comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ełas singulas singulis pres
ius propͥum habere statumꝰ:
ita uidelicet ut nullus alteriꝰ
parrochiȩ terminos. aut ius
inuadat᷑ s unusquisq suis
terminis sit contentus Et ta¬
liter ȩccłam et plebem sͥ cõmis¬
sam custodiat: ut ante tribu¬
nal eterni uidicis. ex omnibꝰ
sibi cõmissis rationem reddat.
et non iudicium .s głam pro
siuis actibus accipiat: Item. Ex¬

Expanded text:
ero singulas singulis presbjus proprium habere statuimus, ita videlicet, ut nullus alterius parochiae terras, terminos, aut jus invadat, sed unus quisque suis terminis sit contentus, et taliter ecclesiam et plebem tibi commissam custodiat, ut ante tribunal aeterni judicis, ex omnibus sibi commissis rationem reddat, et non judicium, sed gloriam pro suis actibus accipiat. Hanc q
Abbreviated transcription (Latin):
lauacro. pro xp̃i confessione
moriuntur. tantum eis ualet
ad dimittenda peccata. quan¬
tum si abluerentur sacrofon¬
te baptismatis Ex dictis au

Expanded text:
lauacro pro Christi confessione moriuntur, tantum eis ualet ad dimittenda peccata, quantum si abluerentur sacro fonte baptismatis. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
bus fuerit: ne in crimine aut
p̃dicta suspitione remaneat.
cum tribus aut .u. uel .uii. bo¬
nis ac uicinis sacerdotibus.
exemplo leonis papȩ. qͥ .xii.
epos in sua purgatione habu¬
it: uel eo amplius si suo epõ
uisum fuerit: aut necesse ꝓp¬
ter tumultum popłi ꝓspex¬
erit. et cum aliis bonis & uis¬
tis hominibus se sacramen¬
gelia dato purgitum redait
eccłȩ: Siquis autẽ scire se de¬
siderat quales testes ad accu¬
sationem sacerdotum recipi
in canonibꝰ repꝑiri poterit.

Expanded text:
bus fuerit, ne in crimine aut bus fuerit, ne in crimine aut praedicta suspicione remaneat cum tribus aut quinque vel septem bonis ac vicinis sacerdotibus, exemplo Leonis papae qui duodecim episcopos in sua purgatione habuit, vel eo amplius si episcopo suo visum fuerit, aut necesse propter tumultum populi perspexerit, et cum aliis bonis et justis hominibus se sacramengelia dato, purgatum Ecclesiae reddat. Si quis autem scire desiderat quales testes ad accusationem sacerdotum recipi in canonibus reperire poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
qualiter consultu dnĩ. et
patriarcharum. & multoꝵ
scõrum epõrum. et sacerdo¬
consensu. atq reliquorũ fide¬
lium. et cunctorum consili¬
ariorum nr̃orũ consultu de¬
finitum ẽ: uos om̃s utruis¬
q ordinis ministros scire uo¬
lumus Statutũ ẽ. nãq ra
qͣtienscumq cuiq sacerdoti
crimen imponitur. si iꝑse
accusator tał fuerit ut re¬
cipi debeat. qͥa quales ad ac¬
cusationem sacerdotum ad¬
mitti debeant. in canonibꝰ
pleniter exp̃ssum. ẽ. si autẽ
ut dictum ẽ. ille accusator
qui canonice. ẽ recipiendus.
eum cum legitimo uirorum
numero. & bonorũ testium
approbare in conspectu ep̃õ¬
rum poterit. tunc canonice
diuidicetur: & si culpabilis
inuentus fuerit. canonice
dãpnetur. Si uero eum supͣ
scripto p̃textu approbare ip¬
se accusator minime poterit:
et hoc canonice diiudicetur.
aut incredibilis suo epõaut
reliquis suis c̃sacerdotibuᷤ
siue bonis et iustis. de suo po¬
pło uel de sua plebe homini¬

Expanded text:
qualiter consultu domni et patriarcharum, et multorum sanctorum episcoporum et sacerdoconsensu, atque reliquorum fidelium et cunctorum consiliariorum nostrorum consultu definitum est, vos omnes utriusque ordinis ministros scire volumus. Statutum est namque, rquotiescunque cuiquam sacerdoti crimen imponitur, si ipse accusator talis fuerit, ut recipi debeat quia quales ad accusationem sacerdotum admitti debeant in canonibus pleniter expressum est, si autem, ut dictum est, ille accusator, qui canonice recipiendus est, eum cum legitimo numero verorum et bonorum testium approbare in conspectu episcoporum poterit, tunc canonice dijudicetur, et si culpabilis inventus fuerit, canonice damnetur. Si vero cum supra scripto praetextu approbare ipse accusator minime potuerit, et hoc canonice diffiniatur. aut incredibilis suo ereliquis suis consacerdotibus, sive bonis et justis de suo populo vel de sua plebe homini
Abbreviated transcription (Latin):
on ẽ crudelis qui crudeles ui¬
gulat. s crudeł ido uocatur ꝙ
crudelis pacientibꝰ eẽ uideatur
Nam latro suspensus patibulo.

Expanded text:
on est crudelis qui crudeles jugulat: sed crudelis ideo vocatur, quod crudelis patientibus esse videtur. Nam et latro suspensus patibulo
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibꝰ ep̃is Cuncta ꝑmun¬
dum nouit eccła. qđ sacroscã
romana eccła de omni ȩccła
fas habeat uidicandi. neq
cuiquã de eius liceat iudica¬
re iudicio. Siqͥdem ad illam
de qualibet mundi parte ap

Expanded text:
omnibus. Cuncta per mundum novit Ecclesia quod sacrosancta Romana Ecclesia de omni Ecclesia fas habet judicandi, neque cuiquam de ejus liceat judicio judicare, siquidem ad illam de qualibet mundi parte ap
Abbreviated transcription (Latin):
⁊manere immobiles apud eos¬
qͥ eas retinent epõs: et maxime
qͥ eas sine uiolentia. iam ꝑxxx.
annos tenentes gubernauer.
siuͦ intra .xxx.annos facta fue¬
rit. aut fiat de his alterratio:
lice̾ eis qui se dixerint lesos.
ꝓꝑter eas mouere apud syno¬
etiam ad necti placuit. ut si
qͦd absit facultates eccłe necñ
et dioceses ab aliquibus possi¬
dentur ep̃is. iure s uendicent
quod tricennalis lex conclu¬
sit Quia et filiorum mõrũ
pͥncipum ita emanauit auc¬
toritas: ut ultra .xxx. annos
nulli liceat ꝓ eo appellare.
qͦd legum tempus exclusit:
imonasterium sc̃i theodo¬
ri. fines de quibꝰ causatio cõ¬
mota ẽ. in concussis .xl. annis
possedisse reppereris: nullam
deinceps etiam si quid scẽ ro¬
mane eccłȩ cõpetere potuit.
patiaris sustinere calũpniã.

