comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
upxta beati iuuenalis martiris sepulchrum. ad offerendum sacrificium consis-
lacrimarum causas cognoscere studuit Ille uͦ telaturus ordinẽ uisionis
prius uestim̃to ex humeris de uoluto detexit plagas corporis: Ut ita dicam
testis ueritatis & culpȩ: monstrauit quanta animaduersione districtionis.
menbra illius accepta ũbera liuore inflicto sulcauerant: Quȩ mox ut ep̃s
uidit. ex horruit: & quis sibi talia facere p̃sumsiss&. cũ magnae obstupe-¬
factionis uocibus inquisiuit: At ille respondit: hȩc se ꝓipso fuisse ꝑpessum:
Excreuit cum terrore ãmiratio: S nullas iam p̾sbit̃ inquisitioni eius moras
adiciens. secretum reuelationis aperuit: eiq iussionis dominicȩ. ꝑ ea quȩ au¬
dierat ũba nar rauit. dicens: Age qđ agis: õperare qd operaris: Non cess&e manꝰ
tua: non cess& pes tuus: Natale apostoloꝵ uenies ad me : & retribuam tibi

Expanded text:
iuxta beati Iuuenalis martiris sepulchrum, ad offerendum sacrificium consisteiuxta beati Iuuenalis martiris sepulchrum, ad offerendum sacrificium consistela- crimarum causas cognoscere studuit. Ille uero, reuelaturus ordinem iussionis, prius uestimento ex humeris deuoluto, detexit plagas corporis, ut testes veritatis et culpae monstravit quanta animadversionis districtione membra illius accepto verbere, livore inflicto, sudaverant: quae mox ut episcopus vidit, exhorruit, et qui sibi talia facere praesumpsisset, cum magnae obstupefactionis vocibus inquisivit. At ille respondit, haec se pro ipso fuisse perpessum. Excrevit cum tremore admiratio, sed nullas jam presbyter inquisitionis ejus moras ducens, secretum revelationis aperuit, eiqdierat verba narravit, dicens: Age quod agis, operare quod operaris, non cesset manus tua, non cesset pes tuus; natali apostolorum venies ad me, et retribuam tibi
Abbreviated transcription (Latin):
qd operaris: Non cess& pestuus: non cess& manus tua: Natale apłoꝵ uenies
ad me : & tribuam tibi mercedẽ tuã: Surrexit p̾sbiter: sed quia euicino apłoꝵ
natalitius dies imminebat: tam ꝓpinqui exitus diem. ep̃o nuntiare ꝑtimuit:
Alia nocte dñs redi it: eiusq in obedientiã uehement̃ increpauit: Atq eadẽ
iussionis suȩ uerba retexuit: Tunc p̃sbit̃ surrexit ut ꝑger&: sed rursus infir¬
mitas cordis. impedim̃to facta ẽ indicandȩ reuelationis: Ad ammonitionẽ
quoq iteratȩ iussionis obduiruit ꝑgere : & quȩ uiderat. manifestare neglexit:
ed quia magnam mansuetudinẽ contẽptȩ gr̃ȩ. maior se qui sol& ira uin-¬
dictȩ : uisione tercia dñs apparens. iam uerbis addidit uerb̾a: & tam dis¬
tricta cede mactatus est: ut in eo duritiam cordis. emollirent uulnera cor-¬
poris Surrexit gͦ eruditus ex uerbere : ꝑrexit ad epm̃: Cumq iam ex more

Expanded text:
quod operaris, non cesset pes tuus, non cesset manus tua; natali apostolorum venies quod operaris, non cesset pes tuus, non cesset manus tua; natali apostolorum venies ad me, et retribuam tibi mercedem tuam. Surrexit presbyter, sed quia e vicino apostolorum natalitius dies imminebat, tam propinqui exitus diem eAlia nocte Dominus rediit, eiusque inobedientiam uehementer increpauit, atque eadem iussionis suæ uerba re- texuit. Tunc presbiter surrexit, ut pergeret; sed rursum infirmitas cor- dis impedimento facta est indicandae reuelationis, ad monitionem quoque iteratae iussionis obduruit pergere, et quae audierat, manifestare neglexit. Sed quia magnam mansuetudinem contemptae gratiae maior sequi so- let ira uindictae, uisitatione tertia Dominus apparens, iam uerbis addi- dit uerbera; et tam districta cede presbiter mactatus est, ut in eo duritiam cordis emollirent uulnera corporis. Surrexit ergo presbiter eruditus ex uerbere: perrexit ad episcopum eumque iam ex more,
Abbreviated transcription (Latin):
eius uncula soluebantur: Iuos uidelic& dies eius uxor atq horas discutiens.¬
tunc eum recognouit absolutum. cum peo sacrificium meminerat oblatum.
quantum a nobis soluere ualeat ligaturã cordis: si oblata ab altero. potuit
urbis epm̃ nouerunt : cui mos erat cotidianas dõ hostias offerre. ita ut pene
nullus dies uitȩ eius absceder&: quo non omĩpotenti dnõ hostiam placationis
immolar&: Cui cum sacrificio. ualde ȩtiam concordabat uita: Nam cuncta
quȩ habebat in elemosinis tribuens: cum ad horã offerendi sacrificii ueniss&:
uelut totus in lacrimis defluens. sem&e ipsum cum magna cordis contricione
mactabat: Cuius & uitam & exitum: quodam uenerabilis uitȩ diacono qui
ab eo fuerat nutritus referente. cognoui: Aiebat enim: qđ quadam nocte. eius
prb̃ro ꝑ uisum dñs astitit dicens: Uade. & dic epõ: Age qd agis: operare

Expanded text:
eius vincula solvebantur. Quos videlicet dies eius uxor atqeius vincula solvebantur. Quos videlicet dies eius uxor atqtunc eum recognovit absolutum, cum pro eo sacrificium meminerat oblatum. quantum in nobis solvere valeat ligaturam cordis, si oblata ab altero potuit urbis episcopum noverunt, cui mos erat quotidianas Deo hostias offerre, ita ut pene nullus dies vitae ejus abscederet quo non omnipotenti Deo hostiam placationis immolaret . Cui cum sacrificio valde etiam concordabat vita. Nam cuncta quae habebat in eleemosynis tribuens, cum ad horam offerendi sacrificii venisset, velut totus in lacrymis defluens, semetipsum cum magna cordis contritione mactabat. Cujus et vitam et exitum, quodam venerabilis vitae Diacono, qui fuerat ab eo nutritus, referente, cognovi. Aiebat enim quod quadam nocte ejus presbytero per visum Dominus astitit, dicens: Vade et dic episcopo: Age quod agis, operare
Abbreviated transcription (Latin):
namq ad absolutionẽ nrãm oblata cũ lacrimis & benignitate m̃tis sacri
altaris hostia suffragatur: quia is qui in se surgens a mortuis iã ñ moritur.
adhue ꝑhanc in suo mysterio ꝓ nob̾ iterum patitur: Nam quoties ei hostiã
sue passionis offerimus: toties nob̾ ad absolutionẽ nr̃a passionẽ illius reparamꝰ.¬
uram̃ narrando reuocare Non longe a nr̃is fertur temporib factum
qđ quidã ab hostibus captus. longe transductus est: Cumq diu teneretur
in uinculis: eũ uxor sua cum ex eadem captiuitate ñ reciꝑ&: ex tinctũ pira¬
uit: & quo iam uelut mortuo: hostias ebdomadibus singulis curabat offeret
Cuius toties uincula soluebantur incaptiuitate: quoties ab eiꝰ coniuge. oblate
fuissent hostiȩ. ꝓ animȩ eius ab solutione: Nã longua post tempora reusus:
ãmirans ualde suȩ indicauit uxori. qđ dieb certis. ebdomadibus singulis.

