comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suas recipiat.
Siaut̃ et ipse mortuus fuerit heredes eius
legitimi res traditas recipiant. CpXII¬
iquis ꝑ cartam ingenuitatis ad omino
suo legitime libertatẽ consecutus ẽ liber
ꝑmaneat
i ũ aliquis eum in iniuste inseruire
temptauerit. et ille in genuitatis sue
ostenderit. aduersarium se inseruire
uelle conpbauerit. ille qui hoc
aemptauit multam quae in carta ẽ.
iuͦ carta non paruerit sediam ab illo
qui eũ inseruire uoluerit disfacta ẽ.
uuidrigildum eius conponat. Duas
partes illi cui inseruire uoluerit
tertiam regi. et ille iterũ ꝑp̃ceptũ
regis. libertatẽ suam conquirat
potestatẽ cõmisserit ubiq consticutus
cdampnam aliqđ cuilib& fecerit
Qui eum in locũ uuadii suscepit. aut
dampnũ soluat aut hominẽ in malo
ꝓductum dimittat. Perdens simul
suscepit. & qui dampnum fecit di¬
missus iuxta qualitatẽ regi cogatur
emendare
iuͦ liberam feminam habuerit usq
lla eisdem solidis quib cetere con¬

Expanded text:
suas recipiat. suas recipiat. Si autem et ipse mortuus fuerit, heredes eius legitimi res traditas recipiant. quis per cartam ingenuitatis a domino suo legitime libertatem est consecutus, liber permaneat. Si vero aliquis eum iniuste inservire temptaverit, et ille cartam ingenuitatis suae ostenderit et adversarium se inservire velle comprobaverit, ille qui hoc temptavit, multam quae in carta descre cogatur. Si vero carta non paruerit, sed iam ab illo qui eum inservire voluerit disfacta est, widrgildum eius componat, duas partes illi quem inservire voluerat, tertiam regi; et ille iterum per praeceptum regis libertatem suam conquirat.potestate commiserit, ibique constitutus damnum aliquod cuilibet fecerit, qui eum in loco wadii suscepit aut damnum solvat, aut hominem in mallo productum dimittat, perdens simul suscepit. Et qui dampnum fecit, dimissus iuxta qualitatem rei cogatur emendare. Si vero liberam feminam habuerit, usque Illa eodem solido quo caterae com
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmalũ ingenium p̃sumpserit. atque
inde coram̃ udicib ł cõmite reierepa¬
tus fuerit et negare non potuerit soł
quis delibertate sua fuent incerpella¬
tes eutimens ne inseruitiũ cadat aliquẽ
depquinquis suis ꝑquẽ inseruitium
casurum timens occiderit. Id est patrem
matrem. patruelem. auunculũ ł quam¬
lb& huius modi ꝓpinqͥtatis ꝑsonam ipse
qui hoc ꝑperauerat moriatur agnitio
eius et consanguinitas inseruitucem̃ cadat.
et si negauerit illum occidisse. ad nouẽ
uomeres ignitos iudicio dĩ exminandus
accedat
Qui res suas panima sua ad causam dĩ
tradere uoluerit. Domi traditionẽ
faciat coram tescib legitimis. Et qua̧
hactenus in hoste factȩ traditiones
dequib nulla .ẽ. questio stabiles per¬
maneat.
iuꝰ aliquis alii ressuas tradiderit. et in
hostem ꝓfectus fuerit. Ille cui restraditȩ
sunt interim mortuus fuerit. qui ressuas
tradidit cũ reuersus fuerit. adhitis tes¬
tib coram quib traditio facta . ẽ. res

Expanded text:
per malum ingenium praesumpserit, atque inde coram iudicibus vel comite increpatus fuerit, et negare non potuerit, solgenuare volunt. Si quis de libertate sua fuerit interpellatus, et timens ne in servitium de propinquis suis, per quem se in servitium casurum timens occiderit, id est patrem, matrem, patruelem, avunculum vel quemlibet huiusmodi propinquitatis personam: ipse qui hoc perpetraverit, moriatur; cognatio eius et consanguinitas in servitutem cadat. Et si negaverit se illum occidisse, ad novem vomeres ignitos iuditio Dei examinandus accedatQui res suas pro anima sua ad causam Dei tradere voluerit, domi traditionem faciat coram testibus legitimis. Et quae actenus in hoste factae sunt traditiones, de quibus nulla est quaesitio, stabilis permaneant. Si vero aliquis alii res suas tradiderit, et in hoste profectus fuerit, et ille cui res traditae sunt interim mortuus fuerit, qui res tradidit, cum reversus fuerit, adhibitis testibus coram quibus traditio facta est, res
Abbreviated transcription (Latin):
Decausis admonendis
deeclesiis em̃dantis et ubi inunum
locum plures sunt quia necesse sit
ut destruantur quae necessaria ñ
sunt. et alia construant᷑
sim et sine causa non fiat
It missi nr̃i scabineos
aduocatos. notarios. ꝑsingula
loca eligant. Et eoꝵ nomina
qnđo reuersi st̃ secum scripta
deferant
ehis qui legem seruare contẽpse¬
rint. ut ꝑfideiusores ad p̃sentiã
regis deducantur

Expanded text:
De causis admonendis, de ecclesiis emendandis, et ubi in uno loco plures sunt quam necesse sit, ut destruantur quae necessaria non sunt, et alia construantursim et sine causa non fiat. 3. Ut missi nostri scabimos, advocatos, notarios per singula loca elegant; et eorum nomina, quando reversi fuerint, secum scripta deferant. 4. De his qui legem servare contempserint, ut per fideiussores ad praesentia regis deducantur
Abbreviated transcription (Latin):
indie sepulturae eius. et tercia
die et postea quantũ uoluerit
abas: ꝓ laico bono .iii. die uel ui
offerre adaltare sicut in iesu filio
sirac legitur. et ꝓsaul. filii isrł
ieiunauer̃ postea quantũ uoluerit

Expanded text:
pulture ejus, et tertia diae et postea quantum voluerit Abbas. Pro laico bono tercio die vel septimo oblationem offerre ad altare, sicut in Ihesu filio Sirach legitur, et pro Saul filii Israel jejunaverunt, postea quantum voluerit
Abbreviated transcription (Latin):
cõmederit ille reddat
arina animalia adlittora delata.
quorum mortes nescimus sumenda
sunt. sana fide nisi putrida
ecora derupe cadentia si sanguis
eorum effussus sit recipienda. sin
uero. sed fracta sunt ossa eorum
et sanguis foras non fluxit refutanda
sunt ut morticina sunt: quorũ
cap̃ta animalia et semiuiua bestia¬
libus hominibus sũmenda sunt:
Inimal semiuiuũ subita morte p̃¬
ceptũ abscissa aur̃e uel alia parte
morticinum .ẽ. Garn es suillae
si morticinum cõmedent crassa
uel pinguis ut morticinum quo
pinguescunt sues refudandxe sunt
cum uero decreuerint et ad pͥstinã
maciem reuersa sunt. Si uero
una uice uel .iii. morticinum
manducauerint post huius excessũ
deuentre earum sana fide sum̃ daes̃.
Sues carnẽ uel sanguinem hominis
gustantes inliciti sunt semper
inlege namq: animal cornupeũ
si hominẽ occiderit inlicitũ . ẽ.
Equus aut pec disinsiꝑcusserit homi¬
nem in agrociuitatis sue dimediũ

