comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anqłs ad mariã ait Dabit uli dñs ds̃ sedem dauid pat erst
sui & regnabit in domo iacob in ȩcernũ. & regniei nonerit
finis. De qͥetiam bene ait hic. Et dabit imꝑiũ regi suo. ipsi ui¬
cornu xp̃i ñ firmissimã ac celsam potentiã suam debemꝰ in¬
celligers quȩ cuncta suꝑ eminet: De ipso nanq ⁊acharias lo¬
quitur dicens. Prexit cornu salutis nobis. Ossa siquidẽ. om̃ia
carne inuoluta st̃: cornu excedit carnẽ. & idõ cornu salut
rernũ saluatoris xp̃i uocat᷑. qͦꝰ cuncta gaudia huius scl̃i
supat. In cuiꝰ significatione dauiduł salomon cornu olei
sunt in regnigłam conseerati. Uerũ ut quibusdã placet
imꝑium quod a patre filius accepit. specialit̾ ȩccł̃a tantum modo
designatur. De ouo ꝑ psalmistã pater loquit᷑ dicens. Postula
a me & dabo tͥ gentes heredicatẽ cuam. & possessionẽ tuã ter¬

Expanded text:
 Dabit illi Dominus Deus sedem David patris sui, et regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis . » De quo etiam bene ait « et dabit imperium regi suo, » ipsi vicornu Christi, nisi firmissimam ac celsam potentiam suam debemus intelligere, quae cuncta supereminet de ipso: namque Zacharias loquitur, dicens: « Erexit cornu salutis nobis . » Ossa siquidem omnia, carne involuta sunt; cornu excedit carnem, et ideo cornu salutis regnum Salvatoris Christi vocatur, quod cuncta gaudia hujus saeculi superat, in cujus significatione, David vel Salomon, cornu olei sunt in regni gloriam consecrati. Verum, ut quibusdam placet, per imperium quod a Patre Filius accepit, specialiter Ecclesia tantummodo designatur. De quo per Psalmistam Pater loquitur, dicens: « Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
morcificatio uoluptatũ carnaliũm. Per chus: puritas orationũ.
din diuersis puluerib pigmentarĩi. om̃ium uircutũ odor. ae¬
cipitur. Unde alibi stupens synagoga dicio. Nescui. anuna mea
conturbauis me. ꝓpt quadrigas aminadab Acsi dixisset. Nesciui
oȩecła gentiũ doña grẽ spũalis in te esse. sedd anima mea c̃tur¬
bauit me. ꝓpt inductionem nouĩ cestamenti & ȩuangłicȩ qͣdrige
Aminadas qͥꝑpe interp̃tatur popłs meus spontaneus. id: aꝑ̃e aui
sponte gram suam contulit ȩccłe quȩ ꝑ cotũ iam uehitur orbem.
nebat & tristabatur: recte subinfertur. Porro illa flebat. & nͣ capi¬
ebat cibũ. Dixit gͥ ei elchana uirsuus. Anna cur fles & quare affli¬

Expanded text:
mortificatio carnalium voluptatum. Per thus, puritas orationum: mortificatio carnalium voluptatum. Per thus, puritas orationum: et in diversis pulveribus pigmentarii omnium virtutum odor accipitur. Unde alibi stupens Synagoga dicit, « Nescivi, anima mea conturbavit me, propter quadrigas Aminadab . » Ac si dixisset, Nescivi, o Ecclesia gentium, dona gratiae spiritualis in te esse, sed anima mea conturbavit me propter inductionem Novi Testamenti, et evangelicae quadrigae. Aminadab quippe interpretatur populus meus spontaneus, id est Christus qui sponte gratiam suam contulit Ecclesiae, qui per totum jam vehitur orbem. nebat et tristabatur, recte subinfertur: « Porro illa flebat, et non capiebat cibum. Dixit ergo ei Elcana vir suus: Anna, cur fles? et quare
Abbreviated transcription (Latin):
gnauert me cont᷑. Noli me despicere osynagoga: quia si nigra
sum ꝑmeritũ. formosa sũ ꝑ duunȩ prȩdestinationis grãm. Sed
idõ synagoga contẽpnebat᷑. eccłam. quia attendebat qualis erat.
sed ignorabat. ut diximꝰ qualis futura erat. Uerũ postea consi¬
derans eccłam ꝑ naturale. ingeniũ ornatam. diuina scilicet
ꝑ desertũ sicut uirgula fumi ex aromatib mirrȩ & thuris et
uniuersi pulueris pigmentarii: Nã admiratur qͦmodo gentiũ
populus nullo circuncisionis mysterio emudatꝰ. nullis ꝓphetarũ
ad monitionib instructꝰ. subito ab insimis uoluptatib ꝑ desertum
gentilitatis & idolatriȩ. ad alta uirtutũ culmina & ad amplexu.
sponsi ascendisset. & bene ait. Sicut uirgula fumi ex aromatibus
mirrȩ & churis. & uniuersi pulueris pigmentarii. id⁊ igne amo¬
ris aecensa. uel om̃i nisu uirtutũ ad cęlestia tendit. Per mirrã:

Expanded text:
gnaverunt contra me. » Noli me despicere, o Synagoga, quia si nigra gnaverunt contra me. » Noli me despicere, o Synagoga, quia si nigra sum per meritum, formosa sum per divinae praedestinationis gratiam. Sed ideo Synagoga contemnit Ecclesiam, quia attendebat qualis erat, sed ignorabat, ut diximus, qualis futura erat. Verum postea considerans Ecclesiam per naturale ingenium ornatam, divina scilicet per desertum sicut virgula fumi, ex aromatibus myrrhae et thuris, et universi pulveris pigmentarii? » Nam admiratur quomodo gentium populus, nullo circumcisionis mysterio emundatus, nullis prophetarum admonitionibus instructus, subito ab infimis voluptatibus per desertum gentilitatis et idololatriae, ad alta virtutum culmina, et ad amplexus sponsi ascendisset. Et bene ait: « Sicut virgula fumi ex aromatibus myrrhae et thuris, et universi pulveris pigmentarii, » id est igne amoris accensa, vel omni nisu virtutum ad coelestia tendit. Per myrrham,
Abbreviated transcription (Latin):
De qua etiã despectione idolatriȩ ȩccła ex gentib synagogȩ respon¬
dit dicens. Noli me considerare qͦd fusca sim. qͥa decolorauit me
sol. Acsi aꝑte dixisset. Inde fusca sũ. unde peccatrix. Quia me
sol decolorauit. id ẽ. creator m̃s in errore positã me deseruit. et
radios suȩ districtionis subtraxit. ego in errorẽ. lapsa sum. unde &
subiungit. filii matris mee pugnauer̾ contra me. Filii matris :
immundi intelligunt᷑ sp̃s. quia ab una grã benignitatis & poten¬
tiȩ dei. nos & angłi conditi sumꝰ. Et ex eo qͦd rationales sumꝰ. qͣn qu¬
dam societatẽ fraternitatis habemus. Quia tamen cadentes angłi
et. ante aduentũ saluatoris. & cotidie contra ȩccłam gentiũ bellũ
gerunt : dicat. filii matris meȩ pugnauert. contra me. Acsidicat
uia creator m̃s in gentilitate me deseruit: filii matris meȩ pu¬

