comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
natus timor in infimis
XVII DESUPERBIAETUANACLA
ccasio ꝑdictionis nos¬
trae facta est suꝑbia
diaboli: & argumentũ
redemptionis ñrãe in¬
uenta est humilitas dĩ :
Qui delatione deiectius.
quȩdũ supra se tenditur.
abalti tudine uerȩcel¬
si tudinis elongatur
Initiũ omnis peccatĩ suꝑ¬
bi a est: Quidest aum
suꝑbia. nisiꝑuersȩ cel¬
situdinis appexitus. ꝑ uer¬
sa enim est celsitudo de¬
serto eo cui deb& animus
mnherere. principiosibi
riae seminariũ fuit :
quiadũ eosspi quasim al¬
tũ erexit caroininsimis
mersit
uiꝑ superbiã insecreo
cordis prius eleuantur.
post modũ publicae cor¬
ruunt : qui adũ occubus
intumescunt motibus
cordis a ꝑtiscadunt lap¬
sibus corporis:
Sic̃ sic elatiius ta fuerant
reributione feriendi
ut quia suꝑbi en dose homi¬
nib: preferunt : luxurian¬
dousq adiumentorum
simili tudinẽ de uoluant᷑
urandũ nobis est : &om¬
nicus todia mens a suꝑbiae
enim ante oculos dt̃ua cuȩ

Expanded text:
natus timor in infimis natus timor in infimis XIV. De superbia et vana gloria. Occasio perditionis nostrae facta est superbia diaboli, et argumentum redemptionis nostrae inventa est humilitas Dei . Quid elatione abjectius, quae dum supra se tenditur, ab altitudine verae celsitudinis elongatur? Initium omnis peccati superbia est . Quid est autem superbia, nisi perversae celsitudinis appetitus? Perversa enim est celsitudo, deserto eo cui debet animus inhaerere principio, sibriae seminarium fuit, quia dum eos spiritus quasi in altum erexit, caro in infimis mersit. Qui per superbiam in secreto cordis prius elevantur, postmodum publice corruunt, quia dum occultis intumescunt motibus cordis, apertis cadunt lapsibus corporis. Sic sic elati justa fuerant retributione feriendi, ut quia superbiendo se hominibus praeferunt, luxuriando usque ad jumentorum similitudinem devolvantur. Curandum nobis est et omni custodia mens a tumore senim ante oculos Dei vacue
Abbreviated transcription (Latin):
adiutorii deserit: quasi
sacrisiciũ supra pecrap
si tũt angelus uirga conua¬
git: Depera a enimins
exit &ius carnesq: cos¬
sumit : quia a flatusase¬
demptore sp̃s tanta cor
nr̃m flãma conpunctio¬
nis concrematut omne
quod in eo est in licitum.
& operis & cogitationis
exurat :
Imnes quiuel in licita ap¬
p&unt uel in hoc mundo
uideriali quid uolunt: den¬
sis cogitationũ tumulab
in corde conprimuntur :
Mare significat mentẽ
nominis : & quasi fluc¬
tus maris sunt. cogitatio¬
nes mentis : Quȩ aliquan
doꝑirã tumes cunt. ꝑgra¬
tia tranquillȩ fiunt ꝑ odi¬
um cũ amaritudine de¬
fluunt: mens quippe huma¬
na quot temptauones pa¬
utur quasi tot flatibus
mouetur :
lerũq mentẽ hominis:
tumultus in anium cogi¬
tationũ de primuntira
ꝓturbat. & cũ recedit
ira succedit in epta lei¬
tia. Luxuria e stimulis
urgu&ur. es tuaua¬
ritiã e dongelateq: ad
ambienda quae terre¬
na sunt tenditur : & ali¬
quandohanc suꝑbia leuat.
Aliquando uerom ordi¬

Expanded text:
i sacrificium supra petram positum angelus virga contingit. De petra etenim ignis exit, et jus carnesque consumit, quia afflatus a Redemptore spiritus tanta cor nostrum flamma compunctionis concremat, ut omne quod in eo est illicitum et operis et cogitationis exurat. Omnes qui vel illicita appetunt, vel in hoc mundo videri aliquid volunt, densis cogitationum tumultibus in corde comprimuntur . Mare significat mentem hominis, et quasi fluctus maris sunt cogitationes mentis, quae aliquando per iram tumescunt, per gratiam tranquillae fiunt, per odium cum amaritudine defluunt . Mens quippe humana quot tentationes patitur, quasi tot flatibus movetur . Plerumque mentem hominis tumultus inanium cogitationum deprimunt, ira perturbat, et cum recedit ira, succedit inepta laetitia. Luxuriae stimulis urgetur, aestu avaritiae longe lateque ad ambienda quae terrena sunt tenditur. Et aliquando hanc superbia elevat, aliquando vero inordi
Abbreviated transcription (Latin):
um offerr& insis tentes
auesꝑtulit quas studiose
neoblatũ sacrisiciũ rape¬
rent abigit: Sicnos dum
inaracordis holocaustũ
dõ offerimus ab in mundis
hoc uolucrib: cus todimus:
mens nr̃a offerre sed ño
utiliter sperat :¬
aturȩ corruptibilis pon¬
deregrauati. ab utero men¬
tis nr̃ae quȩdã cogitationũ
suꝑflua quasi uentris gra¬
uamina erumpunt : Sed
portare subbalteo paxil¬
lũ debemus ut uidelica
adreprehendendos nos¬
me ipsos semꝑ acintracu¬
tũ circanos s timulũ conpunc¬
tionis habeamus: Qui in ces¬
santer terrã mentis nrãe
penitentiae dolore confo¬
diat: & hoc quod a nobis de
cogitationum utero fetidũ
erumpit abscondat :
Hieroboal ed ũ occidit.
carnes eius suꝑpe trãponit:
ius &iã casiũ de suꝑfo
dit: Carnes ergosups
tra ponimus : dũ corps
nĩm in xp̃i imitationes
cruciamus : Ius eiac
nium de suꝑ fundit que

Expanded text:
um offerret, insistentes um offerret, insistentes aves pertulit, quas studiose, ne oblatum sacrificium raperent, abegit. Sic nos, dum in ara cordis holocaustum deo offerimus, ab inmundis hoc volucribus custodimus, mens nostra offerre se domino utiliter sperataturae corruptibilis pondere gravati, ab utero mentis nostrae quaedam cogitationum superflua, quasi ventris gravamina erumpunt . Sed portare sub balteo paxillum debemus, ut videlicet ad reprehendendos nosmetipsos semper accincti, acutum circa nos stimulum compunctionis habeamus, qui incessanter terram mentis nostrae poenitentiae dolore confodiat, et hoc quod a nobis de cogitationum utero fetidum erumpit abscondat . Jerobaal haedum occidit, carnes ejus super petram ponit, jus etiam carnium desuper fundit . Carnes ergo super petram ponimus, dum corpus nostrum in Christi imitatione cruciamus. Jus etiam carnium desuper fundit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cunt. ad secr&ã mentis co¬
gitationẽ uelut ad quod¬
da tabernaculũ reuertun¬
tur : diuin alege ꝑspecta.
quasicorã posita archa
dñm consulunt : & quod
prius intus tacentes audi¬
unt. hoc foras post modum
agentes in notescunt :¬
t exteriorib officiis lec¬
ti in offense deseruiant.
ad secr&acor disrecusre¬
re incessabiliter curant:
& sic uocẽ dĩ quasi ꝑ somni¬
um audiunt dũ in cogita¬
tione mentiracarnalib
sensibus abstrahuntur:
Cepecordaiustorũ subhor¬
te cogitationes polluunt:
terren arũ rerũ delecta¬
tionib: tangunt: Sed dum
citius manu sc̃e discre¬
tionis abiguntur. festi¬
nȩagitur n ec ordis faciẽ
caligo temptationis ope¬
riat quae hanciã ex in lici¬
tadelectatione tangebat :
Nonnum quã in ipso oratio¬
nis nr̃e sacrificio mpor¬
tune secogitationes inger̃:
Qua ehocrapere uel macu¬
lareualeant quod in nobis
dõflentes immolamus:
brahã patriar chacum
ad occasum solis sacrifici