Expanded text:
namque ad absolutionem nostram oblata cum lacrimis et benignitate mentis sacri namque ad absolutionem nostram oblata cum lacrimis et benignitate mentis sacri altaris hostia suffragatur, quia is, qui in se resurgens a mortuis iam non moritur, adhuc per hanc in suo mysterio pro nobis iterum patitur. Nam quotiens ei hostiam suae passionis offerimus, totiens nobis ad absolutionem / nostram passionem illius reparamvestram narrando revocare. Non longe a nostris fertur temporibus factum, quod quidam ab hostibus captus longe transductus est. Cumque diu teneretur in vinculis, eum uxor sua, cum ex eadem captivitate non reciperet, extinctum putavit. Pro quo iam velut mortuo hostias ebdomadibus singulis curabat offerre. Cuius totiens vincula solvebantur in captivitate, quotiens ab eius coniuge oblatę fuissent hostię pro animę eius absolutione. Nam longa post tempora reversus, admirans valde suae indicavit uxori, quod diebus certis ebdomadibus singulis
Abbreviated transcription (Latin):
turus uenit. exteriora simul & interiora iudicat: facta pariter & cogitaciones
pensat: Cum duplo gͦ exercitu contra simplũ uenit: qui nos uꝑx in solo oꝑe
os cũ simplo exercitu contra duplum illius sufficere non posse co¬
cimus: dum adhuc longe est. legationẽ mittamus: rogemus ea quȩ pacis st̃:
Longe enim eẽ dicitur: quia adhuc p̾sens ꝑ iudiciũ ñ uidetur Mittamꝰ ad
hunc legationẽ lacrimas nr̃as: mittamꝰ miscdiȩ oꝑa Mactemus in ara eius
hostias placationis : agnoscamus nos cũ eo in uidicio ñ posse contendere.:
Pensemꝰ uirtutẽ eius fortitudinis: rogemꝰ ea quȩ pacis sunt Hȩc est nr̃a le-¬
gatio: quȩ regem uenientem placat: Pensate fr̃s quã benignũ sit: qđ is qui
suo aduentu ual& opprimere. tardat uenire Mittamꝰ ad hunc ut diximꝰ
legationẽ nrãm: flendo: tribuendo: sacra hostias offerendo ingularit᷑

Expanded text:
turus venit, exteriora simul et interiora iudicat, facta pariter et cogitationes turus venit, exteriora simul et interiora iudicat, facta pariter et cogitationes pensat. Cum duplo ergo exercitu contra simplum venit, qui nos, vix in solo opere  nisi ut, dum nos cum simplo exercitu contra duplum illius sufficere non posse conspicimus, dum adhuc longe est, legationem mittamus: Rogemus ea, quae pacis sunt! Longe enim esse dicitur, qui adhuc / praesens per iudicium non videtur. Mittamus ad hunc legationem – lacrimas nostras! Mittamus misericordie opera, mactemus in ara eius hostias placationis! Cognoscamus nos cum eo in iudicio non posse contendere, pensemus virtutem eius fortitudinis, rogemus ea, quae pacis sunt! Haec est nostra legatio, quae regem venientem placat. Pensate, fratres, quam benignum sit, quod is, qui suo adventu valet opprimere, tardat venire. Mittamus ad hunc, ut diximus, legationem nostram, flendo, tribuendo, sacras hostias offerendo! Singulariter
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ pacis sunt: Rex contra regem ex ȩquo uenit ad p̾lium : & tam̃ si se per-¬
pendit non posse susficere: legationẽ mittit. & ea quȩ pacis sunt postulat:
Quibꝰ gͦ nos lacrimis sperare ueniã debemus. qui in illo trem̃do examine cũ
rege nr̃o ex ȩquo ad iudicium ñ uenimꝰ: quos nimirũ conditio infirmita¬
tis & causa inferiores ex hib&: sed fortasse iam mali operis culpas abscidimꝰ:
iam praua quȩq exterius declinamus Hunquid ad reddendam racionem
cogitacionis nr̃ȩ sufficimus. Nam cum uiginti milibus uenire dicitur. is
contra quẽ minime sufficit iste qui cũ decẽ milib uenit Decẽ milia qͥppe.
ad uiginti milia: simplũ ad duplũ sunt: Nos aut̃ simultũ ꝓficimꝰ uix ex-¬
teriora nr̃a opera. in rectitudine seruamus: Nam & si iam luxurra carnis
abscisa est: tam̃ adhuc a corde funditus abscisa non est Ille aut̃ qui iudica¬

Expanded text:
quae pacis sunt. Rex contra regem ex aequo venit ad praelium, et tamen si se perquae pacis sunt. Rex contra regem ex aequo venit ad praelium, et tamen si se perpendit non posse sufficere, legationem mittit, et ea quae pacis sunt postulat. Quibus ergo nos lacrymis veniam sperare debemus, qui in illo tremendo examine cum Rege nostro ex aequo ad judicium non venimus, quos nimirum conditio, infirmitas, et causa inferiores exhibet? 7. Sed fortasse jam mali operis culpas abscidimus, jam prava quaeque exterius declinamus; nunquid ad reddendam rationem cogitationis nostrae sufficimus? Nam cum viginti millibus venire dicitur is contra quem minime sufficit iste qui cum decem millibus venit. Decem millia quippe ad viginti milia simplum ad duplum sunt. Nos autem, si multum proficimus, vix exteriora nostra opera in rectitudine servamus. Nam etsi iam luxuria carnis abscisa est, tamen adhuc a corde funditus abscisa non est. Ille autem, qui iudica
Abbreviated transcription (Latin):
dum uͦ est qđ dicitur: Oñis qui uiderint. incipient il ludere. quia uxta paili
qł agimus. considerare occultos nr̃os aduersarios debemus: qui semꝑ nris
operibus insistunt: semꝑ ex nr̃o defectu gratulantur: Quos ꝓpħa intuens.
ait: Ds̃ m̃s inte confido. non erubescam: neq irrideant me inimici mei.:
In bonis oꝑibus enim intenti. nisi contra malignos sp̃s. sollicite uigilemꝰ: ipsos
irrisores pati mur. quos ad malum ꝑsuasores habemꝰ: Sed quia de cons-¬
truendo ȩdificio. cõparatio data ẽ nunc ex minori ad mauis similitudo
subditur  ut ex rebus minimis. maiora pensentur: Nam sequit᷑: Aut qͥs
rex iturus cõmittere bellum. adũsus alium regem: nonne sedens prius
cogitat. si possit cum decem milibꝰ occurrere ei qui cũ iuginti milib uenit
adse: Alio quim adhuc illo longe agente : legationẽ mittens. rogat ea

