comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fallaciter: Quanto enim ꝑ quod
uiratur magis scm̃ ẽ. tantomag̃
ẽ penale ꝑuirium Alia questio
ẽ. utrum non peccet. qͥ ꝑ falsos dõs
sͥ iurare fecit. quia ille qui ei
uirat. falsos dos colit: Cui ques¬
tioni possunt illa testimonia
suffragari. quȩ ipse cõmeniora¬
sti de laban & abimelec. si tñ abi¬
melec ꝑdos suosurauit. sicut¬

Expanded text:
fallaciter. Quanto id per quod fallaciter. Quanto id per quod juratur magis sanctum est, tanto magis est poenale perjurium. Alia quaestio est utrum non peccet qui per falsos Deos sibi jurare facit, quia ille qui ei jurat falsos deos colit. Cui quaestioni possunt illa testimonia suffragari quae ipse commemorasti de Laban et Abimelech, si tamen Abimelech per deos suos juravit, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ eius fide utendũ sit: qͥ
ut eam seruet. ꝑ demonia uira¬
uerit Ute uolo pͥus considerare
utrũ si qͥspiam ꝑ dos falsos ui¬
rauerit se fidem seruaturum.
& eam non seruauerit: ñ tͥ uide¬
atur bis peccasse: Si enĩ tali utra¬
tione ꝓmissam seruauerit fidem.
ido tantũ peccasse iudicaretur.
qͥa ꝑ tales dõs uirauit. Illud autẽ
nemo rep̃henderet: qͥa fidem ser¬
uauit: Nunc uͦ quia uirauit ꝑ
qͦs ñ deb̾uit. & contra pollicit̃a
peccauit. Ac ꝑ hoc qͥ utit᷑ fide il¬
lius. quẽ constat uirasse ꝑ dõs fal¬
sos: & utit᷑ non ad malũ.s adlicitũ
⁊ bonũ: ñ peccato illiꝰ se sociat. qͦ
ꝑ demonia uirauit: s bono pac¬
to eius. qͦ fidem seruauit: Neq
hic eam fidem dicoseruari. qua
zantur: Illa enim longe ẽ. alia ẽ
longeq discreta. a fide humano¬
rũ placitorum atq pactorum
Uerumtamen sine ulla dubita¬
tione. minus malũ ẽ. ꝑ dos falsos
iurare ueraciter: quã ꝑdm̃ uerũ

Expanded text:
utrum eius fide utendum sit, qui, ut eam seruet, per daemonia iuraubi te uolo prius considerare, utrum, si quispiam per deos falsos iurauerit se fidem seruaturum et eam non seruauerit, non tibi uideatur bis peccasse. si enim tali iuratione promissam custodiret fidem, ideo tantum peccasse iudicaretur, quia per tales deos iurauit; illud autem nemo recte reprehenderet, quia fidem seruauit. nunc uero, quia et iurauit, per quos non debuit, et contra pollicitam peccauit; ac per hoc, qui utitur fide illius, quem constat iurasse per deos falsos, et utitur non ad malam sed ad licitam et bonam rem, non peccato eius se sociat, quo per daemonia iurauit, sed bono pacto eius, quo fidem seruauit. neque hic eam fidem dico seruari, qua in Christo. illa enim longe alia est longeque discreta a fide humanorum placitorum atque pactorum. uerumtione minus malum est per deos falsos jurare veraciter, quam per Deum verum
Abbreviated transcription (Latin):
atissimis. petro & paulo. ꝑeoᷤᷤ
etiam beato siluestro prĩ nr̃o
sũmo pontifici et uniu̾sali

Expanded text:
atissimis Petro et Paulo, et per eos etiam beato Silvestro Patri nostro summo pontifici, et universali
Abbreviated transcription (Latin):
Interdicaturetiam ex aucto¬
ritate scõrũ canonũ. ut nul¬
lus laicus. aut clericus. in
earum claustris et secretis
habitationibus accessum ha¬
beat. neq p̃sb̃ri: nͥ tantũ ad
mussam Expleta missa: ad
eccłas suas redeant Omnibꝰ
p̃terea publice et priuatim
denuntiet: quantũ sit ꝑia¬
p̃sumit: Si enim ille reus te¬
net᷑. qui sponsam hominis
iuolat: quantomagis reus
maiestatis efficitur. qͥ spon¬
sam om̃ipotentis di corrũ¬

Expanded text:
Interdicatur etiam ex auctoritate sacrorum canonum, ut nullus laicus aut clericus in earum claustris et secretis habitationibus accessum habeat, neque presbyteri nisi tantum ad missam. Expleta missa, ad ecclesias suas redeant. Omnibus praeterea publice et privatim denuntiet, quantum sit piapraesumit. Si enim ille reus tenetur qui sponsam hominis violat, quanto magis reus majestatis efficitur, qui sponsam omnipotentis Dei corru
Abbreviated transcription (Latin):
i aliquid forte nos in cautiꝰ
urare contigerit. qd̾ obser¬
uatũ peiorem uergat in exitũ:¬
libere illud consilio salubriori.
mutandũ nouerimꝰ & magis
instante necessitate peierandũ
nob̾. quã ꝓuitando ꝑurio in
aliud cͥmen gͣuiꝰ ẽe̾ diuertendũ:
nabal uirum stultũ & impiũ.
atq omnia que ad illum ꝑtine
rent demoliri S ad pͥm̾a inter¬
cessionem abigail feminȩ pru¬
dentis. mox remisit minas: re¬
uocauit ensem in uaginam.
neq aliqͥd culpȩ se tali ꝑuirio
tius obseruanda: ut sun talem
forte lapsum u̾suti hostis incide¬
rimus insidiis. ex quo sineali¬
quo peccati contagio surgere

Expanded text:
i aliquid forte nos incautius iurasse contigerit, quod observatum peiorem vergat in exitum, illud consilio salubriori mutandum noverimus, ac magis, instante necessitate peierandum nobis, quam pro vitando periurio in aliud crimen gravius esse divertendum. Nabal virum stultum et impium, arent demoliri; sed ad primam intercessionem Abigail feminae prudentis, mox remisit minas, revocavit ensem in vaginem, neque aliquid culpae se tali perjurio tius observanda, ut si in talem forte lapsum versuti hostis inciderimus insidiis, ex quo sine aliqua peccati contagione surgere
Abbreviated transcription (Latin):
aruuili alioꝓfitente baptizan¬
tur. quia adhuc loqui uelcre¬
dere nesciunt: Sicut etiã egri
muti. et surdi. quoꝵ uice alius
ꝓfitet᷑ ut ꝓ eis respondeat. dũ
baptizantur Cartaginense¬
grotantes si pro se respondere ñ
possunt: cũ uoluntatis eoꝵ
te stimoniũ sui dixerint. bapti¬
rentur: Similiter et de peniten¬
i pro eo qui respondere potest.
in baptismo alius respondeat.
non itidem ualet: ex qua regła il¬
lud in euangelio dictum ẽ. quod
om̃s cum legitur naturalit̃ mo¬
net: etatẽ habet ipse prose loqͥtur
auctoritatis aliciuus. s sola
temeritate p̾sumit᷑. ut passim
et libere natalitio xp̃i seu appa¬
ritione. necnon apłorũ seumar¬
Trum festiuitatibꝰinnumere ut
asseris plebes baptismi mysterũ
consequantur. cum sibi hoc pͥui¬
legium apud nos et apud ȩccłas
tecosten pascha defendat: Leo p̃y

