comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
głoꝵ. idẽ. angłos. archangłos. principatus.¬
et pocestates. uirtutes dñationes. thronos.
cherubin. et seraphin: ut addito homine.
denarius ꝯsũmaretur ꝑfectionis celestis. N
enim ut quidam putant ꝯditio hominis
ita adrestaurationẽ angłoꝵ ꝑuisa ẽ. quasi ho¬
mo factus ñ fuisset nisi angelus cecidisseo:
siccirco ad restaurandũ. ⁊ supplendũ lapsoꝵ
mo pꝰ modum creatus illuc unde illi cecider̃t
ductus ẽ. illius societatis numerus. qui inca¬
dentib diminutus fuerat. ꝑ hominem reꝑatur.
Nouem gͦ ordines angłoꝵ abinitio conditi scͥ.
& ex illis qui cecider̃t. quia inuna simul om̃s
malitia consenserunt quasi unũ ex se ꝑuerse
societatis ordinem effecerunt. Habet autem
traditio: exsingulis aliquos ordinib cecidisse.
Uñ ⁊ apłs paulus cũ de malignoꝵ spirituũ
tirannide mentionem faceret. principatus et
potestates tenebrarũ nominauit: ut uidelic&
ostenderet. quia idem ño quisq inmalo mi

Expanded text:
ngelos, archangelos, principatus, potestates, virtutes, dominationes, thronos, cherubim, et seraphim, ut addito homine denarius consummaretur perfectionis coelestis. Non enim ut quidam putant conditio hominis ita ad restaurationem angelorum provisa est, quasi homo non fuisset factus, nisi angelus cecidisset; sed idcirco ad restaurandum et supplendum lapsorua cum homo postmodum creatus illuc unde illi ceciderunt ductus est, illius societatis numerus qui in cadentibus diminutus fuerat, per hominem reparatur. Novem enim ordines angelorum ab initio conditi sunt, et ex illis qui ceciderunt quia in una simul omnes malitia consenserunt quasi unum ex se perversae societatis ordinem effecerunt. Habet autem traditio ex singulis ordinibus aliquos cecidisse. Unde et Apostolus Paulus cum de malignorum spirituum tyrannide mentionem faceret, principatus et potestates tenebrarum nominavit. Ut videlicet ostend
Abbreviated transcription (Latin):
dinata: effluens i ñ tenens modum & legem
pulchritudinis sue. Que autem recte moueba¬
tur. i scđm creatoris uoluntatem conformabat̃.
conuertebatur ad eum a qͦ regebatur: ⁊illi bo¬
num erat extra alius uoluntatem ñec mou̾i
statem angłoꝵ ad sue uoluntatis ordinem
⁊ dispositionem intorquet. xxuiii¬
Sonsiderandum ẽ etiam hoc: qͦmͦ inui¬
sibiles illas ⁊spiritales naturas mod̾at᷑
A. Si enuim lib̾i arbitrii sunt: facuint qđ
uolunt. Et si faciunt qd̃ uolunt: qͦmͦ exsen¬
tentia di pendet qͦd faciunt: Nam si dicimꝰ
qͣm iccireo hoc faciunt qđ uult ds. quia ñ ali¬
ud uolunt aut uelle possunt qͣm qͦd uult ałs.
qui &s ipsũ uelle tribuit sicut posse concedit:
hoc et si debonis aliquo mͦ conceditor
lis nulla ratione approbatur. Mae

Expanded text:
dinata, effluens et non tenens modum et legem dinata, effluens et non tenens modum et legem pulchritudinis suae. Quae autem recte movebatur et secundum Creatoris voluntatem conformabatur, convertebatur ad eum a quo regebatur; et illi bonum erat extra illius voluntatem non moveri  ad suae voluntatis ordinem et dispositionem intorquet. Considerandum est etiam hoc quomodo invisibiles illas et spirituales naturas moderatur Deus. Si enim liberi arbitrii sunt, faciunt quod volunt; et si faciunt quod volunt, quomodo ex sententia Dei pendet quod faciunt? Nam si dicimus quoniam idcirco hoc faciunt quod vult Deus, quia non aliud volunt aut velle possunt quam quod vult Deus, qui et ipsum velle tribuit sicut posse concedit, hoc tametsi de bonis aliquando conceditur, de malis nulla ratione approbatur. Mali
Abbreviated transcription (Latin):
mota fuisset: ⁊ fuisset iusta fusset. uoluntas.
qm sed̾m iustitiam mota fuisset. Quando au¬
tem ad ea mota ẽ. que concessa ñ fuerant ext᷑
mensuram mota ẽ: ⁊ ineo scđm mensuram
mota non ẽ. Et ibi malũ illi erat scãm mensu¬
ram ñ moueri. neq illi malum fuit moueri
ad qd̾ mota ẽ. s. scd̾m mensuram ñ mou̾i adqd
mota ñ ẽ. q̃m si scd̾m mensuram mota fuiset
etiam adhoc mota peccatum non fuisset. Ert̃
mensuram autem moueri uoluntate erat. ap¬
petere qđ concessum ñ erat. in quo scđd̃m men¬
suram ñ moueri erat. & id malum erat: ipsũ
autem occasio mali. Quia enim extra mensu¬
ram uoluntas mota ẽ: scdm mensuram mo¬
ta ñ ẽ. nec tamen illi malum erat moueri
ad qd̾ mota ẽ. s scd̃m mensuram ñ moueri.
scđm qđ mota ñ ẽ: ⁊ hoc siñ fuisset malum¬
nullũ. nullum fuisset. Hoc itaq malum fac¬
tum ẽ uoluntati. auertenti se ⁊ transgredienti
mensuram. qđ turpis facta ẽ. ⁊ praua : mor¬

Expanded text:
mota fuisset, et fuisset justa voluntas, quoniam secundum justitiam mota fuisset. Quando autem ad ea mota est quae concessa non fuerant, extra mensuram mota est, et in eo secundum mensuram mota non est. Et ibi malum illi erat secundum mensuram non moveri. Neque illi malum erat moveri ad quod mota est; sed secundum mensuram non moveri ad quod mota non est quia si secundum mensuram mota fuisset etiam ad hoc mota peccatum non fuisset. Extra mensuram autem moveri voluntate erat appetere quod concessum non erat; in quo secundum mensuram non moveri erat, et id malum erat; ipsum autem occasio mali. Quia enim extra mensuram voluntas mota est, secundum mensuram mota non est. Nes tamen illi malum erat moveri ad quod mota est, sed secundum mensuram non moveri secundum quod mota non est. Et hoc si non fuisset, malum nullum fuisset. Hoc itaque malum factum est voluntati avertenti se et transgrediendi mensuram, quod turpis facta est et prava et inor
Abbreviated transcription (Latin):
termino naturaliter collate potestatis. a
culo extrinsecus adhibite difficultatiz a
tio intrinsecus operantis dispositions.l¬
naturaliter collate potestatis ẽ: qͣntuns¬
raliter posse conceditur. Oraculum it
buiantes aliarũ uoluntates ne ad efectum. ues¬
uec possint impediuntur. Iudlicium inteme¬
us optrantis dispositionis ẽ: qͣndo ipsa uis clo
umna qu abintus onini creature p̃sidet: alal
tin d ¶luntates que contra suam uoluntatẽ
t adꝑficiendam suam uoluntatem intor
Dis gͣ quatuor modis. prauas etiam uo¬
itates angeloꝵ ⁊ hominum. ds adimpium
Duoluntatis disponit: ut in eo etiam inquo
aisplice¬
splicit id qđ ẽ. quia malum ẽ. placeat quia

