comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ in nobis quo facilius peccare
possimus : qmͣ lingna. Unde sc̃s
qui nori osfendit in uerbo. Et seͥ¬
ptura dicit. Mors et uita in ma¬
nibus lingue. Mentiri atq male¬
dicere aut iurare lingua tua nes¬
ciat ÷ quia ⁊ os quod mentitira
occitit auimam. ⁊ qui maledic̃t:
rognum dei nori possilebrnt iu¬
xta apłm. et iurare xp̃c ip̃e ꝓhibu
it. qui dixit. Ego autem tlico uo¬
bis. non iurare omino. Et rur¬
sum. Si autem sermo nester ẽ
est. non. non. Quod amplius este
a malo est. Apostolus brernter oris
uitia reserans ait. Omnis sermoma¬
lus de ore ur̃o non procedat. s si qͥs
bonus ad edificationiem fider ͭ det
grãm audientib Sit autem ser¬
et rarus. nec tam eloquentia pre¬
ciosus. quam pudore. Mirent᷑ om¬
nes tuam te tacente uerecundiã.
loquente prudentiam. Miite ac
placidum semꝑ alloquium. ornet
mixta cum grauitate suauitas.
cum pudore sapientia. sit certa at¬
q librata. suiq oportunitate gra¬

Expanded text:
quam in nobis, quo facilius peccare quam in nobis, quo facilius peccare possimus quam lingua. Unde sanctus qui non offendit in verbo . Et Scriptura dicit: Mors et vita est in manibus linguae . Mentiri autem, maledicere atque jurare lingua tua nesciat. Quia et os quod mentitur, occidit animam: Et qui maledicunt, regnum Dei non possidebunt, juxta Apit, qui dixit: Ego autem dico vobis, non jurare omnino. Et rursum: Sit autem sermo vester, est, est: non, non: quod autem amplius est, a malo est . Apostolus, breviter oris vitia resecans, ait: Omnis sermo malus ex ore vestro non procedat; sed si quis bonus ad aedificationem fidei, ut det gratiam audientibus . Sit autem seret rarus, nec tam eloquentia pretiosus quam pudore. Mirentur omnes tuam, te tacente, verecundiam; te loquente, prudentiam. Mite ac placidum semper eloquium tuum. Ornet mixta cum gravitate suavitas, cum pudore sapientia. Sit certa atque librata, suique opportunitate gra
Abbreviated transcription (Latin):
li rroderis peo malis bona apostolo¬
dicente restituas. Nunquͣ detra¬
ctio exore uirginis procedat. uiliũ
satis hominũ est. ⁊ suam laudem q̃iẽ¬
tium. alios uiles facere. quia alt̾uis
intuꝑatione se laudari putant. ⁊
qui suo mĩto placere non possũt
placere uolunt in compatione ꝑe¬
iorui. Parum cliximus ⁊ nõ so¬
lum ipła non detrahas: s ne te¬
trahenti quidem aliqnͣdo credas.
Pessimum hoc est uitium quod
alterum uilem facit uideri. Nõ
minus auribus quam lingua de
tractionem fugias. Scripture me¬
mor esto que dicit. Non eris cõ¬
sentaneꝰ cum derogantib aduer¬
sus proximum tuum: ⁊ non ac¬
cipras super illo peccatum. Sepi
auditor. qui sacit detrastioriem.
Qui si auertat aures. uultũ cõ¬
trahat. oculos abuuendo contine¬
at. male loquentes etiam tatens
arguit: ut tlistat non libenter¬
dicere quod didicit non libent̾
airliri. Sollicita satis ori tuo cus-¬
todiam porie. Non est enim quit¬

Expanded text:
li reddens, pro malis bona, dicente Apostololi reddens, pro malis bona, dicente Apostolo, restituas. Numquam detractio ex ore virginis procedat. Vilium satis hominum est, et suam laudem quaerentium, alios viles facere; quia alterius vituperatione se laudari putant; et qui suo merito placere non possunt, placere volunt in comparatione pejorum. Parum diximus, non solum ipsa non detrahas, sed ne detrahenti quidem aliquando credas. Pessimum est hoc vitium, quod alterum vilem facit videri. Non minus auribus quam lingua fugias detractionem. Scripturae memor esto, quae dicit: Non eris consentaneus derogantibus adversus proximum tuum, et non accipies super illo peccatum . Et aauditor, qui facit detractorem, qui si avertat aures, et vultum contrahat, ac oculos abnuendo contineat, male loquentem etiam tacens arguit, ut discat non libenterdicere, quod didicerit non libenter audiri. Sollicitam satis ori tuo custodiam pone. Non enim est quid
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nonlum apparuit qui erimue.
scimus qm̃ cum apparuit similes
ermmus ei. qmͣ uidebimus eum si¬
cuti est: uisi ut qui habet hanc
spern in oo sanctificet se sient et
ille sanctus ÷. uult nobis doctͥne
celestis tlignitatem qua doriatisu¬
mus frequenter ingerere. ⁊ horio¬
rem nrm peccandi pudorem face¬
re. Unde etiam ip̃e lñs ad ꝑfectam
nos benignitatem uocans ait. Di¬
ligite inmicos urõs. benefacite hõ
qui ocerunt uos. ⁊ orate ꝓꝑseqũe¬
tib uos q caluĩpniantibrs. ut si¬
tis filii patͥs nrĩ qui incelis est Nõ
est enim quod sic hoĩes cleo facit a¬
mabilos ÷ ut pietas mentis ⁊ bom¬
tas. que tanta in xp̃iano eẽ debet:
ut etiam in malis habundet. deiꝙ
inmitetur beniuolentiam. qui solẽ
suum oriri facit suꝑ bonos ⁊ malos
et pluit suꝑ iustos ⁊ iniustos. Hoc
itaq uel in primis adsit. ut neminẽ
uel in uerbo saltem noceas. ut ĩ om¬
nibus quibuscinq poteris prodes¬
se studeas: ⁊ ne uicem quidem ma¬

Expanded text:
pparuit quid erimus. Scimus quoniam cum apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est : ut qui habet hanc spem in eo, sanctificet se, sicut et ille sanctus est. Vult nobis doctrinae coelestis dignitatem qua donati sumus, frequenter ingerere, et honorem nostrum peccandi pudorem facere. Unde etiam Dominus ipse ad perfectam nos benignitatem vocans ait: Diligite inimicos vestros, benefacite iis qui oderunt vos, et orate pro persequentibus, et calumniantibus vos, ut sitis filii patris vestri, qui in coelis est . Non est enim quod sic homines Deo faciat amabiles, ut pietas mentis, et bonitas, quae tanta in Christiano esse debet, ut etiam in malis abundet. Deique imitetur benevolentiam, qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Hoc itaque tibi, vel in primis absit, ut nemini vel in verbo etiam noceas, ut in omnibus quibuscumque poteris, prodesse studeas, et ne vicem quidem ma
Abbreviated transcription (Latin):
quendam ascedendi ad celum fa¬
ceros: mundi gloriam non requi
sepe displicet quod hominib pla¬
cet. et qui ip̃a hominũ iudicia
iudicaturus est. Abstinentia tu¬
a atq ieiunium comagis deo gͣ¬
osferuntur ⁊ ut que in aliis sũt
umbracula uitioꝵs in te sint or
secro ad ipãm. qua apud dm̃ illu¬
strata es tlignitatem. que ꝑ bas¬
ptismum in dei filiam reuata es:
rursusq per corisecrationem uir¬
ginitatis. sporisa xpi esse cepistr. hx
utroq hic nius honore ad sollici
tudimem tui ꝓpositi admoneat.
to quesita auro gẽma. maiori
sollicitudine possidetur: et gnͣa:¬
liter grandi cura. magna queq
seruantur. Unde ⁊ tu si te ip̃am
bene custodire cupis: debes hono
to enim se unus quisq negligẽ¬
tius utitur: quanto se uiliorem
magis nobis in scͥpturis cliuins
tam frequenter filioꝵ dei nomen
imponitur: ut illud clicitur per
ꝓpham. et ero uobis in partem. et
uos eritis michi in filios ⁊ filias di

