũ es inuia cũ eo neforte tradat te aduersar
iudici& iudex trecdatte ministro & inccercerẽ mittaris amendico tibi

Expanded text:
mus vulgata injuria absque cerebro nuncupare. mus vulgata injuria absque cerebro nuncupare. Si de otioso sermone reddituri sumus rationem, quantmagis de contumelia ! Sed et signanter additur: Qui dixerit fratri suo, raca. Frater enim noster nullus est, nisi qui eumdem nobiscum habet Patrem. Cum ergo similiter credat in Deum: Qui dixerit fratri suo, fatue, reus erit gehennae. Qui enim aeque in Deum credenti dicit, fatue, impius est in religione. Si ergo offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris, quia fratersi tu habes aliquid adversus fratrem tuum, sed si frater tuus habet aliquid adversum te, ut durior reconciliationis tibi imponatur necessitas. Quamdiu illum placare non possumus, nescio an consequenter munera nostra offeramus Deo. Esto consentiens adversario tuo cito, dum es cum eo in via: ne forte tradat te adversarius judici, et judex trada
Abbreviated transcription (Latin):
oc ccepitulũ cũ superiori haeret testinio in quodixerit iota
inũ aut unus apex non praeteribit exlege donec om̃ia fiani
siggillat ergo pharisaeos qui contẽptis mandatis dĩ stac tue¬
uant ꝓprics tradicones quod non eis prosit dostrinco
populos siuel parũ quod inlege p̃ceptũ et destrucent. Por¬
sumus aũ & aditer intellegere cũ magistri erudicio &iam¬
si pteruo peccocto obnoxius sit deducat eũ degraedomceximo nec pro¬
sit docere iustitiam quam minima culpa destruit: beatitudo
quie ꝑfectur sit quie sermone docueris opere complere : Om̃is
s ine causa. ceterum inueris definita sententia est & ire poe¬
nitus tollitur scribtura dicente qui lrascitur sractrisuo.
gienim iubemur uerberati alteram priebere maxilliꝰ
e tinimicos nr̃os amare &orare proꝑsequentibꝰ om̃is
ire occas ictollitur radendum est enĩ sine causa quice
irccuiri iustitiãdĩ non operctur: Quiaũ dixerit fratr
dicitur. ke ñoe. idest inanis aut uaccu usquem nos possi¬

Expanded text:
oc capitulum cum superiori haeret testimonio, in quo dixerat: Iota unum, aut unus apex non praeteribit a Lege, donec omnia fiant. Sugillat ergo Pharisaeos, qui, contemptis mandatis Dei, statuebant proprias traditiones, quod non eis prosit doctrina in populis, si vel parvum, quod in Lege praeceptum est, destruant. Possumus autem et aliter intelligere, quod magistri eruditio, etiamsi parvo peccato obnoxius sit, deducat eum de gradu maximo, nec prosit docere justitiam, quam minima culpa destruit. Et beatitudo perfecta sit, quae sermone docueris, opere complere. Quia omnis sine causa; caeterum in veris definita sententia est, et ira penitus tollitur, dicente Scriptura: Qui irascitur fratri suo. Si enim jubemur verberanti alteram praebere maxillam, et inimicos nostros amare, et orare pro persequentibus , omnis irae occasio tollitur. Radendum est ergo, sine causa, quia ira viri justitiam Dei non operatur . Qui autem dixerit fratri dicitur κήναι, id est, inanis et vacuus quem nos possu
Abbreviated transcription (Latin):
nus. Quodsisidi euanuerit inquo scdietur. sidostor erra¬
uerit quo celio dostore emendabit᷑: Mnihilum uclet
ultre nisi ut mittat᷑ foras & conculcetur ab hominbus:
Exemplũ de agricultura sumptũ est. sal enim ut incibor
condimentũ & ced sic candics carnes necessariũ est Itic alii
usum non hab&. serte legimus inscribturis urb& quas

Expanded text:
enus. 25 Quod si sal evannerit, in quo salietur? Si doctor erraenus. 25 Quod si sal evannerit, in quo salietur? Si doctor erraverit, a quo alio doctore emendabitur? Ad nihilum valet ultra, nisi ut mittatur foras, et conculcetur ab hominibus. Exemplum de agricultura sumptum est. Sal etenim sicut in ciborum condimentum, et ad siccandas carnes necessarium est: ita alium usum non habet. Certe legimus in Scripturis, urbes quas
Abbreviated transcription (Latin):
cũ intuo animo sint bella uitiorũ: Beati quiꝑ secutione patiunt᷑¬
propt̃ iustitiã. simanter addidit propt̃ iustituã. multiem̃ ꝑse¬
cutionẽ propt̃ sua peccata patiunt ur & non sunt iusti. simula
considera quod octicui uere circũ cisione beatitudo marty¬
rio terminatur: Seatiestis cum male dixerint uos a ꝑsecuti
uos fuerint & dixerint omnẽ maclũ aduersũ uos mencien¬
tes: Illud mededistũ comtempnendũ est & beatitu dinem
creat quod fdsã maledicentis ose ꝓfetur ande &specia¬
ter definiuit quiesit beata male dictio omne dicens ma
quis nr̃m possit Implere ut lucretur obprobrus fama nr̃ae &
exultemus indño. hoc qui uecnã sectat gloriã lmplere non poto
Eccudere Igitur & exultare debemus ut merces nob incielestibus p̃pa¬
retur. eligante in quodã uolumine scribtũ legimus nequersa
ccppellant᷑ apostoli. quiaꝑ illos uniuersũ hominũ conditor ꝙ¬

