comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
i qui in aliquib criminib irretiti sunt. uł
qui sunt suspiciosi uocẽ aduersus maiores
natu non habeant accusandi: sed qui om̃i suspi¬
cione careant.
ullus ep̃c alterius paroechianũ prȩsumat
ret̾inere aut ordinare absq eius uoluntate
cis nisi sui sententia teneri. Nam qui eũ ordinare
non potuit. nec iudicare ullatenꝰ poterit.
mus: quia indignum est. ut ab exterrus uidi¬
cetur. qui prouinciales & a se electos debet ha¬
bere iudices.
ullus ep̃c extra suam ꝓuinciam ad iudicium
Ideuocetur. sed uocato eo canonice in loco
om̃ib congruo tempore synodali ab om̃ib com¬
piuncialib ep̃is audiat᷑. qui concordẽ suꝑ eũ cano¬
nicamq ꝓferre debent sententiam. quia si hoc
minorib tam clericis qu̾a laicis concessũ est. quan¬
tomagis de ep̃is seruare conuenit: Nam si ipse
metropolitanũ aut iudices suspec̾tos habuerit.
aut infestos senserit. apud primatẽ dioceseos. aut
apud Romane sedis pontificẽ iudicetur.

Expanded text:
Ii qui in aliquibus criminibus irretiti sunt vel qui sunt suspiciosi, vocem adversus majores natu non habeant accusandi, sed ii qui omni suspicione careant.Nullus episcopus alterius parochianum praesumat retinere aut ordinare absque ejus voluntate, cis, nisi sui sententia teneri. Nam qui eum ordinare non potuit, nec judicare ullatenus poterit mus, quia indignum est ut ab externis judicetur, qui provinciales et a se electos debet habere judices.episcopus extra suam provinciam ad judicium devocetur; sed vocato eo canonice, in loco omnibus congruo, tempore synodali ab omnibus comprovincialibus episcopis audiatur; qui concordem super eum canonicamque proferre debent sententiam. Quia si hoc minoribus tam clericis quam laicis concessum est, quanto magis de episcopis servari convenit? Nam si ipse metropolitanum aut judices suspectos habuerit, aut infestos senserit, apud primatem dioecesos aut apud Romanae sedis pontificem judicetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ciquis ep̃s iudicauerit uł ordinauerit alterius
oportet eum non sine increpatione in concilio c̃õ¬
muni admitq. ita ut eccłiasticum ultra non soluat
canoneo.
lacuit eoꝵ accusandi sacerdotes &ͥ testificandi
in eos uocem obstruere. quos ñ humanis sed di

Expanded text:
episcopus judicaverit vel ordinaverit alterius oportet eum non sine increpatione in communi concilio admitti, ita ut ecclesiasticum ultra non solvat canonem.lacuit eorum accusandi sacerdotes, et testificandi in eos, vocem obstruere, quos non humanis, sed di
Abbreviated transcription (Latin):
dependat. iuxta illud beati papȩ leonis edictum.
Qui se seit aliquib esse prepositum. non moleste
ferat aliquem sibi ẽc̃ prelatum: sed obȩdientiam
quam exigit. etiã ipse dependat. Pena tam̃ iuxta

Expanded text:
dependat juxta illud beati papae Leonis edictum: dependat juxta illud beati papae Leonis edictum: Qui scit se quibusdam esse praepositum non moleste ferat aliquem sibi esse praelatum, sed obedientiam quam exigit etiam ipse dependat. Poena tamen juxta
Abbreviated transcription (Latin):
emerant. lacrimis conquirere & reparare intendant.
Unde si digna satis factio eos penitentiȩ tempore in¬
uenerit. non tantum communione. sed & loco &. to¬
tius ordinis officiis. a quib separati fuerant. restauran¬
di sunt.
uanquam om̃s qui sacris mancipantur ordini¬
bus canonicis regulis teneantur astricti. expedi¬
bile tamen ẽ. ut ꝓmissionis suȩ uota sub cautione
spondeant. quos ad ꝓmotionis gradus ȩccłiastica pro¬
bat disciplina. Solet enim plus timeri quod singu¬
lariter pollicetur. quam quod generali sponsione con
cluditur. Et ideo placuit huic sc̃o concilio. ut
unus quisq qui ad excliasticos gradus est accessurus
non ante honoris consecrationem accipiat quam pla
sincera cordis deuotione custodiens iuste & pie uiue¬
re debeat. ut innullis oꝑib suis. canonicis regulis
contradicat. atq ut debitũ ꝑ om̃ia honorem atq
obsequii reuerentiam prȩminenti sibi unusquisq

Expanded text:
emerant, lacrymis conquirere et reparare intendant. emerant, lacrymis conquirere et reparare intendant. Unde si digna satisfactio eos poenitentiae tempore invenerit, non tantum communioni, sed et loco et totius ordinis officiis, a quibus separati fuerant, restaurandi sunt. X. Quanquam omnes qui sacris mancipantur ordinibus canonicis regulis teneantur astricti, expedibile tamen est ut promissionis suae vota sub cautione spondeant, quod ad promotionis gradus ecclesiastica probat disciplina. Solet enim plus timeri quod singulariter pollicluditur. Et ideo placuit huic sancto concilio, ut unusquisque qui ad ecclesiasticos gradus est accessurus non ante honoris consecrationem accipiat, quam placsincera cordis devotione custodiens juste et pie vivere debeat, et ut in nullis operibus suis canonicis regulis contradicat, atque ut debitum per omnia honorem atque obsequii reverentiam praeeminenti sibi unicuique
Abbreviated transcription (Latin):
pmissis suis conferunt apparatib turpis lucri merce
dem. Et ideo ut horum & similium argumentoꝵ
deinceps amputetur occasio: hȩc sc̃a synodus defini¬
uit. ut cum quisq pontificale culmen ante dñi altare
ꝑcepturus accesserit. sacͤm̃ti taxatione se astringat. qd̃ ꝓ
conferanda sibi consecratione honoris. nulli ꝑsonȩ cu¬
iuslibet prȩmii collationem uel aliquando dedisse
uł aliquando in futurum dare ꝓcuret. Sicq aut
mundus ab hoc contagio prelationis consecrationẽ
accipiat aut implicitꝰ hoc scelere manifeste denotatus
coram ȩccła: ad honorem quem mercari uoluit non
accedat. Illos tamen quos deinceps post prelationem
ꝑ premium ordinatos fuisse patuerit. sub definitis pęni
tentiȩ legib ut uere simoniacos ab ȩccła separandos ẽẽ
censemus. id est ut duoꝵ annorum spacio exilio rele¬
gati .ꝙ. digna satisfactione uł ex communicationis
sententia coerciti. honoris gradum quem prȩmus

