comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
giebatis. ut ueniente p&ro saltimumbra illius
obumbrar& quem quam eorum. & continuo.¬
sanabantur ab infirmitatibussuis. Concurre¬
batautem & multitudo uic inarum ciuitatum
hierusalem. afferentes egros & uexatos abspiritib:
inmundis quicurte bantur omnes Exurgensaut̃
princeps sacerdotum & omnes quicum illoeraent
que .ẽ. hereses sadducȩorum repl&i sunt Zelo
etin uecerunt manus in apostolos & posueruntil
los incustodia publica Angelus autem dñi
ꝑ noctem aperiens ianuas carceris & educenseos
dixit Ite &stantes loquimini in tẽploplebi:
omnia uerbauite huius. Quicum audissent in¬
tra uerunt diluculo intemplum. & docebant
Adueniens autem princeps sacerdotum. et
quicum ederant. Conuocauerunt concilium et
omnes seniores filiorumisrł & miserunt ad carce¬
rem. ui ad ducerentus : Cumuenissent autẽ mi¬
uersi nuntiauerunt dicentes : Carcerem quidm
inuenimus clausum cũ omni diligentia & custo¬
desstantes ante ianuas. Aperientes autem nemi

Expanded text:
ueniente Petro, saltem umbra illius obumbraret quemquam illorum et liberarentur ab infirmitatibus suis. Concurrebat autem et multitudo uicinarum ciuitatum Ierusalem, afferentes aegros et vexatos ab spiritibus immundis: qui curabantur omnes. Exsurgens autem princeps Sacerdotum et omnes qui cum illo erant: que est hereses Saduceorum. Repleti sunt zelo: et injecerunt manus in Apostolos: et pesuerunt eos in custodiam publicam. Angelus autem Domini per noctem aperiens ianuas carceris et educens eos dixit ite et stantes loquimini in templo plebi omnia verba vitae huius qui cum audissent intraverunt diluculo in templum et docebant adveniens autem princeps sacerdotum et qui cum eo erant convocaverunt concilium et omnes seniores filiorum Israhel et miserunt in carcerem ut adducerentur cum venissent autem miversi nuntiaverunt, dicentes: Carcerem quidem invenimus clausum cum omni diligentia, et custodes stantes ante januas: aperient
Abbreviated transcription (Latin):
tea per secutor. postea uero factus est
magnificus praedicator. Xpm̃ quem
aliquandoblas phemabat. postea pub¬
lice prȩdicabat. Ipse enĩ dese testatur
dicensꝰ. Qui prius fuiblas phemus & ꝑ
secutor. sed ideo misericordi am meru.
qui a ignorans feci in in credulitate. ut
in me reuelar& ds̃ filiumsuũ. Hoc mi¬
hi prestitit per secutori. Quid autẽ
prestitit piscatori. nisi claues regni
caelorum & Claues ipsas regni cae¬
lorũ. fides meruit p&ri. quia prior
agnouit filium dĩ. Oglorio sũ meritũ a pos
agnouit filium dĩ
Oglorio sũ meritũ a pos¬
sed unodie meruerunt accipere martyriũ con¬
secratum: Transcenderunt caelum. & coro¬
DETRO. SIMONIO HANNIS AMAS ME

Expanded text:
tea persecutor, postea vero factus est tea persecutor, postea vero factus est magnificus praedicator. Christum quem aliquando blasphemabat postea publice praedicabat; ipse enim de se testatur dicens: Qui prius fui blasphemus, et persecutor; sed ideo misericordiam merui, quia ignorans feci in incredulitate, ut in me revelaret Deus Filium suum . Hoc praestitit mihi persecutori. Quid autem praestitit piscatori, nisi claves regni coelorum? Claves enim regni coelorum fides meruit Petri: quia prior agnovit Filium Dei. O gloriosum meritum aposagnovit Filium Dei. O gloriosum meritum apossed uno die meruerunt accipere martyrium consecratum. Transcenderunt coelum; et coroDeum. S
Abbreviated transcription (Latin):
te nunc exsictis desełõ mor tuos adsalutẽ
Vnus erat piscator: & alius ꝑsecutor
quantũ meruerunt ꝑsecutores & piscatores.
ut fierent predicatores: Primusinor dine
a postolorum electus ÷ petrus: nouissimus
inor dine a postolorũ electus est paulus
Sicut ipse de se testatur dicens: E goenĩ
sum minimus omniũ a postoloꝵ : Qui
elegit primũ ipseclegit & nouissimũ. ut
simul paterentur primus & nouissimꝰ: Bona
passio. quȩ nunc cohȩret laudi: bonũcer¬
tamen qđ ꝑ fecit matyriũ: Sciebant a poli¬
ad quã ꝑtendebant coronã : quã
quȩ possidet pp̃t me. centuplum accipi&
aitã eternã pos sidebit : E qui ꝑdiderit ani¬
erunt magistri Cursum consũ mauer᷑:
fidem serua uerunt: ꝓmissa dilexerunt.
tem poralia contẽpserunt. et uitã ader¬
nã pos sederunt. Unus ex rusticis in
a postolo dic tum est. Lupus rapax.
ma ne rapi& & aduesperum diuidet aescãs
suit persecutor saulus. sed mutatus est
ut fier& praedicator paulus. łuit an¬

Expanded text:
 nunc extrahetis de saeculo mortuos ad salutem. CAP. II. Unus erat piscator et alius persecutor. Quantum metuerunt persecutores et piscatores, ut fierent praed catores? Primus in ordine apostolorum electus est Petrus; novissimus in ordine apostolorum est 443 Paulus, sicut ipse de se testatur dicens: Ego enim sum minimus omnium apostolurum . Qui elegit primum, ipse elegit et novissimum, ut simul pateretur primus et novissimus. Bona passio, quae nunc cohaeret laudi. Bonum certamen, quod perfecit martyrium. Sciebant aposad quam praetendebant coronam, quam aquae possidet, centuplum accipiet, et vitam aeternam possidebit ; aut qui perdiderit anierunt magistri, cursum consummaverunt, fidem conservaverunt, promissa dilexerunt, temporalia contempserunt, et vitam aeternam possederunt. Unus ex rustico insapostolo dictum est: Lupus rapax, mane rapiet, et ad vesperas dividet escas . Fuit persecutor Saulus; sed mutatus est, ut fieret praedicator Paulus: fuit an
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ fiebant signa &e pdigia multa in
inplebe Eteraent un amiter omnes inporticus alo¬
monis. Caeterorum nemoaudebat coniungere
scillis. sed magnificabat eospopulus :
Magisaugebatur credentiumin dño multi
tudouirorum acmulierum. Itaut inplateis¬

Expanded text:
 fiebant signa et prodigia multa in plebe. Et erant unanimiter omnes in porticu Salomonis. Caeterorum autem nemo audebat se conjungere illis: sed magnificabat eos populus. Mtudo uirorum ac mulierum. Tanta aute
Abbreviated transcription (Latin):
interomnia eccłȩ menbra prouexit: ut
eos incor pore cui caput xp̃s est qua sige mi¬
num conftituerit lumenoculor De quo
Dequo¬
rum meritis atq uirͣtib quȩ omnemlo quu¬
tionis superat facul tatem. nihil diuersũ.
nihil de bemus sentire discretum: Quia
illos & clectiopa res. & labor similes.

