comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que ego paulo ante cum eloquentiam
laudarem dixi oratoris eẽ neq habet
siu locum ullum in diuisione partiũ
nec certum p̃ceptoꝵ genus et agenda
sunt non inmus diserte ꝙͣꝙͣ mnlite di¬
cuntur ob iurgatio cohortatio consola¬
tio quoꝵ nichil ẽ qd̾ non sũma dicẽdi
ornamẽta desidetet. Sed ex artifitio
tes iste p̃cepta querunt. Plaue inquit
Catulus assentior age ueto inquit an¬
tonius qualis gratoris et quanti hoĩs
in dicendo putas eẽ hystoriara scribete
sicut greci scripserunt. Sũmi inquit Ca
tis est nõ ẽẽ mondacem atq ne utõscõ¬
scriptitarunt ut ncĩ cato ut pictor ut
piso Erat enim hystoria nichil aliud
annalium insi confectio cuius rei mẽo¬
rieq pri retinende causa ab mitio reꝵ
huinianaꝵ usq ad .c. mutium ponti¬
ficem maximum tes omĩs singłorum
aunoꝵ maudabat lrĩs pontifex max¬
imus. Efferebatq ⁊nalbum et propo¬
nebat tabulata domi potestas ut eẽt

Expanded text:
quae ego paulo ante, cum eloquentiam quae ego paulo ante, cum eloquentiam laudarem, dixi oratoris esse, neque habent suum locum ullum in divisione partium neque certum praeceptorum genus et agenda sunt non minus diserte, quam quae in lite dicuntur, obiurgatio, cohortatio, consolatio, quorum nihil est, quod non summa dicendi ornamenta desideret; sed ex artificio res istae praecepta non quaerunt.' 'Plane' inquit Catulus 'adsentior.' 'Age vero,' inquit Antonius 'qualis oratoris et quanti hominis in dicendo putas esse historiam scribere?' 'Si, ut Graeci scripserunt, summi,' inquit Cattis est non esse mendacem.' 'Atqui, ne nostros conscriptitarunt, ut noster Cato, ut Pictor, ut Piso; erat enim historia nihil aliud nisi annalium confectio, cuius rei memoriaeque publicae retinendae causa ab initio rerum Romanarum usque ad P. Mucium pontificem maximum res oannorum mandabat literis pontifex maximus; efferebatque in album, et proponebat tabulam domi, potestas ut esset
Abbreviated transcription (Latin):
omiã qu̾e cadunt aliquando m ueltoꝙ
quãtus exigua sint ea sic tractar quasĩ
inchu pͥoit dicisine preceptis siis. nã
et testimoniu dicendu est ac nõ nũꝙ etĩã
accuratius ut michi etiam necesse fut
isextitium seditiosum ciuem et tur¬
bulentur ł xplicam m eo testiõniur odo
oniẽ corsilia consulatus inci quibr̃
sui diu retentus sum inulta audiiu me
multa respondi. Num igitur placet cũ
de eloquentia precipias aliquid etiam de
test imoniis dicendis quasi in arte tradẽ
et mandata sunt exponenda aut a sena¬
tu ab imperatore aut ad imperatore
aut ad regem aut ad populum aliq
a senatu. Num quia genert orationis
i euisinoĩ causis acturatiort ẽ uten¬
dum idcuto pars ẽẽ carisaru numerã¬
da indecur Aut propriis preceptis rastͥ¬
enda. Minime uero inquit Catulus.
Non enim deerit homini diserto i
eius moĩ rebus facultas ex ceteris rebus
et causis comparata Ergo iten inꝗt
illa que sepe diserte augenda sunit et

Expanded text:
omnia, quae cadunt aliquando in oratorem, quamvis exigua sint, ea sic tractare, quasi nihil possit dici sine praeceptis suis; nam et testimonium saepe dicendum est ac non numquam etiam accuratius, ut mihi etiam necesse fuit in Sex. Titium, seditiosum civem et turbulentum; explicavi in eo testimonio dicendo omnia consilia consulatus mei, quibus sui; diu retentus sum, multa audivi, multa respondi. Num igitur placet, cum de eloquentia praecipias, aliquid etiam de testimoniis dicendis quasi in arte tradere, mandata sint exponenda aut in senatu ab imperatore aut ad imperatorem aut ad regem aut ad populum aliquem a senatu, num quia genere orationis in eius modi causis accuratiore est utendum, idcirco pars etiam haec causarum numeranda videtur aut propriis praeceptis instruenda?' 'Minime vero,' inquit Catulus; 'non enim deerit homini diserto in eius modi rebus facultas ex ceteris rebus et causis comparata.' 'Ergo item' inquit 'illa, quae saepe diserte agenda sunt et
Abbreviated transcription (Latin):
illa bene loquẽdi laus multis litteris et
iis quidẽ reconditus ex quisitissimoq studio
et diligentia ẽ consequutus quin etiã in
maximis occupationib ad te ipũ ĩquit
m me intuens de oroẽ latine loquẽdi ac¬
curatissime scripsit primoq ĩ libro dixĩt
uerboꝵ dilectu orriginẽ esse eloquẽtie tribu¬
eritq mi brute huic nrõ qui me de illor
maluit ꝙͣ de se dicere laude singłarc. Naz
scripsit hiis uerbis cu hũc noiiẽ esset¬

Expanded text:
illa bene loquendi laus, multis litteris et illa bene loquendi laus, multis litteris et eis quidem reconditis et exquisitis summoque studio et diligentia est consecutus: qui etiam in maximis occupationibus ad te ipsum, inquit in me intuens, de ratione Latine loquendi accuratissime scripserit primoque in libro dixerit verborum dilectum originem esse eloquentiae tribueritque, mi Brute, huic nostro, qui me de illo maluit quam se dicere, laudem singularem; nam scripsit his verbis, cum hunc no
Abbreviated transcription (Latin):
timi uiri nobisq amicissimi laudibui
libenter audio tñ incurto ĩ meõtia com¬
muniu miseriaꝵ quatu obliuionẽ que¬
rens hunc ipũ sermonẽ produti lon¬
gius. Sed de cesate cupio audie quid
tandem attitus iudicet. Et ille p̃clate
ĩ quit tibi constat ut de iis qui uũc sint
neminẽ ut pretermitteres ne tu multo a
auctronios et stayenos ĩcurreres. Quare
siue hanc turbam effugere uoliusti siue
ueritus ne quid se aut p̃teritu aut non
satis laudatu queri posset. De cesare tamẽ
notissimu ingeniu iudiciu esset ne il¬
lius de tuo obscurum. Sed tamẽ brute in¬
quit atticus de cesare et ip̃ẽ ita iudico et
de hoc huuis gm̃s aterrimo existimator
sepissime audio illu omĩu fere orathoꝵ
latinc loqui elegantissime. nec id solu do¬
mestica consuctudine ut duduz de lelior
et mutioꝵ famulis audiebamus. Sed ꝙ̃ꝙͣ
id quoq credo fuisse tamẽ ut eẽt ꝓfectaꝰ

