comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Iꝓfecti de chaach: castra metati
sunt inthare. Uicesima quarta
mansio. qͣm non nulli uertunt in ma¬
litiam uł pasturam: nec errarent si ꝑ
ain. luteram serberet᷑. Nunc uero
cum aspiratio duplex in extrema sit
sillaba: erroris causa manifesta est.
hoc eodem uocabulo ⁊ hi sdem litteris
scriptũ inuenio patrẽ abraaham. qui
insupradicto apochripho geneseos uo¬
lumine. ab actis coruis qui hominum
frumenta uastabant. ab actoris uel de¬
pulsoris sortitus est nomen. Itaq ⁊ nos
imitemur thare. ⁊ uolucres celi quȩ iu¬
xta uiam satum tricitum deuorare fe¬
stinant. solliciti ꝓhibeamꝰ. Nam ⁊ abra¬
ham patriarcha intypo isrłis ⁊ hostiũ.
diuisa m̃bra sacrificii a uolucrib non
sinit deuorari. Et contemptorẽ oculũ
uis pascitur. Si habueris pauorẽ. solli¬
citus eriᷤᷤ. Si sollictus fueris. leo incau¬
las ouium tuarum introire ñ poterit.

Expanded text:
fecti de Thaath, castra metati sunt in Thare . Vicesima quarta Mansio, quam nonnulli 485 vertunt in malitiam, vel pasturam, nec errarent si per Ai litteram scriberetur, nunc vero cum aspiratio duplex in extrema sit syllaba, erroris causa manhoc eodem uocabulo et isdem litteris scriptum inuenio patrem Abraham, qui in supra dicto apocrypho Geneseos uolumine abactis coruis, qui hominum frumenta uastabant, abactoris uel depulsoris sortitus est nomen. itaque et nos imitemur Thare et uolucres caeli, quae iuxta uiam satum triticum deuorare festinant, solliciti prohibeamus. nam et Abraham patriarches in typo Israhelis hostiarum diuisit membra sacrificiaque a uolucribus non sinit deuorari; et contemptorem oculum uis pascitur. si habueris pauorem, sollicitus eris; si sollicitus fueris, leo in caulas ouium tuarum introire non poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
erat. inextremis finib t̾re ydumeorũ
Et quanꝗͣ in monte sacerdotiũ eleara¬
ro filio dereliquerit. lexq eos qui eã
impleuerint ꝑducat ad summũ. tam̃
ipsa sublimitas non ẽ trans fluenta
iordanis. s in extremis derrenoꝵ oꝑũ
finib. ⁊ plangit eum populus trigin¬
ta diely. Aaron plangit᷑. iħc ñ plangit᷑.
In lege descensuᷤ ad inferos. in euãgłio
ad paradysum transmigratio. Audit
quoq chananeus quod uenisset isrł.¬

Expanded text:
erat, in extremis finibus terrae Idumaeorum. erat, in extremis finibus terrae Idumaeorum. et quamquam in monte sacerdotium Eleazaro filio dereliquerit lexque eos, qui eam inpleuerint, perducat ad summum, tamen ipsa sublimitas non est trans fluenta Iordanis, sed in extremis terrenorum operum finibus. et plangit eum populus triginta diebus. Aaron plangitur, Iesus non plangitur. in lege descensus ad inferos, in euangelio ad paradisum transmigratio. audit quoque Chananaeus, quod uenisset Isr
Abbreviated transcription (Latin):
edoin. Ascenditq aaron sacerdos in
montem or iuxta p̾ceptum dnii. et
mortuus est ibi anno quadragesimo
egressionis filiorum isrł de t̾ra egypti.
inense quinto. prima die mensis. Eratq
aaron centum uiginti annoꝵ qͣndo
chananeus rex arad qui habitabat ad
austrum interra chanaan. qd̃ uenis¬
sent filii isrł. Tricesima quarta mã¬
sio est qͣm pleriq interp̃tant᷑ lumen.¬
nec errarent. si ꝑ aleph litterã scͥberetur.
Alii pellem. ⁊ ipsi uerum dicerent. si
eẽt. aii. positum. Nonnulli foram̃.
qd posset accipi. si eth. haber& elem̃tũ.
Cum autẽ legatur ꝑ. he. magis mons
intelligit᷑. Et legi potest. ascendit aaro
sacerdos sin inmontis montẽ. id: in
inuerticem eiꝰ. E & qu̾a animadu̾timuᷤᷤ
non inmontẽ simplicit̾. sed in monte
montis pontificem mortuũ. ut dignꝰ
locus meritis illius monstraret᷑. Mo¬
ritur autem eo anno quo nouus po¬
pulus reꝓmissionis terram intraturꝰ

Expanded text:
Edom. ascenditque Aaron sacerdos in Edom. ascenditque Aaron sacerdos in montem Or iuxta praeceptum domini et mortuus est ibi anno quadragesimo egressionis filiorum Israhel de terra Aegypti, mense quinto, prima die mensis. eratque Aaron centum uiginti trium annoruChananaeus rex Arad, qui habitabat ad Austrum in terra Chanaan, quod uenissent filii Israhel. Tricesima quarta mansio est, quam plerique interpretant» nec errarent, si per « Aleph » litteram scriberetur. Alii « pellem, » et ipsi verum dicerent, si esset « Ai » positum. Nonnulli « foramen, » quod posset accipi, si « Heth » haberet elementum. Cum autem legatur per « He; » magis « mons » intelligitur: et legi potest, « Ascendit Aaron sacerdos in montis montem, » id est, in uerticem eius. ex quo animaduertimus non in monte simpliciter, sed in monte montis pontificem mortuum, ut dignus locus meritis illius monstraretur. moritur autem eo anno, quo nouus populus repromissionis terram intraturus
Abbreviated transcription (Latin):
ad edom. transitus petit᷑. nec impetrat᷑.
Quis timeret post tantos ꝓfectus mͣ¬
mur popłi. ⁊ offensam magistrorum.
& uie transitus denegatos: Uidet᷑ mͥ
in maria ꝓpħia mortua. in moyse &
aaron. legi ⁊ sacerdotio iudeoꝵ finis
impositus. quod nec ipsi ad t̾ram repro¬
missionis transcendere ualeant. nec
credentem populum de solitudine
huius mundi educere. & nota qd̃ post
mortem ꝓpħ̃iȩ ⁊ aquas contradictiõis.
idumeum carneum atq t̾renum tͣn-¬
sire ñ possint. ⁊ cum multis p̾cily &
conatu uiam ñ impetrent. s egrediat᷑
edoin aduersus eos in popło multo &
in manu forti. Interp̃tatio quoq nomi¬
nis. morti. ⁊ offense. ⁊ negato transitui
conuenit. Ubi enim mandatum. ibi
peccatum. Ubi ꝑeccatum: ibi offensa.
Ubi offensa. ibi mors. Hȩc ÷ mansio
de qua psalmista canit. Cominouebit
dñs desertum cades. xx¬
rofectiq de cades: castra metati
sunt in or mortem. in extremo terre

