comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illum educere placita enim erat dõ
anma eiꝰ. et comsuĩmatus inbreui
eipleuit tempora multa: siuis ẽẽ ca¬
tholicus. hoc enun ad illos. omnino
non ꝑtinet: s ad eos potiꝰ qui bapti¬
rati et pie uiuentes dui non ꝑmittũ¬
tur hic uiuere: non annis s sapien¬
tiȩ gr̃a consuminati. Iste uͦ error quo
putatur hoc de paiuilis anteqͣm
baptitentur morientibus ẽẽ dictũ.
ipsi sacro scõ lauaero intolerabilem
facit inuiriam: si paruilus quiba¬
ptiratus rapi poterat ꝓpterea prius
rapitur. ne malitia mutet intellee¬
tum illiꝰ. aut ne defictio decipiat a¬
nimam eius: quasi in eodem bap¬
tismo hec malitia ẽẽ creclatur. et
fictio qua in peuis mutetur: et de¬
cipiatur sinon ante rapiatur: de¬
inde qm̃ placita erat deo anima eiꝰ.
ꝓꝑauit de medio iniquitatis illum
educere. ita ut nec paululum re¬
moraretur ut qd̃ in eo p̃destinaret
impleret: s contra suam p̃destinati¬
onem faceret aliud: tanꝗͣ. festinans
ne qd̃ ei placuerat in non baptirato.

Expanded text:
erat deo anima cius, et: cons u mmatus in breui repleuit tempora longa ̒, si uis esse catholicus. hoc enim ad illos omnino non pertinet, sed ad eos potius, qui baptizati et pie uiuentes diu non permittuntur hic uiuere non annis, sed sapientiae gratia consummati. iste uero error, quo putatur hoc de paruulis antequam baptizentur morientibus esse dictum. ipsi sacrosancto lauacro intolerabilem facit iniuriam, si paruulus, qui baptizatus rapi poterat. propterea prius rapitur, ne malitia mutet illius intellectum aut nc fictio decipiat animam eius; quasi in eodem baptismo haec esse malitia credatur et fictio qua in peius mutetur et decipiatur, si non ante rapiatur. deinde quoniam placita erat deo anima eius, properauit de medio iniquitatis illum educere, ita ut nec paululum remoraretur, ut quod in eo praedestinarat inpleret, sed contra suam praedestinationem facere maluit tamquam festinans, nc quod ei placuerat in non baptizato
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ꝓicttum cisis illa oblata lege¬
ut sacrificia: sicut hec niã pronon
baptitatis censuit offerenda. Curciun¬
ysto qupe fuit illiuis temporis sacra¬
ñitum: quo p̃figurabat nr̃i temporis
baptisinum. Uerumptam̃ iste insiuĩ
comtitione qualis posterus apparuit.
tollerabilius adhuc erat. Namuelut
nenituerit eum non quod ddebuit pe¬
nitere id est quod ausus fuert asse¬
re eronbaptitatis relarari originale
peccatum atq indulgentiam omni
uindan peccatorum. ut inꝑadisum
noc est locum tantȩ felicitatis mittan¬
tris : et beatas mansiones in domopa
tris habete mereantur. s uludeum
potius penituerit. quod eis minous
beade sertinid ertia regnium ceorũ
concesserit sedes. aduinuit atꝙ an
dut si forte quispi am retuctetur la

Expanded text:
quasi pro incircumcisis illa oblata legequasi pro incircumcisis illa oblata legerit sacrificia, sicut haec nostra pro non baptizatis censuit offerenda. circumcisio quippe fuit illius temporis sacramentum, quod praefigurabat nostri temporis baptismum. Verum tamen iste in sui comparatione qualis posterius apparuit tolerabilius adhuc errat. nam uelut paenituerit eum — non quod debuit paenitere, id est quod ausus fuerit asserere non baptizatis relaxari originale peccatum atque indulgentiam dari omnium peccatorum, ut in paradisum, hoc est locum tantae felicitatis, mittantur et beatas mansiones in domo dei patris habere mereantur, sed illud eum potius paenituerit, quod eis minoris beatitudinis extra regnum caelorum concesserit sedes —, adiunxit atque ait: aut si forte quispiam r
Abbreviated transcription (Latin):
rouam itoꝵ disciplinatam eceliastica
et a regula ueritatis alienam. cum
nbris suis auderet insecte. non ait
puto.non ait enistimo. nonait at¬
hutor non ait saltem suggero. uei
dico s censeo: ut scilicet si offende¬
remir nouitate. seu ꝑuersitate sen¬
tentiȩ. terteremur. auctoritate cen¬
surȩ Uideris tu fr̃ quomͦ possis sus¬
tinere istum docentem: catholici
tam̃ qui samim sapint sacerdo¬
ses quib et te oportet adiungi. ab¬
sit ut aquiescant istum audire cen¬
sentem: quem potius optant resi¬
piscentem. ac dolentem: et quod ita
senserit immo uͦ scripserit. etiam cor¬
reptione saluberrima penitentem.
S hoc inquit exemplo machabeorum
in p̃lio cadentium astruo faciendum.
qui cum furum de interdictis aufer¬
rent. atq inipso certamie cetidisset᷑.
acerdotib ait inuenimus hoc initũ
consilium fuisse: ut quorum animã
er uetito reatus obstimrerat. sacrifie¬
orum oblatio reꝑaret. Ista istue ducit

Expanded text:
nouam atque a disciplina ecclesiastica nouam atque a disciplina ecclesiastica et a regula ueritatis alienam cum libris suis auderet inserere, non ait \'puto\', non ait \'existimo\', non ait \'arbitror\', non ait saltem \'suggero\' uel \'dico\', sed \'censeo\',ut scilicet, si offenderemur nouitate seu peruersitate sententiae, terreremur auctoritate censurae. uideris tu, frater, quomodo sustinere possis istum docentem; catholici tamen qui sanum sapiunt sacerdotes, quibus et te oportet adiungi, absit ut adquiescant istum audire censentem, quem potius optant resipiscentem ac dolentem et quod ista senserit, immo uero etiam scripserit correctione saluberrima paenitentem. sed hoc, inquit, exemplo Machabeorum in proelio cadentium astruo faciendum, qui cum furtim de interdictis auferrent atque in ipso certamine cecidissent, a sacerdotibus, ait, inuenimus hoc initum fuisse consilium, ut quorum animas ex uetito reatus obstrinxerat, sacrificiorum oblatio repararet. ita istuc dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
regis ẽeluditur: s de latrone ulo qui
tuȩ dinocrate argum̃tatur quod etia
non baptitatis daui possit indulgentia
peceltorum. et sedes aliqua beatorum.
quasi qiuisquam cui non eredere nefas
oẽt huicindicauerit quod fuerint non¬
baptirati De quibus tamen ineo libro
quem sccipsi ad frẽm nr̃m renatum.
plentus quiꝰmͥ uderetur ei pofii. Quod
tu adiletio potent nosse: sinon spttue¬
die legere Nam ille petenti non poterie
denegare. Estuat tamen iste: atꝙ hor¬
rendis suffocatur angustiis. aitentuor
enim fortasse quam tu quid mali dicat
altenlit : preter ip̃i scilicet baptisinũ
soliu in paruulis originale peccatum
Denꝙ ut aliquatenus in hac causa
iel sero ad ecclie sacram̃ta consugiat:
phis sane inquit oblationes assiduas.
ecosfeuenda tigiter scorum censeo sacri¬
ficia sicerdlotm. Habeto istum sipla¬
cet etiam censorem. si parum fuerat
habete doctorem. ut sacrificium cor
sunt incorporati.Rem quippe tam