Expanded text:
cunt, ad secretam mentis cocunt, ad secretam mentis cogitationem velut ad quoddam tabernaculum revertuntur; divina lege perspecta, quasi coram posita arca Dominum consulunt, et quod prius intus tacentes audiunt, hoc foras postmodum agentes innotescunt. Ut exterioribus officiis electi inoffense deserviant, ad secreta cordis recurrere incessabiliter curant; et sic vocem Dei quasi per somnium audiunt, dum in cogitatione mentis a carnalibus sensibus abstrahuntur. Saepe corda justorum subortae cogitationes polluunt, terrenarum rerum delectationibus tangunt; sed dum citius manu sanctae discretionis abiguntur, festine agitur ne cordis faciem caligo tentationis operiat, quae hanc jam illicita delectatione tangebat . Nonnunquam in ipso orationis nostrae sacrificio importune se cogitationes ingerunt, quae hoc rapere vel maculare valeant quod in nobis Deo flentes immolamus. Abraham patriarcha, cum ad occa
Abbreviated transcription (Latin):
cis ñon auditur. Neque
enim ꝑ fectȩ homo sufsi¬
cit adutraq: diuisus sed
dum sic in terius erudir
App&it. ut tamen ex terius
implic&ur : unde ex terius
uditum aperit inde in te¬
us obsurdescit :¬
iuiri qui ex teriorib: minis¬
erus deseruise officune¬
essitate coguntur. studio¬
esemꝑ ad cordis secs&a
esugiunt : Ibiq: cogitationis
ntime cacum enascendunt.
x legẽ quasi inmonte ꝑci¬
piunt᷑: dũ post positis tumul¬
tib actionũ temporalium.
incon templationis suae
uertce : suꝑne uolũ tats
sentennã pesscrutantur:
Hoysessc̃s crebro dereb
dubiis ad tabernaculum
Pedit. Ibiq secr&o dñm con¬
sulit & quid certius decer¬
nat agnoscit : Relictis
quippe turbif adtaberna¬
culum redise est: post po¬
sitis ex ceriorũ tum ultib
ꝑbonȩ cogitationis studũ:
sccr&ũ mentis intrare :¬
bienim dñs consuli tur&
quod foras agendum est
publicȩ intus silenter
auditur:
ũseres dubias electidis¬
cernere ñ posse cognos¬

Expanded text:
cis non auditur . Neque cis non auditur . Neque enim perfecte homo sufficit ad utraque divisus; sed dum sic interius erudiri appetit, ut tamen exterius implicetur unde exterius auditum aperit, inde interius obsurdescit. Sancti viri qui exterioribus ministeriis deservire officii necessitate coguntur, studiose semper ad cordis secreta refugiunt, ibique cogitationis intimae cacumen ascendunt, et legem quasi in monte percipiunt, dum, postpositis tumultibus actionum temporalium, in contemplationis suae vertice supernae voluntatis sententiam perscrutantur . Moyses sanctus crebro de rebus dubiis ad tabernaculum redit, ibique secreto Dominum consulit, et quid certius decernat agnoscit. Relictis quippe turbis ad tabernaculum redire, est, postpositis exteriorum tumultibus, per bonae cogitationis studium secretum mentis intrare. Ibi enim Dominus consulitur, et quod foras agendum est publice intus silenter auditur. Cum se res dubias electi discernere non posse cognos
Abbreviated transcription (Latin):
Itione delinquitur & quia
usq: ad opus nonuenit cul¬
pa usq ad cruciatũ ñ ꝑue¬
nit penitentia: Sed cogi¬
tata afflictiomentem
citius tergit : quã nimirũ
tantũ modo cogitata mi¬
quitas polluit:
dẽ pralmista ait: conpu¬
Itruerunt & deeriora¬
uerunt cicatrices met
ciae insipientiae m ee
Sepenãq: hoc quod con¬
pectuii dicisia flexum
terueniente deletumes
ad animũ ꝑ cogitationen
sedit : & deuicta culpa
addelectationẽ russis
inserperenititus. atq
in anti quocertamine.
sediuiua pulsationeren¬
ratur. Ita ut quod prius
egit incorpore: hoc inpo¬
tuna cogitatione. post¬
modũ uers & in mente
Cũnihil foras opereag¬
tur. sedsolaitus cogia¬
tione peccatur di stria
sercatu mens obligatna
hoc sollicitis lamentis aeia
Dlerũq: aurẽcor dis. aetri¬
inarũ cogitationũ turba
dũ perstrepit claudit
atq: insecr&arium mo¬
tifquantominus curarũ
tumultuan tiũ sonus con¬
pescitur. tanto ampli¬
us uox prȩsidentis iudi¬

Expanded text:
tione delinquitur, et quia tione delinquitur, et quia usque ad opus non venit culpa, usque ad cruciatum non pervenit poenitetia; sed cogitata afflictio mentem citius tergit quam nimirum tantummodo cogitata iniquitas polluit. Idem Psalmista ait: Poraverunt cicatrices meae a facie insipientiae meae . Saepe namque hoc, quod a conspectu judicis jam fletu interveniente deletum est, ad animum per cogitationem redit, et, devicta culpa, ad delectationem rursus inserpere nititur, atque in antiquo certamine rediviva pulsatione reparatur; ita ut quod prius egit in corpore, hoc importuna cogitatione postmodum verset in mente. Cum nihil foras opere agitur, sed sola intus cogitatione peccatur, districto se reatu mens obligat, nisi hoc sollicitis lamentis tergat. Plerumque aurem cordis terrenarum cogitationum turba, dum perstrepit, claudit, atque in secretario mentis quanto minus curarum tumultuantium sonus compescitur, tanto amplius vox praesidentis judi
Abbreviated transcription (Latin):
sed sunt non nulla cogi¬
tationis a cumina quae
ex operationen ascuntur :
Namsicut ab animo opus
sumitur. ĩ tarursus abope¬
re animus eruditur:
alde neces seest ut cum
cogitatio ex trausum du¬
citur protinus mentis
oculuf ad opera trans ac¬
ta reuoce tur: acpensei
quisq quid subiectus ege¬
rit & repente cognoscit
Cepe misericoss dr̃ eocitius
peccata cordis abluit: quõ
hec exire ad opera ñ ꝑmittit :¬
& cogitata nequitia. tanto
citius soluitur. quantoessic¬
tu operis districtius non
ligatur :
Ser egregiũ psalmis tam
dicitur Dix ꝓnuntiabo
aduersum me iniustitias
meas dño & ture misisti
inpiaeatẽ cordis mei:
Qui enim inpieatẽ cordis
subdidit quia cogitatio¬
nũ iniustitias ꝓnuntia re
uelit. indicauit: Dũq ait.
dixipronuntiabo : adq:
ilico adiuncxit. &ture¬
misisti : quã sit de cogita¬
tionib facilius uenia osten¬
mit ut peere hoc quod se
peere ꝓmit rebat
obtinuit
Insola nonnum quã cogita¬