Expanded text:
De qua etiam despectione idololatriae, Ecclesia ex gentibus Synagogae responDe qua etiam despectione idololatriae, Ecclesia ex gentibus Synagogae respondit, dicens: « Noli me considerare quod fusca sim, quia decoloravit me sol . » Ac si aperte dixisset: Inde fusca sum, unde peccatrix, quia me sol decoloravit, id est creator meus in errore positam me deseruit, et radios suae districtionis subtraxit. Ego in errorem lapsa sum, unde et subjungit: « Filii matris meae pugnaverunt contra me . » Filii matris, immundi intelliguntur spiritus, quia ab una gratia benignitatis et potentiae Dei, nos et angeli conditi sumus. Et ex eo quod rationales sumus, quasi quamdam societatem fraternitatis habemus: quia tamen cadentes angeli, et ante adventum Salvatoris, et quotidie contra Ecclesiam gentium bellum gerunt, dicat: « Filii matris meae pugnaverunt contra me. » Ac si dicat, quia creator meus in gentilitate me deseruit, « filii matris meae pu
Abbreviated transcription (Latin):
paris. et relia᷑. Post hanc sterilitatẽ tristis erat eccła. quia ñ solum
non pariebat filios. uerũ etiam a gr̃a dñicȩ incarnationis & ab a¬
missione legis sterilẽ se uidebat. Sed ut hoc ꝑpendere potuisset : per
naturale ingeniũ intellexit qͥa ipsam dñs diligebat scilicet ñ qualis
tunc erat: sed qualis in p̃destinatione futura erat. Sed quia hanc
p̃destinationẽ & futuram grãm sẏnagoga ignorabat gentilitatẽ
despiciebat. & insuꝑ etiã odio insequebat᷑. Nam sequitur. Afflige
goga uideorũ eccłam gentiũ ꝑsecuta ẽ: & ꝓpt̾ idolatriȩ cultum
contẽpnebat & exꝓbrabat. Deniq etiã ipsa primitiua eccła igno¬
rans mysterium saluationis ipsius. petrũ redarguere uolebat:
quare ingressus eẽt. ad corneliũ & manducaret eum gentilibꝰ.
ed petrus cũ diuinam grãm eis retulisset : glorificauerunt deũ.

Expanded text:
paris , » et reliqua. Post hanc sterilitatem, tristis erat Ecclesia, quia non solum paris , » et reliqua. Post hanc sterilitatem, tristis erat Ecclesia, quia non solum non pariebat filios, verum etiam a gratia Dominicae incarnationis, et ab amissione legis sterilem se videbat. Sed ut hoc perpendere potuisset, per naturale ingenium intellexit. Quia ipsam Dominus diligebat, scilicet non qualis tunc erat, sed qualis in praedestinatione futura erat. Sed quia hanc praedestinationem et futuram gratiam Synagoga ignorabat, gentilitatem despiciebat, et insuper etiam odio insequebatur. Nam sequitur: « Affliggoga Judaeorum Ecclesiam gentium persecuta est, et propter idololatriae cultum contemnebat et exprobrabat. Denique etiam ipsa primitiva Ecclesia ignorans mysterium salvationis ipsius, Petrum redarguere volebat, quare ingressus esset ad Cornelium et manducaret cum gentilibus. Sed Petrus cum divinam gratiam eis retulisset, glorificaverunt Deum .
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt illis eloquia dei. & legis latio. & testamentũ. et reꝓmissio.
et reliqua. quanqͣm ingrata fuisset: annȩ autẽ dedit partẽ unam
tristis. Pars enĩ ista quã conditorrerũ annȩ hoc ẽ. eccłȩ gentiũ
contulit. naturale ingeniũ possumꝰ acciꝑe. ꝑ quod clm̃ agnoscere
poterat. De qͦ p̃dicator egregiꝰ ad romanos describens ait. Inuisibi¬
lia enĩ ipsius a creatura mundi ꝑ ea quȩ facta st̃ intellecta c̃spiciunt᷑.
sempit̾na qͦq uirtꝰ cius a  diuinitas. Vnde de sapientib huiꝰ mundi
p̃misit dicens. quia qͦd notum ÷ dĩ manifestum ẽ. in illis. d̾senim
illis manifestauit. Sed bene ait tristis. qͥa dñs concluserat uuluã
eius. Deniq qͥa spũaliter dõ generare filios ñ poterat: anxie fet e¬
bat. Scilicet quia nondũ aduenerat tempꝰ miserendi eiꝰ ut. a sua ste¬
longt considerans ssaias: clamabat. Letare sterilis quȩ noti

Expanded text:
ta sunt illis eloquia Dei, et legislatio, et testamentum, et repromissio, ta sunt illis eloquia Dei, et legislatio, et testamentum, et repromissio, et reliqua. Quanquam ingrata fuisset, Annae autem dedit partem unam tristis. Pars enim ista quam conditor rerum Annae, hoc est Ecclesiae gentium contulit, naturale ingenium possumus accipere, per quod Deum agnoscere poterat. De quo praedicator egregius ad Romanos describens ait: « Invisibilia enim ipsius a creatura mundi, per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur . » Sempiterna quoque ejus virtus ac divinitas: unde de sapientibus hujus mundi praemisit, dicens: « Quia quod notum est Dei, manifestum est illis . » Deus enim illis manifestavit, sed bene ait, tristis, quia Dominus concluserat vulvam ejus. Denique quia spiritualiter Deo generare filios non poterat anxie ferebat, scilicet quia nondum advenerat tempus miserendi ejus, ut a sua stelonge considerans Isaias, clamabat: « Laetare, sterilis, quae non
Abbreviated transcription (Latin):
& iesũ traderet eis. Unde ad insaniã crudelitatis conuersi clama¬
bant dicentes. Si hunc dimittis: ñ es amicꝰ cesaris. Et itẽ. Crucifige.
crucifige cũ. Merito dimissi fuer̃ & derelicti adõ. exuti ab omni
bonitate traditi st̃ gentib & amisert sacerdotiũ & regnum & tor¬
pore infidelitatis nudi frigescunt inter gentes. Sequit᷑. Dedit ergo
elchana fenennȩ & filuis eiꝰ & filiab partes. Annȩ autẽ dedit partẽ
unam tristis qͥa annã diligebat. Iam enĩ suꝑuis inculcauimus.
quod fenenna tẏpũ tenuit᷑ synagogȩ. Quȩ quidẽ adeo parces cum
filiis & filiab quantũ iuxta anagogen ꝑtinet ꝑcepit: uidelicet dem¬
poraliabona t̾re reꝓmissionis. uixta quod ꝑ pͥsalmistã dicitur.
Dedit eis regiones genͣtiũ & labores popłorũ possederunt: ut custo¬
diant iustificationes eiꝰ et legem eiꝰ requirant. & quia pͥmũ credi.¬

