comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mas: illud tollis. cũ illud
diligis illud emendas: s ce¬
si seuis aliquando ꝓpt̾ cor¬
reptionis dilectionem. Prop¬
terea in columba demonstra-¬
ta est caritas que uenit suꝑ
dnm. Species illa colũbȩ ẽ:
in qua specie uenit sp̃s sc̃s.
quo nobis caritas infuncłet᷑.
Quare hoc fel columba ñ
habet ÷ tamen rostro & pen¬
nis pro nido pugnat: sine
a maritudine seuit. Hoc facit¬
& pater quando filium casti¬
gat: sed ad disciplinam casti-¬
gat. Sicut dixi. seductor ut
uendat. cum a maritudine blan¬
ditur. Pater ut corrigat. sine
felle castigat. Tales estote ad
om̃s. Uidete frẽs magnum
documentum: magnam re¬
gulam Unusquisq habet
filios. aut habere uult: aut
si omnino decreuit non ha¬
bere carnaliter. uł sp̃ualit̃
cupit habere. Quis est qui
non corrigat filium suum:
Quis est cui non det disci-¬
plinam pater: Et tam̃ seui-¬
re uidetur. Amor seuit: ca¬
ritas seuit. Seuit quodãmͦ
sine felle. more columbino:

Expanded text:
mas, illud tollis: cum illud mas, illud tollis: cum illud diligis, illud emendas. Sed etsi saevis aliquando, propter correctionis dilectionem. Propterea de columba demonstrata est charitas, quae venit super Dominum . Species illa columbae, in qua specie venit Spiritus sanctus quo nobis charitas infunderetur. Quare hoc? Fel columba non habet: tamen rostro et pennis pro nido pugnat, sine amaritudine saevit. Hoc facit et pater; quando filium castigat, ad disciplinam castigat. Sicut dixi, seductor ut vendat, cum amaritudine blanditur: pater ut corrigat, sine felle castigat. Tales estote ad omnes. Videte, fratres, magnum documentum, magnam regulam: Unusquisque habet filios, aut habere vult; aut si omnino decrevit filios non habere carnaliter, vel spiritualiter cupit habere: quis est qui non corrigit filium suum? quis est cui non det disciplinam pater ? Et tamen saevire videtur. Amor saevit, charitas saevit: saevit quodam modo sine felle, more columbino,
Abbreviated transcription (Latin):
opus ẽ ut furtum alicui fa¬
ciatis: non opus est ut emere
cogitetis. Gratis constat: tene¬
te eam: amplectimini eam.
dulcius illa nichil est. Si cũ
cõmemoratur talis est. cũ ha.¬
betur qualis est: Si qui forte
uultis seruare caritatem frẽs.
ante omĩa ne putetis abiectã
& desidiosam: nec quadam
mansuetudine. immo non
man suetudine sed remissione
&e negli gentia seruari caritatẽ.
non sic seruatur. Non putes
tunc te amare seruum tuum
qnͣdo eum non cedis: aut tẽ
te amare filiũ tuũ qñ eĩ non
das disciplinã: aut tc̃ te amare
uicinum tuũ quando eum
non corripis. Non est ista ca¬
ritas: s languor. ferueat ca¬
ritas: ad corrigendum. ad e¬
mendandum. S si sunt bo¬
ni mores: delectent. Si st̃ mali.
emendentur. corrigantur.
Noli in homine amare erro¬
rem: sed hominem. hominẽ
enim d̃s fecit: errorem ipse
homo fecit. Ama illud quod
ds fecit : noli amare quod ip¬
se homo fecit. Cum illud a¬

Expanded text:
opus est ut furtum alicui faopus est ut furtum alicui faciatis, non opus est ut emere cogitetis; gratis constat. Tenete eam, amplectimini eam; dulcius illa nihil est. Si cum commemoratur talis est, cum habetur qualis est? 11. Si qui forte vultis servare charitatem, fratres, ante omnia ne putetis abjectam et desidiosam; nec quadam mansuetudine, imo non mansuetudine, sed remissione et negligentia servari charitatem. Non sic servatur. Non putes tunc te amare servum tuum, quando eum non caedis; aut tunc te amare filium tuum, quando ei non das disciplinam; aut tunc te amare vicinum tuum, quando eum non corripis: non est ista charitas, sed languor. Ferveat charitas ad corrigendum, ad emendandum: sed si sunt boni mores, delectent; si sunt mali, emendentur, corrigantur. Noli in homine amare errorem, sed hominem: hominem enim Deus fecit, errorem ipse homo fecit. Ama illud quod Deus fecit, noli amare quod ipse homo fecit. Cum illud a
Abbreviated transcription (Latin):
Aliquos colores ꝓtuli: Aurũ
& argentum ꝓposui: Gemmas
de thesauris effodi: Quid tale
facies mea mutata est cũ lo¬
quor: Carnem gero: in ipsa
forma sum in qua ꝓcessi: in
ipsa forma estis. in qua ue¬
nistis. Laudatur caritas ce
clamatis : certe nichil uide¬
tis. S quomͦ uobis placet qñ
laudatis: sic uobis placeat
ut in corde seruetis. Intendi¬
te enim quid dicam frẽs. Ex¬
hortor uos quantum dñs dat
ad magnum thesaurum. Si
uobis ostendet᷑ aliquod uas¬
culum anagliphum in au¬
ratum. oꝑose factum. & illi¬
ceret oculos urõs. & duceret
in se intentionem cordis ur̃i.
& placeret uobis manus arti¬
ficis. & pondus argenti. & splen-¬
dor metalli÷ nonne unusqͥsq
urm̃ diceret. õ si hab̾em uas¬
culum istud: Et sine causa
diceretis: in potestate enim ue¬
stra ñ erat. Aut si quisquam
uellet illud hab̾e: cogitaret
illud de domo aliena furan.
Laudatur caritas uobis: si
placet habete. possidete. Non

Expanded text:
aliquos colores protuli? aurum aliquos colores protuli? aurum et argentum proposui? gemmas de thesauris effodi? Quid tale facies mea mutata est cum loquor? Carnem gero, in ipsa forma sum in qua processi, in ipsa forma estis in qua venistis: laudatur charitas, et clamatis. Certe nihil videtis. Sed quomodo vobis placet quando laudatis, sic vobis placeat ut in corde servetis. Intendite enim quid dicam, fratres; exhortor vos, quantum dat Dominus, ad magnum thesaurum. Si vobis ostenderetur aliquod vaculum anaglyphum, inauratum, operose factum, et illiceret oculos vestros, et duceret in se intentionem cordis vestri, et placeret vobis manus artificis, et pondus argenti, et splendor metalli; nonne unusquisque vestrum diceret, O si haberem vasculum istud? Et sine causa diceretis, in potestate enim vestra non erat. Aut si quisquam vellet habere, cogitaret illud de domo aliena furari. Laudatur charitas vobis; si placet, habete, possidete: non
Abbreviated transcription (Latin):
inestimabilem ÷ distendit ꝑ
locos uelut lucem istam ꝗͣ
uidet his oculis. auget ꝑ cã¬
pos quantum potest. aut fa¬
cit sibi aliquem quasi uene¬
rabilis forme senem: nichil
hoꝵ cogites. est quod cogites.
Si uis uidere dm̃: d̾s dilectio
est. Qualem faciem habet di¬
lectio: qualem formã habet:
Qualem staturam habet: Qͣles
pedes habet: quales manus
habet: Nemo potest dicere.
habet tam̃ pedes: nam ipsi
ducunt ad ȩccłiam. habet
manus: nam ipse pauꝑi por¬
rigunt. habet oculos: nam
inde intelligitur ille qui e¬
get. Beatus inquit qui intel¬
ligit suꝑ egenum ⁊ pauꝑem.
habet aures: de quib dñs
dicit. Qui habet aures audi¬
endi audiat. Non sunt men¬
bra distincta ꝑ locos: s in¬
tellectu totum simul uidet.
qͥ habet caritatem. habita: &
inhabitaberis. Mane: & mane¬
bit inte. Quid enĩ ÷ frẽs mei ÷
quis amat quod non uidet:
Quare aut̃ qñ laudatur cari¬
tas erigimini. acclamatis. lau¬
datis: Quid uobis ostendi:

Expanded text:
inaestimabilem distendit per inaestimabilem distendit per locos, velut lucem istam quam videt his oculis, auget per campos quantum potest; aut facit sibi aliquem quasi venerabilis formae senem. Nihil horum cogites. Est quod cogites, si vis videre Deum: Deus Dilectio est. Qualem faciem habet dilectio? qualem formam habet? qualem staturam habet? quales pedes habet? quales manus habet? Nemo potest dicere. Habet tamen pedes; nam ipsi ducunt ad Ecclesiam: habet manus; nam ipsae pauperi porrigunt: habet oculos; nam inde intelligitur ille qui eget: Beatus, inquit, qui intelligit super egenum et pauperem . Habet aures, de quibus dicit Dominus, Qui habet aures audiendi, audiat . Non sunt membra distincta per locos, sed intellectu totum simul videt qui habet charitatem. Habita, et inhabitaberis; mane, et manebitur in te. Quid enim, fratres mei, quis amat quod non videt? Quare autem quando laudatur charitas, erigimini, acclamatis, laudatis? Quid vobis ostendi?
Abbreviated transcription (Latin):
quasi nos dilexerimus dm̃:
s quia ipse dilexit nos: non¬
quia illum dilȩxerimus priꝰ.
namad hoc nos dilexit ut di-¬
ligamus eum. & misit filiũ
suũ litatorem ꝓ pec̾e̾is nrĩs.
litatorem. id est sacrificatorẽ.
Sacrificauit enĩ ꝓ peccatis m̃s.
Uͥ inuenit hostiam: uͥ inuenit
uictimã. qm purã uolebat
offerre : Aliud ñ inuenit: seip̃m
obtulit. Dilectissimi. si ita d̾s
dilexit nos : debemus & nos
inuicẽ diligere. Petre inquit
amas me: Et ille dixit. Amo.
Pasce oues meas. dm̃ nemo
uidit umquam. Res est in¬
uisibilis: non oculo. sed cor¬
de querendus est. S quẽad¬
modum si solem istum uide
uelimus. oculum corꝑis pur¬
gamus unde uideri lur po¬
test: uolentes uidere dm̃. ocu¬
lum quo d̃s uideri possit pur-¬
gemus. Ubi est iste oculus:
Audi euangłm. Beati mundo
corde: qm̃ ipsi dm̃ uidebunt.
Sed nemo sibi ꝓ concupiscen¬
tia oculoꝵ cogitet dm̃. faciet
enĩ sibi aut ingentem formã.
aut magnitudinem aliquã

Expanded text:
quia nos dileximus, sed quia ipse dilexit nos. Non illum dileximus prius: nam ad hoc nos dilexit, ut diligamus eum. Et misit Filium suum litatorem pro peccatis nostris: litatorem, sacrificatorem. Sacrificavit pro peccatis nostris. Ubi invenit hostiam? ubi invenit victimam quam puram volebat offerre? Aliud non invenit, seipsum obtulit. Dilectissimi, si ita Deus dilexit nos, debemus et nos invicem diligere. Petre, inquit, amas me? Et ille dixit: Amo. Pasce oves meas . 10. Deum nemo vidit unquam: res est invisibilis; non oculo, sed corde quaerendus est. Sed quemadmodum si solem istum videre vellemus, oculum corporis purgaremus, unde videri lux potest; volentes videre Deum, oculum quo Deus videri potest, purgemus. Ubi est iste oculus? Audi Evangelium: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Sed nemo sibi pro concupiscentia oculorum cogitet Deum. Facit enim sibi aut ingentem formam, aut magnitudinem aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
dit xp̃o. aut si credidit .xͦ.
ut demones credunt. re¬
prehendit unitatem ipsius.
tu dilige: & fraterno amo¬
re dilige. Non dum ẽ fr̃:
sed ideo diligis ut sit frͣ.
ergo tota dilectio nr̃a fra¬
terna est erga xp̃ianos:
erga omnia menbra eiꝰ. dis¬
ciplina caritatis. frẽs mei:
robur. flores. fructus. pul¬
chritudo. amenitas. pastꝰ.
potus. cybus. amplexus :
sine sacietate est. Si sie nos
deleetat ꝑegrinos: in patͥa
quomͦ gaudebimus: Cur¬
ramus gͦ fr̃s mei : curramꝰ
& diligamus xp̃m. Quem

Expanded text:
dit Christo, aut si credidit Christo, dit Christo, aut si credidit Christo, ut daemones credit; reprehendis vanitatem ipsius. Tu dilige, et fraterno amore dilige: nondum est frater, sed ideo diligis ut sit frater. Ergo tota dilectio nostra fraterna est erga Christianos, erga omnia membra ejus. Disciplina charitatis, fratres mei, robur, flores, fructus, pulchritudo, amoenitas, pastus, potus, cibus, amplexus, sine satietate est. Si sic nos delectat peregrinos, in patria quomodo gaudebimus? 8. Curramus ergo, fratres mei, curramus, et diligamus Christum. Quem
Abbreviated transcription (Latin):
ulationis sue. Ecce odit:¬
& laudat. Alter uidet ami¬
cum suum tale aliquid
facere: reuocat. Si illum
non audit: ꝓfert uerba
etiam castigationis: obiur¬
gat. litigat. Aliquando ue¬
nitur ad hanc necessitatẽ
ut litiget. Ecce odium blan¬
ditur: & caritas litigat. No¬
li attendere uerba blan¬
dientis: & quasi seuiciam
obiurgantis. Uenam inspice
radicem unde ꝓcedant qͣre.
Ille blanditur ut decipiat:
iste litigat ut corrigat.
Ergo non opus est frẽs. ut
ꝑ nos distendatur cor ur̃m.
Impetrate ad dm̃ ut dili¬
gatis in uicem om̃s homi¬
nes : etiam in imicos urõs
diligatis. Non quia frẽs st̃.
sed ut frẽs sint: ut semꝑ
fraterno amore flagretis.
siue in frẽm factum. siue
in inimicum. ut fiat frat̃
diligendo. Uͥcũq fratrem
diligitis: amicum diligi¬
tis. Iam tecum est: iam in
unitate etiam catolica tͥ
coniunctus est. Si bene ui¬
uis: frem diligis factum
ex inimico. Sed diligis ali¬
quem qui non dum credi¬

