comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Esus quippe potusq acdlusũ impulit: lusus adidolatriã traxit:. Quia si.
ucinitatis culga nequaquã caute c̃pescit᷑: ab iniqͥtate ꝓtinꝰ mens ir¬
cauta deuoratur: Salomone ad testante qui ait. Qui modiea sꝑnit.
paulaitĩ decidit: Si enĩ parua curare neglegimꝰ: insensibilit̾ sedue.¬
tiaudent᷑ & iam maiorsi ꝑpetramꝰ: Et notandũ: qđ non iuidi imqͥtas¬
dr̃ Studiosiuiꝰ qiuppe conspicimꝰ: quȩ consideramꝰ: Ds ittq homirrũ
uanitate nouit. Iniquitatẽ considerat: quia nec minora delictt
multa deserit: ⁊ cidmaiora ferienda se intentius accingit: Quia
igitur aleuiorib malis incipitur.⁊ cidgrauior a ꝑuenit᷑ s uanitas
mente obnubiltit. iniqͥtas cȩcat Quȩ nimirũ mens amisso mox
sapciat hanc exculpa audacem redaat: Quatenꝰ sui reatꝰ oblitu. quȩ
amusisse semnocentiã non deflet: usto excecata iuditio. simul

Expanded text:
Esus quippe potusque ad lusum impulit, lusus ad idololatriam traxit, quia si Esus quippe potusque ad lusum impulit, lusus ad idololatriam traxit, quia si vanitatis culpa nequaquam caute compescitur, ab iniquitate protinus mens incauta devoratur, Salomone attestante, qui ait: Qui modica spernit, paulatim decidit . Si enim curare parva negligimus, insensibiliter seducti, audenter etiam majora perpetramus. Et notandum qr. Studiosius quippe conspicimus quae consideramus. Deus itaque hominum vanitatem novit, iniquitatem considerat, quia nec minora delicta inulta deserit, et ad majora ferienda sese intentius accingit. Quia igitur a levioribus malis incipitur, et ad graviora pervenitur; vanitas mentem obnubilat, iniquitas caecatsauciat, hanc ex culpa audacem reddat; quatenus, sui reatus oblita, quae amisisse se innocentiam non dolet, justo excaecata judicio, simul
Abbreviated transcription (Latin):
tbabit᷑ lesauritat: ⁊ nescit cui c̃ greget eam: Quia quam uis tri.¬
pturbati. in conuersatione nr̃a delinqͥmꝰ. Ut modis nos semꝑ al ternan.¬
tibus cupido c̃cutiat metis frangat. lȩticia mulceat. dolor affligat:
Exumitate. gͦ. ut & suꝑius dictũ ẽ. ad iniquitatẽ ducim̾. cũ prius per
leua delic tai deflumꝰ. ut usu cunc tti leuigante. nequaquã post cõ¬
mittere & iam grauiora timeamꝰ: Nãdũ moderari linguai otiosa
uerba neglegit: more inolite remissionis captti. audax ad noxia ꝓrũp
Dũ gule incũbitur: ad leuitatis ꝓtinus in saniam proditur: Cũq
subigere delec tacionẽ carnis rennuit: plerũq ⁊ aꝑfidiȩ uoraginem
riut. Unde bene paulus plebis israheliticȩ dc̃pnci conspiciens. ut i¬
minentia ab auditorib mala conpescer&: curauit exordirie trans¬
ac ta narrare dicens Neq idolatre efficiamitu sic̃ quidã: quẽ admo¬
dũ scriptũ. ẽ: Sedit popłs manducare ⁊ bibe: et surrexer luder e:

Expanded text:
rbatur; thesaurizat, et ignorat cui congreget ea ; quia quamvis Trimotibus 349 perturbati, in conversatione nostra delinquimus; ut modis nos semper alternantibus cupido concutiat, metus frangat, laetitia mulceat, dolor affligat. Ex vanitate ergo, ut et superius dictum est, ad iniquitatem ducimur cum prius per levia delicta defluimus, ut, usu cuncta levigante, nequaquam post committere etiam graviora timeamus. Nam dum moderari lingua otiosa verba negligit, more inolitae remissionis capta, audax ad noxia prorumpit; dum gulae incumbitur, ad levitatis protinus insaniam proditur; cumque mens subigere delectationem carnis renuit, plerumque et ad perfidiae voraginem ruit. Unde bene Paulus plebis Israeliticae damna conspiciens, ut imminentia ab auditoribus mala compesceret, curavit ex ordine transacta narrare, dicens: Neque idololatrae efficiamini, sicut quidam eorum, quemadmodum scriptum est : Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere .
Abbreviated transcription (Latin):
Solue debitu pͥusꝗ̃ prodebito c̃stringaris. Qͥ cum̃ ñ cẽstringit᷑. si ꝗd dehe
soluere ñmoicit. Nnde mrecte subdit. Nĩ reuertar: qr neq̃qũa ult᷑
misodii parcentis libat q̃s semel ĩ locis penalib iusticit iudicantis
daipnat Qe adhuc subtiluis loca describunt᷑. cũ dicit᷑: Terra mi¬
serie intenebrarũ: Mliseriȩ: addolorẽ ꝑtina Tenebrȩ: ad cecitatẽ :
ag quȩ ac̃spectu districti uidicis expulsos ten&. miserie te
nebrarũ tra phibet᷑ qr foris dolor cruciat ⁊ qͦs diuisos auero lumi¬
ne itus cecittis obscurat. Quc̃uis miseriȩ ⁊ tenebrarũ t̾ra: ꝑhibet᷑¬

Expanded text:
Solve debitum priusquam debito constringaris: qui tamen non constringitur si quod debet Solve debitum priusquam debito constringaris: qui tamen non constringitur si quod debet solvere non moratur. Ubi et recte subditur: Non revertar; quia nequaquam ultra misericordia parcentis liberat quos semel in locis poenalibus justitia judicantis damnat: quae adhuc subtilius loca describuntur. Cum dicitur terra miseriae et tenebrarum, miseria ad dolorem pertinet, et tenebrae ad caecitatem. Ea ergo quae a conspectu districti judicis expulsos tenet miseriae et tenebrarum terra perhibetur, quia foris dolor cruciat quos divisos a vero lumine intus caecitas obscurat; quamvis miseriae et tenebrarum terra int
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pia manu gr̃ȩ ⁊ uincula cordis soluit. Ut adiuicationẽ poenicentiȩ
mens nra se erigat: i carnis soluctĩ cõpedib in auctorẽ suũ lib̾a gressũ
agimꝰ. hoc qđ ĩ nob recte repbamꝰ: Adiusticiã nos sps erigit: ad cor.¬
suetudinẽ caro restringit Amori suo mens renitit᷑.s ꝓtinꝰ delectata
mortis caligine. Recte g nferni claustra. tenebrosa t̾ranomirant᷑
qͥaq puniendos accipiunt ⁊ neq̃ꝗ pene transitoriȩ uł fantasticai
imaginticione cruciant. sed ultione solida ꝑpetua dãpnationis seruaNt̃:
Que aliqͣndo cam̃ laci appellatione signaint᷑: ꝓpħa ad testante qͥait:
Portauer ignominiã suã: cũ his qͥdesc̃dũc ĩ lacũ: Infernꝰ.g. ⁊ t̾ra nomi¬
siue sua. seu humani generis uocẽ dimitti sepostulcit. ante quã ua.¬
durt: Nõqͥa ad c̃rã tenebrosã qͥ culpã deflet iturus. ẽ: s. qr ad hanc pro.¬
cul dubio qͥplangere neglegit uadic. Sic̃ debitori suo ẽditoꝵ dicit.