Expanded text:
quemdam ascendendi ad coelum faquemdam ascendendi ad coelum faceres, mundi gloriam ne requirasaepe displicet, quod hominibus placet, et qui ipsa hominum judicia judicaturus est. Abstinentia tua et jejunium eo magis Deo graofferuntur, ut quae in aliis sunt umbracula vitiorum, in te sint ornsecro, ad ipsam, qua apud Deum illustrata es, dignitatem, qua per baptismum in Dei filiam renata es, rursumque per consecrationem virginitatis, sponsa Christi esse coepisti. Ex utroque, hic tuus honor te ad soltudinem tui propositi admoneat. lto quaesita auro gemma majori sollicitudine possidetur: et generaliter grandi cura magna quaeque servantur. Unde et tu si te ipsam bene custodire cupis, debes honorto enim se unusquisque negligentius utitur, quanto se existimat magis nobis in Scripturis divinis tam frequenter filiorum Dei nomen imponitur, ut illud quod dicitur per prophetam, Et ego ero vobis in patrem, et vos eritis mihi in filios, dici
Abbreviated transcription (Latin):
nimi. ⁊ uide quid non possis ef¬
ficere. Sed nos prohpudor quadei
delectatione peccati. cum in quib¬
dam ostendimus qmͣdam uii na¬
ture nr̃e. in aliis omnino torpesci¬
mus: ꝙ qui uoluptates corporis
uirtutum amore contempsimus.
rursum amore uitioꝵ tormenta
suscipimus. atq ita malis nostris
cedimus. ut ea nec putemus pos¬
se deponi Quod hoc queso con¬
silium. que nam hec noua uiuẽ¬
di iatio est.: Res clifficiles. ⁊ la¬
bore plenas securus aggredior:
et faciliora non posse fieri credo.
uinco maxima: uincendus a pari¬
uis. Excelsa ⁊ ardua indefessus ex¬
suꝑo. ⁊ cum uenitur ad plana de¬
fitio. Libenter fugio quod dele¬
ctat ÷ ꝙ nolo uitare quod truci¬
at. Uerum hec eoꝵ sint. qui dei
uoluntate contempta. itl solum
expetunt. quod laudem facilius
inuenit. quod cito exit infamam:
moꝵ uero bona que secretiora st̃
negligunt Tu uero que calcas¬
ti mundum ⁊ concupiscentias
eius. ut calcato eo gradum tibi

Expanded text:
nimi, et vide quid non possis efnimi, et vide quid non possis efficere. Sed nos, proh pudor! quadam delectatione peccati, cum in quibusdam ostendimus quamdam vim naturae nostrae, in aliis omnino torpescimus, et qui voluptates corporis, virtutum amore contempsimus, rursum amore vitiorum tormenta suscipimus. Atque ita malis nostris cedimus, ut ea nec putemus posse deponi. Quod hoc, quaeso, consilium, quaenam haec nova vivendi ratio est? Res difficiles et laboris plenas securus aggredior, et faciliora non posse fieri credo. Vinco maxima, vincendus a parvis. Excelsa, et ardua indefessus exsupero, et cum venitur ad plana, deficio. Libenter fugio quod delectat, et nolo vitare quod cruciat. Verum haec eorum sunt, qui, Dei voluntate contempta, id solum petunt, quod laudem facilius invenit, quod cito exit in famam: morum vero bona quae secretiora sunt negligunt. Tu vero, quae calcasti mundum et concupiscentias ejus, ut, calcato eo, gradum tibi
Abbreviated transcription (Latin):
cerpit. ⁊ alienam felicitatem. torm̃¬
tum eius facit: Quid uero alter
ab odioso mercedis accepit. iisi hor¬
ribiles anime teuebras. & consu¬
se mentis horrorem. qui uultu sẽ¬
per animoq merente. uoto quoal¬
teri uult uocere. se ip̃m crutiats
Quid autem iratundo furor
siis confert ⁊ quem seuissimis
exagitatum stimulis conscientie.
ita ab omni consilio acmente de¬
turbat. ut tlum irascitur. insani¬
re credatux Smuliter curre ꝑ sin¬
gula. inuenies tot anime tormẽ¬
ta. quot uicia. que unq eo facili¬
us uinci possunt quo nulla illiti¬
unt nos uoluptate. Quanto illd̃
clisficilius. quanto ilurius. ut de ca¬
stitans labore taceam. abstinere a
uilem sine his cibum post biclu¬
um. interdum triduumq uixca¬
pere. ⁊ frasta ieiumo uigiliisꝙ m̃¬
bra. fornenta baluei contempn̾e.
neccessarias res negare corpori. ⁊
uim qͣnͣdam inferre nature: Da
tantum in cetĩs magnitucłiem a¬

Expanded text:
cerpit, et alienam felicitatem tormecerpit, et alienam felicitatem tormentum ejus facit? Quid vero alter ab odio mercedis accipit, nisi horribiles animae tenebras, et confusae mentis horrorem? Qui vultu semper animoque moerente, voto quo alteri vult nocere, seipsum cruciat? Quid autem iracundo furor suus confert, quem saevissimis exagitatum stimulis conscientiae, ita ab omni consilio ac mente deturbat, ut dum irascitur, insanire credatur? Similiter curre per singula, invenies tot animae tormenta quot vitia: quae utique eo facilius vinci possunt, quo nulla illiciunt nos voluptate. Quanto illud difficilius, quanto durius, ut de castitatis labore taceam, abstinere a leo, et vilem sine his cibum post biduum interdum triduumque, vix capere! fracta jejuniis vigiliisque membra, fomenta balnei contemnere, necessarias res negare corpori, et vim quamdam inferre naturae! Da tantam in caeteris magnitudinem a
Abbreviated transcription (Latin):
cedo est: utin debeamus proferre
uirtutib cum nec in omnib sit
delectationis illecebre: qꝙ apleris
q etiam ea que uidentur clulcis¬
sima reputantur. Duo namq st̃
ex omnib uitia que maxime ho¬
mines decipiunt sui uoluptate. gu¬
la scilicet ac libido: que deponere
ro difficilius est. quo eis uti tlulci
us. Et tamen hec uitia tam mole¬
sta. tamq delectatione sui perieło¬
sa. ita a multis calcari uidimus.
ut tota etate uirgines ꝑmanse¬
rint in sua abstinentia. ut de illis
taceam. qui post deliciarum lon
dinis castitati. ac temperancie se
dederunt. et utrumq utium cõ¬
traria sibi uirtute mutanerũt.
Aliorum uero uitiorum est longe
diuersa ratio : que cum nichil io
cunditatis. tamer multum ama¬
rirudims habent: queq cũ ad ii¬
taulum multo suit faciliora ra¬
Pro a quibus uitentur iuuenes. qͥd
oro te inuido delectationis prefert
inuilia quem secretis quibusdam
conscientie ungulis liuor ip̃e dis¬

