comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ inferiorẽ sexũ ñ segnicer
seduirilit̃ agoniz antẽ pb&
xemplũ : Qͥ ũsolũ uiris legiti¬
me decertantib uerũ &i cĩ
soninis in his peliis fabor aliter
desudantib: siderea regna par¬
ticipat : sicut nunc beccta
non sgundis q rel icto genitale
solst̃aꝗ regina prudens q̃ au¬
dra sapientiã salomonis au¬
duit : Ita haec becti mastini
lasilicor ut eiꝰ miracula cotidi¬
us indulta momentis miro¬
te sacer dotal: qͦ possit aditũ
carnoten ae urbis indigena pa¬
rentũ aduotũ copulata coniu¬
gio duas filias habuitꝰ suꝑ qͥb:
ualdegauis a la&abatꝰ dicens
qͥa ꝓpagauit dr̃ generationẽ
mec̃ ut mihidude filia enascerex¬
tur : sed hoc mundialegaudiu
puenit sđi huiꝰ amaritudo dũ
puellae modica febrepulsatae
mact̃ natunte debitũ concluser:
Ex hoc genarix maesta de¬
Tandẽq: inse conuerra ait
si nullã consolationẽ deobitu
siliarũ capio uereor neob hoc
cũ beccto iob consola tadecan
quomo dochõ placuit lta fac¬

Expanded text:
ipsum inferiorem sexum, non segniter, sed viriliter agonizantem, praebet exemplum. Qui non solum viris legitime decertantibus, verum etiam feminis in his proeliis faborabiliter desudantibus siderea regna participat; sicut nunc beata Monigundis, quae, relicto genitale solo, tamquam regina prudens, quae andire sapientiam Salamonis adivit, ita haec beati Martini basilicam, ut eius miracula cotidianis indulta momentis mirate sacerdotali, quo possit aditum Carnotenae urbis indigena, parentum ad votum copulata coniugio, duas filias habuit, super quibus valde gavisa laetabatur, dicens, quia: 'Propagavit Deus generationem meam, ut mihi duae filiae nascerentur'. Sed hoc mundiale gaudium praevenit saeculi huius amaritudo, dum puellae modica febre pulsatae, metam naturae debitum conclnserunt. Ex hoc genetrix maesta deTandemque in se conversa, ait: 'Si nullam consolationem de obitu filiarum capio, vereor, ne ob hoc cum beato Iob consolata decantQuomodo Domino placuit, ita fac
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o et sepulchroscĩ cãliani
U Deeode et desepulchro
uitalinae uirginis.
UI. Delapidem qͦ sc̃r sedit
UII De arbore erecta
vIn Deontorio martini a cenris p̃du¬
UIIII Deoleosepulchri.
tauit Et decera sepuldri
X Deuistutibi eiꝰ teruo de¬
rensib ostensis
xII. Dem on asterio ei in his pa¬
nia¬
XIII. De her&ico qui hominem

Expanded text:
sepulchro sancti Catiani. 5. De eodem, et de sepulchro Vitalinae virginis. 6. De lapide, in quo sanctus sedit. 7. De arbore erecta. 8. De oratorio Martiniacensis praedii. 9. De oleo sepulchri. tavit, et de cera sepulchri. 11. De virtutibus eius Ternoderensibus ostensis. 12. De monasterio eius in Hispania13. De her
Abbreviated transcription (French):
MI Descã pappola
XUII Deo ꝑturio cuiꝰdã sepulchri¬
MUIII Deduarꝰ uirginũ tum ulis¬
xIIIII. Quid sc̃r eufranus dechari¬
bto regep̃dixit.
XX Dededicatione oratorinr̃i
XXI Desepulchros c̃isblemnis
XXII Demaximo abbate¬
xxIIII Demonigundereligiosa
XXU. Desenoch abbate
AXV Desco symeone a colõna¬
XXX Deeo qͥ euglogias a scieer¬
dote accepit.
XXXI Ded uob amantibus¬
XXXII De amabile pr̃bo¬
XXXIII Degeorgiareligiosa¬
XXXIIII Desepulchroeffracto
inbasilicas cĩ uenerandi
XXXDeciliis sepulchris scor̃
in eade basiliccm¬
aniq epor̃ sepulchris¬
XXXUII. Demonachoquẽ orađẽ
abbas spectabat¬
saepeprorum pie¬
infirmitate.
M. Descõ germano autisio dorsi
XII Dehelario diuionens̃ senatore
XIII Descã florida et scã paschasia
Niii desc̃o tranqͥllo ep̃o¬
E MUIN Deiustin oi similino prb̃is
Li Des epulchris q̃ eleuantur
LI Des epulphro theomastep̃i
Liii Delupiano confessore¬
IIIII Demelano rõdone isiũ ep̃o¬

Expanded text:
 Papola. 17. De operturio cuiusdam sepulchri. 18. De duarum virginum tumulis. 19. Quid sanctus Eufronius de Chariberto rege praedixit. 20. De dedicatione oratorii nostri. 21. De sepulchro sancti Sollemnis. 22. De Maximo abbate. 24. De Monigunde religiosa. 25. De Senoch abbate. 26. De sancto Symeone a colomna30. De eo qui euglogias a sacerdote accepit. 31. De duobus amantibus. 32. De Amabile presbitero. 33. De Georgia religiosa. 34. De sepulchro effracto in basilica sancti Venerandi. 35. De aliis sepulchris sanctorum in eandem basilicamanique episcoporum sepulchris. 37. De monacho, quem orantem abba spectabatsaepe prorumpiinfirmitate. 40. De sancto Germano Autisiodorensi. 41. De Helario Divionense senatore. 42. De sancta Florida et sancto Paschasia. 43. De sancto Tranquillo episco. 48. De Iustino et Similino presbit51. De sepulchris quae elevantur. 52. De sepulchro Theomasti episcopi. 53. De Lupiano confessore. 54. De Melanio Redonensium episco
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatẽ : Cur e hocec eueis¬
sent : hec abeo didici: Apte
hos in qͥts eptẽ menses dũ cõmo¬
to matutinis signo ecdesiã
p&erẽ obuiã habuninũ ami¬
corũ meorũ ⁊ Incuius ãplexu
& oscularuens. sciscitare
coepisicuncta domui ꝓs pera
reliqͥss&l: Tunc reuocatis
auia : potũ cũ eođ haurire
pocula expleuiss euisũ ẽ uale
dict&discessit: Qabeunte
Tanto oculi mei gluti nõcon¬
iunctis palpebrisr ad haceser̃
ut eos pull&ctepꝰ. a perire
possan⁊ Deniq cũ in hacit¬
firmitate tristis abirẽ. desi¬
deriũ habui sepulchrũ becit
ciptestitis uisitare: Diecuit᷑
ter tio pꝰquẽt uenicũ eius se¬
pulchro adsisterẽ : subrto fe¬
bris magna oculos meosar¬
ripuit: At ego ingemere
uehementer coepi: & scĩ
cuixiliũ fortiter dep̃ cari:
Nico aut̃ erũpens ex oculis
meis sunguis noc tẽpepu¬
lit⁊ diemq reduxit : Hocec
Nobis dicĩ effedtus in co¬
lomes remeauit adppria¬