Expanded text:
timi viri nobisque amicissimi laudibus timi viri nobisque amicissimi laudibus libenter audio, tamen incurro in memoriam communium miseriarum, quarum oblivionem quaerens hunc ipsum sermonem produxi longius. Sed de Caesare cupio audire quid tandem Atticus iudicet. et ille: Praeclare, inquit, tibi constas, ut de eis qui nunc sintneminem ut praetermitteres: ne tu in multos Autronios et Staienos incurreres. Qua re sive hanc turbam effugere voluisti sive veritus es ne quis se aut praeteritum aut non satis laudatum queri posset, de Caesare tamennotissimum iudicium esset nec illius de tuo obscurum. Sed tamen, Brute, inquit Atticus, de Caesare et ipse ita iudico et de hoc huius generis acerrimo existimatore saepissime audio, illum omnium fere oratorum Latine loqui elegantissime; nec id solum domestica consuetudine, ut dudum de Laeliorum et Muciorum familiis audiebamus, sed quamquam id quoque credo fuisse, tamen, ut esset perfecta
Abbreviated transcription (Latin):
quod hĩturus es similẽ tui. ne ego inꝙͣ
siita est uelim tibi eum placere ꝙͣ maxͤ
atq et ita ẽ inquit et uehemẽter placet
nec uero sie causa. Nam et didicit et
omĩs ceteris studiis unu id egit sese quo
tidiams cõmẽtationib acerrime etcitu¬
it Itaq et lectintitur uerbis et frequẽtib
spetiosum et illustre. quid ditit᷑ omiãq
sic suppetũt ut ei nulla de eẽ uirtutt
orathoris pute maximeq laudandus
qui hoc tempore ipõ tu liceat ĩ hoc cõ¬
mum nrõ et quasi fatali malo consolet᷑
secu consciã optime metitis tu etiam
nsirepatioẽ et tenonatioẽ doctrine. Uidi
eni mytilenis nuper iurum atq ut drxi
uidi plane uiru itaq cu eum antea tin
simile in ddo uiderim. tu uero a doctis¬
simo iiro. tibi ut intelleti amicissimo cr¬
atippo insttuctu omĩ copia multo uidi¬
bata similiotẽ. Hic ego et simꝙͣ de op¬

Expanded text:
quod habiturus es similem tui? Ne ego, inquam, quod habiturus es similem tui? Ne ego, inquam, si ita est, velim tibi eum placere quam maxime. Atqui et ita est, inquit, et vehementer placet; nec vero sine causa. Nam et didicit et omissis ceteris studiis unum id egit seseque cotidianis commentationibus acerrime exercuit. Itaque et lectis utitur verbis et frequentibusspeciosum et inlustre quod dicit, omniaque sic suppetunt, ut ei nullam deesse virtutem oratoris putem; maximeque laudandus est, qui hoc tempore ipso, quod liceat in hoc communi nostro et quasi fatali malo, consoletur se cum conscientia optimae mentis turn etiam usurpatione et renovatione doctrinae. Vidi enim Mytilenisrum. Itaque cum eum antea tui similem in dicendo viderim, tum vero nunc a doctissimo viro tibique, ut intellexi, amicissimo Cratippo instructum omni copia multo videbam similiorem. Hic ego: Etsi, inquam, de op
Abbreviated transcription (Latin):
martellinus nec unꝙͣ iudisertus et ĩ cõsu¬
latu pereloquens uisus est nõ tardus sen¬
teritiis nõ mops uerbis uoce canota face¬
tus satis E memmius .L. F perfectus lrĩs
sed grecis fastidiosus sane latmaru argu¬
tus orator uerbisq dulcis sed fugiens ñ
modo dicendi uer etiam cogitandi labore
tantu sibi de facultate detraxit ꝙͣtũ ĩmi¬
nuit industrie. Hoc loco brutus ꝙͣ uel¬
lem inquit de his etiam oratoribrs qui ho¬
die sunit tibi dicere liberet et side aliis mi¬
nus. de duobus tñ quos a tescio laudari
solere. Cesare et marcello audirẽ nõ min
libenter ꝙͣ audim de his qui fuerũt. Cut
tande inꝙͣ ac expectas quid ego iuidicẽ
de istis quisunt eque noti ac michi mihi
me hertule inquit marcellus satis ẽ no¬
tus. Cesar autẽ paru. Illu emn sepe auidi¬
ui hic cu ego iudicate iam aliquid pos¬
sem affuit. Quid igitur de illo indicas quẽ

Expanded text:
Marcellinus nec umquam indisertus et in consuMarcellinus nec umquam indisertus et in consulatu pereloquens visus est, non tardus sententiis, non inops verbis, voce canora, facetus satis. C. Memmius L. F. perfectus litteris, sed Graecis, fastidiosus sane Latinarum, argutus orator verbisque dulcis sed fugiens non modo dicendi verum etiam cogitandi laborem, tantum sibi de facultate detraxit quantum imminuit industriae. hoc loco Brutus: Quam vellem, inquit, de his etiam oratoribus qui hodie sunt tibi dicere liberet; et, si de 30 aliis minus, de duobus tamen quos a te scio laudari solere, Caesare et Marcello, audirem non minus libenter quam audivi de eis qui fuerunt. Cur tandem ? inquam; an exspectas quid ego iudicem de istis, qui tibi sunt aeque noti ac mihi? Mihi me hercule, inquit, Marcellus satis est notus, Caesar autem parum; illum enim saepe audivi, hic, cum ego iudicare iam aliquid possem, afuit. Quid igitur de illo iudicas, inqu
Abbreviated transcription (Latin):
plus facultatis habuit addicendu ꝙͣ uo¬
luntatis Itaq studeo huic nõ satisfecit
offitio uero nec in suoꝵ necessarioꝵ ca¬
usis nec nismã senatoria defuit Erat
M. pondius municeps nr̃ multas pri¬
uatas causas actitauit celeriter sane uer¬
ba uoluens nec hñs in causis uł dicã płꝰ
etia ꝙͣ nõ hñs sed exferuescens in ddo
stomacho sepe iracundiaq uehemẽtis ut
nõ cu aduersatio solu sed etiam quod mi¬
rabile esset cu uidice ipõ cuiꝰ delinitior ec
debet esse orator uirgio sepe contendere M
messale minor natu ꝙͣ nos nullo modo
mops. sed nõ nimis ornatus gne̾ uerbor
ptudens acutus minime ĩcautus prõniu
in causis cognoscendis componẽdisq di¬
ligens mag̾ni laboris multe opert multa¬
tumq causaru Duo etiam metelli celer
et nepos nichil in causis nersati nec sme
ingenio nec indocti hoc etant populare
dicendi genus assequuti . Cautẽ lentulꝰ

