comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia uenit inuitatus ad nuptias cursit bonum merito quaeritur quod mihi Nonuid &ur
pp̃t solam filiorum procreationem sed ppt ipsam &iam Naturalem indiuerso sexusoci& a¬
tem: aliquin Noniam dicer&ur coniugium insenib: p̃sertim siuel amississent filios uel
minime genuissent : puncuero in bono lic& annoso coniugio & sie mercuit ardor&atis
intermasculum & feminã uig& tamen ordo caritatis inter maritum & uxorem quia quant¬
to mel iores sunt tanto maturius a commixitione carnissuae paricon sensu secontinere
coeperunt : Non ut Necessitatis ess& postea Non possequoduellent. sed ut laudis e& pri¬
mum noluisse quod possent : siergo seruatur fides honoris & obsequiorum inuicem debitoꝵ
ab alter utro sexu &iam si lan guescentib: & propecada uerinis utris que menbris anim&ꝵ
tam merite coniugatorum tunto sincerior quanto probatior & tanto securior quanto

Expanded text:
quia uenit inuitatus ad nuptias, cur sit bonum, merito quaeritur. quod mihi non uidetur quia uenit inuitatus ad nuptias, cur sit bonum, merito quaeritur. quod mihi non uidetur propter solam filiorum procreationem, sed propter ipsam etiam naturalem in diuerso sexu societatem; alioquin non iam diceretur coniugium in senibus, praesertim si uel amisissent filios uel minime genuissent. nunc uero in bono licet annoso coniugio, etsi emarcuit ardor aetatis inter masculum et feminam, uiget tamen ordo caritatis inter maritum et uxorem, qui quanto meliores sunt, tanto maturius a conmixtione carnis. suae pari consensu se continere coeperunt, non ut necessitatis esset postea non posse quod uellent, sed ut laudis esset primum noluisse quod possent. si ergo seruatur fides honoris et obsequiorum inuicem debitorum ab alterutro sexu, etiamsi languescentibus et prope cadauerinis utrisque membris, animorum tamen rite coniugatorum tanto sincerior, quanto probatior, et tanto securior, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
peramentum certistatus Nonec in melius conu&erent᷑ : Non mortehominis quacorpus
ab anima deseritur sedbeata commutatione amorta litate ad in mortalitatem ab animali
ad spĩtalem qualitatem : Harum sententia rum quaeuera sit uelsialia uelaliȩ possunt adhu
exillis uerbis exculpi quaerert acdisserere longum est illu Nuncdicimus scđm istam
conditionem Nascendi & moriendi quam nouimus & in qua creati sumus aliquidboni t̃
coniugium masculi & feminȩ cuius confederationẽ Iit a diuina scripturc commendat ut nec di¬
dimis saes aui ronubere lieat alteri quam diu uirtius uiuit Nec dimisso ab uxore liceat alterã
ducere Nisimortua fuerit quaere cessit : bonum ergo coniugii quod &iam dñs incuangelio
confirmabit non solum quia proibuit dimittere uxorem Nisiexcausa fornicationis seđ &ia

Expanded text:
peramentum certi status, donec in melius conuerterentur non morte hominis, qua corpus peramentum certi status, donec in melius conuerterentur non morte hominis, qua corpus ab anima deseritur, sed beata commutatione a mortalitate ad inmortalitatem, ab animali ad spiritalem qualitatem! Harum sententiarum quae uera sit, uel si alia uel aliae possunt adhuc ex illis uerbis exculpi, quaerere ac disserere longum est. Illud nunc dicimus, secundum istam condicionem nascendi et moriendi, quam nouimus et in qua creati sumus, aliquid boni esse coniugium masculi et feminae: cuius confoederationem ita diuina scriptura commendat, ut nec dimissae a uiro nubere liceat alteri, quamdiu uir eius uiuit, nec dimisso ab uxore liceat alteram ducere, nisi mortua fuerit, quae recessit. bonum ergo coniugii, quod etiam dominus in euangelio confirmauit, non solum quia prohibuit dimittere uxorem nisi ex causa fornicationis, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
spĩtale adin mortalitatem capes sendam Non porst mortem quae inuidia diaboli
intrauit in orbemterra rum & factaest penapeccati sed perillam commutationem quam signifi¬
cata postulus ubiait : Deinde nos uiuentes quireliqui sumus simul cumilli s rapiem in nubibus in
obuiam xpo inaera ut illa corpora primini coniugii & mortalia fuisse intellegamus prima
conformatiore & tamen Nonmoritura Nisi peccassent sicut minatus eratd s̃ tam quam suiul¬
Nus minar&ur quiauul nerabile corpuserat quod tamen nonaceidis s& pisifior& quo dille
u& uiss& itaergo possent &iam perconcubitum talium corporum genenationes subsistere
uaeusque ad certum modum haber& incrementum Necuergeser
ienim uestib is rahelitarum p̃stitit ds̃ ꝑ aos qua d raginta sincullo d&rimento proprium
st utum quand̃ omagis p̃star& corporib: oboedientiã p̃ceptosuo filicissimum quoddam tem¬

Expanded text:
a fieret spiritale ad inmortalitatem capessendam non post mortem, quae inuidia diaboli a fieret spiritale ad inmortalitatem capessendam non post mortem, quae inuidia diaboli intrauit in orbem terrarum et facta est poena peccati, sed per illam commutationem, quam significat apostolus, ubi ait: deinde nos uiuentes qui reliqui sumus simul cum illis rapiemur in nubibus in obuiam Christo in aera, ut illa corpora primi coniugii et mortalia fuisse intellegamus prima conformatione et tamen non moritura, nisi peccassent, sicut minatus erat deus — tamquam si uulnus minaretur, quia uulnerabile corpus erat, quod tamen non accidisset, nisi fieret quod ille uetuissetit-a ergo possent etiam per concubitum talium corporum generationes subsistere, quae usque ad certum modum haberent incrementum nec uergerensi enim uestibus lsrahelitarum praestitit deus per annos quadraginta sine ullo detrimento proprium statum, quanto magis praestaret corporibus oboedientium praecepto suo felicissimum quoddam tem
Abbreviated transcription (Latin):
gruat prolixe disputationis Negotium est siue ergo sine coeundi conplexu alio aliquo
modo si non peccassent habituri essent filios exmunere omnipotentissimi creatoris:
Qui potuit &iam ipsossine parentib: condere : Quipotuit carnem xp̃i in ute rouirmi¬
Nali formare : & ut iam ipsis infidelib: loquar qui potuit apib prolem sine concubitu
dare siue ibi multa mrsticae ac figurate dicta sunt aliter que sit intellegendum quod scrip¬
tum est in pl&eterram & dominaminieius. id est ut inplenitudine & ꝑfectione uitae
acpotestatis id fier& ut ipsum quoque in crementum & multiplicatio quadictum est cres¬
cite & multiplicamini in prouectu mentis & copia uirtutes intellegatur. Sicut inpsal¬
mopositum est multiplicabis me in anima mea uirtute : Necdata sit homini prolis ista
successionisi postea quam causa peccati futura erat in morte decessio fiue corpus Non