Expanded text:
ad Edom transitus petitur nec inpetratur: ad Edom transitus petitur nec inpetratur: quis timeret post tantos profectus murmur populi et offensam magistrorum et uiae transitus denegatos? uidetur mihi in Maria prophetia mortua, in Moyse et Aaron legi et sacerdotio Iudaeorum finis inpositus, quod nec ipsi ad terram repromissionis transcendere ualeant nec credentem populum de solitudine huius mundi educere. et nota, quod post mortem prophetiae et aquas contradictionis Idumaeum carneum atque terrenum transire non possint et cum multis precibus et conatu uiam non inpetrent, sed egrediatur Edom aduersus eos in populo multo et in manu forti. interpretatio quoque nominis morti et offensae et negato transitui conuenit. ubi enim mandatum, ibi peccatum; ubi peccatum, ibi offensa; ubi offensa, ibi mors. haec est mansio, de qua psalmista canit: commouebit dominus desertum Cades. Profectique de Cades castra metati sunt in Or monte, in extremo terrae
Abbreviated transcription (Latin):
Iꝓfecti de asiongaber: castra
metati sunt indeserto sin. hȩc:
cades. Queritur cur octaua mansio.
nunc tricesima tertia ẽẽ dicatur. Sed
sciendum quod prior ꝑ sameth litterã
seribitur. inderpretaturq rubus siue
odium. Hec autem ꝑsade. ⁊ uertitur
inmandatum. illudq quod iungitur
cades. non ut pleriq estimant scã di¬
citur. s muitata siue translata Legimꝰ
ingenesy iuxta hebraicam ueritatem
ubi iudas meretricem putans thamar.
dona transmittit. & sequester munerũ
interrogat ubi est cadesa. hoc ẽ scortũ.
cuius habitus aceteris feminis in mu¬
tatus est. In multis quoq locis hoc idẽ
repperimus. Sin autem scã int̾pretat᷑.¬
quomͦ parcȩ dicuntur: ab eo qd minime
parcant: ⁊ bellum qđ nequaqͣm bellum
sit: ⁊ lucus qd̾ minime luceat. In hac
mansione morit᷑ maria ⁊ sepelit᷑. ⁊ ꝓ¬
ꝑter aquas contradictionis moyses &
aaron offendunt dnm: ⁊ ꝓhibentur
transire iordanem. Alissisq nuntiis

Expanded text:
fecti de Asion - Gaber castra metati sunt in deserto Sin, haec est Cades. Quaeritur, cur octaua mansio nunc tricesima tertia esse dicatur. - sed sciendum, quod prior per samech litteram scribitur interpretaturque \'rubus\' siue \'odium\', haec autem per sade et uertitur in \'mandatum\'. illudque, quod iungitur, Cades non, ut plerique aestimant, \'sancta\' dicitur, sed \'mutata\' siue \'translata\'. legimus in Genesi iuxta Hebraicam ueritatem, ubi ludas meretricem putans Thamar dona transmittit et sequester munerum interrogat ubi est cadesa? hoc est \'scortum\', cuius habitus a ceteris feminis inmutatus est. in multis quoque locis hoc idem repperimus. sin autem \'sancta\' interpretatuquomodo Parcae dicuntur ab eo, quod minime parcant, et bellum, quod nequaquam bellum sit, et lucus, quod minime luceat. in hac mansione moritur Maria et sepelitur et propter aquas contradictionis Moyses et Aaron offendunt dominum et prohibentur transire Iordanen missisque nuntiis
Abbreviated transcription (Latin):
rdialel
& in loco exploratoꝵ. ubi quondã offẽ¬
disse populum nouerant: in eunt p̃¬
lium. & captiuum ducunt isrł. Rur¬
sumq in eodem loco pugnatur exuoto.
uictor uincitur. uicti suꝑant: appellat᷑¬
q nomen horma. id÷ anathema. Cadẽ
dicere michi non ÷ pigrum. legentib
necessarium. quod semꝑ humanus sta¬
tus in huius scłi uia fluctuet: &. alius
in ualle alius in campis. alius moriat᷑
in monte. Nec in monte simpliciter.
sed in montis monte: id est in excelso
uertice. Cumq nos dei auxilio destitu¬
tos hostis inuaserit. duxeritq capti¬
uos. non desꝑemus salutem: s iterũ
armemur ad p̃lium. Podest fieri ut
uincamus ubi uicti sumus: ⁊ in eodẽ
loco triunphemꝰ ubi fuimꝰ ante captiui.

Expanded text:
rahel, et in loco exploratorum, ubi quondam offendisse populum nouerant, ineunt proelium et captiuum ducunt Israhel. rursumque in eodem loco pugnatur: ex uoto uictor uincitur, uicti superant appellaturque nomen Horma, id est anathema. eadem dicere mihi non est pigrum, legentibus necessarium, quod semper humanus status in huius saeculi uia fluctuet et alius in ualle, alius in campis, alius moriatur in monte, nec in monte simpliciter, sed in montis monte, id est in excelso uertice. cumque nos dei auxilio destitutos hostis inuaserit duxeritque captiuos, non desperemus salutem, sed iterum armemur ad proelium. potest fieri, ut uincamus, ubi uicti sumus, et in eodem loco triumphemus, in quo fuimus ante captiui.
Abbreviated transcription (Latin):
de eboth: castra metati sunt in
hẏeabarim. in finib moab. Tricesima
octaua mansio. aceruos lapidũ tran-¬
seundium sonat. Sunt scĩ lapides qui
uoluunt᷑ suꝑ terram. leues. politi. ⁊ ro¬
tunditate sua rotarum cursib similes.
Sunt ⁊ alii. quos ꝓpħa iubet tolli deuia:
ne ambulantium in eos offendant pe¬
des. Qui sunt isti ambulantes: Utiq
uiatores & p̃tereuntes: qui ꝑ istud se¬
culum. ad alias mansiones transire fe¬
stinant. Qd̃ autẽ dicit᷑ infinib moab.
& supra scriptum ẽ insolitudine quȩ
respicit moab contra solis ortum. ostẽ¬
dit iuxta litteram qd̾ hucusq in finibꝰ
terre ydumeorum fuerint. ⁊ nunc
ueniant ad terminos moab de alia
ꝓuintia ad aliam transeuntes. Non
enim semꝑ uni uirtuti danda ẽ oꝑa:
s sicut scriptum est ibunt de uirtu¬
te in uirtutẽ. De alia transeundum ẽ
ad aliam. quia herent sibi:i ita int̾ se
nere sunt ut qui una caruerit. om̃ib
careat. Et tamen transire de alia ad aliã

Expanded text:
de Oboth castra metati sunt in Hieabarim in finibus Moab. | Tricesima octaua mansio \'aceruos lapidum transeuntium\' sonat. sunt sancti lapides, qui uoluuntur super terram, leues, politi et rotunditate sua rotarum cursibus similes. sunt et alii, quos propheta iubet tolli de uia, ne ambulantium in eos offendant pedes. qui sunt isti ambulantes? utique uiatores et praetereuntes, qui per istud saeculum ad alias mansiones transire festinant. quod autem dicitur: in finibus Moab et supra scriptum est: in solitudine, quae respicit Moab contra solis ortum, ostendit iuxta litteram, quod huc usque in finibus terrae Idumaeorum fuerint et nunc ueprovincia ad aliam transeuntes. NON ENIM semper uni virtuti danda est opera: sed sicut scriptum est: « Ibunt de virtute in virtutem » , de alia transeundum est ad aliam: quia haerent sibi, et ita inter se nexae sunt, ut qui una caruerit, omnibus careat. Et tamen transire de alia ad aliam,
Abbreviated transcription (Latin):
intellige legem ⁊ sacerdotium. oꝑa
& cultum dei. quoꝵ alderũ alt̾o ĩdiget.
Nichil enim ꝓdest exercere uirtutes.
nisi noueris creatorem. nec dei uene¬
ratio ꝓficit ad salutem. nͥ precepta con¬
ditoris impleueris. His duab manib
quasi duob seraphin inconfessionẽ
scẽ trinitatis erumpimus dicentes.¬

