comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ opinat᷑ paruules ñ trahere originale
peccatũ. Quos tu qͣuis sic̃ catholicꝰ cũ peccato
nasci fatearis: nescio qua tam̃ ꝑuersioris nouita¬
te opinionis sine baptismate salutari. ⁊ ab hoc
peccato cũ quo nascunt᷑ absolui. ⁊ in regnũ cȩ¬
loꝵ asseris introduci. Neq consideras in hac
qũa deteriꝰ sapias. qũa pelagius. Iue qͥppe
dñicã sententiã ꝑtimescens ꝗͣ ñ baptizati.
in regnũ cęloꝵ ñ ꝑmittunt᷑ intrare. licet eos
qͦs ab om̃i peccato liberos credit. ñ illo audet
paruulos mittere. Tu uͦ sic contẽnis qͦd dictũ
ẽ. si qͥs ñ renatꝰ fuerit ex aqua ⁊ sꝑu ñ potest
introire in regnũ dĩ: ut excepto errore quo
audes a regno dĩ paradisũ separare. qͥbusdã qͦs
reos nasci sic̃ catholicꝰ credis. sine baptismate
mortuis. ⁊ illiꝰ reatꝰ absolutionẽ. ⁊ regnũ cęloꝵ
ñ dubites insuꝑ polliceri. qͣsi contra pelagiũ
in originali peccato astruendo tẽ ẽẽ possis catho¬

Expanded text:
quae opinatur paruulos non trahere originale peccatum. quos tu quamuis sicut catholicus cum peccato nasci fatearis, nescio qua tamen peruersioris nouitate opinionis sine baptismate salutari et ab hoc peccato cum quo nascuntur absolui et in regnum caelorum asseris introduci neque consideras, in hac causa quam deterius sapias quam Pelagius. ille quippe dominicam sententiam pertimescens, qua non baptizati in regnum caelorum non permittuntur intrare, licet eos quos ab omni peccato liberos credit non illo audet paruulos mittere; tu uero sic contemnis quod dictum est: si quis non renatus fuerit ex aqua et spiritu, non potest introire in regnum dei, ut excepto errore, quo audes a regno dei paradisum separare, quibusdam quos reos nascisieut catholicus credis sine baptismate mortuis et illius reatus absolutionem et regnum caelorum non dubites insuper polliceri; quasi contra Pelagium in originali peccato astruendo tunc esse possis catho
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥb mansionib quas dñs multas eẽ dixit
in domo patͥs sui. mansuros qͦsdã etiã ñ rena¬
tos ex aqua ⁊ sp̃u. ut fidẽ catholicã teneas.
admoneo si ꝑmittis em̃cdare ñ cdifferas. Noli¬
rendũ. si uis ẽẽ catholicꝰ: qͥa nec illud qͦd de¬
machabeoꝵ libris cõmemorasti sacͥficiũ iudesx
ꝓ his qͥ ñ circũcisi de corpore exierint ostu
ȩccłȩ totius auc toritatẽ disciplinãq plata.
uerbo etiã insolentissimo usus es dicens. ꝓ his
sane oblationes assiduas ⁊ offerenda iugiter
sc̃oꝵ censeo sacͥficia sacerdotũ: ut te homo laicꝰ
sacerdotib dĩ nec discendo subderes. nec saltẽ
simul querendo misceres: s censendo p̃pone¬
lis seipsũ ẽẽ docuit ambulat᷑: nullus cũ hoc
tumore ꝑ angustã eiꝰ poetã ingredit᷑. Noli cre¬
dere nec dic̃e nec docere. aliqͦs eoꝵ qͥ sine bap

Expanded text:
aliquibus mansionibus, quas Dominus multas esse dixit aliquibus mansionibus, quas Dominus multas esse dixit in domo Patris sui, mansuros quosdam etiam non renatos ex aqua et Spiritu, ut fidem catholicam teneas, admoneo, si permittis, emendare non differas. rendum, » si vis esse catholicus: quia nec illud qMachabeorum libris commemorasti sacrificium Iudaeorum pro eis qui non circumcisi de corpore exierant ostencontra ecclesiae totius auctoritatem disciplinamque prolata uerbo etiam insolentissimo usus es dicens: pro his sane oblationes assiduas et offerenda iugiter sanctorum censeo sacrificia sacerdotum, ut te homo laicus sacerdotibus dei nec discendo subderes nec saltem simul quaerendo misceres, sed censendo praeponelis se ipsum esse docuit, ambulatur; nullus cum hoc tumore per angustam portam eius ingreditur. Xoli credere nec dicere nec docere \'aliq
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ sententiã dñs planiꝰ aꝑtiꝰq repetens ait.
Amen am̃ dico tͥ nisi qͥs renatꝰ fuerit ex aqua
⁊ sꝑu: ñ potest introire in regnũ dĩ. Ecce nec
hic dix̃ regnũ celoꝵ: s regnũ dĩ. ¶d eñ die¬
rat. nisi qͥs natꝰ fuerit denuo. hoc qͥd esset
exposuit dicens: nͥ qͥs renatꝰ fuerit ex aqua ꝙ
sp̃u. E qͦd dixerat ñ potest uidere: hoc ex¬
posuit dicendo ñ potest introire. Illud tam̃
qͦd dixerat regnũ dĩ: ñ alio nomine repeti¬
uit. Neq nc̃ opus ẽ querere atq dissere¬
atq dissere¬
re utrũ regnũ dĩ regnũq cȩ¬
Norũ cũ ali¬
qua differentia sit intelli-¬
gendũ: an
res una sit duob appellata nominib Suffi¬
cit qͦd ñ potest introire in regnũ dĩ: qui non
fuerit lauachro regeñationis ablutus. Man¬
siones aut̃ aliqͣs constitutas in domo dlĩ sepa¬
rare a regno dĩ qũa sit a ueritate deuiũ.
puto qͦd iã intelligas. Et ideo qͦd putastim

Expanded text:
 sententiam planius apertiusque repetens ait, Amen, amen dico tibi, nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non potest introire in regnum Dei . Ecce nec hic dixit, Regnum coelorum; sed, regnum Dei. Quod enim dixerat, Nisi quis natus fuerit denuo; hoc quid esset exposuit dicens, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu. Et quod dixerat, non potest videre; hoc exposuit dicendo, non potest introire. Illud tamen quod dixerat, regnum Dei, non alio nomine repetivit. Neque nunc opus est quaerere atque disserere, utrum regnum Dei regnumque coelorum cum aliqua differentia sit intelligendum, an res una sit duobus appellata nominibus: sufficit quod non potest introire in regnum Dei, qui non fuerit lavacro regenerationis ablutus. Mansiones autem aliquas constitutas in domo Dei separare a regno Dei, quam sit a veritate devium, puto quod jam intelligas. Et ideo quod putasti, in
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ reparare habitudinẽ pͥscã. ⁊ ꝑ illã rena-¬
sci ꝑ qũa meruerat inqͥnari. siuis ẽẽ catho¬
licus. Ut enĩ omittã qͦd dixisti merito
gͦ ꝑ carnẽ pͥscã reparat beatitudinẽ. qũa
uisa fuerat paulisꝑ amisisse ꝑ carnẽ. ut ꝑ
eã incipiat renasci ꝑ ꝗͣ meruerat inqͥnari:

