comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
salutes iacob ꝗa in singulis oraculis salus ẽ. in singulis
qͦq salus ẽ mansionib. salus in ministeriis angłoꝵ. ꝗ ad
peccatũ incurreret. Qui aut̃ gloriat᷑ in dño. fructũ pie¬
tatis adꝗrit. & iactantiȩ crimen euadit Hic igͥẽ ꝗ po¬
test dicere. Inte inimicos nr̃os uentilabimꝰ. Quid est
uentilare : Dedit dñs cornua plurib animantib. ut
possint se aferarũ incursione defendere. Idõq et bos le¬
om frequent̃ resistit: ursũ ꝓterit. Ceruus qͦq quãuis sit
pauidus. t am̃ et ipse cornibus se tuetur. Aries quoq arie¬
tat lupũ. Ergo ea quȩ cornua hñt animalia uentilare
bemꝰ p̃ sidiũ sed in xp̃o. Habet enĩ fides cornua sua quȩ muta¬
tur axp̃o. Siꝗdem ñ ociose in benedictionb morsi legunꝰ
Qui ẽ usus in rubo ueniat suꝑ cap̃ ioseph. osuꝑ uerticem eiꝰ
glorificat᷑ int̃ fr̃s suos primogenit᷑. tauri decus species ipsiuꝰ

Expanded text:
salutes Iacob, quia in singulis oraculis salus est, in singulis salutes Iacob, quia in singulis oraculis salus est, in singulis quoque salus est mansionibus , salus in ministeriis angelorum qui ad peccatum incurreret. qui autem gloriatur in domino, fructum pietatis adquirit et iactantiae crimen euadit. Hic igitur est qui potest dicere: i n t e inimico s n ostros uentilabimus. . quid est \'uentilare\' ? dedit dominus cornua pluribus animantibus, ut possint se a ferarum incursione defendere. ideoque et bos leoni frequenter resistit, ursum proterit; ceruus quoque, quamuis sit pauidus, tamen et ipse cornibus se tuetur, aries quoque arietat lupum. ergo ea quae cornua habent animalia uentilare bemus praesidium, sed in Christo. habet enim fides cornua sua, quae mutuatur a Christo. siquidem non otiose in benedictionibus Moysi legimus: qui est uisus in rubo ueniat super caput Ioseph et super uerticem eius glorificatus inter fratres suos primogenitus. tauri decus species psius,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit p̃rogatiuã gr̃ẽ habere cȩlestis. In imagine gͦ sua
ds̃ cõplacet. In his aũt ꝗ scđm imaginem ipsius sunt com¬
placet dõ. In his aũt suũ munꝰ et suũ donũ. qđ hinc re¬
uelabit᷑ cũ ꝑfectũ illud ad uenerit. ꝗa cũ apparuerit ꝗd
simꝰ. similes ei erimꝰ ut scriptũ ẽ. Ergo ꝗñ in brachio suo
hoc ẽ in sua oꝑatione p̃sumit sed in dĩ gr̃a. credens qđ
ñ facta sua unũquẽq iustificant. sed fides ꝓmpta. dicit
dño. Tues ipse rex meus & ds̃ m̃s ꝗ mandas salutes iacob.
Non ꝑ functoriuꝰ sermo ẽ ut dicas. Tues ipse rex meus. Non
ꝗcũq hoc dicit. sed in qͦ dĩ regnũ ẽ. In qͦ aũt regnat ds̃. utiq
in eo peccata ñ regnant. Non enĩ dõ regnũ ẽ cõmune cũ cri¬
rentiȩ & pietatis affectum : Iusto enĩ dr̃ ego sũ ds̃ tuus
lũ resurrex̃. sed etiã ip̃se se suscitauit. Mandauit autẽ

Expanded text:
uoluit praerogatiuam gratiae habere caelestis. in imagine ergo sua uoluit praerogatiuam gratiae habere caelestis. in imagine ergo sua deus complacet, in his autem, qui secundum imaginem ipsius sunt, complacet deo. in his autem suum munus et suum donum, quod tunc reuelabitur, cum perfectum illud aduenerit, quia, cum apparuerit quid simus, similes ei erimus, ut scriptum est. Ergo qui non in brachio suo, hoc est in sua operatione praesumit, sed in dei gratia, credens quod non facta sua unumquemque iustificant, sed fides prompta, dicit domino: t u es ipse m eus et deus meus, qui mandas salutes I aeob. non perfunctorius sermo est, ut dicas: tu es ipse rex meus. non quicumque hoc dicit, sed in quo dei regnum est, in quo autem regnat deus, utique in eo peccata non regnant; non enim deo regnum est commune cum crirentiae et pietatis affectum? iusto enim dicitur: ego sum deus tuus. lum resurrexit, sed etiam ipse se suscitauit. mandauit autem
Abbreviated transcription (Latin):
omĩs ꝗ plantat aut ꝗ rigat increm̃tũ dat. sedꝗ increm̃¬
tum potest dare. potest ipse plantare. sic̃ g̃s plantasse
dr̃ dñs. Ipse enĩ plantauit. ꝗ plantationi donauit effec
apatre dr̃ dõ. filiuꝰ mis tues inte cõplacui. Quig̃ parti¬
cipes xp̃i st̃. ab eo placendi gr̃am c̃secunt᷑. Et pulchreait
cõ placuit tͥ in illis. ut distantia uide at᷑ iure seruata.
Recte enĩ ds̃ infilio cõplacet. ꝗa eqͣlis ẽ patͥ. nec in ullo
decolor inuenit᷑. ꝗ a cõplacet diunȩ uirenaturȩ & uni¬
tate substantiȩ. Et recte cõplacet infilio pat̾. ꝗa pater
honori ficatur infilio. sicut inpatre filius. In nobis aũi
dõ cõplacuit. ꝗa nob ipse donauit. ut ei placere possimus.
Pie aut & hochomini specialit donatũ. ñ arrogantius
usurpatũ script̾a nos dociit. Decet enĩ ut in his cõplaceat
deo quos ad similitudinẽ suã fecit. & qͦs ꝑ imaginem suã

Expanded text:
omnis qui plantat aut qui rigat incrementum dat, sed qui incremeomnis qui plantat aut qui rigat incrementum dat, sed qui incrementum potest dare potest ipse plantare, sicut gentes plantasse dicitur dominus. ipse enim plantauit qui plantationi donauit effecta patre dicitur deo: filius meus tu es, in te complacui. qui ergo participes Christi sunt, ab eo placendi gratiam conSecuntur. et pulchre ait: complacuit tibi in illis, ut distantia uideatur iure seruata. recte enim deus in filio complacet, quia aequalis est patri nec in ullo decolor inuenitur , quia complacet diuinae iure naturae et unitate substantiae. et recte complacet in filio pater, quia pater honorificatur in filio sicut in patre filius. in nobis autem deo complacuit, quia nobis ipse donauit, ut ei placere possimus. pie autem et hoc homini specialiter donatum, non arrogantius usurpatum scriptura nos docuit. decet enim, ut in his complaceat deo, quos ad similitudinem suam fecit et quos per imaginem suam
Abbreviated transcription (Latin):
am inpigre dõ credidit. ut ap̃ eũ iustificatiõis grãm rep¬
periret. quã mercedẽ sui oꝑis collocaret. Uberiora enim
dona st̃ largientis. quã merces oꝑantis. ꝓpt̃ea et illi qui
cqͣlit atẽ mercedis in uidera t. respondit dñs. Si ego
bonꝰ. oculuꝰ tuuꝰ qr nequã : Patres gͦnr̃i. ut pote ꝓximi
& heredes patͥarcharũ. plantati int̾ra reꝓmissionis. non
suis hoc meritis uindicabant. Idõ nec morses eos indux̃
ne legis hoc estimetur eẽ sed gr̃ę. Lex enĩ merita ex ami¬
nat. gr̃a fidem expectat. Unde p̃clare apłs fidẽ patrũ
secutus ait. Sed neq ꝗ plantat ẽ ꝗcquã neq ꝗrigat.
sed ꝗdat increm̃tũ dĩ. Non enĩ iħs naue ꝗa induxit
neq ꝗa plantauit eos. sed dr̃ ꝗ increm̃tũ ppło dedit. ht̃
gł e principatũ. Nec te moueat ꝗa suꝑius dixit. manꝰ
tua gc̃s disꝑdidit & plantasti eos. Hic enĩ colligis. ꝗa non