Expanded text:
lcedo est, ut ea debeamus praeferre lcedo est, ut ea debeamus praeferre virtutibus, cum nec in omnibus sit delectationis illecebra, et a plerisque ea etiam, quae videntur dulcissima, respuantur. Duo namque sunt ex omnibus vitia, quae maxime homines decipiunt sui voluptate, gula scilicet ac libido, quae deponere eo difficilius est, quo eis uti dulcius est; et tamen haec vitia tam molesta, tamque delectatione sui periculosa, ita a multis calcari vidimus, ut tota aetate virgines permanserint in summa abstinentia. Ut de illis taceam, quae post deliciarum longdinis, castitati ac temperantiae se dederint; et utrumque vitium, contraria sibi virtute mutaverint. Aliorum vero vitiorum est longe diversa ratio, quae cum nihil habeant jucunditatis, tamen  Al. tam multum amaritudinis habent, quaeque cum ad vitandum multo sint faciliora, raro a quibus vitentur, invenies. Quid, oro te, invido, delectationis praestat invidia, quem secretis quibusdam conscientiae ungulis livor ipse de
Abbreviated transcription (Latin):
merito mansiones. Diuerfitas
operum: diu̾sitatem facit p̾mi¬
orum Quantum q aliquis hͥ
in sanctitate fulserit: tantũ
ibi fulgebit in honore. Nunc
ergo ad omnem morum perfec¬
et ad celeste p̾mium. celestẽ ui¬
tam para. Resplendeat omnib
clarissimi syderis in modum scĩ¬
tas uirginis. ⁊ suturi p̾mii ma¬
gnitutlinem. de nouitate conũ¬
sationis ostendat. Tibi facilior
in bonis cursus est. qmͣ malorũ
consuetudo non retinet. Ncen
inemus. ne te a uirtutib uitia ret᷑¬
hant. et maligna cliaboli semina
xp̃i frugem noceant. Nam si eciã
illi qui longo peccandi usu. bonum
quodam modo obruere nature. ⁊̃¬
staurari per penitenciam possunt.
et mutata uoluntate uiuendi ꝯ¬
suetudinem. consuetudine extin
guere optimi quiq de pessimis fie¬
ri: quanto magis tu potes illa su¬
parare a quib non superata es. tͥ
non tam expellanda sunt uitia. ꝙͣ
refellenda:. Que utiq non susci¬
pere facilius est: qmͣ suscepta semł¬

Expanded text:
merita mansiones. Diversitas merita mansiones. Diversitas enim operum diversitatem facit praemiorum; quantumque aliquis hic in sanctitate fulserit, tantum ibi fulgebit in honore. Nunc ergo ad omnem morum perfecet ad coeleste praemium coelestem vitam para. Resplendeat omnibus clarissimi in modum sitas virginis: et futuri praemii magnitudinem, de novitate conversationis ostendat. Tibi facilior in bonis cursus est, quam malorum animi consuetudo non retinet. Nec timemus ne te a virtutibus vitia retardent, et maligna diaboli semina Christi frugem necent. Nam si etiam illi qui longo peccandi usu, bonum quodammodo obruere naturae, instaurari per poenitentiam possunt: et mutata voluntate vivendi, consuetudinem consuetudine e  Al. quoque de pessimis fieri: quanto magis tu potes illa superare a quibus superata non es: cui non tam expellanda sunt vitia, quam refellenda! Quae utique non suscipere facilius est, quam semel suscepta
Abbreviated transcription (Latin):
sons ip̃e iusticie est peccati macu¬
lam reperiri. In medio nationis
praue q peruerse. hoc est clicere.
Quamuis infinita noscingat p¬
cantium multitudo. et innum̃a¬
a sint exempla uitiorum. uos
tameri ita celestis natiuitatis me¬
mores ẽẽ debetis: ut intermalo
uiuentes. omne malum uinca¬
tis. Inter quos lucetis. ait. sicut lu¬
ininaria in hoc mundo. Et run¬
sum in eimiͣngłio legimus. Tunc
fulgebunt iusti aeur sol: in reg¬
no patris mei. ł eoꝵ Cumparatur
uita p̾mio. ut qui in futuro. solis
fulgore donancli sunt. hic iam si¬
mili iusticie claritate resplende¬
ant: ꝙ infidelium cecitatem. ope¬
erib sanctitatis illuminẽt. huit
loco ille sensus aptandus est.qm
ad corrinthios idem apłs clisse¬
rens ait. Alia claritas solis. alia
daritas luue. alia claritas stel¬
larum. Stella autem astella dif¬
fert in claritate. Sicut ⁊ resur¬
restio mortuoꝵ. Dispares sunt
in regno celorum: pro fingłorũ

Expanded text:
ipse est fons justitiae, peccati macuipse est fons justitiae, peccati maculam reperiri. In medio nationis pravae et perversae. Hoc est dicere, Quamvis infinita vos cingat peccantium multitudo, et innumera sint exempla vitiorum; vos tamen ita coelestis nativitatis memores esse debetis, ut inter malos viventes omne malum vincatis. Inter quos lucetis, ait, sicut luminaria in hoc mundo. Et rursum in Evangelio legimus, Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris eorum . Comparatur vita praemio, ut qui in futuro solis fulgore donandi sunt, hic jam simili justitiae claritate resplendeant, et infidelium caecitatem operibus sanctitatis illuminent. Huic loco ille sensus aptandus est, quem ad Corinthios idem apostolus disserens ait, Alia claritas solis, alia claritas lunae, alia claritas stellarum: stella autem a stella differt in claritate; sic et resurrectio mortuorum . Dispares sunt in regno coelorum per singulorum
Abbreviated transcription (Latin):
tergiuersamur ineassum. ⁊ preci¬
pienti. nature opponimus fragili¬
tatem Nemo magis mensuram¬
nouit uirium mãrum. qmqui
melius quantum possumus in¬
telligit: quam qui ipam nobis
minem pro eo quod uitare nõpo¬
tio inreprehensibilos ⁊ simplices.
Ad omnem morum ꝑfectionem.
unum hoc susficere uerbum pote¬
st. quod etiam inepiscopo deus e¬
ligendo queri iubet. Quam enĩ
circispecta uita est. quam sansta
est. que nichil reprehensiois in¬
currit: Quis autem sanctior
potest ẽẽ. ꝙͣ qui uere simplicitat¬
is uirtutem tenens nunꝙͣ aliud
corde prorint. aliud ore uultu¬
q mentitur icut filii dei im¬
macłati. Nori est exhortatio ue¬
hementior ea qua nos scriptura
cliuia cdei filios uocat. Quis enĩ
non erubestat ⁊ metuat tanto
patre agere aliquid inlignum:
ut qui dicitur dei filius. ip̃e effici¬
atur uicii seruus. Et idcirco ad¬
iungit. ut simus immacłati. Ne¬
q enim conuent in filiis dei qui

