comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hꝰ. in agone. p̃mia a p̃miis. certamina
a diu̾sis c̾taminibꝰ seꝑant᷑. . Posi¬
tura ẽ fig᷑a para grasto ꝯtraria ⁊ ĩõ
sic formata. qr sic̃ ille pͥncipia notat.
ponit᷑. in his locis uͥ qͧͤstio dura. ẜ ob¬
scura aꝑiri uł solui ñ potuit.d. Ami¬
simma ponit᷑ ad eos u̾sus quoꝵ or
do ꝑmutandꝰ ẽ. sic ⁊ in antiqͥs auc¬
torib positũ inuenit᷑.. anisim¬
ma cũ puncto ponit᷑ in his locis u̾
in eodẽ sensu duplices u̾sus st̃. ⁊ du¬
bitat᷑ qui potiꝰ eligend sit. ⁊. Diple
scͥptores nr̃i hanc apponunt in libͥs
mꝰ leogoras siracusanꝰ posinit ome¬
ricis u̾sibꝰ ad seꝑationẽ olimpi e cȩ¬
nis punctis. hanc antiqͥ in his op¬
ponebant q̃ zonodotꝰ effesius ñ
recte ad lecerat aut detraxerat. aut
ꝑmutauerat. In his ⁊ nr̃i ea usi
t᷑ ad seꝑandos in comediis uł tra¬
ne. qͦtiens strophe ⁊ antistrofus.
infert᷑. Au̾sa cũ obelo ad ea

Expanded text:
bus, in agone praemia a praemiis, certamina bus, in agone praemia a praemiis, certamina a diversis certaminibus separantur. 9. Positura   est figura paragrapho contraria, ideo sic formata, quia sicut ille principia notat, ponitur in iis locis ubi quaestio dura et obscura aperiri vel solvi non potest. 11. Antisic et in antiquis auctoribus positum invenitur. Ͽ Antisimma cum puncto ponitur in his locis ubi in eodem sensu duplices versus sunt, et dubitatur qui potius eligendus sit. Diple. Hanc scriptores nostri adponunt in librisimus Leogoras Syracusanus posuit Homericis versibnis punctis. Hanc antiqui in his opponebant quae Zenodotus Ephesius non recte adiecerat, aut detraxerat, aut permutaverat. In his et nostri ea usi tur ad separandos in comoediis vel traνη, quotiens strophe et antistrophus infertur. Adversa cum obolo ad ea
Abbreviated transcription (Latin):
riscus appouit᷑ in his q̃ omisła sure.
ut illucescaut ꝑ eã notã q̃ decẽ iu¬
dent᷑. Stella enĩ aster dr̃. g̾co sermo¬
ne. a qͦ asteriscꝰ ẽ diriuatꝰ.. Obe
bis .i. uirgula iacens apponit᷑ in u̾¬
bis uł sententiis suꝑflue tt̃atis. si¬
ue in his locis uͥ lectio aliqͣ falsitate
enĩ grece obelis dr̃.. Obełꝰ suꝑne
ad punctꝰ ponit᷑ in hiscłẽ de qͥb clu¬
bitat᷑. utrũ tolli debeant. necne ap¬
poni.. Limmiscꝰ .i. uirgła int̾ ge¬
minos punctos iacens. opponit᷑ in
his locis ꝗ̃ saerȩ scͥpturȩ int̾pͣtes eo¬
dem sensu. s diu̾sis sermonib tͣnstu¬
lert. Y. Intografus cũ puncto ap¬
ponit᷑. ubi in tͣns lationib diu̾sꝰ sen¬
sus hr᷑. R. Asteriscꝰ cũ obelo. hac
ꝓpͥe aristartꝰ utebat᷑. in his u̾sib qͥ ñ
suo loco positi erant. .s. Para graffies
ponit᷑ ad separandas res a reb q̃ in co¬
nexu ꝯcurrt᷑. quẽadmodũ in catha¬
logo. loca a locis. regiones a regioni¬

Expanded text:
ur in his que omissa sunt, ut illucescant per eam notam que deesse videntur, stella enim aster dicitur greco sermone, a quo asteriscus est derivatus. Obelus id est virgula iacens, apponitur in verbis vel sententiis superflue iteratis, sive in his locis, ubi lectio aliqua falsitate enim grece obelus dicitur. Obelus superne apunctatus, ponitur in iisdem de quibus dubitatur, utrum tolli debeant, nec ne apponi. Liminiscus id est virgula inter geminos punctos iacens, apponitur in his locis, que sacre scripture interpretes, eodem sensu, sed diversis sermonibus transtulerunt. Antigraphus cum puncto apponitur, ubi in translationibus diversus sensus habetur. Asteriscus cum obelo; hac proprie Aristarchus utebatur, insuo loco positi erant. 8. Paragraphus   ponitur ad separandas res a rebus quae in connexu concurrunt, quemadmodum in catalogo loca a locis, et regiones a regioni
Abbreviated transcription (Latin):
seͥpturaꝵ note apd̾ celeber¬
Orinios mictores fuert̃. qͣsq antiqͥ
ad distinctionẽ scͥpt᷑aꝵ carinini¬
bꝰ ⁊ historiis apposuert̃. Nota ẽ fi¬
gͣa ꝓpria in lit̾e modũ posita. ad
demonstrandũ unã quãq u̾bi sen¬
tentiaꝵq ac u̾suũ rõnẽ. Notȩ aut̃
u̾sib apponunt᷑ numero .xx.⁊ .ui.¬

Expanded text:
 notae apud celeberrimos auctores fuerunt, quasque antiqui ad distinctionem scripturarum carminibus et historiis apposuerunt. Nota est figura propria in litterae modum posita, ad demonstrandum unamquamque verbi, sententiarumque ac versuum rationem. Notae autem versibus apponuntur numero
Abbreviated transcription (Latin):
labã. Grausq depͥmat ⁊ deponat.
ẽ enĩ ꝯtrariꝰ acuto. Circu nflexꝰ
qr de acuto ⁊ graui ꝯstat. Inci¬
piens enĩ abacnto in gra¬
uẽ desinit. atq ita dñ ascen¬
dit ⁊ descendit. circũflexꝰ efficit᷑.
Acutꝰ aut̃ ⁊ circumflexꝰ similes st̃.
Nã uterq leuat silłam. grauuis ꝯtra
riꝰ uidet᷑ ambobꝰ. Nã semꝑ depͥmit
silłas. cũ illi leuent. ut ẽ. unde ue¬
nit titan ⁊ nor uͥ sẏdera condit.
Unde ⁊ hic grauis ẽ. Minꝰ enĩ sonat
qͣm acutꝰ ⁊ circũ flexꝰ. Monosillaba
aut̃ pars orationis. si nat᷑alit̾ breusᷤ
acutũ accentũ ht̃. si uͦ nat᷑alit᷑ longa
ut res. circũflexũ. Dissilła parsorõ¬
nis si pͥorẽ nat᷑alit̾ longã ht̃. ⁊ ulti¬

Expanded text:
labam, gravis, quod deprimat et deponat. Est enim contrarius acuto. Circumflexus, quia de acuto et gravi constat. Incipiens enim ab acuto in gravem desinit, atque ita dum ascendit et descendit, circumflexus efficitur. Acutus autem et circumflexus similes sunt. Nam urius uidetur ambobus; nam semper deprimit syllabas, cum illi leuent, ut Vnde uenit Titan et nox ubi sidera condit. Vnde hic grauis est; minus enim sonat quam acutus et circumflexus. Monosyllaba autem pars oratio < n > is, si naturaliter breuis acutum accentum habebit; si uero naturaliter longa, ut res, circumflexum. Disyllaba pars orationis, si priorem naturaliter longam habet et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ epitritũ. Partim᷑ gͦ in ȩqua hos¬
richiũ.bͥcͥ. ut fuga. Dactilum.¬
ut oratores. Proceleumaticũ. d̾cͥ dͥ¬
e. ut auicula. Diiambũ Rͥ
ut cantilena. Antipastũ iͥ Uͥ

