comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cio eccłie h̾at᷑ istobiduo sacͣm̃ta penitꝰ ñ celebrari. Que forma utiq
celebranda. Q si putant semel atq uno sabbato reuinandũ: gͦ
E Iyniã ꝑabstmentias. ꝑ fugłos m̃ses. placint celebrari. exceptis
dieb duoꝵ m̃siũ. ulii ⁊ augusti obeorũ quid̃ infirmitatẽ. Exdictis¬
nͥ grandis aliqua necessitas fu̾it qr nuͣ fen̾ia uidas deͣdicione

Expanded text:
tio Ecclesiae habeat isto biduo sacramenta penitus non celebrari. Quae forma utique celebranda. Quod si putant semel atque uno Sabbato jejunandum, ergo Jejunia seu abstinentias, per singulos menses placuit celebrari, exceptis diebus duorum mensium, Julio et Augusto, ob eorumdem infirmitatem. Csi grandis aliqua necessitas fuerit, quia quarta feria Judas de traditione
Abbreviated transcription (Latin):
cantet᷑ ⁊ fiectamꝰ gemia ñ dicat᷑. E od̾ mꝰ de sept̾ẽbris ieninio ꝯsritutũ
⁊ ut si pł sept̃bs in ui fr̃ euen̾ĩt: aut antea ieuinũ młtia ebdo¬
mada celebret᷑. Et sunsi aut mn ui. aut insabbo contigit uarin
eb domada ieninandũ erit. Indecembri uͦ illud obseruand erit
glłta in salb̾o euen̾it: simul iugiliam ⁊ ietuntũ celebrare. ⁊lꝯuenit.¬

Expanded text:
ectamus genua non dicatur. Eodem modo de Septembris jejunio constitutum est, ut si Kal. Sept. in IV feria evenerit, aut antea, jejunium in III hebdomada celebretur: et si in V aut VI aut Sabbato contigerit, in IV hebdomada jejunandum erit. In Decembr. illud observandum erit, gilia in Sabbato evenerit, simul vigilia et jejunium celebrare
Abbreviated transcription (Latin):
siones in ist̾io consirmatas accepimꝰ. quedã uͦ. ꝯsuetudine robo¬
tata appbauit usus. Quib ont̃ib par̾ ritꝰ. ⁊id̾ utrisq peietatis. debetur
effectus. Uñ quis ł aliqͣnnisũ saerarũ exꝑtꝰ scͥpturarũ. hesitauerit.
Que ir ur inde oidiam̃. scͥpt᷑a salutifere crucis sigiacło fideles docuit
insigniri. Que multifariã digesta suꝑ panẽ ⁊ calicẽ ꝓlixe or̾onis
ł cometrationis u̾ba cõusendaitit. Nã ñ mͦ.ꝙ. in euangłio ꝯtinet᷑ uł¬

Expanded text:
siones in ministerio confirmatas accepimus; quasdam vero consuetudine roboratas approbavit usus, quibus par ritus et idem utrisque pietatis debetur affectus; unde quis vel aliquantulum sacrarum exQuae enim, ut inde ordiamur, scriptura salutiferae crucis signaculo fideles docuit insigniri? Quae multifariam digesta super panem et calicem prolix et orationis et consecrationis verba commendavit
Abbreviated transcription (Latin):
olent płes qui se ieni nare putant inquadragesima imoi.
Sit signũ audiertite ad horã nonã manducare qiti muslate nꝰ ieuinas
edendi st̃ si ante manducau̾ĩt: qmͣ uesꝑtinũ celebret osficiũ.
Concurrendũ ÷ i ad ussas ⁊ auditis malsarũ. sollepniis. ⁊
uesꝑtinis officiis. largitis elemosinis: ad cybũ accedendũ ÷. Si uͦ
altqͥs necessitate ꝯstrictus fũit. ut ad missã uenire ñ ualeat. estima

Expanded text:
olent plures qui se jejunare putant in Quadragesima mox ut signum audierint, ad horam nonam manducare. Qui nullatenus jejunare credendi sunt, si ante manducaverint, quam vespertinum celebretur officium. Concurrendum est enim ad missam, et auditis missarum solemnibus et vespertinis officiis, largitis eleemosynis ad cibum accedendum est. Si vero aliquis necessitate constrictus fuerit, ut ad missam venire non valeat aestima
Abbreviated transcription (Latin):
ni oꝑił torpet᷑ qͥ ꝑ cupiditatẽ ad uolup¬
tuosa distrahunt᷑. ⁊ ꝑ suꝑbiã humilib̾
ñ cõdescẽdt̃. illos dico negligentia possĩ¬
dec. ⁊ eoꝵ dissoluit actioẽs. ꝑ stulticiã
ĩct᷑ necgligentia. ꝑ ĩherciã manet. cupi
ditatis desid̾io pascit᷑. ꝑ suꝑbiã regnat.
Audiat gͥ negligẽs pastor. ꝙͣ sibi a diligẽ¬
ti pastore dic̾atur. Bonꝰ pastor animam

Expanded text:
nertes torpent, qui per cupiditatem ad voluptuosa distrahuntur, et per superbiam humilibus non condescendunt; illos, dico, negligentia possidet, et eorum dissolvit actiones. Per stultitiam intrat negligentia, per inertiam ditatis desiderio pascitur, per superbiam regnat. Audiat negligens pastor quid sibi a diligenti pastore dicitur: Bonus pastor animam
Abbreviated transcription (Latin):
uaci tͥreaioris. Est aũ ⁊ uox c̾atoris.
ad subiectos de p̃latis dicẽs. Que diet᷑
facite. q̃ aũ faciuit̃ face̾ nolite. ut ꝑu̾¬
sis obedias. p̃latis ĩnuit. ꝗͥ ⁊̃ male oꝑ an¬
tibus obedire uissit. ut sic ĩg̾diarił⁊
eg̃diaris. cũ dauid sub saule. ⁊ eundẽ
honores licet repbũ. cũ samuhele. In ob

Expanded text:
voci Creatoris. Est autem vox Creatoris ad subjectos de praelatis dicens: Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite . Ut perversis obedias praelatis innuit, qui etiam male operantibus obedire jussit, ut sic ingrediaris, et egrediaris cum David sub Saule , et eumdem honores, licet reprobum cum Samuele . Inob
Abbreviated transcription (Latin):
Mens ⁊ enĩ carnał ꝑ tumorẽ suꝑbie ĩcurrit
sepissime lãgrẽ ĩ obedientie. Due st̃ aut̃
spẽs tumoris. dura uidelie ⁊ mollis. duri
cia tumoris ĩ carne. est obstinatio carna
plo boni oꝑis. u̾bo cõmonitiõis. ⁊ uͥga coe¬
reptioĩs. Cũ N mẽs ñ emuttit saniem ꝑ
cofessionẽ. uł ex cõmonitione. ñ ꝓmutit
em̃dationẽ. testit ut ferri recipiat ĩcili¬
aũ tumor molł. cũ mẽs ĩ flata delec¬
tat᷑ uoluptuosis. sectat᷑ ociũ. sõp̃no¬
lentia torpescit. Ex his gͥ lãguor ã¬
iume nascit᷑. qñ duricia obstinati¬
onis p̃ssa. uł mollicie disselrita. mẽs

Expanded text:
Mens enim carnalis per tumorem superbiae incurrit saepissime languorem inobedientiae. Duae autem sunt species tumoris: dura videlicet, et mollis. Dura species tumoris est in carne obstinatio carnalplo boni operis, verbo commonitionis, disciplina correptionis. Cum enim mens non emittit saniem per confessionem, vel ex commonitione non promittit emendationem, restat ut ferri recipiat incisiautem tumor mollis, cum mens inflata delectatur voluptuosis; cum sectatur otium, somnolentia torpescit. Ex his igitur languor animae nascitur, quando duritia obstinationis pressa, vel mollitie dissoluta, mens
Abbreviated transcription (Latin):
ĩqt meã atidiet᷑. Tres st̃ pastoris uoces
suauis. dulcis. ⁊ alta. Suauis ad ĩfmũ.
dulcis ad morientẽ. ad surdũ ꝑtinet
alta. Infirmꝰ est qͥ tẽptat᷑. morit᷑ qui
desperat. surdꝰ ÷ qͥ ñ audit. Auduit᷑¬