Expanded text:
tergiversamur incassum, et praecitergiversamur incassum, et praecipienti opponimus naturae fragilitatem? Nemo magis novit mensuram virium nostrarum, quam qui melius quantum possimus intelligit, quam qui ipsam virtuminem fuit pro eo quod vitare non potis irreprehensibiles et simplices ad omnem morum perfectionem. Unum hoc sufficere verbum potest, quod etiam in episcopo eligendo Deus quaeri jubet. Quam enim circumspecta vita est, quam sancta est, quae nihil reprehensionis incurrit! Quis autem sanctior potest esse, quam qui, verae simplicitatis virtutem tenens, numquam aliud corde promittit, aliud ore vultuque mentitur. Sicut filii Dei immaculati. Non est exhortatio vehementior, divina filios Dei vocat. Quis enim non erubescat et metuat tanto Patre agere aliquid indignum, ut qui dicitur Dei filius, ipse efficiatur vitii servus? Et idcirco adjungit, Ut simus immaculati. Neque enim convenit in filiis Dei quia
Abbreviated transcription (Latin):
perborum ac neqmͣ more seruoꝵ:
in os dñi reclamamus ⁊ clicimus
Durum est. arduum est. non pos¬
sumus: homines sumus fragili car¬
ne circundamur. O cecam insani¬
am. o profanam temeritatem. Du¬
pplici ignorantia accusamus cdnm
scientie. ut iuidoatur nescire quid fe¬
cit. nescire quod iussit: quasi oblit᷑
fragilitatis humane cuius auctoꝵ
ipse est. imposuerit horini manda¬
ta que ferre non possit. Simłq ꝓh
uefas ascribimus. iniquitatem ius¬
to. pio trudelitatem: dum eum pri¬
mo impossibile aliquid p̾cepisse cõ¬
querimur. deinde prohis tlampnã¬
dum ab eo putamus hominem q̃
uitare non potint: ut quod suspi¬
cari sacrilegium est. udeatur deus
non tam salutem masm quesisse
quam penani. Itaq apłs sciens a
dũo iusticie ac maiestatis nichil im¬
possibile ẽẽ preceptum: aufert ano¬
bis uitium murmurandi. Quod
tunc utiq nasci solet. cum autini¬
qua sunt que iubentur. aut iubẽ¬
tis minus cligna persona est qͥd

Expanded text:
perborum ac nequam servorum more, perborum ac nequam servorum more, in os Domini reclamamus ac dicimus, Durum est, arduum est, non possumus; homines sumus, fragili carne circumdamur. O caecam insaniam! o profanam temeritatem! Duplici ignorantia accusamus Deum scientiae, ut videatur nescire quod fecit, nescire quod jussit; quasi oblitus fragilitatis humanae, cujus auctor ipse est, imposuerit homini mandata quae ferre non possit: simulque, proh nefas! ascribimus iniquitatem justo, pio crudelitatem, dum eum primo impossibile aliquid praecepisse conquerimur, deinde pro his damnandum putamus hominem ab eo quae vitare non potuit; ut, quod etiam suspicari sacrilegium est, videatur Deus non tam salutem nostram quaesisse, quam poenam. Itaque Apostolus sciens a Domino justitiae ac majestatis nihil impossibile esse praeceptum, aufert a nobis vitium murmurandi; quod tunc utique nasci solet, cum aut iniqua sunt quae jubentur, aut jubentis minus digna persona est. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
faciem resistimus. ⁊ hoc in ꝑson¬
as nobiles iam non admittitur.
quanto q potentiores domini ta¬
cito serui ad obedientiam proui¬
ores sunt. Cumq sepe tlisficili¬
ora precipiunt. libentius audi¬
unt᷑. Certe ad regis imꝑium ⁊ͣ
om̃s parati sunt. ⁊ in proistu
obedientie constituti: ut etiam
optent iuberi. Non solum be¬
ne merituros esse se credunt.
si iussa fecerint. s tamꝙͣꝵ iam
meruissent. quod iussi sunt. ita
pro ilignitate p̃cipientis serui¬
tium beneficii loco duicif᷑ . Iob̾¬
uero deus ip̃e eterna illa maies¬
tas. inesfabilis atq inestimabilis
potestas. sacras luteras q ueread¬
ornandos nos preceptoꝵ suoꝵ api¬
ces mittit. & non statim cuigau¬
dio ac ueneratione suscipimus. uͦ
pro summo clucimus beneficio. tã¬
te ac tam illustre potestatis impe¬
rium : maxime cum non iuben¬
tis queritur commodum. sed uti¬
litas obsequentis. uerum e contͣ¬
rio fastidioso ac remisso animo. su¬

Expanded text:
faciem resisti solere. At hoc in personfaciem resisti solere. At hoc in personas nobiles jam non admittitur: quantoque potentiores domini, tanto servi ad obedientiam promptiores sunt; cumque difficiliora praecipiunt, libentius audiuntur. Certe ad regis imperium ita omnes parati sunt, et in procinctu obedientiae constituti, ut etiam optent juberi; et non solum bene merituros esse se eredunt si jussa fecerint, sed tanquam jam meruissent quod jussi sunt, ita pro dignitate praecipientis servitium beneficii loco ducitur. Nobvero Deus ipse, aeterna illa majestas, ineffabilis atque inaestimabilis potestas, sacras Litteras, et vere adorandos praeceptorum suorum apices mittit; et non statim cum gaudio ac veneratione suscipimus, nec pro magno ducimus beneficio tantae ac tam illustris potestatis imperium; maxime cum non jubentis quaeritur commodum, sed utilitas subsequentis: verum e contrario fastidioso ac remisso animo, su
Abbreviated transcription (Latin):
da ẽẽ mandata que leuiora sint.
tam enim maxima illa. qm mi¬
nima a dño imꝑata suntm ꝯ
temptus cuiuscunq precepti. p̃¬
cipientis iniuria est. Unde uẽ
paulus clamat ⁊ docet. Ommia
facite sine murmuratione et
hesitatione. ut sitis inrep̾hen¬
sibiles. et simplites sicut filii dei
innnaculati in medio nationis
do. Remoremur hic uirgo pauli¬
sper. ⁊ p̾ciosissimas margaritas
quib exornanda est sponsa xpisti.
singula apłi uerba pensemꝰ. Om¬
nia inquit sacite. Non enim qͣsi
ad arbitrium nrs quedam ex
mandatis dei debemus eligere: S
precepta. eius quasi uilia munus¬
cula ac parua contempnere: s m¬
perantis in omnib maiestatem
aspicere. Nullum quiꝑpe man¬
dum dei contemptibile nobis
uideri potest: sid eius semper co¬
sitemus auctorem. Sine mur¬
muratione ⁊ hesitationie Uiles
et ignobiles dorinos palam cõ¬
tempni uidemus. a seruulis eis¬
q ad minima quoq precepta ĩ