Expanded text:
termino naturaliter collatae potestatis, vobstaculo extrinsecus exhibitae difficultatis, vel judicio intrinsecus operantis dispositionis.naturaliter collatae potestatis est quantum naturaliter posse conceditur. Miraculum tes extrinsecus obviantes aliarum voluntates ne ad effectum venire possint impediuntur. Judicium intrinsecus operantis dispositionis est quando ipsa intus omni creaturae praesidet; illas etiam voluntates quae contra suam voluntatem d perficiendam suam voluntatem intorquet. His ergo quatuor modis pravas voluntates angelorum et hominum Deus ad imperium suae voluntatis disponit, ut in eo etiam in quo displicet id quod est quia malum est placeat quia
Abbreviated transcription (Latin):
illic malum erat nisi quia motus
uoluntatis ñ erat ad qd̃ ẽẽ debuerat: &
id̃o ñ erat quia adaliud erat ad qd̾̃ ẽẽ ñ
debuerat. nec tamen ad hoo ẽẽ s ad illiud
ñ eẽ peccatum erat. quia si illud ñ eẽt. etiã
si hoc eẽt peccatum ñ esset: Mens itaq ra-¬
tionalis sicut uoluntatem acceperat ⁊ mou̾i
uoluntate acceperat. sic & ad que licite uo

Expanded text:
. Quid ergo illic malum erat nisi quia motus . Quid ergo illic malum erat nisi quia motus voluntatis non erat ad quod esse debuerat? et ideo non erat quia ad aliud erat ad quod esse non debuerat, nec tamen ad hoc esse sed ad illud non esse peccatum erat, quia si illud non esset etiam si hoc esset, peccatum non esset. Mens itaque rationalis sicut voluntatem acceperat, et voluntate acceperat; sic et ad quae licit
Abbreviated transcription (Latin):
auertebantur ⁊ postea desserebantur: quia
cũ gr̃a ñ cecidert. Et qui conuertebantur.
ñ prius conuertebantur. & pꝰea assumebant᷑
quia sine gr̃a ñ ꝑfecerunt. S qui auerteban¬
tur. in eo ipso deserebantur. & qui conuerte¬
bantur in eo ipso assumebantur: ꝓ auersiõe
quia motu uoluntatis factum ẽ. ut mali fie¬
rent auersi a bono inquo erant. ⁊ similiter
motu uoluntatis factum ẽ. ut boni essent
conuersi a bono inquo erant ad bonum in qͦ
nondum eraut: ꝓpterea in motu rationalis
uoluntatis omne meritum constabat. quo
uel boni uel mali erant. Illic ergo. et bonũ¬
et malum querendum ẽ. ubi iusticia & cul¬
pa ẽ: qm̃ iustitia bonum ẽ. et culpa malũ ẽ.
Et ipsa culpa nec uoluntas erat. qm uoluntaᷤᷤ
malum ñ erat. qm̃ adeo data erat nec motꝰ
uoluntatis malũ erat. q̃m ex uoluntate erat.
et uoluntatis erat. ⁊ moueri uoluntas a deo
acceꝑat: nec id ad qͦd motus uoluntatis erat
malũ erat. qm̃ aliquid erat. et omne qđ ali¬

Expanded text:
ostea deserebantur, quia cum gratia non ceciderunt; et qui convertebantur non prius convertebantur et postea assumebantur, quia sine gratia non profecerunt; sed qui avertebantur in eo ipso deserebantur, et qui convertebantur in eo ipso assumebantur, pro aversionquia motu voluntatis factum est ut mali fierent aversi a bono in quo erant; et similiter motu voluntatis factum est ut boni essent conversi a bono in quo erant ad bonum in quo nondum erant, propterea in motu rationis voluntatis omne meritum constabat quo vel boni vel mali erant. Illic ergo et malum bonum quaerendum est ubi justitia et culpa est, quoniam justitia bonum et culpa malum est. Et ipsa culpa nec voluntas erat, quoniam voluntas malum non erat; quoniam a Deo data erat; nec motus voluntatis malum erat quoniam ex voluntate erat, et voluntatis erat, et moveri voluntas a Deo acceperat; nec id ad quod motus voluntatis erat malum erat, quoniam aliquid erat, et omne quod ali
Abbreviated transcription (Latin):
ut disꝑdat terram: ⁊ indie illa sibilabit dñs
musce que ẽ. inextremo fluminum egipti. et
api que ẽ. in terra assur : & uenient ⁊ requies¬
cent omnes intorrentib uallium. & cauernis
petrarum. In quib omnib manifeste ostendi¬
tur d̾s adiuditia sua usta complenda malaᷤᷤ
uoluntates hominum siue demonum. quib
ipse uult modis et occasionib. siue intus siuie
ficiendum. et ordinare ad subsistendum: in
quib qđ ft̃ male d̃i non ẽ. s qđ st̃ ordinate.
Heo autem interna dispositio inuisibiliter
p̃sidentis tam occulta ẽ. ut etiam ipsas uo¬
luntates malas in quib fit lateat: que putãt
suo se solum arbitrio dirigi. quia se sentiunt
preter coactionem ꝓprio appecitu moueri.
Quia enim ñ impelluntur neqͣqͣm incelligt
qd̃ diriguntur: inesciunt se habere corã
p̃cedentem nordinentur. quia ñ sentiunt re¬
trorsum impellentem ut precipitentur. De
aliis modis diuine gubernationis ñ multa

Expanded text:
ut disperdat terram ; et in die illa sibilabit Dominus ut disperdat terram ; et in die illa sibilabit Dominus muscae quae est in extremo flumine Aegypti; et api quae est in terra Assur; et venient et requiescent omnes in torrentibus vallium et cavernis petrarum . In quibus omnibus manifeste ostenditur Deus ad judicia sua justa complenda, malas voluntates hominum sive ds tu vis modis et occasionibus sive intus, sive endum, et ordinas ad sustinendum: in quibus quod sint malae Dei non est, sed quod sint ordinatae. Haec autem dispositio interna invisibiliter praesidentis, tam occulta est ut etiam ipsas voluntates malas in quibus sit lateat, quae putant suo se solum arbitrio dirigi; quia se sentiunt praeter coactionem proprio appetitu moveri. Quia enim non impelluntur, nequaquam intelligunt quod diriguntur, et nesciunt se habere coram praecedentem ut ordinentur, quia non sentiunt retrorsum impellentem ut praecipitentur. De aliis modis divinae gubernationis non multa
Abbreviated transcription (Latin):
cllutati gͥ male uitum ẽ er ipsa quo mala
õ: ordo autẽ ex deo est quo ꝑ uelle siue adhoc
siie adillud ẽ. In uoluntate gͦ uitium ẽ. & rꝑ¬
sum malum ẽ. & ex ipso uoluntas mala ẽ. in
uelle autem ⁊uitiũ ẽ. inqͣntum uelle ex uolun¬
tate mala est et ordo est in qͣntum adhoc uel
adhoc exdisponente ẽ. Et cum ipsum uelle ad
hoc aliquid ẽ. malũ ẽ. qͦd adhoc ẽ. quia mala
uoluntate ẽ: qđ autem potius adhoc qͣm illud
ẽ. bonum ẽ. quia ordo ẽ. et exbene disponente
est. Potest gͦ uoluntas m̃ala inse corrumpi.
et resolui ꝑꝓprium uitium qͦd ei aliunde ñ
datur. s ñ potest ꝑuelle ertra se p̾̃cipitari. nͥ
qua ei uia aꝑitur. Et qui precipiti qua uult
ad runam aꝑit. quodãmͦ ipsam inclinat. ñ
nec actor illi ẽ. ruendi. s incedendi ordinator.
Dñs inquit dauid precepit illi ut maledicat.
Et ego ait uocaui seruum meũ nabugonosor