Expanded text:
m meam audiunt . Tres sunt voces pastoris, suavis, dulcis, alta. Suavis ad infirmum, dulcis ad morientem, ad surdum pertinet alta. Infirmatur qui tentatur, moritur qui desperat, surdus est qui non audit. Sed in
Abbreviated transcription (Latin):
morat᷑ ⁊ saphiras cũ anania. ꝑ pekũ
boni p̃lati. ꝑ symonẽ ananiã. ⁊ saphi¬
rã mali subditi designant᷑. uoluit e¬
mere symõ grãm. iste obedientiã. ana¬
nias ⁊ saphira abscõdt᷑ ꝑcẽ substãcie.
isti negotiis ĩcũbt̃ acqͥrẽde perunie.¬

Expanded text:
Saphira cum Anania ; per Petrum boni praelati; per Simonem, Ananiam et Saphiram mali subjecti designantur. Voluit emere Simon gratiam, isti obedientiam. Ananias et Saphira absconderunt partem substantiae, isti vero negotii incumbunt acquirendae pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
saria querit. Animã ponit qͥ ad fusti¬
nenda uirgia rei familiaris solus exit.
qͥ ĩt̾ adulantiũ ac detͣhentiũ lĩguas
mediꝰ ĩcedit. qͥ ꝓ ĩfmis laborat. ⁊ labo¬
rantes pascit. qui cõsolat᷑ pusillanimẽ.
⁊ cũ suꝑbis ĩ c̾pando cõtendit. Tał pas¬

Expanded text:
s quaerit. Animam ponit, qui ad sustinenda jurgia rei familiaris solus exit et inter adulantium ac detrahentium linguas medius incedit, pro infirmis laborat, et laborantes pascit, consolatur pusillanimes, et cum superbis increpando contendit. Talis pas
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ nͨ scirĩt nͦ possc̃ sed uolut̃. qdã qͥ nͨ sci¬
le.caritatis ÷ uł suꝑbie.Scire.⁊ posse. sed
nolle. humilitatis uł ĩertie. Nes scire. nͨ
posse sed uelle. cupiditatis uł stalticie.
ec scire. nͨ posse. nͨ uelle. disc̾tõis ⁊ ꝓ¬

Expanded text:
nec scile, charitatis est vel superbiae; scire, et posse, et nolle, humilitatis vel inertiae; nec scire, nec posse, sed velle, cupiditatis et stultitiae; nec scire, nec posse, nec velle, discretionis et p
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. expedit ut de ea sermo habi¬
tꝰ alciꝰ ordiat᷑. Inponit᷑.N. nom̃ obe¬
dientie. p̃cepco. fãcto.⁊ loco. ut de¬
signet qd̾ p̃cipit᷑. mõstret ꝙ agitur.
nominet locũ ĩ qͦ qͥs moratur.
e p̃cepto dicitur.
Locꝰ uͦ aliqũ placet. aliqñ displicet. Pla¬
bulis. Placet qr solus cũc̃ta possidet:
⁊ sic fit ut uocet᷑ obedientia. eũ ñ sit.
hac̃ aũ obedientiã. młti desiderãt: ut
o. cõsilio. ⁊ ĩgenio. Aurilio uidelicet
parẽtũ. cõsilio fratrũ. simulatioĩs in
a q̃ cõcedit᷑ alicͥ parẽtũ eractioẽ. seu
fem̃ seductoria exhortatioẽ. uł ⁊̃ boni
oꝑis simulatoria oltñsioẽ. obedientie

Expanded text:
citur, expedit ut sermo de ea habitus altius ordinatur. Imponitur enim obedientia praecepto, facto, et loco, ut designetur quod praecipitur, monstret quod agitur, nominet locum in quo quis moratur. De praecepto enim dicitur: Locus vero aliquando placet, aliquando displicet. Plabulis. Placet, quia solus cuncta possidet; et sic fit, ut vocetur obedientia cum non sit. Hanc obedientiam multi o, consilio et ingenio. Auxilio videlicet parentum, concilio fratrum, simulationis inga, quae conceditur alicui, parentum exactione, seu fratrum seductoria exhortatione, vel etiam boni operis simulatoria ostensione, obedientiae
Abbreviated transcription (Latin):
Nobedientie morbꝰ ex suꝑbie tumore
descendeis. sic̃ sanies ex ulce̾. sic ex tumo¬
re suꝑbie ꝯtẽptꝰ emanat. Morbꝰ ĩ obedienti¬
e lãguor est anime. Qͥ.N. oꝑari ñ uult ⁊ pͥ.
uiuit sed lãguet. Uiuit potestate: sed lan¬
guet uoluntate. ħ morbo pͥmꝰ hꝰ languit.
qͥ cũ uiuet potestate. ⁊ sanꝰ eẽt uolunta¬
te. bestiis t̾re p̃p̃ositꝰ fuit. s ꝑ culpã in¬

Expanded text:
nobedientiae morbus ex superbiae tumore procedens, sicut sanies ex vulnere, sic ex ulcere contemptus emanat. Morbus inobedientiae languor est animae. Qui enim operari non vult et potest, vivit, sed languet. Vivit potestate, sed languet voluntate. Hoc morbo primus homo languit, qui cum viveret potestate, et sanus esset voluntate, bestiis terrae praepositus fuit, per in
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ ad cnutatẽ una c̃ p̾b̾is qui eos rep̃sentore debent. Et tc̃ ep̃c elat̾e
suo elig̾e debet sacdotes ⁊ alios prudentes uiros. gnaros. legis diuine.
⁊ ex ercitatos in eccliasticis sanctionib qui ordinandorũ intã. genus.
patͥam. etatẽ. institutionẽ locũ. uͥ educati sc̃. si st̾ bene litt̾ati. si mlege
dm̃ instrucui diligent̾ inuestigent. añ omt̾a: si sidem catholicã tene
ue aut fauoris gr̃ã. aut c̾c̃q mun̾as cupiditate. electi a uͦt deuient ut
indiguũ ⁊ minꝰ id oneũ ad sacͦs gradus suscipiendos. ep̃i manib appli¬
cent. Qsi fec̾int ⁊ ille qui indigne accesserit ab altari remonebettur
⁊ illi qui donũ sp̃c sc̃i uend̾e conati st̾ corã do iã dapnati. eccłiastica
dignitate carebt̃. Igͥ ꝑ tres ꝯtinuos dies diligent̾ examment᷑ ⁊ sic salb̾to.

Expanded text:
 archipresbyteris qui eos repraesentare debent. Et tunc episcopus e latere suo dirigere debet sacerdotes, et alios prudentes viros, gnaros legis divinae, et exercitatos in ecclesiasticis sanctionibus, qui ordinandorum vitam, genus, patriam, aetatem, institutionem, locum ubi educati sint, si sint bene litterati, si in lege Domini instructi, diligenter investigent: ante omnia si fidem catholicam firmine aut favoris gratia, aut cujuscunque muneris cupiditate illecti a vero devient, ut in dignum et minus idoneum, ad sacros gradus suscipiendos episcopi manus applicent. Quod si fecerint, et ille qui indigne accesserit ab altari removebitur, et illi qui donum sancti Spiritus vendere conati sunt, coram Deo jam condemnati, ecclesiastica dignitate carebunt. Igitur per tres continuos dies diligenter examinentur, et sic Sabbato
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo gͥ a labore. excusat᷑: ñ pueri ñ iuueneᷤ.
ñ senes. sola tñ uiuẽtꝰ portat põdꝰ diei ⁊ estus.
Portat matialit̾ põdꝰ carnis. ⁊ estꝰ solus portat
moralit᷑ põdꝰ carnee fragłitatis. ⁊ sustinet
tenet᷑ obedientie uĩcło. ĩ eqͣlitate frat̾ne¬