Expanded text:
ulationis suae: ecce odit, etulationis suae: ecce odit, et laudat. Alter videt amicum suum tale aliquid facere, revocat; si illum non audiat, profert verba etiam castigationis, objurgat, litigat: aliquando venitur ad hanc necessitatem ut litiget. Ecce odium blanditur, et charitas litigat. Noli attendere verba blandientis, et quasi saevitiam objurgantis; venam inspice, radicem unde procedant quaere. Ille blanditur ut decipiat, iste litigat ut corrigat. Ergo non opus est, fratres, ut per nos distendatur cor vestrum; impetrate a Deo ut diligatis invicem. Omnes homines, etiam inimicos vestros diligatis: non quia sunt fratres, sed ut fratres sint; ut semper fraterno amore flagretis, sive in fratrem factum, sive in inimicum, ut frater fiat diligendo. Ubicumque fratrem diligitis, amicum diligitis. Jam tecum est, jam in unitate etiam catholica tibi conjunctus est. Si bene vivis, fratrem diligis factum ex inimico. Sed diligis aliquem qui nondum credi
Abbreviated transcription (Latin):
tuum ex toto corde tuo.
& ex tota anima tua. & ex
tota mente tua: &e diliges
prorimum tuum sicut te¬
ipsum. In his duob p̃cep¬
tis: tota lex pendet &e ꝓpħȩ
Ecce de quib p̃ceptis: nar¬
rat tota ista epła. Tenete
gͦ dilectionem: & securi es¬
tote. Quid times ne male fa¬
cias alicui: Quis malefecit
ei quem diligit: dilige:
non potest fieri. nisi benefa¬
cias. Sed forte corripis: amor
hoc facit. non seuitia. Sed
forte cȩdis. ad disciplinam
facis: quia amor ipsius di¬
lectionis. non te ꝑmittit
negligere indisciplinatũ.
Et fit quodammͦ quasi di¬
uersus fructus. & contrarius:
ut aliquando odium blan¬
diatur. & caritas seuiat. Ne-¬
scio quis odit inimicum
suum: & fingit illi amici¬
ciam Uidet illum aliquid¬
facere mali: laudat. Uult
eum esse precipitem: uult
cecum ire ꝑ abruta cupi-¬
ditatum suarum. unde for¬
te non recleat: laudat.
Qm̃ laudatur peccator
in desideriis anime sue:
adhibet illi unctionem ad¬

Expanded text:
tuum ex toto corde tuo, tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua; et, Diliges proximum tuum sicut teipsum. In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Ecce de quibus praeceptis narrat tota ista Epistola. Tenete ergo dilectionem, et securi estote. Quid times ne male facias alicui? Quis male facit ei quem diligit? Dilige, non potest fieri nisi bene facias. Sed forte corripis? Amor hoc facit, non saevitia. Sed forte caedis? Ad disciplinam facis; quia amor ipsius dilectionis non te permittit negligere indisciplinatum. Et fit quodammodo quasi diversus fructus et contrarius, ut aliquando odium blandiatur, et charitas saeviat. Nescio quis odit inimicum suum, et fingit illi amicitiam: videt illum facere aliquid mali, laudat: vult eum esse praecipitem, vult caecum ire per abrupta cupiditatum suarum, unde forte non redeat; laudat, Quoniam laudatur peccator in desideriis animae suae ; adhibet illi unctionem ad
Abbreviated transcription (Latin):
nemo tibi tollit quod
diligis : securus dormis.
Immo securus uigilas:
ne dormiendo ꝑdas qd̾
diligis. Non frustra enim¬
dictum est. Illumina ocu¬
los meos nequando obdor¬
miam in mortem. Qui
c laudunt oculos contra
caritatem: obdormiscunt
in concupiscentiis carnaliũ
Delectationes enim sunt :
manducare. bibere. luxu¬
riari. ludere. uenari. Pom¬
pas istas uanas: omnia ma¬
la secuntur. Sed numquid
nescimus quia delectatioẽs
sunt: Quis neget qr delec¬
tent: Sed plus diligitur
lex dei. Clama contra tales
suasores. Narrauerunt michi
in iusti delectationes: sed
non sicut lex tua dñe. Ista
delectatio manet. Non so¬
lum manet quo uenias:
sed etiam reuocat fugien¬
tem. hec est enim dilectio
di: ut precepta eius serue¬
mus. Iam audistis: in his
duob preceptis tota lex
pencdet & ꝓpħe. Quomodo:
N oluit te diuidere ꝑ mul¬
tas paginas: in his duob
preceptis. tota lex pendet
ae ꝓphete. In quibus duob
p̃ceptis: diliges dñm dm̃

Expanded text:
nemo tollit tibi quod nemo tollit tibi quod diligis, securus dormis: imo securus vigilas, ne dormiendo perdas quod diligis. Non enim frustra dictum est, Illumina oculos meos, ne quando obdormiam in morte . Qui claudunt oculos contra charitatem, obdormiscunt in concupiscentiis delectatio. Delectationes enim sunt, manducare, bibere, luxuriari, ludere, venari: pompas istas vanas omnia mala sequuntur. Numquid nescimus quia delectationes sunt? Quis neget quia delectant? Sed plus diligitur lex Dei. Clama contra tales suasores, Narraverunt mihi injusti delectationes; sed non sicut lex tua, Domine. Ista delectatio manet. Non solum manet quo venias, sed etiam revocat fugientem. 7. Haec est enim dilectio Dei, ut praecepta ejus servemus. Jam audistis, In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae. Quomodo noluit te dividere per multas paginas? In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae. In quibus duobus praeceptis? Diliges Dominum Deum
Abbreviated transcription (Latin):
nis : ibi ꝑpetua laudatio:
ibi semꝑ alleluia sine de¬
fectu. Ergo ipsum finem
dixit in psalmo. Omnis con¬
summationis uidi finem. &
quasi diceretur illi. quis
est finis quem uidisti: la¬
tum mandatum tuũ ual¬
de. Ipse est finis: latitudo
mandati. Latitudo man¬
dati caritas est: quia ubi
caritas est. non sunt angu¬
stie. In ipsa latitudine erat
apłs cum diceret. Os nr̃m
patet ad uos o corinthii. cor
nrm dilatatum ẽ: non an-¬
gustamini in nobis. Ido
ergo latum mandatum
tuum ualde. Quid est la¬
tum mandatum: man-¬
datum nouum do uobis:
ut uos inuicem diliga¬
tis. caritas gͦ non angu-¬
statur Uis non angusta¬
ri in terra: In lato habi¬
ta. Quicquid enim tibi
fecerit homo non te an¬
gustat: quia illud dili¬
gis. quod non nocet hõ.
dm̃ diligis. fraternitatẽ
diligis. legem łi diligis.
eccłiam di diligis. sem¬
piterna erit. Laboras in
terra: s ꝑuenies ad fruc¬
tum ꝓmissum. Quis tibi
tollit quod diligisꝰ Si

