comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ant: s oeiam mentẽ oꝑaintis eleuant. dũ uirtutes puttint᷑. Hoc autẽ
qđ de scĩs animalib dictũ suꝑius fuerat. ut altius confirmet᷑. iterum
replicat᷑. Non reuertebant᷑ cũ ambularent. Quia electi quiq sic ad
bona tendunt: ut mala ꝑpetranda nõ redeant. Qui enĩ ꝑseuerauerit
usq in finẽ. hic saluus erit. Et sicut ꝑ salomonẽ dicit᷑: Iustoꝵ semita
quasi lux splendens ꝓcedit: & crescit usq ad ꝑfectũ diem In eorum
ittiq animo: bonũ desideriũ atq intellectus lucis intimȩ iam pars diei
est. Sed quia usq ad finẽ uitȩ in uirtute ꝓficiunt: ad ꝑfectũ diem tunc
ueniunt. quando ad regna cȩlestia ꝑducti. in ea luce quã desiderant:
iam minus aliquid non habebunt. Sequitur. Et similitudo animaliũ
aspectus eoꝵ: quasi carbonũ ignis ardentiũ. & quasi aspectus lampadarũ:¬

Expanded text:
ant, sed etiam mentem operantis elevant, dum virtutes putantur. Hoc autem, ant, sed etiam mentem operantis elevant, dum virtutes putantur. Hoc autem, quod de sanctis animalibus dictum superius fuerat, ut altius confirmetur, iterum replicatur. « Non revertebantur cum ambularent, » quia electi quique sic ad bona tendunt, ut ad mala perpetranda non redeant. « Qui enim perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . » Et sicut per Salomonem dicitur: « Justorum semita quasi lux splendens procedit, et crescit usque ad perfectum diem . » In eorum namque animo bonum desiderium atque intellectus lucis intimae jam pars diei est; sed quia usque ad finem vitae in virtute proficiunt, ad perfectum diem tunc veniunt, quando ad regna coelestia perducti in ea luce quam desiderant, jam minus aliquid non habebunt. Sequitur: « Et similitudo animalium et aspectus eorum quasi carbonum ignis ardentium, et quasi aspectus lampadaru
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑferuorem zeli corrigere recusat. quȩ in eis crudelit̾ nõ corrigendo mul¬
tiplicat. Fitq ut eius lenittis ⁊ sibi sit & subiectis inimica: qui torporem
mentis suȩ quia pacientiã deputtit. ꝑ ccirnis impetũ ab impetu sp̃s elon¬
gat. Prima ergo nos cogitatio in requisitionẽ nr̃i cordis deb& excutere:
ne ad quȩdc̃i quȩ agimus ꝑaꝑtũ carnis impetũ ducamur. ne prauis de-¬
lectutionib animus seductus. mala eẽ cognoscat. &etam̃ faciat. Secunda
uero nos cura debet uigilantes reddere. ne se impetus carnis quasi sub
impetu sp̃s latent̾ subiciat. & culpas quas agimus nob̾ uirtutes fingat:
Sciendũ uero est: quia grauiores culpȩ sunt quȩ suꝑducta speciȩ. uirtu¬
tes imittnt᷑. Quia ille in aꝑto cognitȩ animũ in confusionẽ deiciunt.
atq ad pęnitencic̃ trahunt:. iste uero nõ solũ in penitentia nõ humili-¬

Expanded text:
per fervorem zeli corrigere recusat, quae in eis crudeliter non corrigendo mulper fervorem zeli corrigere recusat, quae in eis crudeliter non corrigendo multiplicat; fitque ut ejus lenitas et sibi sit et subjectis inimica, qui torporem mentis suae quia patientiam deputat, per carnis spiritum ab impetu spiritus elongat. Prima ergo nos cogitatio in inquisitionem nostri cordis debet excutere, ne ad quaedam quae agimus per apertum carnis impetum ducamur, ne pravis delectationibus animus seductus mala esse cognoscat, et tamen faciat. Secunda vero nos cura debet vigilantes reddere, ne se impetus caimpetu spiritus, latenter subjiciat, et culpas, quas agimus, nobis virtutes fingat. Sciendum vero est quia graviores culpae sunt, quae superducta specie virtutes imitantur, quia illae in aperto cognitae animum confusione dejiciunt atque ad poenitentiam trahunt; istae vero non solum in poenitentiam non humili
Abbreviated transcription (Latin):
tũ uoluptatis temporalia s ad usũ necessittitis querere. de inimici mor¬
te tribulari: impetus sp̃s est. Et quia ꝑfecti quiq in istis se semꝑ uir-¬
tutib exercent: recte nunc de scĩs animalib dicitur: Ubi erat impet
sp̃s. illuc gradiebant᷑. Sed sciendũ nob̾ est. qđ plerũq impetus carnis
sub uelamine spiritalis impetus palleat. Et qđ carnalit̾ facit. mentit᷑ sibi
ipsa cogitatio: quia hoc spiritalit̾ faciat. Nam sepe quis iracundiȩ stimuł
uictus. contra delinquentes zelo ulciscende iusticiȩ plusquã necesse ÷ inflã-¬
matur : & iusticiȩ limitẽ in ultionẽ transiens. agit crudelit̃ qđ se agere
iustȩ suspicat᷑. Impetus igit᷑ carnis huic sub speciȩ sp̃s uelatus ẽ: quando¬
& hoc qđ iustȩ agi creditur. subdiseretionis modamine nõ tenet᷑: Et sepe
alius nimiȩ mansuetudini studens. subiectorũ uitt̃ nõ aspicit: atq hȩc

Expanded text:
tum voluptatis transitoria, sed ad usum necessitatis quaerere, de inimici mortum voluptatis transitoria, sed ad usum necessitatis quaerere, de inimici morte tribulari, impetus spiritus est. Et quia perfecti quique in istis se semper virtutibus exercent, recte nunc de sanctis animalibus dicitur: Ubi erat impetus spiritus, illuc gradiebantur. 3. Sed sciendum nobis est quod plerumque impetus carnis se sub velamine spiritalis impetus palliat, et quod carnaliter facit mentitur sibi ipsa cogitatio quia hoc spiritaliter faciat. Nam saepe quis, iracundiae stimulis victus, contra delinquentes zelo ulciscendae justitiae plus quam necesse est inflammatur, et justitiae limitem in ultione transiens agit crudeliter, quod se agere juste suspicatur. Impetus igitur carnis huic sub specie spiritus velatus est, quando hoc quod juste agi creditur sub discretionis moderamine non tenetur. Et saepe alius, nimiae mansuetudini studens, subjectorum vitia aspicit, atque haec
Abbreviated transcription (Latin):
orem głam. ad crudelitritẽ. ad ꝑfidiam. ad desꝑationẽ aridã. ad iirgia.
ad uoluptates animũ inpellit: Impetus uero sp̃s ad caritatẽ. ad humi¬
littitẽ. ad continentiã. ad largitatẽ miscdiȩ. ad interiorem ꝓuectum.
ad pietatis oꝑa. ad ȩternoꝵ fidẽ. ad spem sequentis gaudii. ad pacien¬
tiã. ad pacẽ. ad considerationẽ uitȩ mortalis. ⁊ lacrimas mentẽ ꝑtrahit:
Unde necesse ÷ ut magna semꝑ cura consid̾are debeamꝰ in om̃e quod
agimus qui nos impetus ducct: utrũ nr̃a cogitatio ꝑ impetũ carnis.
an ꝑ impetũ sp̃s inpellatur: Amare ⁊ enĩ terrena. temporalia ȩt̾nis
p̃ponere. exteriora bona nõ ad usũ necessciriũ hab̾e s a uoluptatẽ cõ¬
cupiscere. ultionẽ de inimico quȩrere. de emuli casu gaudere: impetus
carnis est: At contra amare cȩlestia. cõtempnere transitoria. nõ ad fruc¬

