comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tunctantum cauendus est quando bellum dĩseruis
in dic̃ : in pacemagis uigilandum est nobis: exercen¬
dus animus. exercenda uirtus. mentis intentio.
dĩtimore firmanda : facit enim hostis securos:
quos cupit eẽ captiuos: facit inquam securos. ut
quos uigilare mini meperspexerit : siquis miles sub.
imperatoris conspectu certamen cumhosteimerit:
quanta instantia. quanta uirtute pugnauit ut placere
illi cuimilitat possit: nestipendium promotionem¬
uepotertosa dispici : nisi superans hostem fortiterui¬
cerit: uigila xp̃iane sub oculis dĩ. ut perfecta uicto¬
ria coroneris: pugnacum diabolo quiiam artus es
xp̃o. tecum est quite optat uincere. tecũ est xp̃s.
qui tedes iderat munerare : contemne praesentia ut
futura percipias: temporalia sperne : ut a&erna
possigaccipere: possidebis caelum. quod diabolus
possidere non potuit: habebis paradisum. unde
immicus exclusus est: Accipes a&ernitatem. quã prę¬

Expanded text:
tunc tantum cavendus est, quando bellum Dei servis tunc tantum cavendus est, quando bellum Dei servis indicit: in pace magis vigilandum est nobis; exercendus animus, exercenda virtus, mentis intentio Dei timore firmanda. Facit enim hostis securos, quos cupit esse captivos; facit, inquam, securos, ut quos vigilare minime perspexerit. Si quis miles sub imperatoris conspectu certamen cum hoste inierit; quanta instantia, quanta virtute pugnabit, ut placere illi cui militat, possit! Nec stipendium promotionemve poterit adipisci, nisi superans hostem fortiter vicerit. Vigila, christiane, sub oculis Dei, ut perfecta victoria coroneris; pugna cum diabolo, qui jam armalus es Christo: tecum est Deus, qui te optat vincere, tecum est Christus, qui te desiderat munerari. Contemne praesentia, ut percipias futura: temporalia sperne, ut aeterna possis accipere. Possidebis coelum, quod diabolus possidere non potuit; habebis paradisum, unde inimicus exclusus est: accipies aeternitatem, quam prae
Abbreviated transcription (Latin):
uestra uertetur in laetitiã ueni&: quis non breui tem¬
pore contristari exopt&. ut in a&ernum cum xp̃o¬
ris fl&us pensare. gaudio futuro desider& exiguum
momentaneum & breueest. quic quidboni mali ue
in sđo est : temtatio uos inquit non ad praehendat
nisihumana.: fidelis autem ds̃ quinon patitur uos
ferreplus quam potestis: sed faci& cũ tentatione
exitũ ut possitis tolerare.: Sed&iam tribuit ds̃
securitatem: ad tempus fragilitat inostrae indulg&:
dõ solus securus : uigil& inpace caucior: quã inbello
uigilare consueuit: ñsit securitate dimissus: neali¬
qua exparte subrepat inimicus: sobri inquit eftote
uigilate. quia aduersarius uesterdiabolus. tam quam
leo rugiens. aliquem deuorare quaerens circuit:
quanto hostis uigilat ut noceat. tanto xp̃ianus uigil&
ut uincat: num quã enim uigilantib: obrepit inimicus
nũquam sollicitos. circum uenit hostis: neq: enim

