comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tacendi sic̃ tempꝰ loquendi : sic̃ & scriptũ est: Dñs dait mͥ
linguã eruditionis. quando oport& dicere sermonem:
U irginitaitis ittiq dos quȩ dã est uerecundiaa. quȩ cõmen¬
dat᷑ silentio. Ideo et eccła gła intus ẽ. ñ utiq inmul¬
tiloquio. sed insensibus ẽ uł inpenitralib sacitim̃torũ. Sicut
ipsa dicit adsponsũ Quis dabit te fraitrẽ mͥ lactaintẽ ube¬
rt matris mea inueniens te foris osculaborte. & quidẽ
non spernent me. Assumã te uinducã te in domũ matris
mea. et insecretũ eiꝰ quȩ c̃cepit me Et suprti ait. Introduxit
me rex incubiculũ suũ: Foris osculat᷑ eccła xp̃m: et abeo
incubiculũ introducit᷑. Osculatus est etĩ foris quando tãqͣ
sponsus ꝓcedens de thalamo suo. exulttiuit ttmquã gy
gas ad currendã uiã. Itmquã gygcis foris ẽ: Quia non
rtipina arbitratus est eẽ se aequalẽ dõ sed formã serui

Expanded text:
tacendi, sicut tempus loquendi, sicut et scriptum est: Dominus dat mihi tacendi, sicut tempus loquendi, sicut et scriptum est: Dominus dat mihi linguam eruditionis, ut sciam quando oporteat dicere sermonem . 5. Virginitatis itaque dos quaedam est verecundia, quae commendatur silentio. Ideo et Ecclesiae gloria intus est, non utique in multiloquio, sed in sensibus vel in penetralibus sacramentorum, sicut ipsa dicit ad Sponsum: Quis dabit te fratrem mihi lactantem ubera matris meae? Inveniens te foris osculabor te, et quidem non spernent me. Assumam te, et ducam te in domum matris 251 meae, et in secretum ejus quae concepit me . Et supra ait: Introduxit me rex in cubiculum suum . 6. Foris osculatur Ecclesia Christum, et ab eo in cubiculum introducitur. Osculatus est eam foris, quando Tamquam sponsus procedens de thalamo suo, exsultavit tiam . Tamquam gigas foris est; quia non rapinam arbitratus esse se aequalem Deo, formam servi
Abbreviated transcription (Latin):
Et c̃uersus ad dñm patrẽ : ꝓximę inquit eiꝰ afferent᷑
tibi. afferent᷑ in leticia et exultatione ad ducent̾
intẽplũ regis Quȩ est ꝓxima. nisi quę ap̃o pro¬
pinquat : Cui dicit uerbũ. Exurge ueni ꝓximai meti.
formosa meti. columba mea. quia ecce yemps preteriit:
Antequã uerbũ dĩ reciꝑet yemps ercit. inhonorai sine fruc¬
tu. Ubi uerbũ dĩ recepit. & mundus ei crucifixus ẽ.¬
ȩstcis ẽ facta Deniq feruore scĩ sp̃s uaporatu flos ẽẽ
cȩpit. et spirare odorẽ fidei. flagrantiã castitatis.
suciuitaitẽ gr̃ae: Unde & alibi ad didit. Oculi tui colũ¬
bae extrti taciturnitatẽ tuc̃. eo qđ totai spĩttilis et
simplex sic̃ colũba. incuiꝰ specie uisus ẽ aioħe descendere
sp̃s sc̃s. Sp̃ĩttilici uidecit. & nouerit ea quȩ uid̾it tacere mys¬
teria. Non enĩ mediocris uirtꝰ tacere. Est enĩ et tempus

Expanded text:
Et conversus ad dominum Patrem: Proxime, inquit, ejus afferentur Et conversus ad dominum Patrem: Proxime, inquit, ejus afferentur tibi: afferentur in laetitia et exsultatione, adducentur in templum regis. 3. Quae est proxima, nisi quae Christo propinquat, cui dicit Verbum: Exsurge, veni, proxima m e mosa mea, columba mea; quia ecce hyems praeteriit ? Antequam Verbum Dei reciperet, hyems erat inhonora, sine fructu: ubi Verbum Dei recepit, et mundus ei est crucifixus, aestas est facta. Denique fervore sancti Spiritus vaporata, flos esse coepit, et spirare odorem fidei, fragrantiam castitatis, suavitatem gratiae. 4. Unde et alibi addit: Oculi tui columbae extra taciturnitatem tuam ; eo quod tota spiritalis et simplex sicut columba, in cujus specie visus est a Joanne descendere Spiritus sanctus, spiritalia videat, et noverit ea quae viderit tacere mysteria. Non enim mediocris virtus tacere; est enim et tempus
Abbreviated transcription (Latin):
pignus tuũ. qđ aeque. ẽ. meũ ambrosi. dñi
scicrt̃. et pio affectu. eiꝰ tibi asseris prestemn¬
tiorẽ: reliquai sobole sollicitudinem: & uere
itti.ẽ. apud m̃tem fidelem. ceteros enĩ instituis ut emit¬
tcis domo. atq alienis copules. istã semꝑ tecũ habebis
Inceteris quoq pat̾nae uteris pi&citis necessitudine. inhcic
ultra patrẽ procedis uotoq & studio ꝓgrederis ut plo¬
cecit dõ: Quȩ cũ sit p̃sttntior eciusci uotorũ. sola tai¬
m̃ soluct quicquid ꝓse & ꝓ omĩb filiis debes Hoc ẽ.
scicrifitiũ qđ abel optulit exprimitiuis ouiũ sucrũ
suo seruare uirginẽ suã: bene facit Igit᷑ & qͥ matri¬
monio iungit uirginẽ suci bene fticit. & qͥ ñ iungit
meliꝰ facit Unde pulchrȩ dauid cũ de scripsisset
cogitationib atq immaculato castitatis affectu. et
sincerȩ p̃positti conscienti&e. summa ẽ laus. quam
sub texuit dicens Afferent᷑ regi uirgines post ecm.

Expanded text:
pignus tuum, quod aeque est meum, Ambrosiam Domini sacram: et pio affectu ejus tibi asseris praestantiorem reliqua sobole sollicitudinem. Et vere ita est apud mentem fidelem; caeteros enim instituis, ut emittas domo, atque alienis copules, istam semper tecum habebis: in caeteris quoque paternae uteris pietatis necessitudine; in hac ultra patrem procedis, votoque et studio progrederis, ut placeat Deo. Quae cum sit praestantior causa votorum; sola tamen solvat quidquid pro se et pro omnibus filiis debes. 2. Hoc est sacrificium quod Abel obtulit ex primitivis ovium suarum em suam, bene facit. Igitur et qui matrimonio jungit virginem suam, bene facit: et qui non jungit, melius facit . Unde pulchre David cum descripsisset cogitationibus, atque immaculato 250 castitatis affectu, et sincerae proposito conscientiae summa est laus, subtexuit dicens: Afferentur Regi virgines post eam .
Abbreviated transcription (Latin):
dit. & ȩternũ illud opus humanȩ redẽptionis absoluit:
Unde et adq̃ uocauit nom̃ mulieris suae uitã Nã ⁊ in
popłis ꝓmulierẽ successionis humanȩ series. & ꝓpago
diffundit᷑ . et ꝑ eccłam uita c̃fertur aet̾na Sane ne¬
gtire ñpossumꝰ qđ errtiuerit mulier: Quid miniris
tom̃ si infirmior lapsus ẽ sexus. cũ sit lapsus etiã forti¬
or: Mulier excusationẽ habet in peccato: uir non
hcibet. Illa ut scripturti asserit ascipientissio om̃iũ
serpente decepta est: tu amuliere. Id est illã suꝑior
crecituri decepit. te inferior Te enĩ mulier decepit̾.
illã malus licet ttm̃ angłs Si tu inferiori ñ potu¬
isti resistere. quomͦ illa potuit suꝑiori: Culpci tua
illã absoluit Si de merito culpȩ dubitas: in terro¬
gemꝰ sententiã Illi dictũ est: Intristicia paries filio
dicit᷑. Terra es & in terrtã ihis Et uere iustci sententia.