Expanded text:
sed sunt nonnulla cogised sunt nonnulla cogitationis acumina, quae ex operatione nascuntur; nam sicut ab anima opus sumitur, ita rursus ab opere animus eruditur. Valde necesse est ut cum cogitatio extra usum ducitur, protinus mentis oculus ad opera transacta revocetur. Ac penset quisquis quid subjectus egerit, et repente cognoscet. Saepe misericors Dominus eo citius peccata cordis abluit, quo haec exire ad opera non permittit; et cogitata nequitia tanto citius solvitur, quanto effectu operis districtius non ligatur. Per egregium Psalmistam dicitur : Dixi: Pronuntiabo adversum me injustitias meas Domino, et tu remisisti impietates cordis mei . 2. Qui enim impietatem cordis subdidit, quia cogitationum injustitias pronuntiare velit, indicavit, dum ait: Dixi, pronuntiabo, atque illico adjungit: Et tu remisisti. Quam sit de cogitationibus facilis venia, ostenmittit petere, hoc quod se petere promittebat obtinuit. In sola nonnunquam cogita
Abbreviated transcription (Latin):
mi. Itẽ uir tus uir tute
concipitur : sicut ꝑuir¬
utẽ cuangelice praedi¬
cationisuir tutẽ mar tiru
a ps̃tlimeruerunt :
ncordibus scłariter ui¬
uentiũ inuicẽ sibi succe¬
dunt uitia. ut dũ unum
abierit succedat aliud:
ux ta iohel prophe teter¬
timoniũ quiait: Nesiduũ
erucae comedit locusta
& residuũ locus te come¬
dit brucus : & residuum
ruci comedit rubigo:
pro idergo ista subuitio¬
rũ allegoria colliguntur
quia sequitur. exꝑgescimi¬
ni ebrir& flete:
li quando uti liter pecca¬
tur inminimis uitiis. ut
maiora utilius caucantur:
ege paulũ a pr̃tũ mino¬
ra ꝑmit tentẽ peccata :¬
emaiora ꝑpetrentur:
ueraciter aũm sanantur
uiti & que uir tutibus non
uitus ex cluduntur. Quo¬
rumdã autem quedam
latentia uita tunc appa¬
rent q̃uando ab aliis uitus
XII DECOGFATIONIBUS
NOXIISETIN NOXIIS:
Ilerũq ex bonis operi¬
b discimus. quan tũ ui¬
te munditiã in cogita¬
tione construamus:
pene cuncta bona opera¬
Aex cogitatione prodeunt:

Expanded text:
em virtus virtute concipitur, sicut per virtutem evangelicae praedicationis 236 virtutem martyrii apostoli meruerunt. 4. In cordibus saeculariter viventium invicem sibi succedunt vitia, ut dum unum abierit, succedat aliud, juxta Joelis prophetae testimonium, qui ait: Residuum erucae comedit locusta, et residuum locustae comedit bruchus, et residuum bruchi comedit rubigo . Per id ergo ista sub vitiorum allegoria colliguntur, quia sequitur: Expergiscimini, ebrii, et flete. 5. Aliquando utiliter peccatur in minimis vitiis, ut majora utilius caveantur. Lege Paulum apostolum minora permittentem peccata, ne majora perpetrentur. Veraciter autem sanantur vitia quae virtutibus, non vitiis, excluduntur. Quorumdam autem quaedam latentia vitia tunc apparent, quando ab aliis vitiis XIII. De cogitationibus noxiis et innoxiis. Plerumque ex bonis operibus discimus quantam vitae munditiam in cogitatione construamus . Pene cuncta bona ex cogitat
Abbreviated transcription (Latin):
contingat ut ita pracsci¬
antur. ut aut cũ obtimis
operibus longiores sint :
aut cũ pessimis braciuoses:
sicut ez echias augmentũ
dicrũ meruit in pensionela¬
crimarũ : & sicut deꝑuer¬
sis scriptũ estin discipli¬
natis obuiat mors
Omne quod sccundum p̃¬
sens rcłm labora mus uix
usqu e admor tẽ sufficit:
mossnam quȩ in terueni¬
ens fructũ nr̃i laboris abs¬
cidit : Quodueroproader¬
nauita agitur &iã postmor¬
temseruatur & tunc appa¬
sere incipit cũ laborũ casha¬
lium fructusceperit ñ uideri :
Ibiergo illa s& ributio incho¬
at ubi is tater minatur :¬
Oram nobis ultimã dñrnrr
idcirco uoluit esse in cogni¬
ia ut semꝑ possit essesuspata :
Vt dũ illã prȩuidere ñ possumꝰ
adillã sine in termissione
praeparemur:
uia uenture mor tis tempus
Vignoramus & post mortẽ
operari non possumus: suꝑest
utante mortẽ tempora
indulta rapiamus: sic enim
sic mossis tacumuenerit
uincitur : si prius quã ueniat

Expanded text:
contingat ut ita praescicontingat ut ita praesciantur, ut aut cum optimis operibus longiores sint, aut cum pessimis breviores, sicut Ezechias augmentum dierum meruit impensione lacrymarum, et sicut de perversis scriptum est: Indisciplinatis obviat mors . Omne quod secundum praesens saeculum laboramus vix usque ad mortem sufficit . Mors namque interveniens fructum nostri laboris abscidit; quod vero pro aeterna vita agitur, etiam post mortem servatur; et tunc apparere incipit, cum laborum carnalium fructus coeperit non videri. Ibi ergo illa retributio inchoat, ubi ista terminatur. Horam nobis ultimam Dominus noster idcirco voluit esse incognitam, ut semper possit esse suspecta; ut dum illam praevidere non possumus, ad illam sine intermispraeparemur, quia venturae mortis tempus ignoramus, et post mortem operari non possumus; superest ut ante mortem tempora indulta rapiamus. Sic enim, sic mors ista cum venerit vincitur, si priusquam venerit
Abbreviated transcription (Latin):
rũ dolor uel cogitatas
uł ꝑp&ratas nequit as
diluit : rm
ũex terius ꝑcutimur ad
peccatorũ nr̃orũ memo¬
siã taciti afflictiq:
reuocamur: atqu e ante
oculos nrõccuntaque
a nobis sunt malgies ta
reducimus & ꝑhoc quod
foras patimur: magis in¬
ius quod fecimus dolemus:
unde fitut inter aꝑta uul¬
nera corporis implius nos
abluas plaga seor & auen¬
tris : quia sanat nequitias
prauio peris occultum
uulnus doloris:
Ummonendi sunt egriqua¬
t̃i nus patientiae uir tu¬
tẽ seruent: ut inces san¬
ter quanta redemptor ab
his quos cr eauerat ꝑtulit
mala considerentcur
itaque a sperũ credi¬
tur ut adõ homo tolese
fla gella promalis. si tan¬
ta dr̃ ab hominibus ꝑtulit
mala probonis. Aut quis sa¬
na intellegenti adeꝑcus¬
sione sua ingratus ext&:
supse hinc sine flagello
non exit qui hic sine pec¬
catouIxit mmu
U DEMORTECORPORIS:
Irae sixi dies singulis
ab interna dĩ prae¬
scienuanec augeri
possunt nec minui : Nisi