Expanded text:
vestra in laetitiam veniet . Quis non brevi temvestra in laetitiam veniet . Quis non brevi tempore contristari exoptet, ut in aeternum lntis temporis fletus pensare gaudio futuro desideret? Exiguum, momentaneum et breve est, quidquid boni malive in saeculo est. Tentatio vos, inquit, non apprehendat, nisi humana. Fidelis autem Deus, qui non patitur vos ferre plus quam potestis; sed faciet cum tentatione exitum, ut possitis tolerare . Sed etiam tribuit Deus securitatem, et ad tempus fragilitati nostrae indulget.Deo solo securus. Vigilet in pace cautior, quam in bello vigilare consuevit: non sit securitate remissus, ne aliqua ex parte subrepat inimicus. Sobrii, inquit, estote et vigilate; quia adversarius vester diabolus tanquam leo rugiens, aliquem devorare quaerens circuit . Quanto hostis vigilat, ut noceat; tanto christianus vigilet, ut vincat. Nunquam enim vigilantibus obrepit inimicus; nunquam sollicitos circumvenit hostis. Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
ut arguat: Illos a culpareuocat. hossc̃ĩores sibireser¬
uat: illicpeccata corriguntur: hic merita uirtutis
augentur . Illic recordatio paenitens: hic purae
mentis la&itia gaudens. ille indulgentiam diui¬
nam exoptat. hic praemia promissa lam cogitat:
Illepium iudicem ueniam postulat. hiciustũ re¬
muneratorem. expectat. Ille sollicitus ut possit
quodmer&ur accipere : nam peccantes. saltim
emendatione ds̃ conter&: nemueniat malitia cres¬
cente quoduindic&: odit enim supplicium : qui
ante praestruit ne condemn&.: Caudeat xp̃ianus
in aduersis: quia aut probatur siiuftus est. aut
sipeccator est emendatur: contrist&us sanequẽ
corrigere flagella diuina non possunt. Timeat
sitremedium Caudeat peccator sicum iufto in
scło contristetur. ut postsłm cum eodem mune¬
retur. ⁊ Uos inquid dñs plorabitis & plangetis.
sđm aũt gaudebit. uos tristes estis. sed tristitia

Expanded text:
ut augeat: illos a culpa revocat; hos sanctiores sibi reserut augeat: illos a culpa revocat; hos sanctiores sibi reservat. Illic peccata corriguntur, hic merita virtutis augentur - illic recordatio poenitens, hic purae mentis laetitia gaudens. Ille indulgentiam divinam exoptat; hic praemia promissa jam cogitat: ille pium judicem veniam postulat; hic justum remuneratorem exspectat: ille sollicitus, ut possitquod meretur accipere. Nam peccantes saltem emendatione Deus conterit, ne inveniat malitia crescente quod vindicet: odit enim supplicium, qui ante praestruit, ne condemnet. Gaudeat christianus in adversis; quia aut probatur, si justus est; aut si peccator est, emendatur. Contristetur sane, quem flagella corrigere divina non possunt: timeat sit remedium. Gaudeat peccator, si cum justo in saeculo contristetur, ut post saeculum cum eodem muneretur. Vos, inquit Dominus, plorabitis et plangetis; aeculum autem gaudebit. Vos tristes eritis; sed tristitia
Abbreviated transcription (Latin):
beneficia sunt ista diuina non uerbera : nec ut noce¬
ant diuinitus in rogantur : quae ad hocueniunt ut
hominib: paterna clementia consolatur. ego inquit
quos amo arguo & castigo. & iterum: filineneglexeris
disciplinam dĩ nec defeceris ab eo correptus. quem
enim diligit ds̃ corripit. flagellat autem omnem filiũ.
quẽ ad sumit. Igitur siominem adhoc flagellat ut
corrigat. adhoc aũ corrigit ut patri. id est dõdignum
exhibeat: Timeat quinon flagellatur. nefilius es se
non possit timeat quẽ corrigere ds̃ non uultinsđo :
quia cum supplicio destinauit p̃scłm.. Timeat qui
t&cur & plor&: Timeatꝰ qui cum iustis inscło non
cũ peccatorib: affligaotur. nisiqui ademendatio¬
nem peccatoribus. iustis ad probationem istapro¬
ficiunt: Ut enim peccatores his remediis corri¬
guntur amalis: Itaiustihactenus augentur inbonis.
Illos enim emendatds̃ ut corrigat. hos uero probat