Expanded text:
dit, et aeternum illud opus humanae redemptionis absolvit. Unde et Adam vocavit nomen mulieris suae vitam ; nam et in populis per mulierem successionis humanae series et propago diffunditur, et per Ecclesiam vita confertur aeterna. CAgare non possumus quod erraverit mulier. Quid miraris tamen si erraverit et infirmior lapsus est sexus, cum sit lapsus etiam fortior? Mulier excusationem habet in peccato, vir non habet. Illa ut Scriptura asserit, a sapientissimo omnium serpente decepta est, tu a muliere: id est, illam superior creatura decepit, te inferior; te enim mulier decepit, illam malus licet, tamen angelus. Si tu inferiori non potuisti resistere, quomodo illa potuit superiori? Culpa tua illam absolvit. 26. Si de merito culpae dubitas, interrogemus sententiam. Illi dictum est: In tristitia paries filios, dicitur: Terra es,
Abbreviated transcription (Latin):
in medio eorũ: qui hostes intus gub̾nat nregit. ac
inse uirgo custodicit. ut nullã det sacre uirgini¬
tatis quęrelã. & sit in offensa. sine rugti. sine ma¬
culci De qua licet frequentib libris dixerimus.
tam̃ memorati pignoris causa. Hunc ad te librũ
c̃dendum arbitrati sumus Bona uirgmitrs. quȩ¬

Expanded text:
in medio eorum: qui hos tres intus gubernat et regit, ac in se virgo custodiat; ut nullam det sacrae virginitatis querelam, et sit inoffensa, sine ruga, sine macula. De qua licet frequentibus libris dixerimus, tamen memorati pignoris causa, hunc ad te librum condendum arbitrati sumus. CAPUT III. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
isti duo nisi animei & corpus. Unde & pciulus cas¬
tigtibat carnẽ sucĩ & seruituti redigebat: ut esset
aiimȩ tconquai imꝑaitrici sua caro subdita. etm̃tis
imꝑis obtemꝑar& ne esset muno homine discidiũ.
ac bellũ intrase gerer&. et legi m̃tis repugnar&
lex corporis Duo gͥ istai diuersa ratione quadam
& paice uingebcit. scđm qđ ipse asseruit dicens. Quici¬
xp̃e est pa ñri qui fecit utitiq unũ. et medium
pcirietẽ sepis soluit inimiciticis in carne suc. neid age¬
r& qđ nollet. atq id fticeret qđ odisset Isti gͦ sunt
duo anima & caro: Unde & deiud ait: Non timebo
quid faciat mͥ caro. quã aduersariã animę suae nossoe
Qua tam̃ duo ut euidentius exprimamꝰ ñ solũ duo
sunt sed eticĩ duo homines. unꝰ interior alt̃ ext̃ior
sti duo sibi ꝓpositi aequalitate c̃ currant: ut cogi¬
tationes factis. et cogitationib ftc tti ẽueniant. Uitae
nr̃ae iotti. sine ulla offensione uoluat᷑. ut quẽ ad modu

Expanded text:
isti duo, nisi anima et corpus? Unde et Paulus castigabat carnem suam, et servituti redigebat ; ut esset animae tamquam imperatrici suae caro subdita, et mentis imperiis obtemperaret; ne esset in uno homine dissidium, ac bellum intra se gereret, et legi mentis repugnaret lex corporis. Duo igitur ista diversa ratione quadam et pace jungebat, secundum quod ipse asseruit dicens: Quia Christus est pax nostra, qui fecit utraque unum, et medium parietem sepis solvit, inimicitias in carne sua ; ne id ageret, quod nollet: atque id faceret, quod odisset. Isti ergo sunt duo, anima et caro. Unde et David ait: Non timebo quid faciat mihi caro , quam adversariam animae suae nosset. 12. Quae tamen duo, ut evidentius exprimamus, non solum duo sunt, sed etiam duo homines, unus interior, alter exterior. Isti duo si sibi propositi aequalitate concurrant, ut cogitationes factis, et cogitationibus facta conveniant; vitae nostrae rota sine ulla offensione volvetur, ut quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
fitiens in imiticias in sem& ipso. ut utriq accessum
habecimꝰ in uno spu ad patrẽ: Sunt enĩ duo homune. ⁊
uetus & nouus Setus ille peccaito obnoxius et ob¬
soletus. ac uestim̃ti ueteris sollicitudine at tritus
& scissus. que inbciptismate affigimꝰ cruci. Unde et¬
apłs ait. Quici uetꝰ homo nr̃ simul c̃fixus est
cruci. ut destrucit corpꝰ peccati. ut ultra ñ seruiam
peccato. Uetus gͦ affigit᷑ ut moriat᷑ pecocito ut no¬
uus resurgat qui renouat̾ ꝑ gram: Diximꝰ dedu¬
obus. Fortasse diccit aliquis. Quid de trib dicis: Qm̃
sic habet seripta: Ubi enĩ sunt duo ueltres congre¬
gati in nomine meo. ibi sum in medio eorũ. Hineqͦq

Expanded text:
 in utrisque accessum habeamus in uno Spiritu ad Patrem . 13. Sunt etiam duo homines, vetus et novus. Vetus ille peccato obnoxius et obsoletus, ac vestimenti veteris similitudine attritus et scissus, quem in baptismate affigimus cruci. Unde Apostolus ait: Quia vetus homo noster simul affixus est cruci, ut destruatur corpus peccati, ut ultra non serviamus peccato . Vetus ergo affigitur, ut moriatur peccato; ut novus resurgat, qui renovatur per gratiam. Diximus de duobus. 14. Fortasse dicat aliquis: Quid de tribus dicis, quoniam sic habet Scriptura: Ubi enim sunt duo vel tres congregati in nomine meo, ibi ego sum in me
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ tuũ inurauersa t̾rai Qm̃ eleuata est magnifi¬
centici tuci suꝑ cęlos. exore infcintiũ et lactentium
ꝑfecisti laudẽ Actenus oratio. Inde sequit᷑ obsecratio.
ut destrucit᷑ inimicus P ostulatio ut lunã et stellas ui¬
decit. Lunã eccłam. stellas filios eccłẽ. cȩlestis gr̃a̧
luce fulgentes & qđ petit. ꝓpħico sp̃u uisurum se
esse ꝓmittit Gr̃tirum actio: qđ tuetur dñs hominem.
& hunc limũ corporis nr̃i diuina uisitatione confirmat.
uel qđ homini animaantiũ genent imiuersa subiecit:
Similit̃ & dñica oratio om̃a comp̃hendit. quã uulgare
ñ opus est: Tu autẽ qui legis. quem ad modũ distinguere
debetis recognoscis. Precipue tcã ut dixi cõm̃dcinda
est oratio sic̃ premisi. placiditate animi & tranqͥllitate.
ut unꝰ quisq sibi constet & congrucit. & ficit illud
qđ seriptu est. Si duob ex uobis conuenerit super

