comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝓ nob̾. aut in nomme paist baptira¬
ti estis. Isli gͦ si in hac obstiacõne ⁊ pu¬
sitate remanent. c̾te quid̾ nati erant᷑
nec tñ ad ipãm eccłam de qua nati erant
ri su semme. Noq eram frustra dicit
apłs. omia illa insigura eẽ gesta. Sed
qui suꝑbiunt ⁊ legitame mr̃i ñ adu¬
gunt᷑ sumles sunt ysmaeli. de quo dictũ
ẽ. Eoce ancillam ⁊ filrum enis. Nõ emm
heres erit filius ancille cum fllio mec
ysaac. Qui autẽ pacifice diligunt prĩ
cillis natis. S tñ eandem heditatem
siñtso. Qui autem de utero ip̃ius intĩs
nitus in uintate nati negligunt gr̃am
qmͣ acceꝑunt. similes sunt esau fiłio ysa¬
ac qui reꝓbatus ẽ deo atcestante ⁊ dñte. ⁊a¬
cob disexi. Esau autem odio habm. cũ
ambo ex imo concubitu concepti. ex imo n¬
pulis. tunc secutus ẽ ⁊ ait. Baptirate gentes
in nomme prĩs ⁊ filii. ⁊ sp̃c sc̃i. Si cui dimse¬
ritis peccã. dimnitent᷑ ei. Si cui deni̾ntis. te

Expanded text:
aut in nomine Pauli baptizati estis ? Isti ergo si in hac obstinatione et perversitate remanerent, certe quidem nati erant, nec tamen ad ipsam Ecclesiam de qua nati erant,ri sui semine. Non enim frustra dicit Apostolus, omnia illa in figura esse gesta . Sed qui superbiunt et legitimae matri non adjunguntur, similes sunt Ismaeli, de quo dictum est: Ejice ancillam et filium ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac . Qui autem pacifice diligunt legitcillis natis, sed tamen eamdem haereditatem sumentibus . Qui autem de utero ipsius matris intus in unitate nati, negligunt gratiam quam acceperunt, similes sunt Esau filio Isaac, qui reprobatus est deo adtestante et dicente: Iacob dilexi, Esau autem odio habui, cum ambo ex uno concubitu concepti, ex uno upulis, tunc secutus est et ait: baptizate gentes in nomine patris et filii et spiritus sancti. si cui dimiseritis peccata d
Abbreviated transcription (Latin):
tem radicis catholice de ariditate ꝓpͥa re¬
u̾tentur. Om̃s quꝑpe isti ubi contͣ nos ñ
sunt. ꝑ nob̾ sunt. tibi autẽ nob̾cum noͥ
colligunt sꝑgunt. Iam emimi ne uident
caritate p̾didos pres ep̃os ita int̾ se com¬
pulit salua pace disceptare atq fructu¬
are ut dn concilioꝵ in suis quibrdam
regionib diu̾sa statuta mutai̾init. do¬
nec plenatio tocius orẜ concilio ꝙ salu¬
brnuie senciebat᷑ ⁊̃ remotis dubitacõnb

Expanded text:
tem radicis catholicae de ariditate propria retem radicis catholicae de ariditate propria reuertentur. omnes quippe isti ubi contra nos non sunt pro nobis sunt, ubi autem nobiscum non colligunt spargunt. Iam enim, ne uidear caritate praeditos patres episcopos ita inter se conpulit salua pace disceptare adque fluctuare, ut diu conciliorum in suis quibusque regionibus diuersa statuta nutauerint, donec plenario totius, orbis concilio quod saluberrime sentie
Abbreviated transcription (Latin):
re uulla ẽ controu̾sa. uoluit enim d̃s
ꝑ maxinauistas eam funti. ut ꝙ carita¬
te suadente uolebant exemplo suo co¬
gente fat̾entur. S adhuc inde pͬpea dispu¬
tomus. ne al sibi indeantur. aliquid di¬
c̾e̾ qui nec istis ꝯmunicant. Qui apud
se potnis qnͣto pauciores. tanto int̾iores
donatistas remansisse ꝯtendunt qiti fi
maximiamisbe soli eẽnt. ne ipõꝵ s alutẽ
eadem pars donati in multa mimutis¬
sima frustra concisa ẽ. que onĩs minute
ꝑticule hanc unam multo grandiorẽ ũ
qua pͥmiamis ẽ de recepto maxinuant¬
taꝵ luptismo rep̾hendunt ⁊ singule co¬
orbe t̾rarum qua eccłia catholica expan¬
ditur. nec in ip̃a gnͣdiore ꝑte donati. nec
in cet̾is pret̾ se unam ex minutissimis p¬
uocem ñ hominis s ip̃nis mamfestissime
i̾ntatis ⁊ aminosũ sp̃m sue pu̾sitatis edo¬
mare ñ utiq ad ꝑtem donati maiorem
de qua p̾cisa p̾cise sunt. s ipãm uiridita¬

Expanded text:
re nulla est controuersia. uoluit enim deus re nulla est controuersia. uoluit enim deus per Maximianistas eam finiri, ut quod caritate suadente nolebant exemplo suo cogente fateantur. sed adhuc inde propterea disputamus, ne illi sibi uideantur aliquid dicere qui nec istis communicant, qui aput se potius quanto pauciores tanto sinceriores Donatistas remansisse contendunt. qui si Maximianistae soli essent, nec ipsorum salutem eadem pars Donati in multa minutissima frusta concisa est, quae omnes minutae particulae hanc unam multo grandiorem, in qua Primianus est, de recepto Maximianistarum Baptismo reprehendunt, et singulae coorbe terrarum qua Ecclesia catholica expanditur, nec in ipsa grandiore parte Donati, nec in caeteris praeter se unam ex minutissimis puocem non hominis, sed ipsius manifestissimae ueritatis, et animosum spiritum suae peruersitatis edomare, non utique ad partem Donati maiorem de qua praecisa praecisae sunt, sed ad ipsam uiridita
Abbreviated transcription (Latin):
seinunt. Dampnacio quaippe maxn¬
an istaꝵ ⁊ recepcio dampnatoꝵ cum hiis
quos extͣ eorum ꝯmumonẽ in sacͥlegio
sicut ꝯsilium eoꝵ clamat scismate bapti¬
zarum. totam istam soluit q̃onem. to¬
tam ꝯtencõnem abstulit. Nicħ omĩno
int̾ nos ⁊ eos donatistas qui pͥmiano cõ¬
muncant d̾eliquit. unde dubitet᷑ nõ
eis qm ab eccłia sepabantur. Sicut em̃
ip̃i eos quos felicianus in scismate bap¬
tirauit. u̾m bap̃m accepisse fat̾i cogu¬
tur. qr eos secum nunc hñt in ip̃o Bapͦ
quẽ in scismate ꝑcepunt. Sic nos dici
ñ amiserunt. Et ꝙ ip̃i se putant contu¬
lisse. illis quos feliciamis n scismate bap¬
tizauit cum eos sibi reꝯciliau̾nt. ñ ut
imutilit̾ in scismate accepant ⁊ hẽbant
hoc u̾e conft̾ ⁊ p̾stat d̃s ꝑ cõmumonẽ
catholicam. illis qui ueniunt ab aliqua
hesi uł scismate ubi bap̃m pp̃i accepe¬
runt .i. ñ ut bap̃m saccam̃tum incipiãt.¬
pud cartagniẽ pͥmiamis ẽ. iam de hac

