comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
u loco benedictionis consedentes dñi
sacerdotes. nullis debent aut in discre
uocib ꝑstrepere. aut quiblibet tu¬
multib ꝑt᷑bari. nullis etiã tianis
apłs ait putat se religiosum esse
non refrenans linguam suam sel
seducens cor suũ: huiꝰ uana . ẽ. rl¬
gio. Cultũ enĩ suũ iusticiã ꝑdit
quando silentia iudicii obstrepen¬
tiũ turbo confundit. dicente pps
Et cultus iusticiȩ silentiũ. Debet es
quicqͥd aut considentiũ consuilati¬
nib agitur. aut accusantiũ parte
ꝓponitur. sic mitissima u̾borũ i¬
latione ꝓferri: ut nec contentiosi
uocib sensus audientiũ turbent
nec iudicũ uigorẽ de tumultu e¬
uetur. Quic̃q ergo in conuentu
lii hȩc quȩ premissa sunt uioland
crediderit. & contra hȩc int̾dicta
aut tumultu. aut contumeliis
risib conciliũ ꝑturbauerit: uirt
diuine legis edictũ qua p̃cipitui
eice derisorẽ & exibit cũ eo uirgũ
cũ omi dedecore de conssione abst¬
ctus. a cõmuni cetu secedat & trũ

Expanded text:
In loco benedictionis consedentes Domini sacerdotes, nullis debent, aut indiscretis vocibus perstrepere, aut quibuslibet tumultibus perturbari, nullis etiam vanis  ut Apostolus ait putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . » Cultum equando silentia judicii obstrepentium turba confundit, dicente propheta: Erit cultus justitiae silentium . Debet ergo quidquid aut considentium consultationibus agitur, aut accusantium parte proponitur, sic mitissima verborum relatione proferri, ut nec contentiosis vocilius sensus audientium turbent, nec judicum vigorem de tumultu enervent. Quicunque ergo in coconcilii haec, quae praemissa sunt, violanda crediderit, et contra haec interdicta aut tumultu, aut contumeliis vel risibus concilium conturbaverit, juxta divinae legis edictum, quo praecipitur: Ejice derisorem, et exibit cum eo jurgium, et cum omni dedecore de consessione abstractus a communi coetu secedat, et trium
Abbreviated transcription (Latin):
Ilacuit ut non liceat cuilibet exle.¬
ctorib sacra altaris uasa portare. nec
aliis. nisi his qui ab ep̃o subdiaconi fue
tẽ placuit ut lectores in ęccłia in habitu
scłari ordinati ñssallant. neq granos
gentili ritu dimittant. De concilio

Expanded text:
lacuit ut non liceat cuilibet ex lectoribus sacra altaris vasa portare, nec aliis nisi his qui ab etem placuit, ut lectores in ecclesia habitu saeculari ornati non psallant, neque granos gentili ritu dimittant. XII.
Abbreviated transcription (Latin):
uanquã om̃s qui sacris mancipant᷑
ordinib canonicis regłis teneant᷑
astricti: expedibile tam̃. ẽ. ut ꝓmissio.¬
nis suȩ uota sub cautione spondeant.
quos ad ꝓmotionis gradꝰ eccłiastica ꝓbat
disciplina. Solet enĩ plus timeri qd
singularit̾ pollicet᷑. quã quod gene¬
rali expositione concludit᷑. Et ideo
placuit huic scõ concilio. ut unꝰqͥsq
non ante honoris consecrationem
accipiat quã placiti sui innotatione
ꝓmittat. ut fidẽ catholicã sincera cor¬
dis deuotione custodiens iuste & pie
uiuere. debeat. & in nullis oꝑib suis
canonicis regulis contradicat. atq ut
debitũ ꝑ om̃ia honorẽ atq obsequii
reuerentiã p̾minenti sibi unusquisq
dependat. uixta illud pape leonis
edictum. Qui se scit aliquib. eẽ. p̃po.¬
sitũ non moleste ferat aliquẽ sibi
ẽẽ. pręlatũ. sed obedientiã quã exigit
etiã ipse dependat. Pena tam̃ iusta
eccłiasticȩ consuetudinas morem. &
placitis taliũ inserenda. & abbis qui

Expanded text:
uanquam omnes, qui sacris mancipantur ordinibus, canonicis regulis teneantur adstricti, expedibile tamen est, ut promissionis suae vota sub cautione spondeant, quos ad promotionis gradus ecclesiastica probat disciplina. Solet enim plus timeri, quod singulariter pollicetur, quam quod generali sponsione concluditur. § 1. Et ideo placuit huic sancto concilio, ut unusquisqnon ante honoris consecrationem accipiat, quam placiti sui adnotatione promittat, ut fidem catholicam sincera cordis devotione custodiens juste et pie vivere debeat, et in nullis operibus suis canonicis regulis contradicat, atque ut debitum per omnia honorem atque obsequii reverentiam praeeminenti sibi unusquisque dependat, juxta illud B. Leonis Papae edictum: « Qui se scit aliquibus esse praepositum non moleste ferat aliquem sibi esse praelatum, sed obedientiam quam exigit etiam ipse dependat. Poena tamen juxta ecclesiasticae consuetudinis morem et placitis talium inserenda et ab his qui
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ dño psallit᷑ uel sacrificat᷑. unicuiq
diuinis singłarit᷑ officiis insistenti ꝑ.¬
nitiosa passio uł corpꝰis quȩlibet ua.¬
litudo occurrat. quȩ aut corpꝰ subito
obrui faciat. aut m̃tem alienatione
uł terrore confundat. Phuiꝰmodi gͦ
ausibꝰ precauentes: necessariũ duximꝰ
instituere. ut ubi temꝑis uł loci. siue
cleri copia suffragat᷑: habeat quisqͥs
ille canens dõ atq sacrificans post se
uicini solaminis aduitorẽ. ut si aliquo
casu ille qui officia impleturꝰ accedit
turbatꝰ fuerit. uł ad t̾ram elisus: at̾go
semꝑ habeat qui eiꝰ uicẽ exequatur

Expanded text:
icatur, unicuique divinis singulariter officiis insistenti, perniciosa passio, vel corporis quaelibet valetudo occurrat, quae aut corpus subito subrui faciat, aut mentem alienatione vel terrore confundat. Pro hujusmodi ergo casibus praecaventes necessarium duximus instruere, ut ubi temporis vel loci sive cleri copia suffragatur, habeat quisquis ille canens Deo atque sacrificans post se vicini solaminis adjutorem, ut si aliquo casu ille qui officia impleturus accedit, turbatus fuerit, vel ad terram elisus, a tergo semper habeat, qui ejus vicem exsequatur
Abbreviated transcription (Latin):
erint aquolibet perciꝑe: in reb e¬
cłiasticis non poterit numerari sd
quod exinde uolucrint facere: in ipu
uoluntatis arbitrio subiacebit. Quod
si hoc post eoꝵ mortẽ in ordinatũ fc¬
tasse remanserit: eccłia hoc sibi cui p̃¬
Lone rei dare consultũ & presentis
Phabetur uitȩ subsidiũ & et̾nȩ re¬
munerationis expectare cernit᷑ p̃mũ
Quisquis itaq ep̃oꝵ in parroechia sua
monasteriũ construere forte uoluer
& hoc ex reb eccłiȩ cui p̃sidet ditares
uoluerit: non ampliꝰ ibidẽ quã qui¬
quagesimã partẽ dare debebit. Ut he
tẽꝑam̃ti ȩquitate seruata. & cui tribu
competens subsidiũ conferat. & cui
tollit dãna grauia non infligat.
Eccłiam uͦ quę monasticis non infori¬
bit᷑ regulis. aut quã ꝓsuis magnifie¬
uoluerit sepulturis: non ampliꝰ qu
centesimã partẽ census ȩccłiȩ cui p¬
det ibidẽ conferre licebit. ea tama
cautela seruata. ut unã tantũ modo

