comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ltẽ nemosit maleficus. nec incantator. nec¬
phntonis  consulator. Idõ p̃cipimꝰ ut nec cauculato¬
rescin cantatores nec tempestarii uł obligato¬
ressiant. & ubicumq sunt em̃dent᷑ uł dãpnen¬
tur. ltẽ dearboribus uł petris uł fontib: ubi aliqͥstulti
luminaria ut alias obseruationes faciunt. onmnino
mandamꝰ utiste pessimꝰ usus & dõ execrabilis ubicũ q.
uidia. In lege enĩ dñi scriptũ est. Nono deris fratrẽ
tuũ meorde tuo. sed publice argueeũ. Itẽ iobannes
euuangelista. Quiodit fratrẽsuũ homicida est:
ltẽ in euuangło. Si peccauerit inte frat̾ tuũ. uade
& corripe eũ int̾tẽ & ipsũ solũ. & rłꝗ¬

Expanded text:
Item: Nemo sit maleficus, nec incantator, necItem: Nemo sit maleficus, nec incantator, necphitonis consultor. Ideo praecipimus, ut nec cauculatores et incantatores, nec tempestarii vel obligatores fiant; et ubicumque sunt, emendentur vel damnentur. Item de arboribus vel petris vel fontibus, ubi aliqui stulti luminaria vel alias observationes faciunt, omnino mandamus, ut iste pessimus usus et Deo execrabilis ubicumque vidia. In lege enim scriptum est: Non oderis fratrem tuum in corde tuo, sed publice argue eum. Item Iohannes euangelista: Qui odit fratrem suum, homicida est. Item in euangelio: Si peccaverit in te frater tuus, vade et corripe eum int
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑueritatẽ iurant. & caueant se auiram̃to no¬
minisdĩ. & nesciunt qd idẽ estds̃. qd est caritas. & ue¬
ritas. dicente iohanne apło. qr ds̃caritas est. Itẽ
ipsedñs ineuuangło. Egosum uia. & ueritas. Ideo
qui inueritate & caritateiurat in dño nirat.
Item cauendum est. nefarisiaca suꝑstitione aliqͥs
plus aurũ honoret quã altare. ne dicatei dñs.
stulte & cece qid estinauis aurũ analtare quod
sc̃ificat aurum. o Sed nob̾ honestũ uidetur. utqͥ
inscis aud& iurare. hocieiunꝰ faciat. cũomi hones¬
tate & timoredĩ. & sciat se rationẽ redditurum
dõ unusquisq urm ubicũq sit siue intra aeccłam
siue extra eccłam. ut & paruuli qͥsinerationabili
actatest̃ ñ cogant̾ iurare. Et qͥ semel ꝑiuratꝰ fuerit
nec testissit posthȩc neo ad sacram̃tũ accedat.
nec insua causa uł alterus iurator existat.
& indeutero nomio nemosit qͥariolos sciscitet᷑
uł somnia obseru&. uł ad auguria intendat.

Expanded text:
et veritatem iurant, et caveant se a iuramento nominis Dei, et nesciunt quia idem Deus quod est caritas et veritas, dicente Iohanne apostolo, quia Deus caritas est. Item ipse Dominus in Evangelio: Ego sum via et veritas. Ideo qui in veritate et caritate iurat, in Deo iurat. Item cavendum est ne farisaica superstitione aliquis plus aurum honoret quam altare; ne dicat ei Dominus: Stulte et caece, quid est maius, aurum vel altare quod sanctificat aurum? Sed et nobis honestum videtur, ut qui in sanctis habet iurare, hoc ieiunus faciat cum omni honestate et timore Dei. Et sciat se rationem redditurum Deo unusquisque vestrum, ubicumque sit, sive intra ecclesiam, sive extra ecclesiam. Et ut parvuli, qui sine rationabili aetate sunt, non cogantur iurare. Et qui semel periuratus fuerit, nec testis sit post haec, nec ad sacramentum accedat, nec in sua causa vel alterius iurator existat. et in deuteronomio: Nemo sit, qui ariolos sciscitetur, vel somnia observet, vel auguria intendat.
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ est. Primonãq iniuditio diligent̃ discernat᷑
Lex asapientibus populo conposita neꝑignorantiã
auia ueritatis erret. Et dumille rectum intellegit᷑
iudicium caueat nedeclinet. Aut ꝑadulationẽ
aliquoꝵ aut ꝑ amorẽ cuiꝰ lib& amici. aut ꝑtimorẽ
alicuius potentis aut propt̃ p̃miũ arecto iudicio
Rectũ aut̃ & honestũ uidet᷑. ut iudicesieium cau¬
sasaudiant & discernant.

Expanded text:
cium est. Primo namque in iudicio diligenter discernatur cium est. Primo namque in iudicio diligenter discernatur lex a sapientibus populi composita, ne per ignorantiam a via veritatis erret. Et dum ille rectum intellegit iudicium, caveat, ne declinet aut per adulationem aliquorum, aut per amorem cuiuslilibet amici, aut per timorem alicuius potentis, aut propter praemium, a recto iudicio. Rectum autem et honestum videtur, ut iudices ieiuni causas audiant et discernant.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃te. & extotaanima. & ex tota uirtute.¬
Ut paxsit & c̃cordia. & unaminitas cũomĩ populo¬
x p̃rano. Int̾ep̃os. abbates. comites. iudices. & omnes
nec munꝰ scẽ oblationis ad altare. Sicut ineuangłio
ipso dño p̃cipiente legimꝰ. & utestillud scđm mandatũ
in lege. Piliges primũ tuũ sicut te ipsum. Itẽ in cuuan¬
głio. Beati parifici. qm̃ filui dĩ uocabuntur. Etterum.
In hoc cognoscentom̃s. qr mei discipuli estis. sidilectionẽ
habueritis ininincẽ. In hoc enĩ p̃cepto discernuntur.
filii dĩ & filiidiaboli. Quia filii diaboli semꝑ dissensio¬
nes & discordias mouere satagunt. Fili aut̃ dĩ sẽꝑpaci
scriptum est. Iusteiudicate filu hominum. ñ inmu¬
nerib qr munera excecant corda prudentium &
subuertunt qorda istoꝵ. Non moblatione. nec
inconsideratione ꝑsone. sicut in deutero nomio
dictum est. qdiustũ est iudicate siueciuissit ille
siue peregrinꝰ: nulla sit distantia ꝑsonarũ qr dĩ iudi¬

