comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
des in loco quem elegert dñs ds tuus:
maneq consurgẽs uades intabnacula tua
In una domo aguus paschalis edi iubet᷑.
et in uno loco immolari phasȩ similiter p̃¬
cipitur: hoc ẽ in una eccl̃a catholica: Eitra
illam autem: nemo rite pascha facere po¬
test Et ideo uetat legis lator in qualibet
urbium pascha agere: quia omnes con¬
gregationes quȩ extra ȩcclam sunt. hoc ẽ
itideoium. hereticorum. atq gentilium.
omnimꝰ decestande sunt: Uesꝑe gͦ hoc ẽ
in nouissima ȩtate scłi. quando uerus sol
in passione occubuit. et quando egypti¬
aca captiuitas ꝑredemptorẽ nr̃m destru¬
da ẽ. pascha legitimum et qo gratissimũ
factum ẽ. ciusq sanctionem omnes fide¬
les tempore presentis uitȩ fideliter debẽt
infermento ueteri neq in ferm̃to malitiȩ
et nequitiȩ: sin arunis sinceritatis etue¬
ritatis. illud tempore mortalitatis nr̃ȩ con¬
digne cęlebrare: Quod autem dicit ma¬

Expanded text:
des in loco quem elegerit Dominus Deus tuus: des in loco quem elegerit Dominus Deus tuus: maneque consurgens, vades in tabernacula tua. » In una domo agnus paschalis edi jubetur, et in uno loco immolari phase similiter praecipitur, hoc est, in una Ecclesia catholica. Extra illam autem nemo recte pascha facere potest. Et ideo vetat legislator in qualibet urbium pascha facere, quia omnes congregationes, quae extra Ecclesiam sunt, hoc est Judaeorum, haereticorum, atque gentilium, omni modo detestandae sunt. Vespere ergo, hoc est in novissima aetate saeculi, quando verus Sol in passione occubuit, et quando Aegyptiaca captivitas per Redemptorem nostrum destructa est, pascha legitimum et Deo gratissimum factum esse, ejusque sanctionem omnes fideles tempore praesentis vitae fideliter debent in fermento veteri neque in fermento malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis illud tempore mortalitatis nostrae condigne celebrare. Quod autem dicit, « ma
Abbreviated transcription (Latin):
angore corruptum ẽ: Et non remanebit
de carnib eius. quod immolatum ẽ ues-¬
ꝑe: in die primo mane: Quia dicta ma¬
iestatis diuinȩ atq mysteria magna sũt
sollicitudine discutienda: quatinus pͥus
quam dies resurrectionis appareat in hac
presentis uitȩ uacatione. omnia man-
netrentur: S quia ualde ẽ difficile ut
omne agui eloquium possit intelligi. &
omnia eius misteria penetrari: recte in exo¬
do dicitur: Si quid remanserit: igni
comburetis Quod ex agno remanet i¬
gni comburimus quando hoc quod de
mysterio incarnationis eius intelligere
et penetrare non possumus : potestati sp̃s
scĩ humiliter reseruamus: ut non suꝑ¬
be quis audeat uł contempnere uł de-¬
nuntiare quod non intelligit: s boc i¬
gni tradat: cum spũi scõ reseruat: Non¬
poteris immolare phase inqualibet ur¬
bium tuarum. quas dñs ds tuus daturꝰ
phase uespe ad solis occasum: quando
eg̃ssus es de egypto⁊ et coques &e come¬

Expanded text:
rancore corruptum est? « Et non remanebit rancore corruptum est? « Et non remanebit de carnibus ejus, quod immolatum est vespere, in die primo usque ad mane. » Quia dicta majestatis divinae atque mysteria magna sunt sollicitudine discutienda, quatenus prius quam dies resurrectionis appareat, in hac praesentis vitae vocatione, omnia mandanetremus. Sed quia valde est difficile, ut omne agni eloquium possit intelligi, et omne ejus mysterium penetrari, recte in Exodo legitur: « Sed si quid remacomburetis. Quod ex agno remanet igni comburimus, quando hoc quod de mysterio incarnationis ejus intelligere et penetrare non possumus, potestati Spiritus sancti humiliter reservamus, ut non superbe quis audeat vel contemnere, vel denuntiare quod non intelligit; sed hoc igni tradit, cum Spiritui sancto reservat. poteris immolare phase in qualibet urbium tuarum, quas Dominus Deus tuus daautem phase vespere ad solis occasum, quando egressus de Aegypto es; et coques et come
Abbreviated transcription (Latin):
caprum si dictum eẽt aut ex capris: dictũ
boues: Anꝓpter alia sacrificia quȩ ipsis
diebus azimorum sunt unmolanda:
Non apparebit fermentum in omnib der¬
.minis tuis septem diebus: Hoc et anob̃
modis omnibus si fieri potest elaboran
dum ẽ: ut exeuntes ascłi huius illecebris.
non ambulemus in fermento ueteris ma¬
litiȩ ac nequitiȩ: s in azimis sinceritatis
et ueritatis. quod ẽ noui hominis con¬
uersatio: relicto pͥstino homine cum uitiis
sis: Et illi quidem septem diebus ãa¬
ma comedebant: nos uͦ si simpliciter ce
pure uersemur in his septem dieb quib
mundus iste ꝑ agitur. qui semꝑ in suo
ordine reuoluuntur: & cotidie nobis
agnus occiditur ce pascha cotidie cęle¬
bratur: si ferm̃tum malitiȩ &e nequitiȩ
non habemus : si innouati nichil uete¬
ris corruptionis malitia delectemur:
Nam quid est aliud fermentum. nisi
corruptio naturȩ: quod & ipsũ prius a-
naturali dulcedine recedens. adulterino

Expanded text:
caprum, si dictum esset, aut ex capris. Dictum caprum, si dictum esset, aut ex capris. Dictum boves? An propter alia sacrificia, quae ipsis diebus azymorum sunt immolanda? « Non apparebit termentum in omnibus terminis tuis, septem diebus. » Hoc et a nobis modis omnibus, si fierdum est, ut euntes a saeculi hujus illecebris, non ambulemus in fermento veteris malitiae ac nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis. Quod est in novi hominis conversatione relicto pristino homine cum vitiis suis; et illi quidem septem diebus azyma comedebant, nos vero simpliciter et pure versemur in his septem diebus, quibus mundus iste peragitur, qui semper in suo ordine revolvuntur, et quotidie nobis agnus occiditur, et Pascha quotidie celebratur, si fermentum malitiae et nequitiae non habeamus, si innovati nihil ex veteris corruptionis mNam quid est aliud fermentum nisi corruptio naturae, quod et ipsum prius a naturali dulcedine recedens, adulterino
Abbreviated transcription (Latin):
mampulos spicarum pͥmitias messis
ur̃e ad sacerdotem Qui eleuabit fasci¬
culum coram dño: ut acceptabile sit
ꝓuobis: Ideo quoq facere phase hoc
ẽ pascha a dño iubentur: ut redempti¬
onem eorum de egypto festruitate con¬
grua celebrentz Sic & nos ꝑ hoc erem¬
plum instruimur: ut qui ꝑ grãm dei
de sp̃ali egypto liberati sumus: nouũ
hominem induti. deinceps innouita¬
te uitȩ ambulemus: consecrantes deo
primitias bonorum oꝑum. ac religio¬
se uitȩ gratum munus illi semper ex¬
hibentes: simusq semꝑ memores unde
appellata sit illa sollempnitas phase: qͦd
nos transitum possumus uocarez Scili¬
cet ut de peiorib ad meliora ꝑgentes: tene¬
brosam egyptum derelinquamus: et
ad terram reꝓiissionis feliciter ꝑuenire
contendamꝰ: Quid sͥ hoc uult quod ad¬
Quod mistice accipitur ꝓpter. xp̃m: cuius
ex iustis et peccatorib ẽ origo carnalis:
Non enim ait ex ouib aut capris. licet ꝓ¬
priȩ non possit intelligi oues ex capris:

Expanded text:
carum, primitias messis vestrae ad sacerdotem. Qui elevabit fasciculum coram Domino, ut acceptabile sit pro vobis . » Ideo quoque facere phase, hoc est, pascha a Domino jubentur, ut redemptionem eorum de Aegypto festivitate congrua celebrent: sic et nos per hoc exemplum instruimur, ut qui per gratiam Dei de spiritali Aegypto liberati sumus, novum hominem induti, deinceps in novitate vitae ambulemus, consecrantes Deo primitias bonorum operum, ac religiosae vitae gratum munus illi semper exhibentes, simusque semper memores, unde appellata sit illa solemnitas phase, quod nos transitum possumus vocare; scilicet ut de pejoribus ad meliora pergentes, tenebrosam Aegyptum derelinquamus, et ad terram repromissionis feliciter pervenire contendamus. Quod sibi hoc vult quod adQuod mystice accipitur propter Christum, cujus ex justis et peccatoribus, est origo carnalis. Non enim ait ex ovibus aut capris, licet proprie non possint intelligi oves ex capris,
Abbreviated transcription (Latin):
medent: hinc certe manifeste uerum ẽ.
non istam decimam dm fieri uoluisse
communẽ ei qui offert et his quibus in¬
pendenda ẽ: sillis solis erogari eam ius¬
sit. qui aliud non haberent: in quib pre-¬
cipue leuitem posuit: Uili.
eptimo anno facies remissionem:¬
debetur aliquid ab amico uł ꝓxi¬
Imo ac fratre suo repetere non poterit: qr¬
M. annus remissionis ẽ dñ: In hoc namq
capitulo pietas atq dilectio nobis cõmen¬
datur: uͥ iubemur ꝑ septimi anni remis¬
sionem miscdiam ac caritatem ostendere
inꝓximis nr̃is pauꝑibꝰ: ꝓ qua re futurã
remunerationẽ spare debemus a dommo:
Unde apłs nos exhortatur dicens: Honũ
autem facientes non deficiamus: tempore
enum suo metemus non deficientes: Ergo
dum tempus habeinus oꝑemur bonũ
ad omnes: maxime aut̃ ad domesticoᷤ frõi:
Hinc & ad discipulum scribens ait: Ex¬
erce te ipsum ad pietatem: Nam corpora¬
lis exercitatio ad modicum utilis ẽ: pietaᷤᷤ

Expanded text:
medent. hinc certe manifeste uerum est medent. hinc certe manifeste uerum est non istam decimam deum fieri uoluisse communem ei qui offert et his quibus inpendenda est; sed illis solis erogari eam iussit, qui aliud non haberent, in quibus praecipue Leuiten posuit. post septem annos facies remissionemdebetur aliquid ab amico, vel proximo ac fratre suo, repetere non poterit, quia annus remissionis est Domini. » In hoc namque capitulo, pietas atque dilectio nobis maxime commendatur, ubi jubemur, per septimi anni remissionem, misericordiam et charitatem ostendere in proximis nostris pauperibus, quare futuram remunerationem sperare debemus a Domino. Unde et Apostolus nos hortatur dicens: « Bonum autem facientes, non deficiamus. Tempore enim suo non deficientes, metemus. Ergo dum tempus habemus, operemur bonum ad omnes, maxime ad domesticos fidei . » Hinc ad discipulum scribens ait: « Exerce teipsum ad pietatem. Nam corporalis exercitatio ad modicum utilis est; pietas
Abbreviated transcription (Latin):
intra ianuas tuas: uenietq leuites qui
aliam non habet partem nec possessionẽ
tecum. ce pegrinus ce pupillus et uidua
qui intra portas tuas sunt. et comedent
et saturabuntur: ut benedicat tibi dñs
d̃s tuus in cunctis oꝑib manuum tu-¬
arum quȩ feceris: Prmo. hoc ipsum
planius ẽ. quod ait anno tercio: Intelli¬
gitur enim. uno anno interposito: Insep¬
tuaginta autem qm̃ post tres annos
dixit. incertum ẽ utrum eos medios ẽẽ
uoluerit: ut quindo quoq anno fieret:
Deinde cum ait &e separabis aliam de¬
cunam. satis ostendit extra ẽẽ illam. qmͣ
uoluit eum ipsum qui offert manduca¬
re cum suis et leuitis. in eo loco quem
d̃ns elegisset: Et hanc enim aliam de¬
cimam intra ianuas suas eum ponere
p̃cepit: non ad eum locum deferre tibi do¬
minus se uoluit inuocari: Et ueniet inqͥt
leuites qui non habet partem nec possessi¬
onem tecum. et ꝑegrinus et pupillus et
uidua qui intra portas tuas sunt: et co¬

Expanded text:
intra ianuas tuas; uenietque Leuites, qui intra ianuas tuas; uenietque Leuites, qui aliam non habet partem nec possessionem tecum, et peregrinus et pupillus et uidua, qui intra portas tuas sunt, et comedent et saturabuntur, ut benedicat tibi dominus deus tuus in cunctis operibus manuum tuarum, quae feceris. primo hoc ipsum planius est quod ait: anno tertio; intellegitur enim "uno anno interposito"; in Septuaginta autem, quoniam "post tres annos" dixit, incertum est utrum eos medios esse uoluerit, ut quinto quoque anno fieret. deinde cum ait: et separabis aliam decimam, satis ostendit extra esse illam quam uoluit eum ipsum qui offert manducare cum suis et Leuitis in eo loco quem dominus elegisset; et hanc enim aliam decimam intra ianuas suas eum ponere praecepit, non ad eum locum deferre, ubi dominus se uoluit inuocari. et ueniet, inquit, Leuites, qui non habet partem nec possessionem tecum, et peregrinus et pupillus et uidua, qui intra portas tuas sunt, et co
Abbreviated transcription (Latin):
as sunt. & comedent &e saturabunt᷑: ut
Ibenedicat tͥ dominus ds̃ tuus in cunctis
oꝑibus manuum tuarum quȩ feceris:
In septuaginta autem editione ita habe-¬
turz: Post tres annos ꝓdiices omnem
decimam fructuum tuorum: In illo an-¬
no pones illud in ciuitatib tuis: et ueni¬
et leuita quia non ẽ ei pars neq sors
tecum. et aduena. pupillus ceuidua quȩ¬
est in ciuitatib tuis: ce manducabunt
et saturabunt᷑. ut benedicat te dĩis deus
tuus in omnib oꝑib tuis quecũq fe¬
ceris: Er ista decima non dixit ut ipse
manducet cum suis: ac ꝑ hoc leuitis ce
aduenis &e pupillis ceuiduis eam iussit
inpendr: s obscure positum ẽ: quia ñ ẽ
distincta ista decima ab illa qͣm uolu-¬
it cum leuitis in eo loco manducari. quẽ
dñs elegisset templo suoz S: in ea inter¬
prectatione quȩ ẽ ex ebreo: aꝑtius hoc di-¬
stinctum reppimus: Ait enim flnno ter-¬
cio seꝑabis aliam decimam ex omnibus
quȩ nascuntur tͥ eo tempore. et repones