Expanded text:
orem gloriam, ad crudelitatem, ad perfidiam, ad desperationem, ad iram, ad jurgia, orem gloriam, ad crudelitatem, ad perfidiam, ad desperationem, ad iram, ad jurgia, ad voluptates animum impellit. Impetus vero spiritus ad charitatem, ad humilitatem, ad continentiam, ad largitatem miseriad pietatis opera, ad aeternorum fidem, ad spem sequentis gaudii, ad patientiam, ad pacem, ad considerationem vitae mortalis, et lacrymas mentem pertrahit. Unde necesse est ut magna semper cura cogitare debeamus in omne quod agimus, qui nos impetus ducat; utrum nostra cogitatio per impetum carnis, an per impetum spiritus impellatur. Amare etenim terrena, temporalia aeternis praeponere, exteriora bona non ad usum necessarium habere, sed ad voluptatem concupiscere, ultionem de inimico quaerere, de aemuli casu gaudere, impetus carnis est. At contra amare coelestia, contemnere transitoria, non ad fruc
Abbreviated transcription (Latin):
QUAM AURA EST PROFUNDITAS AELOQUIORUM DEI
Lib& huic intendere: libet eius intima. gr̃a duce penetrare.:
hanc quotiens intelligendo discutimꝰ quid aliud quã silucirũ
opacittitẽ ingredimur. ut eiꝰ refrigerio ab huiꝰ scłi ȩstibus abscondam᷑:
Ibiq uiridissimas sententiarũ herbas legendo carpimus. tractundo rumi¬
namus: In ea locutione quȩ ad uos fr̃s Rm̃i nudius tertius facta ẽ. qualit̃
ostensa animalia uł redemptorem nr̃m uł quatuor eius euangelisttis.
atq ꝑfectos om̃s significent dictũ est: quoꝵ uidelic& animaliũ ad huc
subtilius uirtus exprimit᷑: ut ad eorũ imitationẽ nos quoq infirmi &
despicabiles. in quantũ dõ largiente possumꝰ extendamur: Eece enĩ dicit᷑:¬
Ubi erat impetus sp̃s: illue gradiebant᷑. In electis & reprobis: diuersi sunt
impetus: In electis uidelicoe impetus sp̃s: in reprobis impetus carnis Impetꝰ
quippe carnis ad odiũ. ad elationẽ. ad inmundiciã. ad rapinã. ad exteri¬

Expanded text:
quam mira est profunditas eloquiorum Dei! Libet huic intendere, libet ejus intima, gratia duce, penetrare. Hanc quoties intelligendo discutimus, quid aliud quam silvarum opacitatem ingredimur, ut in ejus refrigerio ab hujus saeculi aestibus abscondamur? Ibi viridissimas sententiarum herbas legendo carpimus, tractando ruminamus. In ea locutione quae ad vos, fratres charissimi, nudiustertius facta est qualiter ostensa animalia vel Redemptorem nostrum, vel quatuor ejus evangelistas atque perfectos omnes significent, dictum est. Quorum videlicet animalium adhuc subtilius virtus exprimitur, ut ad eorum imitationem nos quoque infirmi et despicabiles, in quantum, Domino largiente, possumus, extendamur. Ecce enim dicituid sit impetus carnis. In electis et reprobis diversi sunt impetus: in electis videlicet impetus spiritus, in reprobis impetus carnis. Impetus quippe carnis ad odium, ad elationem, ad immunditiam, ad rapinam, ad exteri
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ trahant mira corã infidelib faciunt. Sed redeunt. quia hȩc om̃ipotentis
dñi uirtuti tribuentes. sibi met ipsis quȩ fecerint nõ ad scribunt: Cũ enim
stupenda faciunt fulgur sunt: quia corda intuentiũ concutiunt. terrent.
illuminant: & accendunt. Unde scriptũ est. In luce iacula tua ibunt. in splen-¬
dore fulguris armoꝵ tuoꝵ. Iacula dĩ sunt uerba scõrum: quȩ corda peccanti¬
um feriunt: Sed ista iacula habent arma. Scitis fr̃s km̃i quia p̃liatores uiri
iacula
mittunt: armis uero muniunt᷑: Dũ ergo uerbis addunt
miracu¬
la: quasi armis se muniunt ne ipsi feriantur In lumine
iacula
tua ibunt: quia in aꝑto exeunt uerba dĩ: Sed quia comi-¬
tari

Expanded text:
fidem trahant, mira coram infidelibus faciunt; sed redeunt, quia, haec omnipotentis fidem trahant, mira coram infidelibus faciunt; sed redeunt, quia, haec omnipotentis Domini virtuti tribuentes, sibimetipsis quae fecerint non ascribunt. Cum enim stupenda faciunt, fulgur sunt, quia corda intuentium concutiunt, terrent, illuminant, et accendunt. Unde scriptum est: In lumine jacula tua ibunt, in splendore fulguris armorum tuorum . Jacula Domini sunt verba Sanctorum, quae corda peccantium feriunt. Sed ista jacula habent arma. Scitis, fratres, quia praeliatores viri jacula mittunt, armis vero muniuntur. Dum ergo verbis addunt miracula, quasi armis se muniunt, ne ipsi feriantur: In lumine jacula tua ibunt, quia in aperto exeunt verba Dei. Sed quia comitari
Abbreviated transcription (Latin):
quia scĩ uiri cũ ad suꝑna contemplanda euolant. eit primitias sui sp̃s in cȩ¬
lestis patriȩ amore ligant: sed grauati humanȩ cõuersationis pondere ad
semet ipsos redeunt: Bona cȩlestia quȩ saltim ꝑ speculũ contemplari potu¬
erunt. fr̃ibus denunciant: eorũq animos in amorẽ intime claritatis ac¬
cendunt: quã nec uidere sicut ẽ. nec loqui p̾ualent sicut uiderunt:
Loquentes autẽ uerbis suis corda audientiũ feriunt ⁊ incendunt: Iuasi ergo
fulgur coruseans redeunt: quia cũ cȩlestia locunt᷑. quia ꝑ eos suꝑnum lum̃
intermicat. amore cȩlestis patriȩ mentes audientiũ inflãmant. More ittiq
coruscantis fulguris. cũ loquendo ꝑcutiunt ignẽ spiritalis desideriĩ spar¬
gunt. Alio quoq modo scã animalia: uadunt &e redeunt: Uadunt enĩ.
cũ ad insiauandã cęlestis doni gr̾̃am in p̃dicationẽ mittunt᷑: atq ut ad