Expanded text:
regis excludit? sed de latrone illo, qui regis excludit? sed de latrone illo, qui tuae Dinocrate argumentatur, quod etiam non baptizatis dari possit indulgentia peccatorum et sedes aliqua beatorum; quasi quisquam, cui non credere nefas esset, huic indicauerit quod non fuerint baptizati. de quibus tamen in eo libro, quem scripsi ad fratrem nostrum Renatum, plenius quid mihi uideretur exposui. quod tua dilectio poterit nosse, si non spreueris legere; nam ille petenti non poterit denegare. Aestuat tamen iste atque horrendis suffocatur angustiis; adtentius enim fortasse quam tu quid mali dicat adtendit praeter Christi scilicet baptismum solui in paruulis originale peccatum. denique, ut aliquatenus in hac causa uel sero ad ecclesiae sacramenta confugiat: pro his sane, inquit, oblationes assiduas et offerenda iugiter sanctorum censeo sacrificia sacerdotum. habeto istum, si placet, etiam censorem, si parum fuerat habere doctorem, ut sacrificium corpsunt incorporati. rem quippe tam
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipue quia eẽ multas mansiones
apud patrem suum dñs ꝓfitetur: in
quib desiginantur merita multa.
et diu̾sitas mansoꝵ: ut hic non bap
patrem aregno seꝑare celoꝵ: ut etiam
non baptitatis habundent loca sem¬
piternȩ felicitatis Ne cui det cum ista
dicit. ita se nolle baptirati cuius piam
paruuli mansionem a regno celorum
separare: ut ipsam dei petris domum
uel aliquas partes eius inde separare
tatis partȩ. s in domo patris mei dirit
mansiones multȩ sunt: quomodo
ergo erit in dei patris domo non bap¬
titatus: cum deum patrem habere nõ
possit nisi renatus: Non sit ingratus
deo qui eum dignatus est a donatista¬
rum uel rogatistarum diusione li-¬
berare: ut ipsam domum dei patris
querat diuidere: et aliquam eius¬
partem ertra regnum celorum ponere.
ubinon baptitati ualeant habitare
Et quo pacto ipse regnum celoꝵ sem
traturum eẽ presitiit: de quo regno
inquanta uult parte ipsius domus

Expanded text:
praecipue quia multas esse mansiones praecipue quia multas esse mansiones apud patrem suum dominus profitetur, in quibus designantur merita multa et diuersa mansorum, ut hic non baptpatrem, a regno separare caelorum, ut etiam non baptizatis abundent loca sempiternae felicitatis. nec uidet. cum ista dicit, ita se nolle baptizati cuiuspiam paruuli mansionem a caelorum regno separare, ut ipsam dci patris domum uel aliquas partes eius inde separare tatis parte, sed: indomo patris mei, dixit, multae mansiones sunt. quomodo ergo erit in dei patris domo non baptizatus, cum deum patrem habere non possit nisi renatus ? non sit ingratus deo, qui eum dignatus est a Donatistarum uel Rogatistarum diuisione liberare, ut ipsam domum dei patris quaerat diuidere et aliquam eiustem extra regnum caelorum ponere, ubi non baptizati ualeant habitare. et quo pacto ipse regnum caelorum se intraturum esse praesumit, de quo regno in quanta uult parte domum ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
leriter rapti fuerint: nec ad annos
quos homines ꝓmagno diuino
munere sibi exoptant ꝑuenire po¬
tuerint. Quale est autem dicere in¬
fantes p̃destinatos baptismo. uitȩ
p̃sentis antequam renascantur in
xp̃o occiduo p̾ueniri: uelut aliqua
uis fortune. seu fati. siue cuiuslib
rei non ꝑmittat deum quod pre¬
destinauit implere: Et quomodo
ipse illos rapit: quia placuerunt
illi : dneos predestinat baptitałi. et ip̃e
qd̃ p̃destinauit non suit fieri: Sed
attende quid adhuc audeat cuidis¬
plicet intanta huius ꝓfunditate quȩ¬
stionis. cautior quam scientior nr̃a.
cunctatio. Ausim dicere inquit istos
ꝑuenire posse ad orinalium indulgẽ¬
tiam peccatorum. non tam̃ ut cęleste
inducantur in regnum.sicut latro¬
ni confesso quidem. s non baptirato
dñs non celoꝵ regnum tribuit s ꝑa¬
disum: cum utiq iam maneret qui
non renatus fuerit ex aqua et spũ
scõ non intrabit in regnum celorum:

Expanded text:
leriter rapti fuerint nec ad annos, leriter rapti fuerint nec ad annos, quos homines pro magno diuino munere sibi exoptant, peruenire potuerint. quale est autem dicere \'infantes pracdestinatos baptismo uitae praesentis, antequam renascantur in Christo, occiduo pracueniri\', uelut aliqua uis fortunae seu fati siue cuiuslibet rei non permittat deum quod praedestinauit inplere? et quomodo ipse illos rapit, quia placuerunt illi ? an eos et ipse praedestinat baptizari et ipse quod praedestinauit non sinit fieri ? Sed adtende quid adhuc audeat, cui displicet in tanta huius profunditate quaestionis cautior quam scientior nostra cunctatio: ausim dicere, inquit, istos peruenire posse ad originalium indulgentiam peccatorum, non tamen ut caeleste inducantur in regnum, sicuti latroni confesso quidem sed non baptizato dominus non caelorum regnum tribuit, sed paradisum, cum utique iam maneret: qui non renatus fuerit ex aqua et spiritu sancto, non intrabit in regnum caelorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ hoc ꝑꝑarauit de medio iniqui¬
tatis illum educere. placita enim
erat deo anima eius: et consummatus
in breui expleuit tempora longa.
Quis istum dedignatur habere doc¬
torem: Ergone paruuli quos plerũq
uolunt homines baptitari. et dum
curritur ante moriuntur. si retar¬
ut baptirati continuo morerentur
malicia mutaret intellectum eoꝵ
et fictio deciꝑet animam eorum: et
ne hoc illis contingeret subuentum
est illis. ut ante raꝑentur quam
baptitarentur:. In ipso gͦ baptisma¬
te mutarentur inpeius: et fictiõe
deciperentur. si pꝰ baptisina raperen¬
tur: O admiramda atq insectanda
doctrina. S hoc de ur̃a prudentia
cqui affuistis cum recitaret iste pre¬
sumpsit. et de tua marime aquem
scripsit. et cui recitatos libros tradi¬
dit. ut credituros uos ẽẽ. confideret
de non baptiratis infantib ẽẽ scriptũ.
qd̾ de om̃ium scõꝵ ĩmaturis ȩtatib
scriptum est cum quib male actũ
stulti arbitrantur. side hacuita ce¬

