comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sensibilib simulacris uirtutũ spirantẽ decorẽ. plau¬
sibilib p̃ponens seria. Uides enĩ quẽ ad modũ c̃uiuia
g̃ntiles ad ornent. festa annuntient: sedea pus m̃tib
infestiora s̃ ꝗahis pleriq decipumt̃. dulcib capnint̃
epulis. capiunt̃ saltantiũ choris dũ ieunia nr̃ã fugi¬
unt dñ easihi asꝑaputant . dũ corpori noxia et
molesta arbitrant̃ an opinat̾ es ꝗa aurũ tuũ desida¬
rẽ. Sednonhabes aurũ agm examinatũ quo iusti
ꝓbant̃. Anꝗa argentũ cuperẽ. sedñ habes argentum.
ꝗ non habes splendorẽ alloꝗii caelestis. sed fortasse sꝑau
qđ addiceris mihi ad obseꝗũ seruulos tuos. Egouero
libos quȩro. fugio seruos peccati. sed forte comites iti¬
neris et duces uiar necessarii fuer̃: utinã sequi põsent
ego illis monstrarẽ dm̃i inas. sedꝗdm̃ nescitis: uiã eiꝰ

Expanded text:
nsensibilibus simulacris virtutum spirantem decorem, plaunsensibilibus simulacris virtutum spirantem decorem, plausibilibus praeponens seria. Vides enim quemadmodum convivia gentiles adornent, festa annuntient: sed ea piis mentibus infestiora sunt; quia iis plerique decipiuntur, dulcibus capiuntur epulis, capiuntur saltantium choris: dum jejunia nostra fugiunt, dum ea sibi aspera putant, dum corpori noxia et molesta arbitrantur. 14. An opinatus es quia aurum tuum desiderarem? Sed non habes aurum igne examinatum, quo justi probantur . An quia argentum cuperem? Sed non habes argentum, qui non habes splendorem alloquii coelestis. Sed fortasse speravi quod adjiceres mihi ad obsequium servulos tuos? 901 Ego vero liberos quaero, fugio servos peccati. Sed forte comites itineris, et duces viarum necessarii fuerunt? Utinam sequi possent! ego illis monstrarem Domini vias. Sed qui Deum nescitis, vias ejus
Abbreviated transcription (Latin):
se subicere ñdebuit ut abeo tãquã seruulus dĩ mit¬
teret̃. Deinde ꝗauir exercitio intentus et querens uer̃
uiã aduirtutẽ ꝑseꝗ non hoĩem deductorẽ. sed ora¬
cula q̃siuit celestia. Quȩ me inꝗt hinc p̃ceper̃ ab ire
et nunc comitant̃ uiantẽ sed quomodo me di¬
missis ses. an cũ lȩtitia tua quȩ plena ẽ mestitu dinis:
Cũtim panis scilicet atq organis inmoderata modulan¬
tib et sonis tibia suaui insua uia resultantib somĩ & disso
crepitib discrepantib uocib multis. cimbalis aĩam fe¬
rientib. his medelectar posse credidisti : his reuoca¬
ri: Haec sunt quȩ ego fugi nec uereor ũboꝵ tuoꝵ in¬
uidiã. Eugi nemetalia sequęrent̃. neꝗd detuis acci¬
piens abirẽ. Nonenĩ talib deductorib ad eccłãm
ꝓpł̃oꝵ copias inueheret nationũ diuitias posterita¬
tẽ infundet. fugiens ubras maniũ reꝵ p̃ferens m¬

Expanded text:
se subjicere non debuit; ut ab eo tamquam servulus dimitse subjicere non debuit; ut ab eo tamquam servulus dimitteretur. Deinde quia vir exercitio intentus, et quaerens veram viam ad virtutem persequi, non hominem deductorem, sed oracula quaesivit coelestia. Quae me, inquit, hinc praeceperunt abire, et nunc comitantur viantem. 12. Sed quomodo me dimisisses? An cum laetitia tua, quae plena est moestitudinis, cum tympanis scilicet atque organis immoderata modulantibus, et sonis tibiarum suavibus insuavia resultantibus, sonis dissonis, crepitibus discrepantibus, vocibus mutis, cymbalis animam ferientibus? His me delectari posse credidisti? his revocari? Haec sunt quae ego fugi: nec vereor verborum tuorum invidiam. Fugi, ne me talia sequerentur, ne quid de tuis accipiens abirem. 13. Non enim talibus deductoribus ad Ecclesipopulorum copias, inveheret nationum divitias, posteritatem infunderet, fugiens umbras inanium rerum, praeferens i
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ uelim̾ ab eo receđe: Qasiuõ nos cognou̾is qđ nullã
habeam̃ cupiditatẽ eius sotietatis neq nos dulcis plu¬
rib scłariũ diuitiar cupiditã teneat aut letitia luxuri &.
plena inopie atq egestatis arbitrim̃. Adiciunt ergo
causã secessionis ꝗa uerã głam et honithes auri copias
amisit laban. inꝗb nascim̃ uigor datus ẽ mentis et
bona moneta imaginis dĩ et similitudinis quia spał
moneta amisit: ꝗi splendida magis scłi elegit quã
lit ipsũ et decipit. Uñ audi eĩ ũba et iudica secutus
scm̃ iacob etfilias suas. neforte apud eas suoꝵ uitioꝵ
repperiret aliꝗd: et reuocandi ad se hab̃et auctoritatẽ
Coarguens iustũ cũratione cẽt redargut. et nihil respon¬
dere acreferret posset. quo eũ deb̃et tenere si annun¬
tias ses inꝗdimhi emissis ẽ te. In quo ꝓdidit ꝗdiustus
fugerit: ne eũ ꝓseq̃rẽt ne deduceret. netali cõmitatu
stipat᷑ ꝓcedet. Primũ quod multoꝵ dñoꝵ mancipio

Expanded text:
utrum velimus ab eo recedere? Quasi vero non cognoveris quod nullam habeamus cupiditatem ejus societatis, neque nos dulcis pluribus saecularium divitiarum cupiditas teneat, aut luxuriae laetitia? plena inopiae atque egestatis arbitramur. 10. Adjiciunt etiam causam secessionis, quia veram gloriam, et boni thesauri copias amisit Laban, in quibus nascimur. Vigor datus est mentis, et bona moneta imaginis Dei et similitudinis; quia spiritalis moneta. Amisit, quia splendida magis saeculi elegit, quamlit ipsum et decipit. Unde audi ejus verba, et judica. 11. Secutus sanctum Jacob et filias suas; ne forte apud eas suorum vitiorum reperiret aliquid, et revocandi ad se haberet auctoritatem, coarguens justum, cum ratione esset redargutus, et nihil respondere ac referre posset, quo eum deberet tenere: Si annuntiasses, inquit, mihi, emisissem te . In quo prodidit quid justus fugerit, ne eum prosequeretur, ne deduceret, ne tali comitatu stipatus procederet. Primum quod multorum dominorum mancipio
Abbreviated transcription (Latin):
quoq tecũ inducã cũ spũ adoles aureũ tiia materium:
tia. Ibi arca testam̃ti undiq auro tecta. id est doctrina
xp̃i. doctrina sapientie dĩ. Ibi doliũ aureũ habens man¬
na. receptaculũ scilicet sp̃alis alimoniȩ et diuine. ꝓmp¬
tuariũ cognitionis. Ibi uirga aaron insigne sac̃dotalis
grẽ aruerat ante. sed inxp̃o refloruit. Ibi cherubim
suꝑ tabulas testam̃u lectionis cognitio sacre. Ibi ꝓpi¬
tiatoriũ supra qđ in excelsis ds̃ : ũbũ ẽ imago inuisibił
dĩ: qđ tibi dic̃ loquar tecũ desuꝑ ꝓpitiatoriũ demedio
duoꝵ cherubim sicut enĩ loꝗt̃ nob cũ ut nos eiꝰ sermonẽ
intellegam: uł ꝗa ñmundana sed intelligibilia loꝗtur.
sic̃ait. Aꝑiã in parabol osmeũ. Ubi enĩ xp̃e ibi om̃ia.
bidoctrina eiꝰ. ibi remissio peccatoꝵ. ibigrã. ibi seꝑatio