Expanded text:
rum dolor vel cogitatas rum dolor vel cogitatas vel perpetratas nequitias diluit. Cum exterius percutimur, ad peccatorum nostrorum memoriam taciti afflictique revocamur, ante oculos nostros cuncta quae a nobis sunt male gesta reducimus, et per hoc quod foras patimur magis intus quod fecimus dolemus. Unde fit ut inter aperta vulnera corporis amplius nos abluat plaga secreta ventris, quia sanat nequitias pravi operis occultum vulnus doloris. Admonendi sunt aegri quatenus patientiae virtutem servent, ut incessanter quanta Redemptor ab his quos creaverat pertulit mala considerent. Cur itaque asperum creditur ut a Deo homo toleret flagella pro malis, si tanta Deus ab hominibus pertulit mala pro bonis? Aut quis sana intelligentia de percussione sua ingratus exstet, si ipse hinc sine flagello non exiit, qui hic sine peccato vixit? CAPUT LIV. De morte corporis. Praefixi dies singulis ab interna Dei praescientia nec augeri possunt, nec minui, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
da hereditas ꝑcipitur a
semꝑmansura supplicia
uitaniur:
Considerent egri quant
salus cordis sit molestia
corporalis quaead cogn¬
tionẽ sui mentẽ reuocas
Et quã plerũ que salus
abicit infirmitatis ment¬
riareformat : ut anims
qui ex trasẽ in elatione
ducitur. cuisit condicioni
subditus. ex ꝑcussaquam
sustin& carne memos&ur :
Slerũ que ca ro ꝑmoles¬
nas tarda flagellosuo
mentidm̃ indicat. quẽ mens
ipsa carni praesidens ñ
uidebat : Itaut anxiae tatẽ
sp̃s proficere in hoc mundo
cupientifuelut iter tendo¬
tis inpediat. donec eiin uisibi¬
lem qui sibi obuiat in notescat:
mmonen disunt egriit con¬
siderent quantisit mune¬
ris molestia corpora lis quae
admissa peccata diluit. &
aquȩ poterant ad mitti
conpescit quae sumpta ab
ex terioribus plagis concus¬
se meno penitentiae uul¬
nera infligit :.
npro uerbus salomonis
scriptũ est:: liuor uulne¬
ris abstergit mala: & pla¬
ge insecr &iorib uentris
Mala enim liuor uulneris
abstergit quia flagello¬

Expanded text:
nda haereditas percipitur, et semper mansura supplicia vitantur? Considerent aegri quanta salus cordis sit molestia corporalis, quae ad cognitionem sui mentem revocat, et quam plerumque salus abjicit, infirmitatis memoria reformat, ut animus, qui extra se in elatione ducitur cui sit conditioni subditus ex percussa quam sustinet carne memoretur. Plerumque caro per molestias tarda flagello suo menti Deum indicat, quem mens ipsa carni praesidens non videbat, ita ut anxietatem spiritus proficere in hoc mundo cupientis, velut iter tendentis impediat, donec ei invisibilem qui sibi obviat innotescat. Admonendi sunt aegri, ut considerent quanti sit muneris molestia corporalis, quae et admissa peccata diluit, et ea quae poterant admitti compescit, quae sumpta ab exterioribus plagis concussae menti poenitentiae vulnera infligit. In Proverbiis Salomonis scriptum est: Livor vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris . Mala enim livor vulneris abstergit, quia flagello
Abbreviated transcription (Latin):
quod dõ seruire nolierunt:
quando damna suaene¬
glegentia et recupera se
seruiendonequaquam
possunt: Vndealias dici¬
tus: cũ occideret eos tunc
quaerebant eum :¬
LIII DEEGRITUDINECORPORIS:
Admonen di sunt aegruut
Neo se dĩfiliosenuam quo
illos disciplinae flagella
castigant: Nisi enimcor¬
sectirꝰ filus hereditatem
dare disponera : erudi¬
se cos ꝑmolestias ñcuras& :
Dicendũ est aegris ut sicae¬
lestẽ patriã suã craedunt
necessariũ est. ut in hac.
labores uelut in ali ena
patria patiantur:
apides sc̃u aru dñi extra
tunsi sunt: ut in constructio¬
ne templi abs quaemal¬
lei sonituponerentur:
Quia uidelic& nunc foru
ꝑflagella tun dimur: it
intus in templũ dĩ posi¬
dũtsine discipͥinae ꝑcus¬
sione disponamur: qu¬
unus quid quid in nobise
suꝑ fluũ modo ꝑcus sics
sec& : & tunc sola nõs in
a edificio concor diacr¬
tatis lig& :
Ammonen disunt aegre
considerent ꝓꝑcipienbo
terrenis hereditatibus

Expanded text:
quod Deo servire noluerunt, quod Deo servire noluerunt, quando damna suae negligentiae recuperare serviendo nequaquam possunt. Unde alias dicitur: Cum occideret eos, tunc quaerebant eum IV. De aegritudine corporis. --1. Admonendi sunt aegri, ut eo se Dei filios sentiant, quo illos disciplinae flagella castigant. Nisi enim correptis filiis haereditatem dare disponeret, erudire eos per molestias non curaret. Dicendum est aegris ut si coelestem patriam suam credunt, necessarium est ut in hac labores, velut in aliena patria, patiantur; lapides sanctuarii divini extra tunsi sunt, ut in constructione templi absque mallei sonitu ponerentur, quia videlicet nunc foras per flagella tunduntur, ut intus in templum Dei postmodum sine disciplinae percussione disponantur, quatenus quidquid in nobis est superfluum, modo percussio resecet, et tunc sola nos in aedificio concordia charitatis liget. Admonendi sunt aegri ut considerent pro percipiendis terrenis haereditatibus
Abbreviated transcription (Latin):
paena mortis suꝑbiendo
pculit & inferre mostem
humanogeneri&iamꝑ
ditus non pepercit
Honorem suumalienis dat :
qui addĩ imaginẽ acsimi¬
litudinẽ conditus. uitaesuae
uempora malignorum
sp̃uũ uoluptatib: amminis¬
trat: Annos &iã suoscru¬
deli tradit qui ad uolupta¬
temma ledominantis ad¬
uersarir accepta uiuendi
spatia ex pendit : aiuu¬
Suis quis ꝑ acceptamualitu¬
dinẽ corporisꝑ tributã
sibis apientiã mentis non
exercendis uirtutibus. sed
ꝑp& randis uituis elaborat:
nequaquã suis uirib: suam
domũ sed ex traneorũ habi¬
tacula idest inmundorũ
sp̃uũ facta multiplicat ni¬
mirũ uel lux uriando uł
suꝑbiendo agenfut &iã
sead ditõ ꝑditorũ numerus
craes cat:
Plerum que accepta sa
lus carnis ꝑuitia expendi¬
tur : sed cum repente sub¬
trahitur. cũ molestusca¬
ro ad teritur : cumiã egre¬
dianima urguetur diu
malȩ habita quasi adbene
uiuendũ salus amissa sequirit᷑ :
Punc rectegemuntꝰ omines