Expanded text:
arvuli alio profitente baptizantur, quia adhuc loqui vel credere nesciunt, sicut et aegri, muti et surdi quorum vice alius profitetur ut pro eis respondeat dum baptizantur. CAP. XIV. Sgrotantes si pro se respondere non possunt, cum voluntatis eorum testimonium sui dixerint, baptizentur, similiter et de poenitenSi pro eo qui respondere potest in baptismo alius respondeat, non itidem valet, ex qua regula, illud in Evangelio dictum est, quod omnes, cum legitur, naturaliter monet: Aetatem habet, ipse pro se loquatur uctoritatis alicujus, sed sola temeritate praesumitur, ut passim ac libere natalitiis Christi, seu apparitionis, necnon et apostolorum, seu martyrum festivitatibus innumerae ut asseris plebes baptismi mysterium consequantur, cum hoc sibi privilegium apud nos et apud omnes ectecoste sua Pascha defendat;
Abbreviated transcription (Latin):
bra sunt coniunx ẽ: Que fidei.
spei. et caritatis integritate. ñ
dius et coniugatis fidelib tota
uirgo ẽ. Uniuersȩ qͥpye eccłȩ cuiꝰ
illa omnia m̃bra sunt apłs dic̃
Aptaui uni uiro uirginẽ castam
exibere xp̃o. Nouit autem ille
coniugem uirginẽ sine corrup¬
tione fetare: quem in ipsa &̃ car¬
ne potuit mater sine corruptioẽ
ꝓcreare fit autem ꝑ hanc minus
consideͬatã opinionẽ. qua putanĩ
lapsarum a scõꝓposito feminarũ
si nupserint ñ e̾e̾ coniuigia. ñ par¬
uum malum ut a maritis sẽpa¬
rentur uxores. quasi adultẽ
sint ñ n uxores: et cum uolt̃
eas seꝑa. tas reddere continen¬
tȩ. faciunt maritos earum adul¬
teros uiros. cum suis uxoribꝰ ur¬
uis alias duxerint: Quappter ñ
possum quidem dicere a ꝓposito
meliore lapsas sinupserint femi¬
nas. ad ulteriꝰ e̾ẽ ñ coniuigia. s pla¬
ne ñ dubitauerim dicere. lapsus
et ruinas a castitate sanctiore q̃

Expanded text:
bra sunt, coniux est, quae fidei, bra sunt, coniux est, quae fidei, spei, caritatis integritate non m in uiduis et coniugatis fidelibus tota uirgo est. uniuersae quippe ecclesiae, cuius illa omnia membra sunt, apostolus dicit: aptaui uos uni uiro uirginem castam exhibere Christo. nouit autem ille coniugem uirginem sine corruptione fetare, quem in ipsa etiam carne potuit mater sine corruptione procreare. fit autem per hanc minus consideratam opinionem, qua putant lapsarum a sancto proposito feminarum, si nupserint, non esse coniugia, non paruum malum, ut a maritis separentur uxores, quasi adulterae sint, non uxores; et cum uolunt eas separatas reddere continentiae, faciunt maritos earum adulteros ueros, cum suis uxoribus uiuis alteras duxerint. Quapropter non possum quidem dicere a proposito meliore lapsas, si nupserint, feminas adulteria esse, non coniugia, sed plane non dubitauerim dicere lapsus et ruinas a castitate sanctiore, quae
Abbreviated transcription (Latin):
runt: ut uoluntatem que aꝓpo¬
sito cecidit apyareat ẽẽ dampna¬
tamꝰ. siue subsequant᷑ nuptiȩ siue
desint: Proinde qui dicunt taliũ
uidentur satis acute ac diligent̃
considerare qͥd dicant. fallit qͥppe¬
eos similitudo ueritatis. Quia enĩ
gum̃tantur qͥdam dicentes Siuiro
uiuo alteri nubit. adultera ẽ. Qui ħ¬
dicunt. acute qͥdem mouent᷑. s pa¬
rum attendunt. hanc argum̃tatio¬
nem quanta rerum sequat᷑ ab sur¬
ditas Cum enim laudabiliter ui
uente iuro etiam ex eius consensu
continentiam femina. xp̃ououeat:
iam scd̾m istorũ rationẽ nulla hoc
facere debet: ne ipsum. xpm̃ qd̾ sen¬
tire nefas ẽ. adulterũ faciat cui
iuuente uiro nubit Deniq cum
pͥme nuptiȩ melioris sint meriti.
rum iste sit sensus. ut. xp̃s eis ui¬
deatur quasi scd̾s maritus Ipsum
enim habebant ꝙ antea quando
uiris sius fideliter seruiebant
non carnaliter.ẜ spũaliter ui¬
rum cui ȩccła ipsa cuius mem¬

Expanded text:
runt, ut uoluntatem, quae a prorunt, ut uoluntatem, quae a proposito cecidit, appareat esse damnatam, siue subsequantur nuptiae siue desint. Proinde qui dicunt talium uidentur satis acute ac diligenter considerare quid dicant; fallit eos quippe similitudo ueritatis. quia enim gumentantur quidam dicentes: si uiro suo uiuo quae alteri nubit, adultera est, dicunt, acute quidem mouentur, sed parum adtendunt hanc argumentationem quanta rerum sequatur absurditas. cum enim laudabiliter etiam uiuente uiro ex eius consensu continentiam femina Christo uoueat, iam secundum istorum rationem nulla hoc facere debet, ne ipsum Christum, quod sentire nefas est, adulterum faciat, cui uiuente marito nubit. deinde cum primae nuptiae melioris sint meriti rum iste sit sensus, ut Christus eis uideatur quasi secundus maritus; ipsum enim habebant et antea, quando uiris suis fideliter subditae seruiebant, non carnaliter, sed spiritaliter uirum: cui ecclesia ipsa, cuius mem
Abbreviated transcription (Latin):
seruatur: dampnatio non timet᷑.
S inuiduali et uirginalicontinẽ¬
tia. excellentia muneris amplioris
expetitur. que expetita et electa et
uoti debito oblata. iam non solum
capescere nuptias. s etiam si nonnu¬
batur. nubere uelle dampnabileẽ
Nam ut hoc demonstraret apłs. non
ait. cum indelitũs egerint. in xp̃õ
nubunt. s nubere uolunt. haben¬
irritam fecerunt. ñ nubendo tantũ
dampnatur fracta uoti fides: dam¬
natur non susceptio a bono infe¬
riore. s riuna a bono suꝑiore Pos¬
tremo dampnant᷑ tales. non quia
conuigalẽ fidem posterius inier̃
s quia continentiȩ pͥmam fidem
irritam fecerunt: Quod ut breuit̃
re dampnationẽ. que pꝰamplioris
scĩtatis ꝓpositum nupserint: non
quia non dampnantur. s ne in eiᷤ
ipse nuptiȩ dampnari putarent᷑.
S cum dixisset nubere uolunt con¬
tinuo addidit habentes dampna¬
tionem: et dixit quare. quia pri¬
mam inquit fidem irritam fece¬