Expanded text:
Beneficia haec sunt divina, non verbera; nec ut noceBeneficia haec sunt divina, non verbera; nec ut noceant divinitus irrogantur, quae ad hoc veniunt ut hominibus paterna clementia consulatur. Ego, inquit, quos amo, arguo et castigo . Et iterum: Fili, ne neglexeris disciplinam Dei, nec defeceris, cum ab eo correptus fueris. Quem enim diligit Deus, corripit: flagellat autem omnem filium quem assumit. Igitur si omnem ad hoc flagellat ut corrigat, ad hoc autem corrigit, ut Patri, id est, Deo dignum exhibeat; timeat qui non flagellatur, ne filius esse non possit: timeat quem corrigere Deus non vult in saeculo, quia eum supplicio destinavit post saeculum: timeat qui tetur et ploret: timeat qui cum justis in saeculo non cum peccatoribus afflictantur, nisi quia ad emendationem peccatoribus, justis ad probationem ista proficiunt? Ut enim peccatores his remediis corriguntur a malis; ita justi hactenus augentur in bonis. Illos enim emendat Deus, ut corrigat; hos vero probat,
Abbreviated transcription (Latin):
reformare peccantes. delinquentes corrigere :
Uocare erxantes. & ad spem recuperandes alutis.
ipsos iam mortuos suscitare Caud& enim ds̃ si
correctos uiderit. quos emendat: la&atur & ius¬
tos immutatos in melius  conspexerit quos flagel¬
lat. exultatergo affectu & terro resminas & uerbera
inpeccatores missa proficere ad prauos corregendos
quam ad reos puniendos exoptat: uultenimds mise¬
reri cunctorum. uultignoscere. uult se exhibere
propitium : siquem mutatis actib: uideritẽe correc¬
tum : Si derelinquerint in quit filiitui legẽ meam
& in praeceptis meis non ambulauerint. siiustifica¬
tiones meas profanauerint. uisitabo in uirga facino¬
raeorum. & inflagellis delictaeorum. misericor¬
diam autem meam non dispergã ab eis. haec sunt
remedia quibus consulitds̃.hec est medicina qua
hominum uulnera causantur: his emendantur utili¬
tatib: uicia corrigantur : hominum malitia refrenatur:

Expanded text:
reformare peccantes, delinquentes corrigere, reformare peccantes, delinquentes corrigere, vocare errantes, et ad spem recuperandae salutis ipsos jam mortuos suscitare. Gaudet enim Deus, si correctos viderit quos emendat: laetatur et si justos immulatos in melius conspexerit quos flagellat. Ex illo ergo affectu et terrorem, et minas, et verbera in peccatores missa proficere ad pravos corrigendos, quam ad reos puniendos exoptat. Vult enim Deus misereri cunctorum, vult ignoscere, vult se exhibere propitium, si quem mutatis actibus viderit esse correctum. Si dereliquerint, inquit, filii tui legem meam, et in praeceptis meis non ambulaverint, si justificationes meas profanaverint, visitabo in virga facinora eorum, et in flagellis delicta eorum: misericordiam autem meam non dispergam ab eis remedia quibus consulit Deus, haec est medicina qua hominum curantur vulnera; his emendantur utilitatibus, vitia corriguntur, hominum malitia refrenatur.
Abbreviated transcription (Latin):
miseri cordia eius Remedia purgandi facinoris
sp̃uscõ. instruente ad discimus. non aliter ueniam
possemereri nis inr̃a facinora fuerimus dõ iubente
confessi: quidenim caelat peccator quoddm̃ certe
cõmisit. quiderubescit fateri. qui peccatis non
erubuit co inquinari. diluat igitur confitendo:
quod peccando inficerat : satis factione abluat :
quod delictorum maculis sordidarat : sit cautior
p̃delictum qui ante delictum fuerat signior: se¬
quatur bonis actib: xp̃m : qui inmalis diabolum
est. non uultulcisci malitiã. qui confiteri delicta
persuadet : obtat soluere confitentes : ne contuma¬
ces punibeogatur: quare faciat ammonitio dĩ solli¬
citum : neseueritas faciat inpunitum.. Peccatorum
enim nos morte flagellare frequent̃ : ne prudens
qui abnuat. nemostultus qui intellegat. uultenim
ds̃ ammoneri frequenter. quos putatit secorrectos:
uult temptationum seueritate corrigere. quos sua
patientia uiderit in prauatus : uult inquã hactenus