Expanded text:
promissis suis conferunt apparatibus tupromissis suis conferunt apparatibus tudem. Et ideo ut horum et similium argumentorum deinceps amputetur occasio, haec sancta synodus definivit ut, cum quisque pontificale culmen ante Domini altare percepturus accesserit, et actione astringatur, quod pro conferenda sibi consecratione honoris, nulli personae cujuslibet praemii collationem, vel aliquando dedisset, vel aliquando in futurum dare procuret. Sicque aut mundus ab hoc contagio, praelationis consecrationem accipiat, aut publicato hoc scelere manifeste denudatus, coram Ecclesia ad honorem quem mercari voluit, non accedat. Illos tamen, quos deinceps post praelationem per praemium ordinatos fuisse patuertentiae legibus, ut haeresimoniachos ab Ecclesia separandos esse censemus, id est, ut duorum annorum spatio exsilio relegati, et digna satisfactione, vel excommunicationis sententia coerciti honoris gradum, quem praemiis
Abbreviated transcription (Latin):
dem si sciente loci ep̃o tale quiequã a subditis ꝑpe¬
tratur: idem epe duob mensib ex cõmunicationi
subiaceat ꝓ eo quod & scit a mala contexit. & cor¬
reptionem necessariã ñ adhibuit. Sinautẽ suoꝵs
capitulis accipiendum sibi ẽẽ crediderit: si prb̃t est.
trium mensium ex communicatione plectatur. si dia¬
conus: quattuor. Subdiaconus uero uł clericus his
cupiditatib seruiens. ꝙ̃. competenti pena. & debita
excommunicatione plectendus est.
Tultȩ suꝑ hoc capitulo patrum sententiȩ manaue¬
Trunt. scilicet ne inapprȩtiabiłe sc̃i sp̃s grãm do¬
nis uł munerib quis existimet comparandam. Sed
quod non sine graui dolore dicendum ẽ. quanto hȩc res¬
frequenti decretoꝵ est prȩceptione ꝓhibita. tanto a no¬
bis fraudib cognoscitur iterata. dum hi qui tali pre¬
tio mercarinituntur grãm. aut ordinationis suȩ tẽpora
prȩueniunt munere. aut post accȩptum honorem

Expanded text:
dem si sciente loci episcopo, tale quidquam a subditis perpedem si sciente loci episcopo, tale quidquam a subditis perpetratur, idem episcopus duobus mensibus excommunicationi subjaceat, pro eo quod scientiae mala contexit, et correptionem necessariam non adhibuit. Sin autem suorum ue capitulis accipiendum esse sibi crediderit, si presbyter est, trium mensium excommunicatione plectatur, si diaconus, quatuor, subdiaconus vero vel clericus his cupiditatibus serviens et competenti poena et debita excommunicatione plectendus est. IX. Multae super hoc capitulo Patrum sententiae manaverunt, scilicet ne impretiabilem sancti Spiritus gratiam donis vel muneribus quis existimet comparandam. Sed quod non sine gravi dolore dicendum est, quanto haec frequenti decretorum est praeceptione prohibita, tanto a nobis fraudibus cognoscitur iterata, dum hi, qui tali pretio mercari nituntur gratiam ordinationis suae tempora praeveniunt munere, aut post acceptum honorem
Abbreviated transcription (Latin):
penitentie irrogetur: ita tamen ut si exilio uł retru¬
sione dignum eum esse cognouerit. aut aliud quid
iudiciũ peculiare decreuerit. modus penitentię
quem coram trib fr̃ib sacerdos transgressori in dixe¬
rit. speciali debeat eius qui sententiã ꝓtulit manus
propriȩ subscͥptione notari. Sicq fiet ut nec trans¬
gressores sine testimonio ȩxcidia uite suȩ incurrant.
nec rectores accusatos se de quoralibet intentationib
erubescant:
UIII
uicquid in uisibilis gratiȩ collatione tribuitur.
nunquam quȩstu uł quib libet p̃miis uenundari
penitus debet. dicente dño. Quod gratis accepistis.
gratis date. Et idõ quicumq deinceps in ȩccłiastico
ordine constitutus aut pro baptizandis consignan¬
disq fidelib. aut collatione ehrismatis. uł ꝓmotio¬
nib graduum. prȩcia quelibet uł prȩmia nisi uo¬
luntariȩ oblata ꝓhuiꝰ modi ambitione suscȩꝑit. eqͥ¬

Expanded text:
poenitentiae irrogetur; ita tamen ut si exsilio vel retrupoenitentiae irrogetur; ita tamen ut si exsilio vel retrusione dignum eum esse cognoveverit, aut quid aliud peculiare decreverit modus poenitentiae, quem coram tribus fratribus sacerdos transgressori indixerit, speciali debeat ejus qui sententiam protulit manus propriae subscriptione notari. Sicque fiet ut nec transgressores sine testimonio excidia vitae suae incurrant, nec rectores accusatos se de quorumlibet tentationibus erubescant. VIII. Quidquid invisibilis gratiae collatione tribuitur, nunquam quaestu vel quibuslibet praemiis venundari penitus debet, dicente Domino: « Quod gratis accepistis, gratis date , » etc., quicunque deinceps in ecclesiastico ordine constitutus, aut pro baptizandis consignandisque fidelibus, aut collatione chrismatis vel promotionibus graduum, pretia quaelibet vel praemia, nisi voluntarie oblata pro hujusmodi 133 ambitione susceperit. Equi
Abbreviated transcription (Latin):
damnationis teneatur religatus ergastulo. Cui tamen
scd̃iam. qui non uult peccatoris mortẽ. s ut conu̾tatur
um iuxta antiquȩ institutionis edictum plus erga
corrigendos agere debeat beniuolentia quam seu̾itas.
plus cohortatio quam cõmotio. plꝰ caritas quã potestas:
relatum est nobis quod quidam ex fr̃ib plꝰ liuore odii
quam correctionis studio subditos insequentes. dum
se simulant spũałe eis adhibere correctionem. indis
cretam subito afferunt mortem. cum in auditos a se pi-¬
ciunt & illicitis eos iudiciis subpenitentia puniunt.
Nongͦ de cȩtero ꝑuersis uoluntatib sit liberũ simu¬
lare se quod fingunt: s quotienscumq quilibet ex
subditis corrigendus est. aut publica debet a sacer¬
oote disciplina curari: aut si alit̃ rectorib placet. duo¬
rum uł trium frm̃ spũalium testimonio peculiarit̃
adhibito. & modus criminis agnoscatur. & modus