Expanded text:
et Jesum traderet eis . Unde ad insaniam crudelitatis conversi, clamaet Jesum traderet eis . Unde ad insaniam crudelitatis conversi, clamabant dicentes: « Si dimittis eum, non es amicus Caesaris . » Et item: « Crucifige, crucifige eum . » Merito dimissi fuerunt, et derelicti a Deo, exuti ab omni bonitate, traditi sunt gentibus, et amiserunt sacerdotium et regnum, et torpore infidelitatis nudi, frigescunt inter gentes. Sequitur: « Dedit ergo Elcana Phenennae et filiis ejus et filiabus partes. Annae autem dedit partem unam tristis, quia Annam diligDeo quidem partes cum filiis et filiabus quantum juxta anagogen pertinet percepit, videlicet temporalia bona terrae promissionis. Juxta quod per Psalmistam dicitur: « Dedit eis regiones gentium et labores populorum possederunt, ut custodiant justificationes ejus, et legem ejus requirant : » et quia primum credi
Abbreviated transcription (Latin):
ua poccioii perles eori aaii annumnciant pac̃. qui anmunciant bona.
Es idõ nudi & discalciati a uera fide & dignitate sacerdoture¬
manserunt. &d ꝑtimescebat agere ioħs qͣndo dicebat eis. Non sũ
ego xp̃c. Uenit enim fortior me pͦt me: cuiꝰ non sum dignus ut
soluam corrigiã calciamenti eiꝰ. Acsi diceret. Ego redẽptoris ue¬
stigia demudare ñ ualeo: qͥa nomen sponsi m immeritꝰ ñ usur¬
po. Qͦd quia scribe & pharisei indebite usurpare conatisunt.
uidelicet nomen sponsi sibi & ñ xp̃o tribuere. & insuꝑecontra.¬
rio contẽpserunt : immoin faciem conspuere ñ dubitauerunt:
iure nomen illoꝵ dicit᷑ domiis discalciati. sic̃ in lege scriptum ẽ.
Le ꝑhoc nudi remanser̃t ab om̃i dignitate. & discalciati ab exem¬
plis patriarcharũ & ꝓpħarum. Vñde sylo quidẽ eis congruit.
ubi sacerdotes fuisse legunt᷑. delo nanq dimissio eiꝰ uel petitio
interp̃tatur. Quia enĩ expetierunt pilatũ ut dimitteret baraban:

Expanded text:
qui annuntiant bona . » Et ideo nudi et discalceati a vera fide et dignitate sacerdotii remanserunt. Quod pertimescebat agere Joannes quando dicebat eis, « Non sum ego Christus: venit enim fortior me post me, cujus non sum dignus ut solvam corrigiam calceamenti ejus . » Ac si diceret: Ego redemptoris vestigia denudare non valeo, quia nomen sponsi mihi immeritus non usurpo. Quod quia scribae et Pharisaei indebite usurpare conati sunt videlicet nomen sponsi sibi et non Christo tribuere, et insuper e contrario contempserunt, imo in faciem conspuere non dubitaverunt: jure nomen illorum dicitur domus discalceati, sicut in lege scriptum est . Ac per hoc nudi remanserunt ab omni dignitate, et discalceati ab exemplis patriarcharum et prophetarum. Unde Silo quidem eis congruit, ubi sacerdotes fuisse leguntur. Silo namque dimissio ejus, vel petitio interpretatur: quia enim ipsi expetierunt Pilatum, ut dimitteret Barabbam,
Abbreviated transcription (Latin):
lio conuenit. Ipse enĩ omĩb donis sp̃s scĩ & uirtutib abundans ha¬
betur. Hinc isaias ait. Requieuit suꝑ eũ sp̃s dñi. sp̃c sapientiȩ & in¬

Expanded text:
lio convenit: ipse enim omnibus donis Spiritus sancti et virtutibus abundans halio convenit: ipse enim omnibus donis Spiritus sancti et virtutibus abundans habetur. Hinc Isaias ait: « Requievit super eum spiritus Domini, spi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nobis laborans. aiebat. ds meus. ds mñs. ut quid me dereliquisti.
nde suph effundens dicit᷑: quia ad nos sinus suȩ pietatis eũ de cȩle.¬
stibus effudit. ud semetipsũ exinaniret. atq quodã modo effun¬
deret. & genꝰ humanũ liberaret. Unde ꝑsalomonẽ in canticis
canticorũ dicitur. Onguentũ esfusum ÷ nomen cuũ. Homengͦ dei
unguentũ effusum ẽ: quando ab immensitate diuinitatis suȩ. ad na¬
turam nrãm se exteriꝰ effudit. & ab eo qͦd erꝗt inuisibilis uisibilem le
reldidit. Si enĩ se non effunderet: nequaqͣm se nobis innotesceret.
De qua effusione paulꝰ ait. Qui cũ informadĩ esset ñ rapinam aroi¬
tratus ẽ. esse se equalẽ deo. sed semet ipsũ exin aniuit & religͣ. Qaod
Paulus ait exmn aniuit : hoc salomon dixit effudit. Qͥ iure ephrateus
dicit᷑. Ephraceus frugifer interp̃tatur. Eͦd bene eidẽ unigenito dĩ fi¬

Expanded text:
pro nobis laborans, aiebat: « Deus meus, Deus meus, ut quid me dereliquisti? . pro nobis laborans, aiebat: « Deus meus, Deus meus, ut quid me dereliquisti? . » Unde Suph effundens dicitur, quia ad nos sinus suae pietatis eum de coelestibus effudit, ut semetipsum exinaniret, atque quodammodo effunderet, et genus humanum liberaret. Unde per Salomonem in Canticis canticorum dicitur: « Unguentum effusum est nomen tuum . » Nomen ergo Dei unguentum effusum est, quando ab immensitate divinitatis suae, ad naturam nostram se exterius effudit, et ab eo quod erat invisibilis, visibilem se reddidit. Si enim se non effunderet, nequaquam nobis se innotesceret. De qua effusione Paulus ait: « Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit , » et reliqua. Quod Paulus ait exinanivit, hoc Salomon dixit, effudit. Qui jure Ephrataeus dicitur, Ephrataeus frugifer interpretatur. Quod bene eidem unigenito Dei Fi
Abbreviated transcription (Latin):
Inde psalmista. Tu autẽ idem ipse es. & anni tuiñ deficient. Arama.¬
thaimsophim quȩ int̾pretatur ex celsa uł specula. cȩlestẽ designat.
ierłm: dequa ad nos ueniens eandẽ speculationem & docuit. ĩ mo
et ad eandẽ possidendam sua morte reparauit. In qua ipse sedens
ad dexterã patris int̾pellat ꝓ nob̾. scđm qͦd apłs ait. Aduocatũ habemꝰ¬
aprid patrem iesũ xp̃m iustum. & ceca. Qui bene filiꝰ dicitur. filius ic¬
roboam. filii helu. filii suph effrateus. Leroboam qͥpre. misericors
interpretat᷑. Heliu uͦ: ds meus. Suph: effundens. Que nomina siẽ
nobis uidetur. iure ad dm̃ patrem referunt᷑. Ipse ẽ. miscdĩa
nr̃a. quia sua miseratione accum ẽ: ut unigenitꝰ filius ad nos
ueniens suo cruore nos redimeret iuxta qͦd apłs ait. Sic enĩ dilexit
ds mundũ. ut unigenitũ suum daret ꝓ nobis. Qui in passions