Expanded text:
veritatem, cur ei haec evenisveritatem, cur ei haec evenissent, haec ab eo didici. Ante hos, inquit, septem menses, dum, commoto matutpeterem, obviam habui unum amicorum meorum; in cuius amplexus et oscula ruens, sciscitare coepi, si cuncta domui prospera reliquisset. Tunc revocatus a via, potum cum eodem haurire pocula explevisse visum est, vale dicta, discessit. Quo abeunte, tanto oculi mei glutino coniunctis palpebribus adhaeserunt, ut eos nullatenus aperire possim. Denique cum in hac infirmitate tristis abirem, desiderium habui sepulchrum beati antestitis visitare; die autem tertio postquam veni, cum eius sepulchro adsisterem, subito febris magna oculos meos arripuit. At ego ingemere vehementer coepi et sancti auxilium fortiter deprecari; ilico autem erumpens ex oculis meis sanguis noctem pepulit diemque reduxit'. Haec nobis diaconus effatus, incolomes remeavit ad pr
Abbreviated transcription (Latin):
insidiccta ẽ: ut relinquenter
locũ ÷ eelibi conmigrarent :¬
Sꝰduorũ uero aut triũ mep¬
suũ dieb decursis aedbasi¬
licc̃puella ueniens : eloqͥũ
reciperemeruit: sicq cunc¬
ta qua ꝑtulerat. brepprio¬
itur cat alo unens is
dicẽc. ut mos genti ẽ cilids
matutincus gractias ce¬
lebrantib potũ haurir& :
oculorũ amissione multa¬
tur: recognoscem esq rea¬
tũ suũ & seuondignã ꝓposi¬
torem gessisse: sus penditꝰ
cicibo potuq ꝑ noctans
Inuigiliis orationicadsistens
Interea du haec ager&
fama q̃ totũ late conplex ust at¬
orbẽ: ideius aures usq: ꝑue
cntestitẽ ad cuius sepulchrũ
sccepetaliũ inifirmitatũ cla¬
des depulsa qͥ escer&: Nec morr¬
tur diciẽ ⁊ sed ilicomt̃ instrciu
lubens ÷ ad bacsi licã sc̃tm ñ
dubius deuirtucebectiuir ꝑ¬
uenit: Ibiq: ꝓstratus solo ora¬
tioni subnixus. die tertia ciꝑtis
oculis lum̃ recepit. Ego uero
dũ cautidf nitor extor q̃re

Expanded text:
insidiata est, ut relinquentes insidiata est, ut relinquentes locum alibi conmigrarent. Post duorum vero aut trium mensuum diebus decursis, ad basilicam puella veniens, eloquium recipere meruit. Sicque cuncta qua pertulerat ore pro38. Igitur Catalaunensis diaconus, ut mos genti est, alias matutinas gratias celebrantibus, potum hauriret, oculorum amissione multatur, recognoscensque reatum suum, et se non dignam proposito rem gessisse, suspenditur a cibo potuque, pernoctans in vigiliis, orationi adsistens. Interea dum haec ageret, fama, quae totum late conplexuit orbem, ad eiantistitem, ad cujus sepulcrum saepe talium infirmitatum clades depulsa quiesceret. Nec moratur diaconus, sed illico iter institui jubens, ad basilicam sanctam non dubius de virtute beati Viri pervenit, ibique prostratus solo, orationi subnixus, die tertia apertis oculis lumen recepit. Ego vero dum cautius nitor extorquere
Abbreviated transcription (Latin):
lytici gressũ ⁊ caecusq: unur
uisũ recepit. ⁊ XXXUI.
Sustus enĩ qͥd ã ciuis uirbis
doMorelaborat : contractis
pedib: & ꝓpe dipsos reduc¬
us renes. pessime debilitat᷑
Inqͦ infirmitate ꝑduorũ cipuo¬
rũ curricula labor auit:
Seinđ a suis cõmonitus basi¬
dies leiunans & orans dẽpto
dolorẽ directisq pedib: scapꝰ
abscessit XXXUII.
oc tempr. & mulier
q̃dã dũ discedentib parib
solatantũ remasit ad telõe :¬
Apparuitei sedenti umbra
te terrima: Quae arripiis
puellulã trahere coepit:
Adilla uocifercius & plan¬
gens ÷ cũ nullũ aspicer& auxi¬
liũ uirili tertam̃ resistere
concibatur : Nost decurs a
uero ducrũ ocut triũhorarũ
spoctia: regressae mulieres
reliq̃: Inuener̃ et̃ semiuiuã
humo lacentẽ : Nihilpenitus
loqͥ posse Innuebat qͥdẽ illa
manu ÷ s ed nihil intellegenti¬
bhaec⁊ muta ꝑ mansit Vm¬
bracuero q̃ eicapparuerat : In
tantũ hominib: domꝰ illius

Expanded text:
lytici gressum, caecusque unus lytici gressum, caecusque unus visum recepit. 36. Agustus enim quidam civis urbisdolore laborat, contractis prope ad ipsos reductus renes, pessime debilitatur; in qua infirmitate per duorum annorum curricula laboravit. Deinde a suis commonitus, basidies ieiunans et orans, dempto dolore directisque pedibus, sanus abscessit. 37. Hoc tempore et mulier quaedam, dum, discedentibus paribus, sola tantum remansit ad telam, apparuit ei sedenti umbra teterrima, quae arripiens puellulam trahere coepit. Ad illa vociferans et plangens, cum nullum aspiceret auxilium, viriliter tamen resistere conabatur. Post decursa vero duarum aut trium horarum spatia regressae mulieres reliquae, invenerunt eam semivivam humo iacentem, nihil penitus loqui posse. Innuebat quidem illa manu; sed nihil intellegentibus, haec muta permansit. Umbra vero, quae ei apparuerat, in tantum hominibus domus illius
Abbreviated transcription (Latin):
dus tiuge bortꝰ: inqͦ aegritudin
nibil medicorũ poterat ars
ualere : Nisicũ dominicũ ad¬
fuiss& ciuxiliũ ⁊ Multienĩ de
besilica scã benedictionẽ pe¬
tentes. opẽmerebantur
sed qd deplurimis memorare
necesse ẽ  Cũidmeruerint
c&erit qͦd unc̃ uidimꝰ meruisse
Vxor igicur eborini comicis
cũ abhaclue d& ener&ur Ita
his oꝑta iuꝰsicis ẽ ut neq mocpꝰ i¬
neq: plantaẽ neq: ulla pars
corporis eius :. uacuaremane¬
r& ⁊ sed &l ipsiqͦq oculi cib
his contenebantꝰ obtecti
Cãloe indis crimine mortis
nedictionẽ ex p̃&iit. Tunc
transmissu ẽ ei de aquã qua
delibutis exea uulnerib: ĩpsa
ex inđ potui sumpsit: Mox igitꝰ
restincta febre decurrentib:
tas experitur indic&mꝰ⁊ inuita¬
tusort bade grselui cinomon¬
norũ ep̃s qͦdã lo co dio cesissuae :¬
ad basilicã beatiuiri. Et No¬
mine & reliqͥis consecrandũ
Celebrat asolemnids inuocan¬
tes nom̃ scĩmastini duoparo¬