Expanded text:
damnationis teneatur religatus ergastulo. Cui tamen damnationis teneatur religatus ergastulo. Cui tamen i misericordiam, « qui non vult peccatoris mortem, sed ut convertatur Cum juxta antiquae institutionis edictum plus erga corrplus cohortatio quam commotio, plus charitas quam potestas, relatum nobis est quod quidam ex fratribus plus livore odii quam correctionis studio subditos insequentes, dum se simulant spiritualem eis adhibere correcticretam subito afferunt mortem, cum inauditos a se projiciunt, et illicitis eos judiciis sub poenitentia puniunt. Non ergo de caetero perversis voluntatibus sit liberum simulare se quod fingunt, sed quotiescunque quilibet ex subditis corrigendus est, aut publica debet a sacerdote disciplina curari, aut si aliter rectoribus placet, duorum vel trium fratrum spiritualium testimonio peculiariter adhibito, et modus criminis agnoscatur, et modus
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc sane & illi sententiam merebuntur. qͥ aut
uolentes homicidium fecerint. aut pͥmatib pa¬
latii. generosisq ꝑsonis. seu nobiliorib quibꝰcumq
mulierib uł puellis. aliquid aut ꝑnecem aut
ꝑquamcumq irrogatam imuriam uisi fuerint intulis¬
se. unde eos iuxta legum scłarium instituta aut talionẽ
recipere aut traditionem de his fieri uł ꝓscptionem
oporteat:
is a quib dñi sacramenta tractãda sunt. iudiciũ sangui¬
nis agitare non licet. Et ideo magnoꝑe taliũ excessus
ꝓhibendus est. ne indiscretȩ p̾sumptionis motib agi¬
tati. aut quod morte plectendum est sententia propͥa
iudicare prȩsumant. aut truncationes quiblibet ꝑsoĩs
aut ꝑse inferant aut inferendas prȩcipiant. Quod si
quisquam horũ immemor preceptorũ aut ȩccłiȩ sue
familiis aut inquiblibet ꝑsonis tale aliquio fecerit:
& concessi ordinis honore priuatus & loco. subꝑpetuo

Expanded text:
Hanc sane et illi sententiam merebuntur, qui aut Hanc sane et illi sententiam merebuntur, qui aut volentes homicidium fecerint, aut primatibus palatii generosisque personis seu nobilioribus quibuscunque mulieribus, aut puellis aliquid per necem aut per quamcunque irrogatam injuriam visi fuerint intulisse. Unde eos juxta legum saecularium instituta, aut talionem recipere, aut traditionem de his fieri vel proscriptionem oporteat. VI. His a quibus Domini sacramenta tractanda sunt judicium sanguinis agitare non licet; et ideo magnopere talibus excessibus prohibendum est, ne indiscretae praesumptionis motibus agitati, aut quod morte plectendum est, sententia propria judicare praesumant, aut truncationes quibuslibet personis, aut per se inferant, aut inferendas praecipiant. Quod si quisquam horum immemor praeceptorum, aut in ecclesiae suae familiis, aut in quibuslibet personis tale aliquid fecerit, et concessi ordinis honore privetur et loco, sub perpetuo
Abbreviated transcription (Latin):
prȩsumptuosus quisqͥs ille exstiterit. ita & penitentie
legib subiacebit. id est si in decem solidoꝵ summã
p̃sumptor ẽẽ conuincitur: uiginti dierũ penitentie
satisfactione purgetur: ita ut siue minoris siue ma¬
ioris summȩ excessũ ꝑegerit. similit̃ geminata hoc
semꝑ satisfactione penitentie recompẽset. Seruos aut̃
eccłiarũ qui huiꝰmodi excęssus oꝑari noscuntur. ad leges
scłares audiendos remittimus. Et hec quidem de
generali excessu dicta sufficiant. Ceterũ specialitatis
ordinem ꝓsequentes. siquis ep̃oꝵ magnati cuiusquã
uxorem. filiam. neptẽ. seu quolibet illi gradui alce¬
Ro ꝑtinent̾e quacumq fraude uł subtilitate adulte¬
rura pollutione fedauerit. & honoris proprii gra
dum amiitat. & sub exilii relegatione ꝑpetuam ex¬
cõmunicationis sententiam ꝑferat. Ꝙ tamen circa
finem uitȩ cõmunionis remedio adiuuandus. ẽ.

Expanded text:
praesumptiosus quisquis ille exstiterit, ita et poenitentiae praesumptiosus quisquis ille exstiterit, ita et poenitentiae legibus subjacebit; id est si in decem solidorum summam praesumptor esse convincitur, viginti dierum poenitentiae satisfactione purgetur, ita ut sive minoris sive majoris summae excessum peregerit, similiter geminata hoc semper satisfactione poenitentiae recompenset. Servos tamen ecclesiarum qui hujusmodi excessus operasse noscuntur ad leges saeculares audiendos remittimus. Et haec quidem de generali excessu dicta sufficiant. Caeterum specialitatis ordinem persequentes, si quis episcoporum magnatis cujusquam uxorem, filiam, neptem seu quolibet illi gradu altero pertinentem quacunque fraude vel subtilitate adulterina pdum amittat, et sub exsilii relegatione perpetuam excommunicationis sententiam perferat, qui tamen circa finem vitae communionis remedio adjuvandus est.
Abbreviated transcription (Latin):
nis seu cȩdis quippiam agunt. tam in reb fiscalib
quam etiam in quorũlibet dominio constitutis: &
pͥncipis sarciant. & ꝓexcessu religioni contrario.
quo inhoneste ante iudicium ꝑpetrauert̃. duarũ
ebdomadarũ excõmunicatione plectendi s̃t. Illi aut̃e
magna discrecionis arte medendi sunt. qͦ nec ausus illicitos
eccłiarum facultatib redimant. nec ipsi penicus ex¬
torres a pena ꝑsistant. Nec enĩ iustũ est. ut pro prauis
actib sacerdotum. eccłiȩ quib p̃minent sustineant
damnum. & pro ȩxcessib talib satisfactio ab eccłus ȩxi¬
gatur. cum eccłia cultores suos non adlitem s ad hones¬
tatem informet. De talib gͦ placuit definire. qui nul-¬
lis habitis reb propriis. aut in qͦcũq ꝑuasores exstite¬
rint. aut quiblibet ꝑsonis cedes uł quodeumq pre¬
sumptionis intulerint. nulla eos in curuatione statꝰ
sui seruituti hominũ debere addici. s uxta quod

Expanded text:
nis seu caedis quidpiam agunt tam in rebus fiscalibus nis seu caedis quidpiam agunt tam in rebus fiscalibus quam etiam in quorumlibet dominio constitutis, etprincipis sarciant, et pro excessu religioni contrario, quo inhonesti ante judicium paruerunt duarum hebdomadarum excommunicatione plectendi sunt. Illi autem magna discretionis arte medendi sunt, quo nec ausus illicitos ecclesiarum facultatibus redimant, nec ipsi penitus extorres a poena persistant; nec enim justum est ut pro pravis actibus sacerdotum ecclesiae quibus praeeminent sustineant damnum, ut pro excessibus talium satisfactio ab ecclesiis exigatur, cum Ecclesia cultores suos non ad litem, sed ad honestatem informet. De talibus ergo placuit definire, qui nullis habitis rebus propriis aut in quocunque pervasores exstiterint aut quibuslibet personis caedes vel quodcunque praesumptionis intulerint, nulla eos incurvatione status sui servituti hominum debere addici, sed juxta quod
Abbreviated transcription (Latin):
tunt: Relati enim nobis sunt quidam exsac̾¬
dotib: quod omi grauitate sac̾dotalis ordinis
p̃termissa audientiã iudicii furore p̾̃ueniant.¬
& excessu in honestȩ motionis audire refuguunt.
ꝓ quib eos oportuerat. ȩquitatis iudicia sustinere.
Dum enim de honoris sibi eulmine blandiuntur.
patientiam habere refugiunt. Et qui inconcussȩ
debuerant ueritatis conseruare statũ. subito religionis
mutant ꝓpositũ. & p̃cipiti furore uidiciũ antecedunt.
Sicq in qͦ decuerat eosudicii sustinere ꝯuentũ. ꝑuasione agunͭ
unde de p̾sũptionibus confundant᷑. Qui tamen aut
damno parit̾ & ex cõmunicatione plectendi sunt.
aut omissis compositionib rerũ sola satisfactione
penitentiȩ curabuntur. Illi enĩ qui rei ꝓpriȩ facultate suf¬
fulti sunt. aut qui rem suam iam ante inn̾omine ȩccłie. cui
ditos. seu ꝑ quoslibet aliena diripiunt. uł p̃sumptio¬