Expanded text:
Unde Psalmista: « Tu autem idem ipse es et anni tui non deficient . » ArmaUnde Psalmista: « Tu autem idem ipse es et anni tui non deficient . » Armathaim Sophim, quae interpretatur excelsa vel specula, coelestem significat Jerusalem. De qua ad nos veniens, eamdem speculationem et docuit, imo et ad eamdem possidendam sua morte reparavit. In qua ipse sedens ad dexteram Patris, interpellat pro nobis secundum quod Apostolus ac. Qui bene filius dicitur, filii Jeroham, filii Eliu, filii Suph Ephrataeus. Jeroham quippe misericors interpretatur: Eliu vero, Deus meus: Suph, effundens: quae nomina, sicut nobis videtur, jure ad Deum Patrem referuntur. Ipse est misericordia nostra, quia sua miseratione actum est, ut unigenitus Filius ad nos veniens, suo cruore nos redimeret, juxta quod Apostolus ait: « Sic enim dilexit Deus mundum, ut Unigenitum suum daret pro nobis . » Qui in passione,
Abbreviated transcription (Latin):
sus ꝑsistens uir unꝰ erat᷑. Et ñ solum uir unꝰ dicit᷑ ille qͥ firmus ꝑse¬
uerat: sed om̃s competentes unꝰ dicuntur. unã sapientiam om̃s ha¬
bentes. qui uũ xp̃m iesum c̾fitent᷑. uno spu dei replent᷑. Unusqͥsq
insipientiũ non ÷ unꝰ sed multi: unde scriptura. dtultus ut luna
mutat᷑. Luna cũ uidetur una eẽ. ꝑ substantiã. ꝑ mutationem die¬
rum semꝑ ipsa alia ẽ. & diuersa. Sic & peccatores qͥ mutantur a
sapientia & scientia. et diuersa concupiscunt: instabiles efficiunt᷑
dĩ possessio: figurã gestauit unicifilii dei a uera & specialis est. dĩ
patris possessio. De ipso nanq ꝑsalomonẽ dicitur. Dñs possedit me
inicio uiarũ suarum. Et pat̾ de ipso. hic ẽ. filius m̃s dilectꝰ in quo
mͥ bene comiplacui. & idem filiꝰ in ȩuangłio. Pat̃ in me. manens. ipse
facit oꝑa. Qui bene uir unꝰ dicitur. Unꝰ autem appellatur ds̃. non de
numero sed qͥa nunquã asemet ipso alter efficit᷑. ideo nunꝗͣ mutatur.

Expanded text:
stens vir unus erat. Et non solum vir unus dicitur ille, qui firmus perseverat, sed omnes competentes unus dicuntur, unam sapientiam omnes habentes, qui unum Christum Jesum confitentur, in uno Spiritu Dei replentur. Unusquisque insipientium non est unus, sed multi. Unde Scriptura: « Stultus ut luna mutatur . » Luna cum videtur una esse per substantiam, per mutationem dierum semper ipsa alia est et diversa. Sic et peccatores, qui mutantur a sapientia et scientia, et diversa concupiscunt, instabiles efficiunturDei possessio, figuram gestavit unici Filii Dei, qui vera et specialis est Dei Patris possessio. De ipso namque per Salomonem dicitur: « Dominus possedit me initio viarum suarum . » Et Pater de ipso: « Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . » Et idem Filius in Evangelio: « Pater in me manens, ipse facit opera: qui bene vir unus dicitur . » Unus autem appellatur Deus, non de numero, sed quia nunquam a semetipso alter efficitur, ideo nunquam mutatur.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ inseruimꝰ ꝓut intelligere potuimꝰ. & a traditore didicimꝰ. deseni¬
bere conati sumus. Quȩ si cui displicuerint & mliꝰ inuenire potuerit.
nos sequenda iudicauimꝰ. quia magis decreuimus alt̃ius sensum serui
quam ꝑtinaciȩ descruire. Cȩcerũ his descriptis. ad ea quae
secuntur dñõ fauantt stilũ uercere conabimur. Sed prius no¬
candum. qͥa non nulli iuxta ethicã disciplinã ids moralem
quã alii tropologiã nominant. edchanã qui interp̃catur dm̃

Expanded text:
quae inseruimus, prout intelligere potuimus, et a traditore didicimus, descriquae inseruimus, prout intelligere potuimus, et a traditore didicimus, describere conati sumus. Quae si cui displicuerint, et melius invenire potuerit: nos sequenda judicavimus, quia magis decrevimus alterius sensum sequi, quam pertinaciae deservire. Caeterum, his descriptis, ad ea quae sequuntur, Domino favente, stylum vertere conabimur: sed prius notandum quia nonnulli juxta ethicam disciplinam, id est moralem quam aliter tropologiam nomin
Abbreviated transcription (Latin):
dies c̃stituitur. cũ ad lacrimas ꝓ amore dñi assidue mens mouetur.
u uelut si diceremꝰ quã diu: subiungit dicens. Usq ad cornu altaris.
Cornu altaris ẽ. exaltatio sacrificii int̾ioris: hoc ÷ contẽplatio diuinȩ
uisionis. Inde ÷ qͦd anima quȩ iã ꝑ amorẽ compungi desiderat. in
canticis canticoꝵ ait. Osculetur me osculo oris sui. Totiens enĩ ani¬
ma osculatur dm̃: quotiens in eiꝰ amore compungit᷑. Ait enĩ. Osculet᷑
me osculo oris sui. Acsi aꝑte dicat. Tangat me gr̃a compunctionis
suȩ. Uel certe osculũ oris eiꝰ est ꝑfectio pacis intimȩ. ad quã cum ꝑuene¬
rimus. nichił remanebit ãplius qͦd quęramus. & idõ debemus in eadẽ
grã compunctionis tanqͣm anna ꝑmanere. & ñ uultum in diuersa
mutare donec ꝑueniamꝰ ad ꝓlem diuinȩ. contẽplationis. Dos etenim¬
hactenꝰ ista de elchana & duab uxoribus eiꝰ ac partib earũ & cętera

Expanded text:
dies constituitur, cum ad lacrymas pro amore Domini assidue mens movetur. dies constituitur, cum ad lacrymas pro amore Domini assidue mens movetur. Cui velut si diceremus, quandiu? subjungit, dicens « usque ad cornu altaris. » Cornu altaris est exaltatio sacrificii interioris, hoc est contemplatio divinae visionis. Inde est quod anima quae jam per amorem compungi desiderat, in Canticis canticorum, ait: « Osculetur me osculo oris sui . » Toties enim anima osculatur Deum, quoties in ejus amore compungitur. Ait enim, « Osculetur me osculo oris sui. » Ac si aperte dicat: « Tangat me gratia compunctionis suae, » vel certe, « osculum oris ejus est » perfectio pacis intimae, ad quam cum pervenerimus, nihil remanebit amplius quod quaeramus. Et ideo debemus in eadem gratia compunctionis tanquam Anna permanere, et non vultum in diversa mutare, donec perveniamus ad prolem divinae contemplationis. Nos hactenus ista de Elcana, et duabus uxoribus ejus, ac partibus earum, et caetera
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ non sunt ãplius in diuersa mutati. Uidelicet qͥa quod ab eo pos¬
tulauit ex fide credens. adipisciñ dubitauit. siue qͥa in ipso affectu
cõpunctionis ꝑmansit. usq dum adepta eẽt. qͦd postulauit. hic eñ
datur exemplũ orandi. qͥa uidelicet qͥsquis exaudiri desiderat. tat
debet p̃seuerare qualẽ in oratione inueniri se exoptat. Q si seme ł̃
cõpunctionis grãm ꝑcipit ꝑ puritatẽ mentis. debet in eadẽ mentis
mundicia psistere. & anullo deuiare ꝑ lasciuiã. donec ad effectũ
uoluntatis qͦd petit ꝑueniat. ĩmo donec ꝓlem diuinȩ contẽplationis
consequat᷑. Et si hoc uoluerit. ñ sufficit semel cõpungi. sed sedulo se¬
ꝑ cõpunctionis grãm emundari. iuxta qͦd ꝑ psalmistã dicit᷑. Consti¬
tuite diẽ solenne in confrequentatione. usq ad cornu altaris. dies
solennis ẽ. dño. cõpunctio cordis nr̃i. Sed tc̃ in confrequentatione

