comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aget. morte p̾uentꝰ ẽ statĩ aut paulopꝰ. uincła: ad hispanias sit eundũ.
aut heluidio penitentia agenda pꝰmortẽ. eũ scriptura dicat. ĩ infer¬
ñut necesse sit ut cogitata fiant cũ idõ aliud ĩt̾uen̾it. nec ea q̃eo
gitata sint fierent. Igit̾ cũ eũglista dicat. pͥusꝙͣ ꝯuenirent: ꝓxi¬
mũ nuptar̃ tẽpꝰ ostendit. ⁊ ĩeo iã rẽ fuisse. utq pͥus sponsa fuerat.
ẽẽ uxor ĩciꝑet. Quasi dir̾it. añꝙͣ oscła ãplex̾q miscerent añꝙͣ rẽ
agerent nuptiar̃: inuentaẽ. hñs ĩut̾o. Inuenta autẽ anulo alio nͥ
aioseph: qͥ sponse ut̾ũ tum̃tẽ. pene iã licentia maritali: ⁊ curiosis

Expanded text:
ageret, morte praeventus est: statim, aut paulo post vincula ad Hispanias sit eundum, aut Helvidio poenitentia agenda post mortem, cum Scriptura dicat: In inferUnde nec necesse sit ut cogitata fiant, cum aliud ideo intervenerit, ne ea quae cogitata sunt, fierent. Igitur cum Evangelista dicat: priusquam convenirent, proximum nuptiarum tempus ostendit, et in eo jam rem fuisse ut, quae prius sponsa fuerat, esse uxor inciperet. Quasi dixerit: Antequam oscula amplexusque miscerent; antequam rem agerent nuptiarum, inventa est habens in utero. Inventa est autem a nullo alio, nisi a Joseph, qui sponsae uterum tumentem pene jam l
Abbreviated transcription (Latin):
conũ dignatioĩ tue epłam miseram ꝓptũ reddens salutatioi̾s
diaconũ. obsecro pͥmũ ut memin̾is mei. deĩde utbauilũ litt̾arũ
habeas ꝯm̃datũ. ⁊ mͥ scias germanissimũ. ⁊ ĩqͥbꝰ cũq necessitas pos¬
mũ putet beneficiũ ꝯsecutũ. Cur aũ ad oceidentẽ nauigau̾it.
ipso pot̾is narrante cognoscere: Nos ĩmonast̾io cõstituti. uaris

Expanded text:
conum dignationi tuae epistulam miseram promptum reddens salutationis diaconum obsecro primum, ut memineris mei, dein, ut baiulum litterarum habeas commendatum et mihi scias germanissimum et, in quibuscumque necessitas posimum putet beneficium consecutum. cur autem ad occidentem nauigauerit, ipso poteris narrante cognoscere. Nos in monasterio constituti uariis
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ti tulit legendo hectorẽ pugnantẽ. aut socratẽ philosophantẽ.
cũ eos imitari ñ solũ stulticia sit.s. ñ acerrime etiã impugnare

Expanded text:
enti tulit legendo Hectorem pugnantem aut Socraten philosophantem ? cum eos non solum imitari stultitia sit, sed non acerrime etiam inpugnare
Abbreviated transcription (Latin):
Uer̃ qr de martini uirtutibꝰ neqͣꝗͣ explicari uniu̾sa potuer̃: ħuos ho¬
die audisse sufficiat. Eras reliqͣ dicemꝰ. Ita parit̾ accepta galli sponsi-¬

Expanded text:
uerum quia de Martini uirtutibus nequaquam explicari uniuersa potuerunt, haec uos houerum quia de Martini uirtutibus nequaquam explicari uniuersa potuerunt, haec uos hodie audisse sufficiat, cras reliqua dicemus. ita pariter accepta hac Galli sponsi
Abbreviated transcription (Latin):
martino autẽ sepe angłos uisos familiarit᷑: ⁊ sensimꝰ ⁊ ex¬
ꝑti sumꝰ. Rem minimã dicturꝰ sũ: s tñ dicã. apd̃ ne mau-¬
sum ep̃oꝵ synodus habebat᷑. adꝙͣ. qͥdem ire noluerat. s qͥd gestũ ẽẽ scire
cipiebat. Casu cũ eo iste sulpiciꝰ nauigabat: s ꝑcul ut semꝑ acet̾is ĩre¬
mota naius parte residebat. Ibi enĩ angls quid gestũ eẽt ĩsynodo
nuntiauit. Hospostea tp̃s habiti ꝯcilis̃ sollicite reqͥrentes. satis ꝯꝑtũ
habumꝰ ipsũ diem fuisse ꝯuentꝰ: ut ea ibi ab ep̃is fuisse decreta. qͣ
martino angłs nunciarat. ħ cũ maxime gallus necdũ explicitis
q̃ statuerat referre loq̃ret᷑.: puer familiaris ĩgressus ẽ. refrig̾iũ nũ-¬
liꝰ audire: anerobtatissimo nob̃ uiro qͥ officii causaadnos ueniebat
occurrere. Tũ gallus. Etiã si ñ ob aduentũ scĩssimi sac̾dotis relinq̃nda
nob̃ ħ eẽt or̃o : nor ipsa cogebat huc usq ꝓtractũ funire sermonem.

Expanded text:
Martino autem saepe angelos visos familiariter et sensimus et experti sumus. Rem minimam dicturus sum, sed tamen dicam. Apud Nemausum episcoporum synodus habebatur, ad quam quidem ire noluerat, sed quid gestum esset scire cupiebat. Casu cum eo iste Sulpicius navigabat; sed procul, ut semper, a caeteris in remota navis parte solus residebat. Ibi ei angelus, quid gestum esset in synodo, nuntiavit. Nos postea tempus habiti concilii sollicite requirentes, satis compertum habuimus, ipsum diem fuisse conventus, et ea ibi ab episcopis fuisse decreta quae Martino angelus nuntiarat. XIV. quae statuerat referre, loqueretur; puer familiaris ingressus est, nunlius audire, an exoptatissimo nobis uiro, qui officii causa ad nos ueniebat, occurrere. tum Gallus: etiamsi non ob aduentum sanctissimi sacerdotis relinquenda nobis haec esset oratio, nox ipsa cogebat hucusque prolatum finire sermonem.
Abbreviated transcription (Latin):
ad dignationẽ ur̃am scripta ñsũpsit. Tñ dõ gr̃as agimꝰ. qͥita euenit
ut nr̃m silentiũ: ur̃is epłis uĩceretis. Michi enĩ oĩs occasio gratissima:
ꝑ quã scribo ur̃e reu̾entie testẽ inuocans dm̃. qͥsipossit fieri assũptis
alis colũbe: ur̃is amplexibꝰ implicarer. Semꝑ qͥdem ꝓm̾ito uirtutum
gulataẽ. Que ita ĩfec̃ corda multoꝵ. ut cũ suꝑatos dãpnatosq ẽẽ
se sentiant: tñ uenena m̃tiũ. ñ omittut̃. Et qͣ solũ possut̃. nos hodint.
ꝑ qͦs putãt selib̾tatẽ docende hereseos ꝑdidisse. Qd aũ queritis utrũ
re scripserĩ ꝯtͣ libros aniani. pseudo diaconi celei dendis. qͥcopisissime
pascit̾. ut aliene blasphemie u̾ba friuola subministret. sciatis me