Expanded text:
seruatur, damnatio non timetur; seruatur, damnatio non timetur; sed in uiduali et uirginali continentia excellentia muneris amplioris expetitur: qua expetita et electa et uoti debito oblata iam non solum capessere nuptias, sed etiamsi non nubatur, nubere uelle damnabile est. nam ut hoc demonstraret apostolus. non ait: cum in deliciis egerint in Christo, nubunt, sed, nubere uolunt habenprimam damnatur fracta voti fides, damnatur non susceptio a bono inferiore, sed ruina ex bono superiore. Postremo damnantur tales, non quia conjugalem fidem posterius inierunt, sed quia continentiae primam fidem irritam fecerunt. Quod ut breviterre damnationem, quae post amplioris sanctitatis propositum nubunt, non quia non damnentur, sed ne in eis ipsae nuptiae damnari putarentur — sed, cum dixisset: nubere uolunt, continuo addidit: habentes damnationem, et dixit quare: quoniam priorem fidem inritam fece
Abbreviated transcription (Latin):
ue se non continent.nubant.
nisi reddant.: iure dampnantur¬
liciis egerint: in xp̃o nubere uo¬
lunt. habentes dampnationem.
quia pͥmam fidem irritam fecer̃
.i. uoluntatem ad nuptias aꝓpo¬
sito continentie deflexerunt. Ir¬
ritam quidem fidem fecerunt:
quia prius uouerant qd̾ se ꝑseue¬
rantia implere noluerunt᷑. Nup¬
tiarum igit᷑ bonum. semꝑ qͥdem
ẽ bonum.s in popło dĩ fuit aliqñ
legis obsequium. non infirmita¬
tis remedium. in quibusdam uͦ
humanitatis solatium filiorum
canino more ꝑ usum ꝓmiscuũ
feminarum. s honeste ordine
conuigali non ẽ in homine un¬
ꝓbandꝰ affectus. & iã ipsũ tamen
laudabilius transcendit. et uin¬
cit celestia cogitans animꝰ xp̃ia
om̃s capiunt uerbum hoc. qui
potest capere capiat. que se non
continet.nubat. que non cepit
deliberet:que ag̃ssa ẽ ꝑseueret:
Hulla ad uersario detur occasio: nulla
xp̃o subtrahatur oblatio in conui¬
gali qͥppe iuinculo si pudititia con¬

Expanded text:
e se non continent, nubant, nisi reddant, iure damnanturciis egerint in Christo, nubere volunt; habentes damnationem quoniam primam fidem irritam fecerunt: id est, voluntatem ad nuptias a proposito continentiae deflexerunt. Irritam quippe fecerunt fidem, qua prius voverant quod perseverantia implere noluerunt . Nuptiarum igitur bonum semper est quidem bonum: sed in populo Dei fuit aliquando legis obsequium; nunc est infirmitatis remedium, in quibusdam vero humanitatis solatium. Filiorum canino more per usum promiscuum feminarum, sed honesto ordine coniugali non est in homine inprobandus affectus; etiam ipsum tamen laudabilius transcendit et uincit caelestia cogitans animus Chrisomnes capiunt uerbum hoc, quae potest ergo capere, capiat et quae se non continet, nubat; quae non coepit, deliberet; quae adgressa est, perseueret: nulla aduersario detur occasio, nulla Christo subtrahatur oblatio. in coniugali quippe uinculo si pudicitia con
Abbreviated transcription (Latin):
emplum beati adriani apłice se
dorum. patriciatus dignitatem ac
leo seruus seruoꝵ di epĩs. Cum cc̃to
clero ac popło romano constitiumus.
pͥmo regi theutonicorũ eiusq suc¬
cessorib. huius regni italiȩ in ꝑ¬
petuum. tam sͥ facultatem eligen¬
di successorem. qua sũme sedis apoᷤ¬
tolice pontificem ordinandi: ac
eo inuestituram suscipiant. conse¬
crationem autem unde debent.
exceptis his qͦsimꝑator pontifici
et archiepĩs. concessit Et ut nemo
deinceps cuiuscumq dignitatis
uel religiositatis eligendi uel pa¬
tritium. siue pontificem sũme se¬
dinandi habeat facultatem. ab
fiat absq omĩ pecunia. & u̾ipsesit
patricius. et rex Qđ si acdero et po¬
pło quis ep̃s eligatur. nͥ a supͣdicto
rege laudetur. et inuestiatur. non
consecretur: Siquis contra hanc
apłicam auctoritatem aliqͥd moli¬
atur. hunc excõmunicationi sub¬
lacere decreuimꝰ: et nͥ resipuerit.
in reuocabili exilio puniri. uelul¬

Expanded text:
emplum beati Adriani apostolicaemplum beati Adriani apostolicadorum, patriciatus dignitatem ac Leo, servus servorum Dei episcopus, cum cuncto clero ac populo Romano, constituimus primo, regi Teutonicorum, ejusque successoribus hujus regni Italiae in perpetuum tam sibi facultatem eligendi successorem, quam summae sedis apostolicae pontificem ordinandi: ac eo investituram suscipiant, consecrationem autem, unde debent, exceptis his, quos imperator pontifici et archiepiscopis concessit, et ut nemo deinceps cujuscunque dignitatis vel religiositatis eligendi, vel patricium sive pontificem summae sedinandi habeat facultatem, absque fiat absque omni pecunia, et ipse sit patricius et rex. Quod si a Deo et populo quis episcopus eligatur, nisi a supradicto rege laudetur et investiatur, non consecretur. Si quis contra hanc apostolicam auctoritatem aliquid moliatur, hunc excommunicationi subjacere decrevimus, et nisi resipuerit, irrevocabili exsilio puniri, vel ul
Abbreviated transcription (Latin):
drianꝰ papa
romã uenire karolum regẽ
ad defendendas res eccłȩ postula¬
uit: karolus uͦ roman ueniens.
papiam obsedit᷑: ibiq relicto ex¬
ercitu. in scã resurrectione ab
adriano papa rome honorifice
susceptus ẽ Post scãm uͦ resurrec¬
tionem reuersus papiam. cepit desi¬
derium regem Deinde romam re¬
uersus constituit ibi synodum cũ
adriano papa in patriarchio late¬
rani in ȩccła scĩ saluatoris. Que sy¬
nodus celebrata ẽ. a centũ .ł. trib
religiosis ep̃is et abbatib. Adria¬
nus autẽ papa cum uniuersa sy¬
nodo tradiderunt karolo ius & po¬
testatem eligendi pontificem et
ordinandi apłicam sedem Digni¬
głas ꝓuintias ab eo inuestituram
acciꝑe diffiniuit. & ut nͥ arege lau¬
detur. et inuestiatur ep̃s. a nemine¬
consecretur. Et qͥcũq contra hoc de¬
cretum e̾e̾t. anathematis uincło
eum innodauit: et nͥ resipisceret.
bona eius publicari p̃cepit.
rõmȩ in eccła scĩsaluatoris. Ad ex¬

Expanded text:
drianus papa Romam venire Karolum regem ad defendendas res ecclesie postulavit. Karolus vero Romam veniens Papiam obsedit, ibique relicto exercitu in sancta resurrectione ab Adriano pape Rome honorifice susceptus est. Post sanctam resurrectionem reversus Papiam cepit Desiderium regem. Deinde Romam reversus constituit ibi synodum cum Adriano in patriarchio Lateranensi in ecclesia sancti Salvatoris, que synodus celebrata est a CL tribus episcopis, religiosis et abbatibus. Adrianus autem papa cum universa synodo tradiderunt Karolo ius et potestatem eligendi pontificem et ordinandi ap provintias ab eo investituram accipere diffinivit, et ut, nisi a rege laudetur et investiatur epconsecretur, et quicunque contra hoc decretum ageret, anathematis vinculo eum innodavit, et nisi resipisceret, bona ejus publicari praecepitRomae in ecclesia S. Salvatoris. Ad ex
Abbreviated transcription (Latin):
numq concilium nullũ deinceps
aut possesiones conducere. aut ne¬
gotiis scłaribꝰ se miscere. p̃ter pupil
lorum si forte leges inuinxerint. in¬
excusabilem curam: aut ciuitatis
ep̃s. eccłasticarum rerum sollititudi¬