Expanded text:
ejus non sunt amplius in diversa mutati. » Videlicet quia quod ad Deum posejus non sunt amplius in diversa mutati. » Videlicet quia quod ad Deum postulavit, ex fide credens, adipisci se non dubitavit: sive quia in vero affectu compunctionis permansit, usque dum adepta esset quod postulavit. Hic enim datur exemplum orandi, quia videlicet quisquis exaudiri desiderat, talis debet perseverare, qualis in oratione inveniri se exoptat. Et si semel compunctionis gratiam percipit per puritatem mentis, debet in eadem munditia mentis persistere, et a nullo deviare per lasciviam, donec ad affectum voluntatis, quod petit, perveniat. Imo donec prolem divinae contemplationis consequatur. Et si hoc voluerit non sufficit semel compungi, sed sedulo per compunctionis gratiam emundari, juxta quod per Psalmistam dicitur: « Constituite diem solemnem in confrequentatione, usque ad cornu altaris . » Dies solemnis est Domino, compunctio cordis nostri. Sed tunc in confrequentatione
Abbreviated transcription (Latin):
mysteriũ. suȩ in carnationis codsolattonẽ adhibuit. unde & dicit᷑
illi significant᷑ qͦs ꝑ legẽ synagoga dõ edere uidebat᷑. sed multoti
ens eũ diligit. immo gram ȩuangłicȩ pͣdicationis quȩ ꝑ ipsũ data c̃.
quam illos quos carnaliter pariebat. Diligit ipse ȩccłam. & diligi¬
tur. Scriptũ nanq ẽ. Dilectꝰ meus mͥ & ego illi. Adeo diligit eccła
dilectione quanꝗͣ aliter intelligatur: in canticis canticorũ dicit᷑:
ortis ẽ. ut mors dilectio. Ded quia eccł̃a in eadem grã atq dile¬
ctione quã ꝑcepit ꝑseuerauit. recte qͥbusdã interpositis de ipsa dr̃.
uultusq eiꝰ non st̃ amplius in diuersa mutati. Nequaquã enĩ eccła
a cognitione fidei & dilectione sui redẽptoris immutata ẽ.Neq
euelli in diuersa declinando potuit ab ipsa deuotionis grã quam
ꝑcepit. Cȩcerũ quantũ ad historiȩ fidẽ ꝑtinet: bene ait. Uultusq

Expanded text:
mysterium suae incarnationis consolationem adhibuit. Unde et dicitur: « mysterium suae incarnationis consolationem adhibuit. Unde et dicitur: « illi significantur, quos per legem Synagoga Deo edere videbatur, sed multoties plus eum diligit, imo gratiam Evangelicae praedicationis, quae per ipsum data est, quam illos quos carnaliter pariebat. Diligit ipse Ecclesiam, et diligitur. Scriptum namque est: « Dilectus meus mihi, et ego illi . » Adeo diligit Ecclesdilectione quanquam aliter intelligatur in Canticis canticorum dicitur, « Fortis est ut mors dilectio , » sed quia Ecclesia in eadem gratia atque dilectione quam percepit, perseveravit, recte quibusdam interpositis de ipsa dicitur, vultusque ejus non sunt amplius in diversa mutati. Nequaquam enim Ecclesia a cognitione fidei, et dilectione sui Redemptoris immutata est, neque evelli in diversa declinando potuit, ab ipsa devotionis gratia quam percepit. Caeterum quantum ad historiae fidem pertinet, bene ait: « Vultusque
Abbreviated transcription (Latin):
num nisi gentilis popłs designatur: Quẽ sicut natura extra stabu¬
la ediscipline edioit. ita uagus in uoluptatũ suarum cãꝑo ꝑmansit.
Iita nanq beati iob accestante cognoscimꝰ expectasse redẽptoris ad¬
uentũ multos etiã ex gentilib credimꝰ. Herba gͦ onagri ẽ. hȩc ipsa
mediatoris incarnatio. ꝑ quã ipsa gentilitas iam satiatur
&x nr̃a substantia carnẽ sumens foenũ fieri uoluit. ne nr̃a iN
ypetuũ foenũ caro remaneret. Tunc gͦ herbã onager inuenit
cum gentilis popłs grãm diuinȩ incarnationis accepit. Sed qͥ a
diu uota electoꝵ gentiliũ dilata sunt: longo tẽpore redẽptionẽ
suam expectando gemuert̃. & ñ meruerunt eandẽ grãm ꝑcipere.
aua foecundarent᷑. & satiarentur illo cibo de qͦ dñs ait. Qui man¬
ducat carnẽ meã et bibit sanguiẽ meũ. in me. manet & ego in
eo. benedictũ est. Porro anna flehat. & ñ capiebat cibũ. Et̃ quia
eccła ꝑseuerauit in p̃ce ꝓeaa rede doris gr̃a: tandẽ ipse per

Expanded text:
num, nisi gentilis populus designatur? quem sicut natura extra stabula disciplinae edidit, ita vagus in voluptatum suarum campo permansit.Vita namque beati Job attestante, cognoscimus exspectasse Redemptoris adventum multos etiam ex gentilibus. Herba ergo onagri est haec ipsa mediatoris incarnatio, per quam ipsa gentilitas jam satiatur. ex nostra substantia carnem sumens fenum fieri voluit, ne nostra in perpetuum fenum caro remaneret . » Tunc ergo herbam onage. invenit, cum gentilis populus gratiam divinae incarnationis accepit. Sed quia diu vota electorum gentilium dilata sunt, longo tempore redemptionem suam exspectando gemuerunt, et non meruerunt eamdem gratiam percipere, qua fecundarentur et saturarentur illo cibo de quo Dominus ait: « Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo . » Bene dictum est: « Porro Anna flebat, et non capiebat cibum. » Et quia Ecclesia perseveravit in prece pro eadem Redemptoris gratia, tandem ipse per
Abbreviated transcription (Latin):
plenius dicturi sumꝰ ut ñ in multiloquio formemꝰ preces nr̃as ad
dnm. sed in cõpunctione cordis & effusione lacrimarũ nos exau¬
diri ab eo credamꝰ. Quia sacrificiũ deo ẽ. sp̃s contribulatꝰ. cor
contritũ & humiliatũ deus ñ spernit. Eͦa tunc digne sit: si

Expanded text:
plenius dicturi sumus, ut non in multiloquio formemus preces nostras ad plenius dicturi sumus, ut non in multiloquio formemus preces nostras ad Dominum, sed in compunctione cordis et effusione lacrymarum, nos exaudiri ab eo credimus: quia « sacrificium Deo est, spiritus contribulatus, cor contritum et humiliatum Deus non sperni
Abbreviated transcription (Latin):
dixitq ei. Usqueqͦ ebria eris: Digere paulisꝑ uinũ quo mades. Respon¬
ditq anna. Nequaqͣm inquit. dñe mi. Nã mulier infelix egosum. ui¬
numq & omẽ qͦd in ebriare potest ñ bibi. sed effudi animã meã in con¬
spectu dñi. Ne reputes ancillã tuam quasi unã de filiab belial: qͥa ex
multitudine. doloris mei locuta sũ usq in p̃sens. Belial int̾pretatur
absq iugo. Noca qͦd ii qui ebrietatẽ sectantur. filii belial uocitentur.
oc loco implet᷑ illud qͦd scriptũ est. Homo uidet infacie: ds̃ autẽ in¬
tuetur cor. Quia heli tantũ os dep̃cantis annȩ intuebat᷑ & uocem eius
penitꝰ non audiebat. sed motũ labiorum cernebat: estimabat ebriã
esse. Iua autẽ quia sursũ eleuabat cor. & confitebat᷑ dño in codo corde
suo: respexit dñs ad orationẽ eiꝰ. & non spreuit p̃ces illius. Nobisq oꝑ¬
timus modus orandi ad exemplũ datus ẽ. sicut in consequentibꝰ