Expanded text:
cum in tuo animo sint bella vitiorum; in pace autcum in tuo animo sint bella vitiorum; in pace autr. Signanter addidit propter justitiam, multi enim persecutionem propter sua peccata patiuntur, et non sunt justi. Simulque considera, quod octava verae circumcisionis beatitudo martyrio terminatur. Beati estis cum maledixerint vobis homis, et dixerint omne malum adversus vos, mentientes. Illud maledictum contemnendum est, et beatitudinem creat, quod falso maledicentis ore profertur. Unde et specialiter definitur quae est beata maledictio, omne dicens malretur opprobriis, fama nostra, et nos exsultemus in Domino, hoc qui vanam sectatur gloriam implere non potest. Gaudere igitur et exsultare debemus ut merces nobis in coelestibus praeparetur. Eleganter in quodam volumine scriptum legimus: Ne quaerersum hominum conditur g
Abbreviated transcription (Latin):
ueruteest & maensuetudinẽ & iustitiã ine moeni
tmia istẽ ꝑ mansuetudinẽ sed ꝑ suꝑbi c̃ possidet: loca
uquilugent qm̃ ipsi consolabuntur. lustus hic non mor¬
tuo ñ ponitur cõmunilege nacture sed peccctis& ui¬
tus mosdnorũo Dic plouit & samuhel saulem quicc peni¬
uorot dm̃ quod uncxis set eũ segẽ suꝑ iił. sic & peculus
uostolus plese aclugere sedicit eos quipost fornicatione
sn ixunditiẽ non egerint poenitentiã : Eeceti quiesuri¬
isi iustitice goitiamur famẽ ut sub hoc exemplo nũquã
os sutis iustos sed semꝑ esurire iustitiae operae intelle¬
emus R eacti misericor des mĩc ñ solũ inelemosinis
intellegitur
sed i nomni pec cato fratris sialter alterius
honera
postemus : Beati mundo corde qm̃ipsidm
uidebun
quos non asguit conscientia ullce pec cati
mundur mundo corde conspicitur templũdi non pot et esse
dissidentes pacẽ faciunt. quid enim prod est alios ꝑtoe pacari

Expanded text:
ustitiam. Nemo enim terram istam per mansuetudinem, sed per superbiam possidet. Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Luctus hic non mortuorum ponitur communi lege naturae, sed peccatis et vitiis mortuorum. Sic flevit et Samuel Saulem, quia poenituerat Deum quod unxisset eum regem super Israel . Sic et Paulus apostolus, flere ac lugere se dicit eos, qui post fornicationem et immunditiam non egerunt poenitentiam . 24 Beati qui esurinisi justitiae patiamur famem, ut sub hoc exemplo nunquam nos satis justos, sed semper sitire justitiae opera intelliequentur. Misericordia non solum in eleemosynis intelligitur; sed in omni peccato fratris, si alter alterius onera portemus . Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Quos non arguit conscientia ulla peccati. Mundus mundo corde conspicitur: templum Dei non potest esse dissidentes pacem faciunt. Quid enim prodest per te alios pacari,
Abbreviated transcription (Latin):
terati mittunt᷑ aedp̃dicandũ nefides credentiũ non
uirtuteduĩ sed eloquentia atq dostpina fieripurtre
lunaticos sed quiputcbant᷑ lunatici obdiemonũ
fcllaciã qui obseruantes lunaria tempora crecet¬
rã infamare cupiebant ut increatore blas phe¬
mict reddundarent: Midens aũ turbas ascendit in mor¬
tem &cũ sediss& ac cesserunt ad eũ discipulieius Dñs
admontaona consfendit ut turbas adol uiora secũ
trechat sed turbae ascendere non uodent & secuntur
loquitur: Non enĩ intellegere poterant Insuoc mocles¬
tate fulgentẽ secundũ litteram non nulli simplicio
frctrũ putanr eũ bectitudines & cetera quie sec unti
Inoliueti monte docuisse quod nequaequã ita est exp̃¬

Expanded text:
terati mittuntur ad praedicandum, ne fides credentium, non virtute Dei, sed eloquentia atque doctrina fieri putarelunaticos, sed qui putabantur lunatici, ob daemonum fallaciam, qui observantes lunaria tempora, creaturam infamare cupiebant, ut in Creatorem blasphemiae redundarent. Videns autem Jesus turbas, ascendit in montem, et cum sedisset, accesserunt adad montana conscendit, ut turbas ad altiora secum trahat. Sed turbae ascendere non valent. Et sequuntloquitur. Non enim intelligere poterant in sua majestate fulgentem. Secundum litteram, nonnulli simpliciorum fratrum putant eum beatitudines, et caetera quae sequuntur, in Oliveti monte docuisse, quod nequaquam ita est: ex pr
Abbreviated transcription (Latin):
rig& nbmquat̃ fontis unda siccat᷑ Ego aũ dico uob diligite ini¬
micos ur̃os benefacite his qui oder uos multi praecepta dĩ in¬
becillita te succ non scoꝵ uiribur aestimante puttenger se in pos¬
sibili cquae praeceptec sunt &dicunt sufficore uistutib: ñ odisse
inimicos ceterũ diligere plus praecipi quã humana natura paciat᷑¬
suendũ est ergo xp̃m non in possibilic priecipere. sed ꝑfecta quie
cecitđđ insccul & abescclon stephanur quoq maertyr ꝓinimi¬
cis lacpidantib depnecatus est. & paulus anathemae cupit
paterignos ee eis quod eñ fecciunt nesciunt: ettsitis filii pe¬
tris ur̃ qui incaelis est. si di praecepta custodiens filius quis