Expanded text:
pr oper auit de medio in iquitatis illum educere; placita enim erat deo anima eius, et: consummatus in breui repleuit tempora longa a. quis istum dedignetur habere doctorem ? ergone paruuli, quos plerumque uolunt homines baptizari et. dum curritur, ante moriuntur, si retarut baptizati continuo morerentur, malitia mutaret intellectum eorum et fictio deciperet animam eorum et, ne hoc eis conillis est, ut ante raperentur quam baptizarentur? In ipso ergo Baptismate mutarentur in pejus, et fictione deciperentur, si post Baptisma raperentur. O admiranda atque sectanda doctrina! Sed hoc de vestra prudentia, qui adfuistis, cum recitaret, iste praesumpsit, et de tua maxime ad quem scripsit, et cui recitatos libros tradidit, ut credituros vos esse confideret, de non baptizatis infantibus esse scriptum, quod de omnium sanctorum inmaturis aetatibus scriptum est, cum quibus male actum stulti arbitrantur, si de hac uita ce
Abbreviated transcription (Latin):
unt indannationem paruuli. et si
nulum eos rp̃iane fidei lauacrum
uerum etiam felicitate ꝑadisi. post
mortem interim ꝑfruuntur: pꝰrefurrec¬
tionem autem etiam regni celorum
felicitatem possidebunt Heciste cõtra
catholicam fundatissimam fidem
numquid dicere auderet. si questio¬
nem soluendam de anime origine
uires suas excedentem. suscipere nõ
auderet. Horrendis est enim coartatꝰ
ingustus ab eis quidicunt curdõ
animam tam iniusta. animadũsione
multauit. ut incorpus eam pecca:

Expanded text:
unt in damnationem paruuli, etsi unt in damnationem paruuli, etsi nullum eos christianae fidei lauacrum uerum etiam felicitate paradisi post mortem interim perfruuntur, post resurrectionem autem etiam regni caelorum felicitatem possidebunt. haec iste contra catholicam fundatissimam fidem numquid dicere auderet, si quaestionem soluendam de animae origine uires suas excedentem suscipere non auderet ? Horrendis est enim coartatus angustiis ab eis qui dicunt: cur deus animam tam iniusta animaduersione multauit, ut in corpus eam pecc
Abbreviated transcription (Latin):
am a quo factus est homo. Intonat ꝑ
om̃s ꝓprii corporis ueritas: si quis
non renatus fuerit ex aqua et spũ.¬
feõ: non potest introire in regnum
dei. Atq ut ab sententia exceptos mar¬
tires faciat. quibus contigerit ante
ꝓ xp̃i nomine occidi quam xp̃i bap
baptismate dilui: dicit alio loco. Qui
ꝑdiderit animam suam ꝓpt̾ me: in¬
ueniet eam. Et ne cuiquam qui nõ
renatus fuerit. xp̃iane fidei lauacro
ꝓermittatur peccati originalis aboli¬
tio: clamat apłs ꝑ unius delictum
in om̃s homines ad comdempnati¬
onem. Contra quam condempnati
tis auxilium. qui crediderit inquit
et baptiratus fuerit saluus erit: qui
autem non crediderit condempnabit̾
Cinus misterium credulitatis in pariui¬
tãtur impletui: nesi factum non fue¬
rit. eant ex uno om̃s in condempnati¬
onem. Et tñ tam contra mantfestas uo¬
ces quas concinit ueritas. procedit in
medium magis uecors quam misericors
uanitas: et dicit. Nonsolum none¬

Expanded text:
am, a quo factus est homo. intonat per am, a quo factus est homo. intonat per os proprii corporis ueritas: si quis non renatus fuerit ex aqua et spiritu, non potest introire in regnum dei. atque ut ab hac sententia exceptos martyres faciat, quibus contigerit ante pro Christi nomine occidi quam Christi baptismate dilui, dicit alio loco: qui perdiderit animam suam propter me, inucniet eam. et ne cuiquam, qui non renatus fuerit christianae fidei lauacro, promittatur peccati originalis abolitio, clamat apostolus: per unius delictum in omnes homines ad condemnationem. contra quam condemnationtis auxilium: qui crediderit, inquit, et baptizatus fuerit, saluus erit; qui autem non crediderit, condemnabitur. cuius mysterium credulitatis in paruutantur inpletur, ne, si factum non fuerit, eant ex uno omnes in condemnationem. et tamen contra tam mahifestas uoces, quas concinit ueritas, procedit in medium magis uaecors quam misericors uanitas et dicit: non solum non e
Abbreviated transcription (Latin):
sum aduersus auctoritatẽs senten¬
tiȩ principalis. quam sententiã
merebitur iudicis. Nouellos here¬
ticos pelagianos. iustissimȩ conci
liorum catholicoꝵ. et sedis apłice
dampnauit auctoritas: eo quos
ausi fuerint non baptitatis paruuł
dare quietis et salutis locum. etiam
p̃ter regnum celorum. Quod ausino
fuissent: nisi negarent eos habere.
originale peccatum: quod opꝰ eẽt ab¬
solui ꝑ baptismatis sacram̃tum. Iste
autem sicut catholicus dicit paruu
tam̃ eos ab huius modi iunculo sine la¬
uacro regenerationis absoluit: et post
mortem inꝑadisum misericors mittit:
post resurrectionem uero etiam in
regnum celorum misericorditer intro¬
ducit. Talis sibi sibi saul misericors
uisus est. quando peꝑcit regi quem
deus p̃cepit occidi. S merito inquit o¬
bediens miscłia uel misericors in obe¬
dientia reprobrata atq dampnata e̾.
ut caueat homone ab illo miscdiam
mereatur homo. contra eius sententi¬