Expanded text:
ad dignationem uestram scripta non sumpsit. tamen deo gratias agimus, quod ita euenit. ut nostrum silentium uestris epistulis uinceretis. mihi enim omnis occasio gratissima est, per quam scribo uestrae reuerentiae testem inuocans deum, quod. si possit fieri, adsumptis alis columbae uestris amplexibus implicarer semper quidem pro merito uirtutum gulata est: quae ita infecit corda multorum, ut cum superatos damnatosque esse se sentiant, tamen venena mentium non omittant; et, quod solum possunt, nos oderint, per quos putant se libertatem docendi haereseos perdidisse. Quod autem quaeritis, utrum rescnpseum contra libros Anniani, pseudodiaconi Celedensis, qui copiosissime pascitur, ut alienae blasphemiae uerba friuola subministret, sciatis me
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ conat᷑ aꝑciꝰ se ꝓdẽt : ⁊blasphemias õs pate faceret. Quic qͥd enĩ
ĩ miserabili illa sinodo diospolitana dixisse se denegat: in hoc oꝑe
ꝓfitet᷑. Nec grande ẽ. ĩeptissimis neniis respondẽ. Siaũ dñs iutã
tribuerit. ⁊ notatorior habuerimꝰ copiã: paucis lucubraciunclĩs
respondebimꝰ. Nõ ut ꝯiuncamꝰ heresim mortuã: s ut imꝑiciã atq
blasphemiã.: nr̃is sermonibꝰ ꝯfit̾emꝰ. Meliꝰq ħ fac̾et scĩtas tua. ne
auꝰ. ⁊ melania. plurimũ uos salutant. has litt̾as descã beht leen.
scõ prb̃ro ĩnocentio tͣdidi ꝑferendas. Neptiᷤ ur̃a paula miserabi¬
lit̾ dep̾cat᷑. ut memores eiꝰ sitis ⁊ multũ salut. Incolumes uos ⁊ me¬

Expanded text:
deret et blasphemias omnibus patefaceret. quicquid enim in miserabili illa synodo Diospolitana dixisse se denegat, in hoc opere profitetur. nec grande est ineptissimis naeniis respondere. si autem dominus uitam tribuerit et notariorum habuerimus copiam. paucis lucubratiunculis respondebimus, non ut conuincamus haeresim emortuam, sed ut inperitiam atque blasphemiam nostris sermonibus confutemus; meliusque hoc faceret sanctitas tua. ne nus et Melania, plurimum uos salutant. has litterulas de sancta Bethleem sancto presbytero Innocentio tradidi perferendas. neptis uestra Paula miserabiliter deprecatur. ut memores eius sitis, et multum uos salutat. incolumes uos et me
Abbreviated transcription (Latin):
cendere arduum illud ac penetrare non potero. ita sarcina
molesta me pregrariat. ⁊ peccati mole depressum. negato irs
astra conscensu. seua miserabilem ducit in tartara. Spes ta¬¬
men superest illa sola. illa postrema. ut quod pernos obti¬
nere non possumus: saltim pro nobis orante martino me-¬
reamur. S quid te frater duitius occupo. epistola tã loquaci
demororq uenturum: Simul iam pagina impleta ñ recipit.
Michi autem hec fuit ratio sermonem istum longius profe-¬
rendi ut quia doloris nuncium epistola deferebat: tandem
tibi ex quadã nr̃i confabulatione prestaret carta solacium.

Expanded text:
cendere arduum illud iter ac penetrare non potero: ita sarcina cendere arduum illud iter ac penetrare non potero: ita sarcina molesta me praegrauat et peccati mole depressum, negato in astra conscensu, saeua miserabilem ducit in tartara. spes tamen superest, illa sola, illa postrema, ut quod per nos obtinere non possumus, saltim pro nobis orante Martino mereamur. sed quid te, frater, diutius occupo epistula tam loquaci demororque uenturum? simul iam pagina inpleta non recipit. mihi tamen haec fuit ratio, sermonem istum longius proferendi, ut quia doloris nuntium epistula deferebat, eadem tibi ex quadam nostri confabulatione praestaret charta solacium.
Abbreviated transcription (Latin):
licẽ. Pottrone unquam si duitius uixero non dolere. quod mar-¬
tino superstes sum: erit post hec uita iocunda: erit dies aut
hora sine lacrimis: aut tecum frater dilectissime potero illius
mentionem habere sine fletu: aut unquam loquens apud
te alud. quam de illo loqui potero: sed quad te in lacriis fle¬
tusq commoieo. Ecce minc consolatũ ire te cupio: qui me con-¬
solari ipse non possum. Non deerit nobis ille. michi crede non de-¬
erit. In tererit de se sermocinantibus: astabit orantibus. Quodq
iã hodie prestare uidendumq dignatus est. se ingloria sua se
prebebit: ⁊ assidua sicut ante paululum fecit. benedictione
nos proteget. Inde secundum ordinem uisionis qua cdum se-
quentibus se patere monstrauit. quo sequendis esset edocuit :
quo spes nostra tendenda. quo animus dirigendus instrixit.
Quid tamen fiet frater: Quod michi ipse sum conscuis: cons-¬

Expanded text:
licem! poterone umquam, si diutius uixero, non dolere, quod Marlicem! poterone umquam, si diutius uixero, non dolere, quod Martino superstes sum? erit post haec uita iucunda, erit dies aut hora sine lacrimis? aut tecum, frater dilectissime, potero illius mentionem habere sine fletu? aut umquam loquens apud te aliud quam de illo loqui potero? sed quid te in lacrimas fletusque commoueo P ecce nunc consolatum esse te cupio, qui me solari ipse non possum. non deerit nobis ille, mihi crede, non deerit: intererit de se sermocinantibus, adstabit orantibus: quodque iam hodie praestare dignatus est, uidendum se in gloria sua saepe praebebit, et adsidua, sicut ante paululum fecit, benedictione nos proteget. inde secundum ordinem uisionis caelum se sequentibus patere monstrauit et quo sequendus esset edocuit: quo spes nostra tendenda, quo animus dirigendus, instruxit. quid tamen fiet, frater? quod mihi ipse sum conscius, cons
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quanꝗͣ ista non tulerit: impleuit tam̃ smneͣ cruore
mnaturiũ. Nam quas ille pro spe ȩternitatis humanoꝵ
dolorum non pertulit passiones: fame uigiliis. nuditate.
ieiuniis. obprobrus inuidorum. insectationibus improborum
cura pro infirmantibus. sollicitudine propericlitantibus.:
Quo enĩ ille dolente non doluit: quo scandali zante ñ ustus est.
quo pereunte non gemuit: pret̃ illa quotidiana. illuis aduer-
sum humane spiritalisq nequicie diuersa certamina. dum
in eo uariis temptationibus appetito semper exsuperat fortitu-¬
do uincendi. pacientia expectandi. equanimitas sustinendi.
quotidie in sanctis uiris seculo frigente frigescit: in illo
tamen usq ad finẽ aucta in dies perseueranit. Quo ego illius
bono uel specialiter fruitus sum. cum me indignũ ⁊ non meren¬
tem unice diligebat. En rursus lacrime fluunt: imoq de pec-¬
tore gemitus erumpit. In quo michi post homine similis. re¬
quies : in cunis erit caritate solacium: me miserum. me infe-¬

Expanded text:
Sed quamquam ista non pertulerit, inpleuit tamen sine cruore martyrium. nam quas ille pro spe aeternitatis humanorum dolorum non pertulit passiones, fame, uigiliis, nuditate, ieiuniis, opprobriis inuidorum, insectationibus inproborum, cura pro infirmantibus, sollicitudine pro periclitantibus? quo enim ille dolente non doluit? quo scandalizante non ustus est? quo pereunte non gemuit? praeter illa cotidiana illius aduersum uim humanae spiritalisque nequitiae diuersa certamina, dum in eo uariis temptationibus adpetito semper exsuperat fortitudo uincendi, patientia expectandi, aequanimitas sustinendi. cum cotidie etiam in sanctis uiris saeculo frigente frigescat, in illo tamen usque ad finem aucta in dies perseuerauit! quo ego illius bono uel specialiter fruitus sum, cum me indignum et non merentem unice diligebat. en rursus lacrimae fluunt imoque de pectore gemitus erumpit. in quo mihi post haec homine similis requies, in cuius erit caritate solacium? me miserum, me infe
Abbreviated transcription (Latin):
siñfuit repmissa: imino ut ĩ hoĩe illa sapientior õibꝰ bestiĩs bes¬
tia mortem sapuit: ita oportuit illũ dñm nr̃m uã sapĩã.
re: nec usus lapsus potĩ quã olĩ gn̾ata uidẽt̾. simul ⁊his uali
isset. aut reparare noluiss. Defendit ĩquã se ab hae ĩuidia.
defendit ille nr̃ ꝯditor: ⁊ redẽptor. parit̾q se. ⁊ posse. ⁊ uelle.
mõstrauit: qm̃ nec uirtꝰ pot̾ntie de ẽ. needignatio. pietati.
ħ mag̃ nobͣ ad oranda. q̃ sub tp̃a erroris nr̃i tempestate ñ sub¬
sticit maiorq etiã clũ ex acerbat᷑ erũpit. dũ uͥ penã m̾ebamur.
spes redẽptioĩs ostendit̾. ⁊ ĩ naufragii acerbo diserimine. port᷑
clem̃tie. sic archana oꝑatione manifestans: qͥ infirmitatẽ nr̃a.
argum̃tũ sue uoluit ẽẽ uͥtutis. qͣntũq nos amaret dũ in ip
reis. ⁊duris rigida tͣdẽ compedibꝰ. irata suspiret. ⁊ ĩpenas
multimodas ad ĩuentionũ laxet ĩgenia. oĩsq uidex sub iecti