Expanded text:
ut benedicat tibi Dominus Deus tuus, in cunctis operibus manuum tuarum, quae feceris. » In LXX autem editione, ita habetur: « Post tres annos produces omnem decimam fructuum tuorum. In illo anno pones illud in civitatibet Leuita, quia non est ei pars neque sors tecum, et aduena et pupillus et uidua quae in ciuitatibus tuis et manducabunt et saturabuntur, ut benedicat te dominus deus tuus in omnibus operibus tuis quaecumque feceris. ex ista decima non dixit ut ipse manducet cum suis; ac per hoc Leuitis et aduenis et pupillis et uiduis eam iussit inpendi. sed obscure positum est, quia non est distincta ista decima ab illa quam uoluit cum Leuitis in eo loco manducari, quem dominus elegisset templo suo. sed in ea interpretatione quae est ei hebraeo apertius hoc distinctum reperimus. ait enim: anno tertio separabis aliam decimam ex omnibus, quae nascentur tibi eo tempore, et repones
Abbreviated transcription (Latin):
serva m̃sem nouarum frugum.
et uerni primum temporis. ut fa. a¬
cias phase domino dõ tuo : qm̃
in isto mense eduxitte dñs d̃s tuus de
egypto nocte: immolabisq phase dño
dõ tuo de ouib & debubus in loco quẽ¬
I elegerit dñs deus tuus. ut habitet no¬
.M. men eius ibi. Mensẽnouarũ frugũ appel¬
lat primum mensem ebreorum. qui a-¬
pud eos appellatur nisan: apud g̾cos¬
Ideo autem mensis nouarum frugum
dicitur: quia in eo manipuli spicarum
hoc ẽ primitiȩ mensis amessore psacer¬
dotem dño offerebantur: sicut inleiniti¬
co legitur dñm p̾cepisse filiis isit Cum¬

Expanded text:
serva mensem novarum frugum, et verni primum temporis, ut facias phase Domino Deo tuo: quoniam in isto mense eduxit te Dominus Deus tuus ex Aegypto nocte, immolabisque phase Domino Deo tuo de ovibus et bubus in loco quem elegerit Dominus Deus tuus, ut inhabitet nomen ejus ibi. » Mensem novarum frugum appellat primum mensem Hebraeorum, qui apud eos appellatur Nisan, apud GrIdeo autem mensis novarum frugum dicitur, quia in eo manipuli spicarum, hoc est, primitiae mensis, a messore per sacerdotem Domino offerebantur: sicut in Levitico legitur Dominum praecepisse filiis Is
Abbreviated transcription (Latin):
litur. ce ubi fures non effodiunt nec fu-¬
rantur: E alibi: facite uobis ait ami
cos de mãmona iniquitatis: ut cum
de feceritis recipiant uos in ęterna ta¬
bernacula: Ibi enim epulandum est.
ibi lȩtandum cum amicis. hoc ẽ cum
scĩs &e electis angłis : ubi cepta non
cessabunt gaudia: s beatitudine ꝑmanẽt
ꝑpetua Anno tercio separabis aliam de-¬
cunam ex omnib quȩ nascuntur tͥ eo tẽ-¬
pore: cerepones intra ianuas tuas: ueni

Expanded text:
litur, nec fures effodiunt nec fulitur, nec fures effodiunt nec furantur"; et alibi: "Facite ucos de mammona iniquitatis, ut cum defeceritis, recipiant vos in aeterna tabernacula . » Ibi enim epulandum est, ibi laetandum cum amicis, hoc est cum sanctis et electis et angelis, ubi coepta non cessabunt gaudia, sed in beatitudine permanent perpetua. « Anno tertio separabis aliam decimam ex omnibus quae nascuntur tibi eo tempore, et repones intra januas tu
Abbreviated transcription (Latin):
uocetur: decimã frum̃titui: et uii. & olei.
& pͥmogenita de armentis et ouib tuis:
fuerit ina et locus quem elegerit dñs
ds tuus. tibiq benedixerit: nec potue¬
ris ad eum hȩc cuncta portare: uendeᷤᷤ
Somiria ce in precium rediges: portabis¬
Iq manu tua. oe ꝓficisceris ad locum
quem elegerit dns deus tuus: et emes
ex eadem pecuma quicquid tͥ placue¬
M. rit: Ce cetera: Quid ẽ quod uende iubet
his qui longius positi erant a loco in
struat eos qui in incolatu istius mun-¬
di conuersantur. ce longe sunt aꝑfecti¬
one scoĩum. nec possunt ascendere cul¬
men uirtutũ. neq uacare diumȩ con¬
templatiom. ut bona quȩ ꝑ diuinam
grãm possint deuote atq humiliter a¬
gant: quatinus exreb derrenis atq
caducis mercentur sͥ p̃mia eterna et
tesauros cęlestes: Unde dñs dicit in
euangłio: Thesauntate uobis thesauros
in cęlo: ubi nec erugo neq tinea demo-¬

Expanded text:
vocetur, decimam frumenti tui, et vini, et olei, vocetur, decimam frumenti tui, et vini, et olei, et primogenita de armentis et ovibus tuis: fuerit via, et locus quem elegerit Dominus Deus tuus, tibique benedixerit, nec potueris ad eum haec cuncta portare, vendes omnia, et in pretium rediges, portabisque manu tua, et proficisceris ad locum, quem elegerit Dominus Deex eadem pecunia quidquid tibi placuerit, etc. » Quid est quod vendere jubet his qui longius positi erant a loco, instruat eos, qui in incolatu hujus mundi conversantur, et longe sunt a perfectione sanctorum, nec possunt ascendere cultum virtutum, neque vacare divinae contemplationi, ut bona, quae per divinam gratiam possint, devote ac humiliter agant, quatenus ex rebus terrenis atque caducis, mercentur sibi praemia aeterna, et thesauros coelestes. Unde Dominus dicit in ait: "Thesaurizate uobis thesauros / in celo, ubi nec erugo neque tinea demo
Abbreviated transcription (Latin):
quia xp̃iana religione aliem &e extor¬
res sunt. quasi manundis immunda
ꝓicit: cum eos a sordib peccatorum
abstinere nolle conspicit: Unde dicit
apłs: Omnia munda mundis: comqͥ¬
natis autem et infidelib nichil mun
dum: Hinc saluator ineuangłio eiectoᷤᷤ
demones ab hominib ꝑmisit ire in por¬
cos: & dicipulo ꝓsepultura patris pe¬
tenti respondit. sine mortuos sepelire
mortuos suos: tu autem uade et an¬
nuntia regnum deiz¬
on coques hedum in lacte ma¬
tris suȩ: Ectus hic sub peccatoris
figura introducitur: Proinde
peccans. non est coquendus in lacte
matris. id ẽ non est purgandus medi¬
da peccata. cuius magna st̃ cͥmina: ut qͥ
ꝑ lascune blandim̃ta se ꝑdidit: forciori
disciplina se redimat. Decimã partẽ
separabis de cunctis fructib tuis qui
nascuntur in terra ꝑ annos singłos: ce
comedes in conspectu dñi cd̃i tui. in loco¬
‸ quem elegerit ut in eo nomen illius in¬