Expanded text:
mente, et ex tota anima, et ex tota virtuteUt pax sit et concordia et unanimitas cum omni populoristiano inter episcopos, abbates, comites, iudices et omnes nec munus sanctae oblationis ad altare, sicut in euangelio ipso Domino praecipiente legimus. Et ut est illud secundum mandatum in lege: Diliges proximum tuum sicut te ipsum. Item in euangelio: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur. Et iterum: In hoc cognoscent omnes, quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad invicem. In hoc enim praecepto discernuntur filii Dei et filii diaboli, quia filii diaboli semper dissensiones et discordias movere satagunt, filii autem Dei semper scriptum est: Iuste iudicate, filii hominum. Non in muneribus, quia munera excoecant corda prudentium et subvertunt verba iustorum. Non in adolatione, nec in consideratione personae, sicut in deuteronomio dictum est: Quod iustum est iudicate; sive civis sit ille, sive peregrinus, nulla sit distantia personarum; quia Dei iudi
Abbreviated transcription (Latin):
suã parroechiã ut aecclesia dĩ suũ habeat honorẽ.
simul & altaria. scd̃m suã dignitatẽ uenerentur.
E tñ sit domꝰ dĩ & altaria sacrata ꝑuia canibus.
& ut uasa sa crata dõ magna ueneratione habeant̃.
Etut sacrificia scĩficata cũ magna diligentia ab eis
colligantur qͥd ignist̃ & cũ honoreserueint᷑. Etut
saecularia negotia uł uani loquia mȩcclesiis ñ
agantur. Quia domꝰdĩ domꝰ orationis deb& esse.
nonspelunca latronũ. Etintentos habeant
animos addm̃. quando ueniunt admissarum
sollẽpnia. & ut ñ exeant ante cõpletionẽ bene
rasdoi sue ministeriũ bonis moribus ornent. et ali
cumaniciobseruent eorũordines utmonachi ꝓpositũ

Expanded text:
i suum habeat honorem, simul et altaria secundum suam magnitudinem venerentur, et non sit domus Dei et altaria sacrata pervia canibus, et ut vasa sacrata Deo cum magna veneratione habeantur, et ut sacrificia sanctificata cum magna diligentia ab eis colligantur, qui digni sunt, vel cum honore serventur, et ut secularia negotia vel vana gloria in ecclesiis agantur, quia domus Dei domus orationis debet esse, non spelunca latronum; et ut intentos habeant animos ad Deum quando veniunt ad missarum sollempnia, et ut non exeant ante conpletionem benedris Dei suum ministerium bonis moribus ornent, seu alii canonici observantiae ordines, vel monachici proposit
Abbreviated transcription (Latin):
tep̃i diligent̃ discutiant ꝑsuas parrochias. prborum
fidẽ baptisma catholicũ. & missarum celebratio¬
nes ut fidẽ rectã teneant. & baptisma catholicu obser¬
uent. Etiissarũ p̃ces bene intellegant. & ut psalmi
digne scđm diuisiones uersuũ modulent᷑ . & domini¬
cã orationẽ ipsi intelligant. & om̃ib p̃dicent intel¬
legendã. ut quisquis sciat quidpetat adõ. & ut gła
patri cum om̃i honore apudom̃s cantetur. łtipse
sacerdos cũ scĩs angłis & populodĩ cũ una uoce.
diaconib ut arma non portent. sed magis se confi¬
dant indefensione dĩ ꝗ in armis.

Expanded text:
pi diligenter discutiant per suas parrochias presbyterorum fidem, baptisma catholicum, et missarum celebrationes, ut fidem rectam teneant, et baptisma catholicum observent, et missarum preces bene intellegant, et ut psalmi digne secundum divisiones versuum modulentur, et dominicam orationem ipsi intellegant et omnibus praedicent intellegendam, ut quisque sciat quid petat a Deo. Et ut Gloria Patri cum omni honore apud omnes cantetur; et ipse sacerdos cum sanctis angelis et populo Dei communi voce diaconibus ut arma non portent, sed magis se confidant in defensione Dei quam in armis.
Abbreviated transcription (Latin):
rẽpximi tui. Itẽ ut homicida infra patria sicut inle
gedñi int̾ dictũ est nec causa ultionis. nec auariti.ae.
neclatrocinandi ñfiant. & ubicũq inuenta fuerint
& miusta conubra neoñ & falsa testuonia sicut
norent parentes suos qr ipse dñsdicit. Honora patrẽ
tuũ & matrẽ tuã. utsis longeuũ suꝑt̾rã quã dñs¬

Expanded text:
r omnibus. Item ut homicidia infra patriam, sicut lege Domini interdictum est, nec causa ultionis nec avaritiae nec latrocinando fiant. Et ubicumque inventa fuerint,et iniusta conubia, necnon et falsa testimonia, sicut norent parentes suos; quia ipse Dominus dicit: Honora patrem tuum et matrem tuam, ut sis longaevus super terram quam D
Abbreviated transcription (Latin):
reuocare. Monut me eius scĩtati Aequi perabilẽ
faciam. sed quod nob̾sint ubiq sc̃oꝵ semꝑ exempla
ex equentla. Ẽtquoscumq poterimus adstudiũ
aliqua capitula notare iussimꝰ & simul hȩc
eadẽ uos ã monere stud eatis. Et quȩcumq uob̃
alia necessaria essescitis. ut & ista & illa xqua¬
li intentione p̃dicetis. Nec aliquid qđ̵ ur̃ȩ sc̃i¬
tati populoq dĩ utile uidetur ammittite. ut piostudio
non ãmoneatis. Quatinꝰ ut & ur̃a sollertia & subiectoꝵ
oboedientia aeterna felicitate ab omni potenti dõ
ex communi cantur. & ab aliis a ecclesiasticis uel
laicis p̃sumptiosȩ in cõmunionẽ accipiuntur.
quod om̃ino scm̃ nicenũ concilium simul &calce¬
donense necnon &antiochenũ atq sardicense
ueniunt. fides & uita. pͥus ab eꝑo diligent̃ discuti¬
antur. & postea ordinentur.
& calcedonensi. ut fugitiui clerici & pereg̃mi
anullo recipiantur. nec ordinent᷑ sine cõmen¬

Expanded text:
revocare. Non ut me eius sanctitati aequiperabilem revocare. Non ut me eius sanctitati aequiperabilem faciam, sed quod nobis sint ubique sanctorum semper exempla exsequenda, et quoscumque poterimus, ad studiualiqua capitula notare iussimus, ut simul haec eadem vos ammonere studeatis, et quaecumque vobis alia necessaria esse sciatis, ut et ista et illa aequali intentione praedicetis. Nec aliquid quod vestrae sanctitati et populo Dei utile videatur, amittite ut pio studio non ammoneatis; quatenus ut et vestra sollertia et subiectorum oboedientia aeterna felicitate ab omnipotente Deo rexcommunicantur, et ab aliis ecclesiasticis vel laicis praesumptiose in communionem accipiuntur. Quod omnino sanctum Nicaenum concilium, simul et Chalcedonense, necnon et Antiochenum atque Sardicense,veniunt, fides et vita prius ab episcopo diligenter discutiatur et postea ordinentur. in Chalcedonensi, ut fugitivi clerici et peregrini a nullo recipiantur nec ordinentur sine commen
Abbreviated transcription (Latin):
gredientẽ uł paternas traditiones uniũs aliũ
conciliorũ excedentem quod absit inuemess
deuoret. Iđo magnȩ deuotionis studio ammonen¬
di & adhortandi sunt immo compellendi. ut firma
fide & infatigabili ꝑseuerantia intra pat̾nas sanctiones
se contineat᷑. In quo operis studio sciat certissime sc̃itas
ur̃a nram uob cooperari diligentiã. Qua ꝓp̃t & nr̃os
aduos direximꝰ missos. qui ex nr̃i nominis auctoritate
unã uob̾cũ corrigerent. quȩ corrigenda essent. Sed
& aliqua capitula ex canonicis inflitutionibus quȩ
magis uob necessaria udebantur subiunocimus. ne
aliquis quȩ so huiꝰ pietatis ammonitionẽ ee p̃sumptiosã
iudicet. Qua noserrata corrigere. suꝑflua abscide¬
re. recta coartare studemꝰ sed magis beniuolo cari¬
tatis animo suscipiat: Nam legimꝰ in regnorũ libris
quomͦ sc̃siosias regnũ sib adõ datũ circũ eundo.
corrigendo. ãmonendo. ad cultũ ueri dĩ studuit