Expanded text:
riget, numquam fontis unda siccatur. Ego autem dico vobis, diligite iniriget, numquam fontis unda siccatur. Ego autem dico vobis, diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, et orate pro becillitate, non sanctorum viribus, aestimantes, putant esse impossibilia quae praecepta sunt; et dicunt sufficere virtutibus non odisse inimicos, caeterum diligere plus praecipi quam humana natura patiatciendum est ergo Christum non impossibilia praecipere, sed perfecta; quet in Absalon . Stephanus quoque martyr pro inimicis lapidantibus deprecatus est . Et Paulus anathema cupit ePater, ignosce illis: quod enim faciunt, nesciunt . Ut sitis filii Patris vestri qui in coelis est; qui
Abbreviated transcription (Latin):
& hieremias inla mentationib bonũ est homini cũ sederit ed adis¬
liscentiae suae dabit ꝑcutientise maxillã saturabit᷑ ob ꝓbriis hoc
aduersũ eor quiputant alterũ dm̃. legis alterũ euangelii quod&
ibi & hic mansuetudo docectur secundum misticos intellet osꝑ¬
cus sadextera nr̃a non lubemur sinistrã praebere sed alterã dex¬
trã iustusdũ sinistrã non hab& sinos hereticos indis putitio¬
ne ꝑcusserit & dextrũ dogina uoluerit uulnerare obpona¬
tur ei celiud de scribturis testimoniũ & taidiu uerberanti suc¬
cedentes sibi dextras praebeamus donec in imici ira lascescat
elemos ina tantũ dictũ intellegimus inplerisq pccuperibs
hoc stare non pot est. sed & diuites sisemꝑ dederin sẽꝑdare
non poter post bonum ergo elemosinae a postolis id est doctor
praecepta tribuuntur ut qui gratis acceper gractis tribu ant
istius modi pecunia num quac defecit. sed quaento plurdocto
Euerit tanto amplius dupplicatur & cũ sub ieto sibi crba

Expanded text:
Et Jeremias in Lamentationibus: Bonum est homini cum portalescentia sua, dabit percutienti se maxiltam, saturabitur opprobriis . Hoc adversum eos qui putant alterum Domini legis, alterum Evangelii, quod et ibi et hic mansuetudo doceatur. Secundum mysticos intellectus percussa dextera nostra, non jubemur sinistram praebere, sed alterahabet. Si nos haereticus in disputatione percusserit, et dexterum dogma voluerit vulnerare, opponatur ei aliud de Scripturis testimonium, et tam diu verberanti succedentes sibi dexteras praebeamus, donec inimici ira lassescateleemosyna tantum dictum intelligimus, in plerisque pauperibus hoc stare non potest. Sed et divites si semper dederint, semper dare non poterunt. Post bonum ergo eleemosynae apostolis, id est, doctoribus praecepta tribuuntur, ut qui gratis acceperunt, gratis tribuant . Istius modi pecunia numquam deficit; sed quanto plus data fuerit, tanto amplius duplicatur. Et cum subjecta sibi arva
Abbreviated transcription (Latin):
Ron ut pleriq putant. eadẽ sathanas & cpostolus petrus
sententice condempnatur. Petro enimdicit uacde setro
me sadianee. Id est sequere qui contrafius es uolunte q
mee Hic uero audit uade sacthana & non q̃ dicit᷑ setro
olus scd uactori sicadens aedor ccberis me econtrario
audit quod ipse magis cedorare eũ debeat dñm & dm̃ sium
traent ut uistoris dignitaer comꝑbetur Tart zabulon
dicantem ubi iħłis fuerct prima captiuitas ibi redemp¬
toris praeconiũ nasceretur: Ex inde ihs priediccse &
dicere poenitentia agite ad ꝓpinquauit em̃ regnũ
re desinente lege consequenter oritur eutengeliũ. siaũ

Expanded text:
on ut plerique putant, eadem satanas et apostolus Petrus sententia condemnantur. Petro enim dicitur: Vade retro me, Satana , id est, sequere me, qui contrarius es voluntati meae: hic vero audit, vade, Satana: et non ei dicitur, retro olus Salvatori: si cadens adoraveris me: econtrario audit, quod ipse magis adorare eum debeat Dominum et Deum suum.trant, ut victoris dignitas comprobetur. Terra Zabulon, at ab Assyriis prima captivitas, ibi redemptoris praeconium nasceretur. Exinde coepit Jesus praedicare et dicere: Poenitentiam agite, appropinquabit enim regnum re: desinente Lege, consequenter oritur Evangelium. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
est quile lunans de molitur faciem succ̃ ut uentris in anitic¬
colligitur hypocritas esse qui quod libet facciunt ut abhominib
ur tollã festuca deoculo tuo propt̃ głam hoc facere ut ipse
iustus esse uidect᷑ undedicit᷑ s a dño hypocrita eiceprimũ
raberi deoculo tuo non itaq uirtus sed cccusa uirtutis apud

Expanded text:
 jejunans demolitur faciem suam, ut ventris inanitacolligitur hypocritas esse, qui quodlibet faciunt, ut ab hominibut tollam festucam de oculo tuo , propter gloriam hoc facere, ut ipse justus esse videatur. Unde dicitur ei a Domino: Hypocrita, ejice primum trabem de oculo tuo. Non itaque virtus, sed causa virtutis apud
Abbreviated transcription (Latin):
s ingerore quẽ trocdebact: tamen adhuo aliquid hecb& de
uerecundiam discipuli cumnon eum palcm tradit ꝑcus¬
soribus sed ꝑ signum osculi hoc est signũ quod posuit dr̃ in
aiꝰ ne quicumq inuenisset intersicer& eũ : Dixq illuhs