Expanded text:
gruat, prolixae disputationis negotium est. siue ergo sine coeundi conplexu alio aliquo gruat, prolixae disputationis negotium est. siue ergo sine coeundi conplexu alio aliquo modo, si non peccassent, habituri essent filios ex munere omnipotentissimi creatoris, qui potuit etiam ipsos sine parentibus condere, qui potuit carnem Christi in utero uirginali formare et, ut iam ipsis infidelibus loquar, qui potuit apibus prolem sine concubitu dare; sine ibi multa mystice ac figurate dicta sint aliterque sit intellegendum, quod scriptum est: inplete terram et dominamini eius, id est, ut plenitudine et perfectione uitae ac potestatis id fieret, ut ipsum quoque incrementum et multiplicatio, qua dictum est: crescite et multiplicamini, prouectu mentis et copia uirtutis intellegatur, sicut in psalmo positum est: multiplicabis me in anima mea in uirtutem, nec data sit homini prolis ista successio, nisi posteaquam causa peccati futura erat in morte decessio; siue corpus non
Abbreviated transcription (Latin):
unde illa d&xracta formata est : Laterib: enim sibiiunguntur qui pariter ambulant
& pariter quo ambulant intuent᷑ : consequens conecio soci&atis infiluis qui unus
honestus fructus est Non conuinctionis maris & feminȩ sed concubitus: poterat enim cẽ
in troque sexu&iam sinetali commixitione alterius regentis alterius obsequentis ami¬
calis quadam & germana coniunctio: Necnunc opus est ut scrutemur & in ea questi¬
ono definitam sententiam proferamus : Nude primorum hominum proles poss&
existere quosbenedixerat ds̃ dicens crescite & multiplicamini &impl& eterram si non pec¬
cassent cummortis conditionem corpore orumpec cando meruerint : Necesse concubitus Nisi
mortalium corporum possit : plures enim dehae resententiae diuer seque extiterunt : &¬
siex aminandum sit ueritati diuinarum scripturarum quaenam earum potissimum con¬

Expanded text:
unde illa detracta formata est. lateribus enim sibi iunguntur, qui pariter ambulant unde illa detracta formata est. lateribus enim sibi iunguntur, qui pariter ambulant et pariter quo ambulant intuentur. consequens est conexio societatis in filiis, qui unus honestus fructus est non coniunctionis maris et feminae, sed concubitus. poterat enim esse in utroque sexu etiam sine tali commixtione alterius regentis, alterius obsequentis amicalis quaedam et germana coniunctio. Nec nunc opus est, ut scrutemur eone definitam sententiam proferamus, unde primorum hominum proles posSet exsistere, quos benedixerat deus dicens: crescite et multiplicamini et inplete terram, si non peccassent, cum mortis condicionem corpora eorum peccando meruerint nec esse concubitus nisi mortalium corporum possit. plures enim de hac re sententiae diuersaeque extiterunt; et si examinandum sit, ueritati diuinarum scripturarum quaenam earum potissimum con
Abbreviated transcription (Latin):
pater ille abyecham qui sine uxore nonfuit cẽ sincunico filio & ase occiso paratus fuit
non satis ad probomagi senim filius sie& occisus resuscitationc sibi mox fuisse reddendũ
credidisse credendus est : sicut inepistola legitur quae est ad hebraeos hicliber sicp
in cipit quoniam unus quis que homo humaNi generis parsest+¬
uoniam unus quis que homo humani generis parsest. & sociale quiddam est huma¬
pa natura magnum que hab& & Naturale bonum uim quoque amicitiȩ ob
hoo exumnods̃ uoluit omnes homines condere ut in sua soci&ate xon sola similitudine
generis sed&iam cognationis uinculotenentur : Prima itaque Naturalis humanȩ soc¬
& atis copula uir &uxor est : quosnec ipsos singulos condidit dĩ & tam quam alieni¬
genas iunxit sed alteram creauit ex altero signans &iamuim coniunctionis in latere

Expanded text:
pater ille Aouiniani heresis sacrarum uirginum meritum aequando pudicitiae coniugali tantum pater ille Aouiniani heresis sacrarum uirginum meritum aequando pudicitiae coniugali tantum , non satis approbo. Magis enim filium, si esset occisus, resuscitatione sibi mox fuisse reddendum, credidisse credendus est, sicut in Epistola legitur quae est ad Hebraeos . Hic liber sic incipit: Quoniam unusquisque homo, humani generis pars estQuoniam unusquisque homo humani generis pars est et sociale quiddam est humana natura magnumque habet et naturale bonum, uim quoque amicitiae, ob hoc ex uno deus uoluit omnes homines condere, ut in sua societate non sola similitudine generis, sed etiam cognationis uinculo tenerentur. prima itaque naturalis humanae societatis copula uir et uxor est. quos nec ipsos singulos condidit deus et tamquam alienigenas iunxit, sed alteram creauit ex altero, signans etiam uim coniunctionis in latere,
Abbreviated transcription (Latin):
roctione Nuptiarum ꝓp̃t hoc librum edidicuiuis scriptio est debono conuigali abi depropa¬
atione filiorum prius quam homines mortem peccando mererentur qm̃ concubitas mor¬
talium corporum resuid&ur questio magnadilã est sed in aliis postea litteris Nris satis quan¬
tum arbitror explicatur : dixi&iam quodam loco quodenim est cibus ad salutem hominis
hocest concubitus ad salutem generis: & utrumque Non est sine delectatione carnali quae
tamen modificata & temperaentia refrenante inusum Naturalem redacta libido eẽ Nor
pocest : quodideo dictum ẽ : qm̃ libido Non estbonus & rectus usus libidinifisicut enim
malum est utibonis ltabonum beneutimalis: dequare alias maxime contra nouos
her& icos pelagianos diligentius disputaui : dehabrerham quod dixi ex hacoboedientia