Expanded text:
nem reparare habitudinem priscam et per illam renanem reparare habitudinem priscam et per illam renasci, per quam meruerat inquinari\', si uis esse catholicus. ut enim omittam in eo quod dixisti: merito ergo per carnem priscam reparat habitudinem, quam uisa fuerat paulisper amisisse per carnem, ut per eam inc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓculdubio dare cessabit. Noli credere. nec
dic̃e nec docere. animã meritũ aliqͦd ꝑdidisse
per carnẽ. tãqũa boni meriti fuerit ante
carnẽ: si uis ẽẽ catholicꝰ. Nondũ enĩ natos:
apłs nichil egisse boni uł mali dic̃. Unde
gͦ anima potuit ante carnẽ hab̾e meritũ
bonũ. ubi nichil ȩgerat boni. nforte au¬
debis eã dice ante carnẽ bene uixisse. qũa
ñ potes ostendere ł fuisse. Quomͦ gͦ dicis.
non uis animã ex carne peccati contrahere
ualitudinẽ ad qũa uicissim scĩficationẽ uide
as transire ꝑ carnẽ: ut ꝑ ipsam reparet sta¬
tũ. ꝑ ꝗͣ ꝑdiderat meritũ: Hȩc dogmata
qͥb putat᷑ anina ante carnẽ habuisse aliqũe
statũ bonũ ⁊ meritũ bonũ si forte nescis: ex¬
ceptis antiqͥs hereticis. etiã recentiꝰ in pͥscil
lianistis iã catholica dãnauit ȩccła. Noli
credere. noli dice. noli docere. animã ꝑ car-¬

Expanded text:
procul dubio dare cessabit. Noli credere nec procul dubio dare cessabit. Noli credere nec dicere nec docere \'animam meritum aliquod perdidisse per carnem, tamquam boni meriti fuerit ante carnem ̒, si uis esse catholicus. nondum enim natos apostolus nihil egisse dicit boni uel mali; unde ergo anima potuit ante carnem habere meritum bonum, ubi nihil egerat boni ? an forte audebis eam dicere ante carnem bene uixisse, quam non potes ostendere uel fuisse? quomodo ergo dicis: non uis animam ex carne peccati contrahere ualetudinem, ad quam uias transire per carnem, ut per ipsam reparet statum, per quam perdiderat meritum? » Haec dogmata, quibus putatur anima ante carnem habuisse aliquem statum bonum et meritum bonum, si forte nescis, exceptis antiquis haereticis, etiam recentius in Priscilianistis iam catholica damnauit ecclesia. Noli credere nec dicere nec docere \'animam per car
Abbreviated transcription (Latin):
intelliget᷑ sine cessatione dare. qͣndiu homi¬
scentes. ⁊ ad ueritatis scientiã nũꝗͣ ꝑuenien¬
tes. Non enĩ sic accipit᷑ qͦd hic positũ ẽ semꝑ.
uelut nũꝗͣ desinant discere : cũ ꝓculdubio¬
ñ discant quando in hoc corpore destiterint
uiuere. uł cũ cȩꝑint supplicio gehennalis ig¬
nis ardere. S tu ñ ꝑmisisti sic accipi uerbũ
tuũ cũ dixisti semꝑ dat: qͣndoqͥdẽ id ad i¬
finitũ tẽpꝰ reuocandũ putasti. E parũ hoc
fuit: s tãqu̾a quereret᷑ abste ut aꝑtiꝰ expli¬
cares qͦmͦ cdixeris semꝑ dat: addidisti atq di¬
xisti. sic̃ semꝑ ẽ ipse qͥdat. Hoc sane ⁊ catho¬
lica fides om̃ino condẽnat. Absit enĩ ut credamꝰ
qͦd animas ds̃ semꝑ dat: sic̃ semꝑ ẽ ipse quidat.
Sic enĩ semꝑ ẽ ipse: ut nũꝗͣ ẽẽ desistat.
Animas aut̃ ñ semꝑ dabit: s eas finito ge¬
neratiõis scło ñ iã nascentib quib dandȩ sint.

Expanded text:
intelligeretur sine cessatione dare quamdiu homiintelligeretur sine cessatione dare quamdiu homid ueritatis scientiam numquam peruenientes; non enim sic accipitur quod hic positum est \'semper\' uelut numquam desinant discere, cum procul dubio non discant, quando in hoc corpore destiterint uiuere uel cum coeperint supplicio gehennalis ignis ardere. sed tu non permisisti sic accipi uerbum tuum, cum dixisti \'semper dat\', quando quidem id ad infinitum tempus reuocandum putasti. et parum hoc fuit; sed tamquam quaereretur abs te, ut apertius explicares quomodo dixeris \'semper dat\\ addidisti atque dixisti: sicut semper est ipse qui dat. hoc sana et catholica fides omnino condemnat. absit enim, ut credamus quod animas deus semper dat, sicut semper est ipse qui dat. sic enim semper est ipse, ut numquam esse desistat; animas autem non semper dabit, sed eas finito generationis saeculo non iam nascentibus quibus dandae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ẽ. Tam multũ qͥppe int̾fuit int̾ illud
opus dĩ ⁊ hoc helisei. ut ille flauerit flatũ uitȩ
quo fieret homo in animã uiuentẽ: iste autẽ
flauerit flatũ neq sentientẽ neq uiuentem
s aliqͥd significandi gr̃a figurantẽ. Deniq ut
puer iste reuiuisceret ñ eũ animando ꝓpħa fe¬
cit: s eũ amando ut hoc ds̃ fac̾et impetrauit
¶d aut̃ illũ ter flasse dicis: aut memoria sic̃
fieri solet. aut mendositas codicis te fefellit
Qͥd plura : Nonst̃ tͥ ad hoc astruendũ aliqͣ
exempla ⁊ argum̃ta querenda: s potiꝰ emen¬
danda ⁊ mutanda sententia. Noli gͦ credere.
noli dicere. noli docere. qͦd ñ de nichilo s de sua
natura fecerit animã ds̃: siuis ẽẽ catholicus.
Noli dice. nec credere. nec docere. ꝑ infinitũ
qͥ dat: si uis ẽẽ catholicꝰ. Erit enĩ tẽpus quan
Poterat qͥdẽ sic accipi qͦd aisti semꝑ dat. ut

Expanded text:
dum est. tam multum quippe interfuit inter illud dum est. tam multum quippe interfuit inter illud opus dei et hoc Helisei, ut ille flauerit flatum uitae, quo fieret homo in animam uiuentem, iste autem flauerit flatum neque sentientem neque uiuentem, sed aliquid significandi gratia figurantem, denique ut puer iste rcuiuesceret, non eum animando propheta fecit. sed eum amando ut hoc deus faceret impetrauit. quod autem illum ter flasse dicis, aut memoria, sicut fieri solet, aut mendositas codicis te fefellit. quid plura? non sunt tibi ad hoc astruendum aliqua exempla et argumenta quaerenda, sed potius emendanda et mutanda sententia. noli ergo credere, noli dicere. noli docere \'quod non de nihilo, sed de sua natura fecerit animam deus\', si uis esse catholicus. Noli credere nec dicere nec docere \'per infinitum qui dat » , si vis esse catholicus. Erit enim tempus quando Poterat quidem sic accipi, quod aisti, « semper dat » ut
Abbreviated transcription (Latin):
ut hoc de heliseo mortuũ resuscitatur dicẽs.
qͦd de quouis flante ⁊ neminẽ suscitante.
dic̃e nichilominꝰ posses  Incaute sane locut
es: cũ absit ut credas flatũ helisei fac tum
fuisse reuiuiscentẽ animã pueri: Qͦd pͥmũ dei
factũ ab istiꝰ ꝓphȩ facto hoc distare uoluisti.
qͦd ille semel. iste ter flauerit. Dixisti qͥppe
heliseũ in faciẽ defuncti filii illiꝰ sunamitis.
instar pͥmeuȩ originis insufflasse. E cum
emortua mẽbra inquis in uigorẽ pͥstinũ reda¬
nimata ꝑ halitũ ꝓpħȩ diuina uirtꝰ accendẽt.
nichil heliseo fuerit ĩminutũ. ꝑ cuiꝰ flatũ corpꝰ
emortuũ rediuiuȩ animȩ reciꝑet sꝑm: nͥ qͦd
semel dñs in faciẽ hominis insufflauit ⁊ uixit.
t̾cio heliseus in faciẽ mortui aspirauit ⁊ re¬
uixit. Sic sonant uerba tua ista: qͣsi flan¬
di tantũ numerꝰ int̾fuerit. ut ñ qͦd fecit
ds̃. etiã ꝓpħa fecisse credat᷑. Q hoc gͦ em̃dan¬