Expanded text:
Voluntati ergo malae vitium est ex ipsa quo mala Voluntati ergo malae vitium est ex ipsa quo mala est; ordo autem ex Deo est, quo per velle sive ad hoc sive ad illud est. In voluntate ergo vitium est, et ipsum malum est, et ex ipso voluntas mala est. In velle autem et vitium est in quantum velle ex voluntate mala; et ordo est, in quantum ad hoc vel ad hoc ex disponente est. Et cum ipsum velle ad hoc aliquid est, malum est quod ad hoc est; quia mala voluntate est. Quod autem potius ad hoc quam ad illud est, bonum est; quia ordo est, et ex bene disponente est. Potest ergo voluntas mala in se corrumpi, et resolvi per proprium vitium, quod ei aliunde non datur; sed non potest per velle extra se praecipitari nisi qua ei via aperitur. Et qui praecipiti qua vult ad ruinam viam aperit, quodammodo ipsam inclinat; nonnec auctor illi est ruendi, sed incedendi ordinator. Dominus, inquit David, praecepit illi ut maledicat , et ego, ait, vocavi servum meum Nabuchodonosor
Abbreviated transcription (Latin):
nodo diunȩ moderationis. quo malas
oliuitates p̃sidens. occulta ⁊ inuisibili
oꝑatione ad suum arbitrium temperat ⁊ incli¬
nat hoo sciendum ẽ: ut credatur ds̃ malis
uoluntatib ñ dare corruptionem. s ordinẽ.
Omius cnim uoluntas: prius ẽ. qͣm uelle. Et
uille quidẽ semꝑ ad aliquid ẽ. quia omnis qui
uult aliquid uult. uoluntas autem ñ semper
ad aliquid ẽ. donec uelle ẽ: quia ñ omnis qui uo¬
ma quisionem habet. statim ad aliquid ha¬
bao: donec ipsa uisione uidere incipit. et aliqͥd
mdere. Uisionem enĩ habere aliquis et inte¬
nebtils qͣndo ñ uidet: uidere autem ñ potest
nͥ inluce. qnͣdo aliquid uidet. Sic ⁊ uolunta¬
tem habere potest aliquis. et ndum ad aliqͥd:
uille autẽ ñ potest. nisi ad aliqͥd. Omnis gͦ uo¬
luntas aliciuius ẽ: s ñ semꝑ ad aliquid ẽ. do¬
nes uelle incipiat. Uelle autem omne. ⁊ alicuiꝰ
und ep natura ẽ. uel scđm iustitiam aut ma
ac̃ spreter naturã ẽ. uel contra iustitiam.

Expanded text:
odo divinae moderationis, quo malas etiam voluntates praesidens occulta et invisibili operatione ad suum arbitrium temperat et inclinat, hoc sentiendum est, ut credatur Deus malis voluntatibus non dare corruptionem sed ordinem. Omnis enim voluntas prius est quam velle; et velle quidem semper ad aliquid est, quia omnis qui vult aliquid vult. Voluntas autem non semper ad aliquid est donec velle est, quia non omnis qui von omnis qui visionem habet statim ad aliquid habet, donec ipsa visione videre incipit et aliquid videre. Visionem vero habere aliquis et in tenebris potest quando non videt; videre autem non potest nisi in luce quando aliquid videt. Sic et voluntatem potest habere aliquis, et nondum ad aliquid; velle autem non potest nisi ad aliquid. Omnis ergo voluntas est alicujus, sed non semper ad aliquid est, donec velle incipiat. Velle autem omne et alicujussi vel ex natura est vel secundum justitiam: aut mala est si praeter naturam est vel contra justitiam.
Abbreviated transcription (Latin):
grãm au̾tit: instantib grã meritum
d bonum conuertebantur uoluntarie
monebantur: gr̃a cooꝑante sine coactione.
Qui autem a bono auertebantur sponte pre¬
cipitabantur: gra deserente sime oppresione.
Et qui conuertebantur. iccirco bene moueban¬
tur quia grãm cooꝑantem habuert̃: s iccirco
qui auertebantur. ñ iccirco p̃cipitabantur q¬

Expanded text:
stantibus gratia meritum d bonum convertebantur voluntarie movebantur gratia cooperante sine coactione. Qui autem a bono avertebantur sponte praecipitabantur gratia deserente sine oppressione. Et qui convertebantur, idcirco bene movebantur quia gratiam cooperantem habuerunt. Sed qui avertebantur non idcirco praecipitabantur q
Abbreviated transcription (Latin):
cessitate a reatu absolutã ẽẽ ostendimus. Qd̃
enim omnino necessitatis ẽ: imputabile est.
Qđ autẽ uoluntatis ẽ: non originale. s ꝓpͥum¬
mano infusa. nec uoluntate corrumpitur.
ne peccatum sit actu ale: necessitate corrum¬
pitur. ne uitium sit ñ imputabile. Non
itaq malũ illi ẽ. aut mala uoluntas. ꝙ neo¬
dũ uelle accepit. aut opus malũ quia ñ dũ
bene uel male agere potuit: s malũ illi est
quia talis ẽ. que nͥ ꝑ grãm adiuuetur. neq
cognitionẽ ueritatis ꝑcipere. neq concupis¬
centie carnis suȩ resistere possit. Hoc autem

Expanded text:
cessitate a reatu absolutam esse ostendimus. Quod cessitate a reatu absolutam esse ostendimus. Quod enim omnino necessitatis est, imputabile non est; quod autem voluntatis est non originale mano infusa nec voluntate corrumpitur ne peccatum sit actuale, nec necessitate corrumpitur ne vitium sit non imputabile. Non itaque malum illi est aut mala voluntas quia nondum velle accepit, aut opus malum quia nondum adhuc bene vel male agere potuit; sed malum illi est quia talis est quae nisi per gratiam adjuvetur, neque cognitionem veritatis accipere, neque concupiscentiae carn
Abbreviated transcription (Latin):
mortali ex sensualitate eorrupta nascitur
um concupiscentie exsensu corrupto iu¬
m ignorantie. Ibi quia appetitus queren
necessitatis ultra mensuram se extendit:
autem quia instrum̃tum concipiende ueri¬
is ab integritatis uigore deficit. Noc autẽ
ficultatem questionis maximam adducit.
ongmnale peccatũ non nͥ insolo carnalis cor
autẽ auima que munda ac sine uitio
atur particeps fiat illius uiti qđ ꝑsolam
onẽ adducitur. dignum inquisitione eẽt:
aliqua hoc diligentia inuestigari potuisset.
Tautẽ quia scientie humane expositũ ñ ẽ
cognitionẽ: fide a nob̃ credendũ ẽ. ñ curio¬
itate inquirendũ. Nam si dixerimꝰ animã
quando corpori cõmiscetur. uoluntate quadã
addelectationẽ culpe inclinari. iam ñ origi¬
nali tantum. s actuali qͦq peccato obnoxiã
eẽ demonstramꝰ: si uͦ necessitate aliqua ad
consortium corporis. ⁊ ad contagium uitii
corporalis detrusam confitemur. ex ipsa ne¬