Expanded text:
 pia manu gratiae vincula cordis solvit, ut ad vacationem poenitentiae mens nostra se erigat, et carnis soluta compedibus, in auctorem suum libera gressum agimus hoc quod in nobis recte reprobamus. Ad justitiam nos spiritus erigit, ad consuetudinem caro restringit. Amori suo mens renititur, sed protinus delectata te igitur inferni claustra tenebrosa terra nominantur, quia quos puniendos accipiunt, nequaquam poena transitoria, vel fantastica imaginatione cruciant, sed ultione solida perpetua damnatione servant. Quae aliquando tamen laci appellatione signantur, propheta attestante, qui ait: Portaverunt ignominiam suam cum his qui descendunt in lacum . Infernus ergo et terra nomiseu sua, seu humani generis voce dimitti se postulat antequam vadat, non quia ad terram tenebrosam, qui culpam deflet, iturus est, sed quia ad hanc procul dubio qui plangere negligit vadit. Sicut debitori suo creditor dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
cum ut abauctort nr̃o diligamꝰ: Quã scilic& faciem leuare ẽ.
indm̃ animũ ꝑstudia orcitionis ad tollere. Sed eleuatã faciem
macula inquinat: si intendentẽ mentẽ reacus sui conscientia
acrusat / Quia abspci fidutia ꝓtinꝰ frangitur si in tentã p̾cib:
nec dũ diuite eulpa memor ici mor detur: biffidit nc̃q
accipe seposse qđ appetit: qͦ profecto reminiscitur nolle. Se¬

Expanded text:
ur, ut ab auctore nostro dirigamur. Quam scilicet faciem levare est in Deo animum per studia orationis attollere. Sed elevatam faciem macula inquinat, si intendentem mentem reatus sui conscientia accusat, quia a spei fiducia protinus frangitur, si intenta precibus necdum devictae culpae memoria mordetur. Diffidit namque accipere se posse quod appetit, q
Abbreviated transcription (Latin):
senosse confirmat: qui sciendo celestici. eoꝵ terrenas cogitaciones.¬
⁊ disputare cũ dõ cupio Cũ omipotente loquim̾: dũ eiꝰ miscdiã dep̃.¬

Expanded text:
se nosse confirmat, qui, sciendo coelestia, eorum terrenas cogitationesse nosse confirmat, qui, sciendo coelestia, eorum terrenas cogitationeset disputare cum Deo cupio. - Cum Omnipotente loquimur, dum ejus misericordiam depre
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ errare eas facit quasi ebrios Cor enĩ principrĩ
terre inmutatũ.ẽ: cũ in iudȩa sũmi sacerdotis: i se.¬
nior es popłi. illi suo consilio conabantur obsis tere.
quẽ prius uenturũ. eẽ. p̃dicabant. Cũq eius nom̃
ꝑsequendo molirentur ex tinguere : decepti sua m¬
litici. incedere ꝑ inuium frustra conabantur: Seqͥt᷑:¬
cce omĩa: In illo enĩ ea quȩ secutura erant: uidebat
adsistentia Cui nec futura ueniunt. nec p̃terita
discedunt: sed cunc ta simul ante eius oculos adsistunt:¬
eqͥt᷑ Et uidit oculus m̃s: N audiuit auris mea: Sed
utilitatẽ dicta non habent: suntellectu carent: Unde
Apte subdit᷑. Et intelbexei singula: Cũ enĩ aliqund ostenditur
uł auditur: si in tellectus ñ tribuit᷑. ꝓphetia minime .ẽ. Seqͥt᷑¬
dictis in notuit: quante humilitatis fuit qͥse eis inferior.ẽ. negat.
qͥrũ lorige uitũ scȩ uiuendo transcenderat: Nã ⁊ scd̾m eoꝵ scientiã

Expanded text:
icem. - Cor enim principum terrae immutatum est, cum in Judaea summi sacerdotes et seniores populi illi suo consilio conabantur obsistere, quem prius venturum esse praedicabant. Cumque ejus nomen persequendo molirentur exstinguere, decepti sua malitia incedere per invicem frustra conabantur. Seq mea. - In illo enim ea quae secutura erant videbat assistentia, cui nec futura veniunt, nec praeterita discedunt, sed cuncta simul ante oculos ejus assistunt Et vidit oculus meus, et audivit auris mea. Sed utilitatem dicta non habent, si intellectu carent. Unde apte subditur,--IBID.:-- Et intellexi singula. Cum enim aliquid ostenditur, vel auditur, si intellectus non tribuitur, prophetia minime est. Viditdictis innotuit quantae humilitatis fuit qui se eis inferiorem negat, quorum longe vitam sancte vivendo transcenderat. Nam et secundum eorum scientiam
Abbreviated transcription (Latin):
uuhierũs: Laxcitis ergo neqͥticis. ad delectacionẽ memoriȩ redire ẽs.¬
pexit: qͥcicatrices deflebat: Cicatrices quippe pritrescere ẽ: sanata ia
pector uulnera. Rursus intẽptacionȩ serꝑe: atq ex eor. suggestionib
psupductã euce penitentiȩ. fetore culpe itũ dolorẽq sentire: Ea uide

Expanded text:
vulnerum? Laxatas namque nequitias ad delectationem memoriae redire consvulnerum? Laxatas namque nequitias ad delectationem memoriae redire conspexerat, qui cicatrices deflebat. Cicatrices quippe computrescere est sanata jam peccatorum vulnera rursus in tentationem serpere, atque ex eorum suggestionibus post superductam cutem poenitentiae fetorem culpae iterum, do
Abbreviated transcription (Latin):
tusitacio tuci custodiuit spm̃ meũ. Numanũ qͥppe sp̃m uisitatio suꝑ¬
na custodit: cũ hunc uirtutib ditatũ. uł flagello ꝑcutere. uł c̃pungere
timor ẽ ñdesinit: Nã si donci p̃stat. s hunc c̃tinue restaurando ño
subleuat: cituiꝰ bonũ ꝑdit᷑. qđ ñ a largiente cꝰstoditur. Seqͥt᷑. Lic et
urdeme trepido qr ⁊ uniu̾scis gẽtes quia colligas scio: qđ cam̃ ĩcorde
cur ab iniqͥtate mea mundũ ine eẽ. ñ pateris: Ad horam dñs peccatũ parcit: cũ
reatũ cupe c̃cęssis ꝓẽefus fletib diliuc S abiniqͥcate nr̃a mundos nos. eẽ.
ñpatitur: ec uolentes qde culpi facimꝰ. s ñ nũꝗͣ nolentes: ci memoriã cũdelec.¬
lecue adanimũ redit: ⁊ deuictti culpti. addelec baicionẽ rursus inserꝑe encit᷑
atq manti qͥcert timuine. redi uiua pulsatione reparatur: Ita: ut qđ prius
egit icorpore hociportunti cogitacionȩ p̾modũ uersa inteͦQđ eaute ille

