comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
itur niꝰa pudeer quimul¬
torũ deoꝵ p̃dicant metãm
& reuerentiam PHuruuT
qui in catredra pestilentiar
sedent qui a quod pontifi¬
ces ex̃rũ p̃dicant mors est
Hoc enim docen ue culto¬
res unius diquasi stulti&
mimici. aut obꝑbriosN
aut delacuita t̃obbantut:
Haec ipsa macaria impa¬
& atis ẽs quȩ &tiam inq
ras parter extenditui
legis ostendat : Nam
ius si extabel antistcces
iniqui dectis incathedita
pesulentrae. sederunt
qui aduer sus innocentẽ
nabuthẽcum iudites non
essent praua meditantes
subordinatis. falsis testib:
mostis .tuler̃s antentia
Ande in alio psalmodicit
& cum impurnon fede¬
bõ̃ Hoc enimiiudicium
eius est: ocuur& cathe¬
drac pestilentiae  taque
sundĩcathedra sedenter:
in nocenter oppriman
iniustũ eritiuditium
Non cache dru. ¶Ubieñ
cathedra pestilentiae . ẽ
non potest iudicium non. ẽẽ
iniquũ quamuis quae dã
adplicent ribiue ut uel ami¬
na quib: impiaatem conte¬
gant ut uidenter fallant᷑ :
N on potest enimsola impie¬

Expanded text:
ur, nisi apud eos, qui multorum deorum praedicant metum et reuerentiam. hi sunt qui in catedra pestilentiae sedent, quia quod pontifices eorum praedicant mors est. hoc enim docent, ut cultores unius dei quasi stulti et inimici aut obprobrio sint aut de hac uita tollantur. haec ipsa materia impietatis est, quae etiam in ceteras partes extenditur, leges ostendat. nam iussu Iezabel antestites iniquitatis in catedra pestilentiae sederunt, qui aduersus innocentem Nabuthae, cum iudices non essent, praua meditantes subornatis falsis testibus mortis tulerunt sententiam. unde in alio psalmo dicit: et cum impiis non sedebo. hoc enim iudicium eius est, cuius et catedra pestilentiae. itaque si in dei catedra sedentes innocentes opit iudicium, non catedra. ubi enim catedra pestilentiae est, non potest iudicium non esse iniquum, quamuis quaedam adplicent sibi uelut uelamina, quibus impietatem contegant, ut uidentes fallantur. non potest enim sola impie
Abbreviated transcription (Latin):
gem iuber me ꝑcuti. Illum
ipsum iniustum iudicem
ostendit ut indĩ cathedide
sedens iudicar& in iuste
Hinc ẽ unde & danihebdi
ẽ. ait regnũm. & ciuuult
dabit illud si õut ergo
t̃reniimperatoris aucto¬
ritas curidt ꝑ omnes. ut
in omnib: eius sit reueten¬
tia : It ds̃ instituit ut ab
ipsorege dĩ auctoritas in¬
tos Quauis frequenter
mundus hoc ñ intellegat¬
& aliise subi ciat in po¬
tesiate positus. quain de¬
b&÷ Lamen institutiõe
ut unus sit qua time a tur̃
Vbiergo haet institutior̃

Expanded text:
gem iubes me percuti, illum gem iubes me percuti, illum ipsum iniustum iudicem ostendit, ut in dei catedra sedens iudicaret iniuste. hinc est unde et Danihel: dei est, ait, regnum et cui uult dabit illud. sicut ergo terreni imperatoris auctoritas currit per omnes. ut in omnibus eius sit reuerentia, ita deus instituit, ut ab ipso rege dei auctoritas intos. quamuis frequenter mundus hoc non intellegat et alii se subiciat in potestate positus quam debet, tamen institutio est ut unus sit, qui timeatur. ubi ergo haec institutio
Abbreviated transcription (Latin):
d . ẽ. ut neq in consilio int¬
piorum eater. neq: inuia
peccatorum st&ur: neq: in
cathedra pestilentiae
sedatur ÷ Sedcum duo ge¬
nera tantum habeantur
impioiũ & peccatoꝵ. in re¬
p̃hensione quȩ rupra me¬
moratas hoctestium ciu
adrer ibi uoluit quodadie¬
cit dicens : & in cathedra
pestilentiae nons edit. im¬
piorum aut peccatorum:
Sediude amus quidsit ca¬
thedra pestilentiae sedere.
& tunc cuigeneri hoc adscri¬
bat intellegimur : hanc di¬
cimus cathedram pestilen¬
tiae quȩ extradĩ ordinati¬
exxant ndicia : Propte¬
rea pestilentiae cathedra
dicta ẽ. quȩ .ẽ. corruptio
quȩ parit mortẽ sicut & imi¬
quitar damnationẽ : Non
ẽ. ergo adõ quȩ ẽ. cathedra
mortis: Nammor serac¬
cepit cathedramuita ẽ :¬
Adhoc enimdata .ẽ. ut auc¬
toritas in easit iustiiudicis
uel creatoris dĩ. :Undedic̃
plebis: tuquidem sedes iudi
cundum legẽm iustam &
saluturem cacedre aucto¬
ritatem significauit. illud
autem quod ait: contrale¬

Expanded text:
neque in consilium impiorum eatur neque in uia peccatorum stetur neque in catedra pestilentiae sedeatur. sed cum duo genera tantum habeantur, impiorum et peccatorum, in reprehensione, quae supra memorata sunt, hoc tertium cui adscribi uoluit, quod adiecit dicens: et in catedra pestilentiae non sedit? impiorum aut peccatorum? sed uideamus, quid sit catedram pestilentiae sedere, et tunc cui generi hoc adscribat intellegemus. hanc dicimus catedram pestilentiae, quae extra dei ordinatiexeant iudicia, propterea pestilentiae catedra dicta est, quae est corruptio quae parit mortem, sicut et iniquitas damnationem. non est ergo a deo quae est catedra mortis; nam Moyses accepit catedram uitae. ad hoc enim data est, ut auctoritas in ea sit iusti iudicis uel creatoris dei. unde dicitplebis: tu quidem sedes iudiccundum legem\', iustam et salutarem catedrae auctoritatem significauit. illud autem quod ait: contra le
Abbreviated transcription (Latin):
catorum nõstat. siaut̃
st&erit ñiambeatus
sedreur digout plagis:
dem̃ dationẽ aliquã enim
uid&ur habere spem qr
non impiur sed peccator ẽ
Si aut̃ unus fuerit quiñ. ha¬
biit in consilio impiorũ &
inuia peccatorũ non stat

Expanded text:
catorum non stetit. si autem steterit, non iam beatus, sedreus dignus plagis. ad emendationem aliquam enim uidetur habere spem, quia non impius, sed peccator est. si autem unus fuerit qui non abiit in consilio impiorum et in uia pecca
Abbreviated transcription (Latin):
non in pleuit: Videris dec&e
quẽ supra memoraui. qui a se¬
curus deueniã sollicitus est
dereformationẽ. Cuienim
ignoscitur solũ. sol& a facie
dñi secerni: quã uis enĩ non in
illũ uindic&ur in animota¬
m̃ dñi ueliudicis facinus eius
del&ũ ñ ẽ: Ideo orat ut peni¬
tus peccatũ eiur deleatur &
dignus sit accedere ad faciem
factũ ẽ Hocẽ enĩ qđ dicit :