Expanded text:
Nemo igitur a labore excusatur; non pueri, non juvenes, non senes; sola tamen juventus portat pondus diei et aestus. Portat materialiter pondus laboris, et aestum solis. Portat moraliter pondus carnalis fragilitatis, sustinet tenetur obedientiae
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ cͥnibꝰ ĩ herẽs q̃rtui. duriciã designat
cuiꝰlibet obstinati. qͥ dũ patͥs exercitũ
fugẽt. ꝯtig̃ ut dep̃nse q̃rcui c̾nibus
filii qͥ patrẽ nolebat pati. Quercꝰ uͦ ĩ¬
salõ suspẽsus ĩheret. q ĩtiꝰ obstinatõ¬
nẽ m̃tis extiꝰ uͭ fragilicatẽ carnis co¬
mitat᷑. Crinibꝰ ĩherẽs suspẽdit᷑. qr sꝑ¬
fluitatis amore detinet᷑. Mulꝰ aut̃
cu ĩsederat ꝑ tͣnsiit. sed ip̃e q̃rcui sus¬
pẽsus ĩhesit. qr luxuria. ⁊ dolus cui sẽꝑ
studuerat ꝑiit. s pena peccati remã¬
sit. Tribꝰ lãceis .i. auaricia. luxuria.
⁊ suꝑbia cor eiꝰ ꝑfoiat᷑. uñ ⁊ ułꝙ ĩ hodi¬

Expanded text:
vero crinibus inhaerens quercui , duritiam designat cujuslibet obstinati, qui dum patris exercitum fugeret, contigit ut condensae quercui crinibus filii, qui patrem nolebat pati. Quercus, insalon suspensus inhaeret, quia interius obstinationem mentis, exterius vero fragilitatem carnis comitatur. Crinibus inhaerens suspenditur, quia superfluitatis amore detinetur. Mulus autem, cui insederat, pertransiit, sed ipse quercui suspensus inhaesit, quia luxuria et dolus, cui semper studuerat, periit, sed poena peccati mansit. Tribus lanceis, id est avaritia, superbia et luxuria cor e
Abbreviated transcription (Latin):
tił. ⁊ ede̾ nõ uult eis. Tres st̃.q. nͣtii
suł mortẽ ñtiat latẽtẽ. ĩ firmitas apparẽ¬
tẽ. senectꝰ p̃sentẽ. Ex ĩcertitudine mor¬
tis timor ex ĩfirmitatis gͣuitate. dolor.
ex c̾ticudine mortił ñ obstinatio s hu¬
militał. ⁊ afflictio seqͥ deb̾et. sed forsitã
funicłs tͥplex qͦ ligat᷑ senex difficile
rũpitur. Triplex funicłs ÷ pͣue ꝯsue¬
tudinis usus. qͥ ex tͥbꝰ ꝯficitur. qñ me¬
ditatio sermoni. sermo oꝑatioĩ. ꝯplica

Expanded text:
tis, et credere non vult eis. Tres sunt enim nuntii Casus mortem nuntiat latentem, infirmitas apparentem, senectus praesentem. Ex incertitudine mortis, timor; ex infirmitatis gravitate, dolor; ex certitudine senectutis, non obstinatio, sed humilitas et afflictio sequi deberet; sed forsitan funiculus triplex, quo ligatur senex, non facile rumpitur . Triplex funiculus pravae consuetudinis est usus, qui ex tribus conficitur, quando meditatio sermoni, sermo operationi a
Abbreviated transcription (Latin):
gladiũ qͥ ꝑtinẽt ad sacficiũ. Ait .N. abraham
ad pueros suos. Erspectate ħ c̃ asino. ego. ⁊ pu¬
er c̃ adoraui̾mꝰ rea̾tem᷑ ad uos. Pueri st̃ pu¬
eriles sẽlus animi. qͥ cũ asino exspectat᷑. ꝙ
tatditatẽ sẽꝑ amat̃. Duo dicunt᷑ eẽ pueri.
ociosi. uidelic ⁊ ⁊ cepidi. portãtes stimulum
carnis ⁊ paleas lerutatis. Abͣham uͥ qͥ ĩtp̃¬

Expanded text:
 Abraham ad pueros suos: Exspectate hic cum asino, ego et puer cum adoraverimus, revertemur ad vos . Pueri sunt pueriles sensus animi, qui cum asino exspectant, quia tarditatem semper amant. Duo dicuntur esse pueri, otiosi videlicet et tepidi, portantes stimulum carnis et paleas levitatis. Abraham vero,
Abbreviated transcription (Latin):
meditatio ocio ꝯtͣbat᷑. ꝯtẽplatio curiositate reuo¬
eit᷑. ⁊ sicfit qñ ut m̃s ociosa uoluptate torpos¬
eat. Sũ gͦ hõ ĩtior iacet ĩ lecło uoluptatis dũ
lyono torpet ĩ hercie. ⁊ sõniis deludit᷑ uanicati
cõuocat ⁊ hortat᷑ ĩtĩorẽ. ut ĩcliet aurẽ ru¬
cene t̾minet lectionẽ. euntibꝰ dormitũ. sur¬
gentes ad iugilias oluuet̃ fr̃es. iugilantibus
ilł dormiãt. redeuntibꝰ surgat̃. S meliꝰ forsi¬
tan illis ẽet̃ si nichil dice̾t᷑. ꝙͣ si subtͣctis silla

Expanded text:
meditatio otio conturbatur, contemplatio curiositate revocatur, et sic fit quandoque, ut mens otiosa voluptate torpescat. Cum igitur homo interior jacet in lectulo voluptatis, dum somno torpescit inertiae, et somniis deluditur curiositatis, convocat et hortatur exteriorem, ut inclinet aurem rucoenae terminet lectionem, euntibus dormitum surgentes ad vigilias obvient fratres, vigilantibus illis dormiant, redeuntibus surgant. Sed melius forsitan esset, si nihil dicerent, quam si subtractis
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ docet᷑ ⁊ exemplo p̃cedt̃. Ad hc̃ laborẽ diu̾si¬
ti uenuit̃. id est ꝑueri. iuuenes. ⁊ senes. ⁊ diu̾¬
pueri. meridie iuueneł. uesꝑe senes. Mane
maurꝰ. meridie pauł. uesꝑe gentianꝰ. hic
labori cõg̾a. In hac etate paulꝰ uolens ꝯp̃hẽ¬

Expanded text:
enim docent, et exemplo praecedunt. Ad hunc laborem diversi veniunt, id est pueri, jupueri, meridie juvenes, vespere senes; mane Maurus, meridie Paulus, vespere Gentianus. Hic labori congrua, in hac aetate Paulus volens redi
Abbreviated transcription (Latin):
tus necĩa. qmͣ pp̃ aĩe salutẽ. ne uagent᷑ ꝑ niciosis cogitati¬
onib ⁊ instar fornicantis ierłm. omni tnseinti diaricent
pedes suos.
os aũ hortam᷑ fr̾s. in dno ut ppositũ ut̾m custodiatis ⁊
usq insinẽ ꝑseu̾etis. ac siqua oꝑa ur̃a. mat̾ ecclesia
desisau̾it. nec elatione auida. suscipiatis. nẽe blandiente
desidia respuatis. s mĩti corde obtẽpetis dõ. ẽ matisuetu¬
dine portantes eñ qui uos. regit qui dirigit mites in iudicio.
docebit mansnetos uias suas. nec nt̾m ociũ. neces

Expanded text:
ter animae salutem, ne vagentur perniciosis cogitationibus, et instar fornicantis Jerusalem cum omni transeunte divaricent pedes suos. exhortamur in domino, ut propositum uestrum custodiatis et usque in finem perseueretis ac, si qua opera uestra mater ecclesia desiderauerit, nec elatione auida suscipiatis nec blandiente desidia respuatis, sed miti corde obtemperetis deo cum mansuetudine portantes eum, qui uos regit, qui dirigit mites in iudicio, docebit mansuetos uias suas. nec uestrum otium neces
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgis ad heremũ: uidelicet ut te ũ audiam. ñ uideam. ut tuo timor¬
furore ñ mouear. ut tua bella ñ patiar. ne me capiat ocłs meretͥes
ne forma pule̾rmia. ad illicitos ducat amplexꝰ Respondebis. ħ nõ:
pugnare. s fug̾e. Sta macie. ad u̾sariis armatꝰ obsiste ut pꝰ qm̃ nc̾
corõneris. fateor inbecillitatẽ meã. nolo spe pugnare iuctorie. ne
ꝑdam aliqñ uctoriam.