Expanded text:
misericordia ejus. Remedia purgandi facinoris Spiritu sancto instruente addiscimus; non aliter veniam posse mereri, nisi nostra facinora fuerimus Deo jubente confessi. Quid enim celat peccator, quod Deo teste commisit? Quid erubescit fateri, qui peccatis non erubuit coinquinari? Diluat ergo confitendo, quod peccando infecerat; satisfactione abluat, quod delictorum maculis sordidarat: sit cautior post delictum, qui ante delictum fuerat segnior; sequatur in bonis actibus Christum, qui in malis diabolum est. Non vult ulcisci malitiam, qui confiteri delicta persuadet: optat solvere confitentes, ne contumaces punire cogatur. Quare admonitio Dei faciat sollicitum, ne severitas faciat punitum. Peccatorum enim nos meritis flagellari frequenter, nemo prudens qui abnuat, nemo stultus qui non intelligat. Vult enim Deus admoneri frequenter, quos putat esse correctos: vult tentationum severitate corrigere, quos sua patientia viderit esse depravatos; vult, inquam, hactenus
Abbreviated transcription (Latin):
ant conpetentes quod dico fidelib & conpetentib:¬
& penitentib: audiant caticumini. audiant omnes.
om̃s timeant. nemo contemnat. sit mihi in consola¬
tionem uester auditus. nes it uobis intestimonium
dolormeus: conpetentib: dico : fornicari uobis
non licebit sufficiant uobis: autuxores. autnec
uxores concubinas. uobis habere non lic&. Audi¬
at ds̃ siuos surdiestis : audiant angelieius. siuos
contemnitis: concubinas habere non lic& : & si non
hab& is uxores non lic& uobis habere concubinas.
quas postea dimittatis. ut ducatis uxores. quan¬
tomagis damnatio uobis erit. si habere uolueritis.
& concubinas &uxores: non uobis lic& habere uxores
quorum priores maritiui uunt nec uobis feminae
habere uiros lic&. quo rum priores uxores uiuunt:
adulterina sunt ista coniugia: non iure fori: sed
iure caeli : nec eam feminam quae ꝑrepudium
discessit. amarito lic& uobis ducere uiuomarito
solius fornicationis causa. lic& uxorem alteram

Expanded text:
ant competentes; quod dico competentibant competentes; quod dico competentibet poenitentibus, audiant catechumeni, audiant omnes: omnes timeant, nemo contemnat. Sit mihi in consolationem vester auditus, ne sit vobis in testimonium dolor meus. Competentibus dico, Fornicari vobis non licet. Sufficiant vobis aut uxores aut nec uxores: concubinas vobis habere non licet. Audiat Deus, si vos surdi estis; audiant Angeli ejus, si vos contemnitis. Concubinas vobis habere non licet. Et si non habetis uxores, non licet vobis habere concubinas, quas postea dimittatis, ut ducatis uxores ; quanto magis damnatio vobis erit, si habere volueritis et concubinas et uxores ? Non vobis licet habere uxores, quarum priores mariti vivunt: nec vobis, feminae, habere viros licet, quorum priores uxores vivunt. Adulterina sunt ista conjugia, non jure fori, sed jure coeli. Nec eam feminam quae per repudium discessit a marito, licet vobis ducere vivo marito. Solius fornicationis causa licet uxorem adulteram
Abbreviated transcription (Latin):
Ipostolum audiuimus dicentem nobis legationẽ
fungimur proxp̃o exhortant᷑. reconciliandõ:
non exhortar&ur utreconciliaremur : nisi in imi¬
cifuissemus. eratergo totus mundus inimicus sal¬
uatori. amicus captiuatori: hoc estinimicus dõ:
amicus diabolo: & totum genus humanum tãquã
ista mulier. curuatũ erat ad terrã : iam in tellegens
quidam inimicos istos clamat aduersus eos. & dicit
dõ: curuauerunt animãmeam: diabolus &angeli
idest ut prone in ea quae temporalia terrena sunt.¬
suꝑna non quȩrerent: nãutiq: hoc dicitdñs. de
muliere ista. quam alligauerat satanas : eccedecẽ
&octo annis. &iam oportebateam. solui auincu
qui nisi curui : quando quidem & ips a quaeds̃ praece¬
perat non intellegentes. terreno corde intueban¬
tur. sacramentũ enim. baptismi carnaliter cȩ¬
lebrabant. spiritaliter non uidebant. Audite lmi
membraxp̃i. & matris catholicae filii quod dico con¬
p&entib: Audiant fideles. quod dicofidelib: audi¬