Expanded text:
nis; ibi perpetua laudatio, nis; ibi perpetua laudatio, ibi semper Alleluia sine defectu. Ergo ipsum finem dixit in Psalmo, Omnis consummationis vidi finem. Et quasi diceretur illi, Quis est finis quem vidisti? Latum mandatum tuum valde . Ipse est finis, latitudo mandati. Latitudo mandati charitas est; quia ubi est charitas, non sunt angustiae. In ipsa latitudine erat Apostolus, cum diceret, Os nostrum patet ad vos, o Corinthii; cor nostrum dilatatum est: non angustamini in nobis . Ideo ergo latum mandatum tuum valde. Quod est latum mandatum? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis. Charitas ergo non angustatur. Vis non angustari in terra? In lato habita. Quidquid enim tibi fecerit homo, non te angustat; quia illud diligis quod non nocet homo: Deum diligis, fraternitatem diligis, legem Dei diligis, Ecclesiam Dei diligis; sempiterna erit. Laboras in terra, sed pervenies ad fructum promissum. Quis tibi tollit quod diligis? Si
Abbreviated transcription (Latin):
ibi finis. Si ibi ponis finẽ:
finiris. Sed non finiris. qͣsi
ꝑficiaris : s finiris ut con¬
sumaris. Ergo non laudet᷑
sermo tuus quasi abste:
quasi tuus. Sed quomodo
laudetur: Quomͦ dicit psal¬
mus. In deo laudabo ser¬
monẽ : in cło laudabo uer¬
bum. Ex hoc fit. ut fiat in
te quod sequitur. In d̾o spe¬
raui: non timebo quid fa¬
ciat mͥ homo. Quando enĩ
omnia tua in deo laudat:
non timetur ne ꝑeat laus
tua : quia non deficit d̃s.
Ergo transi & ipsam. Uidete
fr̃es quanta transiuimus:
in quib non est finis. his
utimur quasi in uia: qua¬
si in mansionibus stabuloꝵ
reficimur & transimus ͥ
gͦ finis: dilectissimi. filii
dei sumus: & non dum ap¬
paruit quid erimus. dic die¬
tum est in hac epła. Adhuc
gͦ in uia sumus. Ad huc qͦ¬
cumq uenerimus. transire
debemus: usq quo ꝑueniamꝰ
ad aliquem finem. Scimus
quia cum apparuerit. simi¬
les ei erimus: qm̃ uidebimꝰ
eum sicuti est. Iste est fi¬

Expanded text:
ibi finis. Si ibi ponis finem, ibi finis. Si ibi ponis finem, finiris: sed non finiris quasi perficiaris, sed finiris ut consumaris. Ergo non laudetur sermo tuus quasi abs te, quasi tuus. Sed quomodo laudetur? Quomodo dicit Psalmus, In Deo laudabo sermonem, in Deo laudabo verbum. Ex hoc fit ut fiat in te quod sequitur, In Deo speravi, non timebo quid faciat mihi homo . Quando enim omnia tua in Deo laudantur, non timetur ne pereat laus tua; quia non deficit Deus. Ergo transi et ipsam. 6. Videte, fratres, quanta transimus, in quibus non est finis. His utimur quasi in via; quasi in mansionibus stabulorum reficimur, et transimus. Ubi ergo finis? Dilectissimi, filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus; hic dictum est, in hac Epistola. Adhuc ergo in via sumus; adhuc quocumque venerimus, transire debemus, usquequo perveniamus ad aliquem finem. Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Iste fi
Abbreviated transcription (Latin):
remaneas.Si autem amas:
ꝑ auariciam inplicatus es.
Erit tibi auaricia catena
pedum: ultra ꝓgredi non
potes. Transi gͦ & hoc: que¬
re finem. Sa lutem corꝑis
queris: ad huc noli ibi re¬
manere. Que ẽ enim ista
salus corꝑis. que morte pe¬
rimitur: que egritudine
debilitatur: Friuola. mor¬
talis. flura. Quere illam.
ne inpediat forte morbida
ualitudo oꝑa tua bona.
Ergo non est ibi finis: qr
propter aliud queritur.
Quicquid ꝓpter aliud que¬
ritur. non ẽ ibi finis. Qͥe¬
quid ꝓpter se & gratis que¬
ritur: ibi est finis. Queris
honores: forte ad aliquid
agendum queris: ut ꝑagas
aliquid. ut placeas deo.
Noli ipsum honorem amare:
ne ibi remaneas. Queris laude:¬
si dei queris. benefacis. Si
tuam queris malefacis: re¬
manes in uia. Sed amaris¬
& tu. laudaris & tu: noli
gratulari quando in te
laudaris. Laudare in dño:
ut cantes. in dño laucla¬
bitur anima mea. Sermo-¬
& laucdatur sermo tuus. Ñ
laudet᷑ quasi tuis: non ẽ

Expanded text:
remaneas. Si autem amas, remaneas. Si autem amas, per avaritiam implicatus es: erit tibi avaritia catena pedum; ultra progredi non potes. Transi ergo et hoc; quaere finem. Salutem corporis quaeris, adhuc noli ibi remanere. Quae est enim ista salus corporis, quae morte perimitur, quae aegritudine debilitatur, frivola, mortalis, fluxa? Quaere illam, ne impediat forte morbida valetudo opera tua bona. Ergo non est ibi finis; quia propter aliud quaeritur. Quidquid propter aliud quaeritur, non est ibi finis: quidquid propter se et gratis quaeritur, ibi est finis. Quaeris honores; forte ad aliquid agendum quaeris, ut peragas aliquid, ut placeas Deo: noli ipsum honorem amare, ne ibi remaneas. Quaeris laudeSi Dei quaeris, bene facis: si tuam quaeris, male facis; remanes in via. Sed ecce amaris tu, laudaris: noli gratulari quando in te laudaris; laudare in Domino, ut cantes, In Domino laudabitur anima mea . Sermoet laudatur sermo tuus? Non laudetur quasi tuus, non est
Abbreviated transcription (Latin):
cam. finiui panem man¬
ducando: finiui tunicam
in texendo. Et ibi finis so¬
nat. & illic finis sonat: s
tamen panis finitur ut
consumatur. tunica finit᷑
ut consũmet᷑. Panis finit᷑
ut non sit: tunica finit᷑.
ut ꝑfecta sit. Ergo sie au¬
dite finem. Et quando
legit᷑ p̾almꝰ. & auditis in
finem psalmus dd̾: assidue
aucditis hoc in psalmis. &
debetis nosse quod audi¬
tis. Quid est in finem: fi¬
nis enim legis est. xp̃e ad
iusticiam omni credenti. &
quid est finis: xp̃c. quia¬
xp̃c cłs. & finis precep̾ti ca¬
ritas. & ds caritas. quia ce¬
pater &e filius & sp̃s sc̃s unũ
sunt : ibi tibi finis est. ali¬
bi uia est. Noli herere in
iuia: &e non ꝑuenire ad finẽ.
Ad quicquid aliud uene¬
ris. transi: usq quo ꝑuenias
ad finem. Quis est finis:
Michi autem adherere cdo
bonum est. Ad hesisti deo.
finisti uiam: ꝑmanebis in
patria. Intendite. Pecuniam
aliquis querit: non sit ibi
finis. Transi tanquam ꝑegͥnꝰ.
Quere ubi transigas: non ibi