Expanded text:
am inpigre deo credidit, ut apud eum iustificationis gratiam repam inpigre deo credidit, ut apud eum iustificationis gratiam repperiret quam mercedem sui operis collocaret; uberiora enim dona sunt largientis quam merces operantis. propterea et illi, qui aequalitatem mercedis inuiderat, respondit dominus: si ego bonus, coulus tuus quare nequam? patres ergo nostri, utpote proximi et heredes patriarcharum, plantati in terra repromissionis non suis hoc meritis uindicabant. ideo nec Moyses eos induxit, ne legis hoc aestimetur esse, sed gratiae; lex enim merita examinat, gratia fidem spectat. unde praeclare apostolus fidem patrum secutus ait: sed neque qui plantat est quicquam neque qui rigat, sed qui dat incrementum deus. non enim Iesus Naue, quia induxit neque quia plantauit eos, sed deus, qui incrementum populo dedit, habet gloriae principatum. Nec te moueat , quia superius dixit: manus tua gentes disperdidit, et plantasti eos. hinc enim colligis, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
simeon dix̃ ad mariam. Et tuã ipsiuꝰ animã ꝑtransibit
ꝗ ladius. Gladiuꝰ enĩ dĩ uerbũ ẽ. qͦd acutius om̃ĩ gladio.
usq ad diusiones animȩ cogitationesꝙ ꝑtransit. ut nul¬
lcognitionem eiꝰ occulta pretereant. uultꝰ quoq pat̾ni
splendor ẽ xp̃c. & idõ dicit. ꝗ me uidet uidet et patrem
quasi splendor głȩ eiuꝰ et imago substantię. Ad ipsũ gͦ om̃a
uire referenda sunt. Ipse moyses. ipse aaron. ipsi etiam
patres. sacrabãt uniuersa quę gesserant. ut dehostibus
triũpharent. Neq insua confidentia dixit iħs naue:
ster sol contragabaon. sed ꝗa p̾sumebat in xp̃o. quẽ du¬
cẽ miliciȩ cęlestis agnouit. & supplicit᷑ adorauit. & ideo
gc̃s feras eradicare ꝓmeruit. et ppłm patrũ in t̾ram re¬
ꝓmissionis inducere. ꝗa nichil suis oꝑib deputabat.
credens indigna eẽ oꝑa hõiũ tanta głȩ remuneratione

Expanded text:
Symeon dixit ad Mariam: et tuam ipsius animam pertransibit Symeon dixit ad Mariam: et tuam ipsius animam pertransibit gladius. gladius enim dei uerbum est, quod acutius omni gladio usque ad diuisiones animae cogitationesque. pertransit, ut nulla cognitionem eius occulta praetereant. uultus quoque paterni splendor est Christus et ideo dicit: qui me uidet, uidet et patrem, quasi splendor gloriae eius et imago substantiae. ad ipsum ergo omnia iure referenda sunt. ipsi Moyses, ipsi Aaron, ipsi etiam patres sacrabant uniuersa quae gesserant, ut de hostibus triumpharent . neque enim in sua confidentia dixit Iesus Naue: stet sol contra Gabaon, sed quia praesumebat in Christo, quem ducem militiae caelestis agnouit et suppliciter adorauit. et ideo gentes feras eradicare promeruit et populum patrum in terram repromissionis inducere, quia nihil suis operibus deputabat, credens indigna esse opera hominum tanta gloriae remuneratione
Abbreviated transcription (Latin):
liberauit eos. Sed dext̃a tua & brachiũ tuũ. Milluminatio
uultꝰ tui. qm̃ cõplacuit tͥ in illis. Quȩ ẽ igͥ t̾ra quȩ ñbrachio
capiat᷑. ñ gladio possideatur. nͥ t̾ra reꝓmissionis dequa hic
ipse dixit ꝓpħa. credo uide bona dnĩ int̾ra uiuentiũ :
Non in merito gͥ eiꝰ tam p̃clara possessio ẽ. in qua ñscłi ad¬
uersa dñantur. sed dnĩ bona et̃na fructificant. Idõ ħon
gladio adꝗritur. sed man suetudine possidetur. sic̃ dñs
iħs testificatꝰ ẽ dicens. Beati mites. ipsi enĩ possidebunt
terram. Nemo gͦ in pacificus. nemo arrogans aut suꝑbus.
sed mansuetuꝰ & humilis corde. ꝗnichil sibi arroget. sed
totũ ad gr̃am referat. ñ in sua fortitudine glorietur. sed
dext̃a dĩ credat seẽe ꝓtectũ dicens. Dext̃a dnĩ fecit uirtutẽ
dext̾a dni exaltauit me. Gladio qͦq dĩ memor & se ẽẽ
seruatũ. illuminatũ quoq dĩ uultu om̃iptis. in quib om̃ib
xp̃s est. protector. dext̃a. defensor. & gladius. Unde &

Expanded text:
a tua et brachium tuum et inlumin at o uultus tui, quoniam am complacuit tibi in illis. quae est igitur terra, quae non brachio capiatur, non gladio possideatur, nisi terra repromissionis, de qua hic ipse dixit propheta: credo uidere bona domini in terra uiuentium? non inmerito igitur eius tam praeclara possessio est, in qua non saeculi aduersa dominantur, sed domini bona aeterna fructificant. ideoque non gladio adquiritur, sed mansuetudine possidetur, sicut dominus Iesus testificatus est dicens: beati mites. ipsi enim possidebunt terram. nemo ergo inpacificus, nemo arrogans aut superbus, sed mansuetus et humilis corde, qui nihil sibi arroget, sed totum ad gratiam referat, non in sua fortitudine glorietur, sed dextera dei credat se esse protectum dicens: dextera domini fecit uirtutem, dextera domini exaltauit me, gladio quoque dei memoret se esse seruatum, inluminat quoque dei uultu omnipotentis; in quibus omnibus Christus est protector, dextera, defensor et gladius. unde et
Abbreviated transcription (Latin):
gnitioni peccata hoĩum ẽẽ ñ possint. Ergo sc̃s laudabit᷑ infutu¬
rum. ꝗa non quesiuit p̃sentium laudẽ. sed gr̃am futuroꝵ. Ui¬
de tm̃ distantiã. Hic dũ ẽ in dño głatur. illic in dño laudabit᷑.
ꝓbreui tp̃r mercedẽ et̾nitatis accipiet. Aꝗla tam̃ posuit. indnõ
głabimͣ tota die. Simmachus ait. Dõ hymnũ dicimꝰ ꝑ om̃em
diem. Con cordat om̃iũ sensus. ut ñ desinamꝰ circadĩ laudes.
siue hymnũ dicendo. seudiuinã ꝑomĩa mom̃ta głam ẽcinen¬
do. Q enĩ hymnũ dic̃. puro corde & spãlit̃ dicit. &omẽ gen
passionis excludit humanȩ. ut nullo merore nulluꝰ doloris
acerbitate impediat᷑ eiꝰ officiũ. ex asꝑet᷑ eiꝰ affectus. sed hym¬
nũ dõ dicendo. immobilis atq in reuocabilis ꝑseueret. sicut
meo. Sic̃ iob ꝗ amissis filus. int̾empti somĩb suis. direp¬