Expanded text:
erint a quolibet praecipere, in rebus eerint a quolibet praecipere, in rebus ecclesiasticis non pquod exinde voluerint facere ipsorum voluntatis arbitrio subjacebit. Quod si hoc post eorum mortem inordinatum fortasse remanserit, eccBonhabetur vitae subsidium, et aeternae remunerationis exspectare cernitur praemium. Quisquis itaque episcoporum in parochia sua monasterium construere forte voluerit, et hoc ex rebus ecclesiae, cui praesidet, ditare decreverit, non amplius ibidem quam quinquagesimam partem dare debebit, ut, hac temperamenti aequitate servata, et cui tribuit competens subsidium conferat, et cui tollit damna gravia non infligat. Ad ecclesiam vero, quae monasticis non informabitur regulis, aut quam pro suis magnifivoluerit sepulturis, non amplius quam centesimam partem census ecclesiae, cui praesidet, ibidem conferre licebit, ea tamen cautela servata, ut unam tantummodo
Abbreviated transcription (Latin):
acerdotes uł quic̃q illi sunt
quib ȩccłiasticarũ rerũ com.
missa est cura quȩcq admini¬
strationis suȩ tẽpore emerint. si de
reb ꝓpriis uł uile uel carũ habuerin:
ad eccłiȩ nom̃ cui p̾sunt cartarũ con¬
ficere instrum̃ta ꝓcurent. Non enim
iustũ est ut ȩccłia quẽ suscepit ext̾¬
nũ. efficiat in alieno diuitẽ. & in suo
retineat fraudatorẽ. Hi uero qui sua¬
rũ rerũ noscunt᷑ habere compendiũ:
ex omĩ re quã post ordinationis suȩ
diẽ uisi sunt conquisisse siue nulla
siue aliqua sint instrum̃ta confecta.
compensata tam uris sui quã eccłia.¬
sticarũ habitatione. si se utriusq rei
quantitas exequauerit: int̾ eccłiam
& decedentes heredes ȩquo iure conqͥ¬
sitio ꝑtinebit. Si autẽ quelibet pars
maiori cumulo sui uris exereuerit:
maiorẽ etiã portionẽ in diuisione p¬
cipiet. Quic̃q uero de predictis sact¬
dotib uł ministris ꝑ sui utilitate
atq amicitia uł p̾statione aut quot¬

Expanded text:
quicunque illi sunt quibus ecclesiasticarum rerum cura commissa est, quaecunque administrationis suae tempore emerint, si de rebus propriis vel vile 450 vel parum habuerint, ad ecclesiae nomen cui praesunt chartarum conficere instrumenta procurent; non enim convenit ut ecclesia quae suscepit externum efficiat in alieno divitem et in suo retineat fraudatorem. Hi vero qui suarum rerum noscuntur habere compendium, ex omni re quam post ordinationis suae diem visi sunt conquisisse, sive nulla sive aliqua sint instrumenta confecta, compensata tam juris sui quam ecclesiasticarum rerum ambitione, si se utriusque rei quantitas exaequaverit, inter ecclesiam et decendentis haeredes aequo jure conquisitio pertinebit: si autem quaelibet pars majori cumulo sui juris excreverit, majorem etiam portionem in divisione percipiet. Quicunque vero de praedictis sacerdotibus vel ministris pro sui utilitate atque amicitia vel praestatione aut quo
Abbreviated transcription (Latin):
pud illũ tpretitȩ transgressioĩs
ulpã lacrimis diluat. & necessa.¬
ia officioꝵ doctrinã studio ad¬
iscat. Sub ista gͦ regła disciplinȩ
solũ metropolitanꝰ totuis suȩ¬
unciȩ pontifices uł sacerdotes
stringat. sed etiã cȩt̾i ep̃i subiectos
bi ȩccłiarũ rectores obtẽperare in¬
b qualibet inȩccłia famulis trun¬
ones m̃broꝵ facere. nec aliqͥd qd̾
te plectendũ sit uidicare .iii.¬
ii a quib dñi sacram̃ta tractanda
sunt: iudiciũ sanguinis agitare
on licet. Et ideo magnoꝑe talib
ressib ꝓhibendũ est̃. ne indiscrete
sumptionis motib agitati. aut qd
uorte plectendũ. ẽ. sententia ꝓpͥa
idicare presumant. aut truncatiões
ut inferendas precipiant. Quod si
iusquã horũ immemor preceptoꝵ
ut in ȩccłiȩ suȩ familiis. aut in qͥb¬
bet ꝑsonis tale aliqͥd fecerint: &
oncessi ordinis honore priuatꝰ &
co. sub ꝑpetuo dãnationis teneat᷑
eligatꝰ ergastulo. Cui tam̃ cõmunio

Expanded text:
pud illum et praeteritae transgressionis culpam lacrymis diluat, et necessariam officiorum doctrinam studiose addiscat. Sub ista ergo regula non solum metropolitanus totius provinciae pontifices vel sacerdotes astringat, sed etiam caeteri episcopi subjectos sibi ecclesiarum rectores obtemperare intibus quaslibet in ecclesiae familiis truncationes membrorum facere, nec aliquid quod morte plectendum est judicare. His a quibus Domini sacramenta tractanda sunt, iudicium sanguinis agitare non licet. Et ideo magnopere talium excessibus prohibendum est, ne indiscretę presumptionis motibus agitati, aut quod morte plectendum est sententia propria iudicare presumant, aut truncationes aut inferendas precipiant. Quod si quisquam horum, inmemor preceptorum, aut in ęcclesię suę famulis aut in quibuslibet personis tale aliquid fecerit, et concessi ordinis honore privatus et loco sub perpetuo dampnationis teneatur religatus ergastulo. Cui tamen communio
Abbreviated transcription (Latin):
dia deo ꝓpicio sub catholicorũ
pascba hoc . ẽ. in ipso quatriduo
ꝓcedere int̾ xp̃ianos. atq cotholicis
popłis se ullo loco uł quac̃q occa¬
sione miscereñ prȩsumant. Ex conci¬
aduenandũ & accipitres habere
non liceat. Quod siquis taliũ ꝑsona.¬
rũ hac fuerit uoluntate detectus.
diaconus uno m̃se a cõmuni officio
concilio urbenensȩ capło .ui.
iquis uidaicȩ prauitati coniugali
societate iungitur. siue xp̃iana ui.¬
deo. siue iudeã xp̃iano mulier car.¬
nali consortio misceat᷑: quic̃q eoꝵ
tantũ nefas admisisse cognoscitur.
cõmunione ȩccliȩ ꝓtinꝰ segregetur.

