comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
irum nõ eẽ debet a deo fc̃m mi¬
raculum. Mirũ enĩ eẽt si homo
fc̃o est pp̃ hoĩes: q̃m quod fecit int̾ hor̾s
Et plus est ꝙ uicia sanauit animaꝵ
qm quod sanauit languores corpoꝵ
u̾at a quo sananda erat. ⁊ ocłos hẽbat
in carne unde fcã corporalia uidẽt. nõ
hẽbat sanos in corde. unde dm̃ latena
cognoscẽt: fecit quod uide̾ pot̾at. ut
sanaretur unde uidere nõ pot̾at. In
gressus est locum ubi iacebat magna
animas credituroꝵ. de ulis languen¬
tib unũ elegit quem sanaret ut i¬
nitatem significaret. Si mediocri
corde ⁊ qiͣ humiano captu ⁊ ingenio
considemus facientem: et quodad
fecit. Tot iacebant ⁊ iinus ciracusl
Am pollet lino ui by omies erig̃e Quio
Irgo melligend̾ est ntłi qr potestas illa.
bonitas illa magis agebat quid antnie
m fcĩs eius ꝓ salute semptt̾na intlłige¬
fent.qͣm quid ꝓ tpr̃ali salute coepora me¬
fentur. Corpoꝵ enim salus que uera
xpectatur a dũo: erit in fine. in resur¬

Expanded text:
irum non esse debet a Deo factum miraculum: mirum enim esset si homo factus est propter homines, quam quod fecit inter homines: et plus est quod vitia sanavit animarum, quam quod sanavit languores corporuon eum noverat a quo sananda erat, et oculos habebat in carne unde facta corporalia videret, nondum habebat sanos in corde, unde Deum latentem cognosceret; fecit quod videre poterat, ut sanaretur unde videre non poterat. Ingressus est locum ubi jacebat magna animas crediturorum, de illis languentibus unum elegit quem sanaret, ut unitatem significaret. Si mediocri corde, et quasi humano captu et ingenio consideremus facientem, et quod adfecit. Tot jacebant, et unus curatus est, cum posset uno verbo omnes erigere. Quid ergo intelligendum est, nisi quia potestas illa et bonitas illa magis agebat quid animae in factis ejus pro salute sempiterna intelligerent, quam quid pro temporali salute corpora mererentur? Corporum enim salus quae vera exspectatur a Domino, erit in fine in resur
Abbreviated transcription (Latin):
est que ꝑ symbolum traditur ⁊ orõm
rius cibus spiritaliũ reꝵ firma ncili¬
gentia capiendus:qui colosensib. et
thessalonicensib defuit ⁊ supplendus
fuit. Qñ enim suppletur quod defuit:
nõ imꝓbatur quod fuit. sam ⁊ in ip̃is
que sumimus alimentis usq ad eo
nõ est lacti ꝯtrarius solidus cibus: li
ip̃e latescat quo possit ẽẽ aptus infan¬
tib.ad quos ꝑ mr̃is uł nutricis ꝑue¬
nit carnem. Sic enim fecit etiam mĩ
ip̃a sapĩa: que cum sit in excelsis ingi¬
loꝵ solidus cibus dignata est quodan¬
modo lactescere ꝑiuilis cum u̾bũ curo
fcm̃ est ⁊ hĩcauit in nob̃. S ip̃e horo

Expanded text:
est quae per symbolum traditur et oratiest quae per symbolum traditur et oratirius cibus rerum spiritualium firma intelligentia capiendus, qui Colossensibus et Thessalonicensibus defuit, et supplendus, fuit. Quando enim suppletur quod defuit, non improbatur quod fuit. Nam et in ipsis quae sumimus alimentis, usque adeo non est lacti contrarius solidus cibus, ut ipse lactescat, quo possit esse aptus infantibus, ad quos per matris vel nutricis pervenit carnem: sicut fecit etiam mater ipsa sapientia, quae cum sit in excelsis Angelorum solidus cibus, dignata est quodammodo lactescere parvulis, cum Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Sed ipse homo
Abbreviated transcription (Latin):
coant pp̃ catholicam fidem que predi
canda omnib est: nec tñ sic disserãt
ut uolentes eam ꝑducẽ ad intlłigẽ¬
tiam nõ capacem facilius fastidite
faciant in uitate sermonem. qͣm in
sermone ꝑcipi u̾itatem. ꝓpt̾ea dicit
scribens ad colosenses. Et si corpore ab
deest fider ur̃e in xp̃o. Et ad thessaloni¬
censes. Nocte ac die inquit abundan¬
tius orantes: ut uideamus faciem
ur̃am ⁊ suppleamus que desunt fidet
ur̃e. Inclłigendi sunt utiq ita pͥmũ
caterizati. ut lacte alerentur nõ solido
cito: cuius lactis ad hebreos ꝯmemorat᷑
ubeitas eis quos uolebat cibi loliditat
tam pascere. ꝓp̃ quod ait. Ideoq temttẽ¬
manus. resurrectõnis etiam mortuoꝵ
quo nõ uiuunt qui iam quid̃ rõnei
utuntur ut possint credere. s bonima
malo nõ credendo tm̃. um etiam intele¬
gendo quod ꝑtinet ad solidum cibum
seꝑare nõ possunt. Quod aut̃ in lactis
ꝯmemoratõne posuit ⁊ doctrmam. pp̃a

Expanded text:
ceant, propter catholicam fidem, quae omnibus ceant, propter catholicam fidem, quae omnibus praedicanda est; nec tamen sic disserant, ut volentes ea perducere ad intelligentiam non capacem, facilius fastidiri faciant in veritate sermonem, quam in sermone percipi veritatem. Propterea dicit scribens ad Colossenses; Et si corpore absdeest fidei vestrae in Christo . Et ad Thessalonicenses: Nocte ac die, inquit, abundantius orantes, ut videamus faciem vestram, et suppleamus quae desunt fidei vestrae . Intelligendi sunt utique ita primum catechizati, ut lacte alerentur, non solido cibo: cujus lactis ad Hebraeos commemoratur ubertas eis quos volebat cibi soliditate jam pascere. Propter quod ait: « Ideoque remittenmanuum, resurrectionis etiam mortuoruquo non vivunt qui jam quidem ratione utuntur ut possint credere, sed bonum a malo, non credendo tantum, verum etiam intelligendo quod pertinet ad solidum cibum separare non possunt. Quod autem in lactis commemoratione posuit et doctrinam, ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
legas fabulas ꝓmissione scĩe ducunt.
ut ⁊ bonum ⁊ malum nõ nisi corpora¬
lib ymaginib cogitent. ⁊ ip̃m dm̃ nõ¬
nisi aliquod ẽẽ corpus existiment: ⁊ ma¬
sit potius ab immitabili sb̃a muta¬
bilium sbaꝵ quidam defectus. qͣs fecit
ex nichilo ip̃a immutabił ⁊ sumina
nõ solum credit. t̾̃m etiam ex̾citatis
int̾iorib animi sensib inclłigit. ꝑci¬
pit. nouit: nõ est iam metuendũ ne
seducatur ab eis qui malum putando
eẽ sb̾am quam nõ fecit ds̃. mutabilem
sb̾am faciut ip̃m dm̃: sicut manichei
uł si que alie pestes ita decipiunt. Sed
mente adhuc pariuilis quos dicit a¬
pls carnales lacte nutriendos. om̃is
de hac re sermo quo agitur ut nõ solũ
credatur. u̾m etiam intlłigatur scia¬
tur ꝙ quod dicitur. ꝑciꝑe talia non
ualentib est oñosus: faciliusq illos
premit qͣm facit. pascit. Ex quo fit
ꝙ spiritales ista carnalib nõ oĩo ta¬