Expanded text:
poena mortis superbiendo poena mortis superbiendo perculit, et inferre mortem humano generi etiam perditus non pepercit? Honorem suum alienis dat, qui, ad Dei imaginem ac similitudinem conditus, vitae suae tempora malignorum spirituum voluptatibus administrat. Annos etiam suos crudeli tradit, qui ad voluntatem male dominantis adversarii accepta vivendi spatia expendit. Quisquis per acceptam valetudinem corporis, per attributam sibi sapientiam mentis non exercendis virtutibus, sed perpetrandis vitiis, elaborat, nequaquam suis viribus suam domum, sed extraneorum habitacula, id est, immundorum spirituum facta, multiplicat, nimirum vel luxuriando, vel superbiendo agens, ut etiam se addito perditorum numerus crescat. Plerumque acclus carnis per vitia expenditur, sed cum repente subtrahitur, cum molestiis caro atteritur, cum jam egredi anima urgetur, diu male habita, quasi ad bene vivendum, salus amissa requiritur. Tunc recte gemunt homines,
Abbreviated transcription (Latin):
Ammonendisunt in columes:
neo portunitatem saluts.
in ꝑ peuum promerendȩ
espiciant : scriptumnam¬
eptabile: excenunc diessa¬
lutis palicendũ est eisne pla¬
cere dõsicũ possunt nolu e¬
rint: cum uolu erint se¬
alus corporisquando ad
bene operandũ accepta
dispicitur. quantisit muneris
amissasentitur : & infructuo¬
sȩ adultimũ quaeritur.
uae congruo concessa tem¬
pore. utiliter non hab&ur:
Dersa pientis simum salo¬
monem dicitur:. nedesali e¬
nis honorem tuũ & annos
tuos crudeli : Neforte im¬
pleantur ex tranei uiribus
tuis & labores tui sint in
domo ali ena & gẽmas
in nouissimis quando consũp¬
seris carnes & corpustuũ :
Quinam que a nobis alie¬
nisunt nisi malignis p̃s̃ quia
caelestisunt patriae soste
separati : quis uero honos nr̃
estnisi quod &iã in luteis
corporibus conditiad con¬
ditoris ta men nr̃i sumus
imaginem a similitudinẽ
cr eati : uelquis alius crude¬
lis est nisulle apostata
angelus qui& sem &ipsum

Expanded text:
Admonendi sunt incolumes, Admonendi sunt incolumes, ne opportunitatem salutis in perpetuum promerendae despiciant. Scriptum nameptabile, ecce nunc dies salutis . Dicendum est eis, ne placere Deo, si cum possunt noluerint, cum voluerint sealus corporis, quando ad bene operandum accepta despicitur, quanti sit muneris amissa sentitur; et infructuose ad ultimum quaeritur, quae congruo concessa tempore utiliter non habetur. Per Sapientissimum Salomonem dicitur: Ne des alienis laborem tuum, et annos tuos crudeli, ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena, et gemas in novissimis, quando consumpseris carnes et corpus tuum . Quinamque a nobis alieni sunt, nisi maligni spiritus, qui a coelestis sunt patriae sorte separati? Quis vero honor noster est, nisi quod etiam in luteis corporibus conditi, ad conditoris tamen nostri sumus imaginem et similitudinem creati? Vel quis alius crudelis est, nisi ille apostata angelus, qui et semetipsum
Abbreviated transcription (Latin):
corruptionis in libertate
gloriae filiorum dĩ : scimus
enim quod: omnis craeatu¬
ra congem scit & partu¬
rit us que adhuc:
Quousque subditicorrup¬
tonisumus auctorinr̃o
minime respondemus.
quiadũ corruptio ab incor¬
ruptione longeest similitu¬
doapta nr̃ e responsionis ñ est :
Seatus iob: &ernaetorrup¬
tionis statũ desiderans dicit
operimanuum tuarum:
porrigus dexterã tuam
acsipatenter dicat: Id
nẽ potest : qui a dĩ omni¬
tentismanuerigitur . & s
ses pectus grauaut perss¬
tat tenetur :
accipit ut e suꝑse cono¬
platione rapiatur & i
ipso incorruptione ⁊ enea
defluat sedinxor rupuon
ꝑsis tat : ad in cõmutabiliu¬
tis statũauctoris sui de¬
tera leuatur
LIII. DESALUTECOR PORIS
mmonendi sunt in coli¬
Ames ut salutẽ corpor
exerceant ad salutem
mentis. nesi accepiaei¬
columitatis gratiã adbi
nequiuae inclinantabno
deterioresfiant : & co
post modũ suppliciagra¬
uiora mereantur: quo
nuñc largioribus bonis
dĩmala euti non m&uunt:

Expanded text:
corruptionis in libertatem gloriae filiorum Dei. Scimus enim quod omnis creatura congemiscit et parturit usque adhuc . Quousque subditi corruptioni sumus, Auctori nostro minime respondemus, quia dum corruptio ab incorruptione longe est, similitudo apta nostrae responsioni non est . Beatus Job, aeternae incorruptionis statum desiderans, dicit: Operi manuum tuarum porriges dexteram tuam . Ac si patenonem potest, quia tuae potestatis manu erigitur, et tui respectus gratia, ut persistat, tenetur. Haccepit, ut et super se contemplatione rapiatur, et in seipso incorruptione teneatur. defluat, sed in incorruptione persistat, ad incommutabilitatis statum Auctoris sui dextera levatur. CAPUT LII. De salute corporis. Admonendi sunt incolumes, ut salutem corporis exerceant ad salutem mentis; ne si acceptae incolumitatis gratiam ad usum nequitiae inclinent, dono deteriores fiant: et eo postmodum supplicia graviora mereantur, quo nunc largioribus bonis Dei male uti non metuunt .
Abbreviated transcription (Latin):
proeorũ probatione uł
misericorditer fiertuł
ius te permittit.
iabolitemptatoris licen¬
tia pactũ dĩuocatur :
Inqua & desideriũ temp¬
tatoris agitur : & tamen
ꝑ eã miro mõdo uolũtas
iustidis pensatoris implet᷑:
Frudiendos electos suo sciñs
sepe temptationib: subicit:
sicut post para disi claus¬
tra. post tertiĩ caeli secite¬
ta nereuelationũ magni¬
tudine paulus ex tollipo¬
tuiss &x. ei satanẽ angelus
datus est sed hacipsa tẽp¬
tatione disponitur. ut qui
elati perire poterant :
humiliatiã ꝑdictione
seruentur:
Cec r&o dis pensationis
ordineunde seuire ꝑmit¬
titur iniquitasdiaboli :
in depice ꝑficitur benig¬
nitas dĩ hin opaulusant :
propter quodter dñmn
dixit mihi : sufficit tibin