Expanded text:
cam. Finivi panem manducando; finivi tu nicam intexendo. Et ibi finis sonat, et illic finis sonat: sed tamen panis finitur ut consumatur, tunica finitur ut consummetur; panis finitur ut non sit, tunica finitur ut perfecta sit. Ergo sic audite finem, et quando legitur Psalmus, et auditis, In finem Psalmus David. Assidue auditis hoc in Psalmis, et debetis nosse quod auditis. Quid est, in finem? Finis enim Legis Christus est, ad justitiam omni credenti . Et quid est, finis Chri et finis praecepti charitas, et Deus charitas: quia Pater et Filius et Spiritus sanctus unum sunt. Ibi tibi finis est: alibi via est. Noli haerere in via, et non pervenire ad finem. Ad quidquid aliud veneris, transi usquequo pervenias ad finem. Quid est finis? Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Adhaesisti Deo, finisti viam; permanebis in patria. Intendite. Pecuniam aliquis quaerit; non sit tibi finis: transi tanquam peregrinus. Quaere ubi transeas, non ubi
Abbreviated transcription (Latin):
regnum isrł: Respon
fundat corpus suum:
uidete ubi se calcari ñ
uult. Eritis mͥ testes in
& samariam: &e usq in
totam terram. Ecce qua
iaceo: qui ascendo. Ascen¬
do enim quia caput sũ:
iacet adhuc corpus meũ.
Qua iacet: ꝑ totam ter¬
ram. Caue ne ꝑcutias. ca¬
ue ne uioles: caue ne
calces. Nouissima uerba
xp̃i sunt ista: ituri in
celum. Considate lan¬
guentem in lectulo ho¬
minem. in domo sua ia¬
centem. & maceratum egͥ¬
tudine. ꝓrimũ morti an¬
helantem. iam animam
quodam mͦ inter dentes
habentem: qui forte sol¬
licitus de aliqua re cara
sibi quam multum dili¬
git. ueniat illi in mentẽ:
& uocet heredes suos et
¶O uos: facite hoc. Tenet
quodam modo uiolenter
animam ne ante exeat:
quam ilia uerba firment᷑:
Cum illa nouissima uer¬
ba dietauerit. efflat ani¬
mam: tollitur cadauer
in sepulero. heredes ip

Expanded text:
regnum Israel? respondregnum Israel? respondfundat corpus suum, idete ubi se calcari non vult: Eritis mihi testes in et Samariam, et usque in totam terram . Ecce qua jaceo qui ascendo. Ascendo enim, quia caput sum: jacet adhuc corpus meum. Qua jacet? Per totam terram. Cave ne percutias, cave ne violes, cave ne calces: novissima verba Christi sunt ista, ituri in coelum. Considerate languentem in lecto hominem, in domo jacentem, et maceratum aegritudine, proximum morti, anhelantem, jam animam quodammodo inter dentes habentem, qui forte sollicitus de aliqua re chara sibi, quam multum diligit, veniat illi in mentem, et vocet haeredes suos et go vos, facite hoc. Tenet quodammodo violenter animam, ne ante exeat quam illa verba firmentur. Cum illa verba novissima dictaverit, efflat animam: tollitur cadaver in sepulcrum. Haeredes ip
Abbreviated transcription (Latin):
uis non doleam: quando
mo cõmendauit corpus su¬
um quo habebat iacere
quia uidit multos hono¬
raturos se quia ascendit
in celum. & uidit quia ho¬
nor ipsoꝵ inutilif est: si
conculcant menbra iꝑsiꝰ
in terra. Et nequis erraret.¬
& cum ad oraret caput in
celo. calcaret pedes in ter¬
ram. dixit ubi essẽt men¬
bra ipsius. Ascensurus enĩ:
dixit uerba nouissima.
Post ipsa uerba: non ẽ lo¬
cutus in terra. Ascensurũ
caput in celum. cõmendauit
menbra in terra: & dis¬
cessit. Iam non inuenis
loqui xp̃m in terra: in¬
uenis illum loqui. sed
de celo. Et de celo ipso
quare: Quia menbra cal¬
cabantur in terra. ꝑ se¬
cutori enim saulo dixit
desuꝑ. Saule. saule quid
me ꝑsequeris: Ascendi
in celum: s ad huc in
terra laceo. Hic ad dex¬
teram patris sedeo: ibi
ad huc esurio. & sicio. &
pegrinꝰ sum. Quomͦ
gͦ corpꝰ cõmendauit
in terra. ascensurus:
Cum interrogarent il¬
lũ discipłi. dñe si hoc
in tempore presentabe¬

Expanded text:
vis non doleam, quando vis non doleam, quando mo, commendavit corpus suum qua habebat jacere, quia vidit multos honoraturos se, quia ascendit in coelum; et vidit quia honor ipsorum inutilis est, si conculcant membra ipsius in terra. Et ne quis erraret, et cum adoraret caput in coelo, calcaret pedes in terra, dixit ubi essent membra ipsius. Ascensurus enim dixit verba novissima; post ipsa verba non est locutus in terra. Ascensurum caput in coelum commendavit membra in terra, et discessit. Jam non invenis loqui Christum in terra: invenis illum loqui, sed de coelo. Et de ipso coelo quare? Quia membra calcabantur in terra. Persecutori enim Saulo dixit desuper, Saule, Saule, quid me persequeris ? Ascendi in coelum, sed adhuc in terra jaceo: hic ad dexteram Patris sedeo; ibi adhuc esurio, sitio, et peregrinus sum. Quomodo ergo corpus commendavit in terra ascensurus? Cum interrogarent illum discipuli, Domine, si hoc in tempore praesentabe
Abbreviated transcription (Latin):
calcaret tibi pedes. si for¬
te caligis clauatis conte¬
reret pedes tuos. uolens
tibi tenere caput ce oscu¬
lari: nonne inter uerba
honorantis clamares ce di¬
ceres quid facis homo: cal¬
cas me. Non diceres calcas
caput meum. quia caput
honorabat : sed plus cla¬
maret caput ꝓ menbris
calcatis quam ꝓ se. quia
honorabatur. Nonne cla¬
mat ipsum caput. nolo
honorem tuum÷ calcare
me noli: Iam tu dic si po¬
tes: quare te calcaui. dic
illud capiti. te osculari
uolui: amplecti te uolui.
Sed non uides o ftulte.
quia quod uis amplecti:
ꝑ quandam cõpagem u¬
nitatis ꝑuenit ad id quod
calcas: Si sursum me ho¬
noras : iusum me calcas.
Pius dolet quod calcas. ꝙͣ
gaudet quod honoras: qr¬
& quod honoras. dolet ꝓ
eis quos calcas. Quomodo
clamat lingua: dolet mͥ.
Non dicit dolet pedi meo:
sed dolet michi dicit. O
lingua quis te tetigit:
Quis ꝑcussit: Qͥs stimu¬
lauit: Quis pupugit:
nemo: s coniuncta sum
eis qui calcantur. Quomͦ

Expanded text:
calcare tibi pedes: forcalcare tibi pedes: forte caligis clavatis contereret pedes tuos, volens tibi tenere caput, et osculari; nonne inter verba honorantis clamares et diceres, Quid facis, homo? calcas me. Non diceres, Calcas caput meum; quia caput honorabat: sed plus clamaret caput pro membris calcatis, quam pro se, quia honorabatur. Nonne clamat ipsum caput, Nolo honorem tuum; calcare me noli? Jam tu dic, si potes, Quare te calcavi? dic illud capiti, Te osculari volui, amplecti volui. Sed non vides, o stulte, quia quod vis amplecti, per quamdam compagem unitatis pervenit ad id quod calcas? Susum me honoras, jusum me calcas. Plus dolet quod calcas, quam gaudet quod honoras; quia quod honoras, dolet pro eis quos calcas. Quomodo clamat lingua? Dolet mihi. Non dicit, Dolet pedi meo; sed, Dolet mihi, dicit. O lingua, quis te tetigit? quis percussit? quis stimulavit? quis pupugit? Nemo, sed conjuncta sum eis quae calcantur. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
uit in nobis. Conpletum
est gͦ quod scriptura p̃dix̃.
Oportebat xp̃m pati: & re¬
Corpus ipsius ubi iacet ÷
menbra ipsius ubi laborãt:
Ubi ẽẽ debes. ut sub capite
sis: et predicari in nomine
eius penitentiam. & remis¬
sionem peccatoꝵ ꝑ om̃s
gentes: incipientib ab ie¬
rusalem. Ibi diffunditur
caritas tua. dicit xp̃c. uł
psalmus id est sp̃s dei. La¬
tum mandatum tuũ ual¬
de. Et nescio quis ponit
in affrica fines caritatis.
Eatende caritatem ꝑ to¬
tum orbem si uis xp̃m ama¬
re: quia menbra xꝑi ꝑ or
bem iacent. Si amas par¬
tem: diuisus es. Si diuisus
es: in corpore non es. Si in
corꝑe non es: sub capite
non es. Quid ꝓdest quia
credis & blasphemas : Ado¬
ras illum in capite : blas¬
phemas in corpore. Amat
ille corpus suum. Si tu te
p̃cidisti a corpore ipsius:
caput non se p̃cidit a corꝑe
suo. Sine causa me hono¬
ras. clamat tibi caput desuꝑ:
sine causa me honoras.
Tanquam si uelit tͥ ali¬
quis osculari caput. &