Expanded text:
gis ad eremum? videlicet ut te non audiam, non videam: ut tuo furore non movear; ut tua bella non patiar: ne me capiat oculus meretricis; ne forma pulcherrima ad illicitos ducat amplexus. Respondebis: hoc non est pugnare, sed fugere. Sta in acie, adversariis armatus obsiste: ut postquam viceris, coroneris. Fateor imbecillitatem meam. Nolo spe pugnare victoriae, ne perdam aliquando victoriam.
Abbreviated transcription (Latin):
cona̾tur eccłie unitatẽ. uidł abbates. ⁊ monachi qui ñ studio carita¬
tis s delo rapacitatis. inuigilant ⁊ docent atq seduc̾e ñ cessant scłares
hoĩes qͦs illaq̃are posst. ut res suas atq possessiones in uita siue ĩ morte
penitentiam euchariã. nec ñ pabnlñ uite c̃ lacte carnis acceꝑicut uł
accipuint nicħ desius bonis relinqͣnt. hanc deniq fide discordie nos aĩad¬
ñ eẽ bonũ. ut illi qui olim fuer̾t socii passionũ ẜ apłm sint ũmunes¬

Expanded text:
conantur Ecclesiae unitatem: videlicet abbates et monachi, qui non studio charitatis, sed zelo rapacitatis invigilant, et docent atque seducere non cessant saeculares homines, quos illaqueare possunt, ut res suas atque possessiones in vita vel in morte poenitentiam, Eucharistiam, nec non pabulum vitae cum lacte carnis acceperunt vel accipiunt, nihil de bonis suis relinquant. Hanc denique famam discordiae nos animadnon esse bonum, ut illi qui olim fuerunt socii passionum secun
Abbreviated transcription (Latin):
m̃te ꝯdidit. AUgustirꝰ ad ꝓspum ⁊ hilariũ de uita sc̃orũ.
on debuit re pudiari sententia libri sapi̾e. qui m̃uit ĩ eccłia
om̃ib xͥanis. ab epͥis usq ad extremos laicos fideles penitentes ca¬
thecuminos dũ uen̾atione diuine anctoritatis audiri. It̾ qͥ sententus.
tͣctatoꝵ instrui uolt: oportet ut istũ librũ sapĩe uͥ legͥr raptꝰ ÷ ne mali

Expanded text:
mendatur. Aug. ad Prosperum et Hilarium De vita sanctorum. Non debuit repudiari, sententia libri Sapientiae, qui meruit in Ecomnibus Christianis, ab episcopis usque ad extremos laicos fideles poenitentes catechumenos cum veneratione, divinae auctoritatis audiri. Item, qui sententiis tractatorum instrui voluit, oportet ut istum librum Sapientiae, ubi legi
Abbreviated transcription (Latin):
nuenda. It̃ chronica eusebil cesariensis atq eiꝰd̃ historie eccłiastice tibͦs.
qͣmuis iniͦ. narrationis sue libro tepuerit: ⁊ pꝰ mlandibꝰ atq ex cusatio¬
ne origenis scisraatici utn ꝯscͥpserit librũ. pp̃ rerũ tũ singłarẽ noticiã
q̃ ad insirunctionẽ ꝑtinet usq quaq ñ diiis ẽẽ remendos It̃ oro sium
uirũ religiossimũ eruditissimũ collaudamꝰ qr ualde nob̃ necia ad u̾sus
sedulii paschaie opꝰ. q̃ heroy cis descͥpsit usib: infigni lande ꝓ sermaias. It̃¬

Expanded text:
nuenda. Item Chronica Eusebii Caesariensis, atque ejusdem Historiae ecclesiasticae libros, quamvis in primo narrationis suae libro tepuerit, et post in laudibus atque excusatione Origenis schismatici unum conscripserit librum: propter rerum tamen singularem notitiam, quae ad instructionem pertinet, usquequaque non dicimus renuendos. Ivirum eruditissimum collaudamus, quia valde nobis necessariam adversus Sedulii paschale opus, quod heroicis descripsit versibus, insigni laude proferimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ufpeciis legib romanis. ubi habebat᷑ de sacͥlegiis. Id̾ in lites eodem¬
nnemimiis ibi. a uistimano imꝑatore legem. ꝯposicionis saclegi
sttutã. s. inͣ.x. ubras auri optum. s nos lemor̃e lege̾ p̃cipimus
ee tenendam̃ que a rarolo: ꝯstitita. pio pͥncipe. de cõpõne saclegi
airgenti purissimi. Iõq quisqͥs inuentꝰ fu̾it reus sacͥ legi facere¬

Expanded text:
pectis legibus Romanis, ubi habebatur de sacrilegiis, invenimus ibi a Justiniano imperatore legem compositionis sacrilegii constitutam in quincue libras auri optimi. Sed nos leniorem legem praecipimus eargenti purissimi. Ideoque quisquis fuerit inventus reus sacrilegi
Abbreviated transcription (Latin):
madiante maximo ꝯstantino augusto. in qua. ħeticꝰ artiꝰ ꝯdẽpnatꝰ ÷. Scanctã
sy nodũ. ꝯstantinopolitana᷑ mediante thedosio semore augusto. in qua macedo
mꝰ ħeticꝰ debitã dapnationẽ ex cepit. Sc̃am sy nodũ ephesirã in qua nestortusnite
Sc̾am sy nodũ. calcedonensem. mediante martiano augusto ⁊ anathalino ꝯ: uio¬
stantinopolitano ep̃o. inqua nestoriana ⁊ enthicbiana hesis simul c̃dioscoro

Expanded text:
mediante maximo Constantino Augusto, in qua Arius condemnatus est; sanctam synodum Constantinopolitanam, mediante Theodosio seniore Augusto, in qua Macedonius haereticus debitam damnationem excepit; sanctam synodum Ephesinam primam, in qua Nestorius Sanctam synodum Chalcedonensem, mediante Martiano Augusto et Anatolio Constantinopolitano episcopo, in qua Nestoriana et Eutychiana haeresis, simul cum Dioscoro
Abbreviated transcription (Latin):
cratu ecelie fu̾rat ł in domoibꝰ q̃ infra p̾dictos passus fuerint ali¬
quid diripiendo m̃. ł auferendo. seu qui in uiriam ẜ ablationẽ
rerũ intulerit clericis arma non ferentib ł monachis siue deo
deuotis om̃ib eccliasticis ꝑsonis. Non i capenie. qua infra ambitũ
murorũ casteilorũ st̃: ponunt᷑ in hac ob seruatione Similit̾ ⁊̃ sac̾
legũ ꝯmittit᷑. auferendo sacrũ desac᷑ ł ñ sacrũ de sacro. siue sacrĩ
dẽ nõ sac. Non sacrũ uͦ denõ sacͦ qd ñ pot̾ ꝯputari mcͥmine saclegri:¬

Expanded text:
cuitu ecclesiae fuerint: vel in domibus quae infra praedictos passus fuerint, aliquid inde diripiendo vel auferendo, seu qui injuriam vel ablationem rerum intulerit, clericis arma non ferentibus vel monachis, sive Deo devotis hominibus, ecclesiasticis personis. Non enim capellae quae infra ambitum muroilegium committitur auferendo sacrum de sacro, vel non sacrum de sacro, sive sacrum de non sacro. Non sacrum vero de non sacro, quia non pot
Abbreviated transcription (Latin):
domib nullo mͦ acced̾ant s in ħ sc̃o tͥgiita paisiti. nũo. absq domo¬
rũ extuear ĩ. receptaclo ꝓgͥdientes: aditũ obtinebt̃ ut ad quisite s̃
usũ debitis ex eant locis ⁊ nullo teneant᷑ euentu necessitudinis
qua ser diu̾cis desendendos cõmiser̾t claustris. Si dũ ħ decretum
regie feriat᷑ sententia. Ip̃sas tñ qui ad ecliam confugiint fecert
re auxta ꝓͥ scorũ senonũ mstituta hi qui eos repetunt sac̃iitũ
reddert ⁊ sac̾dos eccuĩe ipsuis. ab eccłie nõn ab straherit forib
aut fuga taliũ si euen̾itꝰ sac̾dote querenda ÷. aut dampnoruiꝰ
sententia s electionẽ pͥncipis. hꝰ mͦi sac̃dotib irrogaada Iohs.