Expanded text:
iam elevata est magnificentia tua super coelos. Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem . Hactenus oratio: inde sequitur obsecratio, ut destruatur inimicus: postulatio, ut lunam et stellas videat; lunam Ecclesiam, stellas filios Ecclesiae, coelestis gratiae luce fulgentes: et quod petit, prophetico spiritu visurum se esse promittit: gratiarum actio, quod tuetur Dominus hominem, et hunc limum corporis nostri divina 252 visitatione confirmat; vel quod homini animantium genera universa subjecit. 10. Similiter et Dominica oratio omnia comprehendit, quam vulgare non opus est. Tu autem qui legis, quemadmodum distinguere debeas recognosce; praecipue tamen, ut dixi, commendanda est oratio, sicut praemisi, placiditate animi et tranquillitate; ut unusquisque sibi constet et congruat, et fiat illud quod scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
sibi mortis est causci. ñ habens dm̃ suae mortis auctorẽ: Neq
enĩ si medicus p̃scripserit egrodeanti aquib uideat᷑ cauendũ
atq ille ab int̾dictis ñ potuanit abstinendũ: egusci ei mortis:

Expanded text:
sibi mortis est causa, non habens deum suae mortis auctorem. neque sibi mortis est causa, non habens deum suae mortis auctorem. neque enim si medicus praescripserit aegrotanti quibus uideatur cauendum atque ille ab interdictis non putauerit abstinendum,
Abbreviated transcription (Latin):
boni & mali sermo. Si etic̃ postea quã de ea arbore maonduca¬
uit: scientiã mali habere ñ potuit. Qđ si uerus est sermo: eu¬
pidititis utq causcĩ habere ñpotuit. Lic&& pleriq fic excuscindũ
putent. qđ diligens iurũ: ab eo timuerit separari. & heme
ccuiscĩ cupiditcitis p̃tendunt: qđ eẽ uoluerit cũ marito. Iterũ
alic questio subrepit: Unde mors acciderit ade. utrũ ane¬
tuiti ligni eiusmodi: an uͦ adõ Si not᷑ȩ hoc ligni adscribimꝰ:
uidet᷑ ligna huius fruct. uuificanti insufflatione dĩ p̃stare.
Siquẽ uiinficaiuerat insufflatio : fructꝰ huius ligni trrocit
ad mortẽ. aut si dm̃ oꝑcitorẽ mortis eẽ memoramꝰ : dicunt
qđ gemina opinionẽ accusemꝰ. Qđ aut itti iminitis ut no¬
luerit ignoscere cũ posset ignoscere : aut si ignoscere non
potuit : uidecit᷑ infirmus: Uidecimꝰ igit᷑ quomͦ diluendũ sit
Nisi fallor qͥa mortis couisci: iobȩdientia fuit. et ideo homo ipse

Expanded text:
boni et mali sermo, si etiam, posteaquam de ea arbore manducauit, scientiam mali habere non potuit. quodsi uerus est sermo, cupiditatis utique causam habere non potuit, licet plerique sic excusandum putent, quod diligens uirum ab eo timuerit separari et hanc causam cupiditatis praetendant, quod esse uoluerit cum marito. Iterum alia quaestio subripit, unde mors accident Adae, utrum a natura ligni eiusmodi an uero a deo. si naturae hoc ligni adscribimus, uidetur ligni huius fructus uiuificanti insufflationi dei praestare, siquidem quem uiuificauerat insufflatio fructus huius ligni traxit ad mortem. aut si deum operatorem mortis esse memoramus, dicunt quod gemina opinione accusemus, quod aut ita inmitis, ut noluerit ignoscere, cum posset ignoscere, aut si ignoscere non potuit, uideatur infirmus. uideamus igitur quomodo diluendum sit. nisi fallor, quia mortis causa inoboedientia fuit, et ideo homo ipse
Abbreviated transcription (Latin):
est: Deniq int̾p̃tatus ẽ dñs qͥd sis tu dicens At ten¬
dite uob̃ afclsis ꝓphetis Isti enĩ animã debilitant:
m̃tẽ subruunt: Non igit᷑ caro tues Quid enĩ est cciro si¬
ne anime gubnciculo.m̃tis iugore: Caro hodie sumit᷑.
cias deponit᷑ Com tẽporalis: anima diut̾na. Caro amie¬
tus ẽ. animci quȩ se induit quodã corporis uestim̃to
Nonigit̾ tu uestim̃tũ es: sed qui uestĩto uteris. Ideo
tͥ dr̃ ut expolicins ueterẽ hoem cũ actib eiꝰ: nouũ
inducis qͥ non incorporis qualitate. s in sp̃ũ m̃tis et agnitione

Expanded text:
est. Denique interpretatus est Dominus quis sis tu, dicens. Attenest. Denique interpretatus est Dominus quis sis tu, dicens. Attendite vobis a falsis prophetis ; isti enim animam debilitant, mentem subruunt. Non igitur caro tu es. Quid enim est caro sine animae gubernaculo, mentis vigore? Caro hodie sumitur, cras deponitur. Caro temporalis, anima diuturna. Caro amictus est animae, quae se induit quodam corporis vestimento. Non igitur tu vestimentum es, sed qui vestimento uteris. Ideo tibi dicitur, ut exspolians veterem hominem cum actibus ejus, novum induas, qui non in corporis qualitate, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
dũ formidet᷑: illa ad fidẽ ꝓuoccire te possint Qđsi dm̃
ñ times: uł ultricici ꝑ fidiae uenena formides Nunc qm̃
et elefantos uides tibi subditos. et leones eẽ sub iectos.
nosce te ipsũ ohomo. qđ non ut fer̃ apollinis prthii. sed
Salomonis scĩ est qͥ ait Nisi scicis te formosci in mulie¬
ribus. Quã quã multo ante moyses in de utero nomio
scripserit. At tende tͥ ohomo. tͥ attende : ut lex et pro¬
pħa ait. nisi scicis te Cui hoc dicit:. formosci in quit in
mulieribus. Quȩ ẽ pulcra in mulierib nisi anima
quȩ inutroq sexu p̃stantiã possidet pulchritudinis:
Et merito decora ẽ. quȩ ñ terrena sed cȩlestia. ñ cor¬
ruptibilici sed in corruptti desidãt. in quib decus ꝑi¬
re ñ soleat: Corporcilici enĩ om̃ci. ꝓcessu aetatis. aut̃ ȩgi¬
tudinis mac qualitete: marcescunt Huic attende dic̃
moyses. in qua tu totus es. in qua melior dui portio