Expanded text:
da esse mandata, quia leviora sint: da esse mandata, quia leviora sint: tam enim maxima illa, quam minima, a Deo imperata sunt; et contemptus cujuscumque praecepti, praecipientis injuria est. Unde beatus Paulus clamat et docet: Omnia facite sine murmuratione et haesitatione; ut sitis irreprehensibiles et simplices, sicut filii Dei immaculati in medio nationis o . CAPUT XVI. Remoremur hic, virgo, paulisper, et pretiosissimas margaritas, quibus exornanda est sponsa Christi, per singula Apostoli verba pensemus. Omnia, inquit, facite. Non enim quasi ad arbitrium nostrum quaedam ex mandatis Dei debemus eligere, sedpraecepta ejus quasi vilia munuscula ac parva contemnere, sed imperantis in omnibus majestatem aspicere. Nullum quippe mandatum Dei contemptibile nobis videri potest, si ejus semper cogitemus auctorem. Sine murmuratione et haesitatione. Viles et ignobiles dominos palam contemni videmus a servulis, eisque ad minima quaeque praecepta in
Abbreviated transcription (Latin):
stra in omnia precepta clei iura-¬
re nec tantum modo declinare ue¬
tita. sed iussa complere. Neq er̃
tibi susficit a malis otiosam esse.
si otiosa fueris a bonis ÷ cum lex
dei lupplici mandatoꝵ genere
distincta sit: q mala prohibens
bona imperet. atq ab utiaq par¬
te comptemptentum suum uet¬
at. Non enim tantum ille ser¬
uus contempnit tlnm̃ qui pro¬
hibita fecerit: & qui iussa non
sicerit. Dicta a nobis pauloante
sentencia est. omnis arbor que
non facit fructum uonum ex¬
cidetur. ⁊ in ignem muitetur
et blandimur nobis si a maligꝰ
fructib non grauem᷑. qui damp¬
nandi sumus. si a bonis steriles
manserimus. Iuxta hanc inilłi¬
gentiam abicidet pater omnem
palmitem fructum non ferentẽ
in silio. et qui talentum acceptũ
in sudario abscondit. qͣsi inutilis
seruus. ⁊ neqmͣ clampnatur a do¬
mino. nec minuisse solum. sed
non auxisse culpabile est. Nou
ideo aliqua putes contempnẽ¬

Expanded text:
stra in omnia praecepta Dei jurastra in omnia praecepta Dei jurare; nec tantummodo declinare vetita, sed jussa complere. Neque enim tibi sufficit a malis otiosam esse, si otiosa fueris a bonis; cum lex Dei duplici mandatorum genere distincta sit, et mala prohibens bona imperet, atque ab utraque parte contemptum sui vetet. Non enim tantum ille servus contempsit dominum qui prohibita fecerit, sed et qui jussa non fecerit. Dicta a nobis paulo ante sententia est, Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur ; et blandimur nobis si a malis fructibus non gravemur, qui damnandi sumus si a bonis steriles manserimus! Juxta hanc intelligentiam abscindet Pater omnem palmitem fructum non ferentem in Filio; et qui acceptum talentum in sudario abscondit, quasi inutilis servus et nequam damnatur a Domino: nec minuisse solum, sed et non auxisse culpabile est. Non ideo aliqua putes contemnen
Abbreviated transcription (Latin):
io. iiix adhuc homines credere po¬
terant. id semper uidentur opta¬
sse. Mulium his initiis. multũ
fame tue suspensi om̃s mirum
de te nescio quid audire desiderãt
etqui professiois tue cognouere
uirtutes nunc conu̾sationis ex¬
pestant. In te nunc puta cunctoꝵ
ora ocłos q conuersos: ad specta¬
culum uite tue totum consedi¬
sse mundum. Caue ne per te tã¬
torum animi osfendantur. ne
minus inte inueniant quam
requirunt. Uerum quid ego te¬
orim de hominib ago. coꝵq de
te expestationem. ad exhortatio¬
nem tuam traho: D̾s̃ ip̃e omni¬
um rector ac tłñs cum omni
um expectat⁊ tibiq contra di¬
abolum cdimicanti: parat eter¬
nitatis coronam. ⁊ celeste p̃mi¬
um inritamentum uictorie fa¬
cit. Huic tanto spectaculo. uide
quem animum. quam debeas
afferre uirtutem. ⁊ certaminis
magnitadĩem de expectantium
dignitate metire. Heoitaq ti
tus. internectionuis bellum uirtute
deuintere : et aduersum dyabolica¬

Expanded text:
io vix adhuc homines credere poio vix adhuc homines credere poterant, id semper videantur optasse. Multum his initiis, multum famae tuae odore suspensi omnes, mirum de te nescio quid audire desiderant; et qui professionis tuae cognovere virtutem, nunc conversationis exspectant. In te nunc puta cunctorum ora oculosque conversos, et ad spectaculum vitae tuae totum consedisse mundum. Cave ne per te tantorum animi offendantur, nec minus in te inveniant, quam requirunt. Verum quid ego tecum de hominibus ago, eorumque de te exspectationem ad cohortationem tuam traho? Deus ipse omnium rector ac Dominus, eum omni um spectat, tibique contra diabolum dimicanti parat aeternitatis coronam, et coeleste praemium incitamentum victoriae facit. Huic tanto spectaculo vide quem animum, quam debeas offerre virtutem, et certaminis magnitudinem de exspectantium dignitate metire. CAPUT XV. Ha, hic primus accinctus, internecionis bellum virtute devincere, et adversum diaboli ca
Abbreviated transcription (Latin):
litatis insertus est. Cum excepe¬
rint illi theatrales toto orbe pla¬
usus. miraq ac clamandi conspi¬
ratione insignia consulum. ⁊ nita
letum uulgus exp̾ssit. longe tam̃
tui honoris maior est gloria: que
gaudium in celo facit. angelis q
leticiam. Per te enim non mere¬
tricłe locupletantur. Oz aluntur
uirgines xp̃i: non uenator ⁊ au¬
riga ditantur: oz sustentantur
pauperes xp̃i. Ad consulatum eo¬
rum cliuerse totius prouincie: ad
quas tlomus ur̃e potentia exten¬
ditur. peregrinas feras. ⁊ ignota a¬
nimalia transmiserint. que crude¬
lis harene solum. uel suo uel hõi¬
num sangume cruentarent ⁊adte
uero electe queq uirgines nuitũ¬
tur quas tu p̃ciosissimum munꝰ
offeras deo. tuoq exemplo ad ꝑ¬
petuam prouoces castitatẽ uon
tibi s deo tecum seruituras. Hec ꝓ¬
fessionis tue gła ore celebri uulg¬
ata est per cunctos : q ita ad cõu̾¬
sationem tuam totus exultabit
orbis: ut quod pro ingenti gaud¬