Expanded text:
postolum audivimus nobis dicentem, Legatione fungimur pro Christo, exhortantes reconciliari Deo . Non exhortaretur ut reconciliaremur, nisi inimici fuissemus. Ergo erat totus mundus inimicus Salvatori, amicus captivatori: hoc est, inimicus Deo, amicus diabolo. Et totum genus humanum, tanquam ista mulier, curvatum erat ad terram. Jam intelligens quidam inimicos istos, clamat adversus eos, et dicit Deo: Curvaverunt animam meam . Diabolus et angeli id est, ut pronae in ea quae temporalia sunt et terrena, superna non quaererent. Nam utique hoc dicit Dominus de muliere ista, quam alligaverat satanas ecce decem et octo annis: et jam oportebat eam solvi a vincuqui, nisi curvi ? Quandoquidem et ipsa quae Deus praeceperat non intelligentes, terreno corde intuebantur. Sacramentum enim Baptismi carnaliter celebrabant, spiritualiter non videbant. CAPUT Imembra Christi et matris Catholicae filii. Quod dico competentibus, audiant fideles; quod dico fidelibus, audi
Abbreviated transcription (Latin):
contemnis: oblitus es dictum proph&ae dicentis:
qui inquit auerterit aurem suam abegeno : & ip¬
se inuocabit dñm & non exaudi& eum: Inlina
auremtuam audi egentis uocẽ. & fame pereuntis.
ut & tuam uocem ds̃ exaudiaet tribulantis: dade
quo tibi donare dignatus ẽ xp̃s: ipse te diuitẽ fecit :
id eo redde illi quod suum est: ipsesedicit. accipere
quod pauperib: datur. sibi conlatum clamat quod in
corde pauperis. fuerit seminatum: sicut in euange¬
liodicit: facite uobis amicos de mãmona iniquita¬
tis quiuos recipiant in a&erna taber nacula.
eccehabes xp̃iane a&ernũ tabernaculum sidede¬
ris pauperib uictũ: si quiddas illuc transmittis
tibi: in futuro repones non unde carnaliter sature¬
ris : sed unde spiritaliter glorieris: non unde
uentrem repleas : sed unde flammas extinguas
quia scriptum est: elymosina amorteliberat. &
non patitur hominem ire intenebras. Misericordia

Expanded text:
contemnis. Oblitus es dictum prophetae dicentis, contemnis. Oblitus es dictum prophetae dicentis, Qui, inquit, averterit aurem suam ab egeno, et ipse invocabit Dominum: et non exaudiet eum ? Inclina aurem tuam, audi egentis vocem et fame pereuntis; ut et tuam vocem Deus exaudiat tribulantis. Da de quo tibi donare dignatus est Christus. Ipse te divitem fecit; ideo redde illi quod suum est. Ipse se dicit accipere quod pauperibus datur, sibi collatum clamat quod in corde pauperis fuerit seminatum; sicut in Evangelio dicit, Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, qui recipiant vos in aeterna tabernacula . Ecce habes, christiane, aeternum tabernaculum, si dederis pauperibus victum. Si quid das, illuc transmittis, tibi in futuro reponis: non unde carnaliter satureris, sed unde spiritualiter glorieris; non unde ventrem repleas, sed unde flammas exstinguas: quia scriptum est, Eleemosyna a morte liberat, et non patitur hominem ire in tenebras. 2. Ira
Abbreviated transcription (Latin):
uimus. nudos operimus. & peregrinos hospitio
recipimus: quibus dicturus est ds̃: quod de diftis. di¬
non recordamini quos negastis: quos &peruistis gau¬
dent. & quos expoliastis plangent : quos hospitio
recepistis : retqͥn&is: ergo obltiestis quantos de
suis habitaculis exclusistis.. ego ego misericordiã
fieri iussi. fraudes & rapinas exerceri non manda¬
ii : unus repl&ur panib: quẽ derapinis satiasti.
& benedic& dm̃ nonte. sed eum quem negasti. ille mi¬
ser necatus ingemuit. & exaudiuit gemitũ eius.
quiuidit quos feceris ei : demalo adquires. &gau dis.
rapis & laetaris: pauperrogat. & contristaris  pran¬
dium paras. & tales ad tuum prandium uocas. qui tibi
uicem rependant. ornas conuiuium. nequiddesit:
& cum amicistuis epularis. & ante ianuantuam pau¬
perem rogantem non audis.. Tudiuersis bonis re¬
pleris: &egenti non misereris: multis aepulis dis¬
tentus. & multo uino meditatus pauperẽ rogantẽ