Expanded text:
inter omnia Ecclesiae membra provexit, ut inter omnia Ecclesiae membra provexit, ut eos in corpore, cui caput est Christus , quasi geminum constituerit lumen oculorum. De quoe quorum meritis atque virtutibus, quae omnem superant loquendi facultatem, nihil diversum, nihil debemus seillos et electio pares, et labor similes,
Abbreviated transcription (Latin):
gui: Cuius hoc ipsum erat maximũ lucrum.
ut contemptus uitȩ huius occiduę perceptio
fieret felicitatis ȩ ternȩ: Prȩciosaergo est
incons pectudñi: mors scõrum eius:
Nec ullo crudelitatis genere deftrui potest:
sacramentao crucis xp̃i fundata religio
Non miuitur persecutionibus eccła sed auge t:
It sem ꝑ dominicus ager segete ditiore uestitꝰ
dum grana quȩ singula cadunt multipli¬
cata nascuntur: Vnde duo ista preclara
diuini seminis germina inquantum sobo¬
lem pullularunt beatorum martrrum
milia ꝓtestantur : quȩ a postolicorum e mula
trium phorum urbẽ prãm purpuratis lon¬
gelateq rutilantibus populis am bierunt.¬
& quasi ex mul tarum honore gem marum
ad exemplum patientiȩ & confirmatio¬
nẽ fidei preparata uniuer saliter quidẽ
in omnium scõrum comme moratione le¬
tandum est. sed inhorum excellentia pa¬
trum merito est exultantius glorian¬
dum Quos gratiadĩ intantũ apicem

Expanded text:
gui: quibus hoc ipsum erat maximum lucrum, gui: quibus hoc ipsum erat maximum lucrum, ut contemptus vitae hujus occiduae, perceptio fieret felicitatis aeternae. Pretiosa est ergo in conspectu Domini mors sanctorum ejus ; nec ullo crudelitatis genere destrui potest sacramento crucis Christi fundata religio. Non minuitur persecutionibus Ecclesia, sed augetur; et semper Dominicus ager segete ditiori vestitur, 326 dum grana, quae singula cadunt, multiplicata nascuntur. Unde duo ista praeclara divini seminis germina in quantam sobolem pullularint, beatorum millia martyrum protestantur; quae apostolicorum aemula triumphorum, urbem nostram purpuratis et longe lateque rutilantibus populis ambierunt, et quasi ex multarum honore gemmarum ad exemplum patientiae et confirmationem fidei praeparato, universaliter quidem in omnium sanctorum commemoratione laetandum est, sed in horum excellentia patrum merito est exsultantius gloriandum, quos gratia Dei in tantum apicem
Abbreviated transcription (Latin):
menta uirtutum: lampopulos quiexcir¬
cum cisione crediderant erudieras. lam anti¬
oche nã eccłam ubi primũ xp̃iani nominis digni¬
tas est orta fundaueras: lãpontum galatiã
cappadotiã asiã atq bithymã legib: euan¬
gelicȩ predicationis imbueras. nec ut dubius de ꝓ¬
fectuoperis. aut dispiatio tuȩ ignarus. ȩtatis
tropheum crucis xp̃i. romanis arcib inferebas:
qđ tediuinis p̃ordinationib: ante ibant. & honor
potestatis & gloria passionis: Ad quã beatus coapos¬
tolus tuus uas electionis & specialis magister gen¬
tium paulus occurrens: eodemtibi consociatus est
tempore : quo omnis in nocentia omnis pudor
omnisq: libertas subneronis laborabat impe¬
rio: Cuius furor per omniũ uitiorum inflã¬
mabat excessus: In hoc usq torrentẽ suȩ prȩ¬
cipitauit insaniȩ ut primus nomini xp̃iano
a trocitatem generalis persecutionis infer ret
qua si perscorum neces gratiadĩ possit extin¬

Expanded text:
menta virtutum. Jam populos, qui ex cirmenta virtutum. Jam populos, qui ex circumcisione crediderant, erudieras; jam Antiochenam Ecclesiam, ubi primum Christiani nominis dignitas est orta , fundaveras; jam Pontum, Galatiam, Cappadociam, Asiam atque Bithyniam legibus 325 evangelicae praedicationis imbueras; nec aut dubius de proventu operis, aut de spatio tuae ignarus aetatis, tropaeum crucis Christi Romanis arcibus inferebas, quo te divinis praeordinationibus anteibant et honor potestatis, et gloria passionis. CAP. VI. Ad quam beatus coapostolus tuus, vas electionis , et specialis magister gentium Paulus occurrens, eo tibi consociatus est tempore, quo jam omnis innocentia, omnis pudor, omnisque libertas sub Neronis laborabat imperio. Cujus furor per omnium vitiorum inflammatus excessum, in hunc eum usque torrentem suae praecipitavit insaniae, ut primus nomini Christiano atrocitatem generalis persecutionis inferret, quasi per sanctorum neces gratia Dei posset exstin
Abbreviated transcription (Latin):
hancergo urbẽ bea tissime petre a postole
uenire nonnietuis & consor tegloriȩ tuȩ pau¬
lo apostolo aliarũ adhuc eccłe siaruordinatio¬
nib occupato siluã istã frem̃tiũ bestiarũ &
turbulentissimȩ ꝓfunditatis oceanũ constantiar
Quã cũ suꝑmare gradereris ingrederis: Nec mundi
dominã times romã quunca i phȩdomo ex paueras
sacerdotis ancillã: Nũquid aut iudicio pilati aut
sȩ uitia udeoꝵ minor÷ uel inclaudio poteftas. uel
innerone crudelitas uincebat ergo materiã for¬
midinis uisamoris: Nec estimabas pascendos quos
susceperas diligendos: Hunc aũt intrepidȩcari uUi¬
tatis ardorẽ : iã tunc ꝓfecto conceperas quando
ꝓfessiotui amoris in dño trinȩ interrogationis ẽ
solidata mrsterio: Nec aliud ab hac mentif taae
intentione quȩ sitũ est: quã ut pascendis eius quẽ
diligeres ouib cibum quo ipse eras opimat᷑ impen
deris: Augebant quoq fiduciã tuã tot signa
miraculoꝵ. tot dona charis matũ. tot experi¬