Expanded text:
comederit ille reddat. comederit ille reddat. Marina animalia ad littora delata, quorum mortes nescimus, sumenda sunt sana fide, nisi putrida. II. Pecora de rupe cadentia, si sanguis eorum effusus sit, recipienda. Sin vero, sed fracta sunt ossa eorum, et sanguis foras non fluxit, refutanda III. Ut morticina sunt in aquiscapta animalia et semiviva, bestialibus hominibus sumenda sunt. IV. Animal semivivum subita morte praeparatum abscissa aure vel alia parte, morticinum est. V. Carnes suillae si morticinum comedent, crassa vel pinguis ut morticinum quo pinguescunt sues refundendae sunt. Cum vero decreverint et ad pristinam maciem reversae sunt. VI. Si vero una vice vel III morticinum manducaverint, post hujus excessum de ventre eorum sana fide sumendae sunt. VII. Sues carnem vel sanguinem hominis gustantes illiciti sunt semper. In lege enim animal cornupetum, si hominem occiderit, illicitum est. VIII. Equus aut pecus si percusserit hominem in agro civitatis suae, dimidium
Abbreviated transcription (Latin):
mendax eum percusserit secundum
plagam se nouerit redditurum
quod si aut ueraci dimedium uerxx
et dimedium mendax iubemus
medi&atem soluere simili modo.
et demorte sic sancximus. Siquis
legitimȩ legis uoluntate patrum
nupto filiam iuncerit et iuxta hoc
concupinam ancillam sibi habere
p̃sumpserit. ipse ab eclesia dĩ et ab¬
omni xp̃ianorum mensa sit extranẽ
nisi ad penitentiã reuoc&ur
Siquis ancillam suam sibi inmatri¬
monio habere uoluerit. et desuis
rebus habet potestatem. si uoluerit
postea uenundare eam non conce¬
ditur quod si eam uenundare
uoluerit eum damnari iubemus
et ancillam illam in sacerdotis ponimi
potestatem. Siquis catholicus capil¬
los ꝑmisserit more barbarorum ab
ȩła dĩ alienus habeatur et ab om̃i
xp̃ianorum mensa donec delictum
emendat Sicanis quid lib& man¬
duc& pͥma culpa nihil reddatur
pillo. nisi semetipse. quod si iterũ
peccauerit dominus canis quod

Expanded text:
mendax eum percusserit, secundum mendax eum percusserit, secundum plagam se noverit redditurum; quod si aut veraci, dimidium verax, et dimidium mendax, jubemus medietatem solvere simili modo; et de morte sic sanximus. LIX. Si quis legitimae legis voluntate patrum nuptam filio junxerit, et juxta hoc concubinam ancillam sibi habere praesumpserit, ipse ab Ecclesia Dei et omni Christianorum mensa sit extraneus, nisi ad poenitentiam revocetur. LX. Si quis ancillam suam sibi in matrimonio habere voluerit, et de rebus suis habet potestatem: si voluerit postea venumdare eam, non conceditur. Quod si eam venumdare voluerit, eum damnari jubemus, et ancillam illam in sacerdotis ponimus potestatem. LXI. Si quis catholicus capillos promiserit more barbarorum, ab Ecclesia Dei alienus habeatur, et ab omni Christianorum mensa donec delictum emendat. LXII. Si canis quidlibet manducet, prima culpa nihil reddatur pro illo, nisi semetipse. Quod si iterum peccaverit, dominus canis quod
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis caballũ alatrone abstulerit.
si ualuerit argenti librã. accipiat
unciã. sin aut
minus
diũ uncie
accipiat
Siquis ancillã alteriꝰ adp̃henderit
fugientem. et adomino suo potͬerit
euadere stagnum ferrum merito
accipiat. Siquis caballũ alterius
non indicauerit et ipse potuerit
capere unciã dere debuit. nullus
alterius siluã lessc̃ et algã deuorat
quod grauiter fecerit. et ipse
effectionẽ reddere p̃cipimus.
Si quis caballum alterius tulerit.
et inpedicã ruerit ad suũ ꝓpͥũ red¬
dere p̃cipimus. Siquis uillam
uendere: capitalẽ uicino minanti
aut sponte uoluerit siue domũ
siue ortum pocestatẽ habeat
ec sepes quaȩ gignunt messes etherbã it
Siquis clericus laicum ferierit sed plagĩ
laici ordine sine dubio reddat
Silaicus clericum ꝑcusserit et dictis
legib manum suam redimat. et
penitentiã agat Siquis interci¬
dendo litem plagatus fuerit. et

Expanded text:
LI. Si quis caballum a latrone abstulerit, LI. Si quis caballum a latrone abstulerit, si valuerit argenti libram, accipiat unciam: sin autem minus, dium unciae accipiat. LII. Si quis ancillam alterius apprehenderit fugientem, et a domino suo potuerit evadere, stagnum ferrum merito accipiat. LIII. Si quis caballum alterius non indicaverit, et ipse potuerit capere, unciam dare debuit. Nullus alterius silvam, lessam, et algam devorat. Quod graviter fecerit, et ipse effectionem reddere praecipimus. LIV. Si quis caballum alterius tulerit, et in pedicam ruerit, ad suum proprium reddere praecipimus. LV. Si quis villam vendere capitalem vicino minanti aut sponte voluerit; sive domum, sive hortum, potestatem habeat, et sepes quae gignunt messes et herbam. LVI. Si quis clericus laicum ferierit, sed plagam laici ordine sine dubio reddat. LVII. Si laicus clericum percusserit; et dictis legibus manum suam redimat; et poenitentiam agat. LVIII. Si quis intercidendo litem plagatus fuerit, et
Abbreviated transcription (Latin):
damnetur Siquis agrum aut
uillam conparauerit ec ipse
capitale furtũ fecerit morte
morietur. terra quã emerat fisco.
reuertat᷑. quod si filius aut fr̃
exdono furcum fecerit pariter
et fugã fecerit ancillã et seruum
fisco reddat. et exagro exul
possideat. quod si in nocens pen¬
manserit heres hereditati relinqͥt᷑
et litem cõmisserit. argentilibrã
unã ełe cogatur exsoluere.
dotẽ accipiat. ođ si easu mortis
illum emiserit. et ipsa alteri iuiro
nubere uoluerit filii dotẽ accipiant.
quod si hos non habuerit. patri dari
annum uitiũ ineo apparuerit.
ꝓpͥo domino suo reddi iubemus.
quod si annus transierit. quic quid
inmancipio uitii uid&ur. nullam
habeat reiciendi causam. Siquis
caballum conparauerit et usque
adm̃sem uitium non habuerit nullo
modo reieciat᷑. Siquis alterum
ferierit et sanguinẽ effuderit uaccã
redat et si maiorẽ plagã fecerit
secundũ iudiciũ conponi p̃cipimus