Expanded text:
m visitatio superna custodit, cum hunc virtutibus ditatum, vel flagello percutere, vel compungere amore non desinit. Nam si dona praestat, sed hunc continue restaurando non sublevat, citius bonum perditur, quod non a largiente custoditur. Sed ecce Cur de me trepido, qui et universas gentes colligas, scio. Quod tamen in corde cur ab iniquitate mea mundum me esse non pateris? - Ad horam Dominus peccato parcit, cum reatum culpae concessis fletibus diluit. Sed ab iniquitate nostra mundos nos esse non patitur, quia volentes culpam fecimus, sed nonnunquam nolentes ejus memoriam cum delect devicta culpa ad delectationem rursus inserpere nititur, atque in antiquo certamine rediviva pulsatione reparatur, ita ut quod prius egit in corpore, hoc importuna cogitatione postmodum verset in
Abbreviated transcription (Latin):
amoris ardemꝰ. & tam̃ p̃cipit̾. ut pedes acq incestina hostiȩ lauent
Pedib enĩ t̾ra tangit᷑. intestinis ustercora gestant᷑. Qa plerũq ĩa ex.
desidio iȩtnitate succendit᷑ cocti deuotionis sensũ ad appetitũ nr̃ȩ
mortificationis inhicimꝰ: S qr adhuc t̾renũ p̃ifirmittite aliqͥd agi¬
rogitaiciones nr̃as inmunde tẽpcticio inqͥncit ⁊ qͥd aliud quã intesti.¬
na hostiȩ stercꝰ porttint: S ut coburi debeant laucit᷑: qͥa ninurum
necesse ẽ. ut mundas cogittciones timoris fletus diluat. qͣs in iac.¬
ceptione sacrificũ suꝑnꝰ amor incendac: Etqͥc qͥd mens uł de inexꝑto
cercamine. ut dec̃uersationis pͥstinȩ memoria patitur: lauetur: Uc
tanto suauius in conspectu sui pectoris ardeat: quanto cũ ei cidsistere.
cepit. nilterrenuĩ secũ. nil lubricũ inara suȩ orationis inponat. Seqͥt᷑:¬

Expanded text:
demus. Et tamen praecipitur ut pedes atque intestina hostiae laventur. Pedibus enim terra tangitur, intestinis vero stercora gestantur, quia plerumque jam ex desiderio in aeternitatem succendimur, jam toto devotionis sensu ad appetitum nostrae mortificationis inhiamus; sed quia adhuc terrenum prae infirmitate aliquid aginostras immunda tentatio inquinat, quid aliud quam intestina hostiae stercus portant? Sed ut comburi debeant, laventur, quia nimirum necesse est, ut immundas cogitationes timoris fletus diluat, quas in acceptione sacrificii supernus amor incendat. Et quidquid mens vel de inexperto certamine, vel de conversationis pristinae memoria patitur, lavetur, ut tanto suavius in conspectu sui spectatoris ardeat, quanto cum ei assistere coeperit nil terrenum secum, nil lubricum in ara suae orationis imponit.
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ingemitu addĩ laudes aꝑit᷑. cũ ꝓtinus dic̃ Dñs dechit dñs abstulit:
sic̃ dño placuit itti factũ ẽ: sit nom̃ dñi benedictũ: Seqͥt᷑ Confusis
quia sꝑauit: Cũ bonis malai reꝓbi inger̃: sihos abspe intima labe fac¬
tari c̃spiciunt. effectu deceptionis hilarescunt: Luchrũ nãq max.¬
imũ erroris sui ꝓpagationẽ deputtnt: qr hab̾e se aꝑdicione socios

Expanded text:
ejus in gemitu ad Dei laudes aperitur, cum protinus dicit: Dominus dedit, Dominus abstulit, ejus in gemitu ad Dei laudes aperitur, cum protinus dicit: Dominus dedit, Dominus abstulit, sicut Domino placuit, ita factum est; sit ia. --Cum bonis mala reprobi ingerunt, si hos a spe intima labefactari conspiciunt, effectu deceptionis hilarescunt. Lucrum namque maximum, erroris sui propagationem deputant, quia habere se ad perditionem socios
Abbreviated transcription (Latin):
tram: Ecce enĩ reclausis domi uitulis: uac cȩ quȩ sub archa cdiũ plaustro
religant᷑ gemunt & ꝑgunt: dant ab intimis mugit᷑. & tam̃ abitinere. nori
demutant gressus: Amore qͥdẽ ꝑ cõpassionẽ sentiunt: s colla posteriꝰ ñ deflec¬
lucis habitticulũ ꝓpincare: S tũc uere b& hsames tendimꝰ: cũ uiã recti.¬
cudinis gradientes. ad uicina erroris latera. nec ꝓ affectu pignerũ decii¬
namꝰ: Quor. nimirũ gr̃a. m̃tẽ nr̃am tenẽre deb&. s reflectere ñdeb& :
ne hȩc ẽadẽ mens cut si affectu ñ tangitur durasit. aut plus tacta. sin¬
cordis at triuerat: sub quanto discrecionis moderamine diuinȩ sci.¬
entiȩ archã porttit: Amissis nãq uitulis mugit: qs audict morte filior
ĩ t̾rã tonso capite corruit S recte tam̃ itinere mugiens gradit᷑: qr os

Expanded text:
tram . Ecce enim, reclusis domi vitulis, vaccae quae sub arca Domini ad plaustrum tram . Ecce enim, reclusis domi vitulis, vaccae quae sub arca Domini ad plaustrum religantur, gemunt et pergunt, dant ab intimis mugitus, et tamen ab itinere non demutant gressus. Amorem quidem per compassionem sentiunt, sed colla posterius non defleclucis habitaculum propinquare. Sed tunc vere Bethsames tendimus, cum viam rectitudinis gradientes, ad vicina erroris latera nec pro affectu pignorum declinamus. Quorum nimirum gratia mentem nostram tenere debet, sed reflectere non debet, ne haec eadem mens aut si affectu non tangitur, dura sit; aut plus tacta, si incordis attriverat, sub quanto discretionis moderamine divinae sententiae arcam portat. 233 Amissis namque vitulis mugit, quia, audita morte filiorum, in terram tonso capite corruit ; sed recto tamen itinere mugiens graditur, quia os
Abbreviated transcription (Latin):
sione reliquise sed ꝓmordinacis affectib ꝓpinquoꝵ p̃toria inrũpe. ter¬
renaruĩ rerũ uirgũs ucicare: Lib̾tatẽ intimȩ quietis relinquere. & m̃udi¬
inse stuchia ĩa dudũ destructi reparare: Quo ictiq isti nisi inrete ambulant.
p̃miũ sequ̾nt᷑: sic̃ sem& ipsos ꝓdiuino amore despiciunt sic cuncta qͥb se
senciunt p̃pediri p̾ponunt Et cũ ꝓdõ necesse ẽ. ut qͥb ucilent cuncti
ĩseriuant: ꝓdeo pͥucici obseqͥa. & iam ꝓpinqͥs negant. Qͦs nobis bene ꝑ
significationẽ uac cȩ inruuunt: quȩ sub archa dñi ad montana ten¬
dentes. affectu simul & rgido sensu gradiunt᷑ sic̃ scriptũ ẽ: lollences
duas uacas quȩ lactabant uitulos iuner̃ adplaustrũ: uitulosq earũ
clauser̃ domi. & posuer archã dĩ suꝑ plaustrũ Et paulo post Ibant i
directũ uac cȩ purã quȩ ducit b&hsames: & itmere uno gradiebant᷑
ꝑgentes ⁊ mugientes. iñ declinantes neq addexterã neq adsimst¬

Expanded text:
ordinatis affectibus propinquorum praetoria irrumpere, terrenarum rerum jurgiis vacare, libertatem intimae quietis relinquere, et mundi studia in se jam dudum destructa reparare. Quo itaque isti nisi in rete ambulant, praemium sequuntur, sicut semetipsos pro divino amore despiciunt, sic cuncta, quibus se sentiunt praepediri, postponunt; et cum pro Deo necesse est ut quibus valent cunctis inserviant, pro Deo privata obsequia etiam propinquis negant.significationem vaccae innuunt, quae, sub arca Domini ad montana tendentes, affectu simul et rigido sensu gradiuntur, sicut scriptum est: Tollentes duas vaccas quae lactabant vitulos, junxerunt ad plaustrum, vitulosque eain directum vaccae per viam quae ducit Bethsames, et itinere uno gradiebantur, pergentes et mugientes, et non declinantes neque ad dexteram, neque ad sinis
Abbreviated transcription (Latin):
secura nuneicire: Om̃s gͥ. electi. qͥante ciduentũ redẽptoris orti st̃. qr
hunc aut uuendo tantũ modo. aut & iã loquendo mincitir: qͣs⁊ in
mundo qͥdã cursores fuert̃. S qr ante p̃stolcitũ redẽptionis tẽpꝰse
sub trahi p̃uident: transire sẽ cursore uelotiꝰ dolent: Diesq suos eẽ.
breues ingemiscunt: qr usq ciduidendã redẽptoris lucẽ. minime
deferentes marinai tras merint: ipsi quidẽ fruc tuũ odore per.¬
fruunt᷑. sed eorundẽ fructuũ aliis cibos fer̃: Qͥd gͥ. antiqͥ patres.
nͥ nuues poma portuntes extiter̃ : Qͥ diuinȩ ĩ carnotionis mis¬
teriũ ꝓphetantes: ipł̃ qͥdẽ spe odore pocitist᷑ s nobis fructũ deeid
ꝑfectione detulerut: Qđ enĩ illi expectando odorati s: hoc noscer¬
indigentia urgetur: eundẽ oculoꝵ aciem qũa radiis solis ĩ fixerat
adrespectũ cadtueris ĩclincit᷑. Sic̃ gͣ a qͥlai uolans adȩscã dies nri ueloc