Expanded text:
gnitioni peccata hominum esse non possint. ergo sanctus laudabitur in futugnitioni peccata hominum esse non possint. ergo sanctus laudabitur in futurum, quia non quaesiuit praesentium laudem, sed gratiam futurorum. Uide tamen distantiam. hic dum est, in domino gloriatur, illic in domino laudabitur, pro breui tempore mercedem aeternitatis accipiet. Aquilas tamen posuit: in domino gloriabimur tota die, Symmachus ait: deo hymnum d icemus per omnem diem. concordat omnium sensus, ut non desinamus circa dei laudes siue hymnum dicendo siue diuinam per omnia momenta gloriam concinendo. qui enim hymnum dicit, puro corde et spiritaliter dicit et omne genus passionis excludit humanae, ut nullo maerore, nullius doloris acerbitate impediatur eius officium, exasperetur eius affectus, sed hymnum deo dicendo immobilis atque inreuocabilis perseueret sicut meo ; sicut Job, qui amissis filiis, interemptis omnibus suis, direp
Abbreviated transcription (Latin):
tia. facinorosuꝰ inscelere. ꝗ et hic c̃funcdunt᷑ grauissime. sed
multo ampluꝰ c̃fundunt᷑. cũ uiderint sc̃os dñi resurgentes
et engłicũ illud impleri qđ ait dñs. Multi dormientiũ in
t̃re monum̃tis resurgent. isti inuitã eternã. & hi inobꝓbri¬
um & ꝑpetuã c̃fusionẽ. Cũ ceꝑint gͦ illi resuscitari ĩ confusionẽ
ꝑ petuam. sc̃s dnĩ dic̃. Indõ laudabim᷑ totadie & in nõe tuo
confitebim᷑ in scła. Opulentꝰ indiuitiis laudat᷑. luxuriosus in
c̃uiuiis. scortator in nocte potens in hac uita quȩ ht̃ noctes.
cere gestiuit. Ꝙ potest dicere. fortitudo & laudatio mea dñs.
Laud abit᷑ tota die. ꝗa honeste egit & oꝑa sua ñ abscondit et
crimina. sed regi patefecit ȩt̃no. indie ambulans ñ inteneb
putat parictib cẽ tectũ. ut possit dĩ scientiã p̃terire. cũ in¬
uelata ap̃ dm̃ uniuersoꝵ flagicia sint. & occulta diuinȩ co¬

Expanded text:
tia, facinorosus in scelere. qui et hic confunduntur grauissime, sed tia, facinorosus in scelere. qui et hic confunduntur grauissime, sed multo amplius confundentur, cum uiderint sanctos domini resurgentes et euangelicum illud impleri, quod ait dominus: multi dormientium in terrae monumentis resurgent, isti in uitam aeternam et hi in obprobrium et perpetuam confusionem.perpetuam, sanctus domini dicet: in deo laudabimur tota die et in nomine tuo confitebimur in saecula. opulentus in diuitiis laudatur, luxuriosus in conuiuiis, scortator in nocte, potens in hac uita quae habet noctes; cere gestiuit, qui potest dicere: fortitudo et laudatio mea dominus. laudabitur tota die, quia honeste egit et opera sua non abscondit et crimina, sed regi patefecit aeterno, in die ambulans, non in tenputat parietibus se esse tectum, ut possit dei scientiam praeterire, cum inuelata apud deum uniuersorum flagitia sint et occulta diuinae co
Abbreviated transcription (Latin):
uctorie locat. Etidõ ait. Non enĩ in arcũ meo sperabo:
& gladius meus ñ saluabit me. Sed si in arcusperandũ ẽ¬
est s edindĩ arcu quẽ posuit in nube: ut adiluuuo genus
humanũ timere desineret. Isto arcu nos ꝓtegit. quo ar
cu iaculat᷑ sagittas ꝗb ꝑcutiat inimicos & aduersari¬
os nr̃os. Uñ etait. Liberasti enĩ nos ex affligentibus
ut motꝰ omĩs t̾renꝰ it̾eat & ꝗescat. sic̃ inposteriorib ait.
Decȩlo iaculatꝰ es iudiciũ. tra tremuit & ꝗeuit. Sic gͥ
lib̾am᷑ dũ confundunt᷑ inimice et aduersarię potestates.
uel sapientia carnis istiuꝰ retunsa cȩlestib imꝑatis. in su¬
is criminib erubescit. et flagicioꝵ suoꝵ pudore c̃fun¬
ditur. Ad ult̃ in libidinis suȩ flãmis & uesani amoris
incendio. Auaruꝰ inmodice cupiditatis ardore. ꝗ aliena rapien¬
do qͦ plura inuaserit eo maiora desiderat. Ebriosus in temulen¬

Expanded text:
uictoriae locat. Et ideo ait: non enim in arcu meo sperabo uictoriae locat. Et ideo ait: non enim in arcu meo sperabo et gladius meus non s aluabitf me, etsi in arcu sperandum est, sed in dei arcu quem posuit in nube, ut a diluuio genus humanum timere desineret. isto arcu nos protegit, quo arcu et iaculatur sagittas, quibus percutiat inimicos et aduersarios nostros. Unde et ait: liberasti enim nos ex affligentibus ut motus omnis terrenus intereat et quiescat, sicut in posterioribus ait: de caelo iaculatus es iudicium, terra tremuit et quieuit. sic igitur libeiamur, dum confunduntur inimicae et aduersariae potestates uel sapientia carnis istius retunsa caelestibus imperatis in suis criminibus erubescit et flagitiorum suorum pudore confunditur: adulter in libidinis suae flammis et uaesani amoris incendio, auarus in inmodicae cupiditatis ardore, qui aliena rapiendo, quo plura inuaserit, eo maiora desiderat, ebriosus in temulen
Abbreviated transcription (Latin):
ñ appellationẽ dicens. Ego sũ ꝗ sũ. Qa nichil tã ꝓpriũ
dĩ quã semꝑ eẽ. Quigͦ negant xp̃m coȩt̾nũ patri. ui¬
dent ꝗadm̃negant. cuiꝰ ẽ sẽꝑ ẽẽ nec aliqñ ñ fuisse. Hac
gͦ cognitione ꝓprietatis diuinȩ moyses in surgentes
inse uolebat sꝑnere uel ut aꝗla aut simmachus di¬
xer̃. calcare resistentes sibi tãquã serpentes oscorpio¬
rendos. ut ui ã nr̃am impedire ñ possint. quȩ ducit ad
secreta paradisi. Habemus gͦ in nob̾ studiũ diuine cõ¬
gnitionis. habemꝰ dĩ uerbũ qđ ẽ nom̃ patris. Hȩc. uere
ꝓprietas dĩ. ꝗa pat̾ xp̃i ẽ. et idõ in nõe patris uenit. ꝙ
uenit ut patris faceret uoluntatẽ. Et idõ ait. in nõe
patris ueni. & ñ me suscepistis. Si aliuꝰ uenerit in nõe
suo illum suscipietis. significans uidõs in antixp̃m cre¬
dituros. ꝗ in xp̃m crede noluer̃. Ergo ꝗ in xp̃m credit.
ñ in arcu suo nec gladiosuo sperat. sed in nõe eiꝰ spem

Expanded text:
o sum qui sum, quia nihil tam proprium dei quam semper esse. qui ergo negant Christum coaeternum patri, uideant quia deum negant, cuius est semper esse nec aliquando non fuisse. hac ergo cognitione proprietatis diuinae Moyses insurgentes in se uolebat spernere uel, ut Aquilas aut Symmachus dixerunt, calcare resistentes sibi tamquam serpentes et scorpiorendos, ut uiam nostram impedire non possint, quae ducit ad secreta paradisi. habemus ergo in nobis studium diuinae cognitionis, habemus dei uerbum, quod est nomen patris. haec uere proprietasvenit ut Patris faceret voluntatem. Et ideo ait: In nomine Patris veni, et non me suscepistis: si alius venerit in nomine suo, illum suscipietis ; significans Judaeos in Antichristum credituros, qui in Christum credere noluerunt. ergo qui in Christum credit, non in arcu suo nec gladio suo sperat, sed in nomine eius spem
Abbreviated transcription (Latin):
it sic̃ scriptũ ẽ. Ego uosꝑ eugłm genui. Idõ alii habent in
medio cordis. alii in medio uentris. ut int̾ioris hoĩs uen¬
trẽ intellegas. ꝗ ĩmedio ẽẽ cordis accipit᷑. ĩ qͦ nat᷑alis legis
ꝑscripta seruamꝰ. Quȩ ñ solũ custodit᷑. sed etiã fit ĩ cordibus