Expanded text:
mortali ex sensualitate corrupta nascitur vitium concupiscentiae, ex sensu corrupto vitium ignorantiae. Ibi quia appetitus quaerendae necessitatis ultra mensuram se extendit; hic autem quia instrumentum concipiendae veritatis ab integritatis vigore deficit. Hoc autem difficultatem quaestionis maximam adducit, quod originale peccatum, non nisi in solo carnalis corrQuomodo autem anima quae munda ac sine vitio creatur, particeps fiat illius vitii quod per solam carnem adducitur, dignum inquisitione esset, si aliqua hoc diligentia investigari posset. Nunc autem quia scientiae humanae expositum non est ad cognitionem; fide a nobis credendum est, non curiositate inquirendum. Nam si dicimus animam quando corpori commiscetur voluntate quadam ad delectationem culpae inclinari; jam non originali tantum sed actuali quoque peccato obnoxiam esse demonstramus. Si vero necessitate aliqua ad consortium corporis et ad contagium vitii corporalis detrusam confitemur, ex ipsa ne
Abbreviated transcription (Latin):
posteritatem ꝑ carnis ꝓpagationẽ transduei¬
rantie ⁊ concupiscentiȩ aduniuersos dilatat᷑.
Qđ̃ si queritur qua uistitia. anime imputet᷑.
qđ neq exereatione accepit. neq uoluntate
ꝑpecrauit. s ex sola carnis societate contraũ.
quam cam̃ societatem ñ ipsa suo arbitr io
uendicauit. s precepto & dispositione crea¬
toris sui suscepit: nos tandẽs ul qđ uerum ẽ
ꝓfiteri oportet. iustitiã diuinam in hoc inre¬
p̃hensibilem quidẽ eẽ. s comp̃hensibilem ñ
esse. Ratio qͦrdã de animab incorꝑandis. xxxuii.¬
am hi qui dicunt dm̃ a principio ꝓpo¬
suisse animas corꝑib uiuificandis so¬
tiare. ⁊ corporũ quidem generandoꝵ homi¬
ni officium iniunxisse. animarũ autem cre¬
andarũ potestatẽ sibi retinuisse. ut homo
uistus corpora munda generaret. d̾s iustus
animas mundas crearet. & corporib sotiari.
& si homo opus suũ corrupit. ds̃ ꝓpositũ
ꝓpositum bonũ animas mundas creare. &

Expanded text:
is propagationem traducirantiae et concupiscentiae ad universos dilatatur. Quod si quaeritur qua justitia animae imputentur quae neque ex creatione accepit, neque ex voluntate perpetravit; sed ex sola carnis societate contraxit, quam tamen societatem non ipsa suo arbitrio vindicavit, sed in praecepto et dispositione creatoris sui suscepit. Nos tandem id quod verum est profiteri oportet, justitiam divinam in hoc irreprehensibilem quidem esse, sed comp. Ratio quorumdam de animabus incorporandis. Nam ii qui dicunt Deum a principio proposuisse animas corporibus vivificandis sociare, et corporum quidem generandorum homini officium injunxisse, animarum autem creandarum potestatem sibi retinuisse, ut homo justus corpora munda generaret: Deus autem justus animas mundas crearet et corporibus sociaret. Et si homo opus suum corrupit, Deus propositum undum propositum bonum animas mundas crearet et
Abbreviated transcription (Latin):
eiim appetiuis cransgreditur. q̃ilo ea appi¬
aius que appetere ñ debemꝰ. Mensuram
autẽ aꝑpettis ñ tenet: qͣndo etiam ea que ap¬
yecenda sunt aliter appetimus qm̃ debemꝰ.
sunt culꝑa ⁊ pena. Ignorantia boni: euspa
& pena nimeute. Concupiscentia mali. au
ra upena mearne. Inquib peccati originał
ralir consisit. Quia gͥ caro humana. a pa¬
renob eũ motalitate seminatur. in eo ipso
oa semninata subiacet mortalitati. uuu freasta
p̃moduĩ eanialis con cupiserantie subieta untse¬
antir ae cesitat: qua apsa mata

Expanded text:
tus transgreditur, quando ea appetimus quae appetere non debemus. Mensuram autem appetitus non tenet, quando etiam ea quae appetenda sunt aliter appetimus quam debemussunt, culpa et poena. Ignorantia boni, culpa et poena in mente; concupiscentia mali, culpa et poena in carne. In quibus peccati originalis radix consistit. Quia igitur caro humana a parentibus cum mortalitate seminatur, in eo ipso quod seminata subjacet mortalitati vivificata postmodum carnalis concupiscentiae subjecta invenitur necessitati, quia ipsa morta
Abbreviated transcription (Latin):
itatem agnoscant. qnͣdo debent I
ueritatis impediantur: culpa ẽ. ie
Quia ũ excarne corrupta integritnt si
priuatus ẽ: puram sine confisions anti
ueritatem haurire ñ potest. Qdͥ angi fis¬

Expanded text:
veritatem agnoscant quando debent. Nasci veritatis impediantur, culpa est nonQuia vero ex carne corrupta integritate sua privatus est, puram sine confusione erroris veritatem haurire non potest. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
infeut.i alterũ. idẽ. concupiscentia. casr uon
macuilalet. Iguorantia pena fuit Cationis:
contupriscentia effectus mortalitatis. Icqus¬
er ura a iohomine apparent: supbia. aqno¬
rantis moraltas. concupiscentia . Supbia
mantis culpa tantũ: mortalitas carnis pena
tantũ ilgnorantia culꝑa.⁊ pena inneate
conenpiseia. cupa ⁊ penauicarne. Ppter¬
dationẽ animꝰ obscuratus ẽ. pigiorantiam
ꝓpter mortalitatem caro emollita ꝑconcupi
nem tumuit: ignorantia ꝑcussus lumenie¬
retat is amisit. Quia uͦ caro moralitite
pelissa e. ipsa sui languoris nifirmitate
dissos uta. ertia mensuram pme aisposi¬
uoris desideria sua ertendit. Ne s̃. spon
ipsa que carnis concupiscentia uoca tum
nateradis selicet appetitius siue afeans or¬

Expanded text:
infecit; alierum, id est concupiscentia, carnem maculavit. Ignorantia poena fuit elationis, concupiscentia effectus mortalitatis. Ita quatuor mala in homine apparent: superbia, ignorantia, mortalitas, concupiscentia. Superbia mentis culpa tantum; mortalitas carnis poena tantum; ignorantia culpa et poena in mente; concupiselationem animus obscuratus est per ignorantiam, propter mortalitatem caro emollita per concuontra Deum tumuit, ignorantia percussus lumen veritatis amisit. Quia vero caro mortalitate percussa est, ipsa sui languoris infirmitate dissoluta extra mensuram primae dispositionis desideria sua extendit. Haec est enim ipsa quae carnis concupiscentia vocatur, naturalis scilicet appetitus sive af
Abbreviated transcription (Latin):
si totum transierit nichil exeo reme
sicut caro excarne: dicant qͦmͦ simͥi
si ingenitũ transierit. aut cota inge
seat. si ingignente remanserit: nili
animas consubstantiales dicere uai¬
dem essentia suul beatitudini.:

Expanded text:
si totum transierit, nihil ex eo remasicut caro ex carne, dicant quomodo simsi in genitum transierit, aut tota in genitum transeat si in gignente remanserit. Nisi forte omnes animas consubstantiales dicere veliet eadem essentia simul beatitudini et
Abbreviated transcription (Latin):
ritatem transducit: ignorantiam animȩ.
carni uero concupiscentiam ad corruptionẽ
ministrans. Quid sit originale peccatuor.¬
i gͦ queritur quid sit originale pecca¬
tum innobis. intelligitur corruptio
liue uitium qđ nascendo contrahimus. ꝑ
ignorantiam inmente. ꝑ concupiscentiam
ostqͣm gͥ demonstratum ẽ. transeat.
quid sit originale peccatum. conseqͦns
ẽ. ut etiam inuestigemus qualiter a patrib
transducatur adfilios: idẽ. siue scđm solam
utrũq. Quidam originale peccatũ ñ solum
ꝑ carnem. s etiam ꝑ animam. a patrib in
filios descende putauert̃: qm̃ ñ solum car¬
nem s animam qͦq ex traduce materia eẽ
credidderunt. Sicut enim ingeneratione ꝓł.
de carne paterna substantialit̾ caro trahit᷑:¬
ita etiam de gignentis anima. anima geni¬

Expanded text:
ritatem traduxit - ignorantiam animae, ritatem traduxit - ignorantiam animae, carni vero concupiscentiam ad corruptionem ministrans. Si ergo quaeritur quid sit originale peccatum in nobis intelligitur corruptio sive vitium quod nascendo trahimus per ignorantiam in mente, per concupiscentiam ostquam igitur demonstratum est quid sit originale peccatum, consequens est ut etiam investigemus qualiter a patribus traducatur ad filios, id est utrum secundum solam utrumque. Quidam originale peccatum non solum per carnem sed etiam per animam a patribus in filios descendere putaverunt, quoniam non solum carnem sed animam quoque ex traduce materiae esse crediderunt. Sicut enim in generatione prolis de carne paterna substantialiter caro trahitur, ita de gignentis anima, anima geni
Abbreviated transcription (Latin):
os autẽ qui ab illo nascendo originale. n¬
orginem trapimus. qđ illi actuale
fuit originale habemus: quia innos ꝑsolã
natiuitatem descendit. qđ millo ꝑ actionẽ
fuit. Natura enim nr̃a corruptionẽ quã
millo ꝑ illius actionem concepit. ꝑ nr̃am
solum ad nos natiuitatẽ transducit: ⁊ ido
nos nascendo peccatum concipimus. qd ille
ñ nascendo s agendo habuit. a quo ꝑnati¬
uitatẽ uenimuis. In illo quippe sp̃s ꝑsuper¬
biam contra creatorẽ tumens. obedientiam
ñ cenuit. et iccirco creator adulcisscendam
iniuriam suam. sp̃m quidẽ ignorantia. car¬
nem uͦ concupiscentia dampnauit: ut in
se bonũ agendo ñ uideat. in carne autem
sua malum agere concupiscat. Hec duo
uitia: adpuniendam suꝑbiã hominis ui¬
ste in ipso confirmantur. Ignorantia qui¬
dem: dũ ab animo subtrahitur lumen ue¬
ritatis. Concupiscentia uͦ: dũ caro ꝑcutit᷑
pena mortalitatis. Hane gͥ originalem cor¬
ruptionem natura primũ uitiata ad poste¬

Expanded text:
os autem qui ab illo nascendo originem traximus, quod illi actuale fuit, originale habemus, quia in nos per solam nativitatem descendit quod in illo per actionem fuit. Natura enim nostra corruptionem quam in illo per ipsius actionem concepit, per nostram solum ad nos nativitatem traduxit. Et ideo nos nascendo peccatum concipimus, quod ille non nascendo sed agendo habuit, a quo per nativitatem venimus. In illo quippe spiritus per superbiam contra Creatorem tumens obedientiam non tenuit; et idcirco creato ad ulciscendam injuriam suam spiritum quidem ignorantia, carnem vero concupiscentia damnavit, ut in se bonum agendum non videat; in carne autem sua malum agere concupiscat. Haec duo vitia ad puniendam superbiam hominis juste in ipso confirmantur. Ignorantia quidem, dum ab animo subtrahitur lumen veritatis; concupiscentia vero, dum caro percutitur poena mortalitatis. Hanc igitur originalem corruptionem natura primum vitiata ad poste
Abbreviated transcription (Latin):
. eredere debemus. S quia corpus ꝑia
ceriam de terra uenit. sp̃c autem sine p̃iacen
Imatria ꝑ solam creatoris potentiam ẽs̃ ae¬
captt sicut corpus ab illo ẽ. ex qͦ materiam tat.¬
A sabillo ẽ. ꝑ quẽ & a quo ẽẽ accepit. Pillũ
stidiliat cũ fecit. ab illo autem cũ dedit. Du
e tusam psalmista. Qui finrit singillat̃
cula toꝵ. Corda quippe. idẽ rationales sp̃s
duo amas. d̾s singillatim fingere dicitur:
quia unĩ alia ex aliis. quẽadmodũ mcorꝑo¬
tali unira apparet. s singula ꝑse de nichilo

Expanded text:
 credere debemus. Sed quod corpus per materiam de terra venit; spiritus autem sine praejacente materia per solam Creatoris potentiam esse accepit. Sicut corpus ab illo est ex quo materiam t ab illo est per quem et a quo esse incoepit. Per illum videlicet cum fecit, ab illo autem cum dedit. Dicit autem rursum Psalmista: Qui finxit sigillatim corda eorum . Corda quippe, id est rationales spiritus sive animas Deus sigillatim fingere dicitur; quia ea non alia ex aliis quemadmodum in corporali natura apparet, sed singula per se de nihilo
Abbreviated transcription (Latin):
catum ẽ: ꝑ utiq illam naturã solam infiliũ
descendit. que sola ꝑ generationem a patre
infiliũ transit. Sigͦ sola caro. seminatur.
ꝑsolam utiq carnem peccatũ originale tnͣs¬
ducitur. Qđ siuerum ẽ. duo nobis queren¬
da occurrunt: unũ scilicet. qͦmͦ ꝑ solã car¬
nem sine anima peccatũ a patre infilium
transeat. alterum qͦm anima illis petcati
qd̃ ꝑ solam carnem ⁊ insola carne descendit.
particeps fiat. Nam caro sine anima qͦmͦ
sine anima peccatũ ñ fuit: qͦmͦ ꝑ carnem
aut incarne ad animam peccatum transi.¬
re potut: Qđ enĩ aliqͣndo incarne ñ fiup:¬
er earne illud pͥmodũ anima ñ accepit.