Expanded text:
l epitritum. 23. Partimur ergo in aequa horhichium, ut fuga; Dactylum,ut oratores; Proceleumaticum, ut avicula; Diiambum, ut c
Abbreviated transcription (Latin):
nationes. s hi ñ sunt pedes. s appel¬
lant᷑ pentasillabi .&. exasillabi. qr ul¬
tra qͥtiq ⁊ sex silłas ñ ꝓcedunt. Un¬
de ñ oportet in carmine has sillas
qd libet excecłe nom̃. ut carthagi¬
nensiũ.ierosolimitanoꝵ. & constan¬
tinopolitanoꝵ. Accidt᷑ unicuiq
pedi arsis ⁊ thesis .i. eleuatio ⁊ po¬
sitio uocis. Neq enĩ it̾ pedes dirigẽ
potert̃. nͥ alt̾na uice leuent᷑ ⁊ po¬
uant᷑ ut arma. ar. eleuatio ẽ. ma.
positio. In his duobꝰ ꝑ diuisionem
pedes legitimi colligñr. Equa diu¬
sio ẽ. quotiens arsis ⁊ thesis. ȩqͣli
tempoꝵ diuisione cedunt. Dupla qͦ¬
tiens ex his unũ alt̾m duplo uinc̃.
Sexcupla uͦ ẽ. quotiens unꝰ alterũ
sexcuplo suꝑat. In simpla eñi eius
parte unꝰ plus inuenit᷑. in dupla u¬
nꝰ muiꝰ habet᷑. Sexeuplũ enĩ dimi¬
diũ dupli dr̃. Eriplũ ẽ qñ maior par̾

Expanded text:
nationes. Sed hi non sunt pedes, sed appelnationes. Sed hi non sunt pedes, sed appellantur pentasyllabi et hexasyllabi, quia ultra quinque et sex syllabas non procedunt. Unde non oportet in carmine has syllabas quodlibet excedere nomen, ut 'Carthaginiensium', 'Hierosolymitanorum', et 'Constantinopolitanorum'. Accidunt unicuique pedi arsis et thesis, id est elevatio et positio vocis. Neque enim iter pedes dirigere poterunt, nisi alterna vice leventur et ponantur, ut 'arma': 'ar' elevatio est, 'ma' positio. In his duobus per divisionem pedes legitimi colliguntur. Aequa divisio est quotiens arsis et thesis aequali temporum divisione caeduntur. Dupla, quotiens ex his unum alterum duplo vincit. Sescupla vero est, quotiens unum alterum sescuplo superat. In simpla enim eius parte unus plus invenitur: in dupla unus minus habetur. Sescum enim dimidium dicitur. Triplum est, quando mai
Abbreviated transcription (Latin):
tus. ꝙ a longiori nodo inchoans. in
duos desinit breues. Sic ⁊ iste pes
iuncturã unã ht̃ longã ⁊ duas bre¬
ues. Unde ⁊ manꝰ obpansa palma
dr᷑ .ẜ. pendentes digiti dactili. Am
ꝙ duȩ huic inde longe. hant̃ in me¬
eo pede bachica .i. liberi sacra cele¬
chiꝰ dictꝰ. qr it̾atꝰ a bachio ẽ. ꝓcele¬
umaticꝰ.ꝙ sit ad celema canenti¬
ũ aꝑtꝰ. Nispondeus ant̃ ⁊ ditrocheꝰ
⁊ diiambꝰ dicti. ꝙ geminis ꝯstãt iam¬
bis. spondeis. uł trocheis. Antispastꝰ
ꝙ sit ex ꝯtrariis silłis. ex breui ⁊ lon¬
ga. ⁊ longa ⁊ breui.Corianb uͦ. qr¬
ex ħ pede ꝯpositũ carmen choris
aptissimũ sit. Ionici sane ꝓpt̾ nu¬
meroꝵ ineqͣlem sonũ dicti. Hñt
enĩ binas longas silłas. biuasq cor¬
reptas. Peones dicti ab inuentore.
Constant ipsi ex una longa ⁊ tribis
breuib. q̃ longa iuxta noĩa eoꝵ
uariatim ẽ ꝯstituta. Epitriti uoca¬
ti ꝙ semꝑ tres longas hanͣt sillas.
tasillabi ⁊ exasillabi pedes: Edicti

Expanded text:
tus, quod a longiore nodo inchoans, in duos desinat breves. Sic, et iste pes juncturam unam habet longam, et duas breves. Unde et manus oppansa palma dicitur, et pendentes digiti dactyli. 26  duae hinc inde longae habent in meeo pede Bacchica, id est, Liberi sacra, celecchius dictus quia iteratus a Bacchio est. Proceleumaticus, quod sit ad celeuma canentium aptus. Dispondeus autem et ditrochaeus et diiambus dicti quod geminis constant iambis, spondeis vel trochaeis. Antispastus, quod sit ex contrariis syllabis, ex brevi et longa, ex longa et brevi. Choriambus ex hoc pede conpositum carmen choris aptissimum sit. Ionici sane propter numerorum inaequalem sonum dicti. Habent enim binas longas syllabas binasque correptas. Paeones dicti ab inventore. Constant enim ipsi ex una longa et tribus brevibus, quae longa iuxta nomina eorum variatim est constituta. Epitriti vocati quod semper tres longas habeant syllabas tasyllabi et hexasyllabi pedes; et dictae
Abbreviated transcription (Latin):
Cõmunes. qr ꝓscribentis arbitrio cũ
necessitas cogit. ⁊ ꝓducunt᷑ ⁊ corripi¬
unt᷑. lege donatũ. Idõ aut̃ silłe. longe
aut dupla aut simpla spatia tp̃ris
hab̾e uident᷑. Hiptonge silłe: g̃co no¬
mine dictȩ. ꝙ in eis binȩ uocales iun¬
gant᷑. Ex his apd̃ nos ueras cẽ. iiiͬ. ae.¬

Expanded text:
uia pro scribentis arbitrio cum necessitas cogit et producuntur et corripiuntur. Lege Donatum. Ideo autem syllabae longae aut dupla, aut simpla spatia temporis habere videntur. Dipthonge syllabe greco nomine dicte, quod in eis bine vocales iungantur: et ex his apud nos veras esse
Abbreviated transcription (Latin):
uelle. Os si unltũ aut si ossũ sig̾cat.
positio ⁊ p̃terea ꝑ ditongon seͥben¬
ẽ suppliciũ ꝑ.oe .Q. lit̾a tune recte p̃¬
ponit᷑ cũ illi statĩ .ii. lit̾a seq̃r. ⁊ alia
q̃lib una pluresue uocales iungñr.
ita ut una silła fiat. cet̾a ꝑ.c.scͥbunt᷑.
tio sine .a. Quid ꝑ .d. lit̾a seͥbit᷑ cũ ꝓ¬

Expanded text:
si vultum aut ossum significat positio' et 'praeterea' per dipthonga scribena tunc recte ponitur, cum illi statim U littera sequitur, et alia quaelibet una pluresve vocales iunguntur, ita ut una syllaba fiat. Cetera per C scribuntur. tio sine A. 'Quid' per D litteram scribitur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ⁊ consonantibꝰ. s in g̾cis ⁊ hebre¬
is nõibꝰ. Heus aut̃ ⁊ heu. int̾iectio¬
nes. ꝑ .h. scͥbendȩ .I. int̾am int̾ duas
uocales ꝯstitutã bis qͥdam existima¬
ro ñ ꝑmittit. Nũqua tres uocales in
una silła scͥbunt᷑. s .i. litt̾a int̾ duas uo¬
cales ꝯstituta. ꝓ duplici habet᷑. Id ꝓ¬
nom̃ neutri gen̾is ꝑ . d. scbit᷑. ab eo
bũ est t̾cie ꝑsonȩ. ꝑ .t. notabit᷑. ab¬

Expanded text:
s et Hebraeis nominibus. 'Heus' autem et 'heu' interiectiones per H scribendae. I littera inter duas vocales constituta, bis scribi quidam existimanon permittit. Numquam enim tres vocales in una syllaba scribuntur. Sed I littera inter duas vocales constituta pro duplici habetur. 'Id' pronomen neutri generis per D scribitur, ab eo rbum est t
Abbreviated transcription (Latin):
ate. ab illo.⁊ plene sentit᷑. S infi¬
nit̾s modꝰ ꝑsona tm̃ uerbi eget.
unũ sonũ multa ꝯiungant᷑. Nocet
enĩ in quã silłam exeat fut̾ni tẽ¬
pꝰ. ne ꝑ imꝑitiã qͥs dicat legebo
fut̾m tempꝰ in bo .ł. in bor. t̾cia in
am:i in ar. Gen̾a uerboꝵ ido die¬