Expanded text:
tunt? Relati enim nobis sunt quidam ex sacetunt? Relati enim nobis sunt quidam ex sacerdotibus, quod omni gravitate sacerdotalis ordinis praetermissa, audientium judicium furore praeveniant et excessu inhonestae motionis judicia audire refugiunt, pro quibus eos oportuerat aequitatis judicia sustinere. Dum enim de honoris sui culmine blandiuntur, patientiam habere redebuerant veritatis conservare statum, subito religionis mutant propositum et praecipiti furore judicium antecedunt, sicque in quo decuerat eos judicii sustinere conventum praevasione agunt, unde praesumptionibus confundantur. Qui tamen aut damno pariter et excommunicatione plectendi sunt, aut omissis compositionibus rerum sola satisfactione poenitentiae curabuntur: illi enim qui rei propriae facultate suffulti sunt, aut qui rem suam jam antea in nomine ecclesiae cui ditos seu 479 per quemlibet aliena diripiunt vel praesumptio
Abbreviated transcription (Latin):
canonis definitionem nullomͦ recipiendas ẽẽ cen¬
seinus. Personis tamen discordantiũ io speciali
definitione prȩcipimus. ut antequã eos reconei¬
liatio uera innectat. nullus eorũ accedere ad alta¬
re dni audeat. uł grãm cõmunionis scẽ ꝑcipiat.
s geminato tempore ꝑpenitentiam cõpensabunt
qd̃ discordie seruierunt. Qđ si unus alio contem¬
nente ad satisfactionẽ caritatis cucurrerit. ex eo
tempore ut pacificus intra eccłiam receptetur ȩxqͦ
ad concordiam festinasse conuincitui. sententia
tamen suꝑiori seruata ut tempꝰ qd̾ quisq iira ex¬
pendit. geiminatum in penitentiȩ satisfactione
Iullis uita presulum ꝑturbari debet excessibꝰ.
quia ualde indignũ est. ut qui throni di uo¬
cantur. leui motione turbentur. & qui debent
ẽẽ iter iustitie. ipsi efficiantur seminarium litis
prehensibiles erunt. qui ñ solũ reprehensibilia
faciunt. s mortifera potius & execranda cõmit¬

Expanded text:
canonis definitionem nullo modo recipiendas esse cencanonis definitionem nullo modo recipiendas esse censuimus, personis tamen discordantium id speciali definitione praecipimus, ut antequam eos reconciliatio vera innectat, nullus eorum accedere ad altare Domini audeat vel gratiam communionis sanctae percipiat, sed geminato tempore per poenitentiam compensabunt, quo discordiae servierunt. Quod si unus alio contemnente ad satisfactionem chari atis cucurrerit, ex eo tempore ut pacificus intra ecclesiam reputetur, ex quo ad concordiam festinasse convincitur, sententia tamen superiori servata, ut tempus quod in ira expendit geminatum in poenitentiae satisfactione Nullis vita praesulum pertubari debet excessibus, quia valde indignum est, ut qui throni Dei vocantur, levi motione turbentur, et qui debent esse iter justitiae, ipsi efficiantur seminarium litis stolum « irreprehensibiles » erunt, qui non solum reprehensibilia faciunt, sed mortifera potius et exsecranda commit
Abbreviated transcription (Latin):
diligamus altutrum. Et pꝰ paululum. Omĩs qͥ
odit frẽm suum: homicida est. Et scitis. qm̃ omĩs
homicida ñ habet uitam et̃nam inse manentem.
Ecce homicida esse ꝓbabilit̃ declaratur: qui a fr̃na
societate diuiditur: Nam & si manus ñ moueat
adoccidendum: ꝓ eo tamen qđ immitis ẽ. ad ignos¬
cendum. iam a dõ homicida tenetur. Yiuit ille. &
iste iam int̾fector esse conuincitur. Cum igitur
his p̃ceptis beatus apłs paulus consona p̾dicatio¬
ne concordet dicens. non occidat sol suꝑ iracun¬
diam urãm. & nolite locum dare diabolo: relatȩ ft̃
nobis quorundam sacerdotum ꝑsone intantam ob¬
stinationis efferbuisse discordiam. ut non solũ illos
ab ira occasus solis non reuocet. s nec annosa quide
trans actio temporũ ad bonũ caritatis reclinet. qppe
in quoꝵ cordib sol iustitie xp̃e occubuit. ut ad lu¬
men caritatis redire uix possĩt. Horum igit᷑ & simi¬
lium discordantium fr̃m oblationes iuxta antiqͥ

Expanded text:
m: Omnis qui odit fratrem, homicida est. Et: Scitis quoniam omnis homicida non habet vitam aeternam in se manentem . Ecce homicida esse probabiliter declaratur, qui a fraterna societate dividitur. Nam etsi manus non moveat ad occidendum, pro eo tamen quia nititur ad nocendum, jam a Deo homicida tenetur. Vivit ille, et iste jam interfector convincitur. Cum igitur his pne concordet dicens: « Non occidat sol super iracundiam vestram, et nolite locum dare diabolo ; » relatae sunt nobis quorumdam sacerdotum personae in tantam obstinationis efferbuisse discordiam, ut non solum illos ab ira occasus solis non revocet, sed nec annosa quidem transactio temporum ad bonum charitatis reclinet, quippe in quorum cordibus sol justitiae Christus occubuit, ut ad lumen charitatis redire vix possint. Horum ergo et similium discordantium fratrum oblationes juxta antiqui
Abbreviated transcription (Latin):
signo aut subscptione notatam. continentẽ se & reli¬
gionis ꝓpositum uelle. & hoc ꝑhenuit᷑ in iiolate ser¬
uare. Tunc accępta a sacerdote uł ministro apta
religionis huius ueste. seu lectulo quiescens siue
quocumq in loco consistens incunctant̃ utatur.
nec diuersi coloris aut diuersȩ partis eadẽ notabi¬
lis uestis s religiosa. & non suspecta. que careat &
uarietatib coloꝵs. & diu̾sitatib specierũ. ado ut absi
ulla suspicione transgressionis maneat usui tantũ
apta seẽ religionis. & sui sȩxus competens. ad testi¬
moniũ probitatis. Ut autem deinceps nil deuoeet
indubium. pallio purpureo uł nigri coloris capis
contegat ab initio susceptȩ religionis. ut dum illie
tulerit signũ ꝓbabilis scĩtatis. uibi nullius falli po¬
terit uisio intuentis. nunquã atemptet ausus