Expanded text:
damnetur. XLV. Si quis agrum aut damnetur. XLV. Si quis agrum aut villam comparaverit, et ipse capitale furtum fecerit, morte morietur. Terra quam emerat fisco revertatur. Quod si filius aut frater ex dono furtum pariter et fugam fecerit, ancillam et servum fisco reddat, et ex agro exsul possideat. Quod si innocens permanserit, haeres haereditati relinquatuet litem commiserit, argenti libram unam ecclesiae cogatur exsolvere: dotem accipiat. Quod si casu mortis illum emiserit, et ipsa alteri viro nubere voluerit; filii dotem accipiant. Quod si hos non habuerit, patri dari annum vitium in eo apparuerit, proprio domino suo reddi jubemus. Quod si annus transierit, quidquid in mancipio vitii videtur, nullam habeat rejiciendi causam. XLIX. Si quis caballum comparaverit, et usque ad mensem vitium non habuerit, nullo modo rejiciatur. L. Si quis alterum ferierit, et sanguinem effuderit, vaccam reddat; et si majorem plagam fecerit, secundum judicium componi praecipimus.
Abbreviated transcription (Latin):
qui occiderit in nocte nullã causam
hab&. Siquis causa furti suspicionẽ
habuerit. et non ei titulus rei ipsius
in testib ꝓbeur argenti libram unã
cogatur exsoluere. et quicquid
ad eum fuerit᷑ repeitum sine
dilatione restituat. Si quis
cributũ non õportune rediderit
Si quis seruũ uel ancillã uel uerna¬
culũ sua uoluntate et libertate
Siquis sponte sua quam libe rem
alteri donauerit hoc priuate
p̃cipimus possidere: Siqua causa
ante iudicata anullo ꝑmittamis
diuidicari. Siqua contentio
circa finem teritori fuerit exorca
testib requirat᷑. et finis qui prius.
fuerat ipse ꝑmaneat. Clericus
uero siqua causa conp&itus fuerit:
et nullam iam in famiam anteapor¬
tauerat in ipsius iuramento causa
finiat᷑ quod si antea in famiam
portauit. indictis iuratorib sed
causam laici ordine libret
Siquis fideiusorẽ in uocauerit et
contempserit. iudicii conditione

Expanded text:
qui occiderit in nocte nullam causam qui occiderit in nocte nullam causam habet. XXVIII. Si quis causa furti suspicionem habuerit, et non ei titulus rei ipsius in testibus probetur, argenti libram unam cogatur exsolvere; et quidquid ad eum fuerit repetitum, sine dilatione restituat. XXX. Si quis tributum non opportune, etSi quis servum, vel ancillam, vel vernaculum sua voluntate et libertate tur. XL. Si quis sponte sua quamlibet rem alteri donaverit, hoc private praecipimus possidere. XLI. Si qua causa ante judicata, a nullo permittamus dijudicari. XLII. Si qua contentio circa finem territorii fuerit exorta, testibus requiratur, et finis qui prius fuerat ipse permaneat. XLIII. Clericus vero si qua causa competitus fuerit, et nullam jam infamiam antea portaverat, in ipsius juramento causa finiatur. Quod si antea infamiam portavit, indictis juratoribus, sed causam laici ordine libret. XLIV. Si quis fidejussorem invocaverit et contempserit, judicii conditione
Abbreviated transcription (Latin):
Si bos uel uaca alium occiderit
uiuus acmortuus in comune
dominorum existant. Si taurus
uel uacã uel boem occiderit. culpa
pͥma non causam habeat. Altera
causam conponat: Si quis iurandi
causa fuerit iudicio adductus
aiudice uel maiorib natu. et nihil
sponte ad confessionẽ uenerit
sacerdoti. anullo condemnari p̃cipimꝰ.
si quod aliis abstulerit reddat.
si ab alio fuerit. conꝓbatus et repellis
fuerit p̃tium rei abstracte reddat.
et triplum se nouerit conponendũ.
quod si laicus repetierit clericũ
causa. ȩp̃i iudicant inter illos
in iudicium. si clericus laicũ comp&it
adiudicis astantiã debeant ꝑuenire
Siquis in morte hereditatẽ
dimiserit᷑ quicquid coram testib:
cõmendauerit om̃a ꝑ manere
p̃cipimus nisi sint iniqua
accipiat questionẽ.
hoc usque ouem uel porcum qđ
siminus criplum restituat. fur
ꝑ noctem occidi lic&. ꝑ diem nonlic&.

Expanded text:
XXXIV. Si bos vel vacca alium occiderit, XXXIV. Si bos vel vacca alium occiderit, vivus ac mortuus in commune dominorum existant. XXXV. Si taurus vel vaccam vel bovem occiderit, culpa prima non causam habeat: altera causam componat. XXXVI. Si quis jurandi causa fuerit judicio adductus a judice vel majoribus natu, et nihil sponte ad confessionem venerit sacerdoti; a nullo condemnari praecipimus, si quod aliis abstulerit reddat. Si ab alio fuerit comprobatus, et rebellis fuerit; pretium rei abstractae reddat; et triplum se noverit componendum. Quod si laicus repetierit clericum causa, episcopi judicant inter illos in judicium. Si clericus laicum competit, ad judicis astantiam debeant pervenire. XXXVIII. Si quis in morte haereditatem dimiserit, quidquid coram testibus commendaverit, omnia permanere praecipimus, nisi sint iniquaaccipiat quaestionem; hoc usque ovem vel porcum; quod si minus, triplum restituat. Fur per noctem occidi licet, per diem non licet,
Abbreviated transcription (Latin):
maiorem noctis partem quatuor
sextaria. si uero ꝑminorem noctis
partem sextarium reddat.
Siquis causa fornicationis adꝓbat᷑
si non iurauerit ancillam reddat.
Si quis sust ulerit de homine equum.o
aut uaccam. uel quã lib& pec cõdẽ
et quod cumq eum rep&ierit debitor
reddat: Cum nutrimine sua quodcũq
pbatum fuerit recipiendum p̃cipims
Si porci inglande ingressi quotiensi
capti porcator reddat. si ipse mina¬
uerit eos sponte porcum maiorem
reddat. Paruulus usq ad annum
xii. ꝓdelicto nihil nisi disciplinam
accipiat. post uͦ hanc atatẽ qͥc qͥd
delinquat uel furatur retribuat
iquis ingenuus furtũ fecerit et capt̾it
fuerit
fuerit. si mense antep̃dicto neglexerit
pignus det. et si neglexerit mense
secundo duplum restituet
Siqͥs ancillam aut seruũ ꝑdiderit
et suspicionem habuerit xxiiii uiri
nominatim congregent᷑. ex quibus
xii iurent sinon reddat qui adꝓbat᷑
uiris uiiii. iurent nihil sequitur