Expanded text:
plus facultatis habuit ad dicendum quam voplus facultatis habuit ad dicendum quam voluntatis. Itaque studio huic non satis fecit, officio vero nec in suorum necessariorum causis nec in sententia senatoria defuit. etiam M. Pontidius municeps noster multas privatas causas actitavit, celeriter sane verba volvens nec hebes in causis vel dicam plus etiam quam non hebes, sed effervescens in dicendo stomacho saepe iracundiaque vehementius; ut non cum adversario solum sed etiam, quod mirabile esset, cum iudice ipso, cuius delenitor esse debet orator, iurgio saepe contenderet. M. Messalla minor natu quam nos, nullo modo inops, sed non nimis ornatus genere verborum; prudens, acutus, minime incautus patronus, in causis cognoscendis componendisque diligens, magni laboris, multae operae multarumque causarum. duo etiam Metelli, Celer et Nepos, non nihil in causis versati nec sine ingenio nec indocti, hoc erant populare dicendi genus adsecuti. Cn. autem Lentulus
Abbreviated transcription (Latin):
Nim peruenetat Sed̾ ut pugiles ĩ exerti¬
tati etiam sipugnas et plagas olimpioꝵ
Sic ille cu oniĩ iar fortuna prospere fuc¬
tus labores etiam magnos illiis uidicialis
ãni seueritatẽ quasi solem nõ tulit. tum
atticus tu quide de fece ĩquit auris idq
iam dudu sed tacebam hoc uõ nõ puta¬
bam te usq adstaienos et autronios esse
uenturu. Non puto inꝙͣ existimare te
ambitioẽ me labi quippe de mortuis sed
ordinẽ sequens ĩmeõria notam et equale
necessario ĩcurro Uolo hoc autẽ pspici
omĩbus conquisitis qui in multitudine
dicere ausi sint meõria quidẽ dignos per¬
paucos. Uerum qui omniõ nomẽ habue¬
tint nõ ita multos fuisse sed ad ẜmonẽ
ĩstitutu reuertamur . T torquatus .I.
filius et doctor uir et rhodia disciplina
molonis et anatura addiscendu sati
solutꝰ atq expeditus Cuisi uita suppedi¬
tauisset sub latu arabita cõsul ftus eẽt

Expanded text:
rum pervenerat. Sed ut pugiles inexercirum pervenerat. Sed ut pugiles inexercitati, etiam si pugnos et plagas Olympiorusic ille cum omni iam fortuna prospere functus labores etiam magnos excepisset, illius iudicialis anni severitatem quasi solem non tulit. Tum Atticus: Tu quidem de faece, inquit, hauris idque iam dudum, sed tacebam; hoc vero non putabam, te usque ad Staienos et Autronios esse venturum. Non puto, inquam, existimare te ambitione me labi, quippe de mortuis; sed ordinem sequens in memoriam notam et aequalem necessario incurro. Volo autem hoc perspici, omnibus conquisitis, qui in multitudine dicere ausi sint, memoria quidem dignos perpaucos, verum qui omnino nomen habuerint, non ita multos fuisse. Sed ad sermonem institutum revertamur. T. Torquatus T. F. et doctus vir ex Rhodia disciplina Molonis et a natura ad dicendum satis solutus atque expeditus, cui si vita suppeditavisset, sublato ambitu consul factus esset,
Abbreviated transcription (Latin):
et petulanti et furioso genere dicendi Qd̃
quia multis gratum erat et probabat᷑ as¬
cendiss ad honores insi façinore manife¬
sto depithensus poemas legibus et ĩ iudiͦ
dedisset. Eodem tempore . el. cepali fratres
fuerunt qui multa opera ignoti honores
et repentim questores celeriter factisunt
oppidano quodam et incondito genete
dicendi. Addamus huc et ne quẽ uocale
preterisse iudeamur .c. cõs cõuum cali¬
dianum qui nullo acuimiẽ eam tamẽ ue̾¬
bor copiam si quã hẽbat prebebat populo
cu multa concursatioẽ magnoq clamore
quod idem faciebat. Q. artius qui fuit. M.
crassi quasi secundar. Is omĩbus eremplo
debet eẽ quãtu in hac urbe polleat s¬
multor obediri tempori multoꝵq uł ho¬
nori uł pericło seriure. His enim rebus ĩ¬
funo loco natus et honores et pecumã et
gram̃ consequutus etiam in patronorura¬
sne doctrina sine mgeno aliquẽ nume¬

Expanded text:
et petulanti et furioso genere dicendi; quod et petulanti et furioso genere dicendi; quod quia multis gratum erat et probabatur, ascendisset ad honores, nisi in facinore manifesto deprehensus poenas legibus et iudicio dedisset. eodem tempore C. L. Caepasii fratres fuerunt, qui multa opera, ignoti homines et repentini, quae— stores celeriter facti sunt, oppidano quodam et incondito genere dicendi. Addamus huc etiam, ne quem vocalem praeterisse videamur, C. Cosconium Calidianum, qui nullo acumine eam tamen verborum copiam, si quam habebat, praebebat populo cum multa concursatione magnoque clamore. Quod idem faciebat Q. Arrius, qui fuit M. Crassi quasi secundarum. Is omnibus exemplo debet esse quantum in hac urbe polleat multorum oboedire tempori multorumque vel honori vel periculo servire. His enim rebus infimo loco natus et honores et pecuniam et gratiam consecutus etiam in patronorum—sine doctrina, sine ingenio— aliquem nume
Abbreviated transcription (Latin):
eum maioris glorie cupiditas ad bellican¬
das laudes abstraxisset Etat oroẽ satis am¬
pluc rem prudenter udebat. Actio uõ enꝰ
hẽbat et m uote magnu splendore et ĩmo¬
tu sũma dignitate noster item equalis . D.
syllanus uitricus tuus studii ille quider
hũit nõ multu sed acuminis etoratiomi
satis .Q. pompeyus. A.f. qui brtinicus dict
est biẽmo q nos fortasse maior studio sũ¬
mo ddi. multaq doctrina incredibili la¬
bore atq industria quod scire possu fuit
nim metu cu. M pysone tu amicitia
tum studiis exercitationibusq cõinctus
hui cõmendatio nõ satis cõmendabat o¬
orationẽ. In hac enim satis erat copie ĩ
illa autẽ leporis parum Erat eius equalis
p. Antonius uoce peracuta atq magna nͦ
alia re ulla probabilis et .L. octauius. Is tñ¬
ad dicendu uemebat magis audacter ꝙͣ
parate et .c. staienus qui se ipẽ adoptauãt
et de staieno elium fecerat feruido quoda

Expanded text:
eum maioris gloriae cupiditas ad belliceum maioris gloriae cupiditas ad bellicas laudes abstraxisset. Erat oratione satis amplus, rem prudenter videbat; actio vero eius habebat et in voce magnum splendorem et in motu summam dignitatem. Noster item aequalis D. Silanus vitricus tuus studi ille quidem habuit non multum sed acuminis et orationis satis. Q. Pompeius A. F., qui Bithynicus dictus est, biennio quam nos fortasse maior, summo studio discendi multaque doctrina, incredibili labore atque industria; quod scire possum: fuit enim mecum et cum M. Pisone cum amicitia tum studiis exercitationibusque coniunctus. Huius actio non satis commendabat orationem; in hac enim satis erat copiae, in illa autem leporis parum. Erat eius aequalis P. Autronius voce peracuta atque magna nec alia re ulla probabilis, et L. Octavius Reatad dicendum veniebat magis audacter quam parate—; et C. Staienus, qui se ipse adoptaverat et de Staieno Aelium fecerat, fervido quodam
Abbreviated transcription (Latin):
mores si u̾ultus demq nõ omnẽ com¬
mẽdationẽ igenii euerteret maius no¬
men in patronis fuiss. Non erat habun¬
dans non mops tamẽ nõ ualde intẽ
nõ plane horrida orõ uos gestus et ois
actio sine lepore. At ĩuemendis compo¬
nendisq rebus mira accuratio ut nõ
facile i nullo diligentiorẽ maiorẽq
cognouerim sed enti ut titius neteratõ¬
iam ꝙͣ oratoriam diceres. Hic si etiam
impublicis causis probatur tamẽ ĩpri¬
uatis illustriore optinebat locum .c.
deinde pyso staturius et sermonis plen
orator minime ille quidẽ tardus in
excogitando uerũtamẽ et simulatioẽ
multo etiam acutior ꝙ erat iudebatur
Nam eius equalem M. glabrionem
bene institutu aut sceuole diligẽtia socͦs
ipĩus natura negligensq tardanerat etiã
L torq̃tus elegans mdicendo in existimãdo
ad moũ prudens toto genere perurbanus
natus maiorẽ dicendi głam hũisset. insi