Expanded text:
intellige legem et sacerdotium: opera et cultum Dei, quorum alterum altero indiget. Nihil enim prodest exercere virtutes, nisi noveris Creatorem; nec Dei veneratio proficit ad salutem, nisi praecepta conditoris impleveris. His duabus mansionibus, quasi duobus seraphim, in confessionem sanctae Trinitatis erumpimus dicentes
Abbreviated transcription (Latin):
ones quadraginta due. ꝑ has currit uerꝰ
hebreus qui de t̾ra transire festinat ad
celum. & egypto scłi derelicta. terrã rep¬
missionis ingreditur. Nec mirũ si in illo
numeri sacramento ꝑueniamꝰ ad regna¬
patriarcha ꝑuenit aduirginem quasi
adiordanem quȩ pleno gurgite fluens
sp̃c scĩ gratiis redundabat. Qd̃ autem in
manu moysi ⁊ aaron egressus seribit᷑.¬

Expanded text:
ones quadraginta duae. per has currit uerus Hebraeus, qui de terra transire festinat ad caelum et Aegypto saeculi derelicta terram repromissionis innumeri sacramento perveniat, sicut Hpatriarcha pervenit ad virginem, quasi ad Jordanem, qui pleno gurgite fluens sancti gratiis redundabat. quod autem in manu Moysi et Aaron egressus scribit
Abbreviated transcription (Latin):
manu moysi ⁊ aaron qͣs greci. a Na rͣ de ies
uocant. nos ꝓpter lingue ꝓprietatẽ sig¬
nificantius mansiones. siue quia de ex¬
ercitu dicit᷑ castra transtulimus. Fit au¬
tem katalogus mansionũ a pͥma usq
ad ultimam: ⁊ numerant᷑ simul.xͣl. due.¬

Expanded text:
manu Moysi et Aaron, quas Graeci djtaQVsig uocant, nos propter linguae proprietatem significantius \'mansiones\' siue, quia de exercitu dicitur, \'castra\' transtulimus. fit autem catalogus mansionum a prima usque ad ultimam et numerantur simul qu
Abbreviated transcription (Latin):
imus ꝑegrinationes aliquando suspira.
Si amas. scribe. si irasceris: iratꝰ lic&
scribe. Alagnum ⁊ hoc desiderii habe¬
bo solamen: si amici litteras uel in¬
dignantis accipiam.

Expanded text:
imus, peregrinationis aliquando suspiria. si amas, rescribe; si irasceris, iratus licet scribe. magnum et hoc desiderii habebo solamen, si amici litteras uel indignantis accipiam.
Abbreviated transcription (Latin):
tius arrogantia rusticoꝵ. qui garru¬
litatem auctoritatẽ putant: ⁊ parati
semꝑ adlites. insubiectum sibi gregẽ
tumidis sermonib tonant. Auaritiã
insacerdote uitandam. ⁊ samuhel do¬
cet nichil coram popło eripuisse se
refrigeria sumptuum a fr̃ib accipi¬
ebant. & p̃der uictum atq uestitum
nichil se aliud nec hab̾e nec uelle glo¬
riabant᷑. Quã ad timotheũ auaritiã:
ad titum turpis lucri cupiditatem
aꝑtissime notat. Domũ suã bene
regentem: ñ ut opes augeat. non ut
regias paret epulas. ñ ut celatas pa¬
tenas struat. ⁊ fasides aues lentis ua-¬
porib coquat. qui ad ossa ꝑueniant.
& suꝑficiem carniũ non dissoluant
artifici temꝑam̃to. s ut qd̃ popłis pͣ¬
cepturus est. prius adomesticis exi¬
gat. filios habentẽ subditos cũ om̃i
castitate. Ne scilicet imitent᷑ filios

Expanded text:
tius arrogantia rusticorum, qui garrutius arrogantia rusticorum, qui garrulitatem auctoritatem putant et parati semper ad lites in subiectum sibi gregem tumidis sermonibus tonant. auaritiam in sacerdote uitandam et Samuel docet nihil coram populo eripuisse se refrigeria sumptuum a fratribus accipiebant et praeter uictum atque uestitum nihil se aliud nec habere nec uelle gloriabantur. quam ad Timotheum auaritiam, ad Titum turpis lucri cupiditatem apertissime notat. domum suam bene regentem: non ut opes augeat, non ut regias paret epulas, non ut caelatas patinas struat et Phasides aues lentis uaporibus coquat, qui ad ossa perueniant et superficiem car- Dium non dissoluant artifici temperamento, sed ut, quod populis praedicatums est, prius a domesticis exigat. filios habentem subditos cum omni castitate: ne scilicet imitentur filios
Abbreviated transcription (Latin):
dest: tantum silentio nocet. Nã latratu
canum baculoq pastoris. lupoꝵ rabies
deterrenda ẽ. Non uinolentũ. ñ ꝑcus¬
sorem. Uirtutib uitia opposuit. Didi
quales non eẽ debeant sacerdotes. Ui¬
nolentia. scurronũ est ⁊ comeᷤ satoꝵ:
uenterq mero estuans. cito despumat
in libidines. In uino luxuria. in luxuria
uoluptas. in uoluptate impudicitia est
Qui luxuriat᷑. uiuens mortuus est.
Ergo qui inebriat᷑. ⁊ mortuus ⁊ sepul¬
tus est. Noe ad unius hore ebrietatẽ
nudat femora sua: que ꝑsescentos
annos sobrietate contexerat. Loth ꝑ
temulentiã nesciens libidini iniscet
incestum: ⁊ quẽ sodoma ñ uicerat.
uina uicerunt. ꝑcussorem autẽ ep̃m
ille condemnat. qui dorsum posuit
ad flagella: ⁊ maledictus non re ma¬
ledixit. S modestum. Duob malis
unum apposuit bonum: ut temulẽtia
& ira. modestia refrenet᷑. Non litigi¬
osum. ñ auarum. Nichil ÷ impudẽ¬

Expanded text:
rodest, tantum silentio nocet. Nam latratu rodest, tantum silentio nocet. Nam latratu canum, baculoque pastoris, luporum rabies deterrenda est. Non vinolentum, non percussorem. Virtutibus vitia opposuit. Didicquales non esse debeant sacerdotes. uinolentia scurronum est et comissatorum uenterque mero aestuans cito despumat in libidines. in uino luxuria, in luxuria uoluptas, in uoluptate inpudicitia est. qui luxuriatur, uiuens mortuus est: ergo, qui inebriatur, et mortuus et sepultus est. Noe ad unius horae ebrietatem nudat femora sua, quae per sexcentos annos sobrietate contexerat. Loth per temulentiam nesciens libidini miscet incestum et, quem Sodoma non uicerat, uina uicerunt. percussorem autem episcopum ille condemnat, qui dorsum suum posuit ad flagella et maledictus non remaledixit. sed modestum: duobus malis unum obposuit bonum, ut temulentia et ira modestia refrenetur. non litigiosum, non auarum: nihil enim inpoten
Abbreviated transcription (Latin):
ne incrapula & ebrietate aggrauent᷑
corda eoꝵ: ⁊ ut sensus officium ex hibeis.
deo uigeat semꝑ & tenuis sit. Qđ autẽ
infert. prudentem: ex cludit eos qui sub
nomine simplicitatis excusant stulticiã
sacerdotum. Nisi enim cerebrum sanum
fuerit: omia m̃bra inuitio erunt. Orna¬
hensibilis appellatur: qui uirtutib poll&
ornatus ẽ. Possumus ⁊ aliud intellig̾e
ex hoc u̾bo: iuxta illud tullii. Caput ẽ
artis. docere quod facias. Sunt enm
quidam ignorantes m̃suram suam.
& tante stoliditatis ac uecordie: ut &
in motu ⁊ in incessu. & in habitu. un
sermone communi. risum se ex pec¬
tantib tribuant. & quasi intelligẽtes
quid sit ornatus. comunt se uestibus
& munditiis corporis. ⁊ lautioris iñse
epulas parantcum om̃is istius modi
ornatus & cultus. sordib fedior sit. Qd̃
autẽ doctrina a sacerdotib expetatur
& ueteris p̃cepta sunt legis: iadtitum
plenus scribitur. In nocens enĩ ⁊ absq
sermone conu̾satio. quantũ exemplo ꝓ¬