Expanded text:
ut hoc de Heliseo mortuum resuscitante diceres, ut hoc de Heliseo mortuum resuscitante diceres, quod de quouis flante et neminem suscitante dicere nihilominus posses? incaute sane locutus es — cum absit, ut credas flatum Helisei factum fuisse reuiuescentis animam pueri -, quod primum dei factum ab istius prophetae facto hoc distare noluisti. quod ille semel, iste ter flauerit. dixisti quippe Heliseum in faciem defuncti filii illius Sunamitis ad instar primaeuae originis insufflasse: et cum emortua membra, inquis, in uigorem pristinum redanimata per halitum prophetae diuina uirtus accenderet, nihil Heliseo fuerit imminutum, per cuius flatum corpus emortsemel dominus in faciem hominis insufflauit, et uixit, tertio Heliseus in faciem mortui aspirauit, et reuixit. sic sonant tua uerba ista, quasi flandi tantum numerus interfuerit, ut non quod fecit deus etiam propheta fecisse credatur. et hoc ergo emendan
Abbreviated transcription (Latin):
uentẽ nec sentientẽ. ꝗͣuis nos uiuamꝰ atq
sentiamꝰ ita dm̃ ñ de sua nat᷑a. s qͥa sic om̃ps
ẽ ut possit creare qͦd uult. etiã ex eo qͦd om̃i¬
no ñ est. idẽ de nichilo. flatũ posse face ui¬
uentẽ atq sentientẽ. S plane cũ sit ĩmuta
bilis: ipse mutabilẽ facit. Qͥd aut̃ sibi uult
qͦs huic similitudini addendũ putasti ad
exẽplũ de beato heliseo. qͥa flando in eiꝰ faciẽ
mortuũ suscitauerit. Itane tu flatũ helisei
factũ fuisse putas animã pueri. Non usq ad¬
eo te a uero ex orbitare crediderĩ. Si gͦ anima
illa quȩ uiuenti ablata fuerat ut moreret᷑.
eadẽ ipsa illi ut reuiuisceret reddita ẽ: qͥđ
ad rẽ ꝑtinet qͦd dixisti nichil heliseo fuisse
dimimitũ. qͥsi aliqͥd ab illo transisse unde ui¬
ueret credat᷑ in puerũ: Quod si ꝓpt̾ea dic tũ
ẽ qͥa flauit ⁊ integer mansit. qͥd opus erat

Expanded text:
uentem nec sentientem, quamuis nos uiuamus atque uentem nec sentientem, quamuis nos uiuamus atque sentiamus, ita deum non de sua natura, sed quia sic omnipotens est, ut possit creare quod uult, etiam ex eo quod omnino non est. id est de nihilo, flatum facere posse uiuentem atque sentienbilis ipse mutabilem. CAPUT V. 7. Quid autem sibi vult, quod huic similitudini addendum putasti ad exemplum de beato Elisaeo, quia flando in ejus faciem mortuum suscitaverit ? Itane tu flatum Elisaei factum fuisse putas animam pueri? Non usque adeo te a vero exorbitare crediderim. Si ergo anima illa quae viventi ablata fuerat ut moreretur, eadem ipsa illi ut revivisceret reddita est; quid ad rem pertinet quod dixisti, « nihil Elisaeo fuisse diminutum, » quasi ab illo aliquid transisse, unde viveret, credatur in puerum? Quod si propterea dictum est, quia flavit et integer mansit; quid o
Abbreviated transcription (Latin):
ad te itidẽ alendũ. ad itu patefacto redie¬
rit. qͥd tͥ non solũ unde illũ infflare. sed
unde tu possis uiuere remanebit. Hȩc de¬
biusti consitlerare cũ scriberes: ⁊ ñ ista si¬
militudine utriũ inflatoꝵ uł inflandoꝵ
introducere nob̾. dm̃. aut ex alia natura
q̃ iã erat sic̃ nos ex isto circũfuso aere flatũ
facimꝰ animas flare: aut certe qͦs abhorret
ab ista similitutine ⁊ habundat impie¬
tate. dm̃ sine ullo qͥdẽ sui detͥmento. sed
tam̃ de sua nat᷑a. mutabile aliqͥd uł ꝓfer¬
re. uł qͦd ẽ peius tãꝗͣ sui operis materies
ipse sit facere. Ut ergo aliꝗͣ de nr̃o flatu
ad hanc rẽ adhibeamꝰ similitudinẽ: id
potiꝰ ẽ credendũ. qͦd sic̃ nos de nr̃a natura
sed qͥa om̃ipotentes ñ sumꝰ. de isto aere
circũfuso qũe trahimꝰ ⁊ reddimꝰ cũ spiramꝰ
⁊ respiramꝰ flatũ facimꝰ qͥndo sufflamꝰ. nec ui¬

Expanded text:
ad te itidem alendum aditu patefacto rediead te itidem alendum aditu patefacto redierit, quid tibi non solum unde illum inflare, sed unde tu possis uiuere remanebit? Haec debuisti considerare, cum scriberes, et non ista similitudine utrium inflatorum uel inflandorum introducere nobis deum aut ex alia natura, quae iam erat, sicut nos ex isto circumfuso aere flatum facimus, animas flare aut certe, quod et abhorret ab ista similitudine et abundat impietate, deum sine ullo quidem sui detrimento, sed tamen de sua natura mutabile aliquid uel proferre uel, quod est peius, tamquam sui operis materies ipse sit, facere. ut ergo aliquam de nostro flatu ad hanc rem adhibeamus similitudinem, id potius est credendum, quod, sicut nos non de natura nostra, sed quia omnipotentes non sumus, de isto aere circumfuso quem trahimus et reddimus, cum spiramus et respiramus, flatum facimus quando sufflamus nec ui
Abbreviated transcription (Latin):
te fili si aliqͣndo utrẽ inflasti ñ aduertisse
qͥd egeris. Qͦd eñ suff lando amittis: stati
recipiendo ñ sentis. S potes hoc facillime
discere. si hc̃ potiꝰ uelis qu̾a tua dicta quȩ
iã dicta st̃ inflare. ñ ut utr̃ẽ inflatum te¬
ipse defendere ⁊ auditores tuos qͦs ueris reb
edificare debes. inani strepitu uentosi sermo¬
nis inflare. In hac causa ñ te ad magistrũ
mitto: s ad te ipsũ. Emitte flatũ in utrẽ
⁊ os claude continuo naresq detine. ⁊ sic sal¬
tẽ senti uerũ eẽ qͦd dico. Cũ enĩ cȩꝑis angusti¬
as in tolerabiles ꝑpeti. qͥd cupies ore aꝑto na¬
ribq reciꝑe. nͥ quod sufflasti: Nichil te
existimabas amisisse: uide in qͦ malosis nii
hauriendo resumas qͦd effundendo reddide¬
ras. Uide illa insufflatio qͣlia dãna ⁊ detri¬
menta fecisset: nͥ ea respiratio reparasset.
Nisi enĩ qͦd impenderis ad utrẽ implendũ