Expanded text:
lis insertus est. Cum excepelis insertus est. Cum exceperint illi theatrales toto orbe plausus, miraque acclamandi conspiratione insignia consulum merita laetum vulgus expresserit; longe tamen tui honoris est gloria major, quae gaudium in coelis fecit, Angelisque laetitiam. Per te enim non meretriculae locupletantur, sed aluntur virgines Christi; non venator et auriga ditantur, sed sustentantur pauperes Christi. Ad consulatum eorum diversae totius orbis provinciae, ad quas domus vestrae potentia extenditur, peregrinas feras et ignota animalia transmiserunt, quae crudelis arenae solum, vel suo, vel hominum sanguine cruentarent; ad te vero electae quaeque virgines mittuntur, quas tu pretiosissimum munus offeras Deo, tuoque exemplo ad perpetuam provoces castitatem, non tibi, sed tecum Deo servituras. Haec professionis tuae gloria rumore celebri vulgata est per cunctos; et ita ad conversationem tuam totus exsultavit orbis, ut quod prae ingenti gaud
Abbreviated transcription (Latin):
ti tui cursum. miris studiis ac fa¬
uore succendunt. Cumq ip̃e te
ad honestatem morum abineunte
etate formauerunt. nunc ate uin¬
ci cupiunt: tanquam uictoriam
Quarum egregia erga tlm̃ fi¬
des in professione tua claruit m¬
axime. cum te iam nuptiis p̾para¬
tam. simul atq aliud uelle didice¬
rint. mira continuo assensus cele
sententiam uoluntatis sue aucto¬
ritate firmauerunt tuum uo
tum cõmune fecerunt÷ que cũ
multos suoꝵ in altissimo tligni¬
tatis gradu uiderant: de ulło
ita ut de te aliqnͣdo letate sunt.
Nichil enim ita magnum. nic¬
hil tam p̾clarum in quo quami
uiderant solam quippe p̃stitisti
gen̾i tuo. quod longua retro e¬
tare non habuit Licet ediderit
uirilis sexus memorabiles consul¬
atus. ⁊ amplissimi ordinis fastus
illustris samilie nomina frequẽs
adierit ⁊ nichil unqm tamen in
genere ut̃o. Hoc tuo honore fuit.
prestantius: qui non corporalial¬
uo. s in libro memorie immorta¬

Expanded text:
ti tui cursum miris studiis ac fati tui cursum miris studiis ac favore succendunt. Cumque ipsae te ad honestatem morum ab ineunte aetate formaverint, nunc a te vinci cupiunt, tuamque victoriam Quarum egregia erga Deum fides, in professione tua maxime claruit, cum te jam nuptiis praeparatam, simul atque aliud velle didicerunt, mira continuo assensus celersententiam voluntatis suae auctoritate firmaverunt, tuumque votum commune fecerunt. Quae cum multos suorum in altissimo dignitatis gradu viderint, de nullo ita, ut de te, aliquando laetatae sunt: nihil enim ita magnum, nihil tam praeclarum in quoquam viderant. Sola quippe praestitisti generi tuo, quod longa retro aetate non habuit. Licet ediderit virilis sexus memorabiles consulatus, et amplissimi ordinis status illustris familiae nomina frequens audierit; nihil unquam tamen in genere vestro hoc tuo honore fuit praestantius, qui non corporali albo, sed libro memoriae immorta
Abbreviated transcription (Latin):
ra plerumq curuate. cito ad
arbitͥum colentis corriguntur.
malia sine labore domari solẽt
quanto citais a uagandi liber¬
tate dissueta sunt: tanto fa¬
cilius. uel colla iugo. uel frenis
insuescunt. Ipsa quoq lit̾arũ
studia. teneris melius inseru¬
tur ingeniis ÷ idq penitus inhe¬
rere sensibus solet. quod prius
sederit mente: hoc idem plurim¬
um etiam in uene uiuendi rati¬
one ualet. Dum adhuc mobilis ẽ
etas. ⁊ animus cluci facilis. exercẽ¬
da boni consuetudo: ꝙ iugi medi¬
tatione sirmanda est. Occupandũ
est optimis rebus ingenium: et
sancte conu̾sationis usus altius in¬
serendus est. Tunc uero ad ꝑfecti¬
orus fastigium ammus ascendit
et longe consuetucdinis beneficio.
unitur. ad bene uiuendi faculta¬
ratur. secum quodam m in se puta
uia materq expectant: que cum
te quasi norum. ⁊ illustre quod¬
dam lumen gen̾i suo ẽẽ natũ pu¬
tant. nunc inte solam omnem cu¬
ram ammi transtulerunt: ⁊ aposi¬

Expanded text:
ra plerumque curvatae, cito ad ra plerumque curvatae, cito ad arbitrium colentis corriguntur. malia, sine labore domari solent. Quantoque citius a vagandi libertate dissueta sunt: tanto facilius vel colla jugo, vel frenis ora insuescunt. Ipsa quoque litterarum studia teneris melius inseruntur ingeniis. Idque penitus inhaerere sensibus solet, quod primitus sederit in mente. Hoc idem plurimum etiam in bene vivendi ratione valet: dum adhuc mobilis est aetas, et animus duci facilis: exerceda boni consuetudo, et jugi meditatione firmanda est; occupandum est optimis rebus ingenium, et sanctae conversationis usus altius inserendus est. Tunc vero ad perfectionis fastigium animus ascendit, et longae consuetudinis beneficio utitur ad bene vivendi facultaratus, secum quodammodo in se putabvia materque exspectant, quae cum te quasi novum et illustre quoddam lumen generi suo natum esse putant, nunc in te solam omnem curam animi transtulerunt, et proposi
Abbreviated transcription (Latin):
et per omnia doo copulari. si le¬
ue ac suaue iugum xp̃i. suauiꝰ
tibi leuiusq uis facere. nunc
maxime in beata uita curam
impende. nunc stude. ut calentẽ
semper arclor accendatz ⁊ in te¬
nera adhuc etate. facilius san¬
cte conu̾sationis usus molestat.
Quicquid in te primum ĩsti¬
tueris hoc mairebit: ⁊ ad im¬
tioꝵ tuoꝵ regłam. reliqua ui¬
ta decurrit. Finis in ipso exor¬
dio cogitandus est. qualis ad il¬
lum ultimum diet perueni¬
re cupis. talis iam nunc esse
conare. Consuetudo est q̃ aut
uitia. aut uirtutes alit. queq
in his plurimum ualet cum
quib abineunte etate simul cre¬
uerit. Optimi sunt ad instituti¬
damqz molle. ⁊ quod facile for¬
mari queat. atq ad arbitͥum
uolentis trahi: ⁊ in cunctis ue¬
re rebus. citius assuescitur õe
quod tenerum est. Noriellas
adhuc ⁊ uix firme radicis arbus¬
culas. tlum ad omuem ductũ
sequaces sunt. in quamlib ꝑ¬
tem flecti facile est : que natu¬