Expanded text:
quia sancti viri cum ad superna contemplanda evolant, cum primitias sui spiritus in coequia sancti viri cum ad superna contemplanda evolant, cum primitias sui spiritus in coelestis patriae amore ligant, sed gravati humanae conversationis pondere ad semetipsos redeunt, bona coelestia quae saltem per speculum contemplari potuerunt, fratribus denuntiant, eorumque animos in amorem intimae claritatis accendunt, quam nec videre sicut est, nec loqui praevalent sicut viderunt. Loquentes autem verbis suis corda audientium feriunt et incendunt. Quasi ergo fulgur coruscans redeunt, qui, cum coelestia loquuntur, quia per eos supernum lumen intermicat, ad amorem coelestis patriae mentes audientium inflammant. More itaque coruscantis fulguris cum loquendo percutiunt, ignem spiritalis desiderii spargunt. 14. Alio quoque modo sancta animalia vadunt et redeunt. Vadunt enim cum ad insinuandam coelestis doni gratiam in praedicationem mittuntur, atque ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
ceret: nisi hanc aliquatenꝰ contemplando gusttissoe. Hinc
iterũ¬
dicit. Ego dixi in extasi mea. ꝓiectus sũ a uultu oculoꝵ tuoꝵ. Nisi enĩ in
mentis excessũ subleuatus dulcedinẽ suauitatis ȩternȩ cognouisset: in hoc ad huc
mundo retentus nõ discerneret quã longe ꝓiectus iaceret: Ostenia ergo ani¬
malia uadunt & nõ reuertentur. atq uadunt & redeunt: Quia sc̃i uiri
& ab actiua quã ad p̃henderint ad iniquitates nõ recurrunt: & ad contẽ¬
platiucĩ quã tenere iugit̾ non possunt in actiuc̃ relabunt᷑. Sicut enĩ dictũ
est. ipsi infirmitatis fuȩ pondere deuicti: ad semet ipsos repulsi redeunt:
Ut euntes discant quid desiderent. & reuertentes ubi iaceant: sciant:
Euntes intelligant ubi nõdũ sint: reuertentes quid sint: Sed qualiter scã
hȩc animalia redeant: demonstratur cũ subditur: In similitudinẽ fulguris
coruscantis. Bene autẽ reuertentia animalia coruscanti fulguri cõparant᷑:

Expanded text:
Hinc iterudicit: Ego dixi in ecstasi mea, projectus sum a vultu oculorum tuorum . Nisi enim in mentis excessu sublevatus dulcedinem suavitatis aeternae cognovisset, in hoc adhuc mundo retentus non discerneret quam longe projectus jaceret. Ostensa ergo animalia vadunt et non revertuntur, atque vadita quam apprehenderunt ad iniquitates non corruunt, et a contemplativa, quam tenere jugiter non possunt, in activam relabuntur. Sicut enim dictum est, ipso infirmitatis suae pondere devicti, ad semetipsos repulsi redeunt, ut euntes discant quid desiderent, et revertentes ubi jaceant sciant. Euntes intelligant ubi nondum sint, revertentes quid sint. 13. Sed qualiter haec sancta animalia redeant, demonstratur cum subditur: In similitudinem fulguris coruscantis. Bene autem revertentia animalia coruscanti fulguri comparantur,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ nr̃a. eius sunt oꝑa: cuiꝰ uiscerib nõ suffeit ut nos eriger&. nisi semet ipsũ
ꝓ nobis inclinaret: Si enĩ coȩternus patri ds̃ ante scła non fieret homo in
tempore. quando temporalis saꝑet ȩterna: Descensio ergo ueritatis: ascensio
facta est. humilitatis nr̃ȩ: Demus ei głam. demus lauidẽ. qui uiuit ⁊ reg¬

Expanded text:
enim nostra ejus sunt opera, cujus visceribus non suffecit ut nos erigeret, nisi et semetipsum enim nostra ejus sunt opera, cujus visceribus non suffecit ut nos erigeret, nisi et semetipsum pro nobis inclinaret. Si enim coaeternus Patri Deus ante saecula non fieret homo in tempore, quando homo temporalis saperet aeterna? Descensio ergo veritatis ascensio lacta est humilitatis nostrae. Demus ei gloriam, demus laudem, qui vivit
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ cordis semꝑ solliciti ad locũ de quo exeunt redirent: Si enĩ introrsus
ad cor nõ redeant. ac sese in amore conditoris desiderioꝵ uinculis non ad¬
stringant: ⁊ manꝰ abeo qđ agebat deficit. & lingua abeo qđ loquebatur ares¬
cit: Sed intus semꝑ ꝑtimorẽ redeunt. & hoc qđ in publico oꝑantes atq loquen¬
tes fundunt: in secreto suo de fonte amoris auriunt: A mando enĩ discunt: qđ
docendo ꝓferunt: Ad locũ ergo de quo exeunt flumina reuertuntur. ut ite¬
rũ fluant: quia aquã scipientiȩ inde semꝑ auriant unde oritur: une cũ cu¬
currerit ex sicetur Per om̃e ergo qđ agimus: ad font̾e ueri luminis sollicita
mente redeamus Reddamus creatori nr̃o gr̃as de bonis quȩ accepimus: eiq
cũ isaia propħa suppliciter dicamus. Om̃ia oꝑa nr̃a: oꝑatus es nobis: Bona

Expanded text:
onem cordis semper sollicite ad locum de quo exeunt redirent. Si enim introrsus onem cordis semper sollicite ad locum de quo exeunt redirent. Si enim introrsus ad cor non redeant, ac sese in amore conditoris desideriorum vinculis non astringant, et manus ab eo quod agebat deficit, et lingua ab eo quod loquebatur arescit. Sed intus semper per amorem redeunt, et hoc quod in publico operantes atque loquentes fundunt, in secreto suo de fonte amoris hauriunt. Amando enim discunt quod docendo proferunt. Ad locum ergo de quo exeunt flumina revertuntur ut iterum fluant, quia aquam sapientiae inde semper hauriunt unde oritur, ne cum cucurrerit exsiccetur. Per omne ergo quod agimus ad fontem veri luminis sollicita mente redeamus. Reddamus Creatori nostro gratias de bonis quae accipimus, eique cum Isaia propheta suppliciter dicamus: Omnia opera nostra operatus es nobis . Bona
Abbreviated transcription (Latin):
quia lux fulguris unde fuerit ostendit: Scã ittiq animalia cũ ad signa
oꝑanda ueniunt. & cũ ad redendã auctori suo głam intus apud semet ipsa rede-¬
unt. fulgur sunt: quia & ostendendo miracula & exempla humilitatis p̃ben¬
do. mentes in tuentiũ feriunt: & incendunt. In om̃e autẽ qđ faciunt. iccirco
semꝑ ad laudem creatoris redeunt: ut in ea uirtute quã accipiunt. uera sta¬
bilitate ꝑsistant Nã siquid sibi tribuerent: in hoc qđ acceꝑant sttire nõ
possent. Unde bene etiã ꝑsalomonẽ. dicit᷑: Ad locũ de quo exeunt flumina
reuertunt᷑: ut iterũ fluant Siue enĩ in uirtutib seu in doctrina. quid aliud
sunt scĩ uiri quã flumina. quȩ terrã cordis carnaliũ aridã irrigant : Sed siue
in oꝑatione quã faciunt. seu in doctrinȩ uerbis citius siccarent᷑: nisi ꝑ intenti¬

Expanded text:
quia lux fulguris unde fuerit ostendit. Sancta itaque animalia cum ad signa quia lux fulguris unde fuerit ostendit. Sancta itaque animalia cum ad signa operanda veniunt, et cum ad reddendam auctori suo gloriam intus apud semetipsa redeunt, fulgur sunt, quia et ostendendo miracula, et exempla humilitatis praebendo, mentes intuentium feriunt et incendunt. 16. In omne autem quod faciunt, idcirco semper ad laudem Creatoris redeunt, ut in ea virtute quam accipiunt, vera stabilitate persistant. Nam si quid sibi tribuerent, in hoc quod acceperant, stare non possent. Unde bene etiam per Salomonem dicitur: Ad locum de quo exeunt flumina revertentur ut iterum fluant . Sive enim in virtutibus, seu in doctrina, quid aliud sunt sancti viri quam flumina quae terram cordis carnalium aridam rigant? Sed sive in operatione quam faciunt, seu in doctrinae verbis, citius siccarentur, nisi per intenti
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis arma miraculoꝵ mentes ꝑsequentiũ fulgure feriunt: ut eos ꝑsequi nõ p̾̃su-¬
mant. Hȩc ittiq animalia ibant uadunt & reuertunt᷑: in similitudine
fulguris coruscantis Quia postquã mira scĩ inter homines faciunt: postquã
corda audientiũ sparso lumine incendunt. addandã auctori suo głam rede¬
unt. ut illi laudẽ reddant ꝑque se posse talia sciunt: Sic petrus cũ sanato
homine qui claudus ex utero matris suȩ fuerat. signũ fecit. qđ om̃s qui cog¬
noscerent ualde mirarent᷑: dixit. Quid miramini in hoc. aut nos quid in-¬
tuemini. qucisi nr̃a uirtute aut pietate fecerimꝰ hunc ambulare : ds̃ abrahã.
ds̃ isaac. ds̃ iacob ds̃ patrũ nr̃oꝵ glorificauit filiũ suũ iħm. Et paulopost
In fide nominis eius hunc quẽ uidistis &e nostis. confirmauit nom̃ eius.
Signũ quippe faciens intuentiũ oculos miraculi lumine ꝑstrinxit: sed hu-¬
militatẽ custodiens & laudẽ auctori reddens. quasi unde uenerat rediit:

Expanded text:
sequi non praesumant. Haec itaque animalia vadunt et revertuntur in similitudinem fulguris coruscantis, quia postquam mira sancti inter homines faciunt, postquam corda audientium sparso lumine incendunt, ad dandam auctori suo gloriam redeunt, ut illi laudem reddant per quem se posse talia sciunt. 1212 15. Sic Petrus, cum, sanato homine qui claudus ex utero matris fuerat, signum fecit quod omnes qui cognoscerent valde mirarentur, dixit: Quid miramini in hoc, aut nos quid intuemini, quasi nostra virtute aut potestate fecerimus hunc ambulare? Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob, Deus patrum nostrorum glorificavit Filium suum Jesum . Et paulo post: In fide nominis ejus hunc quem vidistis et nostis, confirmavit nomen ejus . Signum quippe faciens, intuentium oculos miraculi lumine perstrinxit; sed humilitatem custodiens, et laudem auctori reddens, quasi unde venerat rediit,
Abbreviated transcription (Latin):
AGua sane beati huiꝰ uiri merita cuiꝰ nec punitis eiꝰ¬
annci apđ dm̃ in remunerati fuer̃ nec imperiti cõtẽptores Nõ qđ
ipse mortẽ uellet peccatoris aut ꝓiimicis orare de sifteret qͥ nouerat neminẽ
pacẽ peccatorũ uidens et dicat. ergo sine causa iustifictui cor meũ et
laii int̾ in nocentes manꝰ meas Sunt fortassi. et alie occultiores cause
qͥbꝰ uidex iust̾ hic et benefactorũ p̃mia rependit. et in uirias punit
Porro irrogatas huic seruo suo cõtulnelias quã diftricto ꝑcusserit iu¬
dicio succinete nos nõ tedebit explicare his itaq totͦ ꝓ pagandi mo¬
nasticã religionẽ studiis occupat̾ dũ eã in monastio mauziacensĩ re¬
formare cõtendit nõ nullorũ. ꝑ tulit inuidiã cõuitia sufanuit se ductor
ethipocrita tirannꝰ et in uasor acclamat᷑ Int̾ qͦs qͥdã clericꝰ in hanc usq
prupit in samã ut diceret efossitrũ se ocłos abbi detrahebant. dicentes

Expanded text:
agna sane huius viri merita, cuius nec amici apud Deum irremunerati fuerunt, nec impuniti contemptores. Non quod ipse vellet mortem peccatoris, aut pro inimicis orare desisteret, qui nouerat neminem pacem peccatorum vidēs, & dicat, Ergo sine causa iustificaui cor meum, & laui inter innocentes manus meas? Sunt fortassis & aliæ occultiores causæ, quibus iudex iustus hic & benefactorum præmia rependit, & iniurias punit. Porro irrogatas huic seruo suo contumelias, quam districto percussit iudicio, succincte nos non tædebit explicare. Is itaque totus propagandi monasticam religionem studiis occupatus, dum eam in Monasterio Maudiacensi reformare contendit, nonnullorū pertulit inuidiam, conuicia sustinuit, seductor & hypocrita, tyrannus & inuasor acclamatus. Inter quos quidam Clericus in hanc vsque prorupit insaniam, vt diceret effosurum se oculos Abbati, s
Abbreviated transcription (Latin):
secũ ad ducebat maurũ recens qͥdẽ baptiratũ s adhuc m̃tẽ nigriorẽ quã
pelle. Cu cũ ꝓ xp̃iane fidĩ susceptione maiorẽ piꝰ ab̃bs exhibet reuerentiã
uestes p̃ciosas p̃uidisset ille de albato simił sepulcro saclegas manꝰ ĩꝑfora¬
tus abbis manticas uecit ȩxtrahens ĩde qͥcqͥd auri reꝑtũ ẽ meis aut argenti
Q uo tam̃ in fuga capto atq ad abbatẽ cũ abspoetata reducto peccuma q̃i
famulo conatꝰ nõ nocuit fraudilent᷑. Magna qͥdẽ sunc s maiora qͤ sẽcunt᷑:¬

Expanded text:
secum adducebat Maurum, recens quidem baptizatum, sed adhuc mente nigriorem quam pelle. Cui cum pro Christianae fidei susceptione, majorem pius abbas exhibens reverentiam, vestes pretiosas praevidisset, ille dealbato similis sepulcro, sacrilegas manus in perforatas abbatis manticas injecit, extrahens inde quidquid auri repertum est in eis aut argenti. Quo tamen in fuga capto. atque ad abbatem cum asportata reducto pecunia, Dei famulo conatus non nocuit fraudulentus. Magna quidem sunt haec, sed majora quae sequunt
Abbreviated transcription (Latin):
mulliꝰ ad mtitebat solatiũ. ab om̃ib̾ꝰ om̃iũ pat̾ plorabat᷑: et siccrtas reuocabat
lactimas pat̾ne pietatis recordatio. Ipse qͥdẽ magist̾ sepultꝰ. ẽ. sed in minentib
disciplorũ merita magistri insepulta uiuebant. defitiã necesse .ẽ. si ceptem
untutes odilonis explicare qͥ doctrina parit̾ et ȩxẽplo cõuentũ hominũ.

Expanded text:
nullius admittebat solatium. Ab omnibus omnium Pater plorabatur, & siccatas reuocabat nullius admittebat solatium. Ab omnibus omnium Pater plorabatur, & siccatas reuocabat lachrymas, paternæ pietatis recordatio. Ipse quidem magister sepultus est, sed in mentibus discipulorum merita magistri insepulta viuebant. Deficiam necesse est, si tentem virtutes Odilonis explicare, qui doctrina pariter & exemplo, conuentum hominum,
Abbreviated transcription (Latin):
admmnistrationẽ teligio impediret nec religionẽ adminiftracio minueret
Iuueni si qͥdẽ exꝓmotione ñ sub repsit elatio: nõ ordinis feruor in tepuit.
Imposita ei dignitas uirtutũ mat̾ĩa nõ dispendiũ fuit: Hac enĩ mansuetu¬
dine patrẽ exibuit hac se ueritatẽ doctorrẽ : ut ad uersũ delinquentes
nec remissa uteret᷑ mĩa : nec excedente disciplina diffuso itaq bono odore
illiꝰ nominis plebis ⁊ pͥncipũ fauorẽ quẽ minime qͦ siuit ad qͥsiũ Ynde et
adie amicos directꝰ pat̾ macensi cenobio grãm regis agͣ excid̾at re formauit
Cognito ibi transitu beati odilonis in amaritudine sp̃s ad monast̾iũ reuertit᷑
larga secũ deferens munera. qͦ p̃fat̾ rex ꝑ eũ ad do̾corẽ domꝰ dñ cliiacũ de¬
egauit Susceptꝰ ea qͦ debuit reuerentia plenũ lacrumis cõuentũ