Expanded text:
ratione nuptiarum. propter hoc librum edidi, cuius inscriptio est: de bono coniugali. ubi de propratione nuptiarum. propter hoc librum edidi, cuius inscriptio est: de bono coniugali. ubi de propagine filiorum, priusquam homines mortem peccando mererentur, quoniam concubitus mortalium corporum res uidetur, quaestio magna dilata est, sed in aliis postea litteris nostris satis, quantum arbitror, explicatur. Dixi etiam quodam loco: quod enim est cibus ad salutem corporis, hoc est concubitus ad salutem generis, et utrumque non est sine delectatione carnali, quae tamen modificata et temperantia refrenante in usum naturalem redacta libido esse non potest. quod ideo dictum est, quoniam libido non est bonus et rectus usus libidinis. sicut enim malum est male uti bonis, ita bonum bene uti malis, de qua re alias, maxime contra nouos hereticos Pelagianos diligentius disputaui. de Abraham quod dixi: ex hac oboedientia
Abbreviated transcription (Latin):
ouiniani heresis sacrarum uirginum meritum aequando pudititiae coniugali tantũ
ualuit in urberoma ut Nonnullas &iam sc̃imoniales dequarum pudicitia suspitio
Nulla processarat deiecisse innuptias dicer&ur hocmaxime argumento cummeie sug¬
ger& dicens : Tuergo melior quam sarra Meliorquam susanna siue annac & & cras
scõ memorando testim onio scãe scripturae commendatissimas feminas quibus seille melio¬
res uel &iam pares cogitare non possent: Hoc modo &iam scorum uirorum scm̃ cacliba¬
tum commemoratione patrum coniugatorum & p̃dicatione frengebat:. Huic monstro
scã cła quae ibiest fidelissime acfortissime restitit : Remanserant autemistȩ dis¬
putationes eius in quorum dam sermunculis ac susurris quas palum suadere Null& s aude¬
bat. sed&iam occultaeuenis repentib facultate quamdon abat dñs̃ Occurrendum fuit
maxime qm̃ iactabatur iouinia nores ponderi Non potiusse cum laude sedcum uitape¬

Expanded text:
ouiniani heresis sacrarum uirginum meritum aequando pudicitiae coniugali tantum ualuit in urbe Romana, ut nonnullas etiam sanctimoniales, de quarum inpudicitia suspicio nulla praecesserat, deiecisse in nuptias diceretur hoc maxime argumento, cum eas urgeret dicens: tu ergo melior quam Sarra, melior quam Susanna siue Anna?\' et ceteras commemorando testimonio sanctae scripturae commendatissimas feminas, quibus se illae meliores uel etiam pares cogitare non possent. hoc modo etiam uirorum sanctorum sanctum caelibatum. commemoratione patrum coniugatorum et conparatione frangebat. huic monstro sancta ecclesia, quae ibi est, fidelissime ac fortissime restitit. remanserant autem istae disputationes eius in quorundam sermunculis ac susurris, quas palam suadere nullus audebat. sed etiam occulte uenenis repentibus facultate, quam donabat dominus, occurrendum fuit, maxime quoniam iactabatur Iouiniano responderi non potuisse cum laude, sed cum uitupe
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hensionis inuenerit uitiomea crusticitatis ad scribant & mihidigNanter indulgeant
quidum studeo p̃ceptum iubentis implere. &iam maiora uirib meis p̃sumsi suscipere
Eaautem quae secundum fidem catholicom dicta probauerint. Deputent dõ quidat omnib
affluenter & Non in perat : & pro his omnib: illimetum gratias agant : C&erum deuc¬
curatione dictionis elucubratae Non satago : N ec mihi pudore est sidisputatiomea quȩ
forte probatur in rebus aliquos uerborum in anieum sectatore horrore in comp̃e ortitionis
offendat qui a quod ab homine doctorestudendo Nondidici: Id ex hibere loquendo Non
potui: & tamen cum fententiarum uiuacitatẽ sermone ex indiustria cultu seneru&: &
totam uim doctorum splendoro laboratus euacu& quis oniudic& meffectionem con¬
positionis debuisse contempnere &iam sicam potuis sem uelut docendi peritu simplere :

Expanded text:
prehensione dignum invenerint, vitio meae rusticitatis ascribant, et mihi dignanter indulgeant: prehensione dignum invenerint, vitio meae rusticitatis ascribant, et mihi dignanter indulgeant: qui dum studeo praeceptum jubentis implere, etiam majora viribus meis praesumpsi suscipere. Ea autem quae secundum fidem catholicam dicta probaverint, deputent Deo, qui dat omnibus affluenter, et non improperat : et pro his omnibus, illi mecum gratias agant. 2. Caeterum de accuratione dictionis elucubratae non satago; nec mihi pudori est si disputatio mea, quae forte probatur in rebus, aliquos verborum inanium sectatores horrore incomptae orationis offendat: quia quod ab homine doctore studendo non didici, id exhibere loquendo non potui. Et tamen cum sententiarum vivacitatem sermo ex industria cultus enervet, et totam vim dictorum splendor elaboratus evacuet, quis non judicet me affectationem compositionis debuisse contemnere, etiam si eam potuissem, velut dicendi peritus, implere?
Abbreviated transcription (Latin):
Num feliciter adherebit: Iam prudentia quachic quoque h ab& ur daraubi enigmate quo¬
dam prudentes in luminat qua lesibierit ubi ueritatẽ ꝑ fectis quos hiceius in quisitio delec¬
tabat sincullis figuris fallentib: demonstrebit ut prudentiee acsapientiae plenaria percep¬
tione diuinitus in lustiati omnia illa quachic ꝑfectae cupiebant Nosse Necpoterant sine
ullo inpedimento corruptionis ac mortalitatis ag noscant & non solum creaturarum omni¬
um rationes sed &iam ipsam sui creatoris emenentiã facere uelata conspiciant.
UBISEDETOTO OPERE LOQUITOR EXCUSAT¬
taque siplac& huius quoque libelli iamterminus fiat N camplius iusto productus Non so¬
lum desuis qualore sed &iam denimia prolixitate displiceat : Hoc san comnibus qui haec
leccdri sunt contestor & obsecro ut quic quid in reb ipsis quaeut cum que digestȩ sunt re¬