Expanded text:
dum vero est quod dicitur: Omnes qui viderint idum vero est quod dicitur: Omnes qui viderint iquod agimus considerare occultos adversarios nostros debemus, qui semper nostris operibus intendunt, semper ex nostro defectu gratulantur. Quos Propheta intuens ait: Deus meus, in te confido, non erubescam, neque irrideant me inimici mei . In bonis enim operibus intenti, nisi contra malignos spiritus sollicite vigilemus, ipsos irrisores patimur quos ad malum persuasores habemus. Sed quia de construendo aedificio comparatio data est, nunc ex minori ad majus similitudo subditur, ut ex rebus minimis majora pensentur. Nam sequitur: Aut qui rex iturus committere bellum adversum alium regem, non sedum viginti millibus venit ad se? Alioquin adhuc illo longe agente, legationem mittens, rogat ea
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃e qđ agimus: p̃uenire ꝑ studium considerationis debemus Eece eni iuxta
ueritatis uocem: qui turrem ȩdificat. prius edificii sũptus parat: Si igitur
humilitatis turrem construere cupimus: prius nos p̃parare ad adu̾sa huius
scłi debemus: Noc enĩ inter terrenũ & cęleste ȩdificiũ distat: qd terrenum
edificiũ expensas colligendo construitur: cęleste uͦ edificiũ expensas disꝑ-
gendo consũmatur Ad illud. sũptus facimꝰ si non habita colligamꝰ: ad
istud  tacimꝰ si & habita relinquamus: Istos sũptus diues ille habere ñ potuit.
qui multas possessiones possidens. magistrũ requisiuit dicens Magister
bone: quid faciens. uitã ȩt̾nam possidebo: Qui cum p̃cepta relinquendi
omia audiss&: tristis abcessit : & inde est angustatus in m̃te ⁊ unde foris
fuit latior in possessione: Quia enĩ in hac uita amabat suptus celsitudinis:
tendendo ad eternã patriam. habere noluit sũptus humilitatis Considan¬

Expanded text:
Omne quod agimus, praevenire per studium considerationis debemus. Ecce enim juxta Veritatis vocem. Qui turrem aedificat prius aedificii sumptus parat. Si igitur humilitatis turrem construere cupimus, prius nos praeparare contra adversa hujus saeculi debemus. Hoc enim inter terrenum et coeleste aedificium distat, quod terrenum aedificium expensas colligendo construitur, coeleste rgendo. Ad illud sumptus facimus, si non habita colligamus, ad istud sumptus facimus, si et habita relinquamus. Istos sumptus dives ille habere non potuit, qui, multas possessiones possidens, magistrum requisivit, dicens: Magister bone, quid faciens vitam aeternam possidebo ? Qui cum praeceptum relinquendi omnia audisset, tristis abscessit, et inde est angustatus in mente, unde foris fuit latior in possessione. Quia enim in hac vita amabat sumptus celsitudinis, tendendo ad aeternam patriam habere noluit sumptus humilitatis. Consideran
Abbreviated transcription (Latin):
uolo si possum sub breuitate transcurrere: ut infine eius ualeam ad loquen¬
dum largius uacare: S querendum prius ẽ: an hȩc apud matheũ ipsa
sit lectio: quȩ apud lucam sub appellacione cenȩ describitur E quidem
st̃ ñ nulla quȩ sibi dissona ee̾ uideantur: quia hic prandiũ. illie cena me¬
moratur: hic qui ad nuptias ñ dignis uestib intrauit. repulsus est: illi null
qui intrasse dicitur. repulsus eẽ ꝑibetur Qua exre recte colligitur. qđ
quia & hanc ñ nulli exituri intrant: & ad illud. quisquis semel intrauert
ulterius non exibit: At siquis forte contendat. hanc eandem eẽ lectione
ego melius puto salua fide. alieno intellecti cẽdere. quã contentionib de¬
seruire : qm̃ & intelligi congrue forsitan potest. quia de ꝓiecto eo qui cum
istit: quia cũ ad horam nonã apud antiquos cotidie prandium

Expanded text:
olo, si possum, sub brevitate transcurrere, ut in fine ejus valeam ad loquendum largius vacare. Sed quaerendum prius est an haec apud Matthaeum ipsa sit lectio quae apud Lucam sub appellatione coenae describitur . Et quidem sunt nonnulla quae sibi dissona esse videntur, quia hic prandium, illic coena memoratur; hic qui ad nuptias non dignis vestibus intravit repulsus est, illic nullus qui intrasse dicitur repulsus esse perhibetur. Qua ex re recte colligitur quod quia et hanc nonnulli exituri intrant, et ad illud quisquis semel intraverit ulterius non exibit. At si quis forte contendat hanc eamdem esse lectionem, ego melius puto, salva fide, alieno intellectui cedere, quam contentionibus deservire, quoniam et intelligi congrue forsitan potest quia de projecto eo qui cum obsistit, quia cum ad horam nonam apud antiquos quotidie pr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximo. ꝓ studio ȩternȩ intentionis exhibere: Nam quisquis hȩc ꝓ temporali
intentione exhib&: crucem quidem bauilat: sed ire post dum̃ recusat:
Quia uͦ sublimia p̾cepta data sunt: ꝓtinus cõparatio edificandę sublimitatis
adiungit᷑. cum dicit᷑. Quis enĩ ex uobis uolens turrem edificare. ñ prius sedens

Expanded text:
proximo pro studio aeternae intentionis exhibere. Nam quisquis haec pro temporali proximo pro studio aeternae intentionis exhibere. Nam quisquis haec pro temporali intentione exhibet, crucem quidem bajulat, sed ire post Dominum recusat. Quia vero sublimia praecepta data sunt, protinus comparatio aedificandae sublimitatis adjungitur, cum dic
Abbreviated transcription (Latin):
esse intra scãm ȩcclaii. ut & cõpatiantur ꝓximis ꝑ caritatem: & tam̃ de
uiadĩ non exorbitent ꝑ compasionem: Hoc ipsum uͦ animȩ odiũ. qualit̃ exh¬
beri debeat: ueritas subdendo manifestat dicens: Qui non bauilat cruceꝰ sua
& uenit post me : non potest nis eẽ discipulus Crux quippe. a cruciatu diuit
Et duobus mõis crucem dñi baiulamꝰ: eũ aut ꝑ abstinentiã carnẽ asficimꝰ aut
non nulli qui carnis abstinentiam non ꝓdõ. s ꝓ inani gła exhibent: & sunt
pleriq qͥ cõpassionẽ ꝓximo. ñ spũalit̾ sed carnalit̾ impendunt: ut ei ñ ad
uirtutẽ sed quasi miserendo ad culpas faueant: hii itaq crucẽ quidẽ uiden-¬
tur ferre : sed dnm̃ non sequunt᷑: Unde recte hȩc eadem ueritas dicit:
ui ñ bauilat crucem suam. & uenit post me : non potest mis eẽ dis
lare & enĩ crucẽ. & post dnm̃ ire est: uel carnis abstinentiã. uel cõpassionẽ