Expanded text:
it, sicut scriptum est: ego uos per euangelium genui. ideo alii habent: in it, sicut scriptum est: ego uos per euangelium genui. ideo alii habent: in medio cordis, alii: in medio uentris, ut interioris hominis uentrem intellegas, qui in medio esse cordis accipitur, in quo naturalis legis praescripta s
Abbreviated transcription (Latin):
ne aucliuit auctorẽ. remediũ poposcit. salutẽ inuenit.
Deniq ab accedente ñ solũ expulit. cecitatẽ. sed etiã lucẽ
quã ñ habuerat accepit ut xp̃m uideret quẽ ante ñ uide¬
rat. Sed uideamꝰ sequentia. repetito tam̃ u̾siculo deqͦ ui¬
det᷑ ẽẽ tractatũ. Ecce uenio ut faciã uoluntatẽ tuã ds̃ m̃s
uolui legem tuã in medio cordis mei. B enenuntiaui iustici
ã tuã ineccła magna. ecce labia mea ñ ꝓhibebo dñe tu coguo¬
uisti. Iusticiã meã ñ abscondi incorde meo. Desuꝑiore itaꝙ
uersiculo intellegimꝰ. Ecce uenio ñ solũ uoluntatẽ tuã faciã.
sed etiã legẽ tuam ĩ medio cordis mei. Alii habent ĩ medio
uentris mei. Est enĩ uent̃ et m̃tis. ꝗ semina ẽcipit sensuũ.
de qͦ esaias dix̃. Inut̃o accepimꝰ & parturiuimꝰ spm salutis.
sed in animȩ quodã uentre format᷑. Hoc uentre apłs genu¬

Expanded text:
nae audiuit auctorem, remedium poposcit, salutem inuenit. nae audiuit auctorem, remedium poposcit, salutem inuenit. denique ab accedente non solum expulit caecitatem, sed etiam lucem quam non habuerat accepit, ut Christum uideret quem antea non uiderat. Sed uideamus sequentia, repetito tamen uersiculo de quo uidetur esse tractatum: ecce uenid, u t f aciam uolunt atem tuamy deus meus, uolui, et legem tuam in med-io cor dis mei. bene nunti aui iustiti am tuam in ecclesia magna; ecce labia mea non prohibebo. domine, tu cognouisti iustitiam tuam; non abscondi in corde meo. de supeiiore itaque uersiculo intellegimus: ecce uemo: non solum uoluntatem tuam faciam, sed etiam legem tuam in medio cordis mei\'. alii habent: in medio uentris mei. est enim uenter et mentis, qui semina concipit sensuum, de quo Esaias dixit: in utero accepimus et parturiuimus spiritum salutis. sed in animae quodam uentre formatur. hoc uentre apostolus genu
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ orã tenebrosa peccata s̃. ideo habes ꝗa audier̃ uocem
dñi dĩ de ãbulantis ad uesꝑã in paradiso. Simul cognosce
misteriũ. Mane errasti. ad uesperam liberaris. Quomͦ
Deniq saulo in itinere lux refulsit. qñ ei xp̃c occurrit.
cecatus. nͥ ꝗa ñ agnouerat xp̃m : Namsi cognouisset lu¬
cis arbitrũ. ñ amisset lum̃ oculoꝵ. Deniq et ubi
agnouit recepit. Indirio ẽ qđ non nouerat xp̃m.
qui audita uoce. saule saule ꝗd me ꝑsequeris.
respondit ꝗs es dñe. Non quesisset quis eẽt
sicognouisset. Uñ et dñs quasi ignoran¬
ti dic̃. Egosũ iħc quẽ tu ꝑsequeris. durũ
tibi ẽ aduersus stimulũ calcitrare. Et
ille dixit. Dnẽ ꝗd me facere oportet.
Uide c̃giruentia utrorũq magisteria. Medicus minat᷑
ut corrigat. terret ut curet. Eger pͥmo medici ꝑ sonam
reꝗrit. sisit idoneus a qͦ sanari: se p̃sumat. ubi medici¬

Expanded text:
quoniam omnia tenebrosa peccata sunt. ideo habes, quia audierunt uocem quoniam omnia tenebrosa peccata sunt. ideo habes, quia audierunt uocem domini dei deambulantis ad uesperam in paradiso. simul cognosce mysterium. mane errasti, ad uesperam liberaris. quomoddenique Saulo in itinere lux refulsit, quando ei Christus occcaecatus, nisi quia non agnouerat Christum? nam si cognouisset lucis arbitrum, non amisisset lumen oculorum. denique et ubi agnouit recepit. iudicio est quod non nouerat Christum, quia audita uoce: Saule Saule, quid me persequeris? respondit: quis es, domine? non quaesisset quis esset, si cognouisset. unde et dominus quasi ignoranti dicit: ego sum Iesus quem tu persequeris. durum tibi est aduersus stimulum calcitrare. et ille dixit: domine, quid me facere oportet? uide congruentia utrorumque magisteria. medicus minatur ut corrigat, tenet ut curet. aeger primo medici personam requirit, si sit idoneus a quo sanari se posse praesumat; ubi medici
Abbreviated transcription (Latin):
er̃ sine celebritatib nuptiarũ sic̃ angłi incelo. Nondixerat
ade mecũ eris. ꝗ a scieb at illũ eẽ casurũ. ut redimeretur ax
Felix ruina quereparat᷑ in meliuꝰ. Ideoiã piuꝰ pastor bonus
negociator gregẽ suũ & mercẽ ꝓpriã ñ relinꝗt. Erit ꝗdẽ et
ad huc inparadiso cũ angłis pugna serpenti donec deiciatur.
maneat in xp̃o. Simanseritis in ꝗt in me & uerba mea in
rit. ñ diceret ubi es sicũ inse manere cognosceret. Sedꝗs
ignorat ignorabit᷑. Cognoscit enĩ dñs eos ꝗst̃ ipsus. Ille
om̃s suos uult eẽ qͦs c̃didit ocreauit. Utinã tu hõ ñ fugias
et te ipse axͦ abscondas. Ille etiam fugientes reꝗrit. et ab¬
sc̃ditos ñ uult ꝑire. Sed clamat dicens. Adã ubies: Hoc
ẽ hõ ubi es : Ego te in lumine posui. tu tenebras reꝗsisti.
Deniq in paradiso ubi sẽꝑ matutinꝰ dies. uesꝑ ẽ factus.