Expanded text:
unt. Damnatio quippe Maximianistarum, et receptio damnatorum, cum his quos extra eorum communionem in sacrilegio, sicut concilium eorum clamat, in schismate baptizarunt, totam istam solvit quaestionem, totam contentionem abstulit. Nihil omnino inter nos et eos Donatistas qui Primiano communicant dereliquit, unde dubitetur, non eis qui ab Ecclesia separantur. Sicut enim ipsi eos quos Felicianus in schismate baptizavit, verum Baptismum accepisse fateri coguntur, quia eos secum nunc habent in ipso Baptismo quem in schismate perceperunt: sic nos dicimnon amiserunt. Et quod ipsi se putant contulisse illis quos Felicianus in schismate baptizavit, cum eos sibi reconciliaveruntinutiliter in schismate acceperant et habebant, hoc uere confert et praestat deus per communionem catholicam illis. qui ueniunt ab aliqua haeresi uel schismate ubi baptismum Christi acceperunt, id est non ut baptismi sacramentum incipiantapud Karthaginem Primianus est, iam de hac
Abbreviated transcription (Latin):
nent᷑. Si autem dix̾imus ꝙ ñ gen̾et. cur
gͦ inquiunt apud uos ñ uenascunt᷑ ꝑ bap¬
tisimum qui tnͣseunt a nob̾ ad uoscum ap̃
nos fu̾unt baptirati. Si ñdum nati sunt
de ꝯuincta ẽ. Seꝑata ẽ enm a uincło atari¬
tatis ⁊ pacis. s nincta ẽ in uno bap̃te. Itaqi

Expanded text:
minentur; si autem dixerimus: "non generat "cur minentur; si autem dixerimus: "non generat "cur ergo" inquiunt "apud uos non renascuntur per baptismum qui transeunt a nobis ad uos, cum apud nos fuerint baptizati, si nondum nati sunt?" unde coniuncta est. separata est enim a uinculo caritat
Abbreviated transcription (Latin):
tem autem ñ hẽam. nicħ sum. Quid gͦ eis ꝑ¬
dest si ⁊ hignam in sacͥs myst̾ns hẽant. anꝰ¬
glicam ⁊ ꝓpħiam. quẽad mod̾ ⁊ cayphat ⁊¬
saul ut aliqñ ꝓphecent quos finste damp¬
nabiles scã scpͥtura testatur. Si sacram̃t
gus. Si fidem sicut demonia ꝯfesta sunt
xp̃m.Neq enim nõ credebant cum dr̃ent.
Quid nob̾ ⁊ cin ẽ fili dei. Scmnis qui sis. ti
ti ñ solum incatholica. s indi̾tis hesibus fa¬
ciuit. Si aliqua ingruente ꝑsecucõne. tait
ad flammas nob̾cum corpur suum ꝓ fide qm
ꝑiter ꝯfitentur. Tuñ qr seꝑati hecꝰ agunt
nõ susfe̾ntes mincem ⁊ dilectionẽ. neq
studentes ẜuare unitatem spt̃ in unculo
pacis. caritatem itaq ñ hñdo. Etiam cum
illis omnib que inch̾ eis ꝓsunt. ad et̾nam
salutem ꝑuenire ñ possunt. S indet᷑ sibi
argutissime quer̾e utrum gen̾et filios bap¬
tisimis xp̃i inꝑte donati. ãm ñ gen̾et᷑ ut
si consenserimus ꝙ gen̾et suam ẽẽ asseue

Expanded text:
m. quid ergo eis prodest, si et linguam in sacris mysteriis habeant angelicam et prcphetiam quemadmodum Caipbas et Saul, ut aliquando prophetent, quos fuisse damnabiles sancta scriptura testatur, si sacramentgus, si fidem, sicut daemonia confessa sunt Christum — neque enim , non credebant cum dicerent: quid nobis et tibi est, fili dei? scimusquisis —, si ti non solum in catholica, sed in diuersis haeresibus faciunt ? si aliqua ingruente persecutione tradant ad flammas nobiscum corpus suam pro fide, quam pariter confitentur? tamen, quia separati haec agunt, non sufferentes inuicem in dilectione neque studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis, caritatem utique non habendo, etiam cum illis omnibus quae nihil eis prosunt ad aeternam salutem peruenire non possunt. Sed uidentur sibi argutissime quaerere, utrum generet filios baptismus Christi in parte Donati an non generet, ut si concesserimus quod generet suam esse adseuer
Abbreviated transcription (Latin):
In scisiatis autẽ uułne quicqͥd cum xp̃
ñ colligunt sꝑgunt. ñ excollant᷑ ex hus
que hũt. Quid tm̃ ꝑ ea que sana sunt.
supbos ocłos ducunt. ⁊ insliis sinim dig¬
nentur humilit̾ intu̾ni. Nec solum quid
assit s ⁊̃ quid desit atcendant. uideant
qmͣ multa ⁊ qmͣ magna incħ ꝓsint si u¬
nim quiddam defu̾it ⁊ udeant ꝙ sit ipͫ
unum. Nec me inhoc audiant. s apłm.¬

Expanded text:
is autem uulnere quidquid cum Christo non colligunt spargunt. non extollantur ex his quae habent. quid tantum per ea quae sana sunt superbos oculos ducunt? et uulnus suum dignentur humiliter intueri nec solum quid adsit, sed etiam quid desit adtendant. Uideant quam multa et quam magna nihil prosint, si unum quiddam defuerit, et uideant quid sit ipsum unum, nec me in hoc audiant, sed apo
Abbreviated transcription (Latin):
nt Qm cont̾ nos ñ ẽ. ꝓ uob̾ ẽ. In hoc enĩ
facto nõ contͣ eos. s ꝓ eis erat. ubi ꝑ nom̃
nera sit sicuti uera est ⁊ ubi illa ait. Qui
nõ ẽ metum adu̾sum me est. ⁊ qui mecũ
ñ colligit. sꝑgit. ⁊ illa ubi ait. siolite ꝓ

Expanded text:
ait: qui contra uos non est pro uobis est? in hoc enim facto non contra eos sed pro eis erat, ubi per nomen sententia uera sit, sicuti uera est, et illa ubi ait: qui non est mecum aduersus me est, et qui mecum non colligit spargit et illa ubi ai
Abbreviated transcription (Latin):
trum recte illic posset acapi. disbitares.
⁊̃ illuc tnͣseundum eẽ disbitares. acciꝑe
itaq in ꝑte donati si inc̾cum ẽ ẽẽ pec¬
catum. quis dubitet cͥcum ẽẽ pccm̃. nõ
ibi pocius acciꝑe. ubi c̾tum ẽ nõ ẽẽ pec¬
catum. Illi u̾o qui ꝑ ignoranciam ibi
baptirantur. arbitͣntes ipãm ẽẽ eccłi¬
mis peccant. Sacͥlegio tñ scismatis
iniinerant᷑. ñ ideo ñ grauiter ꝙ alii
gtannis. ẽum emin ditum quibdam
to l abłuis enis ẽ sodomiis in die iuidicu
qm̃ nob̾. Nion ideo dictum ẽ. qr sodoniite
nõ torq̃bunt᷑. S qr illi grauius torque¬
bunt᷑. Qnmͣ fuerat. hoc fortasse occul¬
sanant᷑ hii qui adu̾tunt ⁊ corrigunt.
inde gͣuantur qui cum iam ignorare

Expanded text:
trum recte illic posset accipi dubitares, trum recte illic posset accipi dubitares, etiam illuc transeundum esse dubitares. Accipere itaque in parte Donati, si incertum est esse peccatum; quis dubitet certum esse peccatum, non ibi potius accipere ubi certum est non esse peccatum? illi uero qui per ignorantiam ibi baptizantur, arbitrantes ipsam esse ecclesinus peccant, sacrilegio tamen schismatis uulnerantur non ideo non grauiter, quod alii grauius. cum enim dictum est quibusdam: tolerabilius erit Sodomisin die iudicii quam uobis, non ideo dictum est quia Sodomitae non torquebuntur, sed quia illi grauius torquebuntur. Quamquam fuerat hoc fortasse occulsanantur hi qui aduertunt et corriguntur, inde grauantur hi
Abbreviated transcription (Latin):
tot dieꝵ malum fact᷑us es. Et dici pot̃
autẽ paucoꝵ. nullũ autẽ malum fi̾ dici
ñ pot̃. Quid autẽ ẽ ħ tam exseͣcͣbile ma¬
lum. uł imo die uł una hora cõmittere.
Hec enim qui sibi ꝯcedi uult. pot̃ ab ec¬
cłia iłł ab ip̃o deo pet̾e. ut sibi uł uno
die apͦtatare concedat. Nam c̾ uimis diei
eẽ apostata timeat. ⁊ uims diei eẽ susci¬
tatus. heticus ue nõ timeat. nilla causa
est. Illic inquid acciꝑe małm ubi bap̃m¬
pp̃i ẽẽ utͥq ꝯsenciunt. S illic ñ recte ac¬
tipa illi ad quos imgratũs es dicunt. Riec¬
te n̾o islic accipi ilłi a quib imigrat᷑us
es dicunt. Illud itaq ꝙ ħi dicunt quos
ipẽ pponis ꝯtradicentib illis quos ipẽ
anteponis. aut fłm ẽ. aut ut micnus di¬
catur intͥcum.u̾a gͦ falsis aut inc̾tis cer¬
ta p̾pom. Illic emm quo migcatus es.
cum alibi acceꝑis. recte posse accipi qd̾
de sid̾as. Non illi trũ ad quos tnͣsitus es.
s tu ip̃e tnͣsit᷑us es confit̾is. Si enm u¬