Expanded text:
catum est per illam utique naturam solam in filium catum est per illam utique naturam solam in filium descendit, quae sola per generationem a patre in filium transit. Si ergo sola caro seminatur, per solam utique carnem peccatum originale traducitur. Quod si verum est duo nobis quaerenda occurrunt. Unum scilicet quomodo per solam carnem sine anima peccatum a patre in filium transeat, alterum quomodo anima illius peccati quod per solam carnem et in sola carne descendit, particeps fiat. Nam caro sine anima quomosine anima peccatum non fuit, quomodo per carnem aut in carne ad animam peccatum transire potuit? Quod enim aliquando in carne non fuex carne illud postmodum anima non accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
tionib: ꝓbabile factum ẽ. animas extraduee
ñ ec̃: s nouas de nichilo creatas. nouis eoti¬
matis. aduiuificationem infundi. In quib
tamen omnib nulla umꝗͣ ratio siue auetori¬
tas. intantum p̃ualere potuit. ut dubietatẽ
tolleret questionis: excepto eo solo qđ fides cq¬
tholica magis credendũ elegit. animas eocꝗ¬
die corꝑib uuuficandis sotiandas de nichilo
fieri. qͣm scdm corꝑis naturam: i carnis hu¬
mane ꝓprietatem de traduce ꝓpagari. Si
autẽ animȩ extraduce eẽ dicerentur. ñ tan¬
ta questio eẽt: quia manifestior iustitia eẽt
ineo qđ peccatum originale a patrib infi¬
lios transire dicitur.  nos si occulta di
uiditia ratione comprehendere ñ possumꝰ:
tam̃ ꝓ soluendis dubiis dubia alia asserere
ñ debemus. Queritur tam̃ si anine extra¬
duce ñ sunt: quomͦ peccato parentum filii
obnͦxii efficiuntur. Quod enĩ inparente pec¬

Expanded text:
tionibus probabile factum est, animas ex traduce tionibus probabile factum est, animas ex traduce non esse; sed novas de nihilo creatas novis quotimatis ad vivificationem infundi. In quibus tamen omnibus nulla unquam ratio sive auctoritas in tantum praevalere potuit ut dubietatem tolleret quaestionis, excepto eo solo quod fides catholica magis credendum elegit animas quotidie corporibus vivificandis sociandas de nihilo fieri quam secundum corporis naturam et carnis humanae proprietatem de traduce propagari. Si autem animae ex traduce esse ducerentur, non tanta quaestio esset, quia manifestior justitia esset in eo quod peccatum originale a patribus in filios transire dicitur. Sed nos si occulta Dei judicia ratione comprehendere non possumus, tamen pro solvendis dubiis dubia alia asserere non debemus. Quaeritur tamen si animae ex traduce non sunt, quomodo peccato parentum filii obnoxii efficiuntur? Quod enim in parente pec
Abbreviated transcription (Latin):
rusdat animam ꝑ anima. aꝑte declaratur. qr
tbcato epcarne seminatur. anima similiter
anina ñ trahitur. Si enĩ cũ carne anima
sanatur: quare in abortiuo ⁊ ñ formato aĩa
p anima ñ redderetur: Cum gͦ inabortiuo
tantũ formato. anima ꝑ anima reddi iubet᷑.
quid nͥ meo qđ nec dum formatum ẽ. animã
aahuo ñ eẽ ostenditur: Ut uidelicet quem¬
ailmadũ in primo homine prius corpus for¬
mĩ. dem̃ animam infusam legimus: ita
eu in subsequentib omnib prius in uulua
eoipii humanũ formari. dem̃ animã infun¬
di crulamus. Quod sicui forte mirũ uideat᷑.
Q paternũ sem̃ muulua ante animationẽ
arescero possit uel uegetari. uel etiam
usq adipsam humani eorporis effigiem pro¬
moueri: uideat qͦmͦ arbusta. ⁊ plante. S ges¬
mina unuuersa enismodi. animã ñ haben¬
tia. sola uiriditate uegetantur & crescunt.
imotu suo informam ꝓprio generi eonueni.¬
entem ꝓdlucuntur. His gͥ ⁊ huiꝰ cemodi ra¬

Expanded text:
reddat animam pro anima ; aperte declaratur quod cum caro ex carne seminatur, anima similiter ex anima non trahitur. Si enim cum carne anima seminatur, quare in abortivo et non formato anima pro anima non redderetur? Cum ergo in abortivo tantum formato anima pro anima reddi jubetur, quid nisi in eo quod necdum formatum est animam adhuc non esse ostenditur? Ut videlicet quemadmodum in primo homine prius corpus formatum, deinde animam infusam legimus; ita etiam in subsequentibus omnibus prius in vulva corpus humanum formari, deinde animam infundi credamus. Quod si cui forte mirum videatur quomodo paternum semen in vulva ante animationem vel crescere possit vel vegetari vel etiam usque ad ipsam humani corporis effigiem promoveri; videat quomodo arbusta et plantae et germina universa ejusmodi animam non habentia sola viriditate vegetantur et crescunt, et motu suo in formam proprio generi convenientem producantur. His igitur et hujuscemodi ra
Abbreviated transcription (Latin):
ueri debuert̃. ꝑspẽs rerũ temporalium
sibilium fons adcognitionem ueritatis eꝑ¬
nidi & erudiendi fuerunt. Que tam̃ exera
& eruditio naturaliter ⁊ sine labore homi
deẽt. si sensus hominis incarne mortali
utatum corruptus ñ fuisset: uo c̃ plenũ¬

Expanded text:
eri debuerunt, per species rerum temporalium et visibilium foris ad cognitionem veritatis excitandi et erudiendi fuerunt. Quae tamen excitatio et eruditio naturaliter et sine labore homini adesset, si sensus hominis in carne mortali per peccatum corruptus non fuisset, ut tunc plenu
Abbreviated transcription (Latin):
bolus nc̃ cruciat᷑. ⁊ qͦmͦ infuturo eruciabitur
ntiquus hostis nequitiȩ suȩ uinculis
astrictus: aliud ẽ. qͦd nc̃ patitur. ali¬
ud qd infine pacietur. Quia enĩ a lucis in¬
time ordine cecidit: nc̃ semet ipsũ intrinsecꝰ
horroris caligine confundit. S pꝰ hoc ama¬
ritudine inuoluitur: qͥa suꝑbie eiꝰ supoli¬
tia. ñ solũ omnimoda. s etiã infinita p̃pa¬
rantur. Que uidelicet eiꝰ pena. tc̃ initiũ
accipit: cũ districtus adextremũ uidex

Expanded text:
bolus nunc cruciatur, et quomodo in futuro cruciabitur. Antiquus hostis nequitiae suae vinculis astrictus, aliud est quod nunc patitur, aluid quod in fine patietur. Quia enim a lucis intimae ordine cecidit nunc semetipsum intrinsecus horroris caligine confundit. Sed post hac amaritudine involvetur, quia superbiae ejus supplicia non solum omnimoda, sed etiam infinita praeparantur. Quae videlicet ejus poena tunc initium accipit, cum districtus ad extremum judex
Abbreviated transcription (Latin):
in pane corpus& consecrari dicimꝰ. ut de
pane corpus xͥ ẽẽ accipiat: nec quasi nouu
corpus subito factum de murata ẽentia
s in ipsum corpus uerum mutatam ẽentiã.
Nec ipsam substantiam panis et uini in
nichilum redactam quia desiit ẽẽ qͦd fu¬
it. s mutatam potiꝰ. quia cepit ẽẽ aliud
tinximus ꝓpt̃ eos qui ex sua ratione fidi
p̃iudicium faciunt. et sensu suo incedẽ¬
tes asserere nituntur. uł hoc ẽe solum
qd̾ cernitur. uł tale ẽẽ qd̾ creditur. hoc e̾.