Expanded text:
mores, si vultus denique non omnem commores, si vultus denique non omnem commendationem ingeni everteret, maius nomen in patronis fuisset. Non erat abundans, non inops tamen; non valde nitens, non plane horrida oratio; vox gestus et omnis actio sine lepore; at in inveniendis componendisque rebus mira accuratio, ut non facile in ullo diligentiorem maioremque cognoverim, sed eam ut citius veteratoriam quam oratoriam diceres. Hic etsi etiam in publicis causis probabatur, tamen in privatis inlustriorem obtinebat locum. C. deinde Piso statarius et sermonis plenus orator, minime ille quidem tardus in excogitando, verum tamen vultu et simulatione multo etiam acutior quam erat videbatur. Nam eius aequalem M'. Glabrionem bene institutum avi Scaevolae diligentia socors ipsius natura neglegensque tardaverat. Etiam L. Torquatus elegans in dicendo, in existimando admodum prudens, toto genere perurbanus.natus maiorem dicendi gloriam habuisset, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
minu meptias ac stultitias que deuo¬
xande nobis sunt non ferebat iracun¬
diusq respuebat sme morose ut puta¬
batur sme igemo liberoq studio iscu
satis floruisset adulescens minor hñ
est ceptus. postea detde ex nirginim
iuditio magna laudem est adeptus
et ex eo tempore quasi reuocatus ĩtur¬
sum tenuit locum tamẽ du ꝙ ferie
potuit laborem. Postra ꝙͣtum detx ex
studio tantu amisit ex gła .p. mutena me¬
diotri nigemo sed magno studio terum
ueterum licte et rarum et stud iosus et
non imꝑeritus multe indistrie et mag̾
laboris fuit .c. censorinus grecis littero
satis doctus quod propouẽrat explicass
expedite nõ ĩuenustus actor sed inersi
et inimicus fori .L. turius patuo ĩgeiõ
sed multo labore quo quomõ poterat se¬
pe dicebat. Itaq et pauce centurie ad cõ¬
sulatum defuerunt. Canser auctoritate
semper eguit sed fuit patronus prope¬
moũ disigentissimus. Huius si uita si

Expanded text:
hominum ineptias ac stultitias, quae devohominum ineptias ac stultitias, quae devorandae nobis sunt, non ferebat iracundiusque respuebat sive morose, ut putabatur, sive ingenuo liberoque fastidio. Is cum satis floruisset adulescens, minor haberi est coeptus postea. Deinde ex virginum iudicio magnam laudem est adeptus et ex eo tempore quasi revocatus in cursum tenuit locum tam diu quam ferre potuit laborem; postea quantum detraxit ex studio tantum amisit ex gloria. P. Murena mediocri ingenio, sed magno studio rerum veterum, litterarum et studiosus et non imperitus, multae industriae et magni laboris fuit. C. Censorinus Graecis litteris satis doctus, quod proposuerat explicans expedite, non invenustus actor, sed iners et inimicus fori. L. Turius parvo ingenio sed multo labore, quoquo modo poterat, saepe dicebat; itaque ei paucae centuriae ad consulatum defuerunt. C. Macer auctoritate semper eguit, sed fuit patronus propemodum diligentissimus. Huius si vita, si
Abbreviated transcription (Latin):
suaui et canora adimrando ird̃bat
calebat in agendo ut ea que deerant
non desideratent᷑. Ita tanꝙͣ curio copia
nõ nulla uerboru nullo alio bono te¬
nuit oratoꝵ locum Sic lentulus cete¬
rarum uirtutu dicendi mediocritatẽ
actione octultauit in qua excellens fu¬
it Neq multo secus .P. lentulus cuiꝰ et
excogitandi et loquendi tarditatẽ te¬
gebat forme dignitas. corporis motꝰ
plenus et artis et uenustatit uocis et
suauitas et magnitudo. sic i hoc n¬
chil preter orationẽ fuit. Cetera etiã
minora ꝙͣ in superiore. M. pyso quic¬
quid hũit. habuit ex disciplina ma¬
ximeq ex omĩbus qui ante fuerunt
grecis doctrimis eruditus fuit H labu¬
it anatura genus quodda atumiti
quod etiam arte limauerat quod cat̾
m reprehendendis uerbis uersutũ
et solers sepe stomachosum nõ nũꝙͣ
frigidu interdum etiam facetum. se la¬
borem quasi cursum fotensem dutiua
non tulit quo et corpore erat infirmo ho

Expanded text:
suavi et canora, †admirando† inridebat, suavi et canora, †admirando† inridebat, calebat in agendo, ut ea quae deerant non desiderarentur. Ita, tamquam Curio copia non nulla verborum, nullo alio bono, tenuit oratorum locum: sic Lentulus ceterarum virtutum dicendi mediocritatem actione occultavit, in qua excellens fuit. Nec multo secus P. Lentulus, cuius et excogitandi et loquendi tarditatem tegebat formae dignitas, corporis motus plenus et artis et venustatis, vocis et suavitas et magnitudo. Sic in hoc nihil praeter actionem fuit, cetera etiam minora quam in superiore. M. Piso quidquid habuit, habuit ex disciplina maximeque ex omnibus, qui ante fuerunt, Graecis doctrinis eruditus fuit. Habuit a natura genus quoddam acuminis, quod etiam arte limaverat, quod erat in reprehendendis verbis versutum et sollers, sed saepe stomachosum, non numquam frigidum, interdum etiam facetum. Is laborem quasi cursum forensem diutius non tulit, quod et corpore erat infirmo et
Abbreviated transcription (Latin):
Hortensi exordiar Is igitur mediocriter
doctrinia instructus angustius etiam
ana labore et industria et quod adhi¬
bebat ad optinẽdas causas curam etia
et gram̃ in principibus pattonis aliqt
ãnos fuit sn huiꝰ oroẽ sermo latiruse¬
rat uerba nõ a biecta res tomposite di¬
ligenter. Nulluc flos tamẽ noq lum
ullum animi magna uocis paruacõ¬
teritio omiã fere ut similiter atq uno
mõ dicerentur. Nam huiꝰ equalis et
ĩimicus . e fimbria nõ ita dui iactate
se potuit qui omiã uoce magna dicẽs
uerboꝵ sanc bonoꝵ cursu quodã inci¬
tatio ita furebat tamẽ ut mirat tã
alias res agete populu ut eẽt insano
inter discrtos locus. Encus antẽ lẽtulꝰ¬
multo maiorem opinionẽ dicendi actio¬
ne faciebat ꝙ quanta m eos facultas eãt
Oui cum esset nec peracutus. ꝙͣ ꝙͣ et ex
Fatie et ex uultu udebatur nec Habimn¬
dans uerbis et si fallebat in eo ipõ sic
interuallis et exclamatiombus uoce