Expanded text:
dius augebatur; in qua aegritudine dius augebatur; in qua aegritudine nihil medicorum poterat ars valere, nisi cum dominicum adfuisset auxilium. Multi enim de basilica sancta benedictionem petentes, opem merebantur. Sed quid de plurimis memorare necesse est, cum id meruerint ceteri, quod unam vidimus meruisse? Uxor igitur Eborini comitis, cum ab hac lue deteneretur, ita his operta visicis est, ut neque manus neque plantae neque ulla pars corporis eius vacua remaneret, sed et ipsi quoque oculi ab his contenebantur obtecti. Cum iam in discrimine mortis nedictionem expetiit. Tunc transmissum est ei de aqua, qua delibutis ex ea vulneribus, ipsa exinde potui sumpsit. Mox igitur restincta febre, decurrentibus tas experitur indicamus. Invitatus autem Badegyselus Cenomannorum episcopus quodam loco diocesis suae ad basilicam beati viri et nomine et reliquiis consecrandam. Celebrata solemnia, invocantes nomen sancti Martini, duo para
Abbreviated transcription (Latin):
tati onib bectim astini ora¬
toriui bye ipsius & nomine
&uirtutib consecratũ: De¬
niq: adueniente supra dicta
clade: accedebantadorato¬
riũ. uota facientes ꝑequis:
ut sclic& si euaderent. ip̃sis
decimas lococonferrent :
Cũq his hoec coiusa cõmodũ
exhiber& : addiderunt ut de
claueferrea quae ortiũ orato¬
rii redudebot: caracteres
caballis inponerent qͦ facto
Itauirtus scĩ p̃ualuit ut & qͥ
aegrotauerant saparentus:
& qͥ ñ incurrerant nihilul¬
tra ꝑ ferrent
uperiore qͦq anno. Tugra¬
uissime populus turonorũ
calueualitudinaria uastoba᷑
ercitenĩ talis larguor:
ut adp̃hensur homo ã febre
ualida totusussicis acmi¬
nutis pusulis scater& ⁊ Erot
cuit̃ ussicoe alb&e ÷ cũ duriti as
Nullã hobentes mollitiẽ ⁊
Nisq  cintũdolorẽ nimiũ infe¬
rentes: Iac̃ si da tama turita¬
te crepitantes: coepissent de¬
fluere : Tunc adhuerentib
corporiues tim̃tis ⁊ dolor uali¬

Expanded text:
ta ditionibus beati Martini, orata ditionibus beati Martini, oratorium ibi est ipsius et nomine et virtutibus consecratum. Denique adveniente supradicta clade, accedebant ad oratorium, vota facientes pro equitibus, ut scilicet, si evaderent, ipsi decimas loco conferrent. Cumque his haec causa commodum exhiberet, addiderunt, ut de clave ferrea, quae ostium oratorii recludebat, caracteres caballis inponerent. Quo facto, ita virtus sancti praevaluit, ut et qui aegrotaverant sanarentur et qui non incurrerant nihil ultra perferrent. 34. Superiore quoque anno cum gravissime populus Turonorum a lue valitudinaria vastabatur. Erat enim talis languor, ut adprehensus homo a febre valida, totus visicis ac minutis pusulis scateret. Erant autem visicae albae cum duritia, nullam habentes mollitiem, nisi tantum dolorem nimium inferentes. Iam si dato maturitate crepitantes coepissent defluere, tunc adhaerentibus corpori vestimentis, dolor vali
Abbreviated transcription (Latin):
unt ex andecauo ueniens:
q̃ omnib: qͥdẽ mẽbris ariduerat:
sed p̃cipue dex tert̃i cũ digits ari¬
diorẽ c&eris artub deferebat :
adseulchrũ scĩ ꝑsternitur :
Ex indł egressa ꝑ paucũ tẽpii
in atrio cõmorata. ẽ: succur¬
rente uero int̃ uentu antesti¬
tis gloriosi uenascaguinẽ
cutis roborẽ : corpii reliquũ
fostitudinẽ recipiens. solida¬
tũ ẽ : Cuius haec fure causa
utista ꝑferr& : qͥadie sabbati
pꝰsolis decasũ quoo nocti domi¬
nicde adiacebat. papẽuo¬
luit conformare. XXXII
cuius incinus introrsũ
contractae & adseconiunc¬
tae. in uicẽ adhaeserunt:
r&ur: uiã ingreditur dicens
Si adbasilicã scĩ martini adie¬
ro ꝓtenus haec abscede
infirmitas ⁊ Confido enĩqͦd
& mim subueni& qͥ scepe
taliaꝑ ferentib ẽ misertus:
Haeccaita aier& Et incoep¬
ubi adlocũ scm̃ accessit & ora¬
tionẽ fudit: ꝓtipꝰ aeblata om¬
nidolore: solidotis digras
manus liberas cũ gratiarũ
termino contenetur sub di¬

Expanded text:
aiunt, ex Andecavo veniens, quae omnibus quidem membris arida erat, sed praecipue dexteram cum digitis aridiorem ceteris artubus deferebat, ad sepulchrum sancti prosternitur. Exinde egressa, per paucum tempus in atrio commorata est. Succurrente vero interventu antestitis gloriosi, vena sanguinem, cutis roborem, corpus reliquum fortitudinem recipiens, solidatum est. Cuius haec fuit causa, ut ista perferret, quia die sabbati post solle occasum, qui nocti dominicae adiacebat, panem voluit conformare. 32. cujus manus introrsum contractae et ad se invicem conjunctae adhaeserunt. etur, viam ingreditur, dicens: Si ad basilicam sancti Martini abiero, protinus haec abscedet infirmitas. Confido enim quod et mihi subveniet, qui saepe talia perferentibus est misertus. Haec cum ita aieret, et incoepubi ad locum sanctum accessit, et orationem fudit, protinus ablato omni dolore, solidatis digitis, manus liberas cum gratiarum termino continetur, subdi
Abbreviated transcription (Latin):
librũ uitaebeciti aptestitis
uero nocte: in lectulũ sediu¬
turno oppl&ũ stramine
collocat: librũ adcciput
locans ⁊ Cuidormienti:
cipparuit uir ꝑ somniũ di¬
cens ÷ Noli dor mireinhis
sunit ⁊ Credo egout mortali¬
r&lur beatus: uerbalaudis
suce inibiuolutari ⁊ faccilis
acut̃ primauisiõ uiro fuit̃ pec
secun da cõmonitio uccluit:
Tertia enĩ terribilst̃ mona¬
chũ quatit: Atille surgens :¬
& cidop erã diluculop gre¬
diens  puerũ iub&. ut paleas
& lectulo d& ractas : igni
consumer& ⁊ nihil delibro
cõmemorans: Puer uero¬
ignarus. interpaleas adp̃¬
hensũ foris eiecit. & ignẽ ac¬
cendit : ꝗͥb: in fa uillãre¬
dactis ÷ cũ nihil aliudnisi
cineres remansissent.
appa ruit lb̵ inlaesus :
Degͦ ñ laterã ñunũ ut
ueri tas hab& foliũ:
ẽ consũptũ: Itauirtus diuipa
custodire dignata ẽ. alũpi

Expanded text:
librum vitae beati Antistitis librum vitae beati Antistitis vero nocte, in lectulo se diuturno oppleto stramine collocat, librum ad caput locans. Cui dormienti apparuit vir per somnum, dicens: Noli dormire in his sunt. Credo ego, ut mortaliretur Vir beatus verba laudis suae inibi volutari. Facilis autem prima visio viro fuit, nec secunda commonitio valuit: tertia autem terribiliter monachum quatit. At ille surgens, et ad operam diluculo progrediens, puero jubet ut paleas a lectulo detractas igne consumeret, nihil de libro coignarus inter paleas adprehensum foris eiecit et ignem accendit. Quibus in favillam redactis, cum nihil aliud nisi cineres remansissent, apparuit liber inlaesus, de quo non latera, non unum, ut veritas habet, folium est consumptum. Ita virtus divina custodire dignata e
Abbreviated transcription (Latin):
redditus gressib parenTũ
spectante Caterua sonus
ꝑ creccta: e filus poctroni a
confractalib̵ tate ddiugũ
seruitutis addicitur. Unđ
te iniustis dominis quic¬
quẽt operis exercere. Tate¬
nis & cõpedib uincer&un
Inqͦ custodiãdũ ccliis bectã
festiuitortẽ expalentibus.¬
res eder& : flens & heiulanr
cur ũ inter eẽt̃betue
festiuitati: subito trabss in qͦ
pedes eius ođtati ercnt
scinditur ⁊ & haec quo sucã
libero nexa qͥdẽ catenis
elapsa becitã basilicã ex¬
pasiuit : Uerũ ubi primũpe¬
des eiuss acralimin contige¬
runt : statĩ confrcutcecate¬
nae: caeciderunt acollo eus ⁊¬
& siciti colomitate pariter
scripta recurrũ Nuqͥd
p̃erit ad mirtibile quod
saccerille huius historiaelib.
circũ datus flãmis nec consũp¬
tus ẽ Nec adustus. Mona¬
chus igitur maioris morras¬
terii. ex iussu cibbatis cadcel¬
lulc̃ ciliã quasi qͥddãi operoc¬
turus accessit: &cꝓscilute
animae & uitȩ correctione