Expanded text:
pro eorum probatione, vel pro eorum probatione, vel misericorditer fieri, vel juste, permittit. Diaboli tentatoris licentia pactum Dei vocatur, in qua et desiderium tentatoris agitur, et tamen per eam miro modo voluntas justi dispensatoris impletur. Erudiendos electos suos Dominus saepe tentatori subjicit, sicut post paradisi claustra, post tertii coeli secreta, ne revelationum magnitudine Paulus extolli potuisset, ei Satanae angelus datus est . Sed hac ipsa tentatione disponitur, ut qui elati perire poterant, humiliati a perditione serventur. Secreto dispensationis ordine unde saevire permittitur iniquitas diaboli, inde pie perficitur benignitas Dei. Hinc Paulus ait: Propter quod ter Dominum dixit mihi: Sufficit tibi
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ qua si ñ communiter
factum insinuat. concor¬
des animofabonogratiȩ
communis abscidat ÷¬
lerũq iustorũ mentes
anticus hostiscũ ad ma¬
la sua dendonon ual&
frangere bonis satagit
actib intereas mala se¬
minare : Sed scĩ uirihãs
eius insidi astanto celerius
uincunt. quanto & subtili¬
us de praehendunt :
quidã chorintius dũ inces¬
Et facinus ꝑpe trass&.
cũ doctor egregius in car¬
nis interitu ad satis factio¬
nẽ penitentae satane
tradidit: & indiednĩ sal¬
Magna quippe ar tema¬
gis teruipsi est traditus
coactus inpenã cuͥspon¬
te est substratus inculpã :¬
Vt qui auctor fueratad
uitiũnequitiae: ĩpsȩfla¬
gellũ fier& discipline :
nticus hostis a sincerita¬
Ate diuine innocentiae
malitie suae succensus
facedis cordie. s̃ ed ab eius
iudicio &iã discordando
ñ discriepat
ostis humani generi sui¬
ros iustos semꝑ a stema¬
liuola temptar ea ppexit :
sed tamen hoc omp̃s dñs

Expanded text:
bonum quasi non communiter bonum quasi non communiter factum insinuat, concordes animos a bono gratiae communis abscindat. Plerumque justorum mentes antiquus hostis, cum ad mala suadendo non valet frangere, bonis satagit actibus inter eas mala seminare. Sed sancti viri has ejus insidias tanto celerius vincunt, quanto et subtilius deprehendunt. Quidam Corinthius, dum incesti facinus perpetrasset, eum doctor egregius in carnis interitum ad satisfactionem poenitentiae Satanae tradidit, et in diem Domini salMagna quippe arte magisterii ipsi est traditus coactus in poenam, cui sponte est substratus in culpa, ut qui auctor fuerat ad vitium nequitiae, ipse flagellum fieret disciplinae. Antiquus hostis a sinceritate divinae innocentiae, malitiae suae succensus face, discordat, sed ab ejus judicio etiam discordando non discrepat . Hostis humani generis viros justos semper arte malevola tentare appetit, sed tamen hoc Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
sensus hab&:
uinque corporis sensu
Lusus scilic&. auditus
gustus. odoratus : & cactis
quasi quȩdã uiaementis
sunt quib: foras ueniat : &
easqͣ ȩex tra eius sunt substan¬
tias concupiscat: perhos
& enim corporis sensu
quasi ꝑ fenestras quasdõ
ex teriora quȩq: anima res¬
picit. Nespiciens concupiscit :
Nuis quis ꝑ has corporis fe¬
nestrasancaute ex teri¬
Isrespicit. plerũq in delec¬
tatione peccati&iã nolens
cadit : atq obligatus desi¬
prouid& ne in cautȩ ui¬
uleat quod concupiscat.
caeca post incipit deside¬
rase quod uidit: unde & ꝓ¬
ꝓhciȩ mens quae sub leuata
sepemisterus internis inter¬
erat quialienã coniugẽ in¬
caute uidit: obtenebrata
post modũ sibim& in licitȩ
coniuncxit:¬
TISUEL FALLACIISDE¬
MONUM::
Inticus hostis bonorũ ui¬
astanta insidians aste
Acircũ uolat : ut ꝑea quae
abeis benegesta cognoue¬
conspicit: inde alium indis¬
cordiae flãma suc cendit
& cũ huncres picit misere¬
rullipsuad& irasci : utdũ

Expanded text:
ensus habet. Quinque corporis sensus, visus scilicet, auditus, gustus, odoratus et tactus, quasi quaedam viae mentis sunt quibus foras veniat, et ea que extra ejus sunt substantiam concupiscat. Per hos etenim corporis sensus quasi per fenestras quasdam exteriora quaeque anima respicit, respiciens concupiscit. Quisquis per has corporis fenestras incaute exterius respicit, plerumque in delectationem peccati etiam nolens cadit; atque obligatus desiprovidet, ne incaute videat quod concupiscat, caeca post incipit desiderare quod vidit. Unde et Prophetae mens, quae sublevata saepe mysteriis internis intererat, quia alienam conjugem incaute vidit, obtenebrata postmodum sibimet illicite conjunxittis, vel fallaciis daemonum. Antiquus hostis bonorum vias tanta insidians arte circumvolat, ut per ea quae ab eis bene gesta cognoveconspicit, inde alium in discordiae flamma succendit. Et cum hunc respicit misereri, illi persuadet irasci, ut dum
Abbreviated transcription (Latin):
MNESVIRTVTES
inconspectu condio¬
nis uicaria opese subleno
Vt quia una uirtus sine
alia uł nulla est omnino
uel minim a:uicissimsiu
coniunctione fulciam
Nullabona sunt ceceras
occultiiu dicis oculiscas¬
tatis testimonio non ad¬
probantur:
Ciuel castitatẽ humilitas
deserat uel humilitatẽ
castitas relinquat apo
auctorẽ humilitausa
munditiae. prod essen
praeual& uel suꝑbacist¬
tas uel humilitas̃ inquid
Sicgignũ tur ex pec catoe¬
cata : ut dũ ñ euitantur
parua incedatur in may¬
mis: & dũ defenduntur
admissanec lamentan¬
tur &x flagitio ad suꝑbiã
itur: undesit ut dupli¬
catisit criminis reus
qui & admittit sceler
ꝑ uolũ tatẽ & defendis
e ꝑ contumaciae tumosẽ:
icus uirtus uir tute con¬
dipitur: Ex uitio enim
gnitur uitiũ sicutidauid¬

Expanded text:
mnes virtutes in conspectu conditoris vicaria ope se sublevant, ut quia una virtus sine alia vel nulla est omnino, vel minima, vicissim sua conjunctione fulciantur . Nulla bona sunt caetera, si occulti judicis oculis castitatis testimonio non approbantur. Si vel castitatem humilitas deserat, vel humilitatem castitas relinquat, apud auctorem humilitatis et munditiae prodesse nihil praevalet vel superba castitas, vel humilitas inquinata. Sic gignuntur ex peccato peccata, ut dum non evitantur parva, incidatur in maximis; et dum defenduntur admissa, nec lamentantur, ex flagitio ad superbiam itur . Unde fit ut duplicati sit criminis reus, qui et admittit scelera per voluntatem, et defendit ea per contumaciae tumorem. sicut virtus virtute concipitur. Ex vitio enim vitium gignitur, sicuti Da
Abbreviated transcription (Latin):
uerita admissa conside¬
rent. atq imminenti a
deuitent : quaunus
trans actas culpas ad
iemoriã reuocent.
& polliu in futuris crubescant:¬
fosnicate sunt in aegypto
& fractȩ sunt mã mȩpu¬
bertatis earũ : In aegypio
quippe ubera subiguntur
cũ turpi huius munꝰdide¬
si derio humane mentis
uolũ tas substernitur :
in aegypcopuber tatis mã¬
mȩ franguncur : quando
naturales sensus adhucin
sem& ipsis integripulsan¬
tis concupis centiae cor¬
rupuone uiuantur:
Immionen disunt peccata
carnis ex ꝑtait uigilanti
cura conspiciant post de¬
licta nobis adse redeanti¬
b: dĩ quata beniuolentia
sinũ suae pidetatis expandat:

Expanded text:
terita admissa consideterita admissa considerent, atque imminentia devitent. Quatenus transactas culpas ad memoriam revocent, s pollui in futuris erubescanFornicatae sunt in Aegypto,et fractae sunt mammae pubertatis earum . In Aegypto quippe ubera subiguntur, cum turpi hujus mundi desiderio humanae mentis voluntas substernitur. In Aegypto pubertatis mammae franguntur, quando naturales sensus adhuc in semetipsis integri, pulsantis concupiscentiae corruptione vitiantur. Admonendi sunt peccata carnis experti, ut vigilanti cura conspiciant post delicta nobis ad se redeuntibus Deus quanta benevolentia sinum suae pietatis expandat,
Abbreviated transcription (Latin):
ulsione iudeorũ & gentiũ
ꝓcatione discuter&: adq
dea ꝑuenire ñ possa rec¬
iui ualde res ponsũ dedit.
qui dõs e in ipsa ignorantia
scienter inclinauit:
Suanta liba quis que uir¬
tute proficiat qua lib&
scientia excrescat. pene¬
rase non sufficit q̃uonos
conditor moderamine
adiciorum regit:
tim post naufragium
mare m&uant & ꝑdi¬
tionis suae discrimina
ł cognita ꝑorrescant :
Nequipiae post ꝑparata
nala seruati sunt haec
in probe repetendo
mnoriantur:
Sec cantianimȩ & nũquã
a peccato desinentr̃ dicit᷑
fronsmulieris merari¬
is facta ẽ tibi: noluisti
crubescere: ammonen¬
diitaque sunt lapsi. ut
studeant quati nussiac¬
cepta natus e bonai te¬
gra seruarenolu erunt:
salum scissa se sarciant:
Iuiddicturisunt peccata
carnis ex ꝑtrsialiis in
integritate stantibus.
ipsinec postdãnaresipis¬
cunt : quid dicturisunt:
sicũ multi& alios sccum
ad regnũ deferunt. hu
expectante dño nec se¬
m& ipsos reducunt
Sicendũ est lapsisut prae¬

Expanded text:
eorum et gentium vocatione discuteret, atque ad ea pervenire non posset, rectum valde responsum dedit, qui Deo se in ipsa ignorantia scienter inclinavit. Quantalibet quisque virtute proficiat, qualibet scientia excrescat, penetrare non sufficit, quo nos conditor moderamine judiciorum regit. tim post naufragium mare metuant, et perditionis suae discrimina vel cognita perhorrescant, ne qui pie post perpetrata mala servati sunt, haec improbe repetendo moriantur . Peccanti animae, et nunquam a peccato desinenti dicitur: Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere . Admonendi itaque sunt lapsi, ut studeant, quatenus si accepta naturae bona integra servare noluerunt, saltim scissa resarciant. Quid dicturi sunt peccata carnis experti, si, aliis in integritate stantibus, ipsi nec post damna resipiscunt? Quid dicturi sunt, si cum multi et alios secum ad regnum deferunt, hi exspectanti Domino nec semetipsos reducunt? Dicendum est lapsis, ut prae
Abbreviated transcription (Latin):
da eos adultima gehennȩ
tormenta perducat:
Quia inter diuina iudicia
graui incertiuidinis suae
caliginae humanamens
praemitur scĩ uiricũ sibi
suppaere prospera huius
mundi conspiciunt : pa¬
uida suspitione turban¬
tus: timent enim nehuic
laborũ suorũ fructus
recipiant. Timent ne
quod diuina iustitia la¬
tens in eis uulnus a spiciat.
Ꝙ exteriorib cosmune¬
ribus cumulans ab inti¬
mis repellat Vnde ꝑꝑsal¬
mistã dicitur. palphe¬
brae eius interrozant
filios hominũ: palpre¬
brae quippe dĩ iudicia sunt
ipsius : qua e ab quid nobis
claudunt. aliquid a peri¬
unt: A perien donamq
picimus quae in telligere
non ualemus:¬

Expanded text:
da eos ad ultima gehennae da eos ad ultima gehennae tormenta perducat. Quia inter divina judicia gravi incertitudinis suae caligine humana mens premitur, sancti viri, cum sibi suppetere prospera hujus mundi conspiciunt, pavida suspicione turbantur. Timent enim ne hic laborum suorum fructus recipiant, timent ne quod divina justitia latens in eis vulnus aspiciat, et exterioribus eos muneribus cumulans, ab intimis repellat. 3. Unde per Psalmistam dicitur: Palpebrae ejus interrogant filios hominum . Palpebrae quippe Dei judicia sunt ipsius, quae aliquid nobis claudunt, aliquid aperiunt; aperiendo namquepicimus quae intelligere non valemus
Abbreviated transcription (Latin):
sed non bene locutus est :
diuina iudicia quibus in
lac uita nonnum quã bonis
malesit malis bene : tunc
occultiora suntcũ a bonis
hicbeneest& malis male:
Namcũ bonis male est ma¬
lis bene. hoc fortasse de prae¬
henditur. quia& bonisiqua
deliquerunt hicrecipiunt:
ut aba &erna plenius dãp¬
natione liberentur: &
malibona quae prohac̃ui¬
ta faciunt hic inueniunt.
ut adsola in posterũtor¬
menta ꝑ trahantur:
Vnde &arden tr inferno
diuiti. dicitur: Memento
filiquia rec opistibona in
uitatua: & lazarus simi¬
litermala:
Cũ bonis in praesens scłm
beneest& malismale :
incertũ ualdefitutrũ
boni idcir cobona accipi¬
ant. ut prouocati ad aliquid
melius crescant: aniusto
latentiq iudiciohic
suorũ õperũ remunera¬
tonẽ recipiant. ut a prae¬
miisuitae sequentis in anes¬
cant : &utrum malos id¬
circo aduersa feriantut
ab a&ernis suppliciis cor¬
rigentia defendant an
hic eorũ paena incipiat.
ut quan doꝙ conplen¬

Expanded text:
sed non bene locutus est, qsed non bene locutus est, qdivina judicia, quibus in hac vita nonnunquam bonis male sit, malis bene, tunc occultiora sunt, cum et bonis hic bene est, et malis male . Nam cum bonis male est, malis bene, hoc fortasse deprehenditur, quia et boni si qua deliquerunt, hic recipiunt, ut ab aeterna plenius damnatione liberentur, et mali bona, quae pro hac vita faciunt, hic inveniunt, ut ad sola in posterum tormenta pertrahantur. Unde et ardenti in inferno diviti dicitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala . Cum bonis in praesens saeculum bene est, et malis male, incertum valde fit utrum boni idcirco bona accipiant, ut provocati ad aliqumelius crescant, an tuto latentique judicio hic suorum operum remunerationem recipiant, ut a praemio vitae sequentis inanescant, et utrum malos idcirco adversa feriant, ut ab aeternis suppliciis corrigendo defendant. An hic eorum poena incipiat, ut quandoque complen
Abbreviated transcription (Latin):
I DEOUADRPERII TADUA¬
LI TATELOC UNONIS
mne enim quod dici¬
tur. qua driꝑtita po¬
tesł qualitate dis¬
tingui: Siaut mala
male. aut bonabene: aut
cumres ꝑuersa sua d&ur:
sicut scriptum est bene¬
diadõ & morere:
Benebonum dicitur. cum
secterecta praedican¬
tur: sicut iohannss ait: agi¬
tepenitentiã ad propin¬
qua uit enim regnum
caelorum :
ꝑos dicentis : id cisxouitium
exprimitur ut reprobe¬
tur : Sicut paulus attsemi¬
nȩ corũ ĩmutauerunt
naturalẽ usum : in eũ usum
qui esł contranaturã quo
.to uidelic& locoxetranda¬
IIII: quõqueuirorũ facinora
subdidit. selhones tei¬
honesta narrauit: ut mil¬
tos. adhionestatis sosina
in honesta narrandore¬
Malebonũ dicitur. cũ reti
aliqui drecto studio non
fertur : Sicut in lumina¬
to caeco pharisei dixisse
perhibentur: tusis discipa¬
lus eius: quodmaledicho¬
nis ũtique dixerunt studo
ñ orationis uoto iVl sicut
chayfasatt ex pedit unum
mori propopulo : ut non ia
gens pereat: bonũ quippe.