Expanded text:
Hortensi, exordiar. is igitur mediocriter Hortensi, exordiar. is igitur mediocriter a doctrina instructus, angustius etiam a natura, labore et industria et quod adhibebat ad obtinendas causas curam etiam et gratiam, in principibus patronis aliquot annos fuit. In huius oratione sermo Latinus erat, verba non abiecta, res compositae diligenter, nullus flos tamen neque lumen ullum, animi magna, vocis parva contentio, omnia fere ut similiter atque uno modo dicerentur. Nam huius aequalis et inimicus C. Fimbria non ita diu iactare se potuit; qui omnia magna voce dicens verborum sane bonorum cursu quodam incitato ita furebat tamen, ut mirarere tam alias res agere populum, ut esset insano inter disertos locos. Cn. autem Lentulmulto maiorem opinionem dicendi actione faciebat quam quanta in eo facultas erat; qui cum esset nec peracutus, quamquam et ex facie et ex vultu videbatur, nec abundans verbis, etsi fallebat in eo ipso: sic intervallis, exclamationibus, voce
Abbreviated transcription (Latin):
minãbo. Tum brutus nõ est ĩquit ista
causa quã dicis quamobreni de his
qui uiuunt nichil uelis dicere Que¬
nam igitur mꝙͣ est. Uererite inquit
arbitior nõ per hos hic sermo tuus e¬
manet et hiitibi succenseãt quos p̃¬
terieris. Quid nos inꝙ̃ tacere nõ pote¬
dicam nõ me existimaui in hoc ẜmoe
usq ad hanc etatem esse uẽtutum. Ss
ita traxit ordo etatum oroem ut iamꝰ
adminoris etiam peruencris. Interpo¬
ne igitur in quit si quos iudetur demd
reddcamus adte et ad hortensiu lymo
si qui uolent Ainime uero ĩquit. nã
et si me facile omin tuo sermone tenu¬
isti tamẽ is michi longior uidetur ꝗd̾
propero audite de te Nec uero tamd
iurtutibus dicendis tuis que cu oĩb
tum certe michi notissime sunt ꝙ q
noscere. Getctur mꝙͣ tibi mos quoniã
nõ me igenii predicatorẽ esse uiss
laboris mei ueru interpona ut plac
ilios. et a Mcrasso qui fuit equalis

Expanded text:
minabo. Tum Brutus: Non est, inquit, ista minabo. Tum Brutus: Non est, inquit, ista causa quam dicis, quam ob rem de eis qui vivunt nihil velis dicere. Quaenam igitur, inquam, est? Vereri te, inquit, arbitror ne per nos hic sermo tuus emanet et ei tibi suscenseant quos praeterieris. Quid? vos, inquam, tacere non potedicam. Non me existimavi in hoc sermone usque ad hanc aetatem esse venturum; sed ita traxit ordo aetatum orationem ut iam ad minores etiam pervenerim. Interpone igitur, inquit, si quos videtur; deinde redeamus ad te et ad Hortensium. Immosi qui volent. Minime vero, inquit. Nam etsi me facile omni tuo sermone tenuisti, tamen is mihi longior videtur, quod propero audire de te; nec vero tam de virtutibus dicendi tuis, quae cum omnibus tum certe mihi notissimae sunt, quam quod noscere. geretur, inquam, tibi mos, quoniam me non ingeni praedicatorem esse vis sed laboris mei. Verum interponam, ut placet, alios et a M. Crasso, qui fuit aequalis
Abbreviated transcription (Latin):
esset. Sic Hortensius nõ cu suis equalib
solu sed et mea cura etate et cu tua brui¬
te et cu aliquanto superiore coniũgit᷑
Sed quide et crasso uiuo dicere solebat
et magis iam etiam iugebat. Antomo
et cu phylippo iam sene pro . Cn. pom¬
pey bonis dicente m illa causa adules¬
cens cu eẽt princeps fuit et in eoꝵ qͦs
in sulpici etate posu numeꝵ facile per¬
uenerat et suos inter equalis. M.pi¬
sõne .M. Crassum. Cn. Lentulum sura
longe prestitit et me adulescente natꝰ
octo atims minore ꝙͣ eẽt ipẽ multos
annos in studio eiusdem laudis exer¬
cuit et tecum simul sicut ego ꝓ młtis
sic ille pro Appio claudio dixit paulo
ante morteni. Udes igitur ut adte
oratore brute peruencrimus tam mł¬
tis inter nirũm tuumq ĩitium dicẽdi
interpositis oratoribus. Ex quibꝰ qm̃
curiosius cligerctis ex me quid de ꝗͦ
uidicarẽ eos qui iam sunt mortui no¬

Expanded text:
esset: sic Hortensius non cum suis aequalibus esset: sic Hortensius non cum suis aequalibus solum sed et mea cum aetate et cum tua, Brute, et cum aliquanto superiore coniungitur, si quidem et Crasso vivo dicere solebat et magis iam etiam vigebat cum Antonio et Philippo iam sene pro Cn. Pompei bonis dicente in illa causa, adulescens cum esset, princeps fuit et in eorum, quos in Sulpici aetate posui, numerum facile pervenerat et suos inter aequalis M. Pisonem M. Crassum Cn. Lentulum P. Lentulum Suram longe praestitit et me adulescentem nactus octo annis minorem quam erat ipse multos annos in studio eiusdem laudis exercuit et tecum simul, sicut ego pro multis, sic ille pro Appio Claudio dixit paulo ante mortem. vides igitur ut ad te oratorem, Brute, pervenerimus tam multis inter nostrum tuumque initium dicendi interpositis oratoribus; ex quibus, qucuriosius eliceretis ex me quid de quoque iudicarem, eos qui iam sunt mortui no
Abbreviated transcription (Latin):
rioris tum indicat tñ quãtu absit a
sũmo ꝙͣꝙͣ genus hoc scriptionis nõ¬
dum sit latinis litteris illustratu Nãq
Hortensi adinoũ adulescentis ĩgeniũ
ut phydie signum simul aspectu et
probatu ẽ Is .L. crasso .Q. Sceuola cõs
primu insoro primu dixit et apud
hos ipõs quidẽ cos. et quitu cor qui
ad fuerũt tum ipõꝵ consulu qui gĩs
intelligentia ante ibant iiditio disces¬
sit probatus unde uiginti annos natꝰ
erat eo tempore. Est autẽ .L paulo .c
marcello cõs mortuus ex quo indemꝰ
quadragnita fiusse. Hoc de oratore pa¬
ulo post plura dicemus. Hoc autem
loco uolumus etate in disparẽ oiatotẽ
etate includere. Quãꝙͣ id quidẽ oĩbus
usu uenire necesse fuit quibus paulo
longior iuta contig̾ ut tum multo ma¬
ioribus natu ꝙ̃ essent ipi et cu aliqͣto
minorib comparatent᷑ ut actus ssde
et idibus ait se et pacuuiu docuisse fabu

