comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
phylipenses. eadem scribe uob̾ m quidem ñ pigrũ uobis
autẽ cutum ẽ. Idem tam̃ scribens ad galathas. cum se satis
apđ eos egisse ꝑspiceite qd illis ꝑ mynisteriũ sermonis sui
necessarium esse. cernebat de cetero inquit laborem mͥ
nemo prestet uł sicut implerisq codicib legit᷑. nemo mͥ
sionem. Canes appellauit ñ ratione s consuetudine. ꝯtͣ dn
in solitam ueritatem latrantes. Hȩo ÷ enim canum natura¬
ut cũ qͥb habent ꝯsuetudinẽ siue illi boni siue mali sint
non ad eos latrent ĩ solitorũ aut̃ ꝑsonis uisis etiã innocẽtib¬
irritentur. Nos enim sumus circumcisio. qͥ sp̃u dõ seruimꝰ
Maxime in illo loco satis claret qd sp̃s sẽs non sit creatã ͦ¬
Scd̾m hanc enim seruitutem dictum ⁊. Dñm dm̃ tuum
adorabis. ⁊ illi soli seruies. Nã hoc distinctius in greca scͥp¬
tura ĩuenitur. Latreusis enim hab&e. Porro si tali seruitute
creaturȩ seruire ꝓhibemur. quandoqͥdem dictum ÷ dñm

Expanded text:
Philippenses, Eadem scribere vobis, mihi quidem non pigrum, vobis autem tutum est . Idem tamen scribens ad Galatas, cum se satis apud eos egisse perspiceret, quod illis per ministerium sermonis sui necessarium esse cernebat: De caetero, inquit, laborem mihi nemo praestet; vel, sicut in plerisque codicibus legitur, nemo mihi anes. Canes appellavit non ratione, sed consuetudine contra insolitam veritatem latrantes; haec ut. cum quibus habent consuetudinem. siue illi boni siue mali sint, non ad eos latrent, insolitorum autem personis uisis etiam innocentibirritentur. Nos enim sumus circumcisio, qui spiritu servimus Deo. Maxime in illo loco satis claret quod Spiritus sanctus non sit creat Secundum hanc enim servitutem dictum est: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Nam hoc distinctius in Graeca Scriptura invenitur, λατρεύσεις enim habet. Porro si tali servitute creaturae servire prohibemur, quandoquidem dictum est: Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
et int̾ dampna sua ꝯputat. qd in iusticia quȩ ⁊ in lege fuerit¬
tendo inquit laudes meas. comparo eminentiȩ dñi nr̃i iħuxͥ.
Illud sitio hoc ꝯtempno. Parum ÷ hoc. Propt̃ quem om̃ia detri¬
tio maior exorta ÷ si scđm iusticiam quȩ in lege ⁊ uersabaris si¬
ne quȩrela. et hoc indetrimentis tuis. in dampnis ĩstercoribus
ꝯputas. ut xp̃m lucrifacias. gͦ usticia illa a xp̃o ꝓhibebat. Ob¬
secro te. expone hoc paululum. dõ potius dicamus ut illumin&
ut nemo dissentiat. nisi qui non uult ẽẽ. catholicus. Hanc

Expanded text:
et inter damna sua computat, quod in justitia, quae est in lege, fuerittendo, inquit, laudes meas, comparo eminentiae Domini nostri Jesu Christi. Illud sitio, hoc contemno. Parum est hoc: Propter quem arbitrt, o Paule! Si secundum justitiam, quae in lege est, versabaris sine querela, et hoc in detrimentis tuis, in damnis, in stercoribus computas, ut Christum lucrifacias, ergo justitia illa a Christo prohibebat? Obsecro te, expone hoc paululum. Deo potius dicamus, ut illuminet ut nemo dissentiat, nisi qui non vult esse catholicus, hanc
Abbreviated transcription (Latin):
pellens ab ea dñationem maloꝵ angłoꝵ. deinde ꝑficiens
eiꝰ sanitates facit eã occurrere in illam głosam sine macłã
et ruga. Iuos enim predestinauit illos & uocauit. & qͦs
demonia et sanitates ꝑficio hodie et eras. et tercia ꝯsũmor
id ÷ ꝑficior. Dixit eium hoc exꝑsona corporis sui qd̃ ÷ ȩccłia
chil dupplici corde faciamus. auferentes tͣbem de odo nr̃o
inuidiȩ uł malitiȩ. uł simulationis. ut iudeamus eicere
quales in sponsa xp̃i predicantur. qͣm sibi elegit ds gło¬
sam eccłiam ñ habentem macłam neq rugam. id⁊ nu
ꝑ nuiem de albabor. Esi fuerint inquit peccata ur̃a
ut fenitium tamꝗͣ niuem dealbabo. De talib sibi exhi¬
bet uestem sine macła et ruga. Promde uestis eiꝰ ĩ mõte
quȩ tamqͣm nix dealbata effulsit. significabat ȩccłiam
om̃i macła peccati mundatam. Uestis sacerdotał sig.

Expanded text:
pellens ab ea dominationem malorum angelorum; deinde perficiens pellens ab ea dominationem malorum angelorum; deinde perficiens eius sanitates facit eam occurrere in illam gloriosam sine macula et ruga. quos enim praedestinauit, illos et uocauit; et quos daemonia et sanitates perficio hodie et cras et tertia consummor, id est perficior: dixit enim hoc ex personahil duplici corde faciamus, auferentes trabem de oculo nostro inuidentiae uel malitiae uel simulationis, et uideamus eicere quales in sponsa Christi praedicantur , quam sibi elegit Deus gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam neque rugam , id est er nivem dealbabor. Etsi fuerint, inquit, peccata vestra sicut phoenicium, tanquam nivem dealbabo . De talibus sibi exhibet Christus vestem sine macula et ruga . Proinde vestis ejus in monte, quae tanquam nix dealbata effulsit , significavit Ecclesiam omni macula peccati mundatam. 13. vers.
Abbreviated transcription (Latin):
uiditio. Qd si non esset que spes esset : qͣnquidem cũ rex us¬
tus sederit in throno quis głabitur castum se hab̾e cor:
aut quis głabitur mundum se ẽẽ. apeccato : tunc gͦ ꝑ eus¬
miscđiam iusti plene ꝑfecteq mundati. fulgebunt ĩ reg¬
no patris su sicut sol Tuc̃ plene atq ꝑfecte erit ȩccłia
non habens macłam aut rugam aut aliquid huiusmõi
quia tunc etiam erit uere głosa. Cum enim ñ tantum
ait ut exhib̾et sibi eccłiam ñ habentẽ inacłam aut ru¬
gam. s addidit głosam satis significauit qͣn erit sine
macła & ruga aut aliquid eiusmodi. Tunc utiq quando
głosa. Ñ enim mͦ in tantis malis. in tantis scandał. iri
tanta ꝑmixtione hominum pessimoꝵ. in tantis obpro¬
brus impioꝵ dicendum ÷ eam esse głosam. quia reges
ei seruiunt. ubi ÷ ꝑicłosior maiorq temptatio. s tc̃ pociꝰ
Cum enim dñs ipse scd̃m formã serui ꝑ quã se media¬
lauachro aquȩ in uerbo. abluens peccata preterita. et

