comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Hinc ⁊ eqͦra. Quã in de recentẽ
s statim sublata de flumnne uł fon¬
te uł puteo. fete scit enĩ uetusta. Ni¬
nũ inde dictũ. ꝙ eiꝰ potꝰ uenas em¬
guine eito repleat. Hoc alii ꝙ nos cu¬
ra soluat. lieũ appellant. Uet̾e sui¬
nũ uenenũ uocabant. S pꝰ qm in¬
uentꝰ ẽ uirꝰ letiferi suce. hoc ninũ
uocatũ illud nenenũ. uñ ⁊ mhero¬
nimꝰ in libro quẽ de nnginitate
seruanda seͥpsit. ad olescentul as
inqͥt ita uinũ deb̾e fuge̾ ut uene¬
nũ. ne ꝓȩtatis calore feruenti bibant
⁊ꝑeant. Inde ẽ ꝙ apud uet̾es romanoᷤ
sa certis cliebꝰ. Merũ dm̃s eñ uinum

Expanded text:
sit: hinc et aequora. Quam inde recentem sed statim sublata de flumine et fonte vel puteo; fetescit enim vetusta. Vinum inde dictum quod eius potus venas sanguine cito repleat. Hoc alii, quod nos cura solvat, Lyaeum appellant. Veteres vinum venenum vocabant; sed postquam inventus est virus letiferi sucus, hoc vinum vocatum, illud venenum. Unde et Hieronymus in libro quem de virginitate servanda scripsit: 'Adolescentulas' inquit 'ita vinum debere fugere ut venenum, ne pro aetatis calore ferventi bibant et pereant.' Inde est quod apud veteres Romanos usa certis diebus. Me
Abbreviated transcription (Latin):
re nat᷑is. p̾cipneq galienꝰ. in hibrisᷤ
mulierũq corꝑ a insito calore fer¬
qui calorẽ augeant sanitatiq ꝯcdui¬
Sicuti econt᷑rio se nibꝰ qui pitusta
laborant .&. frigore. calidos eibos s¬

Expanded text:
in libris, mulierumque corpora, insito calore ferqui calorem augent: sanitatique conduSicut econtrario senibus, qui pituita laborant et frigore, calidos cibos, e
Abbreviated transcription (Latin):
cant᷑. Crudũ ꝙ sit cruentũ. Est e¬
enĩ eũ sanguine. Coctũ qͣsi coactũ.
.i. ab igne ułaqua. uiolentimꝰ ac¬
tũ. usuiq comestionis aptũ. S ⁊ muil¬
ti tꝑris aliqͥd coctũ uocatur. Assum
ꝓ ardeat qͣsi arsum. ẜlixũ. eoꝙ in a¬
qua sola decoquit᷑. Lixa enĩ aqua
dĩ. ab eo qͦ sit soluta. Uñ ⁊ solutio li¬
bidinis luxꝰ. & m̃bra loco mota luxa
dñr. Frixũ a sono dictũ. qͣn ardet
in oleo. Salsũ qͣsi sale asꝑsũ. dẽptis
e medio sillabis tͥbꝰ. Rancidũ ex iii¬
tio nuncupatũ. ꝙ raucos efficiat.
Succida carnes in usu repositȩ. a suc¬
cicdendo dicte. Lardũ. eo ꝙ indomũ
repositũ ꝯseruat᷑. Nam antiqͥ domoᷤᷤ
cedictũ. unͣ ⁊ aframꝰ in ꝓsa. gallũ
sagatũ pingu pastũ taxea. Axim¬
gia ab imctione uocata. Sepũ a sue
dictũ qͣsi suepũ.ꝙ płꝰ pinguedinis
tim excoq̃t. Nunc offa latrantiũ. qr si
frumine. Est enĩ frum̃ sũma parsgu¬

Expanded text:
cantur. Crudum, quod sit cruentum; est cantur. Crudum, quod sit cruentum; est enim cum sanguine. Coctum quasi coactum, id est ab igne vel aqua violenti modo actum usuque comestionis aptum. Sed et multi temporis aliquid coctum vocatur. Assum, quod ardeat, quasi arsum. Elixum, eo quod in aqua sola decoquitur. Lixa enim aqua dicitur ab eo quod sit soluta; unde et solutio libidinis luxus, et membra loco mota luxa dicuntur. Frixum a sono dictum quando ardet in oleo. Salsum, quasi sale asparsum, demtis e medio syllabis tribus. Rancidum ex vitio nuncupatum, quod raucos efficiat. succidia carnes in usu reposite, a succidendo dicte. Lardum eo quod in domo repositum conservatur; nam antiqui domos um sagatum, pingui pastum taxea. 25. Axungia, ab unctione vocata. Sebum, a sue dictum, quasi suebum, quod plus pinguedinis tim excoquunt. Nunc offa latrantium, quia si frumine. Est enim frumen summa pars gu
Abbreviated transcription (Latin):
Siligineus panis. a frum̃tti gn̾e nu¬
cupatꝰ. Siligo enĩ genꝰ ẽ tritici. Hu¬
bidus recot & rubefatꝰ. Subcineri¬
eiꝰ i.cinere coctꝰ ⁊ reu̾satus. ipsee
⁊ focatiꝰ. Clibaniciꝰ in testo coct. Spõ¬
gia panis aqua diutiꝰ malarat᷑. sum¬
lã modicã accppit. & ferĩtũ modieũ
⁊ ht̃ humectationis pł qͣm omos hci¬
nis. Unde .&. spongiȩ nom̃ accepit.
Placente st̃. quȩ fiunt de farre. qͦ a
lii liba dñt. eo  libeant ⁊ placeãt.
Nulcia ft̃ gn̾a pistorii oꝑis. a sapore
dicta. melle enĩ afꝑso sumunt᷑. Cru¬
sta suꝑficies panis. Ipsa ⁊ fragm̃ta
qr diuidunt᷑ ut fracta. Ferm̃tũ a
feruore mincupatũ. ꝙ plꝰ una hora
ñ pot̾ ꝯtineri. Crescendo enĩ exce¬
die. farma ⁊ furfures a farre dictȩ.
cuiꝰ st̃ purgam̃ta. Amolũ. flos farinȩ
te uuissimꝰ p̃ leuitate de mola egestus
un &. appellatuᷤ qͣsi amola. Simila
pollines. Carnes dicte qr caro ft̃.si¬

Expanded text:
Siligineus panis a frumenti genere nuSiligineus panis a frumenti genere nuncupatur; siligo enim genus est tritici. Rubidus, recoctus et rubefactus. Subcinericius, cinere coctus et reversatus: ipse est et focacius. Clibanicius, in testo coctus. Spungia panis aqua diutius malaxatus similam modicam accipit et fermentum modicum, et habet humectationis plus quam omnis panis; unde et spungiae nomen accepit. Placentae sunt quae fiunt de farre. Quae alii liba dicunt, eo quod libeant et placeant. Dulcia sunt genera pistorii operis, a sapore dicta; melle enim asparso sumuntur. Crusta superficies panis: ipsa et fragmenta, quia dividitur, ut fracta. Fermentum a fervore nuncupatum, quod plus prima hora non potest contineri; crescendo enim excedit. Farina et furfures a farre dictae, cuius sunt purgamenta. Amolum flos farinae, tenuissimum, prae levitate de mola eiectum; unde et appellatum, quasi a mola. Simila. Pollines. Carnes dictae quia caro sunt; si
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ pͥmũ cibũ. quo ieuiniũ soluitur.
uñ ⁊ nuncupatũ. Nigidiꝰ. Nos ipsi
ieniuia iantacłis leuibꝰ polluimꝰ.
Prandiũ ab apparatu edendi dictũ.
ꝓpͥe aũ uet̾es prandiũ uocabant om¬
niũ militũ cibũ ante pignã. Unde
ẽ illud ducis alloqͥum. Prandeamis
tanqͣm ad inferos cenaturi. Meren¬
da ẽ cibis. qͥ declinante die sumitur
qͣsi pꝰ meridiẽ edenda. a prima aene:
Itẽ merendare. qͣsi meridie edere:
ꝙi usq hodie ꝑsȩ faciunt. Cenã uo¬
cari a ꝯmunione uescentiũ. Cenon
ant. Apd̾ uetes enĩ solitũ erat in ꝓpa¬
tulo uesci & ꝯmunit̾ epulari. ne sm¬
głaritas luxuriã gigneret. Est aut᷑
cena uesꝑtinꝰ cibꝰ. qͣm uesꝑtinã anti¬
qͥ dicebant. inusu enĩ ñ erant pran¬
dia. Panis dictꝰ. q cũ omĩ cibo appona
t᷑ uł ꝙ om̃e animal eũ apetat. ẜan
enĩ g̾ce. om̃ẽ dr̃. Cibariꝰ ẽ. qui ad cibũ
seruis dat᷑. nec delicatꝰ. ferñitaties.
mꝰ leuit᷑ ferm̃tatꝰ. qͣsi atro at ius.