Expanded text:
dum formidantur illa ad fidem prouocare te possint. quod si deum dum formidantur illa ad fidem prouocare te possint. quod si deum non times, uel ultricia perfidiae uenena formides. nunc quoniam et helefantos ucognosce teipsum, o homo. Quod non, ut ferunt, Apollinis Pythii, sed Salomonis sancti est, qui ait: Nisi scias te formosa in mulieribus, quamquam multo ante Moyses in Deuteronomio scripsit: adtende tibi. homo, tibi adtende ait lex et propheta ait: nisi scias te. cui hoc dicit? formonsa inquit in mulieribus. quae est pulchra in mulieribus nisi anima, quae in utroque sexu praestantiam possidet pulchritudinis ? et merito decora est, quae non terrena sed caelestia, non corruptibilia sed incorrupta desiderat, in quibre non soleat. Corporalia enim omnia processu aetatis, aut aegritudinis inaequalitate marcescunt. Huic attende, dicit Moyses, in qua tu totus es, in qua melior tui portio
Abbreviated transcription (Latin):
dediti Uides qͥd t̾ribilia illo fragella ꝓficicint:
Sic & serpentes flagella sunt eorũ quib infirma
animi aetcis et quȩdcĩ puerilis m̃tis ẽ uirtꝰ. ce terũ
fortiorib nocere non possunt Deniq c̃fidenti in
dño dictũ est. Suꝑ aspidẽ & basiliscũ ambulabis.
et c̃ culecibis leonẽm & diticonẽ Paulũ momor¬
dit iꝑa. et puttibant eũ quasi peccatorem
uix de naufraigio seruatũ. ueneno eẽ moriturũ
Sed posteci quã inuolabilis mansit. excussi in ignem
uiꝑa. plus apud intuentes uenerationis inuenit. Sed et ipse
ad om̃s dñs ait Qui credidit et baptiratꝰ fuerit: hic saliui
erit: Qui uͦ ñ credidit : dcimnabit᷑ Digna autẽ credentiũ
hȩc dix̃ fore. ut serpentis manu mulceant. uenenci
his atq om̃e mortiferũ etiã sibib̾int: nocere ñ possint
Tua igit᷑ tibi magis incredulitas o homo quã uenenai
metuenda serpentiũ sunt: Tne gͥ illa. ut saltem

Expanded text:
dediti. uides quid terribilia illa flagella proficiant ? dediti. uides quid terribilia illa flagella proficiant ? sic et serpentes flagella sunt eorum quibus infirma animi aetas et quaedam puerilis mentis est uirtus: ceterum fortioribus nocere non possunt. denique confidenti in domino dictum est: super aspidem et basiliscum ambulabis et conculcabis leonem et draconem. Paulum momordit uipera, et putabant eum quasi peccatorem uix de naufragio seruatum ueneno esse moriturum: sed posteaquam inuiolabilis mansit excussa in ignem uipera, plus apud intuentes uenerationis inuenit. sed et ipse dominus ad omnes ait: qui crediderit et baptizatus fuerit hic saluussalu erit; qui uero non crediderit damnabitur. signa autem credentium haec dixit fore, ut serpentes manu mulceant, uenena his atque omne mortiferum, etiamsi biberint, nocere non possint. tua igitur tibi magis incredulitas, o homo, quam uenena metuenda serpentium sunt. time igitur illa, ut saltem
Abbreviated transcription (Latin):
pionis aculeo exaigitt᷑. iueneno serpentis occiditur
Eximici leonis pulchritudo. comantes ceruice toros excu¬
tit. uł sublato pectore at tollit ora Sed quis ñ mi¬
ret᷑ tum breui scorpionis aculeo ut in corporeũ putes.
ingentiũ corporũ exire mortẽ: Nec hoc quisquãĩ
rep̃hendat qđ crecitor serpendis creaturis suis aliciq
uł animantiũ uł herbarũ genera uenencitti: miscu¬
erit. Naitti sunt enĩ haȩc ad correptionẽ nr̃am.
ñ ad deformationẽ: Nã quȩ ignauis. ant infirmibus.
aut impiis. plerũq offensioni atq errori sunt: alii
usui: Ito sunt hȩc: ut pedagogi paruulis. amari
uident᷑: a cerbi et męsti. formidabiles uerbe. lib¬
tutẽ lasciuiendi negant. necessitatẽ disciplinȩ
exigunt. pueriles animos ne liexu diffluant t̾e¬
rrore constringunt. Ideoq horũ austeritate fruo
eucidunt: sobrii c̃tinentes. laudi maigis quã ludo

Expanded text:
pionis aculeo exagitatur et ueneno serpentis occiditur. pionis aculeo exagitatur et ueneno serpentis occiditur. eximia leonis pulchritudo: comantis ceruice toros excutit uel sublato pectore adtollit ora: sed quis non miretur tam breui scorpionis aculeo, ut incorporeum putes, ingentium corporum exire mortem ? Nec hoc quispiam reprehendat, quod creator serpentis creaturis suis et alia uel animantium uel herbarum genera uenenata miscuerit. nata sunt enim haec ad correptionem nostram, non ad deformationem. nam quae ignauis aut infirmibus aut impiis plerumque offensioni atque terrori sunt, aliis usui ita sunt haec ut paedagogi paruolis. amari uidentur, acerbi et molesti, formidabiles uerbere, libertatem lasciuiendi negant, necessitatem disciplinae exigunt, pueriles animos, ne luxu defluant, terrore constringunt, ideoque horum austeritate frugi euadunt, sobrii, continentes, laudi magis quam ludo
Abbreviated transcription (Latin):
crcatura. dicturi sumꝰ: cõm̃dationẽ eiꝰ p̃struere np̃liba¬
re debemꝰ: Uidebat᷑ nichil eleftintis creat᷑a hab̃e robus¬
tuas. niehil tã t̾ribile uł ꝓcerum. Nichil tc̃ ferũ: quã
leones uł trgrides sunt. & hȩc seruiunt homini: et
naturã sucĩ humanci institutione de ponunt. obliuis¬
cunt᷑ qđ nata sunt. induunt qđ iubent᷑. Quid mul¬
toi docent᷑. Ut pariuili seruiunt. ut infirmi uerb¬
montiũ alta mircim̃. necplus altitudinẽ eȩdri stupem
quã uitis: aut olea breuis fecunditatẽ. itci ñ ampliꝰ
miror ele fcintũ quia ꝓcerus. ẽ. quci murẽ. qͥa terri¬
bilis elefanto est Ncit̾ȩ igit̾ hȩc potentia ẽ. ut
terribilia aliis. aliis meticulosci sint Est enĩ doncieti
p̃rogatiuci quȩ dã singulis creaturis. ut quibusdã
priuilegiis ꝓpriis fulciant᷑ Formidabilis tauris elefem¬
tus: murem timet Leo rex quidã fertirũ. exiguo scor¬

Expanded text:
creatura dicturi sumus, commendationem eius praestruere et praelibacreatura dicturi sumus, commendationem eius praestruere et praelibare debemus. uidebatur nihil helefantis creatura habere robustius, nihil tam terribile uel procerum, nihil tam ferum quam leones uel tigrides sunt. et haec seruiunt homini et naturam suam humana institutione deponunt. obliuiscuntur quod nata sunt, induunt quod iubentur. quid multa? docentur ut paruoli, seruiunt ut infirmi, uerbmontium alta miramur possunt plus altitudinem caedri stupemus quam uitis aut oleae breuis fecunditatem, ita non amplius miror poterit, quia procerus est, quam murem, quia terribilis helefanto est. naturae igitur haec potentia est, ut terribilia aliis aliis meticulosa sint. est enim donata praerogatiua quaedam singulis creaturis, ut quibusdam priuilegiis propriis fulciantur. formidabilis tauris helefantus, murem timet. leo quidem rex ferarum exiguo scor
Abbreviated transcription (Latin):
om̃a sibi ad magnitudinẽ m̃bra c̃ueniunt. ideoq ñdis¬
tincti ut nob̃. sed cõpacti artuf sunt quo sint robustiore
quã cito hominib si diu steterint. aut uelocius cucurre
Con uinc̾ta enĩ et articulata. facili quã c̃ creta atq
solidata. aut doloris sensũ: aut casũ offensionis ad mit¬
tunt. & qͥd mintris si uestiti armis tim̃tur. qͣndo qͥdẽ
dentib suis tc̃ĩquã nat᷑alib spiculis semꝑ armati sunt.
Promoscide suci quicquid in uoluerint frangunt::
Pede quic quid conpresserint: uelut quodã lapsu ruinẽ
ingentis excinimant. In uoluunt ꝓ moscide nemorai
ad sui ȩsccĩ. et qucisi quidã altissura dracones. serpen¬
tinis quos cȩꝑint spiris flagellant Plerumq ecis inor¬
bem colligunt. maxime cũ det̾ra crb legit᷑ aut potus
haurit᷑: Docum̃to ittq nobis sunt qđ nichil suꝑfluũ
sit reatũ. & tum̃ hȩc tuntae molis bestici sub iecta
nob. imꝑus seruit humainis Et enĩ qm̃ de hominis