Expanded text:
manere immobiles apud e eas retinent episcopos et maxime qui eas sine violentia jam per XXX annos tenentes gubernaverunt. Si vero intra XXX annos facta fuerit aut fiat de his altercatio, licet eis qui se dixerint laesos, propter eas movere apud synoetiam adnecti placuit, ut si, quod absit, facultates Ecclesiae, nec non et dioeceses quae ab aliquibus possidentur episcopis, jure sibi vindicent quod tricennalis lex conclusit, quia et filiorum nostrorum principum ita emanavit auctnulli liceat pro eo appellare quod regum tempus exclusit. Si monasterium Sancti Theodori fines de quibus causatio commota est, inconcussis XL annis posdeinceps, etiam si quid 497 sanctae Romanae Ecclesiae competere potuit, patiaris sustinere calumniam,
Abbreviated transcription (Latin):
olet q̃ri cum mascłs & fe¬
mina nec ille maritus. nec
illa uxor alterius. sibimet ñ fili
causa copulant᷑. ea fide media.
ut nec ille cum altera nec illa
cum altero id faciat᷑ utrũ nup¬
tiȩ sint uocandȩ: & potest ꝗ for¬
tasse ñ absurdȩ hoc appellari
conubium. si usq ad mortẽ ali¬
cuiꝰ eorum. id inter eos placue¬
rit. ÷ pł generationẽ ꝗͣuis ñ ea
causa coniuncti sunt. ñ tamen
uitauer̃. ut uel nolint sͥ nasci
filios. ł &̃ oꝑe aliquo malo agan
ne nascantur Ceterũ si uł utrũ¬
quẽ admodũ has nuptias appel¬
lare possimꝰ: Et si aliquã sͥ ad tẽ
pus adhibuerit. donec illam
dignam honoribꝰ uel suis fa¬
cultatibꝰ inueniat quã cõpa¬
rem ducat: ipso animo adult̃
ẽ: nec cũ illa quã cupit inue¬
nire. s cũ ista cũ qͣ sic cubat.

Expanded text:
eri, cum masculus et femina, nec ille maritus nec illa uxor alterius, sibimet non filicausa copulantur ea fide media, ut nec ille cum altera nec illa cum altero id faciat, utrum nuptiae sint uocandae. et potest quidem fortasse non absurde hoc appellari conubium, si usque ad mortem alicuius eorum id inter eos placuerit et prolis generationem, quamuis non ea causa coniuncti sint, non tamen uitauerint, ut uel nolint sibi nasci filios uel etiam opere aliquo malo agant, ne nascantur. ceterum si uel utrumquemadmodum has nuptias appellare possimus. epus adhibuerit, donec aliam dignam uel honoribus uel facultatibus suis inueniat, quam conparem ducat, ipso animo adulter est, nec cum illa, quam cupit inuenire, sed cum ista, cum qua sic cubat
Abbreviated transcription (Latin):
Una cordis: alia pecuniȩ
et non habes. indulgere pec¬
canti quantũ uolueris redun¬
dat. Elemosina cordis mul¬
to maior ẽ. quã elemosina cor¬
poris Raritatis elemosina. si¬
ne terrena substantia sufficit:
illa uͦ que corꝑaliter datur. si ñ
benigno corde tribuitur om̃i

Expanded text:
una cordis, alia pecuniae. et non habes; indulgere peccato quantum volueris redundat tibi. Eleemosyna cordis multo major est quam eleemosyna corporis. Charitatis eleemosyna sine terrena substantia sufficit; illa vero quae corporaliter datur, si non benigno corde tribuitur omni
Abbreviated transcription (Latin):
suluimus Itaq circ̃a omnuuĩ
astantium fratrum unanims
assensu tue dilectioni rescribi¬
mus: Prefatum gillandum
p̃sb̾rm ante te p̃sentandum. Uͥ
si certi accusatores defuerint.
tunc dictante iustitia sine oĩ
controuersia. p̃sb̃r quecũq
ob hoc iniuste amisit. ac sacer¬
dotium accipiat. integra bene¬
ficia: purgationem tamem an¬
tea duobus sͥ sacerdotibꝰ iunctiᷤ
ubi accusator cessauerit. eun¬
dem ex se p̃bere tuo cõmittimꝰ

Expanded text:
suluimus. Itaque circum omnium astantium fratrum unanimi assensu tuae dilectioni rescribimus praefatum Guillandum presbyterum ante te praesentandum; ubi si certi accusatores defuerint, tunc dictante justitia, sine omni controversia, presbyter quaecunque ob hoc injuste amisit ac sacerdotium accipiat, et integra beneficia, purgationem tamen antea, duobus sibi sacerdotibus junctis, ubi accusator cessaverit, eumdem ex se praebere tuo committim
Abbreviated transcription (Latin):
manu missi sunt. atq eccłȩ pa¬
trocinio cõmendati existunt.
sicut regłe antiquorũ patrũ
constituerunt. sacerdotali de¬
fensione. a cuiuslibet insolen¬
tia protegantur. siue in statu
libertatis eorum. siue in pecu

Expanded text:
manumissi sunt atque ecclesiae patrocinio commendati existunt, sicut regulae antiquorum Patrum constituerunt, sacerdotali defensione a cujuslibet insolentia protegantur, sive in statu libertatis eorum sive in pecu
Abbreviated transcription (Latin):
ibertos legitime adñis
suis factos: eccła si necesse
fuerit tueatur Quod siqͥs añ
audatiam aut ꝑuadere eos
aut expoliare uoluerit. uel p̃¬
sumpserit: ab eccła repellatur.

Expanded text:
Liberos legitime a dominis suis factos, ecclesia, si necesse fuerit, tueatur. Quod si quis ante audientiam, aut pervadere eos aut exspoliare voluerit, vel praesumpserit, ab ecclesia tueatur.
Abbreviated transcription (Latin):
defendi. & uacua opinione iac
rari: cum ñ posset inter peccata
deputari qͦd lex p̃cipit. & ds̃ con

Expanded text:
defendi, et vacua opinione magirari, cum non possit inter peccata deputari, quod Lex praecepit, et Deus jun
Abbreviated transcription (Latin):
Quicũq Sͥstipendia publice decre¬
ta conseqͥt᷑: si amplius querit. ta¬
quã calũpniator & concussor.
iohis sententia condẽpnatur:
seruauerit. anathema sit. aut q̃¬
filact̾iis usus fuerit. anathema
et morem gentiliũ subsequũ¬
tur. ttel in domos suas huiꝰcemo¬
di homines introducunt. exqͥ¬
rendi aliqͥd arte magica. aut
expiandi causa: sub regła qͥnqͥͦn¬
nii iaceant. scd̾m gͣdus peniten¬
sacris officiis deditos ł cleri¬
cos magos aut incamatores¬
existere: aut facere philacteria.
quȩ animarũ suarũ uincła cõ¬

Expanded text:
Quicumque stipendia sibi publice decreta consequitur, si amplius querit, tamquam cumulator et concussor Iohannis sententia condemnatur. serhylacteriis usus fuerit, anathema et morem gentilium subsequuntur, vel in domos suas hujusmodi homines introducunt, exquirendi aliquid arte magica, aut expiandi causa sub regula quinquennii jaceant secundum gradus poenitensacris officiis deditos vel clericos magos aut incantatores, aut facere philacteria quae animarum suarum vincula co
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ̃dam militare. peccatũ ẽ. nec
rẽ publicam gerere cͥminosũ ẽ:
s idõ agere rẽ publicam. ut rem
familiarẽ potiꝰ augeas. uidr̃ eẽ
quadã militantibꝰ sunt stipen¬
dia constituta: ne dũ sũptꝰ qrit᷑.
reddite q̃ sunt dĩ dõ: & que sunt
cesaris cesari Igit᷑ qd̾ cesar p̃ci¬
lerandũ ẽ: S fit tolerabile. dũ
illũ p̃da exactionis accumulat
lites dicentes Qd faciemꝰ nos:
Ait ilł: Neminẽ concutiatis neq
calũpniã faciatis: s contenti es¬
tote stipendus urĩs. Sic autẽ¬
cognosce̾ se debet omnis homo
qͥ militat Hon enĩ tantũ de his
militantib scriptura loqͥt᷑. qͥ
armata militia detinent᷑ .ẜ. qͥsqͥs
militiȩ suȩ cingłoutit᷑ esi
dignitatis suȩ miles a reru¬
ascribit᷑. atq id̾o hec sen