Expanded text:
riores, tum indicat tamen quantum absit a riores, tum indicat tamen quantum absit a summo quamque genus hoc scriptionis nondum sit satis Latinis litteris inlustratum. Nam Q. Hortensi admodum adulescentis ingenium ut Phidiae signum simul aspectum et probatum est. Is L. Crasso Q. Scaevola consulibus primum in foro dixit et apud hos ipsos quidem consules, et cum eorum qui adfuerunt, tum ipsorum consulum qui omnis intellegentia anteibant, iudicio discessit probatus. Vndeviginti annos natus erat eo tempore, est autem L. Paullo C. Marcello consulibus mortuus: ex quo videmus quadraginta fuisse. Hoc de oratore paulo post plura dicemus; hoc autem loco voluimus aetatem eius in disparem oratorum aetatem includere. Quamquam id quidem omnibus usu venire necesse fuit, quibus paulo longior vita contigit, ut et cum multo maioribus natu quam essent ipsi et cum aliquanto minoribus compararentur. Vt Accius isdem aedilibus ait se et Pacuvium docuisse fabul
Abbreviated transcription (Latin):
pedita antẽ erat et perfacile currens otõ
et erat eius quidẽ tanꝙͣ habitus nõ m¬
urbanus. Actio paulu cum iuitio uo¬
tis tum etiam imipetus claudicabit.
Hic temporibus floruit his quibus it
profectionẽ redditũq .L. sylle sme uire
fuit etsme ulla dignitate tes .p. Hoc ec
magis autẽ probatur quod erat ab ora¬
toribus quedam in foro solitudo sulpitiꝰ
octidebat cocta ab erat et turio uuebat
eteliquis patronis eus ctatis. nemo pł
Carbonẽ et pomponiu quoꝵ utrũq fa¬
cile superabat. Infcrioris autẽ etatis eãt
proximus .L. sisenna doctus uir et studi¬
is optimis deditus. bene latine loquens
gnarus tei .pu. nõ sme facetis. sed neq
saboris multi nec satis uersatus ĩ cansu
interiectusq inter duas etates. Hortẽ¬
si et sulpitii nec maioris consẽqui pote¬
rat et minoris necesse erat cedere hui
dinĩs facultas ex hystoria ip̃ĩus pcipipo
test. Que cum facile omĩs uintat supe¬

Expanded text:
pedita autem erat et perfacile currens oratio; pedita autem erat et perfacile currens oratio; et erat eius quidam tamquam habitus non inurbanus; actio paulum cum vitio vocis tum etiam ineptiis claudicabat. Hic temporibus floruit eis quibus inter profectionem reditumque L. Sullae sine iure fuit et sine ulla dignitate res publica; hoc etiam magis probabatur, quod erat ab oratoribus quaedam in foro solitudo. Sulpicius occiderat, Cotta aberat et Curio, vivebat e reliquis patronis eius aetatis nemo praeter Carbonem et Pomponium, quorum utrumque facile superabat. Inferioris autem aetatis erat proximus L. Sisenna, doctus vir et studiis optimis deditus, bene Latine loquens, gnarus rei publicae, non sine facetiis sed neque laboris multi nec satis versatus in causis; interiectusque inter duas aetates Hortensi et Sulpici nec maiorem consequi poterat et minori necesse erat cedere. Huius omnis facultas ex historia ipsius perspici potest, quae cum facile omnis vincat supe
Abbreviated transcription (Latin):
sequutus homo loquax sane et satis acu¬
tus sedtam solutus et mollis nigestu ut sal¬
tatio quedam nasceretur cui saltatiom ti¬
tuis nomẽ erat. Ita cauendu ẽ ne quidẽ
in agendo ut fatias tuius imitatio ride¬
aturꝰ. Sed a paulo superiorẽ etate x̾uecti
sumus Nunc adeam de qua aliquãtu
sumus loquuti reuertamur Coniuĩctus ig̾
sulpici etati .p. antistuis fuit rabula sane
probabilis qui multos cu tacuiss annos
neq contemni solum sed irrideri etiam
solitus ẽẽt intribunatu prinũ contra .c.
uili illam consulatus petitionẽ exordina¬
riam ueram causam agens ẽ probatus
et eo magis quod eande causam cu age̾t
eius collega ille ipẽ sulpitius. Hic plura
et acutiora dicebat. Itaq post tribunatũ
primo multe ad eum cause deide om̃i
maxime quecũq erant deferebantur
reni udebat acute. componebat dilige¬
ter meõria ualebat uerbis nõ ille quidẽ
ornatis utebatur sed tũ nõ abiectis. Ex¬

Expanded text:
secutus est homo loquax sane et satis acusecutus est homo loquax sane et satis acutus, sed tam solutus et mollis in gestu ut saltatio quaedam nasceretur cui saltationi Titius nomen esset. Ita cavendum est ne quid in agendo dicendove facias, cuius imitatio rideatur. sed ad paulo superiorem aetatem revecti sumus; nunc ad eam de qua aliquantum sumus locuti revertamur. Coniunctus igitur Sulpici aetati P. Antistius fuit, rabula sane probabilis, qui multos cum tacuisset annos neque contemni solum sed inrideri etiam solitus esset, in tribunatu primum contra C. Iuli illam consulatus petitionem extraordinariam veram causam agens est probatus; et eo magis quod eandem causam cum ageret eius conlega ille ipse Sulpicius, hic plura et acutiora dicebat. Itaque post tribunatum primo multae ad eum causae, deinde omnes maximae quaecumque erant deferebantur. Rem videbat acute, componebat diligenter, memoria valebat; verbis non ille quidem ornatis utebatur sed tamen non abiectis; ex
Abbreviated transcription (Latin):
ui turbulentis cogntionibus quo in
genere ut i his perturbem etatũ or¬
dine. Nuper .l. quintius fuit aptior
etiam palicanus auribus imperitoꝵ
Et quoma hiuiꝰ giñs facta mentio ẽ
seditiosor omĩuzͦ post grachos .L. ap¬
pulcius saturninus eloquẽtissimus ui¬
sus est magis spetie tamẽ et motu atq
ipõ amictu capiebat homines ꝙͣ ut
dicendi copia aut mediocritate pru¬
dentie. Longe autẽ post nãtos hoies
ĩprobissimus .c. seriulius glautiã sed
peracutus et callidus cumͦ primisq
ridiculus Is ex sũmis et fortune et
uite sordibue imipretura cõs. factus
esset. si rocm eius hrĩ licere iudicatũ
esset. Nam et plebem tenebat et eq̃s¬
trem ordinc̃ bñficio legis deiũxerat
is prctor codẽ die quo saturninus
tri .pł. mario et flacco cõs publice ẽ interfe¬
ctus. Pomo similimus. Athemensis Hy¬
perboli cuius improbitate ueteres atticor
comedie notauerũt. Quos sextitius con¬