Expanded text:
secutura nuntiare. Omnes igitur electi, qui ante adventum Redemptoris orti sunt, quia hunc aut vivendo tantummodo, aut etiam loquendo nuntiarunt, quasi in mundo quidam cursores fuerunt. Sed quia ante praestolatum redemptionis tempus se subtrahi praevident, transire se cursore velocius dolent; diesque suos esse breves ingemiscunt, quia usque ad videndam Redemptoris lucem minime deferentes maria transmeant, ipsi quidem fructuum odore perfruuntur, sed eorumdem fructuum aliis cibos ferunt. Quid igitur antiqui patres nisi naves poma portantes exstiterunt? Qui divinae incarnationis mysterium dem spei perceptione detulerunt. Quod enim illi exspectando odorati sunt, hoc nos cerindigentia urgetur, eamdem aciem oculorum, quam radiis solis infixerat, ad respectum cadaveris inclinat, et qua
Abbreviated transcription (Latin):
q̃titur. pectus int̾rũpentib sus piriũs urget᷑: S int̾hȩc abore ꝓximoꝵ
sermo admirationis quęrit᷑: nichilq tanto labore aliud. nisi humarici¬
dom̃ exterioris c̃u̾sationis ẽ.ȩdificiũ qđ in habitat corpꝰ: itti domꝰ nr̃ȩ
cogitacionis ẽ. res quȩ lib& ÷ quã ꝑdilectione inhabitat anim̃. Omẽ
quippe qđ diligimꝰ: quasi in hoc qui escentes habitamꝰ: Mens itaq hypo¬
chrite nil aliud inomẽ qđ agit: nisi oppinionis sue głam cogitat
Nec curat qͦ post ꝑmeritũ ducit᷑: sed qͥd interim dicat᷑. Seqͥt᷑ fulci&
eam: ⁊ ñ consurget: Hoc nciq qđ ꝑse stare ñ ual&: fulcit᷑ ut stet:
Quici cũ uittĩ sucĩ hrpochrict labe factari iniudicio c̃spicit: hanc
fulciendo s tatuere. oꝑũ enumeratione c̃tendit Seqͥt̾: Humec t¬

Expanded text:
quatitur, pectus interrumpentibus suspiriis urgetur. Sed inter haec, ab ore proximorum quatitur, pectus interrumpentibus suspiriis urgetur. Sed inter haec, ab ore proximorum sermo admirationis quaeritur, nihilque tanto labore aliud, nisi aestimatedificium quod inhabitat corpus, ita domus nostrae cogitationis est res quaelibet quam per dilectionem inhabitat animus. Omne quippe quod diligimus, quasi in hoc quiescentes habitamus. Unde Pcrita nihil aliud in omni quod agit nisi opinionis suae gloriam cogitat, nec curat quo post per meritum ducitur, sed quid interim dicatur. Sed laus eam, et non surget. Hoc namque, quod per se stare non valet, fulcitur ut stet, quia cum vitam suam hypocrita labefactari in judicio conspicit, hanc fulciendo statuere operum enumeratione contendit. An non
Abbreviated transcription (Latin):
Mens quippe c̃cupiscentus exterib occupata ieni adiuim eonee s
ñ calta pudcirco a d supnũ desideriũ inflamart audicoe es seer
nequeunt uerba. quȩ frigido corde ꝓfert N eq enĩresque inse ipsa
ñ arserit: alius accendit. Unde fit plerũq: ut hy pochritarũ deta
& aueientes nerudiant ⁊ & cosdȩ ipsos qͥse ꝓfert elticos. laudib dete¬
riores reddant: Ad testante ⁊ enĩ paulo: scientia inflat: caritas eaeti¬
disicat: Cliu caritas dedificando nerigit: scientia in flaindo puertit:
leruq se hr̃ pochtice mira abs tinentia adfligunt: omẽ robur
corporis adter ⁊ qucisi carnis uitũ fundit᷑ in carne uiuentes excingt̾:
Sicque ꝑ abstinentiã morti adꝓpriant: ut pene cotidie morientes
unuicint: S ad hec humanos oculos quȩ runt: admirationis głam ex¬
petunt ueritate ad tes tante quȩ ait Ext̾̃minant facies sucis: ut¬
cippareant hominib ieiunantes Nã hora pallescunt: corpꝰ debilitate

Expanded text:
Mens quippe concupiscentiis exterioribus occupata igne divini amoris non calet; et idcirco ad supernum desiderium inflammare auditores suos nequeunt verba quae frigido corde proferuntur. Neque enim res quae in se ipsa non arserit aliud accendit. Unde fit plerumque ut hypocritarum dicta et audientes non erudiant, et eosdem ipsos qui se proferunt elatos laudibus deteriores reddant. Attestante etenim Paulo, Scientia inflat, charitas aedificat . Cum ergo charitas aedificando non erigit, scientia inflando pervertit. Plerumque se hypocritae mira abstinentia affligunt, omne robur corporis atterunt, et quasi carnis vitam funditus in carne viventes exstinguunt, sicque per abstinentiam morti vivant, sed ad hoc humanos oculos quaerunt, admirationis gloriam expetunt: Veritate attestante, quae ait: «Exterminant enim facies suappareant hominibus jejunantes . Nam ora pallescunt, corpus debilitate
Abbreviated transcription (Latin):
ip modũ detractionib eorũ uitũ deqͥb loqͥt᷑ lingua mordeat: quandoq
aute usq addaꝑtus c̃tumelias ȩrũpat: Hlic seminant᷑ stimuli: oriunt̾ nire
accedunt᷑ faces odiorũ. pax tocti extinguit᷑ cordiũ. S int̃ hec sciendum ẽ¬

Expanded text:
postmodum detractionibus eorum vitam, de quibus loquitur, lingua mordeat, quandoque postmodum detractionibus eorum vitam, de quibus loquitur, lingua mordeat, quandoque autem usque ad apertas contumelias erumpat. Hinc irarum seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax tota exstinguitur cordium. Unde bene
Abbreviated transcription (Latin):
pafilund are. aliuo q deui de seꝑ acia facta corrũpe Ibad de orsũ eũsiliuius ducit̃
hoc ũ uita fluenta ueritatis. obscrare. ⁊ alucuũ conacur: Iilud met p
mit᷑ hoc elatio erigit Illid gr̃am ex fauorib captat: hoc arã ue ces¬
tamine ostendatur exagitat. Illud impronitu sublaca: hoe semiꝑ ediie so
tumas ese haus qr qualitate beat iob amicos suos fuisse redargrut. oudic̃
A din p̃andũ tantũ eloqͥa ẽ cinntitis sS unde usq ad iniustas mnerepaciorrb
andatiam ꝑuenit᷑: ꝓ tinꝰ in nocuit ⁊ cũ subum.ẽ Eet inuientũ eiũ uerba
ꝓferrere rociosa dicere: faiisepe dũ ab ociosis uerbis nequaꝗͣ lingua
conspescitur ad temeritatẽ qͦq stultȩ increpationis effrenant᷑. Quuibꝰ. dã
emi ruire sue gradib. desidio scimens infoueã lapsus impellit᷑: Nẽalũ oci¬
osa cauere uerbu neglegimꝰ. adnoxiti ꝑuenimꝰ: ut priꝰ loqͥ alienai libe at