Expanded text:
gredientem vel paternas traditiones universalium gredientem vel paternas traditiones universalium conciliorum excedentem, quod absit, inveniens devoret. Ideo magnae devotionis studio ammonendi et adhortandi sunt, immo compellendi, ut firma fide et infatigabili perseverantia intra paternas sanctiones se contineant. In quo operis studio sciat certissime sanctitas vestra nostram vobis cooperari diligentiam. Quapropter et nostros ad vos direximus missos, qui ex nostri nominis auctoritate una vobiscum corrigerent, quae corrigenda essent. Sed et aliqua capitula ex canonicis institutionibus, quae magis vobis necessaria videbantur, subiunximus. Ne aliquis, quaeso, huius pietatis ammonitionem esse praesumptiosam iudicet, qua nos errata corrigere, superflua abscidere, recta coarctare studemus, sed magis benivolo caritatis animo suscipiat. Nam legimus in regnorum libris, quomodo sanctus Iosias regnum sibi a Deo datum circumeundo, corrigendo, ammonendo, ad cultum veri Dei studuit
Abbreviated transcription (Latin):
cgoRarolus gratiadĩ eiusq miscđia donan¬
defensor humilisq adiutor. omnibus aecclȩsi¬
asticȩ pietatis ordinibus seu saecularis po¬
ꝑpetuae pacis & beatitudinis Salutem.
Considerans pacifico piȩmentis intuitu una
cu sacerdotibus & consiliaris nr̃is habundantẽ
innos nr̃mq populũ xp̃i regis clem̃tiã. &
quã necessarium est non solũ toto corde &core
eiuspietati agere gratiasincessant᷑. sed & iã
continua bonoꝵ operũ ex ercitatione eius
insistere laudibus quatinus qui nr̃o regno
tantos contulit honores sua protectione
nos nostrumq regnum in aeternum conser¬
uare dignetur. Qua propt̃ placuit nobis
xp̃i & ductores gregis eius. & clarissima
mundi luminaria. ut uigili cura & sedula
ammonitione populum dĩ perpascua uita
aeternȩ ducere studeatis. Eterrantes oues
bonoꝵ. exemplo operũ seu adhortatione
humeris intra a ecclesiasticȩ firmitatis
muros reportare satagite. nelupus insidi¬
anꝰ aliquẽ canonicas sanctiones transgre¬

Expanded text:
Ego Karolus, gratia Dei eiusque misericordia donandefensor humilisque adiutor, omnibus ecclesiasticae pietatis ordinibus seu secularis poterno perpetuae pacis et beatitudinis salutem. Considerans pacifico piae mentis intuitu una cum sacerdotibus et consiliariis nostris abundantem in nos nostrumque populum Christi regis clementiam, et quam necessarium est, non solum toto corde et ore eius pietati agere gratias incessanter, sed etiam continua bonorum operum exercitatione eius insistere laudibus; quatenus qui nostro regno tantos contulit honores, sua protectione nos nostrumque regnum in aeternum conservare dignetur. Quapropter placuit nobis m Christi et ductores gregis eius, et clarissima mundi luminaria, ut vigili cura et sedula ammonitione populum Dei per pascua vitae aeternae ducere studeatis; et errantes oves bonorum exemplo operum seu adhortatione humeris intra aecclesiasticae firmitatis muros reportare satagite, ne lupus insidians aliquem canonicas sanctiones trans
Abbreviated transcription (Latin):
rochia ordinationes aliquas audeat facere uł nego¬
tia ꝑagere. quȩ adeũ non ꝑtinent.
uinciales ep̃i cum suo m&ropolitano. bis inanno
ꝓpt̃ causas ȩocłȩ concilia cȩlebrent.
nconcilio laudicensi. neonon & mafricano p̾oi¬
pitur. ut monachi & clerici tab̾nas non ingre¬
diantur edendi uł bibendi causa.
tẽ in eodẽ concilio p̃cipitur. ut auespera usq
aduesperã dies dominica seruetur.
nomina nec fingantur nec nominentur. nisi
illoꝵ quos habemꝰ in auctoritate. hi sunt micha
altare ingredi.

Expanded text:
rochia ordinationes aliquas audeat facere, vel negorochia ordinationes aliquas audeat facere, vel negotia peragere quae ad eum non pertinent.vinciales episcopi cum suo metropolitano bis in anno propter causas ecclesiae concilia celebrent.concilio Laodicensi, necnon et in Affricano, praecipitur, ut monachi et clerici tabernas non ingrediantur edendi vel bibendi causa.tem in eodem concilio praecipitur, ut a vespera usque ad vesperam dies dominica servetur. nomina nec fingantur nec nominentur, nisi illorum, quos habemus in auctoritate. Hi sunt, Michahaltare ingredi.
Abbreviated transcription (Latin):
Item in eodẽ concilio seu in de crecis papȩ leonis
nec ñ & incanonib qͥdicuntur apłorũ sicut & in
lege ipsedñs praecepit. Omnino omnibus int̃ dic¬
tũ est adusuram aliquid dare.
cõmunicare quod omnino incanonibus apłorũ
int̾dictũ ee legitur: uł quomodo dicere recte
potest . si non cõmunicauerit. sumpsimꝰ dñe
sacramenta.
Sec ũ ꝑsingula capitula institutis niceni concilu
praesumunt pcipitur ut nullus audeat eis cõmu
nicare. Siquis uͦ cõmunicat. simili sententi e sub¬
suffraganei respiciant. & nihil noui audeant
facere insius parrochiis sine conscientia & con¬
silio sui metropolitani. nec metropolitanus
cor epĩ cognoscant modũ sũũ & nibil faciant
absq licentia ep̃i. in cuius parrochia habitanł¬
rosine consilio. uł lit teris ep̃oꝵ uł metro¬
politani non audeat regałe dignitatem prosuis cau¬
sisclamare. sed in cõmuni ep̃oꝵ concilio causa exa
decretis innocentii papȩ ut nullus ep̃s in alt̾iuis par¬