Expanded text:
si non fuit repromissa? Imo ut primo homini illa sapientior omnibus bestiis bestia mortem sapuit, ita oportuit illum Dominum, veram sapientialieisset, aut reparare noluisset. Defendit, inquam, ille se hac invidia. Defendit ille noster Conditor ac Redemptor, pariterque se et posse et velle monstravit: quoniam nec virtus potentiae defuit, nb ipsa erroris nostri tempestate non substitit, majorque etiam, dum exacerbatur, erupit; dum ubi poenam merebamur, spes redemptionis ostenditur, et, dum in naufragii acerbo discrimine, portusclementiae. Si arcana operatione manifestans, quod infirmitatem nostram argumentum suae voluerit esse virtutis, quantumque nos amaret, dum in ipsreis et duris rigida trabe compedibus irata suspiret, et in poenas multimodas adinventionum laxet ingenia; omnisque judex subrecti
Abbreviated transcription (Latin):
illo tp̃r. qͦsupplicia m̾ebam̃. argum̃tũ saluatioĩs ostendit᷑. ut ĩtelli¬
g̾e possimꝰ. quantũ ualẽt pr̃are ñ lesus: qͥ tantũ donaret irat̾. In
pͥmo gͦ hoĩe ut loq̃bam᷑ statĩ nb̃ uendicatur̃ spopondit auxiliũ.
statĩ debono tessauro bonoͣ ꝓdux̃. statĩ ignotũ intp̃is etiã angłis sa¬
cͣm̃tũ. qimplendũ eẽt nouissimo tp̃r publicauit. ⁊t̾reno ade adã
ꝓmisit eceł. Nã cũ serpentẽ ꝓm̾ito suo maledictis fulminaret. uib̃et¬
q eũ t̾rã ꝓcibo hab̃e: supͣ uentrẽ suũ reꝑe. qm̃ mortẽ illã ip̃e fecis¬
set : addlit dicẽs. ⁊ ponã ĩmicitias ĩt̾ te ⁊ mulierẽ. ⁊ ĩt̾ sem̃ tuũ¬
ne. illũ qͥut euglista refert: ioseph filiꝰ putabat᷑ ẽẽ. ⁊ ñ erat. illũ utiq
qu̾bũ caro factũe̾. Nã sig̾nandi publicã istã.⁊ nat̾alẽ c̃cũ spicimꝰ

Expanded text:
argumentum salvationis ostendit: ut intelligere possemus quantum valeret praestare non laesus, qui tantum donaret iratus. In primo ergo homine, ut loquebatur, statim nobis judiciarium spopondit auxilium, statim de bono thesauro bona produxit, statim ignotus ipsis angelis sacramentum quod implendum esset in novissimo tempore, publicavit, et terreno Adae Adam promisit e coelo. Nam cum serpentem pro merito suo maledicto fulminaret, jubet eum terram pro cibo habere, super ventrem repere; et quoniam mortem illam ipse fecisset, addidit dicens: Et ponam inimicitias inter te et mulierem, et inter semen tuune, illum, qui ut evangelista refert, Joseph filius putabatur esse, sed non erat, illum utique qui Verbum caro factum
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ ostendit. Neq enĩ equũ fũat: alio tp̃r desalutis nr̃e
remedio cogitari: nͥ eo qͦmors eẽt ĩuenta. Sic aprudentioribꝰ¬
ĩpͥma fronte morbi mediẽ adhibet᷑. ut capite ualitudinis
dep̃henso: faciliꝰ remediũ salutare succurrat. Ñ gͦ tẽ tantum
dñs. ⁊ saluator nr̃. ꝓmissuse̾. c̃clamat ysaias. ecce uͥgo ĩut̾o cõ¬
cipiet ⁊ pariet filiũ. nec tẽ. cũ abrahã dictũẽ. ad ħ tẽpꝰ ueniã.¬
ierit sare filiꝰ. nã ħ erat pene iã sero. ⁊ tanta milia patͥ¬
archar̃ sine spe mortua udebant᷑. qͥbꝰ utiq uita ẽẽ ñ potuit.¬

Expanded text:
pater ostendit. Neque aequum fuerat alio tempore de salutis nostrae remedio cogitare, nisi eo quo mors esset inventa. Sic a prudentioribus prima fronte morbi adhibetur medicus: ut capite valetudinis deprehenso, facilius remedium salutare succurrat. Non ergo tunc tantum Dominus ac Salvator noster promissus est cum clamat Isaias: Ecce virgo in utero concipiet et erit Sarae filius . Nam hoc erat pene jam sero, et tanta millia patriarcharum sine spe mortua videbantur, quibus utique vita esse non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
ereptꝰ ostendit᷑. Egiptii tñ panis forma ñcernit᷑. Obstupe facti an¬
bo: munꝰ celeste cognoscũt. Cũ ille ħ abbatis aduentu p̾stitũ fat̾et᷑:
abbas uͦ illiꝰ sidĩ acuirtuti. id potiꝰ adscrib̾et. ita ambo celestẽ panẽ
cũ multa exultatione freger̃. Qd̃cũ senex ad monast̾tũ pꝰ regressus
fr̃ibꝰ retulisset: tantꝰ oĩũ incenderat ardor aĩos ut c̾tatĩ ad here¬
mũ. ⁊ sacͥs solitudines ire ꝓperarent: miseros se fatentes: qͥdutiꝰ
Nħ monast̾io duos. egor senes uidi: qͥ iã ꝑ xl. annos o¬

Expanded text:
ereptus, ostenditur: Aegyptii tamen panis forma non cernitur. obstupefacti amereptus, ostenditur: Aegyptii tamen panis forma non cernitur. obstupefacti ambo munus caeleste cognoscunt. cum ille hoc abbatis aduentui praestitum fateretur, abbas uero illius fidei ac uirtuti id potius adscriberet: ita ambo caelestem panem cum multa exultatione fregerunt. quod cum senex ad monasterium post regressus fratribus rettulisset, tantus omnes incesserat ardor animorum, ut certatim ad eremum et sacras solitudines ire properarent, miseros se fatentes, si qui dIn hoc monasterio duos ego senes uidi, qui iam
Abbreviated transcription (Latin):
posuit. S c̃ infantiũ fidẽ. atq uͥtutẽ xet̾i p̾dicarent. abbas ille al¬
tiore ꝯsilio. ne ĩfirma etas ĩsolesceret uͥgis utrũq ꝯspecuit.⁊ multũ
fantulos serpentis occursu. u p̃os ĩsuꝑ multa u̾b̃a uictͥo serpente
meruisse: abbatẽ obsecrat. nesibi pꝰ hec panis ullus. aut cibꝰ aliqͥs mit¬
ꝯcluserat. Arebant m̃bra ieiunio: s defic̾e mens celo ĩtentã ñpot̾at.
Corpꝰ inedia fatiscebat. fides firma durabat: cũ it̾im admonitꝰ ab¬
bas ille ꝑsp̃m. ut discipłm usitaret. pia sollicitudine cognose̾e
cupiens. q̃ uite substantia uir fidel aleret᷑. qͥministrari sibi panẽ
ab hoĩe noluisset: ad reqͥrendũ eũ ip̃e ꝓficiscit᷑. Ille uͥ emitiꝰ senem
uenire ꝯsper̃: occurrit agit gr̃as: duẽ ad cellulã. Cũ ingressi pa-
acpͥmũ calidi panis odor sentit᷑. Tactꝰ uͦ: acsi añ paululũ focis ẽẽ