Expanded text:
non impleuit. Uideris de cetnon impleuit. Uideris de cetquem supra memoraui, quia securus de uenia sollicitus est de reformatione. cui enim ignoscitur solum, solet a facie domini secerni. quamuis enim non in illum uindicetur. in animo tamen domini uel iudicis facinus eius deletum non est. ideo orat, ut penitus peccatum eius deleatur et dignus sit accedere ad faciem factum. hoc est enim quod dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
redditur ut dignitar lo¬
ris aut̃ beneficium dĩ
qđ ad cuncta peccata ab¬
luenda futurum erat
inxp̃o significauit̃
Etrequitur : Cormundũ
dedica inuir ceribus meis:
Hoc ẽ. bonamente. mi¬
sericordiã dep̃carinon
solum aut̃ de pra&eritir
rogant sed& defuturir
sollicitur .ẽ. ne peccator
tendens odisse peccare.
cari inuiscerib sur. Id ẽ
ut nouur ad hocponatur
ineo ut custodiat eũ a peccat
necogatur facere quod
scitur nolle:. Corautẽ
mundum sic potest habe¬
resineq in tur neq: forir
delinquat: Hoc .ẽ. neq in.
opere neq in cogitatione:
Quod qui aꝓpe in poribile . ẽ
ut inomnib: seru&ur ul
indĩ caura reruandũ. ẽ.
quae principalis . ẽ : Et¬
mundumcor inracram̃¬
to dĩ &xp̃i custodiatur
mundũ sehabere coraut
immunẽ. eẽ. a peccatir.
Deniq rex dauid mundũ
cor habuit incauradĩ.
quia neq: auxiliũ aliquando
uanita teq̃ siuit q̃ ẽ idolatria
neq aliquid sibi adõ p̃ceptum

Expanded text:
redditus, ut dignitas loredditus, ut dignitas loris autem beneficium dei, quod ad cuncta peccata abluenda futurum erat in Christo, significauit. Et sequitur: cor mundum tum iustum dedica in uisceribus meis; hoc est bona mente misericordiam deprecari. non solum autem de praeteritis rogat, sed et de futuris sollicitus est ne peccet, ut ostendens odisse peccare scari in uisceribus suis, id est, ut nouus ad hoc ponatur in eo, ut custodiat eum a peccatis, ne cogatur facere quod scitur nolle. cor autem mundum sic potest habere, si neque intus neque foris delinquat, hoc est neque in opere neque in cogitatione. quod quia prope inpossibile est ut in omnibus seruetur, uel in dei causa seruandum est, quae principalis est, mundum cor in sacramento Dei et Christi custodiatur,mundum se habinmunem esse a peccatis? denique rex Dauid mundum cor habuit-in causa dei, quia neque auxilium aliquando a uanitate quaesiuit, quae est idolatria, neque aliquid sibi a deo praeceptum
Abbreviated transcription (Latin):
poris refectione: & subie¬
cit: Auerte faciem tuã
a peccatis meis. & omnes
iniquita tes meas deles
Haec formã remissionẽ
postulat sicut constitu¬
tum erat infuturum ꝑ
fidemxp̃i. uesalua tor
qui ei specialiter ꝓmis¬
suserabipso inciper & rematere
cuncta conuersis peccata
Cuius enim nonrer pici¬
untur peccata & omner
delentur iniquitates : ñ
hab& undereus constituat᷑¬
& inimicorumeiur ora
claudunt᷑.: Quienim non
rerpicit peccata non illa
enim a uestero faciem
a peccatis. Alicuius acu¬
sationem contraeum ñ
recipere: & quid. ẽ. hoc
ut cum de duob: peccatir
correptussit hicaddat
demultis seacus rantũ.
Et cũ audierit a ꝓf&a nathan
quia ignotumerat ei qua¬
resic postulat sedula p̃¬
ce ut porrit adueniã ꝑ¬
uenireiniri quia non suã
soliur cauramagit. seb
subocasione peccatis ui
totiur populi mireriar
narrat sibi enim refor¬
matione pcat᷑ quia cui
ignoscitur ñ . ẽ. s inero¬
bore. nisi locos uofuerit

Expanded text:
poris refectione. Et subieporis refectione. Et subiecit: auerte faciem tuam a peccatis meis et omnes iniquitates meas dele. hac forma remissionem postulat, sicut constitutum erat in futurum per fidem Christi, ut saluator, qui ei specialiter promissus ab ipso inciperet cuncta conuersis donare peccata. cuius enim non respiciuntur peccata et omnes delentur iniquitates, non habet unde reus constitui et inimicorum eius ora clauduntur. qui enim non respicit peccata, non illa enim auertere faciem a peccatis alicuius, accusationem contra eum non recipere. et quid est hoc, ut, cum de duobus peccatis correptus sit, hic addat de multis se accusando? et cum audierit a profeta Nathan quia ignotum erat ei, quare sic postulat sedula prece, ut possit ad ueniam peruenire, nisi quia non suam solius causam agit, sed sub occasione peccati sui totius populi miserias narrat? sibi enim reformationem precatur, quia cui ignoscitur non est sine rubore, nisi loco suofuerit
Abbreviated transcription (Latin):
distata factohominis
Ideo suꝑniuẽ inquit de al¬
babor quia qđ dr̃ fecit mul¬
tomelius ẽ. quã fecit ho¬
mo ł ꝓpterea asꝑsionehis¬
opi p& it semundare ut si¬
cutcarnale corpus aqua
ab luitur: Itc & ꝑ hisopi
significationem spiritali
ratione animarum macu¬
lae abluantur. Aspaer¬
sio enimhis opi inlustra¬
tio quaedamest. ut ꝑid
quod uisibile ẽ. inuisibili¬
ter emund&ur : Et seqͥt᷑ ⁊
Quditui meo dabis gau¬
dium & l&itiã : Dubium
non .ẽ. quia uox p̃dicadis
remissionem. gaudiũ
prestat peccatorib Qus
enim non l& & cũ audit
dari indulgentiã: Cui
enĩds̃ remittit & in p̃sen¬
ti & infuturo securus . e
ꝓpterea exultabunt os¬
sa humiliata : Duplici
generes s̃ ossahumiliata:
quia & ut peccet & humi¬
liatus.ẽ : Nemo enim pec¬
cans exaltatur. & ut pos¬
tea supplex ueniam inplo¬
rar&. Mamutiq incilicio
& incinere uoluptatus
misericordiã p̃cabatur
quam obanens eleuatus ẽ.
mentis exsultatione & cor¬