Expanded text:
quoque tecum inducas. Cum spiritu adoles aureum illud thymiamaterium, tia. 4. Ibi arca Testamenti undique auro tecta, 764 id est, doctrina Christi, doctrina sapientiae Dei. Ibi dolium aureum habens manna; receptaculum scilicet spiritalis alimoniae, et divinae promptuarium cognitionis. Ibi virga Aaron insigne sacerdotalis gratiae. Aruerat ante, sed in Christo refloruit. Ibi Cherubim super tabulas Testamenti, lectionis cognitio sacrae. Ibi propitiatorium, supra quod in excelsis Deus Verbum est, imago invisibilis Dei , quod tibi dicit: Loquar tecum desuper propitiatorium de medio duorum Cherubim ; sic enim loquitur nobiscum, ut nos ejus sermonem intelligamus: vel quia non mundana, sed intelligibilia loquitur, sicut ait: Aperiam in parabolis os meum . Ubi enim Christus, ibi omnia, ibi doctrina ejus, ibi pecca
Abbreviated transcription (Latin):
loꝗo peccatũ admitt̃ent. Et iubet dari inore piscis reꝑtũ.
ut agnoscerent ũbũ. Ꝙ eñi qđ legis ẽ exigebant. cur
qđ legis ẽ nesciebant: Uerbũ enĩ dĩ ignorare ñdebebañ.
ꝗa scriptũ ẽ. ꝓpe ẽ ũbũ inore tuo et incorde. tuo. Totũ
igit᷑ didragmũ dõ soluit: ꝗsđo nihil reseruauit. Dõ n
iustitia soluit̃ : que ẽ m̃tis sobrictas. Dõ soluit̃ sermoniꝰ
custodia quȩ ẽ sermonis sobrietas. Corde em̃ credit̃ ad

Expanded text:
loquio peccatum admitterent. Et jubet dari in ore piscis repertum, loquio peccatum admitterent. Et jubet dari in ore piscis repertum, ut agnoscerent Verbum. Qui enim quod Legis est, exigebant; cur quod Legis est, nesciebant? Verbum enim Dei ignorare non debebant; quia scriptum est: Prope est Verbum in ore tuo, et in corde tuo . Totum igitur didrachmum Deo solvit, qui saeculo nihil reservavit. Deo enim justitia solvitur, quae est mentis sobrietas: Deo solvitur sermonis custodia, quae est ser
Abbreviated transcription (Latin):
et ĩme inueniet nichil. Nihil debet petr̾ nihil apłimei
ꝗ plus p̃dicabat. Ñ debebat. filiũ dĩ. ñdebebat et petr̾
inadoptionẽ. ad patrẽ ad scit̾ ꝑgrãm: sednescandaliz en
inꝗd uade ad mare et mitte. hamũ. et eũ piscẽ ꝗ pͥm̾ ascen¬
dit tolle. Et aꝑto ore eĩ ĩuemes ibistaterẽ: illũ sũmens
dahis. ꝓme et te. Omagna misteria dat dimidiũ didra¬
gmi qđ lex iubebat : et ñnegit qđ legis ẽ. Quasifact᷑
exmuliere fact̾ sub lege factũ scđm incarnationẽ locut̃
sñ. exinuliere: scđm sexũ. Mulier sexus ẽ. uirgo species.
sexus gñis. uirgo integritatĩ. In qͦ gͦ uenit sub lege in eo
fact̾ ẽ exmuliere id incorpore. Et idõ didragma soluniu¬
bet ꝓse et petro. ꝗaut̃q sublege gen̾ati. Iubet gͦ scđm
legẽ. solui: ut eõ ꝗ sub lege erant redimeret. Et tam̃sta¬
terẽ: dari iubet qͦuectes inponerent orisuo: ne exmulti¬

Expanded text:
et in me inveniet nihil . Nihil debet Petrus, nihil apostoet in me inveniet nihil . Nihil debet Petrus, nihil apostoqui plus praedicabat. Non debebat Filius Dei, non debebat et Petrus in adoptionem a Patre adscitus per gratiam: sed ne scandalizenit, vade ad mare, et mitte hamum, et eum piscem, qui primus ascenderit, tolle; et aperto ore ejus, invenies ibi staterem, illum sumens da iis pro me et te . O magna mysteria! dat dimidium didrachmi quod Lex jubebat, et non negat quod Legis est, quasi factus ex muliere, factus sub Lege . Factum secundum incarnationem locutus sum, ex muliere secundum sexum; mulier sexus est, virgo species: sexus generis, virgo integritatis. In quo ergo venit sub Lege, in eo 782 factus est ex muliere, id est, in corpore. Et ideo didrachmum solvi jubet pro se et Petro, quia uterque sub Lege generati. Jubet ergo secundum Legem solvi, ut eos qui sub Lege erant, redimeret . 19. Et tamen staterem dari jubet, quo vectes imponerent ori suo, ne ex multi
Abbreviated transcription (Latin):
Qdine tẽptatis hypocritae: Ostendite mͥ nũmismace¬
sus. Atilli optuler̃ ei denariũ. Inqͦ erat imago cesaris.
tendens illos ita es se inꝑfectõ. ꝗ sibi ꝑfecti uiderentur
ut pͥus cesari quã dõ soluerent. Qb eñĩ prior eẽt
cura mundi. abhis pͥu soluendũ foret qđ erat mundi.
Uñet ait. Reddite. Id est uos reddite qͥsunt eesaris
apud quos figura et imago inuenit̃ caesañ. Illigͦ hebreipu¬
eri. ananiã. azariã : misahel. ille damhel sapientior
m̃sa regis: accipiebant. ñtenebant̃ ad solutionẽ tributi.
Nichil enĩ eoꝵ quȩ subrege: treno erant possidebant. G
eoꝵ imitatores ñsoluunt tributũ ꝗb portio ds̃ est. Idõ
dñs ait reddite. Idest uosreddite. ꝗꝓtulistis imaginẽ
cȩsaris apud quos inuenit᷑. Ego aut̃ nihil debeo cȩsari.
ꝗa nihil huĩmundi habeo. Uenit enĩ huiꝰ mundi pͥnceps

Expanded text:
Quid me tentatis, hypocritae? Ostendite mihi numisma ceQuid me tentatis, hypocritae? Ostendite mihi numisma census . At illi obtulerunt ei denarium, in quo erat imago Caesaris. , Deo ; ostendens illos ita esse imperfectos, qui sibi perfecti viderentur, ut prius Caesari quam Deo solverent. Quibus enim prior esset cura mundi, ab iis prius solvendum foret, quod erat mundi. Unde et ait; Reddite, id est, vos reddite, quae sunt Caesaris , apud quos figura et imago invenitur Caesaris. 17. Illi ergo Hebraei pueri Ananias, Azarias, Misael , ille Daniel sapientior mensa regis accipiebant, non tenebantur ad solutionem tributi. Nihil enim eorum, quae sub rege terreno erant, possidebant . Ergo eorum imitatores non solvunt tributum, quibus portio Deus est. Ideo Dominus ait: Reddite, id est, vos reddite, qui protulistis imaginem Caesaris, apud quos invenitur: ego autem nihil debeo Caesari, quia nihil hujus mundi habeo: Venit enim hujus mundi princeps,
Abbreviated transcription (Latin):
tio deuotionis poterat inuestigari. Qaut̃ uerus ẽ liber.
uerhebreus: tot̾ ẽ dĩ: totũ qđ habet libtati ẽ. Nichil
habet illius: ꝗlibtatẽ recusat dic̃s. Dilexi dñm meũ et
uxorẽ et infantes. non abibo liber. Qđ non solũ ad dñm.
sedetiã ad eĩ refert̃ infirmitatẽ. ꝗse subiecerit mundo
uoluntatis. Nec solũ aduxorẽ: sed etiã ad delectationẽ
refert̃. Quȩ domesticã: non illã et̾nã curã suscipit. hu¬
ic ꝗͣ adli m̃ et hostiũ suũ dñs suũ aurẽ ꝑtundit. ut me¬
mi dimidiũ sitam̃ uis ꝑfect̾ eẽ dõ offeras. sed ut om̃ĩa.
tuauendã et des pauꝑib. N ec ut portionẽ seruitutĩ
mundo reserues. seduttotũ te ab neges. et dñi crucẽ
bat̃ ꝗb necesse erat et sortẽ exsorte iđd trans missionis de¬
putari. Uñ et dñs temptantib se pharis aeis subdola
int̃rogatione. utrũ suadet censũ daricesari responiit.