Expanded text:
te, fili, si aliquando utrem inflasti, non aduertisse te, fili, si aliquando utrem inflasti, non aduertisse quid egeris. quod enim sufflando amittis, statim recipiendo non sentis. sed potes hoc facillime discere, si hoc potius uelis quam tua dicta, quia iam dicta sunt, non inflans utrem, sed inflatus ipse defendere et auditores tuos, quos ueris rebus aedificare debes, inani strepitu uentosi sermonis inflare. in hac causa non te ad magistrum mitto nisi ad te ipsum. emitte flatum in utrem et os claude continuo naresque detine et sic saltem senti uerum esse quod dico. eum enim coeperis angustias intolerabiles perpeti, quid cupies ore aperto naribusque recipere, si, quando sufflasti, nihil te existimas amisisse? uide in quo malo sis, nisi hauriendo resumas quod effundendo reddideras; uide, illa insufflatio qualia damna et detrimenta fecisset, nisi ea respiratio reparasset. nisi enim quod inpenderis ad utrem implendum,
Abbreviated transcription (Latin):
utraq ledant uł ñ intrando ł ñ exeundo:
ita hoc terciũ flabile alim̃tũ. qͥa in nobis
manere ñ sinit᷑. nec ĩmorando corrũpit᷑. sed
egerit᷑ mox ut ingerit᷑: ñ alios s eosdem
meatus. id ẽ os aut nares aut utrũq ⁊ qua
intraret ⁊ qua exiret accepit. In te ipso tͥ
ꝓba ipse qͦd dico. Emite sꝑm flando. ⁊ uide
utrũ dures si ñ receꝑis. Necipe respirando:
& uide qͦs patiaris angustias si ñ rursũ emi¬
seris. Hoc gͥ facimꝰ quando utrẽ sic̃ dicis
inflamꝰ. qͦd facimꝰ ut uiuamꝰ: nisi qͦd tunc
paulo plus ducimꝰ ut paulo plus emittamꝰ.
⁊ sꝑm flabilẽ idẽ uentũ in utrẽ implen¬
dũ ⁊ extendendũ ñ quiete spirandi & res¬
pirandi. s anhelandi impetu coartemus.
Quomͦ gͦ dicis nullũ patim̃ detrim̃tũ cũ
ex nobis ad aliqͥd transmittimus flatũ. &
manente in nob̾ plena flatꝰ ꝓprii qͣlitate
⁊ integra qͣntitate. nullũ nos meminimꝰ
dãnũ ex utris inflatione sentire: Apparet

Expanded text:
utroque laedant, uel non intrando uel non exeundo, ita hoc tertium flabile alimentum quia in nobis manere non sinitur nec inmorando corrumpitur, sed egeritur mox ut ingeritur, non alios, sed eosdem meatus, id est os aut nares aut utrumque, et qua intraret et qua exiret, accepit. In te ipso tibi proba ipse quod dico. emitte spiritum flando et uide utrum dures, si non receperis; recipe respirando et uide quas patiaris angustias, si non rursus emiseris. hoc igitur facimus. quando utrem, sicut dicis, inflamus, quod facimus ut uiuamus; nisi quod tunc paulo plus ducimus, ut paulo plus emittamus, ut spiritum flabilem, id est uentum in utrem inplendum et extendendum non quiete spirandi et respirandi, sed anhelandi impetu coartemus. quomodo ergo dicis: nullum patimur detrimentum, cum ex nobis ad aliquid transmittimus flatum, et manente in nobis plena flatus proprii qualitate et integra quantitate nullum nos meminimus damnum ex utris inflatione sentire? apparet
Abbreviated transcription (Latin):
nis ȩt̾ni ardebt̃. Nũqͥd nã ob hoc etiã ipsos in
regno dĩ futuros dicturi sumꝰ: Aliud ẽ enim.
regnũ dĩ munerib honorari: aliud regnũ dei
legibus coherceri. Ut aut̃ tͥ manifestissime
buendas baptiratis. ⁊ alias partes regni dei

Expanded text:
nis ardebunt: numquidnam ob hoc etiam ipsos in regno Dei futuros dicturi sumus? Aliud est enim regni Dei muneribus honorari, aliud regni Dei legibus coerceri. Ut autem tibi manifestissime buendum baptizatis, et al
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ p̃sentis. antequ̾a ad eũ ꝑueniant p̃ue¬
niuntur occiduo: E p̃destinaret ds̃ quod
futurũ ñ fuisse p̃sciuit aut hocñ futurum
ñ fuisse nesciuit. ut eiꝰ aut p̃destinatio frus-¬
traretur. aut prescientia falleret᷑.  Uides
qͣnta hinc dici possent. nͥ qͦd paulo ante dixi
tenerẽ. ut hinc te breuit̃ admonerẽ.
Noli credere. nec dic̃e nec docere. de infan-¬
tib qͥ priꝰqũa renascant᷑ in xp̃o p̃ueniunt᷑
occiduo. scriptũ ẽẽ. raptus ẽ ne malitia mu¬
taret intellectũ illius. aut ne fictio deciꝑet

Expanded text:
sentis, antequam ad eum perueniant, praeueniuntur occiduo et praedestinaret deus quod futurum non fuisse praesciuit aut hoc futurum non fuisse nesciuit, ut eius aut praedestinatio frustraretur aut praescientia falleretur? uides quanta hinc dici possent, nisi quod paulo ante dixi tenerem, ut hinc te breuiter ammonerem. Xoli credere nec dicere nec docere \'de infantibus, qui priusquam renascantur in Christo, praeueniuntur occiduo, scriptum esse: \'raptus e st, ne malitia mut
Abbreviated transcription (Latin):
regnat in terris. in abyssis. in paradiso. in infer¬
no: ubi enĩ ñ regnat. cuiꝰ ubiq sũma potestas
ẽ s aliud ẽẽ regnũ cęloꝵ qͦ fas non ẽ accedere
nͥ lauachro regen̾ationis ablutos ꝓpt̃ dñicã¬
uerã fix̃aq sententiã: aliud aut̃ ẽẽ regnum
t̾rarũ uł aliarũ creaturȩ partiũ. ubi posst̃
ẽẽ aliquȩ mansiones domꝰ dĩ ꝗͣuis ꝑtinentes
ad regnũ dĩ. ñ tam̃ ad regnũ cęloꝵ. ubi ex¬
cellentius ⁊ beatiꝰ ẽ regnũ dĩ. ⁊ ita fieri ut
nec aliquȩ domꝰ dĩ partes atq mansiones
a regno dĩ nefarie separent᷑. ⁊ tam̃ ñ om̃s
in regno cȩloꝵ mansiones p̃parent᷑. atq in
his quȩ in regno cȩloꝵ ñ st̃ possint felicit̃ habi¬
tare. qͥb etiã ñ baptizatis ds̃ dare uoluerit ut
in regno dĩ sint: ꝗͣuis in regno cȩloꝵ qͥ baptizati
ñ st̃ ẽẽ ñ possint. Hoc qͥ dict̃ uident᷑ quidẽ¬