Expanded text:
um est ergo quod Scriptura praedixit, Oportebat Christum pati, et reCorpus ipsius ubi jacet? Membra ipsius ubi laborant? Ubi esse debes, ut sub capite sis? Et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipiens ab Jerusalem . Ibi diffundatur charitas tua. Dicit Christus et Psalmus, id est, Spiritus Dei, Latum mandatum tuum valde; et nescio quis ponit in Africa fines charitatis! Extende charitatem per totum orbem, si vis Christum amare; quia membra Christi per orbem jacent. Si amas partem, divisus es: si divisus es, in corpore non es: si in corpore non es, sub capite non es. Quid prodest quia credis, et blasphemas? Adoras illum in capite, blasphemas in corpore. Amat ille corpus suum. Si tu te praecidisti a corpore ipsius, caput non se praecidit a corpore suo. Sine causa me honoras, clamat tibi caput desuper; sine causa me honoras. Tanquam si velit tibi aliquis osculari caput, et
Abbreviated transcription (Latin):
negant. Et nos cogno¬
uimus & credidimus: qr
dilectionem habet ds in
nobis. Et iterum unde
cognouisti: d̾s dilectio
est. Iam dixit illud su¬
perius: ecce iterum dicit.
Amplius tibi non potuit
dilectio cõmendari: quã
ut diceretur ds. Forte mu¬
nus d̃i contempturꝰ eras
ds̃ di

Expanded text:
negant. Et nos cognonegant. Et nos cognovimus, et credidimus, quam dilectionem Deus habet in nobis. Et iterum unde cognovisti? Deus dilectio est. Jam dixit illud superius, ecce iterum dicit. Amplius tibi non potuit dilectio commendari, quam ut diceretur Deus. Forte munus Dei contempturus eras. us di
Abbreviated transcription (Latin):
uidimꝰ & testes sumꝰ: quia
pater misit filium suũ
saluatorem mundi.Se¬
curi estote qui egrotatis:
talis medicus uenit. des¬
perabatis . magni erant
morbi insanabilia erant
uulnera: desꝑata erat egri¬
tudo. magnitudinem ma¬
li tui attendis: omnipo¬
tentiam medici non atten¬
dis : Tu desꝑatus es. s il¬
le omip̃s ẽ: cuius testes
isti sunt qui primo sana¬
ti. & annuntiantes medicũ.
& ipsi tam̃ plus spe sana¬
ti quam re. Nam sic di-¬
cit apłs.Spe enim sal¬
ui facti sumus. Cepimus
gͦ sanari in fide ÷ ꝑficiet᷑
autem salis nr̃a cũ cor¬
ruptibile hoc inluerit
incorruptionem: & mor¬
tale hoc induerit in mor¬
talitatem. hec spes est :
non dum res. S qui gau¬
det in spe: tenebit & rem.
Qui autem spem non ha¬
bet : ad rem non pot̾it
ꝑuenire. Quicũq con¬
fessus fuerit qd̃ iħs sit fi¬
uus đi : ds in ipso manet.
& ipse in deo. Confessus
fuerit dico: non uerbo
s facto: non lingua s
uita. Nam multi confi¬
tentur uerbis: & factis

Expanded text:
idimus, et testes sumus, quia Pater misit Filium suum Salvatorem mundi. Securi estote qui aegrotatis: talis medicus venit, et desperatis? Magni erant morbi, insanabilia erant vulnera, desperata erat aegritudo. Magnitudinem mali tui attendis, omnipotentiam medici non attendis? Tu desperatus es; sed ille omnipotens est: cujus testes isti sunt qui primo sanati, et annuntiantes medicum; et ipsi tamen plus spe sanati quam re. Nam sic dicit Apostolus: Spe enim salvi facti sumus . Coepimus ergo sanari in fide: perficietur autem salus nostra, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem . Haec spes est, nondum res. Sed qui gaudet in spe, tenebit et rem: qui autem spem non habet, ad rem non poterit pervenire. 14. Quicumque confessus fuerit quod Jesus est Filius Dei, Deus in ipso manet, et ipse in Deo. fuerit, non verbo, sed facto; non lingua, sed vita. Nam multi confitentur verbis, sed factis
Abbreviated transcription (Latin):
eum cui ꝓmisit: Et quid ẽ
ꝓmissum: Uicdean is quid
ꝓmisit. Aurum est qud hic
multum amant hoiẽsan ar¬
gentum : an possessione ad
quas fundunt homineliu¬
rum. quamuis multum meñ
aurũ: an amena p̾̃dia. ampe
domus. multa mancipia am¬
malia numerosa: Non hec.
est quetdam merces ad quam
nos hortat᷑: ut in labore dure¬
mus. Quid dr merces ista. Uita¬
eterna. Audistis: & gauisi ex¬
clamastis. Amate quod audi¬
stis: & liberamini a laborib
urĩs. in requiem uitȩ et̾nȩ
Ecce quid ꝓmittit d̾s: uitam
eternã. Ecce quid minat᷑ ds:
ignem eternum. Quid illis ad
dext̾am constitutis dicet Ue¬
nite benedicti patris mei: ꝑci¬
pite regnũ quod uobis ꝑatũ
est ab orig̾ine mundi. Ad si¬
nistros quid dicet: Ite in ig¬
nem eternum: qui preꝑa as
est diabolo & angłis ais. Ii¬
lud non dum amai uel hoc