Expanded text:
ei ingerere, quem tradebat. Tamen adhuc aliquid habet de ei ingerere, quem tradebat. Tamen adhuc aliquid habet de verecundia discipuli, cum non eum palam tradit persecutoribus, sed per signum osculi. Hoc est signum, quod posuit Deus in Cain, ne quicumque invenisset, interficeret eum . Dixitque illi Jesus:
Abbreviated transcription (Latin):
ut in ore duorum & triũ testium star& omne uerbũ & apostolũ
timorẽ sequenti paenitenti poenitentia impetracuerat con¬
rigendũ securus de paessione suoc ꝑgit coꝑsecutores & ultro se
interficiendũ praebet : Dicitq discipulus surgite eccmus
ueniat quasitimentes & retractantes ultro ꝑgamus
admortem ut considenti aẽ & gacudiũ passuri uidecent.
Quiccũ tradidit eum dedit illis signum dicens quẽ cumq
os culcctus fuero ipse est tenete eum. miseriudcs & tam̃
non mis erabis eadem infidelitate qua magistrum &
dñmtradidit putabat signa quie sal ucctosẽ uiderat
facciente non malestate diuina sed maicis artibur
scosta & quicc eum forte audieret in monte trans figu¬
ratum time bat nesimili trans formactione elabe¬
retur emanibus ministroꝵ. datergo signum ut sciani
ipsũ esse quemosculo demoniecret: & confestim accedens
adiħm dixit hccue rebbi & osculcctus est eũ. Inpudensqui¬
oem a scelerata confidentia magristrũ eũ uocare & osculũ

Expanded text:
ut in ore duorum vel trium testium staret omne verbum, et apostolorum timorem sequenti poenitentia impetraverat corrigendum, securus de passione sua pergit ad persecutores, et ultro se interficiendum veniant quasi timentes et retractantes; ultro pergamus ad mortem, ut confidentiam et gaudium passuri videant.Qui autem tradidit eum, dedit illis signum, dicens: Quemcumque osculatus fuero, ipse est, tenete eum. Miser Judas, et tamen non miserabilis, eadem infidelitate, qua magistrum et Dominum tradidit, putabat signa, quae Salvatorem viderat facientem, non majestate divina, sed magicis artibus facta. Et quia eum forte audierat in monte transfiguratum, timebat ne simili transformatione elaberetur e manibus ministrorum. Dat ergo signum, ut sciant ipsum esse, quem osculo demonstraret. Et confestim accedens ad Jesum, dixit: Ave, Rabbi. Et osculatus est eum. Impudens quidem et sceler
Abbreviated transcription (Latin):
& seniores conuenerant : Moyser dõ iubente prieceperat ut pontip¬
cespatribur succederent & generationer insaccerdotibur series
texeretur. sefot iosophur istũ cacpham unius tentũ anni pontisi¬
catum ced herode priecio redimisse: on ergo mirũat silniquir
pontifex in quie iudic&: petrur aũ sequebatur cum cclonge: longe

Expanded text:
et seniores convenerant. Moyses, Deo jubente, praeceperat, ut pontifiet seniores convenerant. Moyses, Deo jubente, praeceperat, ut pontifices patribus succederent, et generationis in sacerdotibus series texeretur . Refert Josephus istum Caipham unius tantum anni Pontificatum ab Herode pretio redemisse. Non ergo mirum est, si nequam pontifex inique
Abbreviated transcription (Latin):
non indigeo duo decim apostolorum ccuxilio &iec si om̃s
medefenderent qui possum habere duo decim legiones
angelici exercitur: & nac legio cepud ueteres sex milibs
mus explicare tantũ dixisse feci cods̃ eptuae gin tec ducc
milia aengeloꝵ in quogentes hominum linguac diuiroc
est. Sed uodecim milia legionibur fieri sequens sententico
promptũ adpetiendũ demons tret animũ quod frus¬
troc ꝓphetȩ ciecinerint. nisi d̃s eos uera dixisse pcessio¬
ne suac ad seruerit : In illa ora dixit. tam quã ad latronẽ¬
existis cumgladiis & fustibus conpriehendere me cotidie
Stultum est inquit cumcum gladis & sustibus quierere qui ultro se urir tradat manibu
&in nocte quasi latitantẽ & urõ soculos declincentẽ ꝑ proditore inuestigecrt
qui cotidie intemplo doceat sedideo ciuersummne in tenebris congregeo¬
tenentes ihm̃ duxerunt cedeipham principem sa cerdotũ ubiscribe

Expanded text:
Non indigeo duodecim apostolorum auxilio, etiamsi omnes Non indigeo duodecim apostolorum auxilio, etiamsi omnes me defenderent, qui possum habere duodecim legiones angelici exercitus. Una legio apud veteres sex millibumus explicare, typos tantum dixisse sufficiat: septuaginta duo millia angelorum, in quot gentes hominum lingua divisa est, duodecim legionibus fieri. Sequens sententia promptum ad patiendum demonstrat animum, quod frustra prophetae cecinerint, nisi Dominus eos vere dixisse, passione sua asseruerit. In illa hora dixit Jesus turistis cum gladiis et lignis comprehendere me; quotidie Stultum est, inquit, eum cum gladiis et fustibus quaerere, qui ultro se vestris tradat manibus, et in nocte quasi latitantem et vestros oculos declinantem per proditorem investigare, qui quotidie in templo doceat. Sed ideo adversum me in tenebris congregatenentes Jesum, duxerunt ad Caipham principem sacerdotum, ubi Scribae
Abbreviated transcription (Latin):
scribtũ est quod petrus hoc fecerit eodemmentis aerdore
quocetera seruus quoq: principis saccerdotum molchus
transitoriadicendũ: quod malchus id est rex gondac̃ po¬
pulus iudieorũ seruus facctus sit inpietatis & deuoratio¬
nis soccerdotum dextramq ꝑdidit auriculcem ut totoem
littere uiliatem acudiat insinistroo. sed dñs in hisquie ex
iudeir credere uoluerant seddidit ausem dexiram &
fecit seruum genus regocle & sacerdo tecle: Tunc ccit illi
iħs conuerte gladiũ tuũ in locũ suum om̃s enim qui cocespe¬
rint gladiũ gladio peribunt: & sinon frustra postgladiũ
qui uictor dominice ire positus est in eum qui male opera¬
tur: at tamen quicumq gladium sumpserit gladio
peribit. quogladio illo nempe quiigneus uertitur ante
pcra dysum & gladio spr̃ qui indĩ describitur armatura.
Anputcos qui non possum rogare patrem meum ut exhibeat
mihi modo plus quam duo decimlegiones cengelorũ quo¬
modo in plebuntur scribture quico sic o post& fieri