Expanded text:
qui a Christiana religione alieni et extorqui a Christiana religione alieni et extorres sunt, quasi immundis et immunda projicit, cum a sorde eos peccatorum abstinere nolle, conspicit. Unde dicit Apostolus. « Omnia munda mundis: coinquinatis autem et infidelibus, nihil mun Hinc Salvator in Evangelio ejectos daemones ab hominibus permisit ire in porcos. Et discipulo pro sepultura patris petenti respondit: « Sine mortuos sepelire mortuos suos: tu autem vade et annuntia regnum Deion coques haedum in lacte matris suae. » Haedus hic sub peccatoris figura inducitur. Proinde peccans non est coquendus in lacte matris, id est, non est purgandus medida peccata, cujus magna sunt crimina: ut qui per lasciviae blandimenta se perdidit, fortiori disciplina se redimat. « Decimam partem separabis de cunctis fructibus tuis, qui nascuntur in terra per annos singulos, et comedes in conspectu Domini Dei tui, in loco quem elegerit, ut in eo nomen illius in
Abbreviated transcription (Latin):
si eugłicã simulãt p̃dicationẽ q̃ diẽ. non
ueni uocare iustos s peccatores in peniten¬
tiam. et non habent necesse sani medi¬
cum s qui male habent: aquo latro sal¬
uatus ẽ & adultera iustificata ẽ et qui plꝰ
debebant plus diligere ignoscentem di¬
cuntur: S tamen quia non scđm ue-
ritatem socialem amplectuntur uitam.
ab utuntur autem cõpassione p̃dicatio¬
nis ꝓsuis uoluptatib: immundi sunt
atq ab hominabiles: utpote qui in tali
conu̾̃satione et in tanta scientia. turpem
quandam ingrediunt᷑ et immundam¬
uitam: Omne quod mundũ est come¬
dite: quicquid morticinũ ẽ ne uescami¬
ni ex eo: Peregrino qui Mtra portas tu¬
as ẽ da ut cõmedat aut uende ei: quia
tu populus sc̃s dm di tui es: Omne
mundum comedere precrpit: qui ac¬
tionib bonis et morib honestis uti
concedit: Morticinum uͦ edi ꝓhibet:
quia amortuorũ oꝑib abstuiere nos
iubet. Qum potius ꝑegrino ea dari
consentit: quia pagano ce heretico

Expanded text:
si evangelicam simulant praedicationem, quae dicit: Non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam ; et: Non habent necesse sani medicum, sed qui male habent ; a quo latro salvatus est, et adultera justificata. Et qui plus debebant, plus diligere ignoscentem dicuntur: sed tamen quia non secundum veritatem socialem amplectuntur vitam, abutuntur autem compassione praedicationis pro suis voluptatibus, immundi sunt atque abominabiles, ut pote qui in tali conversatione et in tanta scientia turpem quamdam ingrediuntur, et vitam immundam. « Omne quod mundum est, comedite; quidquid morticinum est, ne vescamini ex eo. Peregrino, qui intra portas tuas est, da ut comedat, aut vende, quia tu populus sanctus Domini Dei tui es. » Omne mundum comedere praecepit, quia actionibus bonis et moribus honestis uti concedit. Morticinum edi vero prohibet, quia a mortuorum operibus abstinere nos jubet. Quin potius peregrino dari consentit, quia a pagano et haeretico,
Abbreviated transcription (Latin):
da. eos qui contẽplatiriam uitam polli¬
centur: oportet: Propterea quicũq qui¬
dem uolatilib similes sunt. suꝑnorum
uidelicet assequi contemplationẽ ꝓmit¬
tentes quȩ ducit ad cęlos s reptilibus

Expanded text:
da eos qui contemplativam vitam pollida eos qui contemplativam vitam pollicentur oportet; propterea quicunque quidem volatilibus similes sunt supernorum, videlicet assequi contemplationem promittentes quae ducit ad coelos; sed reptilibus
Abbreviated transcription (Latin):
so eẽ petrus diabolum dicit: Nec tam̃
lus dicitur: Absit anobis: absit ista un¬
pietas: S quia simul regium. necñ ra-¬
pax atq inmite ẽ animal: cumq di-¬
gnitatem laudabilem. tatuꝑabilem ta¬
men oꝑationem gerat: quod quidẽ
laudabile habet. hoc inxp̃i regno acci¬
pitur: quod autem utuꝑabile in dia-¬
bolo: id ẽ rapacitas. immansuetudo:
Quod oe in aquila considerantes: sine
aliqua dubietate repimus: Propter al¬
titudinem enim uolatus cius. figuram
eius in dm̃ moyses sumpsit: quia uero
rapar. a cibo eius abstmendum dixit:
ꝓpħa autem dauid lugens hominem
in peccato constitutum: ncticoraci hunc
sicut in nocte uiuendem comparauit:
Ppellicanum autem utpote ꝑ animal
amans solitudmẽ: figurauit eum qui
forsan amicis desolatus ẽ aut cognatis:
aliorumq similium societate destitutus:
Et omne quod reptat ce pennulas habet
in mundum erit: nec comedetur: Ab om¬
ni mundos ẽẽ peccato atq actione sordi¬

Expanded text:
so esse Petrus diabolum dicit : nec tameso esse Petrus diabolum dicit : nec tame quod diabolus dicitur: absit a nobis, absit ista impietas. Sed quia simul regium, nec non rapax atque immite est animal: cumque dignitatem laudabilem, vituperabilem tamen operationem generat: quod quidem laudabile habet, hoc in Christi regno accipitur: quod autem vituperabile in diabolo, id est rapacitas, immansuetudo. Quod et in aquila considerantes, sine aliqua dubietate reperimus. Propter altitudinem enim volatus figuram ejus in Deum Moyses sumpsit. Quia vero rapax, a cibo ejus abstinendum dixit. Propheta autem David lugens hominem in peccato constitutum, nycticoraci hunc, sicut in nocte viventem, comparavit. Per pellicanum autem, utpote per anamans solitudinem, figuravit eum qui forsan amicis desolatus est, ac cognatis aliorumque similium societate destitutus. « Et omne quod reptat et pennulas habet, immundum erit, nec comedetur. ni mundos ecce peccato atque actione sordi
Abbreviated transcription (Latin):
Scłi autem tristicia: mortem oꝑatur
ꝓpter quod oportet eum qui diligit
dm semꝑ gaudẽ: sine int̾missione ora-¬
re: in ommibus grãs agere: quia gau-
ca terram uolant: ita ut pennis ꝓpedi¬
bus utantur quando ambulant. Qd̃
indignum ẽ in eis: qui contemplatio¬
ni dant oꝑam: Quorum enim ẽ uo¬
latus circa terram: horum etiam con¬
templatio ꝓculdubio interrenis occupatur:
Non gͦ incredulus sis nec dubites quod
etiam hȩc quȩ nunc dinumerata sunt
animalia ⁊ ad ostensionem siguramq eoꝵ
a quibus astiere debent contemplati¬
om uacantes: posuit legillator: S inqui¬
es: Quomͦ horum anmalium non ci-¬
bus simitatio ꝓhibet᷑: cum pellicano
& meticoraci dauid ꝓpħa semetipsum
comparaũit dicens. similis factus sum
pellicano insolitudine. factus sum sic̃
nicticorax indomicilio: Paquilam au¬
tem moyses ipsum significat dm̃ dicen¬
tem ad isrł. Quomͦ portauerm uos su¬