Expanded text:
num feliciter adhaerebit. Jam prudentia, quae hic quoque habetur clara, ubi in aenigmate quonum feliciter adhaerebit. Jam prudentia, quae hic quoque habetur clara, ubi in aenigmate quodam prudentes illuminat, qualis ibi erit, ubi veritatem perfectis quos hic ejus inquisitio delectabat, sine ullis figuris fallentibus demonstrabit: ut prudentiae ac sapientiae plenaria perceptione divinitus illustrati, omnia illa quae hic perfecte cupiebant nosse, nec poterant, sine ullo impedimento corruptionis ac mortalitatis agnoscant; et non solum creaturarum omnium rationes, sed etiam ipsam sui Creatoris eminentiam facie revelata conspiciant? CAPUT XXXIV. Ubi se de toto opere locutor excusattaque, si placet, hujus quoque libelli jam terminus fiat: ne amplius justo productus, non solum de sui squalore, sed etiam de nimia prolixitate displiceat. Hoc sane omnes qui haec forte lecturi sunt, contestor, et obsecro, ut quidquid in rebus ipsis, quae utcunque digestae sunt, re
Abbreviated transcription (Latin):
ad alios quibus displicent suapeccata uel acedunt d nõmiserante uelredeunt : amibi & sierit
tem perantia Non ut desideria mala uelutia refren& aut uincat. sedut eos quos hic ab in peran¬
tiae inpugnatione defendit ibi ꝑficiat ut ex omni parte ꝑ fectis p̃mii sui beata ꝑceptioperfec¬
te sufficiant : Ibierit & animae fortitudo Nonut aliqua mala propuls& aut equanimit̃᷑
ferat sed ut sine ullis malisbeatos fortiter in a&er Nobono contineat :. Ibi in omnibus ꝑfeccis
erit ꝑ fecta iustitia Nonutinter uirtutes discernat &uitia ubinec ipsaerunt iam corpora
uitiosa sedut ꝑfeccis p̃mia tribuat sempiterNa : Quod tuncfi& quando omni concupiscentia
carnali consumpta Necadues sus carnem sp̃s. Neccaro aduersus spm̃ concupis et sed animus
dõ subiectus cum carne sibi subiecta in pace sempiter Na regnabit. &creatori suo in a&er¬

Expanded text:
ad alios, quibus displicent sua peccata, vel accedunt, Deo miserante, vel redeunt. Nam ibi etsi erit ad alios, quibus displicent sua peccata, vel accedunt, Deo miserante, vel redeunt. Nam ibi etsi erit temperantia, non ut desideria mala vel vitia refrenet aut vincat; sed ut eos, quos hic ab intemperantiae impugnatione defendit, ibi perficiat: ut ex omni parte perfectis praemii sui beata perceptio perfecte sufficiat. 2. Ibi erit et animi fortitudo; non ut aliqua mala propulset, aut aequanimiter ferat, sed ut sine ullis malis beatos fortiter in aeterno bono contineat. Ibi in omnibus perfectis erit perfecta justitia, non ut inter virtutes discernat et vitia, ubi nec ipsa erunt jam corpora vitiosa; sed ut perfectis praemia tribuat sempiterna. Quod tunc fiet, quando omni concupiscentia carnali consumpta, nec adversus carnem spiritus, nec caro adversus spiritum concupiscet ; sed animus Deo subjectus, cum carne sibi subjecta in pace sempiterna regnabit, et Creatori suo in aeter
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ amaorem ꝑ fectum timorem Nullum gaudium sempiter Num: ibierit uoluntas recta cupi¬
ditas pulla qm̃ fruendo caelestib: bonis ad quȩ peruenire cupiebant . ihileis deerit quodul¬
terius concupis cant: Ꝙillareligione ꝑ p&uae securitatis acpas ꝑfectȩ beati Nectimoris
stimulos passuri sunt Necdoloris sed umor ille Non quem foras carita smitat sed quẽ cari¬
tas nutrit ideo fortassis in scculum secali ꝑmanbit quia in scłm scłi ꝑmanebunt illa ad qu&i¬
TAESUNT PRIN CIPALES AUT IN PRESENTI NOSAPEC¬
CITO DEFENDANT. AUTIN ETERNUMI NOBIS CUML SINE
ELLO PECCATO PERMANEANT
Dorro illae uirtutes quattuor dequib pauca ꝑstrinxi & subierunt. longetamen aliomo¬
Edo quamin hac uita sunt ubi contrauita sineinter missione confligunt. & proipso a apti
dubiae concortationis cuentumꝰ onc glegentes quisfibi nolunt oboedre distiiunt : Modo

Expanded text:
sancti amorem perfectum, timorem nullum, et gaudium sempiternum. Ibi eis erit voluntas recta, cupisancti amorem perfectum, timorem nullum, et gaudium sempiternum. Ibi eis erit voluntas recta, cupiditas nulla, quoniam fruendo coelestibus bonis, ad quae pervenire cupiebant, nihil eis deerit quod ulterius concupiscant, et in illa regione perpetuae securitatis ac pacis perfecte beati, nec timoris stimulos passuri sunt, nec doloris. Sed timor ille, non quem caritas foras mittit, sed quem caritas nutrit, ideo fortassis in saeculum saeculi permanebit, quia in saeculum saeculi permanebutae sunt principales, aut in praesenti nos a peccato defendant, aut in aeternum nobiscum sine ullo peccato permaneant. 1. Porro illae virtutes quatuor de quibus pauca perstrinxi, etsi ibi erunt, longe tamen alio modo quam in hac vita sunt, ubi contra vitia sine intermissione confligunt, et pro ipso ancipiti dubiae concertationis eventu, modo negligentes, qui sibi nolunt obedire, destituunt; modo
Abbreviated transcription (Latin):
has affectiones huiusuitae sunt Non illius quam futuram speramus. QCOOHUAEEEC
esicNisi ex conditione Nicc̃e in firmitatis nobis inessent affeccus istinum quã plerom que
dolendo uel flendo eis cederimus inuiti sed id curto cos huic necessarios uitae sentimus quĩi hac
mortalitate sinecis omnino rectae nonuiuimus: Quando sinontimeat quis que uel caueat
Ne aut ipse quam diu mortaliter uiuit᷑ aut alius que minx põdiligit afidesua deficiat
sinec desuo Nede proximi sui peccato contrist&ur & doleat de profecte lã&ur & gaudeat
sinihil boniuelit : aut cupiat Non solum recte ponuiuit sed &iam sensum ipsuis humanita¬
tis amittit : In illa autem uitabeata ad quam consumpta omnicorruptibilitate ꝑueni
unt quicum que ibi futuri sunt ubinecfl&us. ullus potest eẽ nec gemitus. habebunt omnes

Expanded text:
has affectiones, hujus vitae sunt, non illius quam futuram speramus . » CAPUT XXXhas affectiones, hujus vitae sunt, non illius quam futuram speramus . » CAPUT XXXem habitura est, nec dolorem. Ac sic nisi ex conditione nostrae infirmitatis nobis inessent affectus isti, nunquam plerumque dolendo, vel flendo eis cederemus inviti. Sed idcirco eos huic necessarios vitae sentimus, quia in hac mortalitate sine eis omnino recte non vivimus. Quando si non timeat quisque vel caveat, ne aut ipse quandiu mortaliter vivit, aut alius quem in Christo diligit, a fide sua deficiat; si nec de suo, nec de proximi sui peccato contristetur, nec doleat, de profectu laetetur aut gaudeat, si nihil boni velit aut cupiat; non solum recte non vivit, sed etiam sensum ipsius humanitatis amittit. In illa autem vita beata ad quam, consumpta omni corruptibilitate ac mortalitate, pervenient, quicunque ibi futuri sunt, ubi nec fletus ullus potest esse, nec gemitus: habebunt omnes
Abbreviated transcription (Latin):
boribus operosus incotidianis disputationibus clarus in omni sua actione conpunctus
in expositione fideinraẽ catholicus in questiomibus ab soluendis acutus inre uincendis
hereicis circum spectus in explanandis scripturis canonicis cautis : Ipscergo queminhis libellis
p̃possibilitatei sequutus sum hanc questionem dequa agitur homodo d&erminat dicens
Himotus hiaffectus demoreboni &descã caritate uenientes siuitia uocanda sunt sinamus ut
ea qua euereuitia sunt uircutes uocentur: sedcum rectam rationem sequuntar istȩ affectiones
quando ubi oport& adhibent᷑ quis cas tunc morba scuitiosas passiones aude at dicere quas
affectiones ut ex mortalitatis conditione N ob̵ in eẽ monstrar& & huio uitae Necessarias Nonfutu¬
re postaliquanta idem docto adiungit & dicit &iam cum rectas & secundum dm̃ habemus