Expanded text:
legas fabulas promissione scientiae ducuntur: legas fabulas promissione scientiae ducuntur: ut et bonum et malum nonnisi corporalibus imaginibus cogitent, et ipsum Deum nonnisi aliquod esse corpus existiment, et masit potius ab immutabili substantia mutabilium substantiarum quidam defectus, quas fecit ex nihilo ipsa immutabilis et summa non solum credit, verum etiam exercitatis in exterioribus animi sensibus intelligit, percipit, novit. Non est jam metuendum ne seducatur ab eis qui malum putando am quam non fecit Deus, mutabilem substantiam faciunt ipsum Deum, sicut Manichaei, vel si quae aliae pestes ita desipiunt. 5. Sed mente adhuc parvulis, quos dicit Apostolus carnales lacte nutriendos, omnis de hac re sermo, quo agitur ut non solum credatur, verum etiam intelligatur sciaturque quod dicitur, percipere talia non valentibus onerosus est, faciliusque illos premit quam pascit. Ex quo fit ut spirituales ista carnalibus non omnimodo ta
Abbreviated transcription (Latin):
głetur. ꝓculdubio nõ głarentur i
sum pauli. ego aut̃ appollo. ego u̾o
illud adhuc qõnem facit. qm̃ in epła
ad hebreos legitur. Cum aut̃ debere¬
tis tpẽe ip̃o eẽ doctores it̃m doctrina
indigetis. que sint elem̃ta sermo¬
nũ dei: ⁊ facti estis opus hñtes lacte
nõ solido cibo. Ommnis enim qui lac¬
tatur inexptus est u̾bum iustiti.
infans est enim. ꝑ fectoꝵ aut̃ est
solidus cibus: eoꝵ qui ꝑhĩtum ex̃¬
citos hñt sensus ad seꝑand̾ bonũ a
malo. Hic enim uidemus tamqͣm
definitum ẽẽ quem ꝑfcõꝵ dicit soli¬
dum cibum ⁊ hoc eẽ illud quod ad
cormthios scripti est sapientiam
lequimur int̾ płtos. . Ha Quos aut̃
ꝑfc̃os uoluit hoc loco enim qͥ intelligi
subiecit atq ait. Qui btint: phĩtum
ex̾citatos hñt sensus ad ͫͫͥ ͣ seꝑand̾ bo¬
num a malo. Hoc ergo qui mualida ⁊
mex̾titata mente nõ possunt: ꝓfecto
nisi fider quodam lacte teneanͣtur. ut
gunt credant: facile ad uanas ⁊ sacri¬

Expanded text:
etur ; procul dubio non gloriarentur in sum Pauli; ego autem Apollo; ego veroillud adhuc quaestionem facit, quod in Epistola ad Hebraeos legitur: « Cum jam deberetis tempore ipso esse doctores, iterum doctrina indigetis, quae sint elementa sermonum Dei; et facti estis opus habentes lacte, non solido cibo. Omnis enim qui lactatur, inexpertus est verbum justitiae; infans est enim. Perfectorum est autem solidus cibus, eorum qui per habitum exercitatos habent sensus, ad separandum bonum a malo » . Hic enim videmus tanquam definitum esse quem perfectorum dicit solidum cibum; et hoc esse illud quod ad Corinthios scriptum est, Sapientiam loquimur inter perfectos . Quos autem perfectos voluerit hoc loco intelligi, subjecit atque ait, Qui per habitum exercitatos habent sensus, ad separandum bonum a malo. Hoc ergo qui invalida et inexercitata mente non possunt, profecto nisi fidei quodam lacte teneantur, ut egunt, credant, facile ad vanas et sacri
Abbreviated transcription (Latin):
llrd. ile uo lactis alimentũ isti uit
tur ẽẽ nc̃ci sp̃c sc̃s d tas. ut aliqua secreta
doctrine hoc etio taceantur ⁊ abscondan¬
tur fidelib ͥł ꝑurlis. scorsum dicen¬
da maiorib hoc est intlłigentiorib. ⁊ hoc
ideo faciend̾ putetur. qr dixit apłs. non
potui uob̃ loqui qͣi spiritalib. s q̃i car¬
nalib. Hoc ip̃m enim quod nõ iudicauit
b. s qͣi carnalib. qr id sicut spiritales
cape nõ ualebant. Quicũq aut̃ spirita¬
les int̾ eos erant. idẽ ꝙ illi tamq̃m car¬
nales audiebãt spiritali intlłcu ipsi¬
capiebant: ut sic intlłigatur quodi
ait. nõ potui uob̃ loqui qi spiritalib
s qi carnalib. ac si dicet. Ron potuistis
qͣi spiritales s qͣi carnales caꝑe quodlo¬
quebar. Animalis enim homo .i. qui
scd̾ hoĩem sapit. animalis dictus ab
anima.carnalis acarne.qr ex auima
et carne constat totus homo: nõ ꝑciput
ce actum eẽ tm̃mͦ ut nob̃ usꝙ ad mor¬
tem ꝓ uitate certantib imittandũ

Expanded text:
ctis alimentum, isti ut tur esse necessitas, ut aliqua secreta doctrinae taceantur, et abscondantur fidelibus parvulis, seorsum dicenda majoribus, hoc est intelligentioribus; et hoc ideo faciendum putetur, quia dixit Apostolus, Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus. Hoc ipsum enim quod non judicavit bus, sed quasi carnalibus; quia id sicut spirituales capere non valebant. Quicumque autem spirituales inter eos erant, idem quod illi tanquam carnales audiebant, spirituali ipsi intellectu capiebant: ut sic intelligatur quod ait, Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus, ac si diceret, Non potuistis quasi spirituales, sed quasi carnales capere quod loquebar. Animalis enim homo, id est, qui secundum hominem sapit, animalis dictus ab anima, carnalis a carne, quia ex anima et carne constat totus homo; non percipice actum esse tantummodo, ut nobis usque ad mortem pro veritate certantibus imitandum
Abbreviated transcription (Latin):
uiti passione diuina grã ꝯmendatur. ut
nemo in homine głetur: quõ intlłigebãt
ipͥn crucifixum qui adhuc dicebant. ego
sim pauli: Nũquid quõ ip̃e paulus qui
diabat. mn aut̃ absit głari nsi in cruce
pcibum ꝓ sua capacitate sumebat. ⁊
los lacte ꝓ eoꝵ infirmitate nutpiebat.
unq illa que scripsit ad corichios ałr
iu ab ip̃is ꝑuulis. alit̾ a capatiorib
psle mtiligi dicens sciens: ait. Si quis ẽ
ilnt. que spiritales insuꝑ agnoscebãt.
gnoratur aut̃ ait qui ignorat. qr nõd̾
ireuelatũ est ut quod credit sciat. Qd̃
am fit in hoĩs mente. ip̃e dicitur oog¬
aolt a deo. qr ds illum oognoscentemi
lalt siait alibi ait. nunc aut̃ oognoscẽ¬
in ognoscere fec̾at. Hoc igitur pͥmi