Expanded text:
udicio. Quod si non esset, quae spes esset? Quandoquidem cum Rex justus sederit in throno, quis gloriabitur se castum habere cor? aut quis gloriabitur mundum se eeius misericordiam iusti plene perfecteque mundati fulgebunt in regno patris sui sicut sol, tunc plene atque perfecte erit ecclesia non habens maculam aut rugam aut aliquid huius modi. quia tunc etiam erit uere gloriosa. cum enim non tantum ait, ut exhiberet sibi ecclesiam non habentem maculam aut rugam, sed addidit gloriosam, satis significauit, quando erit sine macula et ruga aut aliquid eius modi: tunc utique, quando gloriosa. non enim modo in tantis malis, in tantis scandalis, in tanta permixtione hominum pessimorum, in tantis obprobriis inpiorum dicendum est eam esse gloriosam, quia reges ei seruiunt, ubi est periculosior maiorque temptatio, sed tunc potius cum enim dominus ipse secundum formam serui, per quam se medialauacro aquae, in uerbo abluens peccata praeterita et
Abbreviated transcription (Latin):
ub̃tate. Itaq cum ess&e. quodam tp̃r in magna indigentia
iunctus ĩ ꝯfessione. ueritatis. missum ÷ illi a fr̃ib unde necessi¬
tati & indigentiȩ eius ministraret᷑. Respondit aut̃ illis gr̃as
agens et dicit. Benefecistis ꝯunicare necessitatib m̃is. Ego
enim didici in quib sum sufficiens esse. Scio & habundare¬
noui et penuriam pati. Om̃ia possum in eo qͥ me ꝯfortat. Ue¬
rumptam̃ uos bñfecistis. usib m̃is mitt̾e. S ut ostendet in eo
qd̾ illi benefecerunt quid ipse querer&. ne. int̾ illos ess&. qͥ se ip¬
sos pascunt ñ oues. non tam suȩ gaud& subuentum esse. neces¬
sitati. qͣm illoꝵ gratulatur fecunditati. Quid gͦ ibi querebat:
ñ qr quero inquit datum s requiro fructum. Non ut ego
inquit explear. s ne uos manes remaneatis. Non quia quęro¬

Expanded text:
abertate. Itaque cum esset quodam tempore in magna indigentia, abertate. Itaque cum esset quodam tempore in magna indigentia, vinctus in confessione veritatis, missum est illi a fratribus, unde necessitati et indigentiae ejus ministraretur. Respondit autem illis gratias agens, et dixit: Bene fecistis communicare necessitatibus meis. Ego enim didici in quibus sum sufficiens esse: scio et abundare, et penuriam pati; omnia possum in eo qui me confortat. Verumtamen vos bene fecistis usibus meis mittere. Sed ut ostenderet, in eo quod illi bene fecerunt, quid ipse quaereret, ne inter illos esset qui se ipsos pascunt, non oves, non tam suae gaudet subventum esse necessitati, quam illorum gratulatur fecunditati. Quid ergo ibi quaerebat? Non quia quaero, inquit, datum, sed requiro fructum . Non ut ego, inquit, explear, sed ne vos inanes remaneatis. 5. La
Abbreviated transcription (Latin):
susciꝑe iustum. porrigere calicẽ aquȩ frigidȩ discipło. fructus
aut̃ est. in nomine ꝓpħȩ. in nomine uisti. in nomine discipłi
hoc facere. Fructu pascitur helias auidua sciente qd̾ hominẽ
dĩ pusceret & ꝓpt̾ hoc pascera. ł coruum aut̃ dato pascebat᷑
nec interior helias s. exterior pascebatur. qui possae etiam talis
infideles. quib iniciandis atq lucrandis necessaria sut sac̃m̃ta
aut in aliquo usu presentis uitȩ adiuuandos pueros tuos cum id
quare faciendum sit. & quo ꝑtineat ignorent. nec illi istos pascũt.
datis ubi fructum ñ dum uident letant᷑. Inde quippe animꝰ
mo illi ꝯmunicauerat ĩ ratione dati et accepti. Iuid ÷ ĩ ratione
dati et accepti : nisi qd̾̃ in alio loco aꝑte exposuit. si nos uob̾is
dĩ.accipite psalmum et date tympanũ. Accipite sp̃ualia. &
fructuosas tam̃ oues suas ẽẽ. cupiebat. non steriles sine lactis

Expanded text:
prophetam, suscipere justum, porrigere calicem aquae frigidae discipulo; fructus prophetam, suscipere justum, porrigere calicem aquae frigidae discipulo; fructus autem, in nomine prophetae, in nomine justi, in nomine discipuli hoc facere. Fructu pascitur Elias a vidua sciente quod hominem Dei pasceret, et propter hoc pasceret: per corvum autem dato pascebatur . Nec interior Elias, sed exterior pascebatur, qui posset etiam talis infideles, quibus initiandis atque lucrandis necessaria sunt sacraaut in aliquo usu praesentis uitae adiuuandos pueros tuos, cum id quare faciendum sit et quo pertineat ignorent, nec illi istos pascunt ndatis, ubi fructum nondum uident, laetantur. inde quippe animus mo illi communicaverit «in ratione dati et accepti» . Quid est, «in ratione dati et accepti,» nisi quod alio loco aperte exposuit: «Si nos vobis Dei, «accipite psalmum, et date tympanum:» accipite spiritualia, et Fructuosas tamen oves suas esse cupiebat, non steriles, sine lactis
Abbreviated transcription (Latin):
nulla mͥ eccłia ꝯmunicauit in ratione dati & accepti nͥ uos
soli quia & chessalonicã. et semel et bis in usum mͥ misistis.
Adhuc ad bona oꝑa eos redisse nunc gaud&. & repullu.¬
lasse letatur. tamꝗ̃ reuuuscente  fertilitate agri. Numqͥd
ꝓpt̾ usus suos qr dixit usib mis misistis: numqͥd ꝓpt̾ ea gau¬
det : non ꝓpt̾ ea. Hoc unde scimus: qm̃ ipse sequit᷑ dicens.
Non qr quęro datum. s requiro fructum abundantem¬
ate ds̃ m̃s int̾ datum et fructum discernere. Datum ÷ res
ipsa qͣm dat qͥ imꝑtitur ho̾c necessaria ueluti ÷ nũmus. cybus.
potus. uestimentum. tectum. aduitoriũ. Fructꝰ aut̃ bona oꝑa¬
ꝑit ꝓpħam tantum s addidit ĩ nomine ꝓpħȩ. neq ait tantũ
qui susceꝑit iustũ. s ad didit ĩ nomine iusti. Ita quippe ille
mercedem ꝓpħȩ. iste mercedem iusti accipiet. Nec solum ait
qui calicem aquȩ frigide potum dedit uni ex minimis meis
s addidit tantum in nomine discipłi. & sic adunxit. Am̃