Expanded text:
boribus operosus, in quotidianis disputationibus clarus, in omni sua actione compositus, boribus operosus, in quotidianis disputationibus clarus, in omni sua actione compositus, in expositione fidei nostrae catholicus, in quaestionibus absolvendis acutus, in revincendis haereticis circumspectus, et in explicandis Scripturis canonicis cautus; ipse ergo, quem in his libellis pro possibilitate secutus sum, hanc quaestionem, de qua agitur, hoc modo determinat, dicens: « Hi motus, hi affectus de amore boni, et de sancta caritate venientes, si vitia vocanda sunt, sinamus ut ea quae vere vitia sunt virtutes vocentur. Sed cum rectam rationem sequantur istae affectiones, quando ut oportet adhibentur, quis eas tunc morbos et vitiosas passiones audeat dicere ? » Quas affectiones ut ex mortalitatis conditione nobis inesse monstraret, et huic vitae necessarias, non futurae, post aliquanta idem doctor adjungit, et dicit: « Etiam cum rectas et secundum Deum habemus
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditatem ponat in bono ubidicit Cupio patres conscriptimecẽ dementem & apud illos
uirgilius gaudium uituper& dicens : Him &uunt cupiunt quedolent gaudent que item ma
lementis gaudia & apud nos la&iti a ponatur in bono proph& adicente La& amini in
dño & exultateiusti : pro in deoms iusti & totamorum sãitate ꝑ fecti sine aliqua stoicoꝵ
distinctione suꝑ fluatiment & cauent : uolunt &cupiunt la&antur & gaudent con¬
tristantur & dolent. sed inter est mꝰ łum quidtimean aut caueant uelint aut cupiaNTt
unde l&uentur aut gaudeant conpristentur aut doleant : M&uunt hereditatem regni
cad estis amittere : Cupiunt ad caclestem patriam ꝑ uenire : dolent temꝰtati gaudent d&em
gustinus ep̃s acer ingenio suauis eloquio secularis litteraturȩ peritus in ecclacsiasticis la¬

Expanded text:
cupiditatem ponat in bono, ubi dicit: Cupio, patres conscripti, me esse clementem ; et apud illos cupiditatem ponat in bono, ubi dicit: Cupio, patres conscripti, me esse clementem ; et apud illos Virgilius gaudium vituperet, dicens: Hinc metuunt, cupiuntque, dolent, gaudentque. Item cum in malum malae mentis gaudia, et apud nos laetitia ponatur in bonum, propheta dicente: Laetamini in Domino, et exsultate justi . 5. Proinde omnes justi et tota morum sanctitate perfecti, sine aliqua Stoicorum distinctione superflua, timent et cavent, volunt et cupiunt, laetantur et gaudent, contristantur et dolent, sed interest multum quid timeant aut caveant, velint aut cupiant, unde laetentur aut gaudeant, contristentur aut doleant. Metuunt haereditatem regni coelestis amittere; cupiunt ad coelestem patriam pervenire; dolent tentati, gaudent de s Augustinus episcopus, acer ingenio, suavis eloquio, saecularis litteraturae peritus, in ecclesiasticis la
Abbreviated transcription (Latin):
iste autem dequodicit proph& a qui sine timorest Non potest iustificari magis in cremen¬
to caritatis aug&ur: & abterqui tim& Nemalum quopuniat᷑ incurrat alterbonum
quod delectatur amitat : Non igitur omis timor haberedeb& inuitio sedilletantum de
quo s criptum est quiatimor pͥoenam hab&: E& cramiste dequadicit᷑ timor̃ dñi expellere
peccatum & qui s inetimore est Non potest iustificari & timor dñi sc̃s permanens in sđm
seculi : Non est inter uitia Numerandus. sed potius intellegendus est uitus in imicus: Iamillud
quod dicunt boniuolunt malicupiunt uel boni gaudent : malila & antur. quis anȩmentis ad¬
mittat᷑ immo qui sanȩ mente Non redarguant : Cum & scriptura Npẽe hominem malȩuo¬
iuntatis increp& dicens Noliuelle mentiri omne mendacium : & tullius orator amplissimꝰ

Expanded text:
iste autem de quo dicit propheta, Qui sine timore est, non potest justificari , magis incremeniste autem de quo dicit propheta, Qui sine timore est, non potest justificari , magis incremento caritatis augetur; et aliter quis timet, ne malum quo puniatur incurrat; aliter, ne bonum quo delectatur amittat. Non igitur omnis timor haberi debet in vitio, sed ille tantum de quo scriptum est: Quia timor poenam habet . Caeterum iste de quo dicitur, Timor Domini expellit peccatum; et, Qui sine timore est, non potest justificari; et, Timor Domini sanctus, permanens in saeculum saeculi: non est inter vitia numerandus, sed potius intelligendus est vitiis inimicus. 4. Jam illud quod dicunt, Boni volunt, mali cupiunt; vel, Boni gaudent, mali laetantur: quis sanae mentis admittat? imo quis sana mente non redarguat? Cum et Scriptura nostra hominem malae voluntatis increpet dicens; Noli velle mentiri omne mendacium ; et Tullius orator amplissimus
Abbreviated transcription (Latin):
Nullum habere petatũ stimulare Nom possẽ aliqua recordatione percati: Quod ẽt̃ uanissimũ
dñs nr̃ secundum carnem Natus ostendit qui & tristis fuit & flcuit. Nectamen eatristitia
quatristis fuit ei expeccatis suis acessit quine peccato conceptus & patus non solum Nompec¬
cauit sed &iam peccare Non potuit: Vt autem desuis quoq: lutoris istorum reuincantur
in eptiae quiputant sapientem contristari uel dolere Non posselegant illud quod eorum
doccissimus ait onam omnino Nondolore Nonsine magna mercede contingit. In manitates
in animo stupores in corpore : d&imoreautem quod illi ponunt inmalo : scriptura Nr̃a
aliotimore poenali distinguit : de quodicit apłstimor Non est incaritate sed ꝑfecta caritas
foras mitit timorem : Quia illspectare uolentes d&errit amalo &inuitos ten& in bono :