Expanded text:
sum aduersus auctoritatem sentensum aduersus auctoritatem sententiae principalis, quam sententiam merebitur principis! Nouellos hereticos Pelagianos iustisliorum catholicorum et Sedis Apostolicae damnavit auctoritas, eo quod ausi fuerint non baptizatis parvulis dare quietis et salutis locum, etiam praeter regnum coelorum. Quod ausi non fuissent, nisi negarent eos habere originale peccatum, quod opus esset absolvi per Baptismatis sacramentum. Iste autem sicut cattamen eos ab huiusmodi uinculo sine lauacro regenerationis absoluit et post mortem in paradisum misericors mittit, post resurrectionem ucro etiam in regnum caelorum misericors introducit. talis sibi Saul misericors uisus est, quando pepercit regi quem deus praecepit occidi; sed merito inoboediens misericordia uel misericors inoboedientia reprobata atque damnata est, ut caueat homo, ne ab illo misericordiam mereatur homo contra eius sententi
Abbreviated transcription (Latin):
non inuidentis asensum. dum modo¬
ne et effectum amplificet et eͬffectum.
hecuerba inscd̃o libro eius lecta des¬
cripsi Numquid inhac causa erroris
audatiam. temeritatem. ac presump¬
tionem habere quispiam posset am¬
pliorem: Ipse sententiam domini¬
cam recordatur. ipse cõmmorat: ip̃e
suis litteris interponit: ipse dicit. qmͣ¬
quam sententia illa principalis ob¬
sistat. quia qui non renatus fuerit
exaqua et spũ scõ. non intrabit in
regnum celorum: et audet tñ suȩ
censurȩ leuare ceruicem. contra sen¬
tentiã principalem Teneat inquit eci¬
am meum non inuidentis assensũ:
qui dicit animas non baptiratoꝵ
temporarie mereri paradisum. Prop¬
ter has enim latronem atq clinoera¬
tem tanquam p̃scribendo. uel potiꝰ
p̃iudicando cõmemorat: in resur¬
rectione autem in meliora tr̃afferri
et regni celorum ꝑcipere premium:
quamqͣ sententia inquit princrpał
obsistat. Iam gͦ considera quesote
frater quisquis cuipiam p̾bet assen¬

Expanded text:
assen. sum, modoae et effectum amplificet et affectum. haec uerba in secundo libro eius lecta descripsi. numquid in hac causa erroris audaciam, temeritatem, praesumtionem habere quispiam posset ampliorem? ipse sententiam dominicam recordatur, ipse commemorat, ipse suis litteris interponit, ipse dicit: quamquam sententia illa principalis obsistat, quia qui non renatus f uerit e x aqua et spiritu sancto, non intrabit in regnum caelorum, et audet tamen suae censurae leuare ceruicem contra sententiam principalem ! teneat, inquit, etiam meum non inuidentis assensum, qui dicit animas non baptizatorum temporarie mereri paradisum — propter has enim latronem atque Dinocratcm tamquam prae. scribendo uel potius praeiudicando commemorat —, in resurrectione autem in meliora transferri et regni caelorum percipere praemium, quamquam sententia, inquit, principalis obsistat. iam ergo ipse considera, quaeso te, frater, quisquis cuipiam praebet assen
Abbreviated transcription (Latin):
Uob michi
ad tescriben¬
dundum
putaui hoc
prius cogites
fili dilectissi¬
me uictor uo¬
lo: si te contẽp¬
eem nequaquam idie contempne¬
do fuisse facturum Nec ideo tñ humilita¬
teniã sic abutaris. ut ꝓptea te eristimes

Expanded text:
uod mihi ad te scribendum putavi, hoc prius cogites, fili dilectissime Victor, volo, si te contemnerem, nequaquam id me fuisse facturum. Nec ideo tamen humilitate nostra sic abutaris, ut propterea te existimes
Abbreviated transcription (Latin):
caritati succenseam quia fecisti: ut
potiꝰ nisi fecisses. integro iure amci-¬
cie succensere deberem. Ago itaq u¬
beres grãs. Quemadmod̾ aũt acceꝑim
fictum tuum. hinc manifestrus indi¬
caui: qd̃ hune ad te librum morut

Expanded text:
caritati succenseam, quia fecisti, ut caritati succenseam, quia fecisti, ut potius, nisi fecisses, integro iure amicitiae succensere deberem. ago itaque uberes gratias. quemadmodum autem acceperim factum tuum, hinc manifestius indicaui, quod hunc ad te librum, mox ut
Abbreviated transcription (Latin):
te potiꝰ qui cuiam et fidei nr̃ȩ. et existi¬
mationis mee. ut uerus catholicus
et bonꝰ amicus fideliter benigneq ges¬
sisti: quam ad alium quemquam
scribendum putaui: tu legendum
dabis uel describendum quibꝰ potue¬
eris. uel quibus dandum eẽ uidica¬
ueris. In quo istiꝰ uiuenis p̃sumptio¬
nem reprim̃dam et redarguendam
putaui. ut tamen eum diligam. nec
dampnari. s em̃dari uelim: atq ita
ꝓficere in domo magna quȩ est ca¬
tholica eccłia. quo eum miscdia di¬
uina ꝑdiuit: ut sit in illa uas in ho¬
nore scĩficatum. utile dño. ad om̃e
opus bonum semꝑ ꝑatum: et bñui¬
uendo et sana dicendo Porro autem
supsum oportet ut diligam sicut
facio. quanto mag̃ te fr̃ cuiꝰ erga me
beniuolentiam. et cuiꝰ catholicam
fidem cautam et sobriam optime no¬
ui: Uude factum ẽ. ut eos libros
qui tibi displieuerunt et inquib
nom̃ meum alit̃ ꝙͣ uelles pofitum
curares. Tantum gͦ abest ut hinc tue

Expanded text:
te potius, qui curam et fidei nostrae et existite potius, qui curam et fidei nostrae et existimationis meae ut uerus catholicus et bonus amicus fideliter benigneque gessisti, quam ad alium quemquam scribendum putaui, tu legendum dabis uel describendum quibus potueris uel quibus dandum esse iudicaucris. in quo istius iuuenis praesumptionem ita reprimendam et redarguendam putaui, ut tamen eum diligam nec damnari, sed emendari uelim atque ita proficere in domo magna. quae est catholica ecclesia, quo eum misericordia diuina perduxit. ut sit in illa uas in honore sanctificatum, utile domino, ad omne opus bonum semper paratum et bene uiuendo et sana dicendo. porro autem si ipsum oportet ut diligam, sicut facio, quanto magis te, frater, cuius erga me beniuolentiam et cuius catholicam fidem cautam et sobriam optime noni! unde factum est, ut eos libros, qui tibi displicuerunt et in quibus nomen meum aliter quam uelles positum curares. tantum ergo abest, ut hinc tuae
Abbreviated transcription (Latin):
tissima testimonia: et hane sentẽ¬
tiam suam non solum me non
uetante. uerum etiam fauente et
grãs agente defendant. Si aũt nõ
inueniunt certissimam de hacre
auctoritatem diuinoꝵ eloquioꝵ.
et aliquid illoꝵ quatũor ꝑ in opĩ¬
am dicere conpelluntur: cohibeãt
se ne ꝑ ipsam in opiam etiam par
uuloꝵ animas non habere origi¬
nale peccatum. scd̃m palagianam he¬
resim olim dampnabilem nuꝑrime¬
q dampnatam dicere conpellantur.
Melius est enim homini. fateri senes¬
cire quod uescit: quam in heresim dãp
cdampnatam incurrere uel nouam
condere: diun temere audet defensare
quod nescit. Alia huius hoĩs falsa et
absurda. in quibus non tam piculo¬
se ueriuntam̃ a tramite ueritatis ex¬
orbitat. qm multa sunt. et ad ipsũ
etiam si dñs uoluerit aliquid delibͥs
eius uolo scribere. ubi forsitam omĩa.
uel si omĩa non potuero plurima os¬
tendam Istum aũt librum quem ad