Expanded text:
Item in eodem concilio, seu in decretis papae Leonis, necnon et in canonibus quae dicuntur apostolorum, sicut et in lege ipse Dominus praecipit, omnino omnibus interdictum est ad usuram aliquid dare. communicare: quod omnino in canonibus apostolorum interdictum esse legitur. Vel quomodo dicere recte potest, si non communicaverit, sumpsimus, Domine, sacramenta? Haec vero per singula capitula in statutis Nicaeni concilii praesumunt, praecipitur ut nulnicare. Si quis vero communicat, simili sententia subsuffraganei respiciant, et nihil novi audeant facere in suis parrochiis sine conscientia et consilio sui metropolitani, nec metropolitanus corepiscopi cognoscant modum suum, et nihil faciant absque licentia episcopi in cuius parrochia habitanro sine consilio vel litteris episcoporum vel metropolitani non audeant regalem dignitatem pro suis causis clamare, sed in communi episcoporum concilio causa examdecretis Innocentii papae, ut nullus episcopus in alterius par
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ in eodẽ concilio. ut canonici libri tantum.
aut quelib& exclero ꝑpecunias ordinari. quiꝰ utriq
deponendi sunt. & qͥordinant & qͥ ordinat᷑. nec ñ & qͥ
mediator est int̃ eos.
nitatẽ. deiciat᷑ & ipse & ordinator eiꝰ & acõmunio¬
tatores & incantatrices fieri nonsinant᷑ qd isꝰ¬
decretis leonis papę. ut nec monachi. nec clerici.
nec prbi. insacularia negotia transeant.
adclericalẽ uel monachi cũ ordinẽ sine uoluntate
Slicentia domini sui.
& sine pronuntiatione stabilitatis loci ad quem
ut monachus si ad clericatũ prouchatur ꝓpositum
aliqd̃ habueria. a suo ep̃o di iudicentur. non asac
tionem uł insidias. contra pastorem suum facian.
non accusenł. nisi prius eorũ discutiatur existi
ut monasteria sint mancad ꝑpetuo monasteria
nec possint ultra fieri saecularia habitacula
est. ut fides sc̃ę̧ trinitatis & incarnationis xp̃i.
passionis. resurrectionis. &ascensionis incaelos
sunt & conuertant sẽ ad dm̃. utcanonice

Expanded text:
tem in eodem concilio, ut canonici libri tantum laut quemlibet ex clero per pecunias ordinari: quia utrique deponendi sunt, et qui ordinat et qui ordinatur, necnon et qui mediator est inter eos. nitatem, deiciatur et ipse et ordinator eius, et a communiotatores et incantatrices fieri non sinantur: quos in Sidecretis Leonis papae, ut nec monachi nec clerici nec presbyteri in secularia negotia transeant. ad clericalem vel monachicum ordinem sine voluntate et licentia domini sui., sine pronuntiatione et stabilitate loci ad quem ut monachus, si ad clericatum proveatur, propositualiquod habuerint, a suo etionem vel insidias contra pastorem suum faciant.non accusent, nisi prius eorum discutiatur existimut monasteria sint, maneant perpetuo monasteria, nec possint ultra fieri secularia habitacula.est, ut fides sanctae Trinitatis, et incarnationis Christi, passionis, resurrectionis et ascensionis in coelos sunt et convertunt se ad Deum, ut canonice
Abbreviated transcription (Latin):
fidelib laicis ante cornu altaris sicut in nr̃a
auctoritate continecur. Remota qualibet
calliditate libtatẽ consequat᷑. Ettc̃ demũ ad gra¬
dus aeccles iasticos ꝓmoueatur: Similit̃ quoq
dehis agendum est quos laici defamilia ȩccłaꝵ
ad sacros ordines ꝓmouere uoluerint: sed & dehis quos
p̃positicanonicoꝵ aut monachoꝵ ordinandos expeti¬
uerint: eadem form aseruanda est.
ꝑsonis res idemceps accipere p̃sumat. quarũ lib
aut ꝓpinqui hac in consulta oblatione possint
rerum ꝓpͥarũ exhereditari. Quod sialiquis de¬
inceps hoc facere temptauerit. asynod ali uel
imperi ali sententia modis om̃ib feriatur.

Expanded text:
fidelibus laicis et ante cornu altaris, sicut in nostra fidelibus laicis et ante cornu altaris, sicut in nostra auctoritate continetur, remota qualibet calliditate libertatem consequatur, et tunc demum ad gradus ecclesiasticos promoveatur. Similiter qde his agendum est, quos laici de familia ecclesiarum ad sacros ordines promovere voluerint. Sed et de his, quos praepositi canonicorum aut monachorum ordinandos expetiverint, eadem forma servanda est. personis res deinceps accipere praesumat, quarum liberi aut propinqui hac inconsulta oblatione possint rerum propriarum exheredari. Quod si aliquis deinceps hoc facere temptaverit, a sinodali vel imperiali sententia modis omnibus feriatur.
Abbreviated transcription (Latin):
siasticosꝓmotꝰ fuerit. &utrũ seruu sit ignora uerit.
& pꝰea uenierꝰ dominꝰ eiꝰ legib eũ ad quisierit: sanc itũ
est at sidñs eius illi lib̾tatẽdare uoluerit ingradusuo
ꝑmaneat. Siu eũ catena seruitutis a castris dominicis
extrahere uoluerit gradũ amittat. Quia iuxtas acros
ordines uilis ꝑsona maners sacerdotu dignitate fungi
lib̾tatedonantur. utad grad̾ aecclesi asticos iure ꝓmo¬
ueantur. Statutũ est ut in potestate dominorum
consistat utrũ illis concedere ansibi uindicare
uoluerint : Caterũ sipordinationẽ aliqid ad quisierit
Illud obseruetur . qđ incanonibus de consecratis nibil
habentibus constitutũ est Deccłaꝵrũ uͦ serius
cõmuni sententia decretũ est. ut archi ep̃i ꝑsingu
Etquandocumq defamilia aeccłȩ utilis inuentus
aliqͥs ordinanð est in abone ipsa auctoritascorã
populo legatur. & coram sacerdotibus. ulcoram

Expanded text:
siasticos promotus fuerit, et utrum servus sit ignotum sit, siasticos promotus fuerit, et utrum servus sit ignotum sit,  eius veniens legibus eum adquisierit, sancitum est, ut si dominus eius illi libertatem dare voluerit, in gradu suo permaneat; si vero eum catena servitutis a castris dominicis extrahere voluerit, gradum amittat: quia iuxta sacros ordines vilis persona manens sacerdotii dignitate fungi iis dominis libertate donantur, ut ad gradus ecclesiasticos iure promoveantur, statutum est, ut in potestate dominorum consistat, utrum illis concedere an sibi vindicare voluerint. Ceterum, si post ordinationem aliquid adquisierit, illud observetur, quod in canonibus de consecratis nihil habentibus constitutum est. De ecclesiarum vero servis communi sententia decretum Et quandocunque de familia ecclesiae utilis inventus aliquis ordinandus est, in ambone ipsa auctoritas coram populo legatur, et coram sacerdotibus vel coram
Abbreviated transcription (Latin):
ȩti uiuere ꝓpositumq indefessi custodire ualereNT
ordin auerimꝰ. in alia scedula diligent̃ ad notari fecimꝰ.
&ut apud surcessores nr̃os ratũ for& & in uiolabilit̃
conseruaretur confirmauimꝰ.¬
Meseruoꝵ ordinatione. qr passim ad građ acclesiasti¬
cos indiscrete ꝓmouebantur. Placuit om̃ib cũ sacris
canonib concordare debere. & statutũ est ut nullus
epoꝵ deinceps eos ad sacros ordines ꝓmouere p̃sum at
nisi pͥus a dominis ꝓpͥns lib̾tatẽ consecuti fuerint:
Et siquilib& seruus dnm̃ suũ fugiens aut latitaas aut
adhibitis testibus munere conductis uł corruptis.
aut qualib& calliditate uł fraude ad grad xccle¬
siasticos ꝑuenerit: decretũ est ut deponatur.
cedominꝰeiꝰ eũ recipiat Siu̾ auus aut pater
abalia patria in aliã migransineadẽ ꝓuintia filiũ
genuerit. & ipsefilius ibidẽ educatꝰ. & ad grad ȩccle¬