Expanded text:
nulla mihi ecclesia conmunicauit in ratione dati et accepti nisi uos soli, quia et Thessalonicam et semel et iterum usibus meis misistis. ad haec bona opera eos redisse nunc gaudet et repullulasse laetatur tamquam reuiuescente fertilitate agri. Numquid propter usus suos, quia dixit: usibus meis misistis, numquid propterea gaudet? non propterea. et hoc unde scimus? quoniam ipse sequitur dicens: non quia quaero datum, sed requiro fructum. dnter datum et fructum discernere. datum est res ipsa, quam dat, qui inpertitur haec necessaria, ueluti est nummus, cibus, potus, uestimentum, tectum, adiutorium. fructus autem bona am, tantum; sed addidit: in nomine prophetae; neque ait tantum, Qui susceperit justum; sed addidit, in nomine justi. Ita quippe ille mercedem prophetae, iste mercedem justi accipiet. Nec solum ait: Qui calicem aquae frigidae potum dederit uni ex minimis meis; sed addidit: tantum in nomine discipuli. Et sic adjunxit: Amen
Abbreviated transcription (Latin):
et spei um res ipsa non qͣ tradat᷑ et sꝑetur. s quȩ uideat᷑ teneat᷑q
succedet. Caritas aut̃ quȩ in his trib maior ÷ ñ auferat᷑. s augeat᷑
et impleatur. ꝯtemplata qđ credebat. & qđ sꝑabat indempta.
In qͣ plenitudine caritatis preceptum illud ĩplebitur. Uiliges
dũm dm̃ tuũ ex toto corde tuo & ex tota anima tua.⁊ ex. tota
mente tua. Nam cum ⁊ adhuc aliquid carnał cõcupiscẽtiȩ
qđ uł ⁊tinendo frenetur. non om̃imͦ ex tota anima diligiõ as.
on enim caro sine anima cõcupiscit. qͣiis caro &̾cupiscere di¬
cat᷑. qr carnalit̃ anima cõcupiscit. Tunc erit ustꝰ sine ullo om̃mo
peccato. quia nulla lex erit ĩ membris eiꝰ repugnans legi mentis
eus. s ꝓrsus toto corde tota mente. tota anima diliget dm̃. qd̃
⁊ primum summumq preceptum. Cur gͦ ñ preciꝑetur homini

Expanded text:
et spei iam res ipsa, non quae credatur et speretur, sed quae uideatur teneaturque, et spei iam res ipsa, non quae credatur et speretur, sed quae uideatur teneaturque, succedet, caritas autem, quae in his tribus maior est, non auferatur, sed augeatur et impleatur contemplata quod credebat et quod sperabat indepta. in qua plenitudine caritatis praeceptum illud implebitur: diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua. nam cum est adhuc aliquid carnalis concupiscentiae, quod uel continendo frenetur, non omni modo ex tota anima diligitur deus. non enim caro sine anima concupiscit, quamuis caro concupiscere dicatur, quia carnaliter anima concupiscit. tunc erit iustus sine ullo omnino peccato, quia nulla lex erit in membris eius repugnans legi mentis eius, sed prorsus toto corde, tota anima, tota mente diliget deum, quod est primum summumque pr
Abbreviated transcription (Latin):
bitemus. de intelligendis nulla temeritate affirmemus. In ilł glt c̃
auctoritas tenenda : in his ueritas exquirenda. Iusticia scđm esꝑ¬
iusticia est. Quȩ licet non in merito in aliquib iustis ꝓ huiꝰ uitȩ
capacitate ꝑfecta dicat᷑. parua tamen ÷ ad illã magnã ꝗͣ cepit
equalitas angłoꝵ. Iuam qͥ ñ dum habebat & ꝓpt̃ illã quȩ iam
merat ꝑfectum. et ꝓpt̾ istam quȩ adhuc deerat ĩꝑfectum se
esse. dicebat. S plane minor ista iusticia facit meritum. maior
illa premium. UUnde qͥ istam ñ sequit᷑. illam ñ assequit᷑ Quot¬
quot gͦ ꝑfecti sumus hoc sapiamus. idẽ. quotqͦt ꝑfecti cũrrimꝰ
hoc sapiamus qđ non dum ꝑfecti sumus. ut illic ꝑficiantur qͦ
ꝑfecte adhuc currimus. ut cum uenerit qđ ꝑfectum ẽ. qd̵
ex parte : destruitur. id ÷ non iam ex parte sit s ex toto qr fidei

Expanded text:
bitemus; de intelbitemus; de intelauctoritas tenenda, in his veritas exquirenda. » Exquirant ejustitia est: quae licet non immerito in aliquibus justis pro hujus vitae capacitate perfecta dicatur; parva tamen est ad illam magnam, quam capit aequalitas angelorum. quam qui nondum habebat, et propter illam quae iam inerat perfectum et propter istam quae adhuc deerat inperfectum se esse dicebat. sed plane minor ista iustitia facit meritum, maior illa fit praemium. unde qui istam non sequitur, illam non adsequitur. quoergo perfecti, hoc sapiamus; id est: quotquot perfecte currimus, hoc sapiamus, quod nondum perfecti sumus, ut illic perficiamur, quo perfecte adhuc currimus, ut cum uenerit quod perfectum est, quod ex parte est destruatur, id est non iam ex parte sit, sed ex toto, quia fidei
Abbreviated transcription (Latin):
nouit illum quȩ ꝑicłosa presumptio ÷ s cognitus ÷ ab illo. Sic &
alibi cum dixiss nunc autem cognoscentes dm̃. statm corrigens
immo cogniti estis inquit a dõ. Maximeq illo loco fr̃s inquit. ego
me ipsum ñ arbitror apprehendisse. Unum aut̃ quȩ retro oblitꝰ
in ea quȩ ante sut̃ extentus. scd̾m intentionẽ sequor ad palmã
suꝑne uocationis dĩ in xp̃o iħu. Iuotqͦt gͦ ꝑfecti. hoc sapiamus.
ꝑ fectionem in hac uita dic̃ non aliud qͣm ea que retͦ sunt obli¬
iusci. et in ea quȩ ante st̃ extendi scd̾m intentionẽ. Tutissima ẽ.
enĩ querentis intentio. donec apprehendatur illud qͦ tendimus
et qͣ extendimur: S ca recta intentio ÷ quȩ ꝓficiscitur a fide. Certa
enim fides. ut cumq in choat. cognitionem. Cognitio uera certa.
non ꝑficitur nisi post hanc uitam. cum uidimus facie ad faciẽ.
Hoc gͥ sapiamus ut nouerimus tuciorem esse. affectum uera quę¬
rendi. qͣm incognita ꝓ cognitis presumendi. Sic gͦ quȩramus

Expanded text:
osa praesumptio est: sed, cognitus est ab illo. Sic et alibi cum dixisset, Nunc autem cognoscentes Deum; statim corrigens, imo cogniti, inquit, a Deo : maximeque illo loco, Fratres, inquit, ego me ipsum non arbitror apprehendisse: unum autem, quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum uot ergo perfecti, hoc sapiamus . Perfectionem in hac vita dicit, non aliud quam ea quae retro sunt oblivisci, et in ea quae ante sunt extendi secundum intentionem. Tutissima est enim quaerentis intentio, donec apprehendatur illud quo tendimus et quo extendimur. Sed ea recta intentio est, quae proficiscitur a fide. enim fides utcunque inchoat cognitionem. Cognitio enim perfecta non perficitur, nisi post hanc vitam, cum videbimus facie ad faciem. Hoc ergo sapiamus ut noverimus tutiorem esse affectum vera quaerendi, quam incognita pro cognitis praesumendi. Sic ergo quaeramu
Abbreviated transcription (Latin):
uideo &e congratulor ei ualde. Acceꝑat enim ad philippensib
quȩ ꝑ epafroditum miserant. S tñ unde gaudeat uideo. Uñ
autꝰ gaud&e inde pascitur. quia in ueritate loquens. gauisus
sum inquit magnifice in dño. quia tandem aliquando repul¬
lulastis saꝑe ꝓme. in quo sapiebatis. Tedium aut̃ habiustis.
Isti gͦ duiturno tedio meruerant. & q̃si exaruerant ab isto
fructu boni oꝑis. & gaudet eis qr ñ repullularunt ñ sibi. qe
eiꝰ indigentiȩ subuenerunt. Ideo secutus ait. Non quasi
ꝓpt̾ penuriuam dico. ego eium didici inquib sum suffciens