Expanded text:
administratio religionem minueret, nec religio administrationem impediret. administratio religionem minueret, nec religio administrationem impediret. Juveni siquidem ex promotione non subrepsit elatio, non ordinis fervor intepuit; imposita ei dignitas, virtutum materia, non dispendium fuit. Hac enim mansuetudine Patrem exhibuit, hac severitate doctorem, ut adversum delinquentes, nec remissa uteretur misericordia, nec excedente disciplina. Diffusa itaque bono odore nominis illius, plebis & principium fauorem, quē minime quæsiuit, acquisiuit. Vnde & ad Teutonicos direct9, Paterniacensi Cœnobio gratiā Regis, a qua exciderat, reformauit. Cognito ibi trāsitu B. Odilonis, in amaritudine spiritus ad Monasterium reuertitur, larga secum deferens munera, quæ præfatus Rex per eum ad decorem domus Domini Cluniacum delegauit. Susceptus ea qua debuit reuerētia, plenum lachrymis Conuentum
Abbreviated transcription (Latin):
penã. dñs ad coronã Cib̾ enĩ citra legẽ monachi sũpt̾ ita ie uiniũ soluit ut
suriẽ mimine remoueret Sacris p̾terea in siftens uigiliis: cõtinata oratione
noctẽ sepe diñ in sõnẽ. Felices ad erant comites. uber fletꝰ. et uigis celestiũ medi¬
tatio mandatorũ. Demonacho nichil abicio furata ẽ nichil sibi uoluptas uindi¬
cauit. in ore nichil arrogantie nichil in sermone uanitatis. Tot̾ scĩ momã tot̾¬
monachũ loquebat᷑: Ex abitu qͦq monachi tanta seruo dĩ grã accessit ut etiã
pat̾ qͥ mmis egretalerat sacrũ filii ꝓpositũ: eũ solito diceret pulchriorẽ: Pre¬
ludebat iã in eo pastoralis plenitudo sollicitudinis cui ñ minꝰ suppetebat
sus ad cõsiliũ quã religio ad exemplũ: His celebrẽ p̾coniis ex cõsi
disciplina Suscepit senũ curã iuuenis suscepta sic exeqtꝰ negotia ut nec

Expanded text:
pœnam, Dominus ad coronam. Cibus enim citra legem monachi sumptus, ita ieiunium soluit, vt pœnam, Dominus ad coronam. Cibus enim citra legem monachi sumptus, ita ieiunium soluit, vt esuriē minime remoueret. Sacris præterea insistens vigiliis, cōtinuata oratione noctem sępe duxit insomnē. Fœlices aderant comites, vber fletus & iugis cœlestium meditatio gaudiorū. De monacho nihil ambitio furata est, nihil sibi voluptas vendicauit. In ore nihil arrogantiæ, nimonachum loquebatur. Ex habitu quoque monachi, tanta servo Dei gratia accessit ut et pater, qui minus aegre tulerat sacrum filii propositum, eum solito diceret pulchriorem. 3. Praelucebat jam in eo pastoralis plenitudo sollicitudinis cui non minus suppetebat census ad consilium, quam religio ad exemplum. His celebrem praeconiis, ex consedisciplina. Suscepit senum curam juvenis, suscepta sic exsecutus negotia, ut nec
Abbreviated transcription (Latin):
tabnacułis peocatorũ: Allud igit᷑ euangłicũ secutꝰ qͥ nõ bauilat crucẽ suã et seqͥt᷑
me nõ ẽ. me dignꝰ patre uesciente qͦ suspiranti ad patriã ⁊ uerb obsistebat et
erẽplis dumacũ uenit beato odiloni qͦ tunc tẽporis abb̃ e p̃fatũ głabat᷑ cenobiũ
qͥd animi gereret in dicauit: De hinc ex more capitulũ ingressus cũ in cõuentu
ad optionis suã ediceret peticionẽ qͥdã fr̃m sp̃u scõ edoct̾. ofelicẽ inqt cluniacũ
qͥ p̃tiosiorẽ om̃i thesauro thesaurũ hodie suscepit Mutata igit᷑ cũ habitu uita
monaftici ordinis pͥmos gradus deuote cõscendit obedientiã loqr et humilitatẽ
qͤ in xp̃iana religione morũ obtinent pͥncipatũ: his ille cet̾is p̃minens sine
qͤ rela tulit qͥc qͥd difficultãs assũpta gerit ꝓfessio hac uelut ad ꝑfectionẽ
minꝰ sufficeret monasticdrũ obseruantia regularũ dĩ seruus ad didit ad

Expanded text:
itur Euangelicū secutus, Qui non baiulat crucem suam & sequitur me, non est me dignus, patre nesciente, qui suspiranti ad patriā, & verbis obsistebat & exemplis, Cluniacū venit, B. Odiloni quo tunc temporis Abbate pręfatum gloriabatur Cœnobium, quid animi gereret indicauit. Dehinc ex more Capitulū ingressus, cum in Conuentu adoptionis suæ edisceret petitionem, quidam fratrū Spiritu sancto edoctus, O fœlicem, inquit, Cluniacum, qui pretiosiorē omonastici ordinis primos gradus devote conscendit, obedientiam loquor et humilitatem, quae in Christiana religione morum obtinent principatum. His ille caeteris praeeminens, sine querela tulit quicquid difficultatis assumpta gerit professio. Ac velut ad perfectionem minus sufficeret monasticarum obseruantia regularum Dei seruus addidit ad
Abbreviated transcription (Latin):
pupillari adhuc ille costitutꝰ etate morosã uerbis et actu p̃fereb
tutẽ. Iam tunc in exorabilit̾ lascuuã ꝑ secutꝰ humilitatẽ pudicicie assupsit
custode Iã tunc mollioris cultꝰ et deliciarũ cõtẽptor in illecebris illecebras
igrorauit Cũ uiuenibꝰ nichil uiuem p̃t̃ etatẽ fuit Magna enĩ cũ raptoribꝰ
dscordia suꝑ afflctos mua cõpassio. Uerbũ di tenaci cõm̃ memorie. fiequen
s. furtiuus eccłe uisitator Tunebat aut̃ patrẽ suũ otio et mertie uirtutũ pͥmi¬
tias assignantẽ Eo tẽpore autisio dorensis ep̃s hugo nomine gabilonensẽ quoq
cõsulatũ fcrenue eub nabat: huĩ causa beit̾ hugo eiꝰ ꝓnepos uix apatre ꝓficis¬
cendi cabilonũ ligenciã extorsit. Prelibata in hac urbe gamatica qͦ introduce¬
ret᷑ addiumarũ altitudinẽ sc̃pturarũ uiueni qđ da udut oftiũ apit . Ib. tanas