Expanded text:
redditus gressibus, parentum redditus gressibus, parentum spectante caterva, sanusprocreata, a filiis patroni, confracta libertate, ad iugum servitutis addicitur; unde te iniustis dominis quicquam operis exercere, catenis et conpedibus vinceretur. In qua custodia dum, aliis beatam festivitateresideret, flens et ejulans, cur non interesset beatae festivatati, subito trabs in qua pedes ejus arctati erant scinditur; et haec quasi jam libera, nexa quidem catenis, elapsa beatam basilicam expetivit. Verum ubi primum pedes ejus sacra limina contigerunt, statim confractae catenae ceciderunt a collo ejus; et sic incolumitate pariter scripta recurram? Nunquid non erit admirabile, quod saccircumdatus flammis, nec consumptus est nec adustus? Monachus igitur Maioris monasterii ex iussu abbatis ad cellulam aliam quasi quiddam operaturus accessit ac pro salute animae et vitae corr
Abbreviated transcription (Latin):
lebrare bectã festiuitatẽ
gloriosi cntestitis exp&¬
uit: Quaecũ die tertia pꝰ
decurpa festiuitate ad do¬
mũ redirecuper& : ꝓstrata
inscõbasilicit Iorare
coepit ute dñs solitã miseri¬
cordicie suceopẽ dignar&ur
ostendere. ͦddũculacrimis
p&er& ilico directis mapib: i
acpedib: stabilitis. ad sc̃m̃
Adducta sepulchrũ gracias
paccepta sospita te ꝑ egit
hcec rogat sededuci ad
ostiũ : ubipstrata lterũ dicit
suis Non hinc comsurgãnis
Oriusmihilum̃ oculorũ redda
q pedũ mcapłuiq reftitunt unit
Haec ea dicqte subito iuergu¬
minitorqueris ȩꝓcla¬
confitentur: sed dũ dicibolus
qͥ cibinitiomendax ẽ: adcre¬
dendũminime admittitur
rebnpss: uiri p̃sentia dela¬
ratur: Nã femina hoc ec q̃
pcculo ante directa fuerat :
nunc inlumincta adẽe
spatio. Ioccebatpa¬
rcrticus unus in
grtibat thob exbiturigo
plcus troideuectus aduecie¬
rut ipse&liã parimodo uir¬
tu tebecti dutistitis uisitatis
surrexit in colomis: suisq

Expanded text:
tam festivitatem gloriosi Antistitis expetivit. Quae cum die tertia post decursam festivitatem ad domum redire cuperet, prostrata in sancta basilica orare coepit, ut ei Dominus solitam misericordiae suae opem dignaretur ostendere. Quod dum cum lacrimis peteret, ilico directis manibus ac pedibus stabilitis, ad sanctum adducta sepulchrum, gratias pro accepta sospitate peregit. Post haec rogat, se deduci ad ostium, ubi prostrata iterum dicit suis: 'Non hinc consurgam, nisi prius mihi lumen oculorum reddat, qui pedum manumque restituit usum'. Haec ea dicente, subito inergumini torqueri se proclaconfitentur. Sed dum diabolus, qui ab initio mendax est, ad credendum minime admittitur, rebus ipsis viri praesentia declaratur. Nam femina haec, quae paulo ante directa fuerat, nunc inluminata, adessspatio, iacebat paralyticus unus in grabato, qui ex Biturigo plaustro devectus advenerat. Ipse etiam pari modo virtute beati antistitis visitatus, surrexit incolomis, suisque
Abbreviated transcription (Latin):
conuersimisq: eiꝰ uelserĩe
uistutũ dedante ad liqͥdũ
Et lic& necnor omnen eius
uistutes inuestigauimus
quas ꝑ eũch̃s uel occulte
opertri ẽ dignatur uel publi¬
ce tam̃ q̃ ad priorẽ auctor ẽ
nonꝑ uenerunt & sirusticio¬
ristilo pandere ꝓcuracuimꝰ:
nubensis urbir ex p&eb atur
Et re lã obtenta cũpr incipo
ad domũ reuertitur. Con¬
Quodilla audiens. responđ
uiro. Des ine q̃so dulcissimo
coniux ab haccausa: Et neq̃si¬
eris epis copatũ urbis. qͥa
ego ex concepto ate sumplo
ep̃m geroinutero. reqͥeuit
uir scipiens audita uxoro
rememorans illud qͦ duox
diuina qondã principio
becto p̃cipenrat. Omnia
q̃ cũq dixerit tibi sarra.
audiuocẽ eiur. Deniq im¬
pl&is pariendi dieb: muli¬
er enixa ẽpuerũ quẽ qͣ siuic¬
torẽ futurũ mundi. Nic&siũ
inbaptismo uocitauit:
Eodemq summanutritũ
diligentia : Lit teris ecdesi¬
asticis mandauit institui
Defuncto aut̃ potre hiccut
generice Iã cleritu indo¬
mopaterna residens cũre¬

Expanded text:
eriem virtutum declarat ad liquidum; et licet nec nos omnes ejus virtutes investigavimus, quas per eum Dominus vel occulte operari est dignatus, vel publice, tamen quae ad priorem auctorem non pervenerunt, etsi rusticiori stylo pandere procuravimus. I. nubensis urbis expetebatur, et re iam obtenta cum principe, ad domum revertitur, conQuod illa audiens, respondit viro: 'Desine, quaeso, dulcissime coniux, ab hac causa, et ne quaesieris episcopatum urbis, quia ego ex concepto a te sumpto episcopum gero in utero'. Requievit vir sapiens, audita uxore, rememorans illud quod vox divina quondam principio beato praeciperat: Omnia quaecumque dixerit tibi Sarra, audi vocem eius. Denique inpletis pariendi diebus, mulier enixa est puerum, quem quasi victorem futurum mundi Nicetium in baptismo vocitavit. Eodemque summa nutritum diligentia litteris eclesiasticis mandavit institui. Defuncto antem patre, hic cum genetrice iam clericus in domo paterna resedens, cum re
Abbreviated transcription (Latin):
DONENSI EPO
roces enticie diuin cebonũ
quod plerũq regnosuoꝓ
uideat: qͥos ad sciscat ipse
scuepius saacrce lectionistes¬
tantꝰ oracula sicut adheremã
eximiũ uatẽ caelestis oris
mistica deferuntur eloquia
dicentis. Prius quã teforma¬
rẽ inutero  Nouite & anteq
exires de uulua scĩficauite
Etipse dñs utriusq conditos
testamenti : cũ illos qos largi¬
tio hilaris agneo decoratos
uellere suis locat adextris
quii at uenite benedictĩ ꝑci¬
pite p̃paratũ uob regnũ a conr¬
titutionemundi. sed & ille
uas electionis beatus a poseł¬
filuisui. Ncã & delsaao lohapne¬
q: qualit̃ nascerentur : uel
quid cigerent & nomen&
opus p̃dixit & meritũ: sic
nunc. & debeccto Nicetio
ipsa illa priscamisentio
piacitis q̃ in merita ditat
ponnata sc̃ificat & omnia
priusꝗ gignantur & dispo¬
nit & ordinat . Qualib: sa¬
cerdotalis gractie in fulis
floreat interris prius gexe¬
triciuoluit reuelaredecuꝰ
uitar& en&ur qͥdẽ ex inđ