Expanded text:
omnia sibi ad magnitudinem membra conueniunt. ideoque non distincti ut nobis, sed conpacti artus sunt, quo sint robustiores. quam cito hominibus, si diu steterint aut uelocius cucurrerconiuncta enim et articulata facilius quam concreta atque solidata aut doloris sensum aut causam offensionis admittunt. et quid miraris, si uestiti armis timentur, quandoquidem dentibus suis tamquam naturalibus spiculis semper armati sunt? promoscide sua quidquid inuoluerint frangunt, pede uero quidquid conpresserint uelut quodam lapsu ruinae ingentis exanimant. inuoluunt promoscide nemora ad sui escam et quasi quidam altissimi dracones serpentinis quos ceperint spiris flagellant. plerumque eas in orbem colligunt, maxime cum de terra cibus legitur aut potus hauritur. documento itaque nobis sunt, quod nihil superfluum sit creatum. et tamen haec tantae molis bestia subiecta nobis imperiis seruit humanis. Etenim quoniam de hominis
Abbreviated transcription (Latin):
gentibꝰ: Iũquid latiorci diuitũ rura. quã spatia t̃rarũ.
pauꝑ inqua clcmais et exciudiris: O isrł in qͥt ꝓpħa. qͣm¬
magna ẽ domꝰ dĩ: & ingens locus possessionis eiꝰ. Magn
& non habet finẽ. altꝰ uimm̃sus Domꝰ dĩ diuiti ẽ com¬
miinis & pauꝑi. difficile tam̃ est diuitẽ intrare inras¬
nũ cȩlorũ: S forte doleas qđ nullũ tͥ auratorũ lychno¬
rũ lum̃ refulgecit. sed multo illustrior tͥ lumine circũ¬
fuso luna resplendet: De reme forsitan quereris quia
nulla t̾ hypocciutii anbelcntib ignib ucporent᷑. Sed
babes solis calorẽ qͥtͥ orbẽ t̾rarũ temꝑet. et rb̃no de defen¬
dat afrigore. An illos beatos putas qͥ seruitiorũ sequen¬
tiũ stipcnt᷑ cat̾ius. S qui alienos pędes requir̾ : suis
uti nesciunt: Deniq apaucis p̃cedunt᷑. aplurimis por¬
tunt̃. nisi forte illud miraris qđ abundeit auro. arge¬

Expanded text:
gentibus? Numquid latiora divitum rura, quam spatia terrarum? Undegentibus? Numquid latiora divitum rura, quam spatia terrarum? Undepauper, in qua clamas et exaudiris: O Israel, inquit ppossessionis eius! magnus et non habet finem, altus et inmensus. domus dei diuiti est communis et pauperi; difficile tamen est diuitem intrare in regnum caelorum. sed forte doleas quod nullum tibi auratorum lychnorum lumen refulgeat: sed n.ulto inlustrior tibi lumine inluminent luna resplendet. de hieme forsitan querensquereris, quia nulla tibi hypocauta indicat ignibus uaporentur: sed habes solis calorem, qui tibi orbem terrarum temperet et hiberno te defendat a frigore. an illos beatos putas, qui seruitiorum sequentium stipantur cateruis? sed qui alienos pedes requirunt suis uti nesciunt; denique a paucis praeceduntur, a plurimis portantur, nisi forte illud miraris, quod abundant auro arge
Abbreviated transcription (Latin):
de quid exte nisi cinis & ossci remanebit. hoc est excor¬
pore tuo: Respice inquã  dic mͥ. quis ibi diues. quis
pauꝑ sit. discernę in opes ac potentes Nudi om̃s nas¬
cmm̃ : nudi morim᷑: Nulla discretio int̾ cadauera mor¬
tuorũ: nisi forte qͥa grauiꝰ fecent diuitũ corpora.
distentri luxuria Q uẽ audisti pauꝑem cruditate
defunctũ : Prodest illi mopia sua. exercet corpus
ñ oppͥmit. Nec tam̃ audimꝰ iustũ derelictũ. ⁊ sem̃ eiꝰ
querens panẽ. Qm qͥ bene oꝑat᷑ in t̾ra sua habundat
alim̃tis: Attende gͦ tͥ diues quici & tu carnẽ portas
nii ñ de est gr̃a St si ñ est domꝰ ampla. ñ diffusa posses¬
sio: caelũ patte it̾ra lib̾a est. omĩb in cõmune elem̃tai
doncita sunt: Patent aquoie diuitib atq pauꝑib orna¬
m̃ta mundi: Nũqͥd pulchriora pͣtiosissimarũ domori
aurata lciquearici. quã celi facies stellis insignita ful¬

Expanded text:
de quid ex te nisi cinis et ossa remanebunt, hoc est ex corde quid ex te nisi cinis et ossa remanebunt, hoc est ex corpore tuo, respice, inquam, et diedic mihi quia ibi diues et pauper sit ? discerne inopes ac potentes. nudi omnes nascimur, nudi morimur. Nulla discretio inter cadavera mortuorum; nisi forte quod gravius foetent divitum corpora distenta luxurie. Quem audisti pauperem cruditate defunctum? Prodest illi inopia sua: exercet corpus, non opprimit. Nec tamen audivimus justum derelictum, et semen ejus quaerens panem; quoniam qui bene operatur in terra sua, abundat alimentis. Attende ergo tibi, dives; quia et tu carnem portas nia, non deest gratia: et si non est domus ampla, non diffusa possessio, coelum patet, terra libera est. Omnibus in commune elementa donata sunt, patent aeque divitibus atque pauperibus ornamenta mundi. Numquid pulchriora pretiosissimarum domorum aurata laquearia, quam coeli facies stellis insignita ful
Abbreviated transcription (Latin):
qc carnẽ hobes quȩ cito labit᷑ Ueniat tͥ bonus animarũ
medicus sermo diuinus. asꝑgat t̾ oraculci dñi tam quã medi¬
cam̃ttai scilubrici At tende tͥ neficit uerbũ absconditũ in cor¬
de tuo iniquũ. Serpit enĩ sic̃ uenenũ. ⁊ lȩtalici infert con¬
tagia. At tende tͥ ne obliuiscaris dm̃ qui fecit te. ne nom̃
eiꝰ inucinũ accipicis At tende tͥ lex dic̃. necũ mandueaue¬
ris. et saitiatꝰ fueris. et domos aedificaueris. nhabiture coe¬
ꝑis. & pecorib tuis repletꝰ fueris. nauro et argento abũ
dciueris. et omĩb quȩ cũq tͥ fuerint in multiti
exaltes de corde et obliuiscaris dñm tuũ: Quid enĩ abes
homo qđ ñ accepisti : Nonne hȩc omĩa sic̃ umbra p̃tere¬
unt : Nonne domꝰ tua hȩc puluis ẽ. et ruma. Nonne
hȩc omĩa fabulai: Nonne scłi thesciurꝰ uanitas ẽ. Non¬
ne tu ipse es cinis: Respice insepulchra hominũ. et ui¬