Expanded text:
deorsum cum fluvio ducitur, hoc vero contra fluenta veritatis obserare et alveum conatur. Illud metus premit, hoc elatio erigit. Illud gratiam ex favoribus captat, hoc ira ut ex certamine ostendatur exagitat. Illud in promptu subjacet, hoc semper e diverso tumet. Ex hujus ergo qualitate beatus Job amicos suos fuisse redarguit, cum dicit: Ad increpandum tantum eloquia concinnatis. Sed unde usque ad injustae increpationis audproferre est otiosa dicere. Nam saepe dum ab otiosis verbis nequaquam lingua compescitur, ad temeritatem quoque stultae increpationis effrenatur. Quibusdam enim ruinae suae gradibus desidiosa mens in fo ad noxia pervenimus, ut prius loqui aliena libeat, et
Abbreviated transcription (Latin):
Ieqq sermo ueritatis. utinais esiodiarati⁊ callici marti stibilas sequitur i
ut arc turũ nominans. excremãnstellarũ sẽptẽ. caudã ursȩ suspicetur
iqͣsi orion gladiũ ceneat amator inscinꝰ: Haec qͥppe astroꝵ nomina:
acultorib sapientiȩ carnalis inuencti sunc.d scriptura sacra idcirco
eiꝰdẽ uocabulis utit᷑: ut res qͣs insinuare cippetit ⁊ noticiti usitate
mergitur. Sequit᷑ Qͥ fac̃ magna ⁊ inscruttibiliai: ⁊ mirabilia. quoñ ẽ
numerꝰ Uidelic& magna uirtute: inscrutabilia ratione. innumera¬
bilici multiplicitate: Duunci ergo oꝑtiquȩ explere dicendo ñ pociuit.
facundius deficiendo definuit: S inc̃sideratione rerũ. eur longe ext̃
nos ducimꝰ. qui hoc ipsũ quoq qđ erganos agit᷑ ignoramꝰ: Unde ⁊ abte sub.¬

Expanded text:
 sermo veritatis vanas Hesiodi, Arati, et Callimachi fabulas sequitur, ut Arcturum nominans, extremam stellarum septem caudam Ursae suspicetur, et quasi Orion gladium teneat amator insanus. Haec quippe astrorum nomina a cultoribus sapientiae carnalis inventa sunt; sed Scriptura sacra idcirco eisdem vocabulis utitur, ut res quas insinuare appetit notitia usitatae ergo: Qui facit magna, et inscrutabilia, et mirabilia, quorum non est numerus, videlicet magna virtute, inscrutabilia ratione, innumerabilia multiplicitate. Divina ergo opera, quae explere dicendo non potuit, facundius deficiendo definivit. Sed in consideratione rerum cur longe extra nos ducimur, qui hoc ipsum quoque quod erga nos agitur ignoramus? Unde et apte sub
Abbreviated transcription (Latin):
derelictũ se asserit. ꝓtinꝰ adsententias erũpit dicens Q collit ab amico suo misedĩ:¬
eo nobis fidelit̾ ningit᷑: qͦ ꝑcepto nob nc̃ abono oꝑe ad obtinendã pꝰ ȩt̃ncĩ patriã
ueracit̃ auxilicit᷑. Seqr. Fr̾s mei p̃terier me: sic̃ torrens qͥraptĩ transit ir¬
c̃uallib Rieꝓboꝵ mens qr sola p̾sentia diligit. plerũq nc̃ tanto aliena existit
auerbe. quanto post extranea reman&. cibȩt̃nitate. ⁊ suꝑbai iustos despicit.

Expanded text:
derelictum se asserit, protinus ad sententiam erumpit, dicens: derelictum se asserit, protinus ad sententiam erumpit, dicens: eo nobis fideliter jungitur, quo percepto nunc a nobis bono opere ad obtinendam post aeternam patriam veraciter auxiliatborum mens quia sola praesentia diligit plerumque nunc tanto aliena existit a verbere, quanto post extranea remanet ab haereditate; et superba justos despicit,
Abbreviated transcription (Latin):
Qa hoc loco aere ac lapidibꝰ. nisi ĩsensibiliũ hominũ corda signant᷑: qui sepe ⁊ suꝑ¬
nos ictus accipiunt. ⁊ tam̃ nulla disciplinȩ ꝑcussione mollescunt. Scimꝰ autẽ¬
qdđ ꝑcussi lapides clarũ sonũ redde nequȩ unt: aes uͦ cũ ꝑcutit᷑ canorus ualde
sonitus ex eiꝰ ꝑcussione format᷑. Qđ qr ut lapis uitti car&. sensũ insonitu ñ hab&:
st̃ ñ nulli qͥlapidib similes. icti adpietatis p̃ceptti duruer. ut cũ eos ꝑcussio suꝑ ne
anĩ adu̾sionis examinat. neqͣꝙͣ sonitũ humilis c̃fessionis reddant. Seq̃r. Ecce
ñ ẽ auxiliũ mͥ inme. Pat& iã adcuiꝰ spem ꝑcussi animꝰ recurrat: cũ inse sibi. eẽ.
auxiliũ denegat. S qr ĩ firmũ se insem& ipso ĩ sinuat: admaioris adhuc for¬
titudinis meritũ. qͥm̾. & iã apxximis destituat᷑ cidiungat. Seqͥt᷑. Necessarii
qͥq mei: recesser̃ ame: S ecce despectus exteriꝰ: int̾ soliõ iudicii p̃side: Hã cũ

Expanded text:
 hoc loco aere ac lapidibus, nisi insensibilium hominum corda signantur, qui saepe et supernos ictus accipiunt, et tamen nulla disciplinae percussione mollescunt? Ququod percussi lapides clarum sonitum reddere nequeunt; aes vero cum percutitur, canorus valde sonitus ex ejus percussione formatur. Quod quia ut lapides vita caret, sensum in sonitu non habet. Et t nonnulli qui, lapidibus similes, ita ad pietatis praecepta duruerunt, ut cum eos percussio supernae animadversionis examinat, nequaquam sonitum humilis confessionis reddant. Quidam ved Deo ascribit. --Patet jam ad cujus spem percussi animus recurrat, cum in se sibi esse auxilium denegat. Sed quia infirmum se in semetipso insinuat, ad majoris adhuc fortitudinis meritum, quomodo etiam a proximis destituatur adjungat,--IBID.:-- Necessarii quoque mei recesserunt a me. Sed ecce despectus exterius, intus solio judicii praesidet. Nam cum
Abbreviated transcription (Latin):
lat.S. qͥa ꝑ occulta merita m̃tiũ apta ꝓdeunt flagella penarũ. du de
pe homo nascit᷑: qͥa nimirũ is qͥ accepta ÷ p̃ditꝰ ratione. consid̾at qđ ual¬
de sibi sit ĩ possibile: ut hȩc ꝑegrenationis suę tẽpora sine geniitu euadat.