Expanded text:
posuit. sed cum infantium fidem adque uirtutem ceteri praedicarent, abbas ille alposuit. sed cum infantium fidem adque uirtutem ceteri praedicarent, abbas ille altiore consilio, ne infirma aetas insolesceret, uirgis.utrumque conpescuit, multum fantulos serpentis occursu et ipsos insuper multa uerbera uicto serpente meruisse, abbatem obsecrat ne sibi post haec panis ullus aut cibus aliqui mitconcluserat - arebant membra ieiunio, sed deficere mens caelo intenta non poterat: corpus inedia fatiscebat, fides firma durabat-cmn interim admonitus abbas ille per spiritum ut discipulum uisitaret, pia sollicitudine cognoscere cupiens, qua uitae substantia fidelis aleretur, qui ministrari sibi panem ab homine noluisset, ad requirendum eum ipse proficiscitur. ille ubi eminus senem uenire conspexit, occurrit, agit gratias, ducit ad cellulam. cum ingressi pariac primum calidi panis odor sentitur, tactu uero ac si ante paululum focis esset
Abbreviated transcription (Latin):
iuu̾e. nichil arbitrio suo ag̾ẽ: ꝑoĩa adnutũ illiͣ potestatẽq pen¬
dẽ. Ex his siqͥ maiorem uͥtutẽ m̃te ꝯceꝑint. ut acturi solitariã
utã se ad heremũ ꝯferant: ñ nisi ꝑmittente abbate illo discedũt.
hec illoꝵ pͥma uirt̾ẽ. parere alieno imꝑio. Trãs gressis ad here¬
mũ: abbatis illiꝰ ordinatione. panis uł qͥlibet aliꝰ cib̾ ministrat᷑.¬
Casu ꝑ illos dies qͥb illo aduen̾am: eiudã qͥ nuꝑ adheremũ seces¬
panẽ abbas ꝑduos pueros miserat. Quoꝵ maior habebat etatis
annos.xu.minor duo dẽnis erat. hisgͦ ĩde redeuntibꝰ: aspis ini¬
re magnitudinis sit obuiã. Cuiꝰ occursu nichil ꝑt̾riti: uͭ añ
pedes eoꝵ uenit. qͣsi ĩcantata carminibꝰ cerulea colla deposuit.
Minoris pueri manu app̃hensa. ac pallio ĩuoluta: ferre cepit.
Dein monast̾iũ qͣsi uetor ĩgressus: moccursũ fr̃m expect̾antibꝰ¬
euctis captiuã bestiolã resoluto pallio. ñsine iactantie tumore de¬

Expanded text:
arbitrio suo agere, per omnia ad nutum illius potestatemque pendere. Ex his ergo si qui majorem virtutem mente conceperint, ut acturi solitariam vitam se ad eremum conferant, non nisi permittente abbate discedunt. Haec illorum prima virtus est, parere alieno imperio. Transgressis ergo ad eremum abbatis illius ordinatione, panis et quilibet alius cibus ministratCasu per illos dies quibus illo adveneram, cuidam qui nuper ad eremum secespanem abbas per duos pueros miserat, quorum major habebat aetatis annos quindecim, minor duodecennis erat. His ergo inde redeuntibus aspis mirae magnitudinis fit obuiam, cuius occursu nihil perterriti, ubi ante pedes eorum uenit, quasi incantata carminibus caerula colla deposuit. minor e pueris manu adprehensam ac pallio inuolutam ferre coepit. dein monasterium quasi uictor ingressus in occursum fratrum, inspectantibcunctis, captiuam bestiam resoluto pallio non sine iactantiae tumore de
Abbreviated transcription (Latin):
tuens: osi ũt ĩqͥt ille nolo nom̃ edice. nuc̃ ad eẽt: uelũ ad modũ istud
audiret exẽplũ.: quẽ inmultoꝵ sepe ꝑsonas. numiũ exꝑti sumꝰ ue¬
hem̃t̾ rrasci. S tñ qr ĩimmicis sius qͣntũ audio nuꝑ ignouit: sustud¬
audiret. inagis magisq ꝓposito ꝯfirmaret᷑ exẽplo: p̾clarã eẽ utũ¬
tẽ. iracundia ñ moueri. Nec uͦ ĩficiabor: iustas illi causas irarũ fu¬
isse. S uͥ durior pugna: ibi głoriosior ẽ corona. Unde q̃ndã siagnos¬
cis censeo uire laudandũ: qd cũ eũ lib̃tus deseruerit ingͣtus: mise¬
ratꝰẽ. potiꝰ ꝗͣ ĩsectatꝰ abeuntẽ. S neq illi irascit᷑.: aqͦ uidet᷑ abductꝰ.
Ego aũ nͥ istud uĩcende iracundie postumianꝰ ꝓdidiss exẽplũ: gͣuit̾
irasceret discessione fugitiui. S qr irasci ñ licet: tota istoꝵ ꝯmemo-¬
ratio q̃nos ꝯpungit abolendaẽ. Te ĩꝙͣ postumiane tepotiꝰ audiamꝰ.

Expanded text:
tuens: O si vester ille nolo nomen edicere nunc adesset, vellem admodum istud audiret exemplum: quem in multorum saepe personis nimium experti sumus vehementer irasci: sed tamen, quia inimicis suis, qaudiret, magis magisque proposito confirmaretur exemplo, praeclaram esse uirtutem iracundia non moueri. nec uero infitiabor iustas illi causas irarum fuisse: sed ubi durior pugna, ibi gloriosior est corona. unde quendam, si agnoscis, censeo iure laudandum, quod cum eum libertus deseruerit ingratus, miseratus est potius quam insectatus abeuntem. sed neque illi irascitur, a quo uidetur abductus. Ego autem: nisi istud uincendae iracundiae Postumianus prodidisset exemplum, grauiter irascerer discessione fugitiui: sed quia irasci. non licet, tota istorum commemoratio, quae nos conpungit, abolenda est. te, inquam, Postumiane, te potius audiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
Tupotiꝰ ut iã dudũ desid̃o: residua martini oꝑa ꝯtexe. At
ego ĩquã. Ar bitror rectiꝰ istud agallo ẽẽ poscendũ. Quippe qͥ plura no-¬
ut. neq enĩ ignorare potuit magistri facta discipłs: ⁊¬
istã uicem ñsolũ martino. s etiã nob̃ debeat. ut qr ego iã librũ
edidi. actu actenꝰ orientaliũ gesta memorasti : istã demũ necessarĩ
sermonis historiã gallus euoluat: qr ut dixi ⁊ nb̃ debet loq̃ndi
uicẽ. ⁊ martuio suo credo p̾rabit. ut ñgͣuate illiꝰ fact̾a ꝯmemoret.
So Ulane ĩquid gallus. lic ĩparsim