Expanded text:
majorem noctis partem quatuor sextaria. Si vero per minorem noctis partem, sextarium reddat. XXIII. Si quis causa fornicationis approbatur; si non juraverit, ancillam reddat. XXIV. Si quis sustulerit de homine equum, aut vaccam, vel quamlibet pecodem, et quodcunque eum repetierit; debitor reddat cum nutrimine suo. Quodcunque probatum fuerit, recipiendum praecipimus. XXV. Si porci in glande ingressi, quoties capti, porcator reddat. Si ipse minaverit eos sponte, porcum majorem reddat. XXVI. Parvulus usque ad annum XII pro delicto nihil nisi disciplinam accipiat. Post vero hanc aetatem, quidquid delinquat vel furatur, retribuat. XXVII. Si quis ingenuus furtum fecerit, et captus fueritfuerit, si mense ante praedicto neglexerit, pignus det. Et si neglexerit mense secundo, duplum restituet. XXXI. Si quis ancillam aut servum perdiderit et suspicionem habuerit, XXIIII viri nominatim congregentur ex quibus duodecim jurent si non reddat qui approbatviris, VIIII jurent, nihil sequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis maritus aut siqua mulier¬
uõtũ habet uirginitatis adiungit᷑
uxori postea non dimittat d̾xorẽ
sed pęniteat .iii. annis uota
stulta frangenda sunt
et in portabilia Mulier non

Expanded text:
Si quis maritus votum Domino habet virginitatis adjungitur uxori, postea non dimittat uxorem, sed poeniteat tribus annis. Vota stulta frangenda sunt et importabilia. Mulier non
Abbreviated transcription (Latin):
annis pȩniteat. In primo coniugio
debet pr̃b misam agere etbenedicere
ambos. et postea abstineant se
cum oblatione Ingenuus cũ in¬
genua coniungi debe. Cui

Expanded text:
AP. XVI. In primo conjugio debet presbyter missam agere, et benedicere ambos: et postea abstineant se cum oblatione. CAP. XVII. Ingenuus cum ingenua conjungi debet. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
nem gustantes tetigerint mandu¬
centur. sed qui cadauera mortuoꝵ
lacerantes manducent carnes eoꝵ
nonlicet cõmedere usque macerest᷑¬
DEPESTE MORTALI CRECI
ROMANI DICUNT
psos infirmos uisitare debere. sicut
ceteros infirmos sicut dr̃ĩs p̃cipit:
Creci omni dominico die cõmunicati
siue clerici. siue laici. et qui .iii.
dominicis non cõmunicauerit
ex cõmunicet᷑. Romani similiter
cõmunicant qui uolunt. qui aut̃
noluerint ex cõmunicentur
cõmunicent᷑ ante consũmationem
paenitentiae TEODORUS DICIT
os aut̃ ꝓmisericordia post annum
uel ui menses licentiã damus
Una penitentia est uiduae et puellae
maiorẽ meruit quae uirũ habe
si fornicationis crimen cõmisserit

Expanded text:
nem gustantes tetigerint, manducentur; sed si cadavera mortuorum lacerantes manducent, carnes eorum non licet comedi usquequo macereDe peste mortalitatis Graeci et Romani dicunt, ipsos infirmos visitari debere  Al. add. et caeteros infirmos, sicut Dominus praecipit eci omni Dominica die communicant, sive clerici sive laici, et qui tribus Dominicis non communicaverint, excommunicentur. Romani similiter communicant qui volunt, qui autem noluerint, non excommunicentur.communicare ante consummationem poenitentiae. Theodorus dicit: Nos vero per misericordiam post annum vel sex menses licentiam damus. Una poenitentia est viduae et puellae; majorem meruit, quae virum habet, si fornicationis crimen commiserit
Abbreviated transcription (Latin):
tione abbas deb& missam agere.
et .iii. orationes complere super
caput eius et uii dies uelat caput
suum cocollo suo. et uii die abb̃
tollat uelamen. id de capite
monachi sicut in baptismo. Prebit̃
uii die uelamen infantum abstulit
ita et abbas debet monacho. quia
sed babtismum est iuxta iudicium
patrum. et om̃a peccata dimittant᷑
sicut in babtismo. Presbiter potest
ab batizam consecrare cõmisse
one ȩp̃s debet missam agere: et
eum benedicere inclinato capite.
cum .ii. uel ii. testib defratrib
suis. et dat ei baculum et pedules
Sc̃ae moniales et basilicȩ cõmissa sẽꝑ
debent consecrari. ç reci simul
benedicunt uiduam et uirginem.
Romant aũt̃ nonuelant uiduam

Expanded text:
tionibus abbas debet missam agere, et tres orationes complere super caput ejus; et septem dies velat caput suum cuculla sua, et septimo die abbas tollat velamen de capite monachorum. Sicut in baptismo presbyter septimo die velamen infantium abstulit, ita et abbas debet monacho, quia secundum baptisma est, juxta judPatrum; in quo omnia peccata dimittuntur, sicut in baptismo. Presbyter potest abbatissam consecrare in missaeone episcopus debet missam agere, et eum benecum duobus vel tribus testibus de fratribus suis, et donet ei baculum et pedules. Sanctae moniales vero basilicas sibi commissas semper debent consecrare. Graeci simul benedicunt viduam, et virginem, Romani non velant viduam
Abbreviated transcription (Latin):
et ȩquitant panẽ non faciunt. nec
incurru ambulant . nisi ad ȩcłam
tantum. nec balneant se. grecinon
scribunt puplice tamen ꝓnecessi¬
tate seorsum in domu scribunt.
Qui oꝑatur indie dominica greci¬
pͥma uice arguunt secunda tollanT
aliquid ante eum. Tertia uice
tertiam partem dereb: tollant
et uabulant. uel uii dieb penitent

Expanded text:
t, equitant, panem non faciunt, nec in curru ambulant, nisi ad ecclesiam tantum, nec balneant. Graeci non scribunt in publico, tamen pro necessitate seorsum in domo scribunt. Qui oprima vice arguunt, secunda tollunt aliquid, tertia vice tertiam partem de rebus, et vapulant, vel septem diebus poeniteant
Abbreviated transcription (Latin):
babtitati sunt ignorantes non
indigent pȩnitentiã nisi quod se¬
cundũ canones non possunt ordinari
nisi ꝓmagna necessitate. Qui aũt
nonignorant quasi iterũ xp̃m
crucĩfixer̃. peniteat uIi annis

Expanded text:
baptizati sunt ignorantes, non indigent poenitentia, nisi quod secundum canones non possunt ordinari, nisi pro magna necessitate. Qui vero non ignorant, quasi iterum Christum crucifixerunt, poeniteant septem annis,
Abbreviated transcription (Latin):
E cłam licet ponere in aliũ locum
si necesse sit. et non deb& iterum
Creci carnẽ morticinam non dant
porcis suis. pelles aũt̃ eorum ad
calciam̃tum et lana et cornua liceñ
accipi sed non in scm̃ aliquid
amen si casu porci cõmmederint
carnem morticinoꝵ aut sanguinẽ
hominis. non abitiendos crẽdimus
nec gallinas simili modo
Inimalia quae alupis uel acanib
consũmantur non sunt cõmedenda