Expanded text:
latur. Sed quia per occulta merita mentium, aperta prodeunt flagella poenarum, de hulatur. Sed quia per occulta merita mentium, aperta prodeunt flagella poenarum, de hupe homo nascitur, quia nimirum is qui accepta praeditus est ratione, considerat quam valde sit sibi impossibile ut hic peregrinationis suae tempore sine labore evadat;
Abbreviated transcription (Latin):
sitientiᷤ diuitias eiꝰ. Sepe stultꝰ ht̃ utt̃ni liqͦris fontẽ. s ñ bibit: qͥa u¬
geniũ qͥde intelligentiȩ accipit.s tam̃ ueritatis sententias cognoscere
legendo ẽtẽpnit. Seit qͥa intelligere studendo p̃ualeat: s ab om̃i doc¬
ebitudo c̃tradicit. S his auditis questio nr̃o cordi sub out᷑. cur uel ne¬
glegenti intelligantiȩ donũ tributt᷑: uł studiosus qͥsq sens sui tarditate
Ideirco eñi sepe ee desidiosus ingeniũ acciptt. ut de neglegertia uistĩ pla¬
mat qͥd qđ sine labore asseqͥ potut. scire contẽputt. Et idcireo unuqua
Mudios tarditate intelligentiȩ p̃mit᷑: ut eo maiora pͥmia retrilbutaonis
itueni at. qͥ magis instudio inuentionis elaborat. Hil g ÷ int̾ra sine cau¬
quando i dolore ꝑcussionis erudim̃. Unde cũ dictũ sit nichil int̾ra siue
humo egredrt᷑: cũ homo ad di imaginẽ coñditꝰ. de reb in sensibilib flagel¬

Expanded text:
terni liquoris fontem, sed non bibit, quia ingenium quidem intelligentiae accipit, sed tamen veritatis sententias cognoscere legendo contemnit; scit quia intelligere studendo praevaleat, sed ab omni doce ascendit. Sed his auditis, quaestio nostro cordi suboritur, cur vel negligenti intelligentiae donum tribuitur, vel studiosus quisque sensus sui tarditate Idcirco autem saepe et desidiosus ingenium accipit, ut de negligentia justius puniatur, quia quod sine labore assequi potuit scire contemnit. Et idcirco nonnunquam studiosus tarditate intelligentiae premitur, ut eo majora praemia retributionis inveniat; quo magis in studio inventionis elaborat. Nihil ergo est in terra sine cauquando vero dolore percussionis erudimur. Unde cum dictum sit, Nihil in terra sine humo egreditur, cum homo ad Dei imaginem conditus, de rebus insensibilibus flagel
Abbreviated transcription (Latin):
It depcahunt᷑ faciem tuã plurimi Neq enĩ iusti uiri idcirco
se ꝑmnocentie itinera arta custodiunt: ut ab aliis exo.¬
rentur: Sedsiue heretici. siue ꝑuersi qͥlib&. ꝑ hoc qđ int̃
homines quałi in nocent̃ uiuunt: uideri ꝓhominib uolunt:¬

Expanded text:
Et deprecabuntur faciem tuam plurimi. - Neque enim justi viri idcirco Et deprecabuntur faciem tuam plurimi. - Neque enim justi viri idcirco per innocentiam itinera arcta custodiunt, ut ab aliis exorentur. Sed sive haeretici seu perversi quilibet per hoc quod inter homines quasi innocenter vivunt, videri
Abbreviated transcription (Latin):
obstaculo deuentura retributione conficht: Iustus. gͦ. cũse
consũptũ putauerit. ut lucifer orit᷑: quia mox ut tenebres¬
cere tẽptationũ caligine ceꝑit. adlucẽ gr̃ę reformat᷑ Et in
se ipso monstrat diem iusticiȩ: qui casurus paulo ante. tumui
Expec tando nãq spes indm̃ solidius surgit: quanto ꝓillo quisq
grauiora ptulerit: Quia nequaquã retributionis gaudiũ deȩ¬
ternitate colligitur: qđ non hic prius piai tribulatione semi¬
securitas labor.ẽ: ita bonis p̃sens labor. ꝑpetuã securitatẽ parit¬
Unde ⁊ de fossũ se securũ dormire posse iã nouerat: qui dicebat:
querit ꝓfecto dẽfectũ metuit Qmi sẽꝑ adlucra in hiat: sẽꝑ ui¬
delic& dãpna formidat: Cuiꝰ enĩ p̃ceptione reficit᷑: eiꝰ ꝓcuł dubu
⁊ amissione sauciat᷑: & qͦ obligatus mutabilib ac perituris i¬
heret: eo longe in infimis ab arcȩ securitatis iacet Seqͥt᷑:¬

Expanded text:
obstaculo de ventura retributione confidit. Justus ergo cum se obstaculo de ventura retributione confidit. Justus ergo cum se consumptum putaverit, ut lucifer oritur, quia mox ut tenebrescere tentationum caligine coeperit, ad lucem gratiae reformatur, et in se ipso monstrat diem justitiae, qui casurus paulo ante timuit ersa. Tanto namque spes in Deum solidior surgit, quanto pro illa quisque graviora pertulerit. Quia nequaquam retributionis gaudium de aeternitate colligitur, quod non hic prius pia tribulatione semisecuritas laborem, ita bonis praesens labor perpetuam securitatem parit. Defossum se securum dormire posse jam noverat, qui dicebat: quaerit, profecto despectum metuit. Qui semper ad lucra inhiat, semper videlicet damna formidat. Cujus enim perceptione reficitur, ejus rei procul dubio et amissione sauciatur; et quo obligatus mutabilibus ac perituris inhaeret, eo longe in infimis ab arce securitatis jacet. At
Abbreviated transcription (Latin):
obsiderr. ut ipsa nos coꝵ numerositas pene ad lapsũ desꝑ¬
ationis inclinet: Unde plerũq mens intediũ uertitur:
uix ips uirtutis sug dãpnci considerat. ⁊ tota dolens. s
quasi ĩa a sensu doloris aliena frangit᷑. ⁊ enumerare no
ual&. quanto cogitacionũ tu multu uastatur: Ruitu¬
rã sepmom̃tai conspicit: eiq nearmu repugnationi
arripiat grauius menior ipse c̃tra dicit: Circũ ductos qͦ¬
lib& oculos obscuritus obsidet: ⁊⁊ cũ iuisũ tenebrȩ semꝑ
impediant mens tam̃ nil aliud quã tenebras uidet
Sed apud miscđem iudicẽ. sepe hac ipsa quȩ ad nisum qͦq
orationis ad grauat: ꝓ nobis subtilius tristicia exorat
ti luminis radios refundit. itti ut erecta protinꝰ ꝑdo.
na mens uicgeat. quã paulo ante decertantia uitia suꝑ¬
biȩ calce deprimebant Mox torporis pondus discũ¬
tit atq ad contẽplationis lum̃. pꝰ ꝑturbationis suę te.¬
Sine cogitacionis certaminie p̃sentia despicit: sine dubitacionis