Expanded text:
distat a facto hominis. distat a facto hominis. ideo super niuem, inquit, dealbabor, quia quod deus fecit multo melius est quam fecit homo. propterea asparsione hysopi petit se mundari, ut, sicut carnale corpus aqua abluitur, ita et per hysopi significationem spiritali ratione animarum maculae abluantur. asparsio enim hysopi inlustratio quaedam est, ut per id, quod uisibile est, inuisibiliter emundetur. Et sequitur: auditui meo dabis gaudium et laetitiam. dubium non est, quia uox praedicantis remissionem gaudium praestat peccatoribus. quis enim non laetetur, cum audit dari indulgentiam? cui enim deus remittit, et in praesenti et in futuro securus est. Propterea exultabunt ossa humiliata. duplici genere sunt ossa humiliata, quia et ut peccaret humiliatus est — nemo enim peccans exaltatur — et ut postea subplex ueniam imploraret. nam utique in cilicio et cinere uolutatus misericordiam precabatur, quam obtinens eleuatus est mentis exultatione et cor
Abbreviated transcription (Latin):
reptinegabant sibi. & ori¬
ginis uae inputantes. in
auctorem dm̃ trans feren¬
tes q̃ peccabant cordaeoꝵ
inluminatur̃ spigitali
corusco. ut uiderent dĩ ꝓ¬
uidentiam in xp̃o qui auen¬
turus erat adam addam¬
nandũ peccatum quod ex
p̃uaricatione adȩhuma¬
nogeneri. imperabat
Hoc ergo orat rex dauid
ut qđ decreuerat dr̃ in fu¬
turum uidens genus bo¬
minum lab orare sibi pri¬
us subuenir & in eadem
Necessitate constricto
qua omnib: sedecteuerat
subuenturiUtdonũ qđ
gratuitũ futurũ erat. & an¬
te tempus darinon poterat
huꝰ ꝑp̃ce & lacrimis conce¬
der&ur. qđ quo modofiat
nontac& dicens: Aspar¬
gesme his opo &mundabor:
recte asꝑsione hi sopi p&it
semundari dehoc enimfi¬
lii isrł postẽ suos sangui¬
neliniuer̃ ut tuti presta¬
rentur amoste : Ita&
hic asꝑsione his opi orat
mundati se a peccatis ne
tangatur a moste: & se¬
quitur: Hauabis me & suꝑ
niuem de albabor. Mani¬
festũ ẽ. quia factum dĩ

Expanded text:
repti negabant sibi et orirepti negabant sibi et origini suae inputantes, in auctorem deum transferentes quae peccabant, corda eorum inluminata sunt spiritali corusco, ut uiderent dei prouidentiam in Christo, quia uenturus erat ad damnandum peccatum, quod ex praeuaricatione Adae humano generi imperabat. hoc ergo orat rex Dauid, ut, quod decreuerat deus in futurum uidens genus hominum laborare, sibi prius subueniret in eadem necessitate constricto, in qua omnibus se decreuerat subuenturum, ut donum, quod gratuitum futurum erat et ante tempus dari non poterat, huic pro prece et lacrimis concederetur. Quod quo modo fiat, non tacet dicens: asparges me hysopo et mundabor. recte asparsione hysopi petit se mundari. de hoc enim filii Israhel postes suos sanguine linierunt, ut tuti praestarentur a morte; ita et hic asparsione hysopi orat mundari se a peccatis, ne tangatur a morte. Et sequitur: lauabis me et super niuem dealbabor. manifestum est, quia factum dei
Abbreviated transcription (Latin):
lectamõita ruggerere
ꝑ quodcaptum hominẽ
spoliat uitam quã rẽma¬
gister gentium memo¬
rans : Ulideo aut̃ inquit
aliamlegẽ in membrir
meis repugnantem le¬
gim̃tis meae: Ut hoc
contuens iudex dolenti.
circum uentũ seporri¬
gat manum: & sequitͥ
Ecce enimueritatẽ dile¬
xistiꝰ. Quia ergo ueroue¬
ritatem dilegis inquid
subueniorogani: Etquẽ
scis uera pectoris suuim¬
pedim̃to exponere. cuiq
rei olimmotus misericor¬
diam subuenire decreuis¬
ti. uterrorm ad missum
cordis manifesta stimibi:
Incesta & occulta cordis
haec significc&. quae ds̃ ad
p̃sidiũ humanigeneris ꝓ¬
curauit: sĩcut & a postł. qđ
oculus inquid non uidit
nec auris audiuit. Nec in cor
hominis ascendit qͥp̃para¬
uit dr̃ diligentib: se Quir̃
qui diligunt dm̃ Nisiqͥ legi
eius consentiunt. non celan¬
do nec excusando peccata
Haccergo occulta cordis
manifestarua diligentibus
dm̃: Vt quia dolebant de¬
lictis circũ ueniri neccor¬

Expanded text:
lectamenta suggerere, lectamenta suggerere, per quod captum hominem spoliat uita. quam rem magister gentium memorans: uideo autem, inquit, aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis. meae, ut hoc contuens iudex dolenti circumuentum se porrigat manum. Et sequitur: ecce enim ueritatem dilexisti. quia ergo ueritatem diligis\', inquit, \'subueni roganti et quem scis uera pectoris sui inpedimenta exponere cuique reo olim motus misericordia subuenire decreuisti, ut errorcordis manifestasti mihi. Incerta et occulta cordis haec significat, quae Deus ad praesidium humani generis procuravit, sicut et Apostolus, Quod oculus, inquit, non viditaudiuit nec in cor hominis ascendit, quae praeparauit deus diligentibus se. qui sunt qui diligunt deum, nisi qui legi eius consentiunt non celando nec excusando peccata? haec ergo occulta cordis manifestata sunt diligentibus deum et, quia dolebant delictis se circumueniri nec cor
Abbreviated transcription (Latin):
cant illum mendacem:
Non enimcredant male
uiuendo uera. eẽ. que ꝓ¬
misit. Idcirco p&itrex
dauit ut iuincat hoc dr̃
quod putaf homines &
d& quae ꝓmisit. ut eru¬
bercant quidum nonser¬
uant mandata iudicant
illum nondaturum:
Etrequitur: Ecce enim
miniquitatib conceptur
sum: Nunchoc adiecto
caurã & infirmitatem
hum anigeneris memo¬
rat. quia facile ẽ. homi¬
nipeccare ut ex amen
circa seiudicis mitig&:
Prime enim cause facit.
mentionem ex qua prae¬
uaricando. adamgenur
humanũ obnoxium fec̃
ut ex eo oms ꝑtraducẽ
geniti peccato essent ob¬
noxii : Propterea adiec̃.
& indelictir concepitme
mat̃ mea : Vt ab adamdi¬
riuatio. facta peccaticon¬
ceptis & natir impe dim̃¬
to. e&̃ adbonã uitum.
agendam: Ac ꝑ hoc sub¬
plici. nonne gandam mise¬
ricordiam quia insestum
hab& hostem quiei suad&
& pecc& .Peccatumenĩ
qui .ẽ. diabolus subiecto
ribi primohomine poter¬
tatem accepit carnieiꝰ
se inserere & delictoꝵ
quadã subtilitate ob¬