Expanded text:
iunium solvitur; unde et nuncupatum. Nigidius109: 'Nos ipsi ieiunia iantaculis levibus polluimus.' Prandium ab apparatu edendi dictum. Proprie autem veteres prandium vocabant omnium militum cibum ante pugnam; unde est illud ducis adloquium: 'Prandeamus tamquam ad inferos cenaturi.' Merenda est cibus qui declinante die sumitur, quasi postmeridie edenda et proximo cenae: Item merendare quasi meridie edere. Quod et usque hodie Persae faciunt. Coenam vocari a communione vescentium: κοινὸν ant. Apud veteres enim solitum erat in propatulo vesci, et communiter epulari, ne singularitas luxuriam gigneret. Est autem coena vespertinus cibus, quam vespernam antiqui dicebant. In usu enim non erant prandia. 15. Panis dictus, quod cum cibo apponatur, vel quod omne animal eum appetat: πᾶν enim Graece omne dicitur. Cibarius est qui ad cibum servis datur, nec mus leviter fermentatus, quasi acroazymus.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ dr̃. Antra Anĩ mella de rore erant.
inuenio bantꝙͣ in arundinũ fo¬
lis. Inde ⁊ uirgiliꝰ. aletenꝰ aeri mei¬
ls x lestia dona. Si qͥdem huc usq ii
india ⁊ arabia colligatũ repꝑit᷑. ra¬
mis inherens insimilitudinẽ salis.
Om̃e aũ mel dulce. sardũ amarũ ẽ
ab suthii causa. Cuiꝰ copia eiꝰ regio
nis ntͥunt᷑. fauũ uocari. qͥ come¬

Expanded text:
r. Antea autem mella de rore erant, inveniebanturque in arundinum foliis, unde Virgilius: Protinus aerii mellis coelestia dona. Siquidem hucusque 491 in India et Arabia colligatum reperitur, ramis inhOmne autem mel dulce: Sardum amarum est absinthii causa, cuius copia eius regionis apes nutriuntur. Favum vocari quia come
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcisa. & minitia. c ea intestinũ far¬
ciat᷑. hoc ẽ impleat᷑. cũ aliaꝵ rerũ
ꝯmixtiõe. Minital uocatũ qͣ fiat
de piscibꝰ ⁊ isiciis. oleribꝰq minuta¬
tim ꝯcisis. Asfatũ ꝙlatine spumnĩ
uocat᷑. Afro enĩ g̾ce spuma dr̃. Marti¬
sia in mortario ex pisce fiunt. uñ &
noĩata. Isocẽ piscẽ quendã dñt. ex
qͦ pͥmũ isicia facta st̃.&. qͣmuis ex alio
gn̾e pisciũ fiant. initiũ tñ id̾e᷑ uoca¬
bulũ dedit piscis. Galatie a colore la¬
cteo noĩatę. Greci enĩ gala. lac dñt.
Sꝑas a rotunditate g̾co uocabulo ap¬
pellatas. Qͥcqͥd enĩ in rotundũ forma
a iure nuncupauert᷑. qr ea ẽ ler ꝯ¬
dim̃ti eiꝰ. Hane g̾ri zeniã uocant.
Caseũ uocatũ ꝙ careat serti. qͣsi care¬
um. Nam serũ ei om̃e deducttꝰ. ut
pond̾ibꝰ arguat᷑. solostrũ lac nouum.
ꝙꝓ neutͥ gu̾is ẽ. Lac a g̾co serione di¬

Expanded text:
minuta, quod ea intestinum farciatur, hoc est inpleatur, cum aliarum rerum conmixtione. Minutal vocatum quod fiat de piscibus et isiciis oleribusque minutatim concisis. Aphratum, quod Latine spumeum vocatur; ἀφρὸς enim Graece spuma dicitur. Martisia in mortario ex pisce fiunt: inde et nominata. Isocem piscem quendam dictum, ex quo primum isicia facta sunt; et quamvis ex alio genere piscium fiant, initium tamen piscis vocabulum dedit. Galaticae a colore lacteo nominatae; Graeci enim γάλα lac dicunt. Sphaeras a rotunditate Graeco vocabulo appellatas; quidquid enim in rotundum formaa iure nuncupaverunt, quia ea est lex condimenti eius. Hanc Graeci zemam vocant. Caseum vocari quod careat serum, quasi careum: nam serum ei omne deducitur ut ponderibus arguatur. Colostrum lac novum; quod neutri generis est. Lac a Graeco ser
Abbreviated transcription (Latin):
ut thoris iussi discũbere pictis. ẜ den
ad ꝑseuerantiã. Neq enĩ substere pot̾it
caro. nͥ ꝯfortet᷑ alim̃tis. Alim̃tũ enĩ ẽ
qͦalim᷑. Alimoniũ alendi eura. Afflu¬
entia nuncupata. qͣsi rei nimiũ exu¬
berantis effusio. ultͣ qͣm satis ẽ. mod̾¬
q ñ est. Opulentia ab ope dicta est.
Iu̾a si discutias. inuenies tenere eã
e ab opulentia rerũ dicte. Epulȩ aũ
simpliaes in duo necessaria diuieunt᷑.
panẽ ⁊ uinũ. &. in duo suꝑflua. que
t̾ra mariq uescendi causa exqͥrut¬
Dapes añ regũ sunt. epulȩ pͥuatoꝵ.
Deliciȩ nincupate. qͥ his delectant᷑
hõĩes. easq suauit᷑ appetant. P ulm̃¬
tũ uocatur a pulte. Siue enĩ sola pul¬
tis. sine qͥd aliud eiꝰ ꝑmixtione suma
uno cibo dici pot̾. ꝓ eo ꝙ satis sit.
Saturitas aũ a satura nomĩ accepit.
sitũ ẽ. Crapula inmodđata uoraci¬
tas. qͣsi cruda epula. ciuꝰ cruditate
grauat᷑ cor. & stomachꝰ indigestꝰ asfi¬

Expanded text:
 Toris iussi discumbere pictis. Edendiad perseverantiam: neque enim subsistere poterit caro, nisi confortetur alimentis. Cibus enim quo alimur; alimonium alendi cura. Afluentia nuncupata quasi rei nimium exuberantis effusio ultra quam satis est, modusque non est. Opulentia ab ope dicta est, quam si discutias, invenies eam tenere e ab opulentia rerum dictae. Epulae autem simplices in duo necessaria dividuntur, panem et vinum, et in duo superflua, quae terra et mari vescendi causa exquDapes autem regum sunt, epulae privatorum. Deliciae nuncupatae quod his delectentur homines, easque suaviter appetant. Pulmentum vocatum a pulte; sive enim sola pultis, sive quid aliud eius permixtione sumatuno cibo dici potest, pro eo quod satis sit; saturitas autem a satura nomen accepit, situm. Crapula est inmoderata voracitas, quasi cruda epula, cuius cruditate gravatur cor et stomachus indigestus effi
Abbreviated transcription (Latin):
parietũ ad normã fieri. & ad ꝑpendi¬
culñ responde oportet. Norma dic
ta g̾ro uocabulo. extra qͣm nicħ rec¬
tũ fieri pot̾. Cõponit᷑. nũ ex tribꝰ re¬
minib sͥ nuigit. ut soemã trigoni
faciant. id erit norma. Regła dicta
ꝙ sit recta. qͣsi rectula .&. impeduñ¬
dit᷑. Ieniq in fabrica nͥ omĩa ad ꝑ¬
pendicłm ⁊ certã regłam fiant. ne¬
cesse ẽ cuncta mendosa instruant᷑. ut
aliqͣ praua surt. aliqͣ cubantia. ꝓna
ñ nulla. alia supina.&. ꝓpt̾ hoc uniu̾sa
st̃ ꝯstructa. Linea gn̾e suo appellata.
qr ex lino fit. Trullȩ not̃ factũ. eo ꝙ
trudit. & de trudit .i. includit calce.
uł luto lapicdes. Martellus machina.
qr num̃i tantũ płalis ẽ nonĩ. ut litt̾e
quȩ epłami significant De lignarus.
ignariꝰ gen̾alit̾. ligni.xi
opifex appellat᷑. Carpentariꝰ specia¬
le nomĩ ẽ. Carpentũ enĩ solũ facit.
cator ⁊ artifex. Sareitector dictꝰ ꝙ ex
miultis hinc inde ꝯunctis tabulis. u¬