Expanded text:
 nullo modo abscedant, sed in hoc triginta passuum numero, absque domorum extranearum receptaculo progredientes, aditum obtinebunt, ut ad inquisitae naturae usum debitis exeant locis, et nullo teneantur eventu necessitudinis qui se Dominicis defendendos commiserint claustris. Si quis autemregiae feriatur sententia, ipsos tamen qui ad Ecclesiam confugium fecerint, si juxta priscorum canonum instituta, hi qui eos repetunt sacram reddiderint, et sacerdos ecclesiae ipsius, ab ecclesia non abstraxerit foribus aut fuga, talium si evenerit sacerdoti quaerenda est, aut damnorum sententia secundum electionem principis hujusmodi sacerdoti
Abbreviated transcription (Latin):
Iquibꝰ uir religiosissimꝰ ꝯstantunꝰ pͥmꝰ fidem u̾itatis patent̾ adeptꝰ
licentiã dedit ꝑniniu̾sũ orbẽ. insuo degentes imꝑto. ñ solũ fieri
xp̃ianos. s ⁊ĩ fabricandas ecclias. ⁊ p̾dia tͥbuenda ꝯstituit. Deniq idem
p̾fatꝰ pͥnceps. donaria. inm̃sa ⁊ fabricã tẽpli pͥme sedis beati petͥ pͥncipis
apłoꝵ: instituit. adeo. ut sedem imꝑialem. cui quiq romani. pͥncipes
p̾sidebant. relinqueret. ⁊beato petꝰ suisq successoribꝰ ꝓfuturã ꝯcedẽt.

Expanded text:
 vir religiosissimus Constantinus primus fidem veritatis patenter adeptus, licentiam dedit per universum mundum in suo degentes imperio, non solum fieri Christianos, sed etiam fabricandas ecclesias et praedia tribuenda constituit. Denique idem praefatus princeps donaria immensa et fabricam templi primae sedis beati principis Apostolorum instituit, adeo ut sedem imperialem cui quique Romani principes praesidebant, relinqueret beato Petro suisque successoribus profutura concederet.
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie. ⁊ cura ⁊ sollicitudine necessitatũ corpaliũ sñ quib ħ uita tͣnsigi
ñ pot̾. reilelaati: lib̃iores siant ad meditationẽ diuine legis. ⁊ doctͥne
ãministrationẽ atq sp̃ualis seruitutis. ex plecione̾. ⁊ ut munꝰ ppłĩ
in cotidiana oblatione diso mimolet᷑. nec ñ nixta canonica statuta¬
in sustentationẽ pauꝑm ⁊ irestaurationẽ eccłiarũ ꝓficiant. Qtuor

Expanded text:
 sollicitudine nescessitatum corporalium, sine quibus haec vita transigi non potest, relevati liberiores fiant ad meditationem divinae legis et doctrinae administrationem atque spiritualis servitutis expletionem, et ut munus populi in quotidinia oblatione Domino immoletur, nec non statuta canonice in su
Abbreviated transcription (Latin):
e his que ad eccłiam a parochianis offerunt᷑ cilio coletanoł
int̾ris ĩuineis. inpecultis. mancipiis. antiquorũ cano nũ
instituta seruẽrt᷑. ut omĩa inep̃i potestate ꝯsistant. De his aũ que
altarib offeruntĩ tͥcia pars sid elit̾ ep̃is deserat᷑. due: clericis. deci
seq̃ntes romanos. srngłis annis quartã partẽ aut in quarto anno toc

Expanded text:
e his quae ad ecclesiam a parochianis offeruntur in terris, in vineis, in mancipiis, in peculiis, antiquorum canonum instituta serventur, ut omnia in episcopi potestate consistant. De his autem quae altaribus offeruntur, tertia pars fideliter episcopis offeratur, duae clericis. Decimsequentes Romanos, singulis annis quartam partem, totum in quarto anno rec
Abbreviated transcription (Latin):
facuttaces eccłie nec ñ ⁊⁊ dioceses. ab aliquib quibq possident᷑. ep̃i nire s
uendicent. qd̾ tͥcẽnalis lex ꝯcluste. Ꝙ ⁊ siliorũ nr̃orũ pͥncipũ ita ema nainit
auctoritas. ut ultͣ xxx annos. milli ꝓ eo liceat appellare. qd̾ legũ cempus
Ii monast̾iũ sc̃ĩ theodori fines dequib causatio ꝯmota ÷ in concussis .xl
Sanins possedisse reꝑiͤres. nullã deinceps. ⁊̃ si qd̾ eccłie sc̃e romane¬

Expanded text:
facultates ecclesiae, nec non dioeceses ab aliquibus possidentur episndicent, quia tricenalis lex conclusit, quia et filiorum nostrorum principum ita emanavit auctoritas, ut ultra triginta annos nulli liceat appellare quos legum tempus i monasterium Sancti Theodori fines de quibus causatio commota est, inconcussis XL annis possedisse repertis, nullam deinceps, etiamsi quid sanctae Roman
Abbreviated transcription (Latin):
cũꝙ mͦ ecclĩe fu̾int incense ⁊ ꝯbuste mcapeilis ẽ tabula ꝯsecrata mis¬
sas it̾m celebrare ꝑ mittimꝰ. donec ip̃e ecclie restanrari queant. Initine
di positis. si eccłia defi̾nt: sub diuo. seu intentriis. Itẽ. Si tabila altariᷤ.
ꝯsecrata. cet̾aq sacͣ intnist̾ia ad id officiũ ꝑtinentia: ibi affiunt: nissarũ
polẽpnia celebrare ꝯcedimꝰ. alit̾ oĩo iat̾dicimꝰ. Ex coneilio epanensi.
ltaria si ñ sint lapidea. cͥsmatis unguine. ñ ꝯsecrent᷑. cap̾.ui.
Ad cebranda aũ diuina officia ordinẽ quẽ metropolitani tenent.

Expanded text:
cunque modo ecclesiae fuerint incensae et combustae, in capellis cum tabula consecrata missas interim celebrari permittimus, donec ecclesiae ipsae restaurari queant. In itinere vero positis, si ecclesia defuerit, sub dio, seu in tentoriis, si tabula altaris consecrata ceteraque sacra ministeria ad id officium pertinentia ibi affuerint, missarum solennia celebrari concedimus. Aliter omnino interdicimus. C. XXXI. ltaria si non sint lapidea, chrismatis unctione non consecrentur. Ad celebranda autem divina officia ordinem quem metropolitani tenent,
Abbreviated transcription (Latin):
bilib ꝯfessionũ tͥumphis. irradiarit qͥs ita eẽ catholica dubitet ⁊ ma¬
iora eos in agonib fuisse ꝑpessos. nec sius uirib s d̾i gr̾a ⁊ ad intorio uni¬
la. in sc̃a romana eccłia ñ legunt᷑ qr ⁊ eorũ qui p̾scͥpsere: noĩa penitꝰ
ł leuis sub sandi oriret᷑ occasio: in sc̃a romana eccłia nõ legunt᷑.
Nos cũ c̃ p̾dicta eccłia. om̃s marti res ⁊ eoꝵ głosos agones. qui do

Expanded text:
bilibus confessionum triumphis irradiant. Quis ita Catholicorum esse dubitet et majora eos in agonibus fuisse perpessos, nec suis virtutibus, sed Dei gratia et adjutorio, unila in sancta Romana Ecclesia non leguntur, quia et eorum qui scripsere nomina, penitus vel levis subsanandi orreretur occasio, in sca Romana Ecclesia non leguntur. Nos tamen cum praedicta Ecclesia omnes martires, et eorum gloriosos agones, qui Do
Abbreviated transcription (Latin):
ost qmͣ p̾cio uictus ÷ ephron. ut sepulcrũ uende̾t. ⁊ accipet ar¬
gentu licet cogente abrahã: uau litt̾a q̃ ap̃ illos ꝓ o. legitur
a nolentib qͦ extorqͣnt. inmucare nom̃ suũ. ⁊ ꝑire quid dem̾ito eorũ
ẽ ⁊̃ illerepͥhendat᷑ occulte: qui in uitꝰ acceꝑit.
Ieti uͦ aut aliqͥd exigi: om̃i mͦ ꝓhibemꝰ. neqd̃ irreligiosũ ualde ÷
aut uenalis dicat᷑ eccłia aut uos indeamtm de humanis mortibꝰ
gratulari. si ex eorũ cadau̾ib studeatis quer̾e quolib mͦ ꝯpendiũ¬