Expanded text:
tu potius, ut jamdudum desidero, residua Martini opera contexe. At ego, inquam, arbitror rectius istud a Gallo esse poscendum, quippe qui plura noverit neque enim ignorare potuit magistri facta discipuicem non solum Martino, sed etiam nobis debeat, quia ego iam librum edidi, tu hactenus Orientalium gesta memorasti: istam demum necessarii sermonis historiam Gallus euoluat, quia, ut dixi, et nobis debet loquendi uicem et Martino suo, credo, praestabit, ut non grauate illius facta commemoret. Ego plane, inquit Gallus, licet inpar sim
Abbreviated transcription (Latin):
carent oneragͣuia ⁊ ñ necessaria nullo mͦ inponenda ẽẽ censebat.
Qua ꝓpt̾ ñdõ petrũ em̃dauit qd pat̾nas traditiones obseruaret
qd sifac̾e uellet: nec m̃dacit̾ nec ĩꝯgrue fac̾et. Quã uis enĩ tã suꝑ¬
flua tñ solita ñnocerent. s qm̃ gentes cogebat uidauare. qd̃
nullo mͦ poss nͥ ea sic ag̾et tãꝗͣ adhuc etiã pꝰ dñi aduentũ necessa¬
petrus hoc ignorabat s d faciebat timens eos qͥ ercircũcisione erant.
Ita ⁊ ipse u̾e correctꝰẽ. ⁊ paulus u̾a narrauit. ne scã scriptura qͥ ad
fidem posteris heditaẽ. admissa auctoritate m̃datii tota dubia
nutet ⁊ fluctuet. Nõenĩ pot̾ aut oportet litt̾is explicari. qͣnta ⁊ quã

Expanded text:
carent onere graui et non necessario, nullo modo inponenda esse censebat. carent onere graui et non necessario, nullo modo inponenda esse censebat. Quapropter non ideo Petrum emendauit, quod paternas traditiones obseruaret — quod si facere uellet, nec mendaciter nec incongrue faceret; quamuis enim iam superflua, tamen solita non nocerent —, sed quoniam gente cogebat iudaizare, quod nullo modo posset, nisi ea sic ageret, tamquam adhuc etiam post domini aduentum necessaPetrus hoc ignorabat, sed id faciebat timens eos, qui ex circumcisione erant. ita et ipse uere correctus est et Paulus uera narrauit, ne sancta scriptura, quae ad fidem posteris edita est, admissa auctoritate mendacii tota dubia nutet et fluctuet. non enim potest aut oportet litteris explicari, quanta et quam
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ opest hãc eausã multis u̾b̾ ag̾e. p̃̾sertĩ apdt̃e cui sapient̾ ꝓuidẽti
dictũ fat ẽ. Neqͣqͣ uͦ mͥ arrogau̾im. ut ĩgentũ tuũ diuino dono au-¬
reũ: meis obolis ditare ꝯtendam. Nec ẽ. qͥsquã temagis idoneus qͥopꝰ
illud em̃det. Neq enĩ ame docendus es. qmͦ illuo q idẽ dic̃. Fact̾sũ¬
uitdis tãquã uideus. ut iudeos lucri fac̾em. ⁊ cet̾a q̃ ibi dicunt᷑
compassione miscdĩe ñsimulatione fallatię.Fit enĩ tãꝙͣ egrotꝰ
quem ad modũ sibi seruiri uellet si ipse egrotaret. Nã utiq iu¬
deus erat. xͥanꝰ aut̃ factus. nõ iud̃oꝵ
sacm̃ta reliq̃rat. q̃ ꝯuenient̾ ille ppłs ⁊ legiti-¬
mo tp̃r qͦ op̾ortebat acceꝑat idõq suscepit ea celebranda cũ rã
m̃tis significabat᷑ aduen̾at. Idõq gentibꝰ q insuetos afide reuo¬

Expanded text:
non opus est hanc causam multis uerbis agere praesertim apud te, cui sapienter prouidenti non opus est hanc causam multis uerbis agere praesertim apud te, cui sapienter prouidenti dictum sat est. nequaquam uero mihi adrogauerim, ut ingenium tuum diuino dono aureum meis obolis ditare contendam, nec est quisquam te magis idoneus, qui opus illud emendet. Neque enim a me docendus es, quomodo inticuntur conpassione misericordi, non simulatione fallaci. fit enim tamquam aegrotus, quemadmodum sibi seruiri uellet, si ipse aegrotaret. nam utique Iudaeus erat, Christianus autem factus non Iudaeorum sacramenta reliquerat, quae conuenienter ille populus et legitime tempore, quo oportebat, acceperat. ideoque suscepit ea celebranda, cum iammentis significabatur, aduenerat. ideoque gentibus, quod insuetos a fide reuo
Abbreviated transcription (Latin):
admissa fuerĩt łut officiosa m̃datia qͥdĩeis remauebit auctori¬
tatis: Que tandẽ de scripturis illis sentẽtia ꝓferet᷑. cuiꝰ pondẽ
ꝯtentiose falsitatis obterttur in ꝓbitas: Statĩ enĩ ut ꝓtuleris: si
alit̾ sapit qͥ ꝯtͣ nitit᷑. dic̃ illud qd̃ ꝓlatũ ẽ. honesto aliqͦ officio scͥp¬
torẽ fuisse m̃titũ. Uͥ enĩ ħ ñpot̾it. sipotuit ĩea narratione ꝙͣ. ex orsꝰ
apłs ait. Que aũ serbo ub̃ ecce corã dõ qr̃ ñm̃tior. credi asfirma¬
riq m̃titꝰ eo loco uͥ dix̃ depetro ⁊ barnaba cũ uidem qr ñrecte in¬
grediuit᷑ ad u̾itatẽ eu̾głis : Si enim recte illi ĩgrediebant᷑: iste
m̃titꝰ ẽ. Siaũ ibi m̃titus ẽ: uͥ uer̃ dix̃: An ibi uer̃ dixisse uidebit̃.¬
officioso m̃datio deputabit᷑: Nõ enĩ deẽẽ pot̾ũt cause. cur estimet᷑
nõsolũ potuisse uer̃ etiã debuisse m̃tiri. sihiuc regule ꝯcedit̾ locus

Expanded text:
admissa fuerint uelut officiosa mendacia, quid in eis remanebit auctoriadmissa fuerint uelut officiosa mendacia, quid in eis remanebit auctoritatis? quae tandem de scripturis illis sententia proferetur, cuius pondere contentiosae falsitatis obteratur inprobitas? statim enim ut protuleris, si aliter sapit, qui contra nititur, dicet illud, quod prolatum erit, honesto aliquo officio scriptorem fuisse mentitum. ubi enim hoc non poterit, si potuit in ea narratione quam exorsus apostolus ait: quae autem scribo uobis, ecce coram deo, quia non mentior, credi adfirmarique mentitus eo loco, ubi dixit de Petro et Barnaba: cum uiderem, quia non recte ingrediuntur ad ueritatem euangelii? si enim recte illi ingrediebantur, iste mentitus est; si autem ibi mentitus? est, ubi uerum dixit? an ibi uerum dixisse uidebitofficioso mendacio deputabitur? Non enim deesse poterunt causae, cur existimetur non solum potuisse, verum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
lutatione plenã mͥ epłam reddidisti. s breuiorem multo
quã exte uellẽ sum̾e tali iuiro: aqͦ tẽꝑa qͣntalibet occupet.
nosc̾em nͥ cogitarẽ quã paucioribꝰ u̾b̃ meis reddet᷑. Quare ag¬
gredẽ q̃so istã nob̾cũ litt̾ariã collocutionẽ nec multũ ad nos
de horreo dñico elaborasti. pene totũ te nb̃ exibent. Sienĩ ꝓpt̾ea
frĩbꝰ qͥ tua legũt: tetalẽ dedit. Liber qͥdã tuis int̾cet̾a. ñdiuẽ.
ut uenit ĩmanꝰ ur̃as. Que sit eiꝰ
ĩscriptio: nescimꝰ adhuc. Nõ enĩ ħ qͦdex
ipse ut assolet ĩ liminari pagina: p̃tendebat. Epitaphiũ tam̃
appellari dicebat fr̃ apd̃quẽ inuentꝰ est qd̾ eitͥ nom̃ placuisse
ut uidẽt̾ credẽmꝰ: sieoꝵ tantũ uł uitas. uł scripta ibi legissemꝰ.¬
iuuentiũ ibi ꝯmiemorent᷑ opuscula: miram cur hũe ei titulũ
uł imposueris uł imposuisse credaris. Sane utilit̾ ate ꝯscriptũ
inuenimꝰ aliqͥd qd nos multũ moueat. Sienĩ adscripturas seãs