Expanded text:
ia Deo propitio sub catholicorum Pascha, hoc est, in ipso quatriduo, procedere inter Christianos, neque catholicis populis se ullo loco, vel quacunque occasione miscere praesumant. » In conci aut accipitres habere non liceat. Quod si quis talium personarum hac voluntate detectus fdiaconus uno ab omni officio Concilio Urbanensi . Si quis Judaicae pravitati conjugali societate jungitur, sive Christiana Judaeo, sive Judaea Christiano mulier carnali consortio misceatur, quicunque eorum tantum nefas admisisse cognoscitur, communione ecclesiae protinus segregetur.
Abbreviated transcription (Latin):
no his qui quolibet metu uł t̾rore
eccłiam appetunt: consentiente pa.¬
tge hoc scm conciliũ diffiniuit. ut
ullus audeat confugientes ad ȩccłiã
il residentes inde abstrahere. aut qͦ
q nocibilitatis. uł dãni seu spolui
tsidentib in loco scõ inferre. s esse
cdiȩ in toto circũitu reuentia defen-¬
lint᷑. sic tam̃ ut hi qui ad eã confugi.¬
nt in extraneis uł longe seꝑatis ab
cłia domib nullomꝰ abscedant. s in
oc .xxx. passuũ numero. absq domoꝵ
trinearũ receptaculo ꝓgredientes.¬
tũ obtinebunt. qualit̾ ad requisitȩ
urȩ usũ debitis exeant locis. Et
illo teneant᷑ euentu necessitudinᷤ
ui dñicis se defendendos cõmiserint
lustris. Siqͥs autẽ hoc decretũ uio.¬
re tẽptauerit: & eccłiastice excom¬
unicationi subiaceat. & seueritatis
gie feriat᷑ sententia. Ipsos autẽ qui
eccłiam confugiũ fecerunt: si iuxta
tiscor canonũ instituta. hi qui eos
petunt sacram̃ta reddider̃. & sacerdos

Expanded text:
o his qui quolibet metu vel terrore ecclesiam oppetunt, consentiente parrege, hoc secundum concilium definivit, ut nullus audeat confugientes ad ecclesiam sanctam residentes inde abstodcunque nocibilitatis, vel damni, seu spolii, residentibus in loco sancto inferre; sed esse ujusque ecclesiae in toto circuitu reverentia defendatur, sic tamen, ut hi, qui ad eam confugiunt, in extraneis vel longe separatis ab ecclesia domibus nullo modo abscedant, sed in hoc triginta passuum numero absque domorum extranearum receptaculo progrediendi aditum obtinebunt; qualiter ad requisitae naturae usum debitis exeant locis, et nullo teneantur eventu necessitudinis qui dominicis se defendendos commiserint claustris. § 1. Si quis autem hoc decretum are tentaverit, ecclesiasticae excommunicationi subjaceat, et severitatis regiae feriatur sententia. Ipsos tamen qui ad ecclesiam confugium fecerunt, si juxta priscorum canonum instituta, hi qui eos repetunt sacramenta reddiderint, et sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
ecent̾ om̃ib placet in p̾senti tale
rescindẽ factũ. & non. eẽ. de cȩtero
faciendũ. Nã quisq pontificũ dein.¬
ceps. aut sanguine ꝓpinquis. aut fa-¬
uore ꝑsonis quibꝰcunq deuinctis talia
cõmendare luchra contẽptauerit.
& suũ nefande p̃sumptionis excidiũ.
& quod iussũ fuerit deuocet᷑ in irri.¬
tũ. & qui ordinauerit annuȩ excom.

Expanded text:
ecenter omnibus placet in praesenti tale rescindere factum, et non esse de caetero faciendum, nam quisquis pontificum deinceps, aut sanguine propinquis, aut favore personis quibuscunque devinctis, talia commendare lucra tentaverit et suum nefandae praesumptionis excidium, et quod jussum fuerit devocetur in irritu
Abbreviated transcription (Latin):
i in qualibet minori etate uł religio.¬
Inis tonsurã. uł religioni debitã tiestẽ
in utroq sexu filiis. aut unꝰ aut
ambo parentes dederint.certe aut
nolentib uł nescientib se susceptã
ñ mor uisam infiliis abdicatunt.
s. uł corã se uł coram ep̃o palãq in
conuentu eosdẽ filios talia hab̾e
ꝑmiserint : ad scłarẽ reu̾ti habitũ
ipsis filiis quandoq penitꝰ non
licebit. S conuicti qđ tonsuram
aut religiosam uestem aliqͣndo
habuerint. mox ad religionis ha
nua districtione huiꝰcemodi obser.¬
uantiȩ inseruire cogant᷑ parentibꝰ
sane filios suos religioni contra.¬
dere. ñ ampliꝰ quã usq ad decimũ
ȩtatis eoꝵ annum licentia pot̾it
.eẽ. Postea uero an cũ uoluntate pa.¬
rentũ. an si suȩ deuotionis sit so.¬
litariũ uotũ: erit filiis licitũ reli¬
gionis assumere cultũ. Quisquis
autẽ uł abolitione tonsurȩ. uel
scłaris uestis assũptione detectus
fuerit attigisse transgressionem:

Expanded text:
i in qualibet minori aetate vel religionis tonsuram vel religioni debitam vestem 460 in utroque sexu filiis aut unus aut ambo parentes dederint, certe aut nolentibus vel nescientibus susceptam non mox visam in filiis abdicaverint, sed vel coram se vel coram ecclesia palamque in conventu eosdem filios talia habere permiserint, ad saecularem reverti habitum ipsis filiis quandoque penitus non licebit, sed convicti quod tonsuram aut religiosam vestem aliquando habuerint, mox ad religionis et rna districtione hujuscemodi observantiae inservire cogantur. Parentibus sane filios suos religioni contradere non amplius quam usque ad decimum aetatis eorum annum licentia poterit esse, postea vero an cum voluntate parentum an suae devotionis sit solitarium votum, erit filiis licitum religionis assumere cultum. Quisquis autem vel abolitione tonsurae vel saecularis vestis assumptione detectus fuerit attigisse transgressionem,
Abbreviated transcription (Latin):
t uite claruerint meritis. tũ demum
niorib fungant᷑ officiis. Quos uero
lagitii sordidau̾it incorrigibilis noxa:
petua seruitꝰ conditionis religet inca.¬
licȩ de qua lib̾tatis grãm meruerunt.
bsequia ꝓmta finceraq parabunt.
ua sicut hoc in obsequio ꝓ possibilita:¬
ate sui quod utiles ingenui dabunt:
ti quoq inem̃datione culparũ qđ
nutiles ingenui sustinebunt. De c̾cilio

Expanded text:
tae vitae claruerint meritis, tunc demum majoribus fungantur officiis. Quos vero flagitii sordidaverit incorrigibilis noxa, perpetua servitus conditionis religet in calicae de qua libertatis gratiam meruerunt, obsequia prompta sinceraque parabunt, qui sicut hoc in obsequium pro possibilitate sui quod utiles ingenui dabunt, ita quoque in emendatione culparum quod inutiles ingenui sustinebunt. XVI. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
oicquid inuisibilis gr̃ę consolatioe
libet p̃miis uenundari penitꝰ debet
dicente dño. Quod gratis accepistis
gratis date. Et idõ quic̃q deinceps
in eccłiastico ordine constitutꝰ aut
ꝓ baptirandis consignandisq fideb¬
chrismate. uł ꝓmotionib graduũ
precia quȩlibet uł p̾mia nisi uolun.¬
tariȩ oblata ꝓhuiꝰmodi ambitione
susceꝑit: equidẽ si sciente loci ep̃o
tale quicquã a subditis ꝑpetratur.
idẽ ep̃c duob m̃sib ex cõmunicationi
subiaceat. ꝓeo qd̾ in scientia mala cͦ¬
texit. & correptionẽ necessariã non¬