Expanded text:
uideo et congratulor ei ualde. acceperat enim a Filippensibus uideo et congratulor ei ualde. acceperat enim a Filippensibus quae per Epafroditum miserant; sed tamen unde gaudeat, uideo. unde autem gaudet, inde pascitur, quia in ueritate loquens: gauisus sum, inquit, magnifice in domino, quia tandem aliquando repullulastis sapere pro me, in quo sapiebatis; taedium autem habuistis. isti ergo diuturno taedio marcuerant et quasi exaruerant ab isto frnctu boni operis, et gaudet eis, quia repullularunt, non sibi, quia eius indigentiae subuenerunt. ideo secutus ait: non quod desit aliquid dico; ego enim didici, in quibus sum, sufficiens
Abbreviated transcription (Latin):
et gras agit dicens. qr tandem aliquando repullulastis saꝑe
pro me. Repullulastis arborib dic̃ quȩ sterilitate quadam
aruerant. Picebumus enim eos t̾rȩ fruc tib significari. &
in allegoria figurari oꝑa miscdđiȩ quȩ huiꝰ uitȩ necessitatib
exsibentur: ex t̾ra fructifera. ł̃ alis t̾ra erat pius onesiforus ciuꝰ
domu dedisti miscłiam quia frequent̾ paulũ tuũ refrige¬
riuit. & eathenam eius nõ  erubuit. hoc fecerut᷑ & frs. et tali
fruge fructificauerunt qͥ qdđ ei deerat suppleuerunt ex mace¬
doma Quom aut̃ dolce quȩdã ligna quȩ fructum ei debitum
non deđd̾unt ubi ait. In prima m̃a defensione nemo mͥ affuit.
s om̃s me dereliquer. ñ illis imputetur. ista enim debentꝰ cis qͥ
ministrant doctrinã racionalẽ. ꝑ ĩtelligentias diuinoꝵ mys¬
qͥ prebent ista. ea quȩ dant fructus⁊ s quo animo dant. Itaq
ille qͥ dõ seruiebat ñ suo uentri. uideo plane unde gaudeat.

Expanded text:
Et gratias agit dicens: Quia tandem aliquando repullulastis pro me sapere . Repullulastaec. dicebamus enim eis terrae fructibus significari et in allegoria figurari opera misericordiae, quae huius uitae necessitatibus exhibentur ex terra fructifera. talis terra erat pius Onesiforus, cuius domui dedisti misericordiam, quia frequenter Paulum tuum refrigerauit et catenam eius non erubuit. hoc fecerunt et fratres et tali fruge fructificauerunt, qui quod ei deerat suppleuerunt ex Macedonia. quomodo autem dolet quaedam ligna, quae- fructum ei debitum non dederunt, ubi ait: in prima mea defensione nemo mihi affuit, - sed omnes me dereliquerunt: non illis inputetur. ista enim debentur eis, qui ministrant doctrinam rationalem per intellegentias diuinorum mysqui praebent ista, ea, quae dant, fructus est, sed quo animo dant. itaque ille, qui deo seruiebat, non suo uentri, uideo plane, unde gaudeat,
Abbreviated transcription (Latin):
seuerantia boni uoluit ds scõs suos in uirib suis s in ipso głari
qui eis ñ solum dat adiutoriũ quale primo hoĩ dedit sine qͦ
non possint ꝑseuerare si uelint s in eis etiam oꝑatur & uelle.
ut qm̃ ñ ꝑseuerabunt nisi & possint et uelint. ꝑseuerandi eis
et possibilitas et uoluntas diuine gr̃ȩ largitate donet᷑. Tantũ

Expanded text:
erantia boni voluit Deus sanctos suos in viribus suis, sed in ipso gloriari: qui eis non solum dat adjutorium quale primo homini dedit, sine quo non possint perseverare si velint; sed in eis etiam, operatur et velle: ut quoniam non perseverabunt, nisi et possint et velint, perseverandi eis et possibilitas et
Abbreviated transcription (Latin):
rantia boni uoluit ds̃ scõs suos in uirib suis s in ips& głarĩ
qui eis non solum dat adutorium quale primo ħomini
dedit sine quo non possint ꝑseuerare si uelint s in eis etiã
oꝑatur et uelle. ut q̃m non ꝑseuerabunt nisi & possint
et uelint. ꝑseuerandi eis et possibilitas & uoluntas diuinȩ
ggr̃ȩ largitate donetur. Tantum quippe sp̃u scõ accenditur
uoluntas eoꝵ. ut ideo possint quia siȩ uolunt. ideo sic uelit̃
quia ds oꝑatur ut uelint. Nam si in tanta infirmitatȩ
uite huius in qua tam̃ infirmitate ꝓpt̾ elationem
reprimendam ꝑfici uirtu̾tem oportebat. ipsis relinqueret᷑

Expanded text:
rantia boni voluit Deus sanctos suos in viribus suis, sed in ipso gloriari: qui eis non solum dat adjutorium quale primo homini dedit, sine quo non possint perseverare si velint; sed in eis etiam, operatur et velle: ut quoniam non perseverabunt, nisi et possint et velint, perseverandi eis et possibilitas et voluntas divinae gratiae largitate donetur. Tantum quippe Spiritu sancto accenditur voluntas eorum, ut ideo possint, quia sic volunt; ideo sic velint, quia Deus operatur ut velint. Nam si in tanta infirmitate vitae hujus in qua tamen infirmitate propter elationem reprimendam perfici virtutem oportebat
Abbreviated transcription (Latin):
rabilius. nichil ÷ nunc in fronte głosius. Quid seruat fideli
in penis reorum non ÷ apd romanos. ubi enim dñi crux
honorata est. putatum ẽ. qd̃ et reus honoraretur si eruci¬

Expanded text:
rabilius, nihil est nunc in fronte gloriosius. Quid servat fidelirabilius, nihil est nunc in fronte gloriosius. Quid servat fideliin poenis reorum non est apud Romanos: ubi enim Domini crux honorata est, putatum est quod et reus honoraretur, si cruci
Abbreviated transcription (Latin):
mortiũ. Deniq ubi dolores acerrimi exagitant. cruciatus
uocat᷑ aeruce nominatꝰ. Pendentes enĩ in ligno erucifixi. cla¬
uis ad lignũ pedib manibq confixi ꝓducta morte necabã¬
tur. Non eium crucifigi hoc erat occidi. s du uiuebat᷑ it⁊
cruce. non qr longior uita eligebatur. s qr mors ipsa ꝓtende¬
batur. ne dolor citius finiretur. Mori uoluit ꝓ nob̾. Parũ di¬
cimus crucifigi dignatus ÷ usq ad mortẽ crucis obediens fac¬
tus. Elegit extremum et pessimũ genus mortis qͥ om̃em fue¬
rat ablaturus moitẽ. De morte pessima. occidit om̃em mor¬
cem. Pessima enĩ erat non intelligentibꝰ uideis. Nam dño elec¬
ta erat. Ipsam crucem suam signum habiturus erat. Ipsĩ¬
crucem de diabolo suꝑato tamqͣm tropheum infrontib
fidelium positurus. ut diceret apłs.mͥ aut̃ absit głari
firus ẽ. et ego mundo. Nichil erat tunc in carne ĩtole¬