Expanded text:
ne in crapula et ebrietate adgrauentur corda eorum et ut sensus officium exhibens deo uigeat semper et tenuis sit. quod autem infert \'prudentem\', excludit eos, qui sub nomine simplicitatis excusant stultitiam sacerdotum. nisi enim cerebrum sanum fuerit, omnia membra in uitio erunt. \'ornahensibilis appellatur; qui uirtutibus pollet, ornatus est. possumus et aliud intellegei-e ex hoc uerbo iuxta illud Tullii: \'caput est artis decere, quod facias\'. sunt enim quidam ignorantes mensuram suam et tantae stoliditatis ac uecordiae, ut et in motu et in incessu et in habitu et in sermone communi risum spectantibus tj-ibuant et quasi intellegentes, quid sit ornatus, comant se uestibus et munditiis corporis et lautioris mensepulas parant, cum omnis istiusmodi ornatus et cultus sordibus foedior sit. Quod autem doctrina a sacerdotibus expetatur, et veteris praecepta sunt legis, et ad Titum plenius scribitur . Innocens enim et absque sermone conversatio, quantum exemplo p
Abbreviated transcription (Latin):
tismum: & unum hoc mandatum in¬
telligere ante ante baptismũ. Sobriũ.
quippe utrumq significat: pruden¬
tem. ornatum. hosptalem. doctorem.
Sacerdoͬs qui ministrant in templo
dei. ꝓhiben t᷑ uinum ⁊ sicerã bibere.¬

Expanded text:
tismum, et unum hoc mandatum intismum, et unum hoc mandatum intelligere ante baptismum. Sobrium, quippe utrumque significat. Prudentem, ornatum, hospitalem, doctorem . Sacerdotes qui ministrant in templo Dei, prohibentur vinum et siceram bibere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quod humilitate crescatiñ intumes¬
cat fastigio. Oportet gͦ ep̃m irrep̃hen¬
sibilem eẽ. Id ipsum quoq adtytumꝰ. si
quis est sine crimine. Om̃s uirtutes
inuno sermone cõprehendit. & pene
rem contra naturam exigit. Si enim
omne peccatũ etiã in otioso uerbo re¬
p̃hensione dignum ẽ. quis ẽ ille qͥ abs¬
q peccato. id ÷ sine rep̾hensione u̾set᷑
inmundo: S futurus pastor eccłiȩ¬
talis eligitur: ad cuns comparationẽ
recte grex ceteri nominentur. De fini¬
uii rethores oratorem: qui sit uir bonꝰ.
dicendi ꝑitus. Ante uita̾. sic lingua
irrep̃hensibilis querit᷑ ut doctus me¬
rito suscipiat᷑. Pdit enim auctoritatẽ
docendi: cuius sermo oꝑe destruitur.
Unius uxoris uirum de hoc supra
diximus. Nunc autẽ admonemus.
ut si unius uxoris uir. etiam ante ba¬
ptismũ querit᷑: cetera quoq que p̃¬
cepta sunt ante baptismũ reqͥramus.
Neq enim competit uniu̾sa post baꝑ¬

Expanded text:
per quod humilitate decrescat, non intumesper quod humilitate decrescat, non intumescat fastigio. oportetergoepiscopuminreprehensibilemesse:id ipsum, quod ad Titum: si quis est sine crimine, omnes uirtutes in uno sermone conprehendit et paene rem contra naturam exigit. si enim omne peccatum, etiam in otioso uerbo, reprehensione dignum est, quis est ille, qui absque peccato, id est sine reprehensione, uersetur in mundo? stalis eligitur, ad cujus comparationem recte grex caeteri nominentur. Definiunt Rhetores oratorem, qui sit vir bonus, dicendi peritus. Ante vita, sic lingua irrephensibilis quaeritur, ut merito suspiciatur. PERDIT ENIM auctoritatem docendi, cujus sermo opere destruitur. Unius uxoris virum; de hoc supra diximus. Nunc hoc tantum admonemus, ut si unius uxoris vir, etiam ante baptisimum quaeritur; caetera quoque quae praecepta sunt, ante baptismum requiramus. Neque enim competit universa post bap
Abbreviated transcription (Latin):
cram̃ta. Ante qͣm dictandi finẽ faciã.
iam enim intelligo m̃suram me ex
quib futuri ep̃i uita de scribit᷑ cur¬
sim exponere: ut apłm ñ in unius
uxroris elogio. s in om̃ib que p̾cepit.
doctorẽ gentium suscipiamꝰ. Simul
obsecro. ne quis me insugillationem
istius temporis sacerdotum scͥpsisse
que scripsi existimet. s in eccłie uti¬
litatem. Ut enim oratores . ⁊ phyloso¬
phi de scribentes qualem uelint esse
ꝑfectum oradorem ⁊ philosophum
non faciunt iniuriam demosteni
& platoni. s res ipsas absq ꝑsonis
definiunt: sic indescriptione ep̃i
& in eoꝵ expositione quȩ scripta
sunt. quasi speculum sacerdotii
ꝑroponit᷑. Iam in potestate & conscien¬
tia singłoꝵ ẽ.quales se ibi aspiciant:
ut uel dolere addeformitatẽ. uł gaudẽ
ad pulcͥtudinẽ possint. Siquis ep̃atum
desid̾at. bonum opꝰ desidat. Opus non
dignitatem. Laborem. non delicias. Opꝰ