Expanded text:
lutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, noscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum de horreo dominico elaborasti, paene te totum nobis exhibent. si enim propterea ribus, qui tua legunt, te talem dedit. Liber quidam tuus inter cetera non diu est ut uenit in manus nostras. quae sit eius inscriptio, nescimus adhuc; non enim hoc codex ipse, ut adsolet, in liminari pagina praetendebat. \'epitaphium\' tamen appellari dicebat frater, apud quem inuentus est. quod ei nomen tibi placuisse ut inderetur, crederemus, si eorum tantum uel uitas uel scuiuentium ibi commemorentur opuscula, miramur, cur hunc ei titulum uel inposueris uel inposuisse credaris. sane utiliter a te conscripinuenimus aliquid, quod nos multum moueat. si enim ad scripturas sanctas
Abbreviated transcription (Latin):
ticis litt̾is. s ĩ oĩbꝰ recta ⁊u̾a q̃ inuenerimꝰ approbare atq lauda¬
re. falsa uͦ ⁊ pͣua imꝓbare atq rep̾hendẽ. S illud deprudentia
doctrinaq tua. desidãbã: ⁊ ad huc desid̾.o. ut nob̾ facias ea ipsit eiꝰ
errata qͥb afide u̾itatis ille uir tantꝰ recessise ꝯuincit᷑. In libro
etiã qͦcũctos quoꝵ meminisse potiusti scripores ȩccliasticos.: ieoꝵ scrip-¬
ta ꝯmemorasti. ꝯmodius ut arbitror fieret. sinominatis eis qͦs he-¬
resiotas eẽ nosti. qñ ne ipsos qͥdẽ p̃t̾ mitt̾e uolueris. subiung̾es etiã
factũ sit aut si illud uolum̃ forte hon̾are noluisti. ut ꝯmemoratis
hereticis. ñ addes ĩquib̾ eos catholiea dãpnaret auctoritas. Peto ne-

Expanded text:
ticis litteris, sed in omnibus recta et uera, quae inuenerimus, adprobare atque laudaticis litteris, sed in omnibus recta et uera, quae inuenerimus, adprobare atque laudare, falsa uero et praua inprobare atque reprehendere. sed illud de prudentia doctrinaque tua desiderabam et adhuc desidero, ut nota nobis facias ea ipsa eius errata, quibus a fide ueritatis ille uir tantus recessisse conuincitur. in libro etiam, quo cunctos, quorum meminisse potuisti, scriptores ecclesiasticos et eorum scripta commemorasti, commodius, ut arbitror, fieret, si nominatis eis, quos heresiotas esse nosti — quando ne ipsos quidem praetermittere uolueris —, subiungeres etiam, factum sit. aut si illud uolumen forte onerare noluisti, ut commemoratis hereticis non adderes, in quibus eos catholica damnarit auctoritas, quaeso, ne
Abbreviated transcription (Latin):
& ista enĩ fortiꝰ nr̃i mr̃es. adu̾sus hãc sodomã: quã ꝓilla illi heroes.
adu̾sus troiã dimicauer̃. Neq ħ eo dico ut ocłos cordis recipias qͦs
absit ut amiseris sut adutas qͦs cũ habeas sanos ⁊uigiles. nescio
creditũ fũt posse honeste ac pie scriptorẽ diuinoꝵ libroꝵ ĩaliqͣ
sui oꝑis parte m̃tiri. Scͥpserã hĩc iã aliqñ adte epłam. qñ ꝑlataẽ.¬
qr ñ ꝑrex̃ cui ꝑferendã tradid̾am. Ex qͣ illud suggestũ ẽ. cũ istanz
dictarẽ: qͣ in hac qͦ p̾t̾ mitt̾e ñdebu. ut sialia ẽ. sent̾ntia tua. ea¬
dẽq ẽ. melior. timori meo libent̾ ignoscas. Sienĩ alit̾ sentis. uer̃q
tu sentis. nã si uer̃ sit meltꝰ eẽ ñ pot̾: ut ñdicã nulla certe ñmag¬
na culpa m̃s error u̾itati fauet: si recte ĩ qͦ ꝙͣ. u̾itas fau̾e pot̾ m̃
datio. De origene aũ qd rescrib̾e dignatꝰ es. tã sciebã ñtantũ in ȩccłas¬

Expanded text:
pro ista enim fortius nostri martyres aduersus hanc Sodomam quam pro illa illi heroes aduersus Troiam dimicauerunt. neque hoc ego dico, ut oculos cordis recipias, quos absit ut amiseris, sed ut aduertas, quos cum habeas sanos et uigiles, nescio creditum fuerit posse honeste ac pie scriptorem diuinorum librorum in aliqua sui operis parte mentiri. Scripseram iam hinc aliquando ad te epistularendam tradideram. Ex qua illud mihi suggestum est, cum ista dictarem, quod in hac quoque praetermittere non debui, ut si alia est sententia tua, eademque est melior, timori meo libenter ignoscas. Si enim aliter sentis, verumque tu sentis nam nisi verum sit, melius esse non potest ut non dicam nulla, certe non magna culpa, meus error veritati favet, sdacio. De Origene autem quod rescribere dignatus es, iam sciebam non tantum in ecclesias
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ se ipso miserat᷑ appareat. Nõ enĩ ⁊ cũdic̾et. qͥs ĩfirmat᷑ ⁊ ego nõ in¬
firmor: Infirmitatẽ altiꝰ simulasse. potiꝰ ꝗͣ ꝯ doluisse: uolebat in¬
telligi. Quare arripe obsecrote ĩgenuã ui̾e xͥanã c̃c̃aritate seue¬

Expanded text:
in se ipso miseratus appareat. non enim et cum diceret: Quis infirmatur et ego non inin se ipso miseratus appareat. non enim et cum diceret: Quis infirmatur et ego non infirmor? infirmitatem alterius simulasse potius quam condoluisse uolebat intellegi. J Quare arripe, obsecro te, ingenuam et uere Chris
Abbreviated transcription (Latin):
ciã. ⁊ suã uolentes ꝯstituere: iustitie dĩ ñst̃ subiecti. Dem̾ qđ post
passionem ⁊ resurrectionẽ xͥ. dato acmanifestato sacͣm̃to głȩ scdõr
sollẽpnitatis s ex necessitate salutis eẽ celebranda. Que tñ simĩꝗͣ.
fuissent necessaria: infruetuose atq ĩ auit̾ ꝓ eis machabei mar-¬
simore patrio celebrarent᷑. sic̃ ab illo celebratest̃ sine ulla salutis
necessitate sic̃ uidĩ celebrandas putabant. haut fallac simulac-
simulacionẽ qd inpetro rep̾hendãt. Nãsiꝓpt̾ea illa sacm̃ta celebra¬
geret ẽẽ qđ ñ ierat: s ut miscdĩt̾ eis ita subueniendũ ẽẽ seutiret.
acsi ipse ĩ eodẽ errore laboraret. ñ scilicet m̃tientis hastu s com¬
patientis affectui. sic̃ eo ipso loco gn̾alit̾ uitulit. Factꝰ sũ infirmis
infirmꝰ: ut ĩfirmo lucͥficarẽ. ut seq̃ns ꝯclusio: oĩa õibꝰ factꝰsũ ut õs
lucͥficarem: ad hoc referenda ĩtelligat᷑ ut cuiꝰq ĩfirmitatẽ tãquã