Expanded text:
Saeculi autem tristitia mortem operatur . Saeculi autem tristitia mortem operatur . Propter quod oportet eum qui diligit Deum, semper gaudere, sine intermissione orare, in omnibus gratias agere: quia gaudica terram volant, ita ut pennis pro pedibus utantur, quando ambulant: quod indignum est in eis, qui contemplationi dant operam. Quorum enim est volatus circa terram, horum etiam contemplatio procul dubio in terrenis occupatur. Non ergo incredulus sis, nec dubites, quod etiam haec, quae nunc denumerata sunt, animalia ad ostensionem figuramque eorum, a quibus abstinere debent contemplationi vacantes, posuit legislator. Sed inquies: Quomodo horum animalium non cibus, sed imitatio prohibetur, cum pellicano et nycticoraci David propheta semetipsum comparaverit dicens: Similis factus sum pellicano in solitudine, factus sum sicut nycticorax in domicilio . Per aquilam autem Moyses ipsum significat Deum dicentem in Israel: Quomodo portaverim vos su
Abbreviated transcription (Latin):
sensu tranquilli: sunt audem potentib¬
c̃um &e auaris atq rapacibus: Nicticorax
animal ẽ quod in nocte tantũmͦ repit
atq oꝑatur: sicut sunt gs̃ intelligibiles.
noctis oꝑibus quȩ sunt foͥnicatio. immũ¬
ditia. inpudicitia. idolorum cultus. & his
similia: Ibis. ce porphyrion. et quem. lxx.
nominant pellicanus. et cygnus. et ero¬
dius. & cͥaradrius. longi eẽ colli. trahereq
cibum ex altitudine terrȩ atq aquarũ
dicuntur: Que animalia imitari non
debemus: nec de inferiorib euellere cibũ.
s de cęlestib. Ille siquidem contemplatio¬
ni uacat qui ad supiora mente conten¬
dit: et non solum intelligibilem. s et sen¬
sibilem cibum adeo expectat: Unde ait
dñs: Nolite solliciti eẽ animȩ ur̃ȩ quid
manducetis: neq corpori quid indua-¬
mini Scit enim pater ur̃ cȩlestis: quia
omnibus his necesse habetis: Upupa
lugubre animal amansq luctum est:

Expanded text:
sensu tranquilli, sunt autem cum potentibsensu tranquilli, sunt autem cum potentibus et avaris atque rapacibus. Nycticorax animal est quod in nocte tantummodo rapit atque operatur, sicut sunt gentes intelligibiles noctis operibus, quae sunt: fornicatio, immunditia, impudicitia, idolorum cultus, et his similia . Ibis et porphyrion, et quem Septuaginta nominant pelicanus, et cygnus, et herodius, et charadrius, longi ecibum ex altitudine terrae atque aquarum dicuntur. Quae animalia imitari non debemus, nec de inferioribus evellere cibum, sed de coelestibus. Ille siquidem contemplationi vacat, quia ad superiora mente contendit, et non solum intelligibilem, sed et sensibilem cibum a Deo exspectat. Unde ait Dominus: Nolite solliciti esse animae vestrae, quid manducetis, neque corpori vestro, quid induamini. Scit enim Pater vester coelestis quia omnibus his necesse habetis . Upupa lugubre animal, amansque luctum est.
Abbreviated transcription (Latin):
similis iudas circa suum magistrum fu¬
it ce dñm Strutio aus quidem est s
uolare ñ potest: totamq uitam suam
circa terram occupat: Quales sunt qui¬
dam deo militantes: et scl̃i negotiis se
implicantes: Noctuam uͦ ꝓ quo .lxx. glau¬
cum dixerunt. hanc asserunt in nocte
acuti cẽuisus: sole autem apparente mi
nus utilitate ocłorum frui Tales sunt
qui legis glantur contemplatione cesci¬
entia: lucem euagłicȩ conũsationis cape
non ualentes: Larus anmal ẽ in utroq:
inuens:id ẽ aqua et terra: Qui sicut
auis quidem uolat: ut aquatile autem
natat: Cui non male comparãt᷑ hi qui
simul circumcisionẽ uenerant᷑ &e baptiᷤ¬
ma: ad quos paulus dicit Si circum¬
cidamini: tpc̃ uobis nichil ꝓdest: Acci¬
piter inter rapaces aues ẽ Nabet autem
quiddam aliud: ꝓpter quod alegislatore
positus ẽz Mansuescit quippe: et cooꝑa¬
tur ad rapacitatem Quem imitantur
hi qui mansueti quidem uidentur ẽẽ ce

Expanded text:
similis Judas circa suum magistrum fusimilis Judas circa suum magistrum fuit et Dominum. Struthio avis quidem est, sed volare non potest, totamque vitam suam circa terram occupat: quales sunt quidam Deo militantes et saeculi negotiis se implicantes. Noctuam vero, pro qua LXX Glaucum dixerunt, hanc asserunt in nocte acuti esse visus, sole autem appnus utilitate oculorum frui; tales sunt qui Legis gloriantur contemplatione et scientia, lucem evangelicae conversationis capere non valentes. Larus animal est in utroque vivens, id est aqua et terra; qui sicut avis quidem volat, ut aquatile autem natat: cui non male comparantur hi qui simul circumcisionem venerantur et baptisma, ad quos Paulus dicit: Si circumcidimini, Christus vobis nihil prodest . Accipiter inter rapaces aves est; habet autem quiddam aliud, propter quod a legislatore positus est; mansuescit quippe et cooperatur ad rapacitatem; quem imitantur hi qui mansueti quidem videntur esse et
Abbreviated transcription (Latin):
ex quibus orutur inuidiȩ. contentio¬
nes. blaphemiȩ. suspiciones malȩ. con¬
flictationes hominũ mende corrupto¬
rum. et qui ueritate priuati sunt: ex¬
istimantium questum ẽẽ pietatem
Hos gͦ significant ea quȩ nunc dinu¬
merata sunt animalia: uictum exrapĩ¬
na conquirentia: Quȩdam autem ex
his alias aues inuadunt: et exuenatio¬
nibus earum nutriunt᷑. AAlia uͦ in do¬
mo ᷤᷤ ingdientia diripiunt quȩ repꝑerĩt
ne quidem gerentium se obsonis par¬
centia Quibus sunt similes quidam
qui penetrant domos. et captiuas du¬
cunt mulierculas oneratas peccatis:
quos paulus arguit: Uultur. rixis ce
bellis gaudet propter cadauera prȩlioꝵ:
in tantum ut etiam sequatur exercitum
Non gͦ oportet aliorum casibus pasci
atq nutriri: cum qui contemplationi
dat oꝑam: Coruimi gͦ generis animalia
sunt affectionis exꝑtia: quod manifestũ
ẽ ex eo quod emissus a noe exprima eũ
coruus auolatione transgressus estz Cui