Expanded text:
pupillari adhuc ille constitutus aetate, morosam verbis et actu praeferebat senectutem. Jam tunc inexorabiliter lasciviam persecutus, humilitatem pudicitiae assumpsit custodem. Jam tunc mollioris cultus et deliciarum contemptor, in illecebris illecebras ignoravit. Cum juvenibus nihil juveni praeter aetatem fuit. Magna illi cum raptoribus discordia, super afflictos furtivus; timebat enim patrem suum, otio et inertiae virtutum primitias assignantem. Eo tempore Antissiodorensis episcopus. Hugo nomine, Cabilonensem quoque consulatum strenue gubernabat. Hujus causa B. Hugo ejus pronepos, vix a patre proficiscendi Cabilonum licentiam extorsit. Praelibata in hac urbe grammatica, quo introduceretur ad divinarum altitudinem Scripturarum, juveni quoddam velut ostium aperuit. Ibi
Abbreviated transcription (Latin):
mana iudicia.s et̾ni iudicis exam̃ aspiciunt: atq idõ derogantiũ uerba contẽp
tuisset inueniens. ad iungit: s neq me ipsũ iudico Uidens autẽ qr ei ad ꝑfectionẽ
scĩttitis. nec suũ iudiciũ sufficer&. subdidit S nõ in hoc iustificatꝰ sũ Cur uͦ nec
sibim& ipsi de se ipso credidit. causcĩ edicit: cũ subiungit: Qui autẽ iudicat me:
dñs est. Acsi aꝑte dicat: Nec me de meo iudicio credendũ existimo: qr ille me
iudicat. cuiꝰ ego iudiciũ nõ cõp̃hendo. Hinc beatꝰ iob cũ ꝑ amicoꝵ de rogantiũ
linguas int̾ dolores uulnerũ pateret᷑ iacula uerboꝵ: cogitatione ꝓtinꝰ ad consci-

Expanded text:
mana judicia, sed aeterni judicis examen aspiciunt, atque ideo derogantium verba contemnunt. mana judicia, sed aeterni judicis examen aspiciunt, atque ideo derogantium verba contemnunt. tuisset inveniens, adjungit: Sed neque meipsum judico. Videns autem quia ei ad perfectioneitatis nec suum judicium sufficeret, subdidit: Sed non in hoc justificatus sum. Cur vero nec sibimetipsi de seipso credidit, causam reddidit cum subjungit: Qui autem judicat me Dominus est . Ac si aperte dicat: Nec meo de me judicio credendum existimo, quia ille me judicat, cujus ego judicium non comprehendo. Hinc beatus Job cum per amicorum derogantium linguas inter dolores vulnerum pateretur jacula verborum, cogitatione
Abbreviated transcription (Latin):
Quia iã ostendimꝰ nos aliqͥd iusticiȩ hab̾e: si illis displicere incipimꝰ. qͥ ñ placent
qͥ eidẽ ueritati in m̃te subiugat᷑. Unde scĩ uiri in uocis lib̾e increpatione suc¬
censi. eos ad sua odia excitare nõ metuunt: qͦs diligere dm̃ cognoscunt: Quod
ꝓpħa ardent̃ exibens: creatori om̃iũ qucsi in munere optulit dicens. Honne
qͥ te oderant ds̃ oderã illos. ⁊ suꝑ in imicos tuos tabescebã: ꝑfecto odio oderam
illos. & inimici facti sunt mͥ Aesi aꝑte dicait: Pensa quantũ te diligo: qͥ tuoꝵ hostiũ
excitare cõtra me inimicicias nõ ꝑtimesco hinc iterũ dic̃: Qui retribuebant
tribuit: quando male agentib. lib̾a uoce contradicit. S ꝑuersi mala ꝓbonis retri¬
buunt: cũ iustis derogant qͥ cõtra eos iusticiȩ defensionẽ seruant. Non enĩ iusti hu-¬

Expanded text:
quia jam ostenditur nos aliquid justitiae habere, si illis displicere incipimus, qui non placent quia jam ostenditur nos aliquid justitiae habere, si illis displicere incipimus, qui non placent qui eidem veritati in mente subjugatur. Unde sancti viri in vocis liberae increpatione succensi, eos ad sua odia excitare non metuunt quos Deum non diligere cognoscunt. Quod propheta ardenter exhibens, creatori omnium quasi in munere obtulit dicens: « Nonne qui oderunt te, Domine, oderam illos et super inimicos tui sunt mihi . » Ac si aperte dicat: Pensa quantum te diligo, qui tuorum hostium excitare contra me inimicitias non pertimesco. Justi itaque sicut sine arroganttribuit, quando male agentibus libera voce contradicit. Sed perversi mala pro bonis retribuunt cum justis derogant, quia contra eos justitiae defensionem servant. Non enim justi hu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt lib̾ttis ⁊ suꝑbia. humilittis itimor. ne aut timor humilitatẽ. aut suꝑbia heuna lib̾¬
tatẽ fingat. lezechiel ittiq qͥ nõ solũ popło. s & iã feniorib loqui mittebat᷑. ne in
ccuitũ timorẽ humilitatẽ credet. ut timere nõ debeat cũ monet᷑: dũ dicit᷑ ne
timeas eos: Ac neforte de rogationis eoꝵ uerba ꝑtimescat: ad iungit᷑. neq sermones
eoꝵ metuas. Cur autẽ linguas de rogantiũ timere ñ debeat &iã causa subiungit᷑:
cũ ꝓtinꝰ subinfert᷑: Qm̃ increduli & subuersores sunt tecũ: & cũ scorpionib habitas:
tẽ increduli ⁊ subuersores sunt: in suis sermonib derogantes. tim̃di nõ sunt: quia
stultũ ualde ÷ si illis placere querimꝰ. quos nõ placere dõ scimꝰ: Debent enĩ habere
rep̃hendunt. qđ dñs redarguit ecȩlo Nã ꝑuersoꝵ de rogatio: uitȩ nr̃ȩ ad ꝓbatio ẽ:

Expanded text:
sunt libertas et superbia, humilitas et timor, ne aut timor humilitatem, aut superbia se libesunt libertas et superbia, humilitas et timor, ne aut timor humilitatem, aut superbia se libertatem fingat. Ezechiel itaque quia non solum populo, sed etiam senioricautum timorem humilitatem crederet, ut timere non debeat commonetur, dum dicitur: « Ne timeas eos. » Ac ne forte derogationis eorum verba pertimescat, adjungitur: « Neque sermones eorum metuas. » Cur autem linguas derogantium timere non debeat, etiam causa subjungitur, cum protinus subinfertur: « Quoniam incredultem increduli et subversores sunt, in suis sermonibus derogantes, timendi non sunt, quia stultum valde reprehendunt, quod Dominus redarguit e coelo. Nam perversorum derogatio, vitae nostrae approbatio est
Abbreviated transcription (Latin):
subiectionis consid̾ans. timet dicere bona quȩ sentit: & ignorat quantũ caritatis
reus efficit᷑ tticendo: Sic uͦ sub auctoritate suꝑbia. ⁊humanꝰ tumor sub humilitate
se palliat: ut sepe nec ille ualeat considare quid dõ. nec iste qͥd debeat proximo:
Nã ille eos qui sibi subiecti sunt conspicit. ⁊ eũcui om̃s subiacent nõ intendit In ela-¬
tione attollit᷑: & de elatione sua uelut de auctoritate głat᷑: Iste uͦ nõ numquã
dũ timet ne maioris gr̃am amittat. atq ꝑ hoc aliquid tẽporcł dãpni sustineat.
recta quȩ intelligit occultiit: atq apud se tacitus ipsũ timorẽ quo constringit᷑.
humilitaitẽ nominat: s eũ cui nil uult dicere. tacendo in cogitatione diiudicat:
Fitq ut unde se humilẽ existimat: in de grauiꝰ sit suꝑbꝰ. Discernenda autẽ semꝑ