Expanded text:
vi turbulentis contionibus. Quo in vi turbulentis contionibus. Quo in genere, ut in his perturbem aetatum ordinem, nuper L. Quinctius fuit; aptior etiam Palicanus auribus imperitorum. Et quoniam huius generis facta mentio est, seditiosorum omnium post Gracchos L. Appuleius Saturninus eloquentissimus visus est; magis specie tamen et motu atque ipso amictu capiebat homines quam aut dicendi copia aut mediocritate prudentiae. Longe autem post natos homines improbissimus C. Servilius Glaucia, sed peracutus et callidus cum primisque ridiculus. Is ex summis et fortunae et vitae sordibus in praetura consul factus esset, si rationem eius haberi licere iudicatum esset. Nam et plebem tenebat et equestrem ordinem beneficio legis devinxerat. Is praetor eodem die quo Saturninus tribunus plebis Mario et Flacco .consulibus publice est interfectus; homo simillimus Atheniensis Hyperboli, cuius improbitatem veteres Atticorum comoediae notaverunt. quos Sex. Titius con
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis expeditus fortis nõ actot et ue¬
hement et in uerbis nec mops nec ab¬
iectus et quẽ plane oratorẽ dictre aude¬
tes en. pompornius lateribus pugnãs
ncitans ammos. actr accrbus criiino¬
sus. Multu ab his aberat .L. fufius tñ
et accusatioẽ. M a quili diligẽtie frue¬
tum ceperat nam. M drusum tuu
magnu auũculu grauẽ oratorẽ ita o¬
duntaxat cum de te .pu diceret .L. aut
lucullu etiam acutum patremq tuu
brute uiris quoq et publici et pͥuatis
sañ peritum M luculum. M. octa¬
uiura en. filios qui tanto auctoritate
dicendoq ualuit nt legem semproma
frumẽtatiam poprili fet quentis suffra¬
gus subrogauerit. Moctauium. M
p᷑. M. catonem pitm̃. Q etiam catuli
sint Collocemus eodem . O. cepionenti
tefertem insi nimis equestri ordimis
deditus a senatu dissedisset. En car¬
bonem . M marium et excodẽ gne
compluris minime dignos elegantis
conuentus auribus aptissimos cogno¬

Expanded text:
verbis expeditus; fortis vero actor et veverbis expeditus; fortis vero actor et vehemens et verbis nec inops nec abiectus et quem plane oratorem dicere auderes, Cn. Pomponius lateribus pugnans, incitans animos, acer acerbus criminosus. Multum ab his aberat L. Fufius, tamen ex accusatione M'. Aquili diligentiae fructum ceperat. Nam M. Drusum tuum magnum avunculum, gravem oratorem ita dumtaxat cum de re publica diceret, L. autem Lucullum etiam acutum, patremque tuum, Brute, iuris quoque et publici et privati sane peritum, M. Lucullum, M. Octavium Cn. F., qui tantum auctoritate dicendoque valuit ut legem Semproniam frumentariam populi frequentis suffragiis abrogaverit, Cn. Octavium M. F., M. Catonem patrem, Q. etiam Catulumsint, collocemus. Eodem Q. Caepionem referrem, nisi nimis equestri ordini deditus a senatu dissedisset. Cn. Carbonem M. Marium et ex eodem genere compluris minime dignos elegantis conventus auribus aptissimos cogno
Abbreviated transcription (Latin):
tu se cesare cos nõ accedere sed dicit pno
eos exiens esenatu iam qui hac parte ani¬
mi qui custos est ceteraru ingerui ꝑtiu
tam debilis esset ut ne inscripto quidẽ me¬
minisser quid paulo ante posuss huic
minime miru est ex tempore dicenti soli¬
tam effluere mentẽ. Itaq cum ei nec offtã
deeẽt et flagraret studio dicendi ꝑ parice
das tamẽ censeo. Sunt erim languidi¬
ores uerũtamẽ possũt augere et quasi a¬
lere id bonu quod m illo mediocriter
fuisse concodimus quod hec tantam iui
ut solu sine aliis in curione spem̃ orato¬
ris aliciius effecerit. Sed ad instituta
reddeamu. In eodem igitur nũo ciusdẽ
etatis .C. carbo fuit illuis eloquẽtissimi ui¬
ti filius nõ satis acutus orator. Sed o¬
rator numeratus est. Erat in uerbis
grauitas et facile dicebat et auctorita¬
dem nãlem quamda hẽbat orõ acutior
Q uarius rebus ĩueniendis nec minus

Expanded text:
tum se Caesare consule non accedere et id dicat ipso tum se Caesare consule non accedere et id dicat ipso consule exiens e senatu. Iam, qui hac parte animi, quae custos est ceterarum ingeni partium, tam debilis esset ut ne in scripto quidem meminisset quid paulo ante posuisset, huic minime mirum est ex tempore dicenti solitam effluere mentem. itaque cum ei nec officium deesset et flagraret studio dicendi, perpaucadas tamen censeo. Sunt illae quidem languidiores, verum tamen possunt augere et quasi alere id bonum quod in illo mediocriter fuisse concedimus: quod habet tantam vim ut solum sine aliis in Curione speciem oratoris alicuius effecerit. Sed ad instituta redeamus. In eodem igitur numero eiusdem aetatis C. Carbo fuit illius eloquentissimi viri filius. Non satis acutus orator, sed tamen orator numeratus est. Erat in verbis gravitas et facile dicebat et auctoritatem naturalem quandam habebat oratio. Acutior Q. Varius rebus inveniendis nec minus
Abbreviated transcription (Latin):
cus et cantionibus titimic fcũ esse dice¬
bat. Magna hec ĩ memoris igeni sig
Sed nichil turpius ꝙ quod etiam ĩ sc̃pti
obliuis cebatur quid paulo ante posuiss
ut meo libio ubise excuntẽ .e. senatu et
cu pansa nrõ et cu turione filio collo¬
quẽte facit cum senatu cos. cesar hũiss
omĩsq ille sermo ductus e per contatioe
fili quid in senatu esset actu in quo cin¬
multis ulerbis inueheretur in cesarẽ
curio disputatioq esset inter eos ut est
consuetudo dyalogor cu sermo eẽt ĩsti¬
tutus senatu misso. quẽ senatu Cesar
ministrauiss in gallia. Tum brutus ad¬
mitans tantam ne fuisse oblionẽ ĩꝗt
inscripto presertim ut ne legens quide
unꝙͣ senserit ꝙͣtu flagitii cõmisisset
nituperare uolebat que utupa uit nõeo
tempore iistituere sermone cu illatũ
terum iam tempora preterissẽt. Sed ita
totus erat ut in eo sermone dicat ĩsena¬