Expanded text:
niti passione divina gratia commendatur, ut niti passione divina gratia commendatur, ut nemo in homine glorietur; quomodo intelligebant Christum crucifixum qui adhuc dicebant, Ego sum Pauli ? Numquid quomodo ipse Paulus qui dicebat, Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce ipse cibum pro sua capacitate sumebat, et illos lacte pro eorum infirmitate nutriebat. Denique illa quae scripsit ad Corinthios, aliter utique ab ipsis parvulis, aliter a capacioribus posse intelligi sciens, ait: Si quis estdebant, quae spirituales insuper agnoscebant. Ignorabitur autem, ait, qui ignorat; quia nondum ei revelatum est, ut quod credit sciat. Quod cum fit in hominis mente, ipse dicitur cognosci a Deo; quia Deus illum cognoscentem facit, sicut alibi ait: Nunc autem cognoscenipsum cognoscere fecerat. 3. Hoc igitur pri
Abbreviated transcription (Latin):
enim pot̾atis s nec ad huc quid̃ potesti
adhuc enim carnales estis: Si aut̃ dix¬
mus hñt. cimend̾ ⁊ cauend̾ est ne sub
hac occasione in occultis nefaria doce¬
antur: ⁊ spiritalisi nomine uelut ea
que carnales caꝑe nõ possunt. nõ sol
excusatione dealbanda. u̾m etiam pͥ¬
dicatõne laudanda uideatur. Prim
in qua fcã est uera mors eius ⁊ uulr̾s¬
us Eoilis est lac istis cibus: qr ⁊ si nõ au¬
dum amplius. inclłigunt amplius. Non
eim equalit̾ mente ꝑcipitur. etiam quod
nfie parit᷑ ab utrisq recipitur. Ita fit ut
ndatis iuideis ⁊ grocis. dei uirtus et dei
lim. s carnalib ꝑuulis id tm̃ credendo
enentib. spiritalib aut̃ capatiorib id
trm inelligendo cernentib. Illis aut̃
anqͣm lacteus potus.istis tamq̃m soli¬
uscibus. Non qr hoc illi alit̾ in pplis. isti
l in cubiculis cognou̾unt: s quod eod̃
iodo utriq cum palam dic̾e̾tur audiebãt.
tõꝵ sangiunem funderet. que in unige¬

Expanded text:
atis: sed nec adhuc quidem potestis; adhuc enim estis carnales » ? Si autem dixerimus, Habent; timendum et cavendum est, ne sub hac occasione in occultis nefaria doceantur, et spiritualium nomine, velut ea quae carnales capere non possunt, non solum excusatione dealbanda, verum etiam praedicatione laudanda videantur. 2. Primum in qua facta est vera mors ejus et vultur, et illis est lac, istis cibus; quia et si non audiunt amplius, intelligunt amplius. Non enim aequaliter mente percipitur, etiam quod in fide pariter ab utrisque recipitur. Ita fit ut vocatis Judaeis et Graecis Dei Virtus et Dei sed carnalibus parvulis id tantum credendo tenentibus, spiritualibus autem capacioribus id etiam intelligendo cernentibus; illis ergo tanquam lacteus potus, istis tanquam solidus cibus: non quia hoc illi aliter in populis, isti aliter in cubiculis cognoverunt; sed quod eodem modo utrique cum palam diceretur audiebant, pro peccatorum sanguinem funderet, qua ejus Unige
Abbreviated transcription (Latin):
x ũbis dñi nr̃i ubi dicit. adhuc ml¬
ta hẽo uob dice̾ s nõ pocestis porta¬
re mͦ. exortam difficilem qõnem me u¬
colo distulisse ut de spatio tractaretur
qr illum modus ꝯpetens apellebat fini¬
ri sermonem. Nunc ergo qm̃ tp̃s est ꝓ¬
missa reddendi: ꝑtractetur ut dñs ip̃edo¬
nau̾it. qui cordi nrõ ut ꝓponetur inge¬
sit. Hec est aut̃ qͥstio utrum spiritales
hoĩes hẽant aliquid in doctrina quod
carnalib taceant ⁊ spiritalib dican
Quia si dix̾imus nõ hñt. respondebit
nob̾. Quid est ergo quod dicebat apłs sc̃

Expanded text:
x verbis Domini nostri, ubi dicit, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, exortam difficilem quaestionem me recolo distulisse, ut inde otiosius tractaretur, quia illum modus competens compellebat finire sermonem. Nunc ergo quoniam tempus est promissa reddendi, pertractetur ut Dominus ipse donaverit, qui cordi nostro ut proponeretur ingessit. Haec est autem quaestio: utrum spirituales homines habeant aliquid in doctrina, quod carnalibus taceant, et spiritualibus dicant. Quia si dixerimus, Non habent; respondebitur nobis, Quid
Abbreviated transcription (Latin):
tnuis quod nou̾at abraham. qr ne¬
ds nõ carnalit̃ desid̾abat. nec de ge¬
t suo aliquid carnale sapiebat. ait
uo suo quem mittebat. Pone ma
ilm intlłigitis sacram̃tũ ꝑ fe¬
ur genus. Ergo que fuit illa iu¬
no nisi qr significabatur de gen̾e
uhe uenturũ in carne dm̃i celi:
ulti rep̾hendunt abraham. qr dixit

Expanded text:
servus quod noverat Abraham, quia neservus quod noverat Abraham, quia nepotes non carnaliter desiderabat, nec de genere suo aliquid carnale sapiebat; ait servo suo quem mittebat: Pone manJam intelligitis sacramentum: per femur, genus. Ergo quae fuit illa juratio, nisi quia significabatur de genere Abrahae venturum in carne Deum coeli? Stulti reprehendunt Abraham, quia dixit
Abbreviated transcription (Latin):
altaunt ut uideret. Eredens utq itul¬
huit sperando ut uid̾e̾t intssigendo. et
uoit ⁊ quid potuit plus dicere. til qͥd
udiũ fres mei: Si gauisi sunt illi
bib dñs ccłos carnis aꝑuit: qͣle gau¬
lim fuit iudentis cordis lucem inef¬
nlem. u̾bum manens. lplendorem
s mentib tefulgentem. sapĩam in¬
uentem. apud prẽm manentem diñ
pemio recessurum: Totum hoc uidit
raham. Ram quodait diem meum
certũ pt̃ eẽ unde dix̾it. Utrum diem
ñ tp̃alem qui erat uenturus in car¬
: an diem dñi qui nescit ortũ nescit
psse qr forte difficile est: quõ maĩin
po nõ inuenimus. nũquid mentiri
tas posset: Credamus u̾itati. et de
phe mitis minime dubitemus.
m̃ audite unũ locum qui mͥ int̾im
dirrit. Pat̾ abraham qnͣ̃ misit ser¬
ron suum ut pet̾et uxorem filio
leret etiam ip̃e quĩ fac̾e̾t. Magna
nimres agebatur. qñ abrahe semĩ
uigiũ q̃rebatur. S ut cognosceret

Expanded text:
ltavit ut videret. Credens utique exsultavit sperando, ut videret intelligendo. Et vidit, Et quid potuit plus dicere, vel quidgaudium, fratres mei? Si gavisi sunt illi quibus Dominus oculos carnis aperuit, quale gaudium fuit videntis cordis oculis lucem ineffabilem, Verbum manens, splendorem piis mentibus refulgentem, sapientiam indeficientem, apud Patrem manentem Deum,gremio recessurum? Totum hoc vidit Abraham. Nam quod ait, diem meum, incertum potest esse unde dixerit; utrum diem Domini temporalem quo erat venturus in carne, an diem Domini qui nescit ortum, nescitposse, quia forte difficile est, quomodo maninos non invenimus, numquid mentiri veritas posset? Credamus veritati, et de Abrahae meritis minime dubitemus. Tamen audite unum locum, qui mihi interim occurrit. Pater Abraham quando misit servum suum, ut peteret uxorem filio suo sciret etiam ipse quid faceret. Magna enim res agebatur, quando Abrahae semini conjugium quaerebatur. Sed ut hoc cognosceret
Abbreviated transcription (Latin):
morte quam dñs uult intelligi nec
abraham mortuus est nec ꝓph̾e. Illi
enim mortui sunt ⁊ uiuunt. Isti iu¬
uebant ⁊mortui erant. Nam respon¬
dens quodam loco saduceis mouen¬
tib qonem de resurrectõne. hocait ip̃e
dñs. De resurrectõne aut̃ mortuoꝵ
nõ legistis. quõ ait dñs de rubo ad
moysen. ego sum ds̃ abraham .⁊ds
ỹsaas ⁊ ds̃ iacob: Nõ est d̾s mortuoꝵ¬
s uiuoꝵ si ergo illi uiuunt: labore¬
mus sic uu̾e ut cũ ip̃is uiu̾e possi¬
mus: cũ fu̾uus mortui. Quem te¬
ip̃m facis inqͥunt ut dicas mortem
noꝰ uidebit mn etum qui seruaut¬