Expanded text:
obsident, ut ipsa nos eorum numerositas pene ad lapsum desperationis inclinet. Unde plerumque cum mens in taedium vertitur, vix ipsa virtutis suae damna considerat; et tota dolens, sed quasi jam et a sensu doloris aliena, frangitur, et enumerare non valet quanto cogitationum tumultu vastatur. Ruituram se per momenta conspicit, eique ne arma repugnationis arripiat gravius moeror ipse contradicit. Circumductos quolibet oculos obscuritas obsidet, et cum visum tenebrae semper impediant, moesta mens nihil aliud quam tenebras videt. Sed apud misericordem judicem saepe haec ipsa, quae adnisum quoque orationis aggravat, pro nobis subtilius tristitia exorat. ti luminis radios refundit, ita ut erecta protinus per dona mens vigeat, quam paulo ante decertantia vitia superbiae calce deprimebant. Mox torporis pondus discutit, atque ad contemplationis lumen post turbationis suae teSine cogitationis certamine praesentia despicit, sine dubitationis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ subdita ratione famulat᷑. Nã quantũ liba ira extelo rectitudinis
surgat. sun modata m̃te uicerit. ratiomi ꝓtinꝰ seriure contẽpuit. Et tan¬
to se ĩpudentiꝰ dilatat. ꝗͥto inpacientie uiciũ uirtutẽ putat. Und̾e ne¬
cesse est ut hoc ante omia qͥ zelo rectitudinis mouet᷑ attendat: ne ira
extͣ m̃tis dominiũ transeat. s inultione peccati.tẽpꝰ modũq c̃siđans. sur¬
gentẽ auimi ꝑ tͥbationẽ sultiliꝰ ꝑtractando restringat Animositatẽ
repͥmat: & motꝰ feruidos sub ȩqͥtate disponat. ut eo siat iustior ultor
alienꝰ: qͦ priꝰ extitit uictor suus. qͦtinꝰ sic culpas delinquentiũ corrigat.
ut auce ipse qͥ corrigit ꝑ pacienti ã crescat. ut feruorẽ suũ transcen¬
dendo di uidic&e: ne uteẽꝑ aut̃ excitatꝰ. ipso telo rectitudinis longe a
pulerieudini eiꝰ statĩ. Stultꝰ qͥpre iudeoꝵ popłs exciait: qͥ ipsã in carne

Expanded text:
cum subdita rationi famulatur. Nam quantumlibet ira ex zelo rectitudinis cum subdita rationi famulatur. Nam quantumlibet ira ex zelo rectitudinis surgat, si inmoderata meutem vicerit, rationi protinus servire contempnit et tanto se inpudentius dilatat, quanto inpatientiae vitium virtutem putat. Unde necesse est, ut hoc ante omnia, qui zelo rectitudinis movetur, attendat, ne ira extra mentis dominium transeat, sed in ultione peccati tempus modumque considerans, surgentem animi perturbationem subtilius pertractando restringat, animositatem reprimat et motus fervidos sub aequitate disponat, ut eo fiat iustior ultor alienus, quo prius extitit Victor suus, quatenus sic culpas delinquentium corrigat, ut ante ipse, qui corrigit, per patientiam crescat, ut fervorem suum transcendendo diiudicett ne intemperanter excitatus ipso zelo rectitudinis longe a tultus quippe Judaeorum populus exstitit, quia ipsam in carne
Abbreviated transcription (Latin):
reducit᷑. unde ad tẽpꝰ ne uideat reuerb̾at᷑. Nã ipsa recti ȩmulatio
ȩt̃na pꝰpaululũ intranqͥllitate largiꝰ aꝑit. quȩ interĩ ꝑ cõmotio¬
nẽ claudit. Et unde mens t̾bat᷑ neuideat: in de ꝓsic̃ ut aduden¬
dũ ueriꝰ clarescat. sic̃ infirmanti oculo cũ colliriũ mittit᷑. lux pe¬
nitꝰ negat᷑. Sed inde eã pꝰpaululũ ueracit̃ recipit. unde hanc ad
tẽpꝰ salubrit̃ amittit. Nũ quã uͦ cõmotioni contẽplatio uingit᷑:
fous respicientis imaginẽ reddit: quã tͣnqͥllus ꝓpͥe ostendit. qͥa qͦ
oiꝰ unda palpitat: in se sp̃em similitudinis obscurat. S cũ ꝑzclũ
antiiꝰ inouct᷑. curandũ sũmoꝑe est. no hȩc cadẽ quȩ instrum̃ta uit¬
tutis assumit᷑ m̃ti ira dũct᷑. Ne qͥsi dña p̃eat: s uelud ancilla ad obse¬
qͥũ parata aretionis t̃gonũꝗͣ recedat. Tẽ eni robustiꝰ c̃tra uicia erigie᷑.

Expanded text:
reducitur, unde ad tempus ne videat reverberatur. Nam ipsa recti aemulatio reducitur, unde ad tempus ne videat reverberatur. Nam ipsa recti aemulatio ęterna post paululum in tranquillitate/ largius aperit, quę haec interim per commotionem claudit; et unde mens turbatur, ne videat, inde proficit, ut ad videndum verius clarescat – sicut infirmanti oculo, cum collirium mittitur, lux penitus necatur, sed inde eam post paululum veraciter recipit, unde hanc ad tempus salubriter amittit. Numquam vero commotioni contemplatio iungitur,fons respicientis imaginem reddit, quam tranquillus proprie ostendit, quia quo eius unda palpitat, in se speciem similitudinis obscurat. Sed cum per zelum animus movetur, curandum summopere est, ne haec eadem, quae in instrumento virtutis adsumitur, menti ira dominetur, ne quasi domina pręeat, sed velut ancilla, ad obsequium parata,/ a rationis tergo numquam recedat. Tunc enim robustius contra vitia erigitur,
Abbreviated transcription (Latin):
et̃ni rectoris exarsit. De hac ꝑpsalmistã dr̃. Trascimini & nolite pec¬
care. Qđ nimirũ ñ recte uttelligt̃.: qͥ irasci nos nob tantũ mͦ ñ ȩtiã
ꝓtimis delinquentib uolunt. Si enĩ sic ꝓximos ut nos amare pei¬
pim̃: restat ut sic eoꝵ erratib sic̃ nr̃is uiciis irascam̃. De hac ꝑ salo¬
monẽ dr̃. Mdioi ÷ ira .risu. qͥa ꝑ tristiciã uultꝰ. corrigit᷑ꝰ animꝰ de¬
linquentis. Dehac iterũ psalmista ait. Turbatꝰ ẽ. p̃ira oculus meus
Ira quibꝑe ꝑuicui: oculũ m̃tis excecat. Ira aut̃ ꝑtelũ turbat. qr qͦ
saltĩ recti emulatione concutit᷑: ea quȩ nͥ tranqͥllo corde ꝑcipi᷑po
test contẽplatio dissipat᷑. Ipse nãq Telus rectitudinis qͥa inqͥetudi¬
ne m̃tẽ agitat: eiꝰ mox aciẽ obscurat. ut altiora in cõmotione non
uideat: quȩ bñ pͥus tranqͥlla cernebat. Sed inde subtiliꝰ ad alta

Expanded text:
aeterni rectoris exarsit. Irascimini, inquit Psalmista, et nolite pecaeterni rectoris exarsit. Irascimini, inquit Psalmista, et nolite peccare . Quod nimirum non recte intelligunt, qui irasci nos nobis tantummodo, non etiam proximis delinquentibus volunt. Si enim sic proximos ut nos amare praecipimur, restat ut sic eorum erratibus, sicut nostris vitiis, irascamur. Unde et per SaloMelior est ira risu, quia per tristitiam vultus corrigitur animus delinquentis . De hac iterum Psalmista ait: Turbatus est prae ira oculus meus . Ira quippe per vitium oculum mentis excaecat, ira autem per zelum turbat; quia quo saltem recti aemulatione concutitur, ea quae nisi tranquillo corde percipi nopotest, contemplatio dissipatur. Ipse namque zelus rectitudinis, quia inquietudine mentem agitat, ejus mox aciem obscurat, ut altiora in commotione non videat, quae bene prius tranquilla cernebat. Sed inde subtilius ad alta
Abbreviated transcription (Latin):
alius excessimꝰ delicta cogitemꝰ. Consid̾ata qͥppe infirmitas ꝓpͥa.
mala nob exeusat aliena. Pacient̃ nãq illatã in uiriã tolerat: qͥ pie
memintt qđ forcasse ad hue habeat. in qͦ debeat ipse tolerari. Et qͦsi
aqͥ ignis extinguit᷑: cũ surgente feruore animi. sua cuiq ad m̃tẽ
culpa reuocat᷑. qͥa erubescit peccata ñ parcere: qͥ uł dõ uł ꝓrximo
sepe se recolit parcenda peccasse. S int̾hȩc sollert̃ sciendũ÷ quod
alia ẽ. ira quã inpacientia excitat. alia quã Telus format. Illa
exuicio: hȩc exiurtute gn̾at᷑. Si eñi nulla ira exuutate surge¬
roe diuine animadũsionis ĩpetũ finees ꝑ gladiũ ñ placassae. Hanc
irã qr hels ñ habuit: motũ contͣ se ĩplacabilit̾ suꝑnę ultionis exci
tauit. Nlã qͦ contͣ sub ditoꝵ uicia tepuit: eo contra illũ districtio