Expanded text:
nullum habere peccatum, stimulare non possit aliqua recordatione peccati. Quod esse vanissimum nullum habere peccatum, stimulare non possit aliqua recordatione peccati. Quod esse vanissimum Dominus noster secundum carnem natus ostendit, qui et tristis fuit, et flevit ; nec tamen ea tristitia qua tristis fuit, ei ex peccatis suis accessit, qui sine peccato conceptus et natus, non solum non peccavit, sed etiam peccare non potuit. 3. Ut autem de suis quoque litteris istorum revincantur ineptiae qui putant sapientem contristari, vel dolore non posse, legant illud quod eorum doctissimus ait: « Nam omnino non dolere, non sine magna mercede contingit immanitatis in animo, stuporis in corpore . De timore autem quem illi ponunt in malo, Scriptura nostra alio timore poenali distinguitur de quo dicit Apostolus: Timor non est in caritate, sed perfecta caritas foras mittit timorem . Quia ille peccare volentes deterret a malo, et invitos tenet in bono;
Abbreviated transcription (Latin):
minis indicat creatorem qualitas bona uel mala significat uoluntatem: Acsimotus
hi qui in hominib: affecciones sunt : idem ipsi in beneutentib: uirtutes & in male uiuentib
passiones siue ꝑ turbationes aut ut quidam uolunt ȩgritudines funt Necaudiendi sunt
stoici quieas poenitus eradicare posse & deberccontendunt . Qm̃ omnino nullus est sen¬
sus ubitimenti uel dolendo concupiendi siue gaudi pullus inuenitur uffectus : Denique
quasi & ipsos penetr & suae sententiae. excepta triftitia quam caere in sapientis animum ne¬
la& itia gaudium. & uoluntatem procupiditate ponentes quasi sapiens pontimeat sed caue¬
at & uedit Noncupiat. Necd&&ur in hacuita sed gaudeat: Non autem credunt eius animũ¬
contristari quod tristitia quac accedere sol& ex commisso peccato Sapientem quem pitant

Expanded text:
minis indicat Creatorem; qualitas, bonam vel malam significat voluntatem; ac sic, motus minis indicat Creatorem; qualitas, bonam vel malam significat voluntatem; ac sic, motus hi qui in hominibus affectiones sunt, iidem ipsi in bene utentibus virtutes, et in male viventibus passiones, sive perturbationes, aut, ut quidam volunt, aegritudines fiunt. Nec audiendi sunt Stoici, qui eas penitus cradicari posse, et debere contendunt: quoniam omnino nullus est sensus, ubi timendi, vel dolendi, cupiendi, sive gaudendi nullus invenitur affectus. Denique quasi et ipsos poeniteret suae sententiae, excepta tristitia, quam cadere in sapientis animum nelaetitia gaudium, et voluntatem pro cupiditate ponentes. Quasi sapiens non timeat, sed caveat; et velit, non cupiat; nec laetetur in hac vita, sed gaudeat. Non autem credunt ejus contristari animum, quod tristitia, quae accidere solet ex commisso peccato, sapientem, quem putant
Abbreviated transcription (Latin):
ta est gaudeo in quid in uob̵ seduoleuos sapientes eẽ in bono & simplices inmalo: Bunctimo¬
rem uel dolorem hanccupiditatem hoc gaudium qui rep̃hendere uoluerit. ipsum rep̃hen
dit apłm quiꝑtales affecciones ponsolum dõ placuit sed &iam quos dam intercriminosos
quod essent sincaffeccione culpauit: Sed & proph&a dicendo la&atus sum in his quȩ
dicta sunt mihi & ex ꝑsona dni sustenui qui simulmetum contristar& ur & non fuitͥta¬
lem la& itiam tristitiamq: commendat: Cumuero alius dicit. Timor dnĩ expellit
peccatum & concupi scentia sapientiae ꝑducit ad regnum Non solum Non rep̃hendat
sed &iam laud& spĩtalis concupiscentiae uel diuini timoris affectum nonergo haseffec¬
tiones habendo sed eismale utendo delinquimus qui ahum anorum affectum propri&as ho¬

Expanded text:
ta est. Gaudeo, inquit, de vobis. Sed volo vos sapientes esse in bono, et simplices in malo . Hunc timota est. Gaudeo, inquit, de vobis. Sed volo vos sapientes esse in bono, et simplices in malo . Hunc timorem vel dolorem, hanc cupiditatem, hoc gaudium qui reprehendere voluerit, ipsum reprehendit Apostolum, qui per tales affectiones non solum Deo placuit, sed etiam quosdam inter criminosos, quod essent sine affectu, culpavit. Sed et propheta, dicendo: Laetatus sum in his quae dicta sunt mihi ; et ex persona Domini, Sustinui qui simul mecum contristaretur, et non fuit , talem laetitiam tristitiamque commendat. Cum vero alius dicit, Timor Domini expellit peccatum ; et, Concupiscentia sapientiae perducit ad regnum ; non solum non reprehendit, sed etiam laudat spiritalis concupiscentiae, et divini timoris affectum. 2. Non ergo has affectiones habendo, sed eis male utendo delinquimus. Quia humanorum affectuum proprietas ho
Abbreviated transcription (Latin):
id eamus niunc quid dili gentia disputationis inueniat &iam de quat¬
&iam dequattuor ẽffeccionib
quasuitia et̃ stultitia sapientium mundihuius existimantes timere acdoloro. cupere uel
la&ari omnino Nompossent Nisipeccatores aut ꝑ diti rectac Noneffctus aliqui possunt dici
sed morbi : Aut cumtales animorum motus inueniantur in sc̃is apłis & proph&is quis
ita desipiat ut eo suitia tredat exquib dõplacuerunt illi qui uitiis plus quam c& crihomines
restierunt : Itaque paulus apłs deximort sic loquitur : Timet autem Nesicut serpens
seduxit cuam sua astutia sic& urĩ sen sos corrum pantur a castitate quacest in xp̃o Idem
decupiditate fiduci aliter dicit. Cupiodis solui& cẽ cam xp̃o: Sed & d& ristitia quam ali¬
Sed & d& ristitia quam ali¬
i dolorem appellant idem uasdationis & docor gentium ait : Qui a tristitia mihi mag¬
naest & continuus dolor erdimeo pro fintribus meis qui sunt cognatimei secundum carnẽ:

Expanded text:
gentia disputationis inveniat etiam de quatuor affectionibus quas vitia esse stultitia sapientium mundi hujus existimat. Nam si timere, ac dolere, cupere, vel laetari omnino non possent nisi peccatores aut perditi, recte non affectus aliqui possent dici, sed morbi. At cum tales animorum motus inveniantur in sanctis apostolis et prophetis, quis ita desipiat, ut eos vitia credat, ex quibus Deo placuerunt illi qui vitiis plus quam caeteri homines restiterunt? Itaque Paulus apostolus de timore sic loquitur: Timeo autem ne, sicut serpens seduxit Evam sua astutia, sic et vestri sensus corrumpantur a castitate, quae est in Christo . Item de cupiditate fiducialiter dicit: Cupio dissolvi, et esse cum Christo . Sed et de tristitia, quam alii dolorem appellant, idem vas electionis et doctor gentium ait: Quia tristitia magna mihi est, et continuus dolor cordi meo pro fratribus meis qui sunt cognati mei secundum carnem
Abbreviated transcription (Latin):
quac conceptiones animi cum necessa¬
ria quadam ꝑ spieitate proferr& : Non que in lecebris aurium deseruir&: Cacaest enim
Nisi fallor iudicata latinitas qua e breuiter & aꝑte obseruata dumtaxat usitatorum
uerborum propri&ate res intellegendas enuntiat . Non quȩ uersutis eloquio uenustate
atque amoenitate luxoriat & prudentib uirisnon placent falerata fed fortia quan¬
doNon res prouerbis sed proreb: enuntiandis uerba sunt instituta : EY LIBRO RT¬

Expanded text:
quae conceptiones animi cum necessaria quadam perspicuitate proferret, non quae illecebris aurium deserviret. Ea est enim, nisi fallor, judicata Latinitas, quae breviter et aperte, observata duntaxat usitatorum verborum proprietate, res intelligendas enuntiat; non quae vernantis eloquii venustate atque amoenitate luxuriat; et prudentibus viris non placent phalerata. sed fortia: quando non res pro verbis, sed pro rebus enuntiandis verba sunt instituta
Abbreviated transcription (Latin):
facilus sequuntur agnum &sinonquo que ierit : certe quous que potuerint coniugati humiles
quam superbientes Virgines quomodo enim sequitur adquem non uult accedere : aut quo
modo accedit adquem nonuerlit utdiscat qm̃mitis est & humili scorde. illos proinde sequentes
agnus quocum que ierit ducit in quib: prius ipse ubi capud indin& inuenerit : Nam & quidam

Expanded text:
facilius sequuntur agnum, etsi non quocumque ierit, certe quousque potuerint, coniugati humiles facilius sequuntur agnum, etsi non quocumque ierit, certe quousque potuerint, coniugati humiles quam superbientes uirgines. quomodo enim sequitur, ad quem non uult accedere? aut quo modo accedit, ad quem non uenit, ut discat, quoniam mitis est et humilis corde? illos proinde sequentes agnus quocumque ierit ducit, in quibus prius ipse ubi caput inclinet inuenerit. nam et quidam
Abbreviated transcription (Latin):
les nonsumus qualen ondum ex ꝑtissumus quanto magnisunt tanto humiliat sein omnib: ut corã
dõ inueniat̃ gratiã : quam lib& enim magnisint nonest seruus maior domino suo ueldis cipulus
humilitute scribere: Qua siuero quicum que uirginitas acnonilla qus secundum dm̃ est a nob̵
p̃dicanda suscepta est : Quodbonum quantomagnum uideotanta ti Nepereat funarem suꝑ¬
biam ꝑtimesco : Nonergo custodit bonum uirginalem Nisid is̃ pse quidedit & ds̃ caritas est:
Custo sergo uirginitatis caritas : locu sautem huius custodis humilitas : Ibi quippe habitat qui
dixit suꝑ humilem & qui&um & trementem uerba sua requiescere spm̃ suum : Quiditaq
alienim feci sibibonum quod laudaui uolensstotiu s custorliri Curaui &iam locum p̃parare custo¬
di ÷ fidenter enimdico Netmihi nei rascatur timeo quos ut mecum sibitime ant sollicitus moneo :

Expanded text:
les non sumus, quales nondum experti sumus, quanto magni sunt, tanto humilant se in omnibus, ut coram les non sumus, quales nondum experti sumus, quanto magni sunt, tanto humilant se in omnibus, ut coram deo inueniant gratiam. quamlibet enim magni sint, non est seruus maior domino suo uel discipulus humilitate scribere. quasi uero quaecumque uirginitas, ac non illa, quae secundum deum est, a nobis praedicanda suscepta est. quod bonum quanto magnum uideo, tanto ei, ne pereat, in futurum superbiam pertimesco. non ergo custodit bonum uirginale nisi deus ipse, qui dedit, et deus caritas est. custos ergo uirginitatis caritas; locus autem huius custodis humilitas. ibi quippe habitat, qui dixit super humilem et quietum et trementem uerba sua requiescere spiritum suum. quid itaque alienum feci, si bonum, quod laudaui, uolens tutius custodiri, curaui etiam locum praeparare custodi? fidenter enim dico nec mihi ne irascantur timeo, quos ut mecum sibi timeant sollicitus moneo:
Abbreviated transcription (Latin):
nepatatis : Continuo subietit : filiolimei hoc serbsi uob̵ ut non pecc&is : & siquis peccauerit aduocitũ
cato tam quam rediturus abscedat Nec schuius cemodi quasi soc& atis peccato cumini quitate
consringa t Ut cam confiteri magis quam cauere delect& : sed quia &iam satagentib uigilars¬
ib que nepercen : subrepunt quod am modo exhumania fiecgilitate peccata quam uis ÷¬
pauca plontameri nulla cadem ipsa fiunt magna & greciua sicis suꝑ bia in crementum
ad ponduis adiãcerit : A sacer dete autem quem habtmꝰ incaelis sipia humiltate primantur tota
facilitate purgantur : Sed non contendo cumcis quiad serunt hominem posse in hacuita sine
ullo peccato uiuere : Non contendo Non contredico : fortas sisenim ex nr̃a miseria magnos meti mas
& cam parentes Nos m& ipsos nobis m&ipsis Nonintellegimus : Vnumscio quodisti magni qua¬