Expanded text:
vimus, nudos operuimus, et peregrinos hospitio vimus, nudos operuimus, et peregrinos hospitio recepimus. Quibus dicturus est Deus: Quod dedistis dinon recordamini quos necastis? Quos operuistis, gaudent; et quos exspoliastis, plangunt. Quos hospitio recepistis, retinetis; et obliti estis quantos de suis habitaculis exclusistis? Ego, ego misericordiam fieri jussi; fraudes et rapinas exerceri non mandavi. Unus repletur panibus, quem de rapinis satiasti, et benedicit Deum; non te, sed Deum. Quem necasti, ille miser necatus ingemuit, et exaudivit gemitum ejus qui vidit quod feceris ei. De malo acquiris, et gaudes; rapis et laetaris: pauper rogat, et contristaris; prandium paras, et tales ad tuum prandium vocas, qui tibi vicem rependant. Ornas convivium, ne quid desit, et cum amicis tuis epularis; et ante januam tuam rogantem pauperem non audis. Tu diversis bonis repleris; et egenti non misereris. Multis epulis distentus, et multo vino sopitus, pauperem rogantem
Abbreviated transcription (Latin):
Pemedia peccatorum fr̃si medicinaest elrmosina¬
rum. elymosinaenim a morteliberat. & non
patitur hominem irae in tenebras patrocinatur in
diem iudicii homini. ut flammas a&ernas non timeat
sic̃ iacob: inepisto lasua dic̃. suꝑ ex alt& misericordia
fecit mis ericordiã: sed talis deb& eẽ ipsa misericor¬
dia fr̃s. quaes uscipiatur: non quȩ repellatur.
quae peccata purg& : non quae animã grau&. debono
deiusto labore. de propria facultate. & non de paupe¬
ris egestate. fr̃s non uultds̃ hominem amisericor¬
dia cessare: neclibenter aspicitds̃ quẽquam defrau¬
dibus dantem: sicut salomon proph&a dicit. hono¬
rare dnm dm̃tuum. de iustis laborib tuis. deiustis
laborib: iussitdari: De in iustis uero rapinis pribu¬
it dari: sed cum iudicare coeperit ds̃ dicturis unt
hi qui defraudib: uiuunt. & despolus miserorum
elimos inas faciunt.. Dñe praeceptatua seruauimus.
& innomin&uo. misericordias fecimus pauperes pa¬

Expanded text:
emedia peccatorum, fratres, medicina est eleemosynarum. Eleemosyna enim a morte liberat, et non patitur hominem ire in tenebras . Patrocinatur in die judicii homini, ut flammas aeternas non timeat, sicut Jacobus in Epistola sua dicit, Superexaltat misericordiafecit misericordiam . Sed talis debet esse ipsa misericordia, fratres, quae suscipiatur, non quae repellatur; quae peccata purget, non quae animam gravet; de bono, de justo labore, de propria facultate, et non de pauperis egestate. Fratres, non vult Deus hominem a misericordia cessare, nec libenter aspicit Deus quemquam de fraudibus dantem: sicut Salomon propheta dicit, Honora Dominum Deum tuum de justis laboribus tuis . De justis laboribus jussit dari; de injustis vero rapinis prohibuit dari. Sed cum judicare coeperit Deus, dicturi sunt hi qui de fraudibus vivunt, et de spoliis miserorum eleemosynas faciunt: Domine praecepta tua servavimus, et in nomine tuo misericordias fecimus; pauperes pa
Abbreviated transcription (Latin):
erant tam quam ex illis animalibus habebantur
quae inuas e erant de monstrata: quostamen iam
mundauerat ds̃ : qui elimosins acceptauerat :
occidendi ergoerant. & manducandi: idest ut in¬
terficer& in eis uitã pr&eritã. qui a non nouerant
xp̃m. & transirent incorpus eius. tamquam
innouam uitã soci&atis ecclesiae: nam & ipse¬
p&rus cum ad eos ueniss& cõmemorauit breuiter.
quid sibi in illa uisione monstratumsit: aitenim.
& uos scitis quã inlicitũ sit uiro iudaeo. coniungi.
& accedere ad alienigenas : s ed mihi ds̃ ostendit.
neminem cõmunem aut inmundum hominẽ dicere