Expanded text:
mortium. Denique ubi dolores acerrimi exagitant, cruciatus mortium. Denique ubi dolores acerrimi exagitant, cruciatus vocatur, a cruce nominatus. Pendentes enim in ligno crucifixi, clavis ad lignum pedibus manibusque confixi, producta morte necabantur. Non enim crucifigi hoc erat occidi: sed diu vivebatur in cruce; non quia longior vita eligebatur, sed quia mors ipsa protendebatur, ne dolor citius finiretur. Mori voluit pro nobis: parum dicimus, crucifigi dignatus est, usque ad mortem crucis obediens factus. Elegit extremum et pessimum genus mortis, qui omnem fuerat ablaturus mortem: de morte pessima occidit omnem mortem. Pessima enim erat non intelligentibus Judaeis; nam a Domino electa erat. Ipsam crucem de diabolo superato tanquam tropaeum in frontibus fidelium positurus, ut diceret Apostolus: Mihi autem fixus est, et ego mundo . Nihil erat tunc in carne intole
Abbreviated transcription (Latin):
delec tabile de tꝑalib reb mundus ingesserit. respuat᷑. qͥc¬
quid infremuerit asꝑum atq terribile contempnat᷑. & qͥ sic
agit. non dubitet. xp̃i se choerere uestigiis. ut merito dic̾e
potest in istis uirtus esse. ĩiucta: si non sit caritas fic¬
ta. Ille nob̾ dat ueram uirtutem: qui diffundit ĩ nr̃is cor¬
autem crucis. Creator hominis homo esse. dignatus ẽ.
Factus ÷ qd̾ fecerat. ne ꝑiret quẽ fecerat. Quid huic miscđie
addi potest: et tam̃ addidit. Parum fuit ei hominem fieri¬
s uoluit etiam ab hominib repbari. Parum erat reprobari
et exhonorari. P arũ erat exhonorari et occidi. S hoc parũ
⁊ morte crucis. Nã cum eiꝰ obedientiã. usq ad mortẽ factam
cõmendaret apłs. parum illi fuit dicere factus obedieris
usq ad mortem. N enim qualicũq morte. s addidit mor¬
tem autem crucis. Illa morte. peuis nichil fuit int̾ om̃ia gn̾a

Expanded text:
delectabile de temporalibus rebus mundus ingesserit, respuatur: quiddelectabile de temporalibus rebus mundus ingesserit, respuatur: quidquid infremuerit asperum atque terribile, contemnatur. Et qui sic agit, non dubitet Christi se cohaerere vestigiis, ut merito dicepotest in istis esse virtus invicta, si non sit charitas ficta. Ille ergo dat nobis veram virtutem, qui diffundit in nostris corericordia? Creator hominis, homo esse dignatus est: factus est quod fecerat, ne periret quem fecerat. Quid huic misericordiae addi potest? Et tamen addidit. Parum fuit ei hominem fieri; sed etiam ab hominibus reprobari: parum erat reprobari; et exhonorari: parum erat exhonorari; et occidi: sed et hoc parum est; morte crucis. Nam et cum ejus obedientiam usque ad mortem factam commendaret Apostolus, parum illi fuit dicere, Factus obediens usque ad mortem: non enim qualemcumque mortem, sed addidit, mortem autem crucis . Illa morte pejus nihil fuit inter omnia genera
Abbreviated transcription (Latin):
bi. usq ad participationẽ mortalitatis humanȩ. usq ad trinã
diaboli temptationem usq ad irrisionem ppłi uideoꝵ usq ad
sputa et uincła. usq ad alapas et flagella. Si parum ⁊ usq ad
mortem. Esi adhuc etiam aliquid de genere mortis addendũ¬
⁊ mortem aut̃ crucis. Habemus tale humilitatis exemplum. su
dictam. nec prius ab intentione desistis donec ab illo qͥ te le¬
serit undiceris. Si xp̃ianus es expecta regem tuũ. Prius se
iundicet xp̃s. Ñ dum enĩ uindicatus ÷ qͥ ꝓ te tanta ꝑpessus est
et utiq illa maiestas poss&e uł nichil ꝑpeti uł continuo iundi¬
cari. S cum esset in illo tanta potentia. ideo fuit etiam tanta
mur uestigia eius. Humilitate decursa et amore ꝓstrata: ascen-¬
dit. xp̃s in celũ sequamur eum. Audiamus dicentem apłm. Si con-¬
surrexistis cum xp̃o quȩ sursum st̃ sapite ubi xp̃s ÷ in dextera dĩ
sedens. quȩ sursum sunt querite non quȩ suꝑ t̾ram. Quicqͥd

Expanded text:
bi, usque ad participationem mortalitatis humanae, usque ad trinam diaboli tentationem, usque ad irrisionem populi Judaeorum, usque ad sputa et vincula, usque ad alapas et flagella; si parum est, usque ad mortem; et si adhuc aliquid etiam de genere mortis addendum, mortem autem crucis . Habemus tale humilitatis exemplum, supdictam; nec prius ab intentione desistis, donec de illo qui te laeserit, vindiceris? Si Christianus es, exspecta regem tuum: prius se vindicet Christus. Nondum enim vindicatus est, qui pro te tanta perpessus est. Et utique illa majestas posset vel nihil perpeti, vel continuo vindicari. Sed cum esset in illo tanta potentia, ideo fuit etiam tanta m. Deinde hac humilitate decursa, et morte prostrata, ascendit Christus in coelum: sequamur eum. Audiamus Apostolum dicentem, Si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt, sapite, ubi Christus est in dextera Dei sedens; quae sursum sunt quaerite, non quae super terram . Quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
uati filius. sit dñs patris sui. sed ep̃s factus laici filiꝰ. sit pat̃
patris sui. Ergo et eo ipso qd̾ carnẽ accepit xp̃s. qd̾ in carne
teram patris. et in eadem ipsa carne sic honorata sic cdarifi¬
eata sic in celestem habitum cõmutata et filius est. daiuid
et dñs est dauid. Scđm hanc enim dispensationẽ. tͣnsitus

Expanded text:
vati filius, dominus sit patris sui; sed episcopus factus laici filius, sit pater vati filius, dominus sit patris sui; sed episcopus factus laici filius, sit pater patris sui. Ergo et eo ipso quod carnem accepit Christus, quod in carne mteram Patris, et in eadem ipsa carne sic honorata, sic clarificata, sic in coelestem habitum commutata, et filius est David, et Dominus est David. Secundum hanc enim dispensationem transitus
Abbreviated transcription (Latin):
S hoc totũ factum ÷ ĩ forma serui. Informa uͦ dĩ semꝑ fuit
semꝑ erit claritas. homo ñ fuit qͣsi iam nonsit. nec erit
quasi non dum sit. s sine mnitio sine fine semꝑ ÷ claritas. ꝓptõ¬
qd̾ eum exaltauit et donauit ei nom̃ qd̾ est suꝑ om̃e nom̃
et cetera. Homini gͦ donauit ista. non dõ. Neq enĩ cum
ĩforma dĩ ess ñ excelsus erat. aut ñ ei genua flec tebant
cum ipsa forma serui. nominetur filius unigenitꝰ dĩ. No¬
uimus. xp̃m sede ad deiterã patris. post resurrectionem
a mortius. et in cȩlos ascensionem. Factum ⁊ iã. nec uidemꝰ
s credimus. In libris legimus. predicatum auduumꝰ. fide
retinemus. Unde et eo ipso qd̾ erat filius daiud xp̃s. fac tus
dñs dauid. Illud enĩ qd̃ natum ⁊ ex semine dauid ita hono
humanis ista ñ fiant. Si enim contingat filium cuiusquã
regem fieri patre priuato. nonne erit dñs patͥs: ad mirabi¬
luis ÷ qd̃ potest contingere. ut non solum rex factus pri¬