Expanded text:
cramenta. 8. Antequam dictandi finem faciam cramenta. 8. Antequam dictandi finem faciam jam enim intelligo mensuram me excquibus futuri Episcopi vita describitur, cursim exponere; ut Apostolum non in unius uxoris elogio, sed in omnibus quae praecipit, Doctorum Gentium suscipiamus. Simul obsecro, ne quis me in sugillationem istius temporis Sacerdotum scripsisse, quae scripsi, existimet, sed in Ecclesiae utilitatem. Ut enim oratores, et philosophi describenperfectum oratorem et philosophum, non faciunt iniuriam Demostheni et Platoni, sed res ipsas absque personis definiunt, sic in descriptione episcopi et in eorum expositione, quae scripta sunt, quasi speculum sacerdotii proponitur. iam in potestate et conscientia singulorum est, quales se ibi aspiciant, ut uel dolere ad deformitatem uel\' gaudere ad pulchritudinem possint. si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat: opus, non dignitatem, laborem, non delicias: opus,
Abbreviated transcription (Latin):
tamus canticum nouum: ⁊ uetere
homine deposito ñ ambulamꝰ in
uetustate littere. s innouitate sp̃e
Hic ÷ calculus nouus eui nouum
nomen scribetur. quod nemo scit
legere nisi qui illud acceꝑit. Quot¬
quot enim baptizati sumus in xp̃o
iħu: in morte illius baptizati sumꝰ.
nomen uxoris. non potest ulla noui¬
tate deleri. Consepulti enim sumus
xp̃o in baptismate. & resurreximus
ꝑ fidem oꝑationis dĩ qui suscitauit
eum amortuis. Cumq eẽmus mor¬
tui indelictis:⁊ in p̃putio carnis nr̃e.
conuiuificauit nos cum illo donans
om̃ia delicta: delens qͦd adu̾sum nos
erat cyrographum decreti. qd̾ erat con¬
trarium nobisꝰ. & ipsum tulit eme¬
dio. affigens illud cruci. Omĩa nr̃a
cum xp̃o mortua sunt. uniu̾sa cẏro¬
graphi ueteris peccata deleta sunt.
solum nomen uiuit uxoris: Dies
michi deficient. si cuncta que ad po¬
tentiam baptismi ꝑtinent de scͥpturiᷤᷤ
scĩs uoluero digerere: & natiuitatis
scde̾ immo in xp̃o pͥme ꝑonere sa¬

Expanded text:
canticum nouum et ueteri homine deposito non ambulamus in uetustate litterae, sed in nouitate spiritus. hic est calculus nouus, cui nonum nomen inscribitur, quem nemo scit legere, nisi qui illum acceperit. quotquot enim baptizati sumus in Christo Iesu, in morte illius baptizati sumus,nomen uxoris non potest ulla nouitate deleri? consepulti sumus Christo in baptismate et resurreximus per fidem operationis dei, qui suscitauit eum a mortuis. cumque essemus mortui in delictis et in praeputio carnis nostrae, conuiuificauit nos cum illo donans omnia delicta, delens, quod aduersum nos erat, chirographum decreti, quod erat contrarium nobis; et ipsud tulit e medio affigens illud cruci. omnia nostra cum Christo mortua sunt, uniuersa chirographi ueteris pecsolum nomen vivit uxoris? Dies me deficiet si cuncta quae ad potentiam baptismi pertinent, de Scripturis sanctis voluero digerere; et nativitatis secundae, imo in Christo primae, ponere sa
Abbreviated transcription (Latin):
& post qͣm ad aquas uenerint: hydropaᷤ
& lẏmphaticos faciunt. Myrra muta¬
tur sacram̃to crucis. & septuaginta
palme apłoꝵ. dulcoratis legis gurgiti¬
bus irrigant᷑. Abraham ⁊ ysaac pute¬
os fodiunt: repugnant allophili:iber¬
sabee. ciuitas iuram̃ti Regnũq salo¬
monis. nom̃ sumit a fontib. Rebecca
inuenit᷑ ad puteũ. Rachel ꝓpt̾ aquas.
supplantatoris osculo salutatur. Aloy¬
ses. filias sacerdotis madian. aꝑto pu¬
teo ab iniuria uindicat. Precursor
dñi. in aquis fontium uirta salim qd̾
pulum parat. Ipse saluator post bap¬
tisma :i scĩficatas suo lauachro iorda¬
nis aquas. regnum celoꝵ incipit pre¬
dicare. Primum signum ex aquis fac̃.
Samaritana uocatur ad puteum. si

Expanded text:
et, postquam ad aquas uenerint, hydrophobus et, postquam ad aquas uenerint, hydrophobus et lymphaticos faciunt. Merra mutatur sacramento crucis et septuaginta palmae apostolorum dulcoratis legis gurgitibus inrigantur. Abraham et Isaac puteos fodiunt, repugnant allophyli. et Bersabee, ciuitas iuramenti,. regnumque Salomonis nomen sumit a fontibus. Rebecca inuenitur ad puteum. Rachel propter aquas subplantatons osculo salutatur. Moyses filias sacerdotis Madiam aperto puteo ab iniuria uindicat. praecessor domini in aquis fontium iuxta Salim, quod pulum parat. ipse saluator post baptisma et sanctificatas suo lauacro Iordanis aquas regnum caelorum incipit praedicare. primum signum ex aquis facit, Samaritana uocatur ad puteum, si
Abbreviated transcription (Latin):
detur extensum. id ÷ comꝑacte ⁊ den¬
siores aque. Primũ de aquis qd̃ ui¬
uat egreditur. & pennatos fideles de
terra ad celum leuat. Fabricat᷑ homo
de limo: & int̾ manus dei aquarum
sacram̃ta uersant᷑. Plantat᷑ paradysꝰ
ineden: & unus fons in quatuor pͥnci¬
ꝑia diuidit᷑. Qui postea egrediens de tẽ¬
ꝑlo. & contra solis ortum uadens: a ma¬
ras aquas mortuasq uiuificat. Peccat
mundus: & sine aquarũ diluuio non
purgatur: Statimq columba spc̃ scĩ
ex pulso alite teterrimo. ita ad noe qͣsi
ad xpm in iordane de uolat: ⁊ ramo re¬
fectionis ac luminis pacem orbi annũ¬
tiat. Pharao cum exercitu suo nolens
popłm dĩ exire de egẏpto: intypo bap¬
tismatis suffocatur. Et in psalmis de
interfectione illius scͥbitur. Tu confir¬
masti in uirtute tua mare. tu contͥuisti
capita draconũ inaquis. tu confregis¬
ti capita draconis magni. Unde & re¬
guli & scorpiones arentia queq sectant᷑.

Expanded text:
detur extensum, id est conpactae et dendetur extensum, id est conpactae et densiores aquae. primum de aquis, quod uiuat, egreditur et pinnatos fideles de terra ad caelum leuat. fabricatur homo de limo et inter manus dei aquarum . sacramenta uersantur. plantatur paradisus in Edem et- unus . fons in quattuor principia diuiditur, qui postea egrediens de templo et contra solis ortum uadens amaras aquas mortuasque uiuificat. peccat mundus et sine aquarum diluuio non purgatur. statimque columba spiritus sancti expulso alite taeterrimo ita ad Noe quasi ad Christum in Iordane deuolat et ramo refectionis ac luminis pacem orbi adnuntiat. Pharao cum exercitu suo nolens populum dei exire de Aegypto in typo baptismatis suffocatur. et in Psalmis de interfectione illius scribitur: tu confirmasti in uirtute tua mare, tu contriuisti capita draconum in aquis, tu confregisti caput draconis magni. unde et reguli et scorpiones arentia quaeque sectantur
Abbreviated transcription (Latin):
unius mulieris possit intelligi. ut ad
coitum magis referat᷑ quã ad dotaleᷤ
tabulas. Hec uniuersa ꝓferimꝰ. non
quo uere & simplici intelligentie re¬
sistamus: s ut doceamꝰ te scripturas
scãs sic intelligere ut scripte sunt.
nec euacuare baptismũ saluatoris.
& dotum patibuli sacram̃tũ irritũ
facere. Reddamus quod paulo ante
promisimꝰ: & de scola rechoꝵ. aquaꝵ
laudes & baptismi p̃dicemus. Rudis
mundus necdum sole rutilante. nec
pallente luna. nec astris micantib:
incompositã & in uisibilem mat̾iem.
abyssorũ magnitudine ⁊ de formib
tenebris opprimebat. Solus sp̃c dei
inaurige modũ suꝑ aquas ferebat᷑.
& nascentem mundum in figura baꝑ¬
tismi parturiebat. Inter celum ⁊ t̾rã
medium extruit᷑ firmam̃tũ: iiuxta
celum id ÷ samaim. ex aquis sortit᷑
uocabulum: & aque que suꝑ celos st̃
in laudes dñi separantur. Unde ⁊ in
er echiel cristallum suꝑ cherubin ui¬