Expanded text:
eum cui promissum est? Et quid est eum cui promissum est? Et quid est promissum? Videamus quid promisit. Aurum est, quod hic multum amant homines, an argentum? An possessiones, ad quas fundunt homines aurum, quamvis multum ament aurum? An amoena praedia, amplae domus, multa mancipia, animalia numerosa? Non haec est quaedam merces ad quam nos hortatur, ut in labore duremus. Quid dicitur merces ista? Vita aeterna. Audistis, et gavisi exclamastis: amate quod audistis, et liberamini a laboribus vestris in requiem vitae aeternae. Ecce quid promittit Deus, vitam aeternam. Ecce quid minatur Deus, ignem aeternum. Quid illis ad dexteram constitutis? Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi. Ad sinistram quid? Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo, et angelis ejus . Illud nondum amas, vel hoc
Abbreviated transcription (Latin):
reres mercedem: & diceres.
Ecce in me quod ab initio au¬
diui custodio. obtemꝑo: pe¬
ricula. labores. temptationes.
ꝓ ista ꝓmissione sustineo. Qͦ
fructu: Qua mercede: Qͥd
mͥ postea dabitur ÷ quia in
hoc scło me uideo laborare
inter temptationes: Non ui¬
deo hic requiem ẽẽ aliquam.
Mortalitas ipsa ad grauat ani¬
mam: & corpus qd corrũpit᷑
premit ad inferiora. S tolero
omĩa. ut illud quod abinitio
audiui maneat in me: et di¬
cam cdo meo. ꝓpter uerba labi¬
oꝵ tuoꝵ: ego custodiui uias
cluras. Ad quam gͦ mercecdem:
Audi & noli deficere.Si defi¬
ciebas in laborib : ꝓmissa mer¬
cede fortis esto. Quis est qui
oꝑatur ĩuinea÷ te recedat illi
de corde quod accepturus est:
fac illum oblitum mercedem
suam: deficiunt manus. Me¬
moria ꝓmisse mercedis: ꝑseue¬
rantem facit in oꝑe. Et homo
ꝓͫ. sit qui te potest fallere.
Quam fortior esse debes in
agro dei: uando ꝓmisit ue¬
ritas. eui nec uccedi potest.
nec mori. nec falere potest

Expanded text:
reres mercedem, et diceres: Ecce me, quod ab initio audivi, custodio, obtemricula, labores, tentationes pro ista permansione sustineo: quo fructu? qua mercede? Quid mihi postea dabit, quia in hoc saeculo me video laborare inter tentationes? Non video hic requiem esse aliquam; mortalitas ipsa aggravat animam, et corpus quod corrumpitur premit ad inferiora: sed tolero omnia, ut illud quod ab initio audivi, maneat in me; et dicam Deo meo, Propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras . Ad quam ergo mercedem? Audi, et noli deficere. Si deficiebas in laboribus, promissa mercede fortis esto. Quis est qui operetur in vinea, et recedat illi de corde quod accepturus est? Fac illum oblitum mercedem suam, deficiunt manus. Memoria promissae mercedis perseverantem facit in opere: et homo promisit qui te potest fallere. Quanto fortior esse debes in agro Dei, quando promisit veritas, cui nec succedi potest, nec mori, nec fallere potest
Abbreviated transcription (Latin):
licitaio quam ipse pollicitꝰ
est noois: uita eterna. Hec
scripi uobis: de his qui uos
sedicunt. Nemo uos seducat
ad nortem: ꝓmissionem uite
ȩtrnȩ desid̾ate. Quid potest
nundus ꝓmittere: Quicqͥd
libet ꝓmittat fortassis crasti¬
no morituro ꝓmittit. Et qua
fronte ad illum qui manet
in et̾num exiturus es: S mi¬
natur mͥ potens homo: ut
aliquid mali faciat. Qͥd mi¬
natur : Carceres. catenas: ig¬
nes. torm̃ta. bestias. Nunqͥd
ignem eternũ: Ex horesce
quod minatur omip̃s. ama
quo pollicetur omp̃s: & ui¬
nt: ut sciatis quia quã
inuisibilis. Unetio ipsa inii¬
sibilis. caritas illa est. quȩ in
quocũq fuerit tanquã radix
illi erit: quãuis ardente so¬
le. arescere non potest. om̃e
Qd̾ radicatum est nutrit᷑
calore solis non arescit. Et
non habetis necessitatẽ ut

Expanded text:
itatio quam ipse pollicitus est nobis, vitam aeternam. Haec scripsi vobis de his qui vos seducunt. Nemo vos seducat ad mortem; promissionem vitae aeternae desiderate. Quid potest mundus promittere? Quidquid libet promittat, fortassis crastina morituro promittit. Et qua fronte ad illum qui manet in aeternum, exiturus es? Sed minatur mihi potens homo, ut aliquid mali faciam. Quid minatur? Carceres, catenas, ignes, tormenta, bestias: numquid ignem aeternum? Exhorresce quod minatur Omnipotens, ama quod pollicetur Omnipotens; et vint; ut sciatis quia unctiinvisibilis, unctio invisibilis, charitas illa est quae in quocumque fuerit, tanquam radix illi erit, quamvis ardente sole arescere non potest. Omne quod radicatum est, nutritur calore solis, non arescit. 13. Et non habetis necessitatem ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanet. Item quibꝰdam sic
ẽẽ debet tanquam flamma
ad fomitem: ut si ñ ardebat.
accedente sermone accendat᷑.
In quibꝰdam enĩ nutrit᷑ qd̾ ẽ.
in quibdam accendit᷑ si deest:
ut om̃s in una caritate gau¬
deamꝰ. Nbi autẽ caritas: ibi
pax. Et ubi humilitas: ibi
caritas. Iam ipsum audiamꝰ:¬
ce ad eiꝰ uerba que dñs sug¬
gesserit. etiam uobis ut be¬
ne intelligatis loquamur.

Expanded text:
permanet. Item quibusdam sic permanet. Item quibusdam sic esse debet, tanquam flamma ad fomitem; ut si non ardebat, accedente sermone accendatur. In quibusdam enim nutritur quod est, in quibusdam accenditur si deest; ut omnes in una charitate gaudeamus. Ubi autem charitas, ibi pax; et ubi humilitas, ibi charitas. Jam ipsum audiamet ad ejus verba, quae Dominus suggerit, etiam vobis ut bene intelligatis, loquamur.
Abbreviated transcription (Latin):
ex ordine
lectionim
nos solere tractare: s quia nẽ
int̾posita ẽ sollempnitas scoꝵ
dierũ quib certas ex ȩugłio
lectiones oportet in eccłiam
recitari. que ita sunt annue
ut alie e̾e̾ non possint: ordo
ille quẽ susceꝑamꝰ. necessitate
paululũ int̾missus ẽ. ñ amis¬
sus. Cũ autẽ cogitarẽ quid
scdm hylaritatem p̃sentiũ di¬
erum ꝑ hancebdomadam uo¬
biscum de script᷑is agerem qͣnͣ¬
tũ dñs donare dignatur. qd
possit in istis septen uł octo
dieb finiri: occurrit in ȩpła
ctando. ab eo non recedamus.
p̃sertim quia in ipsa epła sa¬
tis dulcis omnib quib sanũ
est palatum cordis. ubi sapi¬
at panis dei. & satis memora¬
bilis in sc̃a eccłia dei maxime
caritas cõmendatur: loquu¬
turus ẽ multa & prope omĩa
de caritate. Qui habet in se
im audiat: necesse est gau¬
deat ad quod aucdit. Sic enĩ
illi erit lectio ista: tanquã
oleũ in flamma. Si est ibi qd̾
nutriatur: nutrit᷑ &e crescit ⁊