Expanded text:
dam militare peccatum. Nec rempublicam gerere criminosum est, sed ideo agere rempublicam, ut rem familiarem potius augeas, videtur esse edam militantibus sunt stipendia constituta; ne dum sumptus quaeritur, Reddite quae sunt Dei Deo, et quae sunt Cesaris Caesari , igitur quod Caesar praecilerandum est. Sed fit intolerabile, dum illud praeda exactionis accumulat. faciemus et nos? Ait illis. Neminem concutiatis, neque calumniam faciatis, sed contenti estote stipendiis vestris . Sic autecognoscere se debet omnis homo qui militat; non enim tantum de his militantibus Scriptura loquitur qui armata militia detinentur, sed quisque militiae suae cingulo utitur, dignitatis suae miles ascribitur, atque ideo haec
Abbreviated transcription (Latin):
nibꝰ ꝑemptorio .i. qđ causam
extinguat fuerit euocatꝰ & p̃¬
sentiam suam apudeum iudi¬
cem a quo ei denuntiatũ c̃ ex¬
hiberi noluerit: adu̾sus eũ.

Expanded text:
nibus peremptorio, id est quod causam exstinguit, fuerit evocatus et praesentiam suam apud eum judicem, a quo ei denuntiatum est exhiberi noluerit, adversus eu
Abbreviated transcription (Latin):
delator: &̃ si obiecta ꝓbaue¬
rit. puniat᷑
sa criminalia negotia audire
ceꝑint a die inscͥptionis. sun¬
dutias aut accusator aut reus
petierit. intͣ annũ p̃stare debe¬
bunt: ut hec actio intra anni
cirtulum finiat᷑ Qd̾ si accusator
intra annũ que ꝓposuerit ꝓba¬
re distulerit: absoluto reo. penã
suscipiat legibꝰ suꝑioribꝰ cõpre¬
cͥminibꝰ. a legibꝰ dilatio p̃stan¬
da ẽ. Homicidȩ. adulteri. ma¬
lefici. uenefici. conuicti si ap¬
pellare uoluerint. ñ audiant᷑:¬

Expanded text:
delator, etiamsi objecta probaverit, puniatur.sa, criminalia negotia audire coeperint, a die inscriptionis, si inducias aut accusator, aut reus petierit, intra annum praestare debebunt, ut haec actio intra anni circulum finiatur; quod si accusator intra annum quae proposuerit, probare distulerit, absoluto reo poenam suscipiat legibus superioribus comprecriminibus legibus dilatio praestanda est; homicidae, adulteri, malefici, venefici, convicti si appellare voluerint non audiant
Abbreviated transcription (Latin):
linteum altaris aut aliud stil¬
la ꝑuenerit: iiii. dies penite¬
at. Si usq tertium .ix dies
pęniteat: et linteamina q̃
tetigerit stilla. ministerab¬
luat .iii. uicibus. calice subtꝰ
posito: et aqua ablutionis su¬
mat᷑. & iuxta altare reconda¬

Expanded text:
linteum altaris, et ad aliud stilla pervenerit, IV diebus poeniteat. Si usque ad tertium. IX diebus poeniteat, et linteamina quae tetigerint stilla, minister abluat tribus vicibus calice subtus posito et aqua ablutionis sumatur, et juxta altare reconda
Abbreviated transcription (Latin):
largitione uel conceptione ac¬
cipit. baptizare nisi preoccupan¬
te morte temptauerit. ꝓ teme¬
ritatis ausu ipse in se suȩ dãp¬
nationis ꝓtulisse sententiam

Expanded text:
largitione vel concessione accipit, baptizare nisi praeoccupante morte, temptaverit, pro temeritatis ausu ipse in se suae damnationis protulisse sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt consuetudinis
antiquȩ fuisse in eorum ȩccłi¬
is ut pro balsamo emendo ad
crisma faciendum. siue prolu¬
minaribus eccłȩ concinnandis.
binosuel quaternos denarios
pb̃ri darent Unde om̃s uno
consensu statuimus. ut sicut
pro dedicandis basilicis et dan¬
disordinibus nichil accipien¬
dum ẽ: ita etiam pro balsamo
siue ꝓ luminaribꝰ emendis ni¬
chil ꝓb̾ri crisma accepturi deÑ.
Epĩ itaq exȩccłasticis facultati¬
bus balsamum emant: et lu¬
uoluerit crimatis iterũ pan¬
num linire. et suꝑ alium bap¬
tizatum mittere: non ẽ absur¬

Expanded text:
dixerunt consuetudinis antiquae fuisse in eorum ecclesiis ut pro balsamo emendo ad chrisma faciendum sive pro luminaribus ecclesiae concinnandis, binos vel quaternos denarios presbyteri darent . Unde omnes uno consensu statuimus, ut sicut pro dedicandis basilicis, et dandis ordinibus nihil accipiendum est, ita etiam pro balsamo sive pro luminaribus emendis, nihil presbyteri chrisma accepturi dent. Episcopi itaque ecclesiasticis facultatibus balsamum emant, et luvoluerit chrismatis pannum iterum linire, et super alium baptizatum mittere, non est absur
Abbreviated transcription (Latin):
uera illoꝵ ad eccłas deferen¬
da sint. & oblationes ꝓ eis offe¬
rende. & misse cȩlebrande. anñ
Quibꝰ respondemus Si omnibꝰ
de peccatis suis puram confes¬
sionem agentibus & digne pe¬
nitentibus. cõmunio in fine
scđm canonicum uissum dan¬
da ẽ:curcanones int̃dicunt
eis qͥ pro peccatis sius penam
extremã ꝑsoluunt. & confiten¬
t᷑ uł confi̾teri desiderant: Scͥp¬
tum ẽ enim Non iudicat d̃s

Expanded text:
illorum ad ecclesias deferenda sint, et oblationes pro eis offerendae, et missae celebrandae an non. Quibus respondemus: Si omnibus de peccatis suis puram confessionem agentibus, et digne poenitentibus, communio in fine secundum canonicum jussum, danda est, cur canones interdicunt eis, qui pro peccatis suis poenam extremam persolvunt, et confitentur vel confiteri desiderant? Scriptum est enim: Non judicat D
Abbreviated transcription (Latin):
Rimũ interrogetur paganꝰ
si abrenuntiet diabolo et
om̃ibꝰ dampnosis eius oꝑibus
atq fallacibus cunctis. ut pͥ¬
mum respuat errorem. et sic
appropinquet ad ueritatem:
possitq uixta apłm deponere
ueterem hominẽ scdm pͥstinã
conuersationẽ. qͥ corrumpitur
scđm desideria erroris ãbne

Expanded text:
Primum interrogetur paganus si abrenuntiet diabolo et omnibus damnosis ejus operibus atque fallaciis cunctis, ut primum respuat errorem et sic appropinquet ad veritatem, possitque juxta Apostolum, deponere veterem hominem secundum pristinam conversationem qui corrumpitur secundum desideria
Abbreviated transcription (Latin):
quicumq ordinantur. sun
et dixerint se uelle coniugio
copulari. qm̃ sic manere non
possunt: hi si postinodum ux¬
orem duxerint. in ministerio
tacuerunt et susceperunt ma¬
nus impositionem. ꝓfessi conti¬
nentiam ꝙ si postea nuptiis ob