Expanded text:
te', 'ab illo', et plene sentitur. Sed infinitus modus personam tantum verbi eget: unum sonum multa coniungantur. Docet enim in quam syllabam exeat futurum tempus, ne per inperitiam quis dicat 'legebo' futurum tempus in 'bo' et in 'bor', tertia in 'am' et in 'ar'. Gener
Abbreviated transcription (Latin):
riorẽ bis positã aspicis. pirric̾iꝰ ẽ.
Iuuͥ geminã iacentẽ spondeis
.Nã nota breuis inferior seru¬
circulꝰ ẽ. nota longa .i. iacens. Me
tra in pedib accidt᷑. ut a trocheo.
ex gͣco nom̃ accepit. Nam
grece pros. latine. ad. ode g̾ce lati¬
ne cantꝰ ẽ. Hoc enĩ nom̃ de u̾bo ad
u̾bũ exp̃ssum ẽ. latini aut̃ hñt
⁊ alia noĩa. Nã accentꝰ ⁊ tonos ⁊ te

Expanded text:
am aspicis, Pyrrichius est, ; ubi i geminum jacens, spondeus, ––. Nam nota brevis inferior semicirculus , nota longa i jacens est–. 30. Metra pedibus accidunt, ut a trochaeo ex Graeco nomen accepit. Nam Graece πρὸς, Latine ad, ᾠδὴ Graece, Latine cantus est. Hoc enim nomen de verbo ad verbum expressum est. Latini enim habent et alia nomina. Nam accentus et ton
Abbreviated transcription (Latin):
pes duabꝰ ꝯstat filłis. Cũ gͦ silła una ẽ.
qͣsi dimidiꝰ pes ẽ. Dionisiꝰ luciꝰ. silła¬
rũ omium singłarͤs formas aꝑtissima ᷤᷤ
fec̃. ⁊ ob id statua honoratꝰ ẽ:
stunt. nec a legitimo spatio um¬
quã recedt̃. Pedes dicti. eo ꝙ ꝑ ipsos
metra ambulent. Nam sic̃ nos pedibꝰ
incedimꝰ : ita metra. qͣsi pedib gradi¬

Expanded text:
una est, quasi dimidius pes est. Dionysius Lintius syllabarum omnium singulas formas aptissimas fecit, et ob id statua honoratus eststunt, nec a legitimo spatio umquam recedunt. Pedes dicti eo, quod per ipsos metra ambulent. Nam sicut nos pedibus incedimus, ita metra quasi pedibus gradi
Abbreviated transcription (Latin):
dñr. a causa. eo ꝙ aliqͥd cogͣant facere.
itputa occido illũ qr ht̃ aurũ. causa.
ẽ. Rationales dñr a rõne qͣ quisq uti¬
t᷑ in faciendo. ut qͦmͦ eũ occidã ne ag¬
u̾bis semꝑ coherent. nͨ aliqͥd ualent
sole positȩ. ut di. dis. Coniuncte uͦ u̾¬
bis. figurã faciunt. ut diduco. distra
animi expͥmit. sicut cũ dr̃ ab exul¬
tante uah.a dolente heu. ab irascen
facile transferunt᷑:De
tu. quantũ in ipso ẽ. Omĩs
uox aut articulata ẽ. auit confusa.
Articłata ẽ hominũ. ꝯfusa ãaliũ.
Articłata ẽ q̃ scribi pot̾. ꝯfusa q̃ seri¬
bi non potest de sillabi¬

Expanded text:
t facere, ut puta, 'occido illum, quia habet aurum'; causa est. Rationales dicuntur a ratione, qua quisque utitur in faciendo, ut 'quomodo eum occidam, ne agerbis semper cohaerent, nec aliquid valent solae positae, ut di, dis. Conjunctae vero verbis figuram faciunt, ut diduco, distrahanimi exprimit, sicut cum dicitur ab exsultante vah! a dolente, heu! ab irascentfacile transferuntur. 2tu, quantum in ipso est. Omnis vox, aut est articulata, aut confusa. Articulata est hominum, confusa animalium. Articulata est quae scribi potest, confusa quae scribi non potest. CA
Abbreviated transcription (Latin):
sensũ uł ꝑsonas ꝯungant. ut ego ⁊
tu. eamꝰ ad foꝵ. ipsũ ⁊ sensũ ꝯunx̃.
Dissuntiuȩ dicte. qr disiungunt
res aut ꝑsonas. ut ego aut tu facia¬
mꝰ. Sub iunctiuȩ dñr. qr subiungunt᷑.
ut q. Dm̃s enĩ regiq hominiq de¬
pletiuȩ dicte. qi explent ꝓpositã rẽ.
ut puta si hoc ñ uis. saltẽ uł illud fac.
Cõmunes nominant᷑. qr uͥ uis ponurt᷑.¬

Expanded text:
sensum vel personas coniungant, ut 'ego et sensum vel personas coniungant, ut 'ego et tu eamus ad forum'. Ipsud 'et' sensum coniunxit. Disiunctivae dictae, quia disiungunt res aut personas, ut 'ego aut tu faciamus'. Subiunctivae dicuntur, quia subiunguntur, ut 'que'. Dicimus enim 'regique hominique Depletivae dictae, quia explent propositam rem, ut puta, 'si hoc non vis, saltim illud fac'. Communes nominantur, quia ubivis ponunt
Abbreviated transcription (Latin):
passira qr patrunt᷑ ut u̾beror. Ne¬
itralia qr nͦ agunt nec patrunt᷑.
ut iaceo. sedeo. His si .r. lit̾tam adi¬
cis. ñ sonant latine. Cõmunia dñr.
qr ⁊ agunt ⁊ patiunt᷑. ut amplec¬
tor. Hec similit̾ deposita .r. litt̾a.
deponunt futi tp̃ris participiũ a
sig̾catione passiua. ꝙ exit indus.
Bene adu̾biũ ẽ: lege u̾bũ. Inde gͦ
implet. ut lego. scͥbo. Adu̾biũ aut̃
sine u̾bo ñ ht̃ plenã sig̾eationẽ. ut
hodie. aͣdicis illi u̾bũ. hodie seͥlio.
⁊ runcto u̾bo implesti sensũ. d̾ par
O qͣsi particapiũ.A noĩe enĩ uen¬
dicat sibi gen̾a ⁊ cas a u̾bo t̃ꝑra
⁊ sig̾cationes. ab utrisq nume¬
rũ ⁊ figurã Ne coniunctione
oniunctio dicta. ꝙ sensꝰ
sententiasq ꝯningat. Hec
enĩ ꝑ se nicħ ualet. s in copula¬
tione sernionũ qͣsi ꝙdã ex hi¬
bet glittinũ. Aut enuĩ noĩa soci¬
siue copulent. siue disiungant. sopu¬
latiuȩ aut̃ ꝯiunctiones dictȩ. eo qd̃

Expanded text:
passiva, quia patiuntur, ut 'verberor'; neutralia, quia nec agunt nec patiuntur, ut 'iaceo', 'sedeo'. His si R litteram adicis, non sonant Latine. Communia dicuntur quia et agunt et patiuntur, ut 'amplector'. Haec similiter, deposita R littera, Lur, quia deponunt futuri temporis participium a significatione passiva, quod exit in 'dus'Bene' adverbium est, 'lege' verbum. Inde ergo inplet, ut 'scribo'. Adverbium autem sine verbo non habet plenam significationem, ut 'hodie'. Adicis illi verbum, 'hodie scribo', et iuncto verbo inplesti sensum. § 11 Dequasi particapium. A nomine enim vindicat sibi genera et casus, a verbo tempora et significationes, ab utrisque numerum et figuram. § 12 De coniunctione. Coniunctio dicta, quod sensus sententiasque coniungat. Haec enim per se nihil valet, sed in copulatione sermonum quasi quoddam exhibet glutinum. Aut enim nomina socisive copulent, sive disiungant. Copulativae autem coniunctiones dictae eo, quod
Abbreviated transcription (Latin):
te totũ. ut fłamas cũ regia pitpis
extulerat. uͥ ñ solũ puppis. s nauis.
fłamas extulit. Onomatopeia ẽ
nom̃ ad fictũ ad imitandũ soiium
uocis ꝯfuse. ut stridor ualuarum.
hinuitꝰ equoꝵ. mugitꝰ boũ. balatꝰ
ouiũ. Perifrasis ẽ circũ loqͥũ. dñ
res una plurimis u̾bis significat᷑.
ut auras uitales carpit. Sig̾cauit
enĩ ꝑ copulationẽ n̾boꝵ unam