Expanded text:
esiam licet ponere in alio loco, si necesse sit, et non debet iterum eci carnem morticinam non dant porcis suis. Pelles vero morticinorum ad calciamenta et lanam et cornua licent accipi; sed non in sanctum aliquid; tamen si casu porci comedant carnem morticinorum, aut sanguinem hominis, non abjiciendos credimus: nec gallinas aequali modo. Animalia quae a lupis, sive canibus consumuntur, non comedenda,
Abbreviated transcription (Latin):
iquis homicidiũ excontentione
cõmiserit. ac illas .iii. seruos .iii.
reddat securꝰ fiat. Si quis inuidia
homicidiũ fecerit ancillas .iiii.
totidemq seruos reddat. et ipse
securitatem habebit. Siqͥs fuerit
homicida iniudicio c̃pulsus. et
p̃standi rationes diras noluerit
et inficiatus fuerit. ancillas .u.
seruos totidem reddi p̃cepimus:
manuũ oculoꝵ. et quãlibet m̃broꝵ
debilitatẽ faciet accipiet iniudicio
Si qͥs homicidii causa suspicatꝰ
equib: xxiiii. in ecła iurent eũ
esse ueracem. sic sine culpa excedat.
si non iurauerit ancillas .u. et .uii.
seruos reddet et securus fiat.
Siquis seruus ingenuũ occiderit.
et plaga ingenuus aut defuste
aut desecuri bidubioq aut cultello
interfectꝰ fuerit. homicida pa¬
rentib tradit᷑ : ethabent liber¬
tatẽ faciendi qđ uoluerint.
Si aũt dominus seruo arma
cõmisserit portare et ingenuũ
hominẽ occiderit: ipsũ et aliũ¬

Expanded text:
quis homicidium ex contentione commiserit, ancillas III, servos III, reddat, securus fiat. II. Si quis invidia homicidium fecerit, ancillas IIII totidemque servos reddat, et ipse securitatem habebit. III. Si quis fuerit homicida in judicio compulsus, et praestandi rationes diras noluerit, et inficiatus fuerit, ancillas V, servos totidem, reddi praecipimus. Manuum et quamlibet membrorum debilitatem faciens, accipiet in judicio. IV. Si quis homicidii causa suspicatuse quibus XXIIII in ecclesia jurent eum esse veracem. Sic sine culpa excedat; si non juraverit, ancillas V et VII servos reddet, et securus fiat. V. Si quis servus ingenuum occiderit, et plaga ingenuus aut de fuste, aut de securi bidubioque, aut cultello interfectus fuerit, homicida parentibus traditur, et habent libertatem faciendi quod voluerint. VI. Si autem dominus servo arma commiserit portare, et ingenuum hominem occiderit, ipsum et aliu
Abbreviated transcription (Latin):
onib ł dequalibet gente capallũ
ẽ parauerit inquamlibet speciẽ
testib c̃ꝓbet. si aũt consignatũ
fuerit. et inuicẽ testes ad eqͣueriñ.
sic ita aequale diuidant: si testes
ñ habuerit et m̃daciũ conatur
inquirere triplũ se nouerit re¬
sticurũ qui conatur. Si qͥs animalia
uicini sui inherba cõmisserit
intacta : et manserint in ea: ꝓpt̃
animalia .ii. unũ scriptulũ
reddat : si in fastigiũ herbae
fuerint capta ꝓpter animalia
.IIII. scriptulũ unũ reddat : si
in messe quantũ iurauerit do¬
minus. de messe cũ alio idoneo.
quicquid damni ꝑ tulerit sine
dubio restaurat᷑ Si porcus ꝑ
annonã noctuã manserit per

Expanded text:
onibus vel de qualibet gente capallum onibus vel de qualibet gente capallum comparaverit in quamlibet speciem, testibus comprobet; si autem consignatum fuerit; et invicem testes adaequaverint; si ita, aequali dividant. Si testes non habuerit, et mendacium conatur inquirere, triplum se noverit restituturum qui conatur. XXI. Si quis animalia vicini sui in herba commiserit intacta, et manserint in ea; propter animalia II unum scripulum reddat. Si in fastigium herbae fuerint capta, propter animalia IIII scripulum unum reddat. Si in messe quantum juraverit dominus, de messe cum alio idoneo quidquid damni pertulerit, sine dubio restauratur. XXII. Si porcus per annonam noctuam manserit, per
Abbreviated transcription (Latin):
dimediũ reddant: et sic securi
insedib sedeant: pꝰhaec si reus
uenire uoluerit reddat qđ restat
p̃tii: uiuat securus: si interim
a cognatis occissi occissus fuerit.
mancipia ancillae ł serui quae
acciꝑant debitores parentib
restituantur. Siquis lanceam
misserit et homo in lesus erit
argenti libram unam exsoluat
si plagaufuerit legib senouerit
redditurũ. iquis fornicatũs
fuerit cũ alterius uxore aut
sorore. aut filia morte moriat᷑.
qui od. aũt occiderit nullã
causam timeat habere. Siquis
capallũ aut boem. aut quã libet
pecodẽ furti ligatũ ł qđ occissũ
fuerit inuenerit inuillã decis iu¬
ram̃to .iii. idoneos qđ nihil habeaNT̃
damni siquis non iurauerit soluat
diquis seruũ seruãq ł quam libet
pecodẽ łrẽ aliquam conparauerit
et cũ ipso fuerit c̃signatũ. si aue¬
torẽ aut fide iussorẽ non habu¬
erit defurto se nouerit conpo¬
nendum. Si qͥs degallis ł descix¬

Expanded text:
dimidium reddant, et sic securi dimidium reddant, et sic securi in sedibus sedeant. Post haec si reus venire voluerit, reddat quod restat pretii; vivat securus. Si interim a cognatis occisi occisus fuerit, mancipia, ancillae, vel servi, quae acceperant debitores, parentibus restituantur. XVI. Si quis lanceam miserit, et homo illaesus erit, argenti libram unam exsolvat; si plaga fuerit, legibus se noverit redditurum. XVII. Si quis fornicatus fuerit cum alterius uxore, aut sorore, aut filia, morte moriatur. Qui autem occiderit, nullam causam timeat habere. XVIII. Si quis caballum, aut bovem, aut quamlibet pecodem furti ligatum, vel quod occisum fuerit, invenerit in villam, detis juramento III idoneos quod nihil habeant damni; si quis non juraverit, solvat. XIX. Si quis servum servamque vel quamlibet pecodem, vel rem aliquam comparaverit, et cum ipso fuerit consignatum: si auctorem aut fidejussorem non habuerit, de furto se noverit componendum. XX. Si quis de Gallis vel de Sax
Abbreviated transcription (Latin):
seruũ se nouerit redditurũ.
iquis in gemius seruũ alterius
sine culpa occiderit. seruos .ii. domi¬
no restituat: si ꝓqua culpa serui
rixa manũ ł oculũ pedemq. hominis
maculauerit: ancillã siue seruum
red diturũ cognoscat. Siquis polli¬
cem manus exciderit medium
damni poni p̃cipimus. Si qͥs ho¬
minem lancea gladio ue ferierit
et interiora inspĩciat argenti
libras .iii. exsoluat. Siquis caput
alterius ꝑcusserit usque ad cerebri
Si quis alapam alteri inpigerit
nec sanguis nec liuido appareat
x. solidos argenti exsoluat. Siqͥs.
alterius in fãciem a lapam ꝑcusserit
ut sanguis aut liuido appareat se
ancillam. nouerit reditururum.
Si qͥs lancea aut inbrachio. aut
insurra alteriꝰ foramen fecerit
tam̃ membro ñ noceat argenti
libras .ii. cognoscat redderẽ. Si
quis homicidiũ fecerit et fugam
petierit : parentes ipsius iura
reddant intra dies paucos: pꝰ ea
parentes patriae restituuntur.
aut ipsi de patria uadant. łp̃tiũ