Expanded text:
morte quam Dominus vult intelligi, nec morte quam Dominus vult intelligi, nec Abraham mortuus est, nec Prophetae. Illi enim mortui sunt, et vivunt: isti vivebant, et mortui erant. Nam respondens quodam loco Sadducaeis moventibus quaestionem de resurrectione, hoc ait ipse Dominus: De resurrectione autem mortuorum non legistis, quomodo ait Dominus de rubo ad Moysen, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob? Non est Deus mortuo . Si ergo illi vivunt, laboremus sic vivere, ut cum illis vivere possimus cum mortui fuerimus. Quem teipsum facis, inquiunt, ut dicas, Mortem non videbit in aeternum, qui ser
Abbreviated transcription (Latin):
tires ⁊ caput martirũ futurus ait. Ro¬
lite tim̾e eos qui occidunt corpus. ⁊ post¬
ea nõ hũt quid faciant. Qũo nõ hñt
quid faciant: Quid si cum occiderint
corpus bestus lac̾and̃ ⁊ diripiend̃ alti¬
lib ꝓiciant: Uidetur adhuc seuitia
hr̃e quod faciat. S cui faciat: Qui mi¬
grauit.Inest corpus. s ullł̾s est sensus.
Hĩtatio iacet. hĩcatorabscessit. Ergo
postea nõ hñt quid faciant. Nõ sentiẽ¬
ti enim nicħ faciunt. S eum timete
qui ht̃ podestatem ⁊ corpus ⁊ aiãm occi¬
dere in gehennam ignis. Ecce de qua
morte loquebatur cum dic̾et. Qui ser¬
monem meũ seruau̾it: mortem nõ
uidebit in et̾num. Geruemus ergo
fr̃es sermonem ip̃ius in fide: ꝑuen¬
turi ad spẽm cum acceꝑimus plenis¬
simam lib̾ta tem. Isti aut̃ indignan¬
tes mortui ⁊ morti sempit̾ne p̾desti¬
nati: respondebant ꝯuitiose ⁊ dicebãt
Modo cognouimus qr demoniil hẽs
abraham mortuus est ⁊ ꝓph̾e. S ista

Expanded text:
ait: Nolite timere eos qui occidant corpus, et postea non habent quid faciant. Quomodo non habent quid faciant? Quid si cum occiderint, corpus bestiis lacerandum et diripiendum alitibus projiciant? videtur adhuc saevitia habere quod faciat. Sed cui facit? Qui migravit. Inest corpus, sed nullus est sensus: habitatio jacet, habitator abscessit. Ergo postea non habent quid faciant: non sentienti enim nihil faciunt. Sed eum timete qui habet potestatem et corpus et animam occidere in gehenna ignis . Ecce de qua morte loquebatur, cum diceret, Qui sermonem meum servaverit, mortem non videbit in aeternum. Servemus ergo, fratres, sermonem ipsius in fide; perventuri ad speciem, cum acceperimus plenissimam libertatem. 13. Isti autem indignantes mortui, et morti sempiternae praedestinati, respondebant conviciose, et dicebant: Modo cognovimus quia daemonium habes. Abraham mortuus est et Prophetae. Sed ista
Abbreviated transcription (Latin):
est alius timor ne amittas usticiam.
Timor ille ne patiaris penam: seruilis
est. Quid maguũ est tim̾̃e penam. Loc
et nequissimus seruus. hoc ⁊ crudelissi¬
mus latro. Nõ est magnũ cuñs penam.
s magnũ est amare ustitiam. Qui gͦ
amat iustitiam nicħ timet: Timet i¬
plane. nõ ut incidat penam. s ne amt¬
tat iusticiam.fres mei credite ⁊ comi¬
cite ex eo ꝙ amatis. Amat aliqͥs ur̃m
pecuniam. Putas inuenio aliquem
qui nõ amet : Ex hoc tñ ip̃o quod amat:
intlligat quod dico. Timet dampnũ
Quare timet dampnũ: Quia pecuniã
diligit. Qnͣtumz amat pecuniam. tan¬
tum timet ne ꝑdat pecuiam. Ergo
inuenitur aliquis amator iustitie
nec foras mittit. ẜ magis aplectile
et comitem tenet. si mul ⁊ possider d¬
mus enim ad dñn. ut uidannus sa
ad faciem. Ibi timor castus nos seros
T̃nnor enim ille nõ ꝑturbat. ẜ eti

Expanded text:
est alius timor ne amittas justitiam. est alius timor ne amittas justitiam. Timor ille ne patiaris poenam, servilis est. Quid magnum est timere poenam? Hoc et nequissimus servus, hoc et crudelissimus latro. Non est magnum timere poenam, sed magnum est amare justitiam. Qui ergo amat justitiam, nihil timet? Timet plane: non ne incidat in poenam, sed ne amittat justitiam. Fratres mei, credite, et conjicite ex eo quod amatis. Amat aliquis vestrum pecuniam. Putas, invenio aliquem qui non amet? Ex hoc tamen ipso quod amat, intelligat quod dico. Timet damnum: quare timet damnum? Quia pecuniam diligit. Quantum amat pecuniam, tantum timet ne perdat pecuniam. Ergo invenitur aliquis amator justitiaenec foras mittit, sed magis complectitur, et comitem tenet simul et possidet. Venimus enim ad Dominum, ut videamus facie ad faciem: ibi timor castus nos servat; timor enim ille non perturbat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
si diligitis eum s it̾m ⁊ hic alia nasci¬
tur questio. Quo temptat ut sciat. quẽ
lat̾e̾ nicħ pt̃ añqͣm temptet : Nõ ergo
ds̃ nescit. S dictum est ut sciat. quod
est ut scire uos faciat. Loquutiones
tales et in sermonib nrĩs sunt. et in
auctorib eloq̃ntie repperumtur. De
sermone nr̃o aliquid dicam. fossa ce¬
ca dicitur. Non qr ipã ocłos ꝑdidit. s
qr latendo nõ uidentes facit. Aliquid
et de illis auctorib dicam. Tristes lu¬
pmos ait quidam. hoc est amaros: nõ
qr ip̃i sunt tristes. s qr gustati contri¬
stant. hoc est tristes facumt. Ount gͦ
et in scripturis loquutõnes enismodi.
Qui in talib qõnib cognoscendis labo¬
rant. in soluendis talib qõnib nõ la¬
quid est ut sciat: Ut scire uos faciat si
diligitis eum. Iob lacebat se. s dñ nõ
latebat. Idmisit temptatorem ⁊ fecit
eum suui cognitorem. Quid de duob
timorib: Est timor seruilis. ⁊ est timor
castus. Est timor ne patiaris penam.