Expanded text:
regnat in terris, in abyssis, in paradiso, in inferregnat in terris, in abyssis, in paradiso, in inferno – ubi enim non regnat, cuius ubique summa potestas est? —, sed aliud esse regnum caelorum, quo fas non est accedere nisi lauacro regen sententiam; aliud autem esse regnum terrarum, vel aliarum creaturae partium, ubi possunt esse aliquae mansiones domus Dei, quamvis pertinentes ad regnum Dei, non tamen ad regnum coelorum, ubi excellentius et beatius est regnum Dei: ita fieri, ut nec aliquae domus Dei partes atque mansiones a regno Dei nefarie separentur; et tamen non omnes in regno caelorum mansoribus praeparentur atque in his quae in regno caelorum non sunt possint feliciter habitare, quibus eas etiam non baptizatis deus dare uoluerit, ut in regno dei sint, quamuis in regno caelorum, quia baptizati non sunt, esse non possint. Hoc qui dicunt uidentur quide
Abbreviated transcription (Latin):
tãꝗͣ moriturꝰ infans ibi pereat qͦ currendũ
te mortuis dicta ẽẽ crederet. diceret. scribe¬
ret. recitaret. si ea sic̃ oportuerat cogitaret:s
Noli credere nec dice nec docere. aliquas man¬
siones ẽẽ extra regnũ dĩ. qͣs eẽ dñs dix̃ in do¬
mo patͥs sui: siuis ẽẽ catholicꝰ. Non enĩ ait
sic̃ hoc testimoniũ ipse posiusti. multȩ man-¬
siones st̃ apud patrẽ meũ: qͦd si ita dixisset.
ñ alibi eẽnt intelligendȩ. qũa in domo patͥs
eius: sed aꝑte ait. in domo patris mei mansio¬
nes multȩ st̃. Quis itaq audeat aliqͥs partes
domꝰ dĩ seꝑare a regno dĩ ut cũ reges terrȩ
ñ tantũ in domo sua. nec tantũ in patria sua.
s longe lateq etiã trans mare regnare inue¬
niantur. rex qͥ fecit cęlũ ⁊ terrã nec in tota
domo sua regnare dicat᷑.  S focte dicas om̃ia
qͥdẽ ꝑtinere ad dĩ regnũ qͥa regnat in cȩlis.

Expanded text:
tamquam moriturus infans ibi pereat, quo currendum tamquam moriturus infans ibi pereat, quo currendum te mortuis dicta esse crederet, diceret, scriberet, recitaret. si ra. sicut oportuerat, cogitaret ? Noli credere nec dicere nec docere \'aliquas mansionum esse extra regnum dei, quas esse dominus dixit in domo patris sui ̒, si uis esse catholieus. non enim ait, sieut hoc testimonium ipse posuisti: multae mansiones sunt apud patrnon alibi essent intelligendae quam in domo Patris ejus: sed aperte ait, In domo Patris mei mansiones multae sunt . Quis itaque audeat aliquas partes domus dei separare a regno dei, ut, cum reges terrae non tantum in domo sua nec tantum in patria sua, sed longe lateque etiam trans mare regnare inueniantur, rex qui fecit caelum et terram nec in tota domo sua regnare dicatur? Sed forte dicas omnia quidem pertinere ad dei regnum, quia regnat in caelis,
Abbreviated transcription (Latin):
si uis ẽẽ catholicꝰ. Hoc enĩ ad illos om̃ino non
ꝑtinet: s ad eos potiꝰ qͥ baptizati ⁊ pie uiuen¬
tes diu ñ ꝑmittunt᷑ hic uiuere. ñ annis. s sapi¬
entiȩ gr̃a consũmati. Iste uͦ error qͦ putat᷑ hoc
de paruulis anteꝗͣ baptizarent᷑ morientib
ẽẽ dictũ: ipsi sacro scõ lauachro intolerabilẽ
facit in iuriã. si paruulus qͥ baptizatꝰ rapi
poterat. ꝓpt̾ea priꝰ rapit᷑ ne malicia mutet in
tellectũ illiꝰ. aut ne fictio decipiat animã
eiꝰ qͣsi in eodẽ baptismo hȩc ẽẽ malitia credat᷑.¬
⁊ fictio qua in peiꝰ mutet᷑ ⁊ decipiat᷑. si ñ ante
rapiat᷑. Deinde qm̃ placita erat dõ anima eiꝰ.
ꝓpauit de medio iniqͥtatis illũ educere. ita
ut nec paululũ remoraret᷑: ut qͦd in eo p̃de¬
stinarat impleret: s contra suã p̃destinatio¬
nẽ fac̾e maluit. tãꝗͣ festinans ne qͦd ei placu¬
erat in ñ baptizato. ex t̃minaret᷑ in baptismo.

Expanded text:
si uis esse catholicus. hoc enim ad illos omnino non pertinet, sed ad eos potius, qui baptizati et pie uiuentes diu non permittuntur hic uiuere non annis, sed sapientiae gratia consummati. iste uero error, quo putatur hoc de paruulis antequam baptizentur morientibus esse dictum. ipsi sacrosancto lauacro intolerabilem facit iniuriam, si paruulus, qui baptizatus rapi poterat. propterea prius rapitur, ne malitia mutet illius intellectum aut nc fictio decipiat animam eius; quasi in eodem baptismo haec esse malitia credatur et fictio qua in peius mutetur et decipiatur, si non ante rapiatur. deinde quoniam placita erat deo anima eius, properauit de medio iniquitatis illum educere, ita ut nec paululum remoraretur, ut quod in eo praedestinarat inpleret, sed contra suam praedestinationem facere maluit tamquam festinans, nc quod ei placuerat in non baptizato exterminaretur in baptismo,
Abbreviated transcription (Latin):
ante om̃e peccatũ. si uis ẽẽ catholicꝰ. Ualde
enĩ malũ meritũ ẽ: meruisse fieri peccat̾cẽ.
Q utiq tã malũ meritũ. nullomͦ hab̾e potu¬
it ante om̃e peccatũ. p̃sertĩ pͥusqũa ueniret
in carnẽ: qͥndo meritũ nec malũ potuit
habere nec bonũ. Quomͦ gͥ cdicis anma itag

Expanded text:
. Valde enim malum meritum est, meruisse fieri peccatricem. Et utique tam malum meritum nullo modo habere potuit ante omne peccatum, praesertim priusquam veniret in carnem, quando meritum nec malum potuit habere, nec bonum. Quomodo igitur dicis, « Anima
Abbreviated transcription (Latin):
Probatũ sane: ⁊ siqͥd de hoc diligentius
querendũ ẽ. aliud tẽpus aucupaboe. Nunc
ud putas nͥ diffinitionẽ illã sensus ut antea
qͦd nescio qͥd plusqũa sensũ includebat. ita
nc̃ contrario uitio uacillare. qͦd non omnẽ
sensũ potuit includere: habent enĩ ferȩ
sensũ. ñ habent scientiã. Quicqͥdi aũt non
lateat scit᷑. ⁊ om̃e qͦd scit᷑ ad scientiã pfec

Expanded text:
Probatum sane; et si quid de hoc diligentius Probatum sane; et si quid de hoc diligentius quaerendum est, aliud tempus aucupabor: nunc ud putas, nisi definitionem illam sensus, ut antea quod nescio quid plus quam sensum includebat, ita nunc contrario vitio vacillare, quod non omnem sensum potuit includere? Habent enim ferae sensum, nec habent scientiam: quidquid autem non latet, scitur; et omne quod scitur, ad scienti
Abbreviated transcription (Latin):
cessitas: quo neq uerius neq secre tiꝰ qͥcqͣ
scripturis diuinis continet᷑. Uellẽ hinc
plura dicere. ac me ipsũ constringere.
dũ quasi tͥ p̃cipiens nichil aliud agerem
qũa recdderer mͥ cui maxime debeo: atq
ita dõ fieri quod ait orati.s. anncũ manc¬
piũ dño. Qd om̃ino fieri ñ potest ñ ades
reformemͣ imaginẽ: qũa nobis ut preciosis¬
simũ qͥddã ⁊ clarissimũ custodi endũ dedt
dũ nos ipsos nobis tales dedit. qualib niehi
posset pret̃ ipsũ anteponi. hac aut̃ actio¬
ne nichil mͥ uidet᷑ operosius. ⁊ nichil est
cessationi similiꝰ: neq tam̃ eã susciꝑe aut
implere animꝰ potest. nͥ eo ipso uiuante cui
reddim. Unde fit ut homo eiꝰ clem̃tia re¬
formandus sit.: cuiꝰ bonitate ac potestate
formatus ẽ. Sed ad ppositũ redire cogimur
Quare uide utrũ tibi iã ꝓbatũ sit. feras non
habere scientiã totãq illã uelut imagnẽ
scientiȩ. quã miram̃ iũ ẽẽ sciendi. ꝑ