Expanded text:
parietum, ad normam fieri et ad perpendiculum respondere oportet. Norma dicta est greco vocabulo, extra quam nihil rectum fieri potest. Componitur autem ex tribus reminibus sibi iungit, ut schemam trigoni faciant, id erit norma. Regula dicta, quod sit recta, quasi rectula et impedimeditur. Denique in fabrica nisi omnia ad perpendiculum et certam regulam fiant, necesse est cuncta mendosa instruantur; ut aliqua prava sint, aliqua cubantia, prona nonnulla, alia supina; et propter hoc universa sunt constructa. Linea genere suo appellata, quia ex lino fit. Trullae nomen factum eo quod trudit et detrudit, id est includit calce vel luto lapides. Martellus. Machina. quia numeri tantum pluralis est nomen, ut littrae quae epistolam significant. De lignariis . Lignarius generaliter ligni opifex appellatur. Carpentarius speciale nomen est; carpentum enim solum facit, cator et artifex. Sarcitector dictus quod ex multis hinc et inde coniunctis tabulis u
Abbreviated transcription (Latin):
RIMUS dedalus mensam
& sellã fecit. Coqͥnȩ apparatũ
apiciꝰ quida pͥmꝰ ꝯposuit. qͥ
in eo assũptis bonis morte uoluntari
a ꝑiit. Et merito qr is qͥ gulȩ atq
edacitati seruit. & animã ⁊ corpꝰ int̾¬
ficit. Ab esu ⁊ comesu m̃sȩ factũ uoca¬
bulũ. Nullũ enĩ aliũ ht̃ uẜmmi. Thorꝰ aũ¬
dr̃ a tortis herbis. q̃ accumbentium
humeriᷤ suponuntur. Stefadiũ ab
stipitibꝰ dictũ. qͣsi stipadiũ. Sic enĩ
priꝰ ceptũ est. Accubitũ a cibo uoca¬
taũ. qͣsi acibitũ epulaꝵ. Conuiuium

Expanded text:
rimus Daedalus mensam et sellam fecit. Coquinae apparatum Apicius quidam primus conposuit, qui in eo absumptis bonis morte voluntaria periit; et merito, quia is, qui gulae atque edacitati servit, et animam et corpus interficit. Ab esu et comesu mensae factum vocabulum; nullum enim alium habet usum. Torus dicitur a tortis herbis quae adcumbentium humeris subponuntur. Stibadium ab stipitibus dictum, quasi stipadium; sic enim prius coeptum est. Adcubitum a cibo vocatum, quasi ad cibatum epularum. Convivium
Abbreviated transcription (Latin):
in qͦ uł pensa ponunt᷑. uł legunt᷑
flores. Cala enĩ gͥce lignũ ẽ. a qͦ diri¬
uatũ ẽ calatũ. nã latine qͣssillũ dr̃
dendo dictũ. uñ pensa ⁊ impensa.
lũ corrupte a globo dictũ. ꝑ dimimi¬
tionẽ qͣsi globellũ. Panulie ł ex his¬

Expanded text:
in qua vel pensa ponuntur vel leguntur in qua vel pensa ponuntur vel leguntur flores, κᾶλον enim Graece lignum est, a quo derivatus est calathus. Nam Latine quasillum dicitur. dendo dictum, unde pensa et impensa. lum, corrupte a globo dictum per diminutionem, quasi globellum. 7. Panuliae vel
Abbreviated transcription (Latin):
ibera. Picta aũ ferrugo. q omĩis pur¬
pura pͥma tinctura eiꝰmodi coloris
existat. Glaucꝰ color ẽ ferrugineꝰ sub¬
niger. Elbidũ ab elbo colore uocatũ.
Elbũ enĩ ẽ mediꝰ color. int̾ ingrũ ⁊
albũ. & elbũ ab albo dirnatũ. lu¬
teus color rubicundꝰ. ꝙ ẽ croceus. Hã
crocũ lutei coloris ẽ. ut croceo mu¬
tauit uellera luto. M enũ ꝙ sit colo¬
re nigrũ. g̾ci enĩ melan nigrum
dñt. Alasticinũ. ꝙ colorẽ masti cis
hãt. Blateũ. bladũ. mesticiũ. Osti¬
ciũ. qr exusto ẽ. fit enĩ ex depen¬
denti fuligine tectoꝵ. egesta as¬
sicluis ignibꝰ. uñ ⁊ color eiꝰdem tin
qr radendo fiunt. Pectines. ꝙ pexa
fila reddant. & impͥmant. Colũ ꝙ sit
in longitudine ⁊ rotunditate qͣsi
colũpna. Fusũ ꝙ ꝑ ipsũ funcdat᷑ ꝙꝓ
netũ ẽ. Alibrũ ꝙ in eo liberatit᷑ fila.
.i. soluunt᷑. Calatũ leue gestam̃. ex
ligno uł canna. aut ex iunco factũ.

Expanded text:
Ibera. Dicta autem ferrugo, quod omnis purIbera. Dicta autem ferrugo, quod omnis purpura prima tinctura hujusmodi coloris existat. 7. Glaucus color est ferrugineus, subniger. Elbidum ab elbo colore vocatum. Elbum enim est medius color inter album et nigrum, et elbum ab albo derivatum. 8. Luteus color rubicundus, quod est croceus; nam crocus lutei coloris est, ut: Croceo mutabit vellera luto. Menum, quod sit colore nigro. Graeci enim μελαν nigrum dicunt. Masticinum, quod colorem masticis habeat. Blatteum. Blavum. Mesticium. Osticium, quia ex usto est; fit enim ex dependenti fuligine tectorum egesta assiduis ignibus: unde et color eiusdem tincquia radendo fiunt. Pectines, quod pexa fila reddant et inpremant. Colum, quod sit in longitudine et rotunditate quasi columna. Fusum, quod per ipsum fundatnetum est. Alibrum, quod in eo liberantur fila, id est solvantur. Calathum leve gestamen ex lino vel canna aut ex iunco factum,
Abbreviated transcription (Latin):
is habilis &. nec minꝰ utilis ouis. Nũ¬
qͥd scis potiꝰ cur cocleare licor: Trisi¬
les gͣeo nomine. latine tripedes. qͥ
cunt᷑. In uasculis tria g̃runt᷑. quȩ
placeant. Manꝰ artificis. pondꝰ argen¬
ti. splene dor metalli: ðuasis potatoriss.
Poculũ a potando nomi..¬
nat᷑. E st enĩ om̃e uas. in qͦ bibẽ¬
di ẽ ꝯsuetudo. fialȩ dicte. ꝙex iitͦ
solemꝰ uł ꝙ patentes sc̃. dispansisq
labris. Sratera calix ẽ. duas hñs an¬
sas. & ẽ g̾cũ nom̃. Declinat᷑ aũ apd̾ e¬
os. hic erãt. Nam latine hȩc cratera
dr̃. Uñ ꝑsius. Si tͥ crateras argenti.
Uirgiliꝰ. Crateras magnas statiunt &
uina coronant. Fiebant aũ pͥmũ a co¬
nerionibꝰ uirgultoꝵ. uñ ⁊ dictȩ cra