Expanded text:
eti vivere propositumque indefessi custodire valerent, eti vivere propositumque indefessi custodire valerent, ordinaverimus, in alia scedula diligenter adnotari fecimus, et ut apud successores nostros ratum foret et inviolabiliter conservaretur, confirmavimDe servorum ordinatione, qui passim ad gradus ecclesiasticos indiscrete promoventur, placuit omnibus cum sacris canonibus concordare debere, et statutum est ut nullus episcoporum deinceps eos ad sacros ordines promovere praesumat, nisi prius a dominis propriis libertatem consecuti fuerint: et si quilibet servus dominum suum fugiens, aut latitans, aut adhibitis testibus munere conductis, vel corruptis, aut qualibet calliditate vel fraude ad gradus ecclesiasticos pervenerit, decretum est ut deponatur, et dominus ejus eum recipiat. Si vero avus, aut pater, ab alia patria in aliam migrans, in eadem provincia filium genuerit, et ipse filius ibidem educatus, et ad gradus eccle
Abbreviated transcription (Latin):
dõ annuente apud sacrũ conuentũ exdictis scor
patrum uent ex diuersis pratis quosdã uern antes
seruandã contradere. ut ꝑ eã canonicꝰ ordo absq
ambiguitate positt seruari. Etqm̃ illã sacercon¬
uentꝰ ita etiã laudibus extulit utusq adunũ
ita obseruandã ꝑpcenseret : statumꝰ ut ab om̃ib
in eadẽ ꝓfessione degentibus indubitant̃ teneatur.
& modis om̃ib siue a canonicis siue ascĩ monialibus cano¬
nice degentibus. deinceps obseruetur.
Statutũ est ut quicqid̃ tempr̃ imperii nr̃i a fidelibus
aeccłȩ sponte c̃latũ fuerit : inditiorib locis duas partes
inusus pauperũ. tertiã instipendia cedereclericoꝵ
aut monachoꝵ Inminorib uͦ locis ȩque int̃clerum
& pauperes fore diuidendũ . nisi forte ad atoribu subi
parte disposuerimꝰ. ut quomͦ exseipsis sibi eligendi
abbates licentiã dederimꝰ. & qualit̃ dõ opitulante qui¬

Expanded text:
Deo annuente, apud sacrum conventum, ut ex dictis sanctorum Deo annuente, apud sacrum conventum, ut ex dictis sanctorum patrum velut ex diversis pratis quosdam vernantes servandam contradere, ut per eam canonicus ordo absque ambiguitate possit servari. Et quoniam illam sacer conventus ita etiam laudibus extulit, ut usque ad unum iota observandam percenseret: statuimus, ut ab omnibus in eadem professione degentibus indubitanter teneatur, et modis omnibus sive a canonicis sive a sanctimonialibus canonice degentibus deinceps observetur.Statutum est, ut quicquid tempore imperii nostri a fidelibus ecclesiae sponte conlatum fuerit, in ditioribus locis duas partes in usus pauperum, tertiam in stipendia cedere clericorum aut monachorum, in minoribus vero locis aeque inter clerum et pauperes fore dividendum; nisi forte a datoribus, ubparte disposuerimus, et quomodo ex se ipsis sibi eligendi abbates licentiam dederimus, et qualiter, Deo opitulante, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uia uoxta sc̃o patrũ traditionẽ nouimꝰ res ȩcdȩ uota
c̃ẽ fidelur p̃ cia peccatorũ & patrimonia pauperum:
cuiq ñ solũ habita conseruare. uerũ &iã multa dõ opr¬
tulante conferre optamꝰ: Tam̃ ut ab aecclesi asticis deñ
diuidendis rebullius suspi tionẽ dudũ conceptam
poenit᷑ amouerem. Statuimꝰ utneq nrisneq filiorũ.
&edõ dispensante successoꝵ nrõ temporibus qͥnram¬
uł ꝓgenitor. nr̃oꝵ uoluntatẽ exxemplũ imitari uolue¬
rint. ullã poenitꝰ diuisionẽ autiacturã patiatur.
Sacrorũ canonũ ñignariutindĩ nomine scã accła
suo liberiũ potiat᷑ honore adsensũ ordini acclesiasti¬
co p̃buimꝰ. ut scilic& ep̃ĩ ꝑelectionẽ cleri & populi.
sodmstatuta canonũ dȩꝓpͥa dyocesi. remota perso¬
narũ & munerũ acceptione obuitȩ meritũ. & sa¬
pientia donũ eligant᷑. ut exemplo & uerbo sibi sub
tia partĩ desidia dehonestabatur. oꝑe p̃tũi duximꝰ

Expanded text:
a juxta sanctorum Patrum traditionem, novimus res Ecclesiae vota esse fidelium, pretia peccatorum, et patrimonia pauperum, cuique non solum habita conservare, verum etiam multa, Deo opitulante, conferre optamus. Tamen ut ab ecclesiasticis de non dividendis rebus Ecclesiae suspicionem dudum conceptam penitus amoveremus, statuimus ut neque nostris, neque filiorum, et, Deo dispensante, successorum nostrorum temporibus, qum nostrorum voluntatem vel exemplum imitari voluerint, ullam penitus divisionem aut iacturam patiatur. 2. Sacrorum canonum non ignari, ut in Dei nomine sancta ecclesia suo liberius potiretur honore, adsensum ordini ecclesiastico praebuimus, ut scilicet episcopi per electionem cleri et populi secundum statuta canonum de propria diocesi remota personarum et munerum acceptione ob vitae meritum et sapientiae donum eligantur, ut exemplo et verbo sibi subitia, partim desidia dehonestabatur, operae pretium duximus,
Abbreviated transcription (Latin):
prbi in qͥbus lib& a ecclesus nec constituantur.
nec expellantur: Et silaici clericos probabilis
uite & doctrinȩ ep̃is consecrandos suisq in ec¬
clesus conflituendos optulerint. nulla qualibet
occasione eos reiciant.
Sancitũ est ut unicuiq aeccłȩ unus mansus
integer. absq ullo seruitio ad tribuatur.
& prb̃i ineis constituti. non dedecimis neq de
oblationibus fideliũ. ñ de domibus neq de
atrus uł ortis iuxta ecđam positis. neq de
p̃scripto manso aliquodseruitiũ faciant. prȩt̃
aecdesiasticũ Et si aliquid amplius habuerint.
indesenioribus suis debitum seruitiũ impen¬
tatutũ est post ꝗ hoc impletũ fuerit ut una¬
quȩq a eccła suum prb̃m habeat. ubi id
sieri facultas puidente ep̃o ꝑmiserit.
Unitum est dlcuillis nouis eccclesis meis nouiter
conetunts utdecimȩ deipis iuillis alnsd noncedis¬