Expanded text:
hanc ergo urbem tu, beatissime Petre apostole, venire non metuis, et consorte gloriae tuae Paulo apostolo aliarum adhuc Ecclesiarum ordinationibus occupato, silvam istam frementium bestiarum et turbulentissimae profunditatis oceanum, constantior quam cum supra mare gradereris, ingrederis . Nec mundi dominam 324 times Romam, qui in Caiphae domo expaveras sacerdotis ancillam . Numquid aut judicio Pilati, aut saevitia Judaeorum minor erat vel in Claudio potestas, vel in Nerone crudelitas? Vincebat ergo materiam formidinis vis amoris; nec aestimabas pavendos quos susceperas diligendos. Hunc autem intrepidae charitatis affectum jam tunc profecto conceperas quando professio tui amoris in Dominum trinae interrogationis est solidata mysterio . Nec aliud ab hac mentis tuae intentione quaesitum est, quam ut pascendis ejus quem diligeres, ovibus, cibum, quo ipse eras opimatus, impenderes. CAP. V. Augebant quoque fiduciam tuam tot signa miraculorum, tot dona charismatum, tot experi
Abbreviated transcription (Latin):
Erat autemiratus trrus & sydonis: Atilli
unanimes uenerunt ad eum: & per suaso
blasto quierat super cubiculum regis postu¬
labant pacem eo quod alerentur regiones
eorum ab illo : Statutodie hero des uestitus¬
est uesteregia seditquȩ protribunali & con¬
tionabaturꝰ adeos Populus autem acclama
bat dõuoces & non homini: Confestim autem
percus sit eum angelus Iñi eo quod ponde dis¬
set honorem do: Esumptus a uermib

Expanded text:
erat autem iratus Tyriis et Sidoniis at illi erat autem iratus Tyriis et Sidoniis at illi unianimes venerunt ad eum et persuaso Blasto qui erat super cubiculum regis postulabant pacem eo quod alerentur regiones eorum ab illo statuto autem die Herodes vestitus veste regia sedit pro tribunali et contionabatur bat: Dei voces, & non hominis. Confestim autem percussit eum Angelus Domini, eo quod non dedisset honorem Deo, & consumptus a vermibus,
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc scio uere: quiamisit dñs angelũ suum
&eripuit me demanuherodis. & d eomni ex¬
pectatione plebis iudeoꝵ: Consideransq
uenit addomum mariȩ matris io hannis qui
cognominatus estͫ  ubierant multi congrega
ti&orantes: Pulsante autem petro ianuam:
processit puella ad audiendum nomine rode:
Et ut cognouit uocem petriprȩgaudio non
aperuit ianuam : sed introcurrens nuntia¬
uit ftare petrum ante ianuam: Atillidixae¬
runt adeam: Insanis: Illa autem affar¬
mabat sic sehabere: Illiuero dicebant an¬
gelus eius est: Petrus aũt per seuene bat
pul sans: Cum aũt aperuis sent: uiderunt
cum & obstipuerurt: Annuens autem eis
manu ut tacerent enarrauit quomodo dñs
eduxisset eũ decarcere: Dixitq nuntiate
iacobo & fratrib haec: Et egressus: ab ut
in alium locum :Facta dutemdie: erat
non parua turbatio inter milites quid nã
de petro factum essedt: Herodes autem
cum requi siss& eum & ñ inuenis set
inqui sitione facta de custodibus: ius sit eos duci:

Expanded text:
s angelum suum et eripuit me de manu Herodis et de omni expectatione plebis Iudaeorum consideransque venit ad domum Mariae matris Iohannis qui cognominatus est Marcus ubi erant multi congregati et orantes pulsante autem eo ostium ianuae processit puella ad audiendum nomine Rhode et ut cognovit vocem Petri prae gaudio non aperuit ianuam sed intro currens nuntiavit stare Petrum ante ianuam at illi dixerunt ad eam insanis illa autem adfirmabat sic se habere illi autem dicebant angelus eius est Petrus autem perseverabat pulsans cum autem aperuissent viderunt eum et obstipuerunt annuens autem eis manu ut tacerent enarravit quomodo Dominus eduxisset eum de carcere dixitque nuntiate Iacobo et fratribus haec et egressus abiit in alium locum facta autem die erat non parva turbatio inter milites quidnam de Petro factum esset Herodes autem cum requisisset eum et non invenisset inquisitione facta de custodibus iussit eos duci des
Abbreviated transcription (Latin):
Quorum scõrum a postoloꝵ petri & pau¬
li fr̃s Karissimi. hodic cȩle bramus. nata¬
lem Quorum ut sonus & predicatio
peruenit in omnem orbemter raruni
Itacoꝵ passio celebratur ab oriente usq
ad occidentem: qm̃ ꝓrege passi sunt cȩ¬
ruit ciuitas romanorum ubi sunt consti¬
tutȩ memoriȩ apostolo rum: Oportuit eñi
ibiessẽ p̾dicatores regnicelorũ ubiẽ dituẽ reg¬
nũ romanoꝵ ut diuersȩ gentes uenientes hono¬
rficent memoria piscatorum łuntibus enim
adbeatupetrũ a postolũ qui nouer ibi e cons¬
aituta memoria hadrianumperatoris
ratoris : Irgo preteritur memoria impe¬
ratoris. & festinatur ad memoriã piscato¬
ris Sompiscatores facti. qui
erant piscatores nati: Piscato¬
res piscium factisunt pis catores hominuc¬

Expanded text:
Duorum sanctorum apostolorum Petri et Pauli, fratres charissimi, hodie celebramus natalem; quorum sonus et praedicatio pervenit in omnem orbem terrarum. Ita eorum passio celebratur ab Oriente usque ad Occidentem, quoniam pro Rege passi sunt coeruit civitas Romanorum, ubi sunt constitutae memoriae apostolorum. Oportuit enim ibi esse praedicatores regni coelorum, ubi constitutum enum Romanorum, ut diversae gentes venientes honorificent memoriam piscatorum. Euntibus enim ad beatum Petrum apostolum, qui noverunt, ibi est constituta memoria Adriani imperatoris,ratoris? Ergo praeteritur memoria imperatoris, et festinatur ad memoriam piscatoris. Boni piscatores facti, qui erant piscatores nati. Piscatores piscium facti sunt piscatores hominu
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s que in cõmune moxtales ad cognitionẽ suĩa
abundantissimis sẽꝑ beneficus erudiuit: uo¬
luntariã errantiũ cȩcitatẽ. & ꝓcluiẽ inde¬
teriora nequitiã. secretiori consilio. & altiori
pietate miser tus ÷ mit tendo uerbũ suũ e qua¬
l& sibi atq: coa terpũ. qđ caro factũ: Itana¬
turã diuinãnaturȩ uniuithumanȩ ut illius
ad infima inclinatio: nr̃a fieret ad suma ꝓ¬
uectio: Ut aũt hui ine narrabilis gratiae ꝑ
totũ mundũ diffunde retur effectus roma¬
nũ regnũ diuina ꝑuidentia p̃parauit . Cuius
eolimitis incrementa ꝑ dueta sunt. quib
cunc tarũ undiq gentiũ uicina & contgua
eẽt uniuersitas: Dispositio enĩ diuinit operi
maxime congruebat: ut multa regna
uno confed erarent imperio. et cito ꝑuios
haberet populos p̃dicatio regenerationis
quos unius teneret regim̃ ciuutatis: Haec .IIII.¬
aũt ciuitas ignorans suȩ ꝓuectionis auctorẽ
cũ pȩne omnib: dominaretur gentib: om