Expanded text:
et per omnia Deo copulari: si leet per omnia Deo copulari: si leve ac suave jugum Christi, suavius tibi leviusque vis facere: nunc maxime in beata vita curam impende: nunc stude, ut calentem semper ardor accendat, et in tenera adhuc aetate facilius sanctae conversationis usus inolescat. Quidquid in te primum institueris, hoc manebit, et ad initiorum tuorum regulam reliqua vita decurret. Finis in ipso exordio cogitandus est. Qualis ad illum ultimum diem pervenire cupis, talis nunc jam esse conare. Consuetudo est, quae aut vitia, aut virtutes alit, quaeque in his plurimum valet, cum quibus ab ineunte aetate simul creverit. Optimi sunt ad institutidam et molle, quod facile formari queat: atque ad arbitrium volentis trahi: et in cunctis fere rebus citius assuescitur omne quod tenerum est. Novellas adhuc et vix firmae radicis arbusculas, dum ad omnem ductum sequaces sunt, in quamlibet partem flecti facile est. Quae natu
Abbreviated transcription (Latin):
ge eam separauit a nupta: ⁊
diuersis studiis. singłarita¬
tis meritum coniugii q di¬
uisit. Innupta inquit ⁊ uirgo
cogitat que dei sunt. quomo¬
do placeat deo: ut sancta et
corpore ⁊spu̾ sit. Que autẽ
npta est. cogitat que sunt
mundi quo modo placeatui¬
ro suo. Que corpore ⁊spirnu
sancta est: nec in menbris
nec in mente tbelinquit. De¬
linquere autem non in tau¬
st: sed etiam in quacunq
parte iusticie. Qmͣuis enim
uirgo corpore. uirgo sit spũ
⁊ nichilominus. aut manib.
aut oculis. aut aurib. pec¬
cet. aut lingua: quo modo cor
dia. uł auaricia. uł iracundi¬
a. sit. quomͦ spũi obtineat scĩ¬
tatem : Et si nupta que noca¬
tur amore couiugii cegitat qͦ¬
mͦ placeat uiro suo. quantum
liberis relinquat. que uariis
mundi stricta curis. raxius ad
uoluntatem dei respicit: tam̃
de pecc̃is excusare se non potest.
ab omnib huius mundi im¬
pedimentis. ac libera scolam
agnitud̾iem equare morib

Expanded text:
ge eam separavit a nupta, et ge eam separavit a nupta, et diversis studiis singularitatis meritum conjugiique divisit: Innupta, inquit, et virgo cogitat quae Dei sunt, quomodo placeat Deo, ut sit sancta corpore et spiritu; quae autem nupta est, cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat viro . Quae corpore et spiritu sancta est, nec in membris, nec in mente delinquit. Delinquere autem non in caust, sed etiam in quacumque parte justitiae. Quamvis enim virgo corpore, virgo sit spiritu: et nihilominus, aut manibus, aut oculis, aut auribus, peccet, aut lingua: quomodo corpodia, vel avaritia, vel iracundia sit: quomodo spiritu obtinet sanctitatem? Et si nupta, quae amore conjugii cogitat, quomodo placeat viro suo : quantum liberis relinquat, quae variis mundi astricta curis, rarius ad voluntatem Dei respicit: tamen de peccatis excusare se non potest: ab omnibus hujus mundi impedimentis, ac libera, scholaagnitudinem aequare moribus,
Abbreviated transcription (Latin):
dam clissii malatione negligimꝰ.
et spu̾ales tliuitias. aut ne at¬
tigimus quidem aut si leuiter
degustauerimus: continuo pu
tamus nos ẽẽ saciatos. Aliter nos¬
os tliuina sapĩa ad suas in ui¬
tat epulas. Qui edunt me in¬
quit ad huc sitient esurient ⁊
qui nre bibunt adhuc sitient.
Nullus uinqmͣ talib expletꝰ
epulis: nec aliquando paritur
de sacietate fastilium. Tanto
unzisquisq capatior. tanto aui¬
dior erit: quanto inde plus hau¬
serit. Dñs in euuangłio. beati
ait. qui esuriunt. ⁊ sitiunt iu¬
sticiam: qm̃ ip̃i saturabuntur.
Uult enim esurire nos hic sem¬
per. hic sitire iusticiam: ut in
futuro iusticie retributione sa
randa est iusticia. ut infame.
ssiti: cib desid̾atur ac potus.
lis uite promissa de siderant. lã
tuum est existimare. quantũ
animum prestare deboas. que
maiori p̃mii desidĩo plus face¬
re ꝓposuisti: quam uel alias¬
facere neccesse est. Apostolus
clisfiniens xp̃i uirginem. lõ¬

Expanded text:
adam dissimulatione negligimus, adam dissimulatione negligimus, et spirituales divitias aut ne attingimus quidem, aut si leviter degustaverimus, continuo nos putamus esse satiatos. Aliter nos divina sapientia ad suas invitat epulas: Qui edunt me, inquit, adhuc esurient; et qui me bibunt, adhuc sitient . Nullus unquam talibus expletur epulis, nec aliquando patitur de satietate fastidium: tanto unusquisque capacior, tanto avidior erit, quanto inde plus hauserit. Dominus in Evangelio, Beati, ait, qui esuriunt et sitiunt justitiam; quoniam ipsi saturabuntur . Vult enim esurire nos hic semper, ac sitire justitiam, ut in futuro justitiae retributione satranda est justitia, ut in fame vel siti cibus desideratur ac potus: lis promissa desiderant. Jam tuum est aestimare quantum animo praestare debeas: quae majoris praemii desiderio, plus facere p necesse est. Apostolus definiens Christi virginem, lon
Abbreviated transcription (Latin):
da rei. in his merito cet̾is preferẽ¬
da es: que nisi exte. ⁊ inte ẽẽ nõ
possunt. An sola ista uita est que
certamen non habeat de profectu
⁊ in qua umus quisq tantum ha¬
beat permanere qmͣ cepit. necul¬
lo augnenti desiderio ad maiora
contempdat. et rum in omnib
mundi studiis profecto uon saciẽ¬
tur homines. hic tantum cepisse
sufficiat: Feruentissimi in terre¬
nis frigidissimi in celestibris su¬
mus. ⁊ summam in paruis reb
exibentes alacritatem. ad maio¬
ra torpescimus. Considerare pu¬
det quantus sit feruor inscło:
qua cura singula queq studia
hominum cotidie ad perfectiora
nitantur. Hitterarum ardor pror¬
sus erate extinguitur: inmout
scl̃aris auctoris utar sentencia.
ipsa magis etate inflammatur¬
Siuitiarum amor insaciabilis.
expleri nescit honorum cupido.
Celerem res habiture sinem. si¬
ne sine queruntur. Nos diui¬
nam sapientiam. celestes iliui¬
cias. immortales honores. pigra qͣ¬