Expanded text:
servum se noverit redditurum. VII. Si quis ingenuus servum alterius sine culpa occiderit, servos duos domino restituat. Si pro qua culpa servi rixa manum vel oculum pedemque hominis maculaverit, ancillam sive servum redditurum cognoscat. IX. Si quis pollicem manus exciderit, medium damni poni praecipimus. X. Si quis hominem lancea gladiove ferierit, et interiora inspiciat, argenti libras III exsolvat. XI. Si quis caput alterius percusserit usque ad cerebri Si quis alapam alteri impegerit, nec sanguis nec livido appareat, V solidos argenti exsolvat. XIII. Si quis alterius in faciem alapam percusserit, ut sanguis aut livido appareat, se ancillam noverit redditurum. XIV. Si quis lancea, aut in brachio, aut in surra alterius foramen fecerit, tamen membro non noceat, argenti libras II cognoscat reddere. XV. Si quis homicidium fecerit et fugam petierit, parentes ipsius jura reddant intra dies paucos: postea parentes patriae restituuntur aut ipsi de patria vadant, vel pretium
Abbreviated transcription (Latin):
p̃s aut prb aut diaconus. nequa¬
quã seculares curas adsumant. sin
aliter deiciat᷑ QUO TEMORE
PASCHA CELEBRETUR

Expanded text:
presbyter, aut diaconus, nequaquam saeculares curas assumant; sin aliter, dejiciantur. X. Quo tempore Pascha celebretur
Abbreviated transcription (Latin):
et diaconus et reliqui clerici:
offert̃ suꝑ altare. id est aut mel
aut lac aut ꝓuino sicerã et con¬
fecta quaedam aut uolatilia aut
animalia aliqua aut legumina.
contra constitutionem dtũ faciens
congruo tempore deponatur
QUAE SPECIES AdALTARE
NORIADSACRIFICIŨ SeD
ADBENEDICTIONẼ SĨ PLICÕ
DEBEANT EX HIBERI.
fferri nonliceat aliquid ad altare.
p̃ter nouas spicas. et uuas. et oleum
adluminaria. et timiama. id est
incensum tempore quo scã celebrat᷑
OBLATIO QDEA QUAE INEELESUIS
OEFERRINON POSSUNT ADDOMES
SACERDOTUM AFIDELIB: DEFELAT̃
dirigantur. nec offerentur in altari.

Expanded text:
et diaconus, et reliqui clerici. offerat super altare: id est aut mel, aut lac, aut pro vino siceram, et confecta quaedam, aut volatilia, aut animalia aliqua, aut legumina: contra constitutionem Domini faciens, congruo tempore deponatur. Quae species ad altare non ad sacrificium, sed ad benedictionem simplicem debeant exhiberi. IV. Offerri non liceat aliquid ad altare praeter novas spicas et uvas; et oleum ad luminaria, et thymiama, id est incensum: tempore quo sancta celebratur oblatio. Quod ea quae in ecclesiis offerri non possunt, ad domus sacerdotum a fidelibus deferantur. V.  dirigantur, nec offerantur in altari.
Abbreviated transcription (Latin):
et multis aliis scoꝵ patrũ auctori¬
tatib: segregandi sunt mali abonis.
Neꝑeant iusti ꝓ ĩ iniustis sic̃ scrip¬
tum . ẽ. ꝑit iustus ꝓimpio. debet
enĩ semꝑ discr&io fieri interbonos
et malos. sicut est inter hedos et
oues. manifesta quoq. peccata ñs̃
occulta correctione purganda
sed palam sunt arguendi qui palã
noco. ut dũ aꝑta obirgatione
sanantur. hu qui eos imittando
deliquerant corrigant᷑. Tum¬
eñĩ unus corripitur. plurimi
quam ꝑ unius licentiã multi ꝑecli
tantur: nec mirum su nter homi¬
nes hac ratio custoditur. Cũ inter
ium̃ta haec fieri ꝑsepe cognumꝰ.
et ea quae scabiẽ aut inpetignẽ
habere uidentur separent᷑ lsanis.
ne illoꝵ morbo c&era dinent
manifeste corrigant᷑ quoillis
bonipeant
uos om̃s in unũ conuenire. ep̃os
ut de incedentib causis. fiat discep¬
tio et salubris deełastica obserua¬
tione conlatio. Quatenus dũ ꝑ hoc
et p̃terita corrigantur. et regulã
fut᷑a suscipient Om̃p̃s ubiq¬

Expanded text:
et aliis multis sanctorum Patrum auctoritatibus segregandi sunt mali a bonis, ne pereant justi pro injustis, sicut scriptum est: Perit justus pro impio. Debet enim discretio semper fieri inter bonos et malos, sicut est inter haedos et oves. Manifesta quoque peccata non sunt occulta correctione purganda; sed palanocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, ii qui eos imitando deliquerant, corrigantur. Dum unus corripitur, plurimi quam tentur. Nec mirum si inter homines haec ratio custoditur, cum inter jumenta haec fieri persaepe cognovimus. ut ea quae scabiem aut impetiginem habere videntur, separentur a sanis, ne illorum morbo caetera damnentur, manifeste corrigantur, quam bonis pereantvos omnes in unum convenire episcopos, ut de incidentibus causis fiat disceptatio, et salubris de ecclesiastica observatione collatio, quatenus dum per hoc et praeterita corrigantur, et regulam futura suscipiunt, omnipotens ubiq
Abbreviated transcription (Latin):
respondere fratrib et coep̃is nr̃is
quasi acapite responsum quȩrihꝰ.
e suꝑ his ancipites remaneamus. aut
murmur illud tam ur̃is temporib:
quam pͦ internos aut alios remaneat.
rumorq ur̃ qui semꝑ bonus et
obtimus fuit detractionib lace¬
remur ł derogeur. aut nomen
ur̃m qđ absit supuenientib tem¬
porib: blasphem&ur. Nos eñĩ¬
humili corde quae recta sunt

Expanded text:
respondere fratribus, et coepiscopis nostris respondere fratribus, et coepiscopis nostris quasi a capite responsum quaerimus, ne super his ancipites remaneamus, aut murmur illud tam vestris temporibus quam posteris inter nos aut alios remaneat, rumorque vester, qui semper bonus et optimus fuit, detractionibus laceretur, vel subrogetur, aut nomen vestrum, quod absit, supervenientibus temporibus blasphemetur. Nos enim quae recta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
edeciae ep̃s. quam et alii fr̃s nr̃i
equidem ep̃i lacrimosi. ac dicentes
seculares et laicos nimis. ẽẽ turba¬
tos. atq. animo afflictos. suꝑ me¬
moratis actib eoꝵ: ꝓquib: etalia
in iusta eis in pinguebantur. Nunt
suꝑ quarũ consecrationib dubitat᷑
et tam ꝓpter antiquitatẽ. quã
et propter earum custodũ incu¬
riam nescit᷑. utrũ dedicatae ab
nos aur̃a sc̃itate ac ur̃ae scãe sedis
auctoritate instrui p̃camur
t utrũ ea quae p̃diximus uos
p̃fato consodali nr̃o agustino
ep̃o et angelor genti scripsisse
audiuimus specialiter eis. aut
de aliis p̃scriptis reb pleniter in¬
formari cupimus. Nos enĩ eaquȩ
legimus et obseruari afidelib
cõgnouimus ton increpando qđ
absit uob significamus sed quid
rationabiliter et fideliter suꝑhis
obseruare debeamus requirims
et quia non modicum murmur suꝑ
hac re nobiscũ uersatur. quid