Expanded text:
cum ordinantur, si in et dixerunt se velle coniugio copulari, quia sic manere non possunt, hi, si postmodum uxores duxerint, in ministerio tacuerint et susceperint manus inpositionem professi continenciam, et postea nuptiis ob
Abbreviated transcription (French):
inmirtilata seruare. et pari
honore et ueneratione digna
habere: et q̃ p̃uidicauerunt.
& statuerunt om̃ibus modis
sequi et p̃dicare: quecũq con

Expanded text:
immutilata servare, et pari honore et veneratione digna habere, et quae praedicaverunt et statuerunt omnibus modis sequi et praedicare, quaecunque con
Abbreviated transcription (Latin):
libros in quibꝰ breuiter uni¬
uersarum legum textus con¬
p̃henditur. nouiter compo¬
suit. nouas quoq leges quas
ipse statuerat in unũ uolum̃
redactaᷤᷤ codicem nouellarum
appellari sancciuit: Item Tẽ
apud constantinopoł. pͥscia¬
nus cesariensis. grãmaticȩ ar¬
tis ꝓfunda rimatus ẽ: Historia

Expanded text:
libros in quibus breviter universarum legum textus comprehenditur noviter composuit. Novas quoque leges quas ipse statuerat, in unum redactas, Codicem Novellarum appellari sancivit. Item: Tunc apud Constantinopolim Priscianus Caesariensis grammaticae artis profunda rimatus est. CA
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmitiarum. uel decimarum.
seu oblationũ: quatuor parteᷤᷤ
episcopus faciat Quarum sͥ
unam retineat: scdam clero:
terciam fabricis. uel ornam̃tis
eccłȩ: quartam pauꝑibꝰ distri¬
buat: Hullus uͦ laicorum. sine
consensu episcoporum. de ta¬
libꝰ habere uel possidere p̃su¬
mat Quod si fecerint: cõmu¬
nione pͥuentur:. Dedicationes
ollempnitates uͦ dedicati¬
onum eccłarum et sacello¬
rum: ꝑ singulos annos sollẽp¬
niter sunt celebrande Lyso
dño exemplum dante qui ad
festum dedicationis templi
omnibꝰid faciendi dans formã.¬
cum reliquis popłis eandem¬
festiuitatem cȩlebratur̾uenit.
sicut scriptum ẽ. facta sunt en¬
cenia in iherosolimis et hiẽps
erat. et ambulabat ih̾c in tẽ¬
plo. in porticu salomonis: qd
autẽ octo dierum sint enceni¬
A gelebranda: in libro regum
pacta dedicatione templi rep

Expanded text:
primitiarum vel decimarum, seu oblationum, quatuor partes episcopus faciat, quarum sibi unam retineat, secundam clero, tertiam fabricis vel ornamentis ecclesiae, quartam pauperibus distribuat. Nullus vero laicorum sine consensu episcoporum de talibus habere vel possidere praesumat. Quod si fecerint, communione priventur. DE CONSSolemnitates vero dedicationum ecclesiarum et sacerdotum per singulos annos solemniter sunt celebrandae, ipso Domino exempla dante, qui ad festum dedicationis templi, omnibus id faciendo dans formacum reliquis popfestivitatem celebraturus venit, sicut scriptum est: ,Facta sunt encenia Jherosolimis et hiems erat et ambulabat Jesus in templo, in porticu Salomonis'. Quod autem octo dierum sint encenia celebranda, in libro Regum peracta dedicatione templi rep
Abbreviated transcription (Latin):
cuicũq dapnum intulerit.
aut aliciiius fructus leserit.
dñs eus aut estimationẽ dãp¬
ni reddat. aut ipsum animal
tradat: Qd̾ cẽ de cane similiter¬
ẽ statutum Ei qͥirritatu
suo feram bestiam uel qͣlem¬
cumq aliam quadrupedem
in se irritauerit. ea que dãp¬
num dederit. neq in eiꝰ dñm
neq in custodẽ actio detur
um multi fidei¬
Iussores institerint. &̃ si ad
soluendum q̃ ꝓmiserunt
probantur idonei. et possint
omnes insolidum retineri:
tamen restitutio debiti:⁊nt̃
eos diuidenda ẽ: ut unusqͥs¬
q id qđ eum ꝓ portione sua
contingit. exsoluat.
uicumq falsam monetã

Expanded text:
cuicunque damnum intulerit aut alicujus fructus laeserit, dominus ejus aut aestimationem damni reddat, aut animal tradat. Quod etiam de cane similiter statutum est. Et qui irritatu suo feram bestiam vel quamcunque aliam quadrupedem in se proritaverit, eaque damnum dederit, neque in ejus dominum, neque in custodem actio datur. um multi fidejussores exstiterint, etiamsi ad solvendum quae promiserunt, probentur idonei, et possent omnes in solidum teneri, tamen restitutio debiti et inter eos dividenda est, ut unusquisque id quod cum proportione sua contingit exsolvat. Quicunque falsam moneta
Abbreviated transcription (Latin):
tialem do patri dm̃ filium:
eadem scã synodus diffiniuit:
Hec synodus acta est temporibꝰ
siluestri pape romani. macha¬
rii ierosolimitani ep̃i alexan¬
dri alexandrini: De hac autẽ
synodo.leo papa in epła ad ana¬
tholium constantinopolitanũ
epm̃ sic ait Nulla sibimet de
multiplicatione congregatio¬
nis synodalia concilia blandi
merus sacerdotum. uel cõꝑare
se audeat. uel p̃ferre: cũ tanto
diuinitus pͥuilegio nicena sy
nodus consecrata sit: ut siue
ꝑ pautiores siue ꝑ plures ȩccła¬
stica iudicia cȩlebrentur. omĩ
penitus auctoritate sit uacuũ
qͥcqͥd ab illorum fuerit consti¬
tutione diuersum: Beatus
quoq ambrosius hoc nicenũ
concilium in libro de trinita¬
te his uerbis ininmensũ effert:
De conciliis id potissimum seqͥ
cio. consona fidei ueritate uic¬
tores. uelut tropheum totoor¬
be subactis ꝑfidis extulerunt:¬
ut mͥ uideatur hoc e̾e̾ diuinũ.
qd̾ eodem numero in conciliis
habeamꝰ oraculum. qͦd in his

Expanded text:
ri Dei Filium eadem sancta synodus definivit. Haec synodus acta est temporibus Sylvestri papae Romani, Macharii Hierosolymitani episcopi, Alexandri Alexandrini. De hac autem synodo Leo papa in epistola ad Anatolium Constantinopolitanum episcopum sic ait: multiplicatione congregationis synodalia concilia blandiamerus sacerdotum, vel comparare se audeat, vel praeferre, cum tanto divinitus privilegio Nicaena sit synodus consecrata, ut sive per pauciores, sive per plures ecclesiastica judicia celebrentur, omni penitus auctoritate sit vacuum, quidquid ab illorum constitutione fuerit diversum. » Beatus quoque Ambrosius hoc Nicaenum concilium in libro De Trinitate his verbis in immensum affert: « De ccio, consona fidei virtute victores, velut tropaeum, toto orbe subactis ut mihi videatur hoc esse divinum, quod eodem numero in Conciliis habeamus oraculum, quo in his
Abbreviated transcription (Latin):
cȩtera autem concilia .iiii. con
stat esse uenerabiles synodos.
que totam pͥncipaliter fidẽ
conplectuntur. quasi. uit eu̾
mina Harum .i. nicena syno¬
tino augusto imꝑante ꝑactaẽ.
in qua arriane ꝑfidiȩ con¬
dempnata ẽ blasfemia: quã