Expanded text:
te totum: ut, flammas cum regia puppis extulerat. Ubi non solum puppis, sed navis; flammas extulit. 14. Onomatopoeia, nomen fictum ad imitandum sonum vocis confusae, ut stridor valvarum, hinnitus equorum, mugitus boum, balatus ovium. 15. Periphrasis est Circumloquium, dum res una plurimis verbis significatur, ut, auras vitales carpit. Significavit enim per copulationem verborum unam
Abbreviated transcription (Latin):
la sagmaria. sapulũ funis a capi¬
endo. ꝙ eo indomita ium̃ta comp̾¬
hendant᷑. Calcaria dicta. qr in cal¬
ce hominis ligant᷑ .i. in peclis poste¬
riori parte ad stimulandos equos.
quibꝰ oppugnandũ est. aut cur¬
rendũ. ꝓpt̾ pigriciã animaliũ
aut tunorẽ. Nam ex timore sti¬
nruli mincupati. licet sint & libi¬
cdinis stimuli. Strigiles nuncri¬
pati. a tergendo. q his equi ter
ma dr̃. Cauteriũ dictũ. qͣsi cau¬
turiũ qd urat. & ꝓuida sit in eũ
seueraq cautio. ut dum uidetur
cuiꝰ sit auaricia refrenet᷑. Quod
interdũ pro siguo. int̾dũ ꝓ cura
adhibet᷑. ut uis morbi ardore ig

Expanded text:
la sagmaria. Capulum funis a capila sagmaria. Capulum funis a capiendo, quod eo indomita iumenta conprehendantur. Calcaria dicta quia in calce hominis ligantur, id est in pedis posteriori parte, ad stimulandos equos, quibus aut pugnandum est aut currendum, propter pigritiam animalium aut timorem. Nam ex timore stimuli nuncupati, licet sint et libidinis stimuli. Strigiles nuncupati a tergendo, quod his equi tergma dicitur. Cauterium dictum quasi cauturium, quod urat et provida sit in eum severaque cautio ut, dum videtur, cuius sit, avaritia refrenetur. Quod interdum pro signo, interdum pro cura adhibetur, ut vis mo
Abbreviated transcription (Latin):
leuantis aquȩ ac deponentis rostrũ
dũ clangit. Ama lupiis qͥ ⁊ cancula
ferreus arpax. qr si qͥd in pitteũ deci¬
dit. rapit & extrahit. irũ ⁊ nom̃
accepit. Arpax aũ dictꝰ. qr arripit.
na dicta. ꝙ eqͦs fremere cogant. uł
dentibꝰ ⁊ obmordeant. Hñ & nefren¬
des dicti adhuc lactentes porculi.
ꝓ ndũ aliqͥd frencdlant .i. cõminu¬
ant dentibꝰ. Hinc faba fresa. q̃ mo¬
luta ẽ. Lupati ft̃ freni asꝑrimi. Di¬
cti aũ lupati.a lupinis dentibuᷤ.
habendo dictas. ꝙ his eqͦs habeamꝰ.
hoc ẽ teneamꝰ. uñ ⁊ eqͥ habiles dicti.
hȩe retinacła a retinendo. lora.
capistra. a capite ium̃toꝵ dicta.
Sella ã sedendo qͣsi sedaa. Antela.
qͣsi antesella. sic̃ & postela. qͣsi post¬
sella. Cingula hominũ gn̾is neutͥ
est. Nam animaliũ gen̾e femini
no has cingulas. Sagna quȩ corrup¬
te uulgo salma dr̃. a stratu sagoꝵ
uocat᷑ unde & caballus sagmariꝰ. mu¬

Expanded text:
levantes aqua ac deponentes rostrum, levantes aqua ac deponentes rostrum, dum clangit. Ama. Lupus, qui et canicula, ferreus arpax, quia, si quid in puteum decidit, rapit et extrahit; unde et nomen accepit. Arpax autem dictus quia arripit; na dicta quod equos fremere cogant, veldentibus et obmordeant. Unde et nefrendes dicti adhuc lactantes porculi, quod nondum aliquid frendant, id est comminuant dentibus. Hinc et faba fresa, quae molita est. Lupati sunt freni asperrimi: dicti autem lupati a lupinis dentibus, habendo dictas, quod his equos habeamus, hoc est teneamus; unde et equi habiles dicti. Haec et retinacula a retinendo. Lora. Capistri a capite iumentorum dicti. Sella a sedendo, quasi sedda. Antela quasi antesella, sicut et postela quasi postsella. Cingulum hominum generis neutri est; nam animalium genere feminino dicimus has cingulas. Sagma, quae corrupte vulgo salma dicitur, ab stratu sagorum vocatur: unde et caballus sagmarius, mu
Abbreviated transcription (Latin):
oscilla cdicta. ab eo q cillant᷑. hoc ẽ
moueant᷑ ora. Nã cillere ẽ moue¬
re. Tesserȩ ft̃ quibꝰ frum̃toꝵ mui¬
mola. Prelũ trabes quo uua calcata
p̃mit᷑.a p̃mendo uocatũ. qͣsi p̾ssori¬
ũ lacus. Prelũ quo p̃mit̾ oleũ quo
liquatus ꝓfluat. qͦ ab uuis uł oliuiᷤ
torqͤndo oleũ uimaq exigitur.
Uerennes a uehere .i. exportare
noĩate. Qualos. corbes. colaq p̃loꝵ.
ꝑ qͦs mustũ fluit. a colando dictos.
Fisclũ qͣsi fisculũ. a colando dictũ
oleũ. uł qͣsi fiscilla olei De instrum̃
Austra aũ .i. rota. ab hauriendo di
ca mobile. ex qͦ funis cũ situla uel
utre in puteũ dimittit᷑. hauriendę¬
aruȩ causa. Te lonẽ ortolam uocart.
lignũ longũ qͦ hauriut aqͣs.& die¬
tũ telonẽ a longitudine. Telũ enim
dr̃. iuxta g̾cos quicqͥd longũ ẽ. Uñ
⁊ mustela uocata. qͣsi mus longꝰ. hoc¬
instrum̃tũ hispani q coniã lũt. ꝓp¬
ter ꝙ unitet᷑ eiuscłe nominis auẽ

Expanded text:
oscilla dicta, eo quod cilleantur, id est moveantur ora, nam cillere est movere. Tessere sunt quibus frumentorum nolivaria. Prelum trabes quo vua calcata premitur, a premendo vocatum, quasi pressorium. Lacus prelum quo premitur oleum liquatus profluat, quo ab uvis vel olivis torquendo oleum vinumque exigitur. Verennes a vehere, id est exportare, nominatae. Qualos corbes colaque prelorum per quos mustum fluit, a colando dictos. Fisclum quasi fiscolum, a colando oleum dictum, vel quasi fiscella olei. De instrumenAustra autem, ca mobile, ex quo funis cum situla vel utre in puteum demittitur hauriendque causa. Telonem hortolani vocant lignum longum quo hauriunt aquas; et dictus telo a longitudine; telum enim dicitur iuxta Grecos, quicquid longum est: unde et mustela vocata, quasi longus instrumentum Hispani ciconiam dicunt, propter quod imitetur eiusdem nominis avem,
Abbreviated transcription (Latin):
forfices scd̾m ȩthimologiã. si afilo dnr
.f.ponit᷑ ut forfices quęͭ sartoꝵ. si a
pilo.p. ut forpices qͤ st̃ tonsoꝵ.si ab
accipiendo .c. ut forcipes. eo qͦ formũ
capiant qͦ ft̾ fabroꝵ. Formũ ciũ di¬
rert᷑ antiqͥ calidũ. uñ & formosꝰ. No¬
uacula. eoꝙ innouet faciẽ. Pectinẽ
dici. eo q pexos capillos faciat atq
ꝯpositos. Calamistrũ acus ẽ. quȩ ca¬
le facta .⁊ adhibita calefacit .&. iutor¬
quet capillos. uñ ⁊ calamistrati appel¬
lant᷑ qui comã torquent. Clauis dicta
ꝙ claudat &. iꝑiat. Cathenatũ ꝙca
piendo teueat. Drologia q ibi legamꝰ