Expanded text:
esiam debent, ut compatiantur proximis per charitatem, et tamen de Dei non exorbitent per compassionem. 5. Hoc ipsum vero animae odium qualiter exhiberi debeat, Veritas subdendo manifestat, dicens: Qui non bajulat crucem suam, et venit post me, non potest meus esse discipulus. Crux quippe a cruciatu dicitur. Et duobus modis crucem Domini bajulamus, cum aut per abstinentiam carnem afficimus, aut o est quod sunt nonnulli qui carnis abstinentiam non pro Deo, sed pro inani gloria exhibent; et sunt plerique qui compassionem proximo non spiritaliter, sed carnaliter impendunt, ut ei non ad virtutem, sed quasi miserendo ad culpas faveant. Hi itaque crucem quidem videntur ferre, sed Dominum non sequuntur. Unde recte haec eadem Veritas dicit: Qui non bajulat crucem suam, et venit post lare etenim crucem et post Dominum ire, est vel carnis abstinentiam, vel compassionem
Abbreviated transcription (Latin):
taculo suȩ carnis euulsus est: De quo nimirum constat. quia ꝓnobis non
longuanimiter expectat: Nam illi. tetros sp̃s ante mortem uidisse. & in¬
ducias petisse qͥd ꝓfuit: qui easdem inducias quas petiit. ñ accepit: Nos gͦ
fr̃s um̃ nunc sollicite cogitemus. ne nobis in uacuum tempora pereant.
&e tunc queramus ad bene agendum uiuere. cum iam compellimur de corpore
exire Mem̃tote. quid ueritas dicat Orate. ne fiat fuga ur̃a. hẏeme uel
sabbato: Flegis quippe mandatum: ambulare longuis in sabbato non licae
yem̾s quoq ad ambulandum impedimento est: quia gressus ambulantium.
torpor frĩgoris astringit. dit ergo: Orate. ne fiat fuga urã hẏeme uel sab¬
bato: Ac si apte dicat Uidete ne tunc queratis peccata urã fugere quando
iam ñlic&e ambulare: Illud ergo tempus quo fugere ñ licoo: modo debet
cogitari dum licae Illa hora est nr̃i exitis semꝑ intuenda : ista redemptoris¬

Expanded text:
taculo suae carnis evulsus est. De quo nimirum constat quia pro nobis istaculo suae carnis evulsus est. De quo nimirum constat quia pro nobis islonganimiter exspectat. Nam illi tetros spiritus ante mortem vidisse et inducias petiisse, quid profuit, qui easdem inducias quas petiit, non accepit? Nos ergo, fratres charissimi, nunc sollicite ista cogitemus, ne nobis in vacuum tempora pereant, et tunc quaeramus ad bene agendum vivere, cum jam compellimur de corpore exire. Mementote quid Veritas dicat: Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato . Per legis quippe Hiems quippe ad ambulandum impedimento est, quia gressus ambulantium torpor frigoris astringit. Ait ergo, Orate ne fiat fuga vestra hieme vel sabbato. Ac si aperte dicat: Videte ne tunc quaeratis peccata vestra fugere, quando jam non licet ambulare. Illud ergo tempus quo fugere non licet, modo debet cogitari dum licet. Illa hora est nostri exitus semper intuenda; ista Redemptoris
Abbreviated transcription (Latin):
ad inferni claustra se raperent Cȩpit tremere: pallescere sudare: & magnis
uocibus indutias petere: filiumq suum nomine maximũ quẽ ipse iam mo¬
nachus monachum uidi nimi is & turbatis clamoribus uocare dicens Mqine
curre Num quã tibi mali aliquid feci: in fide tua me suscipe: Turbatus
mox maximus ad fuit : lugens & ꝑstrepens familia conuenit Eos aut̃ quos
ille insistentes sibi grauiter tolerabat. ipsi malignos sp̃s uidere non poterant:
sed eoꝵ p̃sentiam. in confusione in pallore ac tremore illuis qui trahebat᷑
lectulo Iacebat in sinistro latere : aspectum eoꝵ ferre non poterant:
ertebatur ad parietem : ibi aderant: Cumq constrictus nimis. relaxari se
iam posse desꝑarae : cȩpit magnis uocibus clamare: Indutias uel usq mane:
indutias uel usq mane: Sed cum hȩc clamarae: in ipsis suis uocibus. de habi¬

Expanded text:
ad inferni claustra se raperent. Coepit tremere, pallescere, sudare, et magnis ad inferni claustra se raperent. Coepit tremere, pallescere, sudare, et magnis vocibus inducias petere, filiumque suum nomine Maximum, quem ipse jam monachus monachum vidi, nimiis et turbatis clamoribus vocare, dicens: Maxime curre, nunquam tibi aliquid mali feci, in fidem tuam me suscipe. Turbatus mox Maximus adfuit, lugens et perstrepens familia convenit. Eos autem quos ille insistentes sibi graviter tolerabat ipsi malignos spiritus videre non poterant, sed eorum praesentiam in confusione, in pallore ac tremore illius qui trahebaturlectulo; jacebat in sinistro latere, aspectum eorum ferre non poterat; vertebatur ad parietem, ibi aderant. Cumque constrictus nimis relaxari se jam posse desperaret, coepit magnis vocibus clamare: Inducias vel usque mane, inducias vel usque mane. Sed cum haec clamaret, in ipsis vocibus de habi
Abbreviated transcription (Latin):
augeamus At si aliqua nos egritudo corripiat: si signa egritudinis. iucinã
mortem denunciant: inducias uiuendi querimus. ut peccata nrã defle¬
amus: d̾e eas cum magno ȩstu desiderii petimus. quas acceptas mͦ ꝓnichilo habemꝰ¬
Rem fr̃s refero: quã si intente audire uult caritas ur̃a: ex consideratione illius
uehementer instruatur Quidam  uir nobilis in ualeria ꝓiuntia nomine cri-¬
saurius fuit: quẽ lingua rustica popłe crisserium uocabat: uir ualde idone¬
us: sed tantum plenus uitiis. quantũ rebus Suꝑbia tumidus: carnis suȩ uo-¬
luptatibus subditus: in adquirendis rebus. auaritiȩ facibus accensus: Sed
cum tot malis dnis finem ponere decreuissae:
ad extremum ueniens. ea hora qua iam de corpore erat exiturus. aptis ocłis
uidit tetros & nigerrimos sp̃s coram se adsistere: & uehement̾ inminere: ut