Expanded text:
ostquam pretio victus est Ephron ut sepulcrum venderet, et acciperet argentum, licet cogente Abraham, vau littera, quae apud illos pro o legitur, a nolentibus quoque extorquent, immutari nomen suum, et perire quid de merito eorum cum etiam ille reprehendatur occulte qui invitus acceperit.eti vero aut aliquid exigi omnino prohibemus, ne, quod irreligiosum valde est, aut venalis dicatur Ecclesia, aut vos videamini de humanis mortibus gratulari, si ex eorum cadaveribus, studeatis quaerere quolibet modo compendiu
Abbreviated transcription (Latin):
lationũ iiii partes ep̃s faciat. Quarũ sibi imã retineat. scd̾am
clero. t̾ciam fabricis. ł ornam̃tis ecclie. quartã pauꝑib distribuat.
Nullus uͦ laycorũ. sñ ꝯsensu ep̃orũ detalib hr̃e ł possid̾e p̾sumat. Qd̃
si fec̾it ꝯmunione pͥnet᷑. dedicationes cccłar̾ ꝑ uii dies celebrandas ex dec̾t¬
olepnitates uͦ dedicationũ eccłiarũ: ⁊ sac̾dotũ ꝑsingulos. annos soip¬
lẽpnit̾ st̃ celebrande. Ip̃o dño exemplũ dante. qui ad festũ dedicõis
templi om̃ib id faciendi dans formã c̃ reliqͥs ppłis eande̾ festiuitatẽ.
celebrat᷑us uenit: sic̃ scͥptũ ÷. facta st̃ encenia mierolimis. ⁊ hiemps erac¬

Expanded text:
atuor partes episcopus faciat, quarum sibi unam retineat, secundam clero, tertiam fabricis vel ornamentis ecclesiae, quartam pauperibus distribuat. Nullus vero laicorum sine consensu episcoporum de talibus habere vel possidere praesumat. Quod si fecerint, communione pdicationum ecclesiarum et sacerdotum per singulos annos solenniter sunt celebrandae, ipso Domino exemplum dante, qui ad festum dedicationis templi, omnibus id faciendi dans formam, cum reliquis populis eandem festivitatem celebraturus venit, sicut scriptum est: Facta sunt encaenia i
Abbreviated transcription (Latin):
diruta fu̾it. in stauranda. ⁊ ĩ si in eoloco. ꝯsecͣtionis solepnitas debeat. it̾a¬
ri: in quo sc̃uaria. nͨ suer̾t diruta. nicħ indicamꝰ offic̾e si ꝑ eã minime
a fundam̃tis ⁊ĩ sit̃it in nouata sñ aliqͣ dubitacione c̃ inea missarũ
fuit solẽpnitas celebrata totiꝰ sc̾ificatio ꝯsecͣtionis implebit᷑ Si uͦ scu̾aria
q̃ habebat ab lata s̃. rursus eorũ dispõne. ⁊ missarũ solẽpnitate reu̾enti¬

Expanded text:
dirupta fuerit, instauranda ; et si in eo consecrationis solemnitas debeat iterari, in quo sanctuaria non fuerint, nihil judicavimus officere, si super eam minime a fundamentis etiam fuerit innovata, sine aliqua dubitatione, cum in ea missarum lemnitas fuerit celebrata, totius sanctificatio consecrationis implebitur. Si vero sanctuaria, quae habebat, ablata sint, rursus eorum repositione, et missarum solemnitate, reverenti
Abbreviated transcription (Latin):
rohis qui quolibet metu ł t̾rore eccłiam appetunt ꝯsenti
diffiniuit ut nullus audeat ꝯfugientes ad eccliam. ł residentes iñ¬
abstraħe aut qdc̃q nocibilitatis ł dãpni. seu spoliationis. residenti
b iloco sc̃o. inferre s xẽ potꝰ hii ipsis. qui eccliam petunt ꝑ omina
licitũ. nirͣ exceͦ paiis ab eclie m̃niuis ꝓ gredi. inquib tͥginta passibꝰ.
uniꝰ c̃iuiꝰq eeclĩe intoto cͥcuitu reu̾entia defendantur. Sic tũ¬

Expanded text:
ro his qui quolibet metu vel terrore ecclesiam appetunt, consentiedefinivit, ut nullus audeat confugientes ad ecclesiam vel residentes inabstrahere, aut qbus in loco sancto, inferre: sed esse potius his ipsis qui ecclesiam petunt per omnia licitum in triginta passus ab ecclesiae januis progredi, in quibus triginta passibus uniuscujusque ecclesiae in toto circuitu reverentia defendantur
Abbreviated transcription (Latin):
on quesu st̃ quidã. pp̃ea qd̾ e̾ent aliqui ep̃i. ⁊ abbates. qui decimas.
ñ dare sui̾ent ad eccłias. uͥ illorũ coloni missas audiuñt. Pm̃
decreuit sacer iste conuentꝰ. ut ep̃i ⁊ albates de agris. ⁊ deumeis q̃
ecimas d̾o ⁊ sac̾dotib dĩdandas: abrahã factis iacob ꝓmissis: insinu
lib̾au̾at a decẽ plagis. quib ꝑcrissit egiptios. ⁊ in nouissim a plaga. pͥ¬
mogenita cunctorũ disꝑdidit. gr̃amq suis p̾stitit ut impetratis ꝑ e¬
cuniis spoliarent egiptũ. Dequib dectims augꝰ uen̾abilis doctor dic̃¬

Expanded text:
ea quidam fratres quod essent aliqui episcopi et abbates, qui decimas non sinerent dare ad ecclesias, ubi illi coloni missas audiunt. Proinde decrevit sacer iste conventus ut episcopi et abbates de agris et vineis, quaecimas Deo et sacerdotibus Dei dandas, Abraham factis, Jacob promissis insinuatliberaverat a decem plagis, quibus percussit Aegyptios, et in novissima plaga primogenita cunctorum disperdidit, gratiamque suis praestitit, ut impetratis pecuniis spoliarent Aegyptum. De quibus decimis Augustinus doctor
Abbreviated transcription (Latin):
altare: Salibꝰ trã exorcidet᷑. Eusdem cap̾ ul¬
Iccłiam inqua mortuorũ cadau̾a infideltũ. sepeliunt᷑ sci̾ficare
ñ licet. s apta uid̾r ad consecrand ũ. inde. euułsis corꝑibꝰ. ⁊ rasis
parictib ł lignis enis łocͦi reedificent᷑. s siħ pͥꝰ consecrata fu̾it: missas
inea celebrare licet. Si tñ fideles fuert qui inea sepulti ĩ.¬
N ecclia in qua cadau̾a mortuorũ. sepelunt᷑ scificari altare. ñ liceat. Si a̾
consecratũ pͥꝰ su̾it: missas licet celebrari in ea Et nemo quelidet mortu¬

Expanded text:
altare, salibus tantum exorcizetur. CAP. Xiam in qua mortuorum cadavera infidelium sepeliuntur sanctificare non licet, sed apta videtur ad consecrandum, modo inde evulsis corporibus, et rasis vel lotis lignis eius, reaedificetur. Si haec consecrata prius fuit, missas in ea celebrare licet, si tamen fideles fuerint, qui in ea sepulti n Ecclesia in qua cadavera mortuorum sepeliuntur, sanctificare altare non liceat. Si autem consecratum prius fuit, Missas licet celebrare in ea. CAP. XV.-- Ut lo
Abbreviated transcription (Latin):
tatis suꝑfluuitas. m̃sura dispẽsatioĩł be¬
nignitas. m̃sura necessi tatis sufficiens eͣ¬
lical. Auaricia subtͣhit necessitati. uo¬
luptas necessitatẽ excedit. dispẽsatio ne¬
cessitati miscdit᷑ addit. necessitas debitũ
idigẽtie reqͥrit. Solet̃ .N. m̾eatorel qñꝙ dua¬
bꝰ m̃suris uti. una qͣ uendentes sua dĩst̾bn