Expanded text:
s poterat investigari. Qui autem verus est liber, s poterat investigari. Qui autem verus est liber, verus Hebraeus, totus est Dei; totum quod habet, libertatis est. Nihil habet illius, qui libertatem recusat dicens: Dilexi dominum meum, et uxorem et infantes: non abibo liber . Quod non solum ad dominum, sed etiam ad ejus refertur infirmitatem, qui se subjecerit mundo, voluntatis. Nec solum ad uxorem, sed etiam ad delectationem refertur, quae domesticam, non illam aeternam curam suscipit. Huic ergo ad limen et ostium suum dominus suus aurem pertundit; ut mehmi dimidium, si tamen vis perfectus esse, Deo offeras: sed ut omnia tua vendas, et des pauperibus . Nec ut portionem servitutis mundo reserves: sed ut totum te abneges, et Domini crucem batur, quibus necesse erat et sortem ex sorte, id est, transmissionis deputari. Unde et Dominus tentantibus se Pharisaeis subdola interrogatione utrum suaderet censum dari Caesari, respondit:
Abbreviated transcription (Latin):
iustitiã. itaetiã didragma exig̃ntib solutionẽ ñrecusaũ.
statĩ staterẽ. ꝓdi dragmo iussit ꝓse et petro dari. Maluit
enĩ suplegẽ. soluere: quã id qđ erat legis negare. Ostendit
aut c̃tralegẽ. iudeofacẽ ꝗ ab uo didragiũ exigerent.
cũdimidiũ didragmi exig̃ndũ moyses p̃scͥpserit. Et idõ
et ꝓse et ꝓpetro: tãquãsingulã drigmã ĩstatere solui man¬
diuit. Boñ aũ cens xp̃i statere soluit̃. Qastat̾a iustitia ẽ
iustitia aut̃ sup̃legẽ. Demq finiꝰ legis xp̃s adiustitiã õi
credenti. Hicstater more piscis inuenit̃. illiu̾ piscis quẽ
capiunt piscatores hõium allius piscis ꝗ pondat sermo¬
nes suõ. ut igne examinatõ ꝓferat. hc̃ staterẽ nesciert̃
uidei quẽ ꝓ̃ditori deder. Lex aut̃ dimidiũ dragmi ꝓre
deptione. aĩe exigit. quã dragnã dõ deputat ꝗtotũ
didrigmũ uindicare ñ pot̃at. Uix eñi inuidęo uł por

Expanded text:
justitiam : ita etiam didrachma exigentibus solutionem non recusavit; sed justitiam : ita etiam didrachma exigentibus solutionem non recusavit; sed statim staterem pro didrachmo jussit pro se et Petro dari . Maluit enim supra Legem solvere, quam id quod erat Legis negare. Ostendit autem contra Legem Judaeos facere, qui ab uno didrachmum exigerent; cum dimidium didrachmi exigendum Moyses praescripserit. Et ideo, et pro se et pro Petro tamquam singulas draatere solvitur; quia statera justitia est, justitia autem supra Legem. Denique finis Legis Christus ad justitiam omni credenti . Hic stater in ore piscis invenitur: illius piscis, quem capiunt piscatores hominum: illius piscis, qui ponderat sermones suos, ut igne examinatos proferat . 14. Hunc staterem nescierunt Judaei, quem proditori dederunt. Lex autem dimidium didrachmi pro redemptione animae exigit, quam drachmam Deo deputat; quia totum didrachmum vin
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ineugłio ꝗi merces aquał õib soluit̃ ĩumea laborantib.
sed pauci adbrauiũ pauci ad coronã ꝑueniunt: paucidiẽt̃
grẽ : aliad uirtutĩ stipendiũ. laboris remuneratio. Ergo
didragmũ. redẽptio ẽ: immo dimidiũ didrigmi. Redimit
aut̃ nõ amorte redimit aseruitute. ne subiecti sim̾ mundo
currenuntiauimꝰ. Uñdñs in cuangłio dicit ad petrũ. ut
uadat. admare et mittat hamũ. In ore piscis inuentũ stat̃em
filiũ regis. sed alieñ. Odeñĩ se: xp̃s redimeret abħmun¬
do quenerat ut tolleret peccatũ mundi: Odse: apecca¬
to redimeret ꝗdescendat ut oĩb peccatũ dimitteret.
Ꝙd redimeret aseruitute: ꝗse exinaniuerat ut umũsis libt.¬
tẽ daret .: Qd se redimẽt amorte ꝗcarnẽ susceꝑat ut
morte sua oĩb resurrectionẽ: adꝗreret: Nonutiq opũ
habuit redẽptione redẽptor uniũsoꝵ. sed circũ cisionẽ
accep̃ ut legẽ impleret. et adbaptismũ uenit ut impler&

Expanded text:
 quia merces aequalis omnibus solvitur in vinea laborantibus: sed pauci ad bravium, pauci ad coronam perveniunt, pauci dicunt: neratio. 12. Ergo didrachmum redemptio est, imo dimidium didrachmi. Redemit autem nos a morte, redemit a servitute; ne subjecti simus 780 mundo, cui renuntiavimus. Unde Dominus in Evangelio dicit ad Petrum, ut vadat ad mare, mittat hamum, et in ore piscis inventum staterem filius regis, sed alienus. Quid enim se Christus redimeret ab hoc mundo, qui venerat ut tolleret peccatum mundi ? Quid se a peccato redimeret, qui descenderat, ut omnibus peccatum dimitteret ? Quid se redimeret a servitute, qui se exinaniverat, ut universis libertatem daret ? Quid se redimeret a morte, qui carnem susceperat, ut morte sua omnibus resurrectionem acquireret? 13. Non utique opus habuit redemptione redemptor universorum: sed sicut circumcisionem accepit, ut legem impleret ; et ad baptismum venit, ut impleret
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ dignũ. Et iobdicit. Attrahe sapientiã inimt̃iora.
Nilli cõparabit̃ ethiopiȩ topatiũ. quod auro habetur
argentoq p̃tiosins. sedñ ille solũ lib̃. ꝗdñm licitatorẽ
ñ ꝑtulit. aut tollentẽ digrũ ñuidit. sedille magis lib
p̃sc̾ptã eẽ morib ñ condicionib. Et m̃surã officioꝵ.
c̃sentaneã ñ hoĩs arbitrio sednatȩ disciplinis utrũ gͥ