Expanded text:
subjectionis considerans, timet dicere bona quae sentit, et ignorat quantum charitati subjectionis considerans, timet dicere bona quae sentit, et ignorat quantum charitati reus efficitur tacendo. 13. Sic vero sub auctoritate superbia, et humanus timor sub humilitate se palliat, ut saepe nec ille valeat considerare quid Deo, nec iste quid debeat proximo. Nam ille dum eos qui sibi subjecti sunt conspicit, et ei cui omnes subjacent non intendit, in elatione attollitur, et de elatione sua velut de auctoritate gloriatur. Iste vero nonnunquam dum timet ne majoris gratiam amittat, atque per hoc aliquid temporalis damni sustineat, recta quae intelligit occultat, atque apud se tacitus ipsum timorem quo constringitur humilitatem nominat. Sed eum cui nil vult dicere, tacendo in cogitatione dijudicat; fitque ut unde se humilem existimat, inde gravius sit superbus. Discernenda ergo semper
Abbreviated transcription (Latin):
ut sepe ꝑ aliũ mͥ. sepe uͦ aliis loquat᷑ ꝑ me: sic nob̾ boni uerbi in eẽ auctoritas deboe
ut his qui p̃est dicat recta libere. & his qͥ sub est inferre bona humilit̾ ñ recuset:¬
Bonũ enĩ qđ maiori a minore dicit᷑. tunc uere bonũ ẽ: si humilit̾ dicat᷑.: Nã si recti¬
tudo seisciendi humilitatẽ loquendi ꝑdiderit: radicẽ sensus in ramo linguȩ uiciauit:
Qđ uidelic& uiciũ iũ ñ ex ramo s ex radice ẽ: qr nisi cor intumescer&. lingua mini¬
me suꝑbiret: Inceẽ gͦ ad loquendũ priori humilis auctoritas: in eẽ autẽ minori lib̾a
humilitas deb&. Sed sepe in hominib ipse loquendi ordo confundit᷑: sicut ⁊ longe
suꝑius diximꝰ: Nã aliquando quis ꝑ tumorẽ elationis loquit᷑. & loqui se ꝑ auctoritatẽ¬
lib̾ttitis existimat: ⁊ aliquando aliꝰ ꝑ stultũ timorẽ tacoe:⁊ tacere se ꝑ humilitttẽ
puttit. Ille locũ sui regiminis attendens. ñ metit̾ sensũ tumoris: iste locũ suȩ

Expanded text:
 saepe vero et aliis loquatur per me: sic nobis boni verbi inesse auctoritas debet, ut is qui praeest dicat recta libere, et is qui subest, inferre bona humilitBonum enim quod majori a minore dicitur tunc vere bonum est, si humiliter dicatur. Nam si rectitudo sentiendi humilitatem loquendi perdiderit, radicem sensus in ramo linguae vitiavit. Quod videlicet vitium jam non ex ramo, sed ex radice est, quia nisi cor intumesceret, lingua minime superbiret. Inesse ergo ad loquendum priori humilis auctoritas, inesse autem minori libera humilitas debet. Sed saepe in hominibus ipse loquendi ordo confunditur, sicut et longe superius diximus. Nam aliquando quis per tumorem elationis loquitur, et loqui se istimat; et aliquando alius per stultum timorem tacet, et tacere se per humilitatem putat. Ille locum sui regiminis attendens, non metitur sensum tumoris; iste, locum suae
Abbreviated transcription (Latin):
& nõ os tuũ. quomͦ ftcit ipse qđ ꝓhibet : s si uirtutes suas omp̃s dñs taceret:
eũ nullus agnoscerae Si eũ nullus agnoscer&: nullus amarae. Si nullus ama¬
ret: nullus ad uittĩ rediret Unde ⁊ ꝑpsalmistt̃ de eo dicit᷑. Uirtutẽ oꝑum suoꝵ
adiunciabit popło suo: ut det illis hereditaitẽ gentiũ: Uircutes gͦ suas ad nunciat.

Expanded text:
et non os tuum , quomodo facit ipse quod prohibet? Sed si virtutes suas omnipotens Deus taceret, et non os tuum , quomodo facit ipse quod prohibet? Sed si virtutes suas omnipotens Deus taceret, eum nullus agnosceret; si eum nullus agnosceret, nullus amaret; si nullus amaret, nullus ad vitam rediret. Unde et per Psalmistam de eo dicitur: Virtutem operum suorum annuntiabit populo suo, ut det illis haereditatem g
Abbreviated transcription (Latin):
leant. qui sucĩ conseientiã subtilit̾ discutientes. se in ea ĩueniunt de amore pͥuatȩ
głȩ nichił hab̾e. hinc ÷ enĩ qđ iuisti atq ꝑfecti aliquando uirtutes suas p̃dicant. bona que
diuinitꝰ acceꝑi nt narrant. nõ ut ipsi apud homines sua ostensione ꝓficiuant.s ut
eos quib p̃dicant exemplo suo ad uitã trahant: Uide paulus apłs quotiens fustib
cesus. quotiens lapidatꝰ quotiens naufragiũ ꝑtulit. quantti ꝓ ueritate sustinuit.
qđ ad t̾ciũ cȩlũ raptꝰ. qđ in paradisũ ductus sit. corintiis narrat: ut eoꝵ sensum
qͦs abeis cognouerat iniq uenerari: Qđ ꝑfecti cũ fticiunt: idẽ cũ ꝓprias uirtutes
locunt᷑: in hoc quippe omp̃is dĩ imitatores s̃. qͥ lcudes suas hominib loquit᷑. ut
ab hominib agnoscat᷑: Nã cũ ꝑ scripturã suc̃ p̃cipiat dicens. laudoe te alienꝰ

Expanded text:
leant, qui suam conscientiam subtiliter discutientes, se in ea inveniunt de amore privatae leant, qui suam conscientiam subtiliter discutientes, se in ea inveniunt de amore privatae riae nihil habere. 19. Hinc est enim quod justi atque perfecti aliquando virtutes suas praedicant, bona quae divinitus acceperunt narrant, non ut ipsi apud homines sua ostensione proficiant, sed ut eos quibus praedicant exemplo suo ad vitam trahant. Unde Paulus apostolus quoties fustibus caesus, quoties lapidatus, quoties naufrquod ad tertium coelum raptus, quod in paradisum ductus sit, Corinthiis narrat, ut eorum a falquos ab eis cognoverat inique venerari. Quod perperfecti cum faciunt, id est cum virtutesuntur, in hoc quoque omnipotentis Dei imitatores sunt, qui laudes suas hominibus loquitur, ut ab hominibus cognoscatur. Nam cum per Scripturam suam praecipiat, dicens: Laudet te alienus,
Abbreviated transcription (Latin):
infaciem nr̃am penitendo caderemꝰ: S iã iacentes uox dñi consolat᷑ ut in oꝑe
surgamꝰ : qđ tam̃ nos facere nr̃a uirtute nõ possumꝰ: Ipsius gͦ nos sp̃s implet ⁊

Expanded text:
in faciem nostram poenitendo caderemus. Sed jam jacentes vox Domini consolatur ut in opere in faciem nostram poenitendo caderemus. Sed jam jacentes vox Domini consolatur ut in opere surgamus, quod tamen nos facere nostra virtute non possu
Abbreviated transcription (Latin):
aspirando nos p̃uenit ut uelimꝰ. qui adiuuando subsequit᷑ ne in anit̾ uelimus:
se possimꝰ implere quȩ uolumꝰ. Preueniente gͦ gr̃ã ⁊ bona uoluntate subsequente:
plicat dicens. Plus illis om̃ib laboraui: Qui ne uidetur suȩ uirtuti tribuisse
quasi alienũ se a bono suo oꝑe agnouit dicens Nõ enĩ ego. S quia p̃ueniens grã
ego. In eo enĩ qđ solo dñi dono p̃uentus sũ: nõ ego In eo autẽ qđ donũ uoluntatis
subsecutꝰ sũ: ⁊ ego. his igit᷑ breuit̾ contra pelagiũ ⁊ celestinũ dictis. ad exponen¬
di ordinẽ redeamꝰ. ẜili hominis sta suꝑ pedes tuos: ⁊ loquar tecũ. Hotandus
nob̃ ÷ ordo locutionis ⁊ oꝑis: qua priꝰ similitudo głȩ dñi appar&e ut deiciat.
stmodũ alloquit᷑ ut eleu&e. deinde spm mittit suꝑ habundantis gr̃ȩ.⁊
ac supra pedes staituit: Hisi enĩ aliquid de ȩt̾nittite in m̃te uideremꝰ. nũquã