Expanded text:
unius mulieris possit intellegi, ut ad unius mulieris possit intellegi, ut ad coitum magis referatur quam ad dotales tabulas. haec uniuersa proferimus, non quo uerae et simplici intellegentiae resistamus, sed ut doceamus te scripturas sanctas sic intellegere, ut scriptae sunt, nec euacuare baptismum saluatoris et totum patibuli sacramentum initum facere. Reddamus, quod paulo ante promisimus, et de schola rhetorum aquarum laudes et baptismi praedicemus. rudis mundus necdum sole rutilante nec pallente luna nec astris micantibus inconpositam et inuisibilem materiem abyssorum magnitudine et deformibus tenebris obprimebat. solus spiritus dei in aurigae modum super aquas ferebatur et nascentem mundum in figura baptismi parturiebat. inter caelum et terram medium extruitur firmamentum et iuxta est \'samaim\', ex aquis sortitur uocabulum et aquae, quae super caelo sunt, in laudes domini separantur. unde et in Ezechiel crystallum super cherubin ui
Abbreviated transcription (Latin):
greci sermonis ambiguitatẽ. in his oĩb
testimoniis urorem potius intelligi:
hec interp̃tatio. Redde gͥ scripture sĩ¬
plicitatẽ suam: ne tuis contra te legib
dimicemꝰ. Querã ⁊ aliud. Si quis et
ante baptismũ habuerit concubinam.
⁊ illa mortua baptizatꝰ uxorẽ duxerit.
utrum clericus fieri debeat. annone
Respondebis. Posset fieri: quia concu¬
binam habuerit. ñ uxorem. Coniuga¬
les gͦ cabule ⁊ iura dotalia ñ coitus.
ab apło condempnant᷑. A ultos uide¬
mus obnmiã pauꝑtatẽ. uxorũ sarci¬
nam declinare. ⁊ ancillas suas hab̾e
pro urorib susceptosq ex his liberos
colere ut ꝓprios. Si forte ditati abim¬
ꝑatore stolam illi meruerint. confes¬
tim apło colla sũmittent: ⁊ inuiti int̾
uxores eas reciꝑe cogent᷑. Sin autem
principale rescriptum. eadẽ tenuitas
impetrare ñ quiuerit: cum romanis
legib scita eccłiȩ mutabunt᷑. Ui de ne
hoc quod dicitur unius uxoris uirũ.

Expanded text:
Graeci sermonis ambiguitatem in his omnibus Graeci sermonis ambiguitatem in his omnibus testimoniis uxorem potius intellegi. haec interpretatio.\' redde igitur scripturae simplicitatem suam, ne tuis contra te legibus dimicemus. quaeram et aliud: si quis et ante baptismum habuerit concubinam et illa mortua baptizatus uxorem duxerit, utrum clericus debet fieri an non? respondebis posse fieri, quia concubinam habuerit, non uxorem; coniugales ergo tabulae et iura dotalia, non coitus ab apostolo condemnatur. multos uidemus ob nimiam paupertatem uxorum sarcinam declinare et ancillulas suas habere pro uxoribus susceptosque ex his liberos colere ut proprios; si forte ditati ab imperatore stolas illis meruerint, confestim apostolo colla submittet et inuitus inter uxores eas recipere cogetur; sin autem principale rescriptum eadem tenuitas inpetrare non quiuerit, cum Romanis legibus scita ecclesiae mutabuntur. uide, ne hoc, quod dicitur: unius uxoris uirum,
Abbreviated transcription (Latin):
non uoluntatem legi. s legem iungere
uoluntati. Quidã coacte int̾pretantur
uxores ꝓeccłiis. uiros ꝓ ep̃is deb̾e accipi.
et hoc innicea quoq synodo a patrib
ẽẽ decretum. ne de alia ad aliam eccłiã
referatur & corpꝰ. ita & uxores ponti¬
ficum dici ȩccłias. de quib inisaia scͥꝑ¬
tum ẽ. mulieres ꝓperantes despecta¬
culo uenite. non est enim populus
habens intelligentiã: et rursum. mu¬
lieres diuites surgite. ⁊ audite uocem
meamͤ et in ꝓu̾biis. m ulierẽ fortem
quis inueniet. honorabilior ẽ p̾ciosis
lapidib quȩ talis ẽ. confidit in ea cor
uiri sui: et in eodem uolumine. sa¬
pientes mulieres edificauerunt domũ.
insipiens autẽ destruxit manib Nec
hoc inquiunt ep̃is uideat᷑ indignum.
cũ de dõ quoq scriptum sit. sic̃ despi¬
eit uxor uirum suum. sic despexit me
domus isrł: et in apło. despondi enĩ
uos uni uiro. uirginem castam exhib̾e

Expanded text:
non uoluntatem legi, sed legem iungere non uoluntatem legi, sed legem iungere uoluuxores pro Ecclesiis, viros pro Episcopis debere accipi. Et hoc in Nicaena quoque Synodo a patribus esse decretum, ne de alia ad aliam Ecclesiarefertur et corpus, ita uxores pontificum dici ecclesias. de quibus in Esaia scriptum est: mulieres, properantes de spectaculo uenite; non est enim populus habens intellegentiam, et rursum: mulieres diuites, surgite et audite uocem meam, et in Prouerbiis: mulierem fortem quis inueniet? honorabilior est pretiosis lapidibus, quae talis est; confidit in ea cor uiri sui, et in eodem uolumine: sapientes mulieres aedificauerunt domum, insipiens autem destruxit manibus. nec hoc, inquiunt, episcopis uideatur indignum, cum de deo quoque scriptum sit: sicut despicit uxor uirum suum, sic despexit me domus Israhel, et in apostolo: despondi enim uos uni uiro, uirginem sanctam exhibere
Abbreviated transcription (Latin):
sisse qͦ fuerãt. Si enĩ fuisseq: lote utiq fuisseq̃
ut mee. Rogo que ẽ ista tergi uersatio.
& a cumen omni pistillo retunsius. quia
non ẽ peccatũ peccatũ ẽ: Qa ñ ÷ sordidum.
sordidum est: Non dimisit dñs. quia ñ
habuit quod dimitteret: ⁊ quia ñ dimisit.
iccirco manet quod ñ fuit: Quantã uĩ
habeat baptisma:⁊ aque in xp̃o scĩficate
gr̃a: paululũ post docebo. Interĩ iuxta
uulgare ꝓu̾bium.: male arboris nodo.
malus cuneus requirendus ẽ. Hoc quod
dicit. unius uxoris uirum: potest alit̾
lege concessum:⁊ exemplo patriarchaꝵ
ac moysi. familiare popło nouerat in
multis uxorib liberos spargere. Ipsis qͦq
sacerdotib huius licentie patebat arbitri¬
um. Precepit gͦ ne eandem licentiã eccłȩ
sibi uindicent sacerdotes. ne bina parit
& terna coniugia sortiant᷑. S singulas
uno tempore uxores habeant. Ne contẽ¬
tiosum clames ẽẽ qđ diximus. accipe
& aliam explanationẽ: ne tͥ soli liceat