Expanded text:
 De quadripartita qualitate locutionis. Omne quod dicitur, quadripartita potest qualitate distingui: si aut mala male, aut bona bene, aut cum res perversa suadetur, sicut scriptum est: Benedic Deo, et morere . Bene bonum dicitur, cum recte recta praedicantur. Sicut Joannes ait: Agite poenitentiam, appropinquavit enim regnum coelorum . per os dicentis idcirco vitium exprimitur, ut reprobetur, sicut Paulus ait: Feminae eorum immutaverunt naturalem usum in eum qui est contra naturam . Quo videlicet loco exsecranda quoque virorum facinora subdidit, sed honeste inhonesta narravit, ut multos ad honestatis formam inhonesta narrando reMale bonum dicitur, cum rectum aliquid recto studio non profertur, sicut illuminato caeco Pharisaei dixisse perhibentur: Tu sis discipulus ejus . Quod maledictionis utique dixerunt studio, non orationis voto. Vel sicut Caiphas ait: Expedit unum mori pro populo, ut non tota gens pereat . Bonum quippe,
Abbreviated transcription (Latin):
sensus corporis exterio¬
ra quȩq: intentione ñ ser¬
piciunt rapacitatis. cõsqo
foras ñ rapit concupiscen
carnalis:
ris sensibꝰ uelut subie bs
minis tris . quidã equissi¬
mus iudex prae esł culpa
conspicit ante quã uenan
&uelut insidiantimori¬

Expanded text:
sensus corporis exteriosensus corporis exteriora quaeque intentione non respiciunt rapacitatis, eosque foras non rapit concupiscentia carnalis. ris sensibus, velut subjectis ministris quidam aequissimus judex praeest, culpas conspicit, antequam veniant, et velut insidianti mor
Abbreviated transcription (Latin):
quanta lib& grauitate
uigeat: casnales tamensen¬
suspu erile quiddã ex¬
terius ꝑscribunt: & nisi
interiori grauitatis pon¬
dere & quasi iuueni li
quodã uigore frenentur:
adfluxa quae que & leuia
mentem eneruẽ trahunt:
eruisum plerũquefre¬
quenter inculpã labimur
suncaute quod non lic&
aspiciamus Qc̃ũ sit in ui¬
sibilis anim anequa quã
corporearũ rerũ dele¬
inherenscorporrquasi
quȩdã egrediendi forami¬
nacius dẽ corporis
sensus hab&:
Hieremias proph& xde
corporis sensib: narrans
ait: Ascendit moss ꝑse
nes trasnras ingressa
est domos nrãs: mosr
quippe ꝑfenestras ascen¬
dit & domos ingreditur cũ
ꝑsensus corporis concu¬
piscentia ueniens. habi¬
taculũ mentis inrumpit:
Peresaiam prophecant
deiustis dicitur : qui sunt
hu quiut nubes uolant &
quasi colũbȩad fenestras
suas iustinãq: uola seut
nubes dictisunt q̃uia a ter¬
senis contagiis subleuan¬
tur: & quasi colũbȩad fe¬
nestrassuas sunt : quia ꝑ

Expanded text:
quantalibet gravitate quantalibet gravitate vigeat, carnales tamen sensus puerile quiddam exterius praescribunt. Et nisi interioris gravitatis pondere et quasi juvenili quodam vigore frenentur, ad fluxa quaeque et levia mentem enervem trahunt. Per visum plerumque frequenter in culpam labimur, si incaute quod non licet aspiciamus. Et cum sit invisibilis anima, nequaquam corporearum rerum deleinhaerens corpori quasi quaedam egrediendi foramina ejusdem corporis sensus habet. Jeremias propheta, de corporis sensibus narrans, ait: Ascendit mors per fenestras nostras, ingressa est domos nostras . Mors quippe per fenestras ascendit, et domos ingreditur, cum per sensus corporis concupiscentia veniens habitaculum mentis irrumpit. Per Isaiam prophetam de justis dicitur: Qui sunt hi qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas ? Justi namque volare ut nubes dicti sunt, quia a terrenis contagiis sublevantur, et quasi columbae ad fenestras suas sunt, quia per
Abbreviated transcription (Latin):
rentur: & cũ ꝑ unũ sensũ ce¬
rebrtomnia disponantur .
qui lib& tamenorũ sensus.
aliut facere ñ potest. prae¬
ter id quod ex dispositione
conditoris accepit :
existis sensib: corporalib:
x terioribꝰ. interiora &
spãlia colligenda sunt :
ut ꝑ id quod in nobis publi¬
cũ est. transise debeam:
ad secr&ũ quo din nobis
est& nos m& ipsos late:¬
Sicut & in euangłio ꝑquin¬
q: talenta : quinq s ensuũ
idest ex teriorũ scientia
exprimitur:. Duob: uero :¬
intellectus &operatiode¬
monstratur: unius autẽ
talenti nomine: intellectus
tantum modo designatur:
Inquinq: corporis sensib :
unus quisq: subsis titigemi¬
natus aũm quinarius. le¬
nariũ ꝑficit : & quia ex utro¬
q: s exusideliũ multitudo
colligitur : scã eclesiade¬
ceuir ginib similis denuntiat᷑
dcus todiendã cordismun¬
ditiã ex teriorũ sensuũ.
nobis disciplina seruan¬
daest : Nam quantã lib&
uir tute mens polleat.

Expanded text:
rentur. Et cum per unum sensum cerentur. Et cum per unum sensum cerebri omnia disponantur, quilibet tamen horum sensus aliud facere non potest, praeter id quod ex dispositione conditoris accepit. Ex istis ergo corporalibus et exterioribus, interiora et spiritalia colligenda sunt, ut per id quod in nobis publicum est transire debeamus ad secretum quod in nobis est et nosmetipsos lateSicut in Evangelio per quinque talenta quinque sensuum, id est, exteriorum, scientia exprimitur . Duobus vero intellectus et operatio demonstratur. Unius autem talenti nomine intellectus tantummodo designatur. In quinque corporis sensibus unusquisque subsistit. Geminatus autem quinarius denarium perficit . Et quia ex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur. Ad custodiendam cordis munditiam exteriorum sensuum nobis disciplina servanda est . Nam quantalibet virtute mens polleat,