Expanded text:
si diligitis eum. Sed iterum et hic alia nascitur quaestio, quomodo tentat ut sciat, quem latere nihil potest antequam tentet. Non ergo Deus nescit: sed dictum est, ut sciat, quod est, ut scire vos faciat. Locutiones tales et in sermonibus nostris sunt, et in auctoribus eloquentiae reperiuntur. De sermone nostro aliquid dicam. Fossa caeca dicitur, non quia ipsa oculos perdidit, sed quia latendo non videntes facit. Aliquid et de illis auctoribus dicam. Tristes lupinos ait quidam , hoc est amaros: non quia ipsi sunt tristes, sed quia gustati contristant, hoc est, tristes faciunt. Sunt ergo et in Scripturis locutiones ejusmodi. Qui in talibus quaestionibus cognoscendis laborant, in solvendis talibus quaestionibus non laester, ut sciat: quid est, ut sciat? Ut scire vos faciat, si diligi is eum. Job latebat se, sed Deum non latebat; admisit tentatorem, et fecit cum sui cognitorem. 7. Quid de duobus timoribus? Est timor servilis, et est timor castus; est timor ne patiaris poenam,
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e creauit hoĩem de quo nati erat
Qũõ ex illo erant: Quia ip̃e est aditer
ergo ⁊ ex illo nõ erant: Quia uitiel
se ip̃is fcĩ erant. Ex illo nõ erant. qi
nutando dẏabolũ. filii dẏaboli fcĩb¬
Auod homo est: ex deo est. ses pocõr al
est ex deo. A natura uitiũ secernat
agnoscatur natura. unde creatorla¬
detur. Agnoscatur uitiũ. pp̃ quod i¬
dicus innocetur. Qnod eigo ait dĩ
qui est ex deo: u̾ba dei audit. pp̃ea il
nõ auditis: qr ex deo nõ estis nõ ad¬
raꝵ m̃ita discreuit atit p̃t̃ suam a¬
irs ꝑtinet. qui est ex deo: u̾ba dei audit.
od nlo sequitur pp̃oa uos nõ auditis.
er deo nõ estis. eis dcm̃ est qui nõ solũ
Suitiosi erant. nam hoc malũ ꝯanu
erat omnib: s etiam p̾cogniti quod
fuant credituri. ea fide qua sola pos
liles etant: nec uenturos ad regene¬
tom in qua eẽnt filii dei. hoc est ex
rati: a quo erant hoĩes cieati. Scd̃
nc p̃destinatõm loquutus est dñs

Expanded text:
ipse creavit hominem de quo nati erant. Quomodo ex illo erant? Quia ipse est conditor Quomodo ergo ex illo non erant? Quia vitiosi a seipsis facti erant. Ex illo non erant, quia imitando diabolum, filii diaboli fuod homo est, ex Deo est: quod peccator est, non est ex Deo. A natura vitium secernatur: agnoscatur natura, unde Creator laudetur; agnoscatur vitium, propter quod medicus invocetur. Quod ergo ait Dominus, Qui est ex Deo, verba Dei audit: propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis; non naturarum merita discrevit, aut praeter suam aAd hos pertinet, Qui est ex Deo, verba Dei audit. Quod vero sequitur, Propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis; eis dictum est, qui npeccato vitiosi erant, nam hoc malum commune erat omnibus, sed etiam praecogniti quod non fuerant credituri ea fide, qua sola posssimiles erant, nec venturos ad regenerationem, in qua essent filii Dei, hoc est ex Deo nati, a quo erant homines creati. Secundum hanc praedestinationem locutus est Dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
Ie pats. sos hoĩes trabentes de adam
mnortem ⁊ delictinn. ille de uirgine
pnem mortalem. nlłam miqͥtatem.
uꝙ nos nec qi uolumus nati sumꝰ
⁊qͣmdiu uolumus uiuimus. nec
s uolumus morimur. Ille anteqͣm
scetur.: elegit de qua nascecur. Natus
et ut a magis adoraretur. Creuit ĩ
⁊ miracłis se dm̃ ostendebat: et in¬
nitate hoiem p̾ferebat. Postremo
ogit ⁊ genus mortis hoc est ut ĩ crui
penderot. ⁊ ip̃am crucem in frontib
liũ figeret. ut dicat xp̃ianus. ¶ichi
it̃ ab sit głari nisi in cruce dñi nrĩ¬
u xp̃i. In ip̃a cruce qñ uoluit corpus
muit ⁊ abscessit. In ipõ sepulchro qͣm¬
n uoluit iacuit. qͣmdui uoluit tam¬
loquitur in pͥncipio erat u̾bum ⁊
et audiebat: ego nõ quero głam
qus sermonem meũ seruau̾it.⁊ or¬
n nõ uidebit in et̾num. Uos inquit
otis demoniũ hẽs.ego uos ad urtam
uo seruate sermonem meũ. ⁊ non
criemini. Illi audiebant. mortem ñ
debit in et̾num. qui seruau̾it sermo¬
in meum. ⁊ trascebantur: qui iam

Expanded text:
ahentes de Adam et mortem et delictum; ille de Virgine carnem mortalem, nullam iniquitatem. Denique nos nec quia volumus nati sumus, nec quamdiu volumus vivimus, nec quomodo volumus morimur: ille antequam nasceretur elegit de qua nasceretur, natus fecit ut a Magis adoraretur, crevit infans, et miraculis se Deum ostendebat, et infirmitate hominem praeferebat. Postremo elegit et genus mortis, hoc est, ut in cruce penderet, et ipsam crucem in frontibus fidelium figeret: ut dicat christianus, Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini . In ipsa cruce quando voluit, corpus dimisit, et abscessit: in ipso sepulcro quamdiu voluit, jacuit; quando voluit, tanloquitur, In principio erat Verbum, et et audiebat, Ego non quaero glorquis sermonem meum servaverit, mortem non videbit in aeternum. Vos, inquit, dicitis, Daemonivoco: servate sermonem meum, et non moriemini. Illi audiebant: mortem non videbit in aeternum, qui servaverit sermonem meum, et irascebantur, quia jam
Abbreviated transcription (Latin):
aliquib. adorate ydola. suodsi nõ fe¬
citis int̾ficiemiui. Aut quemadmod
ille nabuchodonosor dixit si nõ feci¬
tis: mittemini in caminũ ignis
ardentis. Multi timuerunt ⁊ adora¬
uerunt. Nolentes mori mortui sũt
Timendo mortem que nõ euaditur.
incid̾unt in mortem quam euadere
felicit̾ possent si istam que nõ euadi¬
tur infelicit nõ timerent. Natus es¬
homo. moriturus es. Qua ibis ut ñ
moriaris: Quid facies ut nõ moria¬
ris. Ut dñs cuus nocĩtate moritu¬
rũ consolaretur. uoluntate mori
dignatus est. Qñ uides xp̃m mortu¬
um dedignaris mori: Ergo moritu¬
rus es. qua euadas hoc nõ hẽs. Hodte
sic. cras sit: futurũ est debitum est
reodend̃. Quid ergo ait homo timens¬
fugiens. octultans se ne mueniatur
ab inimico:Eul qurd agit ut noiorat
debiti securitatem. s postulat dilatom.
Qnͣtumlz diu differatur: ueniet quod
differtur. Illam mortem timcamus quã
timuerunt tres uiri qñ dix̾unt regi