Expanded text:
augemus. At si aliqua nos aegritudo corripiat, si signa aegritudinis vicinam augemus. At si aliqua nos aegritudo corripiat, si signa aegritudinis vicinam mortem denuntient, 1480 inducias vivendi quaerimus, ut peccata nostra defleamus, et eas cum magno aestu desiderii petimus, quas acceptas modo pro nihilo habemus vehementer instruetur. Quidam vir nobilis in Valeria provincia nomine Chrysaorius fuit, quem lingua rustica populus Chryserium vocabat: vir valde idoneus, sed tantum plenus vitiis, quantum rebus; superbia tumidus, carnis suae voluptatibus subditus, in acquirendis rebus avaritiae facibus accensus. Sed cum tot malis Dominus finem ponere decrevisset, ad extremum veniens, eadem hora qua jam de corpore erat exiturus, apertis oculis vidit tetros et nigerrimos spiritus coram se assistere, et vehementer imminere, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uos tribulatio & angustia Tunc inuocabunt me & non exaudiam: mane
onsurgent. & non inuenient me: Eece aperiri clamant: & re
dnẽ aperi nobis Preces offerunt. sed nesciunt᷑ : quia tunc uelut in cognitos
dĩ deserit: quos modo suos ꝑ uite meritũ non agnoscit: Ubi apte quoq ge-¬
neralis ad discipulos exhortacio sub infertur : cum dicitur: Uigilate itaq
quia nescitis diem neq horam: Quia post peccata penitentiam dĩ suscipit:
si scirae quisq de p̾senti scło quo tempore exirae : aluid tempus uoluptatibus.
atq aliud penitentiȩ aptare potuissae Sed qui penitenti. ueniam spopon-¬
dit : pecoanti. diem crastinum non ꝓmisit: Semꝑ gͦ extremũ diem debe-¬
mus metuere: quẽ numquã possumꝰ p̃uidere: Eece hunc ipsum diem in
quo loquimur. ad inducias conũsionis accepimꝰ: & tam̃ mala quȩ fecimus.
flere recusamus Non solum cõmissa non plangimus: sed ȩtiam quȩ defleantꝰ

Expanded text:
os tribulatio, et angustia, tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Ecce aperiri clamant, et, rDomine, aperi nobis. Preces offerunt, sed nesciuntur, quia tunc velut incognitos Dominus deserit, quos modo suos per vitae meritum non agnoscit. 6. Ubi apte quoque generalis ad discipulos exhortatio subinfertur, cum dicitur: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam. Quia post peccata Deus poenitentiam suscipit, si sciret quisque de praesenti saeculo quo tempore exiret, aliud tempus voluptatibus, atque aliud poenitentiae aptare potuisset. Sed qui poenitenti veniam spopondit, peccanti diem crastinum non promisit. Semper ergo extremum diem debemus metuere, quem nunquam possumus praevidere. Ecce hunc ipsum diem, in quo loquimur, ad inducias conversionis accepimus, et tamen mala quae fecimus flere recusamus. Non solum commissa non plangimus, sed etiam quae defleantur
Abbreviated transcription (Latin):
dies tribulacionis & angustiȩ: dies calamitatis & miserie:. dies tenebrarum
& caliginis: dies nebulȩ & turbinis: dies tubȩ & clangoris Pensate fr̃s̃ rem̃i.
rescere : quem tot appellacionibus ñ ual&e explicare: Quanta nͦ tune erit
electoꝵ lȩcicia qui de euis merentur uisione gaudere. e cuius conspectu
uident o elementa contremescere: cum eo simul ad nuptias intrare: Qui &
iisponsi nuptiis gaudent: & tam̃ ipsi sunt sponsȩ quia in illo ȩterni
regi thalamo. uisioni nr̃ȩ dĩ coniungitur : quȩ seiliece uisio. numquã ian
inppetuu ab amoris sui amplexibus euellatur: Tunc regni ianua iugentib
claudetur quȩ mͦ cotidie penitentibus aperitar. Erit namq coruis peni¬
tentia fei feuefuosa iam ñ erit: quia nequaquã tunc uenia iiuenit.¬

Expanded text:
dies tribulationis et angustiae, dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum dies tribulationis et angustiae, dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et calirescere, quem tot appellationibus non valet explicare. Quanta vero tunc erit electorum lętitia, qui de eius merentur visione gaudere, de cuius conspectu vident et elementa contremescere, cum eo simul ad nuptias intrare! Qui et in sponsi nuptiis gaudent, et tamen ipsi sunt sponsa, quia in illo ęterni regni thalamo visioni nostrae deus coniungitur. Quae scilicet visio numquam iam in perpetuum ab amoris sui amplexibus evellatur. Tunc regni ianua lugentibus / clauditur, quae modo cotidie pęnitentibus aperitur. Erit namque tunc paenitentia, sed f
Abbreviated transcription (Latin):
fauor adulantis Sed cum irent emere. uenit sponsus. quia cũ uitȩ suȩ
habae qđ dicitur. uenit sponsus: quid dulcedinis. intrauerunt cum eo ad
tu suo elementa concutit: in cuius conspectu. celum cum t̾ra contremiscit:
Unde ȩtiam ꝑ ꝓpham dicit: Adhuc semel. & ego mouebo non solum terram: sed
&e cȩlum Ad cuius examen omne humanũ genus deducitur: cui ad undictã
maloꝵ remunerationemq bonoꝵ angłi archangłi throni. principatus. & do¬
minationes obsequuntur: Pensate fr̃s remĩ. ante conspectũ tanti uidicis qui in
illo die terror erit. quando iam in pena remedium non erit: quȩ illa confusi
eui reatu suo exigente contingae. in conuentu om̃ium hominũ angłoꝵq erubes¬
cere : qui pauor eum quem ce tranquillum mens humana capere ñ ualet.¬
&iam iratum uidere: Quem diem bene ꝓpħa intuens ait Dies ire dies illa:

Expanded text:
favor adulantis. Sed dum irent emere, venit sponsus, quia cum vitae suae favor adulantis. Sed dum irent emere, venit sponsus, quia cum vitae suae habet quod dicitur: Venit sponsus! quid dulcedinis: Intraverunt cum eo ad ntu suo aelementa concutit, in cuius conspectu caelum cum terra contremescit. Unde etiam per prophetam dicit: Adhuc semel, ego movebo non solum terram, sed etiam caelum. Ad cuius examen omne humanum genus deducitur, cui ad vindictam malorum remunerationemque bonorum angeli, archangeli, throni, principatus et dominationes obsecuntur. Pensate, fratres carissimi, ante conspectum tanti iudicis, qui in illo die terror erit, quando iam in poena remedium non erit! Quae illa confusio cui reatu suo exigente continget in conventu omnium hominum angelorumque erubescere! / Qui pavor eum, quem et tranquillum mens humana capere non valet, etiam iratum videre! Quem diem bene propheta intuens ait: dies irae, dies illa,
Abbreviated transcription (Latin):
conscientiam contegunt: & sunti pleriq qui corpus ꝑ abstinentiam affligunt
sed de ipsa sua abstinentia humanos fauores expetunt. Doctrinae inseruiunt:
indigentibus multa largiuntur: S fatuȩ ꝓfecto sunt uirgines: q solam
laudis transitoriȩ retribucionem querunt: Unde & apte subditur: Iuinq¬