Expanded text:
signo aut subscriptione notatam, continentem se et relisigno aut subscriptione notatam, continentem se et religionis propositum velle et hoc perenniter inviolate servare, ac tunc accepta a sacerdote vel ministro apta religionis usui veste seu lectulo quiescens sive quocunque loco consistens incunctanter utatur; nec diversi coloris aut diversae partis eadem sit notabilis vestis, nisi religiosa et non suspecta quae careat et varietatibus colorum et diversitatibus partium, adeo ut absque ulla suspicione transgressionis maneat usui tantum apta sanctae 459 religionis; et sui sexus competens ad testimonium probitatis. Ut autem deinceps nihil devocetur in dubium, palleo purpurei vel nigri coloris caput contegat ab initio susceptae religionis, ut dum illic intulerit signum probabilis sanctitatis ubi nullius falli poterit visio intuentis, nusquam attentetur ausus
Abbreviated transcription (Latin):
nefande p̃sumptionis excidium. & quod iussũ fuerit
deuocetur in irritum. & qui ordinauit annuȩ ex¬
cõmunicationi subiaceat. Quȩ uero ablata fortasse
fuerint: ab eo quitulit reddantur in duplũ:
non ignorare nos astutiam sathanȩ quia im
pelluur: telo domus d̃i & ardore. cremari. Uidenius
enĩ ad tanta fraudium studia conualescentẽ exere¬
uisse ꝑniciem: ut & pͥmȩua patrũ constitutio a qͥlia
estimetur iludi. & noua iudicum putetur intento
pelli. Nam inueniunt᷑ nonnullȩ uiduȩ diuisis ex¬
cusationib se a do contegentes. ut blandiantur sib ñ
se patrũ plena religionis alligatas institutione tenexi.
Unde antiquis inconcusse ꝑmanentibꝰ regulis. hoc
adieitur noue oraculo sanctionis. ut uidua quȩ
scẽ religionis optinere ppositũ uoluerit. sacerdoti
ut ministro adquẽ aut ipsa uenerit. aut quẽ ad se ue¬
nire conti gerit: seͥptis ꝓfessionẽ faeiat.a se aut

Expanded text:
nefandae praesumptionis excidium, et quod jussum fuerit nefandae praesumptionis excidium, et quod jussum fuerit devocetur in irritum, et qui ordinavit annuae excommunicationi subjaceat, quae vero ablata fortasse fuerint, ab eo qui tulit reddantur in duplum. non igpellimur zeli domus Dei ardore cremari. Videmus enim ad tanta fraudum studia convalescentem excrevisse perniciem, ut et primaeva Patrum constitutio a quibusdam aestimetur illudi et nova judicum putetur intentio falli: nam inveniuntur nonnullae viduae diversis excusationibus se adeo contegentes ut blandiant  Rectius, blandiantur sibi, non se Patrum plena religionis alligatas institutione teneri. Unde antiquis inconcusse permanentibus regulis hoc adjicitur novae oraculo sanctionis, ut vidua quae sanctae religionis obtinere propositum voluerit, sacerdoti vel ministro ad quem aut ipsa venerit aut quem ad se venire contigerit, scriptis professionem faciat a se aut
Abbreviated transcription (Latin):
cedendi ius. licentiamq pͥncipalis potestas optineat:
euerentiȩ totius auditu ꝑcipiatur: quia iii¬
res dura non frustra cogitur hac duriori exstir¬
pari censura. Agnouimꝰ enĩ quosd̃a pontifices prȩ¬
cȩpti pͥncipis apłoꝵ. qui ait pascite qͥ in uob̾.ẽ. gregẽ
non coacte s spontanee. neq dominantes in clero seo
forma facti gregi. ita esse immemores. ut quibꝰdam
monasteriis paroechialib ꝙ ȩccłiis aut suȩ consangu¬
nitatis ꝑsonas aut fauoris participes. iniguũ sep
statuant prelatũ. ita illis ꝓuidentes cõmoda in ho¬
nesta. ut aut eis deferantur quȩ proprio ep̃o dare if
ordo depoposcerit. aut quȩ rapere deputati exactoris
uiolentia potuerit. Proinde decent̃ om̃ib placet in
presenti tale rescindere factũ. & non esse de cȩtero facien¬
dum. Nam quisꝙ pontificum deincep̃s aut sangui¬
ne propinquis. aut fauore ꝑsonis quibcumq oe¬
uinctis. talia cõmendare luera temptauerit: & suũ

Expanded text:
cedendi jus licentiamque principalis potestas obtineat. III. Reverentiae totius auditu percipiatur, quia res dura non frustra cogitur hac duriori exstirpari censura. Agnovimus enim quosdam pontifices praecepti Principis apostolorum, qui ait: « Pascite qui in vobis est gregem, non coacte, sed spontanee, neque dominantes in clero, sed forma facta gregis ; » ita esse immemores, ut quibusdam monasteriis, parochialibusque ecclesiis, aut suae consanguinitatis personas, aut favoris participes iniquum saepe statuant in praelatum, ita illis providentes commoda inhonesta, ut aut eis deferantur quae proprio episcopo dare justus ordo depoposcerit, aut quae rapere deputati exactoris violentia poterit. Proinde decenter omnibus placet in praesenti tale rescindere factum, et non esse de caetero faciendum, nam quisquis pontificum deinceps, aut sanguine propinquis, aut favore personis quibuscunque devinctis, talia commendare lucra tentaverit et suum
Abbreviated transcription (Latin):
uł scłaris uestis assumptione decectus fuerit attigis¬
se transg̾ssionẽ. & excõmunicationis censurã accipiat.
& religioni semꝑ inhereat. Opitulante miseratione
diuina & glosissimi reccesiunti pͥncipis inherente
uoluntate religiosa his testib decentissime allegatis in
pace conexis. extotis prȩcoedioꝵ uiscerib damus głam
& honorem soli ȩt̃no & immortal do patri & filio & spũi
scõ. euius dono collatum nob̾ agnoscimus. ꝓerꝰ eceliȩ
statu & gerere curam. & posse sacri regiminis cõpetentia
disponere iura: a qͦ petimus & optamus. ut porrecta
in longitudine feliciũ dierũ sacratissimi pncipis uita.
det omi głarũ decore ꝑpetim pollere salute. Nob̾ quoꝙ
attribuat susceptũ eccłiȩ suȩ regimen cum ȩqͥtate dis¬
ponere ac sollicitudine gub̾nare & inpace tenere. ut
pꝰ huius mundi suscepta ꝑicula ꝑuenire possimus ad