Expanded text:
ex ordine lectionum nos solere tractare: sed quia nunc interposita est solemnitas sanctorum dierum, quibus certas ex Evangelio lectiones oportet in Ecclesia recitari, quae ita sunt annuae, ut aliae esse non possint; ordo ille quem susceperamus, necessitate paululum intermissus est, non amissus. Cum autem cogitarem quid secundum hilaritatem praesentium dierum per hanc hebdomadam vobiscum de Scripturis agerem, quantum Dominus donare dignatur, quod posset in istis septem vel octo diebus finiri, occurrit mihi Episctando ab eo non recedamus; praesertim quia in ipsa Epistola satis dulci omnibus quibus sanum est palatum cordis, ubi sapiat panis Dei, et satis memorabili in sancta Ecclesia Dei, maxime Charitas commendatur. Locutus est multa, et prope omnia de Charitate. Qui habet in se unde audiat, necesse est gaudeat ad quod audit. Sic enim illi erit lectio ista, tanquam oleum in flamma; si est ibi quod nutriatur, nutritur, et crescit, et
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit caritatem fraternam:
securus sit. quia transiit a
morte ad uitam. Iam est in
dextera eius: non attencdat
quia modo gła eius occulta ẽ.
Cum uenerit dñs: tẽ appa¬
rebit tͥ gła Uiget enĩ: sedad¬
huc in hẏeme. Uiget radix.
s quasi aridi fiunt rami In¬
tus est medulla: que iuget
Intus sunt folia arboꝵ. intꝰ
fructus: s estatem expectant
ergo nos scimus. quia transi¬
uimus de morte ad uitã. qi
diligimus fr̃s. Qui non dili¬
git manet ĩ mortesl e putetis fr̃a
leue esse odisse aut dilig̾e
audite quod sequitur. oĩs qͥ
odit frẽm suũ: homicidaẽs amgͥ
si contempnebat quisq odiũ
fraternum÷ nũquid &e homi¬
cium frat̾nũ in corde suo con¬
tempturus est: non mouet
manus ad occidendum hoĩem¬
& homicida iam tenetur deo
Uiuit ille : & iste iam inter¬
fector iudicatur. Omnis qui
odit frẽm suum: homicida ẽ¬

Expanded text:
venerit charitatem fraternam, venerit charitatem fraternam, securus sit, quia transiit a morte ad vitam. Jam in dextera est: non attendat quia modo gloria ejus occulta est: cum venerit Dominus, tunc apparebit in gloria. Viget enim, sed adhuc in hieme; viget radix, sed quasi aridi sunt rami: intus est medulla quae viget, intus sunt folia arborum, intus fructus; sed aestatem exspectant. Ergo nos scimus quia transivimus de morte ad vitam, quia diligimus fratres. Qui non diligit, manet in morte. Ne putetis, fratres, leve esse, odisse aut non diligere, audite quod sequitur: Omnis qui odit fratrem suum, homicida est. Jam ergo si contemnebat quisquam odium fraternum, numquid et homicidium in corde suo contempturus est? Non movet manus ad occidendum hominem, homicida jam tenetur a Domino; vivit ille, et iste jam interfector judicatur. Omnis qui odit fr
Abbreviated transcription (Latin):
rari fr̃s: si odit uos mundꝰ.
est quid est mundus: non
celum non terra. nec ista
oꝑa que d̃s fecit: s dilecto¬
res mundi mundus. Ista se¬
pe dicendo quibꝰdã onerosus
sum: s usq ad eo non frust᷑
dico ut aliqui interrogent᷑
an direrim. & non responcle¬
ant. Ergo uel inculcando. he¬
reat aliquid in cordib audi¬
entium. Qͥd est muncdus: Mun¬
dus est quando in malo poni¬
tur: dilectores mundi. Mundꝰ
qñ in laucle ponitur: celũ &
terra est. & que in his oꝑa cl̃i.
Unde łr. Et mundus ꝑ eum
factus est. Item mundus est
plenitudo terrȩ: sicut dixit
ipse ioħes Non solum autẽ
s totius nundi. Mundi dicit
omniũ ficelium ꝑ orbem spar¬
soꝵ. Mundus autem in malo:
amatores mundi sunt. Qui
amant mundum: fratrẽ ama¬
re non possunt. Si odit uos
mundus. nos scimus. Quid
nos scimus: ouia transiui¬
mꝰ de morte aduiynde scimus:
Quia diligimꝰ fr̃s. Nemo int̾ro¬
get hominem: recleat unus¬
quisq ad cor suum. Si ibi in¬

Expanded text:
ratres, si odit nos mundus. est quid est mundus? Non coelum, non terra, nec ista opera quae Deus fecit; sed dilectores mundi. Ista saepe dicendo quibusdam onerosus sum: sed usque adeo non frustra dico, ut aliqui interrogentur an dixerim, et non respondeant. Ergo vel inculcando haereat aliquid in cordibus audientium. Quid est mundus? Mundus est, quando in malo ponitur, dilectores mundi: mundus quando in laude ponitur, coelum et terra est, et quae in his opera Dei; unde dicitur, Et mundus per eum factus est . Item mundus est plenitudo terrae, sicut dixit ipse Joannes, Non solum autem sed et totius mundi . Mundi dicit omnium fidelium per orbem sparsorum. Mundus autem in malo, amatores mundi sunt. Qui amant mundum, fratrem amare non possunt. 10. Si odit nos mundus: nos scimus. Quid nos scimus? Quia transivimus de morte ad vitam. Unde scimus? Quia diligimus fratres. Nemo interroget hominem; redeat unusquisque ad cor suum: si ibi in
Abbreviated transcription (Latin):
putamus quia non cognoscuts.
Insultant bene uiuentib. at¬
tendite & uidete quia forte st̃
&e inter uos .unusquisq urm
qui iam pie uiuit. qui con¬
tempnit scłaria. qui non uult
ire ad spectacula: qui non
uult se inebriare quasi sol¬
lempniter & quod est grauius
accedente patrocinio scõꝵ
dierum fieri inmundus: qͥ
ita facere noluerit quomodo
ei insultatur ab his qui ista¬
faciunt: Nunquid insulta¬
retur ei si agnoscaretur: Qꝰre
autem non agaoscitur: mun¬
dus eum non agnoscit. Quid
est muncus: Iuli habitatores
mundi. Qiomodo łr domꝰ:
habitators eius. Iam ista sepe
dicta suit : & non ea uobis
hodie reetimus. Iam cum
auditis nundus in malam
significaionem. non intelliga¬
tis nisi cilectores mundi: qr
ꝑ dilectimem in habitant. &
ꝑ quod ii habitant. nomen
habere neruerunt. ꝓpter hoc
in carne erat: d̾s latebat in
infirmitate. & unde non est
cognitus: Quia omĩa peccata
arguebat in hominib. Iili
amando delectationes pecca¬

Expanded text:
putamus quia non cognoscunt? putamus quia non cognoscunt? Insultant bene viventibus. Attendite et videte, quia forte sunt et inter vos. Unusquisque vestrum qui jam pie vivit, qui contemnit saecularia, qui non vult ire ad spectacula, qui non vult se inebriare quasi solemniter, et, quod est gravius, accedente patrocinio, sanctorum dierum fieri immundus; qui ista facere noluerit, quomodo ei insultatur ab his qui faciunt? Numquid insultaretur ei si agnosceretur? Quare autem non agnoscitur? Mundus eum non agnoscit. Quis est mundus? Illi habitatores mundi, quomodo dicitur domus, habitatores ejus. Jam ista saepe dicta sunt, et non ea vobis cum odio repetimus. Jam cum auditis mundum in mala significatione, non intelligatis nisi dilectores mundi; quia per dilectionem inhabitant, et per quod inhabitant, nomen habere meruerunt. Propter hous, in carne erat Deus, latebat in infirmitate. Et unde non est cognitus? Quia omnia peccata arguebat in hominibus. Illi amando delectationes pecca