Expanded text:
scriptum est, quod Petrus hoc fecerit, eodem mentis ardore quo caetera. Servus quoque principis sacerdotum Malchus Transitorie dicendum, quod Malchus, id est, rex quondam populus Judaeorum, servus factus sit impietatis et devorationis sacerdotum. Dexteramque perdiderit auriculam, ut totam litterae vilitatem audiat in sinistra: sed Dominus in his, qui ex Judaeis credere voluerunt, reddidit aurem dextram, et fecit servum genus regale et sacerdotale. Tunc ait illi Jesus: Converte gladium tuum in locum suum. Omnes enim qui acceperint gladium, gladio peribunt. Et si non frustra portat gladium, qui ultor Dominicae irae positus est in eum, qui malum operatur: attamen quicumque gladium sumpserit, gladio peribit. Quo gladio? illo nempe qui igneus vertitur ante paradisum : et gladio spiritus, qui in Dei describitur armatura . An putas quia non possum rogare Patrem meum, et exhibebit mihi modo plus quam duodecim legiones angelorum? Quomodo ergo implebuntur Scripturae: quia sic oportet fieri?
Abbreviated transcription (Latin):
minis uere quidem contristectus sit sed nepaessio ln ani¬
mo illius dominaret᷑ ꝑ propcessionẽ coeperit contris¬
tari aliud estenĩ contristari & aliud incipee contristec
tactis crguerat sed ꝓpt̃ insi delissimũ iudoẽ & scaendalũ
omnsũ eepostoloꝵ & re iestionẽ populi iudieorũ & eusio¬

Expanded text:
minis, vere quidem contristatus, sit, sed ne passio in animo illius dominaretur, per propassionem coeperit contristari. Aliud est enim contristari, et aliud incipere contristartatis arguerat; sed propter infelicissimum Judam, et scandalum omnium apostolorum, et rejectionem populi Judaeorum, e
Abbreviated transcription (Latin):
sedete hio done ucdã illuc & orem gesemani in terp̃tatur
ucllis pingnissima inquai ussit discipulor sedere piculisꝑ
& expectare redeuntem donec procunctis dñs solus ora¬
r& : & cedsumpto petro & duobus silus Tebedie coepit
contristari & mestus esse. qllud quod suprec diximꝰ

Expanded text:
Sedete hic, donec vadam illuc et orem. Gethsemani interpretatur, vallis pinguissima, in qua jussit discipulos sedere paulisper et exspectare redeuntem, donec pro cunctis solus Dominus oraret. Et assumpto Petro et duobus filiis Zebedaei, coepit contristari et moestus e
Abbreviated transcription (Latin):
cafuisti fidelis siꝑ multec teconstitũcem intretigicudium dñ
tri uniq seruo utcente latm dixit & qui dequinq teclentis de¬
cem fecerat & quide duobus quat tuor idem pat risfamili&
sormoblanditur & noteendum quod om̃ia quie in priesenti ha¬
bemur lic& magna uideantur & plurima tocmen comparit¬
tione futurorum parua & pecucec runt Intrec inquit ingecudiũ

Expanded text:
ca fuisti fidelis, super multa te constituam: intra in gaudium domini tui. Utrique servo, ut ante jam dixi, et qui de quinque talentis, decem fecerat, et qui de duobus, quatuor, idem patrisfamilias sermo blanditur. Et notandum quod omnia quae in praesenti habemus. 207 licet magna videantur et plurima: tamen comparatione futurorum, parva et pauca sunt. Intra, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
uo contigr need prgriciem & neglegentiãc suꝑ bice uoq
crimen cccederet: Quienim debuit rimpliciter
inercitem consiteri & orcre patrem fecmilicr econtrco¬
rio ecelum niatur & dicit seprudenti fecisse consilo nedũ
iuerco pecunie quiereet & iaem derorte periclita ner
Rerpondens ccũ dñseiur dixitei serue maleapigo sciebcrquia
meto ubi non semino & congrego ubi non sparsi opostuitego te
mittere pecuniam mec̃ nummulariir &ueniois ego recepissi
utque quod meum et cum usuris tollite ltaque ab eotalen¬
tum & dcteq qui hab& decem teclentt quod putauerat se
pro excusatione dixisse inculpam propricm uetitur seuur
ccũ malus ceppellatur quicalum incm dño faccit pige quia
noluit talentum duplicari. ut inceltero suꝑbiȩ inaltero
neglegentiae condemnetur si inquid durum &cru delgra sse

Expanded text:
ervo contigit, ut ad pigritiam et negligentiam superbiae quoque crimen accederet. Qui enim debuit simpliciter inertiam confiteri, et orare patremfamilias, e contrario calumniatur, et dicit se prudenti fecisse consilio, ne dum lucra pecuniae quaereret, etiam de sorte periclitarnus eius dixit ei serve male et piger sciebas quia meto ubi non semino et congrego ubi non sparsi oportuit ergo te mittere pecuniam meam nummulariis et veniens ego recepissem utique quod meum est cum usura tollite tum, et date ei qui habet decem talenta. Quod putaverat se pro excusatione dixisse, in culpam propriam vertitur. Servus autem malus appellatur: quia calumniam domino facit. Piger, quia noluit talentum duplicare, ut in altero superbiae, in altero negligentiae condemnetur. Si, inquit, durum et crudelem esse
Abbreviated transcription (Latin):
cunstisq uirtutibus & consilur intellegimus magistrorum
Dum ccũ irent emero uenit sponsus : Dant quidem quasi
prudentes consilium. quod non debecent sineoleo lampec dec¬
rum sponso ae currere: uerum quia lecm emendi tempus ex¬
cessercet. adueniente iudicii diem locus non eraet pieni¬
tentiae : pscolmiste dicente. in infenoccũ quis consitebitur
tibi : Non noua opera patrare sed preteritorum rectio
arcent intratuerunt cum eo adnuptices & docura et i cenua
&ouissime ueniunt & reliquȩ urrgines dicentes dñẽ dñe aperi
nobis: E gregico quidem indñi epellactione confessio idque
repetitum indiciũ sidei et sed quid prod at uoce inuocare
quemoperibus neges. At illerespondensccit amendico uob
nescio uos nouii h̃s eos quiqus sunt & que ignorat igno¬
rabit̃ nescit dñr opererios iniquitatis. &lic& uirgine