Expanded text:
is habilis et nec minus utilis ovis. Numquid scis potius quur cocleare dicor? Trisceles Graeco nomine, Latine tripedes: quicuntur. In vasculis autem tria quaeruntur quae placeant: manus artificis, pondus argenti, splendor metalli. § 5 De vasis potatoriis. Poculum a potando nominatum; est enim omne vas in quo bibendi est consuetudo. Phialae dictae quod ex vitro solemus, vel quod patentes sunt dispansisque labris. 3. Cratera, calix est duas habens ansas, et est Graecum nomen; declinatur autem apud eos, hic crater. Nam Latine haec cratera dicitur. Unde Persius: Si tibi crateras argenti . . . Virgilius: Crateras magnos statuunt, et vina coronant. Fiebant autem primum a connexionibus virgultorum, unde et dictae cra
Abbreviated transcription (Latin):
format᷑ ut sit & ħat aliqͣm formã. Nñ
⁊ apłs clicit. Nunqͥd dicit figmentũ
ei qͥ se finxit. qͣre sic me fecisti: ficti¬
lia uasa insamo insula pͥus inuenta
tradunt᷑. facta ex creta. .ẜ induata
igni. Ũi ⁊ samia uasa. Postea inuentũ
ẽ &. rubricã adde. & ex rubra creta
argenti. Ap᷑ uet̾es enĩ nec aurea nec
argentea s fictilia uasa habebant᷑. si c̃
ad uina doliis excogitatis. ad aqͣs anfo¬
ris. hẏdriis adbalneas. ac reliqͥs quȩ
in usibꝰ hominũ. aut rota fiunt. aut

Expanded text:
 ut sit et habeat aliquam formam. Unde et Apostolus dicit: Nunquid dicit figmentum ei qui se finxit: Quare sic me fecisti ? Fictilia vasa in Samo insula prius inventa traduntur, facta ex terra cretea et indurata igne; unde et Samia vasa. Postea inventum est, rubricam addere, et ex rubra terra argenti. Apud veteres enim nec aurea, nec argentea, sed fictilia vasa habebantur; sicut ad vina doliis excogitatis, ad aquas amphoris, hydriis ad balnea, ac reliquis quae in usibus hominum aut rota fiunt, aut
Abbreviated transcription (Latin):
fasciola tnͣsu̾sa. ex auro assitta in lin¬
teo. ꝙ ẽ infronte feminaꝵ. Plautꝰ
Quo magis eã afpicio. tã magis nim¬
bata ẽ. Nam ⁊ lum̃ eꝑ eirea angłoꝵ
capita pingit᷑. nimbꝰ uocat᷑. licetꝰ &e.
iumbꝰ sit densitas mubis. Capituliũ
ẽ. ꝓ uuilgo capitulare dñt. icdem ⁊ cap¬
pa. uł ꝙ duos apices ut cappa int̃a h̃.¬

Expanded text:
fasciola transversa ex auro assuta in linteo, quod est in fronte feminarum. Plautus: Quo magis eam aspicio, tam magis nimbata est. Nam et lumen quod circa angelorum capita pingitur nimbus vocatur, licet et nimbus sit densitas nubis. 3. Capitulum est quod vulgo capitulare dicunt. Idem et cappa, vel quod duos apices, ut cappa littera h
Abbreviated transcription (Latin):
tragulũ uestis ẽ discolor.
ꝙ manu artificis diu̾sa uarietate
distinguit᷑. Dictũ aũ ꝙ ⁊ instratu
.&. in amictu aptũ sit. De qͦ salonion.
Stragulatã uestẽ fetit sͥ. Ludices a
lo iuuenes. hoꝵ uelam̃to tegebant
caput ⁊ faciẽ. qr solet erubesc̾e qͥ ln¬
panar intrauerit. Galnapes. fulera
st᷑ ornam̃ta lectoꝵ. dicta ꝙ ini his ful

Expanded text:
ulum vestis est discolor, quod manu artificis diversa varietate distinguitur. Dictum autem, quod in stratu et in amictu aptum sit. De quo Salomon: Stragulatam vestem fecit sibi. 2. Ludices a lo iuvenes, horum velamento tegebant caput et faciem; quia solet erubescere qui lupanar intraverit. Galnapes. Fulcra sunt ornamenta lectorum, dicta quod in his ful
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ. ut in uiris tunsi capilli. in mulie¬
ribꝰ redundantia criniũ. qͥ maxĩe
uirginibꝰ insigne ẽ. Quaꝵ ⁊ ornatꝰ
ipse ꝓprie. sic ẽ ut cõcumulatꝰ in u̾¬
ticẽ ipsam capitis sui. arcẽ ambitu

Expanded text:
tus, ut in viris tonsi capilli, in mulietus, ut in viris tonsi capilli, in mulieribus redundantia crinium: quod maxime virginibus insigne est, quarum et ornatus ipse proprie sic est, ut concumulatus in verticem ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
habitu sic̃ ⁊ lingna discordes. ꝑse bra¬
chia ⁊ crura liniam̃tis. caput tẏara
tegunt. eminent apicibꝰ fastigiatis
alam. horrent ⁊ maletecti eũ latra¬
toribꝰ linguis scoti. Sagati ft̾ alaman¬
ni.linteati indi. gẽmati ꝑsȩ. se rica¬
ti seres. fasetrati armenii. Nonnul¬
lȩ ⁊̃ gentes ñ solũ inuestibꝰ. s ⁊ in
corꝑe aliqͣ sͥ ꝓpria qͣsi insignia uen¬
dicant. ut uidemꝰ cirros germanoꝵ.
granos ⁊ cinnibar gotioꝵ. stigmata
britonũ. Circuncidunt qͦ iudei p̃¬
pucia. ꝓtundunt arabes aures. Na¬
uent capitibꝰ intextis gethȩ. nitent
albani albentibꝰ crinibꝰ. Mauros ht
tetra nor corpoꝵ. gallos candida en¬
tis. Si ne equis mnertes alani extant.
ꝙminutis opifex acus ƿunctis q.
exp̃ssus natiui gͣminis sucus inclu¬
dit. ut has ad sui specim̃ cicatͥces fe¬
rat pictis artibꝰ maculosa nobilitas.
Habet ⁊ sexus institutã spẽm habi¬

Expanded text:
habitu sicut et lingua discordes. Persae brahabitu sicut et lingua discordes. Persae brachia et crura linamentis, caput tiara tegunt. Eminent apicibus fastigiatis Alani; horrent et male tecti cum latratoribus linguis Scoti; sagati sunt Alemanni; linteati Indi; gemmati Persae; sericati Seres; pharetrati Armenii. 7. Nonnullae etiam gentes non solum in vestibus, sed et in corpore aliqua sibi propria quasi insignia vindicant, ut videmus 455 cirros Germanorum, granos et cinnabar Gothorum, stigmata Britonum. Circumcidunt Judaei praeputia; pertundunt Arabes aures; flavent capitibus intectis Getae, nitent Albani albentibus crinibus. Mauros habet tetra nox corporum, Gallos candida cutis, sine equis inertes exstant Alani, ore, quod minutis opifex acus punctis, et expressus nativi graminis succus illudit, ut has ad sui specimen cicatrices ferat, pictis artubus maculosa nobilitas. 8. Habet et sexus institutam speciem habi
Abbreviated transcription (Latin):
añ nationibꝰ sua cuiq ꝓpͥria
uestis ẽ. ut partis sarabare. gallis
linnȩ. germanis renones. hifpaniᷤ
stringes. sardis mastruge. Saraba¬
re st̾ fluxa ac sinuosa uestim̃ta.
Ne qͥbꝰ legr̃ indaniele. Et sarabare
qͥd gͦ in uentre tuo parti sarabaras
suspenđunt Apud qͣsda aũ saraba¬
re quȩcła capitũ tegmina nuncu¬
pant᷑. qualia uidemꝰ in capita ma¬
goꝵ picta. Linnȩ saga. qͣdra ⁊ mol¬
lia st̃. De qͥb plautꝰ. luina cooꝑta
ẽ. textrino gallia. Renones st̃ nela¬
mina humeroꝵ ⁊ pectoris usq um
bilicũ. atq in tortis uillis ad eo his¬
pida ut imbre respuant. Qs uul¬
go reptos uocant. eo ꝙ longitu¬
cdo uilloꝵ. qͣsi reptat. Ne qͥbꝰ salu¬
stiꝰ. Germani in tectũ renonibuᷤ
niȩ flumine. uͥ his fregͤnt᷑ utun¬
tur. Mastruga uestis germanica.
ex pelliculis feraꝵ. De qͣ cicero ꝓ
scauro. Quẽ purpura regalis non
ꝙ qͥ ea inluunt᷑. qͣsi in feraꝵ habitũ
tͣnfformant᷑. Di noscunt᷑ ⁊ gentes. ita