Expanded text:
tot dierum malum facturus es: et dici potest, autem paucorum, nullum autem malum fieri dici non potest. quid autem opus est hoc tam execrabile malum uel uno die uel una hora committere? hoc enim qui sibi concedi uult potest ab ecclesia uel ab ipso deo petere, ut sibi uel uno die apostatare concedat. nam cur unius diei esse apostata timeat et unius diei esse schismaticus haereticusue non timeat, nulla causa est. \'Illic\', inquit, \'accipere malui ubi bapi esse utrique consentiunt. Sed illic non recte accipi, illi ad quos migraturus es dicunt: recte vero illic accipi, illi a quibus migraturus es dicunt. Illud itaque quod hi dicunt, quos ipse postponis contradicentibus illis quos ipse anteponis, aut falsum est, aut, ut mitius dicatur, incertum. Vera ergo falsis, aut incertis certa praepone. Illic enim, quo migraturus es cum alibi acceperis, recte posse accipi quod desideras, non illi tantum ad quos transiturus es, sed tu ipse qui transiturus es confiteris. Si enim u
Abbreviated transcription (Latin):
bap̃m. Non autem islic recte accipi nolũt
unam u̾o utͥꝙ dicimus. Nam ẽẽ in catho¬
lica bap̃m. ⁊ recte illic accipi ⁊ apud dona¬
tistas ñ recte accipi. nos tm̃ dicinis. om̃c¬
se u̾o bapm̃ ⁊ apud donatistas ⁊ illi asserũt
⁊ nos ꝯcedius. Quisqͥs gͦ uult baptitari.
in ꝑde donati uult baptirari. Qina eẽ ib
bapm̃ ñ illi soli neq nos soli. s utͥq di¬
mus. atcendat alia tͥa. Si enm nos esegi
sequi in hiis que illi ñ dicunt. Ea u̾o que ntͥ¬
q dicimus pͥponit hiis que nos soli dicimꝰ
Satis ẽ nob̾ ꝙ ea que illi ñ dicunt. ⁊ nos so¬
li dicinis. p̾ponit eis que illi soli dicunt.
t̃ẽ autem incatholica bap̃m nos dicumis.
illi ũ dicunt. Recte accipi in catholica
bap̃m nos dicuimis. ilł ñ dicunt. Nõ recce
accipi in ꝑte donati bapãn nos dicumus.
illi ñ dicunt. Sicut gͦ potius credit qd̾
nos soli dnĩs eẽ credendum. ita hoc poci

Expanded text:
baptismum, non autem illic recte accipi nolunt baptismum, non autem illic recte accipi nolunt unam uero utrique dicimus. nam esse in catholica baptismum et recte illic accipi et aput Donatistas non recte accipi nos tantum dicimus, esse uero baptismum et aput Donatistas et illi asserunt et nos concedimus. quisquis ergo uult baptizari in parte Donati uult baptizari, quia esse ibi baptismum non illi soli neque nos soli, sed utrique dicimus, adtendat alia tria. si enim nos elegit sequi in his quae illi non dicunt, ea uero quae utrique dicimus praeponit his qusatis est nobis quod ea quae illi non dicunt, et nos soli dicimus, praeponit eis quae illi soli dicunt. Esse autem in Catholica Baptismum, nos dicimus, illi non dicunt. Recte accipi in Catholica Baptismum, nos dicimus, illi non dicunt. Non recte accipi in parte Donati Baptismum, nos dicimus, illi non dicunt. Sicut ergo id potius credit quod nos soli dicimus esse credendum; ita hoc potiu
Abbreviated transcription (Latin):
ubi catholicum ꝑ queni accipiat ñ inue¬
aliquem extͣ inntatem catholicam positũ
acceꝑit ꝙ erat in ip̃a catholica unitateac¬
ceptus si statim ⁊̃ de hac uita emigra̾nt.
ñ eum nͥ catholicum deputannis. Si autẽ
fu̾it acorꝑali morte libatus. cum se catho
meqr laudimis. qr p̾sentẽ dm̃i credidit.
baptisim saccam̃to ꝙ ubicumq muenit.
nõ hominũ. s dei eẽ cognouit. fiolint
ex hac uita imigrare. siquis autẽ cum pos¬
si posbea uenire ad catholicam cogitat. q
cͥtus ẽ ibi ꝓdesse. sacram̃tum ꝙ alibi aca¬
bio ꝑu̾sus ⁊ iniquus ẽ ⁊ tanto ꝑniciosius
qnͣto sciencius. Ita enim ñ dubitat recte
illic accipi sicut ñ dubitat illit ꝓdesse ⁊̃
⁊ ẽẽ in catholica bapt ͫ ⁊ illic tm̃ recte acc¬
pi. utrumq horum donatiste negant. Itẽ
alia duo dicimus ẽẽ apud donatistas bap̃m
Non autem illic recte accipi. horũ dinum
illi unum magno oꝑe asfirmant.i. ẽẽ ibi

Expanded text:
ubi catholicum per quem accipiat non inveubi catholicum per quem accipiat non invealiquem extra unitatem catholicam positum acceperit, quod erat in ipsa catholica unitate accepturus; si statim etiam de hac vita migraverit, non eum nisi catholicum deputamus. Si autem fuerit a corporali morte liberatus, cum se catholmeque laudamus; quia praesentem Deum credidibaptismi sacramento, quod, ubicumque invenit, non hominum, sed Dei cognovit, noluit ex hac vita migrare. Si quis autem, cum possi postea venire ad catholicam cogitat, quia certus est ibi prodesse sacramentum, quod alibi accbio peruersus et iniquus est et tanto perniciosius quanto scientius. ita enim non dubitat recte illic accipi, sicut non dubitat illic prodesse eet esse in catholica baptismum et illic tantum recte accipi; utrumque horum Donatistae negant. item alia duo dicimus, esse aput Donatistas baptismum, non autem illic recte accipi; horum duorum illi unum magnopere adfirmant, id est esse ibi
Abbreviated transcription (Latin):
nim ꝯnincto corꝑum fit ꝑ ꝯtinnacõnem
locorum. Sic amm̾oꝵ quidam contacius
ẽ ꝯsensio uoluptatũ. Si gͦ qui recessit ab
uitate aliquid aliud ag̾e̾ uolu̾it.qmͣ ꝙ in
mintate ꝑcepit. in eo recedit. atq disiungi¬
tur. Quod autẽ ita uult ag̾e̾ sicut in uin¬
tate agitur. ubi ħ aiccepit ⁊ didicit. in eo.
manot atq ꝯningit᷑. Itaq ista in quibdã
reb nob̾cum sunt. inquibdam u̾o a nob̾
exierunt. Pude illa in quib nob̾cum sũt.
eos age̾ ñ necaunis. in quib autẽ nob̾cum
ñ sunt ut uemiendo acopiant. uł uedeuudo
recipiant abhortamur. Et quib modis pos¬
sunnis uti diligant ennindati. atq corroc¬
ti cum caritate satagumus. Non eis itaq
diñs. nolite dare. s nolite in scismate dare.
nec eis quos indent᷑ baptizatĩ dicumis. No¬
lite acciꝑe. s nolite in scisinate accipere.
Nam si quem forte coeg̾it extrema ncc̃itas