Expanded text:
Forfices secundum etymologiam si a filo dicuntur, f ponitur, ut forfices, quae sunt sartorum: si a pilo, p ut forpices, quae sunt tonsorum, si ab accipiendo, c ut forcipes, eo quod formum capiunt, quae sunt fabrorum. Formum enim dixerunt antiqui calidum: unde et formosus. Novacula eo quod innovet faciem. Pectines dici eo quod pexos capillos faciant atque conpositos. Calamistrum acus est quae calefacta et adhibita calefacit et intorquet capillos. Unde et calamistrati appellantur qui comam torquent. Clavis dicta quod claudat et aperiat. Catenatum, quod capiendo teneat. Horologia, quod ibi
Abbreviated transcription (Latin):
nũ gei dñt. nos soliũ. Subsolia uͦ ce¬
teroꝵ. cathedrȩ doctoꝵ. Solrũ in qͦ
reges sedent ꝓpt̾ tutelã corꝑis sui.
scđm qͦsdam a soliditate dictũ. qͣsi so¬
lidũ. Scd̾m alios ꝑ antisticon qͣsi soli¬
u̾ a sedendo. Uñ ⁊ sella qͣsi sedda dic¬
cta ẽ. Et subsellia. qͣsi subsedida. Sel¬
lȩ curules erant. in qͥbꝰ magistrati se¬
dentes iura reddebant. Diche aũ en
rules qr apd uet̾es p̃tores ⁊ consules
ꝓpt̾ itineris longinqͥtatẽ curruͣ ło¬
ue hebant᷑. quibꝰ sedentes dicere iura
solebant. a enrru curules selle ft̃
noĩate. Tripodes scamelli ft̃. ħutes
tres pedes. S & candelabra tripo¬

Expanded text:
. Subsellia vero ceterorum, cathedrae doctorum. Solium, in quo reges sedent propter tutelam corporis sui, secundum quosdam a soliditate dictum, quasi solidum; secundum alios per antistichon, quasi sodium, a sedendo. Unde et sella quasi sedda dicta est, et subsellia quasi subseddia. Sella curulis erat in quibus magistrati sedentes iura reddebant. Dictae autem rules, quia apud veteres praetores et consules propter itineris longinquitatem curru fovehebantur, quibus sedentes dicere iura solebant, a curru curules sellae sunt nominatae. Tripodes scamelli sunt, habentes tres pedes. Sed et candelabra tripo
Abbreviated transcription (Latin):
inse teneait inuolutũ. fiscꝰ sacculꝰ
ẽ publicꝰ. uñ ⁊ fiscellȩ & fiscinȩ dũr.
Hunc hñt exactores. & in eo mit¬
tunt publicũ debitũ ꝙ reddit᷑ re¬
gibꝰ. fiscus autem pͥmȩ positionis
ẽ. diriuatiuñ fiscina. dimimiti¬
uũ fiscella. Sanistrũ fissis cannris
contexitͤ im̃ ⁊ nuncupatũ. alii gͣcũ
asserunt. Cistella a costis ex carmna
uł ligno qͥbꝰ ꝯtexit᷑ noninata. Cofi¬
nꝰ ẽ uas ex uirgultis aptũ inudare
stcora ⁊ t̾ram portare. De qͦ dieit psal¬
mista ꝓ isrł. manꝰ eiꝰ in cophino ser¬
uiert̃. Dictꝰ aũ cophinꝰ qͣsi couus qͣsi

Expanded text:
in se teneat involutum. Fiscus sacculus est publicus, unde et fiscelle et fiscine dicuntur: hunc habent exactores et in eo mittunt debitum publicum quod redditur regibus. Fiscus autem prime positionis est, derivativum fiscina, diminutivum fiscella. Canistrum fiscis cannis contexitur, unde et nuncupatur: alii grecum asserunt. Cistella a costis ex canna vel lignis quibus contexitur nominata. Cophinus est vas ex virgultis aptum mundare stercora et terram portare: de quo dicit propheta pro Israel: manus eius in cophino servierunt. Dictus autem cophinus quasi covus, i
Abbreviated transcription (Latin):
ruit. Et alii dixerunt subpedaneñ.
ꝙ sub pedibꝰ fit. Scansilia gradꝰ sunt.
uibi honorati in sedibꝰ sedent. Sedes
dicte. qm̃ apud uet̾es romanos ñ erat
usis accũbendi. uñ & consedere dice
bant᷑. Postea ut ait uarro de uita ppłi
ronani. uiri discũbere cȩꝑunt. mu¬
lieres sedere. qr turpis uifusm mu¬

Expanded text:
um, et alii dixerunt suppedaneum, quod sub pedibus sit. Scansilia, gradus sunt, ubi honorati in sedibus haerent. 9. Sedes dictae, quod apud veteres Romanos non erat usus accubendi, unde et conbantur: propterea ut ait Varro de Vita populi Romani viri discumbere coeperunt, mulieres sedere: quia turpis visus in mu
Abbreviated transcription (Latin):
tes stimulos habuert̾ aduncos. quibꝰ
funicłi cera uł huiꝰ cemodi alimͣto lu¬
minis obliti fiebant. Ideni itaq stinu¬
li p̃acuti funalia dicebant᷑. Lampasflã
ma ẽ inu̾tice lucens. dicta ꝙ lamben¬
tis inotũ ostende uideat᷑. fax dicta ꝙͥ
focos faciat. cuiꝰ dimimit̾m facula.

Expanded text:
tes stimulos habuerunt obuncos, quibus tes stimulos habuerunt obuncos, quibus funiculi cera vel huiuscemodi alimento luminis obliti figebantur. Idem itaque et stimuli praeacuti funalia dicebantur. ma est in vertice lucens, dicta quod lambentis modum ostendere videatur. Fax dicta, quod focos faciat, cuius diminutivum facula.
Abbreviated transcription (Latin):
colendo & ligno. antiqui appel
ẽ. Uñ & iuxta philosophos qͦsdam cũe¬
ta ꝓcreant᷑. Et reuera sine calore
uil nascit᷑. adeo ut de septẽtͥone dica¬
t᷑. sterili ñ quicꝗͣ frigore gigni. Uar
ro aũ focos ait dictos. qͦ foueant ig¬
nes. Nam ignis fłama ẽ. Quicqͥd aũ
ignẽ fouet. focus uocat᷑. seu arasit
siue qͥd aliud. in qͦ ignis fonet᷑. Lucer¬
na a lichimo dicta ẽ. miiibreuis ẽ.
.lii. ut ꝑsiꝰ disposite pinguẽ nebulã
uomuere lucernȩ. Si enĩ a luce di¬
ceret᷑ ñ staret uersꝰ. Licimꝰ aũ qͣsi
luciniꝰ. Est enĩ cicendela lucernę:
Candelabrũ a candelis dictũ. qͣsi can¬
de lafoꝵ. q candelã ferat. Cereus ꝑ
alt̾a lux tͥ sũ. Lacunaria pendentia
lumina. qͣsi lacunaria .i. in ara lucen¬
tia. Funalia st̃ quȩ intͤ ceram st̃.
dicta a fuiibꝰ qͦsante iisũ papira ce¬
ra circũdatos habuere maiores. iĩi
iomani fimes & funalia noĩabant.
fualia candelabra ap̃ uet̾es exstan¬

Expanded text:
colendo culinam antiqui appellest, unde juxta philosophos quosdam cuncta procreantur. Et revera sine calore nihil nascitur, adeo, ut de Septentrione poeta dicat sterili non quidquam frigore gigni. 506 Varro autem focos ait dictos, quod foveant ignes, nam ignis ipsa flamma est; quidquid autem ignem fovet, focus vocatur, seu ara sit, sive quid aliud, in quo ignis fovetur. 2. Lucerna a lychno dicta est, unde et brevis est  181: Dispositae pinguem nebulam vomuere lucernae. Si enim a luce diceretur, non staret versus. Licinius autem quasi lucinius; est enim cicindela lucernae. Candelabrum a candelis dictum, quasi candelaforum, quod candelam ferat. Cereus per altera lux tibi sum. lumina, quasi lucunaria, id est in aere lucentia. Funalia dicuntur que intra ceram sunt, dicta a funibus quos ante usum papyri, cera circundatos habuere maiores: funalRomani funes et funalia nominabant. Funalia candelabra apud veteres extan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtis herbis uocate. Stratꝰ asternen¬
do dictꝰ qͣsi storiatꝰ. In his solis antiqͥ
ad dormiendũ accubabant. ñdũ la¬
neis stram̃tis reꝑtis. Storia ꝙ sit t̾ra
strata. Camaᷤ breuis ⁊ circa t̾ram. Gr̃e¬
ei enĩ cami breue dñͣt. Cubile ẽ cu¬