Expanded text:
 nationibus sua cuique propria vestis est, ut Parthis sarabara, Gallis lenae, Germanis rhenones. Hispanis stringes. Sardis mastrucae. 2. Sarabara sunt fluxa ac sinuosa vestimenta, de quibus legitur in Daniele: Et sarabara quid ergo in ventre tuo Parthi sarabara suspenderunt? Apud quosdam autem sarabara quaedam capitum tegmina nuncupantur, qualia videmus in capite magorum picta. 3. Lenae, saga quadra et mollia sunt. De quibus Plautus: Lena cooperta est textrina Gallia. 4. Rhenones sunt velamina humerorum et pectoris usque 454 ad umbilicum, atque intortis villis adeo hispida, ut imbres respuant, quos vulgo reptos vocant, eo quod longitudo villorum, quasi reptat. De quibus Sallustius: Germani intectum rhenonibus niae flumine, ubi iis frequenter utuntur 5. Mastruca, vestis Sarda ex pelliculis ferarum, de qua Cicero pro Scauro: Quem purpura regalis non quod qui ea induuntur, quasi in ferarum habitum transformentur. 6. Dignoscuntur et gentes ita
Abbreviated transcription (Latin):
licis a tͥb liciis. qr ẽ ⁊ simplex ⁊ bi¬
plex. Ralla q̃ uulgo rasilis dr̃. In¬
terpola uestis illa uocat᷑ quȩ dũ sit
uetus ad nouã fpẽm recurat᷑. Pan¬
nucia nuncupata. ꝙsit diu̾sis pan¬
nis obsita. Colobrũ dictũ. qr longũ
ẽ ⁊ sine manicis. Antiqui enĩ ma¬
gis hoc utebant᷑. Leuitonariũ ẽ.
colobiũ lineũ sine manicis. qͣli e¬
gyptii monachi utunt᷑. lumbare
uocat᷑ ꝙ lumbis religet᷑. uł lumbis
hereat. Hoc in egẏpto ⁊ syria. ñ
tantũ feminȩ.s ⁊ iiri utunt᷑. uñi
⁊ ieremias tͣns eufraten tulit lum¬
bare suũ. ibiq illud in foramine
petrȩ abscondit. & pꝰ scissũ repꝑit.

Expanded text:
ilicis a tribus liciis, quia est et simplex et bilex. Ralla, quae vulgo rasilis dicitur. Interpola vestis illa vocatur quae dum sit vetus ad novam speciem recuratur. Pannucia nuncupata quod sit diversis pannis obsita. Colobium dictum quia longum est et sine manicis; antiqui enim magis hoc utebantur. Levitonarium est colobium lineum sine manicis, quale Aegyptii monachi utuntur. Lumbare vocatur quod lumbis religetur, vel quod lumbis haereat. Hoc in Aegypto et Syria non tantum feminae sed et viri utuntur. Unde et Ieremias trans Euphraten tulit lumbare suum, ibique illud in foramine petrae abscondit, et postea scissum repperit.
Abbreviated transcription (Latin):
paret diuino. siue qͥ de celo fulm̃ as¬
trugit. siue qͥ de t̾ra ꝑ u̾tices mon¬
tiũ eructuat. Ignis aũ dictꝰ ꝙ nicħ
gigni pot̾ ex eo. Est enĩ inuiolabile
elem̃tũ.absumens cuncta quȩ rapit.
Fabrica duabꝰ rebꝰ ꝯstat. uentis ⁊ fła¬
ma. Flamina uͦ ꝓpͥe fornacis ẽ dicta.
ꝙꝓ flatu folliũ excitet᷑. fornax uͦ ab
igne uocate. Fox enĩ ignis ẽ. saminꝰ.
fornax. g̾cũ ẽ diruiatũ a cauma. fa
uilla ẽ. deserta igni scintilla. Pruna
ẽ quandiu ardet. cũ aũ extincta fu¬
erit carbo noĩat᷑. Pruna aũ aꝑuren¬
do dicta ẽ. Carbo uͦ ꝙ fłama caret. qͥ
dũ int̾isse credit᷑. maioris fit uirtu¬
tis. Nam it̾m incensꝰ fortiori luce cla¬
rescit. cuiꝰ tanta ͤ & ⁊ sine igne fir¬
mitas. ut nullo humore corrũpat᷑.
nulla uetustate uincat᷑. Extinctus
enĩ tantũ incorruptibilit̾ durat. ut
hi qͥ limites figunt. eos in fossos t̾rȩ
subst̾nant. & lapides de suꝑ figant.

Expanded text:
paret divino, sive qui de caelo fulmen adsparet divino, sive qui de caelo fulmen adstringit, sive qui de terra per vertices montium eructuat. Ignis autem dictus quod nihil gigni potest ex eo; est enim inviolabile elementum, adsumens cuncta qua rapit. Fabrica duabus rebus constat: ventis et flamma. Flamma vero proprie fornacis est dicta, quod flatu follium excitetur. Fornax vero ab igne vocata; φῶς enim ignis est. Kaminus fornax Gilla est deserta igni scintilla. Pruna est quamdiu ardet; quum autem extincta fuerit, carbo nominatur. Pruna autem a perurendo dicta est; carbo vero, quod flamma caret. Qui dum interisse creditur, maioris fit virtutis; nam iterum accensus fortiori luce calescit. Cuius tanta est etiam et sine igne firmitas ut nullo humore conrumpatur, nulla vetustate vincatur. Extinctus enim tantum incorruptibiliter durat, ut hi qui limites figunt eos infossos terra substernant, et lapides desuper figant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuulcanũ ignẽ sig̃cantes. sine quo
nullũ metalli genꝰ fundi extendiq¬
pot̃. Nicħ ẽ enĩ pene. ꝙ igne ñ effici¬
at᷑. Alibi enĩ uitrũ. alibi argentũ.
alibi plũbũ. alibi miniũ. abibi pigm̃¬
ta. alibi medicam̃ta efficit. Igne lapi¬
des in aere soluunt᷑. Igne ferrũ gig¬
nit᷑ ac domat᷑. igne aurũ ꝑficit᷑. igne
cremato lapide cem̃ta ⁊ parietes ligan¬
t᷑. lapides nigros ignis coquendo can¬
dificat. ligna candida urendo obfus¬
eati carbones ex pruna fulgida ingͦs
facit. de lignis duris fragiles. de putri¬
bilibꝰ imputribiles reddit. stricta soluit.
soluta restruigit. dura mollit. mollia
dura reddit. Ht & medicam inis usũ.
Nam sepe uri ꝓdest. pestilentiȩ qͦ ob
tũ ẽ. In oꝑe qͦ aliud gignit. pͥmis igni¬
bꝰ. aliud scłis. aliud t̾ciis. Habet qͦ &̾ a
liã in se diu̾sitatẽ ignis. Nã alius est
qͥ usu humano. aliꝰ qͥ in idicio ap¬

Expanded text:
per Vulcanum ignem significantes, sine quo per Vulcanum ignem significantes, sine quo nullum metalli genus fundi, extendiqpotest. Nihil est enim pene quod igne non efficiatur. Alibi enim vitrum, alibi argentum, alibi plumbum, alibi minium, alibi pigmenta, alibi medicamina efficit. Igne lapides in aes resolvuntur. Igne ferrum gignitur ac domatur. Igne aurum perficitur. Igne cremato lapide caementa et parietes ligantur. Lapides nigros ignis coquendo candificat: ligna candida urendo obfuscat. Carbones ex pruna fulgida nigros facit, de lignis duris fragiles, de putribilibus imputribiles reddit, stricta solvit, soluta restringit, dura mollit, mollia dura reddit, habet et medicaminis usum. Nam saepe ruri prodest. Pestilentiae quoque,tum est. In opere quoque aliud gignit primis ignibus, aliud secundis, aliud tertiis. Habet quoque et aliam in se diversitatem ignis: nam alius equi usui humano, alius qui iudicio ap
Abbreviated transcription (Latin):
cataporatẽ puero dedit fore iunctũ
plagiũ dĩ. a plagis. Nã ꝓpͥe plagas
dici funes illos qͥb retia tendunt᷑. ci¬
ca iniã ⁊ sũmã pareẽ. fuuda genꝰ ẽ pis¬
attorię retis dicta ab eo ꝙ in fundũ
mittat᷑. id̾e & a iactando iacłm dr.
eras. Tragũ genꝰ retis. ab eo ꝙ trahit᷑.
nuncupatũ. Ipsa ẽ .&. nerriculũ. Ner¬
rere enĩ trahere ẽ. Nassa. cassis genꝰ
uenatorię retis. ꝙ capiat. Hinc ẽ ꝙ &s
bꝰ. sine qͥbꝰ uenatio in anis ẽ. Sonopiũ
rete. quͦa culices excludunt᷑. in modũ
tentorii. qͦ magis alexandrini utunt᷑.¬
qr ibi ex nilo culices copiosi nascunt᷑.
unde & conopiũ dr̃. Nã conopea egy¬
aber a faciendo ferro impositũ
nom̃ ht̃. Hinc diruuatũ nom̃ ẽ. ad
alias artiũ mat̾ias. fabros uł fabricas di¬
cere. s cũ adiectione. ut faber ligna¬
riꝰ & reliqua. ꝓpt̾ oꝑis scilicet firmi¬
tatẽ. In fabroꝵ aũ fornace. gentiles
iii Icanũ auctorẽ dñt. fig̾alit̃