Expanded text:
DONENSI EPISCOPO. Praesentiae divinae bonum, quod plerumque regno suo provideat quos adsciscat, ipsa saepius sacrae lectionis testantur oracula, sicut ad Hieremiam eximium vatem caelestis oris mistica deferuntur eloquia, dicentis: Priusquam te formarem in utero, novi te, et antequam exires de vulva, sanctificavi te. Et ipse Dominus utriusque conditor Testamenti, cum illos quos largitio hilaris agneo decoratos vellere suis locat a dextris, quid ait? Venite, benedicti, percipite praeparatum vobis regnum a constitutione mundi. Sed et ille vas electionis beatus apostohanneque, qualiter nascerentur vel quid agerent, et nomen et opus praedixit et meritam. Sic nunc et de beato Nicetio ipsa illa prisca miseratio pietatis, quae inmerita ditat, non nata sanctificat et omnia priusquam gignantur et disponit et ordinat, qualibus sacerdotalis gratiae infulis floreat in terris, prius genetrici eius voluit revelare. De cuius vita retenetur quidem exinde
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ limen in greder&ꝰ. Aieba tenĩ
sciomeq dẽglorose mastrr legis
uelamine obcaecatũ tuitumn ꝑ¬
tire misericordiã dedigneris.
sed nunc ad te confugio & supplex
tuã miseri cordiã posco ut a uer¬
saprius infirmitate corporea :
lauguorẽ incredulitatis auellas
Haec cũ ante portã aulaefate¬
r& adueniente nocte obdor¬
miuit: sed mastrrbeatus ñ
longi spatio temporis distulit
miserere Igitur ea nocte uisi¬
tans aegrotũ ꝑ somniũ: iussit
recederesunũ Atille exꝑge¬
factus sensit ser edditũ in colo¬
mitati Confessusq xp̃mfiliũ dĩ¬

Expanded text:
sanctum limen ingrederetur. Aiebat enim: sanctum limen ingrederetur. Aiebat enim: Scio me quidem, gloriose martyr, legis velamine obcaecatum, cui tu impartiri misericordiam dedigneris: sed nunc ad te confugio, et supplex tuam misericordiam posco, ut, aversa prius infirmitate corporea, languorem incredulitatis avellas. Haec cum ante portam aulae fateretur, adveniente nocte obdormivit: sed Martyr beatus non longi spatio temporis distulit misereri. Igitur ea nocte visitans aegrotum per somnium, jussit recedere sanum. At ille expergefactus sentit se redditum incolumitati, confessusq
Abbreviated transcription (Latin):
q. populis dedaractur ⁊ Deniq si
inquẽ piã in his locis colub̵ morsũ
stringens: uenena diffuderit :
ex templo qͥ ꝑ cussus ẽ ut ianuã
atrii qͦ mastrr qͥescit attigerit:
conp̃ssotumore euacuata uir¬
tute ueneni saluatur Ex qͥb ũ¬
nulli ut celebreuulgatit ẽ ĩam
Tumidi male bestiae ictu: lãto¬
tocorpori in crassante ueneno.
in hocꝑ flati ut spm̃ ex alareł
intermanus delati & in atriopos¬
ti: sunt sanati: Necum quã ab hoc
turus obire hominẽ fas est :
si sacrũ limen fideplenus attigerit
trr in hachab&ur regimẽ
qͥcũ multa beneficia incolirp̃st&:
sciaticis tam̃ uel ociuistute med&
Nãfertur ab hoc sc̃s fuisse dũ in cor¬
pore ess& positus dolore d&enłis
Deniq cũ multis ut diximus in hac
necessitate labortntib: mederetꝰ
qͥdã iudaeus abipsa infirmitatecon¬
creder& deuotus tam ex p&siit:
seq adianuã a trude ponis̃cipi¬
ens indignũ seee uociferaens q

Expanded text:
que populis declaratur. Denique si que populis declaratur. Denique si in quempiam in his locis coluber morsum stringens venena diffuderit, extemplo qui percussus est ut ianuam atrii, quo martyr quiescit, attigerit, conpraesso tumore, evacuata virtute veneni, salvatur. Ex quibus nonnulli, ut celebre vulgatum est, iam tumidi malae bestiae ictu, iam toto corpori, incrassante veneno in hoc, perflati, ut spiritum exalarent, inter manus delati et in atrio positi, sunt sanati; nec umquam ab hoc virus obire hominem fas est, si sacrum tyr in hac habetur regione, qui cum multa beneficia incolis praestet, sciaticis tamen veloci virtute medetur . Nam fertur ab hoc Sanctus fuisse, dum in corpore esset positus, dolore detentus. Denique cum multis, ut diximus, in hac necessitate laborantibus mederetur, quidam Judaeus ab ipsa infirmitate corcrederet, devotus tamen expetiit, seque ad januam atrii deponi praecipiens, indignum se esse vociferans qui
Abbreviated transcription (Latin):
saxo confusis inuitatorib: ue¬
recundantib: inuitatis acaena
cũ pudore discessum. e XCUII
uo uero gemini. cosmas
scilic& & damitnus ar¬
timedici postquã xpi effecti
sunt. solo uirtutũ merito
& oractionũ interuentũ infir¬
mitates languen¬
rsiscru¬
ciatib: consũmati incaelestib: sũt
coniuncti multa miracula in¬
colis ostendenter Nã siqͥs infir¬
mus ad eorũ sepulchrũ fide plenus
oracuerit : statĩ adipiscitur medi¬
cinã : Referunt &ia pleriq: ap¬
parereeos ꝑ uis ũ languentib
Et qͥd faciant indicare: qͦdcai fece¬
rint . sanidiscedunt : ex qͥb: mul¬
ta audiuiq̃ inseqͥ longum putaui:
Hoc aestimans possesufficere
qͦd dixi Cunctis fideliter dep̃ can¬
XCUIII ter sanidiscesserunt
oCas qͦq MaRtRerisehis
mastrrib: regione coniunctis
apud srriã reqͥescit: qͥ postmul¬
tas quas ꝓnomine redemptoris ẽ
passus iniurias qualiter deanłiqꝰ
illo serpente triũ phauerit. hodie¬

Expanded text:
saxo, confusis invitatoribus, vesaxo, confusis invitatoribus, verecundantibus invitatis, a caena cum pudore discessum est. 97. Duo vero gemini, Cosmas scilicet et Damianus, arte medici, postquam christiani effecti sunt, solo virtutum merito et orationum interventu infirmitates languenrsis cruciatibus consummati, in caelestibus sunt coniuncti, multa miracula incolis ostendentes. Nam si quis infirmus ad eorum sepulchrum fide plenus oraverit, statim adipiscitur medicinam. Referunt etiam plerique, apparere eos per visum languentibus et quid faciant indicare; quod cum fecerint, sani discedunt. Ex quibus multa audivi, quae insequi longum putavi, hoc aestimans posse sufficere quod dixi. Cuncti fideliter deprecantes sani discesserunt. 98. Focas quoque martyr et ipse his martyribus regione coniunctus apud Syriam requiescit; qui, post multas quas pro nomine Redemptoris est passus iniurias, qualiter de antiquo illo serpente triumphaverit, hodie
Abbreviated transcription (Latin):
paudeuoreactauit Ergohaec
pauculos gallina rũ pullor ha¬
beban o sexuo toba silicari
deomoni subdideraetdaturet in
dorao ipsiusuicũ necessita efla¬
gi tass& Igitur cũ ad sestiuta¬
em sci multi populi aduenissext
quo conuentione factaqͥ hospul¬
ios olimuiderant : unũ furto sub¬
trochunt. Incisoq: capite detrte¬
isplumis. truncatisq pedib: po¬
sitũ inuase cũ aqua suꝑ ignẽ le¬
uant instanterq succendunt:
Feru& aut̃ latex ualidissim e:
sed caro furtiua : ñcoqͥtur. Etiã
feruendo aqua consumitur nec
prsus pullus illemolliturtẽp¬
ant crebro manib: &unguem
conantur infigere : sed duriorẽ
sentiunt quã misis sent⁊ Interĩ
ad sunt conuiua e euocati ad aepu
mullatenus sump turide appa¬
a extat mensa niueis uelata
nantilib: opereplumario exor¬
nata : Conuersis cibis innouadu¬
ntia : catinus limphis saepedilui¬
tur : sed nihil coctũ qͦdin eo ex¬
hibeant inuenitur: sicq: nouo
mircculo aepulis redactis in