Expanded text:
sisse, quo fuerant; si enim sordes fuissent, lotae utique essent ut meae\\ rogo, quae est ista tergiuersatio et acumen omni pistillo retunsius: quia non est peccatum, peccatum est; quia non est sordidum, sordidum est? non dimisit dominus, quia non habuit, quod dimitteret; et quia non dimisit, idcirco manet, quod non fuit? Quantam uim habeat baptismum et aquae in Christo sanctificatae gratiam paululum post docebo; interim iuxta uulgare prouerbium malo arboris nodo malus cuneus requirendus est. hoc, quod dicit unius uxoris uirum, potest et aliter lege concessum, exemplo patriarcharum ac Moysi familiare populo nouerat in multis uxoribus liberos spargere, ipsis quoque sacerdotibus huius licentiae patebat arbitrium: praecipit ergo, ne eandem licentiam ecclesiae sibi uindicent sacerdotes, ne bina pariter et trina coniugia sortiantur, sed ut singulas uno tempore uxores habeant. contentiosum clames esse, quod diximus; accipe et aliam explanationem, ne tibi soli liceat
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitates: ⁊ quoꝵ tecta sunt pecca¬
ta. Beatus uir cui ñ imprtabit dñs
peccatũ. Arbitror qd̾ possimus ⁊ nos
huic aliquid cantico iungere. Beatꝰ
cui ñ imputabit dñs uxorem. Audi¬
amus & ezechielem filium hominis.
quom de eius uirtute ꝓnuntiet. qui
hominis futurus est filius. Assumã
uos de gentib: ⁊ asꝑgam suꝑ uos aqͣ.
mundam. ⁊ mundabimini ab om̃ib
immundiciis ur̃is: ⁊ dabo uobis cor
nouum ⁊ sp̃m̃ nouum. Ab omnib
Inquit mundabo uos sordib. In oĩby.
tur: quanto magis munditie ñ com¬
quinant᷑ Dabo uobis cor nouum
circumcisio aliquid ualet. neq p̃pu

Expanded text:
tes, et quorum sunt peccata. Beatus vir, cui non imputavit Dominus peccatum . Arbitror quod possumus et nos huic aliquid cantico jungere: Beatus vir, cui non imputabit Dominus uxorem. Audiamus et Ezechielem filium hominis, quomodo de ejus virtute pronuntiet, qui hominis futurus est filius: Assumam 421 vos de gentibus, et aspergam super vos aquam mundam et mundabimini ab omnibus inmunditiis uestris; et dabo uobis cor nouum et spiritum nouum. \'ab omnibus\', inquit, \'mundabo uos sordibus\'. in \'omtur: quanto magis munditiae non coinquinantur? dabo cor nouum circumcisio aliquid uale
Abbreviated transcription (Latin):
re . &. scđo ac tercio sciscitari. Niobam
putares. Uerto me ad auditores. Nichil
inter ẽ oboni iudices. adu̾sariũ uigilã¬
tem. an dormientẽ ligem: nisi qͦd fciliꝰ
est quiescenti qͣm reluctanti uincula
in nectere. Si apłs non catecuminos in
clerum allegit s fideles. fidelis audem
ẽ qui ep̃c ordinat᷑: uicia catecumini.
non imputabunt᷑ fideli. Torquebã istiꝰ¬
modi spicula: & uibrantes hastas in le¬
targicum dirigebam. Oscitabat tantũ:
& quasi ꝑmentis crapulam ructans &
nausians: euomebat. Apls dixit. paulus
ad timotheũ. altera ad titum. In pͥma
scriptum erat. Si quis ep̃atum desidat:
bonum opus desid̾at. Oportet gͦ ep̃m̃
irrep̾hensibilem ẽẽ: unius uxoris uirũ.

Expanded text:
re et secundo ac tertio sciscitare. Niobam re et secundo ac tertio sciscitare. Niobam putares. uerto interest, o boni judices, adversarium vigilantem, an dormientem ligem, nisi quod facilius est quiescenti, quam reluctanti vincula innectere. Si Apostolus non catechumenos in clerum allegit, sed fideles: fidelis autem est qui Episcopus ordinatur; vitia catechumeni non imputabuntur fideli. Torquebam istiusmodi spicula, et vibrantes hastas in lethargicum dirigebam. oscitabat tantum et quasi per mentis crapulam ructans et nausians euomebat: \'apostolus dixit, Paulus ad Timotheum, altera ad Titum. in prima scriptum erat: si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat. oportet ergo episcopum inreprehensibilem esse, unius uxoris uir
Abbreviated transcription (Latin):
Uix dedit. quod nouum faceret. Grada¬
tim intuli. Ex doto nouũ facit. an expar¬
te: Respondit extoto. Deinceps int̾roga¬
iii. Nichil gͦ ueteris hominis inbaptisma¬
te reseruatur: Alouit caput. Cepit ꝓti¬
nus texere. Si baptismũ nouũ hominẽ
facit. & ex toto nouum creat. nichilq in
eo ueteris hominis reseruat᷑: non potest
nouo imputari. quod in ueteri quondã
fuit. Primũ spinosulus nr obmutuit:
postea uͦ pisoniano uitio cum loqui
nesciret. tacere ñ potuit. Sudare tamen
frons. pallere gene. tremere labia. herere
lingua. saliuia siccari. & plus timore quã
etate contrahi. Erupit aliquando. Nonne
legisti ab apło unius uroris uirũ assu¬
mi in sacerdotiũ. & rem. ñ tempora de¬
finiri: Quia me syllogisinis ꝓuocaue¬
rat. & uidebam tẽdere hominem ad int̾¬
rogatiuncłas tortuosas: sua contͣ illum
tela iaciebam. B̾aptizatos inquã apls
elegit in episcopatũ. ancatecuminos:
Responde nolebat. Ego id ipsum ingere¬

Expanded text:
uix dedit, quod nouum faceret. gradatim intuli: \'ex toto nonum facit an ex parte?\' respondit: \'ex toto.\' deinceps interrogaui: \'nihil ergo ueteris hominis in baptismate reseruatur?\' mouit caput. coepi protinus texere: si baptismum nonum hominem facit et ex toto nouum creat nihilque in eo ueteris hominis reseruatur, non potest nouo inputari, quod in ueteri quondam fnit.\' primum spinosulus noster obmutuit; postea uero Pisoniano uitio, cum loqui nesciret, tacere non potuit. sudare tamen frons, pallere genae, tremere labia, haerere lingua, saliua siccari et plus timore quam aetate contrahi. erupit aliquando: \'nonne legisti ab apostolo unius uxoris uirum adsumi in sacerdotium et rem, non tempora, definiri?\' quia me syllogismis prouocauerat et uidebam tendere hominem ad interrogatiunculas tortuosas, sua contra illum tela iaciebam. \'baptizatos\', inquam, \'apostolus elegit in episcopatum an catechumenos?\' respondere "nolebat. ego tamen id ipsud ingere
Abbreviated transcription (Latin):
abhis qui foris sunt: ut ñ in opprobriũ
incidat & laqueũ diaboli. Ad titũ. sta¬
tim in pͥncipio hȩc mandata ponunt᷑
Huius rei gr̃a reliqui te crete. ut ea
que de erant corrigas: & constituas ꝑ
ciuitates prb̃os. sicut ego tͥ disposui.
Siquis ẽ sine crimine. unius uxoris
uir. filios habens fideles: ñ in accusati¬
one luxurie. aut ñ subditos. Oportet¬