Expanded text:
ctis herbis vocatae. Stratus a sternendo dictus, quasi storiatus. In his solis antiqui ad dormiendum accubabant, nondum laneis stramentis repertis. Storia, quod sit terra strata. Cama est brevis et circa terram: Graeci enim camai breve dicunt. De lec
Abbreviated transcription (Latin):
lumine. ut uenti flatꝰ adire ñ possit.
.R. ad p̃bendũ lum̃ facile ⁊ibiq eurũ¬
ferat᷑. Iucubruĩ nocatũ. ꝙ luceat in
umbra. Est eiũ modicꝰ ignis. qͥ solet
ex tenui stupa ceraq formari. Pira
ẽ quȩ in modũ are ex lignis ꝯstriti so¬
let ut ardeat. Piro enĩ ignis dr̃.S pi¬
ra ẽ ipsa lignoꝵ ꝯgeries. cũ ñdũ ar¬
det. Rogus ẽ cũ ardere ceꝑit. ħustũ

Expanded text:
venti flatus adire non possit et ad prebendum lumen facile ubique circumferatur. Lucubrum vocatum, quod luceat in umbra. Est enim modicus ignis qui solet ex tenui stuppa ceraque formari. Pyre est que in modum are ex lignis construi solet ut ardeat; pyr enim ignis dicitur, sed pira est ipsa lignorum congeries, cum nondum ardet, rogus est cum ardere ceperit; bustum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝙ nos archã dm̃s. Locuilus ad aliqͥd
ponentũ in t̾ra factꝰ locus. seu ad
uestes uel peciiniã cristodiendã. un
& ꝑ diminutionẽ dr̃. Moricia qͣsi
modicia. uñ ⁊ modiũ.z. ꝓ .d. sicuit¬
solent itali dicere ozie ꝓ hocie. Scͥ
ficiat᷑ qͣsi sagris. Marsupiũ saceulꝰ
nũmoꝵ. quẽ g̾ci marsuppa appellant.

Expanded text:
 nos arcam dicimus. Loculus ad aliquid ponendum in terra factus locus, seu ad vestes vel pecuniam custodiendam; unde et per diminutionem dicitur. Mozicia, quasi modicia, unde et modicum; Z pro D, sicusolent Itali dicere ozie pro hodie. Scficiatur quasi sagus. Marsupium sacculus nummorum, quem Greci marsipa appellant.
Abbreviated transcription (Latin):
fitione hoĩes multis m̃daciis adulan
t᷑ ꝙ malũ a g̾cis exortũ ẽ. quoꝵ leui¬
tas iustru cta dicendi facultate ⁊ co¬
pia incredibili. multas m̃dacioꝵ
nebulas fuscitauit. fastoꝵ libri sur.
in qͥb reges ł ꝯsules scͥbunt᷑ a fastibꝰ
dicti .i. potestatibꝰ. uñ ⁊ ouidii libri¬
fastoꝵ dnr. qr de regib ⁊ ꝯsulibꝰ edi¬
ti ft᷑. Proenuũ ẽ miciũ dicendi. St̃
cause narrationẽ ad instruendas au¬
dientiũ aures coaptant᷑. Cuiꝰ nom̃
pleriq latinitatis ꝑiti. sine tͣnslatio¬
ne posuert̃. hoc aũ uocabulũ apͥ nos

Expanded text:
sitione homines multis mendaciis adulantur. sitione homines multis mendaciis adulantur. Quod malum a Graecis exortum est; quorum levitas instructa dicendi facultate et copia incredibili multas mendaciorum nebulas suscitavit. Fastorum libri sunt, in quibus reges ac consules scribuntur, a fascibus dicti, itur, quia de regibus et consulibus editi sunt. Prooemium est initium dicendi. Sunt causae narrationem ad instruendas audientium aures coaptantur. Cuius nomen plerique latinitatis periti sine translatione posuerunt. Hoc autem vocabulum apud nos
Abbreviated transcription (Latin):
ni u̾bũ appellant. q̃ ꝓferunt᷑ in ppłis.
Terciũ thomi qͦs nos libros uł uolu
st̃ dispittationis. Dialogꝰ ẽ collatio
nos sermones uocamꝰ. Sermo aũ dic¬
tꝰ. qr int̾ utrũq serit᷑. Uñ in uirgilio
multa int̾ se serebant. Tractatꝰ est
uniꝰ rei multiplex expositio. eo qd̃
trahat sensũ in multa sentiendi con¬
tractando secũ. Differt. añ sermo t᷑e¬
tatꝰ ⁊ u̾bũ. Sermo enĩ alt̾a eget ꝑso¬
na. tͣctatꝰ specialit̾ ad seipsũ ẽ. u̾bũ¬
aũ ad om̃s. Uñ ⁊ dr. u̾bũ fec̃ ad ppłmn.
Cõmentaria cdicta qͣsi cũ m̃te. Stͣ enĩ
int̾p̃tationes. ut ꝯm̃ta iuris ꝯm̃ta eu¬
głii. apologeticũ ẽ excusatio in quo
solent quidã accusantibꝰ respondẽ:
Indefensione enĩ aut negatiõe so¬
la positũ ẽ. et ẽ nom̃ g̾cuĩ. Pauagi¬
ricũ ẽ licentiosũ ⁊ lasciuiosũ genꝰ
dicendi in laudibꝰ regũ. ni cuiꝰ ꝯpo¬

Expanded text:
ni verbum appellant que proferuntur in populis. ni verbum appellant que proferuntur in populis. Tertium tomi, quos nos libros vel volusunt disputanos sermones vocamus. Sermo autem dictus, quia inter utrumque seritur. Unde in Virgilio: Multa inter se serebant. Tractatus est unius rei multiplex expositio, eo quod tractat sensum in multa sentiendi contrectando secum. Differt autem sermo, tractatus et verbum. Sermo enim altera eget persona. Tractatus specialiter ad seipsufecit ad populum. Commentaria dicta quasi commenta. Sunt enim interpretationes, ut commenta juris, commenta evangelii. Apologeticus est excusatio, in quo solent quidam accusantibus respondere, in defensione enim aut negatione sola positus est, et est nomen Graecum. Panegyricum est licentiosum et lasciviosum genus dicendi in laudibus regum: in cujus compo
Abbreviated transcription (Latin):
sit. pisistratũ in sacre biblioteoe studio
pͥmꝰ adequare ꝯtendit. Hic enĩ in bi¬
blioteca sua ꝓpe tͥgenta uolumui ũ
iilia habuit. Ieronimꝰ qͦ atq genua¬
diꝰ eccłasticos scͥptores toto orbe q̃ren¬
tes ordine ꝑsecuti st̃. eoꝵq studia p
uno uoluminis indiculo ꝯp̃hẽdert̃.
didit. qͣntos qͥsq nr̃m alienos scͥbere
ꝓpͥa manu uix possit. De nr̃is qͦ apd
g̾cos origenes in scͥpt᷑aꝵ labore tã g̾co ᷤ
Deniq hieronimꝰ sex nilia libroꝵ eiꝰ
legisse se fatet᷑. Hoꝵ tñ oniũ studia.
augustinꝰ ingenio ułscientia sua uiẽ.
Nã tanta scͥpsit ut diebꝰ ac noctibꝰ ñ so¬
lũ scͥbere libros eiꝰ qͥsqͣ. s nec leg̾ẽ qͥdẽ
occurrat. De gn̾e opuscłor.ui.
pusculoꝵ gn̾a ẽẽ tria. Primũ¬
genꝰ excepta st̃. q̃ g̾ce solia nũ¬
cupant᷑. In qͥb ea q̃ uident᷑ obscura
uł difficilia sũmatĩ ac brenit᷑ ꝑstͥn¬