Expanded text:
cant illum mendacem. cant illum mendacem. non enim credunt male uiuendo uera esse quae promisit. idcirco petit rex Dauid ut uincat hoc deus, quod putant homines, et det quae promisit, ut erubescant qui, dum non seruant mandata, iudicant illum non daturum. Et sequitur: ecce enim in iniquitatibus conceptus sum. nunc hoc adiecto causam et infirmitatem humani generis memorat — quia facile est homini peccare —, ut examen circa se iudicis mitiget. primae enim causae facit mentionem, ex qua praeuaricando Adam genus hominum obnoxium fecit ut ex eo omnes per traducem geniti peccato essent obnoxii. Propterea adiecit: et in delictis concepit me mater mea, ut ab Adam deriuatio facta peccati conceptis et natis inpedimento esset ad bonam uitam agendam; ac per hoc supplici non negandam misericordiam, quia insertum habet hostem, qui ei suadet ut peccet. peccatum enim, qui est diabolus, subiecto sibi primo homine potestatem accepit carni eius se inserere et delictorum quadam subtilitate ob
Abbreviated transcription (Latin):
tiam noministui. nec
negarem nec alterida¬
rem ⁊ Fuit ita quae un¬
de cõmouer&ur admise¬
ricordiã iudex: cumenĩ.
multiinillum peccent
quor enimortatur adre
conuerti. dumhii. quiñ
illum peccant ex alurta¬
men causis ueniam postu¬
lant libent̃ admittit:
Semꝑenim dñs ab auxili¬
umsuũ uult confugere
seruorsuor: Unde adiec̃::
Vtiustificeris insermonib:
tuis. & uincas cumiudica¬
rir: Misericordiã postu¬
lanr dm̃ iustitiams uam
non inmutare p̃catur cũ
sole & media. eẽ. iustitia
ut non peccantib & peccan¬
tib equasit. id .ẽ. ut unicui¬
q: reddat secundum ope¬
rasua sednonignorat qͥđ
postul&uir innocens in dĩ
racramento. Scienrenĩ
omnem frequent̃ inlege
inderogat ut haec fider
maneat & insermonib:
ruir : Dr̃ iustific& urdũ
in eo ꝑman&. quod locu¬
tur . ẽ. nec peccatis ho¬
minũ uincitur ut non
miser eatur: Sciens e¬
nim quipeccant quae ꝓ¬
mirsit dr̃ bene uiuentib
& quia meo ꝑdurant iudi¬

Expanded text:
tiam nominis tui nec tiam nominis tui nec negarem nec alteri darem\'. fuit itaque unde commoueretur ad misericordiam iudex. cum enim multi in illum peccent, quos etiam hortatur ad se conuerti, dum hi, qui non in illum peccant, ex aliis tamen causis ueniam postulant, libenter admittit. semper enim dominus ad auxilium suum uult confugere seruos suos. Unde adiecit: ut iustificeris in sermonibus tuis et uincas, cum iudicaris. misericordiam postulans deum iustitiam suam non inmutare precatur, cum soleat media esse iustitia, ut non peccantibus et peccantibus aequa sit, id est, ut uni cuique reddat secundum opera sua. sed non ignorat quid postulet uir innocens in dei sacramento. sciens enim dominum frequenter in lege inde rogat ut haec fides maneat et in sermonibus suis deus iustificetur, dum in eo permanet, quod locutus est, nec peccatis hominum uincitur, ut non misereatur. scientes enim qui peccant, quae promisit deus bene uiuentibus, et quia in eo perdurant, iudi
Abbreviated transcription (Latin):
ne non totum eire¬
mittatur : Conside¬
rans enim magnitudi¬
nẽ peccatorum suorũ.
tim& sciens grauia
peccata non facile ignos¬
cit  Hac ꝑ hoc cum fle¬
tib confit& peccatum
suum ante o culos ha¬
bens ut ex omnipar¬
te ꝓpitiums ibi faciat
iudicem: Scit enim
scriptum eẽ dic prior
iniquita testuas. ut iustifi¬
ceris: & sequitur: tibi
solipeccaui & malum co¬
ramte fecĩ Nunc ex alia
parte causesuae mede¬
lam pspicit ut adeffectũ
postulationem deducat.
Hacc enim ꝓsecutione in
prima caura innocentẽ
sedicit quia qui alteridõ
peccat inimicus. ẽ. auc¬
torir dĩ n locumenim
eius alterum elegit cui
auctoritatẽ eiur adscri¬
bat: Unde hic abhac se ini¬
quitatẽ alienum ostendenr
tibi ait peccaui & malũ
coramte fecĩ Hoc .ẽ. quia
tibi & nulli alii. quem dm̃
ꝑerrorẽ dicerem peccu¬
ui. minor meacausa. ẽ. qua
c&erorum quis unt ꝑdi¬
tiomobnoxii. Nonenim
impiursum sed pecca¬
tor quia noninte sedin
peccaui ut honorificen¬

Expanded text:
ne non totum ei rene non totum ei remittatur. considerans enim magnitudinem peccatorum suorum timet sciens grauia peccata non facile ignosci; ac per hoc cum fletibus confitetur peccatum suum ante oculos habens. ut ex omni parte propitium sibi faciat iudicem. scit enim scriptum esse: dic prior iniquitates tuas, ut iustificeris. Et sequitur: tibi soli peccaui et malum coram te feci. nunc ex alia parte causae suae medellam prospicit, ut ad effectum postulationem deducat. hac enim prosecutione in prima causa innocentem se dicit, quia qui alteri deo peccat inimicus est auctoris dei. in locum enim eius alterum eligit, cui auctoritatem eius adscribat. unde hic ab hac se iniquitate alienum ostendens: tibi, ait, soli peccaui et malum coram te feci, hoc est: \'quia tibi et nulli alii, quem deum per errorem dicerem, peccaui, minor mea causa est quam ceterorum, qui sunt perditioni obnoxii. non enim impius sum, sed peccator, quia non in te, sed in peccaui, ut honorificen
Abbreviated transcription (Latin):
misericordia tunc . e.
cum grandia in noscit
peccata: & adiecit᷑
Stsecundum multitudi¬
nemmis erationum tu¬
arum dele iniquitatẽ
meam : Vt manifesta¬
r& acerbe sedeliquisse
peccatũsuum iniquita¬
temapellat  quia
iniquitas non leue pecca¬
tũ. ẽ. I& quidel& iniqui¬
tatem hoc. ẽ non inpu¬
tat miser atione ab un¬
dat I Nihilergo in cau¬
sasua excus arenititur ut
non solum animũ sibi.
iudicismitig& sed& fa¬
ciat condolore : Cõmo¬
u&ur enim animurad
misericordiam quando
uid& reums ic sua confi¬
teripeccata ut osten¬
dat dolor esibi qr peccauit:
Ciuenim non dol& in ride¬
reuid&ur iudicem quia
ideo p̾catdr ut euadat
nter impostea eadem
facturur: & sequitur:
Urq quaq iniquid laua
me ab iniustitiamea &
adelictomeomundame:
Qm̃ multam miseratio¬
nemdĩ p̃dicat poenitus
semundari praecatur
ut nihil remaneat de¬
lictiut iniustitiae mneo
unde sus pectursit:
Et ut hocobtinere pofs it
uel imp&rare: adiecit:
peccarre sollicitus. ẽ:

Expanded text:
misericordia tunc est, misericordia tunc est, cum grandia ignoscit peccata. Et adiecit: et secundum multitudinem miserationum tuarum dele iniquitatem meam. ut manifestaret acerbe se deliquisse, peccatum suum iniquitatem appellat, quia iniquitas non leue peccatum est, et qui delet iniquitatem, hoc est non inputat, miseratione abundat. nihil ergo in causa sua excusare nititur, ut non solum animum sibi iudicis mitiget, sed et faciat condolere. commouetur enim animus ad misericordiam, quando uidet reum sic sua confiteri! peccata, ut ostendat dolere sibi quia peccauit. cui enim non dolet, inridere uidetur iudicem, quia ideo precatur, ut euadat interim postea eadem facturus. Et sequitur: usque quaque, inquit, laua me ab iniustitia mea et a delicto meo munda me. quoniam multam miserationem dei praedicat, penitus se mundari precatur, ut nihil remaneat delicti aut iniustitiae in eo, unde suspectus sit. Et ut hoc ipsum obtinere possit uel impetrare, adiecit: peccasse, sollicitus est
Abbreviated transcription (Latin):
merito ergo inquinqua¬
ge simonumero quẽ in
mis terio primũ signifi¬
catũ aduertimur remis¬
rio contin&: Deniq: lex
quinquagesimo diedata
ẽ. aꝓfectione enimfilioꝵ
isrł exegrpto qua drage¬
simo octauo. die ab luiiu¬
bentur ut huduo purifi¬
cati. testio die paratier¬
sent adlegẽ accipiendã:
Quae ab lutio quid aliudin¬
dicat quam remissione
factam inquinquagi si¬
modie: ut purificatilẽgẽ
acciperent ex quo dec&e¬
ro p̃teritir oblit teratis
actur sui redderent ra¬
tionẽ scđm creditamsi¬
bilegẽ : Hac &iamratiop¬
nem porsersionememp¬
tam quin quagerimo
annore mitti debere p̃¬
cipit lex : Hinc ẽ. ergo
unde & pralmur quinqua¬
gesimus titulatus. ẽ.
Inhoc enimrex đđ remis¬
sionem postulat rcđm
supradictumsensum. un¬
de ait : Miser ee mei dr̃
secundũ magnammis eri¬
cordiamtuam: Sciens
rex dauid. grauiter se
peccarre sic postulat dicens:
Miserere meidr̃ recundũ
magnam mis ericor diã
tuam : Magna. . enĩ

Expanded text:
merito ergo in quinquamerito ergo in quinquagensimo numero, quem - in mysterio primum significatum aduertimus, remissio continetur. denique lex quinquagensimo die data est. a profectione enim filiorum Israhel ex Aegypto quadragensimo et octauo die ablui iubentur, ut biduo purificati tertio die parati essent ad legem accipiendam. quae ablutio quid aliud indicat quam remissionem factam in quinquagensimo die, ut purificati legem acciperent, ex quo de cetero praeteritis obliteratis actus sui redderent rationem secundum creditam sibi legem? hac etiam ratione possessionem emtam quinquagensimo anno remitti debere praecepit lex. hinc est ergo unde et psalmus hic quinquagensimus titulatus est. In hoc enim rex Dauid remissionem postulat secundum supra dictum sensum; unde ait: misereremei, deus, secundum magnam misericordiam tuam. sciens rex Dauid grauiter se peccasse sic postulat dicens: miserere mei, deus, secundum magnam misericordiam tuam. magna enim
Abbreviated transcription (Latin):
hic pralmur. pon¬
tus . ẽ. non ꝑtem¬
poris ordine. s edrati¬
one I titulir enimeiꝰ.
nonnumero sedrationi.
subiectus. ẽ Quantum
enim adistoriam ꝑtin&.
anterior .ẽ. quã testius. ⁊¬
Prius enim aꝓph&ana
tha delicta causa cor¬
reptus .ẽ quam insurge¬
r& contraillum filius eiꝰ
absalon ut eumuell&
& uita. & regno priuare :
Haecergo caura ẽ. ut quin¬
quagisimus poner&ur
quam constat exlege dir¬
cendere: Illicenim cau¬
tum .e. quinquagisi mũ
numerum remissionẽ
habere. Est enim post septẽ¬
septemanas primustr̃¬
pum habens do minicidi¬
ei.: Quia sicut post septẽ
dier primur dies ipse . ẽ.
quimitio factus .ẽ. qui
semꝑfinita septimana
primur .ẽ. ita & postsep¬
tem septimanas quiquin¬
quagisimur fiumerat᷑
ministerio primus. ẽ
quiduplicigenere domi¬
nicur dier appellatur
Primum qui ainitio fac¬
se conuersus ꝑcurricu¬
laimpl&a septimana.
primus .ẽ .: Deinde quia
ineoresurrexit trium¬
phatoamorte. dominicus
dier nuncupatur. Nonim¬

Expanded text:
hic psalmus positus est non pro temporis in ordine, sed ratione. titulus enim eius non numero, sed rationi subiectus est. quantum enim ad historiam pertinet, anterior est quam tertius. prius enim a profeta Nathan delicti causa correptus est, quam insurgeret contra illam filius eius Abessalon, ut eum uellet et uita et regno priuare. haec ergo causa est ut quinquagensimus poneretur, quam constat ex lege descendere. illic enim cautum est quinquagensimum numerum remissionem habere. est enim post septseptimanas primus typum habens dominici diei, quia, sicut post septem dies primus dies ipse est, qui initio factus est, qui semper finita septimana primus est, ita et post septem septimanas quinquagensimus numeratus in mysterio primus est, qui duplici genere dominicus dies appellatur, primum quia in initio facse conuersus per curricula impleta septimana primus est, deinde, quia in eo resurrexit triumfata morte, dominicus dies nuncupatur. non in
Abbreviated transcription (Latin):
spiritalia÷ Et adiecit ⁊
Tunc in ponent suꝑ al¬
tar & uum uitulos ⁊ sices¬
santib: pristinis sacrifi¬
ciis spiritalia successura
sacrificia significauit qui
ponen suꝑ altar & uum
uitulos. Nisiquia ꝑhaec
corporalia spiritalia sig¬
nificat. Quippecum dixe¬
rit quia carnalib nonde¬
lectatur: itulor. ergo
dicenr populũ nouellũ
significauit xp̃i fide
renatum. cuius deuo¬
tio cotidie suꝑ altar. e
dm delibatur Quienĩ
de ecclesia intellegit᷑.
locutus. sacrificia quoq
eius spirit alia rignifi¬
casse deb& intellegi.
CXIII. CURFILIUS
DXIMISSUS SIT ET
NON ALIUS

Expanded text:
spiritalia. Et adiecit: spiritalia. Et adiecit: tunc inponent super altare tuum uitulos. si cessantibus pristinis sacrificiis spiritalia successura sacrificia significauit, quid ponent super altare tuum uitulos, nisi quia per haec corporalia spiritalia significat, quippe cum dixerit, quia carnalibus non delectatur? uitulos ergo dicens populum nouellum significauit Christi fide renatum, cuius deuotio cottidie super altare domini delibatur. qui enim de ecclesia intellegitur locutus, sacrificia quoque eius spiritalia significasse debet intellegi. CXIII. CUR FILIUS DEI MISSUS SIT ET NON ALIUS
Abbreviated transcription (Latin):
nes intelleguntur docente
nos a pocalipsi iohannisa¬
postoli : Quia & hierusa¬
lem ciuitas & murieius dĩ
serui sunt intellegendi:
idẽ ut ꝑfidem edific& ur
ecclesiam & liberentur
sperantos de acfidem salu¬
tem : & sequitur Iunc
acceptabis sacrificium
iustitiae oblationes
& holo causta Hoc dicit
qui a oblationes & holo¬
causta. tunc acceptafie¬
rꝑhaberent cumecclesia
ẽ& edificata & non passi
aut secundũ consu&udi¬
nem. sed sacrificiũ inquid
iustitiae acceptabis: Ius¬
tũ ẽ. sactificium cũ con¬
dignũ munus offertur
Porro autem nihiltã ius¬
tũ ẽ. & condignũ nisiut nos
ipsos offeramur dõ: Qreni
renda sunt sacrificia ut
uiuo uiua hostia offerat᷑
Qenim dixerat in causa
peccati sacrificiis carnali¬
b: dm̃minime delectarros¬
tendit futurũ. quđa spiri¬
taliter dõ offendum erat
& acceptar & qui a
haec do dignasunt sacri¬
ficia. Hocẽ in p̃teritum
minota fuer̃ quasicar¬
nalia nunc maiora quia