Expanded text:
am uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti; deinde, quod post passionem et resurrectionem Christi dato ac manifestato sacramento gratiae sesollemnitatis sed ex necessitate salutis esse celebranda, quae tamen si numquam fuissent necessaria, infructuose atque inaniter pro eis Machabaei marsi more patrio celebrarentur, sicut ab ipso celebratae sunt sine ulla salutis necessitate, sicut Iudaei celebrandas putabant, aut fallaci simulatione, quod in Petro reprehenderat. nam si propterea illa sacramenta celebrageret esse, quod non erat, sed ut misericorditer ita subueniendum esse sentiret, ac si ipse in eodem errore laboraret, non scilicet mentientis astu sed conpatientis affectu? sicut eo ipso loco generaliter ihtulit: factus sum infirmis infirmus, ut infirmos lucrifacerem, ut sequens conclusio: Omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem, ad hoc referenda intellegatur, ut cuiusque infirmitatem tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ille ĩcũctant̾ accessit. Nos licet trepidi: secutisumꝰ. Ferã paululũ
cern̾es imꝑatã. adõ modesta discessit ⁊ ꝯstitit: dũ ille ꝯtigua ramis
humiliotibꝰ poma decerꝑet. Cũq plenã paliuł manũ obtuliss oc-¬
curit bestia. accepitq tã lib̃e. quã nullũ aĩal domesticũ. Ecũ come¬
disset: abscessit. Nos ħ ĩtuentes. ⁊ ad huc trem̃tes: facile potiumꝰ ex¬
pendẽ. qͣnta ĩ illo fidĩ uirt̾. ⁊ qͣnta ĩnob̾ eẽt ĩfirmitas.¬

Expanded text:
uero ille incunctanter accessit: nos licet trepidi secuti sumus. fera paululum — uero ille incunctanter accessit: nos licet trepidi secuti sumus. fera paululum — cerneres imperatam a Deo — modesta secessit et constitit, dum ille attigua ramis humilioribus poma decerperet. cumque plenam palmulis manum obtulisset, adcurrit bestia accepitque tam libere quam nullum animal domesticum, et cum comedisset, abscessit. nos haec intuentes et adhuc trementes facile potuimus expendere, quanta in illo fidei uirtus et quanta in
Abbreviated transcription (Latin):
ollam cũ oleribꝰ q̃ nob̾ incenã p̃parabant᷑ sine igne feru̾e. Tanta uis
soł ẽ: ut qͥb libet qͦ qͥsetiã ad galloꝵ pulm̃ta suf ficiat. Post cenã aũ
iã inclinante uesꝑa. ĩuitat nos ad arborem palmã: palmã: cuiꝰ int̾¬
dũ pomis uti solebat: q̃fere duobꝰ milibꝰ ab erat. Ilã ecantũ harbores
ĩ heremo. licet raro habent̾. Tam̃ qd utrũ sollers antiqͥtas ꝓcurau̾it
an soł natura gignat. ignoro: nͥ sids̃ p̾cuis habitandã qdõq ascĩs he-¬
remũ ħ seruis suis parau̾it. Exmaiore eñ parte. qͥ ĩtra illa secreta ꝯsis¬
tut: cũ alia ibi g̾mina iailla nulla succedut̃ istar̃ arboꝵ pomis alũt̾.
Eergo uͥ ad illã adquã nos humanitas nr̃i ospitis ducebat arborẽ ꝑue¬
numꝰ: leonẽ ibi offendimꝰ. Quo uiso: ego ⁊ille dux m̃s intremumꝰ. Sẽs

Expanded text:
ollam cum holeribus, quae nobis in cenam praeparabantur, sine igne feruere: tanta uis ollam cum holeribus, quae nobis in cenam praeparabantur, sine igne feruere: tanta uis solis est, ut quibuslibet coquis etiam ad Gallorum pulmenta sufficiat. post cenam autem iam inclinante uespera inuitat nos ad arborem palmam, cuius interdum pomis uti solebat, quae fere duobus milibus aberat. nam hae tantum in eremo arbores, licet raro, habentur tamen. quod utrum sollers antiquitas procurauerit, an soli natura gignat, ignoro, nisi Deus praescius habitandam quandoque a sanctis eremum haec seruis suis parauerit. ex maiore enim parte, qui intra illa secreta consistunt, cum alia ibi germina nulla succedant, istarum arborum pomis aluntur. ergo ubi ad illam, ad quam nos humanitas nostri hospitis ducebat, arborem peruenimus, leonem ibi offendimus: quo uiso ego et ille dux meus intremuimus, sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
Rgo uͥ pͥma heremi ĩgressus sũ: xii. fere anilo milib̾. ha¬
bebam aũ unũ ex fratribꝰ ducẽ locoꝵ ꝑitũ: ꝑuenimꝰ ad q̃ndam
senem monachũ sub ratlice montis habitantẽ. Ibi qͥ milł locis
rarissimũ ẽ: puteus erat. bouẽ unũ habebat. Cuiꝰ hic erat totꝰ la¬
bor: impulsa rotali machina aꝗͣ ꝓducere. Nã fere mille aut am-¬
pliꝰ pedũ: ꝓfundũ putei ferebat᷑. Ortꝰ illic erat: multis olerib̾ copi-¬
osus. Id qͥdẽ ꝯtͣ nat̾am heremi: uͥ oĩa arentia exusta soł ardorib̾. nul¬
lliꝰ umꝗͣ seminis uł eriguã radicẽ fecer̃. Uer̃ ħ scõ illi labor cũpec-¬
core cõmunis: ⁊ ꝓpͥa pr̃abat ĩdustria. Freq̃ns eñ irrigatio aqͣrũ.
tantã pinguedinẽ arenis dabat:: ut mir̃ inmodũ uirere atq fruc¬
ticare hotti illtꝰ holera uidimꝰ. Ex his gͥ una cũ dño bos ille uiuebat:
Nob̃ qͦ exea copia cenã sc̃s dedit. Ibi udi. quos galli forte ñcreditis:

Expanded text:
rgo ubi prima eremi ingressus sum, duodecim fere a Nilo milibus - habebam autem unum ex fratribus ducem locorum peritum — peruenimus ad quendam senem monachum sub radice montis habitantem. ibi, quod in illis locis rarissimum est, puteus erat. bouem unum habebat, cuius hic erat totus labor, impulsa rotali machina aquam producere: nam fere mille aut amplius pedum profundum putei ferebatur. hortus illic erat multis Tioleribus copiosus, id quidem contra naturam eremi, ubi omnia arentia, exusta solis ardoribus, nullius umquam seminis uel exiguam radicem ferunt. uerum hoc sancto illi labor cum pecore communis et propria praestabat industria: frequens enim inrigatio aquarum tantam pinguedinem harenis dabat, ut mirum in modum uirere adque fructificare horti illius holera uiderimus. ex iis igitur una cum domino bos ille uiuebat: s quoque ex ea copia cenam sanctus dedit. ibi uidi, quod uos Galli forte non creditis,
Abbreviated transcription (Latin):
inxͦ uiuifieari õmino ñposse. Quiautẽ ñ uiuificant᷑ ĩxͦ. restat¬
credit eccłia : ⁊ ipse iã ꝯtra iouinianũ disputans. ⁊ exponens ionã
ꝓpħam sic̃ paulo añ ꝯmemoraui. fide uacissima desinisti. credo ⁊
huiꝰ gͥ dampnationis inparuuł causam reqͥro qr neq animar̃ si-
noue fuerint singłis singłe. uideo ẽẽ ullũ uilla etate peccatum
nec adõ dãpnari aliꝗͣ credo. quã uuđt nullũ hab̾e pecẽm. An
forte dicendũẽ. inparuulo carnẽ solã ẽẽ peccati nouã uͦ illi aĩam
mite ac sub iugate possit ĩcorruptionis. m̾itũ comparari. s qe inpar-¬
acqͥrit᷑ qđ illiꝰ moribꝰ ñdũ potuit. Siaũ sine ullo sacͣm̃to aĩa pariuli
exierit ipsa qͥdẽ inet̾na uita erit uñ eã nullũ pecẽm potuit sepa-¬