Expanded text:
erunt sine celebritatibus nuptiarum sicut angeli in caelo. non dixerat erunt sine celebritatibus nuptiarum sicut angeli in caelo. non dixerat Adae \'mecum eris\', quia sciebat illum esse casurum, ut redimeretur a Christo. felix ruina, quae reparatur in melius. ideo iam pius pastor, bonus negotiator gregem suum et mercem propriam non relinquit. erit quidem et adhuc in paradiso cum angelis pugna serpenti, donec deiciatur; maneat in Christo: si manseritis, inquit, in me et uerba mea in irit, non diceret: ubi es? , si eum in se manere cognosceret. sed quis ignorat ignorabitur; cognoscit enim dominus eos qui sunt ipsius. ille omnes suos uult esse, quos condidit et creauit. utinam tu, homo, non fugias et te ipse a Christo abscondas! ille etiam fugientes requirit et absconditos non uult perire, sed clamat dicens: Adam, ubi es?, hoc est: \'homo, ubi es? ego te in lumine posui, tu tenebras requisisti\'. Denique in paradiso, ubi semper matutinus dies, uesper est factus,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ hodie: Hoc ẽ denocte transisti mecũ eris in lumine.
noli tenebras formidare. quẽ et̾na lux suscepit. Pulchre enã
sub iunx̃ mecũ eris inparadiso. Hoc ẽ noli dubit.ire decarne.
& me incarne uidisti. noli timere ne et tu cadas deparadiso.
sic̃ cecidit adã. Sed audi ꝗa mecũ eris. qͦ cade p̃sente ñ possis.
Cecidat caro in paradiso. anquã susciꝑetur axp̃o. Ibi eris su¬
sceptꝰ. ubi et ille ꝗ suscepit. ꝗa ñm̃titꝰ ẽ dic̃s. Uolo ut
ubi ego sũ ⁊ illi sint mecũ. Non recedet pastor agre¬
gib suis. Licet iã lupũ in paradiso timere non
possis. cui dictũ ẽ. Uidebã sathan sic̃ fulgur
de cęlo cadentẽ. Idõ añ c̃sumationẽ aduersa¬
riuꝰ dr̃ in incendiũ catenis qͦq ꝑpetuis alli¬
ꝗat᷑. ut tuiã nullas insidias ꝑtimescas. Et
adã ut cacderet a serpente deceptꝰ est. et
flexus ẽ ab uxore. Idõ iã nullȩ in paradiso nuptie. sed om̃s

Expanded text:
quid est \'hodie\'? hoc est: de nocte transisti, mecum eris in lumine; quid est \'hodie\'? hoc est: de nocte transisti, mecum eris in lumine; noli tenebras formidare quem aeterna lux suscepit. pulchre etiam subiunxit: mecum eris in paradiso, hoc est: noli dubitare de carne, et me in carne uidisti. noli timere, ne et tu cadas de paradiso sicut cecidit Adam, sed audi quia mecum eris, quo cadere praesente non possis. ceciderat caro in paradiso, antequam susciperetur a Christo. ibi eris susceptus, ubi et ille qui suscepit, qui non mentitus est dicens: uolo ut ubi ego sum et illi sint mecum. non recedet pastor a gregibus suis, licet iam lupum in paradiso timere non possis, cui dictum est: uidebam satanan sicut fulgur de caelo cadentem. ideo ante consummationem aduersarius deicitur in incendium, catenis quoque perpetuis alligatur, ut tu iam nullas insidias pertimescas. Et Adam, ut caderet, a serpente deceptus est et flexus est ab uxore. ideo iam nullae in paradiso nuptiae, sed omnes
Abbreviated transcription (Latin):
stantia ẽ. & inseparabilis maiestas & potentia trinitatis. Sed
alia uox carnis. Et tam̃ ad uoluntatẽ dĩ et ipsa c̃sensit dicens.
Nonꝙego uolo sed qͦd tuuis. Et alibi. Sinpotest hoc transire
nͥ illud bibã. fiat uoluntas tua. Cõmunis affectꝰ ẽ mortẽ ti¬
mere. quẽ suscepit xp̃c ut crucifigeret. sic̃ crucifix̃ et carnẽ.
Michi enĩ ẽ luctatꝰ. ut mͥ uinceret. Sicaro xͥ fortis nec peccato
obnoxia tam̃ peccatores suscepit. infirmit.ates suscepit. Et sim
chilhabuit qđ doleret. Deniq audi dicentẽ ꝗa ꝓnob̾ dolet.
donec eiciat inueritate iudiciũ. Non enĩ alt̾am carnẽ sed hãc
suscepit ut apłs docet dicens. Oportet enĩ corruptibile hoc in¬
duere incorruptionẽ. & mortale hoc in mortalitatẽ. Et side
ut faceret incorruptibilẽ. & inmortalis ut faceret in mortalẽ.
ñ moriet᷑ in et̃nũ. Sed dic̃ ei xp̃s. hodie mecũ eris inparadiso.

Expanded text:
stantia est et inseparabilis maiestas et potentia trinitatis. sed stantia est et inseparabilis maiestas et potentia trinitatis. sed alia uox carnis, et tamen ad uoluntatem dei et ipsa consensit dicens: non quod ego uolo sed quod tu uis, et alibi: si non potest hoc transire nisi illud bibam, fiat uoluntas t u a. communis affectus est mortem timere, quem suscepit Christus, ut crucifigeret, sicut crucifixit, et carnem; mihi enim est luctatus, ut mihi uinceret. etsi caro Christi fortis nec peccato obnoxia, tamen peccata suscepit; infirmitate3 suscepit, etsi nihil habuit quod doleret. denique audi dicentem: quia pro nobis dolet, donec eiciat in ueritate iudicium. non enim alteram carnem, sed hanc suscepit, ut apostolus docet dicens: oportet enim corruptibile hoc induere incorruptionem et mortale hoc inmortalitatem. etsi de ut faceret incorruptibilem, et inmortalis, ut faceret inmortalem. non morietur in aeternum, sed dicet ei Christus: hodie mecum eris in paradiso.
Abbreviated transcription (Latin):
Idõ ad istoꝵ om̃iũ ꝑpetuã c̃dẽpnationẽ. latro crucifixꝰ absol¬
uitur. ꝗa ille xp̃m in suppliciis agnouit suis. quẽ isti inbene¬
ficus ñ cognouer̃: Et peccatũ suũ confessuꝰ ẽ xp̃o qui sciret
ignoscere. ꝗa incruce sua regnũ dñi m̃te c̃spex̃. qđ in conui¬
uo xp̃i uidas uidere ñ potuit. Idõ p̃cationem latronis. uox
secuta ẽ celestis hui modi. Am̃dico tͥ. hodie mecũ eris in pa¬
radiso. Tripudiabas draco. qđ apłm subtraxeras xp̃o. Plus a¬
misisti quã sustulisti. ꝗlatͦnẽ uides in paradisũ ẽẽ translatum.
Nemo ẽ ꝗ possit excludi. qñ receptꝰ ẽ latͦ minister tuuꝰ. & eo ꝑ¬
uenit. uñ ipse deiectꝰ es. Subtexiumꝰ ista ꝓpt̾ illũ uersiculum
ꝗadix̃. ut faciã uoluntatẽ tuã dsm̃s uolui. Hoc ẽ diuinita¬
tis m tecũ pat̾ una uoluntas ẽ. & ꝗa una uoluntas. una sub¬

Expanded text:
ideo ad istorum omnium perpetuam condemnationem latro crucifixus absolideo ad istorum omnium perpetuam condemnationem latro crucifixus absoluitur, quia ille Christum in suppliciis agnouit suis, quem isti in beneficiis non agnouerunt, et peccatum suum confessus est Christo qui sciret ignoscere, quia in crucesuaregnumdomimmenteeonspexit, quod in conuiuio Christi ludas uidere non potuit. ideo precationem latronis uox secuta est caelestis huiusmodi: amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso. tripudiabus, draco, quod apostolum subtraxeras Chri?to: plus amisisti quam sustulisti, qui latronem uides in paradisum esse translatum. nemo est qui possit excludi, quando receptus est latro minister tuus et eo peruenit, unde ipse deiectus es. Subtexuimus ista propter illum uersiculum, quia dixit: ut faciam uoluntatem tuam, deus meus, uolui, hoc est: diuinitatis mihi tecum, pater, una uoluntas est, et quia una uoluntas, una sub
Abbreviated transcription (Latin):
descendit de celo. Sic enĩ scriptũ ẽ. Filius hoĩs ꝗ ẽ incelo. ip¬
se ẽ ꝗdescendit ecelo. Filiũ hoĩs tradis ꝗte expeccatore apłm
fecit. filiũ hoĩs tradis. ꝗuenit ut in sanguine suo oiũ peccata
dilueret. Ego osculũ ñ nego. ipse uideris quiolauerit osculi
sc̃itatẽ. Aut ñ legisti. qͦd utilia uulnera amici quã uolunta¬
ria osccila. inimici : Nec immerito grauiore telo tantę di¬
gnatiomis ꝑcussus ẽ iudas. quã sieũ fulm ine ꝑculisset. de
bi ipsi tanti sccleris reatꝰ nonposset ablui. Itaq abut. resu
tauit. hoc ẽ c̃tẽptuꝰ  auariciã suã: tantę impietatis auc¬
tori p̃ciũ ꝑfide sinagoge reddidit. Non accusatus ꝓditor.
ꝗ penitentiȩ locũ inuenire ñ potuit. sed aceruatur sacrile
agnouit dicens. qͦd tradiderit sanguinẽ ustũ. isti et p̃cium
sceleris acceper̃. & acriorib studiis iusticiȩ pͥncipẽ ꝑsecuti st.