Expanded text:
bus oriuntur invidiae, contentiones, blasphemiae, suspiciones malae, conflictationes hominum mente corruptorum, et quia veritate privati sunt, existimantes quaestum esse pietatem . Hos ergo significant ea, quae nunc denumerata sunt, animalia victum ex rapina conquirentia. Quaedam autem ex his alias aves invadunt et ex venationibus earum nutriuntur. Alia vero in domos ingredientia diripiunt, quae repererint, ne quidem gerentium se obsoniis parcentia. Quibus sunt similes quidam, qui penetrant domos et captivas ducunt mulierculas oneratas peccatis, quos Paulus arguit . Vultur rixis et bellis gaudet propter cadavera praeliorum, intantum, ut etiam sequatur exercitum. Non ergo oportet aliorum casibus pasci atque nutriri eum, qui contemplationi dat operam. Corvini ergo generis animalia sunt affectionis expertia: quod manifestum est ex eo quod emissus a Noe ex prima eum corvus avolatione transgressus est . Cui
Abbreviated transcription (Latin):
plebeio. inaxime autem iudeorum
mẽ popłõ : de quibus dixit dauid:
ueloces pedes eorum ad effundendũ
sanguinem Timidi autem quantũ
et infirmi filii uideorum sint: uox di-¬
uina ostendit cum dicit Uẽ cordib
trepidis ce manib remissis: Iniusticia

Expanded text:
plebeio, maxime autem Judaeorum plebeio, maxime autem Judaeorum est in populo. De quibus dixit David: « Veloces pedes eorum, ad effundendum sanguinem . » Timidi autem quantum et infirmi filii Judaeorum sint, vox divina ostendit cum dicit: « Vae cordibus trepidis, et mani
Abbreviated transcription (Latin):
tes culicem camelum audem glutien¬
tes: Ergo scribȩ ce pharisei ruminan¬
tes comedunt : quia in legis litterȩ glo¬
riantur meditatione: et in cultu sabba¬
ti purificationisq &e sacrificiorũ aliorũq
similium: Ungłam autem ñ diuidunt
ea quȩ ab eis comedunt᷑. neq disc̾nunt
abspũ litteram: & ꝓpterea eorum scien¬
tia immunda ẽ Tales sunt ce qui lepo¬
rem comedunt &. qui cyrogrillium:
Ruinant enam et ipsa: siunglam
ñ diuidunt: Inpopłãri autem mul-¬
titudine iudeoꝵ utrumq accipitur:
Debilia quippe animalia hȩc dicũt᷑.
testante dauid et salomone utrorũq
ammalium debilitates: Salomone
quidem cum ait. lepusculus plebs in¬
ualida. posuit inpetra cubile sibi: dauid
uero. petra refugium erinatiis siue cy-¬
rogrilliis: Quorum unum ẽ uelox ce
timidum cum infirmitate. id ẽ lepus:
aliud autem debile quidem s rapax
et bestiale atq mortiferum dicunt. id
est cyrogrillium: quod omni quidẽ

Expanded text:
tes culicem, camelum glutientes culicem, camelum glutientes . » Ergo Scribae et Pharisaei ruminantem comedunt, quia in legis litterae gloriantur meditatione, et in cultu sabbati purificationisque, et sacrificiorum, aliorumque similium. Ungulam autem non dividunt ea quae ab eis comeduntur, neque discernunt a spiritu litteram: et propterea eorum scientia immunda est. Tales sunt et qui leporem comedunt, et qui choerogryllum. Ruminant enim et ipsa, sed ungulam non dividunt. In populari autem multitudine Judaeorum, utrumque accipitur. Debilia quippe esse animalia haec dicuntur, testante David et Salomone utrorumque animalium debilitate. Sed Salomon quidem cum ait: « Lepusculus plebs invalida posuit in petra cubile sibi . » David vero: « Petra retugium erinaciis sive choerogryllis. » Quorum unum est velox et timidum cum infirmitate, id est lepus; aliud autem debile quidem sed rapax, atque bestiale, atque mortiferum dicunt, id est choerogryllus. Quod omni quidem
Abbreviated transcription (Latin):
findunt: qui duo testam̃ta legis &e euã¬
głicarũ credentes. se firmo g̃ssu innocẽ¬
tiȩ iustitiȩq statuunt: Item iudȩi rũ¬
minant quidem uerba legis. sunglam
ñ findunt: hoc ẽ quod nec duo testam̃¬
ta recipiunt. nec in patre &e infilio. fidei
suȩ g̃ssum statuunt: ꝓpterea immundi
habentur: Heretici qͦ licet ungulam
findant. in patrem et filiũ credentes. et
duo testam̃ta recipientes : quia doctri¬
nã ueritatiͭ ore non ruminant: nichilo¬
minus &ipsi immundi sunt: De his
autem quȩ riminant et ungulam non
fidunt: hec comede non debetis: came-¬
lum. leporem. cyrogriliumi ⁊ quia rumi¬
nãt et ñ diuidunt ungulam: ĩmunda
erunt uobis: Sus quoq qm̃ diuidit un¬
gulam et ñ ruminat:immunda erit:
Carnib eorum non uescemim: et cada¬
uera ñ tangetis: Camelus ẽ iudeus tu-¬
mens ꝑsupbiã: quales scribȩ sunt ce
pharisȩi ad quos dicebat d̃ñs: Laqͣn¬

Expanded text:
findunt, quia duo Testamenta, Legis et Evanfindunt, quia duo Testamenta, Legis et Evangeliorum, credentes, se firmo gressu innocentiae justitiaeque statuunt. Item Judaei ruminant quidem verba Legis, sed ungulam non findunt, hoc est, quod nec duo Testamenta recipiunt, nec in Patrem et Filium fidei suae gressum statuunt, propterea immundi habentur. Haeretici quoque, licet ungulam findant, in Patrem et Filium credentes, et duo Testamenta recipientes, sed quia doctrinam veritatis in ore non ruminant, nihilominus et ipsi immunautem quae ruminant et ungulam non findunt, haec comedere non debetis: camelum, leporem, choerogryllum. Quae quia ruminant et non dividunt ungulam, immunda erunt vobis. Sus quoque, quoniam dividit ungulam et non ruminat, immunda erit. Carnibus eorum non vescemini, et cadavera non tangetis. » Camelus est Judaeus tumens per superbiam: quales Scribae sunt et Pharisaei, ad quos dicebat Dominus: « Liquan
Abbreviated transcription (Latin):
uł concutere. s nec offerre diabolo: qd̃
faciunt quidam. de sensibilib capillis
crinem offerentes. sicut suptus diximꝰ¬
De comedatis quȩ im-¬
munda sunt: Hoc ẽ animal: qͦd
comecde debetis: Bouem. et ouẽ.
& cãpram. ceruum. cap̃am. bubalum.
Stragelaphum. pigargon. origẽ. camele¬
oi. pardalũ: Omne animal quod in
duas pates ungulam findit ce rumi¬
nat: comedetis: Ꝙ cetera: Primũ enĩ¬
ĩs. sciendum ẽ quicquid adõ insticutum
ẽ mundum cẽ: & in ipsa institutionis au¬
ctoritate purgatum: Quid gͦ est: In ani-¬
malib gͥmores pingunt᷑ humani. et
actus. et uoluntates: ex quib ipsi fiunt
mundi uł minundi: Hȩc itaq munda
ẽẽ dicit: Omne inquit quod habet di-¬
uisam ungulam ceruminat inpecori¬
bus: comedetis Quod cum diceret: ñ
pecora s mores hominum disc̃nebat:
Demq homines mundi sunt qui ru¬
mmnant: qui in ore semꝑ portant quasi
cibum p̃cepta diuma: Hi et unglam