Expanded text:
ab his, qui foris sunt, ut non in obprobrium incidat et laqueum diaboli. ad Titum statim in principio haec mandata ponuntur: huius rei gratia reliqui te Cretae, ut ea, quae deerant, corrigas et constituas per ciuitates presbyteros, sicut ego tibi disposui, si quis est sine crimine unius uxoris uir, filios habens fideles, non in accusatione luxuriae aut non subditos. oportet
Abbreviated transcription (Latin):
si sĩgillatim uoluero nominare: tantus
numerus congregabit᷑. ut ariminen¬
sis synodi multitudo suꝑet᷑. S indeces
est sic unum tueri ut plures accusa¬
re uidearis: & quẽ ratione non possis.
nui rome a uiro eloquentissimo cor¬
nutum ut dicit᷑ sislogismũ. ut quocq
me uerterem strictius retinerer. H. xo¬
rem inquit ducere peccatũ ẽ. annon:
Ego simplex & qui insidias uitare ues¬
cirem: dixi ñ ẽẽ peccatũ. Rursũ ali¬
ud ꝓposuit. Inbaptismate bona opera
dimittunt᷑ an mala: Et in hoc idem
simplicit̾ respondi peccata dimitti.
Cum me securũ ꝑutarẽ. cepert̾ mͥ
hine inde cornua increscere: ⁊ abscõ¬
dite prius acies dilatari. Si inquit
urorem ducere ñ est peccatũ. baptis¬
mum autẽ peccata dimittit: quicqͥd
ñ dimittit᷑. reseruat᷑. Ilico mͥ quasi a
fortissimo pugdi ꝑcussus eẽm: ante
ocłos caligo obuersari cepit. Statimq
uerti inadu̾sariũ ꝓpositionis strophã.

Expanded text:
si singillatim uoluero nominare, tantus si singillatim uoluero nominare, tantus numerus congregabitur, ut Ariminensis synodi multitudo superetur. sed indecens est sic unum tueri, ut plures accusare uidearis et, quem ratione non possis, nui Romae a uiro eloquentissimo cornuatum, ut dicitur, syllogismum, ut, quocumque me uerterem, strictus tenerer. \'uxorem\', inquit, \'ducere peccatum est an non?\' ego, simplex et qui insidias uitare nescirem, dedi non esse peccatum. rursum aliud proposuit: \'in baptismate bona opera dimittuntur an mala?\' et in hoc eadem simplicitate respondi peccata dimitti. cum me securum putarem, coeperunt mihi hinc inde cornua increscere et abscondita prius acies dilatari. \'si,\' inquit, \'uxorem ducere non est peccatum, baptismum autem peccata dimittit, quidquid non dimittitur, reseruatur.\' ilico mihi, quasi a fortissimo pugili percussus essem, ante oculos caligo obuersari coepit, statimque uerti in aduersarium propositionis stropham.
Abbreviated transcription (Latin):
peccata mundi: si sunt adhuc in scło
ostendendi sunt ñ ẽẽ de mundo. quos
xp̃i ignoret indulgentia: aut si de
mundo sunt: eligendũ e duob alte¬
rum liberati apeccatis xp̃i potentia.
adhuc rei inbecillitatẽ ꝓbant. S absit
de omnipotente crede quodin aliquo
ĩpotens sit. Om̃ĩa quȩ pat̾ faciti. i filiꝰ
facit similiter. Infirmitas filii. redun¬
dat adꝑatrẽ. Cuncta ouiculȩ menbra
insonant. Et ne parum uideret᷑ sĩpler
par multiplicet᷑. Multiplicatio ꝓmit¬
titur: ⁊ anobis paucitas affirmatur:
⁊ sacerdotio. unam anteqͣm bapti¬
zaret᷑. alterã post lauacrũ priore
mortua aurit uxorẽ: & arbitraris
eum contra apłi factum sententiam.¬
qui incathalogo uirtutũ. ep̃m uniꝰ
uroris uirũ preceꝑit ordinandum.
Miror autẽ te unum ꝓtraxisse in me¬
dium:. cum om̃is inundus his ordina¬
tionib plenus sit. Non dico de prbis:
ñ de inferiori gradu. Ad epõs ueniosqͦs

Expanded text:
peccata mundi, si sunt adhuc in saecupeccata mundi, si sunt adhuc in saecuostendendi sunt non esse de mundo, quos Christi ignoret indulgentia, aut, si de mundo sunt, eligendum e duobus alterum: liberati a peccatis Christi potentiam, adhuc rei inbecillitatem probant. sed absit de omnipotente credere, quod in aliquo inpotens sit. omnia, quae pater facit, et filius facit similiter. infirmitas filii redundat ad patrem. Cuncta ouiculae membra risti gratiam sonant. et ne parum uideretur simplex pax multiplicetur . Multiplicatio promittitur et a nobis paucitas affirmatur? et sacerdotio, unam, antequam baptizaretur, alteram post lavacrum, priore mortua, duxit uxorem; et arbitraris eum contra Apqui in catalogo uirtutum episcopum unius uxoris uirum praece- perit ordinandum. miror autem te unum protraxisse in medium, cum omnis mundus his ordinationibus plenus sit. non dico de presbyteris, non de inferiori gradu: ad episcopos uenio, quos
Abbreviated transcription (Latin):
uNQUaM fili oceane fore
putabam. ut indulgentia
pͥncipis calumniã sustiner&
reoꝵ. &. de carcerib exeun¬
tes post sordes ac uestigia
catenarum. dolerent alios relaxatos.
In euangłio audit in uidus salutis a¬
liene. Amice: si ego bonus. quare ocłs
tuus neqͣm: Conclusit ds̃ om̃ia sub
peccato. uit om̃ib misereat᷑. Nbi abun-¬
dauit peccatũ: suꝑ abundauit gr̃a.
Cesa sunt egypti primogenitari ne iu¬
mentum quidem isrłiticum in egyp¬
to derelictum ẽ. Et consurgit mͥ cani¬
na heresis. atq olim e mortua uipera
contritum caput leuat: que ñ ex par¬
te ut ante consueuerat. s totum xp̃i
ne suo. i tam ꝓfundas scelerũ pͥstinoꝵ
inuri corporib atq animis cicatriceᷤ.
ut medicina illius attenuari ñ queañ.
Quid aliud agit. nͥ ut xp̃c frustra
mortuus sit: frustra autẽ mortuuᷤᷤ
ẽ. si aliqͦs non potest uiuificare. Men¬
titur ioħes baptista:⁊ digito xp̃m ⁊ uo¬
ce demonstrans. ecce agnꝰ dĩ qui tollit

Expanded text:
umquam, fili Oceane, fore putabam, ut indulgentia principis calumniam sustineret reorum et de carceribus exeuntes post sordes ac uestigia catenarum dolerent alios relaxatos. in euangelio audit inuidus salutis alienae: amice, si egobonus, quare oculus tuus nequam? conclusit deus omnia sub peccato, ut omnibus misereatur. ubi abundauit peccatum, superabundauit gratia. caesa sunt Aegypti primogenita et ne iumentum quidem Israheliticum in Aegypto derelictum est. et consurgit mihi Caina heresis atque olim emortua uipera contritum caput leuat, quae non ex parte, ut ante consueuerat, sed totum Christi ne suo, et tam profundas scelerum pristinorum inuri corporibus atque animis cicatrices, ut medicina illius adtenuari non queant, quid aliud agit, nisi ut Christus frustra mortuus sit? frustra autem mortuus est, si aliquos non potest uiuificare. mentitur Iohannes Baptista et digito Christum et uoce demonstrans: ecce agnus dei, qui tollit