Expanded text:
catapiratem puer eodem devoret unctum plagium dicitur a plagis; nam proprie plagas dici funes illos quibus retia tenduntur circa imam et summam partem. Funda genus est piscatoriae retis, dicta ab eo quod in fundum mittatur. Idem etiam a iactando iaculum dieras. Tragum genus retis ab eo, quod trahitur, nuncupatum, ipsum est et Verriculum. Verrere enim trahere est. Nassa . . . . . Cassis genus venatoriae retis, quod capiat. Hinc est quod bus, sine quibus venatio inanis est. 4. Conopeum, retes qua culices excluduntur in modum tentorii, quo magis Alexandrini utunt ibi ex Nilo culices copiosi nascuntur, unde et conopea dicitur; nam conopea egyaber a faciendo ferrum impositum nomen habet, hinc derivatum est nomen ad alias artium materias, fabros vel fabricas dicere, sed cum adiectione, ut faber lignarius et reliqua, propter operis scilicet firmitatem. In fabrorum autem fornace gentiles Vulcanum auctorem dicunt, figuraliter
Abbreviated transcription (Latin):
bilico usq ad pedes ꝓdrcit᷑. hec
aũ uestis ht̃ in ext̾mo su purpu¬
rã limã .i. flexuosã. uñ ⁊ nom̃ ac¬
cepit. Nam limũ oblicũ dñis. Lici¬
cinũ uocatũ ꝙ text᷑a eiꝰ ligata sit
in totũ. qͣsi diceret liginũ .c. ꝓ .g.
litt̾a ꝯmuitata. Arme lausa uulgo
uocata. ꝙ ante ⁊ retͦ diuisa. atq a¬
ꝑta ẽ. in armos tm̃ clausa. qͣsi armi
clausa .c. litt̾a ablata. Camifias uo¬
cari ꝙẜ in his clormimꝰ in camis.i. in

Expanded text:
usque ad pedes producitur. Haec autem vestis habet in extremo sui purpuram limam, id est, flexuosam. Unde et nomen accepit. Nam limum obliquum dicimus. 27. Licinum vocatum, quod textura ejus ligata sit in totum, quasi diceret liginum, c pro g littera commutata. 28. Armelausa vulgo vocata, quod ante et retro divisa atque aperta est, in armosclausa, C littera ablata. Camisias vocari quod in his dormimus in camis, id est in
Abbreviated transcription (Latin):
hibet᷑. ad discretionẽ regii habitiis.
Trabea aũ dicta. ꝙ in maiori gła ho¬
minẽ tnͣsbearet. hoc ẽ ultra i iii
posterũ ampliori dignitate honori
beatũ faceret. Paludam̃tũ insigne
palliũ imꝑatoꝵ. cocco purpuraq &
auro distinctũ. De qͦ salustꝰ. Togã in

Expanded text:
erhibetur ad discretionem regii habitus. erhibetur ad discretionem regii habitus. Trabea autem dicta quod in maiori gloria hominem transbearet, hoc est ultra et in posterum ampliori dignitate honoris beatum faceret. Paludamentum erat insigne pallium inperatorum cocco purpuraque et auro distinctum. De quo SallustiusHist. 1,
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinẽ in oꝑim̃tis simulachio¬
rũ uł picturaꝵ aspicimꝰ. easq statuaᷤᷤ
togatas uocamꝰ. Toga aũ romani in
pace utebant᷑. belli aũ tp̃re paluda¬
m̃tis. Mensura togȩ iusta si sex ulnas
hãt. Toga palmata dicebat᷑. qͣm mere
bant᷑ hi qͥ reportabant de hostibꝰ pal¬
mas. Ipsa uocabat᷑ ⁊ toga picta. eo ꝙ
uictorias cũ palmis intextas hab̾et.
Toga candida. eademq cretata. in qͣ
candidati.i. magistratũ petentes am¬
biebant. addita ᷤᷤ q candidior insigni¬
orq eẽt. Sicero in oratione qͣm hũit
ꝯtͣ ꝯpetitores. in toga candida scͥpsit.
Cinctꝰ gabinꝰ ẽ. cũ ita imponit᷑. toga.
ut togȩ lacinia qͣ pꝰ secus reicit᷑ atra¬
hitur ad pectꝰ.ita ut ex utroq la¬
tere. ex humeris picturę pende¬
ant. ut sacerdotes gentiliũ. faciebãt.
aut accingebant᷑ p̾tores. Trabea e¬
rat toge sp̃es ex purpura ⁊ cocco. qͣ
oꝑti romanoꝵ reges inttio p̾cedebat᷑.
Hanc pͥmũ romulus adinuenisse ꝑ¬

Expanded text:
ilitudinem in operimentis simulacrorum vel picturarum aspicimus, easque statuas togatas vocamus. Toga autem Romani in pace utebantur, belli autem tempore paludamentis: mensura togae justa, si sex ulnas hbantur hi qui reportabant de hostibus palmas: ipsa vocabatur et toga picta, eo quod victorias cum palmis intextas haberet. Toga candida eademque cretata in qua candidati, id est magistratum petentes, ambiebant, addita creta quo candidior insigniorque esset. Cicero in oratione quam habuit contra conpetitores 'In Toga Candida' scripsit. Cinctus Gabinus est cum ita inponitur toga ut togae lacinia, quae post secus reicitur, adtrahitur ad pectus, ita ut ex utroque latere ex humeris picturae pendeant, ut sacerdotes gentilium faciebant aut cingebantur praetores. Trabea erat togae species ex purpura et cocco qua operti Romanorum reges initio procedebant. Hanc primum Romulus adinvenisse p
Abbreviated transcription (Latin):
est p̃lautũ reginaꝵ amiculũ
unde & appellatũ. Deplũ matronale
palliũ. ex purpura signatũ. cuiꝰ fim¬
briȩ aurei staminis sũmitate res¬
plendent. Palla ẽ quadrũ palliũ mu¬
liebris uestis deductũ usq ad uestigi¬
a. qͥ affixis in ordinẽ gẽmis. & palla
dicta. a tio⁊ ẏnaa in .i. a nobilitate.
quȩ ẽ circa finẽ huiꝰ modi indum̃ti.
siue ꝙ rugis inbrantibꝰ sinuata cris
latino nomine appellatũ. eo ꝙ dimi¬
dia eiꝰ pars retͦ reicit᷑. ꝙ uulgo ma¬

Expanded text:
est praelautum reginarum amiculum, unde et appellatum. Peplum matronale pallium ex purpura signatum, cujus fimbriae aurei staminis summitate resplendent. Palla est quadrum pallium muliebris vestis, deductum usque ad vestigia, affixis in ordinem gemmis: et palla dicta a pallein, id est, a mobilitate, quae est circa finem hujusmodi indumenti, sive quod rugis vibrantibus sinuata crispLatino nomine appellatum, eo quod dimidia ejus pars retro ejicitur, quod vulgo ma
Abbreviated transcription (Latin):
in domo lucunar. Inde fit alia di¬
minutio lacunariũ .&. ꝑ antisticon
stati dñr. Qs aũ marmora secan¬
fiunt aũ arena ⁊ ferro serraq ui
p̃tenui linea p̃mente arenas. tͣc¬
tuq ipso secante. s ciassior arena
płe rodit marnioris. Nã tenus
fabricis ⁊ polituris accomodata ẽ.
elaborata arce picteͣ paruułꝰ
crustis. ac tessellis tinctis in nari¬
os colorrs colores. Tesselli aũ a tesse¬
ris noĩati .i. qͣdratis lapillis ꝑ di¬