Expanded text:
 ebria eris? Digere paulisper vinum quo mades. Respondens Anna: Nequaquam Domine mi inquit: nam mulier infelix ego sum. Vinum et omne quod inebriari potest: non bibi: sed effudi animam meam in conspectu Domini. Ne putes ancillam tuam: quasi unam de filiabus Belial: quia ex multituabsque jugo. Nota quod hi qui ebrietatem sectantur filii Belial vocitentur; hoc loco impletur illud quod scriptum est: « Homo videt in facie, Deus autem intuetur cor . » Quia Heli tantum os deprecantis Annae intuebatur, et vocem ejus penitus non audiebat, nec motum labiorum cernebat, aestimabat ebriam esse. Illa autem quia sursum elevabat cor, et confitebatur Domino in toto corde suo, respexit Dominus ad orationem ejus, et non sprevit preces illius. Nobisque opt
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes dñi. Quia historia luce clarius patet. ad spũalem intellectũ
transducim᷑. Ofni nanq qͥ inter p̃tatur discalciatꝰ siue insania conu̾sionis.
& finees qͦq qui dicit᷑ os mutũ: scribas & phariseos significant iudeoꝵ.
ubene filii helidicunt᷑. qui cypũ tenebat sacer dotii iudeorum.
contẽpnentes noluer̾ esse subiecti. nec ipsũ reciꝑe quẽ lex & ꝓphȩ
pͣ dixerunt eẽ. uenturũ: degenerantes afide patriar charum et
ꝓphetarũ ad insaniam infidelitatis conuersi. os mutũ meruerunt
abere a uero sacerdotio xp̃i. & confessione ueri sacerdotis: de qͦ seri¬
ptum ẽ. Iurauit dñs & ñ penitebit eum. tues sacerdos in ec̃nũ scđm
ordinẽ melchisedech. Et quia eccłam sibi ꝓprie quȩ xp̃o debebatur
lege seriptirerat. Non meruers esse in sorte eorũ dequior lpts aliesto

Expanded text:
sacerdotes Domini. Quia historia luce clarius patet, ad spiritalem intellectum sacerdotes Domini. Quia historia luce clarius patet, ad spiritalem intellectum transducimur. Hophni namque, qui interpretatur discalceatus sine insania conversionis: et Phinees quoque, qui dicitur os mutum, scribas et Pharisaeos significant Judaeorum. Qui bene filii stitiae Dei contemnentes, noluerunt esse subjecti, nec ipsum recipere quem lex et prophetae praedixerunt esse venturum, degenerantes a fide patriarcharum et prophetarum, ad insaniam infidelitatis conversi, os mutum meruerunt habere, a vero sacerdotio Christi et confessione veri sacerdotis, de quo scriptum est: « Juravit Dominus et non poenitebit eum, tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedeh . » Et quia Ecclesiam sibi, proprie quae Christo debebatur,lege scriptum erat, non meruerunt esse in sorte eorum. De quibus ait Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
re infirmos. sed etiã docere indoctos: ne sẽꝑ sterilis ꝑmaneat. Ista enĩ
quanqͣm tunc uxor eẽt. in p̃destinatione. diuinȩ graẽ: iuxta qͦd sponsus
loquit᷑ de ea. equitatui meo in currib pharaonis assimilaui te amica
mea. idẽ. cu adhuc sub currib pharaonis sub uitiis seruiebas. sub ui¬
tiis currebas ingentilitate. seã ego attendi qͥd de te ꝑ p̃destionem feci.
E quitatui meo te assimilaui. id ÷ electis meis ce attendi similẽ. Tamen
quia nondũ sponsus eã ꝓprio sanguine redemerat nec desponsauerat
sterilis habebat᷑: quia ei ꝑsidẽ coniuncta ñ exat: sed synagoga ei quodã¬
modo filios ꝑlegẽ ut diximꝰ parere uidebat᷑. Hȩc enĩ breuiter tangendo
diximꝰ. sed in conseqͣntib post aliaͥ quȩ int̾polata uident᷑ in historia pla¬
ta pleniꝰ dicet  con abimur. Erant autẽ ibi duo filii heli ofni & finees

Expanded text:
re infirmos, sed etiam docere indoctos, ne semper sterilis permaneat. Ista enim re infirmos, sed etiam docere indoctos, ne semper sterilis permaneat. Ista enim quanquam tunc uxor esset in praedestinatione divinae gratiae, juxta quod sponsus loquitur de ea: « Equitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te, amica mea , » id est, tu adhuc in curribus Pharaonis subintus serviebas, subintus currebas in gentilitate, sed ego attendi quid de te per praedestinationem fecit: « Equitatui meo te assimilavi, » id est electis meis te similem attendi. Tamen quia nondum sponsus eam proprio sanguine redemerat, nec desponsaverat, sterilis habebatur, quia ei per fidem conjuncta non erat, sed Synagoga ei quodammodo filios per legem, ut diximus, parere videbatur. Haec enim breviter tangendo, ut diximus, sed in consequentibus post aliqua quae interpolata videntur, in historia prolata plenius describere conabimur. Erant alibi duo filii Heli, Hophni et Phinees,
Abbreviated transcription (Latin):
filii desertȩ magis quã eius quȩ habet uirũ. De qua etiã psalmi¬
sta ait. Qͥ habitare facit sterilem in domo. matrẽ filiorum lȩcantẽ.
canticoꝵ apłi dicunt. Doror nr̃a paruula ẽ. & ubera non habet
Quid faciemꝰ sorori nr̃ȩ in die Quando alloquenda ẽ: Paruula inqͥunt̃
ẽ: quia mysteriũ prȩdicationis nondũ sufficit subire. ut filios gene¬
rãns ab intimis mysterus. uelut ex uberĩb nutrire possit. Quidgͦ tibi
uidet᷑ o synagoga de sorore nrã faciendũ quando alloquenda ẽ. id:
ꝑ uerbi mysteriũ ducenda ad fidem. ut quȩ mͦ sterilis uidet᷑. possit
foecunda spualiter filios generare: Synagoga tacente: ipse sponsus
siue apłi fieri quid debeat respondent. Si murꝰ est: edificemus suꝑeũ
ꝓpugnacula argentea. Acsi diceret. Sdi aliqͦs habet in se fortes infide uł
claros ingenio. uł philosophia instructos. aodamus illis ꝓpugnacula
argentea. id÷ scientiã diumnarum scripturarũ. ut possit ñ solum ꝓtege.¬