Expanded text:
ea dignum. Et Job dicit: Attrahe sapientiam in interiora . Non illi comparabitur Aethiopiae topazion, quod auro habetur argentoque pretiosius. 17. Sed non ille solum liber, qui dominum licitatorem non pertulit, aut tollentem digitum non vidit, sed ille magis libepraescriptam esse moribus, non conditionibus; et mensuram officiorum consentaneam non hominis arbitrio, sed nat
Abbreviated transcription (Latin):
trant. auditũ aures. odorẽ nares. ora gustatũ et cẽt. Iniꝰ¬
tos crateris ũbũ illud in quo ẽ pͥncipat᷑ sac̃dotii uł ꝓphe¬
tiȩ effundit sanguinis sui partes. ut uiuificet atq aĩet
ĩrationabiles portiones. et fatiat rationabiles. Deniq
ubilegis diuine p̃cepta numauit. atq annuntiauit
ppło theoriã. postea intellegibilis illius arcae testimonii

Expanded text:
trant, auditum aures, odorem nares, ora gustatum, et caetera. In istrant, auditum aures, odorem nares, ora gustatum, et caetera. In istos crateres Verbum illud, in quo est principatus sacerdotii vel prophetiae, effundit sanguinis sui partes, ut vivificet atque animet irrationabiles portiones, et faciat rationabiles. 6. Denique ubi Legis praecepta enumeravit atque annuntiavit populo, theoria
Abbreviated transcription (Latin):
is quȩ fecit int̃ra egypti. Mystica gͦ dõ: libat᷑. ꝗs plendore
diuinȩ sapientiȩ cuĩ pat̾ et genitor ẽ: inflãmat ãȩ̃ uigo¬
rẽ acmentẽ inluminat. sapientia aut̃ dĩ xp̃s. incuĩ pec¬
tore recũbebat ioħs. et depͥncipali illo secretoq sapientiȩ
hausisse diuina ꝓdideret̃ mysteria. Deniq ipse c̃scius
mim̃is ħscripsit quisibi qđ acceꝑat uindicare et suo ad¬
signare ingenio reformidabat. sed et ipse dñs dicebat
ẽẽ ꝗmoysi dixerit ego aꝑiã os tuũ: et instruã te quid
debeas loq Ergo haec sapientia diuina. inenarrabilĩ. in¬
ꝑmixta atq incorrupta scõꝵ animis. sui infundit gr̃ãm
et cognitionẽ reuelat ut speculent̃ eĩ glam. Illãutẽ mo¬
rał sapientiȩ disciplina ẽ. q̃mittit̃ incateras et exillis
ꝑcipit᷑ atq aurĩt. Crateres igit̃ sensuũ recepta cula. Cra¬
teres oculis duo. auressunt. naressos quoq et alie parte̾
conuenientes muneri. Oculi enĩuisũ recipiunt et minis¬

Expanded text:
libatur, qui splendore divinae sapientiae, cujus pater et genitor est, inflammat animae vigorem ac mentem illuminat. Sapientia autem Dei Christus, in cujus pectore recumbebat Joannes , ut de principali illo secretoque sapientiae hausisse divina proderetur mysteria. Denique ipse conscius muneris hoc scripsit, qui sibi, quod acceperat, vindicare, et suo assignare ingenio reformidabat. Sed et ipse Dominus dicebat  Moysi dixerat: Ego aperiam os tuum, et instruam te quid debeas loqui . Ergo haec sapientia divina, inenarrabilis, impermixta atque incorrupta sanctorum animis sui infundit gratiam, et cognitionem revelat, ut speculentur ejus gloriam. 5. Illa autem moralis sapientiae disciplina est, quae mittitur in crateras, et ex illis percipitur atque hauritur. Crateres igitur sensuum receptacula. Crateres oculi sunt duo, aures sunt, nares sunt, os quoque, et aliae partes convenientes muneri; oculi enim visum recipiunt et minis
Abbreviated transcription (Latin):
ysen. Qđ si acceꝑis cõpunctionẽ filioꝵ isrł ĩuisitatione
ipsoꝵ et dibt̃ singuli redẽptionẽ aĩȩ suȩ dño et ñ erti¬
inhĩ ruina ĩuisitatione eoꝵ. Et hẽ qđ dabunt quot qt
ꝑ ambulant uisitationẽ. didragii dimichã partẽ. qd
ẽ scđ̃m didrachinũ. scđm uiginti oboli dragmũ. Dim¬
dia. aũ pars didragmi inlatio dño. Oĩs qinitraũit uisi¬
tare auiginti annis et supͣ dabunt ĩlationẽ dño. Ꝙdi¬
te didragmi cũ coeꝑint dare oblatione: dño. exorare
pamicissuis et accipies pecuniã in latiomꝰ afilus isrł
et dab̃ illã ĩ op̾ tab̾naculi testimonii et erit filiis isrł le¬
gitimũ memoriale in conspectu dñi et orare ꝓamicis uris.

Expanded text:
ysen: Cum acceperis computationem filiorum Israel in visitatione ipsorum, dabunt singuli redemptionem animae suae Domino, et non eriin his ruina, in visitatione eorum. Et hoc est quod dabunt, quotquot perambulant visitationem, didrachmi dimidiam partem, quod est secundum didrachmum sanctum. Viginti oboli didrachmum: dimidia autem pars didrachmi illatio Domino. Omnis qui intraverit visitare a viginti annis et supte didrachmi; cum coeperint dare oblationem Domino, exorare pro animabus suis. Et accipies pecuniam illationis a filiis Israel, et dabis illam in opus Tabernaculi testimonii, et erit filiis Israel legitimum memoriale in conspectu Domini, exorare pro animis v
Abbreviated transcription (Latin):
masit q̃ exȩequo abõib c̃ferenda estimat᷑. Deniq etiã deil¬
li cęlesti esca. Esca ant et delectatio alim̃ti celestis sapien¬
tia ẽ qͣuescebant᷑ inparidiso locat ꝗerit ĩdefitiens aĩȩ
cib quãuocaũ manna diuin̾ sermo italegimꝰ distribunio¬
nẽ factã ꝑsingulã aĩas ut eqͣł fieret diuisio. Et colleger̃
scđm dispositionẽ moysi ꝗ plurimũ et ꝗminimũ et m̃¬
surã fecer̃ gomor : et ñ abundauit et suꝑfuit ei ꝗmul

Expanded text:
hma sit, quae ex aequo ab omnibus conferenda aestimatur. Denique etiam de illa coelesti esca esca autem et delectatio alimenti coelestis sapientia est, qua vescebantur in paradiso locati, qui erat indeficiens animae cibus, quem vocavit manna divinus sermo ita legimus distributionem factam per singulas animas, ut aequalis fieret divisio. Et collegerunt secundum dispositionem Moysi, qui plurimum, et qui minimum: et mensuram fecerunt gomor, et non abundavit,
Abbreviated transcription (Latin):
nitudine grẽ sit ad recipiendũ ĩfirmior. Et idõ om̃s
passionẽ. sumit aut̃ bonã cõpassionẽ ut cõpatiat᷑ xp̃o.
et transitũ eiꝰ inse suscipiat ut inhabitet mea et de ãbu¬

Expanded text:
nitudine gratiae sit ad recipiendum infirmior. 10. Et ideo omnes nitudine gratiae sit ad recipiendum infirmior. 10. Et ideo omnes passionem, sumit autem bonam compassionem; ut compatiatur Christo, et transitum ejus in se suscipiat, ut inhabitet in ea, et deambu
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs. Qaũ nisi sapientie pot̾ iocunditas cordis ẽ. ħẽ
illud innũ qđmiscuit ĩcratere sapientia: et offerat biben¬
dũ ut sumam̃ nob sobrietatẽ et pͣdentiã: qđ deeqͣlitate
trans fundi oportet sensib et cogitationib nrĩs: et õib
motib ꝗintrahanc nrãm s̃ domũ ut sciam̾ posse ab im¬
dare oĩb de ficere nulli. Pleniũ aut̃ desanguine. xp̃i
intellegit᷑ cui adgrãm nil minuit̾ nichil adiungit̃. Et
si par sumas et si plimũ hauria: eadẽ ꝑfecta ẽ õib m̃¬
lari iubent̃. ut scđm numerũ aĩax epulent̃. suar. Neꝙ
plures: neq pautiores: neq aliis plus dari abis minũ.
sed scđm aĩas singuloꝵ. Ne aut fortiores ãpliũ sumañ.
aut ĩfirmiores minus. Grã enĩ eqͣliꝰ singuł diuidit̃. re¬
dẽptio diuidit̃ donũ dundit̃. Neq plures oportet eẽ
neꝗͥs uacuu̾ spei et redẽptioniꝰ recedat. pluressunt qñ
aliq extranumerũ sunt. Sci aut̃ num̃atis om̃s et capilli