Expanded text:
ri in quibuslibet ecclesiis nec constituantur nec expellantur. Et si laici clericos probabilis vitae et doctrinae episcopis consecrandos suisque in ecclesiis constituendos, obtulerint, nulla qualibet occasione eos reiciant. 10. Sanccitum est, ut unicuique ecclesiae unus mansus integer absque alio servitio adtribuatur, et presbyteri in eis constituti non de decimis, neque de oblationibus fidelium, non de domibus, neque de atriis vel hortis iuxta ecclesiam positis, neque de praescripto manso aliquod servitium faciant praeter ecclesiasticum. Et si aliquid amplius habuerint, inde senioribus suis debitum servitium impenStatutum est, postquam hoc impletum fuerit, ut unaquaeque ecclesia suum presbyterum habeat, ubi id fieri facultas providente episcopo permiserit. Sancitum est de villis novis et ecclesiis in eisdem noviter con
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ ꝓomnib bonis quȩ nobisinilla diefecit.
pastores &e rectores accłarũ dĩ ut prb̃i quos mittitis ꝑ parroe¬
entem. ut recteut honeste p̃dicent. & ñsinatis noua ł
non canonica aliquos ex suosensu & ñ scđ̃m scripturas
sacraffingere & p̃dicare popło. Sed & uosin& ipsi utilia
honeste &e recte &quȩ aduitã ducunt ae c̾nã p̃dicate.
A liosq instruite. ut hȩc eadẽ p̃dicent. Primo omniũ p̃dican¬
dũ est om̃ib generalit̃ uteredant patrẽ & filiũ & spm̃scm̃.¬

Expanded text:
Deum in omnibus bonis quae nobis in illa die fecit.pastores et rectores aeclesiarum Dei, ut presbiteros quos mittitis per parrom Deo servientem, ut recte et honeste praedicent; et non sinatis nova vel non canonica aliquos ex suo sensu, et non secundum scripturas sacras, fingere et praedicare populo. Sed et vosmetipsi utilia honesta et recta, et quae ad vitam ducunt aeternam, praedicate, aliosque instruite ut haec eadem praedicent. Primo omnium praedicandum est omnibus generaliter, ut credant Patrem et Filium et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
sequentur. Idohȩc eadẽ quȩ magnꝰ pͣdicator aeoccłȩ dĩ
sigillatim nominauit cũ om̃i studio phibeantur. In¬
tellegentes. quam sit terribile illud q dix̃. qm̃ qͥtalia
dõ. Dehumilitate & pacientia. De castitate & con¬
tinentia. Debenignitate & miscdĩa. deelemosinis
&cc̃fessione peccatorũ suoꝵ. & ut debitorib suis scdm
dominicã orationẽ sua debita dimittant. Seientes
certissime qd̵ quitalia agunt regnũdĩ possidebt̃.
Ethoc idõ diligentiuꝰ miungimꝰ ur̃ae caritati. qr scmꝰ
temporibus nouissimis pseudo doctores esse uen¬
p̃paremꝰ nos inscientia ueritatis ut possimꝰ contra¬
dicentibus ueritati resistere. & diuma don ante
grã ũbũ dĩ crescat &currat. & multiplicetur

Expanded text:
sequentur. Ideo haec eadem, quae magnus praedicator ecclesiae Dei singillatim nominavit, cum omni studio prohibeantur; intellegeDeo, de humilitate et patientia, de castitate et continentia, de benignitate et misericordia, de elemosinis, et confessione peccatorum suorum, et ut debitoribus suis secundum dominicam orationem sua debita dimittant, scientes certissime, quod qui talia agunt, regnum Dei possidebunt. Et hoc ideo diligentius iniungimus vestrae caritati, quia scimus temporibus nopraeparemus nos in scientia et veritatis, ut possimus contradicentibus veritati resistere, et divina donante gratia verbum Dei crescat, et concurrat et multiplicetur
Abbreviated transcription (Latin):
hoc facere tẽptauerit. multã quȩ incapitulis
legis mundanȩ a nob̾ constitutis c̃tinentur ꝑsol¬
uere cogatur.
Defeminis quȩ uiros amittunt plac& nese sic̃
donet deliberient qidagant tuerent᷑ spetialiter
phis capitula fieri & legismundanȩ capitulis in¬
screnda decreuimꝰ:
He raptis uͦ & de raptorib quã quã specialit̃ decre¬
uissemꝰ qid̃ patidebeant qͥ ho nefas de incepstẽpta¬
uerint. qid̃ tam̃ suꝑbis sacri canones p̃cipiant.
bicmserendũ necessariũ duximꝰ. quatinꝰ omibus
pateat quantũ malũsit & ñsolũ humana sedȩtĩã
diuina a uctoritate constricti ab hinc hoc malũ
caueatur.
Depuellis raptis necdũ desponsatis in concilio
calcedonense ubi. dc.xxͦx patres ad fuerunt
capitulo .xxx. ulin. ita habetur cosqͥ rapiunt
puellas sub nomine simul habitandi cooꝑantes
& conibentes raptorib de creuit scã synodussiqͥ¬
dẽ clerici sunt decidant gradu ꝓpͥo.Siu̾la ici

Expanded text:
hoc facere tentaverit, multam, quae in capitulis hoc facere tentaverit, multam, quae in capitulis legis mundanae a nobis constituta continetur, persolvere cogatur.21. De feminis quae viros amittunt, placet, ne se sicut donec deliberent quid agant, tuerentur, specialiter pro his capitula fieri et legis mundanae capitulis inserenda decrevimus. 22. De raptis vero et de raptoribus, quamquam specialiter decrevissemus quid pati debeant qui hoc nefas deinceps facere temptaverint, quid tamen super his sacri canones praecipiant, hic inserendum necessarium duximus; quatenus omnibus pateat quantum malum sit, et non solum humana, sed etiam divina auctoritate constricti, ut abhinc hoc malum caveatur. 23. De puellis raptis necdum desponsatis ita in concilio Calcidonensi, ubi 630 Patres adfuerunt, capitulo 38 habetur: Eos qui rapiunt puellas sub nomine simul habitandi cooperantes et conhibentes raptoribus, decrevit sancta synodus, si quidem clerici sunt, decidant gradu proprio; si vero
Abbreviated transcription (Latin):
Odipis ũ imnongobardid esticutis. qabins quos
ordinobarit sacram̃ta & muera. contra diuma
soleaimnicã auctoritatẽ accipere nt ea iguia
soltti erant. modis om̃ib in hibitũ est neulterũ
mdlisornte habitare ꝑmittunt & ꝓpt̃ hoc
nael copinonis suspitione denotantur: Et
sid einceps ad moniti ñse corre xerint ł contẽp¬
feres sacrorũ ea nonũ canonica iucctione
feriantur.
Deprbis quiaccipien di chrismatis gr̃a ad cuutates
incena dñi ueni resoliti erant. sancitũ est. utde
insqui longe positi sunt deoctouł decẽ unꝰ ab ep̃o
eligatur. qui acceptũ chrisma sibi & socis diligent᷑
autquinq milib: habitarł. moresolito ad accipi¬
endũ chrisma ꝑseueni ant discendi uͦ gr̃a alio
neri eent populi s anob̾ ad moniti polliciti sunt
se deinceps hoc cauereuelle. Eteotempr̃ suũ
ministeriũ inquantũ facultas dabitur exeqͥ¬
Nepueri uͦ sine uoluntate parentũ tonsorent᷑
ł puellȩ uelentur modis omnib inhibitũ est. & qͥ