Expanded text:
in domo lacunar. Inde fit alia diminutio lacunarium, et per antistichon stati dicuntur. Quis autem marmora secanFiunt autem arena, et ferro, serraque in praetenui linea premente arenas, tractuque ipso secante, sed crassior arena plus erodet marmoris. Nam tenuis fabricis et polituris accommodata est. elaborata arte picture parvulis crustis ac tessellis tinctis in varios colores. Tesselli autem a thesseris nominati, id est quadratis lapillis per di
Abbreviated transcription (Latin):
Ualmatica uestis pͥmũ indalmacia
ꝓuintia g̾ciȩ texta ẽ. tunica sac̾tlo¬
talis candida. cũ clauis ⁊ purpura.
Rusatã ꝗͣ. g̾ci feniciã uocant. nos
coccineã. reꝑtã a lacedemoniis ad
celanclũ coloris similitudine sangui¬
nẽ. qͦtiens qͥs in acie uuln̾aret᷑. ne
ꝯtẽplanti adu̾sario animꝰ angesc̾et.
hanc sub ꝯsulibꝰ romani usi st̃ mili¬
tes. Uñ &̃ rusati uocabant᷑. Solebãt
ĩ pͥdie qͣm dimicandũ eẽt. ante pͥn¬
crpia ꝓponi. qͣsi abmonicio ⁊ indici¬
aut aditos acu.Iacinctina uestis ẽ ae¬
rio colore refplendens. Molocinia q̃
maluaꝵ stamine ꝯficit᷑. ꝗͣ. alii meloci¬
nã alii maluellã uocant. Bombicina
ẽ bombice uͥmicło qͥ longissima ex se
tũ. Tramoserici. stamine lineo. & tra¬
ex qͦda gn̾e ligni grossioris. St̃ qͥ et
genꝰ qͦdd̾a limi byssũ ẽẽ existunant.
fibrina trama de fibri lanã hr̃is. Ca¬
na. linea. qr ex solo linofit. Linostema

Expanded text:
Dalmatica vestis primum in Dalmatia Dalmatica vestis primum in Dalmatia provincia Grecie texta est, tunica sacerdotalis candida, cum clavis ex purpura. Russata, quam Greci pheniceam vocant, nos coccineam, reperta a Lacedemoniis ad celandum coloris similitudine sanguinem, quoties quis in acie vulneraretur, ne contemplanti adversario animHanc sub consulibus Romani usi sunt milites; unde etiam russati vocabantur. Solebat etiam pridie quam dimicandum esset ante principia proponi, quasi admonitio et indicitos aut additos acu. Iacinthina vestis est aerio colore resplendens. Molochinia, quae malvarum stamine conficitur; quam alii molocinam, alii malvellam vocant. 13. Bombycina est a bombice vermiculo, qui longissima ex se tum. Tramoserica stamine lineo, traex quodam genere lini grossioris. Sunt et qui genus quoddam lini byssum esse existiment. 16. Fibrina tramam de fibri lana habens. A. . Linea, quae ex solo lino fit. 17. Linostema
Abbreviated transcription (Latin):
cernit᷑ aũ uestitꝰ a cultu. qm̃ lautiꝰ
intelligr̃ cultꝰ. Itẽ cultꝰ ab habitu. Nã
maxime in usu st̃ appellant᷑. aut a
ditant᷑. aut a gn̾e coloris. aut a noĩe
reꝑtoꝵ. Uestis antiqͥssima hominũ
fuit.ꝑ i zomatũ.i. succinctoriũ qͦ tantũ
genitalia ꝯtegunt᷑. Hoc pͥmũ pͥmi¬
da uelart᷑. Cuiꝰ usũ quȩda barbare
gentes dũ suit mudȩ usq hodie teneit.
Hec ⁊ campestria nuncupant᷑. ꝓ eo ꝙ¬
ex eiscłe niuenes qͥ nudi exercent᷑
in cãpo. pudenda oꝑiunt. Tunica
uestis antiqͥssima appellata. qr in
motu in cedentis sonũ facit. Tonꝰ
enĩ sonꝰ ẽ. Primũ aũ fuere pelliqe
tunicȩ qͥb pꝰ offensã ⁊ eiectionẽ de
paradiso adam et eua inditi sunt.
Talaris tunica dicta eo ꝙ talos usq
descendat. & ad pedes defluat. sic̃ pe¬
ctoralis qr ap̃ antiquos breuis erat. ut
tm̃ pectꝰ oꝑiret. Licet nc̃ ꝓͣfusior ẽ.
Man̾cleata tunica .i.manicata. eo ꝙ¬
hãt manicas. ꝗͣ cirdditã g̾ci uocant.

Expanded text:
cernitur autem vestitus a cultu, quoniam lautior intelligitur cultus. Item cultus ab habitu. Nam maxime in usu sunt appellantur, aut a ditantur, aut a genere coloris, aut a nomine repertorum. 5. Vestis antiquissima hominum fuit Perizoma, id est, succinctorium, quo tantum genitalia da velarunt. Cuius usum quaedam barbarae gentes, dum sint nudae, usque hodie tenent. Haec et campestria nuncupantur, pro eo quod eisdem iuvenes, qui nudi exercentur in campo, pudenda operiunt. Tonica vestis antiquissima appellata quia in motu incedentis sonum facit; tonus enim sonus est. Primum autem fuere pelliciae tunicae, quibus post offensam et eiectionem de Paradiso Adam et Eva induti sunt. Talaris tunica dicta eo quod ad talos usque descendat et ad pedes defluat; sicut pectoralis, quia apud antiquos brevis erat ut tantum pectus operiret, licet nunc profusior est. Manicleata tunica, id est manicata, eo  ciroditam Greci vocant.
Abbreviated transcription (Latin):
cto fcͣ cerdotali in lege.ii.
corꝑi adstricta. & usq ad pedes des¬
cendens. uñ ⁊ nuncupata. qͣm uul¬
go camisiã uocant. Abanet cingu¬
lũ sacerdotale rotundũ polimita¬
arte ex coco purpura iacinctoq
ꝯtextũ ita ut flores atq ge̾ne in
ed eẽ iident᷑ disti ncte. Dilleũ ẽ
exbisso rotundũ. qͣsi sꝑa media ca¬
put tegens sac̾dotale. & in ocerpiei
la. totideq int̾mixta. ac depend̾n¬
latine suꝑ indum̃tũ. Erat enĩ pal¬
liũ suꝑ himerale. ex .iiiͦiͬ. coloribꝰ
⁊ auro ꝯtextũ. hñs in utroq hiime¬
ro lapides duos smaragelinos an¬
id ꝯclusos. in qͥbꝰ sculpta erant no¬
inina patͥarchaꝵ. Logiũ ꝙ latine
dir̃ rationale. pannꝰ duplex. auro
nẽ palmi ꝑ qͣdrũ. cui in textierant
d uodetĩ p̃ciosissinii lapides. Hic
pannꝰ suꝑ humerali ꝯtra pectꝰ pon¬
tificis adnectebat᷑. Petalũ. aurea la¬
nuna in fronte pontificis. qͦ nonĩ
dĩ tetragramaton hebraices litt̾is

Expanded text:
cerdotali in lege. 1. corpori astricta usque ad pedes descendens, unde et nuncupatur. Haec vulgo camisia vocatur. 2. Abaneth cingulum sacerdotale rotundum polarte ex cocco, purpura, hyacinthoque contextum, ita ut flores atque gemmae in eo esse viderentur distinctae. Pileum est ex bysso rotundum, quasi sphaera media, caput tegens sacerdotale, et in occipitio la, totidemque intermista ac dependenindumentum; erat enim pallium superhumerale ex quattuor coloribus et auro contextum, habens in utroque humero lapides duos smaragdinos auro conclusos, in quibus sculpta erant nomina patriarcharum. Logium, quod Latine dicitur rationale, pannus duplex, auro nem palmi per quadrum, cui intexti erant duodecim pretiosissimi lapides. Hic pannus superhumerali contra pectus pontificis adnectebatur. Petalum aurea lammina in fronte pontificis, quae nomen Dei tetragrammaton Hebraicis litteris
Abbreviated transcription (Latin):
ac suꝑ sarm̃ta tabulas plũbi tenuis¬
simas pones. Deinde uas diligentissi¬
ine claudis. illinisq ne aliqͥd fpirami¬
nis exeat. Post dies aũ .xxx. uas aꝑit᷑.
& ex clistillatione tabulaꝵ in nata ce¬
russa inuenit᷑. Qd ablatũ ⁊ arefactũ
terit᷑. atq itm admixto aceto in pa¬
stillis diuidit᷑. ẜ in sole siccat᷑. Hac ob¬
seruantia si laminas ereas sarm̃tis
suꝑ ponas. eruginẽ creant. Calcanci¬