Expanded text:
quia carnem habes, quae cito labitur. ueniat tibi bonus animorum quia carnem habes, quae cito labitur. ueniat tibi bonus animorum medicus sermo diuinus, aspergat tibi oracula domini tamquam medicamenta salubria. Attende tibi, ne fiat verbum absconditum in corde tuo iniquum: serpit enim sicut venenum, et lethalia infert contagia. Attende tibi; ne obliviscaris Deum qui fecit te, ne nomen ejus in vanum accipias. Attende tibi, lex dicit ne cum manducaveris, et satiatus fueris, et domos aedificaveris, et habitare coeperis, et pecoribus tuis repletus fueris, et auro edaueris et omnibus quaecumque tibi fuerint in multitudine exaltes te corde et obliuiscaris dominum deum tuum. quid enim habes, homo, quod non accepisti? nonne haec omnia sicut umbra praetereunt? nonne domus tua haec puluis est et ruina? nonne haec omnia falsa? nonne saeculi thensaurus uanitas est? nonne tu ipse es cinis? respice in sepulchra hominum et ui
Abbreviated transcription (Latin):
tis : ut inte xp̃c caput reclinet Deniq cũ fecisset pis¬
ciũ belucis. cũ fecisset fenrũ genera n besticirũ: ñ requi¬
euit Requieuit autẽ post ꝗ hominẽ ad imaiginẽ sut̃
fecit. In quo requiescat: audi dic̃tem: Supra quem
requiescc̃i. nͥ supͣ humilẽ et quietũ & trem̃tẽ ũba
meci: Esto gͦ humilis et quietus. ut in tuo ds̃ requiescat affec¬
tu. qͥ ñ requieuit ibestiis: multo magis ñ requiescit in pec¬
tore bestiali Sunt enĩ animi besticles. sunt ferȩ forma
hominũ indute. dequib dicit dñs. At tendite uob̾ afalsis
ꝓpħis qͥ ueniunt ad uos inuestitu ouiũ: intus autẽ sunt.

Expanded text:
tis, ut in te Christus caput reclinet. IDemque cum feCIsset pistis, ut in te Christus caput reclinet. IDemque cum feCIsset piscium beiuas, cum lecisset lerarum genera et bestiarum, non requieuit: requieuit autem, posteaquam hominem ad imaginem suam fecit. in quo requiescat audi dicentem: aut supra quem requiescam nisi super humilem et quietum et trementem uerba mea? esto ergo humilis et quietus, ut in tuo deus requiescat adfectu. qui non requieuit in bestiis multo magis non requiescit in pectore bestiali. sunt enim animi bestiales, sunt ferae forma hominum indutae,-de quibus dicit dominus: adtendite uobis a falsis prophetis, qui ueniunt ad uos in uestitu ouium, intu
Abbreviated transcription (Latin):
u ambulcis: ⁊ aliꝰ tibi fouecĩ parat Inmedio laqueorum
ambulas qͦs ab sc̃der̃ tͥ iuia inimicitui Oniaerg
cicũspice ut effugicis sic̃ dcimmulci de retibꝰ & sic̃ auis
de lciqueo: Dãmulci retia aspectꝰ uiuacitate declincit.
auis euitat lciqueos. si ad suꝑiora se c̃ferat. et t̾rena super¬
uolet. Insuꝑiorib enĩ nemo tendit retiai. lciqueũ nullus
abscondit: Ideo cuiꝰ c̃uerscitio in suꝑnis est: huiꝰ ñ solet inp̃dã
uenire captura S qͥd miraris si homo decipit̾ ab homine.
quendo filiꝰ hõĩs ubi requiescer& ñ habebat: & ille quidem
talẽ hõem fecit: in qͦ cciput suũ reclinaret s postea quam
inpectore nr̃o ñ requies ꝓximi coepit eẽ foueci. posteci quã
alt̃ alteri nectere coepit insidicis quẽ iuuare deb̾et: caput
suũ xp̃c auertit anob̾. s posteci tum̃ maluit illud morti
offerre ꝓ nobis Noli gͥ esse fraudulentꝰ. crudelis. immit¬

Expanded text:
tu ambulas, et alius tibi fecit parat. in medio laqueorum tu ambulas, et alius tibi fecit parat. in medio laqueorum ambulas, quos absconderunt tibi in uia inimici tui. omnia ergo circum inspice, ut effugias sicut dammula de retibus et sicut auis de laqueo. dammula retia aspectus uiuacitate declinat, auis euitat laqueos, si ad superiora se conferat et terrena superuolet; in superioribus enim nemo tendit retia, laqueum nullus abscondit. ideo cuius conuersatio in supernis est, huius non solet in praedam uenire captura. sed quid miraris, si homo decipiatur ab homine, quando filius hominis ubi requiesceret non habebat? et ille quidem talem hominem fecit, in quo caput suum reclinaret: sed posteaquam in pectore nostro non requies proximi coepit esse, sed fouea, posteaquam alter alteri nectere coepit insidias, quem iuuare deberet, caput suum Christus auertit a nobis, sed postea tamen maluit illud morti offerre pro nobis. noli igitur esse fraudulentus, crudelis, inmi
Abbreviated transcription (Latin):
isuus asplicets auctori: qui uidet opus sit̃ eẽ deletũ: Dic mͥ
sisuss opisicẽ aliquẽ. inducis alterũ qui opus illiꝰ supioru
meretricis assumere. Quia scriptũ est: T̃ollã gͥ menbra xp̃i
As. non agnosco colores meos. ñ agnosco imaginẽ meam
ñ ag nosco uultũ quẽ ipse formaui. reicio ego qđ meum
suese Sulũ quere quite pinxit .cũ illo habeto c̃sortiũ abillo
sume cr̃am clu mercedẽ dedisti : Suid respondebis Qast ul
gtraue est adultere opus dĩ. quid de illis dicemꝰ qͥ int̃ficiumt
opis dĩ. qui humanũ scinguinẽ fundunt: qͥ intũ qͣmas
doncuit extorquent. qͥ dicunt tollamꝰ iustũ quia imi¬
tilis ẽ nobis: Ande bene lectum ẽ hodie uulpes foneas habra
A uolueres celi uidos ubi requiescant. filiꝰ autẽ hominis
decipit: Foueu ueni os hominis ẽ. fouea alta pectus hõis
ub simne noxici ⁊ firudulento c̃silici. malȩ cogitticioneꝰ