Expanded text:
hoc totum factum est in forma servi. In forma vero Dei semper fuit, semper erit claritas; imo non fuit, quasi jam non sit; nec erit, quasi nondum sit; sed sine initio, sine fine semper est claritas. Quo eum exaltavit, et donavit ei nomen quod est super omne nomen : et caetera. Homini ergo donavit ista, non Deo. Neque enim cum in forma Dei esset non excelsus erat, aut cum ipsa forma servi nominetur, unigenitus istum sedere ad dexteram Patris post resurrectionem a mortuis, et in coelos ascensionem. Factum est jam; nec vidimus, sed credidimus: in Libris legimus, praedicatum audivimus, fide retinemus. Unde et eo ipso quod erat filius David Christus, factus est Dominus David. Illud enim quod natum est ex semine David, ita honorhumanis ista non fiant. Si enim contingat filium cujusquam regem fieri patre privato, nonne erit dominus patris? Admirabilius est quod potest contingere, ut non solum rex factus pri
Abbreviated transcription (Latin):
Numquid ds pat̾ ht̃ latus dextrum. aut sinistrũ sicuti
corpora : nec nos de deo patre hoc sentimus. Nulla enĩ
sime dr̃ miseria ꝑpetua quȩ impiis datur. ut non ĩ ipso
dõ s increaturis hoc mͦ quo diximus intelligat᷑ dextera
et sinistra quia et corpus xp̃i qd̃ ÷ ȩccłia. in ipsa dextera
enim corpus nr̃m non dum ibi sit. tñ spes nr̃a iam ibiz
Propt̾ ea et ipse dñs pꝰ resurrectionẽ uissit discipłis quos
picantes inuenit. ut in dexteram partẽ mitteret̃ retia.
Qd̃ cum fecissent. ceꝑunt pisces qui om̃s magni erant
idẽ iustos sig̾cabant quib ꝓmittit᷑ dextera. Hoc signifi¬

Expanded text:
numquid deus pater habet latus dextrum aut sinistrum sicuti corpora? nec nos hoc de deo patre sentimus; nulla enim sime dicitur miseria perpetua, quae inpiis datur: ut non in ipso deo, sed in creaturis hoc modo, quo diximus, intellegatur dextera et sinistra, quia et corpus Christi, quod est ecclesia, in ipsa dextera,enim corpus nostrum nondum ibi sit, tamen spes nostra iam ibi est. propterea et ipse dominus post resurrectionem iussit discipulis, quos piscantes inQuod cum fecissent, ceperunt pisces, qui omnes magni erant , id est, justos significabant, quibus dextera promitti
Abbreviated transcription (Latin):
orbe euangłium predicauit. Sp̃s caritatis rapuit cõpeds
et cuciuuit quantũ potuit. S tam̃ quid ait: concupis
a compedib mortalitatis. Et tanen muiscdĩa adhuc uole¬
bat. esse. in compedib ꝓpt̾ alios compeditos quib minis¬
pellor aut eduobus concupiscentiam habens dissolui &
esse cum ip̃o. Alulto enim magis optimũ. Manere ĩ car

Expanded text:
orbi Evangelium praedicavit: spiritus charitatis rapuit compedes, orbi Evangelium praedicavit: spiritus charitatis rapuit compedes, et circuivit quantum potuit. Sed tamen quid ait? «ConcupisA compedibus mortalitatis. Et tamen misericordia adhuc volebat esse in compedibus, propter alios compeditos, quibus minispellor autem ex duobus, concupiscentiam habens dissolui et esse cum Christo; multo enim magis optimum, ut hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Gompedes sunt infirmitas et corruptibilitas corporis quẽ
aggiauit aniam. ł eiꝰ enim fragilitatem uelut. qͣrun¬
dam dolorum molestiarum materiã. ad impietatem
poterat compellere ꝑsecutor. ab his compedibus cõcu¬
piscebat dissolui apłs. et esse cumi xp̃o. manere aut̃ ĩ car¬
ne necessarium ꝓpt̃ illos quib euangłium ministrabat.
donec gͦ corruptibile hoc induat corruptionẽ & mor-¬
tale hoc induat inmortalitatem uelut compedib caro
infirma ꝓmptum impedit sp̃m. Has gͦ compedes ñ sen¬
tiunt nisi qui insemet ipsis ingemiscunt grauati. habita¬
ł̃m qd de celo ÷ suꝑ indui cupientes. quia & mors hor
mit ut intret in conspectu dĩ gemitus eorũ. Corpus
nr̃m ornamentum nob fuit. peccauimus & cõpedes inde
accepimus. Qux sunt compedes nr̃ȩ : mortalitas ipsa. au¬
di apłm paulum. quia et ipse adhuc in hac ꝑegrinatio¬
ne compeditus erat. Iuanta ꝑagrauit compeditus iste.
Nͣ illi fuerunt graues cõpedes. Cum ipsis compedib toto

Expanded text:
ompedes sunt infirmitas, et corruptibilitas corporis, quae aggravant animam. Per ejus enim fragilitatem, velut quorumdam dolorum molestiarumque materiam, ad impietatem poterat compellere persecutor. Ab his compedibus concupiscebat dissolvi Apostolus, et esse cum Christo; manere autem in carne necessarium propter illos quibus Evangelium ministrabat . Donec ergo corruptibile hoc induat incorruptionem, et mortale hoc induat immortalitatem , velut compedibus caro infirma promptum impedit spiritum. Has ergo compedes non sentiunt, nisi qui in semetipsis ingemiscunt gravati , habitaculum quod de coelo est superindui cupientes, quia et mors horrmit, ut intret in conspectu Dei gemitus eorum. Posnostrum ornamentum nobis fuit: peccavimus, et compedes inde accepimus. Quae sunt compedes nostrae? Mortalitas ipsa. Audi apostolum Paulum, quia et ipse adhuc in hac peregrinatione compeditus erat. Quanta peragravit compeditus iste! Non illi fuerunt graves compedes; cum ipsis compedibus toto
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃ã. unam rem dico. Hinc conicite gradus om̃ium potesta¬
tum. P rima & qͦtidiana potestas hominis in hominẽ dñi. est
in seruum. Prope om̃s domus. hñt huiusmodi potestatem

Expanded text:
gratia unam rem dico; hinc conjicite gradus omnium potestagratia unam rem dico; hinc conjicite gradus omnium potestatum. Prima et quotidiana potestas hominis in hominem domini est in servum. Prope omnes domus habent hujusmodi potestatem.
Abbreviated transcription (Latin):
subditos esse. dñis suis. et ex animo eis cũ bona uoluntate ser¬
iure. ut scilicet si ñ possunt a dñis lib̾i fieri. suam seruitutẽ
ipsi quodammͦ lib̾am faciant. ñ timore sub dolo. s fidelidi¬
ministrabant domesticã pacem. ut scdm hȩc tꝑalia bona
filioꝵ sortem aseruorum ꝯditione distinguerent. ad dm̃
prescribit. ut nom̃ patrũ familias hinc exortum sit. & tam
late uulgatum. ut etiam iniq dñantes hoc se gaudeat᷑ ap¬
pellari. & aut̃ ueri patres familias st̃ om̃ib in familia sua
tamꝗͣ filiis suis ad colendum & ꝓmerendũ dm̃ ꝯsulut̃. desi¬
d̾antes atq optantes uenire ad celestẽ domum. ubi necessa¬
rium ñ sit offitium imꝑandi mortalib quia necessarium
ñ erit officium ꝯsulendi iã in illa ĩmortalitate felicibus:¬
Ordinauit enĩ sic ds̃ eccłiam suam. ut om̃is potestas or a¬
dinata in scło habeat honorem & aliqͣn amelioribꝰ. S exẽpli