Expanded text:
Ecclesiae episcopus, quam et alii fratres nostri Ecclesiae episcopus, quam et alii fratres nostri equidem episcopi lacrymantes, ac dicentes per saeculares et laicos nimis se esse turbatos atque animo afflictos super immoderatis actibus eorum, pro quibus et aliqua injusta eis impingebantur. Sunt super quarum consecrationibus dubitatur, et tam propter rerum antiquitatem quam et propter earum custodum incuriam, nescitur utrum dedicatae ab nos a vestra sanctitate, ac vestrae sedis auctoritate instrui precamur. Et utrum ea quae, sicut praediximus, vos praefato consodali nostro Augustino episcopo, et Anglorum genti scripsisse audivimus specialiter eis, in gde aliis praescriptis rebus pleniter informari cupimus. Nos enim ea quae legimus, et observari a fidelibus cognovimus non increpando, quod absit vobis significamus, sed quid rationabiliter, et fideliter super his observare debeamus, requirimus. Et quoniam non modicum murmur super hac re nobiscum versatur, quid
Abbreviated transcription (Latin):
aec quidem meditantes ꝑlatũ est
angeloꝵ genti ordinato. et illuc
directo atq angilis scripsisse.
quos olim ad fidem conuersos ꝑ
uos cognouimus. ut quarta ꝓgenie
coniuncti non separent᷑: Quãe
consuetudo dudũ illis aut istis in
partib qnđo una uobis ẽ ab in¬
fantia nutritus. atq edoctus fui
non erat. nẽc in ullis p̃de cessorꝵ
ur̃oꝵ decretis aut reliquoꝵ gene¬
raliter uel specialiter patrũ in sta¬
tutis legi s aut actenus ab ullis
sapientib eẽ contentũ didici. sed
semꝑ usq septimũ originis suae
gadum. Haec a scĩs antecessorib:
ur̃is et c&eris scĩs patrib: tã in
nicena sinodo. quam et in aliis scĩs
conciluis congregatis seruare
debere repͥperi . et arecte uiuentib:
ac dm̃ tim̃tib: hominib: studiose
p̃uidere cognoui: Uũ haec uobcũ
uersabant᷑ suꝑ uenire etalia de
quib: necesse nobis uid&ur ur̃am
consulere auctoritatẽ uener̃ qͦq
adnos tam benedictus si racusanȩ

Expanded text:
Haec quidem meditantes, ad nos perHaec quidem meditantes, ad nos perAnglorum genti ordinato et illuc directo, atque Anglis scripsisse, quos olim ad fidem conversos per vos cognovimus, ut quarta progenie conjuncti non separentur. Quae consuetudo dudum in illis aut in istis partibus, quando una vobiscum ab infantia nutritus atque edoctus fui, non erat, nec in ullis praedecessorum vestrorum decretis vel reliquorum generaliter vel specialiter Patrum institutis legi, aut hactenus ab ullis sapientibus esse concessum didici. Sed semper usque ad septimum originis suae gradum haec a sanctis antecessoribus vestris et caeteris sanctis Patribus, tam in Nicaena synodo, quam et in aliis sanctis conciliis congregatis, servari debere reperi, et a recte viventibus ac Dominum timentibus hominibus studiose praevideri cognovi. Dum haec nobiscum versabantur, supervenere et alia de quibus necessarium nobis videtur vestram consulere auctoritatem. Venerunt quippe ad nos tam Benedictus, Syracusanae
Abbreviated transcription (Latin):
omino beatissimo et honorabili scõ
pari gregorio papae felix uraẽ
salutis ac sc̃itatis amator : beatiss¬
mȩ urãe salutis ac sc̃ĩtatis iura penes
am̃ sunt manifesta. Dum p̃dicationib
scilie& a postolicis. et doctrinis. et uerȩ
fidei cultura. uniuersa replea sit
terra. Per diuinoꝵ tam̃ eruditionẽ
eloqͥoꝵ ur̃a in struente ad monitione
eta fidelib patrib firmissi me roborata
honoris et potestatis consortio
p̃diti. populoꝵ agmina conuertentes
pie scẽq de tenebris adlumen de
lapsu aduerã fidẽ. demorte ad
uitã iũ homines diuinae p̃disti¬
nationis gratia p̃scitos. salutarib
norandã sequens merita. et ꝑfectus
implens exempla. Ecłam dĩ morũ
ꝓbitate et actuũ scĩtate condecoret
t fide sacra xp̃ianisq morib uigens:
quae fieri dõ placida p̃cipit stũdus
pontificalib in desinenter oꝑat᷑ et¬
quia non auditores legis iusti sunt
apud dm̃ sic n arrat apłus. sed
factores legis iustificabunt᷑

Expanded text:
omino beatissimo et honorabili, sancto Patri Gregorio papae, Felix vestrae salutis ac sanctitatis amator. Beatissimae vestrae salutis ac sanctitatis jura penes Deum sunt manifesta. Dum praedicationibus scilicet apostolicis et doctrinis verae fidei cultura universa repleta sit terra, per divinorum tamen eruditionem eloquiorum, vestra instruente admonitione et a fidelibus patribus firmissime roborata. honoris et potestatis consortio praediti, 1275 populorum agmina convertentes, pie sancteque de tenebris ad lumen, de lapsu ad veram fidem, de morte ad vitam, homines divinae praedestinationis gratia praescitos, salutaribus noranda sequens merita, et perfectius implens exempla, Ecclesiam Dei morum probitate et actuum sanctitate condecorat, et fide sacra Christianisque moribus vigens, quae fieri Deo placita praecipit studiis pontificalibus indesinenter oquia non auditores legis justi sunt apud Deum, sicut narrat Apostolus, sed factores legis justificabuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
scitote quia scriptũ.ẽ. Vbi fuerint
aduo uel tres congregati in nomine
meo ibi sum in medio eoꝵ. Diergo
ad ẽẽ dignatur ubi duo uel tres sunt.
quanto magis non deerit ubi plures
conueniunt sacerdotes : Et quidẽ
quia adhibendũ bis in ano conciliũ
patrum sit regulis institututũ non lat&
sed ne forte aliqua excusatio sit.
semel decernimus congregarȩ. ut
expectatione conciliiꝰ nihil paruũ
nihil p̃sumatur inlicitum. nã pleriq
et si ñ amaiore iustitie⁊ m&iu exti¬