Expanded text:
et tuo displiceas auctori, qui uidet opus suum esse deletum. dic mihi, et tuo displiceas auctori, qui uidet opus suum esse deletum. dic mihi, si supra artificem aliquem inducas alterum, qui opus illius superiomeretricis adsumere, quia scriptum est: tollam membra Christi deus: \'non agnosco colores meos, non agnosco imaginem meam, non agnosco uultum, quem ipse formaui. reicio ego quod meum non est. illum- quaere qui te pinxit, cum illo habeto consortium, ab illo sume gratiam cui mercedem dedisti.\' quid respondebis? quod si graue est adulterare opus dei, quid de illis dicemus qui inter- Sciunt opus Dei, qui humanum sanguinem fundunt, qui vitam quam Deus donavit, extorquent, qui dicunt: Tollamus Justum, quia inutilis est nobis? Unde bene lectum est hodie: Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos ubi requiescant: Filius autem hominis decipitur. fouea uero os hominis est, fouea alta pectus est hominis, ubi sunt noxia et fraudulenta consilia, malae cogitationes.
Abbreviated transcription (Latin):
sui: ut sit ipse pͥmogenitꝰ inmultis fr̃ĩbus Quos autẽ p̃des¬
tinciuit: hos & uocauit & qͦs uocauit: hos & iustificauit. Quos
autẽ iustificauit: hos et clcirifficauit Utrũ igit᷑ scđ̾m corp
an scđm animã iustifiͤ cio tibi c̃ferri udecit. quȩso respondecis
Sed dubitare ñ potes cũ iusticiq unde iustificatio deriuetu
est : m̃tis tuae utiq ñ corporis: Pictus es gͦ ohomo. npictus
adño dõ tuo Bonũ habes artificẽ atq pictorẽ. Noli bonã
delere picturã. ñ fuco sed ueritate fulgentẽ. ñ cęra expre¬
ssã s ͤ gr̃a: Deles picturã mulier siuultũ tuũ matericili can¬
dore oblincis. si ad quisito rubore ꝑfundas. Illa pictura-¬
uitii ñ decoris ẽ: Illci pict᷑a fraudis ñ simplicitatis ẽ. Illa.
pict᷑a temporcilis ẽ: aut pluuic: aut sudore t̃get᷑: Illa pic¬
tura fallit & decipit. ut neq illi place cui placere-
desid̾cis. qui intelligis ñ tuũ sed alienũ eẽ qđ placeat:¬

Expanded text:
bus. quos autem praedestinauit hos et uocauit et quos uocauit hos et iustificauit, quos autem iustificauit hos et glorificauit. utrum igitur secundum corpus an secundum animam iustificatio tibi conferri uideatur, quaeso respondeas. sed dubitare non potes, cum iustitia, unde iustificatio salu est, mentis utique non corporis sit. Pictus es ergo, o homo, et pictus a Domino Deo tuo. Bonum habes artificem atque pictorem. Noli bonam delere picturam, non fuco sed veritate fulgentem, non cera expressam sed gratia. Deles picturam, mulier, si vultum tuum materiali candore oblinuitii, non decoris est, illa pictura fraudis, non simplicitatis est, illa pictura temporalis est, aut pluvia, aut sudore tergitur: illa pictura fallit et decipit; ut neque illi placeas, cui placere desideras, qui intelligit non tuum, sed alienum esse quod placea
Abbreviated transcription (Latin):
Alloenim se panios: defunctos qͦq ad colloquiũ resuscita¬
mł. eosq ut uiuentes cõplectimur & tenemꝰ. et uitȩ
officia his usumq de ferimꝰ. Ea igit̾ est ad imcigiẽ
di que ñ compore estimat᷑ sed m̃tis uigore. quȩ absen¬
tes uidet. transicirinci uisu obit. ꝑcurrit aspectui. seru¬
tat᷑ ab ditei. huc atq illuc. uno mom̃to. sensus suos ꝑtotuiꝰ
orbis fines: Et mundi secretei circũfert Quȩ dõ iungit᷑
ap̃o ad heret. descendit in infernũ atq ascendit. liba
uersct̾ incelo Deniq audi dicentẽ Nr̃i autẽ c̃ uer¬

Expanded text:
alloquimur separatos, defunctos quoque ad colloquium resuscitaalloquimur separatos, defunctos quoque ad colloquium resuscitamus, eosque ut viventes cofficia his usumque deferimus. ea igitur est ad imaginem dei quae non corporeo aestimatur, sed mentis uigore, quae absentes uidet, transmarina uisu obit, transcurrit aspectu, scrutatur abdita, huc atque illuc uno momento sensus suos per totius orbis finis et mundi secreta circumfert: quae deo iungitur, Christo adhaeret, descendit in infernum atque ascendit, libera uersat
Abbreviated transcription (Latin):
pudet boe dicere: cũ ipsũ me totũ uide non posii:
qđ ante pedes c̃ uideo qđ atergo ẽ uđe ñ possim
eruicẽ meã nescio. ñ noui occipitiũ. Renes meos ui¬
dere ñ possũ. Similit̃ qͦntũ est qđ audimꝰ. cũ id qđ
paululũ distet uide. id audire ñ possim: si int̃ iec ⁊
parietes suit impedit᷑ aspectus. impedit᷑ auditus. De mn¬
do copꝰ nr̃m uno iloco cohȩret. angusto includitur sp̃a¬
do. gm̃s fene lcdiores sunt homine. om̃s etiã uelociores.
N ongͥ scaro potest seẽ ad imaiginẽ dĩ sed anima nña que
ubaest: et diffusis cogitationib atq c̃silus. huc at que
iluc uegat᷑ quȩ ẽ sidc̃ndo spectat om̃a cee nõ sumꝰ
mittilici: et cog tumꝰ quę ad orentules uł ad occidentures
partes speetaue uidecintur. & cũ illis uersuri uideme
mei trpside sunt constituti. & illos uidemꝰ qui degunt
ineffrriect si quos cognitos ea t̾ra susceꝑit. sequimur
ꝓficiscentes: iheremꝰ ꝓegrinantibus. copulam̃ absentibꝰ:

Expanded text:
ipse me totum uidere non possim? quod ante pedes est uideo, quod a tergo est uidere non possum. ceruicem meam nescio, non noui occipitium, renis meos uidere non possum. similiter quantum est quod audimus, cum id quod paululum distet uidere et audire parietes sint, impeditur aspectus, impeditur auditus. Deinde corpus nostrum uno in loco haeret, angusto includitur spatio. Omnes ferae latiores sunt homine, omnes etiam velociores. Non ergo caro potest esse ad imaginem Dei, sed anima nostra quae libera est, et diffusis cogitationibus atque consiliis huc atque illuc vagatur, quae considerando spectat omnia. Ecce nunc sumus in Italia, et cogitamus ea quae ad Orientales aut Occidentales partes spectare videntur, et cum illis versari videmur qui in Perside sunt constituti, et illos videmus qui degunt in Africa, si quos cognitos nobis ea terra susceperit: sequimur proficiscentes, inhaeremus peregrinantibus, copulamur absentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ne unago subsitintiaȩ. Seđm hanc imaginẽ¬
que nfulg& pictura p̾tiosa ẽ. Scdm hanc ĩmog¬
nẽ adem ante peccatũ. s ubi lapsus ẽ de posuit
imciginẽ cęlestis. sumpsit terrestris effigiem: Sed fugi¬
cius hanc imciginẽ quae intrare ciuittitẽ dr̃i ñ po¬
test. qͥa scriptũ est Dñe. inciuitute tua imciginẽ eo
ad nichilũ rediges. Qñ intrat indignci imago: & quȩ
intrarit excludit᷑. Quia ñ intrabit inqͥt meã om̃e cõ¬
mune : & qui facit execrationẽ nm̃daciũ: s ille intrabit
imaginẽ dĩ est. In hac totus es homo. qͥa sine hac nichil es
s es t̾ra. & in t̾rã resolueris Deniq ut scicis qͥa sine anima
caro nichil ẽ : Nolite inqͥ timere eos qui possunt corpus
occide : animã autẽ ñ possunt Quid igit̾ incarne p̃su¬
mis. qͥ nichil amittis si carnẽ amiseris: S illud time
ne animȩ tuaȩ de fraudis auxilio: Qũci enĩ dobit hõ