Expanded text:
nes intelliguntur, docente nes intelliguntur, docente nos Apocalypsi Joannis apostoli; quia et Jerusalem civitas et muri ejus servi Dei sunt intelligendi .id est, ut per fidem aedificetur ecclesia et liberentur sperantes de hac fide salutem. Et sequitur: tunc acceptabis sacrificium iustitiae, oblationes et holocausta. hoc dicit, quia oblationes et holocausta tunc accepto ferri haberent, cum ecclesia esset aedificata, et non passim aut secundum consuetudinem, sed sacrificium, inquit, iustitiae acceptabis. iustum est sacrificium, cum condignum munus offertur; porro autem nihil tam iustum est et condignum, nisi ut nos ipsos offeramus deo. quia erenda sunt sacrificia, ut uiuo uiua hostia offeratur. quia enim dixerat in causa peccati sacrificiis carnalibus deum minime delectari, ostendit futurum, quia spiritaliter deo offerendum erat et acceptaret, quia haec deo digna sunt sacrificia, hoc est, in praeteritum minora fuerunt quasi carnalia, nunc maiora, quia
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ placere nisiquil& atus ẽ¬
÷ contrasalutom contribula¬
tus fuerit corde te par&ur
aduitam: Deniq omnis in¬
qui&us uelin disciplinatus
frequent̃ incurrit ut mẽ¬
bra corporis ledat: qutiq¬
qua non sine dolore pos
sunt sanitatis recipere mȩ¬
dicinã : sic & peccatort ñ
possunt peccata sua redime¬
re .uisi dolore senserit ani¬
mus qui peccauerit :Hoc e¬
nimiustũ ẽ ut qui a contra
rationem gauisus ẽ secun¬
dũrationem paciacur me¬
rorem̃ Qsequitur He¬
nigne facdñe in bona uolun¬
tatetuasi on: Siondicens
ecclesi am significat ut ad se¬
ueratio nr̃a Non in ꝓbabilis
uideatur̃ Cuiut imple¬
atds̃ ꝓmis sũ suũ. suggerit
sciens setunc plenam remis¬
sionem accepturum cum qđ
decreuit ds̃ in xp̃o inpleue¬
rit: Id÷ ut ab omnipeccato
liberentur sperantes insa¬
lute ꝓmissa : Ꝙ non solum
appriis. sed & ãb adȩpecca¬
to qđ ꝑtraducẽ in omnes ꝑ ue¬
distructifuerant: sed muros

Expanded text:
deum placare, nisi qui laetatus esdeum placare, nisi qui laetatus est contra salutem contribulatus fuerit corde, ut reparetur ad uitam. denique omnis inquietus uel indisciplinatus frequenter incurrit, ut membra corporis laedat, quae utique non sine dsunt sanitatis recipere medicinam: sic et peccatores non possunt peccata sua redimere, nisi dolorem senserit animus qui peccaverit. Hoc enim justum est, ut quia contra rationem gavisus est, secundum rationem patiatur moerorem. Et sequitur: Benigne fac, Domine; in bona voluntate tua Sion Sion dicens Ecclesiam significat, ut perseveratio nostra non improbabilis videatur, cui ut impleat Deus promissum suum, suggerit, sciens se tunc plenam remissionem accepturam, cum quod decrevit Deus in Christo impleverit: id est, ut ab omni peccato liberentur sperantes in salute promissa; quia non solum a propriis, sed ab Adae peccato quod per traducem in omnes perve Numquid destructi fuerant? Sed muros
Abbreviated transcription (Latin):
pat& aduos ocorinthi &
adiecit:. Qm̃ si uoluisser
sacrificium de disemutiq
Hoc de conꝑtoloquitur
sciens scm samuhel dixis¬
se ad saulregẽ cum pecca¬
tum suum ñ dolore m̃tis
Neq: lacrimarum misera¬
tione sed sacrificii oblatio¬
ne oblittera reputar& non
uult inquit ds̃ sacrificium
magis quã audire uocem su¬
amꝰ Ehuius modisacri¬
ficia damnũ possunt fa¬
cere non tam̃ dm̃ placarẽ
Dr̃ enimsic placutur si
anima peccati sui memor
tribulationẽ & merore
cordirdefleat qđ pecca¬
uit.. Et sequitur: holo¬
caustis non delect aberis
Non delectatur holo cau¬
stis dr̃ sed in huius modi
causis ipse enim animus
ꝓsesatis facer edeb& non
sede foris redimere Na
ista adiutorium praestare
possunt. animus autem
quomodo oblectatus est in
peccatis sic tribularideb&
in penitentia. Et tunc de¬
lectabitus dñm delere cius
peccataVn de subiecit sa¬
crificium dõ sp̃s contribula¬
tus corcontritũ & humilia¬
le sacrificium ꝓpeccatis ds̃
suscipit quia non poterit

Expanded text:
uos, o Corinthii. Et adiecit: quoniam si uoluisses sacrificium, dedissem utique. hoc de conperto loquitur sciens sanctum Samuhel dixisse ad Saul regem, cum peccatum suum non dolore mentis neque lacrimarum miseratione, sed sacrificii oblatione oblitterari putaret: nou uult, inquit, deus sacrificium magis quam audiri uocem suam, quia huius modi sacrificia damnum possunt facere, non tamen deum placare. deus enim sic placatur, si anima peccati sui memor tribulatione et maerore cordis defleat quod peccauit. Et sequitur: holocaustis non delectaberis. non delectatur holocaustis deus, sed in huius modi causis. ipse enim animus pro se satis facere debet, non se de foris redimere. nam ista adiutorium praestare possunt, animus autem, quo modo oblectatus est in peccatis, sic tribulari debet in paenitentia et tunc delectabit deum delere eius peccata. Unde subiecit: sacrificium deo spiritus contribulatus; cor contritum et humiliale sacrificium pro peccatis deus suscipit, quia non poterit
Abbreviated transcription (Latin):
rat inxp̃o. ut omnib: maculis
ablutus &reparatus. l&us
ess& insalutequȩ sita. Nec
amotus sed confirmatus
in regno spusco. que id eo
principalẽ dixit. quia suꝑ
omnẽ creaturã. ẽ. ꝑ quem
reges regnant¶ Et subdi¬
dit : Doc eã in quit inico suias
tuas & impuadte conuer¬
tentur : Hoc dicit ut in eo
discant inniquipi&atemdĩ
quae confitentes sibi suscipit
peccatorer & ꝓmou&ne im¬
pios conuersos neglegit sed
horatur dũ aliir miser&ur.¬
a :t sequit᷑ : Libera
mede sanguine ds̃ dr̃ salutis
meaeł Hoc dicto ostendit
peccatum suum morte dig¬
num. ut dĩ misericordiã quan¬
ta sit p̃dic&: ꝑhoc enim&iã
alios ꝓuocat confugere ad
dĩclementiã. unde subiecitꝰ
exultabit linga mea lusti¬
tiã tuã dñe: Caudere sedicit
iniustitia dñi. quia in eo per¬
man& qđ ꝓmisit dicens:
Misericordiã autimmea
parte dĩsui iustitiã p̃dicat:
Et sequit᷑ : Habia mea a peri¬
es & osmeũ adnunciabit
laudem tuã: sic labia eius
a perit dum subiectũ illum