Expanded text:
cunctisque virtutibus et consiliis intelligimus magistrorum. cunctisque virtutibus et consiliis intelligimus magistrorum. Dum autem irent emere, venit sponsus. Dant quidem quasi prudentes consilium, quod non debeant sine oleo lampadarum sponso occurrere: verum quia jam emendi tempus excesserat, et adveniente judicii die, locus non erat poenitentiae, Psalmista dicente: In inferno autem quis confitebitur tibi ? non nova opera patrare, sed praeteritorum coguntur erant, intraverunt cuNovissime vero veniunt et reliquae virgines, dicentes: Domine, domine, aperi nobis. Egregia quidem in Domini appellatione confessio, idemque repetitum, indicium fidei est. Sed quid prodest voce invocare, quem operibus neges? At ille respondens, ait: Amen dico vobis, nescio vos. Novit Dominus eos qui ejus sunt, et qui ignorat, ignorabitur . Nescit
Abbreviated transcription (Latin):
ut haeberent operco uirtutũ quie ante uerum iudicẽ sesulgerdu
Fatuie ccũ sccpientibus dixerunt datenobir deoleo ur̃o qui ce¬
ꝯxtngui ostendunt eccs exparte lucee &ttemen non haebas
lumen indeficiens nec operc ꝑpetuc: siquis igitur heb& am¬
mam uirginaelem & amactor est pudititie. non hecbet
mediocribus esse contentus que cito exolescunt. & osto cau¬
matie arefiunt: sed ꝑfestas uirtutes sequatur ut lumen
hacbecet sempiternum: sserponderunt prudentes atq: dixe¬
runt. nefoste non sufficiant nobis & uobis : Iooc non deccueo¬
ricia sed detimore responderunt : unusquisq: ienĩ deoperib:
suis mercedem recipi& : Meq possunt in die iudicii aliorã uir¬
tutes aliorum uitia subleucre : & quo modo tempore babylo
cumunur quisq: ꝓsemet ipso sollicitus erit : Ite potiuscduon¬
dentes & emitte uolus : Uenditur hoc oleum & multo emitur
srecio. ae dificililcobore conquiritur . quod in ela mos ynis

Expanded text:
ut haberent opera virtutum, quae ante verum judicem refulgerent. ut haberent opera virtutum, quae ante verum judicem refulgerent. Fatuae autem sapientibus dixerunt: Date nobis de oleo extingui, ostenderunt eas ex parte lucere, et tamen non habere lumen indeficiens, nec opera perpetua. Si quis igitur habet animam virginalem et amatorem pudicitiae, non debet mediocribus esse contentus, quae cito exolescunt, et exorto caumate arefiunt, sed perjectas virtutes sequatur, ut lumen habeat sempiternum. Responderunt prudentes, dicentes: Ne forte non sufficiat nobis et vobisritia, sed de timore respondent: unusquisque enim pro operibus suis mercedem recipiet, neque possunt in die judicii aliorum virtutes aliorum vitia sublevare. Et quomodo tempore Babyloncum unusquisque pro semetipso sollicitus erit. Ite potius ad vendentes, et emite vobis. Venditur hoc oleum, et multo emitur pretio, ac difficili labore conquiritur, quod in eleemosynis
Abbreviated transcription (Latin):
suscittendae sunt: media au noctie lamor facctur at eccespon¬
sus uenit exite obuiec̃s subito enĩ quac si ln tempestec noste &
securis omnibus quando gracuissimus soporest̃ ꝑ angelorũ
clamorem & tubcos priecedentiũ fortitudin exp̃i sesonceuit cdo¬
uentus diccemus coliquid quod forsam lestori uti lesit tradi¬
tio iudieorũ etxp̃m medie nocte uenturum insimilitudinẽ
egyptii temporis quando paschac sȩlebreo tũ est & exterminettor
uenit & dñs suꝑtiebanaccula traensut & sanguinẽ cogni pos¬
tes nr̃crum frontiũ consecrati sunt undereor & traditione
xp̃i & post quam illud temp toecensierit securitate prae sũp¬
tec fꝗtum cunctis a gentibus diem unde& ssed mis todice¬
bat media noste surgebam ad confitendum tibi suꝑ iudic ie
iustitiae tuae : tunc surrexerunt om̃s urgines ille & ornar uat
la pecdes suces id est sensus inquibus oleum scientie rocipie ban