Expanded text:
id autem nisi sapientiae potus jucunditas cordis est? Hoc est illud vinum, quod miscuit in cratere Sapientia , et offert bibendum, ut sumamus nobis sobrietatem et prudentiam: quod ea aequalitate transfundi oportet sensibus et cogitationibus nostris, et omnibus motibus, qui intra hanc nostram sunt domum; ut sciamus posse abundare omnibus, deficere nulli. 8. Plenius autem de sanguine Christi intelligitur, cujus ad gratiam nihil minuitur, nihil adjungitur. Et si parlari jubentur, ut secundum numerum animarum epulentur suarum, neque plures, neque pauciores; neque aliis plus dari, aliis minus secundum animas singulorum; ne aut fortiores amplius sumant, aut infirmiores minus. Gratia enim aequalis singulis dividitur, redemptio dividitur, donum dividitur. Neque plures oportet esse, ne quis vacuus spei et redemptionis aliqui extra numerum sunt: sancti autem numerati sunt omnes, et capilli
Abbreviated transcription (Latin):
urit̃ correctio. haurit̃ uitȩ em̃datio. haurit̃ moꝵ et con¬
silioꝵ tẽꝑauo. pietatis grã. uirtuti increm̃tiũ. fonsũb¬
tatis. Qđ uõ ad altare effundit sanguinẽ intellegas
licet ablutionẽ mundi remissionẽ oiũ peccatoꝵ. Et n
sangunẽ illũ ad altare qͣsi hostiã effundit admultor
exaurienda peccata. Agn̾ eñihostia ẽ sed agn̾ ñ in ra¬
tionabił nat̃ȩ sed diuine potentie. deq̃ dictũ ẽ. Ecce
agñdi ecce ꝗtollit peccatũ mudi. N solũ nmud aũ
sanguine delieta um uersoꝵ sedetiã diuina potestate.
doniũ. Anñ tibi uidẽt̃ effudisse sanguinẽ suũ. decuĩ
latere sup̃ipsũ passionĩ altare aqua cucurrit et sanguĩ.
Uale et nos parentis affectu dilige ut facis.
AIBROSIUS SIMPLICIANO SALUTEM. Qnt̃
sit unusꝗsq in suo munere exemplo debet ẽẽ
lectio. Quȩ iure temouit qđ moyses ille qͦne¬

Expanded text:
uritur correctio, hauritur vitae emendatio, hauritur morum et conuritur correctio, hauritur vitae emendatio, hauritur morum et consiliorum temperatio, pietatis gratia, virtutis incrementum, fons ubertatis. 10. Quod vero ad altare effundit sanguinem, ut intelligas licet ablutionem mundi, remissionem 1054 omnium peccatorum. Etenim sanguinem illum ad altare quasi hostiam effundit ad multorum exhaurienda peccata. Agnus enim hostia est, sed agnus non irrationabilis naturae, sed divinae potentiae, de quo dictum est: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Non solum enim mundavit sanguine delicta universorum, sed etiam divina potestate donavit. An non tibi videtur effudisse sanguinem suum, de cujus latere supra ipsum passionis altare aqua cucurrit et sanguis ? Vale, et nos parentis affectu dilige, ut facis.AMBROSIUS SIMPLICIANO salutem. 1. Quantus sit unusquisque in suo munere, exemplo debet esse lectio, quae jure te movit, quod Moyses ille, quo ne
Abbreviated transcription (Latin):
Etꝗa nichil p̃cȩtis in lege nisi xp̃i aduent̾ annuntiat̃.
aq cĩ p̃figurat̃ passio. Uide ne ista sithostia salutariꝰ.
Quã ũbũ ds̃ in semetipso optulit: atq istio immolauit co
qđ pͥmo morile in eugłio. sedetiã in lege docuit disci¬
plinã. et insua patientia: atq in ipso actu et oꝑe mons¬
trauit: tã quã incrateras: ita immores nr̃os sensusq
trans fundens. uł ut substantiã q̃ndã et uitalia ipsa
sapientiȩ ꝗb m̃tes hõium uiuificauit aduirtutis
seminariũ et instituta pietatis. Demde accedens ad
altare effudit hostiȩ suȩ sanguinẽ. Itaq siue itahaec
accipias. pius ut arbitror sens ẽ siue scđm salomonẽ
uelis c̃curit. eque. Utꝗa sanguinẽ misit incrateras
moyses ꝓpħa cogno̾cã ipsũ eẽ sanguinẽ deqͦscͥptũ ẽ
ꝗa sapientia miscuit incrate uinũ suũ diẽs: ut relinq̃¬
rent ĩsipientiã et quererent sapientiã. haurit̃ gͦ de
crãte sapientia. haurit disciplina. haurit ĩtellect̃. ha¬

Expanded text:
a nihil prae caeteris in Lege, nisi Christi adventus annuntiatur, atque ejus praefiguratur passio; vide ne ista sit hostia salutaris, quam Verbum Deus in semetipso obtulit, atque in suo immolavit co primo moralem in Evangelio, sed etiam in Lege docuit disciplinam, et in sua patientia atque in ipso actu et opere monstravit, tamquam in crateras, ita in mores nostros sensusque transfundens velut substantiam quamdam et vitalia ipsa sapientiae, quibus mentes hominum vivificavit ad virtutis seminarium, et instituta pietatis: deinde accedens ad altare, effudit hostiae suae sanguinem. 9. Itaque sive ita haec accipias, pius, ut arbitror, sensus est: sive secundum Salomonem velis, concurrit aeque, ut quia sanguinem misit in crateras Moyses propheta, cognoscas ipsum esse sanguinem, de quo scriptum est quia sapientia miscuit in cratere vinum suum , dicens ut relinquerent insipientiam, et quaererent sapientiam. Hauritur ergo de cratere sapientia, hauritur disciplina, hauritur intellectus, ha
Abbreviated transcription (Latin):
Redemptio aũ aĩȩ fides. Fidesgͦ drichina quã illa mulier
ineugłio ut legim amissã diligent̃ reꝗrit. luc̃na accendens.
et mundans domũ suã. et sũuen̾it c̃uocit amica̾ et uicinas
petens c̃gratulari eas secũ. qđ inuen̾it drachinã quã ꝑdidat.
Magnũ enĩ dãnũ animȩ siꝗs fidẽ amiserit uł grãm quã fidĩ
p̃tio adꝗsiuit sibi. Et tugͦ accende. luc̃nã tuã. Luc̃na tua
oculus tuũ ẽ. ille ĩterior oculus scilicet m̃tis. Istã lucernã
accende. q̃ accipit oleũ sp̃ale: et lucet intota domo uia. Due¬
re dragmã redẽptionẽ aẽ tuȩ quã ꝗamiserit t̃bat̃. ꝗiueñit¬

Expanded text:
ae, fides: fides ergo drachma, quam illa mulier in Evangelio, ut legimus, amissam diligenter requirit, lucernam accendens, et mundans domum suam; et si invenerit, convocat amicas et vicinas petens congratulari eas secum, quod invenerit drachmam, quam perdiderat . Magnum enim damnum animae, si quis fidem amiserit, vel gratiam, quam fidei pretio acquisivit sibi. Et tu ergo accende lucernam tuam: Lucerna tua oculus tuus est , ille scilicet interior oculus mentis. Istam fucernam accende, quae accipit oleum spiritale, et lucet in tota domo tua. Quaere drachmam redemptionem animae tuae, quam qui amiserit, turbatur: qui
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ absentiũ ad int̃ p̃tationẽ c̃feramus ora¬
culi cęlestis. Introgans me ꝗd significet il¬
lud didragmũ cuĩ dimidiũ haebreus p̃¬
cipit offerre ꝓredẽptione aĩȩ suȩ. Qd
enĩ tã consotiabile quã dediuinis reh