Expanded text:
subditos esse dominis suis et ex animo eis cum bona uoluntate sersubditos esse dominis suis et ex animo eis cum bona uoluntate serio; ut scilicet, si non possunt a dominis liberi fieri, suam seruitutem ipsi quodam modo liberam faciant, non timore subdolo, sed fideli diministrabant domesticam pacem, ut secundum haec temporalia bona filiorum sortem a seruorum condicione distinguerent; ad Deumpraescribit, ut nomen patrum familias hinc exortum sit et tam late uulgatum, ut etiam inique dominantes hoc se gaudeant appellari. Qui autem ueri patres familias sunt, omnibus in familia sua tamquam filiis ad colendum et promerendum Deum consulunt, desiderantes adque optantes uenire ad caelestem domum, ubi necessarium non sit officium imperandi mortalibus, quia necessarium non erit officium consulendi iam in illa inmortalitate felicibusOrdinavit enim sic Deus Ecclesiam suam, ut omnis potestas ordinata in saeculo habeat honorem, et aliquando a melioribus. Sed exempli
Abbreviated transcription (Latin):
sicut. xp̃o. ñ ad ocłm seruientes qͣsi hominib placentes. s ut
serui xp̃i facientes uoluntatem dĩ ex animo cũ bona uolutate
seruientes sicut dño et non hominib scientes qm̃ unusqͥsq
qđ cumq fecerit bonum hoc ꝑcipiet adño. siue seruus siue
ꝯditionis uincło subderetur. Qđ ñ fit nͥ dõ iudicante. apd̾ quȩ
non ⁊ iniquitas. et nouit diuersas penas meritis distribuere
seruus÷ peccati. ac ꝑ hoc multi qͥdem religiosi dñis iniquis
ñ tamen lib̾i seruiunt. a quo enĩ quis deuictus ⁊ huic ser¬
uus addictus est. ł utiq felitius seruitur homini qͣm libidi¬
ni. cũ seussimo dñatu uastet corda mortaliũ. ut alia omittã.
libido ipsa dñandi hominib Uerũ et penalis seruitꝰ ea lege.¬
ordinatur quȩ nat̾alem ordinem ꝯseruari iubet ꝑturbari
uetat. quia si ꝯtra eam legem ñ. esset. factum. nicħ esset. pe¬
nali seruitute cohercendũ. Ideoq apłs etiam seruos monet

Expanded text:
 placentes, sed ut servi Christi, facientes voluntatem Dei ex animo, cum bona voluntate servientes, sicut Domino, et non hominibus: scientes quoniam unusquisque, quodcumque fecerit bonum, hoc recipiet a Domino, sive servus, sive onditionis vinculo subderetur, quod non fuit nisi Deo judicante, apud quem non est iniquitas, et novit diversas poenas meritis distribuere seruus est peccati, ac per hoc multi quidem religiosi dominis iniquis, non tamen liberis seruiunt: A quo enim quis deuictus est, huic et seruus addictus est. Et utique felicius seruitur homini, quam libidini, cum saeuissimo dominatu uastet corda mortalium, ut alias omittam, libido ipsa dominandi. Hominibus autem ordinatur, quae naturalem ordinem conseruari iubet, perturbari uetat; quia si contra eam legem non esset factum, nihil esset poenali seruitute cohercendum. Ideoque apostolus etiam seruos monet
Abbreviated transcription (Latin):
si bonum nr̃m quo illo iudemur suꝑiores esse ñ sit occultũ.
Iste cogitationes deprimentes suꝑbiam & augentes caritatẽ
facut honera fr̃na inuicem non solum equo anuno s etiã
libentissime sustineri. neq ulla resofficiosum istũ laborem¬
ad portanda honera aliorum facit libent̃ impendi. ñ cum

Expanded text:
si bonum nostrum, quo illo uidemur superiores esse, non sit occultum. istae cogitationes deprimentes superbiam et augentes caritatem faciunt onera fraterna inuicem non solum aequo animo sed etiam libentissime sustineri. nad portanda onera aliorum facit libenter impendi, nisi cum
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ait apłs. Certus sum qm̃ qui oꝑat᷑ in uob̾ opus bonũ ꝑfi¬
ciet usq in diem iħu xp̃i. Ut gͦ uelimus. sine nob̃ oꝑat᷑. Cũ
aut̃ uolumus. & sic uolumus. ut faciamus: nob̾cum cooꝑat᷑.
tam̃ sine illo uł oꝑante ut uelimus. uł cooꝑante cũ uolumꝰ.¬
Queri aut̃ potest quomͦ de mundo iã ñ erant. si scĩficati ĩ ueri¬
tate non dum erant aut si iam erant cur poscat ut sint.
an quia &e sc̃ificati in eadem ꝓficiunt scĩtate fuintq sc̃ĩores
neq hoc sine aduitorio gr̃e dĩ. s illo eoꝵ scificante ꝓsectum¬

Expanded text:
d ait apostolus: certus sum, quoniam qui operatur in uobis opus bonum, perficiet usque in diem Christi Iesu. ut ergo uelimus, sine nobis operatur; cum autem uolumus et sic uolumus, ut faciamus, nobiscum cooperatur. tamen sine illo uel operante, ut uelimus, uel. cooperante, cum uolumQuaeri autem potest quomodo de mundo jam non erant, si sanctificati in veritate nondum erant? aut si jam erant, cur poscat ut sint? An quia et sanctificati, in eadem proficiunt sanctitate, fiuntque sanctiores, neque hoc sine adjutorio gratiae Dei, sed illo eorum sanctificante
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ enim hoc ꝓpt̾ in domitã carnalem consuecudinẽ ad uer¬
sus qͣm sp̃s ꝯcupiscit ñ ut interimat. corpꝰ s ut ꝯcupiscẽ¬
tia eiꝰ id÷ ꝯsuetudine mala edomita. faciat sp̃ui subiugatũ
qđ naturalis ordo desidat. Iuia enim hoc erit post resur¬
rectionẽ. ut corpus om̃imꝰ cum quiete sũma sp̃ui subdi¬
tum inmortalit uigeat. hoc etam in hac uita meditan¬
dum ÷ ut consuetudo carnał mutetur in melius. nec mor¬
dinatis motib resistat sp̃ui. Id̃ donec fiat caro cõcupiscit
aduersus sp̃m. et sp̃s aduersus carnẽ. ñ ꝑ odium resistente spũ s ꝑpͥn¬
carne.s ꝑ consuetudinis uincłm. qđ aparentum etiam ꝓ¬
pagne inueteritum. natȩ lege inoleuit. Ideuco agit sp̃s
indomanda carne ut soluat male ꝯsuetudinis qͣsi pacta ꝑ ⁊̃¬
diligit᷑ nec cam̃ ꝓpriȩ: s ꝓpt̾ animam cuiꝰ subiacet ad usum.