Expanded text:
cessitas, quo neque verius neque secretius quidquam Scripturis divinis continetur. Vellem hinc plura dicere, ac meipsum constringere, dum quasi tibi praecipio, ut nihil aliud agerem quam redderer mihi, cui me maxime debeo : atque ita Deo fieri, quod ait Horatius, Amicum mancipium domino . Quod omnino fieri non potest, nisi ad ejus reformemur imaginem, quam nobis ut pretiosissimum quiddam et charissimum custodiendam dedit, dum nos ipsos nobis tales dedit, qualibus nihil possit praeter ipsum anteponi. Hac autem actione nihil mihi videtur operosius, et nihil est cessationi similius: neque tamen eam suscipere aut implere animus potest, nisi eo ipso adjuvante cui redditur. Unde fit ut homo ejus clementia reformandus sit, cujus bonitate ac potestate formatus est. 56. Sed ad propositum redire cogimur. Quare vide utrum tibi jam probatum sit, feras non habere scientiam, totamque illam velut imaginem scientiae, quam miramur, vim esse sentiendi. E.
Abbreviated transcription (Latin):
nata ut turpit̾ cederet: Nũqͥd nã est
hic qͥsqũa iudex. a quo huic uł mn metuen¬
dũ sit . A Ego te priuatĩ quasi habi¬
tus iuris consultus instruendi causa refelle¬
re uolui: ut cũ ad iudiciũ uentũ fuerit
paratus assistas. R. Est gͦ aliqͥd qͦd pro
ista ꝓferas. qũa mͥ inualidissimo temere
defendendã tuencdãq cõmendas:

Expanded text:
nata ut turpiter cederet? A. Numquidnam est nata ut turpiter cederet? A. Numquidnam est hic quisquam judex, a quo huic vel mihi metuendum sit? Ego te privatim quasi adhibitus jurisconsultus, instruendi causa refellere volui, ut cum ad judicium ventum fuerit, paratus assistas. 58. E. Est ergo aliquid quod pro ista proferas, quam mihi invalidissimo temere defendendam tuendamque commendas? A.
Abbreviated transcription (Latin):
ui Ita est. A. Non aut̃ sentimꝰ ratione:
sed aut iusu. aut auditu. aut olfactu. aut
gustu aut tactu. R Assentior.
Et om̃e qͥd scimꝰ. ratione scimꝰ. Nulus gͥ
sensus scientia ẽ. Quęqͥd aut̃ non latet: ad
sientiã ꝑtinet. ad nuilũ gͦ sensũ ꝑtinet. ñ
latere. ut nullus homo quadrupes recte
dici possit. Qũ aobrẽ ista nr̃a diffinitio. suscep¬
to tuo ñ solũ alienos terminos uisisse. neq
aliqͥd sui iuris reliqͥsse. sed nichil om̃ino ha¬
buisse ꝓpriũ. totũq alienũ occupasse. coniuic¬
ta ẽ.R. Quid gͦ agemus: Pateris ne illã
de iudicio ita discedere: Qũaqũa enĩ ego
ei defensionẽ qualẽ potui prebuerĩ. tu ta¬
men ipsã litis formulã quȩ nos decepit
cõposuisti. & ego quidẽ tam& si obtinere
ñ potui: bona fide affui. qͦd mͥ satis ẽ. Tu
uͦ si p̃uaricationis argueris qͥd facies. a quo
& ꝓducta ẽ ut uirgaret audent̃. & oppug¬

Expanded text:
E. Ita est. A. Non autem sentimus ratione, E. Ita est. A. Non autem sentimus ratione, sed aut visu, aut auditu, aut olfactu, aut gustatu, aut tactu. E. Assentior. A. Et omne quod scimus, ratione scimus: nullus igitur sensus scientia est. Quidquid autem non latet, ad scientiam pertinet: ad nullum ergo sensum pertinet non latere, ut nullus homo quadrupes recte dici potest. Quamobrem ista nostra definitio suscepta tua, non solum alienos terminos invasisse, neque aliquid sui juris reliquisse, sed nihil omnino habuisse proprium, totumque alienum occupasse convicta est. E. Quid ergo agemus? Patierisne illam de judicio ita discedere? Quanquam enim ego ei defensionem qualem potui praebuerim, tu tamen ipsam litis formulam, quae nos decepit, composuisti. Et ego quidem tametsi obtinere non potui, bona fide adfui, quod mihi satis est: tu vero si praevaricationis arguaris, quid facias, a quo et producta est ut jurgaret audenter, et oppug
Abbreviated transcription (Latin):
carent: sensũ aut̃ concedimꝰ bestiis. Diffinitio
gͦ illa uitiosa est. R. Fateor me nichil
inuenire qͦ resistã. AAccipe aliud. quo
magis nos huiꝰ diffinitionis pudeat: nam
meministi ut opinor. terciũ diffinitionis
uitiũ tͥ demonstratũ. qͦ prorsus nichil est
turpiꝰ: cũ ex neutra parte uera ẽ: qualis ẽ
illa hominis. homo ẽ animal quadrupes
Nã siue om̃is homo animal quadrupes¬
ẽ. siue om̃e animal quadrupes homo est
qͥ dicit atq affirmat: insanit ꝓfecto si
non iocat᷑.R. Uerũ dicis. A. Q uid si
in hoc etiã uitio nr̃a dep̃hendit᷑. putas ne
exterminandũ de anima. R ¶ uis id re¬
cuset  Sed nollẽ si fieri potest etiã hic tã¬
dui detineri: atq int̾rogationis uinculis
agitari. A Hichnil ẽ quod metuass iã eiũ
confectũ ẽ negociũ. An tͥ nondũ psuasũ ẽ
cũ de differentia ferarũ ⁊ hominũ ageret᷑.
aliud ẽẽ sentire aliud scire:  Immo
maxime. A Aliud gͦ sensus: aliul scientia.

Expanded text:
utem concedimus bestiis: definitio ergo illa vitiosa est. E. Fateor nihil me invenire quo resistam. 57. A. Accipe aliud quo magis nos hujus definitionis pudeat. Nam meministi, ut opinor, tertium definitionis vitium tibi demonstratum, quo prorsus nihil est turpius; cum ex neutra parte vera est, qualis est illa hominis, homo est animal quadrupes: nam sive, omnis homo animal est quadrupes; sive, omne animal quadrupes homo est, qui dicit atque affirmat, insanit profecto, si non jocatur. E. Verum dicis. A. Quid? si in hoc etiam vitio ista nostra deprehenditur, putasne qexterminandum de anima? E. Quis id recuset? Sed nollem, si fieri potest, etiam hic tamdiu detineri, atque interrogatiunculis agitari. A. Nihil est quod metuas, jam enim confectum est negotium: an tibi nondum persuasum est, cum de differentia ferarum et hominum ageretur, aliud esse sentire, aliud scire? E. Imo maxime. A. Aliud ergo sensus, aliud scientia.
Abbreviated transcription (Latin):
illa diffinitio tua: & ꝓbata. R. Manet
uere. Ubi nã gͦ deceptus sũ:a. Ubi roga¬
ui utrũ om̃e qͦd ñ latet sciat᷑. tu enĩ roga¬
tioni temere assensus es. Ru qͥd uelles¬
ut dicerẽ :s. A. Non continuo ẽẽ scientiã
si qͥd ñ latet: sed ꝑrationẽ ñ latet. Cũ autẽ
ꝑ corpꝰ ñ latet. sensũ uocari: si ꝑ se ipsam
non lateat corporis passio. An ignoras quib¬
dã philosophis & ꝑacutis uisũ eẽ. ne idipsũ
qͥdem qͦd mente cõprehendit᷑ ad nom̃ aspi¬
rare scientiȩ. nͥ tã firma cõprehensio sit.
ut ab ea mens nulla ratione queat de mo¬
ueri: R Accipio ista gratissime. sed
queso qm̃ qͥd sit sensus subtilissime quan¬
tũ arbitror explicatũ ẽ: referamꝰ nos ad illã
questionẽ ꝓpter qũa hoc explicandũ susce¬
peramꝰ. Attulerã enĩ ego argum̃tũ. quo tan¬
tã ꝓbarẽ animã eẽ quantum eiꝰ est corpus.
eo qͦd tangentẽ a capite usq ad pedis extre