Expanded text:
nem absentium ad interpretationem conferamus oraculi coelestis, interrogans me quid significet illud didrachmum, cujus dimidium Hebraeus praecipitur offerre pro redemptione animae suae . Quid enim tam consociabile, qua
Abbreviated transcription (Latin):
erit intab̃nacuł. colleger̃ ꝑsingula capita gomor. iđ
q̃ si supͣ m̃surã sit nocet: ꝗascriptũ ẽ noli eẽ multũ sa¬
piens. Et paulus docuit scdm m̃surã dari diuisionẽ.¬
grũ cũ dic̃. Qaunicuiq dat̃ manifestatio sp̃s aduti¬
lit.atẽ. Alnsermo sapientiȩ aliisermoscientiȩ: alii

Expanded text:
erat in tabernaculis, collegerunt per singula capita gomor, id quae si supra mensuram sit, nocet; quia scriptum est: Noli esse multum sapiens . Et Paulus docuit secundum mensuram dari divisionecum dicit: Quia unicuique datur manifestatio spiritus ad utilitatem, alii sermo sapientiae, alii sermo scientiae, alii
Abbreviated transcription (Latin):
istud miraculi qđ septimo m̃se in plerisqͦ rigo le¬
gitima formatur et quifuerit edit̾ uitalis gen̾atio¬
nis curricula sortit̃. octauo aut̃ m̃se int̃dicta na¬
turali lege pariendi cernim̃ tẽpora. Acsi forte letał
necessitas partus claustra laxauerit. ꝑiculũ pariter
generantis ꝓperetur et pignoris : sed tam̃ ille sept

Expanded text:
istud miraculi, quod septimo mense in plerisque origo leistud miraculi, quod septimo mense in plerisque origo legitima formatur, et qui fuerit editus, vitalis generationis curricula sortitur? Octavo autem mense interdicta naturali lege pariendi cernimus tempora, ac si forte lethalis necessitas partus claustra laxaverit, periculum pariter generantis properet
Abbreviated transcription (Latin):
cipales scĩ sp̃s: ꝓpħa esaias cõplexus ẽ. haec eb¬
domadas sicut ipsa patris et filii et sp̃sscĩ uen̾abil
trinitas. sine tp̃r: sine ordine auctor num̃i. ñ
subnumer lege deumeta. Itaq sicut ad at̃nȩ trin¬
tatis grãm caelũ terra maria formata sicut sol luna
et stellȩ itaetiã ad illũ septenariũ uirtutũ sp̃alium
circuitũ atq orbẽ oꝑationis diuinȩ uigore pr̃antẽ.
septenariũ quoddã ministeriũ planetaꝵ creatum
adũtimꝰ. quo hic mundus il luminat. Qua c̃cur¬
rere fert̃ militia adear numerũ. qͣsi narrabiles fer̃
stellas: et ut grece dicunt. aplanoye. septẽ trio
quoꝙ inde latinȩ nomen accepit: quod septẽ ĩ eo
stella fulgor irradiet. Inquẽ maxime gubnato¬
res quasi ducẽ feruntur intende. Descendit haec
decȩlo intras p̃rogatiua. Nã ut transeã septiformẽ
capitis nr̃i grãm in oculis duob aurib et narib bitũ
ore quoq ꝑqđ magnã suauitatẽ ꝑcipim̾ quantũ

Expanded text:
itus propheta Esaias complexus est . Haec hebdomas, 977 sicut ipsa Patris et Filii et Spiritus sancti venerabilis Trinitas, sine tempore, sine ordine, auctor numeri, non sub numeri lege devincta. Itaque sicut ad aeternae Trinitatis gratiam coelum, terra, maria formata, sicut sol, luna et stellae: ita etiam ad illum septenarium virtutum spiritalium circuitum atque orbem operationis divinae vigore praestantem, septenarium quoddam ministerium planetarum creatum advertimus, quo hic mundus illuminatur. Quarum concurrere fertur militia ad earum numerum, quas inerrabiles ferunt stellas, et, ut Graeci dicunt, ἀπλανεῖς. Septentrio quoque inde latine nomen accepit, quod septem in eo fulgor stellarum irradiet, in quem maxime gubernatores, quasi ducem feruntur intendere. 4. Descendit haec de coelo in terras praerogativa: nam ut transeam septiformem capitis nostri gratiam, in oculis duobus, auribus et naribus binis, ore quoque per quod magnam suavitatem percipimus; quantum
Abbreviated transcription (Latin):
inseruitutẽ: lucta cumꝑiculis itinerũ. ꝑiculis fin¬
minũ ut ait paulus. lucta cũ uir gultis arboꝵ
gͦ exercituiũ est hoĩs cęlũ corona. Aut quasi amicũ
igit̃ p̃cedẽ debuerunt ministeria: aut qͣsi adhleta
p̃mia specta aliud. Inõib reb p̃stantiora s̃ pͥncipia
et finis. sidomũ c̃sideres potiora om̃ĩb fundam̃ta
et culmina. Si agrũ satio et messis. plantatio et
iundenia quã iocunda ininna arboꝵ quã fruet̾
uotim. Ita ergo et cęlũ pͥmo ẽ conditũ nouissim
homo quasi quȩdã caelestis int̃ris creat᷑a. N am et
si corpore cũ bestiis confertur. aĩo tam̃ caelestib ad¬
numerat̃. sicut enĩ portauim imaginẽ terrem. ita
porta̾m et imaginẽ celestis. Quomo ñcęlestis ꝗad
imaginẽ et similitudinẽ fictus ẽ dĩ. Recte ergo
inconstitutione mundi. pͥmũ celũ et nouissimum
cȩlũ. in quo qđ ultra caelũ ẽ ds̃ cęli est. Demq deeo

Expanded text:
in servitutem: lucta cum periculis itinerum, periculis fluin servitutem: lucta cum periculis itinerum, periculis fluminum, ut ait Paulus : lucta cum virgultis arboruergo exercitium est hominis, coelum corona. Aut quasi amicum igitur praecedere debuerunt ministeria, aut quasi athletam praemia. 7. Specta aliud. In omnibus rebus praestantiora sunt principia et finis. Si domum consideres, potiora omnibus fundamenta et culmina: si agrum, satio et messis, plantatio et vindemia. Quam jucunda insitiva arborum, quam fructus votivi! Ita ergo et coelum primo est conditum, novissimus homo, quasi quaedam coelestis in terris creatura. Nam et si corpore cum bestiis confertur, animo tamen coelestibus annumeratur; sicut enim portavimus imaginem terreni, ita portamus et imaginem coelestis . Quomodo non coelestis, qui ad imaginem et similitudinem factus est Dei ? 8. Recte ergo in constitutione mundi primum coelum, et novissimum coelum, in quo quod ultra coelum est, Deus coeli est. Denique de eo
Abbreviated transcription (Latin):
coronas luminũ liȩ et stella globos considat.
gat corpussuũ nesibi adũset̃ incertamine. ungit
se oblimit stadui. currit non quasi in incertũ. ictus
dirigit. lacertos excutit. sedñ inuacnũ. ꝑcutit
adũsariũ quẽ ñuidet. ꝗa illũ solũ attendit: cui
Ille caleẽ leuat. et xp̃s inuulnus dirigit. Deniꝙ
et siñ indebat paulus quoscedet ñquasi aera tam̃
ergo postrem̃ homo ingressus e stitdiũ. cui pariba
corona. ut eũ p̃cedet celũ. quasi sui p̃miũ seddnso
lũ adũsus neꝗtiȩ spalia quę sunt incelestib. sretiã
aduersus carnẽ et sanguinẽ lucta nob lucta adus
sacietatẽ. lucta cũ ipsis frugib trę. lucta cũ uino.
quo eti ã iustus in ebriat̃ ẽ quo etiã interger iudos
exercitus supplantat᷑ ẽ. Lucta cũferis bestus. Luc¬
ta cũ uolatilib cęli ꝗb caro saginata ñ redigitur