Expanded text:
paternae imago substantiaepaternae imago substantiaequae refulget, pictura pretiosa est. Secundum hanc imaginem Adam ante peccatum: sed ubi lapsus est, deposuit imaginem coelestis, sumpsit terrestris effigiem. Sed fugiamus hanc imaginem, quae intrare civitatem Dei non potest, quia scriptum est: Domine, in civitate ad nihilum rediges. et non intrat indigna imago et quae intrarit excluditur, quia non intrabit inquit in eam omne commune et qui facit execrationem et mendacium, sed ille intrabit imaginem dei est. in hac totus es, homo, quia sine hac nihil es, sed es terra et in terram resolueris. denique ut scias quia sine anima caro nihil est, nolite inquit timere eos qui possunt corpus occidere, animam autem non possunt. quid igitur in carne praesumis, qui nihil amittis, si carnem amiseris? sed illud time, ne anim
Abbreviated transcription (Latin):
imaginẽ et similitudinẽ nr̃cam Quis hoc dic̃: Nonne te ds
qͥde fecit: Quid ẽ ds̃ : Caro an sp̃s: Non caro utiq sed sp̃s
Cuiꝰ similis ccro ẽẽ ñ potest: quici ipse incorporeus et ĩuisibilis ẽ
Caro autẽ et cõp̃hendit᷑ et uidetur Cui dic̃: Nonsibi utique.¬
qͥa ñ dicit faciã s facicimꝰ: Non angelis : qͥa ministri sunt:
Serui autẽ cũ dño. et oꝑa cũ auctore: ñ possunt oꝑationis
hab̾e c̃sortiũ. Sed dicit filio. &iã si uidȩi nolint. etiã siarri¬
cmi repugnent: Sed udȩi c̃ticiscant. arriani cũ suis
patrib ommutescant Qui dũ unũ aconsortio diuine opatio¬
nis excludunt : plures inser̃. & prȩrogatiuã quã filio negañ.
seruulis donant: Sed esto. ut ad miniculo seruulorũ ad oͦꝑan¬
dũ ds̃ uobis indiguisse uidecit᷑ Si oꝑatio cõmunis ẽ cũ angłis
dõ. nũquid dõ et angłis imago cõmunis ẽ.... muus
litudinẽ: S qui sit imago dĩ: audi dicentẽ. Qui eripuit

Expanded text:
imaginem, et ad similitudinem nostram . Quis hoc dicit? Nonne Deus, qui te fecit? Quid est Deus? Caro, an spiritus? Non caro utique, sed spiritus, cujus similis caro esse non potest; quia ipse incorporeus et invisibilis est, 128 caro autem comprehenditur et videtur. Cui dicquia non dicit nam. sed \'faciamus\', non angelis, quia ministri sunt, serui autem cum domino et opera cum auctore non possunt operationis habere consortium, sed dicit filio, etiamsi Iudaei nolint, etiamsi Ariani repugnent. sed et Iudaei conticiscant et Ariani cum suis parentibus nam, qui dum unum a consortio diuinae operationis excludunt, plures inserunt et praerogatiuam quam filio negant seruolis donant. sed esto ut adminiculo seruorum ad operandum deus uobis indiguisse uideatur: si operatio communis est cum angelis deo, numquid deo et angelis imago communis est? numquidnostram? sed qui sit imago dei audi dicentem: qui eripuit
Abbreviated transcription (Latin):
uimꝰ animã ẽẽ ad imaginẽ dĩ: nc̃ c̃sideremꝰ utrũ de anima
nomine hõis nũcupat᷑. Scriptũ ẽ enĩ ingenesi: F ilii autẽ
ioseph qͥfcictisunt illi inegrpto animȩ nouẽ: Om̃s gͦ ammȩ
quȩ intrauer̃ cũ icicob mȩgiptũ. lxx U & multo amplius
ab humanitate. alterũ ab intuendi habens iuuacitate: quȩ
magis animȩ quã corpori conuenire ñ dubiũ est. Sui rei
etiã illus iure c̃currit dictũ intsenas ieremiae Bonus ẽ dñs
mã adiciendã putaiuit: Melius enĩ quęrit ista: si solci sic
ab ducens se acorporis cęno et acupiditate carnali. ipsci ẽ adi¬
magmẽ dĩ c̃formis dñi iħu Qui autẽ conformes filui dĩ
scĩ funt Sic enĩ legimꝰ dicente paulo Scimꝰ autẽ qm̃ dili¬
gentib dm̃ om̃a c̃curr̃ in bonũ. his qͥ scđm ꝓpositũ uocatis¬

Expanded text:
vimus animam esse ad imaginem Dei; nunc consideremus utrum de anima nomine hominis nuncupatur. Scriptum est enim in Genesi: Filii autem Joseph qui facti sunt ei in Aegypto, animae novem. Omnes ergo animae quae intraverunt cum Jacob iab humanitate, alterum ab intuendi habens vivacitate, quae magis animae, quam corpori convenire non dubium est. Cui rei etiam illud jure concurrit dictum in Threnis Hieremiae: Bonus est Domimam adjiciendam putavit. Melius enim quaerit ista si sola sit, abducens se a corporis coeno, et a cupiditate carnali. Ipsa est ad imaginem Dei conformis Domini Jesu. Qui autem conformes Filii Dei, sancti sunt. Sic enim legimus, dicente Paulo: Scimus autem quoniam diligentibus Deum omnia concurrunt in bonum, iis qui secundum propositum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ dĩ. Huiꝰ uiri animȩ dicit Ecce ego ierłm pinxi mu¬
ros tuos Non dix̃ pinxi uentrẽ tuũ. ñ dicit pinxi
inferiora tuci. s dic̃ pinxi muros tuos Salido se as¬
serens homini murorũ dedisse p̃sidia. ut si ꝑ uigil
speculator inportis sit : obsidionis possit ꝑiculum
ꝓpulscre. Dicit itaq ñ tibi uoluptoites dedi non
illecebiris cupiditatũ. ñ incentiua luxuri&. ñ alie¬
ni de coris concupiscentiã. s dedi tͥ fundam̃ta mu¬
rtilici. dedi tibi turriũ excelsci fostigici. Inquib
constitutꝰ expugnari ab hoste ñ metuas. nec in
gruentiũ legionũ terribilici lic& temptam̃tu
formides Deniq habes in yscci qͥa iusti anima
dicit uł eccła Ego ciuittis mimitci: ego ciui¬

Expanded text:
ei. Hujus viri animae dicit: Ecce ego, Hierusalem, pinxi muros tuos . Non dixit, pinxi ventrem tuum: non dixit, pinxi inferiora tua: sed dixit, pinxi muros tuos, valida se asserens homini murorum dedisse praesidia: ut si pervigil speculator in portis sit, obsidionis possit periculum propulsare. Dicit itaque: Non tibi voluptates dedi, non illecebras cupiditatum, non incentiva luxuriae, non alieni decoris concupiscentiam, sed dedi tibi fundamenta muralia, dedi tibi turrium excelsa fastigia, in quibus constitutus expugnari ab hoste gruentium legionum terribilia licet temptamenta formides\'. denique habes in Esaia quia iusti anima dicit uel ecclesia: ego ciuitusciuitas munita, ego ciui