Expanded text:
vel saecularis vestis assumptione detectus fuerit attigisvel saecularis vestis assumptione detectus fuerit attigisse transgressionem, et excommunicationis censuram accipiat, et religioni semper inhaereat. Opitulante miseratione divina, et gloriosissimi Reccesiunthi principis inhaerente voluntate religiosa, his testibus decentissime alligatis, in pace connexis, ex totis praecordiorum visceribus damus gloriam et honorem soli aeterno et immortali Deo Patri et Filio et Spiritui sancto, cujus dono collatum nobis agnoscimus pro ejus Ecclesiae statu, et regere curam et posse sacri regiminis competentia disponere jura, a quo petimus et optamus ut porrectam in longitudine felicium dierum sacratissimi principis vitam, et omni gloriarum decore perpetim faciat pollere salute. Nobis quoque attribuat susceptum Ecclesiae suae regnum, cum aequitate disponere, in sollicitudine gubernare et in pace tenere, ut post hujus mundi suscepta pericula pervenire possimus ad
Abbreviated transcription (Latin):
libet minori etate uł religionis tonsuram uł religio¬
n debitam uestem inutroq sexu filuis aut unꝰ aut
ambo parentes dedert̃. certe aut nolentibꝰ uł nescientib
se susceptã nͥ mox uisã in filiis abdicauerint. s ł corãse uł
corã ȩccłia palamq inconuentii eosde filios talia habere
ꝑmiserint: ad scłarem reuerti habitum ipsis filiis quandoq
peuitus non licebit. S conuieti qe tonsurã aut religiosã
uestem aliquando habuerint. mor adreligionis cultũ
habitumq reuocentur. & substrenua districtione huiꝰ¬
cemodi obseruantiȩ insernire eogantur: Parentib¬
sane filios suos religioni contradere ñ amplius quã
usq ad decimũ etatis eorũ annũ licentia poterit esse.
Postea uͦ an cum uoluntate parentũ an suȩ deuotioĩs¬
sit solitarium uotũ. erit filiis licitum religionis
assumere cultũ. Quisqͥs autẽ uł abolitione tonsure

Expanded text:
alibet minori aetate vel religionis tonsuram vel religioalibet minori aetate vel religionis tonsuram vel religioni debitam vestem in utroque sexu filiis, aut unus aut ambo parentes dederunt, certe aut nolentibus vel nescientibus se susceptam, non mox visam in filiis abdicaverint, sed vel coram se vel coram Ecclesia, palamque in conventu eosdem filios talia habere permiserint, ad saecularem reverti habitum ipsis filiis quandoque penitus non licebit, sed convicti quod tonsuram aut religiosam vestem aliquando habuerint, mox ad religionis cultum habitumque revocentur, et sub strenua districtione hujuscemodi observantiae inservire cogantur. Parentibsane filios suos religioni contradere non amplius, quam usque ad duodecimum aetatis eorum annum licentia poterit esse. Postea vero an voluntate parentum, an suae devotionis solitarium sit votum, erit filiis licitum religionis assumere cultum. Quisquis autem vel abolitione tonsurae
Abbreviated transcription (Latin):
ad priniã religionẽ. seu post transgressũ resumentes iteratã
conuersationẽ sic̃ p̃missũ est: & pallio capita contegant.q con¬
scriptã roboratã ꝓfessionis faciant seͥpturã. ꝑ quã ulteriꝰ ñ
sinant᷑ relabi ad p̃uaricationis audaciã. Que uͦ ex om̃ib hiis
fueruit reꝑte animũ aut uestem intransgressione de¬
disse. ex cõmunicationis sententiã ferant. & rursum
mutato habitu inmonasteriis donec diem ultrmũ
claudant. suberumnis arduȩ penitentiȩ maneant
e his qui in parua etate coram parentib religio¬
nis habitum tenuert̃ qͥ huc usq dissolutȩ oꝑa¬
tionis effectus int̾dum mutare fecit honestũ constitu¬
tionis edictum. dũ incondite resolui putatur: qͦd in
dissolubili sanctionis auctoritate tenet᷑. Ido quicqͥd
obuium exincerto occurrit. euident̃ abici debet. ut
de eetero nichil suꝑsit qđ indubiũ nutet. Idoq si inqͣ¬

Expanded text:
ad primam religionem, seu post transgressum resumentes iteratam ad primam religionem, seu post transgressum resumentes iteratam conversionem, sicut praemissum est, et pallio capita contegant et conscriptam roboratamque professionis faciant scripturam, per quam ulterius non sinantur relabi ad praevaricationis audaciam: quae vero ex omnibus his fuerint repertae animum aut vestem in transgressione dedisse, et excommunicationis sententiam ferant, et rursum mutato habitu in monasteriis donec diem ultimum claudant sub aerumnis arduae poenitentiae maneant De his qui in parva aetate coram parentibus religionis habitum tenuerint. Quoniam hucusque dissolutae operationis effectus interdum mutare fecit honestae constitutionis edictum, dum dissolubile sanctionis auctoritate tenetur. Ideo quidquid obvium ex incerto occurrit evidenter abjici debet, ut de caetero nihil supersit quod in dubium nutet; ideoque si in qu
Abbreviated transcription (Latin):
de cestande presumptionis
mibo fenini que iam inprecttum religionis ueste
pboritan indute funsse. nichil excusationis ualeat
moppositione quelibet obiectio. quauis diu̾sis ac calidis
uimbrast se uelint fallaciȩ argumentis s. ad saciatis¬
sini sanetionẽ disciplina sanctior es teneat religatas
atr subnȩras. Cõmoneant᷑ sane sacerdotis auctoritate.
ut recdeant sponte. Que si redire nolueriit. impulsu
sacerdotis ad retigionis cultum reducantur: & i monas¬
terus redaete ex cõmunicationis condignȩ sententia
feriantur:. Hic ide quoq ordo millarũ condemnatione
manebit. quȩ quanlibeta sacerdote scĩmoniȩ uestẽ ñ ac¬
cepissent ipse tam̃ aut uidite sunt aut inillo dui ba¬
bitu consenserunt. qui religionis esse cultus abintuen¬
tib erederetur: si coram ȩccłia uł sacerdote aut etiam
competentib testib qñdoq indite certis indicus aut
testimoniis approbantui: Omnes tam̃ he seu uenientes

Expanded text:
estandae praesumptionis. V. Omnes feminae quae jam in praeteritum religionis veste probantur indutae fuisse, nihil excusationis 129 valeat in oppositionem quaelibet objectio, quamvis diversis ac callidis adumbrare se velint fallaciae argumentis, sed ad sacratissimam sanctionem disciplina sanctiores teneat religatas atque subnexas. Commoneantur sane sacerdotis auctoritate ut redeant sponte. Qui si redire noluerint impulsu sacerdotis, ad religionis cultum reducantur, et in monasteriis redactae excommunicationis condigne sententia feriantur. Hic idem quoque ordo in illarum condemnatione manebit, quae quamlibet a sacerdote sanctimoniae vestem non accepissent, ipsae tamen aut indutae sunt, aut in illo diu habitu consenserunt, qui religionis esse cultus ab intuentibus crederetur, si coram Ecclesia, vel sacerdote aut etiam competentibus testibus quinque indutae certis indiciis aut testimoniis approbantur, omnes tamen hac seu venientes
Abbreviated transcription (Latin):
ũ deuocat.
ilius temꝑamentũ hee adimiscrationẽ aciducat. qualit̃
nerregulam patnam modus excedat. & miserationẽ seue¬
retas non ei tinguat. u it scãm merita seruientium. et
libtatis p̃mis & rerũ donaria ait subtrahat uł eoncȩdat
Qdituin decretum subdie beł decembris. anno felicit᷑