Expanded text:
luitas, mensura dispensationis, benignitas, mensura necessitatis, sufficiens aequalitas. Avaritia subtrahit necessitati, voluptas excedit nenecessitatem, dispensatio necessitati misericorditer addit, necessitas debitum indigentiae requirit. Solent mercatores quandoque duabus mensuris uti: una, qua vendentes sua distribuu
Abbreviated transcription (Latin):
gula pͥmo parenti abstulit paradisũ. Auariua di¬
uiti aꝑuit ĩfernũ. ĩtẽꝑantia uͦ ad huc corrũpit
mundũ. hec oiã frat̃ diuitias secunt᷑ est .q. lecꝰ
uiciis ĩ diuiciis. Ututũ uͦ sedes humilitaᷤ est.
humilitatis aut̃ locus est pauꝑtas. de qua be¬
atus gregoriꝰ. pauꝑtas inqͥt bonis mentibus ẽẽ
solet custos humilitatis.

Expanded text:
gula primo parenti abstulit paradisum, avaritia diviti aperuit infernum, intemperantia vero adhuc corrumpit mundum. Haec omnia, frater, diviticus in divitiis, virtutum vero sedes humilitas, humilitatis autem locus est paupertas. De qua beatus Gregorius: « Paupertas, inquit, bonis mentibus solet esse custos humilitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ optineat̃ iudigs uices nec more pͥncipẽ militibꝰ
dnẽnt᷑ sed opp̃ssis subueniat᷑. ⁊ pauꝑm fratrum
ministrẽt obseqͥis. Quatuor st̃ ĩ relꝰ obsessis ser
uanda. scilicet ne aut licita ĩuiste adqͥramus.
aut iuste acqͥsitis ĩlicite ꝑfruam᷑. ne multa ꝙͣ ui
licite possidemiꝰ. aut illicite licita defendamus.
Male.q. acqͥre. uł male uti acqͥlitis: de licit facit
illicitũ. Multi uͦ possidere ipĩqũ : upiditati.

Expanded text:
Non obtineant judicis vices, nec more principum militibus dominentur, sed oppressis subveniant, et pauperum fratrum ministrent obsequiis. Quatuor sunt nobis in rramus, aut juste acquisitis illicite perfruamur, ne multa quamvis licita possideamus, aut illicita licite defendamus. Male enim acquirere, aut male uti acquisitis, de licito facit illicitum. Multa vero possidere propinquum est cupiditati,
Abbreviated transcription (Latin):
alicui de m̃sa sua ex ꝯdescensiõis benig¬
nitate aͥd tͣnsmicte̾. Nec tñ eis ĩiustũ u¬
deri debet. qͦsꝰ fac̃ aliqua ꝯfuecudo fortio¬
res. siminꝰ pati ualentibꝰ siũ illis qͥ ni¬
miũ patiunt᷑ laborẽ : aliquotienł pie¬
tas magistri ꝓuideat.

Expanded text:
descensionis benignitate transmittere, nec tamen eis injustum videri debet, quos fecit aliqua consuetudo fortiores, si minus pati valentibus, sive illis, qui nimium patiuntur laborem, aliquoties pietas magistri provideat.
Abbreviated transcription (Latin):
Ine irati noc̾e cupiant. ne lesi ulcisci nelint. In offens gͦ accusatmũ⁊
testiũ affectus querendꝰ ÷ ñ suspectis.
rut int̾ se parentes tm̃ mͦ testisicent᷑ ñ malios. Neq testes suspecti re¬
cipiant᷑. qr ꝓpinquitatis ac familiaritatis ac dn̾ationis affectio u̾itatẽ im¬
pedire solet. Amor carnalis ⁊ timor. atq auaricia. plerũq sensus hebetãt
humanos ⁊ ꝑu̾tunt opriones. ut questũ pietatẽ putent. ⁊ pecuniam.

Expanded text:
i, ne irati nocere cupiant, ne laesi ulcisci se velint. In offensis igitur accusatorum et testium affectus quaerendus est, et tantummodo parentes testificentur et non in alios. Neque testes suspecti recipiantur, quia propinquitatis et familiaritatis ac damnationis affectio veritatem impedire solet. Amor carnalis et timor atque avaritia plerumque senhumanos, et pervertit opiniones ; ut quaestum pietatem putent, et pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
eor ꝯfessioni qui cͥminibꝰ implicati s̃. nͥ se pͥꝰ ꝓbau̾int in nocente̾s.
Qm̃ ꝑicuiosa ÷ ⁊ ad mitti ñ debet rei adñsus quẽ qmͣ ꝑfessio. Familiares¬
nͦ ⁊ sponte ꝯfessi. atq scełib irreciti. ũ debent admiti. nec hi qͥ hester
si de aliis sic dr̃e uoln̾int. aidice ñ c̾dant᷑. qr nixe ⁊ legibꝰ ꝯstita¬
tũ : ut spontanea ꝓfessione reus reũ ñ faciat. neq ili edat᷑. de alt̾o

Expanded text:
eorum confessioni, qui criminibus inplicantur, nisi se prius probaverint innocentes; quia periculosa est et admitti non debet rei adversus quemvero et sponte professi atque sceleribus irretiti non debent admitti, nec hi qui hesternsi de aliis sic dicere voluerint, a judice non credantur, quia jure et legibus constitutum est, ut spontanea professione reus reum non faciat, neque illi de altero credatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuocant adiracundiã. ⁊ om̃s anathematizatos ł ꝓsuis sc̃lib ab ecctia
pulsos ⁊ om̃s qͦs eccłiastice. ł sc̃e leges nfames ꝓmintiant. hi nintur̾ om̃s
nec serui añ legitimã lib̾tatẽ. nec penitentes. nec digami nec illi qͥ curie
desermunt ł qui ñ sc̾ integri corꝑe.aut sanã ñ hñt m̃tẽ aut intel¬
lectũ aut mobedientes. scoꝵ dec̾tis. existunt. aut sitriosi manisestant᷑.

Expanded text:
nathematizatos, vel pro suis sceleribus ab Ecclesia pulsos, et omnes quos ecclesiasticae vel sanctae leges infames pronuntiant; hi nimirum omnes nec servi ante legitimam libertatem, nec poenitentes, nec bigami, nec illi qui curiae deserviunt, et qui non sunt integri corpore, aut sanam non habent mentem vel intellectum, aut inobedie
Abbreviated transcription (Latin):
de fensores congrnos. atq legitimos testes. Iudices aũ utt debent equitate testes
l̾ntate accusatores intentione ad amplisicandã cãm. de fensores. iteiiote ꝯus
uod quidã fr̃ de falsis secapitulis accusatũ. neq aliqͥd ordinabilit̾ factũ.s
m̃iuste se asserit ꝯdẽpuatũ diligent̃ querendũ ÷ Pmo si iudiciũ ord ma¬
bilit̾ pͥmũ ÷ habitũ.si alii accusatores. alii testes suer̾t. dem̃ cansar̾ qualitas.
si digna exilio. ł de p̾one fuit. si eo p̾sente sub iure nurando ꝯtͣ eñ cestimontũ
dictũ ÷. si scͥpti. ÷ actũ. si ipse licentiã respondendi ac defendendi se hu̾it.
e ⁊ de se ꝑsomis accusantiũ accestificatiũ subtilit̾ querendĩt᷑. cꝰ ꝯdicionis.¬

Expanded text:
defensores congruos atque legitimos testes. Iudices autem agent in aequitate, testes in veritate, accusatores intentione ad amplificandam causam, defensores extenuatione ad Quod quidam frater de falsis se capitulis accusatum, neque aliquid ordinabiliter factum, sed injuste se asserit condemnatum, diligenter quaerendum est, primo, si judicium ordinabiliter est habitum, si alii accusatores, alii testes fuerint; deinde causarum qualitas, si digna exsilio vel depositione fuit, si eo praesente sub jurejurando contra eum testimonium dictum est, si scriptis actum est, si ipse licentiam respondendi ac defendendi se habuit. Sed et de personis accusantium ac testificantium subtiliter quaerendum est cujus con
Abbreviated transcription (Latin):
nare & fructũ eiꝰ nõ collig̾e: aut domũ construere & ñ illic habitare: p
dignã i satisfactionẽ ddimꝰ lapsũ redire posse. ad honorẽ ꝓpħa dicente.
sedemꝰ. lapsũ ẽẽ cognoscimus. s pꝰ negationẽ penitentia secuta ÷ ⁊ pꝰ nega
e rrant qui putant dñi sac̾dotes pꝰ lapsũ si dignã eg̃int penitentiã:
dño iinistrare ñ posse ⁊ suis honorib frm. si bonã deinceps uitã dux̾int.