Expanded text:
aliquibus est: « Adorate idola: quod si non fealiquibus est: « Adorate idola: quod si non feceritis, interficiemini, aut quemadmodum ille Nabuchodonosor dixit: Si non feceritis, mittemini in caminum ignis ardentis . Multi timuerunt, et adoraverunt, nolentes mori, et mortui sunt: timendo mortem quae non evaditur, inciderunt in mortem, quam evadere feliciter possent, si istam quae non evaditur infeliciter non timerent. » Natus homo es, moriturus es. Quo ibis ut non moriaris? Quid facies ut non moriaris? Ut Dominus tuus necessitate te moriturum consolaretur, voluntate mori dignatus est. Quando vides Christum mortuum, dedignaris mori? Ergo moriturus es; quo evadas hoc, non habes; hodie sit, cras sit, futurum est: debitum est reddendum. Quid ergo agit homo fugiens, timens, occultans se, ne inveniatur ab inimico? Nunquid agit ut non moridebiti securitatem, sed pQuantumlibet diu differatur, veniet quod differtur. Illam mortem timeamus quam timuerunt tres viri, quando dixerunt regi,
Abbreviated transcription (Latin):
utem in et̾num: Uidete loquutõ¬
en scriptutaꝵ. Mortem nõ udebit.
is gustabit. Mortem uidebie. mor¬
ni gustabit. Quis uidet: Quis gustat.
ne aliquid uideant: Qũo dicitur mortẽ
nõ uidebit. Item quo palato ⁊ quib fau¬
cib mors gustatur. ut quid sapiat di¬
noscatur: Nñ tocũ sensum tollit. quid
Cum ergo ⁊ morituris loq̃retur. ⁊ mo¬
riturus loqueretur: quid sibi uult
quod ait. qui sermonem meũ serua¬
uerit: mortem nõ uidebit in et̾nũ
nisi qr uidebat dñs aliam mortem
de qua nos liberare uen̾at: Mortem
scd̾am. mortem et̾nam. mortem ge¬
hennaꝵ. mortem dampnatonis cum
dẏabolo ⁊ angłis eius. Ip̃a est u̾a mors
sam ista migratio est. Quid est ista n
mors: Relictio corporis. depositio sarci¬
ne grauis. s si alia sarcina nõ porte¬
tur. qua homo in gehennas p̾cipicet
de ip̃a ergo morte dñs dixit Mortẽ
nõ uidebit in et̾uum qui sermonẽ
meũ seruauit. Non expauescamus
istam mortem. s illam timeamus.i

Expanded text:
 in aeternum. Videte locutionem Scripturarum: Mortem non videbit, id est, gustabit. Mortem videbit, mortem gustabit. Quis videt? quis gustat? ne aliquid videant; quomodo dicitur, non videbit mortem? Item quo palato, quibus faucibus mors gustatur, ut quid sapiat dignoscatur? Quando totum sensum tollit, quid Cum ergo et morituris loqueretur, et moriturus loqueretur, quid sibi vult quod ait, Qui sermonem meum servaverit, mortem non videbit in aeternum; nisi quia videbat Dominus aliam mortem, de qua nos liberare venerat, mortem secundam, mortem aeternam, mortem gehennarum, mortem damnationis cum diabolo et angelis ejus? Ipsa est vera mors: nam ista migratio est. Qmors? Relictio corporis, depositio sarcinae gravis: sed si alia sarcina non portetur, qua homo in gehennam praecipitetur. De ipsa ergo morte Dominus dicit: Mortem non videbit in aeternum, qui sermonem meum servaverit . Non expavescamus istam mortem, sed illam timeamus qu
Abbreviated transcription (Latin):
est ⁊ iudets. Propt̾ea dico qr rursu
Manichei sunt qui ista dicunt.
niste sunt qui ista dicunt. sunc e
fortasse hetici quos ꝯmemorare ula
nõ opus est uł a me omnes recolin
sentia nõ possunt. Non defũunt cñq
cognou̾unt Si enĩ ip̃m cognouiste
eius filiũ recepissent Ego aut̃ mq̃
mendax. Ergo arrogantia nõ ita ũ¬
tur: ut u̾itas telinq̃tur. Or scioii
et sermonem eius seruo. Sermon
patris tamqͣm filius loquebatur
ip̃e erat u̾bum pr̃ĩs quod hõib la¬

Expanded text:
est et Judaeis. Propterea dico, quia rursus Manichaei sunt qui ista dicunt, Marcionitae sunt qui ista dicunt. Sunt et alii fortasse haeretici, quos commemorare vel non opus est, vel a me omnes recoli in praesentia non possunt: non defuerunt tamecognoverunt: si enim ipsum cognovissent, ejus Filium recmendax. Ergo arrogantia non ita vitatur, ut veritas relinquatur. Sed scio eum, et sermonem ejus servo. Sermonem Patris tanquam Filius loquebatur, et ipse erat verbum Patris, quod homi
Abbreviated transcription (Latin):
norifico prem: sic ⁊ uos honorificare¬
tis me. Ego facio quod debeo. uos non
facitis quod debetis. Ego aut̃ inquit
nõ quero głam meam. est qui querat
et iudicet Quem uult intlligi nisi
pr̃em: Quõ ergo alio loco dicit pater
nõ iudicat quemqͣm: s omne iuditiũ
dedit filio.⁊ hic dicit nõ quero głam
meam. est qui q̃rat ⁊iudicet. Si ergo
iudicat pat̾. quõ nõ iudicat queniqͣm
s omme iuditiũ dedit filio: Hanc
qõnem ut soluamus atcendite. Si¬
mili loquutõne solui pt̃. Scriptum
hẽs. Deus neminem temptat. Et ite¬
rtm scriptũ hẽs. Temptat uos dñs¬

Expanded text:
norifico Patrem, sic et vos honorificarenorifico Patrem, sic et vos honorificaretis me: ego facio quod debeo, vos non facitis quod debetis. 4. Ego autem, inquit, non quaero gloriam meam; est qui quaerat et judicet. Quem vult intelligi, nisi Patrem? Quomodo ergo alio loco dicit, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio ; et hic dicit, Non quaero gloriam meam; est qui quajudicat Pater, quomodo non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio? 5. Hanc quaestionem ut solvamus, attendite; simili locutione solvi potest. Scriptum habes, Deus neminem tentat ; et iterum scriptum habes, Tentat vos D
Abbreviated transcription (Latin):
ce custodem.Noꝰ eni dormit ueq dormitat
qui custodit isrł. Et insi dñs custodie¬
rit ciuitatem: inuanũ uigilabũt qui
custodiunt eam. Est ergo ille custos ñ
qui creator nr̃. Nõ enĩ ꝑtinuit ad eum
ud redimemur. ⁊ nõ ꝑtineret ut serua¬
remur. Deniq ut plenius nou̾itis mi¬
st̃ium. qͣre se samaritanũ negare non
debuit: ꝑabolam illam uocissimã attẽ¬
dite. ubi homo quidam descendebat ab
irłm in iertcho. ⁊ incidit in latrones
Qui cum grauit uuln̾antes: semiui¬
uum in uia reliq̃runt. ẽ ransiit sac̾¬
dos neglexit eum. Trasut leuites. et
ip̃e pret̾iit. Transiit quidam samari¬
tanus ip̃e est custos nr̃. tpẽ accessit ad
nõ aut̃ se samaritanũ ẽẽ nõ eẽ respon¬
dit. Demde post tale ꝯuitiũ hoc solum
dixit de gła sua. S honorifico inquit
prẽm meũ. ⁊ uos inhonorastis me. hoc
est. ego me nõ honorifico ne uob̾ arto¬
gans uidoar. Hẽo quem honorificem
D si uos meagnosdẽtis: sicut ego ho¬

Expanded text:
tat qui custodit Israel : et, Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilabunt qui custodiunt . Est ergo ille custos noster, qui creator noster. Num enim pertinuit ad eum ut redimeremur, et non pertineret ut servaremur? Denique ut plenius noveritis mysterium quare se Samaritanum negare non debuit, parabolam illam notissimam attendite, ubi homo quidam descendebat ab Jerusalem in Jericho, et incidit in latrones, qui eum graviter vulnerantes, semivivum in via reliquerunt. Transiit sacerdos, neglexit eum: transiit Levites, et ipse praeteriit: transiit quidam Samaritanus, ipse est custos noster; ipse accessit ad non autem se Samaritanum non esse, respondit. 3. Deinde post tale convicium, hoc solum dixit de gloria sua: Sed honorifico, inquit, Patrem meum, et vos inhonorastis me. Hoc est, Ego me non honorifico, ne vobis arrogans videar, habeo quem honorificem; sed si vos me agnosceretis, sicut ego ho
Abbreviated transcription (Latin):
qͣre uos nõ creditis mͥ nisi qr filii dya¬
boli escis:Qui est ex deo: siba dei audit
Propt̾ea uos nõ auditis: qr exdeo non
estis. It̾m nolite attende̾ naciiram. sed
uitiũ. Sic sunt isti ex deo. ⁊ nõ sunt ex
deo. Natura ex deo. iutio nõ ex deo. Obse¬
cro uos attendite in eingłio. Hẽtis un¬
de sanemini etra errores uenenosos.
et nefarios hereticoꝵ. qm̃ ⁊ de hiis u̾brs
solent manichei dicere. Ecce qr due na¬
ture sunt. una bona. ⁊ alt̾a mala. dñs¬