Expanded text:
um devocat, illius temperamentum hoc ad miserationem adducat, qualiter nec regulam paternam modus excedat, et miserationem severitas non exstinguat, ut secundum meritum servientium et libertatis praemia et rerum donaria vel subtrahat vel concedat. Editum decretum sub die Kalendarum Decembrium, ann
Abbreviated transcription (Latin):
uxta uoluntatem sui epĩ regularit᷑ illis implenda ft̃
cȩtera officia publica. io est uesꝑam. matutinum. siue
missam alit̃ quam inpͥncipali eccłia cȩlebrare ñ liceat.
Quisquis autẽ horum decretoꝵs uiolator exstiterit.
sex mensib cõmunione pͥuetur. ac apud met̾polita¬
num s ub penitentiȩ censura ꝑmaneat corrigeno
qualit̾ apuo illũ & p̃terite transgressionis culpã
lacrimis diluat. & necessariam officiorũ doct̾nã¬
studiose addiscat. Sub ista ergo regula ñ solũ metro¬
politanus totius sue ꝓuincie pontifices uł sacerdo¬
tes astringat. s etiamꝰ cȩteri ep̃i subiectos sibi ȩccliaꝵ
rectores optemperare his institutionib cogant . iiii
icut omnis qui diligit frẽm suum ex do. ita
omĩs qui odit ꝓximũ exdiabolo est. Dilec¬
tione enim sola discernitur. quis ex quo genitus
approbetur. dicente iohanne. In hoc manifestati

Expanded text:
juxta voluntatem sui episcopi, regulariter illis implenda sunt, juxta voluntatem sui episcopi, regulariter illis implenda sunt, caetera officia publica id est vesperam, matutinum, sive missam aliter quam in principali ecclesia celebrare non liceat. Quisquis autem horum decretorum violator exstiterit, sex mensibus communione privetur, ac apud metropolitanum sub poenitentiae censura permaneat corrigendus, qualiter apud illum et praeteritae transgressionis culpam lacrymis diluat, et necessariam officiorum doctstudiose addiscat. Sub ista ergo regula non solum metropolitanus totius provinciae pontifices vel sacerdotes astringat, sed etiam caeteri episcopi subjectos sibi ecclesiarum rectores obtemperare institutionibus cogant. IV. Sicut omnis qui diligit fratrem suum, ex Deo , ita omnis qui odit proximum, ex diabolo est . Dilectione enim sola discernitur quis ex quo genitus approbetur, dicente Joanne: « In hoc manifestati
Abbreviated transcription (Latin):
sos exnumero uigilandum est. qualit̃ nescientia talium
diuin& legis eruditionib imbuatur. Ita indesinenti
gantia instruat. Placuit gͦ de talib uxta instituta to¬
letani concilii hoc specialit̾ definire. ut aut sponte fu
mant intentionem necessariam ꝑdiscendi. aut amaiorib
ad lectionis exercitia cogantur inuiti:
e his qui contra apłi uoluntatẽ circũferuntur
omĩ uento doctrine: placuit hoc scõ concilio
ut metͦpolitane sedis auctoritate coacti. uniusciiꝰq
lendo teneant modũ. quem in metropolitana sede cog¬
nouerint institutum. nec aliqua diuersitate cuiꝰc̃q
ordinis uł officii a metropolitana se patiant᷑ secde
disumgi. Sic enim iustũ est ut inde unusquisq
sumat regulas magisterii. unde honoris conseera¬
tionẽ accipit. ut iuxta maioꝵ decreta sedesque unieu¬
q sacerdotalis mat̾ est dignitatis. sit eccłiastice ma¬
gistra rationis. Abbatib sane indultis officiis que

Expanded text:
sorum numero vigilandum est, qualiter nescientia talium sorum numero vigilandum est, qualiter nescientia talium divinae legis traditionibus imbuatur, ita ut indesinenti gantia instruat. Placuit ergo de talibus juxta instituta Toletani concilii hoc specialiter dmant intentionem necessariam perdiscendi, aut a majoribus ad lectionis exercitia cogantur inviti. e his qui contra Apostoli voluntatem circumferuntur omni vento doctrinae, placuit huic sancto concilio ut metropolitanae sedis auctoritate coacti uniuscujusqulendo teneant modum, quem in metropolitana sede cognoverint institutum, nec aliqua diversitate cujusque ordinis vel officii a metropdisjungi. Sic enim justum est, ut inde unusquisque sumat regulas magisterii unde honoris consecrationem accepit, ut juxta majorum decreta sedes quae unicuique sacedotalis mater est dignitatis sit et ecclesiasticae magistra rationis. Abbatibus sane indultis officiis quae
Abbreviated transcription (Latin):
uantũ quis p̾celsi culminis optinet locũ
tantũ necesse est precedat cȩt̾os grã meritorũ.
ut ieo quod p̾sidet singulis. singularit᷑ ornet᷑ enn¬
nentia scĩtatis. habens & inore gladium ueritatis.
& in oꝑe efficientiam luminis ut uxca paulũ potens
sit exortari in doctrina sana & contradicentes reuin¬
cere. Nos ꝓinde nr̃i ordinis gradum uł suscepti regi¬
minis modũ magnoꝑe cogitare debemus. ut qͥ officiũ
p̃dicationis suscepimus. nullis curis a diuina lectio¬
ne pͥuemur. Nam quorunda mentes pontificũ ita tor¬
poris ocio a lectionis grã secludunt᷑: ut quid doctrine
subditis exhibeat gregib. non inueniat p̾co mutus.
Insistendum gͦ semꝑ erit maiorib: ut quos sub regimi¬
nis cura tuentur. fame uerbidi ꝑire non sinant. Sic̃
met᷑politanis in confinitimos ceterosq eccłiasticis or¬
dinib deditos. fic confinitimis in cõmissos sibi religio¬