Expanded text:
nim coniunctio corporum fit per continuationem nim coniunctio corporum fit per continuationem locorum, sic animorum quidam contactus est consensio uoluntatum. si ergo qui recessit ab unitate aliquid aliud agere uoluerit quam quod in unitate percepit, in eo recedit adque disiungitur; quod autem ita uult agere sicut in unitate agitur, ubi hoc accepit et didicit, in eo manet adque coniungitur. Itaque isti in quibusdam rebus nobiscum sunt, in quibusdam uero a nobis exierunt. proinde illa in quibus nobiscum sunt eos agere non uetamus; in quibus autem nobiscum non sunt, ut ueniendo accipiant urecipiant, adhortamur; et quibus modis possumus, ut id eligant emendati atque correcti, cum charitate satagimus. Non eis itaque dicimus, Nolite dare: sed, nolite in schismate dare. Nec eis quos videntur baptizaturi dicimus, Nolite accipere: sed, Nolite in schismate accipere. Nam si quem forte coegerit extrema necessitas,
Abbreviated transcription (Latin):
qui pͥusqmͣ recedent ordinati sunt. ⁊̃ ñ
utiq tͤsus ordinant᷑. S aut administnͣt
ꝙ administrabãt. si hoc eccłie utilitas
maniis int̾ laicos ñ ĩponitur. Nam neq
sactam̃tum baptisim. neq sacram̃tum
dandi baptͥ qñ ab eis cum maximano
discessit feliciaus amisit. Sunt omin e¬
un secum hñt cum eis ipĩs quos cum
foris eẽt in maxuam scismate baptira¬
uit. Quapp̃ potunt ab eis acciꝑe. tet̾i tñ ad
nr̃m ꝯsorcium ñ accefissent. ꝙ illi ñ ann¬
serant. tñ a nr̃õ consorcio recessissent. Qͥb
reb oñditur. ⁊ ipõs impios fat̾e qui rebap¬
tizare conant᷑ orb̾ unitatem ⁊ nos recte fa¬
t̾e qui dei sacram̃ta imꝓbare nec ip̃o scisma¬
te audennis. In quo enim nob̾cum sentiũt.
meo ⁊̃ nob̾cum sunt. In eo autẽ a nob̾ re¬
cesserunt. in quo a nob̾ dissentiunt. Non e¬
nuum accessus iste atq discessus corpalib
motib ⁊ ñ spĩtalib metiendus ẽ. Sicut e¬

Expanded text:
ti sunt, non utique rursus ordinantur; sed aut administrant quod administrabant, si hoc Ecclesiae utilitas manus inter laicos non imponitur. Nam neque sacramentum Baptismi, neque sacramentum dandi Baptismi, quando ab eis cum Maximiano discessit, Felicianus amisit. Nunc enim eum secum habent cum eis ipsis, quos cum foris esset, in Maximiani schismate baptizavit. Quapropter potuerunt ab eis accipere caeteri, cum ad nostrum consortium non accessissent, quod illi non amiserant, cum a nostro consortio recessissent. quibus rebus ostenditur et ipsos impie facere qui rebaptizare conantur orbis unitatem, et nos recte facere qui dei sacramenta inprobare nec in ipso schismate audemus. in quo enim nobiscum sentiunt, in eo etiam nobiscum sunt, in eo autem a nobis recesserunt in quo a nobis dissentiunt; non enim accessus iste adque discessus corporalibus motibus et non spiritalibus metiendus est. sicut e
Abbreviated transcription (Latin):
illis eum. s. ñ sequebat᷑. Nolite in quit
ꝓhibere. qui tontͣ nos nõ ẽ. ꝓ uob̾ est.
Non pot̾ enim qͥsqmͣ in meo nomiẽ fass
aliquid. ⁊ male loqui de me. Si nicħ̾ mn
illo corrigendum erat. secͤus sit gͦ quis¬
quis extͣ ꝯmumnonẽ eccłie ꝯstitutus col¬
legit in xp̃i nomine dissociatus a socie¬
tate xpĩana. atq ita fłm erit alud. Qͥ
ñ ẽ mecum. adilsum ẽ. ⁊ qui mecum ñ
colligit. sꝑget. Si autem ꝙ discipiili dm̃

Expanded text:
s eum non sequebatur, nolite, inquit, prohibere. qui contra uos non est pro uobis est. non potest enim quisquam in meo nomine facere aliquid et male loqui de me. si nihil in illo corrigendum erat, securus sit ergo quisquis extra communionem ecclesiae constitutus colligit in Christi nomine dissociatus a societate christiana; adque ita falsum erit illud: qui non est mecum aduersus me est, et qui mecum non colligit spargit.
Abbreviated transcription (Latin):
ħ onnã. nec ꝙ adhuc audent ipi pauci qui
remanserunt uamloquas suas ostentare doctͥ¬
debemꝰ. dum meis impłi ea que p̾dicta sunt
indeamꝰ. Ip̃a quippe uelud imꝑicia ⁊ stulticia
pͥanorum que humilib ⁊ scĩs. enisq diligen¬
ter studiosis apparet excelsa ⁊ sola nera sa¬
pĩa. ipã inqmͣ uelud stulticia xͥmorum
eos ad istam pancitatẽ redegit. qm̃ ficut
dicit apłs stultam fecit dĩ sap̃iam hunus
mundi. Deide sb̾nugit rem mirabłem
si quis intlłigat. ⁊ ita sequit᷑. Nam qm̃ in dĩ
sapĩa ñ cognouit mundus ꝑ sap̃iam dĩ. pla

Expanded text:
 nec quod adhuc audent ipsi pauci qui remanserunt, vaniloquas suas ostentare doctrdebemus, dum in eis inpleri ea, quae praedicta sunt, uideamus. ipsa quippe uelut inperitiae stultitia christianorum, quae humilibus et sanctis eiusque diligenter studiosis adparet excelsa et sola uera sapientia, ipsa, inquam, uelut stultitia christianorum eos ad istam paucitatem redigit, quoniam, sicut dicit apostolus, stultam fecit deus sapientiam huius mundi. deinde subiungit rem mirabilem, si quis intellegat, et ita sequitur: nam quoniam in dei sapientia non cognouit mundus per sapientiam deum, pla
Abbreviated transcription (Latin):
me. petra autem erat xp̃t. In quo nos iã
resuscitatos ⁊ incelo ꝯsedentes dicit apłs.
ñdum in re s in spe. Ideo seqiit᷑ psalmꝰ
⁊ dicit. Deduxisti me qr fcũs es spes .m.
t᷑ris fortitudinis a facie inuici. Ex illius
quippe ꝓmissionib tanqmͣ telis ⁊ iacuł
intarri numtissima ꝯstitutus. nõ so¬
lum cauetur s ⁊ expugnatur ĩ nnicus
induens lupos suos pellib ounim. ut di¬
cant. Ecce hic ẽ pp̃c. ecce illic ⁊ ab im̾isi¬
tate cantatis suꝑ montẽ ꝯstitute. ad ꝑti¬
culas insidiaꝵ suaꝵ multos seꝑent ⁊ ingu¬
latos ibsumiant. Et cum hoc nou̾int Eli¬
gunt ext ꝯmumnonẽ unitatis corꝑis ppĩ