Expanded text:
tis mihi; nisi quia filii diaboli estis? 15. Qui est ex Deo, verba Dei audit: propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Iterum nolite attendere naturam, sed vitium. Sic sunt isti ex Deo, et non sunt ex Deo: natura ex Deo, vitio non ex Deo. Obsecro vos, attendite; in Evangelio habetis unde sanemini contra errores venenosos et nefarios haereticorum. Quoniam et de his verbis solent Manichaei dicere, Ecce quia duae naturae sunt, una bona, et altera mala; D
Abbreviated transcription (Latin):
U̾mptũ erexit intlligentib cor. ⁊ cud̾
tetigit quod solet dicere. Rõ a me ip̃o
ueni. ille me misit. A deo ꝓcessi ⁊ ne¬
ni. Mem̃tote quod solcamus dicere.
ab illouenit. Et a quo uenit: cũ illo
uenit. Ep̃i ergo missio. incarnatio.
Quod u̾o de deo pcessit u̾bum. et̾na
ꝓcessio est. Nõ h̃t tp̃s: ꝑ quem fcm̃ ẽ
tp̃s. Nemo dicat in corde suo. Añqͣm

Expanded text:
men erexit intelligentibus cor, et illud tetigit quod solet dicere, Non a meipso veni, ille me misit, a Deo processi et veni. Mementote quid soleamus dicere, Ab illo venit; et a quo venit, cum illo venit. Christi ergo missio, est incarnatio. Quod vero de Deo processit Verbum, aeterna processio est: non habet tempus, per quem factum est tempus. Nemo dicat in corde suo: Antequam
Abbreviated transcription (Latin):
priens ⁊ mat̾ tua cethea Amorrei.
Po etat quedam unde originẽ uidei
entur. s qͥuoꝵ mores sectando parit̾
parentur. Queritis aut̾ fortasse
unde filii eius: qr talia desid̾atis nõ
ꝑ illo nati estio. Que sunt illius desid̾ra:
lomicida erat ab mitio. Ecce quod est de

Expanded text:
Amorrhaeus et mater tua Cethea . Amorrhaei gens erat quaedam, unde originem Judaei cerentur, sed quorum mores sectando pariter damnarentur. Quaeritis autem fortasse, unde filii ejus; quia talia desideratis, non quia de illo nati estis. Quae sunt illius desideria? Ille homicida erat ab initio. Ecce quod est, de
Abbreviated transcription (Latin):
quod loquebantur. Quid nisi m̃datiũs
Dñs aut̃ apud prẽm suũ uidit quod
loq̃retur. Quid nisi se ipm̃: Quid nisi
ũbum prĩs: Quid nisi u̾itatem pr̃is
et̾nam ⁊ patri coet̾nam. Ille ergo homi¬
cida erat ab mitio. Et in u̾itate nõ stetit
qr u̾itas nõ est in eo. Cum loquitur mẽ¬
datium de ꝓpͥis loquitur. qr mendaxest
Et nõ solum mendax est. s ⁊ pater eius
Id est ip̃ius mendatii quod loquitur pr̃
est. qr ip̃e genuit mendatiũ sirũ. Ego
aut̃ qr u̾itatem dico. nõ creditis nͥi. Qͥs
ex uob̾ arguet me de pccõ. quõ ego arguo

Expanded text:
quod loquebantur: quid, nisi mendacium? quod loquebantur: quid, nisi mendacium? Dominus autem apud Patrem suum vidit quod loqueretur: quid, nisi seipsum? quid, nisi Verbum Patris? quid, nisi veritatem Patris aeternam, et Patri coaeternam? Ille ergo homicida erat ab initio, et in veritate non stetit, quia veritas non est in eo: cum loquitur mendacium, de propriis loquitur; quia mendax est. Et non solum mendax est, sed et pater ejus est: id est, ipsius mendacii quod loquitur, pater est, quia ipse genuit mendacium suum. Ego autem quia veritatem dico, non creditis mihi. Quis ex vobis arguit me de peccato; quomodo ego a
Abbreviated transcription (Latin):
ca quid audicris adũte. quid dicat at¬
tende. Ille quis: Dyabolus homicida e¬
rat ab mitio Agnoscimus. occidit adã.
et in u̾itate nõ stetit. Ignoscimus qr
de uitate lapsus est. Quia ilitas nõ est
in eo Uerum est. Recedendo a uitate: nõ
ht̃ uitatem. Cum loquitur m̃datiũ.
de ꝓpͥis loquitur. nõ aliunde accepit im¬
de loquatur. Cum loquitur m̃datiũ: de
ꝓpͥis loquitur. qr mendax est ⁊ pat̾ eus
Et mendax est ⁊ pat̾ mendatii. Nam tu
forte mendax es qr mendatiũ loqueris
s nõ es pater etus. oi enim quotquot
dicis. a dyabolo accepisti. ⁊ dyabolo credi¬
disti: mendax es. pat̾ mendatii non es
Ille u̾o qr nõ alumide accepit mendatiũ
quo mendatio tamqͣm ueneno serpẽs
hoĩem occideret: pat̾ est mendatui. sicut
deus pat̾ est uitatis. Recedite a pr̃e mẽ¬
datii:currite ad prem uitatis. Amploc¬
timuni u̾itatem: ut accipiatis lib̾tatẽ.
Illi aut̃ uidei apud pr̃em suũ udunt

Expanded text:
ca, quid audieris adverte, quid dicat atca, quid audieris adverte, quid dicat attende. Ille: quis? Diabolus - homicida erat ab initio. Agnoscimus, occidit Adam. Et in veritate non stetit. Agnoscimus, quia de veritate lapsus est. Quia veritas non est in eo. Verum est; recedendo a veritate non habet veritatem. Cum loquitur mendacium, de propriis loquitur. Non aliunde accipit unde loquatur. Cum loquitur mendacium, de propriis loquitur; quia mendax est, et pater ejus. Et mendax est, et pater mendacii. Nam tu forte mendax es, quia mendacium loqueris: sed non es pater ejus. Si enim quod dicis a diabolo accepisti, et diabolo credidisti; mendax es, pater mendacii non es: ille vero quia non aliunde accepit mendacium, quo mendacio tanquam veneno serpens hominem occideret, pater est mendacii; sicut Deus Pater est veritatis. Recedite a patre mendacii, currite ad Patrem veritatis; amplectimini veritatem, ut accipiatis libertatem. 14. Illi ergo Judaei apud patrem suum viderunt
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾. Hic n̾o detestabilis error manichooꝵ
inuenit adhuc quo deciꝑet imperitos
Golent enim dice̾ Puta dẏabolus an¬
gelus fuit ⁊ lapsus est. Ab illo cepit pa¬
catum sicut dicitis Pat̾ eius quis e¬
rat: Nos ꝯtra. Quis enim nr̃m aliqñ
dixit dyabolũ hr̃e prẽm: Et illi contra
Dñs dicit. eungłm loquitur: de dyabo¬
lo dicens ait Ille homicida erat ab mi¬
tio: ⁊ in u̾itate nõ stetit. qr u̾itas non
est in eo. Cum loquitur mendatium:
de ꝓpͥo loquitur. qr mendax est ⁊pater
eius. ludi. intllige: nõ te longe mitto.
in ip̃is u̾bis intłłige. Dyabolũ dñs
dixit prẽm mendatii. Quid est hoc : du¬
di quid sit. Replica mͦ ip̃a u̾ba ⁊ intelli¬
ge. Non enim omnis qui m̃titur: pater
mendatii sui est. Si enĩ ab alio m̃datiũ
accepisti et dixisti: tu quid m̃titus es
Mendatiũ suũ ip̃e genuit. a nemine
audiuit. Quõ ds̃ pat̾ genuit filiũ n̾¬
tatem: sic dyabolus lapsus genuit