Expanded text:
conscientiam contegunt. Et sunt plerique qui corpus per abstinentiam affligunt, conscientiam contegunt. Et sunt plerique qui corpus per abstinentiam affligunt, sed de ipsa sua abstinentia humanos favores expetunt; doctrinae inserviunt, indigentibus multa largiuntur, sed fatuae profecto sunt virgines, quia solam laudis transitoriae retributionem quaerunt. Unde et aperte subditur. Sed q
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlorum: Mandatum quippe soluit & docoe: quando hoc quisq uoce
p̃dicat. qđ iuuendo ñ imploe Sed ad regnum ȩternȩ beatitudinis ꝑue-
nire non ualae : qui non uult opere implere qđ docoe Quo modo ergo
ineo minimus uocatur.⁊ qui ad hoc nullomͦ intrare ꝑ mittitur: Quidꝰ
itaq ꝑ hanc sententiam nisi p̃sens ȩccła cȩlorum regnum dicitur: In qua
doctor qui mandatum soluerit. minimus uocatur: quia ciuus uita despi-¬
ex utroq sexu fidelium multitudo colligitur: scã ȩccła decem uirginibus
similis denunciatur: Inqua quia mali cum bonis. & reꝓbi cum electis adinixti
sunt : recte similis uirginibus prudentibus & fatius esse ꝑhibetur Sunt nãq
pleriq continentes. qui ab exteriori se appetitu custodiunt: & spe ad interiora
rapuntur: Carnem macerant : & toto desiderio. ad suꝑnam patriam anhe-¬
lant: &terna p̾mia expetunt. ꝓlaboribus suis recipere laudes humanas
nolunt: Hu nimirum głam suam non in ore homurum ponunt: sed intra

Expanded text:
coelorum . Mandatum quippe solvit, et docet, quando hoc quisque voce praedicat, quod vivendo non implet. Sed ad regnum aeternae beatitudinis non valet pervenire, qui non vult opere implere quod docet. Quomodo ergo in eo minimus vocatur, qui ad hoc nullo modo intrare permittitur? Quid itaque per hanc sententiam nisi praesens Ecclesia coelorum regnum dicitur? in qua doctor qui mandatum solverit minimus vocatur, quia cujus vita despiex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur. In qua quia mali cum bonis, et reprobi cum electis admixti sunt, recte similis virginibus prudentibus et fatuis esse perhibetur. Sunt namque plerique continentes qui ab exteriori se appetitu custodiunt, et spe ad interiora rapiuntur; carnem macerant, et toto desiderio ad supernam patriam anhelant, aeterna praemia expetunt pro laboribus suis recipere, laudes humanas nolunt. Hi nimirum gloriam suam non in ore hominum ponunt, sed intra
Abbreviated transcription (Latin):
uempis aeceptale: ecce nunc dies salutis Hinc ꝓpħa ait. Iuerite dnm̃ duin
sauueniri potest: inuocate eum dum ꝓpe est: Unde ae easdem uirgines
fartias unro canrtes dũs non audit: quia interlusa regni ianua is q nẽ ꝑerauditionẽ ꝓpee
soterat. ꝓpe iam ñ erit Nam subditur: Noiussime ueniunt reliquȩ urgines:
dicentes. Onẽ dnẽ aperi nobis. At ile respondens aut: Am̃ dico uobist nescio

Expanded text:
m dum inveniri potest, invocate eum dum prope est . 5. Unde et easdem virgines fatuas invocantes Dominus non audit, quia interclusa regni janua, is qui prope esse poterat, prope jam non erit. Nam subditur: Novissime veniunt et reliquae virgines, dicentes: Domine, Domine, aperi nobis. At ille respondens, ait:
Abbreviated transcription (Latin):
eccata nr̃a p̃terita: in baptismatis ꝑceptione donata sunt & tam̃ post bap¬
tisma. multa commisimus: sed lauari iterum. baptismatis aqua ñ possumꝰ.
Quia gͦ & post baptisma inquinauimus uitam: baptitemus lacrimis conscien¬
tiam: Quatinus regionem nrãm ꝑuiã aliam repetentes. qui ex ea bonis delec¬
tati discessimus: ad eam malis amaricacti redeamus: Prestante dnõ nr̃o¬

Expanded text:
Peccata nostra praeterita in baptismatis perceptione laxata sunt, et tamen post bapPeccata nostra praeterita in baptismatis perceptione laxata sunt, et tamen post baptisma multa commisimus, sed lavari iterum baptismatis aqua non possumus. Quia ergo et post baptisma inquinavimus vitam, baptizemus lacrymis conscientiam, quatenus regionem nostram per viam aliam repetentes, qui ex ea bonis delectati discessimus, ad eam malis amaricati redeamus, praestante Domino
Abbreviated transcription (Latin):
uidicium minatur. & late Terrores peccatorib intemptat: & tam̃ ad huo
sustince & idcirco uenire citius differt: ut minus inueniat quos condq̃n&
uniamus fletibꝰ culpas: & cum psalmistȩ uoce. preueniamꝰ faciem eius in
confessione Uoluptatum nos gͦ fallacia nulla decipiat: nulla uana leti¬
cia seduicat In ꝓximo namq est uidex. qui dixit Uȩ uobis qui ridetis nuns:
quia lugebitis &e flebitis Hinc &e enim salomon ait Risus dolori miscebitur
t extrema gaudũ luctus occupat: Hinc iterum dicit: Risum deputaui er¬
rorem.: cegaudio dixi: Sui frustra deciperis: hinc rursus ait Cor sapientiũ. ubi
tristicia est: & cor stultorum. ubi lȩticia: Etimescamus igitur p̃cepta dĩ: si cȩ¬
lebramꝰ ueraciter sollempnitatem dĩ Gratum namq dõ sacrificium est. afflictio
contra peccatũ : psalmista testante qui ait Sacrificium dõ: sp̃s contribulatꝰ.

Expanded text:
judicium minatur et latet; terrores peccatoribus intentat, et tamen adhuc judicium minatur et latet; terrores peccatoribus intentat, et tamen adhuc sustinet; et idcirco venire citius differt, ut minus inveniat quos condemnet. Puniamus fletibus culpas, et cum Psalmistae voce praeveniamus faciem ejus in confessione . Voluptatum nos ergo fallacia nulla decipiat, nulla vana laetitia seducat. In proximo namque est judex qui dixit: Vae vobis qui ridetis nunc, quia lugebitis et flebitis . Hinc etenim Salomon ait: Risus dolori miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat . Hinc iterum dicit: Risum deputavi errorem, et gaudio dixi: Quid frustra deciperis? Hinc rursus ait: Cor sapientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia . Pertimescamus ergo praecepta Dei, si celebramus veraciter solemnitatem Dei. Gratum namque Deo sacrificium est afflictio contra peccatum, Psalmista testante, qui ait: Sacrificium Deo spiritus contribulatus .
Abbreviated transcription (Latin):
luxuriȩ uitam finire: Mẏrram gͦ dõ offerimꝰ : quando hoc mortale corpus.
aluxuriȩ putredine ꝑ condimentum continentiȩ custodimꝰ. Magnum uͦ
nobis aliqͥd magi innuunt : qđ in regionẽ suam ꝑiuam aliam reu̾tuntur:
In eo namq qđ ammoniti faciunt: nobis ꝓfecto insinuant qͥd faciamus
Regio quippe nr̃a paradysus est: Ad quam iħu cognito redire ꝑ uiã qua
uenimꝰ ꝓ hibem᷑: A regione eñi nr̃a. suꝑbiendo. in oboediendo. uisibilia seq̃ndo. cibũ
uetitũ gustando discessimꝰ: sed ad eã neee̾ẽ est ut flendo. obȩdiendo. uisibilia cõtẽpnendo.
atq appetitũ carnis refrenando.redeamꝰ Ergo ꝑaliam uiam ad regionem
nr̃am regredimur: qm̃ qui a paradisi gaudio ꝑ delectam̃ta discessimus:
semꝑq suspecti. ponamꝰ ante oculos cordis hinc culpas operis. illinc uidi¬
m extremȩ districtionis Pensemus quam districtꝰ uidex ueniat: qui