Expanded text:
me. petra autem erat Christus, in quo nos iam me. petra autem erat Christus, in quo nos iam resuscitatos et in caelo considentes dicit apostolus nondum in re, sed in spe. ideoque sequitur psalmus et dicit: deduxisti me, quia factus es spes mea, turris fortitudinisafacieinimici. ex illius quippe promissionibus tamquam telis et iaculis in turri munitissima constitutis non solum cauetur, sed etiam expugnatur inimicus, induens lupos suos pellibus ouium, ut dicant: ecce hic est Christus, ecce illic et ab uniuersitate ciuitatis super montem constitutae ad particulas insidiarum suarum multos separent et iugulatos absumant. et cum hoc nouerint, eligunt extra communionem unitatis corporis Christi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ c̾cum hc̃ ⁊ inc̾tis c̾ta pͥferendo. Hic bap¬
tiretur. isbi pp̃ea c̾tus ẽ recte fĩ. Quna ⁊
cum alibi fac̾e cogitabat huc tnͣseundũ
ẽẽ decceuerat. Iam u̾o siquis ñ intlłigit.
ibi recce dari dicainis. Illud attendat¬
q nec recte ibi ꝙ dicumus ꝙ ⁊ illidicunt.
In hiic qui ab eoꝵ ꝯmumone discedunt.
intueant᷑ ⁊̃ smmilitudinẽ note militaris.
Quia extͣ miliciam a desercorib ⁊ hrĩ ⁊
accipi pot̃. s tñ extͣ miliciam nec hñda
nec accipienda ẽ. ⁊ reducto uł ꝑducto ad
miliciam nec mutanda. nec rt̾anda est.
uetumptũ ałia causa ẽ eorum qui in ispos
tunt ñ ẽẽ catholicam eccłiam nͥ eam que
sicut ꝓmissa ẽ. toto t̾rarum orbe disfim¬
ditur ⁊ extendit᷑ usq ad fines t̾re. Que
ccescens int̾ ⁊irama ⁊ intedio scanda¬
lorum reqmem futuram desid̾ans. dic̃
in psalmis. A fimb t̾ce ad te clamaui.
dum tede̾t anima mea in petͣ exaltasti

Expanded text:
esse certum habet, et incertis certa praeferendo hic bapesse certum habet, et incertis certa praeferendo hic baptizetur, ubi propterea certus est recte fieri, quia et cum alibi facere cogitabat huc transeundum esse decreuerat. Iam uero si quis non intellegit ibi recte dari dicaquia nec recte ibi esse dicimus, quod et illi dicunt in his qui ab eorum communione discedunt. Intueatur etiam similitudinem notae militaris, quia extra militiam a desertoribus et haberi et accipi potest; sed tamen extra militiam nec habenda nec accipienda est, et reducto vel perducto ad militiam nec mutanda nec iteranda est. Verumtamen alia causa est eorum qui in istos runt non esse catholicam Ecclesiam, nisi eam quae, sicut promissa est, toto terrarum orbe diffunditur et extenditur usque ad fines terrae, quae crescens inter zizania et in taedio scandalorum requiem futuram desiderans dicit in psalmis: a finibus terrae ad te exclamaui, cum taederet anima mea: in petra exaltasti
Abbreviated transcription (Latin):
tisinum xp̃i ⁊̃ apud nos ꝙ nos soli dio¬
mus. qmͣ ñ eẽ apud nos ꝙ illi soli dicunt.
Ilam omm decceuit ⁊ c̾tus ẽ inquib dissẽ¬
timus nos illis eẽ p̾ponendos. Ita gͦ quod
nos soli dnĩs recte apud nos accipi ma¬
gis credit᷑us ẽ. qmͣ ñ pecte apud nos acci¬
nos acapi. Qia hoc illi soli dicunt. Eadẽ
regula ꝙ nos soli dicimus. ñ recte apud illos
accpi. Frustra itaq sibi uidetur securus ibi
acciꝑe ꝙ eẽ quidem ibi utͥq dicus. S ibi
eẽ accipiend̾ ñ utͥq diciins. Elegit autem
bi quidam dicunt. quoꝵ sñam decreuit eli¬
gere. Qmͣqͣm ⁊̃ sidubium hrẽt ñ illic rec¬
te accipi ꝙ incatholica recte accipi c̾cum
hret. grainter peccaret in reb ad salutem
amime ꝑtinentib. ił eo solo ꝙ c̾cis ic̾ta
pponeret. Recte quippe hominẽ meccłia
baptizatus huc tnͣsmo decreuit. Non autẽ
recte apud donatistas hominẽ baptizari.
saltem incͥcum hẽat. cum hoc illidicat
quoꝵ sm̃am donatistis aute ponendam

Expanded text:
s soli dicimus, quam non esse apud nos, quod illi soli dicunt. Jam enim decrevit et certus est, in quibus dissentimus, nos illis esse praeponendos. Ita ergo, quod nos soli dicimus, recte apud nos accipi, magis crediturus est, quam non recte apud nos acciia hoc illi soli dicunt. Eadem regula, quod nos soli dicimus, non recte apud illos accaccipere, quod esse quidem ibi utrique dicimus, sed ibi esse accipiendum non utrique dicimus. Elegit autem se non dicunt quorum sententiam decreuit eligere. quamquam etiamsi dubium haberet non illic recte accipi quod in catholica recte accipi certum haberet, grauiter peccaret in rebus ad salutem animae pertinentibus uel eo solo, quod certis incerta praeponeret. recte quippe hominem in ecclesia baptizatus huc transire decreuit. non autem recte aput Donatistas hominem baptizari saltem incertum habeat, cum hoc illi dicant quorum sententiam Donatistis anteponendam
Abbreviated transcription (Latin):
ciacõne predixit. aꝑta pot̾ate p̾cẽpit. aꝑta
u̾itate cõpleuit. Unde quis usq adeo de¬
piat qui ñ eum potius colendum eligat.
quẽ coli ñ ꝓhibent quos ⁊ colebant. Quen
ꝓculdubio tum colere ceꝑit. illos utiq nõ
ẽ cult᷑us. quos ꝓhibet coli que colit. Quod
antẽ ip̃m ẽẽnt culture gentes ext̾mmatis.
diis falsis quos ãna colebant. a ꝓpħis enis
ẽẽ p̾dictum paulo añ ꝯmemoram. ⁊ mĩc re¬
peto. Pualebit in quit dñs adu̾sus eos ⁊ ext̾¬
nmabit onĩs dõs gentiũ t̾re ⁊ adorabunt
eum unusqͥsq de loco suo om̃s insule gentũ¬
Neq sole insule. s ita om̃s gentes. ut ⁊ om̃
insule genciũ. q̃nquidꝰ alibi ñ insulas nomi¬
nat. s uniu̾sum orbem t̾rarum dicens. Com¬
memorabũt᷑ ⁊ com̾tent᷑ ad dnm̃ unu̾si fi¬
nes t̾re. ⁊ adorabunt in ꝯspatu eius inmu̾se
prĩe genciũ. qm̃ dm̃i ẽ regim̃. ⁊ ip̃e dñãbitur

Expanded text:
tiatione praedixit, aperta potestate praecepit, aperta tiatione praedixit, aperta potestate praecepit, aperta ueritate conpleuit. unde quis usque adeo desipiat, qui non eum potius colendum eligat, quem coli non prohibent, quos colebat? quem procul dubio cum colere coeperit, illos utique non est culturas, quos prohibet coli quem colit. Quod autem ipsum essent culturae gentes exterminatis diis falsis, quos antea colebant, a prophetis eius esse praedictum paulo ante commemoraui et nunc repeto. praeualebit, inquit, dominus aduersus eos et exterminabit omnes deos gentium terrae, et adorabunt eum unusquisque de loco suo, omNeque solae insulae, sed ita omnes gentes, ut etiam omnes insulae gentium; quandoquidem alibi non insulas nominat, sed universum orbem terrarum, dicens: Commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae; et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium.
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃qmͣ ex reb impletis conficta putanda
sint. que incoꝵ templis tam songo antea
sima ⁊ notissima recitant᷑ͤ tñ net ista ip̃a¬
que ab eis ux raro ⁊ clanculo ꝓferunt᷑ mo¬
uere nos dñt. si quicqͣm demonũ exortum
ẽ id ꝓd̾e cultorib sins ꝙ didicerat ex eloqui¬
is ꝓpħarum uł ex oeatuł angłoꝵ. Quod cur
ñ fieret cum ⁊ ista ñ sit opinacio s attesta¬
cio u̾itatis. Illuo enim ꝙ solum ab eis flagi¬
tandum ẽ. nec unqmͣ antea ꝓtułunt. nec
unqmͣ pꝰea. nͥ forte ꝯfictum ꝓferre cona¬
bunt᷑. aliquid dõs suos ꝑ uates suos contͣ
dm̃ istł ausos fuisse p̾dic̾e̾ aut drẽ. De quo
dõ doctissum eorum auctores. qr omina illa
leg̾e̾ ac nosse potu̾nt magis q̃sierunt quic
d̾sͣ eẽt qmͣ dm̃ negare potu̾nt. Porro autẽ
d̾s iste quẽ millus eoꝵ negare ansus ẽ u̾m
dm̃. qui ⁊ si negaret ñ solum subiac̾et debi
rendos. eorumq templa ⁊ simłachra ⁊ sacra