Expanded text:
pater. Hic vero detestabilis error Manichaeorum pater. Hic vero detestabilis error Manichaeorum invenit adhuc qua deciperet imperitos. Solent enim dicere: Puta diabolus angelus fuit, et lapsus est; ab illo coepit peccatum, sicut dicitis: Pater ejus quis erat? Nos contra: Quis enim nostrum aliquando dixit diabolum habere patrem? Et illi contra: Dominus dicit, Evangelium loquitur, de diabolo dicens, ait, Ille homicida erat ab initio, et in veritate non stetit; quia veritas non est in eo: cum loquitur mendacium, de propriis loquitur; quia mendax est, et pater ejus. 13. Audi, intellige; non te longe mitto, in ipsis verbis intellige. Diabolum Dominus dixit patrem mendacii. Quid est hoc? Audi quid sit, replica modo ipsa verba, et intellige. Non omnis enim qui mentitur, pater mendacii sui est. Si enim ab alio mendacium accepisti, et dixisti; tu quidem mentitus mendacium suum ipse genuit, a nemine audivit. Quomodo Deus Pater genuit Filium veritatem; sic diabolus lapsus genuit
Abbreviated transcription (Latin):
ltis Ideo seuctis incarnem. qr non
cestis in m̃tem. Ine homicida erat
mitio.Utiq in pͥmo hoĩe. Ex illo ille
est homo. Non entui posset occidi homo: nͥ
pͥus fieret homo. Homicida ergo illeab
mitio ⁊ undehomicida: Et in u̾itate nõ
stetit Etgo in u̾ctate nõ fuit: Sr non
stando cecidit. Et qͣre in u̾itate nõ stetit
Quia u̾itas nõ est in eo. Non quõ in xp̃o
sic est u̾itas: ut xpc̃ ip̃e sre u̾ttas. Si ergo
iste in u̾itate stetisset: in xpõ stetisset S
in u̾itate nõ stetit: qr u̾itas nõ est in co
Cum loquitur mendatiũ ex ꝓpͥts loqͥtur:
qr mendax est ⁊ pat̾ eius. Quid est hoc:
ludistis u̾ba eũngłii. intenti accepistis
Etce repeto ut agnoscatis quid exiga¬
tis. Dedyabolo dñs ea dicebat. que de
drabolo dici a dño debu̾unt. Ille homi¬
cida erat ab mitio. Uerũ est. Nam pͥm̃
hoĩem occidit ⁊ in u̾itate nõ stetit. qr
de nitate lapsus est. Cum loquitur mẽ
uerunt. et quesierunt quis eẽt dyabli

Expanded text:
: ideo saevitis in carnem, quia non potestis in mentem. Ille homicida erat ab initio: utique in primo homine. Ex illo ille quo factus est homo. Non enim posset occidi homo, nisi prius fieret homo. Homicida ergo ille ab initio. Et unde homicida? Et in veritate non stetit. Ergo in veritate fuit, sed non stando cecidit. Et quare in veritate non stetit? Quia veritas non est in eo. Non quomodo in Christo, sic est veritas, ut Christus ipse sit veritas. Si ergo iste in veritate stetisset, in Christo stetisset, sed in veritate non stetit, quia veritas non est in eom loquitur mendacium, ex propriis loquitur, quia mendax est, et pater ejus. Quid est hoc? Audistis verba Evangelii, intenti accepistis. Ecce repeto, ut agnoscatis quid exigatis. De diabolo Dominus ei dicebat, quae de diabolo dici a Domino meruerunt. Ille homicida erat ab initio, verum est: nam primum hominem occidit. Et in veritate non stetit, quia de veritate lapverunt, et quaesierunt quis esset diaboli
Abbreviated transcription (Latin):
cum muid̾et homini. serpente indu
laqiuitus est mulieri. ⁊ de muliere
uenauit ⁊uirum. Mortui sunt dya¬
am audiendo. Quem nõ audissent:
dni audite uoluissent. Posicus enĩ
areptori. Ergo ille homicida erat ab
tio.Uidete genus homicidii frattes
micida dicitur dẏabolus. nõ gladio
ratuo nõ ferro accinctus. Ad hoĩem

Expanded text:
cum invideret homini, serpente indutus, locutus mulieri, de muliere venenavit et virum, mortui sunt diabolum audiendo : quem non audissent, si Deum audire voluissent. Positus enim deceptori. Ergo ille homicida erat ab initio. Videte genus homicidii fratresmicida dicitur diabolus, non quod gladio armatus, vel ferro accinctus ad hominem
Abbreviated transcription (Latin):
ret gens adũsa regnum erus mistili
ꝯtra eam tamqͣm iuscã sua pͥncipod
luce sua cam q gentem fuisse deresles¬
tam unde diaabolus originemduct.n
Hinc dicunt duce originem curnems
ex patre dy̾abolo estis ꝙ eẽnt ili ncͥtc
natura mali. ducentes originem di
gente ꝯtraria tenebraꝵ. Sic errmis
excecantut. sic se ip̃os facunt gente
tenebraꝵ: credendo quod falsum est e
eum a quo creati sunt. Bona est enĩaꝰ
natura. s uitiata est hoĩs natura pre
luntatem malam. Quod fecit dotip
G plane creator: creator est. croitura e
Discernite eum qui fecit: ab oo quei
si scanmnũ fecit: lignũ ip̃o nõ crealis
unde facet: ⁊ tñ fecit. fcã sunt enuals¬

Expanded text:
ret gens adversa regnum ejus, misisse contra eam tanquam viscera sua principes de luce sua; eamque gentem fuisse debellatam, unde diabolus originem ducit. Hinc dicunt ducere originem carnem a patre diabolo estis, quod essent illi velut natura mali, ducentes originem de gente contraria tenebrarum. Sic errant, sic excaecantur, sic seipsos faciunt gentem tenebrarum, credendo quod falsum est contra eum a quo creati sunt. Bona est enim omnis natura; sed vitiata est hominis natura per voluntatem malam. Quod fecit Deus nsed plane Creator, Creator est; creatura, cDiscernite eum qui fecit, ab eo quod si scamnum fecit, lignum ipse non creavit.unde faceret, et tamen fecit. Facta sunt en
Abbreviated transcription (Latin):
cere:qr nõ pot̾ant audire. Or unde mes
nõ pot̾ant: nisi qr corrigi credendons¬
bant: Et hoc unde: Uos ex pacredii¬
lo estis. Qmͣdui pr̃em amemoratios
du patres mutatis: Modo abeabir
patre dyabolo estis. Hic iam cauendis
heresis manicheoꝵ. que dicit eẽ quit¬

Expanded text:
cere, quia non poterant audire. Sed unde audire non poterant, nisi quia corrigi credendo nolebant? Et hoc unde? Vos a patre diabolo estis. Quamdiu patrem commemoratis? Quamdiu patres mutatis, modo Abraham,patre diabolo estis. 10. Hic jam cavenda est haeresis Manichaeorum, quae dicit esse qu