Expanded text:
tium devotae iactavit. Ergo haec tium devotae iactavit. Ergo haec pauculos gallinarum pullos habebat, quos ex voto basilicari ditioni subdiderat, datura in domo ipsius, cum necessitas flagitasset. Igitur cum ad festivitatem sancti multi populi advenissent, duo, conventione facta, qui hos pullos olim viderant, unum furto subtrahunt, incisoque capite, detractis plumis truncatisque pedibus, positum in vase cum aqua super ignem levant instanterque succendunt. Fervet autem latex validissime, sed caro furtiva non coquitur. Etiam fervendo aqua consumitur, nec prorsus pullus ille mollitur. Temptant crebro manibus et unguem conantur infigere, sed duriorem sentiunt, quam misissent. Interim adsunt convivae evocati ad aepulum, nullatenus sumpturi de apparatu. Extat mensa niveis velata mantilibus, opere plumario exornata. Conversis cibis in nova duritia, catinus limphis saepe diluitur, sed nihil coctum, quod in eo exhibeant, invenitur; sicque novo miraculo aepulis redactis in
Abbreviated transcription (Latin):
supplicia: ut maiore accipian
palmã: Deniq in his relinquen¬
tes corporeo animas xp̃atroc
denres: martrriũ consumauer̃
inpace. Tuncp̃ses uictũ seeo¬
nuconstantia cernens: puta¬
ns uel mortuos possit uincere
qͥi uentes supertereñ qͥuerat
iussitipsa deinceps ex uri cor
nee ousa semiusta ab sorbuitea
sed suꝑ re tã quã conmerdata sir¬
tenut. Et sic collecta axp̃ians
signa in populis facit: Cunti
infirmitates sananrq liggo¬
res fidelit̃ deõ cantiũ unde a gtꝰ
ut ex hoc ingenrtiba silica euel mu¬
nere pmittantꝰ uota uel mune¬
en deferaentur: Ex qͥbi uibie
omninolic& sub trechi aut austi¬
suũ usd siquis fecerit moiE¬
cur durt nothae autmortisin¬
crrit. Obhancuero defełssio¬
ne i mulciressuas scõ de oua :
s clic& uteius uirtute munitae
t̃diripiantur amalis, Deniq
arius entt exigua & credo euap¬
gelicae iui pauꝑ cula esimilis
q̃ quondã duominuta cũnihil
aliud haber& ingazophila¬

Expanded text:
supplicia, ut maiorem accipiant supplicia, ut maiorem accipiant palmam. Denique in his relinquentes corpora, animas Christo tradentes, martyrium consummaverunt in pace. Tunc praeses victum se eorum constantia cernens, putans, vel mortuos possit vincere, qui viventes superare non quiverat, iussit ipsa deinceps exuri corpnec ossa semiusta absorbuit, sed super se tamquam conmendata sustenuit; et sic collecta a christisigna in populis facit, curans infirmitates sanansque languores fideliter deprecantium. Unde agitur, ut ex hoc ingentia basilicae vel promittantur vota vel munera deferantur, ex quibus nihil omnino licet subtrahi aut auferri. Quod si quis fecerit, mox iudicium aut nothae aut mortis iucurrit. Ob hanc vero defensionem multi res suas sancto devovent, scilicet ut eius virtute munitae non diripiantur a malis. Denique anus erat exigua et, credo, euangelicae illi pauperculae similis, quae quondam duo minuta, cum nihil aliud haberet, in gazophila
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ capitauirorũ : Et una qꝰq: ea¬
rũ reocari Defecerat enĩfides
uiriunius: & ptinus relictis sa¬
tellitib: uel ociter adbalneũ con¬
uolauit. Im molatisq uicti¬
mis honoroctus ap̃side in bal¬
neo tepenti ablutus. e Exceptu¬
ri inposterũꝑ p&iuugnissuppliciũ¬
so aec custos illeut diximuscerneñs
spoliatur ueste ñ fide & in lacũpo¬
sed adeoturis coronã qua miser ꝑ¬
diderat: Iam enĩ uiroru emortua
pscet frigore corpuscula & dẽđib:
in seconlis is Ips eqq uocis sonitus
claudebatur: Vnu tantu murmur
oualionis laelo ab arcanis pettoris
so labebatꝰ Notũ solidõ qͥ nouitoc¬
culta cordis: Tremebant fessiar¬
tus tãmaedia quã pruma enit
spescaelo intenta : Iam carnẽ
mostua : Interea iudex inquus
amotis limphis : balneai succen di
septuplit iub&: Vt scilic& qral
gorũ laxa ueraet incendia satuo
ds soluerent Producunt᷑ uirti
in aestuantes igniuuapore
sedsustinent patienter in lato

Expanded text:
super capita virorum, et unam quoque easuper capita virorum, et unam quoque earum revocari; defecerat enim fides viri unius, et protinus relictis satellitibus velociter ad balneum convolavit; immolatisque victimis, honoratus a praeside, in balneo tepenti ablutus est, excepturus in posterum perpetui ignis supplicium. Haec custos ille, ut diximus, cernensspoliatur veste, non fide: et in lacum posed adepturus coronam, quam miser perdiderat. Iam enim virorum emortua erant frigore corpuscula, et dentibus in se conlisis, ipse quoque vocis sonitus claudebatur; unum tantum murmur orationis caelo ab arcanis pectoris inlabebatur notum soli Deo, qui novit occulta cordis. Tremebant fessi artus tam inaedia quam pruina; erat spes caelo intenta, iam carne praemortua. Interea iudex iniquus, amotis limphis, balneum succendi septuplum iubet, ut scilicet quos algor non laxaverat incendia saeva dissolverent. Producuntur viri inter aestuantes ignium vapores; sed sustinent patienter inlata
Abbreviated transcription (Latin):
quã siro qͦdã int̃ p̃tante in latino
transtulimus plenius pandit
erunt autẽ fiusseapud
armoenĩa qͦ draginta octoui¬
ros qͥ in ipsomontes armoeniae
in qͥb: p̃altitudinenimia magno
frigoreauae & terra restringł
passi sunt: Qͦrũ montiũ celsitu¬
dinẽ ñ paruã eẽ legis lator eexpo¬
nit : Cũ suꝑ eos arcã ã noe fabricalã
reqͥ euisse at: Ibi effossã ꝑcutor
terrã cnternã magnã efficiens:
aquã repleri iub&: Nudatosq
uiros ligatis post tergũ manib:
in lacũ gelu concatenatũ p̃cepitpo¬
ni succensũ eregionebalneũ di¬
cens Elegite eduob: unũ. Aut
in isto frigorẽ xp̃m urm confes¬
si deficite Aut negantes oblato
dus sacrificio adbalneũ conuola¬
te ut possitis uiuere & ñ male
ꝓpt̃crucifixũ hominẽ moriNe¬
gantib: qͦq cunctis sacrificare
daemoniis uid &custos eorũqͣa¬
drreginta octo coronas r̃tiosissi¬
mas ecaelodilapsas discendere