Expanded text:
onem sui abundantissimis semper beneficiis erudivit, voluntariam errantium caecitatem et proclivem in deteriora nequitiam secretiori consilio et altiori pietate miseratus est, mittendo Verbum suum aequale sibi atque coaeternum. Quod caro factum ita divinam naturam naturae univit humanae, ut illius ad infima inclinatio, nostra fieret ad summa provectio. Ut autem hujus inenarrabilis gratiae per totum mundum diffunderetur effectus, Romanum regnum divina providentia praeparavit; cujus ad eos limites incrementa perducta sunt, quibus cunctarum undique gentium vicina et contigua esset universitas. Disposito namque divinitus operi maxime congruebat, ut multa regna uno confoederarentur imperio, et cito pervios haberet populos praedicatio generalis, quos unius teneret regimen civitatis. Haec autem civitas ignorans suae provectionis auctorem, cum pene omnibus dominaretur gentibus, omnium
Abbreviated transcription (Latin):
priorem. & illum posteriorẽ. tamen am¬
bobus unum donauit honorem
Ue niscẽ paule uenisequere petrum. sed
docentem non fugientem. Fugebat
simus paulus sicut in lectione ac tuum
a postolorum cum recitaretur audiuim.
cȩ lesti uoce est prostratus dumfurit
ad caulas lupina rabie. Dumexo sum sibinomen
in norecentis agni perse quitur. dumquȩrit discer¬
pere aut uexai regregem. audiuit altis sonam
uocem Saule saule quid me per sequeris: quid
frustra insilisti contranomen meum. & occidisti
sedste phanus meus orauit ꝑte: Et ille: quis es

Expanded text:
priorem, illum posteriorem: tamen ampriorem, illum posteriorem: tamen ambobus unum donavit honorem. Veni, sancte Paule, veni, sequere Petrum; sed docentem, non fugientem. Fugiebatsimus Paulus, sicut in lectione Actuum Apostolorum, cum recitaretur, audivimus, coelesti voce prostratus est. Dum furit ad caulas lupina rabie, dum exosum sibi nomen innocentis Agni persequitur, dum quaerit discerpere aut vexare gregem, audivit altisonam vocem, Saule, Saule, quid me persequeris? Quid frustra insanisti csed Stephanus meus oravit pro te. Et ille: Quis es
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃mꝰ: Iuuenes & uirgines. seniores cum iu¬
niorib ad gratiã festinaent: Mater nr̃a pa¬
riendonmꝰ discernit &ates: Ipsagenuit pe¬
trum. ipsagenuit a poste os omnes: Ipsage¬
nuit paulum ut exlupofieret agnus: Tamen
natꝰ ẽ sauluscreuit & factus ẽ magnꝰ: Baptizat᷑ ẽ
amatre illuminat᷑ ẽ a patre :ꝰ Et coepit¬
uelle pe trum uidere. Et cumquȩ reret eum
uelle uidere. magis eum petrus coe pittime¬
re. Audiuit enim petrus quia salus eum
quȩ rebat. Nolre timere beate petre quia
non sau lus tequęrit. sed paulus uas electio¬
nis tecupit uidere. Obeate petre bene¬
dic patrem & suscipe fratrem. & habebes
cum quo de fendere matrem. Obeate petre
quia conuersus est saulus miraris. qualis eftu.
erit & ipsetalis. & unus uobis critnatalis.
Qui illum fecit ex saulo paulum ipse te fecit
ex symone petrum Unus uos honora¬
uit unusuos coronabut. Muta uit per¬
secutorem. mutauit & piscatorem. & site

Expanded text:
Christum. Juvenes et virgines, seniores cum juChristum. Juvenes et virgines, seniores cum junioribus ad gratiam festinent: mater nostra pariendo non discernit aetates. Ipsa genuit Petrum, ipsa genuit Apostolos omnes, ipsa genuit Paulum, ut ex lupo fieret agnus. Tanquam natus est Saulus, crevit, et factus est magnus. Baptizatus est a matre, illuminatus a Patre; et coepielle Petrum videre: et cum quaereret eum valde videre, magis eum Petrus coepit timere. Audivit enim Petrus quia Saulus eum quaereret. Noli timere, beate Petre; quia non Saulus te quaerit, sed Paulus vas electionis te cupit videre. O sancte Petre, benedic Patrem, et suscipe fratrem; et habes cum quo possis defendere matrem. O beate Petre, quia conversus est Saulus, miraris; qualis es tu, erit et ipse talis, et unus vobis erit Natalis. Qui fecit ex Saulo Paulum, ipse fecit ex Simone Petrum. Unus vos honoravit, unus vos coronabit. Mutavit persecutorem, mutavit et piscatorem; etsi te
Abbreviated transcription (Latin):
manus tuas: & alius tecinget. & ducet quo
tunonuis : Fuuange lista nobis ex posuit:
quid dixerat xp̃s: Hoc aũt dicebaet inquit
significans qua morte glorificaturus erat
dnm Id est quia prox p̃oerat crucifi¬
gendus: Hoc est enim extendasmanus tuas :
Obiest ille negator de inde post haec
quomodo prius : quando uocauit discipulos:
Nam & tunc dicit sequere me: sed tunc ad
doc trinã modo ad coronã : Num quid nonquando
ne gauit x p̃m occiditimuit hoctimuit pati
quod passus est xp̃s: Sediam timere nonde¬
buit: quia uide . at incar ne uiuentem: quem
uideat in lignopendentem: Resurgendo:
xp̃s abstulit mortiftimorẽ: Et qm̃ abstule¬
rat mortistimorem: merito interrogabat.
petriamorẽ : Ter negauerat timor Ter con¬
fessus est amor : Trinitas negationis: dissertio¬
ẽ ueritastis: trinitas confessionis. testimonium. ẽ¬
dilectionis: EXPL¬
ꝓuobis. & nobis prȩstate & uobis: Com mune
erit gaudium nr̃m. siuos uiderimus induere

Expanded text:
manus tuas, et alter te cinget, et feret quo manus tuas, et alter te cinget, et feret quo tu non vis. Evangelista nobis exposuit quid dixerit Christus. Hoc autem dicebat, inquit, significans qua morte clarificaturus esset Deum: id est, quia pro Christo fuerat crucifigendus; hoc est enim, Extendes manus tuas. Ubi est ille negator? Deinde post haec quomodo prius, quando vocavit discipulos. Nam et tunc dixit, Sequere me: sed tunc ad doctrinam, modo ad coronam, Numquid non quando negavit Christum, occidi timuit? Hoc timuit pati, quod passus est Christus. Sed jam timere non debuit. Videbat enim in carne viventem, quem viderat in ligno pendentem. Resurgendo Christus abstulit mortis timorem: et quoniam abstulerat mortis timorem, merito interrogabat Petri amorem. Ter negaverat timor, ter confessus est amor. Trinitas negationis, desertio veritatis: trinitas confessionis, testimonium dilectionis. Spro vobis, et nobis praestatis et vobis. Commune erit gaudium nostrum, si vos viderimus induere
Abbreviated transcription (Latin):
fortescit. qualis crastino futurus sit. quiscit
Reuocabat ergo oculos ad cor suum pe¬
trus quando interrogabatur adnõ:
Et fides respondebat: quod ibi udebat
&iam dñe tuscis quia a mote: Quod tibi
dico tuscis. quoduideo incor demeo.
uides & tu: Non ausus est tamendicere
quod dñs interro gauerat: Nonenim:
sim pliceter dñs dixerat: diligis me : sed
addiderat. plus his: Id est plusme di¬
ligis quam isti: De aliis discihulis dicebat
Le non potuit dicere. uisi ambre: Non
ausus est dicere: plus his: Noluit iterũ
esse mendax: Suffecit ex testimonium
seruit petrum & inuentus est homo petrus:
Petraenim erat xp̃s: Et quideidenuntia¬
uit quando tertiores pondit amare sedñm:
& tertio dñs petrosuas ouiculas commenda¬
uit.⁊ denuntiauit ei passionẽ suam:
Cum esses inquid iunior cingebaste : & ibas
quo uolebas: cum autem senueris : extendes