Expanded text:
illa definitio tuta et probata? A. Manet vero. E. Ubinam ergo deceptus sum? A. Ubi rogavi, utrum omne quod non latet, sciatur: tu enim huic rogationi temere assensus es. E. Nam quid velles dicerem? A. Non continuo esse scientiam si quid non latet, sed si per rationem non latet: cum autem per corpus non latet, sensum vocari, si per seipsam non lateat corporis passio. An ignoras quibusdam philosophis et peracutis visum esse, ne idipsum quidem quod mente comprehenditur, ad nomen aspirare scientiae, nisi tam firma comprehensio sit, ut ab ea mens nulla ratione queat dimoveri? 59. E. Accipio ista gratissime: sed quaeso quoniam quid sit sensus, subtilissime quantum arbitror explicatum est, referamus nos ad illam quaestionem, propter quam explicandum hoc susceperamus. Attuleram enim ego argumentum, quo tantam probarem animam esse, quantum ejus est corpus, eo quod tangentem a capite usque ad pedis extre
Abbreviated transcription (Latin):
ipsiꝰ non fuit passio et defectio dealitatis ipsiꝰ
sed reparatio carnis ipsius. Sicuti enĩ qͥ in¬
dumentũ conscindit. indum̃to facit iniuri¬
am: ita et qui carnẽ ipsius crucifixerunt. di¬
uinitati ipsius contumeliã intulerunt. ł cce
in quib u̾bis suis om̃ino manifestant nega¬
re se quod ad iniitatẽ ꝑsone xp̃i etiã anima
humana ꝑtineat: sed in xp̃o carnẽ et diui-¬
nitatẽ tantũmͦ confiteri. quandoquidẽ cũ
penderet in ligno illud ubi att pater. in ma-¬
nus tuas cõmendo sp̃m meũ. diunitatẽ
ipsam uolunt intelligi cõmendasse patri.
non humanũ sp̃m qͦd est anima. Merito
in ista ipsa disputa Etione suꝑiꝰ ubi uo¬
luerunt intelligi xp̃m patris uoluntatẽ
fecisse non siam. hinc eũ minoris atq diu̾¬
se putantes ẽẽ naturȩ. illud cõmemorart̃
quod ait. pater transeat a me calix iste. non
tamen qͦd ego uolo sed quod tu uis. illud aut

Expanded text:
ipsius non fuit passio et defectio dealitatis ipsius, ipsius non fuit passio et defectio dealitatis ipsius, sed separatio carnis ipsius. Sicuti enim qui indumentum conscindit, induto facit injuriam; ita et qui carnem ipsius crucifixerunt, divinitati ipsius contumeliam intulerunt. Ecce in quibus verbis suis omnino manifestant negare se, quod ad unitatem personae Christi etiam humana anima pertineat; sed in Christo carnem et divinitatem tantummodo confiteri. Quandoquidem cum penderet in ligno, illud ubi ait, Pater, in manus tuas commendo spiritum meum, divinitatem ipsam volunt eum intelligi commendasse Patri, non humanum spiritum, quod est anima. Merito in ista ipsa disputatione superius, ubi voluerunt intelligi Christum Patris voluntatem fecisse, non suam, hinc eum minoris atque diversae putantes esse naturae, illud commemorarunt quod ait, Pater, transeat a me calix iste; non tamen quod ego volo, sed quod tu vis: illud autem
Abbreviated transcription (Latin):
ille quicũ in forma dei esset. non rapinã ar¬
bitratus est e̾e ȩqualis deo. Ergo & ista huma¬
nitas. illiꝰ diuinitatis nomen accȩpit. Apparet
tamen idem ipse xp̃c geminȩ gigas substan¬
tiȩ scdm qͥd obediens. scdm quid ȩqualis deo.
scđm qͥd filius hominis. scđm quid filius di
scdm qͥd dicat pater maior me est. scđm quid
ego et pater unũ sumꝰ. scd̾m qͥd non facit uo¬
luntatẽ suam. sed eius a quo missus est: seđm
quid sicut pater suscitat mortuos et uiuifi¬
cat. sic & filiꝰ quos uult uiuificat. UII¬
tem sequit᷑ et dicunt. Is & in cruce penden
dereliquit: & diinitatẽ suã in manus pa¬
tris cõmendiuit dicens. Pater: in manus tuas
cõmendo spͥm meũ. Quia maria morturũ
Ergo mors xp̃i non diminutio est cliuinita¬
tis sed depositio corporis. Sicut enĩ genera¬
tio ex uirgine non fuit corruptio dealitatis
ipsius. sed susceptio corporis. ita et in morte

Expanded text:
Ille qui cum in forma Dei esset, non rapinam arIlle qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Ergo et ista humanitas illius divinitatis nomen accepit. Apparet tamen idem ipse Christus, geminae gigas substantiae, secundum quid obediens, secundum quid aequalis Deo; secundum quid Filius hominis, secundum quid Filius Dei: secundum quid dicat, Pater major me est ; secundum quid, Ego et Pater unum sumus : secundum quid, non facit voluntatem suam, sed ejus a quo missus est ; secundum quid, Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat tem crucis . 7. Is et in cruce pendens, dereliquit, et divinitatem suam in manus Patris commendavit, dicens: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum . Quia Maria moriturumErgo mors Christi non diminutio est divinitatis, sed depositio corporis. Sicuti enim generatio ejus ex virgine non fuit corruptio dealitatis ipsius, sed susceptio cor
Abbreviated transcription (Latin):
nomen ex illo sit quod scriptũ est in ꝓphecu¬
unxit te dẽ ds̃ cuus oleo exultationis p̃par¬
ticipib tuis. unde ad id qͦd homo factus en
ptinet. id est quod formã serui accipiens. ho¬
bitus inuentus est ut homo. qui utiq habi¬
tus ex tempore: De se ipso tamen eocłeq r pͥo¬
dictũ est. cũ in forma dei eẽt antequã forma
serui ab illo esset accepta nondũ erat filiuc
hominis sed filiꝰ dei. ui patris equalitas rapi¬
na non erat sed natura. Non enĩ erat usur¬
pando elatus. sed hoc erat natus: et ideo ueri¬
tas. Nondũ gͦ erat xp̃c: quod ẽẽ cȩpit cũ semit¬
ipsũ exmaniuit. ñ formã dei amittens. sed
formã serui accipiens. Uerũ si quȩ ramꝰ quis
est ille qui cũ in forma dei esset.non rapmã
arbitratus est esse ȩqualis deo: respondet᷑ nob̃
huiꝰ humanitatis nomen accepit. Item si q̃¬
ramꝰ quisnã sit factus obȩdiens usq ad mor¬
tẽ. mortẽ autẽ crucis: rectissime respondet᷑.