Expanded text:
in pane corpus Christi consecrari dicimus, ut de in pane corpus Christi consecrari dicimus, ut de pane corpus Christi esse accipiat, nec quasi novum corpus subito factum de mutata essentia, sed in ipsum corpus verum mutatam essentiam; nec ipsam substantiam panis et vini in nihilum redactam, quia desiit esse quod fuit; sed mutata potius, quia coepit esse aliud tinximus propter eos qui ex sua ratione fidei praejudicium faciunt, et sensu suo incedentes asserere nituntur vel hoc esse solum quod cernitur, vel tale esse quod creditur, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
ret itaq qm̃ diuinissime eucharistie asfũ¬
ptio sacramentum ẽ. et imago participa.¬
tionis iħu. quia qd̃ eiꝰ sacͣmentũ uisibi¬
liter ꝑcipimus. signum ẽ. qd̾ ei spitalit̾
uniri debemꝰ. Ipsa autem eucharistia. idẽ
bona grã. ipsa scilicet hostia sacra. diui¬
nissima uocatur. qm̃ diuinos facit. et par¬
ticipes diuinitatis. eos qui se digne parti
cipant. Et quia ipsa signũ ẽ et u̾itas inqͣ¬
uera caro xp̃i sub sp̾e panis sumitur. et
in carne eiꝰ digne supta ipsiꝰ etiã diuinita¬
tis susceptio & participatio et consortiũ
condonatur: ꝓpt̾ea diuinissima et scĩni¬
ma et sc̃ificans scificantia omĩa et scã.
uera panis et uera uini sub a
in uerum corpus & sangui nẽ xp̃i conu̾¬
titur: sola spetie panis et uini remanen¬
te & substantia in substantiã transeun¬
te. Conu̾sio aũt ipsa ñ scđm unionem
cũ illo ad qd̾ accedit unum fiat. Nec sic

Expanded text:
ret itaque quod divinissimae Eucharistiae assumret itaque quod divinissimae Eucharistiae assumptio sacramentum est, et imago participationis Jesu; quia hoc quod ejus sacramentum visibiliter percipimus signum est quod ei spiritualiter uniri debemus. Ipsa autem Eucharistia, id est bona gratia; ipsa scilicet hostia sacra divinissima vocatur; quoniam divinos facit, et participes divinitatis eos qui se digne partcipant, et quia ipsa signum est et veritas, in qua caro Christi sub specie panis sumitur, et in carne ejus digne sumpta, et ipsius etiam divinitatis susceptio et participatio et consortium condonatur. Propterea divinissima et sanctissima, et sanctificans sanctificantia omnia etiam sanis vera panis et vera vini substantia in verum corpus et sanguinem Christi convertitur, sola specie panis et vini remanente, et substantia in substantiam transeunte. Conversio autem ipsa non secundum unionem, cum illo ad quod accedit, unum fiat. Nec sic
Abbreviated transcription (Latin):
tur plena & ꝑfecta resectio ẽẽ in sũptione
corporis et sanguinis xͥ ex diuinitate xp̃i
Diena aut̃ refectio cibus et potus ẽ cibi
aite et potus panis et uinũ pͥncipalis
substantia refectionis. ut in ea sumat
et ꝑ eam uitas corꝑis o sangirinis xp̃i si
gnifficetur sicut ipse testatur dicens. Caro
mea uere est cibus. et sanguis miuere ẽ.
potus. Que tamen corporis et sanguinis
sũptio quia sola sine spiritali estectusa¬
lutem non conferat ipse idem saluator
manifestat dicens. Caro nicħ ꝑdest. spis
est qui uiuificat. Uirtus gͦ & plenitudo
sꝑitalis refectiois que in corpore et san¬
guine xp̃i ẽ. ꝑ spẽm quidem parus et ui¬
ni significatur: inꝑceptione aute gr̃e
infusione eͥterne et ȩtne refectionis ꝑ¬
ficitur. Et sic quidem cum tria inuno
ibi sint. in pͥmo quidem signũ inuentt
sedi. in scdo aut̃ causa tercui. in tercio uͥ
uirtus scđi. et ueritas pͥmi. et hec tria in
uno sunt. et unum sacramentum. Cla¬

Expanded text:
ur plena et perfecta refectio esse in assumptione corporis et sanguinis Christi, ex divinitate Christi. Plena autem refectio cibus et potus est; cibi autem et potus panis et vinum substantia substantia refectionis, ut in ea sumatur, et per eam veritas corporis et sanguinis Christi significetur. Sicut ipse testatur, dicens: Caro mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus . Quae tamen corporis et sanguinis sumptio quia sola sine spirituali effectu salutem non conferat, ipse idem Salvator manifestat dicens: « Caro nihil prodest; spiritus est qui vivificat . » Virtus ergo et plenitudo spiritalis refectionis, quae in corpore Christi et sanguine est, per speciem quidem panis et vini significatur; in perceptioneinfusione internae et aeternae refectionis perficitur. Et sic quidem cum tria in uno ibi sint; in primo quidem signum invenitur secundi; in secundo autem causa tertii; tertio vero virtus secundi, et veritas primi: et haec tria in uno sunt, et unum sacramentum. Cla
Abbreviated transcription (Latin):
figo diuinissima eucharistia que in altari.
et sed̃m panis et uini spe̾ma et scđm corpis
liter tractatur. sacramentum ẽ et signũ.
et imago inuisibilis & sꝑitalis participatio¬
¶nis iħu. que int̾ incorde ꝑfidem et dilecti¬
oluit enim sapͤia dĩ que instituit.¬
ꝑ iuisibilia manifestat. osteri uiii.¬
dere. qm̃ ipsa animarum cibus et refec¬
tio ẽ. et ꝓpterea carnẽ assumꝑtam in edu¬
tum inuitatet diuinitatis. Sed ne rursũ
humana infirmitas contactũ carnis inas¬
sumotione horreret. consueti et pͥncipal
edulii spetie illam uelauit. et sic sum̃da
uno: dũ solita tantum et consueta ꝑcipit.
Edificatur aut fides in alt̾o dũ in eo qdrut¬

Expanded text:
Ergo divinissima Eucharistia quae in altari et secundum panis et vini speciem et secundum corporis liter tractatur, sacramentum est et signum, et imago invisibilis et spiritalis participationis Jesu, quae intus in corde per fidem et dilectioluit enim sapientia Dei, quae se pr visibile manifestat, ostendere, quod ipsa animorum cibus et refectio est, et propterea carnem assumptam in edutum invitaret Divinitatis. Sed, ne rursum humana infirmitas contactum carnis in assumptione horreret, consueti et principalis edulii specie illam velavit, et sic sumendam in uno, dum solita tantum et consueta prospicit: aedificatur fides in altero, dum oculo car
Abbreviated transcription (Latin):
p eniq ẽ. et in multis locis similiter.
patirri. Qui locum fecit. corpꝰ fecit. et
lrmncorpore. et corpus in loco. Et qͥ¬
ttri epꝰ unum in loco uno eẽt fecit si
uubu: &s si uoluisset alit̃ fac̾e. pocuis¬
is qm et quando uult alit̾ facit: et est
et pse uult semꝑ. Quia aũt sic ipse fec̃.
⁊ opuis unũ: inloco uno eẽt. tu qd̾ factũ
udisti: et nescis aliud nͥ qd̃ factũ ẽ. qd̾
seaũ ñ miratur quando aliud facit ꝗͣ
mod fac̾e consueuit: quia quando illud
dlent. sciuit et tc̃ qd̾ alit̾ fac̾e potuisset si
uluisset. Iccireo cũ quid mirari ceꝑis. &
cogita facientẽ et desinet eẽ mirabile qͥdqͥo
illuo fu̾it. Et si forte mirabile t̃ẽ ñ desiertt
tamen incredibile non erit. Si factor om̃ps
cogitat᷑ ñ egit in possibile quidqͥd erit.