Expanded text:
II. Quantum quis praecelsi culminis obtinet locum, II. Quantum quis praecelsi culminis obtinet locum, tantum necesse est praecedat caeteros gratia meritorum, ut in eo quod praesidet singulis singulariter ornetur eminentia sanctitatis, habens semper et in ore gladium veritatis et in opere efficientiam luminis, ut juxta Paulum potens sit exhortari in doctrina sana et contradicentes revincere. Nos proinde nostri ordinis gradum vel suscepti regiminis modum magnopere cogitare debemus, ut qui officium praedicationis suscepimus nullis curis a divina lectione privemur. Nam quorumdam mentes pontificum ita torporis otio a lectionis gratia secluduntur, ut quid doctrinae subditis exhibeat gregibus non inveniat praeco mutus. Insistendum ergo semper erit majoribus, ut quos sub regiminis sui cura tuentur fame Dei verbi perire non sinant. Sic metropolitanis in confinitimos caeterosque ecclesiasticis ordinibus deditos, sic confinitimis in commisso sive religio
Abbreviated transcription (Latin):
risib agi: & quod est deterius obstinatis discȩptatioĩb
tumultuosas uoces effundere. Siquis enĩ ut apłs ait
putat se religiosum esse non refrenans linguam suam
s seducens cor suũ. huiꝰ uana est religio. Cultũ enim
suũ iustitia ꝑdit. quando silentiũ perit. & uidicium
obstrepentium turba confundit. dicente ꝓpħa. Erit
parte ꝓponitur. sic mitissima uerboꝵ relatione ꝓferri.
ut nec contentiosis uocib sensus audientium tͣbent.
nec iudicum uigorem de tumulu eneruent. Quic̃q
gͦ inconuenti concilii hec quȩ p̃missa sunt uiolanda
crediderit. & contra hȩc intdicta. aut tumultu aut
contumeliis uł risib concilium ꝑturbauerit. uxx¬
ta diuinȩ legis ȩdictum quo prȩcipitur. eice deri¬
sorem & exibit cum eo iurgium. cum omĩ dedecore
de consessione abstractus a cõmuni cȩtu secedat. et
trium dierum ex cõmunicationis sententiã ꝑferat

Expanded text:
risibus agi, et quod deterius est obstinatis disceptationibus risibus agi, et quod deterius est obstinatis disceptationibus tumultuosas voces effundere. « Si quis enim ut Apostolus ait putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . » Cultum enim suum justitia perdit, quando silentium perit, et judicium obstrepentium turba confundit, dicente propheta: « Erit parte proponitur sic mitissima verborum relatione proferri, ut nec contentiosis vocibus sensus audientium turbent, nec judicantium vigorem de tumultu enervent. Quicunque ergo in conventu concilii haec quae praemissa sunt violanda crediderit, et contra haec interdicta, aut tumultu, aut contumeliis, vel risibus concilium conturbaverit, juxta divinae legis edictum, quo praecipitur, ejice derisorem, et exibit cum eo jurgium, cum omni dedecore de confessione abstractus a communi coetu secedat, et trium dierum excommunicationis sententiam perferat.
Abbreviated transcription (Latin):
naturam. Intra cuius gremiũ constituti unũ baptisma
credimus. & confitemur remissionẽ om̃iũ peccatoꝵ. Sub
qua fide & resurrectionẽ mortuoꝵ ueracit̃ credimus: ꝙͣ
futuri scłi gaudia expectamus. Hoc tantũ orandũ . ẽ. nob̃
& petendum: ut cum ꝑ acto finitoq udicio tradiderit
filius regnũ do & patri. participes efficiat nos regni
sui. ut ꝑhanc fidẽ qua illi inhesimus. cum illo sine fine
regnemus. Hec est confessionis nr̃ẽ fides exposita. ꝑ qmͣ
om̃iũ hereticorũ dogina ꝑimit᷑. ꝑ quã omĩũ fidelium
corda mundantur: ꝑ quã etiã ad dm głose acceditur.
Cuius sacroscõ sapore subtriduano ieiunio continua
relationũ collatione ructantes. ad ea que subnexa sunt
Isequenti die decernenda transiuimus:
N loco benedictionis consedentes dñi sacerdotes nullis
debent aut indiscretis uocib ꝑstrepere. aut qͥbꝰlibet
Etumultib ꝑturbari. Nullis etiam uanis fabulis ut

Expanded text:
naturam, intra cujus gremium constituti unum baptisma naturam, intra cujus gremium constituti unum baptisma credimus et confitemur in remissionem omnium peccatorum; sub qua fide et resurrectionem mortuorum veraciter credimus et futuri saeculi gaudia spectamus. Hoc tantum orandum nobis est et petendum, ut cum peracto finitoque judicio tradiderit Filius regnum Deo Patri, participes nos efficiat regni sui, ut per hanc fidem qua illi inhaesimus cum illo sine fine regnemus. Haec est confessionis nostrae fides exposita, per quam omnium haereticorum dogma perimitur, per quam fidelium corda mundantur, per quam etiam ad Deum gloriose acceditur, cujus sacrosanctum saporem sub triduano dierum jejunio continua relationum collatione ructantes ad ea qusequenti die decernenda transivimus. CAP. I. In loco benedictionis consedentes Domini sacerdotes, nullis debent, aut indiscretis vocibus perstrepere, aut quibuslibet tumultibus perturbari, nullis etiam vanis fabulis vel
Abbreviated transcription (Latin):
catis nr̃is. & t̾npassionẽ ipsã salua diuinitate sua ꝓpeccatis nr̃is susti¬
nuit. mortiq ad iudicatꝰ ⁊ cruci. uerã carnis mortẽ acce¬
pit. Tertio quoq die uirtute ꝓpͥa suscitat᷑ꝰ ã sepulc̃ surrex̃. Hoc
gͦ exemplo capitis nr̃i c̃fitem̃ uerã fieri resurrectionẽ carnis om̃iũ
mortuoꝵ. nec maeria ł qualibet alia carne ut quid̾a
delirant surrecturos nos credimus. s in ista qua uiui¬
mus. consistimus. & mouemur. ꝑacto huiꝰ scẽ resurrectio¬
nis exemplo dũ idẽ dñs nr̃ atq saluator pat̃nam ascen¬
dendo sedem repetit. de qua nunquã ꝑdiuinitatẽ disces¬
sit. Illic ad dexteram patris sedens expectatur infine scłoꝵ.
uidex omĩũ uiuoꝵ & mortuoꝵs. Inde cum scĩs om̃ib ue¬
niet ad faciendũ uidicium. reddere unicuiq mercedis
ppͥe debitum. ꝓut quisq gesserit incorpore positus. siue
bonũ. siue malũ. Aeccłiam sane catholicam precio sui
sanguinis cõparatam cum eo credimus in ꝑpetuũ reg¬

Expanded text:
catis nostris, et tamen passionem ipsam salva divinitate sua pro delictis nostris sustinuit, mortique adjudicatus et cruci veram carnis mortem excepit, tertio quoque die virtute propria suscitatus e sepulchro surrexit. Hoc ergo exemplo capitis nostri confitemur veram fieri resurrectionem carnis omnium mortuorum nec in aerea vel qualibet alia carne, ut quidam delirant, resurrecturos nos credimus, sed in ista qua vivimus, consistimus, et movemur. Peracto hujus sanctae resurrectionis exemplo, idem Dominus noster atque Salvator paternam ascendendo sedem repetiit de qua nunquam per divinitatem discessit; illic ad dexteram Patris sedens exspectatur in fine saeculorum judex omnium vivorum et mortuorum, inde cum sanctis omnibus veniet ad faciendum judicium reddere unicuique mercedis propriae debitum, prout quisque gesserit in corpore positus sive bonum sive malum. Ecclesiam sane catholicam pretio sui sanguinis comparatam cum eo credimus in perpetuum reg