Expanded text:
numque concilium nullum deinceps,aut possessiones conducere, aut negotiis saecularibus se miscere, lorum, si forte leges imponant, inexcusabilem curam, aut civitatis episcopus ecclesiasticarum rerum sollicitudi
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃s ꝑ pecunias fecerit ordinationẽ.
et sub p̃cio redegerit gr̃am. q̃ ñ po¬
test uendi. ordinauentq ꝑ pecu¬
nias ep̃m. aut pb̃rm. aut diaconũ.
aut quẽlibet ex his qui connume¬
rantur inclerico. aut ꝓmouerit ꝑ
pecunias dispensatorẽ aut defensa¬
torem uel quẽꝗͣ qui subiectus ẽ re¬
głȩ. ꝓ sui turpissimi lucri cõmodohis
cui hoc attẽptanti ꝓbatum fuerit.
ꝓpȩ gͣdus ꝑiculo subiacebit: et qͥ ordi¬
natus ẽ. nichil ex hac ordinatione ꝑ
ꝓmotione q̃ ẽ ꝑ negotiationẽ facta.
ꝓficiat: s sit alienus ea dignitate ł
sollicitudine quã pecuniis adqͥsuut.
Siquis uͦ mediator tam t᷑pibꝰ et nefandiꝰ
datis uel acceptis extiterit. siquidẽ cle¬
ricus fuerit. ꝓpͥo gͣdu decidatꝰ. siuͦ lai¬
cus. uel monachus anathemati sub¬

Expanded text:
er pecunias fecerit ordinationem, et sub pretio redegerit gratiam quae non potest vendi, ordinaveritque per pecuiscopum aut presbyterum aut diaconum vel quemlibet ex his, qui connumerantur in clero, aut promoverit per pecunias dispensatorem aut defensorem vel quemquam, qui subiectus est regulae pro sui turpissimi lucri commodo is, cui hoc attemptanti probatum fuerit, proprii gradus periculo subiacebit, et qui ordinatus est nihil ex hac ordinatione vel promotione, quae est per negotiationem facta, proficiat, sed sit alienus ea dignitate vel sollicitudine, quam pecuniis quesivit. Si quis vero mediator tam turpibus et nefandis datis vel acceptis extiterit, siquidem clericus fuerit, proprio gradu decidat, si vero laicus vel monachus, anathemati
Abbreviated transcription (Latin):
noticia. et suorũ legatorum
p̃sentia. pontificis fit conse¬
cratio: necnon canonico ritu
& consuetudine ab imꝑatore
directi intersunt nuncii. qͥ
scandala uetent fierr uolu¬
mus ut cum instituendꝰ est
pontifex conuenientibꝰ ep̃is.
et uniuerso clero. eligatur
ex p̃sente senatu et popło. qͥ
sine sui ꝑiculo iuramenta.
uel ꝓmissiones aliquas. no¬
ua adinuentione audeat
extorquere. nͥ que antiqua
exigit consuetudo: ne uel ec¬
cła scandalizetur. et imꝑiał
honorificentia minuatur:¬

Expanded text:
notitia et suorum legatorum notitia et suorum legatorum praesentia pontificis fit consecratio, nec canonico ritu et consuetudine ab imperatore directi intersunt nuntii, qui scandala vetent fieri, volumus ut cum instituendus est pontifex, convenientibus episcopis et universo clero eligatur, ex praesine periculo sui juramenta vel promissiones aliquas nova adinventione audeat extorquere, nisi quae antiqua exigit consuetudo, ne vel ecclesia scandalizetur, et imperialis honorificentia minuatur
Abbreviated transcription (Latin):
habitationibus suis Scrutet᷑
fenerator omnẽ substantiam
eus: et diripiant alieni om̃s¬
labores. Orb̾terrarũ pugnet
contra eum: et cuncta elem̃ta
sint ei contͣria: et omnia scõ
confundant᷑: et in hac uita suꝑ
eum aꝑtam uindictam osten¬
dant: Obseruatores autẽ huiꝰ
tegat: et auctoritate beatorũ
apłorum petri et pauli ab om̃i¬
um peccatorum uincłis absol¬
uat. Nicholaus ep̃s sc̃ȩ catholi¬
decreto a nob ꝓmulgato sicut
suꝑius legitur. subscripsi Bo¬
nefacius dĩ grã albanensis ep̃s:
subscripsi. Humbertus scȩ̃ ȩccłȩ¬
candide siluȩ subscripsi Petrus
ostiensis ȩccłȩ ep̃s subscripsi. eł
ceteri epĩ numero. lxx.ui. cum
ꝓb̾ris et diaconibus subscripse¬
runt Stephanus papa De ea¬
Quia scã romana ȩccła deni re a.
cui do auctore p̃sidemus. aplu¬
rimis patitur uiolentias pon¬
tifice obeunte: quȩ ob hoc infẽ¬
runtur. quia absq imꝑiali

Expanded text:
habitationibus suis. Scrutetur habitationibus suis. Scrutetur foenerator omnem substantiam ejus et diripiant alieni labores ejus . Orbis terrarum pugnet contra eum, et cuncta elementa sint ei contraria et omnium quieconfundant, et in hac vita super eum apertam vindictam ostendant. Observatores autem hujus protegat, et auctoritas beatorum apostolorum Petri et Pauli ab omnium peccatorum, vinculis absolvat. » Nicolaus episcopus sanctae catholidecreto a nobis promulgato, sicut supernis legitur descripsi. Bonifacius Dei gratia Albanensis episcopus subscripsi. Gumbertus sanctae EccCandidae subscripsi. Petrus Ostiensis Ecclesiae episcopus subscripsi. Et caeteri episcopi numero LXXIV cum presbyteris et diaconibus subscripserunt. Stephanus papa, quia sancta Romana Ecclesia cui, auctore Deo, praesidemus, a plurimis patitur violentias, pontifice obeunte, quae ob hoc inferuntur, quia absque imperiali
Abbreviated transcription (Latin):
entia aliquando ei reseruetur:
s ab omni ȩccłastico gͣdu in qͦ¬
cumq pͥus fuerat. sine retrac̃¬
tione deponatur: Cui qͥsquis
adheserit. uel qualemcũq tã¬
quã pontifici reuerentiam ex¬
hibuerit. aut in aliquo illũ
defendere p̃sũpserit: pari sen¬
tentia sit mancipatus Quis
romanam eccłam. sua p̃sũpti¬
one confundere & ꝑturbare
contra hoc statutũ tẽptauerit:
ꝑpetuo anathemate atq excõ¬
municatione dampnetur &
cum impiis qͥ non resurgent
in iudicio. reputetur: Om̃ĩpo¬
tentis scilicet dĩ patris et filii
et sp̃s scĩ contra se iram senti¬
at. et scõrum apłorum petri
& pauli. iiqui quorum
p̃sumit nin confundere
ȩccłam. in hac uita et in
futura furorem sentiat: fiat
habitatio eius deserta: et in
tabernacłis eius non sit qͥ in¬
habitet: fiant filii eius orpha¬
ni et uxor eius uidua Cõmotꝰ
amoueat᷑ ipse atq filii eius &
mendicent: et eitiantur de