Expanded text:
sit, Pisistratum in sacrae bibliothecae studio sit, Pisistratum in sacrae bibliothecae studio primus adaequare contendit. Hic enim in bibliotheca sua prope triginta voluminum milia habuit. Hieronymus quoque atque Gennadius ecclesiasticos scriptores toto orbe quaerentes ordine persecuti sunt, eorumque studia in uno voluminis indiculo conprehenderudiderit quantos quisque nostrum alienos scribere propria manu vix possit. De nostris quoque apud Graecos Origenes in scripturarum labore tam Graecos Denique Hieronymus sex milia librorum eius legisse fatetur. Horum tamen omnium studia Augustinus ingenio vel scientia sua vicit. Nam tanta scripsit ut diebus ac noctibus non solum scribere libros eius quisquam, sed nec legere quidem occurrat. De generibus opusculorum . Opusculorum genera em excerpta sunt, que grece scholia nuncupantur, in quibus ea que videntur obscura vel difficilia, summatim ac breviter perstrin
Abbreviated transcription (Latin):
paret. fuert̃ ⁊ alii int̃p̃tes qͥ ex hebrea
lingua in g̃cam sacra eloqͥa traustule¬
rt̃. sic̃ aquila. simimacꝰ ⁊ theodocion
sic̃ ⁊̃ & uulgaris illa int̾p̃tatio euiꝰ ac¬
tor ñ apparet.&. ob hoc sine noĩe uit̾¬
p̃tis qͥuta editio nuncupat᷑. Pret̾ea
sextã ⁊ septimã editionẽ origenes
miro labore repꝑit.s. cũ cet̾is editio
guarũ ꝑitꝰ. ex hebreo in latinũ eloqͥ¬
fert᷑. Nam ẽ ⁊ u̾boꝵ tenacior. & ꝑspi¬
cuitate sententie clarior: uex̾it .iii.¬
ome pri libroꝵ copiã aduexit
enuliꝰ paulꝰ. ꝑ se macedonũ rege
deuicto. deiñ lucullꝰ epontica preda.
Post hos cesar dedit marco uarroniue
de. Primũ aũ romȩ bibliotetas publici¬
uit. pollio. Hinc g̾cas simul atq lati
uas additis auctoꝵ unagineẜin atrio
ꝙ de manubiis magnificentissimũ in¬
struxerat qͥ apd̃ nos bibliotecas ĩstitue
pud nos qͦ pantphrilꝰ martyr.rit .ii.¬
cuiꝰ uitã eusebiꝰ cesariensis ꝯscͥp¬

Expanded text:
paret. Fuerunt et alii interpretes, qui ex Hebraea lingua in Graecam sacra eloquia transtulerunt, sicut Aquila, Symmachus et Theodotion: sicut etiam est vulgaris illa interpretatio cujus auctor non apparet, et ob hoc sine nomine interpretis quinta editio nuncupatur. Praeterea sextam et septimam editionem Origenes miro labore reperit, et cum caeteris editioguarum peritus, de hebreo in latinum eloqufertur. Nam est et verborum tenacior et perspicuitate sententie clarior, atome primus librorum copiam advexit Emilius Paulus Persa, Macedonum rege devicto: deinde Lucullus e pontica preda, post hos Cesar dedit Marco Varroni nede. Primum autem Rome bibliothecas publicavit Pollio, grecas simul atque latinas, additis auctorum imaginibus in atrio, quod de manubiis magnificentissimum instruxerat. § 6 Qui apud nos bibliothecas instituerunt. Apud nos quoque Pamphilus martyr, cuius vitam Eusebius Caesariensis conscrip
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Hȩc tͥ aretes multũ inuigilat᷑a lu cer¬
nis. carmina qͥs ignes nouimꝰ aerios. le¬
ius in aridulo maluȩ descͥpta libello. pͣ¬
xiaca uexi mim̾a nauicula. Circunci¬
di libros siciliȩ pͥmũ increbuit. Nã ini¬
tio pumicabant᷑. Uñ ⁊ catullꝰ ait. sui do¬
no lepidũ nouũ libellũ arido mͦ primi¬
onẽ a codicib arboꝵ sru uitiũ qͣsi cau
dex q in se multitudinẽ libroꝵ qͣsi ra¬
nioꝵ ꝯtineat. Uolum̃ lib̾ ẽ a uoluendo
dictꝰ sic̃ apd̃ hebos. uolumina legis. uo¬
lumina ꝓpħaꝵ. Lib̾ ẽ int̾ior tunica cor
qͦ scͥbimꝰ. qr aute usũ cartȩ uł mibrana¬
rũ de libris arboꝵ uolumina fiebant.
Sbliopalas dictos. Librũ enĩ grecibiblũ
uocant. Librarii aũ icde ⁊ antiqͦru uo¬
tera. Antiqͣrii qͥ tantũmͦ uet̾a. um̃ ⁊ no¬
nĩ fũpsert̃. A scͥbendo aũ scriba nom̃
accep̃. offictũ ex pͥmens uocabuli qͣlita¬

Expanded text:
nit: Haec tibi Arataeis multum invigilata lucernis Carmina, queis ignes novimus aerios, Levis in aridulo malvae descripta libello Prusiaca vexi munera navicula. 3. Circumcidi libros Siciliae primum increbuit. Nam initio pumicabantur. Unde et ait Catullus: Cui dono lepidum novum libellum Arido modo pumio se multitudinem librorum quasi ramorum contineat. Volumen liber est a volvendo dictus, sicut apud Hebraeos volumina Legis, volumina Prophetarum. Liber est interior tunica cortquo scribimus, quia ante usum cartae vel membranarum de libris arborum volumina fiebant, bliopolas dictos. Librum enim Graeci βίβλον vocant. Librarii autem iidem et antiquarii votera; antiquarii, qui tantummodo vetera, unde et nomen sumpserunt. Ab scribendo autem scriba nomen accepit, officium exp
Abbreviated transcription (Latin):
sitio ħ ẽ. ꝑ singłos enĩ eugłistas numerꝰ.
subdita ẽ. aera q̃dã minio notata q̃ in¬
dicat in qͦto canone positꝰ sit numerꝰ.
in pͥmo canone. si scdã inscdõ. si t̾cia in
t̾cio.ł si ꝑ ordinẽ usq ad decimũ ꝑue¬

Expanded text:
sitio haec est. Per singulos enim Evangelistas numerus subjecta est area quaedam minio notata, quae indicat, in quoto canone positus sit numerus, in primo canone: si secunda, in secundo: si tertia, in tertio. Et sic per ordinem usque ad decimum perve
Abbreviated transcription (Latin):
ut dixiniꝰ ausũ. folia aũ libroꝵ appel¬
lata. fiue ex similitudine folioꝵ arbo¬
rũ. scu qr ex follibꝰ fuint .i. ex pellibꝰ
qͥ de occisis pecudibꝰ detͣhi solent. suiꝰ
scͥbebant antiqͥ sic̃ arat᷑ t̾ra. Asinistra
enũ ad dext̾am pͥmũ ducebant stilũ.
Deinde reu̾tebant᷑ ab inferiore ⁊ rur¬

Expanded text:
librorum appellata, sive ex similitudine foliorum arborum vel quia ex follibus fiunt, id est pellibus que de occisis pecudibus detrahi solent. Cuius scribebant antiqui sicut terra aratur, a sinistra enim ad dexteram primum deducebant stilum, deinde convertebant ab inferiore rur
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ ⁊ matr̃ẽ tuã. Qͥd ñ faciendũ. ut
ũ mechaberis. ñ furcũ facies. Similit̾
⁊ gentiliũ p̃cepta. uł iubent ł uetan.
Iubent faciendũ. ut nudꝰ ara sere
nudꝰ. Uetant. ut neue int̾ uitescori¬
lũ sere. neue flagella fũma pete. Pri¬
mꝰ aũ p̃cepta apd̃ hebreos moyses scͥp¬
sit. ap̃ latinos martiꝰ uates pͥmꝰ p̃cep¬
ta ꝯposuit. Ex qͥbꝰ ẽ illd̃. Postremꝰ dicaᷤᷤ.
pͥniꝰ taceas. Parabolȩ ⁊ ꝓblemata nõibꝰ
sius indicant altiꝰ se ꝑscrutari o¬
portere. Parabola qͥppe alicuiꝰ reisi¬
militudinẽ ꝑ se gerit.ꝙ licet sit uo¬
cabulũ gͥcũ iã tñ ꝓ latino usupat᷑.