Expanded text:
isto uiuificari omnino non posse. qui autem non uiuificantur in Christo, restatcredit ecclesia et ipse iam contra Iouinianum disputans et exponens Ionam prophetam, sicut paulo ante commemoraui, fide ueracissima definisti, credo et huius igitur damnationis in paruulos causam requiro, quia neque animarum, si nouae fiunt singulis singulae, uideo esse ullum in illa aetate peccatum nec a deo damnari aliquam credo, quam uidet nullum habere peccatum. An forte dicendum est in paruulo carnem solam esse peccati, nouam uero illi animam mitae ac subiugatae possit incorruptionis meritum comparari? sed quia in paradquiritur, quod illius moribus nondum potuit, si autem sine illo sacramento anima paruuli exierit, ipsa quidem in aeterna uita erit, unde eam nullum peccatum potuit sepa
Abbreviated transcription (Latin):
ne pͥma qͥdem disce̾ litt̾ar̃ elem̃ta potuer̃. Iuidã uͦ tante st̃ fatu¬
tatis. ut ñ multũ apecoribꝰ differant: qͦs moriones uulgo uocant.¬
Respondet̾ fortasse. cor pora ħ faciũt. S nũqͥd scd̾m hãc̃ sẽtentiã
quã defendi uolumꝰ aĩa s̃ corpꝰ elegit. ⁊ĩeligendo cũ falleret᷑ errauit:
aut cũ uicorpꝰ cog̾et᷑ intrare. necessitate nascendi alia corꝑa p̾oceu-¬
pantibꝰ aĩar̃ turb: ipsa aliud ñuuenit. ⁊ sic̃ inspectacło aliqͦ: locũ.
ita carnẽ nũꝗͣ uoluit. s quã ualuit occupauit: Nũqͥd ħ ⁊talia dic̾e
possumꝰ. uł sentire debemꝰ: Doce gͥ qͥd sentire. qͥd dice debeamꝰ. ut-
cõstet nob̃ ratio. nouar̃ animar: singłis corporibꝰ singillatĩq fac-

Expanded text:
ne prima quidem discere litterarum elementa potuerint, quidam uero tantae sunt fatuine prima quidem discere litterarum elementa potuerint, quidam uero tantae sunt fatuitatis, ut non multurespondetur fortasse: \'corpora hoc faciunt\'. sed numquid secundum hanc sententiam, quam defendi uolumus, anima sibi corpus elegit et in eligendo, cum falleretur, errauit ? aut, cum in corpus cogeretur intrare necessitate nascendi, alia corpora praeoccupantibus animarum turbis ipsa aliud non inuenit et sicut in spectaculo aliquo locum ita carnem, non quam uoluit, sed quam ualuit, occupauit? numquid haec et talia dicere possumus uel sentire debemus? doce igitur, quid sentire, quid dicere debeamus, ut constet
Abbreviated transcription (Latin):
utiq qͦmͦ ista: siñsua mala ulla causa: iuste patiant᷑. Nõ enĩ dici
dicimꝰ ĩusus dari naturis ercellentiorib: ⁊ si uiciosis. sic̃ aꝑtissime ĩ
eu̾glio uidemꝰ. porcos adusus desidãtos ꝯcessos eẽ demonibꝰ.: ħ ⁊ de
homine recte possumꝰ dic̾e: Aĩal ẽ. eñ s rationale ⁊ simortale. aĩaẽ.
quefiũt ĩparuuł: iusta causa dicat᷑. Nempe ẽmaiores ista patiunt᷑.
solemꝰ dic̾e : aut sic̃ uuob m̾ita examinari: aut sic̃ inherede pecẽa
puniri: ⁊ deqͥb̾dã exẽplis q̃ds̃ manifesta ẽẽ uoluit. alia quȩ obseura
st̃ homini comectare ꝯcedit̾. s ħ imaioribꝰ. Deparuuł aũ qͥd respon¬
deamꝰ edissere. sipenis tantis. nulla ĩ eis st̃ punienda pecca. Hũ utiq
nulla ẽ. iilł etatibꝰ eraminanda iusticia. deĩgenioꝵ uͦ diu̾sitate.
qͥd dicã : quȩ qͥdã inpariuł latẽt. s abipsis exordiis naturalibꝰ
ducto apparent ĩgrãdibꝰ. quoꝵ ñnulli tã tardi ⁊ obliuiosi st̃: ut

Expanded text:
utique, quomodo ista sine ulla sua mala causa juste patiantur. Non enim dici dicimus in usus dari naturis excellentioribus, etsi vitiosis, sicut apertissime in Evangelio videmus, porcos ad usum desideratum concessos esse daemonibus ; hoc et de homine recte possumus dicere? Animal est enim, sed rationale, etsi mortale. Anima est quae fiunt in parvulis causa dicatur. Nam cum majores ista patiantur, solemus dicere, aut sicut in Job merita examinari, aut sicut in Herode peccata puniri: et de quibusdam exemplis, quae Deus manifesta esse voluit, alia quae obscura sunt, hominum coniecturae conceditur. sed hoc in maioribus. de paruulis autem quid respondeamus, edissere, si poenis tantis nulla in eis sunt punienda peccata; nam utique nulla est in illis aetatibus examinanda iustitia. De ingeniorum uero diuersitate quid dicam? quae quidem in paruulis latet, sed ab ipsis exordiis naturalibus ductum apparet in grandibus, quorum nonnulli tam tardi et obliuiosi sunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
male eger̃ inresurrectionẽ iudicii. Quid hic gͦ deilł ĩfantibꝰ intel¬
ligendũẽ. qͥpͥusquã possent agere bene uł male sine babtismo corꝑe
erutist᷑: llicħ hic detalibꝰ dictũe. S sicaro eoꝵ idõ ñ resurget. qr̾
nec boni aliqͥd eger̃ nec mali: necilloꝵ resurrecturaẽ. qͥ ꝑcepta bab-¬
tismi gr̃a. inilla etate defũctist᷑: inqͣ nicħ bene uł male ag̾e potuer̃¬

Expanded text:
male egerunt, in resurrectionem iudicii. quid hic ergo de illis infantibus intellegendum est, qui, priusquam possent agere uel bene uel male, sine baptismo corpore exuti sunt? nihil hic de talibus dictum est. sed si caro eorum ideo non resurget, quia nec boni aliquid egerunt nec mali, nec illorum resurrectura est, qui percepta baptismi gratia in illa aetate defuncti sunt, in qua nihil bene uel male agere potuer
Abbreviated transcription (Latin):
u̾a ẽẽt. ĩculpatã substãtiã creatoris ⁊ anr̃oꝵ peccatoꝵ societate
remotissimã: nitebar ostende. Et id̾o q̃cũq illar̃ u̾tate poss cõ-¬
uinci. ⁊ repudiari ad curã intentionis mee quã tuẽ habebã ñꝑ
tinebat: quando qͥdẽ cũctis diligentiore disputatione discussis.
quec̃q illar̃ recte iũceret cet̾as: me securissimo fieret. qđo etiã
scd̾m õs. id qd agebã inuictũ ꝑsift̾e: demõstrabã. Nuẽ uͦ unã uolo
sipossũ ratione recta elig̾e. ex om̃ibꝰ ⁊ ꝓpt̾ea huiꝰ ipsuis deqͣ mic agi
mꝰ defensionẽ uihis q̃ ꝯminemoraui. de illo libro u̾b meis atten
ioꝵ ꝯtundit̾. aut ex̾cet᷑ fides. aut miscłia ꝓbat᷑: qͥs gͦ nouit qͥd¬
ipsis paruuł ĩsecreto iudicioꝵ suoꝵ bone compensationis reser-¬
pensatio illa pr̃ari. Nũc aũ cũ ista questio ñpossit absollu. netiã de
his parulił respondeat᷑. qͥpꝰ grauislimos eruciatꝰ sine sacͣm̃to aͥane

Expanded text:
uera esset, inculpatam substantiam creatoris et a nostrorum peccatorum societate remotissimam nitebar ostendere. et ideo, quaecumque illarum ueritate posset conuinci et repudiari, ad curam intentionis meae, quam tunc habebam, non pertinebat, quando quidem cunctis diligentiore disputatione discussis, quaecumque illarum recte uinceret ceteras, me securissimo fieret, quando etiam secundum omnes id, quod agebam, inuictum persistere demonstrabam. nunc uero unam uolo, si possim, ratmus defensionem, in his quae commemoravi de illo libro, verbis meis attentjorum contunditur, aut exercetur fides, aut miseriipsis paruulis in secreto iudiciorum suorum bonae compensationis resercompensatio illa praestari. nunc autem, cum ista quaestio non possit absolui, nisi etiam de his paruulis respondeatur, qui post grauissim