Expanded text:
quos ordinabant sacramenta et munera, contra divinam et canonicam auctoritatem, accipere vel exigere soliti erant, modis omnibus inhibitum est ne ulterius indiscrete habitare permittunt, et propter hoc malae opinionis suspicione denotantur, ut si deinceps admoniti non se correxerint, velut contemptores sacrorum canonum canonica invectione feriantur.eris qui accipiendi chrismatis gratia ad civitates in coena Domini venire soliti erant, sancitum est, ut de his qui longe positi sunt, de octo vel decem unus ab episcopo eligatur, qui acceptum chrisma sibi et sociis diligentaut quinque milibus habitant, more solito ad accipiendum chrisma per se veniant. Discendi vero gratia alio, neri essent populis, a nobis admoniti polliciti sunt, se deinceps hoc cavere velle, et eo tempore suum ministerium, in quantum facultas dabitur, exeqNe pueri sine voluntate parentum tonsurentur vel puellae velentur, modis omnibus inhibitum est. Et qui
Abbreviated transcription (Latin):
maria semꝑ uirgine ꝓsalute & reparatione humani
generis passus & sepultꝰ & t̃tia die resurreñ. &ascendit
incȩlos. & quomͦ iterũ uenturꝰ sit in maiestate diuina
iudicare om̃s homines scd̃m merita ꝓpͥa. & quomͦ impii
ꝓpt̃ scelera sua cũ diabolo inignẽ aec̃nũ mittent᷑. Etiusti

Expanded text:
Maria semper virgine pro salute et reparatione humani generis, passus, sepultus, et tertia die resurrexit et ascendit in coelos, et quomodo iterum venturus sit in maiestate divina iudicare omnes homines secundum merita propria, et quomodo impii propter scelera sua cum diabolo in ignem aeternum mittentur, et iusti
Abbreviated transcription (Latin):
De fugitiuis qͥ ñ cessant recipere & abscondere
e uagis peregrinis.
De homicidus.
e cõmendatis m̃suris modioꝵ & sestariorũ.
De beneficuis nr̃is ñ bene consituctis
e hospitalitate & susceptione iterantiũ tã missorũ
& ꝑ occasionẽ pauperes efficiunt᷑. ut fortis constringant᷑¬
t ante uicariũ & centenariũ de ꝓprietate aut lib̾tate
ndiciũ ñ t̾minat᷑ aut ad quirat᷑ nisi sẽꝑ in p̾sentiã mis¬
soꝵ imperialiũ aut in p̾̃sentia comitũ.
e homicidus factis anno p̾senti int̾ uulgares homines
quasi ꝓpt̾ puluerẽ mortalẽ.
e heribanno. ut diligent̾ inquirant missi nr̃i qͥ hostẽ
facere potuit & ñ fecit. ut bannũ nrm̃ ipse cõponat si
hab& unde cõponere possit. & si ñ habuerit unde cõpo¬
nere ualeat. reuuadiatũ fiat & inbreuiatũ & nibil ex
hoc exactũ fiat. usq dũ ad noticiã dõm imperatoris ueniat.
ui hierisdat factũ habent ꝑ fide iussores mittant᷑.
De beneficiis destructis & alode restaurato.

Expanded text:
de fugitivis qui non cessant recipere et abscondere. 18. De navigiis peregrinis. De homicidiis.e mensuris modiorum et sestariorum. 21. De beneficiis nostris non bene constructis. 22. De hospitalitate et susceptione iterantium, tam missorumper hanc occasionem pauperes efficiuntur . 25. Ut omnis homo iudicit ante vicarium et centenarium de proprietate aut libertate iudicium non terminetur aut adquiratur, nisi semper in praesentia missorum imperialium aut in praesentia comitum. 28. De homicidiis factis anno praesenti inter vulgares homines quasi propter pulverem mortalem. 29. De heribanno, ut diligenter inquirant missi, qui hostem facere potuit et non fecit, bannum nostrum conponat, si habnere valeat, rewadiatum fiat et inbreviatum; et nihil ex hoc exactum fiat, usque dum ad notitiam domni imperatoris veniat. 30. Herisliz qui factum habent, per fideiussores mittantur. 31. De beneficiis destructis et alode restaurata . 32.
Abbreviated transcription (Latin):
mpositionẽ ep̃oꝵ supplicationib fiat ꝓpt̃ qđ necesse est
ut reit peceatoꝵ ante ultimũ diem sacerdotalis suppl¬
ationȩ soluat᷑ & ũ si periculo mortis urguente statim
post aeceptionẽ penitentie & reconciliatio subsequatu
ereplar papr leoms ad theodorũ foro uiliense ep̃m.¬

Expanded text:
necesse est, ut reatus peccatorum ante ultimum diem sacerdotali supplicatione solvatur, etiamsi periculo mortis urgente statim post acceptionem poenitentiae et reconciliatio subsequatur. Ex epistola papae Leonis ad Theodorum, Foriouliensem ep
Abbreviated transcription (Latin):
eundẽ heribannũ ꝑsoluat & tot heribunnũ ab eo exi¬
gat̃. qđ homines domi dimiserit & qͥa nos anno p̃sente
unicuiq: seniori duos homines quos domi dimisitter&¬
& concessimꝰ. illos uolumꝰ ut miss nr̃i ostendant qͥa

Expanded text:
eundem bannum persolvat; et tot heribanni hab eo exieundem bannum persolvat; et tot heribanni hab eo exigantur, quod homines domi dimisit. Et quia nos anno praesente unicuique seniorum duos homines quos domi dimitteret concessimus, illos volumus ut missis nostris ostendant, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ialiꝗis saxo hominẽ cõprehenderit absq. furto aut
absq sua ꝓpria aliqua re dicens qd ille sit dãpnũ factũ &
hoc contendere uoluerit in iudicio aut in cãpo aut ad
niare fecerit. & si seruũ cui lib& absq alia cõꝑbatione
cõprehenderit ipse seruus aut ad aquã feruentẽ aut
ad aliud iudiciũ se idoniare faciat.
i aliqis saxo caballos in sua messe inuenerit & ipsos
caballos inde deducer&. ꝓ suo dapno ad cõꝓbandũ uolue¬
rit. siqis lib homo hoc ei contradixerit aut aliquod
malu ei fecerit tripla cõpositione scd̃m legẽ aut scdm
equã contra eũ emendare studeat. & insuꝑ bannũ dnicũ
soluat & manũ ꝑdat. ꝓ eo qd inobediens fuit contra
pceptũ dõni imperatoris qd ipse ꝓ pace statuere iussit
si seruus hoc fecerit. scdm suã legẽ omiã in triplũ resti¬
tuat & discipline corporali subiaceat.
uicũq lib homo inuentꝰ fuerit anno p̃sente cũ senio¬
re suo in hostẽ ñ fuisse. plenũ heribannũ ꝑsoluere co