Expanded text:
n faciendum, ut: Non maechaberis; non furtum facies . Similiter et gentilium praecepta vel jubent vel vetant: jubent faciendum, ut: Nudus aras, sere nudus: vetant, ut, Neve inter vites corilum sere, neve flagella Sumus autem praecepta apud Hebraeos Moyses scripsit; apud Latinos Marcius vates primus praecepta conposuit. Ex quibus est illud 1: Postremus dicas, primus taceas. Parabolae et problemata nominibus suis indicant altius se perscrutari oportere. Parabola quippe alicuius rei similitudinem prae se gerit. Quod licet sit vocabulum Graecum, iam tamen pro Latino usurpat
Abbreviated transcription (Latin):
pales. fidĩ doctͥnã plenissime p̃dican-¬
di pleni sanxert̃. Post istoꝵ. uͦuͬ. tucto¬
ritatẽ omĩ manẽt stabilita iuigore.
Quoꝵ gesta in hoc oꝑe condita ꝯtinen¬
t᷑. Sy nodũ aũ ex g̾co int̾p̃tari comita¬
tũ uł cetũ. Concilii uͦ nom̃ tractũ ex mo¬
re romano. Temp̃r enĩ quo causȩ age¬
bant᷑. ꝯueniebaut om̃s in unũ ꝯmuni¬
q uitentione tͣctabant. Uñi ⁊ ꝯcilium

Expanded text:
pales, fidei doctrinam plenissime praedicanDei pleni sanxerunt, post istorum quattuor auctoritatem omni manent stabilita vigore, quorum gesta in hoc opere condita continentur. Synodum autem ex Graeco interpretari comitatum vel coetum. Concilii vero nomen tractum ex more Romano. Tempore enim, quo causae agebantur, conveniebant omnes in unum communique intentione tractabant. Unde et conciliu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ap̃ memphiticã urbẽ. Menfis enĩ
ciuitas ẽ egẏptioꝵ. uͥ carte usus ui¬
bibula m̃fitis carta papiro. Nibulã aũ
pipirũ dix̃.q. humorẽ bibat. Carta añ
dictaq carptĩ papiri tegiñ decerptũ
p̃cipua augꝰtea regia ⁊ maioris forinȩ.
ui honorẽ octauiam augusti appellata.
Seda libiana. ob honorẽ libie ꝓuintię.
T̃ercia hieretica dicta.ꝙ ad sacros libs
eligebat᷑ simił augustȩ s fub colora¬
ta. Quarta teneotica. a loco alexandri¬
e qͥ ita uocat᷑ fiebat. Aͥnta saltica ab
opido salo. Sexta corneliana. a corne¬
lio gallo p̾fecto egypti pͥmũ ꝯfecta.
Septima emporitica.ꝙ ea merces in¬
uoluunt᷑. eũ sit scͥpt᷑is in inꝰ idonea. S
cũ carta indige̾nt. mbraua

Expanded text:
is enim civitas est Aegyptiorum, ubi cartae usus inbibula Memphitis carta papyro. Bibulam autem papyrum dixit quod humorem bibat. Carta autem dicta quod carptim papyri tegmen decerptum praecipua Augustea regia, maioris formae in honorem Octaviani Augusti appellata. Secunda Libyana, ob honorem Libyae provinciae. Tertia hieratica dicta eo quod ad sacros libros eligebatur, similis Augusteae, sed subcolorata. Quarta Taeneotica, a loco Alexandriae qui ita vocatur, ubi fiebat. Quinta Saitica, ab oppido Sai. Sexta Corneliana, a Cornelio Gallo praefecto Aegypti primum confecta. Septima emporetica, quod ea merces involvuntur, cum sit scripturis minus idonea. § cum carta indigerent, membrana
Abbreviated transcription (Latin):
paruiloꝵ nutrices. ipse dant
ingenĩ pueris. pͥmordia senfus qͣrũ¬
ci iͥ tusci pͥmũ ferro in ceris scͥpsert᷑.
Postea rouiaui iussert̃. ne grafiã fer¬
rã ferro ne cedito. Postea institutũ¬
ẽ ut cerã ossibꝰ leͬberent sic̃ uidicat at¬
ta in satura dicens. Uertamꝰ uomerẽ
in cerã. inueroneq areinꝰ osseo. Grafi¬
ũ aũ g̾de. latine scͥptoriũ dr̃. Nã grafia¬

Expanded text:
parvulorum nutrices. Ipse dant ingenium pueris, primordia sensut Tusci primum ferro in ceris scripserunt, postea Romani iusserunt ne graphium ferram ferro ne caedito.' Postea institutum ut cera ossibus scriberent, sicut indicat Atta in Satura dicens12; Vertamus vomerem in cera mucroneque aremus osseo. Graphium autem Graece, Latine scriptorium d
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd ꝙ disputatione soluendũ sit.
Questio aũ ẽ qͥsitio. cũ q̃rit᷑. an sit. an¬
qͥd sit. an qͣle sit. Argum̃tũ uͦ dictũ qͣ¬
si argutũ. uł ꝙ sit argute inuentũ ad
stili missa uł missi. Ante carte : ⁊ mẽ¬
brauar̃ usũ. indedolatis ex liguo co¬
portitores eaꝵ tabellarios uocauert̃.
I. De ceris .ii. De cartis. Capłatio.

Expanded text:
aliquid quod disputatione solvendum sit. Quaestio autem est quaesitio, cum quaeritur an sit, quid sit, quale sit. Argumentum vero dictum quasi argutum, vel quod sit argute inventum ad στόλοι missa vel missi. Ante cartae et membranarum usum in dedolatis ex ligno coportitores earum tabellarios vocaverunt. § 9 De ceris
Abbreviated transcription (Latin):
tes ad eruditionẽ uram.⁊ p̃ceptaui¬
cupant᷑ lpocrifa aũ dicta .i. secreta.
qr indubiũ ueniunt. Est enĩ earum
occulta origo nec patet patͥb aqͥbꝰ usq
ad nos auctoritas ueraciũ scͥpt᷑aꝵ cer¬
tissima ⁊ notissima successione ꝑuen̾.
In his. a pocrifis &. si inuenit᷑ aliqͣ ueri¬
tas. tñ ꝓpt̾ multa falsa. nulla ẽ in eis
eraminatione remota sunt. Sapłaitio¬

Expanded text:
tes, ad eruditionem nostram praecepta vincupantur. Apocrypha autem dicta, id est secreta, quia in dubium veniunt. Est enim eorum occulta origo; nec patet Patribus, e quibus usque ad nos auctoritas veritatis Scripturarum certissima et notissima successione pervenit. In his apocryphis etsi invenitur aliqua veritas, tamen propter multa falsa nulla est in eis examinatione remota sunt. Igit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnqͥes decẽ uouies calculans. qͦta kł
uł luna debeat paschał sollẽpnitas ce¬
lebrari. sũma breuitate notauit. Cy¬
clũ uocatũ añ. eo ꝙ in orbe digestũ
sit:⁊ qͣsi in circło difpositũ ordinẽ ꝯplec¬
tat᷑ annoꝵ sine uarietate . &. sine ulla
arte. im̃ factũ ẽ. ut cuiq mat̾iȩ carmi¬
na simplici formitate facta. eyclica
uocarent᷑. Hinc ⁊ lat̾culũ dictũ. ꝙ or

Expanded text:
quinquies decem novies calculans, quoto kalendario vel luna debeat paschalis solemnitas celebrari, summa brevitate notavit. Cyclum autem vocatum eo quod in orbe digestus sit, et quasi in circulo dispositum ordinem complet annorum sine varietate et sine ulla arte. Unde factum est, ut cuique materiae carmina, simplici formitate  sic  facta, cyclica vocarentur. Hinc et laterculum dictum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
pͥore. Trura aũ eoꝵ recta. qi nicħ pra¬
uũ in eugłiis ẽ. ẜ alas senas tegentes
crura ⁊ facies suas. Reuelata ft̃ enĩ
mi.Ad hebreos aũ epła. a plerisq lati¬
nis. eiꝰ eẽ incerta ẽ ꝓpt̾ dissonantiam
sermonis eandẽq alii barnaba ꝯscͥp¬
sisse. alii a clem̃te scͥptã fuisse suspicant᷑.
Petrꝰ scͥpsit duas nois sui epłas. q̃ cano¬

Expanded text:
ori. Crura autem eorum recta, quia nihil pravum in Evangeliis est; et alas senas, tegentes crura et facies suas; revelata sunt enimni. Ad Hebraeos autem Epistola plerisque Latinis eius esse incerta est propter dissonantiam sermonis, eandemque alii Barnaban conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. Petrus scripsit duas nominis sui Epistolas, quae Catho