Expanded text:
qua etiam Psalmista ait: « Qui habitare facit sterilem in domo, matrem filiorum laetantem . canticorum Apostoli dicunt: « Soror nostra parvula est, et ubera non habet . » Quid faciemus sorori nostrae, in die quando alloquenda est: Parvula, inquiunt, est quia mysterium praedicationis nondum sufficit subire, ut filios generans ab intimis mysteriis, vel ut ex uberibus nutrire possit. Quid ergo tibi videtur, o Synagoga, de sorore nostra faciendum, quando alloquenda est, id est per verbi mysterium ducenda ad fidem, ut quae modo sterilis videtur possit fecunda spiritualiter filios generare? Squid fieri debeat respondet. 9. Si murus est, aedificemus super eum propugnacula argentea. Acsi diceret: Si aliquos habet in se fortes fide, ingenio claros, vel philosophia instructos, addamus illis propugnacula argentea, id est scientiam divinarum Scripturarum, ut possit non solum protege
Abbreviated transcription (Latin):
concepit anna & peꝑit filiũ: uocauitq nomeneiꝰ samuel: eo qͦd
a dño postulasset eũ. Post circulũ gͦ dierum idẽ. post anni redi¬
tum: peꝑit anna puerũ uocauitq nom̃ eiꝰ samuel. Samuel qui
interp̃tatur postulatio dĩ. siue nomen eiꝰ deus: qͥa auctor nati¬
uitatis eiꝰ ds̃ erat. qui ab sterili ex oratꝰ concessit habere filiũ. aui
dignꝰ haberetur int̾eplo dei cunctis dieb asistere ad seruitiũ eius.
ui supius ñ solum uir sed uir unꝰ appellatur. qͥa uidelicet ñ in di

Expanded text:
it filium, vocavitque nomen ejus Samuel, eo quod a Domino postulasset eum. » Post circulum ergo dierum, id est post anni reditum, peperit Anna puerum, vocavitque nomen ejus Samuel. Samuel qui interpretatur postulatio Dei, sive nomen ejus Deus, quia auctor nativitatis ejus Deus erat, qui ab sterili exoratus concessit habere filium, qui dignus haberetur in templo Dei cunctis diebus assistere ad servitium ejus. Qui superius non solum vir, sed vir unus appellatur, quia videlicet n
Abbreviated transcription (Latin):
uetimas eũ uxorib & filiis atq filiab parit̾ uescebat᷑. Nam qͦd aua
deditq fenennş uxori suȩ. &e cunctis filus eiꝰ ac filiab partes : Ec gar¬
ces. partes sacrificioꝵ quas de immolacis dedit intelligunur : scđm
consuetuomẽ legis. quanq̃m opinis udeotũ uestis intelligi uelit.
Annȩ auto dedit partõ unã inquit cristis. Tristis uideliceo eͤrat :̃ quia
spexit: ita & annã sterilem fenenna ꝓle foecunda emulabat᷑. Ma¬
lorum enĩ÷ solatiũ: uitam bonoꝵ carpere Porro illa flebat. & ñ

Expanded text:
victimas cum uxoribus et filiis atque filiabus pariter vescebatvictimas cum uxoribus et filiis atque filiabus pariter vescebatdeditque Phenennae uxori suae, et cunctis filiis et filiabus, partes: » hae partes, partes sacrificiorum, quas de immolatis dedit, intelliguntur secundum consuetudinem legis. Quanquam opinio Judaeorum, vestes intelligi velit, « Annae autem dedit partem unam, » inquit, « tristis. » Tristis videlicet erat, quia spexit: ita et Annam sterilem Phenenna prole fecunda aemulabatur. Malorum enim est solatium, vitam bonorum carpere. Porro illa flebat, et non
Abbreviated transcription (Latin):
loco archa testamenti mansit. & tab̾naculum dñi a temporib iolue
filii Num: postqͣm iucerat gentes quȩ terrã reꝓmissionis possedant
usq ad cẽpora samuelis. Harrat᷑ enĩ in libro iesu naue qͦd p̃dlictꝰ dup
sorte ibi missa corã dño. terrã repmissionis singulis tribub distribu¬
erit. Est autẽ sylo in nonagesimo miliario nea poleos: in regione acra¬
bichena. Sed & iude patriarchȩ filiũ selon appellatũ lagimus. adhane
cares dño exercituum. Ud autẽ dicit statutis dieb: hoc÷ trib festiuita¬
tibus. pascha uidelicet & pentecosten: & sollennitate tabernaeulorum.
nde dñs in exodo p̃cepit dicens. Tribus uicib ꝑsingulos annosin festa
celebrabitis. Et itẽ. Ter inquit in anno apparebit om̃e maseulinũ cuũ
coram dño dõ tuo in loco que elegerit. dñs ds tuus. Ergo in syloeũ ee
eo cempore archa dñi: ibi hic elchana cũ esset ipse leuita. pͥt oblata

Expanded text:
loco arca testamenti mansit ac tabernaculum Domini a temporibus Josue filii Nun, postquam vicerat gentes quae terram promissionis possederant, usque ad tempora Samuelis. Narratur enim in libro Jesu Nave quod praedictus dux sorte ibi missa coram Domino terram repromissionis in singulis tribubus distribuerit. Est autem Silo in nonagesimo milliario Neapoleos, in regione Acrabitena. Sed et Judae patriarchae filium Seloh appellatum legimus. Ad hanccaret Domino exercituum. Quod autem dicit, « statutis diebus » hoc est tribus festivitatibus, Pascha videlicet, Pentecoste et solemnitate Tabernaculorum. Unde Dominus in Exodo praecepit, dicens: « Tribus vicibus per singulos annos mihi festa celebrabitis . » Et item: « Ter, inquit, in anno apparebit omne masculinum tuum coram Domino Deo in loco quem elegit Dominus Deus tuus . » Ergo in Silo cum esset eo tempore arca Domini, ibi hic Elcana, cum esset ipse Levita, post oblatas
Abbreviated transcription (Latin):
Horum et multiplices hic retinentur opes.
Abdita nam reserat & tandem mystica pandit:
P rofert in medium intima quicquid habent
Grandia glestis promitit pręmia uite¬
U i uere cumꝑ domino regna tenendo poli
Istius ergo celer calles discurre libenter
Discutt paginulas. mel tibi portat apͥes
Has cape diuitias mundi contemNie caducas
Q uod canit iste liber semper in ore tere
Lurida linque libens spurcȩ contagia carnis
In mentem ueniat qđ moriturus eris
Sis memor auctoris uersus cum legeris istos
Ange deus lomi dic miserere cui

Expanded text:
Horum et multiplices hic retinentur opes. Horum et multiplices hic retinentur opes. Abdita nam reserat, et tandem mystica pandit, In medium profert intima quidquid habent. Grandia coelestis promittit praemia vitae, Vivere cum Domino regna tenendo poli. Istius ergo celer calles discurre libenter, Discute paginulas, mel tibi portat apis. Has cape divitias, mundi contemne caducas, Quod canit iste liber semper in ore tene, Lurida linque libens spurcae contagia carnis, In mentem veniat quod moriturus eris, Sis memor auctoris versus cum legeris istos, ANGE, Deus, LOMI dic miserere tui
Abbreviated transcription (Latin):
i mauis leccor icos dinoscere sensus:
Quȩ cenet ingredere floridus iste liber.
Bis retinet bina en sacrata uolumina regum:
Quȩ patuere patres ore conante sopho
H unc studuit calamus nr̃ coniungere fretꝰ:
Et uoluit tandem texere nostra manus.
cilicet ingrediens cãpos & prata piorum:
Carperet ut flores celsi tonantis ope
a quib accipias diuinȩ stipis odores :
Et ualcas fructus tollere rite botos.
Percula fert animis nimiũ pulcherrima clari:
U nde fames animȩ pellitur hincq procul.
Lilia cum uiolis redolent per candida rubris:
Et pariter flagrant cinnama. ruta. rosa
Continet hic xp̃i nimium carismata sacra
Quȩ latuere prius littera tecta diu
Bicq prophitarum pangit. sanctissima gesta:
P lurima multorum salpica uerba canit
ue dauid gessit. oecunt quoq & mclita proles:
Hoc typice lector iste libellus habet
Hic cuangelicę quadrigam concrepat aulȩ
Hic et apostolicum lumen habere probat.
Istic inuenies thesaura recondita patrum :