Expanded text:
tissima testimonia et hanc sententissima testimonia et hanc sententiam suam non solum me non uetante, uerum etiam fauente et gratias agente defendant. si autem non inueniunt certissimam de hac re auctoritatem diuinorum eloquioium et aliquid illorum quattuor per inopiam dicere conpelluntur, cohibeant se, ne per ipsam inopiam etiam pa: uulorum animas non habere originale peccatum secundum Pelagianam heresim olim damnabilem nuperrimeque damnatam dicere conpellantur. melius est enim homini fateri se nescire quod nescit quam in heresim uel damnatam incurrere uel nouam condere, dum temere audet defensare quod nescit. alia huius hominis falsa et absurda, in quibus non tam periculose, uerum tamen a tramite ueritatis exorbitat, quoniam multa sunt, et ad ipsum etiam, si dominus uoluerit, aliquid de libris eius uolo scribere; ibi forsitan omnia uel, si omnia non potuero, plurima ostendam. Istum autem librum, quem ad
Abbreviated transcription (Latin):
in isto libro digerere longum uisum
ẽ. Ausit gͦ ut animarum ꝓpago si fal¬
saest a talibus refellatur  et anima¬
rum nouuarum insufflatio si ue
ra est defendatur. Quamobrem qui¬
cumq uolunt defendere: quod di-¬
euntur anime nouȩ nascentibus
insufflari nonde parentibus trahi.
moraui caueant omnim᷑: hoc est ne
licant animas fieri adeo pececatri¬
ces ꝑ alienum originale peccatum:
ne dicant paruulos qui sine bap¬
tismo erierint ꝑuenire posse adui¬
tam eternam. regnumq celoꝵ ori¬
ginali peccato ꝑ qd̃libet aliud reso¬
luto: ne dicant animas peccasse.
alicubi ante carnem. et hoc merito
in carnem peccatricem fuisse de¬
trusas: ne dicant peccata quȩ ine¬
is inuenta non sunt quia prescita
sunt merito fuisse punita: cum ad
eam uitam uͥ ea comitterent ꝑmisse
non fuerint ꝑuenire. Nichil gͦ istoꝵ
quatuor dicentes. qm̃ qdꝰ libet eoꝵ
falsum atq impiuumn est. uiueniãt
etiam scripturarum de hac re cer¬

Expanded text:
in isto libro digerere longum uisum in isto libro digerere longum uisum est. absit ergo, ut animarum propago, si falsa est, a talibus refellatur et animarum nouarum insufflatio, si uera est, a talibus defendatur. Quamobrem quicumque uolunt defendere, quod dicuntur animae nouae nascentibus insufflari, non de parentibus trahi, moraui, caueant omni modo, hoc est: \'ne dicant a deo fieri animas peccatrices per alienum originale peccatum; ne dicant paruulos, qui sine baptismo exierint. peruenire posse ad uitam aeternam regnumque caelorum originali peccato per quodlibet aliud resoluto; ne dicant animas peccasse alicubi ante carnem et hoc merito in carnem peccatricem fuisse detrusas; ne dicant peccata, quae in eis inuenta non sunt, quia praescita sunt, merito fuisse punita, cum ad eam uitam, ubi ea committerent, permissae non fuerint peruenire\'. nihil ergo istorum quattuor dicentes, quoniam quodlibet eorum falsum atque impium est, inueniant etiam scripturarum de hac re cer
Abbreviated transcription (Latin):
care non dubitet. Animarum autem
nouarum sine ꝓpagine insuffiati¬
onem defendi quidem minime
prohibemꝰ: ẜ ab eis qui potuerunt¬
qui potuerint aliquid inuenire uel
incanonicis libris. quod non sit am¬
biguum dissoluende hiuc obligati¬
ssime questioni. uel in racioematio¬
nibus suis. qd̾ non sit contraruuum
catholice ueritati:. non atalibus qua¬
lis iste apparuit. qui non inueniendo
quiᷤ diceret. et deliberationem suã
nolendo suspendere. uires suas non¬
õmnino metiens. ne taceret ausus ẽ
dicere inquinari animam meruisse
ꝑcarnem: et eẽ. meruisse animam pec¬
catricem. cuius nullium meritum seu
bonum seumalum ante catnem potu¬
it inuenire: et paruilis sine baptismo
de corpore ȩreuntibus solui posse ori¬
eius eccli̾a: eosq sine lauacro regene¬
rationis de hac uita emigrantes. nõ
ao requiem tantum ire .s. ad regniun
celoꝵ posse etiam ꝑuenire: et aliamul¬
ta absorda quȩ omnia colligere atq

Expanded text:
care non dubitat. Animarum autem care non dubitat. Animarum autem nouarum sine propagine insufflationem defendi quidem minime prohibemus, sed ab eis qui potuerint aliquid inuenire uel in canonicis libris, quod non sit ambiguum dissoluendae huic obligatissimae quaestioni, uel in ratiocinationibus suis. quod non sit contrarium catholicae ueritati, non a talibus qualis iste apparuit, qui non inueniendo quid diceret et deliberationem suam nolendo suspendere uires suas omnino non metiens, ne taceret, ausus est dicere \'inquinari animam meruisse per carnem et esse meruisse animam peccatricem\', cuius nullum meritum, seu bonum seu malum, ante carnem potuit inuenire, et \'paruulis sine baptismo de corpore exeuntibus solui posse orieius ecclesia, \'eosque sine lauacro regenerationis de hac uita migrantes non ad requiem tantum ire, sed ad regnum caelorum posse etiam peruenire\' et alia multum absurda. quae omnia colligere atque
Abbreviated transcription (Latin):
rant: et tunc illud qd dictum est os
ex ossibus meis. et caro de carne mea:
non tropice aparte totum. ut simui
uitelligatur et anima: s ꝓpͥe de sola
carue dictum eẽ defendant. Que cũ
ita sint: uideo librum istum iam ẽe.
eludendum Omnia quippe quȩ
continet: quib hii qui legerint scĩ¬
aut cauiere se debere ne huic hominz
cuuis duos libros mͥ misisti. in hoc
consentiant utt credant aiuinas sc
erdei flatu eẽ ut non sint ex nichilo.
hoc enun qui credit. et si u̾bis neget.
re ipsa clamat animas dei habere sus¬
tantiam: et ipsiꝰ gñs eẽ non iunere
s natura. Nam cum er deo quisq
naturȩ suȩ originem dicit: de ilio
naturȩ suȩ gñs ducere. negare sobrie
nullo pacto potest Iste autem ita s
est ipse contrariꝰ. ut dicat genus dei
ẽẽ animas. non natura s munere.
et tam̃ non factas ex nichilo. s eruio
dicat ouginem ducere: ac sic eas qd
priꝰ negauerat ad dei naturam reuo¬