Expanded text:
forte scit; qualis crastino futurus sit, quis scit? forte scit; qualis crastino futurus sit, quis scit? Revocabat ergo oculos suos ad cor suum Petrus, quando interrogabatur a Domino, et fidens respondebat quod ibi videbat: Etiam, Domine, tu scis quia amo te. Quod tibi dico, tu scis: quod hic video in corde meo, vides et tu. Non ausus est tamen dicere quod Dominus interrogaverat. Non enim simpliciter Dominus dixerat, Diligis me? sed addiderat, Plus his diligis me? id est, Plus me diligis quam isti? De aliis discipulis dicebat: ille non potuit dicere nisi, Amo te: non ausus est dicere, Plus his. Noluit iterum esse mendax. Suffecerat ei testimonium seruit Petrum, et inventus est homo Petrus: Petra enim erat Christus . Et quid ei nuntiavit, quando tertio respondit amare se Christum, et tertio Dominus Petro suas oviculas commendavit? Praenuntiavit ei passionem suam. Cum esses, inquit, junior, cingebas te, et ibas quo volebas: cum autem senueris, extendes
Abbreviated transcription (Latin):
Apostolum petrum primũ omnium a posto¬
Nlorum fr̃s k̾mi: meminiftis indñi passione
fuisse turbatum a se turbatum sed xp̃o in no¬
uatum: Fuit enim prius audax p̃sũptor
& postea factus est timid negator: Promiserat
se prodño moriturum: Cum prius pro illo
eẽt dñsmoriturus: Quando ergo dixit
te cum sum usq ad mortem. & animã me am
prote ponam: respondit eiiħs: animã tuã
ꝓ me pones: amendicotibi prius quam gal¬
Lus cantet. terme negabis: Uentum est
adhoram : & qui a ds̃ erat x̃ps homo autem
petrus impletaest scriptura. Ego dixxi
in pauore meo omnis homomendax
denti dilectionem. commen dauit gregem:
Inuno petro figurabatur unitas omnium pas¬
torum. sed bonorum. qui sciunt oues xp̃ipascere.
xp̃o nonsibi: Numquid & modo petrus men¬
daxerat. autamasse se dñm mendaciter
quod incorde suo uidebat: Quando aũts
dixerat animã meã ꝓteponam: de futu¬
ris uoluit prȩsumere uirib suis: Omnis
autem homo qualis s̃ it. tunc cum loquitur

Expanded text:
Apostolum Petrum primum omnium Apostolorum meministis in Domini passione fuisse turbatum. A se turbatum, sed a Christo innovatum. Fuit enim prius audax praesumptor, et postea factus est timidus negator. Promiserat se pro Domino moriturum, cum prius pro illo esset Dominus moriturus. Quando ergo dicebat, Tecum ero usque ad mortem; et, Animam meam pro te ponam: respondit ei Dominus, Animam tuam pro me pones? Amen dico tibi, priusquam gallus cantet, ter me negabis . Ventum est ad horam: et quia Deus erat Christus, homo autem Petrus, impleta est Scriptura, Ego dixi in pavore meo, Omnis homo mendaxdenti dilectionem, commendavit gregem. In uno Petro figurabatur unitas omnium pastorum, sed bonorum, qui sciant oves Christi pascere Christo, non sibi. Numquid modo Petrus mendax erat, aut amare se Dominum mendaciter quod in corde suo videbat. Quando autem dixerat, Animam meam pro te ponam, de futuris voluit praesumere viribus. Omnis autem homo qualis sit tunc cum loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
latius presideres religione diuina quã do¬
minatione terrena: Quãuis enĩ multis
aucta uictoris ius imperu tuiter rama¬
riq ꝓtuleris : minus tamen : quod tibi
bellicus labor subdidit. quã qđ pax xp̃i¬

Expanded text:
latius praesideres religione divina quam dolatius praesideres religione divina quam dominatione terrena. Quamvis enim multis aucta victoriis jus imperii tui terra marique protuleris, minus tamen est quod tibi bellicus labor subdidit quam quod pax Chri
Abbreviated transcription (Latin):
Omnium quidem scõrum sollemp nitatũ¬
fr̃s dilectissimi: totus mundus est parti¬
ceps: & unius diei pietas exigit. ut quic quid
ꝓsalute uniuer sorum gestum recolitur.
commu nibus ubiq gaudiis celebretur:
Verumtamen hodierna sollempnitas prȩ¬
ter illam reuerentiam quã toto terrarũ
orbe promeruit : speciali & propria nr̃ȩ
urbis exultatione ueneranda est:
Et ubi precipiorum a postoloꝵ glorifica¬
tus est eocitus: ibi indie matỹrii eorum sit
letitię princĩpatus: Istienim sunt uiri ꝑ
quos tibi euangelium xp̃i roma resplen¬
duit: & quȩ eras magistra erroris. fac¬
ta es discipula ueritatis: Istisunt scĩ
patrestui ueriq pastores: qui te regnis
cȩlestibus in serendam. multo melius
multoq felicius¬
condider̃ quã ille quitibi nom̃ dedit
fraterna cȩde foe dauit: Istis quite ad hanc
gloriam ꝓuexer̃ ut sis gens scã populus
electus ciuitas sacerdotalis & regiꝰ. ut per
sacrambeati petri sedẽ caput orbis esfecta

Expanded text:
Omnium quidem sanctarum solemnitatum, dilectissimi, totus mundus est particeps, et unius fidei pietas exigit ut quidquid pro salute universorum gestum recolitur, communibus ubique gaudiis celebretur. Verumtamen hodierna festivitas, praeter illam reverentiam quam toto terrarum orbe promeruit, speciali et propria nostrae urbis exsultatione veneranda est: ut ubi praecipuorum apostolorum glorificatus est exitus, ibi in die martyrii eorum sit laetitiae principatus. Isti enim sunt viri per quos tibi Evangelium Christi, Roma, resplenduit; et quae eras magistra erroris, facta es discipula veritatis. Isti sunt sancti patres tui verique pastores, qui te regnis coelestibus inserendam multo melius multoque feliciuscondiderunt, quam illi fraterna te caede foedavit. Isti sunt qui te ad hanc gloriam provexerunt, 322 ut gens sancta, populus electus, civitas sacerdotalis et regia, per sacram beati Petri sedem caput orbis effecta,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est qđ rugientis poli mugit
archanum & contra sȩ urtiam pauli
militia conqueritur cȩ̨li. Nisi ut qui noncre¬
diderat resur gentem. saltim crederet incȩlo
sedentem Nam dicitur ananiȩ. accede
adeum. & signa eum charactere meo muta
enim patietur pronomine meo: Et ille