Expanded text:
i mavis, lector, typicos dignoscere sensus, Quae tenet, ingredere, floridus iste liber. Bis retinet bina en sacrata volumina Regum, Quae patuere prius ore tonante sopho. Hunc studuit calamus noster conjungere fretus, Et voluit tandem texere nostra manus. Scilicet ingrediens campos et prata piorum, Carperet ut flores Celsitonantis ope. Ex quibus accipias divinae stirpis odores. Et valeas fructus tollere rite bonos. Fercula fert animis nimium pulcherrima claris, Unde fames animae pellitur acta procul. Lilia cum violis redolent percandida rubris, Et pariter fragrant cinnama, rosa, ruta. Continet hic Christi nimium charismata sacra, Quae latuere prius cortice tecta diu. Hicque prophetarum pangit sanctissima gesta, Plurima multorum mystica verba canit. Quae David gessit, cecinit quoque et inclyta proles, Hoc typice, lector, iste libellus habet. Hic evangelicam quadriga concrepat aulam, Sic et apostolicum lumen habere probat. Istic invenies thesaura recondita Patrum,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ abraham patriarchȩ letigima uxor quã primitꝰ duxit sara uidẽ¬
licet primũ sterilis fuit. agar egyptia generante filiũ. & sic̃ iacob
seruiente socero suo ꝓ raches uxore. ipsa rachel sterilis fuit. sorore eiꝰ
it sterilis ꝓrimũ fuit. postea autẽ ꝑ dñi grãm foecunda. ut tali or¬
cate sua statutis diebus: ut adoraret & sacrificaret dño exercituũ in
syło. Erant autẽ ibi duo filii heli: ophni & finees sacerdotes dñi. Le¬
nit gͦ dies & ĩmolauit hel cana: deditq fenennȩ uxori suȩ. & cunctis

Expanded text:
enim Abraham patriarchae legitima uxor, quam primitus duxit, Sara videenim Abraham patriarchae legitima uxor, quam primitus duxit, Sara videlicet, primum sterilis fuit, Agar Aegyptia generante filium: et sicut Jacob serviente socero suo pro Rachel uxore, ipsa Rachel sterilis fuit, sorore ejus it, sterilis primum fuit, postea autem per Domini gratiam fecunda, ut tali ortate sua statutis diebus, ut adoraret et sacrificaret Domino exercituum in Silo. Erant autem ibi duo filii Heli, Ophni et Phinees, sacerdotes Domini. Venit ergo dies, et immolavit Elcana, deditque Phenennae uxori suae, et cu
Abbreviated transcription (Latin):
caphnitica. iuxta diospolim. De qua notandũ est qͦd iuxta hebrai¬
cam ueritatẽ ñ ramathaim: sed armatham siue aramathaim sic̃
in libris locoꝵ legimꝰ habetur. Similit̾ etiam in int̾pretationib
hebraicoꝵ uoluminũ. aramathaim repitur. Qd nos ita legendũ:
non dubitamꝰ. Unde & aramathia nuncupat᷑. & int̾pretatur excelsa
duorũ. Bene excelsa duo iuxta historiã ut duȩ intelligant᷑ tribus.
regalis uidelicet & sacerdotalis: id ẽ: iuda & leui ex quib exticit¬
pater eiꝰ & mater. Sophim: speculatores dicit᷑. Speculatores hic: pro
nomen uni anna: & nomen scdȩ fenenna. Fuert̃q fenennȩ filii. annȩ
autem ñ erant liberi. Conuenient᷑ gͥ annȩ sterilitas comemoratur.
euiꝰ partus celebrior futurꝰ erat instar pͥorum patrũ: ut maiꝰ gaudium
pͦt longũ merorem de ꝑcepta foccunditate parentũ insinuet᷑. Sicut

Expanded text:
Tamnitica, juxta Diospolim. De qua notandum est, quod juxta HebraiTamnitica, juxta Diospolim. De qua notandum est, quod juxta Hebraicam veritatem non Ramathaim, sed Armatha sive Aramathaim sicut in libris locorum legimus habetur. Similiter etiam interpretationibus Hebraicorum nominum Aramathaim reperitur, quod nos ita legendum non dubitamus, unde et Armathia nuncupatur, et interpretatur excelsa duo vel eorum. Bene excelsa duo. Juxta historiam, ut quae intelligantur tribus, regalis, videlicet et sacerdotalis, id est Juda et Levi, ex quibus exstpater ejus et mater. Sophim, Speculator dicitur: speculatores hic fortanomen uni Anna, et nomen secundae Phenenna; fueruntque Phenennae filii, Annae autem non erant liberi. » Convenienter igitur Annae sterilitas commemoratur, cujus partus celebrior futurus erat, instar priorum Patrum, ut majus gaudium post longum moerorem de percepta fecunditate parentum ins
Abbreviated transcription (Latin):
monstrat᷑ : in eo qͦd ephrateus uocat᷑. Ephrateus ab ephrata uxore
caleph: quã constat fuisse de tribu iuda. dictꝰ est. Ephrateus ab ephrata
ciuitate᷑ bethleem. qͥa bethleem priꝰ ephrata uocata ẽ. Et siquem
mouet qͦd ab ephraim ñ ab ephrata ephrateus uocat᷑. unde in subse-¬
quentibus legit᷑. qͦd dauid filiꝰ ephratei uocet᷑. cum liquido pateat
eundẽ isai patrẽ. dauid ñ de ephraim: sed de tribu iuda extitis¬
se. & ꝓbet eundẽ E chanã ephrateum ab ephrata. ñ ab ephraim dici.
Hic inter medios ciues effrem sortis existens. ramathaim sophim ciui¬
tatem inhabitabat. Unde scripturã de monte fuisse ephraim cõmemo¬
rat. Intra cunctas nanq trib habitationẽ leuitarum fuisse ñ dubium
est. Ramathaim ipsa ẽ. quȩ in euangłus arimathia legit᷑. de qua
fuisse ioseph eadẽ euangelia compbant. Est etenĩ cuutas in regione

Expanded text:
monstratur, in eo quod Ephrataeus vocatur. Ephrataeus ab Ephrata uxore monstratur, in eo quod Ephrataeus vocatur. Ephrataeus ab Ephrata uxore Chaleb, quam constat fuisse de tribu Juda, dictus est. Ephrataeus ab Ephrata civitate, id est Bethlehem, quia Bethlehem prius Ephrata vocata est. Et si quem movet quod ab Ephraim, non ab Ephrata, Ephrataeus vocatur, unde in subsequentibus legitur quod David filius Ephrataei vocetur, cum liquido pateat eumdem Isai patrem David, non de Ephraim, sed de tribu Juda exstitisse: et probet eumdem Elcanam Ephrataeum ab Ephrata, non ab Ephraim dici. Hic inter medios cives Ephrem sortis exsistens, Ramathaim Sophim civitatem inhabitabat, unde Scriptura de monte fuisse Ephraim commemorat. Intra cunctas namque tribus habitationem Levitarum fuisse non dubium est Ramathaim, ipsa est quae in Evangeliis Arimathia legitur, de qua fuisse Joseph eadem Evangelia comprobant . Est enim civitas in regione