Expanded text:
rant et tunc illud, quod dictum est: os rant et tunc illud, quod dictum est: os ex ossibus meis et caro de carne mea, non tropice a parte totum. ut simul intellegatur et anima, sed proprie de sola carne dictum esse defendant. Quae cum ita sint, uideo librum istum iam esse claudendum. omnia quippe, quaeur, continet, quibus hi qui legerint sciant cauere se debere, ne huic homini, cuius duos libros mihi misisti, in hoc consentiant, ut credant \'animas sic ex dei flatu esse, ut non sint ex nihilo\'. hoc enim qui credit, etsi uerbis neget, re ipsa clamat animas dei habere substantiam et ipsius genus esse non munere, sed natura. nam de quo quisque naturae suae originem ducit, de illo naturae suae genus ducere negari sobrie nullo pacto potest. iste autem ita sibi est ipse contrarius, ut genus dei esse animas dicat non natura, sed munere et tamen non factas ex nihilo, sed ex illo dicat originem ducere; ac sic eas, quod prius negauerat, ad dei naturam reuo
Abbreviated transcription (Latin):
et antina inquiunt. ibi eẽt: dici debu¬
it uerbum caro factumẽ. S istis ꝓpt̃¬
ea dicitur carnis nomine solere scrip¬
turam totum hominem muncupa¬
re: sicuti est et uidebit omius caro
salutare dei: non enim caro sine ani¬
ma uidere aliquio potest. quia plu¬
rimis aliis scãrum seripturarum locis
non solum carnem. uerum etiam ani¬
mam humanam. idest racionalem
inẽẽ homini ip̃o sine ambiguitate
monstratur unde et isti aquibus
animarum ꝓpago defenditur. possẽt
accipere totum ẽẽ dictum. os de ossibꝰ
meis et caro de carne mea⁊ ut ulic in¬
telligeretur et anima: quemadmod̾
u̾bum caro factum non sine anima
accipimus: si quemadmodum alia
testimonia docent habere humanam
animam ip̃m: ita et isti aliquibus
non ambiguis testimomis paginent
astruerent animarum. Pariuice
gͥ admonemus etiam hos quianimar
ꝓpaginem destuunt. ut nouas adeo
sufflari animas certis docum̃tis asse¬

Expanded text:
et anima\', inquiunt, \'ibi esset, debuit dicet anima\', inquiunt, \'ibi esset, debuit dici: uerbum homo factum est\'. sed istis propterea dicitur carnis nomine solere scripturam totum hominem nuncupare — sieuti est: et uidebit omnis caro salut a r e d e i; non enim caro sine anima uidere aliquid potest —, quia plurimis aliis sanctarum scripturarum locis non solam carnem, uerum etiam animam humanam, id est rationalem, inesse homini Christo sine ulla ambiguitate monstratur. unde et isti, a quibus animarum propago defenditur, possent accipere a parte totum esse dictum: os de ossibus us mis et caro de carne mea, ut illic intellegeretur et anima, quemadmodum uerbum carnem factum non sine anima accipimus, si, quemadmodum alia testimonia docent habere humanam animam Christum, ita et isti aliquibus non ambiguis testimoniis propaginem astruerent animarum. pari uice igitur ammonemus etiam hos, qui animarum propaginem destruunt, ut nonas a deo sufflari animas certis documentis asse
Abbreviated transcription (Latin):
eius acceꝑit animam. sic eadem non
soluta s manente questione. potuit
tacere scriptura. ut acdam non di¬
ceret anima de anima mea. de ꝑ hoe
si prime mulieris anima ex uiro est.
pate totum significatum ẽ. ubi le¬
gitur hoc nunc os ex ossibus meis: et
caro de carne mea: cum tota ex uiro. nõ
caro sola sit sumpta. Siautem non est
ex uiro. s  ds̃ insufflauit sicut uiro.
a toto pars significata ẽ. ubi legitur
de uirosuo sumpta ẽ: cum caro eiꝰ non
tota sit sumpta. Quappter eumꝰ istesti¬
moniis qd̾ ad hanc rem ꝑtinet utiq
ambiguis non soluatur hec questio.
illud tam̃ scio sic argum̾tari homines
qui ex hoc putant animam mulieris
nonẽẽ de anima uiri: quianon est die¬
tum anima de anima mea. s caro de¬
carne mea: queinad mod̾ argum̃tan¬
tur appollinariste uel quicumq
sunt alii adusus animam domini:
quam ꝓpterea negant. quia seriptum
legunt u̾bum caro factum est. Sienĩ

Expanded text:
eius acceperit animam, sic eadem non eius acceperit animam, sic eadem non soluta, sed manente quaestione potuit tacere scriptura, ut Adam non diceret: \'anima de anima mea\'. ac per hoc, si primae mulieris anima ex uiro est, a parte totum significatum est, ubi legitur: hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea, cum tota ex uiro, non caro sola sit sumpta. si autem non est ex uiro, sed eam deus insufflauit sicut uiro, a toto pars significata est, ubi legitur: de uiro suo sumpta est, eum caro eius, non tota sit sumpta. Quapropter, cum his testimoniis, quod ad hanc rem pertinet, utique ambiguis non soluatur haec quaestio, illud tamen scio sic argumentari homines, qui ex hoc putant animam mulieris non esse de anima uiri, quia non est dictum: \'anima de anima mea\', sed: caro carne mea, quemadmodum argumentantur Apollinaristae uel quicumque sunt alii aduersus animam domini, quam propterea negant, quia scriptum legunt: uerbum caro factum est. \'si enim
Abbreviated transcription (Latin):
uante sermone cettauerint: egosie¬
uiter eos uidico. ut ne cͥognitis fida̾t.
et temere audeant affirinare qd nes¬
ciunt: utrosq commoneam. Sieni
seriptum eẽt insufflauit flatum ui¬
tȩ in faciem mulieus et facta est in
animam uiuam. nec sic eẽt conse¬
quens iam ut non ꝓpagatetur ex pa¬
rentibus anima: nisi etiam de filio
de corpore extractum indigeret ani¬
mari: filii uͦ anima ex patre ꝑmatrẽ
ꝓpaginis tranffusione traheretur. Cum
uero tacitum ẽ. occultatum ẽ non ne¬
gatum: s neq affiriatum: ac phoe
sicubi forte non tacitum ẽ. elauoriuꝰ
docum̃tis. est astruendum. Oncde
nec illi qui defendunt animarum
ꝓpaginem ex eo qd̾ non sufflauit ds̃
in faciem mulieris. aliquid adiuuant᷑:
nec illi qui eam negant. ideo quia nõ
dirit anima de anima mea. debent
sibi ꝑsuadere qd̾ nesciunt. Sicut e¬
nim eadem non soluta. s manente
questione. potuit tacere scriptura.
qd̾ mulier deo fufflante sicut uir