Expanded text:
vel concutere, sed nec offerre diabolo, quod vel concutere, sed nec offerre diabolo, quod faciunt quidam et de sensibilibus capillis crinem offerentes, sicut superius dixim comedatis quae immunda sunt. Hoc est, animal quod comedere debetis. Bovem et ovem, et capram, cervum et capream, bubalum, tragelaphum, pygargum, orygem, camelopardalim. Omne animal, quod in duas partes ungulam findit et ruminat, comedetis, etc. » Primum enim sciendum est quidquid a Deo iest mundum esse, et in ipsa institutionis auctoritate purgatum. Quid ergo est? in animalibus igitur mores pinguntur humani, et actus, et voluntates, ex quibus ipsi fiunt mundi vel immundi. Haec itaque munda esse dicit: Omne, inquit, quod habet divisam ungulam et ruminat in pecoribus, comedetis. Quod cum diceret, non pecora sed mores hominum discernebat. Denique hi homines mundi sunt qui ruminant, qui in ore semper portant quasi cibum praecepta divina, hi et ungulam
Abbreviated transcription (Latin):
ritum qui mundi gaudia morte reli¬
querant. quasi suȩ cuntatis rumas
Carnem incidere et caluitium facere suꝑ¬
mortũo indicia fuerunt luctus: in quo
luctu ñ nullȩ gs̃ habent consuetudinẽ
secare corpora suaz Hoc ds his quos
infiliorum nomine censuit: facere pro¬
hibuit: Sic enim affligi supra mortu¬
os oportet. ut nec faciem ledas nec ecopꝰ
corrumpas: a quib nos paulus ꝓhibẽs
ait: Nolo uos fr̃s ignorare de dormi¬
entibus: ut non contͥstemini sicut et ce¬
teri qui spem non habent: Nam quod¬
libet eorum quȩ predicta sunt agere.
non ẽ spem habere resurrectionis mor¬
tuorum: qui tanqͣm illis corruptis se-¬
metipsos dissipant atq corrumpunt:
Sp̃aliter enim capilli nr̃i: ꝓ cogitati-
dixit dnis: Ur̃i autem &e capilli capi¬
tis: omnes numerati sunt: Ipsi enim
uitpote iudiciet corda scrutanti:nu¬
merate sunt omnes nr̃e cogitationes:
Non oportet gͦ eas agitare quempiã

Expanded text:
ritum, qui mundi gaudia morte reliritum, qui mundi gaudia morte reliquerant, quasi suae civitatis ruinas » Carnem incidere et calvitium super mortuo, indicia fuerunt luctus: in quo luctu nonnullae gentes habent consuetudinem secare corpora sua. Hoc Deus his quos in filiorum nomine censuit, facere prohibuit. Sic enim affligi super mortuos oportet, ut nec in faciem laedat, nec corpus corrumpat, a quibus nos Paulus prohibens ait: « Nolo vos ignorare, fratres, ut non contristemini sicut et caeteri qui spem non habent . Nam quodlibet eorum quae praedicta sunt agere non est spem habere resurrectionis mortuorum, quia tanquam illis corruptis semeSpiritaliter enim capilli capitis dixit Dominus: Vestri autem et capilli capitis omnes numerati sunt ; ipsi enim, ut pote judici et corda scrutanti, numeratae sunt omnes nostrae cogitationes. Non oportet ergo eas agitare quempiam
Abbreviated transcription (Latin):
quomam merces eorum nemo emet
amplius: merces auri. &. argenti. ce
lapidis p̃ciosi. et margariti. &e byssi.
ce purpure. et serici. ⁊ cocci ce om̃e li¬
gnum thynum & omnia uasa ẽboris.
ce omnia uasa de lapide p̃cioso. & e¬
ramento. et ferro. & marmore. ae cin¬
namomũ. et amomũ. &e odoram̃torũ.
et ungenti. et turis. &uini. &e olei. &
similȩ. &e tͥtici. et ium̃torũ. & ouiũ. et e¬
quorum et redarũ. & mancipioꝵ. et
animarum hominũ: Et poma tua
pinguia et p̃clara pierunt ate Cunctaᷤᷤ
mundi pompaset ea quȩ uł sensibus
corporis suauia uł externis sunt usibus
accõmoda: deficere lugent: Species enĩ
metallorum ad uisum : odoramenta
ad olfactum: unguenta ad tactum: ui¬
num. tͥticum. et oleum ad gustum ꝑti¬
nent: Ium̃torum porro et mancipioꝵ
uocabulo. cetera humanitatis auxilia
pire queruntur: duplici genere ut dixi.
quod deficiant ista mundo moriente:
uł quod miseri suꝑstites eorum inte-¬

Expanded text:
quoniam merces eorum nemo emet quoniam merces eorum nemo emet amplius mercem auri et argenti et lapidis pretiosi et margaritis et byssi et purpurae et serici et cocci et omne lignum thyinum et omnia vasa eboris et omnia vasa de lapide pretioso et aeramento et ferro et marmore et cinnamomum et amomum et odoramentorum et unguenti et turis et vini et olei et similae et tritici et iumentorum et ovium et equorum et raedarum et mancipiorum et animarum hominum pinguia et praeclara pmundi pompas, et ea quae vel sensibus corporis suavia, vel externis sunt usibus commoda, deficere lugent. Species enim metallorum ad visum, odoramenta ad olfactum, unguenta ad tactum: vinum, triticum et oleum, ad gustum pertinent. Jumentorum porro et mancipiorum vocabulo caetera humanitatis auxilia perire quaeruntur, duplici genere, ut dixi: quod deficiunt ista mundo moriente, vel quod miseri superstites eorum inte
Abbreviated transcription (Latin):
dñici precepti quo ait: Si ocłs tuus
scandalizat ce: erue eum et ꝓiceabste:
Et si manus uł pes tuus scandalizant
te: abscinde ea et ꝓice abste: Expedit e¬
nim tͥut ꝑeat unum menbrorũ tuoꝵ:
qͣm totum corpus tuum eat in geben
eos gladius extreme ultionis int̾ficiat:
consumatq ignis ꝑpetuus omnem sup¬
pellectilem eorum: hoc est studia ce o-¬
ꝑa eorum: Ciuitas enim illa quȩ erro¬
re rebellis contra dñm ce auersa ẽẽ des¬
cribitur: urbs ẽ diaboli. babylon uide¬
licet magna: cum qua reges terre for¬
nicati sunt. & de cuius forncatione bi¬
berunt ommes g̃s̃ anqͣ ẽ habitatio
demoniorũ ce custodia omnis spiritꝰ
immundi: &e custodia omnns uolucris
iminunde et odibilis: Ad quam ciui¬
uitatem ꝑtinẽt om̃s reꝓbi: cuius sub¬
uersio ꝑioh̃em in apocalipsi ita descͥ¬
ciuitas illa fortis: qm̃. una hora ue¬
int iudicium tuum Q negotiatores
terrȩ flebunt ce lugebunt suꝑ illam:

Expanded text:
Dominici praecepti quo ait: « Si oculus tuus Dominici praecepti quo ait: « Si oculus tuus scandalizat te, erue eum et projice abs te. Et si manus tua vel pes tuus scandalizat te, abscide eum et projice abs te. Expedit enim tibi ut pereat unum membrorum tuorum, quam totum corpus tuum eat in gehennbus; quomodo eos gladius extremae ultionis interficiat, consumatque ignis perpetuus omnem supellectilem eorum, hoc est, studia et opera eorum. Civitas enim illa, quae errore rebellis contra Dominum et aversa esse describitur, urbs est diaboli: Babylon videlicet magna, cum qua reges terrae fornicati sunt, et de cujus fornicatione biberunt omnes gentes; in qua est habitatio daemonum, et custodia omnis spiritus immundi, et custodia omnis volueris immundae et odibilis. Ad quam civitatem pertinent omnes reprobi; cujus subversio per Joannem in Apocalypsi ita scrortis quoniam una hora venit iudicium tuum et negotiatores terrae flebunt et lugebunt super illam
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a: Hoc quidem interp̃tes latini ñ
ita posuerunt scire andiligatis: s ut
sciant an diligatis: quauis eadem sen¬
tentia uideat᷑ Ueruntam̃ illud quod
dictum ẽ scire. facilius ad illos refertur.
ut sic accipiamus temptat uos scire:
ac si diceretur: temptando uos faciat
scire: Ubi sane intelligi uoluit etiam
ut fiant quȩ p̃cipiunt᷑ ab eis. aut colã.¬
tur quȩ coluntur ab eis: necp̃ter suam
potestatem ds ostendit ẽẽ quod ista
contingunt: s quasi quereretur cur
ea ꝑmittat. causam temptationis ex¬
posint. ad cognoscendã eorum dilectio¬
nem: utrum eam habeant erga dm su-¬
um Cognoscendã uͦ abipsis potius qͣm
ab illo: qui scit omnia ante qͣm fiãt:
ꝑtotum enim istud capitulum legis¬
lator contra idolatras agit. et maxi¬
me contra hereticos: p̃cipiens umcinq
sidelium ut caueat a deceptionib gen¬
tiliumatq a seductionib hereticorum:
obseruetq se ac separet atalibus: memor

Expanded text:
uestra. hoc quidam interpretes latini non uestra. hoc quidam interpretes latini non ita posuerunt: scire an diligatis, sed "ut sciat an diligatis". quamuis eadem sententia uideatur, uerum tamen illud, quod dictum est "scire", facilius ad illos refertur; ut sic accipiamus "tentat uos scire", ac si diceretur: "testando uos facit scire". ubi sane intellegi uoluit etiam ut si fiant quae praecipiuntur ab eis aut colantur quae coluntupotestatem Deus ostendit esse, quod ista contingunt, sed quasi quaereretur, cur ea permittat, causam tentationis exposuit, ad cognoscendam utique eorum dilectionem, utrum eam habeant erga Deum suum, cognoscendam vero ab ipsis potius, quam ab illo, qui scit omnia antequam fiant. Per totum enim istud capitulum, legislator contra idololatras agit, et maxime contra haereticos, praecipiens unicuique fidelium ut caveat a deceptionibus gentilium, atque seductionibus haereticorum observet, et ut se separet a talibus, memor
Abbreviated transcription (Latin):
i surrexerit in medio tuiu.
prophetes.aut quisomnium ui-¬
disse se dicat. ce predixerit signum atq
portentũ ce euenerit quod locutus est.¬
S et dixerit tͥ eamus ce sequamur deos
Ialienos quos ignoras. et seruiamꝰ eis:
non audies uerba ꝓpħe illiꝰ aut sõni¬
atoris: quia temptat uos dns ds ur̃.¬
Sut paulam fiat utrum diligatis eum
an ñ in toto corde. & in tota anima ur̃a¬
Dñm dm̃ ur̃m sequimini et ipsumti¬
mete: mandata illius custodite et au¬
audite uocem eius: Ipsi sertuetis: ce ipsi
ad herebitis: E cetera In editione autem
lxx. ita habetur Si autem surrererit in
te ꝓph̾a seu somniator somnians. et de¬
derit tͥ signum uł ꝓdigium et uene-¬
rit signum siue ꝓdigium quod locut᷑
est ad te dicens. eamus et seruiamus
diis aliems quos nescitis: non audietis
uerba ꝓphȩ illius uł somniantis som¬
nium illud: quoniam temptat dñs
ds̃ ur̃ uos scire an diligatis dñm dm̃
ur̃m extoto corde ur̃o & extota anima

Expanded text:
Si surrexerit in medio tui prophetes, aut qui somnium vidisse se dicat, et praedixerit signum atque portentum, et evenerit quod locutus est, et dixerit tibi: Eamus, et sequamur deos alienos quos ignoras, et seruiamus eis: non audies uerba prophetae illius aut somniatoris: quia temptat uos dominus deus uestut palam fiat utrum diligatis eum an non, in toto corde, et in tota animauDeum vestrum sequimini, et ipsum timete, Mandata illius custodite, et audite vocem ejus. Ipsi servietis, et ipsi adhaerebitis, etc. » In editione autem LXX ita habetur: te propheta seu somniator somnians et dederit tibi signum uel prodigium et uenerit signum siue prodigium quod locutus est ad te dicens: eamus et seruiamus diis aliis, quos nescitis, non audietis uerba prophetae illius uel somniantis somnium illud, quoniam tentat dominus deus uester uos scire an diligatis dominum deum uestrum ex toto corde uestro et ex tota anima
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc sunt animalia quȩ comedere debetis:
de cunctis animantib terre: Et̃ rursus:
Hȩc sunt quȩ gignunt᷑ in aquis: et uesci
licitum ẽ: Hic autem: Hec sunt quȩ de
auib comedere non debetis: et uitanda¬
sunt uobis: Uere abhominatione di¬
gnum ẽ. ce ualde inter il licita atq
nimis eitanda connumerandum. con¬
templationi uacantem quempiam
sponte tales habere maculas: quales
cat Ait enim: Equilam et griphem ce
alietum: et miluum ac uulturem: iux¬
ta genus suum: Rapaces et cibum ali¬
enum male sectantes. questibq inu-¬
stis gaudentes: ꝑ p̃dicta significat: Qa
enim quidam inueniunt᷑ męccłiis in¬
ter eos qui putantur contemplationi
oꝑam dare: qui ñ quemadmodũ debent
ad hoc uacant s frustra inflantur: audi
paulum dicentem: Siquis aliter docet
et non adqͥescit. sanis sermombus dñi¬

Expanded text:
« Haec sunt animalia quae comedere debetis « Haec sunt animalia quae comedere debetis de cunctis animantibus terrae; » et rursus: « Haec sunt quae gignuntur in aquis, et vesci licitum est. Hoc autem sunt, quae de avibus comedere non debetis, et vitanda vobis. » Vere abominatione dignum est, et valde inter illicita atque nimis evitanda connumerandum, contemplationi vacantem quempiam, sponte tales habere maculas, quales cat; ait enim aquilam, et gryphem, et haliae etum, et milvum ac vulturem juxta genus suum. Rapaces et cibum alienum male sectantes, quaestibusque injustis gaudentes, per praedicta significat; quia enim quidam inveniuntur in ecclesiis inter eos qui putantur contemplationi operam dare, qui non quemadmodum debent ad hoc vacant, sed frustra inflantur, audi Paulum dicentem: Si quis alta docet et non acquiescit sanis sermonibus Domi