Expanded text:
idquid invisibilis gratiae collatione slibet praemiis venundari penitus non debetur, dicente Domino: Quod gratis accepistis, gratis date. Et ideo quicunque deinceps in ecclesiastico ordine constitutus aut pro baptizandis consignandisque fidechrismatis vel promotionibus graduum, pretia quaelibet vel praemia, nisi voluntarie oblata pro hujusmodi 133 ambitione susceperit. Equidem si sciente loci episcopo, tale quidquam a subditis perpetratur, idem episcopus duobus mensibus excommunicationi subjaceat, pro eo quod scientiae mala contexit, et correptione
Abbreviated transcription (Latin):
de reb eisdẽ sanctione parit̾ sibi qͥ¬
bitã nouit. aut ipsi ȩccłiȩ cuius te¬
S
ee. patebit. aut alt̾i ȩccłiȩ cui elegit c̃¬
strre decreu̾it: & licitũ maneat. & irre.¬
uocabile robur eiꝰ sententia ferat. de¬
um multȩ suꝑ innocentiã ordinis
dicoꝵ hactenus emanauerint sen.¬
tentiȩ patrũ. & nullatenꝰ ipsoꝵ formari
quiuerit correptio moꝵ: usq ad eo
sententiã uidicantiũ ꝓtraxere cõmissa
ulparũ. ut non tantũ ferret᷑ ultio
n auctorib scelerũ. uerũ & in ꝓgenie
linatoꝵ. Idõq quilibet ab ep̃o usq
ad subdiaconũ deinceps. uł ex ancillȩ
uł ex ingenuȩ detestando conubio in
honore constituti filios ꝓcrearint.
illi quidẽ ex quib geniti ꝓbabuntur:
emonica censura dãnentur. Ples autẽ
ilienata pollutione ñ solũ parentũ¬
ereditatẽ usquã accipiet: sed etiã in
cruitutẽ eiꝰ eccłiȩ de cuiꝰ sacerdotis
uł ministri ignominia nati sunt.
ure ꝑhenni manebunt. Qd seruilib¬

Expanded text:
de rebus eisdem sanctione pariter sibi debitam novit, aut ipsi ecclesiae cujus res esse patebit, aut alteri ecclesiae quam elegit conferre decreverit, et licitum maneat, et irrevocabile robur ejus sententia ferat. Cum multae super incontinentia ordinis clericorum hactenus emanaverint sententiae Patrum, et nullatenus ipsorum firmari quiverit correptio morum, usque adeo sententiam judicantium protraxere commissa culparum, ut non tantum ferretur ultio in auctoribus scelerum, verum et in progenie damnatorum. Ideoque quilibet ab episcopo usque ad subdiaconum deinceps vel ex ancillae, vel ex ingenuae detestando connubio in honore constituti filios procrearent, illi quidem ex quibus geniti probantur canonica censura damnentur. Proles autem aliena pollutione non solum haereditatem parentum nusquam accipiet, sed etiam in servitutem ejus ecclesiae, de cujus sacerdotis vel ministri ignominia nati sunt jure perenni manebunt. XI. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
iquis cłicoꝵ ut nuꝑ multis in locis¬
ꝑ suꝑbiam diabolo instigante
actũ fuisse ꝑpatuit. rebelli auctori.¬
tate se inunũ coniuratione inter.¬
dicente collegerint. aut sacram̃ta
int̾ se data. aut cartulã conscriptã
fuisse patuerit: nullis excusationib
in synodũ uentũ fuerit. inp̾sũpto.¬
rib uixta ꝑsonã & ordinũ qualitatẽ
a pontificib qui tunc inunũ collecti¬
fuerint uindicet᷑. Quia sicut caritas
ex prȩceptis diuinis corde ñ cartulȩ
conscriptione. ẽ. uł coniurationis
exhibenda: ita quȩ supra sacras
admittunt᷑ scripturas. auctoritate
& districtione pontificali sunt

Expanded text:
qui clericorum, ut nuper multis locis diabolo instigante actum fuisse perpatuit, rebelli auctoritate se in unum conjuratione intercedente collegerint, et aut sacramenta inter se data aut chartula conscripta fuisse patuerit, 258 nullis excusationibusin synodum ventum fuerit, in praesumptoribus juxta personarum et ordinum qualitatem a pontificibfuerint, vindicetur, quia sicut caritas ex praeceptis divinis corde, non chartulae conscriptione vel conjurationibus est exhibenda, ita quae supra sacras admittuntur scripturas auctoritate et districtione pontificali sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Et apłs inqͥt adu̾sus prb̃m inscriptionẽ
ñꝰ recipiendã. absq duob uł tribus
epĩs. De retractando cõpꝰuinci
Ilacuit ut accusatꝰ uel iudicatꝰ a cõp¬
uincialib in aliqͣ causa epc̃ licenter
appellet & ad eat apłicȩ sedis ponti¬
ficem. qui aut ꝑ se aut ꝑ uicarios suos
retractare eiꝰ negociũ ꝓcuret. Et dũ
tterato iudicio pontifex agit causã suã:
nullus alius in eiꝰ loco ponat᷑. auc ordi

Expanded text:
tolus, inquit, adversus presbyterum inscriptionem non esse recipiendam, absque duobus vel tribus i lacuit, ut accusatus vel judicatus a comprovincialibus in aliqua causa episcopus, licenter appellet et adeat apostolicae sedis pontificem. Qui aut per se, aut per vicarios suos, ejusdem retractari negotium procuret. Et dum iterato judicio pontifex causam suam agit, nullus alius in ejus loco ponatur aut ordi
Abbreviated transcription (Latin):
s qui penitentiam in obmutscura¬
infirmitate petit. si casu dũ ad eu
sacerdos inuitatꝰ uenit oppressus
infirmitate obmutuerit. uł in fren¬
sin conuersus fuerit: dent testime¬
niũ qui eũ audier̃ & accipiat pi¬
nitentiã. Et si continuo creditui
moriturꝰ: reconcilietur ꝑ manꝰ in¬
positionẽ. & infundat᷑ ori eiꝰ eudi¬
ristia. si suꝑuixerit: admoneatur a
supradictis testib petitioni suȩ si¬
factũ. & subdat᷑ statutis penitentis
legibꝰ. quandui sacerdos qͥ penites¬
tiam dedit probauerit. Peniten¬
ȩnitentes qui in infirmitate
in infirmitate acceperint: non
crecdaint absolutos sine manꝰ in¬

Expanded text:
s qui poenitentiam in infirmitate petit, si casu dum ad eum sacerdos invitatus venit oppressus infirmitate obmutuerit, vel in phrenesim versus fuerit, dent testimonium qui eum audierunt, et accipiat poenitentiam, et si continuo creditur moriturus, reconcilietur per manus impositionem, et infundatur ori ejus Eucharistia, si supervixerit admoneatur a supradictis testibus petitioni suae satisfactum, et subdatur statutis poenitentiae legibus, quandiu sacerdos qui poenitentiam dedit probaverit. LXXenitentes qui in infirmitate istiae acceperint, non se credant absolutos sine manus im
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ uisum ẽ eandem c̾firmationẽ sic̃ nec
baptismũ itari minime deb̾e. quiabis
łampliꝰ baptitatos ł c̃firmatos nͦ scło:
s soli tlõ sub habitu regulari. ł dericali
religiosissime famulari decretum est.