Expanded text:
quam Siro quodam interpretante in Latino quam Siro quodam interpretante in Latino transtulimus, plenius pandit. 95. Ferunt autem fuisse apud Armoeniam quadraginta octo viros, qui in ipsos montes Armoeniae, in quibus prae altitudine nimia magno frigore aquae et terra restringitur, passi sunt. Quorum montium celsitudinem non parvam esse, legis lator exponit, cum super eos arcam requievisse ait . Ibi effossa persecutor 829 terra, cisternam magnam efficiens, aqua repleri jubet: nudatosque viros, ligatis post tergum manibus, in lacum gelu concatenatum praecepit poni, succenso e regione balneo, dicens: Eligite e duobus unum. Aut in isto frigore Christum vestrum confessi deficite; aut negantes, oblato diis sacrificio, ad balneum convolate, ut possitis vivere, et non male propter crucifixum hominem mori. Negantibus quoque cunctis sacrificare daemoniis, videt custos eorum quadraginta octo coronas pretiosissimas e coelo dilapsas descendere
Abbreviated transcription (Latin):
& deduxt eos ad speluncã in qͥuiri
nit tabulã plũbeã: in qͦ omnia q̃ ꝑ
tulerant habebantur scripta
Locutusq cũ eis nuntiauer̃ haec
cursurcipido impenttor itheo¬
dosio At ille ueniens ad orocuiteo
ꝓnus intenẽ : Qͥ talicolloqͥo : cũ eo¬
đe usi sunt principe surrexitglo¬
riosue auguste hereser qͣ populũ
xp̃i anũ adĩ ꝓmis sionib: conatur
tuer tere ut dicant n fieriresur¬
rectionẽ mortuorũ: Ergo ut sci¬
as qͥa omnes iuxta aportolũ pau¬
lũ rep̃sentan dierimus antẽ iri¬
bun al xp̃i Id circo iussitnos dñs
suscitari & tibustaloq uideer¬
go neseducaris & excludaris
a regno dĩ. Haec audiens theo
Viri aut̃ iterũ ꝓstrati interrõe
obdormierunt : ꝗb: catheo dosi
tiñpr sepulchra exgurof abrica¬
reuelit: ꝑ uisũ ꝓhibitus ẽ ne face¬
r& Viri aut̃ usq hodie palliolis
siricis aut carbassinis cooꝑti in ip¬
soloco reescunt qͦd passio eorũ

Expanded text:
et deduxit eos ad speluncam, in qua viri et deduxit eos ad speluncam, in qua viri nit tabulam plumbeam, in qua omnia quae pertulerant habebantur scripta, locutusque cum eis, nuntiaverunt haec cursu rapido imperatori Theodosio. At ille veniens, adoravit eos pronus in terram; qui tali colloquio cum eodem usi sunt principe: 'Surrexit, gloriosae auguste, hereses, quae populum christianum a Dei promissionibus conatur evertere, ut dicant, non fieri resurrectionem mortuorum. Ergo ut scias, quia omnes iuxta apostolum Paulum repraesentandi erimus ante tribunal Christi, idcirco iussit nos Dominus suscitari et tibi ista loqui. Vide ergo, ne seducaris et excludaris a regno Dei'. Haec audiens TheodViri autem iterum prostrati in terram, obdormierunt; quibus cum Theodosius imperator sepulchra ex auro fabricare velit, per visum prohibitus est, ne faceret. Viri autem usque hodie palliolis siricis aut carbassinis cooperti in ipso loco requiescunt. Quod passio eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
uero annorũ curricula : cadata
ecclesiis pace t heo dosius x̃pian
obtenuiss & imperiũ surrecit
hereses inmunda s aduca corũ
qͥ negant resurrectionẽ futunt
Tuncqdã ciuis ephesi dũ cailas
ouib: secũ montẽ ipsũ faceredes
tinat ac lapides diuoluit ad co¬
aptanda earũ septa : ignariq̃
agerentꝰ introrsũ patesecit
ingressũ eius: Ñ tam̃ cognouit
arcanũ qͦd habebatꝰ intrinseci
Dñs aut̃ inmisit septẽ uiris
spm̃ uitae & surrexerunt:
Putantesq: qͦduna tantũ noc¬
dedormissent. Miser̃ puerũ
unũ exse qͥ cibos emer&. Cũq
ueniens supra portã ciuitatis
uidiss& crucis gloriosae signa
iurare populũ : obstipuit pla¬
tisq nũmis qͦsatempr̃ decii
habebat. amercator ecomp̃¬
henditꝰ : Dicente sibi qͥ a abscon¬
ditos antiqͥtur thesauros repe¬
risti Atillenegans deducitꝰ ad
eõm aciudicẽ ciuitatis Cũq ab his
arguer&ur conpellente necessita¬
te abs conditũ misteriũ reuelauit:

Expanded text:
vero annorum curricula, cum, data vero annorum curricula, cum, data eclesiis pace, Theodosius christianus obtenuisset imperium, surrexit hereses inmunda Sadduceorum, qui negant resurrectionem futuram. Tunc quidam civis Ephesius, dum caulas ovibus secum montem ipsutinat, ac lapides divolvit ad coaptanda earum septa, ignarus quae agerentur introrsum, patefecit ingressum eius; non tamen cognovit arcanum, quod habebatur intrinsecus. Dominus autem inmisit septem viris spiritum vitae, et surrexerunt, putantesque, quod una tantum nocte dormissent, miserunt puerum unum ex se, qui cibos emeret. Cumque veniens supra portam civitatis vidisset crucis gloriosae signaciurare populum, obstipuit; prolatisque nummis, quos a tempore Decii habebat, a mercatore conprehenditur, dicente sibi, quia: 'Absconditos antiquitus thesauros repperisti'. At ille negans, deducitur ad episcopum ac iudicem civitatis. Cumque ab his argueretur, conpellente necessitate, absconditum misterium revelavit
Abbreviated transcription (Latin):
haec ẽ ratio: Temp̃r decii imperato¬
ris cũ ꝑsecutio inxp̃ianos ager&
septẽ uiri con hensi sunt. & ducti
sunt corat̃ principe: Horu nomi¬
na haec sunt : maximianus mal¬
chus mastinianus constuninus
dionisius lohannes serapionq
diuersis uerbis tẽptatiut cederen
nequaquã ad qͥ euerunt : Im̃pr
uero : peligantia eorũ nem momeNo
perirent : spatiũ trocctandiindul¬
g& At ili in una sespeluncã con¬
dudunt. Ibiq ꝑ multos diesha¬
bitauerunt Egrediebatꝰ tam̃
unus ex eis & conparabatuictis
& q̃ necessaria erant ex hibebat
Reuer tentȩ aut̃ imperi toremea
dẽciuitate isti p&ierunt ad h̃m
ut eos ab hoc periculo dignar&& eru¬
ere factaq: onttione ꝓstrati
solo obdormierunt. Cũq im̃pr
didiciss&eos in hoc adro moraeri
nutud̃ iussit or speluncae mag¬
nis lapidib: oppilaridicenr b
& martrriũ eorũ scribenr ua
in aditu cauernae : priis quã oppi¬
lar&ur inclusit: post multoñ