Expanded text:
 postea suscitandae sunt. Media autem nocte clamor factus est, ecce spon postea suscitandae sunt. Media autem nocte clamor factus est, ecce sponsus venit, exite obviam ei. Subito enim quasi intempesta nsecuris omnibus quando gravissimus sopor est, angelorum clamor et tuba praecedentium fortitudinum Christi resonabit adventum. Dicamus aliquid quod forsitan lectori utile sit. Traditio Judaeorum est Christum media nocte venturum, in similitudinem Aegypti temporis quando Pascha celebratum est, et exterminator venit et Dominus super tabernacula transiit, et sanguine agni postes nostrarum frontium consecrati sunt . Unde reor et traditionem Christi. Et postquam illud tempus transierit, securitate praesumpta festum cunctis agentibus diem. Unde et psalmista dicebat: Media nocte surgebam ad confitendum tibi super judicia justitiae tuae. Tunc surrexerunt omnes illae virgines etlampades suas, id est, sensus, in quibus oleum scientiae recipiebant,
Abbreviated transcription (Latin):
co om̃r uirginer ceppellant᷑ quic gloricent̃ in uniur dĩ notitia
amens eoꝵ idolctriae turba non const upratur oleum hoc¬
bent uirgines quie iuxta fidẽ &operibur adornant᷑ non habex
oleum quae uident᷑ simili quidem sidedõr consiteri sed uirtutum
opera neglegunt: possum arquinq: uirgines sapientor & stultas:
quinq sensus interp̃tari quoꝵ alii fostinan adcelestia & suꝑnco
desiderant a lii terrenir focibur in hicenter fomenta ñ haebent
uerictis quibus succ corda in luminent diuisu & de ccuditu &
tecctu sp̃i taliter tistum et. quod indimus quod coudiuimus
quod oculis nr̃is perspeximus &maonus nr̃ie treostocueunt
Mora aũ sponso facciente dormita uerunt om̃s &dormier nonem
porum temporis interpriorẽ & secundum aduentum dñi praeter¬
greditur : Om̃r dor mitecuer idest mostuae sunt quioe mors scoꝵ

Expanded text:
co omnes virgines appellantur, quia gloriantur in unius Dei notitia, co omnes virgines appellantur, quia gloriantur in unius Dei notitia, et mens eorum idololatriae turba  Al. turbine non constupratur. Oleum habent virgines, quae juxta fidem et operibus adornantur. Non habent oleum, quae videntur simili quidem fide Dominum confiteri; sed virtutum opera negligunt. Possumus quinque virgines, sapientes et stultas, quinque sensus 203 interpretari: quorum alii festinant ad coelestia, et superna desiderant: alii terrenis faecibus inhiantes, fomenta non habent veritatis, quibus sua corda illuminent. De visu, et auditu, et tactu spiritualiter dictum est: Quod vidimus, quod audivimus, quod oculis nostris perspeximus, et manus nostrae palpavere . Moram autem faciente sponso, dormitaverunt omnes et dormierunt. Non enim parum temporis inter priorem et secundum adventum Domini praetergreditur. Omnes dormitaverunt, id est, mortuae sunt: quia sanctorum mors
Abbreviated transcription (Latin):
tue aquinq prudentes & reliqua : Hanc parabolaẽ id et simili¬
tudmẽ decem uirginũ fatuarũ atq prudentiũ quidec̃ simplici¬
ter inuirginibus inter prietant᷑ quarũ alie iurta apostolum
& corpore &mente sunt iurgines aliaȩ uirginitatẽ tantũ corporũ
ses eruantes uel cetera oper non habeit ꝓposito suo similico uł
parentum custadia reseructe nihil ominus mente nupser unr
Sedmł uidetur ex superioribus alius sensur esse quidr̃ & non ced
uirgimedia corpora sed adomne hominũ genus comparatio ꝑti¬
nere sic̃ enĩ duo inagro & diue molentes duor populor signisicat¬
xp̃i anorũ &iudaeorũ siue sc̃oꝵ & pec catoꝵ qui in ecclenia constituti
uidentur quidem & ipsi arcore & molare sed cuncta in hypocrisi
facciunt sic anunc decem uirgines om̃s homines conplestuntur
gui uidentur dõ credere & edplitudunt sibi in scribturis scĩs
tamen ecdesiasticor quam iudieos adque hereticor qui id cir¬

Expanded text:
nc parabolam, id est, similitudinem decem virginum, fatuarum atque prudentium, quidam simpliciter in virginibus interpretantur: quarum aliae, juxta Apostolum, et corpore et mente sunt virgines: aliae virginitatem tantum corporum reservantes, vel caetera opera non habent proposito suo similia, vel parentum custodia reservatae, nihilominus mente nupserunt . Sed mihi videtur ex superioribus alius sensus esse qui dicitur, et non ad virginalia corpora, sed ad omne hominum genus comparatio pertinere. Sicut enim duo in agro, et duae molentes, duos significaudaeorum, sive sanctorum et peccatorum, qui in Ecclesia constituti, videntur quidem et ipsi arare et molere; sed cuncta in hypocrisi faciunt: sic et nunc decem virgines omnes homines complectuntur, qui videntur Deo credere, et applaudunt sibi in Scripturis sanctis, tam ecclesiasticos, quam Judaeos, atque haereticos. Qui idcir
Abbreviated transcription (Latin):
dehereticoꝵ contra eccłam pugnã & deistius modi anti¬
xp̃is qui sub opinione fodsie scientiae contrac xp̃m dimi¬
geent: Siergo dixerint uobis ecce indeserto at nolite ex ire
ecce inpenetraebibus nolite credere : Si quis ꝓmiserit
uobis quod indeserto gentiliũ & philosoporũ doginate xp̃s morit᷑.
aut inhereticoꝵ ponetrabilib qui dĩ pollicent᷑ archeenae nolite

Expanded text:
de haereticorum contra Ecclesiam pugna, et istiusmodi antide haereticorum contra Ecclesiam pugna, et istiusmodi antichristis, qui sub opinione falsae scientiae contra Christum dimicant. Si ergo dixerint vobis, ecce in deserto est, nolite exire; ecce in penetralibus, nolite credere. Si quis promiserit vobis quod in deserto gentilium et philosophorum dogmate Christus moretur; aut in haereticorum penetralibus, qui Dei pollicentur arcana,
Abbreviated transcription (Latin):
dies illi: ced breuiatos dies non secundum ddi ramentoe corun¬
dã qui putaent temporum momento muttpi nec recordant᷑
rũ quaclitactẽ sentise debemus id est codbreuiatos non men¬
suram sed numero quomodo in benedictione dr̃ longi¬
tudinẽ dierũ replebo eũ: sic & nunc adbreuiatidies intel¬
legunt nec temporũ mora fides concutit᷑ credentiũ: Nimo
siquis uob dixerit ec ce hic xp̃r aut illic nolite credese mul¬
ticaptiuitatis iudaice tempose principes exstitere qui
xpor esse se dicerent Intaentũ ut obsidentibus romonis.
tres intus fuer int facctiones sed melius de consummatio¬
ne mundi intellegit᷑: Surgent enĩ pseodo xp̃i & pseodo ꝑ¬
phetȩ & deebunt signoc multoc & ꝓdigia ltecut inerrore indu¬
caent᷑ si fieri potest aicõ elesti ecce praedixi uobis tripliciter
utaente lamdixi locus hic disserendur est aut detẽpore
obsidionis romanȩ aut de consum mactionẽ mundi aut