Expanded text:
 sicut nec baptismum, iterari minime debere, quia bis vel amplius baptizatos aut confirmatos, non saeculo, sed soli Deo sub habitu regulari, vel clericali, religiosissime famulari decretum est.
Abbreviated transcription (Latin):
Sponsalia sic̃ nuptiȩ c̾sensu fuin c̃trahen¬
tiũ. ⁊ idõ sic̾ nuptiis: ita sponsalib filiam¬
familias consentire oportet.Quȩ patri
uoluntati non repugnat. c̃sentire intelli¬
git᷑. Tc̃ autem dissentiendi apatre licentia
c̃cedit᷑ si indignꝰ morib ł turpis sponsus
ei a patre eligitur. Filio familias dissenti¬
ente.sponsalia eiꝰ nomine fieri ñ possunt
In sponsalib c̃trahendis etas c̾trahentiũ
diffinita ñ ẽ. ut in matrimonus. Q ꝓpt̃
si mͦ id fieri ab utraq ꝑsona intelligat᷑.¬

Expanded text:
Sponsalia sicut nuptiae consensu fiunt contrabentium, et ideo sicut nuptiis, ita sponsalibus filiafamilias consentire oportet. Quae patris voluntati non repugnat, consentire intelligitur. Tunc autem dissentiendi a patre licentia conceditur, si indignus moribus vel turpis sponsus ei a patre eligitur. Filiofamilias dissentiente, sponsalia ejus nomine fieri non possuntIn sponsalibus contrahendis aetas contrahentium diffinita non est, ut in matrimoniis, » quapsi modo id fieri ab utraque persona intellig
Abbreviated transcription (Latin):
inuestigari utilit̾ non potest. Seguis p̃p̃.
riforme ẽ corpꝰ drũ. Pars oblatȩ in calice
missa: corpus xpĩ. quod iam resurrexit
monstrat. Pars comesta: ambalans ad huc
suꝑ t̾ram. Pars in altari usq ad finem
misse remanens: corpus in sepulchro.
qr usq in finem seculi corpora scõ rum
in sepulchris erut¬
t.

Expanded text:
t, uestigari utiliter non potest. Ber.t, uestigari utiliter non potest. Ber.riforme est corpus Domini, pars oblatae in calicem missa, corpus Christi quod jam resurrexit, monstrat; pars comesta, ambulans adhuc super terram; pars in altari usque ad finem missae remanens, corpus jacens in sepulcro, quia usque ad finem saeculi corpora sanctorum in sepulcris erunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tcm xpm̃ crucifixer᷑ ꝑ .uii. annos penite
in secundo de doctrina xpiaNa.
ignũ ÷ res p̃t̾ spetiem quam ingerit
sensib aliud aliquid ex sefaciens in cogni¬
Ipes nanq & similitudo illarũ rerũ uoca¬
in fine cuiusdam missę orat᷑ & dr̃. Perfici¬
ut quȩ nc̃ specie gerimꝰ. rerũ ueritate ca¬
piamꝰ. Postulat quippe sacerdos. ut corpꝰ
xpĩ qͦd sub specie panis ac uini nc̾ geritur.
manifesta uisione sicuti reuera ẽ quandoq
Qͥ diligit me: diliget᷑ apatre meo. & ego
diligam eũ. & manifestabo ei me ipsum.
Qͥnuis ñ imꝓbabilit quidam exponunt.
hoc lococarnis & sanguinis ueritatẽ ipsã
corundẽ efficientiam .ẜ. peccatoꝵ remissio¬
Ium frangit᷑ hostia. dũ sanguis de calice
in ora fidelium fundit᷑. qͥd aliud quam
dñici corporis in cruce immolatio eiusq
sanguinis de latere effusio designaturꝰ. e¬
fieri possit: breuiter ad p̃sens respon¬
deo. Misteriũ fidei ẽ credi salubrit̾ pot̾.¬

Expanded text:
tum crucifixerunt, annos VII. penitearo secundo De doctrina christiana. Signum est res praeter speciem, quam ingerit sensibus aliud aliquid ex se faciens in cogniies namque et similitudo illarum rerum uocain fine cuiusdam misse oratur et dicitur: Perficiut quae specie gerimus, rerum veritate capiamus. Postulat quippe sacerdos ut corpus Christi quod sub specie panis ac vini nunc geritur, manifesta visione, sicuti revera est, quandoque  diligit me, diligitur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Quamvis non improbabiliter quidam exponant hoc loco carnis et sanguinis veritatem ipsam eorum efficientiam id est peccatorum remissiour frangitur hostia, dum sanguis de calice in ora fidelium funditur, qui aliud quam Domini corporis in cruce immolatio ejusque sanguinis de latere effusio designatur? fieri possit, breuiter ad presens respondeo. Misterium est fidei credi salubriter potes
Abbreviated transcription (Latin):
uicunq inscriptione p̃missa cuiꝰcunq
c̃riminis reti accusare uoluerit. ab eodie
qͦ inscripsit intra annũ ꝑagat ꝓpositas
actiones. Qui si distulerit: infamis effectꝰ
bonoꝵ̾ suorũ quarta parte multabitur.¬

Expanded text:
uicunque inscriptione praemissa cujuscunque criminis reum accusare voluerit, ab eo die quo inscripsit intra annum peragat propositas actiones. Qui si distulerit, infamis effectus bonorum suorum quarta parte multabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
łpontificẽ uͦ in frontẽ. ut in pͥori unctione
dõ c̃secrandã. In scda qͦq ut eiꝰdem spc̃ scĩ
septiformis grã cũ omni plenitudine scĩ¬
Ex concilio aurelianensi.
t ieiuni ad c̾firmationẽ ueniant ꝑfectę
ętatis. ut moneant᷑ confessionẽ facere priꝰ.

Expanded text:
pontificem vero in fronte, ut in priori unctione Deo consecrandam. In secunda quoque ut ejusdem Spiritus sancti septiformis gratia, cum omni plenitudine s Conc. Aurelian, c. 3. Ut jejuni ad confirmationem veniant perfectae aetatis, ut moneantur confessionem facere prius,
Abbreviated transcription (Latin):
rb̃is seu extra epm̃ siue p̾sente epõ
cũ baptitant crismate baptitatos unge
liceat: s qͦd ab epõ fuerit c̃secratũ. non
tam̃ frontem ex eodem oleo signare qͦd
solis debet᷑ epis cum tradt̾ paraclitum.¬
frontib sacro crismate ñ p̾sumant. sed
prbi baptitatos tangant inpectore. ut
epĩ ptͦ modum confirment in fronte.

Expanded text:
ente episcopo cum baptizant, chrismate baptizatos ungere licet, sed quod ab episcopo fuerit consecratum, non tamen frontem ex eodem oleo signare, quod solis debetur episcopis cum tradunt Spiritumfrontibus sacro chrismate non praesumant. Sed presbyteri baptizatos ungunt in pectore ut episcopi postmodum confirment in fronte.
Abbreviated transcription (Latin):
ehinc itm exorcizat᷑ diabolus. ut sua
nequitia cognoscens iustum suꝑ se iudi¬
cium. timens recedat ab homine nec iã
c̃tendat cũ arte sua subuertere. ne baptis¬
mũ consequat᷑. s magis honorẽ dõ creato¬
ri suo exhibens opꝰ deo benefactorisuo.