Expanded text:
entia aliquando ei reservetur, entia aliquando ei reservetur, sed ab omni aecclesiastico gradu, in quocumque prius fuerat, sine retractatione deponatur. Cui quisquis adheserit, vel qualemcumque tamquam pontifici reverentiam exhibuerit, aut in aliquo eum defendere praesumpserit, pari sententia sit mancipatus. QuisqRomanam aecclesiam sua praesumptione confundere et perturbare contra hoc statutum temptaveverit, perpetuo anathemate atque excommunicatione dampnetur, et cum impiis quando resurgent in judicio reputetur. Omnipotentis scilicet Dei Patris et Filii et Spiritus sancti contra se iram sentiat, et sanctorum apostolorum Petri et Pauli, quorum praesusumit confundere aecclesiam, in hac vita et in futura furorem reperiat, fiat habitatio ejus deserta, et in tabernaculis ejus non sit qui inhabitet. Fiant filii ejus orfani, et uxores ejus viduae. Commotus amoveatur ipse, et filii ejus, et mendicent, et ejician
Abbreviated transcription (Latin):
be non possit. cardinales epĩ.
cum religiosis clericis. catboli¬
cisq laicis. licet paucis. uis po¬
testatis optineantꝰ eligere apłi
postquã electio fuerit facta. si
bellica tempestas uel qͣliscũq
hominũ conatus malignita¬
tis studio restiterit. ut is qui
electus ẽ in apłica sede iuxta
consuetudinem inthronizari
non ualeat: electus tamen sic̃
papa. auctoritatem obtineat
regendi sc̃am romanam ȩccłã.
et disponendi om̃s facultates
illius. qͦd beatum g̃gorium ante
cimus Cuod siquis contra hoc
nr̃m decretum synodali senten¬
tia ꝓmulgatũ. ꝑ seditionem
uel p̃sũptionẽ aut qd̾libet in¬
genium electus. aut etiam or¬
dinatus seu inthronizatus fue¬
rit. auctoritate diuina & scõrũ
apłorum petri et pauli. ꝑpetuo
anathemati cum suis auctori¬
bꝰfauctoribus. sequacibus a limi
atur: sicut antixp̃s et inuasor
atq destructor totius xp̃iani¬
tatis: nec aliqua suꝑ hoc audi¬

Expanded text:
be non possit, cardinales episcopi be non possit, cardinales episcopi cum religiosis clericis catholicisque laicis, licet paucis, jus potepostquam electio fuebellica tempestas vel qualiscunque hominum conatus malignitatis studio restiterit ut is qui electus est in apostolica sede juxta consuetudinem inthronizari non valeat, electus tamen sicut papa auctoritatem obtineat regendi sanctam Romanam Ecclesiam et disponendi omnes facultates illius, quod beatum Gregorium ante cimus. Quod si quis contra hoc decretum nostrum synodali sententia promulgatum per seditionem vel praesumptionem aut quolibet ingenium electus aut etiam ordinatus seu inthronizatus fuerit, auctoritate divina et sanctorum apostolorum Petri et Pauli perpetuo anathemate cum suis auctoribus, factoribus, sequacibus, a limiatur sicut antichristus et invasor atque destructor totius Christianitatis, nec aliqua super hoc audi
Abbreviated transcription (Latin):
sinit. eq ut inter ep̃õs habe¬
antur. qͥ nec a clericis sunt elec¬
ti. nec a plebibus expetiti. nec
a conꝑuincialibꝰ epĩs cũ me¬
tropolitani uidicio consecra¬
ti Quia uͦ sedes apłica cunctis
in orbe terrarum p̃fert᷑ eccłis.
atq id̾o suꝑ se metropolitanũ
habere non potest. cardinales
epĩ ꝓculdubio metropolitani
uice funguntur. qͥ uidelicet
electũ antistitem Ad apłici cul¬
minis apicem ꝓuehant Eligat᷑¬
autem de ipsius eccłȩ gremio
si repꝑitur idoneus: uel si de ip¬
sa non inuenit᷑. ex alia assuma¬
tur: saluo debito honore et re¬
uerentia dilecti filii nr̃i henri¬
ci. qͥ inp̃sentiarum rex habet᷑.
et futurus imꝑator do conce¬
dente sꝑatur: sicut iam sͥ con¬
cessimus. et successoribꝰ illius.
qͥ ab hac apłica sede ꝑsonaliter
hoc uis impetrauerunt Qd̃ si
pͣuorum atq iniquorũ homi
num ita ꝑuersitas inualue¬
rit. ut pura sincera.atq
gͣtuita electio fieley ri inur¬

Expanded text:
sinit, ut inter episcopos, habesinit, ut inter episcopos, habeantur, qui nec a clericis sunt electi, nec a plebibus expetiti, nec a comprovincialibus episcopis cum metropolitani judicio consecrati. « Quia vero sedes apostolica cunctis in orbe terrarum praefertur ecclesiis atque ideo super se metropolitanum habere non potest, cardinales episcopi proculdubio metropolitani vice funguntur, qui videlicet electum episcopum ad apostolici culminis apicem autem de ipsius aecclesiae gremio, si repertus fuerit idoneus; vel, si de ipsa non invenitur, ex alia assumatur. Salvo debito honore et reverentia dilecti filii nostri Henrici, qui in praesentiarum rex habetur, et futurus imperator Deo concedente speratur, sicut iam sibi concessimus, et successorum illius, qui ab hac apostolica sede personaliter hoc ius impetraverint. Quod si pravorum atque iniqnum ita perversitas invaluerit ut pura, sincera, atque gratuita electio fieri in ur
Abbreviated transcription (Latin):
si placet frat̾nitati urȩ. debe¬
mꝰ auriliante d̾o futuris casibꝰ
prudenter occurrere: et ȩccłas¬
tico statui ne rediuiua qͦdabsit
mala p̃ualeant. in posterum
p̃uidere Quaꝓpter instructi
p̃decessorũ nr̃orum aliorũq
scõrũ patrum auctoritate decer¬
nimꝰ atq statuimꝰ. ut obeunte
huius romanȩ uniuersalis ec¬
cłȩ pontifice. in pͥmis cardina¬
les epĩ. diligentissima simul
consideratione tractantes mer
sibi clericos cardinales adhibe.¬
ant. sicq reliquus clerus et po¬
płs ad consensum noue electi¬
onis accedant: ut nimirũ ne
uenalitatis morbꝰ qualibet
occasione subreꝑat. religiosis
simi uiri p̃dices sint in ꝓmo¬
uendi pontificis electione: re¬
liqui autem sequaces. Et certe
rectus atq legitimus hic electi¬
onis ordo ꝑpenditur. si ꝑspec¬
tis diuersorum patrum regłis
siue gestis. etiam illa beati pre¬
decessoris leonis sententia reco¬
latur: Iulla inquit ratio

Expanded text:
si placet fraternitati vestrae, debesi placet fraternitati vestrae, debemus auxiliante Deo futuris casibus prudenter occurrere et ecclesiastico statui, ne rediviva, quod absit! mala praevaleant, in posterum praevidere. Quapropter instructi praedecessorum nostrorum aliorumque sanctorum Patrum auctoritate decernimus atque constituimus ut obeunte hujus Romanae universalis Ecclesiae pontifice, in primis cardinales episcopi diligentissima simul consideratione tractantes, mox sibi clericos cardinales adhibeant, sicqpulus ad consensum novae electionis accedant, ut nimirum ne venalitatis morbus qualibet occasimi viri praeduces sint in promovenda Pontificis electione, reliqui autem sequaces. § 3. Certus vero atque legitimus hic electionis ordo perpenditur, si, perspectis diversorum Patrum regulis sive gestis, etiam illa B. Leonis praedecessoris nostri sententia recolatur. » Nulla, inquit, ratio
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa uiliorib alunt᷑ escis. Nã om̃ib
huiꝰcemodi reb ñ ex earũ rerum
natura qͥbutimur. s causa uten¬
di. et mͦ appetendi uel proban¬
dum ẽ. uel improbandum qd
ris iħu xp̃i. anno ab incarna no¬
tione eius. m̃ .lix. mense apͥli.
indictione .xii. ꝓpositis sacro¬
sc̃is euangeliis. p̃sidente quoq
reuerentissimo ac beatissimo
nicholao apłico papa. in basi¬
lica lateranensi patriarchali
q̃ cognominat᷑ constantinia¬
na. considentibꝰ etiã reueren¬
abbatibꝰ seu uenerabilib pb̃riᷤᷤ
atq diaconibꝰ. isdẽ uenerabi¬
ł pontifex auctoritate apłica
decernens de electione sũmi
riȩ dño stephano decessore
tore dõ deseruio. quot aduer¬
sa ꝑtulerit: quot deniq ꝑ sy¬
titis malleis crebrisq tunsio¬
nib subiacuerit: adeo ut co¬
lũpna di uiuentis iamiam
na sũmi piscatoris ꝓcellis in¬
tumescentib cogeret᷑ in nau¬
fragii ꝓfunda submergi Uñ¬