Expanded text:
cetera autem concilia quatuor esse scimus venerabiles synodos, quae totam principaliter fidem complectuntur, quasi quatuor emina. § 2. Harum prima Nicaena synotino Augusto imperante peracta est; in qua Arianae perfidiae condemnata blas
Abbreviated transcription (Latin):
mine innocens ẽe̾ manifes¬
tetur. Quod ita a nobis ꝙ a
maioribus constitutũ essedo¬
cet᷑ͣ scilicet siue scđm canoneᷤ
siue ad arbitrium ep̃i. sͥ colle¬
gas .uii. conungat. et iuret
in sacro coramposito euange¬
lio. qd̾ eum scã trinitas & xp̃s

Expanded text:
mine, innocens esse manifestetur. Quod ita a nobis et a majoribus constitutum esse docetur. Sed sive secundum canones, sive ad arbitrium episcopi sibi collegas septem conjungat, et juret in sacro coram posito Evangelio, quod eum sancta Trinitas, et
Abbreviated transcription (Latin):
scripserunt. sicadiuuent qd̾
ille p̃nominatã actionẽ ita
non ꝑpetrarit. sicut eide il¬
lo oblatum ẽ: et in hac satisfac¬
tione purgatus. secure dein¬
ceps suum exerceat ministe¬
rium Quã satisfactionem ñ¬
nulli p̃cedentium patrum.
scm leonem papam in basili¬
cam scĩ petri apłi coram reue¬
rentissimo cesare karolo. ac
clero. et plebe. ita fecisse com¬
memorant. atq ita mox ue

Expanded text:
scripserunt sic adjuvent, quod ille praenominatam actionem ita non perpetrarit, sicut ei de illis oblatum est. Et, in hac satisfactione purgatus, secure deinceps suum exerceat ministerium. Quam satisfactionem nonnulli praecedentium patrum sanctum Leonem papam, in basilica sancti Petri apostoli, coram reverendissimo caesare Carolo, ac clero et plebe ita fecisse commemorant: atque ita mox ve
Abbreviated transcription (Latin):
ps̃br contra laicum. uel
laicus contra p̃sb̃rm aliquã
habet querimoniȩ controuer¬
siam: ep̃õ p̃cipiente. sine ꝑso¬
narum acceptione finiatur.
Laicus ꝑ iuramentũ si necesse
sit se expurget: p̃sb̃r uͦ uice
uramenti. ꝑ scãm consecrati¬
onem int̾rogetur. quia sacer¬
dos. ex leui causa iurare non
debent Manus temu ꝑ quã
corpus et san. ut dicar gus¬
polluatur: Absit mꝰ Cũ dñs
in euangłio discipulis suis
quoꝵ uicem nos indigni in
scã gerimus eccła dicat. noli¬
te omnino iurare. Sit autẽ
tem his abundantiꝰ ẽ: ex ma¬
It nullus ex ȩccłastico ordi¬
ne. ciuquã laico qͥcꝗͣ. supͣ
sacra. uel supͣ scã eu̾głia iuret:
s simpliciter cum puritate
& ueritate dicat. ẽ. ẽ. ñ. non:
S si ẽ. aliquid qͦd ei alaicis obi¬
ciatur. ad epm̃ in cuiꝰ t̾ritorio
ẽ deferatur: et uxta id qd̾ ill
qͥ eiusdem sunt ordinis diui¬
dicauerint. aut corrigaturaut
utrũ p̃sb̾rm habentem uxorẽ
debeatis sustentare. et honora¬

Expanded text:
r contra laicum, vel laicus contra presbyterum aliquam habet querimoniae controversiam, episcopo praecipiente, sine personarum acceptione finiatur. Laicus per juramentum, si necesse sit, se expurget: presbyter vero vice juramenti per sanctam consecrationem interrogetur: quia sacerx levi causa jurare non debent. Manus per quam corpus et sanguis Chrispolluatur! Absit! cum Dominus in Evangelio discipulis suis, quorum vicem non indigni in sancta gerimus Ecclesia dicat: Nolite omnino jurare. Sit autem tem his abundantius est, ex maUt nullus ex ecclesiastico ordine cuiquam laico quidquam supra sacra vel super sancta Evangelia juret, sed simpliciter cum puritate et veritate dicat: Est, est, non, non. Sed si est aliquid quod eis a laicis objiciatur, ad episcopum in cujus territorio est, deferatur: et juxta id quod illi qui ejusdem sunt ordinis dijudicaverint, aut corrigatur aut utrum presbyterum habentem uxorem debeatis sustentare, et honora
Abbreviated transcription (Latin):
uel qͦlibet sacerdote apopło
accusato. si certi ñ fuerint tes¬
tes qͥ cͥmini illato ueritatem di¬
cant: iusiurandum erit in me¬
dio: et illum testem ꝓferat de
innocentiȩ suȩ puritate. cui
nuda & aꝑta sunt omnia. sicq
maneat in ꝓpͥo gͣdu Ex concił¬

Expanded text:
el quolibet sacerdote a populo accusato, si certi non fuerint testes qui crimini illato non veritatem dicant, ius iurandum erit in medio, et illum testem proferat de innocentiae suae puritate, cui nuda et aperta sunt omnia; sicque maneat in proprio gradu. » I
Abbreviated transcription (Latin):
autem legibus imꝑatoꝵ
temꝑare ñ uult. adquirit gnͣ¬
de supplicium Quicumq gͦ
legibus imꝑatorum que contͣ
ueritatem dĩ feruntur obtem¬
ꝑare non uult. ad quirit gran¬
obsunt saluti credentium di¬

Expanded text:
autem legibus imperatotemperare non vult, acquirit grande supplicium. Quicunque vero legibus imperatorum, quae contra veritatem Dei feruntur, obtemperare non vult, acquirit granobsunt saluti credentium di
Abbreviated transcription (Latin):
ta nulliꝰ accusatio suscipiat᷑ s̃
ppͥa uoce silegitima et condig¬
na accusatoris ꝑsona fuerit.
p̃sente uidelicet eo quẽ accii¬
sare desiderat: quia nullus
absens accussari potest. aut

Expanded text:
ta nullius accusatio suscipiatur, sed propria voce si legitima et condigna accusatoris persona fuerit praesente videlicet eo, quem accusare desiderat, quia nullus absens aut accusari potest, aut
Abbreviated transcription (Latin):
is dictum obiecerint. quan¬
tomagis de uirginibꝰ p̃uale¬
bit: cum &̃ his non liceat. qͥ¬
bus aliquando licuerit:
irgines enĩ que pꝰ consecra¬
tionem nupserunt: ñ tam
adulterȩ sunt. quã inceste. Ex
decR. Cuticiani. pp̃. capło. xiii
ichillominus &̃ in qͥbus¬
dam locis inolitũ inue¬
nimꝰ usum stultitiȩ plenũ.
et eccłasticȩ auctoritati con¬
trarium: eo qͦd uidelicet ñ
nullȩ abbatissȩ. & alique ex
scĩmonialibꝰ uiduis et puel¬
ł uirginibꝰ contra fas uelũ
imponere p̃sumant Et ido
non nullȩ iniuste uelate pu¬
tant se liberius suis carnahi¬
bus desideriis posse inserui¬
re: et suas uoluntates exple¬
re Qua ꝓpter statiumꝰ. ut
si abbatissa. aut quelibet
scĩmoniał. pꝰ hanc diffinitio¬
nem in tantam audatiam ꝓ¬
ruꝑit. ut aut uiduã. aut pu¬
ellam uirginẽ uelare p̃sũp¬
serit: iudicio canonico. usq
ad satisfactionẽ subdatur.