Expanded text:
coronas luminum, lunae et stellarum globos consideratcoronas luminum, lunae et stellarum globos consideratgat corpus suum, ne sibi adversetur in certamine: ungit se oblinit, stadii metam currit non quasi in incertum, ictus dirigit, lacertos excutit, sed non in vacuum: percutit adversarium, quem non videt; quia illum solum attendit, cui ille calcem levat, et Christus in vulnus dirigit. Denique etsi non videbat Paulus quos caederet, non quasi aera tamenergo postremus homo ingressus est stadium, cui parabatur corona; ut eum praecederet coelum, quasi sui praemium. 6. Sed non solum adversus nequitiae spiritalia, quae sunt in coelestibus, sed etiam adversus carnem et sanguinem lucta nobis . Lucta adversus satietatem, lucta cum ipsis frugibus terrae, lucta cum vino, quo etiam vir justus inebriatus est , quo etiam integer Judaeorum exercitus supplantatus est : lucta cum feris bestiis. lucta cum volatilibus coeli, quibus caro saginata non redigitur
Abbreviated transcription (Latin):
ad suũ uocauit c̃uiuiũ. Et uere amicũ quasi cari¬
tattis diuinȩ participẽ. et heredẽ głae. Deniq: ipse
dicit. Amice quomodo huc uenisti adnuptias. Prȩ¬
cedentia gͦ ministeria sunt. amicoͬs ꝗ postrem rogat̃
accipe aliud. ꝗd ẽ mundus nisi quidã agon plen̾
certaminũ : Uñ et in apocalypsis dñs ait. Uin¬
centi dabo coronã uitȩ. Et paulus ait. Certamen
bonũ certaui. et alibi. Nemo nisi ꝗ legitimȩ certau̾it
coronabit. hui agonis instaurator. utiq omĩps dĩ
parat quȩ agonissunt necessaria. Et tẽ adletas
uocat paratis p̃mioꝵ infulis certaturos ad coronã
nemorã patiãt quicerit s p̃mio donatus recedat.
p̃mia gͦ hoĩs terra fructus sunt. et cęli lumina. Illa
aduitę p̃sentis usũ. haec ad spẽ uitȩ at̃nę. Quasi
adhleta igit᷑ postrem̃ ingredit̾ in agonẽ erigit ad¬
celelũ oculos. ludet ꝗa et cęlestis creatura uanitati¬
Uidet ꝗa om̃is manet lahor: erigit oculos uidet

Expanded text:
ocavit convivium; et vere amicum, quasi charitatis divinae participem, et haeredem gloriae. Denique ipsi dicit: Amice, quomodo huc venisti ad nuptias ? Praecedentia ergo, ministeria sunt; amicus, qui postremus rogatur. 4. Accipe aliud. Quid est mundus, nisi quidam agon plenus certaminum? Unde et in Apocalypsi Dominus ait: Vincenti dabo coronam vitae ; et Paulus ait: Certamen bonum certavi ; et alibi: Nemo nisi qui legitime certaverit, coronatur . Hujus agonis instaurator utique omnipotens aeparat quae agoni sunt necessaria: et tunc athletas vocat, paratis praemiorum infulis, certaturos ad coronam; ne moram patiatur qui vicerit, sed praemio donatus recedat? Praemia ergo hominis terrarum fructus sunt, et coeli lumina: illa ad vitae praesentis usum, haec ad spem vitae aeternae. 5. Quasi athleta igitur postremus ingreditur in agoneis creatura congemiuia omnis manet labor. Erigit oculos, videt
Abbreviated transcription (Latin):
tinian ꝗ pͥus pacẽ ate rogatus est quã postularet.
In quõ fefellit bauto ꝗ deuotionẽ imꝑatori exhibuit
suo: Anꝗa pͥncipẽ suũ ñꝓdidit. Inquoego te
circũ scripsi : qubi pͥmũ ueni cũdiceres: qđ ualen¬
tinianus adte qͣsi filius ad patrẽ uenire debefet.
responderĩ ñ eẽ equũ ut asꝑo hyemis. pner cũ matre

Expanded text:
tinianus, qui prius pacem a te rogatus est, quam postularet? tinianus, qui prius pacem a te rogatus est, quam postularet? In quo te fefellit Bauto, qui devotionem imperatori exhibuit suo? An quia principem suum non prodidit? 7. In quo ego te circumscripsi? Qui ubi primum veni, cum diceres quod Valentinianus ad te quasi filius ad patrem venire deberet; responderim non esse aequum, ut aspero hiemis tempore
Abbreviated transcription (Latin):
erupit dic̃s. Qm̃me lusistis. eͥt ille bauto quisiba
regnũ subspeciȩ pueri umdicare uoluit. Qes ars
barbaros mihi imisit. quasi ego nhabeã quos pos¬
referant istis. ꝓpterea et ego ueni: qa pͥma legatio¬
ne dũmihi credis. ꝑme deceptũ te ẽẽ adstrebas.
Głosum mihi et hoc ꝓsalute pupilli imꝑatoris. Quo
eñi ep̃i magis quã pupillos debem̃ tueri. Seripture
eñi. iudicate pupillo et iustificate uiduã: et eripite
inuria accipientẽ. Et alibi. Iudices uiduaꝵ et pa¬
lentiniano ut uerũ eloquar. Ubiego tuis legionib
ꝗb rupib qua aciȩ : ꝗb num̃is. Anuo corpore meo
clausi tibi alpes: Utinã hoc meũ ẽẽt. Obiectionẽ
ñtimerẽ. ñuererer criminationes tuã. ꝗͥb ꝓmissis
lusite ut paci adꝗesceres: Nonne intra gallias iuxta
urbẽ mogontia cũ cõmes iuctor occurrit mͥ quẽ dire¬
xisti ut pacẽ rogaret. In qđo ergo te fefellit ualen¬

Expanded text:
erupit dicens: Quoniam me lusistis tu et ille Bauto, qui sibi erupit dicens: Quoniam me lusistis tu et ille Bauto, qui sibi regnum sub specie pueri vindicare voluit, qui etiam barbaros mihi immisit: quasi ego non habeam, quos posreferantur istis. Propterea et ego veni, quia prima legatione, dum mihi credis, per me deceptum te esse asserebas. Gloriosum mihi est et hoc pro salute pupilli imperatoris. Quos enim episcopi magis, quam pupillos debemus tueri? Scriptum est enim: Judicate pupillo, et justificate viduam, et eripite injuriam accipientem ; et alibi: Judices viduarum, et palentiniano. Ut verum eloquar, ubi ego tuis legionibus bus rupibus? qua acie? quibus numeris? An vero corpore meo clausi tibi Alpes? Utinam hoc meum esset! objectionem non timerem, non vererer criminationes tuas. Quibus promissis lusi te, ut paci acquiesceres? Nonne intra Gallias juxta urbem Moguntiacum comes Victor occurrit mihi, quem direxisti, ut pacem rogaret? In quo ergo te fefellit Valen
Abbreviated transcription (Latin):
sac̃dotalẽ. certe ẽẽ aliqua deꝗb serio deberẽ cum suo
pͥncipe confibulari. Odplura consuluit eũ. sed eadẽ
referend a credidit. ut liqueret etiã pͥora exillius . ar¬
bitrio deꝓmpta. Dixi tam̃ alienũ id quidẽ anro miuñe
srine. recepto officio ndefuturũ gratã pralis ẽer leu¬
militatẽ intuo p̃sertm et quod uerũ ẽ frarneo pieta¬
tis negotio. Ubnsedit inconsistorio. ingressostu uab¬
surrex. ut osculũ daret. Ego inter consistori a ulte¬
t ortari coeper alii ut ascenderẽ: uocare ille Reis¬
pondi ego ꝗd oscularis eũ quẽ non aggnonus: Ei eno
me agnouisses non hoc loco uideres.. Somot esud
no csisto loco. Et pͥma inꝗt legatione ingressuses
esistoriũ. Nec illud inquã mei erroris fuit: uocãtis
neficio equalis es: Respondi om̃iptis di qualen¬
tiniano regnũ qđ dederit seruauit. Ad postremũ