Expanded text:
ne peccatis, continuo subiecit: filioli mei, haec scripsi uobis, ut non peccetis. et si quis peccaueritne peccatis, continuo subiecit: filioli mei, haec scripsi uobis, ut non peccetis. et si quis peccaueritcato tamquam rediturus abscedat nec se huius modi quasi societatis pacto cum iniquitate constringat, ut eam confiteri quam cauere delectet. Sed quoniam etiam satagentibus uigilantibusque, ne peccent, subrepunt quodam modo ex humana fragilitate peccata, quamuis parua, quamuis pauca, non tamen nulla, eadem ipsa fiunt magna et grauia, si eis superbia incrementum et pondus adiecerit; a sacerdote autem, quem habemus in caelis, si pia humilitate perimantur, tota felicitate purgantur. Sed non contendo cum eis, qui adserunt hominem posse in hac uita sine ullo peccato uiuere, non contendo, non contradico. fortassis enim ex nostra miseria magnos metimur, et conparantes nosmet ipsos nobismet ipsis non intellegimus. unum scio, quod isti magni, qua
Abbreviated transcription (Latin):
Mleminerint &iam in hoceẽ uerates NeseaudeanT dicere Non abere peccatum : Idem qui ppe
io hannes quuilluduidit hocdixit : sidixerimus quia peccatum Nonhabemꝰ Nosipsos decipim:
&ueritas in nob̵ Nonerit : Quod si confessi fuerimus delicta nñc fidelis est & iustus ut dimit¬
tat Nobis peccata Nr̃c & purgit nos ab omni iniquitate : Quod sidoxcerimus qm̃ nom peccauimꝰ
mendacem faciemus cum & uerbumcius nonerit in nob̵ : Hoccerte Non illis aut illis sed xp̃ianis
omnib: dicitur : Vbi & urgnes sedebent agnoscere : sicenimerunt sinemendatio quales in apo¬
calspsi apparuerunt : A ꝑ hoc quamdiu nondum est incaelesti sablimitatt ꝑfetio inuitu perabiles
facit in humilitate confessio: Sed rursus Neꝑ hoccasionem huiussententiae quisquam cummorqi¬
fera securitatt peccar& : Scquetit hendum ꝑmitter& tam quam mox delendis facili confessio¬

Expanded text:
meminerint etiam in hoc esse ueraces, ne se audeant dicere non habere peccatum. idem quippe meminerint etiam in hoc esse ueraces, ne se audeant dicere non habere peccatum. idem quippe Iohannes, qui illud uidit, hoc dixit: si dixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus, et ueritas in nobis non est. quodsi confessi fuerimus delicta nostra, fidelis est et iustus, ut dimittat nobis peccata nostra et purget nos ab omni iniquitate. quodsi dixerimus, quoniam non peccauimus, mendacem faciemus eum, et uerbum eius non erit in nobis. hoc certe non illis aut illis, sed christianis omnibus dicitur, ubi et uirgines se debent agnoscere. sic enim erunt sine mendacio, quales in Apocalypsi apparuerunt. ac per hoc quamdiu nondum est in caelesti sublimitate perfectio, inuituperabiles facit in humilitate confessio. Sed rursus, ne per occasionem huius sententiae quisquam cum mortifera securitate peccaret seque trahendum permitteret tamquam mox delendis facili confessio
Abbreviated transcription (Latin):
nitentes tam quam a summis cadoꝵ us que adter minos eorum docuit orare : & in ipsa oratione
p̃teritatȩ uitae inbaptis moꝑeius pacem nob̵ dimissacẽ confidimus Nosp̃cepit orare dicentes
dimate nob̵ debita nicc sicut & nos dimittmus debitorib: nr̃is : Alio quin hanca pationem
catechumeni potius usque ad baptismum oraredeberent : Cum uero cã baptitatiorant:
p̃positi & plebes pastores & greges satis oster ditur in hacuita quatotu temptatio est Neminẽ
sȩcam quam ab omnib: peccatis immunem deberegloriari : Proinde &iam uirgines dĩ in re¬
p̃hensibiles quidem secuntur agnumquo que ierit . &peccatorẽ purgationem ꝑfecta
iurginitatem seruata. Quaenon redir& amissa Sed quia cadem ipsa apocalypsis ubitales
tali reue lats sunt : &iam hinc eos laudat quo dinore eorum Non sit inuentum mendacium:

Expanded text:
nitentes tamquam a summis caelorum usque ad terminos eorum docuit orare et in ipsa oratione dnitentes tamquam a summis caelorum usque ad terminos eorum docuit orare et in ipsa oratione dpraeteritae uitae in baptismo per eius pacem nobis dimissa esse confidimus, nos praecepit orare dicentes: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris; alioquin hanc orationem catechumeni potius usque ad baptismum orare deberent. cum uero eam baptizati orant. praepositi et plebes, pastores et greges, satis ostenditur in hac uita, quae tota temptatio est, neminem se tamquam ab omnibus peccatis inmunem debere gloriari. Proinde etiam uirgines dei inreprehensibiles quidem sequuntur agnum, quocumque ierit, et peccatorum purgatione perfecta et uirginitate seruata, quae non rediret amissa; sed quia eadem ipsa Apocalypsis, ubi tales tali reue. lati sunt, etiam hinc eos laudat, quod in ore eorum non sit inuentum mendacium,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid prestantius seforte Non posse : Aliquos autẽ quullud quod sibi gloriose notũs est
Nec habent Nec profitentur hoc quod ipse Non potest posseita seruabitur non fallaqi sedue¬
racihumilitate honore mutuo p̃uenientes : & alter alterum existimantes superiorem sibi :
Quidiamdicam deipsa cautela & iugilantia non peccandi: Quis gloriabitur castum selibi¬
recor aut quis gloriabitur mundum se eẽ apeccato : Inte gra est quidem ab utero matris sc̃a¬
quidem abutero matris scã uirgmitas s ed nemo in quid mundis inconspectutuo Nec in fanscu¬
ius est dieiunius uita superterram seruatur &infide in uio lata quae damcastitas uirginalis
Quac eđã uniuiro uirgo castacoceptatur sedille unus uirpontantum fidelesmente & corpore
uirgines sed om̃ s omnino xp̃i anos abspiritalib: usque ad carniales ab apłs usque adultimos pae¬

Expanded text:
aliquid praestantius se fortasse non posse, aliquos autem, qui illud, quo sibi gloriose notus est, aliquid praestantius se fortasse non posse, aliquos autem, qui illud, quo sibi gloriose notus est, nec habent nec profitentur, hoc quod ipse non potest posse. ita seruabitur non fallaci, sed ueraci humilitate: honore mutuo praeuenientes, et: alter alterum existimantes superiorem sibi. Quid iam dicam de ipsa cautela et uigilantia non peccandi? quis gloriabitur castum se habere cor? aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato? integra est quidem ab utero matris sancta uirginitas; sed nemo. inquit, mundus in conspectu tuo, nec infans cuius est unius diei uita super terram. seruatur et in fide inuiolata quaedam castitas uirginalis, qua ecclesia uni uiro uirgo casta coaptatur; sed ille unus uir non tantum fideles mente et corpore uirgines, sed omnes omnino christianos ab spiritalibus usque ad carnales, ab apostolis usque ad ultimos pae