Expanded text:
ciis et cantionibus Titiniae factum esse diceciis et cantionibus Titiniae factum esse dicebat. Magna haec immemoris ingeni signa; sed nihil turpius quam quod etiam in scriptis obliviscebatur quid paulo ante posuisset, ut in eo libro, ubi se exeuntem e senatu et cum Pansa nostro et cum Curione filio conloquentem facit cum senatum Caesar consul habuisset omnisque ille sermo ductus est e percontatione fili quid in senatu esset actum. In quo multis verbis cum inveheretur in Caesarem Curio disputatioque esset inter eos, ut est consuetudo dialogorum, cum sermo esset institutus senatu misso, quem senatum Caesarministravisset in Gallia. Tum Brutus admirans: Tantamne fuisse oblivionem, inquit, in scripto praesertim, ut ne legens quidem umquam senserit quantum flagiti commisisset? vituperare volebat quae vituperavit, non eo tempore instituere sermonem, cum illarum rerum iam tempora praeterissent? Sed ita totus errat ut in eodem sermone dicat in sena
Abbreviated transcription (Latin):
splendore et copia. Nam cum tardus in
cogitando tum instruendo dissipatus fu¬
it. Reliqua duo sunt agere et meminisst
mutroq cachinnos mxidentiu cõmo¬
uebat motus erat is quẽ .i .c. iuluis ĩper¬
petuu notauit. cu ex eo ĩ utramq ꝑte
toto corpore. Uactillante quesiut. Tius
loquetur cluntre. et enim . en. sisciniui
homo ĩpurus. sed admoũ ridiculus. neq
aliud in eo aliud oratori simile quicꝙͣ
qui deuictus erat fascis et multis medi¬
canic̃tis propter dolorẽ arti delibutus
nũꝙͣ inquit octaui college tuo gram r̃fe¬
tes qui insi sesuo mote iactauissẽt. Hodie
te istic musce cõmedissent. Memoria aut̃
ita fuit nulla ut aliquotiens tria propo¬
suisset aut quartum adderet aut tertin
quereret qui ĩ uiditio priuato uł matimo
cu ego protitama cotte perorauisse ille
contra me pro seruo nemo diceret sub¬
ito totam causam oblitus ẽ Idq uenefi¬

Expanded text:
splendore et copia. Nam cum tardus in splendore et copia. Nam cum tardus in cogitando tum in struendo dissipatus fuit. Reliqua duo sunt, agere et meminisse: in utroque cachinnos inridentium commovebat. Motus erat is, quem et C. Iulius in perpetuum notavit, cum ex eo in utramque partem toto corpore vacillante quaesivit quis loqueretur e luntre, et Cn. Sicinius homo impurus, sed admodum ridiculus,—neque aliud in eo oratoris simile quicquaqui devinctus erat fasciis et multis medicamentis propter dolorem artuum delibutus, 'numquam,' inquit,' Octavi, conlegae tuo gratiam referes: qui nisi se suo more iactavisset, hodie te istic muscae comedissent.' Memoria autem ita fuit nulla, ut aliquotiens, tria cum proposuisset, aut quartum adderet aut tertium quaereret; qui in iudicio privato vel maximo, cum ego pro Titinia Cottae peroravissem, ille contra me pro Ser. Naevio diceret, subito totam causam oblitus est idque venefi
Abbreviated transcription (Latin):
riam antiquitatis collegerat nõ publicu
uis nõ priuatu et ciuile cognouerat ꝙͣꝙͣ
hic quide fuit etiam in aliis et magnis ꝗͥ¬
dem oratoribus quos parum his instruc¬
tos artibus iudicamus ut sulpitiu ut an¬
tonum. sed ei tamẽ uriu illud hẽbat̃ ddi
opus. elaboratum. Idq cum constaret ex
quinq notissimis partibus nemo ĩ aliqua
parte earu ormĩo nichil poterat. In qͣcũq
enim una plane clauderet orator ẽẽ nõ pot
Sed tñ alius malia extellebat magis. Re¬
periebat quid opus dici esset et quomodo
preparate et quo loco locari meõtiaq ea cõ¬
crasso quedam etiam superiora. At crassi
mag̾ intebat orõ. Nec uõ sulpitio neq
cotte dicere possimus neq cuiq bono ora¬
tori et rem ullam ex illis quĩq partibus
plane. atq omiõ defuisse. Itaq ĩcurione
hoc uerissime iudicari potest nulla re u¬
na magis oratorẽ cõmendari ꝙͣ uerbu

Expanded text:
riam antiquitatis conlegerat; non publicum riam antiquitatis conlegerat; non publicum ius, non privatum et civile cognoverat. Quamquam hoc quidem fuit etiam in aliis et magnis quidem oratoribus, quos parum his instructos artibus vidimus, ut Sulpicium, ut Antonium. Sed ei tamen unum illud habebant dicendi opus elaboratum; idque cum constaret ex quinque notissimis partibus, nemo in aliqua parte earum omnino nihil poterat: in quacumque enim una plane clauderet, orator esse non posset; sed tamen alius in alia excellebat magis. Reperiebat quid dici opus esset et quo modo praeparari et quo loco locari, memoriaque ea comCrasso, quaedam etiam superiora; at Crassi magis nitebat oratio. Nec vero Sulpicio neque Cottae dicere possumus neque cuiquam bono oratori rem ullam ex illis quinque partibus plane atque omnino defuisse. itaque in Curione hoc verissime iudicari potest, nulla re una magis oratorem commendari quam verborum
Abbreviated transcription (Latin):
iuidicas brute. Et enim istius genus ẽ ex
ip̃ius sapiẽtie stirpe generatu Nam et
de duobus auis iam diximus. Scipioẽ
et Crasso et de tribus proanis .O. metes¬
lo tuuis quatuor filii .p. scipione qui ex
dominatu gracchi priuatus in libertatẽ
itm. pu uendicauit. Q. Sceuola augurt
qui peritissimus iuris. idemq preconus
trenomẽ ꝑ. Scipionis qui bis consills
fuit qui est corculu dictus alterius dĩ¬
umi sapiẽtissimi .c. leli .O. generosara in¬
quit stirpem et tanꝙͣ in unam arborem
olura gencra sic mistam domu multor
insitam atq illuminata s apiam. Simmi¬
liter igitur suspicor ut conferamus pau¬
ca magnis curionis et si pupillus r̾lict
est patrio suo instituto puro smone assu¬
factam domu et eo magis hoc iudico
quod neminẽ exhis quide qui aliquo
inunero fuerunt. cognoui momĩ guẽ
onestarum artium tam indoctur tas¬
mrudem. Nullũ ille poctam nouerat¬
nullu legerat oratorem nullam memo¬

Expanded text:
iudicas, Brute. Etenim istius genus est ex iudicas, Brute. Etenim istius genus est ex ipsius sapientiae stirpe generatum. Nam et de duobus avis iam diximus, Scipione et Crasso, et de tribus proavis, Q. Metello, cuius quattuor illi filii, P. Scipione, qui ex dominatu Ti. Gracchi privatus in libertatem rem publicam vindicavit, Q. Scaevola augure, qui peritissimus iuris idemque percomis tre nomen, P. Scipionis, qui bis consul fuit, qui est Corculum dictus, alterius omnium sapientissimi, C. Laeli.—O generosam, inquit, stirpem et tamquam in unam arborem plura genera, sic in istam domum multorum insitam atque inluminatam sapientiam!— similiter igitur suspicor, ut conferamus parva magnis, Curionis, etsi pupillus relictus est, patrio fuisse institute puro sermone adsuefactam domum; et eo magis hoc iudico quod neminem ex his quidem, qui aliquo in numero fuerunt, cognovi in omni genere honestarum artium tam indoctum, tam rudem. nullum ille poetam noveratnullum legerat oratorem, nullam memo