Expanded text:
quamquam ex rebus inpletis conficta putanda quamquam ex rebus inpletis conficta putanda sint, quae in eorum templis tam longo antea sima et notissima recitantur: tamen nec ipsa istaquae ab eis uix raro et clanculo proferuntur, mouere nos debent, si cuiquam daemonum extortum est id prodere cultoribus suis, quod didicerat ex eloquiis prophetarum uel ex oraculis angelorum, quod cur non fieret, cum et ista non sit oppugnatio, sed adtestatio ueritatis? illud enim, quod solum ab eis flagitandum est, nec umquam antea protulerunt nec umquam postea nisi forte confictum proferre conabuntur, aliquid deos suos per uates suos contra deum Israhel ausos fuisse praedicere aut dicere. de quo deo doctissimi eorum auctores, qui omnia illa legere ac nosse potuerunt, magis quaesierunt, quis deus esset quam deum negare potuerunt. porro autem deus iste, quem nullus eorum neDeum, qui et si negaret, non solum subjaceret debitrendos, eorumque templa et simulacra et sacra
Abbreviated transcription (Latin):
auccoritates b̾issum ep̃i ⁊ mar
E
tyris. ꝙpriam se defende̾ mo¬
lientes. septem libros de bap¬
tismo scͥpsi. in quib docui m¬
cħ̾ se ualere ad iefellendos. Donatistas
⁊ ad eorum ꝓrsus ora claudenda. ne aduer¬
sus catholicam suum stisma defendant.
endum ẽ. qͣi iam sit. s que p̾paratur ut
dam ignorantias ⁊ infirmitates m̃brorũ
suoꝵ ht̃ unde cotidie tota dicat. Dmnt¬
te nob̾ debita nr̃a. In qͣrto libro cumi
dr̃em uicem baptisim pꝰ se hr̃e passionẽ
ñ satis ydoneum posin illuis latronis ex¬
emplum. qr utrum ñ fu̾it baptizatus in¬
certum ẽ. In libro septimo de nasis aureis
⁊ argenteis in domo magna ꝯstitutis sen¬
sum cypͥani secutus sum. qr ħ accpit in
bonis. In malis autem lignea ⁊ fictilia.
id illa referens ꝙ dicium ẽ. Alia quidem
in honore. ad ħ autẽ ꝙ dictum ẽ. Alia uͥo
in ꝯtumelia. S magis aꝓpbo ꝙ ticomum¬
pꝰea repꝑi uł adu̾ti in utsq intlłudum.
Quedam in honore. ñ sola scil aurea uł

Expanded text:
auctoritate beatissimi episcopi et martyris Cypriani se defendere molientes, septem libros de Baptismo scripsi; in quibus docui nihil sic valere ad refellendos Donatistas, et ad eorum prorsus ora claudenda, ne adversus Catholicam suum schisma defendant, endum. est, quasi iam sit, sed quae praeparatur, ut dam ignorantias et infirmitates membrorum suorum habet, unde cottidie tota dicat: dimitte nobis debita nostra. in quarto libro, cum dicerem uicem baptismi posse habere passionem, non satis idoneum posui illius latronis exemplum, quia utrum non fuerit baptizatus incertum est. in libro septimo de uasis aureis et argenteis in domo magna constitutis sensum Cypriani secutus sum, qui haec accepit in bonis, in malis autem lignea et fictilia, ad illa referens quod dictum est: alia quidem in honorem, ad haec autem quod dictum est: alia uero in contumeliam. sed magis approea reperi vel adverti, in utrisque intelligendum quaedam in honorem, non sola scilicet aurea et
Abbreviated transcription (Latin):
endus. Qui cum ante ꝑ tam songum tempus
intemplis suis ħ futura tacuissent. que ꝑ ꝓ
phetas p̾dicta ignorare ñ possent. pꝰea qm̃
appinquare ceꝑunt. uolu̾nt ea qͣi p̾dic̾e ne
ignari inctiq putarent᷑. Eum gͥ tam longe¬

Expanded text:
endus? qui cum ante per tam longum tempus endus? qui cum ante per tam longum tempus in templis suis haec futura tacuissent, quae per prophetas praedicta ignorare non possent, posteaquam adpropinquare coeperunt, uoluerunt ea quasi praedicere, ne ignari uictique putarentur. cum
Abbreviated transcription (Latin):
b causis futaͣ pͥuident᷑. eadem maioribus
⁊ occulciorib causis impedita mutant᷑. Fal¬
lunt autẽ ⁊̃ scudio fallendi. ⁊ minda uo¬
luntate qua hominũ errore letant᷑. s ne
apud cultores suos pondus auccoritatis
amittant. Id agunt ut intͥpͥtib suis sig¬
noꝵ q suoꝵ ꝯiectorib culpa tribuatur.
qñ uel decepti fu̾int uł m̃titi. Quid gͥ
torum suoꝵ ħ de ꝓximo ꝓdidit. ut suã
qͣi dumitatẽ recedens uł fugiens comitĩ¬
daret. fugant᷑ enim isti. uł ⁊̃ iustis suꝑi¬
orib colligati absirahunt᷑ ⁊ alieuantur
a Tocis fuis. ut de reb quib dñabantur.
quibq colebant᷑ fiat uoluntas dĩ qui ħ
tante añ ꝑ om̃i gentes fut᷑um ẽẽ p̾dixit.
⁊ ut ꝑ suos fideles fieret imꝑanit. Eut
autẽ ħ nõ sm̾etur demon p̾dicare. cum
ta⁊ prudentib daret intelligi qmͣ iugilant᷑
ẽẽt. demonum cauenda fallacia cultusq fugi¬

Expanded text:
bus causis futura praeuidentur, eadem maioribus bus causis futura praeuidentur, eadem maioribus et occultioribus causis inpedita mutantur. fallunt autem etiam studio fallendi et inuida uoluntate, qua hominum errore laetantur. sed ne apud cultores suos pondus auctoritatis amittant, id agunt, ut interpretibus suis signorumque suorum coniectoribus culpa tribuatur, quando uel decepti fuerint uel mentiti. Quid ergo torum suorum hoc de proximo prodidit, ut suam quasi diuinitatem recedens uel fugiens commendaret? Fugantur enim isti uel etiam iussis superioribus conligati abstrahuntur et alienantur a locis suis, ut de rebus, quibus dominabantur quibusque colebantur, fiat uoluntas dei, qui hoc tanto ante per omnes gentes futurum esse praedixit et, ut per suos fideles fieret, imperauit. cur autem hoc non sineretur daemon praedicere. cum ta, et prudentibus daretur intellegi, quam uigilanter esset daemonum cauenda fallacia cultusque fugi
Abbreviated transcription (Latin):
p̾paratum repente ꝓhibeant. Fallunt᷑ ⁊̃ cur
causas naturales sicut mediti aut naute¬
auit agͥoole. S longe acucns longeq pͥs l
tancis ꝓ aerii corꝑis sensu sollerciore ⁊
exͥcitacõre p̾noscunt. Quia ⁊ ħ ab angłis
dõ sũmo pie ẜinentib alia disposicõne ig¬
nota demonib. ex impinso ac repente
mutant᷑. Tanquaͣ si aliquid egro extͥnsecus
accidat quo moriat᷑. quẽ medicus ueris sa¬
lutis p̾cedentib sigias uict᷑um eẽ ꝓmise¬
rat. Aut si aeris qͣlitate pͥuisa dui flat᷑um
illum uentum nautaꝵ aliqui pͥdixissent.
cui dñs xp̃c cum discipuł nauigant ut
quiesce̾t imꝑauit. ⁊ facta ẽ tnͣquillitas
magna. uel si agͥcola illo anno fructisi
eam uł ꝓusa celi in temꝑies arefaciat
uł aliqua nissio potencioris eradicet. Ita
multa..⁊. ad p̾sentiam ⁊̃ pͥdictionẽq de¬
monũ ꝑtinencia que morib ⁊ usitaciori¬