Expanded text:
Quid est quod rugientis poli mugit arcanum, et contra saevitiam Pauli militia conqueritur coeli; nisi ut qui non crediderat resurgentem, saltem crederet in coelo sedentem? Nam dicitur Ananiae: Accede ad eum, et signa eum charactere meo: multa enim patietur pro nomine meo. Et ille
Abbreviated transcription (Latin):
Lactũ ẽ aũt petrus dũ ptransiret uniuer sosdeueniret
ad scõsquihabitabant ly ddȩ : inuenit aũt ibi hominẽ
quendã nomine aene an. ab annis octo iacentẽ in grabat¬
to quierat paralrticus: Et ait illipetrus : Ae nea
sanette ih̃s xp̃s : Surge & sterne tibi : Et continuo
surrex̃ : Et uider̃ illũ om̃s qui habitabant lyddȩ &
sarone. qui conuersi sunt addñm : In ioppeaũt :
fuit quȩ dã discipula nomine tabitas quȩ inter p̃tai
dicitur dorcas : Haec erat plena operib bonis & ȩle¬
mosinis: quas faciebat: Factũ ẽ in dieb illis ut infir¬
mata moreretur: Quã cũ lauissent : posuer̃ eã incȩna

Expanded text:
factum est autem Petrum dum pertransiret universos devenire et ad sanctos qui habitabant Lyddae invenit autem ibi hominem quendam nomine Aeneam ab annis octo iacentem in grabatto qui erat paralyticus et ait illi Petrus Aeneas sanat te Iesus Christus surge et sterne tibi et continuo surrexit et viderunt illum omnes qui habitabant Lyddae et Saronae qui conversi sunt ad Dominum in Ioppe autem fuit quaedam discipula nomine Tabitas quae interpretata dicitur Dorcas haec erat plena operibus bonis et elemosynis quas faciebat factum est autem in diebus illis ut infirmata moreretur quam cu
Abbreviated transcription (Latin):
autem illum. qm̃ ipseerat qui ad elymosinam
sedebat ad speciosam portam templi: Et lm¬
pletisunt stupore &extasi. In eo quod contige¬
rat illi : Cum teneret autẽ petrũ & io hannẽ :¬
currit omnis populus ad eos ad por tium quȩ
appellatur salomonis stupentes: Uidens aut̃ pe¬
trus respondit ad populũ: Viri is rahelitȩ quid¬
miramini in hoc. aut nos quid intuemini quasi
nr̃a uirtute aut pietate fecerimus hunc ãbulare :

Expanded text:
emosynam sedebat ad Speciosam portam templi: et impleti sunt stupore et exstasi, in eo quod contigerat illi. Cum teneret autem Petrum, et Joannem, cucurrit omnis populus ad eos, ad porticum quae appellatur Salomonis, stupentes. Videns autem Petrus, respondit ad populum: Viri Isramiramini in hoc: aut nos quid intuemini: quasi nostra virtute: aut potestate fecerimus hunc ambulare?
Abbreviated transcription (Latin):
Circumda tibi uestimentum tuum : & sequere me :
Et exiens sequebatur eum. Et nesciebat quia
uerum est quod fiebat perangelum: Aeftima¬
bat autem. se ui sum uidere: Transe untes au¬
tem primã & secundam custodiam: uener
ad porta ferream quȩducit ad ciuitatem.
quȩ ultrao aperta est eis: Et exeuntes. pro

Expanded text:
cumda tibi vestimentum tuum, et sequere me. Et exiens sequebatur eum, et nesciebat quia verum est, quod fiebat per angelum: existimabat autem se visum videre. Transeuntes autem primam et secundam custodiam, venerunt ad portam Ferream, quae ducit ad civitatem: quae ultro aperta est eis. Et exeuntes pro
Abbreviated transcription (Latin):
genib prouolutis adorat imperator :¬
ut per quos initium diuinȩ cognitionis accepi¬
mus: per eosusq: infinem scłi. capiamus reg¬
nicęlestis augmentum: Qui inconspec tuge¬
ne ris humanꝰ mirabiles apparuerunt : dumꝰ
do de ficiunt per sequentes & deficiendo pre¬
ualent interempti: Nec potest ullatenus¬
explicari: quib modis haec inter fectio prȩ¬
tiosa hensetur: Moriuntur ab iecti: &or¬
bis terrarum capiunt principatum: Moriun¬
tur munda ne eruditionis ignari : & existunt
doctrinȩ cȩlestis gnari.: Moriuntur cap¬
tores piscium : & efficiuntur hominum piscatores:
Moriuntur solitimaria perscrutari medio¬
cris artis officio & red duntur scłiex anin a¬

Expanded text:
genibus provolutus eum adorat imperatorgenibus provolutus eum adorat imperatorut per quos initium divinae cognitionis accepit, per eos usque ad finem saeculi capiat regni coelestis augmentum. Per Cneris humani mirabilis appareret in do deficiunt persequentes, et deficiendo praevalent interempti; explicari, quibus modis haec interfectio gloriosa pensetur. Moriuntur abjecti, et orbis terrarum capiunt principatum. Moriuntur mundanae eruditionis ignari, et exeunt doctrinae coelestis auctores. Moriuntur captores piscium, et efficiuntur hominum piscatores. Moriuntur soliti maria perscrutari mediocris artis officio, et redduntur saeculi examina
Abbreviated transcription (Latin):
merito intimorẽ te dares: si fortismanu
non ẽ et cuimilitares. Nã ideo proster nitur suꝑ¬
bia ut erigatur sc̃ĩtas: Venitergo ananias.
baptizauitꝰ saulum. & fecit paulum: Baptiza¬
uit lupum: & fecitagnum: Et coepimus haber
predicatorẽ: quẽ habuimus per secutorem:
Denique coepit predicare xp̃m: cuiante re¬
sistebat: paratus patiꝓeo. contraquem ante
pugnabat: Patiter paulus: quod fecerat
saulus: Saulus lapidauit. paulus lapi¬
datus est Saulus xp̃ianos uirgis affecit.
paulus ꝓxp̃o quin qui es quadra genas una
minus aaccepit: Saulus ꝑ secutus est ec̃ c̃iãm
dĩ: paulus summissus est insporta: Saulus
uinxit: paulus uinctus est: Et dum saulus
&iam ipse accessit adnume rum confessor
tem: Dum intratlupus rapax instabula¬
quieti pecoris: subito & ipse factus ÷ ous.
Itaq quis iam dis peret demagnitudine cri¬
minis. aut dehumilitate generis Namistũ
beatissimum petrum piscatorẽ. cui iubebat¬
nondico curator. sed infimis obsonator. modo