Expanded text:
ndo subsequitur, ne inaniter velimus, sed possimus implere quod volumus. Praeveniente gratia, et bona voluntate subsequente, plicat dicens: Plus illis omnibus laboravi . Qui ne videretur suae virtuti tribuisse quasi alienum se a bono suo opere agnovit, dicens: Non autem ego. Sed quia praeveniens gratia et ego. In eo enim quod solo Dei dono praeventus sum, non ego; in eo autem quod donum voluntate subsecutus, et ego. His igitur breviter contra Pelagium et Coelestium dictis, ad exponendi ordinem redeamus. Fili hominis, sta super pedes tuos, et loquar tecum . 3. Notandus nobis est ordo locutionis et operis, quia prius similitudo gloriae Domini apparet ut dejiciat, postmodum alloquitur ut elevet, deinde superabundantis gratiae spiritum mittit et levat, ac supra pedes statuit. Nisi enim aliquid de aeternitate in mente videremus, nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
erat. ñ tum̃ mox ut p̾dicaret qđ uidat audiuit: s ei iacenti dicit᷑. surge ⁊ ingre¬
dere in ciuitatẽ: & dicet᷑ tͥ qͥd te oporteat facere. Iacens gͦ hoc solũ audire po
tuit: ut surgens discer& qđ audiret. Surgens uͦ hoc didicit: ut quȩ cognoue¬

Expanded text:
erat, non tamen mox ut praedicaret quod viderat audivit, sed ei jacenti dicitur: Ingreerat, non tamen mox ut praedicaret quod viderat audivit, sed ei jacenti dicitur: Ingredere in civituit, ut surgens disceret quid audiret. Surgens autem hoc didicit, ut quae cognove
Abbreviated transcription (Latin):
iacenti loquebat᷑. cur nõ se nisi stanti ꝓmittit eẽ locuturũ : S sciendũ qr alia
sunt quȩ iacentes. alia quȩ stantes audire debeamꝰ. Iacenti enĩ dicit᷑ ut sur¬
gat.stanti autẽ p̃cipit᷑: ut ad p̃dicationẽ ꝓficisci debeat: Ad huc enĩ nob in
infirmitttis confusione iacentib p̃beri nõ deb& auctorittis p̃dicationis: s cũ
iũ in bono oꝑe surgimꝰ cũ iã recti stare cȩꝑimꝰ. dignũ ÷ ut ad lucrandos alios
in p̃dicationẽ mitti debeamꝰ. Stans autẽ ꝓpħa uisionẽ spiritalẽ uidit: ⁊ ceci¬
dit: Cadens uͦ ad monitionis uerbũ suscepit ut surger&: surgens autẽ p̃ceptũ
audiuit ut p̃dicar& Nã qui adhuc ex suꝑbiȩ uertice stamꝰ cũ iã de ęt̾nitatis
timore aliqͥd sentire ceꝑimꝰ. dignũ ÷ ut ad pęnitenciã cadamꝰ: Et cũ infirmi¬
tatẽ nr̃am subtilit̾ cognoscentes: humilit̃ iac eamꝰ : ꝑ diuini uerbi consolationẽ.

Expanded text:
rum? sed sciendum, quia alia sunt, quae jacentes, alia quae stantes audire debeamus. Jacenti enim dicitur, ut surgat; stanti autem praecipitur, ut ad praedicationem proficisci debeat. Adhuc enim nobis in infirmitatis confusione jacentibus praeberi non debet auctoritas praedicationis. Sed quum jam in bono opere surgimus, quum jam recti stare coeperimus, dignum est, ut ad lucrandos alios in praedicationem mitti debeamus. Stans ergo Propheta visionem spiritalem vidit, et cecidit; cadens vero jam monitionis verbum suscepit, ut surgeret; surgens autem praeceptum audivit, ut praedicaret. Nam qui adhuc ex superbiae vertice stamus, quum jam de aeternitatis timore aliquid sentire coeperimus, dignum est, ut ad poenitentiam cadamus. Et quum infirmitatem nostram subtiliter cognoscentes humiliter jacemus, per divini verbi consolationem
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Naĩ cui ab angło dicit᷑. orationes tuȩ ⁊ elemosinȩ tuȩ ascendunt in memoriã in
conspectu dĩ.⁊ mox ꝓ eadẽ ascensione p̃cipit᷑ ut ad simonẽ mittat. qͥ ei ueniens
p̃dicare debeat: constat qr hoc peciit unde meruit exaudiri: Sa: Patres eoꝵ p̃¬

Expanded text:
nes tuae et eleemosynae tuae ascenderunt in memoriam in nes tuae et eleemosynae tuae ascenderunt in memoriam in conspectu Dei , » et mox pro eadem ascensione praecipitur ut ad Simonem mittat, qui ei veniens praedicare deberet, constat quia hoc petiit unde meruit exaudiri. « Et
Abbreviated transcription (Latin):
retro Rursũq de ꝑsecutorib dñi scriptũ ẽ. Abierunt retrorsũ : & cecid̾unt in t̾ram:
Quid ÷ hoc qđ electi infaiciẽ. & reprobi retrorsũ cadunt. nisi qđ om̃is qͥ post se ca¬
dit ibi ꝓculdubio cadit ubi ñ uidet. qͥ uͦ ante se cecidit. ibi cadit ubi uid&e : Iniqͥ
gͦ qͥ in uisibiles cadunt. post se cade dicunt᷑: qr ibi corruunt ubi quid eos sequat᷑ tunc¬
modo uide ñ possunt. Iusti uͦ qr in istis uisibilib sem&& ipsos sponte deiciunt ut in¬
inuisibilib erigant᷑. quasi infaciẽ cadunt : qr timore cõpuncti. uidentes humi¬
homines fiuint. Nã unusquisq a conditore suo: aut fide recessit aut oꝑe. Sicut gͦ qui
a fide recedit aposttta ẽ: ita qͥ ad ꝑuersũ opꝰ qđ deseruerat redit: ab om̃i potente
fide: nisi fortusse ꝓfide ꝑcipienda fiant. Sic̃ corneliꝰ ante ꝓbonis oꝑib meruit
audire̾: quã fideł exister&. Qua ex re colligit᷑ qr bona oꝑa ꝓfide ꝑcipienda facie

Expanded text:
Rursumque de persecutoribus Domini scriptum est: Abierunt retrorsum et ceciderunt in terram . Quid est hoc, quod electi in faciem, et reprobi retrorsum cadunt, nisi quod omnis qui post se cadit, ibi procul dubio cadit ubi non videt; qui vero ante se ceciderit, ibi cecidit ubi videt? Iniqui ergo quia in invisibilibus cadunt, post se cadere dicunturmodo uidere non possum. Iusti uero, quia in istis uisibilibus semetipsos sponte deiiciunt, ut inuisibilibus erigantur, quasi in faciem cadunt, quia timore compuncti, uidentes humihomines fiunt. Nam unusquisque a conditore suo aut fide recedit, aut opere. Sicut ergo qui a fide recedit apostata est, ita qui ad perversum opus quod deseruerat redit, ab omnipotente Deo fide, nisi fortasse pro fide percipienda fiant; sicut Cornelius ante pro bonis operibus meruit audiri quam fidelis existeret . Qua ex re colligitur quia bona