Expanded text:
praeparatum repente prohibeant. Falluntur etiam, cum praeparatum repente prohibeant. Falluntur etiam, cum causis naturalibus, sic ut medici, et nautae, et agricolae: sed longe acutius sensu sollertiore et exercitatiore praenoscunt — quia et haec ab angelis deo summo pie seruientibus ex alia dispositione ignota daemonibus ex inprouiso ac repente mutantur. tamquam si aliquid aegro extrinsecus accidat, quo moriatur, quem medicus ueris salutis praecedentibus signis uicturum esse promiserat; aut si aeris qualitate praeuisa diu flaturum illum uentum nautarum aliqui praedixissent, cui dominus Christus cum discipulis nauigans, ut quiesceret, imperauit, et facta est tranquillitas magna; uel si agricola illo anno fructificeam uel inprouisa caeli intemperies arefaciat uel aliqua iussio potentioris eradicet: ita multa etiam ad praescientiam praedictionemque daemonum pertinentia, quae minoribus et usitatiori
Abbreviated transcription (Latin):
noscat᷑ ꝙ intͥusetus agitur. ita ñ d ẽẽ in¬
credibile. si ⁊̃ seniores cogitacõnes dant
aliqua signa ꝑcorpus. que obtuso sensu
hominiũ cognosci ñ possunt. acuto autẽ
fallunt᷑. ueratissima enim sunt angłica
⁊ ꝓpħica oracula. Sic autẽ indignant̾ acci¬
ptur. ꝙ aliqua ⁊̃ talia demones ⁊ audiãt
⁊ p̾dicant. qͣi aliquid indignum sit. ut qd̾
idõ dicit᷑ ut homĩb in notescat. Hoc ñ so
siquid. ĩmo ⁊̃ ꝓdesse ad maiorẽ noticiam
famamq r̾atatis cum de illa ⁊̃ hn quicqͥd
Incet̾is autẽ suis pͥdictionib. demones
ciant. ex ĩꝓuiso desuꝑ aliquid inbet᷑. ꝙ cor
consilia cuncta ꝑturbet. uelud si aliquid
disponant quilibet homines. Quibq pot̃¬
tib subditi. ꝙ ñ ꝓhibituros suos p̃positos
arbitrent᷑. idq facturos se ẽẽ ꝓmittant.
At illi panes quos maior potestas ẽ ex alio
suꝑiore consilio hoc totum dispositũ atq

Expanded text:
noscatur, quod intrinsecus agitur, ita non debet esse innoscatur, quod intrinsecus agitur, ita non debet esse incredibile, si etiam leviores cognationes dant aliqua signa per corpus, quae obtuso sensu hominum cognosci non possunt, acuto autem falluntur: veracissima enim sunt angelica et prophetica oracula. Sic autem indignanter accipitur, quod aliqua etiam talia daemones audiant et praedicant; quasi aliquid indignum sit, ut quod ideo dicitur ut hominibus innotescat, hoc non soliquid, imo etiam prodesse ad majorem notitiam famamque veritatis, cum de illa etiam hi quidquid In caeteris autem suis praedicationibus daemones tiant, ex improviso desuper aliquid jubetur, quod eorum consilia cuncta perturbat: velut si aliquid disponant quilibet homines quibusque potestatibus subditi, quod non prohibituros suos praepositos arbitrentur, idque facturos se esse promittant, at illi penes quos major potestas est, et alio superiore consilio, hoc totum dispositum atque
Abbreviated transcription (Latin):
tium. siue dormienciũ. Aliq̃ñ autẽ ñ que
ipi facunit. s que naturalib signis futu¬
ra p̾noscunt. que signa in hominũ sensꝰ
uenire ñ possunt. antep̾dicunt. Neq enĩ
qr p̾uidet medicus ꝙ ñ pͥuidet enis artis
ignariis. iõ iam diuimis ħndus ẽ. Quid
nitẽ inirũ. si quẽadinod̾ ille incorꝑis hu¬
mani uł ꝑturbata uł modificata temꝑ¬
ie. seu bonas seu malas futuras pͥuidet
ualitudines. sic demon in aeris asfectioẽ
itq ordinacõne sibi nota. nob̾ ignota. fu¬
turas p̾idet tempestates. Aliqñ ⁊ homi¬
mĩ disposiciones ñ solum uoce ꝓlatas. ue¬
rum ⁊̃ cogitacõne ꝯceptas consignat. que¬
dum ex ammo expͥmunt᷑ in corꝑe. tota
facilitate ꝑdiscunt atq huic ⁊̃ multa su¬
tura p̾minciant. aliis uidel mira qui is¬
ta disposita ñ nou̾nt. Sicut enim appa¬
ret concitacior amim motus in mltu.
ut ab hominib qͦ aliquid formsecus ag¬

Expanded text:
tium siue dormientium. aliquando autem non quae tium siue dormientium. aliquando autem non quae ipsi faciunt, sed quae naturalibus signis futura praenoscunt, quae signa in hominum sensus uenire non possunt, ante praedicunt. neque enim quia praeuidet medicus, quod non praeuidet eius artis ignarus, ideo iam diuinus habendus est. quid autem mirum, si quemadmodum ille in corporis humani uel perturbata uel modificata temperie seu bonas seu malas futuras praeuidet ualitudines, sic daemon in aeris affectione atque ordinatione sibi nota, nobis ignota futuras praeuidet tempestates\'? aliquando et hominum dispositiones non solum uoce prolatas, uerum etiam cogitatione conceptas, cura signadam ex animo exprimuntur, in corpore tota felicitate perdiscunt: atque hinc etiam multa futura praenuntiant, aliis videlicet mira, qui ista disposita non noverunt. Sicut enim apparet concitatior animi motus in vultu, ut ab hominibus quoque aliquid formsecus ag
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ñ possunt. plerumq scupendo in sin
comꝑacõne dimos nocent. Cum qui¬
dam illorum sint artib potenciores.
qͥdam istorum morib meliores. qnͣto ma¬
iora ⁊ mirabłiora ꝓ subtilissum corꝑis.
ħ ẽ aerii facultate ac facilitate demones
possut. Cum tñ sint pͣuitate uolunta
ꝑa p̾ͥ ualent ad multa insibiłia iiusi¬
bilit̾ molienda. mouenda. mutanda
atq u̾sanda. longum ẽ. Nunc demons¬
trare. ⁊ puto ꝙ uel mediocͥter consid¬
ranti facile occurrat. Que cura ita s
minciare que ip̃i facu᷑ sunt. Accipũit
enim sepe pot̾atem ⁊ morbos ĩmittere.
⁊ ip̃m aerem inciando morbidum red¬
d̾e. ⁊ ꝑu̾sis atq amatorib t̾renoꝵ com¬
modoꝵ malefcã suade̾. De quoꝵ mori¬
bus t̾ci funt. ꝙ funt eis talia suadenib
ꝯsensuri. Suadent autem miris ⁊ minsi¬
biłib modis ꝑ illam subtilitatẽ suorum
corpum. Corꝑa hominũ ñ sencrantium