Expanded text:
ehinc iterum exorcizatur diabolus, ut suam nequitiam agnoscens et justum super se Dei judicium timens, recedat ab homine, nec jam contendat eum arte sua subvertere, ne baptismum consequatur, sed magis honorem Deo creatori suo exhibens reddat opus factori suo.
Abbreviated transcription (Latin):
cuilibet necdũ ꝑ legitimos annos hñti
iusticie tollendȩ causa tradidit. uolumꝰ
atq firmit̾ p̾cipimꝰ. ut si pat̾ eiꝰdẽ paruu¬
liuixerit: ipse intret in causã. rationem
reddendi ꝓ filio suo.Si aut̃ ipse pat᷑ mor¬
tuus ÷. tc̃ legitimꝰ eiꝰ ꝓpinquus qͥ iuste
tutor aut defensor et̃ uidet᷑ ꝓ ipso rationẽ
redłe compellat᷑. Similit̾ de omĩb aliis
iusticiis ad eum ꝑtinentib excepta sua
legitima hereditate q̃ ei ꝑ successionem
parentũ suoꝵ legitime euenire debuit.
Qd siquis hanc nr̃ãm iussionẽ c̃tẽpserit.
ł neglexerit. sic̃ decętis contẽptorib ttd
de eo agat᷑. Is uͦ qui easdem res pͥmꝰ inuasit
& iniuiste uendidit. nec non & emꝑtores
excepta sola ꝑsona paruuli. hoc qͦo fraudu¬
lent̃ ad miser̾ intra patriã em̃dare cogant᷑.
& ptea sic̃ c̾temptores uissionis nr̃e sub fide

Expanded text:
cuilibet, necdum legitimos annos habenti, cuilibet, necdum legitimos annos habenti, justitiae tollendae causa tradiderit, volumus atque firmiter praecipimus ut, si pater ejusdem parvuli vixerit, ipse intret in causam rationem reddendi pro filio suo. Si autem ipse pater mortuus est, tunc legitimus ejus propinquus, qui juste ei tutor, aut defensor esse videtur, pro ipso rationem reddere compellatur. Similiter de aliis omnibus justitiis ad eum pertinentibus, excepta sua legitima haereditate quae ei per successionem parentum suorum legitime evenire debuit. Quod si quis hanc nostram jussionem contempserit vel neglexerit, sicut de ceteris contemptoribus, ita de eo agatur. Is vero qui easdem res primus invasit et iniuste vendidit, nec non et emptores, excepta sola persona parvuli, quod fraudulenter admiserunt intra patriam emendare cogantur, et postea, sicut contemp
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtulerit. hoc nos edicto salubri aliqͥndo
i comite ł amisso nrõ distringat᷑. & eiꝰdem
decuns qͣntitapẽ cum sua lege restituat:
niunt eiciant. ⁊ totiꝰ popłi c̾sensu in locum
corᷤᷤ bonos eligant. & cũ electi fuerint: iu¬
rare faciant. ut scient̾ iniuste iudicare non
ores inueniri posst eligant᷑ amissis nrĩs
ad inquisitiones faciendas. & reiueritatem
dicendã ⁊ adutores comitũ sint ad iusticias
Iolumꝰ ut quicunq de scabinis dep̾hens
fuerit ꝓpt̾ munera. aut ꝓpt̾ amicitiam.
ł inimicitia iniuste iudicasse. aut ꝑ fide¬
iussores. missus ad p̾sentiã nrãm ueniet.
De cęt̾o omĩb scabinis denunciet᷑. ne quis
De co qui res alienas malo ingenio emptaᷤ.
filio suo aut cubet ꝑsonę legitimos annoᷤ
non habenti tradiderit. cc lxii.
uicunq res alienas cuilibet homini
uendidit. ⁊ ipsc homo easdẽ res cõparataᷤᷤ
habet ꝑ malũ ingeniũ. ꝓpͥo filio aut alt̾i

Expanded text:
protulerit. Hoc nos edicto salubri aliquandoprotulerit. Hoc nos edicto salubri aliquando comite vel a misso nostro distringatur, ut ejusdem decimae quantitatem cum sua lege restituat. niunt ejiciant, et totius populi consensu in loco eorum bonos eligant, et cum electi fuerint, jurare faciant ut scienter injuste judicare non ores inveniri possunt eligantur a missis nostris ad inquisitiones faciendas et rei veritatem dicendam, et adjutores comitum sint ad justitias olumus ut quicunque de scabinis deprehensus fuerit propter munera aut propter amicitiam vel inimicitiam injuste judicasse, per fidejussores missus ad praesentiam nostram veniat. De caetero omnibus scabinis denuntietur, ne quis umat. CAP. 342. - De eo qui res alienas malo ingenio emptas filio suo aut cuilibet personae legitimos annos non habenti tradiderit, cap. 381. Quicunque res alienas cuilibet homini vendiderit, et ipse homo easdem res comparatas habet per malum ingenium, proprio filio aut alteri
Abbreviated transcription (Latin):
uicurq litem habens siue possessor siue
petitor fuerit. ł initio litis. ł decursis tẽpoꝵ
curricilis. siue cum negotium ꝑ oratur.
siue cũ um ceꝑit ꝓmi sententia. si iudici¬
ũ elegent sacroscę̾ legis antistitis. ilico
sine aliqua dubitatione etia si alia pars
refragatᷤᷤ ad ep̃oꝵ iudiciũ cũ sermone lia¬
gantiũ dirigat᷑. Multa enĩ quȩ in uidico
captiose p̃scrͦ iptionus uincula ꝓmi ñ pts¬
unt᷑: inestigat & promit sacroscẽ reli¬
gionis aultoritas. Omnes itaq causȩ quę
łp̃torio ure ł ciuili tractant᷑. eporum
sententus uminatȩ. ꝑ petuo stabilitatis
iure firm̾tir. Nec liceat ulteriꝰ retͣctari
negotiũ ed epor̾ sententiis decidit. Testi¬
moniũ edam ab uno licet epo ꝑhibitũ.
oms iudies indubetant᷑ accipiant. nec aliꝰ
auediatͦ cũ testimoniũ epĩ aqualibet parce
fuerit repnissum. Illud ÷ enim uerittitis
qtoritate frmatũ illud incorrupram.
q asacroscõ homine c̃scientia m̃tis illibate

Expanded text:
uicunque litem habens, sive possessor sive petitor fuerit, vel in initio litis, vel decursis temporum curriculis, sive cum negotium peroratur, sive cum iam coeperit promi sententia si iudicium elegerit sacrosanctae legis antistitis, illico sine aliqua dubitatione, etiamsi alia pars refragatur, ad episcoporum iudicium cum sermone litigantium dirigatur. Multa enim quae in iudicio captiosae praescriptionis vincula promi non patiuntur, investigat et promit sacrosanctae religionis auctoritas. Omnes itaque causae, quae vel praetorio iure vel civili tractantur, episcoporum sententiis terminatae perpetuo stabilitatis iunegotium quod episcoporum sententiis deciderit. Testimonium etiam ab uno, licet episcopo, perhibitum, omnes judices indubitanter accipiant, nec alius audiatur, cum testimonium episcopi a qualibet parte fuerit repromissum. Illud est enim veritatis auctoritate firmatum, illud incorruptum, quod a sacrosancto homine conscientia mentis illibatae
Abbreviated transcription (Latin):
Qͦd si exponendã putauerit: animadũ
anccimꝰ nemini licere siue ab ingenuis
latuis ex positꝰ sit. eũ puerũ in suũ dñium
siue colonariȩ conditionis. s neq his qͥ eos
tionẽ coꝵ ꝓcurare. siue masculi sint siue
feminę. ut eos ł loco lib̾oꝵ ł loco seruorũ.
aut colonoꝵ habeant. s nullo discrimine
habito hi qͥ ab huiꝰmodi hominib educa¬
ti st̃ lib̾i & ingenui appareant. Qͦd pecu