Expanded text:
descendit de caelo? sic enim scriptum est:.filius hominis qui estin caelo, ipdescendit de caelo? sic enim scriptum est:.filius hominis qui estin caelo, ipse est qui descendit e caelo. filium hominis tradis qui te ex peccatore apostolum fecit, filium hominis tradis qui uenit, ut in sanguine suo omnium peccata dilueret? ego osculum non nego; ipse uideris qui uiolaueris osculi sanctitatem. aut non legisti, quod utilia sunt uulnera amici quam uoluntaria oscgnationis percussus est Judas, quam si eum fulmine perculisset. Denbi ipsi tanti sceleris reatus non posset ablui. Itaque abiit, pecutis auctorem, pretium perfidiae synagogae reddidit. non excusatur proditor, qui paenitentiae locum inuenire non potuit, sed acerbatur sacrilegagnouit, dicens quod tradiderit sanguinem iustum; isti et pretium sceleris receperunt et acrioribus studiis iustitiae principem persecuti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq alibi. Uir insipiens ñ cognoscit. & stultꝰ ñ intellegit
hȩc. Et tugͦ cũ legis eugłm. quasi sapiens et uistuꝰ cognosce
quȩ legis. illuminet te sapientię fulgor aet̃ne. Uerba ꝗde
sunt. sed et ipsa mundant. & ipsa illuminant. et ipsa c̃fir¬
mant. et ipsa uiuificant. Uñ ait petrꝰ. Dñe ad quẽ ibimꝰ:
Uerba uitȩ et̃nȩ habes. & nos relinq̃mꝰ te: Deniq ut ad uer
teremꝰ qđ scđm hoẽm loꝗtur. p aulo pꝰdix̃. Ecce ad ꝓpinquat
hora ut filiuꝰ hõis tradatur in manꝰ peccatoꝵ. Et uide osculan¬
tiait. Iuda osculo filiũ hoĩs tradis: Hocẽ uenenũ infundis
osculo. quo gr̃a caritatis infundit᷑. osculo qđ sacrȩ pacis insi¬
gne ẽ. osculo qͦ amicicia fida firmat᷑. osculo qͦ fides scã firma¬
tur. Hoc gͦ osculo tradis ꝑiculo. quẽ ꝓpt̃ osculi cõmerciũ uene¬
rari deberes. Et tracdis filiũ hoĩs hõ. ꝗ ꝓpt̃ ho minũ salutem

Expanded text:
denique alibi: uir insipiens non cognoscet et stultus non intelleget denique alibi: uir insipiens non cognoscet et stultus non intelleget haec. et tu ergo, cum legis euangelium, quasi sapiens et non stultus cognosce quae legis; inluminet te sapientiae fulgor aeternae. uerba quidem sunt, sed et ipsa mundant et ipsa inluminant et ipsa confirmant et ipsa uiuificant. unde ait Petrus: domine, ad quem ibimus? uerba uitae aeternae habes, et non relinquemus te. Denique ut m hominem loquitur, paulo post dixit: ecce adpropinquat hora, ut filius hominis tradatur in manus peccatorum, et Iudae osculanti ait: Iuda, osculo filium hominis tradis?, hoc est: uenenum infundis osculo quo gratia caritatis infunditur, osculo quod sacrae pacis insigne est, osculo quo amicitia fida firmatur, osculo quo fides sancta signatur? hoc ergo osculo tradis periculo quem propter osculi commercium uenerari deberes, et tradis filium hominis homo, qui propter hominum salutem
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sciuit se sic̃ agnũ eẽ ducendũ. & qͦduceret᷑ nescisse sedic̃:
sti : Quomꝰ delinꝗt᷑ apatre filiuꝰ. ꝗait: Et ñ sũ soluꝰ ꝗa pat̃
mecũ ẽ : Et alibi. Traditꝰ sũ etñ egrediebar. Et alibi. Et¬
surrexi et adhuc tecũ sũ. Nisi ut aduertas qđ hõium sen¬
sũ exprimit. ꝗ putant se ad nõ suo qñ st̃ in ꝑiculis dere¬
lictos : Deniq audi qđ seꝗtur. Longe inꝗt asalute mea
uerba delictoꝵ meoꝵ. Hoc ẽ alia uerba st̃ delictoꝵ. alia
sacram̃ta salutis et̃nȩ. Non p̃iudicant uerba: uirtutis
uirib substantia diuina fulcitur. Hõ ui detur. hõ audit̃
ds̃ in oꝑib agnoscit᷑. Et tm̃ de hoc hõe dictũ ẽ. & hõ ẽ. et ꝗs agno¬
scit eũ : Quid ẽ ꝗs: Non qͦ nemo. sed qͦ rarꝰ. qͦ sapiens. sic̃ illud.
Quis ascendet in montẽ dñĩ : Quissapiens & intelliget ea:

Expanded text:
praesciuit se sicut agnum esse ducendum, et quo duceretur nescisse se dicitpraesciuit se sicut agnum esse ducendum, et quo duceretur nescisse se dicitsti? quomodo derelinquitur a patre filius qui ait: e t non sum solus, quia pater mecum est, et alibi: traditus sum et non egrediebar, et alibi: exsurrexi et adhuc tecum s u m, nisi ut aduertas, quod hominum sensum exprimit, qui putant se a domino suo, quando sunt in periculis, derelictos? denique audi quod sequitur: 1onge, inquit, a salute mea uerba delictorum meorum, hoc est: alia uerba sunt delictorum, alia sacramenta salutis aeternae. non praeiudicant uerba uirtuti; suis uiribus substantia diuina fulcitur: homo uidetur, homo auditur, deus in operibus agnoscitur. et tamen de hoc homine dictum est: et homo est, et quis cognoscet eum? quid est \'quis1? non quo nemo, sed quo rarus, quo sapiens, sicut illud: quis ascendet in montem domini? quis sapiens et intelleget ea?
Abbreviated transcription (Latin):
qđ scđm unitatẽ diuinitatis expͥmit᷑. ubidic̃. ego et pater
unũ sumꝰ. aliud qđ scđm hoĩs est locutꝰ affectũ. quẽ imbuit
cautũ eẽ deb̾e. nec p̃sumere qđ facile implere ñ possit. ne
dũ p̃miũ querit. incidat sacrilegiũ. Uñ ait. Cũ ꝑsecuntur
uos in hac ciuitate. fugite in alia. Merito gͦ & hic subiturꝰ
corporis passionẽ. cepit c̃tristari & mestuꝰ eẽ. Et assũptis
petro & duob filiis Sebedei. tristis ẽ aĩa mea an p̃misit.¬
dõ: Sed hoĩs ẽ dubitare. dĩ confirmare. Idõ ꝓmptiores
assũpsit. qͥsi electos ultimi iudici sui testes. ꝗ uerboruni
eiꝰ agnoscerent sacram̃tũ. Deniq alii dormiebant. isti soli
fida m̃te uigilabant. Sñ ꝑ ieremiã ñdũ suscepto corpore
ipse ait. Ego sic̃ agitꝰ ductus sũ & nesciuii. Quid ẽ qͦd ne¬
sciat sapientia dĩ. quȩ in artario patris sẽꝑ ẽ. & idõ ennar¬
rauit ora filiuꝰ dĩ. ꝗa dĩ patris ipse sapientia ẽ: Quomͦ