Expanded text:
is dictum objecerint, quanto magis de virginibus praevalebit; cum etiam iis non liceat, quibus aliquando licuerit? Virgines enim, quae post consecrationem nupserunt, non tam adulterae quam incestae sunt. Ex Decreto Euticiani papae, cap. 13. Nihilominus etiam in quibusdam locis inditum invenimus usum stultitiae plenum, et ecclesiasticae auctoritati contrarium, eo videlicet quod nonnullae abbatissae et aliquae ex sanctimonialibus viduis et puellis virginibus contra fas velum imponere praesumant, et ideo nonnullae injuste velatae putant se liberius suis carnalibus desideriis posse inservire, et suas voluntates explere. Quapropter statuimus ut si abbatissa, aut quaelibet sanctimonialis post hanc diffinitionem in tantam audaciam proruperit, ut aut viduam aut puellam virginem velare praesumat, judicio canonico usque ad satisfactionem subdatur.
Abbreviated transcription (Latin):
iquis ep̃s aut p̃sba aut
abbas ꝑ pecuniam hanc
tenuerit dignitatem: deici¬
atur ipse. et ordinator eius.
et a cõmunione sc̃a modis
omnibus abscidatur: & sit
anathema sicut simon ma

Expanded text:
iscopus, aut presbyter, aut abbas per pecuniam hanc obtinuerit dignitatem, dejiciatur ipse et ordinator ejus, et a communione sancta modis omnibus abscindatur, et sit anathema sicut Simon ma
Abbreviated transcription (Latin):
De libro. nono. earũdem legum.
ane hii qͥ crimina sua in
questione confessi sunt.
si de aliis sic dicere uolue¬
rint. a iudice ñ credant᷑ qͥa¬
iure et legibus constitutũ ẽ.
ut spontanea ꝓfessione reus
reum non faciat: neq de alte
ro illi credatur. qͥ se criminosũ¬

Expanded text:
De libro IX earumdem legum. Sane hi qui crimina sua in quaestione confessi sunt, si de aliis sic dicere voluerint, a judice non credantjure et legibus constitutum est, ut spontanea professione reus reum non faciat, neque illi de altero credatur, qui se criminosu
Abbreviated transcription (Latin):
neganda ẽ. accussatis cp̾ xi.¬
licentia criminandi: pͥusꝗͣ
se crimine qͦ p̃muntur ex¬
uerint. Quia ñ ẽ credendiĩ
contͣ alios eorum confessi¬
oni. qͥ cͥriminibꝰ implicati
sunt: nͥ se pͥus ꝓbauerint
innocentes Qm̃ ꝑiculosaẽ
et admitti ñ debet rei adu

Expanded text:
neganda est accusatis licentia criminandi, priusquam se crimine quo premuntur exuerint. Quia non est credendum contra alios eorum confessioni, qui criminibus incriminati sunt, nisi se pridie probaverint innocentes. Quoniam periculosa est et admit
Abbreviated transcription (Latin):
esul uͦ cũ omĩ honore
Itatiui pͥstino reddat᷑: Et
ipse dispositis ordinatisq li¬
bere ac secure diu suis. tunc
sibilitas ei fuerit. et ñ ante
conuocatꝰ ad tempus concilio
in legitimo et canonico desti¬
natum ueniat ad causam: &
si ita iuste uidet᷑ accussanti¬
um ꝓpositionibꝰ respondeat
bus expoliatus. aut sede ꝓ¬
pͥa ui aut terrore depulsus. an¬
tequã omnia sͥ ablata legibus
restituant᷑. et ipse pacifice an¬
nũ uel plus suis fruat᷑ hono

Expanded text:
esul vero cum omni honore statui pristino reddatur, et ipse dispositis ordinatisque libere atque secure diu suis, tunc  quod possibilitas ei fuerit, et non ante, convocatus ad tempus, concilio in legitimo et canonico, veniat ad causam: et si ita juste videtur, accusantium propositionibus respondeat. bus exspoliatur, aut a sede propria vi, aut terrore depulsus, antequam omnia sibi ablata legibus restituantur, et ipse pacifice annum vel plus suis fruatur hono
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ inspectione. futura ꝓmittun.
alisatores uocati st̃.: qͥa dũ eis
m̃brorũ quecũq partes salie¬
rint: aliquid s exinde ꝓsꝑum.
seu triste significari p̃dicunt.

Expanded text:
 inspectione futura promittunt. Salisatores vocati sunt, quia dum eis membrorum quaecumque partes salierint, aliquid sibi exinde prosperum seu triste significare praedicunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Ad ocłos scilicet uolatꝰ. ad aures
uox auium Phitonisse apitio
apollinȩ dictȩ:. qd̾ is auctor fue¬
rit diuinandi Astrologi dicti
sunt: eo qd̾ in astris augurant᷑.
Genethliaci appellati sunt. ꝓpt̃
nathalitiorum considerationeᷤᷤ
dierum: Geneses enĩ hominũ ꝑ¬
cundũq siderum cursus nas¬
centiũ: mores. actus. & euent̾
p̃dicere conant᷑. Id est. qͥs qͣli sig
no fuerit natus aut quẽ effectũ
mathematici uocantur:. Cuius
suꝑstitionis gñs. constellationes
lati A ni uocant. id est nota¬
tiones siderum: quomͦ se hant
cũ qͥs nascitur Pmũ aut̃e id̃stel¬
larũ int̃p̃tes. magi nuncupa¬
bant᷑. Sicut de his legitur. qͥ in
auerunt: Postea hoc nomine so¬
li mathematici dicti sunt: cuĩ
artis scientia usq ad euuangłi¬
ũ fuit concessa: ut xp̃oedi to.
nemo exinde natiuitatẽ aliqͥs
de cęlo interp̃tetur: Oro scopi dic¬
tisunt: qͦd horas natiuitatis ho¬
minũ speculantur dissimili &

Expanded text:
Ad oculos scilicet volatus, ad aures Ad oculos scilicet volatus, ad aures vox avium. Pythonissae a Pythio Apolline dictae, quod is auctor fuerit divinandi. Astrologi dicti sunt eo quod in astris augurantur. Genethliaci appellati sunt propter natalitiorum considerationes dierum; geneses enim hominum pscribunt, siderumque cursus, nascentium mores, actus et eventus praedicere conantur, id est quis quali no fuerit natus, aut quem effectum Mathematici vocantur; cuius superstitionis genus Constellationes Latini vocant, id est notationes siderum, quomodo se habeant cum quisque nascitur. Primum autem idem stellarum interpretes magi nuncupabantur, sicut de his legitur qui in averunt; postea hoc nomine soli Matartis scientia usque ad Evangelium fuit concessa, ut, Christo edito, nemo exinde nativitatem alicujus de coelo interpretetur. Horoscopi dicti sunt, quod horas nativitatis hominum specularentur, dissimili et
Abbreviated transcription (Latin):
dinem naturalia amedi¬
cis habuerit secta. similiter
et qui a barbaris aut adñis
stultis fuerint castrati et mo¬
ribus digni fuerint uisi: hos
canon ad mittit ad clericatus
officium ꝓmoueri: Siquis au¬
tem sanus non ꝑ disciplinam
religionis et abstinentiȩ. s ꝑ
abscisionem plasmati adocor¬
poris existimans posse a se car¬
nales concupiscentias ampu¬
tari. castrauerit se. non ad eũ
admitti decernimus ad aliqd̃
clericatus officium: qđ si iam
ante fuerat ꝓmotus ad clerũ.
prohibitus a suo ministerio