Expanded text:
merito in timore trepidares, si fortis manu non esset cui militares. Nam ideo prosternitur superbia, ut erigatur sanctitas. Venit ergo Ananias, baptizavit Saulum, et fecit Paulum. Baptizavit lupum, et fecit agnum: et coepimus habere praedicatorem, quem habuimus persecutorem. Denique coepit praedicare Christum, cui antea resistebat; paratus pati pro eo, contra quem antea pugnabat. Patitur Paulus quod fecerat Saulus. Saulus lapidavit; Paulus lapidatus est. Saulus Christianos virgis affecit; Paulus pro Christo quinquies quadragenas una minus accepit. Saulus persecutus est Ecclesiam Dei; Paulus submissus est in sporta. Saulus vinxit; Paulus vinctus est. Et dum Saulus etiam ipse accessit ad numerum confessorum. tem. Dum intrat lupus rapax in stabula pecudis, subito et ipse factus est ovis. Itaque quis jam desperet de magnitudine criminis, aut de humilitate generis? Nam beatissimum Petrum piscatorem non dico curator, sed infimus obsonator, modo
Abbreviated transcription (Latin):
set scõs & uiduas ad signauit eãuiuã: Notũ aut factũ
est puniuersã ioppen. & credider̃ multiind ño
łactũ ẽ aũt ut dies multos moraret᷑ in ioppe apud
quendã symonẽ coriariũ : Viraũt quidã erat in
cesarea nomine corneliuscenturio cohortis . quȩ
dicitur italica religiosus &timens dm̃ cũomnido¬
mo sua facienselemosinas multas plebi & dep̃ cans
dm̃ sẽꝑ : Vidit inuisumanifestequasi hora nona
diei angelũdĩ intro euntẽ ad se & dicentẽ sibi
Corneli atille in tuens in eũ timore correptꝰ dix̃:
Suid ẽ dñe : Sic̃ aũt illi: Orationeftuȩ &elemo

Expanded text:
 autem factum est per universam Ioppen et crediderunt multi in Domino factum est autem ut dies multos moraretur in Ioppe apud quendam Simonem coriarium vir autem quidam erat in Caesarea nomine Cornelius centurio cohortis quae dicitur Italica religiosus et timens Deum cum omni domo sua faciens elemosynas multas plebi et deprecans Deum semper vidit in visu manifeste quasi hora nona diei angelum Dei introeuntem ad se et dicentem sibi Corneli at ille intuens eum timore correptus dixit quid e
Abbreviated transcription (Latin):
Iño dõ nr̃o laudes la&icanimus dum scorũ¬
festa martẏrum celebramus: quos diuina auxi¬
liante gratia roboratos audiuimus: & intor¬
mentis inuictos Dedit enimillis uirtutem:
& consolationem : qui prior & pro illis & pronob.
subire dignatus. ẽ passionem: & dedit eis exul¬
tationẽ copiosa illis in caelo promittendo
mercedem: At nunccũ lectioeuangelii lege¬
retur. audiftis consolan tẽ eos dnm̃ acdicentẽ.
Cumaudieritis autẽ bella & opiniones bellorũ¬

Expanded text:
ino Deo nostro laudes laeti canimus, dum sanctorum martyrum festa celebramus, quos divina auxiliante gratia roboratos audivimus, et in tormentis invictos. Dedit enim illis virtutem et consolationem, qui prior et pro illis, et pro nobis subire dignatus est passionem, et dedit eis exsultationem copiosam, illis in coelis promittendo mercedem; at nunc cum lectio Evangelii legeretur, audistis consolationem, eis Dominum dicentem: Cum autem audieritis bella, et opinionem belloru
Abbreviated transcription (Latin):
Cum salutis munere
ꝑstouirtus illatr̃um
perman& robustior
Scismatum bellatorolĩ
Quã gerebas pectore
ppcerhac modotriũ phas
proterisq barbarus
Mirasunt quȩ replicam
Preterimus pluma
Sed tamen sens innodeft
dicta suntn friuolo
Cõprimanus iã relatũ
Nesalus fastidiat
posce sce timantem
procuis clientuilis.
ut que amus expiari
Omni ab molestia
Acbeata confinueri
Angłorum curia.
Cnglobatiatq tuo
Trans latori karolo
Sũ maestrrmã dĩcatis
Mersamur cernere
Quae dispomens rfigitun¬

Expanded text:
Cum salutis munere. Cum salutis munere. Esto virtus illa tecum Permanet robustior, Schismatum bellator olim Quam gerebas pectore. Propter hoc modo triumphas Proterisque barbaros. Mira sunt quae replicamus. Praeterimus plurima: Sed tamen sensu modesto Dicta sunt non frivolo; Comprimamus jam relatum, Ne salus fastidiat. Posce, o sancte, tonantem Pro tuis clientulis! Ut queamus expiari, Omni ab molestia, Ac beata confoveri Angelorum curia. Conglobati atque tuo Translatori Carolo, Summae formam deitatis Mereamur cernere, Quae disponens regit
Abbreviated transcription (Latin):
Inuiasure rest ccuti
danitati pristinae
Est & illud ualdemirũ
Inrelatis partibus
Languidicũ uotam it tunt
Adtuam presentiam.
Acuelud supor recedat
Sic medela subuenit
Nullus hic ipune p̃do
Alleuabit lanceim
Vtruna cõprobauit
Barbarorũ marima
Inetem plũ concremare
Quinq uellent milio
Spiculis cũ dimuarent
Aequequinq: milia
Hispiclam uolante ferro
Redaerentq machiun
Ordinati ꝑ phalanges
Horridi ceudemones.
Ac uelud si pars a uerni
Ructuar& sulpliura
MMixtus ignis fluctuane
Altapulsans sidera.
Barbari circũ furtntes
Tantadant incendia
Nempemira tanti igtus
Tuncerant spectacula
Claustraderiregis aulã
Cum uocar ꝑximam
Labensq flãma templum
Vecualer& urere
Nic nos sauore fultos
fatulisti seruulos
Sterperent iit mulca passĩ
Barbarorum ampora
Acperir& Nullus harũ
Cum furent paucissimi
Horrores malis duello¬
B ghiemis uictoria
Sicait quite uocauit
Hostis incertamine
Vt tuos fecisseconstat

Expanded text:
In via sunt restituti In via sunt restituti Sanitati pristinae. Est et illud valde mirum In relatis partibus Languidi cum vota mittunt Ad tuam praesentiam, Ac velut sopor recedat Sic medela subvenit. Nullus hic impune praedo Allevabit lanceam, Ut ruina comprobavit Barbarorum maxima; Igne templum concremare Quinque vellent millia. Spiculis dum dimicarent Aeque quinque millia, Hispidam volante ferro Redderentque machinam Ordinati per phalanges Horridi ceu daemones. Ac velut si pars Averni Ructuaret sulphura, Mistus ignis fluctuaret Alta pulsans sidera, Barbari circum furentes, Tanta dant incendia Nempe mira tanta ignis Tunc erant spectacula, Claustra cleri, regis aulam Cum voraret proximam, Lamberetque flamma templum. Nec valeret urere. Sic tuos favore fultos Extulisti servulos, Sternerent ut multa passim Barbarorum corpora Ac periret nullus horum Cum forent paucissimi. Horrores malis in bello, Externis victoria; Sic ait qui te vocavit Hostis in certamine, Ut tuos fecisse constat
Abbreviated transcription (Latin):
Quae patronosubacamo
Promereris gaudia
Nec pauebis adruinã
ullius periculi
inderȩxiste reroptum
Dote multa inierait.
Namq: sacrũ dericorũ
Duplicaat ordmem.
Resq: multas largendo
ꝑsrefecit diuitem
Pondus auri naximũ
pretioras indeuestes
Aggerans quã plurimas
Etsimulgẽmas nientes
Pribuit largissime
Estam̃ locatus ede
Aureis insedibus
iuis in qua igloriesus
Aultiplex uirtutibus
icq francia patronũ
reuatis ambiuat
loriosa sanitatum
ic fiunt mitacula
i po it capit salirtẽ
imofrustra supplicat
inclocus felireriũ phat
tq polla patria
ꝓ mones hicte timentes.
pificentur crimma
ersi pellis atq: predo
ptalinquit corperra
tmiser sugit sepente
orrido cũ mimure
oba mutis atq: cecis
orriguntur lumina.
uir iume podũq: tarila
disse camu umcula
angor om̃is hcquiescit
ugt itudo pelletur
epe uero de emata
arte regoi debiles
Dãtuum pocunt sepilarũ
demedendi gratia