Expanded text:
d si exponendam putaverit, animadverancimus nemini licere, sive ab ingenuis latus expositus sit, eum puerum in suum dominium sive colonariae conditionis. Sed neque his qui eos tionem eorum procurare sive masculi sint sive feminae, ut eos vel loco liberorum, vel loco servorum, aut colonorum habeant, sed nullo discrimine habito, hi qui ab hujusmodi hominibus educati sunt, liberi et ingenui appareant. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
Useruus tuus pecuniã mutuã accipiens. ita
demũ te institoria actione obligauit. si cũ
eũ officio alicui ł negotiationi exercendȩ
inrẽ tuã uersũ ꝓbabitur actione in eadẽ
re ꝓposita cogeris exsoluere. De eodem.
nstitoria aduersus eũ actio competit. a qͦ
seruũ m̾sȩ ꝓpositum dicis si eiꝰ negocii causa
qͦd ꝑ eũ exercebat᷑ deposita pecunia ł reddita
bente domino pecuniã mutuã pͥscę dedis¬
ses: cam̾ ea qͣntitas si in rẽ dominȩ eiꝰ iustis
crogationib u̾sa ẽ apud suum uidicẽ cum
cueni. c̃sequuturꝰ scđm iuris formã id qͦd

Expanded text:
Servus tuus, pecuniam mutuam accipiens, ita demum te institoria actione obligavit, si cum eum officio alicui, vel negotiationi exercendae in rem tuam versum probabitur, actione in eadem re proposita cogeris exsolvere. CAP.Institoria tibi adversus eum actio competit, a quo servum mensae praepositum dicis, si eius negotii causa, quod per eum exercebatur, deposita pecunia nec reddita bente domino, pecuniam mutuam Priscae dedisses, tamen ea quantitas si in rem dominae ejus justis erogationibus versa est, apud suum judicem eam conveni, consecuturus secundum juris f
Abbreviated transcription (Latin):
de qͦ agit᷑ pdat. Illo ũ qui euolentiam
ꝑtolit unit̾ia instatu qͦ fuerant recipiat.
& quȩ possedit securus teneat. Si uͦ illud in¬
uadit᷑ quodꝑ iudicium obtinere potuit: &¬
causam amittat. & aliud tartum qͣntum
inuasit reddat expulso. Si ad diripiendũ¬
quisq alios itiuitasse reꝑiatur. ccxxxiiii.
ꝗqͥs ad diripiendũ alios inuitauerit. aut
cuiuscunq rem euertat aut pecora. uel
animalia. quęcunq diripiat. illi cuiꝰ res
direpta ÷ in septuplũ quȩ sullata sunt
restituat. Siuͦ qui cum ipso fuerint inge¬
tui sint. quinos solidos componere cõpel¬
domini ioluntate cõmiserint: centenis
quinquigenis flagellis uerberent᷑. & ab
eis res onis in tegro in statu reddantur.

Expanded text:
de qua agitur perdat. Ille vero qui violentiam de qua agitur perdat. Ille vero qui violentiam ertulit, universa in statu quo fuerant recipiat, et quae possedit securus teneat. Si vero illud invadit quod per judicium obtinere potuit, et causam amittat, et aliud tantum quantum invasit reddat expulso. CAPquisque alios invitasse reperiatur. Si quis ad diripiendum alios invitaverit, ut cuiuscumque rem evertat, aut pecora vel animalia quaecumque diripiat, illi, cuius res direpta est, in septuplum quae sublata sunt restituat. Hi vero, qui cum ipso fuerint, si ingenui sint, quinos solidos conponere conpeldomini voluntate commiserint, centenis quinquagenis flagellis verberentur, et ab eis res omnes integro in statu reddantur.
Abbreviated transcription (Latin):
It nullus p̾sumat hominẽ ad iudicium
trattere sine causa. nisi iudicatum fiat.
Cap̃. ccxliii. Ut nullus p̃sumat theloneum
Capit̾. liii. De co cui ñ recte iudicatur.¬
It si aliquis noluerit dicere qͦd iuste ei ñ
iudicet᷑: tẽ in presentiam nr̃am ueniat.
Alit̾ uͦ non presumat in p̾sentiam nr̃am
uenire.pro alterius iusticia dilatanda.
Cap̃.ccxciiii. Ne aliquis de ignoto homine
equum. bouem. Ealiquod animal emat.
t̃ nullus comparet caballũ. bouem. aut
ium̃tum ł aliud animal. nͥ illũ hominem
cognoscat qui eum uendidit. & de quo est
& ubi manet. & quis est eius senuor.
Cap̃. cccuiui. De epõ qui ab aliquo ĩpetur.
ut si ipse questionem aliquã retulerit:
Si quisquã epc̃ a quoquã impetit᷑. ł ille
aliquã questionem retulerit. ꝑ epos uidi¬
ces causa finiat᷑. siue qͦs eis pͥmates dedint.
siue quos ipsi uicinos ex c̾sensu delegerint.
p̃riusquam ꝓ ipso udicis sententia ꝓcedat:
si causam meliorẽ habrerit. ipsã causã

Expanded text:
t nullus praesumat hominem ad judicium mittere sine causa, nisi judicatum fiat. CAP. 306. - Ut nullus praesumat telonium CAP. 307. - De eo cui non recte judicaturd juste ei non judicetur, tunc in praesentiam nostram veniat, aliter vero non praesumat in praesentiam nostram venire pro alterius justitia dilatanda. CAP. 308. - Ne aliquis ab ignoto homine equum, bovem, vel aliud animal emat, cap. 294. Ut nullus comparet caballum, bovem, aut jumentum, vel aliud animal, nisi illum hominem cognoscat qui eum vendidit, et de quo est, et ubi manet, et quis est ejus senior. CAP. 309. - De episcopo qui ab aliquo impetitur, ut si ipse quaestionem aliquam retulerit, Si quis episcopus a quoaliquam quaestionem retulerit per episcopos judices causa finiatur, sive eis primates dederint, sive quos ipsos vicinos ex consensu delegerint.priusquam pro ipso judicis sententia procedat, si causam meliorem habuerit, ipsam causam
Abbreviated transcription (Latin):
Yseduxerit quis uirginẽ desponsatĩ & dormi¬
crit cũ ea: dotabit eam. & habebt uxorem.¬
Cap̾ .xxu. De patre puellȩ si eã date noluerit.
ut reddat pecuniã uixta moren dotis.
Si pat̾ noluerit uirginẽ dare: reddat pecuni¬
ã urta morẽ dotis. quã uirgites xciꝑe c̃su

Expanded text:
seduxerit quis virginem desponsatam et dormierit cum ea, dotabit eam et habebit uxorem. 25. De patre puellae, si eam dare noluerit, ut reddat pecuniam iuxta morem dotis. Si pater noluerit virginem dare, reddat pecuniam iuxta morem dotis, quam virgines accipere consu
Abbreviated transcription (Latin):
de furto accusatꝰ fuerit.: dñs eiꝰ ꝓ eo em̃det.
aut cũ sacram̃to excuset. nͥ tałe furtum
ꝑpetratũ habeat. ꝓpt̾ qͦd ad suppliciũ
nouit᷑ institutis. sic̃ st̃ tributa ntbelonei
in media uia ubi nec aqua. nec palus.
nec pons. nec aliquid tale fuerit unde
iuste census exigi possit. ł ubi naues subtꝰ
pontes transire solent. siue in medio flu¬
mine ubi nullũ obstaculum ÷ ut auferan¬
t᷑. Antiqͥ aut̃ ad nr̃am noticiã deferant᷑.¬
e forestib nris. ut ubicunq fuerint
diligentissime inqͥrant qͦmͦ saluȩ sint. &
defensȩ ⁊ ut comitib denuncient. ne ullã
forestem nouit᷑ instrcuant. & ubi nouit᷑
c̃stitutas sine nr̃ã iussione inuenerint.