Expanded text:
erat in Christo, ut omnibus maculis ablutus et reparatus laetus esset in salute quaesita, nec amotus, sed confirmatus in regno spiritu sancto, quem ideo principalem dixit, quia super omnem creaturam est, per quem reges regnant. Et subdidit: doceam, inquit, iniquos uias tuas et impii ad te conuertentur. hoc dicit, ut in eo discant iniqui pietatem dei, qua confitentes sibi suscipit peccatores et promouet, nec impios conuersos neclegit, sed hortatur, dum aliis miseretur. Et sequitur: libera me de sanguine, deus, deus salutis meae. hoc dicto ostendit peccatum suum morte dignum, ut dei misericordiam, quanta sit, praedicet. per hoc enim etiam alios prouocat confugere ad dei clementiam. Unde subiecit: exultabit lingua mea iustitiam tuam, domine. gaudere se dicit in iustitia domini, quia in eo permanet quod promisit dicens: misericordiam autem meam parte dei sui iustitiam praedicat. Et sequitur: labia mea aperies et os meum adnuntiabit laudem tuam. sic labia eius aperit, dum subiectum illum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hominibus in luminatis
ut ꝑ creatoris cognitionẽ
purificati qui rei fuerant
mortis fierent axernae
uitae her edes : Promiscue
igitur proph&a locutus
est. ut om̃s donodĩ indi¬
gere significar&. ut siue
peccatores siue iusti. dĩ
misericordiam ex pec¬
tasse noscerentur : P ec¬
catores. propt̃ delicta ꝓ¬
pria : ut defaucibus mor¬
tis eriperent᷑ Iusti uero
paterno absoluti peccato de¬
l& a sententia data in adam
ꝑquã cunc titenebant᷑ amor¬
te libertate accepta dĩ reg¬
num intrarent. Ea non ser¬
ui sed filuidĩ. ꝗuestioN
Pouitesta M̃ti. Ds¬

Expanded text:
est hominibus, inluminati sunt, est hominibus, inluminati sunt, ut per creatoris cognitionem purificati, qui rei fuerant mortis, fierent aeternae uitae heredes? promiscue igitur profeta locutus est, ut omnes dono dei indigere significaret, ut. siue peccatores siue iusti, dei misericordiam expectasse noscerentur, peccatores propter delicta propria, ut de faucibus mortis eriperentur, iusti uero paterno absoluti peccato deleta sententia data in Adam, per quam cuncti tenebantur a morte, libertate accepta in dei regnum intrarent, iam non serui, sed filii dei. QVAESTIONES NOUI TESTAMENTI.
Abbreviated transcription (Latin):
pater in delicti: Quia om̃s
in quit peccauer̃ &egent
gloria dĩ. Idcirco orant
supra memoratae e.de¬
siae. ut auferat᷑ obꝓbriũ
earum. inuocatione nomi¬
nis xp̃i : Quia qui signũ eiꝰ
habent quo uicit mor tẽ:
ab inimico teneri ñ possur
Et ñ solũ istae ecclesiae
xp̃i nomen suꝑse inuoca¬
rip̃cant᷑ sed & supenae
spiritales in caelestibus.
degentes : Quã quã enim
spir itales sint & cae lestes
potentiae. ob ꝓbrio tamen
subiacentsia creatore suo
fuerit alienae: Et nec mẽ¬
bra erunt corporis q̃ cap¬
put suum ñ cognoscentes
oberrant : Et quia aliud
ñ . ẽ. quã explanauimus.
in subi ectis: proph&ates¬
tatur dicens. In illa autem
die inlum in abit dr̃ in con¬
silio suꝑterram: Et adie¬
cit. quoniã ablu& dñs in¬
quit sordes filiorum & fili¬
arum & sanguinẽ pur¬
gabit de medio eorum:
Quid tam euidens: Quia in
illodie. id. est quo promis¬
sum dĩ impl&umẽ: & fi¬
dei sacram̃tum declaratũ

Expanded text:
paterni delicti, Quia omnes, paterni delicti, Quia omnes, inquit, peccaverunt, et egent gloria Dei ; idcirco orant supra memoratae Esiae, ut auferatur obprobrium earum inuocatione nominis Christi, quia qui signum eius habent, quo uicit mortem, ab inimico teneri non possunt. et non solum istae ecclesiae Christi nomen super se inuocari precantur, sed et supernae spiritales in caelestibus degentes. quamquam enim spiritales sint et caelestes potentiae, obprobrio tamen subiacent, si a creatore suo fuerint alienae, et nec membra erunt corporis, quae caput suum non cognoscentes oberrant. Et quia aliud non est quam explanauimus, in subiectis profeta testatur dicens: in illa autem die inluminabit deus in consilio super terram et adiecit: quoniam abluet dominus, inquit, sordes filiorum et filiarum et sanguinem purgabit de medio eorum. quid tam euidens, quia in illo die, id est quo promissum dei impletum est et fidei sacramentum declaratum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quod poscunt aut aufe¬
ratur ab eis obprobriũ : ni¬
si quia hic populus signat᷑
inseptem ecclesiarũ nu¬
mero. qui sublege agens
xpm̃ ex pectabat promis sũ
ad abo lenda peccata. Id eo
dicunt panem nrm̃ man¬
ducabimus hocest uerbis
legis quae unum tradut
dm̃ pascemur: quia ñ in
pane tantum uiuit homo
sed in omĩ uerbo dĩ : Et
uestimentis nr̃is operi¬
emur. Id est creatoris nr̃i
nomine censemur: Quia
les ex uestibus in tellegun¬
tur quid sint: Sed quia
haec satis ñ faciunt addm̃
promerendũ : Hoc enim
statuit. ut ꝑ sac ram̃tum cõg¬
nitionis unius dĩheres esse¬
& homoregni caelorum:
Per fidem enim peccatis ab
lutus & amorte secunda
quae ex sementia data in
adã homines apud inferas
detinebat. Alienus nullo
detinente ꝑ gro inpara¬
disũ dĩ patris. in quodixit
futurus : Quam uis endm
populus supradictus. qui
inseptem ecclesias signifi¬
catus ẽ subdĩ lege ess&
& deuotione tã proprii quã