Expanded text:
aliis excessimus, delicta cogitemus. Considerata quippe infirmitas/ propria aliis excessimus, delicta cogitemus. Considerata quippe infirmitas/ propria mala nobis excusat aliena. Patienter namque inlatam iniuriam tolerat, qui pie meminit, quod fortasse adhuc habeat, in quo debeat ipse tolerari. Et quasi aqua ignis extinguitur, cum surgente furore animi sua cuique ad mentem culpa revocatur, quia erubescit peccata non parcere, qui vel deo vel proximo sępe recolit parcenda peccasse. Sed inter haec sollerter sciendum est, quod alia est ira, quam inpatientia excitat, alia, quam zelus format: Illa ex vitio, haec ex virtute generatur. Si enim nulla ira ex virtute surgeret, divinae animadversionis impetum Finees per gladium non placasset. Hanc iram quia Heli tavit. Nam quo contra subditorum vitia tepuit, eo contra illum ira districte
Abbreviated transcription (Latin):
oscit. Primꝰ qͥppe ÷ ut mens sollicita ante quã agere qđ liba ĩcipi¬
at. om̃s sibi quas pati potest contumelias ꝓponat. qͥtenꝰ redẽptoris sui
tius excipit. qͣnto se cautiꝰ ex p̃scientia armauit. Qui eñĩ ĩꝓuidꝰ ab
adũsitate dep̃hendit᷑. qͣsi ab hoste dormiens inuenit᷑. eũq citiꝰ ini¬
micꝰ necat: qͥa ñ repugnantẽ ꝑforat. Nã qͥ mala ĩminentia ꝑsollicitu¬
dine p̃d tat: hostiles incursꝰ qͣsi minsidus iugilans soepectes: Es mude ad
uict oriã ualente accingit᷑ unde nesciens de pbendi putabat. Sollerẽ s̃¬
anuro ante accionis suȩ pͥmordia cuncta debae aduersa meditari act̃
semnꝑ her cogitans. semꝑ contͣ hec toraca pacientiȩ munitꝰ. & qͥeqͥa ac¬
cesserit ꝓuid suꝑet: & qͥcqͥd ñ accesserit lucrũ putae. Seds̃ aut̃ seruan¬
de m ansuetudinis mod̾÷ ut cũ alienoᷤ excessus aspicimꝰ. nr̃a qͥb in

Expanded text:
escit. Primus quippe est, ut mens sollicita, antequam agere quidlibet incipiescit. Primus quippe est, ut mens sollicita, antequam agere quidlibet incipiat, omnes sibi quas pati potest contumelias proponat, quatenus Redemptoris sui tius excipit, quanto se cautius ex praescientia armavit. Qui enim improvidus ab adversitate deprehenditur, quasi ab hoste dormiens invenitur, eumque citius inimicus necat, quia non repugnantem perforat. Nam qui mala imminentia per sollicitudinem praenotat, hostiles incursus quasi in insidiis vigilans exspectat; et inde ad victoriam valenter accingitur, unde nesciens deprehendi putabatur. Solerter animus ante actionis suae primordia cuncta debet adversa meditari, ut semper haec cogitans, semper contra haec thorace patientiae munitus, et eret, et quicquid non accesserit, lucrum putet. Secundus autem servandę mansuetudinis modus est, ut, cum alienos excessus aspicimus, nostra, quibus in
Abbreviated transcription (Latin):
ex asꝑata respondoe. Qđ salomon breuit̃ insinuat dicens. Prestolatio
ĩpioꝵ suror. Sicq fit. ut ꝑtͣbatꝰ animꝰ maiorẽ strepitũ sui silentii
sentiat. eusgrauiꝰ clausȩ irȩ flãma cõburat. Unde bñ ante nos
faciliꝰ deserit. Non nullos uͦ tarde qͥdem cõmoua: s duriꝰ tena Ali
nãq accensi calamis similes: dũ uocib ꝑstrepunt. qͣsi qͦsdã accensiois
suȩ sonitꝰ reddunt. Ciciꝰ qͥdem flãmã faciunt. s ꝑtinus in fauillam
frigescunt. Alii aut̃ lignis grauiorib duriorib q ñ dispares. ac censi¬
onẽ tarde suscipiunt. s tam̃ accensi semel. difficiliꝰ extinguntur.
Et qͥa se tardiꝰ in asꝑitatẽ concitant: suroris sui duriꝰ ignẽ seruant.
deponunt. Nlon nulli uͦ has & tarde suscipuint: & citiꝰ amittinte
Inqͥb nimirũ qͣ tuor modis liqͥdo lector agnoscit qr & ad tranqͥllita¬
debeat expͥmamꝰ: Duob & enĩ modis fracta possiđe animũ ira desu¬

Expanded text:
on breviter insinuat, dicens: prętolatio impiorum furor. Sicque fit, ut perturbatus animus maiorem strepitum sui silentii sentiat eumque gravius clausae irę flamma consumat. Unde bene ante nos facilius deserit. Nonnullos vero tarde quidem commovet, sed durius tenet. Alii namque accensi calamis similes, dum vocibus perstrepunt, quasi quosdam / accensionis suae sonitus reddunt; citius quidem flammam faciunt, sed protinus in favillam frigescunt. Alii autem, lignis gravioribus durioribusque non dispares, accensionem tarde suscipiunt, sed tamen accensi semel difficilius extinguntur, et quia se tardius in asperitate concitant, furoris sui durius ignem servant.deponunt. Nonnulli vero has et tarde suscipiunt et citius amittunt. In quibus nimirum quattuor modis liquido lector agnoscit, quia et ad tranquillitadebeat exprimamus? Duobus etenim modis fracta possidere animum ira desu
Abbreviated transcription (Latin):
nescit. Ut iratꝰ qͥsq collocutonẽ suã ꝓximo subtrabat. & nchil dicen¬
do ꝗͣ sit ad ũsus dicat. Et ñuũꝗͣ silentii se ueritas ꝑ disciplinȩ dispen¬
sationẽ gerit᷑: si tam̃ sollicite inuitimis discretionis forma teneat᷑.
Non nũꝗͦ a dũ accensus animꝰ a consueta locutione restringit᷑. ꝑ acceᷤ¬
sũ tẽporis. penitꝰ apxini dilectione seꝑat᷑. & acriores stimuli ad ñitẽ
festuca intrabẽ uertit᷑. dũ in ira odiũ ꝑmutat᷑. Plerũq ira ꝑsilenti¬
ũ clausa uitra m̃tẽ uehem̃tiꝰ estuat. & clamosas tacite uoces format.

Expanded text:
nescit, ut iratus quisque conlocutionem suam proximo subtrahat et nihil dicennescit, ut iratus quisque conlocutionem suam proximo subtrahat et nihil dicendo, quam sit aversus, dicat. Et nonnumquam silentii sęveritas per disciplinae dispensationem geritur, si tamen sollicite in intimis discretionis forma teneatur. Nonnumquam vero, dum accensus animus a consueta locutione restringitur, per accessum temporis penitus a proximi dilectione separatur, et acriores stimuli ad mentem festuca in trabem vertitur, dum ira in odium permutatur. Plerumque ira per silentium clausa intra mentem vehementius aestuat