Expanded text:
luxuriae vitam finire. Myrrham ergo Deo offerimus, quando hoc mortalluxuriae vitam finire. Myrrham ergo Deo offerimus, quando hoc mortala luxuriae putredine per condimentum continentiae custodimus. 7. Magnum vero nobis aliquid magi innuunt, quod in regionem suam per aliam viam revertuntur. In eo namque quod admoniti faciunt, nobis profecto insinuant quid faciamus. Regio quippe nostra paradisus est, ad quam, Jesu cognito, redire per viam qua venimus prohibemur. A regione etenim nostra superbiendo, inobediendo, visibilia sequendo, cibum vetitum gustando, discessimus; sed ad eam necesse est, ut flendo, obediendo, visibilia contemnendo, atque appetitum carnis refrenando, redeamus. Per aliam ergo viam ad regionem nostram regredimur, quoniam qui a paradisi gaudiis per delectamenta discessimus, mper pavidi semperque suspecti ponamus ante oculos cordis hinc culpas operis, illinc judicium extremae districtionis. Pensemus quam districtus judex veniat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
psalmista testante. qui dixit: Dirigatur oracio mea: sicut incensum in conspectu
tuo Per myrram uͦ : carnis nr̃ȩ mortificatio figuratur: Unde & scã ȩccła de
sius operariis usq ad mortem ꝓdõ certantib dicit Manus meȩ distillauerunt
myrram: nato gͦ regi aurum offerimus: sin conspectu illius. claritate suꝑnę
sapientiȩ resplendemus Thus offerimus: si cogitaciones carnis ꝑscã orationum
studia in arca cordis incendimus: ut suaue aliquid dõ ꝑceleste desiderium re
dolere ualeamus: Myrram offerimus: si carnis uitia ꝑ abstinentiam mortifi¬
camus ꝑ myrram namq ut diximus agitur. ne mortua caro putrefiat Mor-¬
tuam uꝰ carnẽ putrescere est : hoc mortale corpus. fluxiu luxuriȩ deseriure
Sicut de quibusdam ꝑ ꝓpħ̾am dicitur Conputruer̃ iumenta in stercore suo
umenta quippe in stercore suo computrescere est: carnales homines infetore

Expanded text:
Psalmista testante, qui dicit: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu Psalmista testante, qui dicit: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Per myrrham vero carnis nostrae mortificatio figuratur; unde sancta Ecclesia de suis operariis usque ad mortem pro Deo certantibus dicit: Manus meae distillaverunt myrrham . Nato ergo Regi aurum offerimus, si in conspectu illius claritate supernae sapientiae resplendemus. Thus offerimus, si cogitationes carnis per sancta orationum studia in ara cordis idolere valeamus. Myrrham offerimus, si carnis vitia per abstinentiam mortificamus. Per myrrham namque, ut diximus, agitur, ne mortua caro putrefiat. Mortuam vero carnem putrescere, est hoc mortsicut de quibusdam per prophetam dicitur: Computruerunt jumenta in stercore suo . Jumenta quippe in stercore suo computrescere est carnales homines in fetore
Abbreviated transcription (Latin):
sed ubiq regnare nequaquã credunt: Hii ꝓfecto ei thus offerunt: sed offerre
etam aurum nolunt: & sunt nonnulli. qui hunc regem existimant: sed am̃
negant: Hii uidelica ei aurum offerunt: sed offerre thus nolunt: Q sunt
nonnulli. qui hunc &e diñ &e regem fatentur: sed assumpsuse carnem mortalẽ
regant. Hii niminũ aurum cochus offerunt: sed offerre myrram assumptȩ
mortalitatis nolunt: Nos itaq nato diĩo offeramus aurum: ut hunc ubiq
regnare fateamur: Oferamus chus: ut credamus qđis qui in tempore
apparuit. dĩ ante tempora extitit: Offeramus mẏrram : ut eum quẽ credimꝰ in sua
diuinitate impassibilem: credamus &eriam in nrã fuisse carne mortalem :
signatur : salomone ad testante. qui ait: Thesaurus desiderabilis. requiescit in
ore sapientis Thure aut̃ qđ dõ incenditur. uirtus oracionis exprimitur.

Expanded text:
sed ubique regnare nequaquam credunt. Hi profecto ei thus offerunt, sed offerre sed ubique regnare nequaquam credunt. Hi profecto ei thus offerunt, sed offerre etiam aurum nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc regem existimant, sed Deum negant. Hi videlicet ei aurum offerunt, sed offerre thus nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc et Deum et regem fatentur, sed assumpsisse carnem mortalem negant. Hi nimirum ei aurum et thus offerunt, sed offerre myrrham assumptae mortalitatis nolunt. Nos itaque nato Domino offeramus aurum, ut hunc ubique regnare fateamur; offeramus thus, ut credamus quod is qui in tempore apparuit Deus ante tempora exstitit; offeramus myrrham, ut eum quem credimus in sua divinitate impassibilem credamus etiam in nostra fuisse carne mortalem.  designatur, Salomone attestante, qui ait: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Thure autem quod Deo incenditur virtus orationis exprimitur,
Abbreviated transcription (Latin):
citur. ubi piscatoꝵ omnimodo ñ habetur : rursum quos nasci signo librȩ
asserunt : trapetetas futuros dicunt: & traperetas. multarum gentium
ꝓuinciȩ ignorant: fateantur gͦ necesse est. aut hoc in eis signũ deesse.
aut effectum fatalẽ nullo mͦ habere: Inꝑsarum quoq francoꝵq terra.
reges ex genere ꝓdeunt: Quib ꝓfecto nascentibꝰ. quis estimae quanti eisdem
momentis horarum ac tempoꝵ ex seruili condicione nascuntur : & tam̃
regum filii. uno eodemq sĩ dere cum seruis nati. ad regnum ꝓficiunt. cũ
uͦ: aurũ. thus o mirram. deferunt: Aurum quippe: regi congrut: Thusꝰ
uͦ indĩ sacrificio ponebatur: Myrra aut̃: mortuoꝵ corpora condiuntur
um e magi quem ad orant: & iam mysticis munerib p̃dicant: Auro regem.:
ture diñ.: mpera mortalem Sunt uͦ non nulli heretici. qui hunc dm̃ credunt.