Expanded text:
nante sermone certauerint, ego inante sermone certauerint, ego inter cos sic iudieo, ut, ne incognitis fidant et temere audeant affirmare quod nesciunt, utrosque commoneam. si enim scriptum esset : \'insufflauit flatum uitae in faciem mulieris et facta est in animam uiuam\', nec sic esset iam consequens, ut non propagaretur ex parentibus anima, nisi etiam de filio de corpore extractum indigeret animari, filii uero anima ex patre per matrem propaginis transfusione traheretur. cum uero tacitum est, occultatum est, non negatum, sed neque affirmatum. ac per hoc sicubi forte non tacitum est, clarioribus documentis est astruendum. unde nec illi, qui defendunt animarum propaginem, ex co, quod non sufflauit deus in faciem mulieris, aliquid adiuuantur nec illi, qui eam negant, ideo quia non dixit Adam: \'anima de anima mea\', debent sibi persuadere quod nesciunt. sicut enim eadem non soluta, sed manente quaestione potuit tacere scriptura, quod mulier deo sufflante sicut uir
Abbreviated transcription (Latin):
nim omnipotentem hoc facere potu¬
isse ideo negandum ẽ: quia nullus ho¬
minum potest aliquid cum anima
de humana carne p̃cedere. Nam quod
adam secutus adiunrit. hec uocabitur
mulier quia de uiro suo sumpta est.
non ait potiꝰ unde opinio confirmare
tur istorum. qm̃ de uiro suo caro eius
sumpta ẽ.Hic itaq uii qui contia sen¬
tiunt possunt clicere: quia non serip¬
tiun est carnem mulieris. s mulierem
de uiro suo sumptam: totam debere
accipi. cum anima et spũ. Namet¬
si anima seru caret: non tam̃ quado
appellantur mulieres. excepta anima
eas neccẽ est intelligi. Auoquin non
ita se admonerentur ornare: non
intortis crimbus. aut auro uelmar¬
garitis. aut ueste p̾ciosa: ẜ. quod decet
inquit mulieres. ꝓmittentes pieta¬
tem ꝑbonam conuersationem. Utiq
pietas intus est in anima uel in spũ.
et tam̃ mulieres appellate sunt etiam
ut se intus ornarent. ubi mulus est
serus. Cum itaq isti sie iuiter se alter¬

Expanded text:
enim, hoc Omnipotentem facere potuenim, hoc Omnipotentem facere potuisse, ideo negandum est, quia nullus hominum potest aliquid cum anima de humana carne praecidere. Nam quod Adam secutus adjunxit, Haec vocabitur mulier, quia de viro suo sumpta est ; cur non ait potius, unde opinio confitur istorum: \'quoniam de uiro suo caro eius sumpta est\'? hic itaque illi qui contra sentiunt possunt diccre, quia non scriptum est carnem mulieris, sed mulierem de uiro suo sumptam. totam debere accipi cum anima et spiritu. nam etsi anima sexu caret, non tamen quando appellantur mulieres excepta anima eas necesse est intellegi. alioquin non ita se ammonerentur ornare: non in tortis crinibus aut auro uel margaritis aut ueste pretiosa, sed quod decet, inquit, mulieres promittentes pietatem per bonam conuersationem. utique pietas intus est in anima ucl in spiritu, et tamen mulieres appellatae sunt, etiam ut se intus ornarent, ubi nullus est sexus. Cum itaque isti sic inter se alter
Abbreviated transcription (Latin):
tamen dare exꝓpagine non negatur
Hunc uideamus illud de genesi tes¬
timonium. ubi facta mulier dela¬
tere uiri. adducta est ad eum: et di¬
xit. Hoc nunc os ex ossibus meis.
et caro de carne mea. Hoc quippe iste
putat. quod dicere debuerit adam
meo: si etiam hocde illo tractum eẽt
S illi qui ꝓpaginẽ asserunt anima¬
rum. hinc se putant inuicti fuam
munire sententiam: quia cum scrip¬
tum sit detrarisse deum costam de
latere uiri. eamq edificasse in muli¬
erem: non est aoditum quod in eiꝰ
faciem sufflauerit flatum uitȩ
Ideo inquiunt quia iam de uiro fue¬
iat animata. Nam si non fuisset: neqͣ¬
quam nos inquiunt. scã scriptura
huius rei cognitione fraudasset.
do ulluo uͦ qd̃ ait adam. hoc nuncos
ex ossibus meis. et caro de carne mea.
ma mea: sic abeis tesponderi potest
quem admodum suꝑius demonstratũ
est.ut aparte totum intelligatur hoc
dictum: os et caro mea. s quȩ anima¬
ta fuerit detracta non mortua. Neqe

Expanded text:
tamen dare ex propagine non negatur. tamen dare ex propagine non negatur. Nunc uideamus illud de Genesi testimonium, ubi facta mulier de latere uiri adducta est ad eum et dixit: hoc nunc os ex ossibus meis is et caro de carne m ea. hoc quippe iste putat, \'quod dicere debuerit Adam: meo", si etiam hoc de illo tractum esset\'. sed illi qui propaginem asserunt animarum, hinc se putant inuictius suam munire sententiam, quia, cum scriptum sit detraxisse deum costam de latere uiri eamque aedificasse in mulierem, non est additum, quod in eius faciem sufflauerit flatum uitae; ideo, inquiunt, quia iam de uiro fuerat animata. nam si non fuisset, nequaquam nos, inquiunt, sancta scriptura huius rei cognitiAd illud vero quod ait Adam, Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea; ma mea: sic ab eis responderi potest, quemadmodum superius demonstratum est, ut a parte totum intelligatur hoc dictum, os et caro mea; sed quae animata fuerint detracta, non mortua. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est. in quo omnes peccauerunt. sola
hominũ caro intelligenda est. que inde
tranfusa est:a toto partem significante
seriptura. Si autem illud est uerum
quoo totus homo ex toto homine
propagatur. id est corpus anima et
uno sanguine totum significatur
a pate. idest totus homo qui exani¬
ma constat et carne: uel potũis ut
iste amat loqui. ex anima et spũ et
cotne. Nam et ex parte totum. et ex
toto partem: diuuia eloquia sig.¬
nificare consuerunt. Ex parte enim
totum significatum ubi legitur
adte omnis caro ueniet: quia exear¬
ne intelligitur totus homo. Ex toto
autem pars cum dicitur rp̃e sepul¬
tus: cum sola eius caro sepulta sit.
Iam illud qd̾ in hoc apłi testimonio
positum est quia ipse dat omnib
putationem puto quod neminẽ
moueat. Ipse enim dat. s adhuc
querimus unde det: utrum ex no¬
ua insufflatione anex propagine
Ipse quippe clare etiam carnis sub¬
stantiam rectissime dicitur: quã