Expanded text:
est quod poscunt ut aufeest quod poscunt ut auferatur ab eis obprobrium, nisi quia hic populus signatur in septem ecclesiarum numero, qui sub lege agens Christum expectabat promissum ad abolenda peccata? ideo dicunt: panem nostrum manducabimus — hoc est, uerbis legis, quae unum tradunt deum, pascemur, quia non in pane tantum uiuit homo sed in omni uerbo dei — et uestimentis nostris operiemur, id est, creatoris nostri nomine censemur, quia les ex uestibus intelleguntur quid sint. sed quia haec satis non faciunt ad deum pi\'omerendum, hoc etiam statuit, ut per sacramentum cognitionis unius dei heres esset homo regni caelomm. per lutus, et a morte secunda quae ex sententia data in Adam, homines apud inferos detinebat alienus, nullo detinente, pergit in paradisum Dei Patris, in quo dixit futurus . Quamvis enim populus supradictus, qui per septem Ecclesias significatus est, sub Dei lege esset, et devotione tam proprii, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesiã superni docentur.
Quia ueritas ait deterraor¬
taẽ : Vt enimmentio su¬
periorum fiat: hic septẽ:
ecclesiae nuncupantur.
inuna plebe. quas septem
ecclesias supplices prophe¬
ta inducit saluatori facto
homini In tellexer̃ enim
ad hoc natum eẽxpm̃. ut
auferr& obprobriũ : Pri¬
mum quidem sub lege sua
agentium deinde c&ero¬
rum: habebani autẽ inme¬
moria. Scriptum ẽ erse:
Ueni& exsion. qui eripiat
& auertat impi& atem ab
ia cob Hae ergo septem
ecclesiae ad p̃henderunt
hominẽ unum id. ẽ natũ
manducabimus. & uestim̃¬
tis nr̃is operiemur: uerum
tamen inuoc& nomen tuũ
suꝑ nos. aufer obprobriũ
Si enĩ pane proprio utun¬
tur. & uestimentis suis in¬
duuntur. id ẽ & uiuunt
Sienim panis aduitam sig¬
nificatur. & uestitus addĩ
deuotionẽ : Quia quis in e
dõ ẽ. nudus dr̃ Vnde a pos¬
tolus Quu in xp̃o ait bapti¬
Tati estis xp̃m induistis
Et iterum: si ex poliati in qͥt
ñ nudi inueniamur: Quid

Expanded text:
ecclesiam superni docentur, ecclesiam superni docentur, quia ueritas, ait, de terra orta est. ut enim mentio superiorum fiat, hic septem ecclesiae nuncupantur in una plebe, quas septem ecclesias supplices profeta inducit saluatori facto homini. intellexerunt enim ad hoc natum esse Christum, ut auferret obprobrium, primum quidem sub lege sua agentium, deinde ceterorum. habebant autem in memoria scriptum esse: ueniet ex Sion qui eripiat et auertat impietatem ab Iacob. Hae ergo septem ecclesiae adprehenderunt hominem unum, id est natum manducabimus et uestimentis nostris operiemur. uerum tamen inuocetur nomen tuum super nos, aufer obprobrium si enim pane proprio utuntur et uestimentis suis induuntur, id est, et uiuunt si enim panis ad uitam significatur et uestitus ad dei deuotionem — quia qui sine deo est, nudus dicitur; unde apostolus: qui in Christo, ait, baptizati estis, Christum induistis et iterum: si expoliati, inquit, non nudi inueniamur —, quid
Abbreviated transcription (Latin):
tentia espirita les. int̃ quas
& nos deputamur: Diuer¬
sae s̃ uir tutes. propt̃ quod
& egẽre dicuntur: Idcirco
enim diuersae s̃. ut ñ om̃a
singulae possint. sed simul
om̃s carpussint xp̃i : Quia
ipse ẽ caput corporis eccłȩ
ex quo totum corpus sub¬
sistit. id. ẽ ex quo oma in
caelis & interra habentori¬
ginem: In hac ergo quae in
terris ẽ eccła. Omnium
ecclesiarum factaẽ men¬
tio: Quia cum huic sacra¬
mentum creatoris p̃dicat᷑:¬
&iam caelestibus huius
modi intimatur doctrina:
Inferioribus enim cumin¬
sinuatur. neces se ẽ. Vt au¬
diant & suꝑni Unde a¬
postolus Mihi in quit mi¬
nimo omniumscõrumda¬
ta ẽ haec gratia int̃gentes
euan gelizare in conpre¬
hensibiles diuitias xp̃i.
& in luminare om̃s quae
sit despositio misterii abs¬
conditi a scłis indõ. qui uni¬
uersa creauit. & in notes¬
cere principibus & potes¬
tatibus incaelestibus  Per
ecclesiã multiformis sapi¬
entiae dĩ: Perhanc ergo

Expanded text:
tentiae spiritales. inter quas tentiae spiritales. inter quas et nos deputamur, diuersae sunt uirtutes, propter quod et egere dicuntur. idcirco enim diuersae sunt, ut non omnia singulae possint, sed simul omnes corpus sint Christi, quia ipse est caput corporis ecclesiae, ex quo totum corpus subsistit, id est ex quo omnia in caelis et in terra habent originem. In hac ergo quae in terris est ecclesia omnium ecclesiarum facta est mentio, quia, cum huic sacramentum creatoris praedicatur, etiam caelestibus huius modi intimatur doctrina. inferioribus enim . cum insinuatur, necesse est ut audiant et superni. unde apostolus: mihi. inquit, minimo omnium sanctorum data est haec gratia inter gentes euangelizare inconprehensibiles diuitias Christi et inluminare omnes, quae sit dispositio mysterii absconditi a saeculis in deo, qui uniuersa creauit, et innotescere principibus et potestatibus in caelestibus per ecclesiam multiformis sapientiae dei. per hanc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
agros quia de decimisquȩ
aplebedabant᷑ͥ uic  quȩ rebã
sed potest fieri & sicdatur
intelligi. quia po tuit ha¬
bere possessionẽ uxoris
suae. aut emptã. qui ade
aliis tribubus accipiebaN
uxor es ñ solum hi. sed &
c&eri: Ita ut & sacer dotes.
acciper ent sibi de aliis tri¬
bubus uxores : Namio ade
sacerdos magnus. uxorẽ
duxit de tribu iuda filiã
regis ioram. DE ESAIE
Et ad p̃henderlint sep¬
tem mulieres. unũ
homi nẽ dicentes Pa¬
nem nrm̃ manducabi¬
mus. & uestimentis nrĩs
operiemur: Uerum¬
tamen inuo c&ur super
nos pomen tuum. aufer
obprobrium nr̃m: In ab¬
soluto ẽ. septem mulie¬
res septem ecclesias eẽ
significatas: Quam uis
enim una sit. sed septi¬
formis dr̃: ut corpus unũ
septem plici pumero cons¬
c& membrorum: Non
solum autemnos. sed &
suꝑni caelestes ecclesiae
siue igitur una. siue septem
dicantur eccłȩ ñ discrepat
Vna enim dr̃ quia unum
tem autem ideo: quia sicut
membra diuersa s. ita & po¬

Expanded text:
agros, quia de decimis, quae agros, quia de decimis, quae a plebe dabantur, uictum quaerebant. sed potest fieri et sic datur intellegi. quia potuit habere possessionem uxoris suae aut emptam, quia de aliis tribubus accipiebant uxores non solum hi, sed et ceteri, ita ut et sacerdotes acciperent sibi de aliis tribubus uxores. nam Ioadae sacerdos magnus uxorem duxit de tribu Iuda filiam regis Ioram. XLVII. DE ESEIAE ET ADPREHENDERUNT SEPTEM MULIERES icentes, Panem nostrum manducabimus, et vestimentis nostris operiemur: verumtamen invocetur super nos nomen tuum, aufer opprobrium nostrum. In absoluto est, per septem mulieres septem Ecclesias esse significatas: quamvis enim una sit, sed septiformis dicitur, ut corpus unum septemplici numero constet membrorum. non solum enim nos, sed et superni caelestes ecclesiae siue igitur una siue septem dicantur ecclesiae, non discrepat. una enim dicitur, quia unum tem autem ideo, quia, sicut membra diuersa sunt, ita et po