Expanded text:
iuinitatis exprimitur, ubi dicit: ego et pater unum sumus, aliud quod secundum hominis est locutus affectum, quem imbuit cautum esse debere nec prae- sumere quod facile implere non pos°it, ne, dum praemium quaerit, incidat sacrilegium . unde ait: cum persecuntur uos in hac ciuitate, fugite in aliam. merito ergo et hic subiturus corporis passionem coepit contristari et maestus esse et assumptis Petro et duobus filiis Zebedaei: tristis est anima mea. ante praemisit etdeo ? sed hominis est. dubitate, dei confirmare. ideo promptiores assumpsit quasi electos ultimi iudicii sui testes, qui uerborum eius agnoscerent sacramentum. denique alii dormiebant, isti soli fida mente uigilabant. unde et per Hieremiam nondum suscepto corpore ipse ait: ego sicut agnus ductus sum et nesci . quid est quod nesciat sapientia dei quae in arcano patris semper est ? et ideo enarrauit omnia filius dei, quia dei patris ipse sapientia est. quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
gabat. Scriptũ ẽ etiã ñ solũ incapite. sed inom̃ legis com¬
plexione. uenturũ hoẽm ad conseruandũ hõĩum genꝰ. qui
omĩa uellet quȩ ds̃ uellet. Uñ intelligis qm̃ diuinitatis

Expanded text:
gabat. Scriptum est etiam non solum in capite, sed in omni legis comgabat. Scriptum est etiam non solum in capite, sed in omni legis complexione uenturum hominem ad conseruandum hominum genus, qui omnia uellet quae deus uellet. unde intellegis quoniam diuinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
passionis. Scriptũ ẽ incapite libri uenturũ hõem ꝗ pote
hoc uidebitis cęlos aꝑtos & angłos dĩ ascendentes & descen¬
dentes ad filiũ hoĩs. Scriptũ ẽ incapite libri. Agnꝰ sine ma
cula. munduꝰ maturꝰ. masculũ anniculus erit uob̃. et occi¬
det cũ omĩs sinagoga. Quis iste sit agnꝰ. audisti dicentem.
Ecce agnꝰ dĩ. ecce ꝗ tollit peccatũ mundi. Hicẽ ꝗ occisuꝰ est
ab om̃i ppło iudeoꝵ. quẽ adhuc hostili odio ꝑsecuntur.
Et illũ ꝗdẽ oportebat ꝓomĩb mori. ut in eiꝰ cruce fieret
remissio peccatoꝵ. & sanguis ipsiuꝰ mundi in ꝗnam̃ta la¬
uaret. Sed ue illis ꝗ auctorẽ salutis ꝓpriȩ negauer̃. Feci¬
stis inꝗt c̃siliũ. sed ñ ꝑme. Quomͦ poterat ꝓbare parrici¬
diũ. ꝗ c̃siliũ ñ ꝓhabat: Et tam̃ quanta pietas. Ab hor¬
rebat quidẽ a consilio. sed si conuerterent᷑ remediũ nonne¬

Expanded text:
passionis? Scriptum est in capite libri uenturum hominem qui ppassionis? Scriptum est in capite libri uenturum hominem qui phoc uidebitis caelos apertos et angelos dei ascendentes et descendentes ad filium hominis.. Scriptum est in capite libri : agnus sicula, mundus, maturus, masculus, anniculus erit vobis; et occidet eum omnis synagoga . Quis iste sit agnus, audistis dicentem: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . Hic est qui occisus est ab omni populo Judaeorum: quem adhuc hostili odio peet illum quidem oportebat pro omnibus mori, ut in eius cruce fieret remissio peccatorum et sanguis ipsius mundi inquinamenta lauaret. sed uae illis qui auctorem salutis propriae nega.uerunt! fecistis, inquit, consilium, sed non per me. quomodo poterat probare parricidium qui consilium non probabat ? et tamen quanta pietas! abhorrebat quidem a consilio, sed si conuerterentur remedium non ne
Abbreviated transcription (Latin):
eccłȩ adhoĩs aduim̃ta formauit. Ꝙdenĩ nob in hac corpo¬
ris infirmitate & scłi istiuuꝰ ꝑturbatione p̃sidio potest ẽẽ.¬
nͥ sola eccłȩ grã qua redimim᷑. & fides nr̃a qua uiuimus:
Incapite scriptũ ẽ. os deossib meis. & caro de carne mea.
ꝓpt̃ hoc relinquet hõ patrẽ et matrẽ. & adherebit uxo¬
ri suȩ. & er̃ duo incarne una. Quis iste sit ꝗ locut᷑ ẽ. aut
poris adherere. in quo nec macula sit ulla. net fortitu¬
do peccati: Scriptũ ẽ incapite libri qđ abel iusti placu
it hostiadõ. dispł icuit oblatio parricidȩ. Non ne aꝑte
one noui sacrificii grãm c̃secraret. ritũ ppłi parricidalis
aboleret : Quid aut exp̃ssiuꝰ quã qđ ascõ patriarcha obla¬
tus ẽ filius. & aries immolatꝰ est: Nonne aꝑte ostendit
hoĩs carnẽ quȩ omib t̾renis ẽ communis animantib. ñdi¬
uinitatẽ unigeniti filii dĩ obnoxiã futurã sacrȩ uulneri

Expanded text:
ecclesiae ad hominis adiumenta formauit. quid enim nobis in hac corpoecclesiae ad hominis adiumenta formauit. quid enim nobis in hac corporis infirmitate et saeculi istius pertur- batione praesidio potest esse \'nisi sola ecclesiae gratia, qua redimimur, et fides nostra, qua uiuimus ? in capite libri scriptum est: os de ossibus meis et caro de carne mea. propter hoc relinquet homo patrem et matreri suae; et erunt duo in carne una . Quis iste sit qui locutus est, aut poris adhaerere, in quo nec macula sit ulla, nec tortitudo peit hostia deo, displicuit oblatio parricidae. nonne aperteone noui sacrificii gratiam consecraret, ritum populi parricidalis aboleret? quid autem expressius quam quod a sancto patriarcha oblatus est filius et aries immolatus est? nonne aperte ostendit hominis carnem, quae omnibus terrenis est communis animantibus, non diuinitatem unigeniti filii dei obnoxiam futuram sacrae uulneri
Abbreviated transcription (Latin):
rat infigura. Qñ igͥ uerꝰ aduenit. audi dicentẽ. Annuntiaui
& locutuꝰ sũ. multiplicati s̃ suꝑnumerũ. Sacrificiũ & oblati¬
onẽ noliusti. corpꝰ aũt ꝑfecisti mͥ. Tunc dixi ecce uenio. inca
pite libriscriptũ ẽ de me. ut faciã uoluntatẽ tuã ds̃m̃s uolui.
Quid eiudentiũ. quã qđ cũ eugłii sui munere nob itĩc uerus
aduenit. Ipse locutꝰ ẽ. & innumeri credentiũ ppłi congre¬
ꝗati s̃. ꝗ uix singuli ante credebant. Ipse uenit incarne. &
cessauit sacrificiũ iudõꝵ. Cessauit oblatio ꝓpeccato. ꝗ apec
toꝵ remissor ad uenerat. Nonerat remediũ necessariũ legis.
ubi legis auctor ad stabat. Tunc dixi ecce uenio. incapite
libri scriptũ ẽ deme. Scriptũ ꝓfecto de xp̃o ẽ in pͥncipio ue¬
teris test am̃ti qđ uent᷑us eẽt. ut in redẽptione hõium dĩ
patris faceret uoluntatẽ. qñ scriptũ ẽ. Quia euã inspecie