Expanded text:
Quae patrono fulta tanto Quae patrono fulta tanto Promereris gaudia: Nec pavebis ad ruinam Illius pericula. Inde rex iste receptum Dote multa munerat; Namque sacrum clericorum Duplicavit ordinem, Resque multas largiendo Esse fecit divitem. Pondus auri maximum, Pretiosas inde vestes Aggerans quamplurimas, Et simul gemmas nitentes Praebuit largissime. Es tamen locatus aede, Aureis in sedibus Vivis, in qua gloriosus, Multiplex virtutibus, Hicque Franci te patronum; Ore, votis ambiunt. Gloriosa sanitatum Hic fiunt miracula, Qui petit capit salutem, Nemo frustra supplicat; Hinc locus felix triumphat, Atque pollet patria; Daemones hic te timentes Confitentur crimina, Versipellis atque praedo Capta linquit corpora, Et miser fugit repente Horrido cum murmure. Verba mutis, atque caecis Porriguntur lumina, Aurium pedumque tarda Dissecantur vincula: Languor omnis hic quiescit, Aegritudo pellitur. Saepe vero de remota Parte regni debiles, Dum tuum petunt sepulcrum Se medendi gratia,
Abbreviated transcription (Latin):
Hicruces auri ferebant
Alteri cande labra
Fura sumant hinc& indo
Hirefulgent coccino
Supplice som̃sad orant
Nudadant uestigit
Collatunc ẽ ꝑiscoporum
Atquȩ regis inclcti
Dulcepondus deserobart
P lebsq suprlec confluebat
Puldira gaudens tangere
Anecedit curba multa
Clericoru candicla
Suli secutae st tur hapleb
Vtuigintimilia
Cmtinnanes uoce magna
Gratias altissime
Nullariax nullusq sermo
Preuolet de ꝓmere
Quantas it huius diei
Obrequens letitia.
Cũ receptuses patrone
Regis inpalatium
Hicanurit illi resultant
Clara laudũ armina
Fit tubarũ bõbus inges
perstcepunt & organa
Insuꝑq lacrimantur
plurimi letitia
Emicabat nãq tẽplũ
Sericis inpallus.
Aureis argenteisq:
Incoronis splendidis
Lumimĩq: artmatũq
Cũ decore maximo
Quanta tunctibi fintrex
Pectoris letitia
Cũ greges magnosuide es
dospitati ređ̃ditos
Atq plures ad salutem
Cerneres consurgere
Obeate karle cẽsar
obeata francia

Expanded text:
Hi cruces auri ferebant, Hi cruces auri ferebant, Alteri candelabra; Thura fumant hinc et inde, Hi refulgent coccino: Supplices omnes adoran t, Nuda dant vestigia. Colla tunc episcoporum Atque regis inclyti Dulce pondus deferebant Plebsque supplex confluebat Fulcra gaudens tangere. Antecedit turba multa Clericorum candida, Subsecuta est turba plebis Ut viginti millia, Concinentes voce magna Gratias Altissimo. Nulla vox nullusque sermo Praevalet depromere, Quanta sit hujus diei Obsequens laetitia, Cum receptus es, patrone, Regis in palatium. Hi canunt, illi resultant Clara laudum carmina, Fit tubarum bombus ingens, Perstrepunt et organa, Insuperque lacrymantur Plurimi laetitia. Emicabat namque templum Sericis in palliis Aureis argenteisque, In coronis splendidis, Luminumque aromatumque Cum decore maximo. Quanta tunc tibi fuit, rex, Pectoris laetitia, Cum greges magnos videres Sospitati redditos, Atque plures ad salutem Cerneres consurgere. O beate Carle Cesar! O beata Francia!
Abbreviated transcription (Latin):
onus leuissimum acsi omni nro do
maner& uacuum quaussaue hebaniur
beati papae capulun: Vndeminime
esitans papabeate credo quod iliuin&
uoliuititis obsequens munio cunitis e¬
cunctis frantiae ꝓfutuns incolis irequies¬
cere cupiebat subunabrareriuta iqui
basilicue adstantis: Quantũ des nqut
absodemtempore polla locus istertuo
*st locus bratus ille
Corneli sanetissime
ostagenes & corones
uoquiescis corpore
intuo felixeriumpho
loriatur p̃potens
oma quondã tȩ fouendo
uillulubat actibus
umetuauirtute sulta
raculatur frcanaob
rosperis uersisq reb
oeetanta nobilis
Franstulitte karolus
unusest ẽnorme pondus
reminenti fubrica
neque ualde p̃tioss
oll& indonar us
uc laco multe etruã pho
legis atq principum
Clericorũ cũ suuore
Acsequentũ mnilitum
Aeque uulgi ꝑstrĩpentis
Es receptus ponders
Tanta nat ibi triũ phans
Obuiauit gloria
Ut comes phebialãpas
Crederetur affore
Sic refulsit ꝑuiarũ
Terna miliaria

Expanded text:
onus levissimum, ac si omni modo onus levissimum, ac si omni modo maneret vacuum quo ossa, vehebantur beati papae capulum. Unde minime haesitans, papa beate, credo quod divinae voluntatis obsequens munio cunctis Franciae profuturis incolis requiescere cupiebas sub umbra cryptarum basilicae astantis. Quantum denique ab eodem tempore pollet locus iste tuo Est locus beatus ille, Corneli sanctissime, Post agones et coronas, Quo quiescis corpore, Qui tuo felix triumpho Gloriatur praepotens. Roma quondam, te fruendo Pullulabat actibus, Nunc tua virtute fulta Gratulatur Francia Prosperis versisque rebus Dote tanta nobilis. Transtulit te Carolus, Cujus est enorme pondus Preminenti fabrica, Quaeque valde pretiosis Pollet in donariis. Quo loco multo triumpho Regis atque principum, Clericorum cum favore Ac sequentum militum, Aeque vulgi perstrepentis Es receptus pondere. Tanta . . . ibi triumphans Obviavit gloria, Ut comes phebea lampas Crederetur adfore, Sic refulsit per viarum Terna milliaria.