Expanded text:
dine naturalia a medicis habuerit secta, similiter et qui a barbaris aut dominis stultis fuerint castrati, et moribus digni fuerint visi, hos canon admittit ad clericatus officium promoveri. Si quis autem sanus non per disciplinam religionis et abstinentiae, sed per abscissionem plasmati a Deo corporis, existimans posse a se carnales concupiscentias amputari, castraverit se, non eum admitti decernimus ad aliquod clericatus officium. Quod si jam ante fuerat promotus ad clerum, prohibitus a suo ministerio
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃. qd̾ qͥdam legitima ser¬
uorũ matrimonia. potestati¬
ua qͣdam p̾sũptione dirimãt.
ñ adtendentes illud euangłi¬
cum. qd̃ d̾s coniunx̃. homo ñ
separet Unde nob̃ uisũ ẽ. ut
coniugia seruorũ ñ diriman¬
t᷑. &̃ si diuersos dnõs habeant.
s in uno coniugio ꝑmanenteᷤ.
dnĩs seruiant suis. Et hoc
in illis obseruandum ẽ. uͥ legał
coniunctio fuit. & ꝑ uolunta¬
alteruis ancillam uxorem
acceꝑit. & existimat qͦd ingenua
sit: si ipsa femina fuerit postea
in seruitute detecta. si eam a
seruitute redimere potest facit¬
at̾. siñ potest. si uoluerit aliam
accipiat. Si autẽ seruam eam
sclerat. & collaudauerat: pꝰ ut le¬
gitimam habeat Similiter &
mulier ingenua. de seruo alte¬
acceꝑit seruũ. sciens qͦd ser¬
uus e̾e̾t᷑ habeat eum: qͥa om̃s
unũ patrem habemꝰ in cȩlis.
Una lex erit. & uiro & feminȩ:¬

Expanded text:
nobis, quod quidam legitima servorum matrimonia potestativa quadam praesumptione dirimant, non adtendentes illud euangelicum: Quod Deus coniunxit, homo non separet. Unde nobis visum est, ut coniugia servorum non dirimantur, etiamsi diversos dominos habeant; sed in uno coniugio permanentes dominis suis serviant. Et hoc in illis observandum est, ubi legalis coniunctio fuit et per voluntaalterius ancillam uxorem duxerit, et aestimat quod ingenua sit, si ipsa femina fuerit postea in servitute detecta, si eam a servitute redimere potest, faciat; si non potest, si voluerit, aliam accipiat. Si autem servam eam scierat et collaudaverat, post ut legitimam habeat. Similiter et mulier ingenua de servo alteaccipit servum, sciens quia servus esset, habeat eum: quia omnes unum patrem habemus in coelis. Una lex erit, et viro et femin
Abbreviated transcription (Latin):
i seruũ & ancillam dñs am¬
borum ĩmatrimoniũ con¬
iunxerit. et pꝰea liberato ser¬
uo ł ancilla ñ potest redimi q̃
in seruitio ẽ. idõ matrimonia

Expanded text:
i servum et ancillam dominus amborum in matrimonium conjunxerit, et postea liberato servo vel ancilla, non potest redimi qui in servitio est, ideo matrimonia
Abbreviated transcription (Latin):
b̾ri cum sacras festiuitates
popło annuntiant. &̾ ieiuni¬
um uigiliarum eos omĩmodis
seruare moneant: URbanus .ii.

Expanded text:
ri cum sacras festivitates populo annuntiant, etiam jejunium vigiliarum eos omnimodis servare moneant. CAP. 17.
Abbreviated transcription (Latin):
tum p̃dictum ieronimum
sentire cognoscimus Et ñso
uniuuersis quos uir sepius
memoratus zelo di et fidei
religione rep̃hendit: Item
origenis non nulla opuscula
que uir beatissimꝰ ieronimuᷤ
non repudiat legenda. susci¬
cum auctore suo dicimꝰ ẽẽ re¬
nuenda, Item chronica
eusebii cesariensis atq eusdẽ
historiȩ eccłasticȩ libros. ꝗͣuis
in pͥmo narrationissuȩ libro
tepuerit. et post in laudib̾atq
excusatione origenis scismati¬
ci unum conscripserit librũ.
ꝓpter rerum tamen singłarẽ
noticiam que ad instructionẽ
ꝑtinet. usquequaq non dici¬
mꝰ renuendos Item orosium
uirum eruditissimum collau¬
damꝰ: quia ualde nobis necessa¬
ria aduersus paganorum ca
uenerabilis uiri sedulii pas¬
chale opus qđ heroicis descrip¬
sit uersibus in signi laude ꝓ¬
ferimus Item uiuenci nichi¬
lominus laboriosum opus
ñ sꝑnimus s miramur seterũ

Expanded text:
tum praedictum Hieronymum tum praedictum Hieronymum sentire cognoscimus. Et universis quos vir saepius memoratus zelo Dei et fidei religione reprehendit. Item, Origenis nonnulla opuscula quae vir beatissimus Hieronymus non repudiat, legenda suscicum auctore suo dicimus esse renuenda. Item, Chronica Eusebii Caesariensis, atque ejusdem Historiae ecclesiasticae libros, quamvis in primo narrationis suae libro tepuerit, et post in laudibus atque excusatione Origenis schismatici unum conscripserit librum. Propter rerum tamen singularem notitiam, qui ad instructionem pertinent, usquequaque non dicimus renuendos. Item, Orosium virum eruditissimum collaudamus, quia valde nobis necessariam adversus paganorum calvenerabilis viri Sedulii Paschale opus, quod heroicis descripsit versibus, insigni laude proferimus. Item, Juvenci nihilominus laboriosum opus non spernimus, sed miramur. Caeteru
Abbreviated transcription (Latin):
głosos agones qͥ do magisꝗͣ
hominibꝰ noti sunt. omni
deuotione ueneremur: Itẽ
uitas patrum pauli. anto¬
nii.ylarionis. et omnium
heremitarum quas tantũ¬
uir beatissimus scripsit iero¬
nimus. cum omni honore
suscipimus Item actus b̾i
siluestri apłicȩ sedis presulis.
licet eus qui scripsit nomen
ignore mus. a multis tamen
in urbe roma catholicis legi
cognouimus: et ꝓ antiquo
usu multe hȩc imitantur
eccłȩ Item scriptura de in¬
uentione dñicȩ crucis. et alia
scriptura de inuentione capi¬
tis ioħis baptiste. nouellȩ qͥdẽ
reuelationes sunt: et ñnulli
eas catholici legunt: S cum
hec ad catholicorum manus
aduenerint: beati pauli apłi
p̃cedat sententia Omĩa pro¬
bate. qđ bonũ. ẽ. tenete: Item
ruphinus uir religiosus. plu¬
rimos eccłastici oꝑis edidit li¬
bros. ñon nullas autem scrip¬
turas interp̃tatus est: S qm̃¬
eum de arbitrii libertate no¬
tauit: illa sentimus que bea¬