Expanded text:
est enim hoc propter indomitam carnalem consuetudinem, aduerest enim hoc propter indomitam carnalem consuetudinem, aduersus quam spiritus concupiscit, non ut interimat corpus, sed ut concupiscentia eius, id est consuetudine mala, edomita faciat spiritui subiugatum, quod naturalis ordo desiderat. quia enim hoc erit post resurrectionem, ut corpus omni modo cum quiete summa spiritui subditum immortaliter uigeat, hoc etiam in hac uita meditandum est, ut consuetudo carnalis mutetur in melius nec inordinatis motibus resistat spiritui. quod donec fiat, caro concupiscit aduersus spiritum et spper consuetudinis uinculum, quod a parentum etiam propagine inueteratum naturae lege inoleuit. id ergo agit spiritus in domanda carne, ut soluat malae consuetudinis quasi pacta perdem, nec tamen proprie, sed propter animam, cui sufficit ad usum.
Abbreviated transcription (Latin):
male se esse. sine corpore. om̃ino falluntur. N eium corpus
suum s corruptiones eius et pondus ođunt. ħ ittiq nullũ
corpus. s incorruptum et celerrium corpus uolut̃ ha¬
bere. S putant nullum corpꝰ esse. si talis fuerit. qui tale
aliquid ẽẽ. animã putant. Qđ aut̃.tinentia quadam & la¬
boribus ꝑsequi uidentur corpora sua: qui hoc recte facuit.
non id agunt ut ñ habeant corpus. s ut habeant subiu-¬
gatum &e paratum ad oꝑa necessaria. Libidines enĩ male
utentes corpore. id÷ ꝯsuetudines. inclinationes animȩ ad fru-¬
enctum inferiorib ꝑ ipsius corporis laboriosam qͣndam
militiam extinguere affectant. Nam ñ se interimunt. et
curam suȩ ualitudinis gerunt. &ͥ aut̃ ꝑuersȩ id agunt.
quasi naturaliter inimico suo corpori bellum ingerunt.
In quo fallit eos qd̾ legunt. caro cupiscit aduersꝰ sp̃m. &¬
sp̃s aduersus carnẽ. Hȩc enim ĩuicem aduersant᷑. Dictum

Expanded text:
malle se esse sine corpore omnino, falluntur; non enim corpus malle se esse sine corpore omnino, falluntur; non enim corpus suum, sed corruptiones eius et pondus oderunt. non itaque nullum corpus, sed incorruptum et celerrimum corpus uolunt habere, sed putant nullum corpus esse, si tale fuerit, quia tale aliquid esse animam putant. quod autem continentia quadam et laborinon id agunt, ut non habeant corpus, sed ut habeant subjugatum et paratum ad opera necessaria. Libidines enim male utentes corpore, id est consuetudines inclinationis animae ad fruendum interioribus per ipsius corporis laboriosam quamdam malitiam exstinguere affectant. Nam non se interimunt, et curam suae valetudinis gerunt. Qui autem perverse id agunt, quasi naturaliter inimico suo corpori bellum ingerunt. In quo fallit eos quod legunt: Caro concupiscit adversus aduersantur sibi. dictum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑẽt qualis esse. debeat uiroꝵ muxores. exanima animãtis
sumpsit exemplũ. Iui diligit inqͥt uxorem suam se ipsum
carnał uniuersa substantia. Uidete quemadmodũ ĩ om̃e
anial sibi ad salutem ꝯciliatum. ꝑtendat nature ista
ꝯmunio. ut diligat carnem suam. Neq enim hoc ĩ hom¬
nibus tantum ⁊ qͥ cum recte uiuant ñ solum cõsulunt
saluti carnis suę. uerum etiam carnales motꝰ ad usum
rationis edomant. & refrenant. s etiam bestię fugiunt
dolorem. formidant interitum. & quicqͥd illa mẽhrors
ꝯpagem copulamq carnis & sp̃s a concordi uinctura
disciscere ac diriere potest quanta ualent agilitate¬
deuite̾nt. nutrientes etiam ipse ac fouentes carnem
et xp̃s eccłiam. Uidete unde quo ascendĩt. emo gͦ¬
se odit.  hinc quidẽ nulla cũ aliqua sȩxta. quęstio fuit
s neq corpus suum qͥsqͣm odit. Uerum ÷ enim qd̾ ait apls
N emo umꝗͣ carnẽ suam odio habuit. & qđ ñ nulli dicunt

Expanded text:
peret, qualis esse debeat uirorum in uxores, ex anima amantis sumpsit exemplum. qui diligit, inquit, uxorem suam, se ipsumcarnalis uniuersa substantia! uidete quemadmodum in omne animal sibi ad salutem conciliatum portendat naturae ista communio, ut diligat carnem suam; neque enim hoc in hominibus tantum est, qui cum recte uiuunt, non solum consulunt saluti carnis suae, uerum etiam carnales motus ad usum rationis edomant et refrenant, sed etiam bestiae fugiunt dolorem, formidant interitum; et quicquid illam membrorum conpagem copulamque carnis et spiritus a concordi iunctura disicere ac dirimere potest, quanta ualent agilitadeuitant nutrientes etiam ipsae ac fouentes carnem et Christus ecclesiam. uidete, unde quo ascendese odit. Et hinc quidem nulla cum aliqua secta quaestio fuit. Sed neque corpus suum quisquam odit; verum est enim quod ait Apostolus: nemo umquam carnem suam odio habuit. et quod nonnulli dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
sint preditȩ iuitutib caritatis. quid ad illam dilectionem dei
qua sunt dilecte. etiam cum uisco essent implicate: maior gͦ
in nos dilectio dei qͣm nr̃a in illum. Nr̃a dilectio. pennȩ nr̃ȩ¬

Expanded text:
sint praeditae virtutibus charitatis, quid ad illam dilectionem Dei, sint praeditae virtutibus charitatis, quid ad illam dilectionem Dei, qua sunt dilectae, etiam cum visco essent implicatae? Major ergo in nos dilectio Dei, quam nostra in illum. Nostra dilectio pennae n
Abbreviated transcription (Latin):
stat. & ipsa statio ꝑseuerantiã sig̾cat. Altitudo aut̃ in illo lig¬
et sig̾catur suꝑnoꝵ expectatio. Ubi ꝓfundum. nisi in ea par
te si potes ad cognoscendã agnitionẽ caritatis xp̃i. suꝑ emi¬
nentem scientię. Cum ꝑueneris. impleberis in om̃em pleni¬
tudinem dĩ. Tunc erit illud facie ad faciem. Impleberis
ut sis plenus deo. Penne animarũ quȩ sut̃. nisi quib
sursum atcollantur: pennȩ gͦ animarum iurtutes. bona
oꝑa. recta facta. In duab alis hñt om̃s pennas. Om̃ia enum
p̾cepta. in duob preceptis sunt. Iiuisqͥs dilexerit dm̃ &e pro¬
ximum. animam habet pennatam. liberis alis. scõ amore uo¬
lantem ad dm̃. Iuicumq implicat᷑ amore carnali. uiscum
habet in pennis. Unde ille gemens in tribulationib dic̃. Qs
et nullo uisco obligatas animȩ bene oꝑantes dĩ precepta hnĩts ca¬
ritatem de conscientia pura & fide non ficta.S quantum uis

Expanded text:
 modo stat: et ipsa statio perseverantiam significat. Altitudo autem in illo lig modo stat: et ipsa statio perseverantiam significat. Altitudo autem in illo lig supernorum exspectatio. Ubi profundum, nisi in ea partte, si potes, ad agnoscendam agnitionem charitatis Christi supereminentem scientiae. Cum perveneris, impleberis in omnem plenitudinem Dei. Tunc erit illud facie ad faciem. Impleberis nae animarum quae sunt, nisi a quibus sursum attolluntur? Pennae ergo animarum virtutes, bona opera, recte facta. In duabus alis habent omnes pennas; omnia enim praecepta in duobus praeceptis sunt. Quisquis dilexerit Deum et proximum, animam habet pennatam, liberis alis, sancto amore volantem ad Dominum. Quicumque implicatur amore carnali, viscum habet in penniet nullo visco obligatas, animae bene operantes praecepta Dei, habentes charitatem de conscientia pura et fide non ficta . Sed quantumvis