Expanded text:
dictum est: in quo omnes peccauerunt, sola dictum est: in quo omnes peccauerunt, sola omnium hominum caro intellegenda est, quae inde transfusa est, a toto partem significante scriptura. si autem illud est uerum, quod totus homo ex toto homine propagatur, id est corpus, anima etuno sanguine\' totum significatur a parte, id est totus homo. qui ex anima constat et carne, uel potius, ut iste amat loqui, ex anima et spiritu et carne. nam et ex parte totum et ex toto partem diuina eloquia significare consuerunt. ex parte enim totum significatum est, ubi legitur: ad te omnis caro ueniet, quia ex carne intellegitur totus homo; ex toto autem pars, cum dicitur Christus sepultus, cum sola eius caro sepulta sit. iam Llud quod in hoc apostoli testimonio positum est, quia ipse dat omnibusiorem disputationem puto quod neminem moueat; ipse enim dat. sed adhuc quaerimus unde det, utrum ex noua insufflationc an ex propagine. ipse quippe dare etiam carnis substantiam rectissime dicitur, quam
Abbreviated transcription (Latin):
eur alus non liceat. sic accipete quod
dictum est ex uno sanguine ut illie
et anima et sp̃e possit intelligi: Quo¬
niam homo si gͣficatus nomine sangui¬
nis. non solum constat ex corpore. uerũ
etiam ex anima et spũ. Sic enim qui
propaginem defendit animarum. nõ
hinc istum debet oppͥmere: quia cle pri¬
mo homine scriptum est. in quo om̃s
dictum est. id est omnes homines:
cum homo non sola sit caro Sicut gͦ
hinc iste non clebet opprimi. quia for¬
te ita dictum ẽ. om̃s homines. ut sco̾m
solam carnem intelligerentur:sic iste
non hinc debet premere. defenssores
propaginis animarum. quia dictum
est omne genus hõium eruno sangui¬
ne tanquam ꝓpterea sola caro ꝑtineat
ad ꝓpaginem. Sienim hoc est uerum
quod isti asserunt. ut non sit anima
eranima. s caro ex carne sit tantum:
ita dictum est eruno sanguine. ut itõ
totus homo significaretur a parte:s
tantum unius hoĩs caro. Iuud uero qͦd

Expanded text:
cur aliis non liceat sic accipere quod cur aliis non liceat sic accipere quod dictum est, ex uno sanguine; ut illic et anima et spiritus possit intelligi, quoniam homo significatus nomine sanguinis, non solum constat ex corpore, verum etiam ex anima et spiritu? Sicut enim qui propaginem defendit animarum, non hinc istum debet opprimere, quia de primo homine scriptum est, In quo omnes dictum est, id est omnes homines, cum homo non sola sit caro —. sicut ergo hinc iste non debet opprimi, quia forte ita dictum est \'omnes homines\', ut secundum solam carnem intellegerentur, sic iste non hinc debet premere defensores propaginis animarum, quia dictum est: omne genus hominum ex uno sanguine, tamquam propterea sola caro pertineat ad propaginem. si enim hoc est uerum, quod isti asserunt, ut non sit anima ex anima, sed caro ex carne sit tantum, ita dictum est e x uno sanguine, ut non totus homo significaretur a parte, sed tantum unius hominis caro; illud nero quod
Abbreviated transcription (Latin):
minis natura ducatur quȩ ꝑ muli¬
erem nascitur. siue sola caro unde
adhuc questio est.omnia tamen ex
deo unde nulla questio est: id est et
corpus et anima et sp̃s. et uiri et mu¬
lieris. Et si enim non er deo nata uel
tracta sunt. uel manarunt ita ut eiꝰ
nature sint. tamen er deo sunt. a
quo enim creata. sunt condita uel
facta sunt: abillohabent ut sint.
det omnibus uitam et spiritum:
deinde addendo fecit q ex uno san¬
guine omne genus hominum.
animam et spiritum originaliter
retulit auctorem. corpus ad tradu¬
cem Immo uero qui nonuult te¬
mere animarum negare pro¬
paginem. antequam loquido ela¬
reat utrum ita. an ita sit. non. habet
quod in istis uerbis apłi intelligat:
er itno eum sanguine dirisse. er uno
homine a parte totum significan¬
te locutionis modo. Sienim ipsis
licet intelligere a parte totum qd̃
scriptum est et factus homo in ani¬
mam uuiam. ut illic intelligatur
et sp̃c de quo scriptura ibi tacuit:

Expanded text:
minis natura ducatur, quae per muliminis natura ducatur, quae per mulierem nascitur, siue sola caro, unde adhuc quaestio est, omnia tamen ex deo, unde nulla quaestio est, id est et corpus et anima et spiritus et uiri et mulieris. etsi enim non ex deo nata uel tracta sunt uel manarunt, ita ut eius naturae quo enim creata, condita, facta sunt, ab illo habent ut sint. 28. det omnibus vitam et spiritum; deinde addendo, Fecitque ex uno sanguine omne genus hominum : animam et spiritum originaliter retulit ad auctorem, corpus ad traducem. » Imo vero qui non vult temere animarum negare propaginem, antequam liquido clareat utrum ita, an non ita sit, habet quod in istis verbis Apostoli intelligat, ex uno cum sanguine dixisse, ex uno homine, a parte totum significante locutionis modo. Si enim ipsi licet intelligere a parte totum quod scriptum est, Et factus est homo in animam vivam ; ut illic intelligatur et spiritus, de quo Scriptura ibi tacuit:
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑ mulierem:. Neq enim ille
uir per mulierem ex quo uiro mu¬
lier: ẜ uir quinatus post ea exui¬
ro ꝑmulierem. quem admodum
hocdieq nascuntur. Ae ꝑ hoc sicũ
istadiceret apłs de corporibus loque¬
batur: proculdubio corpora utriꝰq
sexus exdeo. Porro si nonuult ex
deo eẽ. hominum nisi animas et
sp̃c: ꝓfecto etiam scd̃m animam
et spm mulier ex uiro: et nichil
iam relinquetur eis qui contra
animarum ꝓpaginem disputant.
Si autem diuidit ita. ut clicat
mulierem ex uiro eẽ scd̃m corpus
ex deo autem sedm animam et
spiitum: quomͦ erit uerum quod
ait apłs. omnia dittem er deo. simu¬
lieris corpus ita est exuiro. ut non
sit ex deo: Quappter ut apłs uerum
potius loquatur. quam iste apło
corpus. siue scd̃m totum quo constat
humana natura. Hichil enim hoꝵ
tamquam certum affirmamꝰ. s quid
horum uerum sit adhuc querimꝰ. Et
uir ꝑ mulierem. Siue ex pͣarce tota ho¬

Expanded text:
qui per mulierem ? neque enim ille qui per mulierem ? neque enim ille uir per mulierem, ex quo uiro mulier. sed uir. qui natus est postea ex uiro per mulierem. quemadmodum hodieque nascuntur. ac per hoc si, cum ista diceret apostolus, de corporibus loquebatur, procul dubio corpora utriusque sexus ex deo. porro si non uult ex deo esse hominum nisi animas et spiritus, profecto etiam secundum animam et spiritum mulier ex uiro et nihil iam relinquetur eis qui contra animarum propaginem disputant. si autem ita diuidit, ut dicat mulierem ex uiro esse secundum corpus, ex deo autem secundum animam et spiritum, quomodo erit uerum quod ait apostolus: omnia autem ex deo, si mulieris corpus ita est ex uiro. ut non sit ex deo? quapropter ut apostolus potius uerum loquatur, quam iste apostolo corpus siue secundum totum. quo constat humana natura — nihil enim horum tamquam certum affirmamus, sed quid horum uerum sit adhuc quaerimus — et uir per mulierem, siue ex patre tota ho