Expanded text:
rat in figura. Quando igitur uerus aduenit ? audi dicentem: annuntiaui rat in figura. Quando igitur uerus aduenit ? audi dicentem: annuntiaui et locutus sum, multiplicati sunt super numerum. sacri ficium et oblationem noluisti, pite libri scriptum est de me; ut /aciam uoluntatem tuam, deus meus, uolui. quid euidentius quam quod cum euangelii sui munere nobis Iesus uerus aduenit? ipse locutus est et innumeri credentium populi congregati sunt, qui uix singuli ante credebant. ipse uenit in carne et cessauit sacrificium Iudaeorum, cessauit oblatio pro peccato, quia peccatorum remissor aduenerat. non erat remedium necessarium legis ubi legis auctor adstabat. Tunc dixi: ecce uenio, in capite libri scriptum est de me. scriptum profecto de Christo est in principio ueteris testamenti, quod uenturus esset, ut in redemptione hominum dei patris faceret uoluntatem, quando scriptum est, quia Euam in specie
Abbreviated transcription (Latin):
uomeret aquas. ut sitentiũ patrũ in medio de serti uiscera
int̾na saciaret. Estimatꝰ ẽ & in aaron pͥncipe sacerdotũ. qui
int̃ uiuos ac mortuos mediuꝰ stetit. & serpentẽ statuit luem
mortis. ne acadauerib defunctoꝵ aduiuentiũ transisset in¬
teritũ. Quid enĩ tã ꝓpriũ xͥ. quã aduocatũ ap̃dm̃ patrẽ ad¬
stare ppłoꝵ. mortẽ suã offerre ꝓcunctis. repellere necẽ. uitã
reformare ꝑituris : Expectatus ẽ & in iħu naue. & certe ue¬
nit ꝗ et potestatẽ suã et nom̃ accepit. ut et ppłm int̾rã reꝓmis¬
sionis induceret. & uere iħs nomine uocaretur. Siccauit flu¬
enta con u̾tit undas insuũ fontẽ. solẽ statuit donec c̃sumaret
inuir tute uictoriã. Sed ad huc figura erat illa ñueritas.
Deniq uerꝰ dux miliciȩ celestis effulsit. & adorauit eũ iħs
naue. quãuiꝰ ñdũ incorpore uerꝰ asstiterat. sed ad huc uene¬

Expanded text:
uomeret aquas , ut sitientium patrum in medio deserti uiscera uomeret aquas , ut sitientium patrum in medio deserti uiscera interna satiaret. Expectatus est et in Aaron principe sacerdotum, qui inter uiuos ac mortuos medius stetit et serpentem statuit luem mortis, ne a cadaueribus defunctorum ad uiuentium transisset interitum. quid enim tam proprium Christi quam aduocatum apud deum patrem adstaie populorum, mortem suam offerre pro cunctis, repellere necem, uitam reformare perituris? Expectatus est et in Iesu Naue et certe uenit, qui et potestatem suam et nomen accepit, ut et populum in terram repromissionis induceret et uere Iesus nomine uocaretur. siccauit fluenta, conuertit undas in suum fontem, solem statuit, donec consummaret in uirtute uictoriam. sed adhuc figura erat illa, non ueritas. denique uerus dux militiae caelestis effulsit et adorauit eum Iesus Naue, quamuis nondum in corpore uerus adstiterat, sed adhuc uene
Abbreviated transcription (Latin):
oculus ñ uidit nec auris audiuit. inusitatũ nob deferre mi¬
steriũ p̃parauit. ut nudus iaceret. et exuberantis sapien¬
Deniq infigura illa dormientis & nudati patris. ꝗ stulticiã ri¬
sit maledictuꝰ ẽ. ꝗ uenerati st̃ benedictionis grãm st̃ ad epti.
ldõq ꝗmortẽ unigeniti filii dĩ patris & creatoris om̃ium.
ad offendiculũ aut obꝓbriũ nrȩ̃ fidei obiciendã ẽẽ crediderĩt.
peccatoꝵ suoꝵ nexib ad ꝑpetuae maledictionis erũnã tenent᷑
ad stricti. Qui uͦ eã ꝓtotiuꝰ humani generis ab solutione susci¬
piunt. uirtutis et̃nȩ p̃sidio fulciuntur. Crux enĩ xͥ. uideis
offendiculũ. grecis stulticia. ut apłs dix̃. Nob̾ aũt ꝗcredimꝰ¬
indnm̃ nr̃m. uirtꝰ dĩ atq sapientia ẽ. Expectatꝰ ẽ in moisen
cũ scidisset & ꝑtransisset undas maris. & impoᷤᷤ sibile uiribus
humanis pedestris uiȩ aꝑiret influctib it̃. sequeret᷑ petra

Expanded text:
oculus non uidit nec auris audiuit, inusitatum nobis deferre myoculus non uidit nec auris audiuit, inusitatum nobis deferre mysterium properauit, ut nudus iaceret et exuberantis sapiendenique in figura illa dormientis et nudati patris qui stultitiam risit maledictus est, qui uenerati sunt benedictionis gratiam sunt adept:. ideoque qui mortem unigeniti filii dei, patris et creatoris omnium, ad offendiculum aut\' obprobrium nostrae fiJei obiciendam esse crediderint, peccatorum suorum nexibus ad perpetuam maledictionis aerumnam tenentur adstricti; qui uero eam pro totius humani generis absolutione suscipiunt, uirtutis aeternae praesidio fulciuntur. crux enim Christi Iudaeis offendiculum, Graecis stultitia, ut apostolus dixit, nobis auteminum nostium, uiitus dei atque sapientia est. Expectatus est in Moyse, cum scidisset et pertransisset undas maris et inpossibile uiribus humanis pedestris uiae aperiret in fluctibus iter, sequeretur petra,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ spũ. ut ꝗb dã insanire uicdentur. cum ꝓpriȩ salutis im¬
rerent. uociferantes non quȩ ipsi uellent. sed quȩ ad nõ uben¬
tur. Ex his gͥ intelligitur effluxisse remediũ salutis. qm̃ qui
expectabatur adẽ. Expectauit eũ adã de paradiso eiectꝰ ut
longo lib̾a ret᷑ exilio. expectauit eũ in noe iusto. ꝗ ad sem̃ futi¬
rũ ẽ reseruat᷑. ut ex eo usticiȩ semina ĩ hoĩb pulu larent.
Ipsũ putabat publicȩ salutis auctorẽ. ꝗd iluuio suꝑstes eẽ me¬
riusset. Ipsũ sapientię pͥncipẽ ꝗ ex coluisset uitẽ. & eiꝰ fruc¬
tu ebriatuꝰ foret. Ꝙd ẽ enĩ uitis nͥ sapientia. sic̃ aꝑuit nohis
dd celestis int̃pres oraculi dicens. Uxor tua sic̃ uitiꝰ habun¬
dans in lat̾ib domꝰ tuȩ. Eoꝙ in ipso ẽẽt sapientię plenitudo
quȩ expectabat᷑ inxͦ. ꝗ nouo repletꝰ sapientiȩ sacram̃to. qđ

Expanded text:
dei spiritu, ut quibusdam insanire uiderentur, cum propriae salutis imdei spiritu, ut quibusdam insanire uiderentur, cum propriae salutis imrerent, uociferantes non quae ipsi uellent, sed quae a domino iuberentur. ex his igitur intellegitur affluxisse remedium salutis, quoniam qui expectabatur adest. Expectauit eum Adam de paradiso eiectus, ut longo liberaretur exilio. expectauit eum in Noe iusto, qui ad semen futurorum est reseruatus, ut ex eo iustitiae semina in hominibus pullularent. ipsum putabat publicae salutis auctorem, qui diluuio superstes esse meruisset, ipsum sapientiae principem, qui excoluisset uitem et eius fructu ebriatus foret — quid est enim uitis nisi sapientia ? sicut aperuit nobis Dauid caelestis interpres oraculi dicens: uxor tua sicut uilis abundans in lateribus domus tuae-, eo quod in ipso esset sapientiae plenitudo quae expectaba