Expanded text:
gloriosos agones, qui Deo magis quam gloriosos agones, qui Deo magis quam hominibus noti sunt, omni devotione veneramur. Item Vitas patrum Pauli, Antonii, Hylarionis, et omnium eremitarum, quas tantuvir beatissimus scripsit Hieronymus, cum omni veneratione suscipimus. Item actus beati Sylvestri apostolicae sedis praesulis, licet ejus qui conscripsit nomen ignoretur, a multis tamen in urbe Roma catholicis legi cognovimus, et pro antiquo usu multae haec imitantur Ecclesiae. Item scriptura de inventione Dominicae crucis, et alia scriptura de inventione capitis beati Joannis Baptistae, novellae quidem relationes sunt, et eas catholici legunt, sed cum haec ad catholicorum manus pervenerint, beati Pauli apostoli praecedat sententia: Omnia probate, quod bonum est tenete . Item, Rufinus vir religiosus, plurimos ecclesiastici operis edidit libros, nonnullas autem scripturas interpretatus est. Sed quoeum de arbitrii libertate notavit, illa sentimus quae bea
Abbreviated transcription (Latin):
re participes. legendos decer¬
nimus: Item de cretales epłas
quas beatissimi papȩ diuer¬
sis temporibꝰ ab urbe roma ꝓ
diuersorũ patrum consola
gesta scõrum martirum. q̃
multiplicibus tormentorũ
crutiatibus. et mirabilibus
confessionum triumphis ir
dubitet. et maiora eos ĩ ago¬
nibus fuisse ꝑpessos. nec suis
uiribuss di grã et adiutorio
uniuersa tollerasse: S ido
consuetudinem singłari cau¬
tela in scã romana ȩccła non
leguntur. quia et eoꝵ qͥ pre
scripsere nomina pęnitus
ignorantur: et ab infidelibꝰ
aut dictis suꝑflua aut minꝰ
apta quã rei ordo fuerit scͥp¬
ta e̾ẽ putant᷑. sicut cuiusdã
cirici et iulite. sicut georgii.
aliorumq huiusmodi passi¬
ones. que ab hereticis ꝑhiben¬
tur conscriptȩ: ꝓpter quodut
dictum est. ne uel leuis sub¬
sannandi oriretur occasio:
in scã romana ęccła ñ legun¬
tur Nos tamen cum predic¬
ta eccła om̃s martires. & eoꝵ

Expanded text:
re participes, legendos decerre participes, legendos decernimus. Item, decretales epistolas quas beatissimi papae diversis temporibus ab urbe Romana pro diversorum Patrum consolatGesta sanctorum martyrum quae multiplicibus tormentorum cruciatibus, et mirabilibus confessionum triumphis irrholicorum dubitet, et majora eos in agonibus fuisse perpessos, nec suis viribus, sed Dei gratia et adjutorio universa tolerasse? Sed ideo consuetudinem singulari cautela in sancta Romana Ecclesia non leguntur, quia et eorum qui scripsere nomina penitus ignorantur, et ab infidelibus aut dictis superflua, aut minus apta, quam rei ordo fuerit, scripta esse putantur: sicut cujusdam Cyrici, et Julittae, sicut Georgii, aliorumque hujusmodi passiones, quae ab haeriticis perhibentur conscriptae. Propter quod, ut dictum est, ne vel levis subsannandi oriretur occasio, in sancta Romana Ecclesia non leguntur. Nos tamen cum praedicta Ecclesia, omnes martyres et eorum
Abbreviated transcription (Latin):
trum quȩ in ȩccła catholica re¬
cipiuntur Opuscula beati cipͥ¬
ani martiris. et carthaginen¬
sis ep̃i: Item Opuscula beati gre
tem opuscula beati athanasii
alerandrini epi. Item opuscu¬
la beati ioħis constantinopoli¬
tani epĩ Item. opuscula beati
theopholi alȩxandrini ep̃i. Itẽ
opuscula beati cyrilli alexan¬
drini ep̃i: Item opuscula bea¬
ti hilarii pictauiensis epĩ. Itẽ
opuscula beati ambrosii me¬
diolanensis ep̃ĩ Item opuscu¬
la beati augustini yponensis¬
epĩ Item opuscula beati iero¬
beati prosꝑi uiri relegiosis¬
simi: Item opuscula beatileo¬
nis pape. ad flauianum con¬
stantinopolitanum ep̃m des¬
tinata: cuius textum si qͥspi
thema sit: Item opuscula atq
tractatus om̃ium patrũ or¬
thodororum qͥ in nullo a scẽ
romanȩ ȩccłȩ consortio deui¬
arunt. nec ab eius fideli prȩ
ipsius cõmunionis. grã di usq
ad ultimũ diem uitȩ suȩ fue¬

Expanded text:
trum, quae in Ecclesia catholica retrum, quae in Ecclesia catholica recipiuntur. Opuscula beati Cypriani martyris, et Carthaginensis episcopi. Item, opuscula beati GregItem opuscula beati Athanasii Alexandrini episcopi. Item opuscula beati Joannis Constantinopolitani episcopi. Item opuscula beati Theophili Alexandrini episcopi. Item opuscula beati Cyrilli Alexandrini episcopi. Item opuscula beati Hilarii Pictaviensis episcopi. Item opuscula beati Ambrosii Mediolanensis episcopi. Item opuscula beati Augustini Hipponeepiscopi; item, opuscula beati Hierobeati Prosperi viri religiosissimi; item, opuscula beati Leonis papae ad Flavianum, Constantinopolitanum episcopum destinata, cujus textum si quispithema sit. Item, opuscula atque tractatus omnium Patrum orthodoxorum qui in nullo a sanctae Romanae Ecclesiae consortio deviarunt, nec ab ejus fideli praedipsius communionis per gratiam Dei usque ad ultimum diem vitae suae fue
Abbreviated transcription (Latin):
cã romana eccła. post illas
ueteris uel noui testamenti.
quas regłariter suscepimꝰ: etiã
has suscipi non prohibet scrip¬
turas Scam̃ synodum nicenã.
imo constantino augusto. in
qua arrius hereticus condẽpna¬
tus ẽ. Scã synodum constan¬
tinopolitanam . mediante the-¬
odosio semore augusto: in qua
machedonius hereticus debitã
dampnationem excepit Scãm
synodum ephesinam. in qua
nestorius dampnatus ẽ. cum
consensu beatissimi celȩstini p̃p
mediante cirillo alexandrinȩ
sedis antistite. et archadio ep̃õ.
ab italia destinato. Scãm sino¬
dum calcedonensem. mediante
martiano augusto et anatholino
constantinopolitano ep̃o: in qͣ
nestoriana et euthitiana here¬
sis. simul cum dioscoro eiusq
cõplicibus dampnatȩ sunt:
S et siqua sunt concilia a scĩs pa¬
tribus hactenus instituta p̃t̃
istorum .iiii. auctoritatem. &
custodienda et recipienda de¬
creuimus: Iam nunc subitien¬
dum ẽ de opusculis scõrũ pa¬

Expanded text:
a Romana Ecclesia, post illas Veteris vel Novi Testamenti, quas regulariter suscepimus, etiam has suscipi non prohibet Scripturas: Sanctam synodum Nicaenam imo Constantino Augusto, in qua Arius haereticus condemnatus est. Sanctam synodum Constantinopolitanam, mediante Theodosio seniore Augusto, in qua Macedonius haereticus debitam damnationem excepit. Sanctam synodum Ephesinam, in qua Nestorius damnatus est, cum consensu beatissimi Coelestini papae, mediante Cyrillo Alexandrinae sedis antistite, et Archadio eab Italia destinato. Sanctam synodum Chalcedonensem, mediante Martiano Augusto et Anatolio Constantinopolitano episcopo, in qua Nestoriana et Eutychiana haeresis, simul cum Dioscoro ejusque complicibus damnatae sunt. Sed et si qua sunt concilia a sanctis Patribus hactenus instituta, praeter istorum quatuor auctoritatem, et custodienda et recipienda decrevimus. Jam nunc subjiciendum de opusculis sanctorum Pa