Expanded text:
quia vilioribus utuntur escis. Nam omnibus quia vilioribus utuntur escis. Nam omnibus hujusmodi rebus non ex earunatura, quibus utimur, sed ex causa utendi et modo appetendi vel probandum est, vel improbandum quod ris Jesu Christi. Anno ab incarnatione ejusdem MLIX. mense Aprili, indictione XII propositis sacrosanctis evangeliis, praesidente quoque reverendissimo ac beatissimo Nicolao apostolico Papa, in basilica Lateranensis patriarchii, quae cognominatur Constantiniana, considentibus etiam reverenabbatibus seu venerabilibus pręsbyteris atque diaconibus, idem venerabilis pontifex auctoritate apostolica decernendę electionis summi rię domno Stephano decessore tore deservio, quot adversa pertulerit, quot denique per syzitas malleis crebrisque tunsionibus subiacuerit, adeo ut columna Dei viventis iamiam na summi Piscatoris procellis intumescentibus cogeretur in naufragii profunda submergi. un
Abbreviated transcription (Latin):
sina reputanda ẽ. si pauꝑibꝰ
dispensetur. qđ illicitis rebus ac¬
cipitur: Quia qͥ hac intentiõe
male accipit. ut quasi bene
dispenset: grauatur potius ꝗͣ
rebus p̃tereuntibꝰ restrictiuᷤ
utitur. quã sese haban̾t mores
eorũ cum qͥbus uiuit. aut in¬
temꝑans. aut suꝑsticiosus ẽ:
Quisquis uͦ sic eis utitur. ut me¬
tas consuetudinis bonoꝵ int̃
quos uersatur excedat. aut ali¬
qͥd significat. aut flagitiosus ẽ.
n om̃ibꝰ enim talibus ñ usus
rerum . s libido in culpa est:
Quod gͥ locis & tẽporibꝰ et ꝑsonis
conueniat. diligenter attenden¬
dum ẽ ne temere flagitia repre¬
hendamus fieri enĩ potest. ut
sine aliquo uitio cupiditatis
uel uoracitatis. p̃ciosissimo ci¬
bo sapiens utatur. insipiens
autẽ fedissima gulȩ flamma
in uilissimũ ardescat: et sanuis
qͥsq maluerit more dñi pisce
uesci quã lenticula more esau
nepotis abraham. aut ordeo more
iumentoꝵ. Non enĩ ꝓpterea conti¬
nentiores nob̾ sunt plures bestie

Expanded text:
sina reputanda est, si pauperibus / dispensetur, quod ex inlicitis rebus accipitur, quia qui hac intentione male accipit, ut quasi bene dispenset, adgravatur potius quam rebus praetereuntibus restrictius utitur, quam sese habent mores eorum cum quibus vivit, aut intemperans, aut supertitiosus est. Quis quis vero eis utitur, ut metas consuetudinis bonorum inter quos versatur, excedat, aut aliquid significat, aut flagitiosus est. In omnibus enim talibus non usus rerum sed libido in culpa est. Quod igitur locis et tempori et personis conveniat diligenter attendendum est, ne temere flagitia reprehendamus. Fieri enim potest ut sine aliquo vitio cupiditatis vel voracitatis pretiosissimo sapiens utatur, insipiens autem foedissima gulae flamma, in vilissimum ardescat et sanius quisque maluerit more Domini pisce vesci, quam lenticula more Esau nepotis Abraham, aut hordeo more jumentorum. Non enim propterea continentiores sunt nobis plures bestiae
Abbreviated transcription (Latin):
i qͦd absit transitus p̃p tertio.
inopinatus euenerit. ut
de sui electione successoris ñ
in unum tocius inclinaue¬
rit eccłastici ordinis electio. c̃¬
secretur electus ep̃s: Si tam̃
ut fieri solet. studia ceꝑint eẽ
diuersa eorum de qͥbus certa¬
men emerserit: conuincat sen¬
tentia plurimorum: sic tam̃
ut sacerdotio careat. qͥ captus
ꝓmissione. ñ recto udicio de
electione decreuerit. Ex libro

Expanded text:
i quod absit transitus papae inopinatus evenerit, ut de sui electione successoris, utin unum totius inclinaverit ecclesiastici ordinis electio, consecretur electus episcopus. Si enim, ut fieri solet, studia coeperint esse diversa eorum de quibus certamen emerserit, vincat sententia plurimorum, sic tamen ut sacerdotio careat, qui captus promissione, non recto judicio de electione decreverit. Syno
Abbreviated transcription (Latin):
canonum instituta.sic ȩccłaᷤ
qu̾as edificauerunt postulañ
consecͣri: ut dotem quã ȩccłe
contulerunt. censeant ad ep̃i
ordinationem ñ ꝑtinere. Quod
factum et p̃teritũ displicet. a
in futuro ꝓhibetur:. S om̃ĩa
scdm consuetudinẽ antiꝗͣ
ad epĩ ordinationẽ et potes

Expanded text:
canonum constituta sic ecclesias quas aedificaverunt postulant consecrari, ut dotem quam ecclesiae contulerunt, censeant ad episcopi ordinationem non pertinere; quod factum et praeteritum displicet, et in futuro prohibetur, sed omnia secundum consuetudinem antiquam ad episcopi ordination
Abbreviated transcription (Latin):
turus satisfaciat lacrimis &
orationibus: et confidens de
di miscđia accedit ad eucha¬
ristiam intrepidus & securꝰ.
S hoc de illo dico quẽ mortalia
peccata non grauant: Epła
It si non frequentius ho¬
mines laici cõmunicent.
ter in anno.nͥ forte qͥs maiori¬
bꝰ quibuslibet criminibꝰ im¬
pediatur: in pascha. in pent̾.¬
ante sacram cõmunionẽ. se
a ꝓpria uxore abstinere de¬
Quod inter catholicos ñ connu¬
meretur. qͥ in istis tẽporibꝰ pas¬
ipͥanus eucharistio confrĩ
salutẽ ꝰ dilectione tua et
reuerentia consulendum me

Expanded text:
turus satisfaciat lacrymis et orationibus, et confidens de Domini misericordia accedat ad eucharistiam intrepidus et securus. Sed hoc de illo dico, quem mortalia peccata non gravant. CAEt si non frequentius homines communicent, ter in anno, nisi forte quis majoribus quibuslibet criminalibus impediatur, in Pascha, in PentApropria uxore abstinere deQuod inter Catholicos non connumeretur qui in istis tribus PasCyprianus Eucratio confratri salutem. Pro dilectione tua et reverentia ut ad consulendum me
Abbreviated transcription (Latin):
breuiterad presens respondeo:
Mysterium fidei ẽ. credi salubri¬
ter potestꝰ inuestigari utilit̃ mitati
non potest: Eusebiꝰ emisenus.¬
nuisibilis sacerdos uisibiles
creaturas in substantiam cor¬
poris et sanguinis sui uerbo
suo secreta potestate sua conu̾¬
tit. ita dicens Accipite et co¬
medite: hoc est corpus meum:
Et scĩficatione repetita: accipite
et bibite. hic est sanguis m̃s.
rgo ad nutum precipientis
dñi. repente ex nichilo sub