Expanded text:
omen ex eo illi sit quod scriptum est, Unxit te Deus, Deus tuus oleo exsultationis prae participibus tuis. Unde ad id quod homo factus est, pertinet, id est, quod formam servi accipiens, habitu est inventus ut homo, qui utique habitus coepit ex tempore: de dictum est quia in forma Dei esset, antequam ab illo forma servi esset accepta. Nondum quippe erat filius hominis, sed Filius Dei; cui Patris na non erat, sed natura. Non enim erat usurpando elatus, sed hoc erat natus, et ideo veritas. Nondum ergo erat Christus, quod esse coepit cum semetipsum exinanivit, non formam Dei amittens, sed formam servi accipiens. Verum si quaeramus, Quis est ille qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo? Respondetur nobihujus humanitatis nomen accepit. Item si quaeramus, quisnam sit factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis; rectissime respondetur,
Abbreviated transcription (Latin):
in symbolo confitem᷑. Unde est & illud apłi.
Si autẽ cognouissent: nũquã dñm głe cru¬
uina scilicet atq humana. ut quęlibet ea¬
rũ uocabulũ etiam alteri imꝑtiat. & diui¬
na humanȩ. et humana diuinȩ. beatus
ostendit apłs: ubi nos cũ ad humilitatem
misericordẽ ꝑ xp̃i ex hortaret᷑ exemplũ.
hoc sentite inquit in uobis quod et in xp̾o
ihu. qui cũ in forma di ee̾t non rapmnã arbi¬
tratus est esse ȩqualis deo. sed semet ipsũ exi

Expanded text:
in Symbolo confitemur. Unde est et illud Apostoli: in Symbolo confitemur. Unde est et illud Apostoli: Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae cruvina scilicet atque humana, ut quaelibet earum vocabulum etiam alteri impertiat, et divina humanae, et humana divinae, beatus ostendit Apostolus, ubi nos cum ad humilitatem misericordem per Christi exhortaretur exemplum: Hoc sentite, inquit, in vobis quod et in Christo Jesu, qui cum in forma Dei esset, non rapinane arbitratus est esse aequalis
Abbreviated transcription (Latin):
stituentur multi. Nec quia dixit homimᷤᷤ
separainit dm̃. qui hominẽ asfũpsit: quia fi-¬
cut dixi. & ualde comendandũ est. una ꝑso¬
na est. Ipse namq unꝰ xp̃c est & dĩ filiꝰ semꝑ
natura et hominis filius. qui ex temporeas¬
sumptus gr̃a. nec sic assumptus est ut prius
creatus post assumeret᷑. sed ut ipsa assumpti-¬
one crearet᷑: ac ꝑ hoc ꝓpter istã unitatẽ ꝑsonȩ
in utraq natura intelligendã et filiꝰ hominis
dicit᷑ descendisse de cȩlis quãuis sit ex ea. quȩ
in terra fuerat uirgine assũpturus. & filius
dei dicit᷑ crucifixus et sepultus. quãuis hec
non in diuinitate ipsa qua est uigenitus
pat̾ coeternus sed in naturȩ humane sit in¬
firmitate ꝑpessus. Nam filiũ hominis de¬
scendisse de cȩlo ipsum dixisse legimꝰ sicut ẽ.
nemo ascendit in cȩlũ nͥ qui descendit de cȩ¬
lo filiꝰ hominis qui est in cȩlo: unigenitũ
uͦ filiũ dei crucifixũ et sepultũ om̃s ettam

Expanded text:
UT VIII. Nec quia dixit, hominis, separavit Deum, qui hominem assumpsit; quia, sicut dixi, et valde commendandum est, una persona est. Ipse namque unus Christus et Dei Filius semper natura, et hominis Filius qui ex tempore assumptus est gratia: nec sic assumptus est ut prius creatus post assumeretur, sed ut ipsa assumptione crearetur. Ac per hoc propter istam unitatem personae in utraque natura intelligendam et Filius hominis dicitur descendisse de coelis, quamvis sit ex ea quae in terra fuerat Virgine assumptus; et Filius Dei dicitur crucifixus et sepultus, quamvis haec non in divinitate ipsa qua est Unigenitus Patri coaeternus, sed in naturae humanae sit infirmitate perpessus. Nam Filium hominis descendisse de coelo, ipsum dixisse sic legimus: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis, qui est in coelo . Unigenitum vero Filium Dei crucifixum et sepultum, omnes etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ meã. ꝓpter adam qui fecit suam. refert᷑
ad hominis obȩdientiã. Utrũq autẽ xp̃c¬
id est ds̃ et homo. tamen obȩdientia in illo
quȩ contraria est mobȩdientiȩ pͥmi homi¬
nis scđm id quod homo est cõmendat᷑. Un¬
deait apłs. Sicut enĩ ꝑ inobȩdientiã uniꝰ
hominis peccatores constituti sunt multi:¬

Expanded text:
tatem meam, propter Adam qui fecit suam, refertur tatem meam, propter Adam qui fecit suam, refertur ad hominis obedientiam: utrumque autem Chriid est, Deus et homo; tamen obedientia in illo quae contraria est inobedientiae primi hominis, secundum id quod homo est commendatur. Unde ait Apostolus: Sicut enim per inobedientiam unius hominis, peccatores constituti sunt multi
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas est patris et filii. nec potest ullomͦ
diu̾sa eẽ ubi est natura t̾nitatis ĩmutabilis
uniuersa. Ut autẽ mediator dei & hominũ
quȩ deo adu̾sa est non erat tantũmꝰ homo. s
cs̾ et homo: ꝑ quã mirabilem singłarẽq gr̃am
humana in illo sine peccato ullo posset esse
natura. Propter hoc gͦait. descendi de cȩlo
non ut faciã uoluntatẽ meam. sed uoluntatẽ
eius qui me misit: ut ea causa esse tantȩ
obedientiȩ quȩ om̃ino sine ullo peccato ẽet
hominis quẽ gerebat qua de çȩlo descende¬
rat. hoc est non tantũ homo. uerũetiã ds̾
erat. Unam quippe ostendit esse ꝑsonã in
utraq natura. hoc est dei et hominis. ne si
duas facit quaternitas incipiat ẽẽ non tͥ¬
nitas. Um̃ itaq gemina quidẽ substantia s
ua ꝑsona est ꝓpterea quod dictum est de¬
scendi de cȩlo.referunt ad dei excellentiam:
qͦd uero adiunctũ est. non ut faciam uolumn¬

Expanded text:
voluntas est Patris et Filii: nec potest ullo movoluntas est Patris et Filii: nec potest ullo modo esse diversa, ubi est natura Trinitatis immutabilis universa. Ut autem Mediator Dei et hominum quae Deo adversa Deus et homo: per quam mirabilem singularemque gratiam humana in illo sine peccato ullo posset esse natura. Propter hoc ergo ait, Descendi de coelo, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui me misit: ut ea causa esset tantae obedientiae, quae omnino sine ullo peccato esset hominis quem gerebat, quia de coelo descenderat; hoc est, non tantum homo, verum etiam Deus erat. Unam quippe ostendit esse personam in utraque natura, hoc est, Dei et hominis, ne si duas faciat, quaternitas incipiat esse, non trinitas. Quoniam itaque gemina quidem substantia, sed una persona est, propterea quod dictum est, Descendi de coelo, refertur ad Dei excellentiam; quod vero adjunctum est, non ut faciam volun