Expanded text:
nare, et fructum illius non tollere? aut domum construere, et non illic habitare? Post dignam satisfactionem credimus redire posse ad honorem, Propheta dicente: sedemus lapsum esse cognoscimus. Sed post negationem poenitentia secuta est, et utis. -- « Errant qui putant Domini sacerdotes, post lapsum, si condignam egerint poenitentiam, Domino ministrare non posse, et suis honori
Abbreviated transcription (Latin):
ciente. suscepti. eliminare ꝓrsus. ⁊ ex utos religioso pͥmlegio. ad dnorũ
uiri actores incłicatꝰ officio minstrau̾int attim̃i. discussos ⁊ ob nox ios
abꝓbatos. custodito legũ tͣmite. sñ int̾missione restituite. ita ut siquis
aut incariũ p̃stet aut si ñ hu̾it. ipse reddat᷑ Residua officia sciant.
neminẽ posse ab obnoxietate si ꝯuincit᷑ uendicari. quatinꝰ ħ ordine

Expanded text:
ciente suscepti, eliminare prorsus, et exutos religioso privilegio ad domino quos supradicti viri actores in clericatus officio monstraverit attineri, discussos et obnoxios ac probatos custodito legum tramite sine intermissione restituite, ita ut si quisaut vicarium praestet, aut si non habuerit, reddatur. Residua officia sciant neminem
Abbreviated transcription (Latin):
surto. atq forncationẽ ⁊ cet̾is hꝰ nͦ cͥminib ẜ. sacrorũ canonũ ustititta
⁊ gradu ꝓpͥo deponant᷑. qr scandalũ ÷ ppło d̾i. tales ꝑsonas suꝑ positas
hr̾e qͣs uitͣ modñ uiciosas ee̾ ꝯstat. Nẽpe inde detͣhunt hoiẽs sacͥsicio
d̃i sic̃ qnͦdã filiis heli peccantib fecisse legunt᷑ ⁊ rebelles hinc atq
contͥrũ existentes. eorũ pͣius exemplis. condie peiores furnt. Qui aũ
de p̾diciis pect̾is abscondite ase̾ ad missis. ꝑ occultã ꝯfessionẽ cceam
ocłis dĩ. p̾sente ⁊̃ sac̾dote. qui eis indic hrꝰ ÷ penitentiã. consitentur
⁊ semel ip̃os gͣiit̃ deliquisse querunt᷑ si se ꝑ ieui ma & elemosinas
iugiliasq ⁊ sacras or̃ones. c̃ lacͥmis purgare c̾tau̾int his ⁊̃ gͣdu seruato.

Expanded text:
furto atque fornicatione, et caeteris hujusmodisitas habere, quas ultra modum vitiosas esse constat. Nempe inde detrahunt homines sacrificio Dei, sicut quondam filiis Heli peccantibus fecisse leguntur ; et rebelles hinc atque contrarii exide praedictis peccatis abscondite a se admissis per occultam confessionem coram oculis Dei, praesente etiam sacerdote, qui eis indicturus est poenitentiam, confitentur, et semetipsos graviter deliquisse queruntur, si se per jejunia et eleemosynas, vigiliasque et sacras orationes cum lacrymis purgare certaverint, his etiam, gradu servato,
Abbreviated transcription (Latin):
mstii sui officiũ renocari ꝙ omĩo ꝓhibemꝰ. ⁊ in ħ sacͣtissuni canones
contͣ dicunti Qigͥ pꝰ acceptũ sacr̾ ordinẽ. lapsus in pecc̾o carus fu̾t
sacͦ ordine ita careat. ut ad altaris mimst̾iũ ult̾iꝰ nõ accedat. Os̾ oĩb¬
forncationis. iaceant int̾dicimꝰ eis ex dei parte. ormp̃itis.
uͦ in pecc̃o suo ꝑ sen̾are maluerint. nullus. ur̃m p̾sumat. audire eorũ
officiũ. qr benedictio eorũ u̾tit᷑ in malectionẽ & or̃o inpecc̃o. du̾o
salubrimo p̾cepto obedire uoluerrnt: ydolate pecc̾m incurrunt
saniuele teste & b̾ato gͥgorio instruente. Pecc̃m ariolandi ÷: nõ
obedire. ⁊ scelus idolatͥe non ad quiesc̾e. Pec̾em gͥ paganitatis incur¬
rit. quisqͥs dũ xͥaũ se asserit. sedi apłice: ̃: obedire corctepii
dicens. Quic̃q sac̃dotũ diatonorũ aut iubdiaconorñ. pꝰ ꝯstitutũ beate¬

Expanded text:
revocari. Quod omnino prohibemus, et in hoc sacratissimi canones contradicunt. Qui ergo post acceptum sacrum ordinem lapsus in peccato carnis fuerit, sacro ordine ita careat ut ad altaris ministerium ulterius non accedat. fornicationis jaceant, interdicimus eis ex Dei parte omnipotentisvero in peccato suo perseverare maluerint, nullum vestrum eorum audire praesumat officium, quia benedictio eorum vertitur in maledictionem, et oratio in peccatum, Domino saluberrimo praecepto obedire noluerint, idololatriae peccatum incurrunt, Samuele teste, et beato Gregorio instruente: Peccatum ariolandi est non obedire, et scelus idololatriae nolle acquiescere. Peccatum igitur paganitatis incurrit, qdicens: « Quicunque sacerdos vel diaconu
Abbreviated transcription (Latin):
ut lapsos in sacr̾ ordinẽ milliꝰ uob supplicatio. aliquo mͦ reuocare suadeat
ne hꝰmͦi ñ statuta. s tꝑalit̾ dilata edatur ẽẽ unidicta. Indee ot̃ cap
frat̾nitas tua latoris p̃sentiũ legatione ꝯsuluit nulla rõne in sacͤ
oidine pꝰ lapsũ aut ꝑman̾e aut reuocare̾ posse cognoscas. Circa quẽ tñ
scͥb̃̾em de sacdotali officio pꝰ lapsũ resurgendi. c̃ dicis de ħ canones
diu̾sos te legisse. du̾isasq sententias alias resurgendi. alias nequaqm:
p̾cedentes patres sequim᷑. qr auctore dño. a sacra doctrina illorĩt non
discordamꝰ a capite itaq incipientes. usq ad quartũ altaris numnist̾iũ
hanc formã seruandã cognoscimꝰ. ut quẽ minorẽ maior p̃cedit sic̃ mai¬

Expanded text:
ut lapsos in sacro ordine nullius vobis supplicatio aliquomodo revocare suadeat, ne hujusmodi non statuta, sed temporaliter dilata, credatur esse vindicta. CAPfraternitas tua latoris praesentium relatione consuluit, nulla ratione in sacro ordine post lapsum aut permanere, aut revocari posse cognoscas. Circa quem tamen scriberem, de sacerdotali officio, post lapsum resurgendi, dum dicis de hoc canones diversos te legisse, diversasque sententias, alias resurgendi, alias nequaquampraecedentes Patres sequimur, quia auctore Deo a sacra doctrina illorum non discordamus. A capite itaque incipientes usque in quartum altaris ministerium hanc formam ser