Expanded text:
breviter ad praesens respondeo: Mysterium fidei est, credi salubriter potest, investigari utiliter ntur. Eusebius Emisenus.nvisibilis sacerdos visibiles creaturas in substantiam corporis et sanguinis sui, verbo suo secreta potestate sua convtit, ita dicens: Accipite et comedite; HOC EST CORPUS MEUM: et sanctificatione repetita: Accipite et bibite; hic est sanguis meus. Ergo ad nutum praecipientis Domini, repente ex nihilo sub
Abbreviated transcription (Latin):
rũ De negotiis et causis clericoꝵ.
il debeant tractari: De spoliatis
reuestiendis. De accusatiõe. et
qͥordine. et aqͥbus ꝑsonis & adu̾¬
sus quas ꝑsonas debeat uel ñ de¬
beat fieri De testibus qͥ et qͦmͦ
& quot. et in quo negotio testifi¬
cari debeant. uel non De indu¬
ciis quo tp̃re et qͣnto tp̃re dan¬
dȩ sunt: De subterfugientibꝰ qnͣ¬
to tẽpore et qua rone expecta¬
ri debeant: De iudicibus qͣles
debeant eẽ. et qñ sententiam
iudicii debeant. ꝓferre: De ap¬
pellatione qͦ tẽpore & qua r̾ne
debeat fieri: et de pena male
appellantium. capł .u. partis.

Expanded text:
porum, de negotiis et causis clericorum porum, de negotiis et causis clericorum ubi debeant tractari, de spoliatis revestiendis, de accusatione, et quo ordine, et a quibus personis, et adversus quas personas debeat vel non debeat fieri, de testibus qui, et quomodo et quot, et in quo negotio testificari debeant vel non, de induciis, quo tempore et quanto tempore dandae, de subterfugientibus, quanto tempore et qua ratione exspectari debeant. De judicibus quales debeant esse, et quando sententiam judicii debeant proferre, de appellatione, quo tempore et qua ratione debeat fieri, et de poena male appellantium. CAP. XXXIX.
Abbreviated transcription (Latin):
tenticis. de consuetudinibꝰ: de cap¬
ertia pars continet de electi¬
one et consecratione papȩ:ar¬
chiepõꝵ: ep̃orum: de ordinibꝰ. de
clericis. et laicis orcdinandis. et
ñ ordinandis: De mutatio̾e ep̃oꝵ
De ordinatis & ñ reordinandis:
De continentia ordinatorum: De
sẏmoniace ordinatis. et ordina¬
toribꝰ. Qui omnino sunt depo¬
nendi: et qͥ miscd̾iter reconcili¬
andi: De ꝓfessione hereticoꝵ. de
lapsis in sacris ordinibꝰ. Qui non
debeant ministrare: et qͥmiscdi¬
ter ad ministrandũ possint ac¬
cedere: De clericis homicidis. qͥ
ñ debeant ministrare: De usu¬
rariis De seruis ꝑ ignorantiã
ordinatis: Qui debeant manere
in ordine. Qui ñ de clericis ebri¬
osis scurri atoribꝰ. De monachis.
de etate qua possint parentescon¬
tͣdicere religionifilioꝵ: & qua ñ
possint:. De uidius et uirginibuᷤ
uelatis. De abbatissis: capł .iiii. part̾¬
uarta pars continet de pͥmatu.
te pͥmatũ et metroyolitanoꝵ ep̃o¬

Expanded text:
iis, de consuetudinibus, de Tertia pars continet de electione et consecratione papae, archiepiscoporum, de ordinibus, de clericis, et de laicis ordinandis et non ordinandis, de mutatione episcoporum, de ordinatis non reordinandis, de continentia ordinatorum, de simoniace ordinatis et ordinatoribus, qui omnino sunt deponendi, et qui misericorditer reconciliandi, de professione haereticorum, de lapsis in sacris ordinibus, qui non debeant ministrare et qui misericorditer ad ministrandum possint accedere, de clericis homicidis qui non debent ministrare, de usurariis, de servis per ignorantiam ordinatis, qui debeant manere in ordinatione, qui non. De clericis ebriosis, scurrilatoribus, de monachis, de aetate qua possint parentes contradicere religioni filiorum, et qua non possint, de viduis, et virginibus velatis, de abbatissis. CAP. XXXVIII. Quarta pars continet de primatu te primatum et metropolitanorum episco
Abbreviated transcription (Latin):
udiuimꝰ qd̾ henricus rauen¬
nas dictus archiep̃s nisus
te sit excõmunicare: qͦd quia
excõmunicatꝰ te excõmunica¬
re ñ potuit. apłica auctorita
te tuosq absoluentes. manda¬
mꝰ ex iñ non curare Nicħ p̃p.
Siqͥs ab ep̃o nestorio aut ab aliis
qͥ eum secunt᷑ ex quo talia p̃¬
dicare ceper̃. uł excomunicatꝰ
ł exitꝰ ẽ. seu antistitis seu clerici
dignitateꝰ. hunc in nr̃a cõmuni¬
õe & durasse & durare manifes¬
tum ẽ: nec uidicamꝰ eum esse
remotũ: quia ñ poterat q̃ꝗͣ eiꝰ
remouere sententia. qͥ se iam

Expanded text:
udivimus quod Henricus, Ravennas dictus archiepiscopus, nisus sit te excommunicare; quod, quia excommunicatus excommunicare non potuit, apostolica auctoritate te tuosque absolventes, mandamus exinde non uis ab episcopo Nestorio aut ab aliis qui eum sequuntur, ex quo talia praedicare coeperunt, vel excommunicatus vel exutus est seu antistitis seu clerici dignitate, hunc in nostra communione et durasse, et durare manifestum est, nec judicamus eum esse remotum, quia non poterat quemquam ejus removere sententia, qui se jam
Abbreviated transcription (Latin):
uał uxor e̾e debeat. q̃ haben¬
da ẽ. scđm legem Uirgo casta.
& desponsata in uirginitate &
dotata legitime. et a parentibꝰ
tradita. & a sponso & a paranĩ¬
phis accipienda. & ita scđm le¬
gem et euangłium publicis
nuptiis honeste in coniugium
liquide sumenda: & omnibꝰd¬
uacandi dõ nũquã ꝓpter homi¬
nẽ separanda: & si fornicata fu¬
erit. dimittenda. s illa uiuente.
altera non ducenda: qͥa adulte¬
ri. regnũ dei ñ possidebunt.: &
penitentia illius ꝑ scͥpturas
suam lib̾tati donauerit. &
in matrimonio sͥ sociauerit.
dubitat᷑ apud qͦsdam utrum
huiꝰmodi nuptiȩ legitimȩ ẽẽ.
uideant᷑ annon. Nos itaq ue¬
tustam ambiguitatẽ deciden¬
tes. talia conubia legitima e̾e̾
censuimꝰ. Si enim ex affectu
fiunt omnes nuptiȩ. & nichil
impium & legibꝰ contrariũ in
tali copulatione fieri potest.
qͣre p̃dictas nuptias inhibendaᷤᷤ