Expanded text:
citur, 1470 ubi piscator omnimodo non habetur? Rursum quos nasci sub signo Librae citur, 1470 ubi piscator omnimodo non habetur? Rursum quos nasci sub signo Librae asserunt, trapezitas futuros dicunt; et trapezitas multarum Gentium provinciae ignorant. Fateantur ergo necesse est, aut hoc in eis signum deesse, aut effectum fatalem nullo modo habere. In Persarum quoque, Francorumque terra Reges ex genere prodeunt; quibus profecto nascentibus quis aestimet quanti eisdem momentis horarum ac temporum ex servili conditione nascuntur? et tamen regum filii uno eodemque sidere cum servis nati, ad regnum proficiunt, cum vero aurum, thus et myrrham deferunt. Aurum quippe regi congruit, thus vero in Dei sacrificium ponebatur, myrrha autem mortuorum corpora condiuntur. Eum ergo magi quem adorant etiam mysticis muneribus praedicant, auro regem, thure Deum, myrrha mortalem. Sunt vero nonnulli haeretici qui hunc Deum credunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Et si stella. fatum hominis dicitur : ipsis suis ministeriis subesse homo ꝑhibet᷑.
Certe cum iacob de utero egrediens. prioris fratris plantam tener& ianu.
prior ꝑfecte nequaquam egredi potuit. nisi & subsequens in coasset:
& tam̃ cum uno tempore eodemq momento. utrumq mater funderie: nõ
una uiriusq uitȩ qualitas fuit: S ad hȩc solent mathematici respondẽ.
quia uirtus constellacionis. in ictu pungentis est: Iuibus ediuerso nos
dicimꝰ: quia magna est mora natiuitatis: Si igitur in ictu puncti constel¬
lacio ꝑmutatur : necesse iam erit. ut tot dicant fata. qđ sunt menbra
nascentium: Fateri &iam mathematiei solent: qđ quisq signo aquarii
nascitur: in hac uita. piscatoris ministerium sorciatur: Piscatores uͦ ut fert᷑:
gethulia ñ habae Iuis igitur dicat. quia nemo illie in stella aquarii nas-¬

Expanded text:
Et si stella fatum hominis dicitur, ipsis suis ministeriis subesse homo perhibetur. Et si stella fatum hominis dicitur, ipsis suis ministeriis subesse homo perhibetur. Certe cum Jacob, de utero egrediens, prioris fratris plantam teneret manu , prior perfecte nequaquam egredi potuit, nisi et subsequens inchoasset; et tamen cum uno tempore, eodemque momento utrumque mater fuderit, non una utriusque vitae qualitas fuit. 5. Sed ad hoc solent mathematici respondere, quia virtus constellationis in ictu puncti est. Quibus e diverso nos dicimus quia magna est mora nativitatis. Si igitur in ictu puncti constellatio permutatur, necesse jam erit ut tot dicant fata, quot sunt membra nascentium. Fateri etiam mathematici solent quod quisquis in signo Aquarii nascitur, in hac vita piscatoris ministerium sortiatur. Piscatores vero, ut fertur, Getulia non habet. Quis ergo dicat quia nemo illic in stella Aquarii nas
Abbreviated transcription (Latin):
alii quã hypocritȩ designantur : qui dum ficte quer̃. inuenire dñm nũ¬
quã merentur: S inter hȩx sciendum ẽ: qđ priscillianistȩ hereticimn
unũ quẽq hominẽ sub constitutionib stellarũ putant & hoc in adu¬
torium sui erroris adsiimunt: qd noua stella exiit. cum dñs in carne ap¬
paruit: Cuius fuisse factum: eandem quȩ apparuit stellam putant
Sed si euangłii u̾ba pensamꝰ quibꝰ de eadem stella dicitur. usq dum ue-¬
niens staroe supra ubi erat puer: dum ñ puer ad stellam. sed stella ad
puerum cucurrit: si dici liceat. ñ stella fatum pueri: s fatum stellȩ his qui
apparuit puer fuit: S absit hoc a fidelium cordibus: ut ẽe̾ aliquid fatum
dicant Uitam quippe hominũ: solus hanc conditor qui ereauit. ad mi¬
trat Neq enim ꝓpt̾ stellas. homo : sed stellȩ. ꝓpt̃ hominem factȩ sunt.

Expanded text:
alii quam hypocritae designantur, qui dum ficte quaerunt, invenire Dominum nunalii quam hypocritae designantur, qui dum ficte quaerunt, invenire Dominum nunquam merentur? 4. Sed inter haec sciendum quod Priscillianistae haeretici nasci unumquemque hominem sub constitutionibus stellarum putant; et hoc in adjutorium sui erroris assumunt, quod nova stella exiit cum Dominus in carne apparuit, cujus fuisse fatum eamdem quae apparuit stellam putant. Sed si Evangelii verba pensamus, quibus de eadem stella dicitur: Usque dum veniens staret supra ubi erat puer, dum non puer ad stellam, sed stella ad puerum cucurrit, si dici liceat, non stella fatum pueri, sed fatum stellae is qui apparuit puer fuit. Sed a fidelium cordibus absit ut aliquid esse fatum dicant. Vitam quippe hominum solus hanc conditor qui creavit administrat. Neque enim propter stellas homo, sed stellae propter hominem factae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
signauit: quia &e caligans oculis &e ꝓphetans. in p̾senti filiũ ñ uidit. eui
tam multa in posterum p̃uidit. Iuia nimirũ uid aicus popłs ꝓphetiȩ sp̃ĩ
plenꝰ & cecus: eum de qͦ multa in futurũ p̃dixit. in p̃senti positũ non
agnouit: S natiuitate regis nr̃i cognita herodes ad callida argum̃ta conũ¬
titur : ne t̾reno regno priuaretur Renunciari sibi ubi puer iuenireturꝰ
postulat. adorare uelle se simulat: ut quasi hunc si inuenire possit extin.¬
guat: S quanta est humana malitia contra consilum diuinitatis: seriptũ
quippe est: Non est sapientia. non ẽ prudentia. ñ ẽ consilium. cont᷑ dnm
N ã ea que apparuit magos stella ꝑducit: natum regem reperiuntꝰ. mune¬
ra detulerunt : & ne redire ad herodem debeant. insomnis ammonentur:
Sicq fit. ut iħm quẽ querit herodes. inuenire ñ possit: Cuius ꝑsona. qui

Expanded text:
signavit ; qui et caligans oculis et prophetans, in praesenti filium non vidit, cui signavit ; qui et caligans oculis et prophetans, in praesenti filium non vidit, cui tam multa in posterum praevidit, quia nimirum Judaicus populus prophetiae spiritu plenus et caecus eum de quo multa in futurum praedixit in praesenti positum non agnovit. 3. Sed nativitate Regis nostri cognita, Herodes ad callida argumenta convertitur, ne terreno regno privaretur. Renuntiari sibi ubi puer inveniretur postulat, adorare eum velle se simulat, ut quasi hunc invenire possit exstinguat. Sed quanta est humana malitia contra consilium divinitatis? Scriptum quippe est: Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Dominum . Nam ea quae apparuit stella magos perducit; natum Regem reperiunt, munera deferunt, et ne redire ad Herodem debeant in somnis admonentur; sicque fit ut Jesum, quem quaerit Herodes, invenire non possit. Cujus persona qui