Expanded text:
dies illi. Abbreviatos dies, non secundum deliramenta quorumdies illi. Abbreviatos dies, non secundum deliramenta quorumdam qui putant temporum momenta mutari; nec recordanturum qualitatem sentire debemus, id est, abbreviatos non mensura, sed numero; ut quomodo in benedictione dicitur; Longitudine dierum replebo eum ; sic et nunc abbreviati dies intelligantur: ne temporum mora, fides concutiatur credentium. Tunc si quis vobis dixerit: ecce hic Christus, aut illic; nolite credere. Multi captivitatis Judaicae tempore principes exstitere, qui Christos esse se dicerent: intantum ut obsidentibus Romanis, tres intus fuerint factiones. Sed melius de consummatione mundi intelligitur. Surgent enim pseudochristi, et pseudoprophetae, et dabunt signa magna et prodigia; ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi. Ecce praedixi vobis. Tripliciter, ut ante jam dixi, locus hic disserendus est; aut de tempore obsidionis Romanae; aut de consummatione mundi; aut
Abbreviated transcription (Latin):
plenissime suꝑ flue que conatur est uno copitulo uella
disserere dequotaentir uesuũ milibus dis putetum se:
N acccũ pregnantibur & nutrientibur in illis diebus: ue
illis animabur quae non in praefectũ uirũ sua genimina
ꝑduxerunt. sed initichaebent fidei ut cenutrationedn¬
Sigecent magistrorũ hoc quoq diupotest quod in ꝑ se¬
cutione anti xp̃. seuromanie ccepti uitttis pre gre
nantes & nutrienter uteri & siliorum scrcineo pre¬
qͥrecuati expeditec̃ fugam haba e non quie uerin
Oeate ccutem ut non fiat fugec ur̃a hiemȩ uel saebbato. sidecaptii¬
tatẽ hierlm uoluerimus accipere quando atyto & ues pccsiano
cptec est oraredebent nesuga eorum hie mȩ uelsabbato
siet quia inceltero duricia frigoris ꝓhibet adsolitudines ꝑ¬
gere & in montibdesertirq: latitare in altero aut trans¬
gressio legis est fugerare uoluerint aut mors imminens.
pecomus uirtutũ scobbato: Et nisi be uiati fuissent dies
illi nonfier& sccluct om̃is cecro sed ꝓpt̃ elestos bseuicobuntur

Expanded text:
plenissime: superflueque conatus est uno capitulo velle disserere, de quo tantis versuum millibus disputatum est. Vae autem praegnantibus et nutrientibus in illis diebus. Vae illis animabus, quae non in perfectum virum sua genimina perduxerunt, sed initia habent fidei, ut enutritione indigeant magistrorum. Hoc quoque dici potest, quod in persecutione An nutrientes, uteri et filiorum sarcina praegravati, expeditam fugam habere non quiverint. Orate autem, ut non fiat fuga vestra hieme, vel sabbato. Si de captivitate Jerusalem voluerimus accipere, quando a Tito et Vespasiano capta est, orare debent, ne fuga eorum hieme, vel sabbato fiat; quia in altero duritia frigoris ergere, et in montibus desertisque latitare: in altero autem transgressio legis est, si fugere voluerint, aut mors imminens, peamus virtutum sabbato. Et nisi breviati fuissent dies illi, non fieret salva omnis caro; sed propter electos breviabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
& secundum duplicem intelle gencicom decorporis puritate & de
confessione uere glorientur sidei tecmen qui c oleum non hebent sci¬
encie sufficit eis propena qđ ignorcentur cebsponso: Migilectetaq
quicenescitis diem neque horcem prudentem semper cedmoneo lec¬
torem ut non suꝑ sticiosis ad qui escat inter pretacionibus & que cõ¬
maticepro sigencium eccdicuntur arbitrio sed consider& priora
medicc sequentia & neltat sibi uni uersa quaes cribta sunt & ex hoc
ergo quod infert uigilate quianescitis diem neq hora intelle¬
guntur uniuers a quaed ixi id est deduobus qui lnagro sunt & dua¬
bus molentibus & depatre familicr qui seruo suo credidit sub¬
staentiac̃ & decem uir ginibus ideo pcrobolas esse praemisscs
ut quic ignora mus homines iudicii diem sollicite nob̵ lumen
bonorũ operum praep cremus nedum ignoramus iudex ueni&

Expanded text:
corporis puritate, et de confessione verae gloriantur fidei ; tamen quia oleum non habent scientiae, sufficit eis pro poena quod ignorantur a sponso. Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam. Prudentem semper admoneo lectorem, ut non superstitiosis acquiescat interpretationibus, et quae commatice pro fingentium dicuntur arbitrio, sed consideret priora, media, et sequentia, et nectat sibi universa quae scripta sunt. Ex hoc ergo quod infert: Vigilate, quia nescitis diem neque horam, intelliguntur universa quae dixit, id est, de duobus qui in agro sunt, et de duabus molentibus, et de patrefamilias, qui servo suo credit substantiam, et de decem virginibus, ideo parabolas esse praemissas, ut quia ignoramus omnes judicii diem, sollicite nobis lumen bonorum operum praeparemus, ne, dum ignoramus, judex veniat.