Expanded text:
 uxor esse debeat, quae Labenda est secundum legem? Virgo casta et desponsata in virginitate et dotata legitime, et a parentibus tradita, et a sponso et a paranymphis accipienda, et ita secundum legem et Evangelium publicis nuptiis honeste in conjugium et liquide sumenda et omnibus divacandi Deo, nunquam propter hominem separanda, et, si fornicata fuerit, dimittenda. Sed illa vivente, altera non ducenda, quia adulteri regnum Dei non possidebunt , et poenitentia illius per Scripturas suam libertate donaverit, et in matrimonio sibi sociaverit, dubitabatur apud quosdam utrum hujusmodi nuptiae legitimae esse videantur, an non. Nos itaque vetustam ambiguitatem decidentes talia connubia legitima esse censuimus. Si enim ex affectu fiunt omnes nuptiae, et nihil impium, et legibus contrarium in tali copulatione fieri potest, quare praedictas nuptias inhibenda
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ usq ad sextam In canonibus
autem.usq ad septimam distin¬
guitur generationẽ: Hac gͥ decau¬
sa quia hereditates nequeunt
deferri. nͥ de una ad alteram ꝑso¬
nam: idcirco curauit scłaris im¬
idõ sacri canones. duas in uno
ꝑspecta fuerit. idem sensisse. et
legibꝰ non diffiniuit Canones
uͦ. ultra septimam.nullam nu¬
merant generationẽ Sexto
quippe gͣdu det̾minato: in ip¬
sis legibus subintulit imꝑator
hactenus ostendisse sufficiat.
quemadmodũ gradus cognatiois
numerentur: Nlamq ex his palã
ẽ intelligere. quẽadmodũ ulte
riores gͣdus numerare debeamꝰ:
ditur. tales gͣdus quales isti com¬
putant. ñ tantũ usq ad sextam.
s etiam ultͣ numerari debere: Qp¬
pe cum ultͣ sextum. ulteriores
gͣdus numerando ẽẽ decernat.
Uͥ enim ulteriores nominat gͣdus
aꝑte indicat. ñ sextantũmodo
ẽẽ gͣdus. s sex finitis adhuc alios
numerandos: Nec mirum cum

Expanded text:
nisi usque ad sextum; in canonibus nisi usque ad sextum; in canonibus autem usque ad septimam distinguuntur generationem. Hac igitur de causa, quia hereditates nequeunt deferri nisi de una ad alteram personam, idcirco curavit saecularis imideo sacri canones duas in uno perspecta fuerit, idem sensisse, et legibus non definivit. Canones vero ultra septimam nullam numeravere generationem. Sexto quippe gradu determinato, in ipsis legibus subintulit imperator: Hactenus ostendisse sufficiat, quemadmodum gradus cognationis numerentur. namque ex his palam est intellegere quemadmodum ulterius quoque gradus numerare debemus: ditur, tales gputant, non tantum usque ad sextum, verum etiam ultra numerari debere, quippe cum ultra sextum ulteriores gradus numerandos esse decernat. Ubi enim ulteriores nominat gradus, aperte indicat non sex tantummodo esse gradus, sed sex finitis, adhuc alios numerandos. Nec mirum, cum
Abbreviated transcription (Latin):
antiquã ȩccłȩ cõputationẽ ad
nos usq ꝑductã ꝑuersa quidẽ
calliditate disturbare nitunt᷑
Hos uͦ dõ annuente hanc q̃stionẽ
discutere curauimꝰ in synodo ha¬
bita in lateranensi consistorio:
conuocatis ad hoc opus ep̃is ꝙ cle¬
ricis atq uidicib diuersarum
latis legib et sacris canonibiꝰ dis¬
tincte inuenimꝰ. ob aliam atq
aliam causam alterãfieri legũ.
alteram canonũ cõputationẽ:
In legibꝰ si quidem ob nichil aliud¬
ipsorum mentio facta ẽ nͥ ut he¬
reditas uel successio facta ad al¬
teram ꝑsonam. interconsangui¬
neos deferatur: In canonibꝰ obi
ꝓgenies computatur ut aperte
monstretur usq ad quotam ge¬
nerationẽ a consanguineorũ
nuptiis sit abstinendum Ibiscri¬
bitur. ut hereditas ꝓpinquis mͦ
legitimo conferatur:. Hic uͦ ut ri¬
te et canonice inter fideles nup
tiȩ celebrentur. In legibus dis¬
tincte non numerantur gradꝰ.

Expanded text:
antiquam ecclesiae computationem ad antiquam ecclesiae computationem ad nos usque perductam perversa quadam calliditate disturbare nituntur. Nos vero Deo annuente hanc quaestionem discutere curavimus in synodo habita in Lateranensi consistorio, convocatis ad hoc opus episcopis, et clericis, atque judicibus diversarum latis legibus et sacris canonibus distincte invenimus, ob aliam atque aliam causam alteram legum fieri, alteram canonum computationem. In legibus siquidem ob niipsorum graduum mentio facta est, nisi ut haereditas, vel successio, ab una ad alteram personam inter consanguineos deferatur. In canonibus vero ob hoc progenies computatur, ut aperte monstretur usque ad quotam generationem a consanguineorum nuptiis abstinendum. Ibi praescribitur ut haereditas propinquis modo legitimo conferatur; hic vero, ut rite et catiae celebrentur. In legibus distincte non numerantur gradus,
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃is. et clericis. necñ udicibus
ꝑ italiam constitutis. ad sedem
aplicam. ꝑlata ẽ questio nouit̃
exorta de gradibꝰ consanguinita¬
tis.: quã quidam legum et cãno¬
num imꝑiti excitantes. eordem
ꝓpinquitatis gͣduis contra sacros
canones. et eccłasticum morem
numerare nituntur. nouo & in¬
audito errore. affirmantes. quod
germani fr̃s łsorores inter sesint¬
et in scda generatione: filii eoꝵ
uel filiȩ in .iiii. nepotes uel nep¬
tes ipsorũ in .ui.Taliq mͦ ꝓgeniẽ
cõputantes. et in huiusmadi. ͦ.
gͣdu eam terminantes: dicunt.
deinceps iuros et mulieres inter
se posse nuptialia iura conthere.
Et adhuiꝰmodi ꝓphanũ errorẽ con¬
firmandũ: in argum̃to assumut
scłares leges. quas iustinianus
imꝑator ꝓmulgauit. de succes¬
sionib consanguineorũ. Quib
confisi ostendere moliunt᷑ fr̃s
in scđo gͣlui ẽẽ numeratos : filios
eorum in qͣrto: ne potes in sexto
Sic seriem genealogie terminan¬
tes: numerationẽ scõꝵ patrũ ꝙ

Expanded text:
Episcopis et Clericis, nec non Judicibus per Italiam constitutis . Ad sedem apostolicam perlata est quaestio noviter exorta de gradibus consanguinitatis, quam quidam legum et canonum imperiti excitantes, eosdem propinquitatis gradus contra sacros canones et ecclesiasticum morem numerare nituntur, novo et inaudito errore affirmantes, quod germani fratres vel sorores inter se sint in secunda generatione, filii eorum vel filiae in quarta, nepotes vel neptes eorum in sexta. Talique modo progeniem computantes, et in hujusmodi sexto eam gradu terminantes, dicunt, deinceps viros ac mulieres inter se posse nuptialia jura contrahere. Et ad hujusmodi profanum errorem confirmandum in argumentum assumunt saeculares leges, quas Justinianus imperator promulgavit de successionibus consanguineorum. Quibus confisi ostendere moliuntur, fratres in secundo gradu esse numeratos filios eorum in quarto, nepotes in sexto. Sic seriem genealogiae terminantes, numerationem sanctorum Patrum et