Expanded text:
haec non possunt, plerumque stupendo in sui haec non possunt, plerumque stupendo in sui comparatione diuinos uocent, cum quidam illorum sint artibus potentiores, quidam istorum moribus meliores. quanto maiora et mirabiliora pro subtilissimi corporis, hoc est aerii facultate ac facilitate daemones possint, cum tamen sint prauitate uoluntatpora praeualent, ad multa uisibilia inuisibiliter molienda, mouenda, mutanda atque uersanda longum est nunc demonstrare et puto quod uel mediocriter consideranti facile occurrat. Quae cum ita sinciare, que ipsi facturi sunt. Accipiunt enim potestatem morbos immittere et ipsum aerem vitiando, morbidum redet peruersis atque amatoribus terrenorum commodorum malefacta suadere, de quorum moribus certi sunt, quod sint eis talia suadentibus consensuri. suadent autem miris et inuisibilibus modis per illam subtilitatem corporum suorum corpora hominum non sentientium
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ob hoc qͣi doctiores. ⁊ do ꝓbi adolescentes
sibi autecellere existͥment. nec medicos.
illi de tempestatib. illi de arbustoꝵ frugũ¬
qr gen̾ib multa ita pͥminciant. ut har
reꝵ in exꝑto diumare indeant᷑. Quod u̾o
ñ solum q̃dam demones sutura p̾dicunt.
sin corꝑis excellentia. cur ñ ꝯtempnat᷑
a prudentib. cum plerumq unqͥ at ꝑdi¬
ti homuẽs ita ex̾ceant corꝑa sua. tantaq
diu̾sis artib possint. ut ea qui ħ nesci
atrici artifices. qmͣ multa oꝑifices. mx¬
imeq mechanici miranda fecunt. Num
ĩo meliores sunt bonis ⁊ sc̃a pietate pre¬
ditis hominib. Que iõ cõmemoram ait
qui ħ sine ꝑuicatia ⁊ sine uana resistẽ¬
di ammositate consid̾at. sumil cogit
si de sub iacente crassiori mat̾ia uł su
quisq corꝑis. ulł t̾re ⁊ aque. lapidum at¬
q lignorum. metallorũq uarioꝵ. tan¬
ta qͥdam honnẽs possunt. ut eos illi qui

Expanded text:
et ob hoc quasi doctiores ideo probi adulescentes et ob hoc quasi doctiores ideo probi adulescentes sibi antecellere existiment nec medicos illi de tempestatibus, illi de arbustorum fructuumque generibus multa ita praenunciant, ut harum rerum inexperto divinare videantur. Quod vero n solum quaedam daemones futura praedicunt, sui corporis excellentia, cur non contemnatur a prudentibus, cum plerique iniqui ac perditi homines ita exerceant corpora sua tantaque diuersis artibus possint, ut ea qui haec nesciuatrici artifices, quam multa opifices maximeque mechanici miranda fecerunt? num ideo meliores sunt bonis et sancta pietate praeditis hominibus? quae ideo commemoraui, ut qui haec sine peruicacia et sine uana resistendi animositate considerat, simul cogitet, si de subiacenti crassiore materia uel sui quisque corporis uel terrae et aquae, lapidum atque lignorum metallorumque uariorum tanta quidam homines possunt, ut eos illi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
piecto cadauere ex ꝓuisa longraqͥtate ad¬
uolat. Nec aqͥlam qr sb̃lumt̾ uolans de
tis pedib atq unguib raꝑe. Nec alia mł¬
ta animanciũ gen̾a. que int̾ ħbas salu¬
ti sue noxias pascendo cirtumerrant.
nec aliquid eoꝵ quo ledant᷑ attingunt.
cum eas homo iuix exꝑiendo cauere di¬
dic̾it. ⁊ multa iinoxia ꝙ sint in exꝑta
forraidet. Unde conice̾ facile ẽ. qnͣto pos¬
nis hominib p̾ponendos prudens quisq
consenserit. Hoc ⁊ de corpum cełitate
dixͥmm. Et hac enim p̾stancia ñ solum
a uolutͥb omĩ homnĩes. uͥm ⁊̃ a multis qͣ¬
drupedib ita seꝑantur. ut meorum cõ¬
ꝑacõne plimbei deputandi sunt. Nec tñ
ideo sibi ħ ammnantiũ gen̾a existimant
pponenda. quib capiendis mansuefacien¬
dis. atq in sue uoluntatis usum cõmo¬
ta didic̾irat. ⁊ta ꝯtempnunt. qui ħ ingi¬
lant̾ curant a u̾issime lucis i̾nitate disc¬
nere. ut net malos senes plura exꝑcos

Expanded text:
proiecto cadauere ex inprouisa longinquitate adproiecto cadauere ex inprouisa longinquitate aduolat: nec aquilam, quia sublimiter uolans de tis pedibus atque unguibus rapere; nec alia multa animantium genera, quae inter herbas saluti suae noxias pascendo circumerrant nec aliquid earum, quo laedantur, adtingunt, cum eas homo uix experiendo cauere didicerit et multa innoxia, quod sint inexperta, formidet. unde conicere facile est, quanto posnis hominibus praeponendos prudens quisque censuerit. hoc et de corporum celeritate dixerim. et hac enim praestantia non solum a uolucribus homines, uerum etiam a multis quadrupedibus ita superantur, ut in eorum conparatione plumbei deputandi sint; nec tamen ideo sibi haec animantium genera existimant praeponenda, quibus capiendis, mansuefaciendis atque in suae uoluntatis usum commota didicerunt, ita contemnunt, qui haec uigilanter curant a uerissimae lucis ueritate discernere, ut nec malos senes plura expertos
Abbreviated transcription (Latin):
tenditur peꝵ longe maior exꝑiencia.
qm pot̃ hominib pp̃ breuitate inte eue¬
mix. P has esficatias quas aerii corꝑis
natura sortita ẽ. ñ solum multa futura
mira facut. Que qm̃ homies dre ac fa¬
ũꝰ t̾e᷑ possunt ñ. eos dignos qͥdam quib ser¬
arbitrant᷑ inssigante maximo iicio cͤcosi¬
tatis pp̃ amorem felicitatis false. atii t̾re
ne excellencie temꝑał. Qui autem se ab
hiis cupiditatib mundant. nec eis se fe¬
ẽ. cimis ꝑticipacione b̾i suit. pͥmum con¬
sid̾ant ñ iõ sibi p̾ponendos ẽẽ demones.
ꝙ acͥore sensu corꝑis p̾ualent. aerii scil
ħ̾ ẽ sb̾tilioris elem̃ti. Quia nec in ipsis
t̾cenis corꝑib bestias sibi p̾ponendas pu¬
tant. que acͥus multa pͥsentiunt. ueluo
sagacem canem. Quia latentẽ feram
olfactu ac̾rimo sic inuenit. ut ad eam ca¬
piendam ducatũ quẽdam honum p̾beat.
ñ utiq prudenciore intellectu annm. s
acuciore corꝑis sensu. uł uulturem qr

Expanded text:
rotenditur, rerum longe maior experientia, rotenditur, rerum longe maior experientia, quam potest hominibus propter breuitatem unire. Per has efficacias quas aerii corporis natura sortita est, non solum multa futura mira faciunt. Quae quoniam homines dicere ac facere non possunt, eos dignos quidam quibus serarbitrantur, instigante maxime vitio curiositatis, propter amorem felicitatis falsae atque terrenae, et excellentiae temporalis. Qui autem se ab eis cupiditatibus mundant, nec eis se feest, cuius participatione beati sint, primum considerant non ideo sibi praeponendos esse daemones, quod acriore sensu corporis praeualent. aerii scilicet, hoc est subtilioris elementi, quia nec in ipsis terrenis corporibus bestias sibi praeponendas putant, quae acrius multa praesentiunt; uelut sagacem canem, quia latentem feram olfactu acerrimo sic inuenit, ut ad eam capiendam ducatum quendam homini praebeat, non utique prudentiore intellectu animi, sed acutiore corporis sensu; uel uulturem. quia