Expanded text:
de furto accusatus fuerit, dominus ejus pro eo emendet, de furto accusatus fuerit, dominus ejus pro eo emendet, aut eum sacramento excuset; nisi tale furtum perpetratum habeat, propter quod ad supplicium noviter institutis, sicut sunt tributa, et telonia in media via, ubi nec aqua, nec palus, nec pons, nec aliiuste census exigi possit, vel ubi naves subtus pontes transire solent, sive in medio flumine ubi nullum est obstaculum, ut auferantur. Antiquae autem ad nostram notitiam deferantDe forestibus nostris, ut ubicunque fuerint, diligentissime inquirant quomodo salvae sint et defensae, et ut comitibus denuntient, ne ullam forestem noviter instituant, et ubi noviter institutas sine nostra jussione invenerint,
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. int̾ficiat᷑. Si aut̃ non fuerit: dñs eiꝰ
iuxta qͦd Wigildꝰ illiꝰ ẽ ad eccłam ꝑsoluat.
aut eum si uoluerit eidem eccłȩ tradat.
Deȩccłastico & fiscalino.⁊ beneficiario. serua
hereditas tam̾ lib̾i hominis qͥ pt̾ tale
facinꝰ ad mortem fuerit iudicatus. ad legi
timos illiꝰ heredes ꝑueniat. Si in atrio ec¬
cłe cuiꝰ porta reliquiis scõꝵ consecrata ẽ
huiꝰcemodi homicidiũ ꝑpetratũ fuerit:
simili mͦ em̃det᷑. ł componat᷑. Siuͦ porta
eccłe ñ ẽ sacrata. eodem mͦ componat᷑.
sic̃ cõponi debet qͦd in immunitate uio¬
Ilib homo de furto accusatꝰ fuerit. & res
ꝓpͥas habuerit. in mallo ad p̾sentiam
faciant. Et liceat ei pͥma uice ꝑ sacram᷑¬
tũ se scd̾m legem idoniare si potuerit. aut
si alia uice duo ł tres eũ de furto accusa¬
uerint: liceat ei c̾tra unũ ex his cũ scuto
& fuste in cãpo ctendere. Quod si seruus

Expanded text:
fuerit, interficiatur. Si autem non fuerit, dominus eius fuerit, interficiatur. Si autem non fuerit, dominus eius iuxta quod wirgildus illius est, ad ecclesiam persolvat, aut eum, si voluerit, eidem ecclesiae tradat. De ecclesiastico et fiscalino et beneficiario servo vHereditas tamen liberi hominis, qui propter tale facinus ad mortem fuerit iutimos heredes illius perveniat. Si in atrio ecclesie cuius porta reliquiis sanctorum consecrata est, huiusscemodi homicidium perpetratum fuerit, simili modo emendetur vel componatur. Si vero porta ecclesię non est sacrata, eodem modo componatur sicut componi debet quod immunitate violiber homo de furto accusatus fuerit, et res proprias habuerit, in mallo ad praesentiam faciant. Et liceat ei prima vice per sacramentum se secundum legem idoneare, si potuerit, aut si alia vice, duo vel tres eum de furto accusaverint, liceat ei contra unum ex his cum scuto et fuste in campo contendere. Quod si servus
Abbreviated transcription (Latin):
De latronib qui magnã hnͣt blasphe¬
miã quicunq aliquem ex his cõp̃hendit
nullũ dãnũ exinde patiat᷑.¶ De pace & iu¬
sticia infra patriam sic̾ sepe ꝑ alia capi¬
tula iussi. ad impletum fiat. Ex .iiii. libro.
Siquis aut ex leui causa. aut sine causa ho¬
minẽ in eccła int̾fecerit: de uita cõponat.
Si uͦ foris rixati fuerint. & unus altm in
ȩccła fugerit. ⁊ ibi se defendendo eũ occidit.
& si huius facti testes ñ babuerit: cũ iura¬
torib .xii. legitimis ꝑ sacram̃tũ affirma
se defendendo eum interfecisse. & ptͦ hȩc
de. solidos ad partem eccłȩ quã illo homi¬
cidio polluerat. & insuꝑ bannum nrm̃
soluere cogat᷑. Is uͦ qui interfectꝰ ⁊ absq
compositione iaceat. ac deinde int̾fector
scđm iudiciũ canonicũ congruã facinori
qͦd admisit penitentiam accipiat. Si ꝓpͥus¬
seruus hoc cõmiserit: iudicio feruentis¬
aquȩ examin et᷑. utrũ hoc sponte an se
defendendo fecisset. Et si manꝰ eiꝰ exusta

Expanded text:
De latronibus, qui magnam habent blasphemiam, quicumque aliquem ex his comprehenderit, nullum damnum exinde patiatur. 62. De pace istitia intra patriam, sicut saepe per alia capitula jussi adimpletum fiat. CAP. 238. - De vip. 13. Si quis aut ex levi causa, aut sine causa, hominem in ecclesia interfecerit, de vita componat. Si vero foris rixati fuerint, et unus alterum in ecclesia fugerit, et ibi se defendendo eum interfecerit, et si hujus facti testes non habuerit, cum 12 juratoribus legitimis per sacramentum adfirmet se defendendo eum interfecisse, et post hec DC solidos ad partem ecclesie quam illo homicidio polluerat et insuper bannum nostrum solvere cogatur. Is vero qui interfectus est absque compositione iaceat, ac deinde interfector secundum iudicium canonicum congruam facinori quod amisit penitentia accipiat. Si pservus hoc commiserit, iudicio aquae ferventis examinetur, utrum hoc sponte, an se defendendo fecisset. Et si manus eius exusta
Abbreviated transcription (Latin):
Suicunq trib auctoritatib iudicis c̾uentꝰ
P̃tribꝰ edictis ad iudicem fuerit ꝓuocatus.
aut uno ꝓomnib ꝑemptorio id ẽ quod
causã extinguit fuerit euocatꝰ. & p̾sentiã
suã apud eum udicẽ aqͦ ei denunciatũ ẽ¬

Expanded text:
uicunque tribus auctoritatibus judicis conventus, vel tribus edictis ad judicem fuerit provocatus, aut uno pro omnibus peremptorio, id est quod causam exstinguit, fuerit evocatus, et praesentiam suam apud eum judicem, a quo ei denunciatum e
Abbreviated transcription (Latin):
udices. qui inscriptione p̃missa criminalia
negocia audire ceꝑint: adie inscriptionis
si indutias aut accusator aut reus petierit.
intra annũ p̾stare debebt̃. ut hȩc actio
int̾ anni circulũ finiat᷑. Qd si accusator
int̾ annũ quȩ ꝓposuit ꝓbare distulerit.
absoluto reo penam suscipiat legib suꝑi¬
orib cõp̃hensam. Qͦd si talis ꝑsona sit ad
cuiꝰ deformitatẽ infamia non ꝑtineat.
exilio deputet᷑. Tam̃ si int̾ accusatorẽ & reũ
ita iudice p̾sente c̃uenerit. ut pro inscriptioe
utriusq partis integri indutiȩ tribuantur.
debet aiudice ñ negari futurũ. ut q̃ pars
ptͦ indutias fuerit suꝑata: districtiori sen¬

Expanded text:
udices qui inscriptione praemissa criminalia negotia audire coeperint, a die inscriptionis si inducias aut accusator aut reus petierit, intra annum praestare debebunt, ut haec actio intra anni circulum finiatur. Quod si accusator intra annum quae proposuit probare distulerit, absoluto reo poenam suscipiat legibus superioribus comprehensam. Quod si talis persona sit ad cujus deformitatem infamia non pertineat, exsilio deputetur. Tamen, si inter accusatorem et reum ita judice praesente convenerit, ut pro inscriptione utriusque partis integrae induciae tribuantur, debet a judice non negari futurum, ut pars quae post inducias fuerit superata, districtiori sen