Expanded text:
utrobique est et in multis locis similiter. Noli mirari. Qui locum fecit, corpus fecit, et locum in corpore, et corpus in loco. Et qunum in loco uno esset, fecit sicut voluit; et si voluisset, aliter facere potuisset. Nam et quando vult aliter facit, et est sicut ipse vult semper. Quia autem sic ipse fecit, ut corpus unum in loco uno esset, tu quod factum vidisti, et nescis aliud nisi quod factum est quod Ipse autem non miratur, quando aliud facit quam quod facere consuevit, quia quando illud fecit, scivit et tunc quod aliter facere potuisset, si voluisset. Idcirco cum quid mirari coeperis,cogita facientem, et desinet esse mirabile, quidquid illud fuerit. Et si forte mirabile non esse desierit, tamen incredibile non erit. Si factorum omnipotens cogitatur non erit impossibile quidquid erit.
Abbreviated transcription (Latin):
Et inueniunt᷑ in corpore isto qealte
tes ex quib totum corpus consat
pars ẽ. ipsum caput. Caput enles
est. et pars corporis similit̃ Itaq er
sum pars corporis una ẽ Alia persen
put. et sunt cum ipso capite. ubie us
caput. sicut ił ptum est. Ubicũs fit

Expanded text:
et inveniuntur in corpore isto quasi tres partes, ex quibus totum corpus constat. Una pars ipsum caput. Caput enim et caput est, et pars corporis similiter. Itaque sum pars corporis una est. Alia pars secuta sunt caput; et sunt cum ipso capite, ubi est ipsum caput. Sicut scriptum est: Ubicunque
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. isti sunt pars corꝑis alt̾a. et sintqͥ
simul due partes iste: caput sciliut tã
in altari seorsum reseruant᷑ exttclet
quasi ettra passionẽ: qm̃ ipsum capiti
in mortale os inpassibile de merte rllnt¬
xit: ampliꝰ ñ moriturũ. neq passitũ aris
et similit̾ illi qui de hac uita egressisunt
scĩ. et cũ ipso capite suo głantur et gauaĩ
expectantes et ipsi resurrectionẽ uarns
sue. et inmortalitatẽ. iam neq dolort
neq passionẽ sentiunt ullã: et st̃sime
iste due partes extra calicem. et extap
pars incalice ponitur. significans esp
huc uiuunt in passione. donec et pal
uica exeãt. et transeant ad caput suꝰ ul
ampliꝰ ñ moriant᷑ nec patiantur. es¬

Expanded text:
sunt; isti sunt pars corporis altera, et sunt quasi simul duae partes istae: caput scilicet et partes seorsum reservantur extra calicem, quasi extra passionem. Quoniam ipsum caput jam immortale et impassibile de morte resurrexit, amplius non moriturus neque passurus amplius, et similiter illi qui de hac vita egressi sunt sancti et cum ipso capite suo jam gloriantur et gaudent, exspectantes et ipsi resurrectionem carnis suae, et immortalitatem, jam neque dolorem neque passionem sentiunt ullam, et sunt simul istae duae partes extra calicem, et extra pars in calice ponitur, significans eos qui adhuc vivunt in passione, donec et ipsi ab hac vita exeant, et transeant ad caput suum ubi amplius nec moriantur nec patiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
gratus consanguinitatis in matim
computantur. Quidam assinitatĩ
gradu terminare uoluerunt: aliin
ad septimum sicut et consanguim
custoditur. Nemo cũ matr̃e autfil
sꝑitalem. uxorem ducere pot̾. Simiss
mulier compatri suo aut filio sꝑita¬
eẽ ñ pot̃: filius quoq cũ matre paris
filiam sꝑitalem. uxor̾e habere phib
Et similiter filia cõpatri matrisue
filio sꝑitali uxor ẽe non pot̃. snco¬
lio tiburiensi concedit᷑. ut homo dtti
cõpatre suo uxorẽ illiꝰ duicat: si tͥ t̃om
ñ est. Qd̾ si uerum ẽ sintilit̃ milies
functa cõmatre sua uiro illiꝰ nubeti¬

Expanded text:
gradus consanguinitatis in matrimonio gradus consanguinitatis in matrimonio computantur. Quidam affinitatem quinto gradu terminare voluerunt. Alii usque ad septimum sicut et consanguinicustoditur. Nemo commatrem aut filiam spiritualem uxorem ducere potest. Simili modo mulier compatri suo aut filio spie non potest. Filius quoque commatrem patris vel filiam spiritualem uxorem habere prohibetur. Et similiter filia compatri matris suae aut filio spirituali uxor esse non potest. In concilio Tiburiensi conceditur ut homo, defuncto compatre, suo uxorem illius ducat, si ei commater non est. Quod si verum est, similiter mulier, defuncta commatre sua, viro illi
Abbreviated transcription (Latin):
mum gradũ coniugia copulari ñ ꝑmit¬
tuntur. Potest enĩ et sic intelligi quia
mus gradus ultimꝰ ẽ. in quo ꝓhibent᷑.u
& post quem ꝑmittuntur. Quidã pͥmo
gradu posuerunt filios. scd̾o nepotes. t̃¬
cio ꝓnepotes. quarto ad nepotes. qͥnto
ab nepotes. sexto trinepotes. septimo tri¬
nepotũ nepõtes. In hunc modũ septẽ
gnidus in ꝓhibitione continentur. Qͥ
aut̃ patrem ⁊ matrẽ radicem genera¬
tionis ẽẽ dicunt. filium aut̃ & filiam
quasi truncum generationis consti¬
tuunt. isti in nepotib pͥmũ gradum
coꝑpputandum censent: sccđ̃m que
cetionem ille gradus qui in liꝓori
sitione septimus fuit. in hac spetr
tenditur. Gradus consanguintat
tum ius tendatur sursum &̾ ctor
copulam coniugalem non ad mutt
de filio ad matrẽ. & om̃is qui supa
similiter de patre ad filiam ulnir
patrem. supra et infra considatur
propter inter eos qui alatere destens

Expanded text:
mum gradum conjugia copulari non permitmum gradum conjugia copulari non permittuntur. Potest enim et sic intelligi, quodmus gradus ultimus est, in quo prohibentur; et post quem permittuntur. Quidam primo gradu posuerunt filios; secundo, nepotes; tertio, pronepotes; quarto, adnepotes; quinto, abnepotes; sexto, trinepotes; septimo, trinepotum nepotes. In hunc modum septem gradus in prohibitione continentur. Qui autem patrem et matrem radicem generationis esse dicunt, filium autem et filiam quasi truncum generationis constituunt; isti in nepotibus primum gradum computandum censent, secundum quam acceptionem ille gradus qui in superiori dispositione septimus fuit; in hac sextus esse ostenditur. Gradus consanguinitatis quantumvis tendatur sursum et deorsum, copulam conjugalem non admittit, sicut de filio ad matrem et omnes qui supra Similiter de patre ad filiam, vel de filia ad patrem supra et infra consideratur. Quapropter inter eos qui a latere descendunt,