Expanded text:
haec est ratio. Tempore Decii imperatohaec est ratio. Tempore Decii imperatoris, cum persecutio in christianos ageretur, septem viri conprehensi sunt et ducti sunt coram principe. Horum nomina haec sunt: Maximianus, Malchus, Martinianus, Constantinus, Dionisius, Iohannes, Serapion; qui diversis verbis temptati, ut cederent, nequaquam adquieverunt. Imperator vero pro eligantia eorum, ne in momento perirent, spatium tractandi indulget. At illi in unam se speluncam concludunt, ibique per multos dies habitaverunt. Egrediebatur tamen unus ex eis et conparabat victus et quae necessaria erant exhibebat. Revertente autem imperatore in eadem civitate, isti petierunt ad Dominum, ut eos ab hoc periculo dignaretur eruere; factaque oratione, prostrati solo obdormierunt, Cumque imperator didicisset, eos in hoc antro morari, nutu Dei iussit os speluncae magnis lapidibus oppilari, dicens: 'Ibi et martyrium eorum scribens, clam in aditu cavernae, priusquam oppilaretur, inclusit. Post multorum
Abbreviated transcription (Latin):
sursũ ꝑ auracse uolarunt munera:
Quaeuiã ꝑaterecaelip̃ micando
ostenderent. Illius fidẽ figuratis
nube fertur anolus. Hic suida ł
pignus oris ut ferunt orocriũ
quae suꝑ norapta flatulucis
intrantintimũ ⁊ ꝑpoliliꝗͣ eđ isaxẽ
fulgor auri absconditur. Acdiu
uisu sequacẽ textilis candor
fugit subuehuntur usq: in
astro nec uidentur amplius .:
U priapus Beatissicnis A¬
cartaginensis & anestis
& mastrr salutẽ saepius in¬
firmis supplicantib: pracestat:
Incuius basilica: anologius
in qͦ libro suꝑ posito cartatur
aut legitur mistebiliter
compositus eẽ refestur: Nã exuno
lapidem armoris totusscalptiad¬
seritur Idẽmensa desuꝑ ad qũã ꝑ
qͥ attuor gadus ascenditur: Capt¬
celli in circuitu subt̃ colomnaeqͥa
& pulpitũ hab̵ sub qꝰ octo ꝑsonaere¬
ciperepossunt : qͥnũ quã ibi nullo in¬
genio potuit exhibers ÷ uisiuirtus
Septem ueno cermanorũ qͥ
apud urbẽ ephesũ reqͥ escunt.

Expanded text:
sursum per auras evolarunt munera, sursum per auras evolarunt munera, Quae viam patere caeli praemicando ostenderent. Illius fidem figurans, nube fertur anolus; Hic sui dat pignus orte, ut ferunt, orarium. Quae superno rapta flatu, lucis intrant intimum. Per poli liquentis axem fulgor auri absconditur, Ac diu visum sequacem textilis candor fugit: Subvehuntur usque in astra nec videntur amplius. 93. Cyprianus beatissimus Carthaginensis et antestis et martyr salutem saepius infirmis supplicantibus praestat, in cuius basilica analogius, in quo libro superposito cantatur aut legitur, mirabiliter conpositus esse refertur. Nam ex uno lapide marmoris totus sculptus adseritur, id est mensa desuper, ad quam per quattuor gradus ascenditur, cancelli in circuitu, subter colomnae; quia et pulpitum habet, sub quo octo personae recipere possunt Qui numquam ibi nullo ingenio potuit exhiberi, nisi virtus Septem vero germanorum, qui apud urbem Ephesum requiescunt,
Abbreviated transcription (Latin):
humiliauit. basilicã scĩ aedifi¬
cusñ meritis sed illeptinus
lum̃ caruit oculorũ. Xen
Alacurpis autẽ uris
his paniae. Em&eriũ ce¬
ledoniũq martrres gestat
saepe abeatorũ uirtute miro¬
cula cernen dũ diuers arũ aegri¬
tudinũ medicamina capit
Hu & em̃ mastyres a ꝑ secu¬
tore conp̃hensi &ud suppli¬
ciũ. yocpti dũ diuersis poenis
afficerentur obdiuinino¬
minis confessionẽ excepta
ultimaedãnationis sententia de¬
ducuntur ad decollandũ. Cumq
eorũ capitalictor incider& miros¬
culũ populis magnũ apparuit
NNamunius anolus oracriũq al¬
terius nubesus ceptũ ẽ & incae¬
lis euectit uiderunt. Haecom¬
nes qͥ ade rant &usq qͣd acies
oculorũ intenderepotuit fulgo¬
rẽ auri Candorẽq leleisus pec¬
tus equebantꝰ at tonitu p̃b&
huius rei testimoniũ aurelius
clemens in libro coronarũ his uer¬
sib: dicens. Illalaus occultap̃ ẽ
nec senescit temõr, Missa qͥod

Expanded text:
humiliavit basilicam sancti aedifihumiliavit basilicam sancti aedificiis non meritis. Sed ille protinus lumen caruit oculorum. 92. Callagurris autem urbs Hispaniae Emeterium Celedoniumque martyres gestat; saepe a beatorum virtute miracula cernendum diversarum aegritudinum medicamina capit. Hii etenim martyres a persecutore conprehensi et ad supplicium rapti, dum diversis poenis afficerentur ob divini nominis confessionem, excepta ultimae damnationis sententia, deducuntur ad decollandum. Cumque eorum capita lictor incideret, miraculum populis magnum apparuit. Nam unius anolus orariumque alterius nubc susceptum est et in caelis evectum. Viderunt haec omnes qui aderant, et usque quod acies oculorum intendere potuit, fulgorem auri candoremque lentei suspectu sequebantur attonitu. Praebet huius rei testimonium Aurelius Clemens in libro Coronarum his versibus, dicens: Illa laut occulta non est nec senescit tempore, Missa quod
Abbreviated transcription (Latin):
posueris Deinceps cũlibuerit
uenundabis Et p̃cedens seqͥe¬
batꝰ homo cũ sarcina putansse
ad aliã duciurbẽ. Conelus erãd
enĩ ds̃ oculos eiꝰ & ñ cognoscebas
qͥ a ꝑuiã quã ueneratre gredie¬
batur. Qi id multa ꝑuenitur
adbasilicã scĩ. Et ait ad eũuir
Eccedomũ dequa locutus sũ
tibi ingredere & depones arci¬
nã tuã . Illeqͦq in gressus ẽ
Verũ ubideposita sarcin a coepit
aspicere. Adsereuersus. Cog¬
nouit basilicã scĩ de quares illas
abstulerot. Uir aut̃ iã recesse¬
gect abeo Et sic cune taq̃ca
uro illo gesserat populis
Huius reliqae apud narbo¬
nen simbasilicã r&enentur
sed cũ huius aedis altitudo
peliguria qͦd. elocus amoenis¬
simus a palatioregis ñ cerne¬
r&ꝰ arcer&. Contulithaeccũ
leone consiliariorex alaricus
qͥ ait deponatur ex hoc aedi¬
ficio un astructuroe machinȩ
rex q̃ placuerit liberius con¬
tẽplabit. Et statĩuocatis
operariis idem consiliariu

Expanded text:
posueris, deinceps cum libuerit posueris, deinceps cum libuerit venundabis'. Et praecedens, sequebatur homo cum sarcina, putans se ad aliam duci urbem. Concluserat enim Deus oculos eius, et non cognoscebat, quia per viam quam venerat regrediebatur. Quid multa? Pervenitur ad basilicam sancti, et ait ad eum vir: 'Ecce domum de qua locutus sum tibi! Ingredere et depone sarcinam tuam!' Ille quoque ingressus est. Verum ubi, deposita sarcina, coepit aspicere, ad se reversus, cognovit basilicam sancti, de qua res illas abstulerat; vir autem iam recesserat ab eo. Et sic cuncta quae cum viro illo gesserat populis Huius reliquiae apud Narbonensim basilicam retenentur. Sed cum huius aedis altitudo, ne Liguria, quod est locus amoenissimus, a palatio regis non cerneretur, arceret, contulit haec cum Leone consiliario rex Alaricus. Qui ait: 'Deponatur ex hoc aedificio una structura machinae; rex quae placuerit liberius contemplabit'. Et statim vocatis operariis, idem consiliarius