Expanded text:
da, in his merito caeteris praeferenda, in his merito caeteris praeferenda es, quae nisi ex te et in te esse non possunt. An sola ista vita est, quae certamen non habeat de profectu, et in qua unusquisque hoc tantum debeat permanere quod coepit, nec ullo augmenti desiderio ad majora contendat? et cum in omnibus mundi studiis profectu non satientur homines, hic tantum coepisse sufficiet? Ferventissimi in terrenis, frigidissimi in coelestibus sumus; et summam in rebus parvis exhibentes alacritatem, ad majora torpescimus. Considerare pudet quantus sit fervor in saeculo, qua cura singula quaeque studia hominum quotidie ad perfectiora nitantur. Litterarum ardor nulla prorsus aetate exstinguitur; imo, ut saecularis auctoris utar sententia, ipsa magis aetate inflammaturdivitiarum amor insatiabilis est; expleri nescit honorum cupido; celerem habiturae res finem sine fine quaeruntur. Nos divinam sapientiam, coelestes divitias, immortales honores, pigra qu
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sum studium diuersa uita
desiderat: cura ne quis te in bñ
uiuendo transcendat. ne quis mo¬
rum sanctitate superet ÷ uequis
tibi in uirtutibus p̾ferat᷑. Et in
illis que ante cliximus non erat
tutum. ut aut tu omnes uince¬
res: aut nemo te. Cuncta enim
illa foris petuntur: & quicquid
aliunde speratur. alienum est.
Hec tiero in potestate tua sunt.
et uere propria: que non extrin¬
seus uenunt. sedl in ifo corde ꝯe¬
generantur. Ina enim neo ouinis
qui querit inuenit. nec qui inue¬
nit semper tenet: quia ut cõmo¬
dare. ita. ⁊ eripere ea casus potest.
Hec autem. ⁊ om̃is qui querit. in¬
uenit. et qui iuenerit. eripi sibi
nunꝙͣ timet. Ista enim sola bona
sunt: que sine uoluntate. nec in¬
Habes ergo ⁊ hic per que merito
ꝓponaris aliis. immo hic magis.
nori corporalis nobilitas. atq opu¬
lentia. tuorum intelligunt᷑ esse
non tua. Spirituales uero cliui¬
tias: nullus tibi ꝓ certo confer¬
re poterit. In his ergo iure laudã¬

Expanded text:
itas studii diversam vitam desiderat, cura ne quis te in bene vivendo transcendat, ne quis morum sanctitate superet, ne quis tibi in virtutibus praeferatur. Et in illis, quae ante diximus, non erat tuum ut tu aut omnes vinceres, aut nemo te; cuncta enim illa foris petuntur, et quidquid aliunde speratur, alienum est. Haec vero in tua potestate sunt, et vere propria, quae non extrinsecus veniunt, sed in ipso corde generantur. Illa enim nec omnis qui quaerit invenit, nec qui invenerit semper tenet; quia ut ea commodare, ita et eripere casus potest: haec autem et omnis qui quaerit invenit, et qui invenerit, eripi sibi nunquam timet; ista enim sola bona sunt, quae sine voluntate non in CAPUT XI. Habes ergo hic per quae merito praeponaris aliis; imo hic magis. Nam corporalis nobilitas atque opulentia, tuorum intelliguntur esse, non tua; spirituales vero divitias nullus tibi praeter te conferre poterit. In his ergo jure laudan
Abbreviated transcription (Latin):
bum dei. per ornnem oratio¬
nem. ⁊ obsecratioriem. ⁊ qm̃
de hoc bello licet etiam feminis
triumphare. suscipe hec arma p¬
auli. ⁊ tanti hortatione ducis
certam p̾sume inctoriam. Hec
eniui si tu omnia instrumen¬
ta possideas: secura ꝓro¬
cedos ad p̾lium spũale: nec pa¬
uebis diabolum cum toto ex¬
ercitu suo. Cadent enim a ia¬
tere tro mille ⁊ decem milia
a dextris tuis ad te autẽ nõ
appropinqͣbunt. Beatus quo¬
q iacobuis ille xp̃i miles erm̃i¬
tus:non minore nobrs aucto¬
ritate de hoc bello iustoriam pol¬
licet᷑. Subditi inquit estote
deo. resistite autem dẏabolo. ⁊
bolo. siutiq sumus subdicti
deo: eius q faciendo uolunta¬
tem. ut diuinam mereamur
grãm: ⁊ facilius neqmͣ spiritui
.auxilio sp̃c sansti. resistamꝰ.
Neq uero aꝑta coritra nos
prignat acie. nec publica. con
sed dolo unncit. ac frade. nr̃aq
cort nos utitur uoluntate.
De consensu aduersarius ui¬
res accipit. nroq nos ut lici
solet iugulat gladro. Infirmꝰ

Expanded text:
bum Dei, per omnem orationem et obsecrationem . Et quoniam de hoc bello licet etiam feminis triumphare, suscipe haec arma Pauli, et tanti hortatione ducis certam praesume victoriam. Haec enim si tu omnia instrumenta possideas, secura procedes ad praelium spirituale, nec pavebis diabolum cum toto exercitu suo. Cadent enim a latere tuo mille, et decem millia a dextris tuis, ad te autem non appropinquabunt . Beatus quoque Jacobus ille Christi miles emeritus, non minore nobis auctoritate de hoc bello victoriam pollicetur: Subditi, inquit, estote Deo; resistite autem diabolo, et bolo, si utique simus subditi Deo, ejusque faciendo voluntatem, ut divinam etiam mereamur gratiam, et facilius nequam spiritui auxilio sancti Spiritus resistamus. Neque vero aperta contra nos pugnat acie, nec publica nobiscum sed dolo vincit ac fraude, nostraque contra nos utitur voluntate. De consensu nostro adversarius vires accipit, nostroque nos, ut dici solet, jugulat gladio. Infirmus
Abbreviated transcription (Latin):
arbor que non facit fructum bo¬
num. excidetur: et ignem miite¬
tur. Considera queso quantum
a consilio clistat imꝑium. Ibia¬
liquos excepit. hic om̃s generali
ter comp̾hendit. Ibi p̾mium pro¬
ponit. hic penam. Ibi inuitat ut
facias. hic nisi feceris comminat᷑.
Hec gͥ optima ratione clistinguts
ammaduerte quid osferas. animad¬
auerte quid debeas. mimo quia
utrumq iam debes. et uirginita¬
tem qmͣ ultro obtulisti deo ⁊ iu¬
sticiam quam ip̃e p̾cepit. intog¬
rum utrumq ꝑsolue. Ine s̾uus
dño placet: qui ĩta aliquid uiri¬
us operis exercet. ut tamen etiam
imꝑata persiciat ÷ qui non facit
aliud pro ano sed utrumq. nec
mutat sed addit obsoquiũ. Nec
earum te exempla decipiant. que
sibi in sola castitate plandentes uͭ
post suas uoluntates cant. cdei uo¬
lutatem abitiunt. que ppetue
castitatis bonum. non cum iusti¬
cia. s pro iusticia osferre uolunt.
er in conpensatione pectoꝵ. p̾miũ

Expanded text:
arbor quae non facit fructum boarbor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur. Considera, quaeso, quantum a consilio distet imperium. Ibi aliquos excipit: hic generaliter omnes comprehendit. Ibi praemium proponit, hic poenam. Ibi invitat ut facias: hic nisi feceris, comminatur. Haec igitur optima ratione distinguens, animadverte quid offeras, animadverte quid debeas. Immo quia utrumque jam debes, et virginitatem, quam ultro obtulisti Deo, et justitiam quam ipse praecepit, integrum utrumque persolve. Ille servus Domino placet, qui ita aliquid ultro operis exercet, ut tamen etiam imperata perficiat: qui noaliud pro alio, sed utrumque; nec mutat, sed addit obsequium. Nec te earum exempla decipiant, quae sibi in sola castitate plaudentes, ut post suas voluptates eant, Dei voluntatem abjiciunt: quae perpetuae castitatis bonum, non cum justitia, sed pro justitia offerre volunt, et in compensatione peccatorum praemium