Expanded text:
ac super sarmenta tabulas plumbi tenuisac super sarmenta tabulas plumbi tenuissimas pones, deinde vas diligentissime claudes, illinesque, ne aliquid inde spiraminis exeat. Post dies autem XXX vas aperitur, et ex distillatione tabularum innata cerussa invenitur. Quod ablatum et arefactum teritur, atque iterum aceto admisto in pastilis dividitur, et in sole siccatur. Hac observantia, si laminas aereas sarmentis superponas, aeruginem creant. Chalcan
Abbreviated transcription (Latin):
reddt̃. St̃ ⁊ qͥ uini fecẽ siccatã ex¬
qͦquant affirmantq si ex bono ui¬
no fex fu̾it. indici spẽm id atram̃¬
tũ p̃bere. S sarm̃tũ uue nigrȩ ni¬
no optimo tinctũ. pꝰ ea qͣm siccitate
aruerit. si exuras. ⁊ ꝯteias ad icto ghi¬
ten. nitorẽ indici reddet. usta quȩ
plurinia necessaria ẽ: nuillo nego gͦ
cio ꝓuenit. Nam ⁊ si glebã silicis
bene igne excoqͣs. & aceto acerri¬
nio suꝑ fusã extinguas. inadefac¬
ta spongia colorẽ purpureũ red¬
dit. eã ubi contriueris usta erit.
colores calcis admixtione corrum¬
punt᷑. Melinũ dictũ. ꝙ eiꝰ metalu
ferax sit una excicladibꝰ insula.
melos nomine. ẜ st enĩ candidũ. nͦ
utunt᷑ et̃ pictores ꝓpt̾ nimiã pin¬
dũ ẽ. quo mulieres picture luminã¬
t᷑. Fit & ipsũ ex ereta admixtis ui¬
treis gemmis. Cerussa fit hoc mͦ.In
uase enĩ aceto aperrimo impleto. sar¬
m̃ta aminea in eode uascło collocab̾.

Expanded text:
reddunt. Sunt et qui vini faecem siccatam exreddunt. Sunt et qui vini faecem siccatam excoquant, affirmentque, si ex bono vino faex fuerit, indici speciem id atramentum praebere. Sed et sarmentum uvae nigrae, vino optimo tinctum, posteaquam siaruerint, si exuras et conteras adiecto gluten, nitorem Indici reddet. Usta, quae plurimum necessaria est, nullo negotio provenit. Nam si et glebam silicis bonae igne excoquas, et aceto acerrimo superfusam extinguas, madefacta spongia colorem purpureum reddet. Eam ubi contriveris usta erit. colores calcis admixtione conrumpuntur. Melinum dictum quod eius metalli ferax sit una ex Cycladibus insula Melos nomine. Est enim candidum, nec utuntur eum pictores propter nimiam pindum, est quo muliebres picturae illuminantur. Fit et ipsum ex creta admistis vitreis gemmis. 23. Cerussa fit hoc modo: In vase enim aceto acerrimo impleto sarmenta aminea in eodem vasculo collocabis,
Abbreviated transcription (Latin):
guit᷑. bibetq eũ colorẽ celeriꝰ lanis.
cdibꝰ medicam̃tis inebriat᷑. ꝓximũ
ẽ egesteo addita creta in ius. Idem
i qͦtiens id factũ ẽ .&. eleuat᷑ bonitas.
Preciosissimȩ purpurx causa ẽ. ꝙͣ
iscino inaxime inficit᷑. rubeaq.
Indicũ in indicis unenit᷑ calamiᷤ
spuma adherente limo. ẜstaũ co¬
loris cianei mixtam purpurȩ ce¬
ruliq mirabilẽ reddens. ẜ st alt̾m
genꝰ in purpurariis officinis. spima
in ȩreis cortinis in natans. qͣmi nst¬
ctores detͣhentes siccant. Atramen¬
tũ dictũ ꝙ sit atrũ. Cuiꝰ spẽs i pie¬
ture ⁊ cotidiano usui necessaria
ẽ. Iste ⁊ int̾ facticiosos ẽ. fit enĩ
ex fuligine plurimis mis modis.
suꝑ ardentes tedas resina adiecta.
lacusculo edificata. qͦ fumũ retine¬
at. Huic pictores cñ aqͣ admiscert
gluten. ut illustrꝰ refplendeat. Ad
ueterũ carbories cũ gliitino triti.
inducendis parietibꝰ atram̃ti sp̃em

Expanded text:
guitur bibitque eum colorem celerius lanis. guitur bibitque eum colorem celerius lanis. rudibus medicamentis inebriatur. Proximum est, egesto eo, addita creta in jus idem, et quoties id factum est, elevatur bonitas pretiosissimae purpurae. Causa est quod hysgino maxime inficitur rubeaque. 16. Indicum in Indicis invenitur calamis, spuma adhaerente limo. Est autem coloris cyanei, misturam purpurae, caerulique mirabilem reddens. Est alterum genus in purpurariis officinis, spuma in aereis cortinis innatans, quam infectores detrahentes siccant. 17. Atramentum dictum, quod sit atrum, cujus species et picturae, et quotidiano usui necessaria est, istud inter factitios est. Fit enim, et fuligine plurimis modis super ardentes taedas resina adjecta, lacusculo aedificata, quae fumum retineat. Huic pictores cum aqua admiscent gluten, ut illustrius resplendeat. 18. Ad veterum carbones cum glutino triti inducendis parietibus atramenti speciem
Abbreviated transcription (Latin):
equa parte rubrica admixta. sandi¬
cen reddit. Arsenicũ ꝙ latim ob
colorẽ auripigintũ uocant. colligr̃
in ponto ex anraria mat̾ia. uͥ ⁊̃ san¬
daraca optimũ ẽ. ꝙin aureñ colo¬
rẽ transit purũ ꝙ fissile gracili ue¬
naꝵ discursu. Qd̃ uͦ pallidiꝰ aut san¬
daracȩ simile ẽ. deteriꝰ iudicat᷑. ẜst
⁊ t̾ciũ genꝰ squamosũ quo miscetur
aureus color. uiis eoꝵ ut sancdaracȩ
s acrior. Ocra ꝙ ĩpsa insula rubri
miaris topazon gignit᷑. uͥ ⁊ sandaraca.
Fit qͦ ⁊ ocra exusta rubrica mollis
nouis lito circũlitis. Quȩ qͣntomag̃
in camino arserit. tanto melior fit.
Uenctũ ceruleũ tẽꝑare pͥmũ ale¬
xandria repꝑit. In italia ex arenȩ
pulu̾e .&. nitri flore ide faciunt. s¬
si cipriũ in fornace adustũ huic ꝑ¬
mixtioni addes. ȩris uestoriam si¬
militudo erit. Purpurissũ ex creta
argentaria cũ purpuris parit̾ tin¬

Expanded text:
aequa parte rubrica admista, sandyaequa parte rubrica admista, sandycem reddit. 12. Arsenicum, quod Latini ob colorem auripigmentum vocant, colligitur in Ponto ex auraria materia, ubi etiam sandaracha. Optimum est quod in auri colorem transit, purum, et fissile, gracili venarum discursu. Quod vero pallidius, aut sandarachae simile est, deterius judicatur. Est et tertium genus squamosum, quo miscetur aureus color. Vis eorum, ut sandarachae, sed acrior. 13. Ochra et ipsa in insula maris Rubri Topazo gignitur, Fit quoque et ochra exusta rubrica in ollis novis luto circumlitis, quae quanto magis in camino arserit tanto melior fit. Venetum. Caeruleum temperare primum Alexandria repperit. In Italia ex arenae pulvere et nitri flore idem faciunt. Sed Cyprium in fornace adustum huic permixtioni addes; Vestoriani similitudo erit. Purpurissum ex creta argentaria. Cum purpuris pariter tin