Expanded text:
aliquis Saxo hominem conprehenderit absque furto aut absque sua propria aliqua re, dicens quod illi habeat damnum factum, et hoc contendere voluerit, in iudicio aut in campo aut ad niare faciat. Et si servum cuiuslibet absque aliqua conprobatione conprehenderit, ipse servus aut ad aquam ferventem aut ad aliud iudicium se idoniare faciat. 6. Si aliquis Saxo caballos in sua messe invenerit, et ipsos caballos inde ducere pro suo damno ad conprobandum voluerit, si quis liber homo hoc ei contradixerit aut aliquod malum pro hoc ei fecerit, tripla conpositione secundum legem et secundum ewam contra eum emendare studeat, et insuper bannum dominicum solvat, et manum perdat pro eo quod inoboediens fuit contra praeceptum domni imperatoris, quod ipse pro pace statuere iussit. Si servus hoc fecerit, secundum suam legem omnia in triplum restituat, et disciplinae corporali subiaceat. uicumque liber homo inventus fuerit anno praesente cum seniore suo in hoste non fuisse, plenum heribannum persolvere c
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta qđ ei placuerit coꝑdon&.
ut missi nrĩ qͥ iã breues detulerunt de annuntia¬
cione. uolumꝰ ut ad huc adducant de opere.
Quantũ morã faciant missi nri in uno quoq loco & qͥd
homines secunt habeant.
De prudentia & constantia missorũ.
e illis saxonib qui uxores ñ babent.
esignandis qui mentiendo uadunt. uolun¬
Si alia res fortuitu ñ p̃occupauerit. missȩ sc̃ĩ iobannis bap¬

Expanded text:
iuxta quod ei placuerit perdonet . 9. iuxta quod ei placuerit perdonet . 9. Ut missi nostri, qui iam breves detulerunt de adnuntiatione, volumus ut adhuc adducant de opere. 10. Quantam moram faciant in unoquoque loco, et quot homines secum habeant. 11. De prudentia et constantia missorum nDe illis Saxonibus, qui uxores non habent. 14. De signatis, qui mentiendo vadunt Si aliae res fortuitu non praeoccupaverint, 8. Kalend. Iulia
Abbreviated transcription (Latin):
e latronib sic̃ iã antea in alio capitulari cõm̃dauimꝰ¬
I ita maneat¬
De aduenticiis ut cũ missi nrĩ ad placitũ uenerint ha¬
beant scriptũ quanti aduenticii sunt in illoꝵ missati
seruiciũ cadat aliquẽ de ꝓpinquis suis ꝑquẽ se in serui¬
ciũ casurũ cognoscit occiderit. id. ẽ patrẽ matre patru¬
elẽ. auunculũ. ł quã lib& hunis modi ꝓpinquitatis ꝑso¬
nã. ipse qͥ hoc ꝑpetrauerit moriet᷑ & cognatio & consan¬
guinitas eiꝰ in seruitutẽ cadat. & si negauerint se illũ
occidisse. ad nouẽ uomeres ignitꝰ iudicio dĩ examinand̾¬
ut scire possimꝰ qui sunt aut unde uenerint.
Ut bauca & brunniȩ ñ uendent᷑ negotiatorib¬
De m̃suris ut scd̾m iussionẽ nr̃am ȩquales fiant.
Ut ñ mittant᷑ testimonia suꝑ uestiturã dõni pippim
regis. & ut om̃a quȩ binc uuadiare debent iuxta qđ
in lege continet᷑ plenit̾ scd̾m ipsã legẽ reuuadiata
fiant. & in post modũ ł dñs rex łille cuius causa est

Expanded text:
 sicut iam antea in alio capitulari commendavimus, ita maneatDe adventitiis, ut cum missi nostri ad placitum venerint, habeant scriptum, quanti adventitii sunt in illorum missaticservitium cadat, aliquem de propinquis suis, per quem se in servitium casurum timens occiderit, id est patrem, matrem, patruelem, avunculum vel quemlibet huiusmodi propinquitatis personam: ipse qui hoc guinitas eius in servitutem cadat. Et si negaverit se illum occidisse, ad novem ut scire possimus, qui sint aut unde venerunt. 5. Ut bauga et bruniae non dentes fiant. 7. Ut non mittantur testimonia super vestituram domni Pippini regis. 8. Ut omnia quae wadiari debent, iuxta quod in lege continetur pleniter secundum ipsam legem rewadiata fiant, et in postmodum vel domnus rex vel ille, cuius causa est,
Abbreviated transcription (Latin):
De ecclesiis seu scĩs nouit̾ inuentis sine auctoritate
nisi ep̃o ꝓbante minime uenerent᷑.¬
De ordinatis epĩs nec receptis.
Qđ ñ liceat clericũ in duab ciuitatib ministrare nec
abbatib plurima monasteria aut cellas habere.
De peregrinis epsscopis & clericis.
De litteris peregrinoꝵ & clericis sine litteris ambulantib:¬
onẽ degradet᷑ de officio sacerdotali
De reliquiis scoꝵ & oratorib uillarib:
e altare nͨ consecrado nisi lapideo.

Expanded text:
De ecclesiis seu sanctis noviter inventis sine auctoritate, nisi episcopo probante minime venerentDe ordinatis episcopis nec receptis. Quod non liceat clericum in duabus civitatibus ministrare, nec abbatibus plurima monasteria aut cellas habere. 15. De peregrinis episcopis et clericis. 16. De litteris peregrinorum, et clericis sine litteris ambulantibonem degradetur de officio sacerdotali. 14. De reliquiis sanctorum et oratoriis villaribus. 16. De altaria non consecranda, nisi l
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ istã terrã. ñ sinant᷑ uagare ac deceptiones homi¬
nũ agere nec isti nudicũ ferre qͥ dicunt se data pe
nitentia ire uagantes. melius uidet᷑ ut si aliqui in
consuetũ & capitale crim̃ cõmiserint ut in uno loco
agentes. scđm qđ sibi canonice impositũ sit¬

Expanded text:
per istam terram, non sinantur vagare et deceptiones hominibus agere. Nec isti nudi cum ferro, qui dicunt se data sibi poenitentia ire vagantes. Melius videtur, ut si aliquid in consuetum et capitale crimen conmiserint, ut in uno loco habentes, secundum quod canonice impositum
Abbreviated transcription (Latin):
munia placita faciant tã ad latrones¬
distringendos quã ad cȩteras iustitias faci¬
iam dudũ ordinatã &ipsi aperiant & int̾¬
prȩtentur illis hominib qualit̃ ipsum sa¬
int̾ dictũ est nec causa ultionis nec anaritiȩ.
nec latrocinandi fiant. Subicumq innen¬
ti fuerint aiudicibus nr̃is scdm̃ legem ex
nr̃o mandato uindicentur & non occidat᷑
homo nisi lege iubente.
iusta & aequalia om̃s habeant. siue inci

Expanded text:
munia placita faciant, tam ad latronesmunia placita faciant, tam ad latronesdistringendos, quam ad ceteras iustitias faciiamdudum ordinatam, et ipsi aperiant et interpretentur illis hominibus, qualiter ipsum sainterdictum est, nec causa ultionis nec avaritiae nec latrocinando fiant. Et ubicumque inventa fuerint, a iudicibus nostris secundum legem ex nostro mandato vindicentur. Et non occidatur homo, nisi lege iubente. iusta et aequalia omnes h