Expanded text:
criptum est: Ubi fue int duo vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum . Si ergo adesse dignatur ubi duo vel tres sunt, quanto magis non deerit ubi plures conveniunt sacerdotes? Et quidem, quia adhibendum bis in anno concilium Patrum sit regulis institutum, non latet. Sed ne forte aliqua excusatio sit, semel decernimus congregare, ut exspectatione concilii nihil pravum, nihil praesumatur illicitum. Nam plerique, et si non am
Abbreviated transcription (Latin):
Vt ꝑeius largam caritatẽ et fidẽ
unũ nos inse corpus efficeret
cui ita adherere nos conuenit.
et quia sine ipso nihil. ẽẽ possus
ꝑ ipsum possumus esse qđ dio¬
mus Ab arce capitis res nulb
nos dundat. ne ab eo si eius. ee¬
membrũ refugimus relinquañ
et uelut deiecti deuite palmia¬
te

Expanded text:
ut per ejus largam 1277 charitatem et fidem unum nos in se corpus efficeret, cui ita nos adhaerere convenit, ut quia sine ipso nihil esse possumus, per ipsum possimus esse quod dicmur. Ab arce capitis res nulla nos dividat, ne ab eo, si membrum ejus esse refugimus, relinquamur, et velut dejecti de vite palmite
Abbreviated transcription (Latin):
Tractat ħ dicens ab hoc altario
nonqͥs libe potestatẽ hab& me
repellere: nec fraud&is umquã
ouile ur̃m ñ in furgant pedes aduersũ
caput neq caput ase. eẽ. alienos de¬
put& pedes.¬

Expanded text:
tractat hoc dicens: Ab altario non quislibet potestatem habet me repellere. Nec fraudetis unquam ovile vestrum: non insurgant pedes adversum caput, neque caput a se esse alienos deputet pedes
Abbreviated transcription (Latin):
amatores. auari. arogantes suꝑbi.
blasphemi. parentib in obȩdien¬
tes. ingrati. inpuri. sine affectione.
sine pace. accusatores. intẽꝑantes.
crudeles. hodio habentes bonũ.

Expanded text:
tores, avari, arrogantes, superbi, blasphemi, parentibus non obedientes, ingrati, scelesti, sine affectione, sine pace, accusatores, intemperantes, crudeles, odio habentes bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
abeo ds̃: non nescius diuinam
ẽẽ traditionẽ in officio ordinis
et monachum eiꝰ ꝑ discordiã aliquã
orta sit ñ reieciat. pastor gregem
suum in disꝑtionẽ: nec oues pastorẽ
fugiant. sed inuicẽ pacificent᷑.¬

Expanded text:
EI? Non nescius Dauid diuinam esse traditionem in officio ordinis et nomen ejus per discordiam aliquam orta sit: non rejiciat pastor gregem suum in dispersionem, nec oves pastorem fugiant, sed invicem pacificent
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑb angelus decaelo iectus ẽ.
adam post peccatũ deparadiso in
t̃ra iectus. ẽ. Hie roboam rex ini¬
retici quam uis magnarũ urbium
pͥncipes sint denudata eoꝵheresi
acathedris suis consensu sindi iectis̃.¬

Expanded text:
us angelus de coelo ejectus est, Adam post peccatum de paradiso in terra ejectus est, Hieroboam rex iniretici quamvis magnarum urbium principes sint, denudata eorum haeresi, a cathedris suis consensu synodi ejecti
Abbreviated transcription (Latin):
Ioli subimagine pietatis augere
pecuniã. Dicens filiis meis seruo
has res: quare potius non seruas
illi qui te exnihilo fecit quite
pascit et filiosseruat. Rionne
meliꝰ creatori tuo tetauritari
quam filiis ltem qua fronte

Expanded text:
Noli sub imagine pietatis augere pecuniam, dicens: Filiis meis servo has res. Quare non potius servas illi qui te ex nihilo fecit, qui te pascit, et filios servat? Nonne melius creatori tuo thesaurizabis quam filiis? Item idem: Qua fronte
Abbreviated transcription (Latin):
suo : si aũt indie uiolauerit ali¬
quẽ redde dominꝰ eiꝰ: Canis uͦ
peccoꝵ quic qͥd mali fecerit in
bobello aut in pascuis suoꝵ pec¬
corũ non reddeur ad ño suo :
si aũt extra fines: exierit reddeꝰ
ƿeo qͥcqͥd mali fȩcerit.

Expanded text:
o: si vero in die violaverit aliquem, reddet dominus ejus. Canis vero pecorum quidquid mali fecerit in bovello, aut in pascuis suorum pecorum, non reddetur a domino suo: si vero extra fines exierit, reddetur pro eo quidquid mali fecerit.
Abbreviated transcription (Latin):
Non licere clericũ induab ciuita¬
obinanis gloriae cupiditatẽ ħ
aũt facientes reuocari debere
ad suam ecłam in qua pͥmitus or¬
dinati sunt et ibi tñ ministrent.

Expanded text:
Non licere clericum in duarum civitaem, ob inanis gloriae cupiditatem. Hoc autem facientes revocari debere ad suam Ecclesiam in qua primitus ordinati sunt, et ibi tantummodo ministrare.
Abbreviated transcription (Latin):
qui iam incorpore suo possunt
fluxa luxuriae domare. sind hib̃.¬
Oport& omnẽ pͥncipem ut terra
sit ad sustinendũ : gubernator
sit. ad corrigendũ: anchora sit.
ad sustendum malleus sit ad ꝑ¬
cutiendũ forceps sit ad tenendũ.
sol sit. ad illum inandũ : rossit ad
madefigandum : pugillariꝰ ad scribenđ.
libersĩt adlegendũ: speculũ sit
ad conspiciendũ : terror sit ad t̾ren¬
dum: imago sit. in om̃b bonis. ut
sit om̃a in om̃nib. DEMALIS

Expanded text:
qui jam in suo corpore sciunt fluxa luxuriae edomare, ut Oportet omnem principem, ut terra sit ad sustinendum, gubernator sit ad corrigendum, anchora sit ad sustentandum, malleus sit ad percutiendum, forceps sit ad tenendum, sol sit ad illuminandum, ros sit ad madefaciendum, pugillarius ad scribendum, liber sit ad legendum, speculum sit ad conspiciendum, terror sit ad terrendum, imago sit in omnibus bonis, ut sit omnia in omnibus . CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
bant et lanis oꝑiebantur. et qđ
crasum erat occidebant. gregem
autem meum non pascebant : dic̃
rat non querebant : sed cum austeri¬
stare in loco peri. aut pauli tenere
cathedram regnantiũ cum xp̃o.¬
hinc dr̃ : non sc̃oꝵ filii sunt. qui
tenent. loca eorũ st̃ qui exercent

Expanded text:
s, et lanis operiebamini, et quod crassum erat occidebatis, gregem autem meum non pascebatis. rat non quaesistis, sed cum austeristare in loco Petri et papalem tenere cathedram regnantium cum Christo; nam, non sanctorum filii sunt, qui tenent locum sanctorum, sed qui exercent
Abbreviated transcription (Latin):
fius. helio politañus. eustolus. nicõme¬
densis heraclius. telonensis p&rus
iconensis nunechius. lao dicensis

Expanded text:
phus Juliopolitanus, Testulus Nicomedensis, Heraclius Zolonensis, Petrus Iconiensis, Munecius Laodicensis,