Expanded text:
sacerdotalem, certe esse aliqua de quibus serio deberem cum suo sacerdotalem, certe esse aliqua de quibus serio deberem cum suo principe confabulari. Quid plura? Consuluit eum, sed eadem referenda credidit; ut liqueret etiam priora ex illius arbitrio deprompta. Dixi tamen alienum id quidem a nostro munere, sed me recepto officio non defuturum; gratam mihi esse humilitatem in tuo praesertim, et quod verum est, fraternae pietatis negotio. 3. Ubi sedit in consistorio, ingressus sum, assurrexit ut osculum daret. Ego inter consistorianos steti. Hortari coeperunt alii, ut ascenderem: vocare ille. Respondi ego: Quid oscularis eum, quem non agnoveris? Si enim me agnovisses, non hoc loco videres. Commotus es,ndia, quod alieno consisto loco. Et prima, inquit, legatione ingressus es consistorium. Nec illud, inquam, mei erroris fuit: vocantis,neficio aequali? Respondi: Omnipotentis Dei, qui Valentiniano regnum, quod dederat, reservavit. 4. Ad postremum
Abbreviated transcription (Latin):
ADIBROSIUS UALENTIMANO IMPERATORI
Tsisuꝑioris legationis meȩ fides: ita ap ꝓbata
sit. tibi: utratio eiꝰ ame nonquereret̃. satis em̃i
daruit eo ipso quod aliquot dies retentussum intra
gallias . me uolentia maximo non recepisse. neq his
adstipulatum quȩ aduoluntatẽ eĩ magis quã pacem ꝓ¬
tendent. Deniq ñ cõmisisses scđam legationẽ. nisi
pͥmam ꝓbasses . sedꝗa regredienti michi. decernendi
secũ in posuit necessitatẽ. Idõ hac epła expositionẽ
legationis mee insinuandã putaui. necuius quã serm
uiri. pͥus uina intexeret. quã redit m̃s. integra et sin¬
cere ueritatis exp̃ssa signaculo manifestaret. Cũꝑue¬
nissem tres uiros post tridię ꝓcessi ad palitiũ. Et̃ssus
ẽ adme: uir galliginus. p̃posit cubiculi eunuchus
regius. Poposci ad eundi copium. Quȩsunt nũ rescͥp¬
ptũ haberẽ clem̃tiȩ tuȩ. Respondi haberi. Retulit
non posse me nisi inẽsistorio uid̃i. Dixi ñ ẽẽ hẽ morẽ

Expanded text:
AMBROSIUS VALENTINIANO IMPERATORI. 23. Etsi superioris legationis meae fides ita approbata sit tibi, ut ratio ejus a me non quaeratur, satis enim claruit eo ipso quod aliquot dies retentus sum intra Gallias, me volentia Maximo non recepisse, neque iis adstipulatum, quae ad voluntatem ejus magis, quam ad pacem propenderent: denique non commisisses secundam legationem, nisi primamtatem, ideo hac epistola expositionem legationis meae insinuandam putavi; ne cujusquam sermo veris prius vana intexeret, quam reditus meus integra, et sincerae veritatis expressa signaculo manifestaret. 2. Cum pervenissem Treviros, postridie processi ad palatium. Egressus est ad me vir Gallicanus, praepositus cubiculi, eunuchus regius. Poposci adeundi copiam, quaesivit num rescriptum haberem clementiae tuae. Respondi habere. Retulit non posse me, nisi in consistorio videri. Dixi non esse hunc morem
Abbreviated transcription (Latin):
eñi sermonẽ dubiũ mens ñdubia obũbrit et defendit
nõe. et tuis adnos et nr̃is aduos litteris augeatur mu¬
tuus amor ꝑdñm. ut ita legas quo indices: et quod
mouerit scribas ad me. Amor enĩ uerus constantia
ꝓbat̃. placet iã qđ senib usufacilius ẽ cottidiano
et familiari sermone epłas texere. et siꝗd descript̃is
diumis obuium incidit attexere. Uale fr̃ et dili¬
ge amantẽ tin. ꝗaplurimũ te diligo.

Expanded text:
enim sermonem dubium mens non dubia obumbrat, et defendit enim sermonem dubium mens non dubia obumbrat, et defendit nomine, et tuis ad nos, et nostris ad vos litteris augeatur mutuus amor per Dominum: ut ita legas, quod judices; et quod moverit, scribas ad me: amor enim verus constantia probatur. Placet jam quod senibus usu facilius est, quotidiano et familiari sermone epistolas texere; et si quid de Scripturis divinis obvium inciderit, attexere. Vale, frater, et dilige amantem tui; quia plurimum te diligo.
Abbreviated transcription (Latin):
et sp̃sscĩ baptis are nos quẽ ad modũ scriptum ẽ.
filiũ itaq co etnũ patris suscepisse carnẽ. natũ de
sonã hominis formã serui accepit. et se humiliaũ
usq ad mortẽ. Ergo et adũsus fotinũ haec nob sen¬
tesmiaẽ. Aduersus ad pollinarẽ aut̃ legutimã cir¬
cũ spectio. ut confiteam̃ sicut indĩ forma nichil eide
quom ꝑfectus homo iudicaret̃ ꝗidõ uenit ut totũ
hominẽ saluũ faceret. Neq em̃ dicebat : ut qui ꝑ¬
fectũ op̃us in abiis consumau̾at. hoc inꝑfectũ inse
ẽẽ pateret᷑: si eni aliquid ei defuit. ñtorũ redemit
sinontotũ redemit. fefellit gͥ ꝗ dix̃ idõ se uenisse ut̾
totũ hominẽ saluũ faceret : sed ꝗai mpossibile ẽ m̃tiri
dõ. ñ fefellit ergo ꝗa ita uenit : ut totũ redimeret
et saluũ faceret. Totũ utiq suscepit qđ erat huma¬
nȩ ꝑfectionis. Nrã sententia huimodi ẽ ut memi¬
nisti : siũba alicubi mouent. ñ p̃iudicant fidei. Et¬

Expanded text:
uemadmodum scriptum est : Filium itaque coaeternum Patri suscepisse carnem, natum de r ; qui in persona hominis formam servi accepit, et se humiliavit usque ad mortem . 5. Ergo et adversus Photinum haec nobis sententia est: adversus Apollinarem autem legitima circumspectio; ut confiteamur sicut in Dei forma nihil ei dequo imperfectus homo judicaretur: qui ideo venit, ut totum hominem salvum faceret. Neque enim decebat, ut qui perfectum opus in aliis comsummaverat, hoc imperfectum in se esse pateretur; si enim aliquid ei defuit, non totum redemit: si non totum redemit, fefellit igitur, qui dixit ideo se venisse, ut totum hominem salvum faceret. Sed quia impossibile est mentiri Deo , non fefellit: ergo quia ita venit, ut totum redimeret, et salvum faceret, totum utique suscepit, quod erat humanae perfectionis. 6. Nostra sententia hujusmodi est, ut meministi. Si verba alicubi movent, non praejudicant fidei; et