Expanded text:
erant, tanquam ex illis animalibus habebantur, erant, tanquam ex illis animalibus habebantur, quae in vase erant demonstrata: quos tamen jam mundaverat Deus, qui eleemosynas eorum acceptaverat. Occidendi ergo erant et manducandi: id est, ut interficeret in eis vitam praeteritam, qua non noverant Christum; et transirent in corpus ejus, tanquam in novam vitam societatis Ecclesiae. Nam et Petrus ipse cum ad eos venisset, commemoravit breviter quid sibi in illa visione monstratum sit. Ait enim:  vos scitis quomodo abominatum sit viro iudaeo coniungi aut accedere ad alienigenam et mihi ostendit Deus neminem communem aut inmundum dicere
Abbreviated transcription (Latin):
cit siuiuat: & defructib cogitat: noc temoritu¬
rus fabricare disponit: ecce audisti & tuxp̃iane
quidtimeas. fac miseri cordiam. quid dubitas : non
tedeserit quite praerogatorem constituit: ipsi¬
us estenim uox in euangelio. arguentis incredulos
& dicentis: considerate uolatilia caeli. qm̃ non
seminant neq metunt : quib non sunt cellaria :¬
& pater ur caelestis pascitilla: si que cumq: habes tua
essedicis: si potes constituae. propterfures. indo¬
motua uigiles: fode foueas: abs condediuitias: fac
tibi loculos. & arcas ubi reponas : contrauolunta¬
tem dĩ. tene. habeuiue. si potes: ergo fr̃s faciamus
misericordiam. pas camus esurientes. nudos ope¬
rimus & peregrinos hospicio recipiamus: bene
ergo facientes non deficiamus. & tempore suo m&e¬

Expanded text:
cit si vivat, et de fructibus cogitat; nocte moritucit si vivat, et de fructibus cogitat; nocte moriturus, fabricare disponit. Ecce audisti et tu, christiane, quid timeas. Fac misericordiam. Quid dubitas? Non te deserit, qui te praerogatorem constituit. Ipsius est enim vox in Evangelio arguentis incredulos et dicentis, Considerate volatilia coeli, quoniam non seminant neque metunt, quibus non sunt cellaria; et Pater vester coelestis pascit illa . Si quaecumque habes, tua esse dicis; si potes, constitue propter fures in domo tua vigiles, fode foveas, absconde divitias, fac tibi loculos et arcas ubi reponas, contra Dei voluntatem tene, habe, vive, si potes. Ergo, fratres, faciamus misericordiam, pascamus esurientes, nudos operiamus, et peregrinos hospitio recipiamus. Bene ergo facientes non deficiamus, et tempore suo mete
Abbreviated transcription (Latin):
misericordiam quianihil peries : & me quitibi dedi
non offendes: daquid dubitas : quasi dederis : egoplu¬
radabo : quitibi soliuindicas. quod ambobus dedi : qua¬
retus olus cõmedis quod ambobus creaui: quasi tuo
labori. hoc ad signas. aut tuum eẽputas : aufero au¬
xilium meum. habe laborem tuum: Auferã miseri¬
quid dicturus es miser : miser es: quimiserũ non
uides : ut eris solus: bestiis. pecoribus. animalibus.
auibus. serpentib: cõmune est cibusn. & tuhomini
rogando deficias: quihoc consideras. finẽ uitae tuȩ
non consideras: & si pecunia non finitur. uita ta¬
menfinitur : & quando non speras. ad teuenitur :
sic non considerauit illediues. qui in habundantia
torquȩ batur & quas ide inopia quaerebatur: quid
faciam inquid quomodo habeo ubi fructos meos con¬
gregem : & audiuit dñiuocem dicentis: ftulte
animãtuam hac nocte auferetur ate. quae prae¬
parasti cuius erunt : Quanitas huius diuitis: nes¬

Expanded text:
misericordiam; quia nihil perdes, et me qui tibi dedi, misericordiam; quia nihil perdes, et me qui tibi dedi, non offendes. Da, quid dubitas? quia si dederis, ego plura dabo. Quid tibi soli vindicas, quod ambobus dedi? quare tu solus comedis, quod ambobus creavi? Quasi tuo labori hoc assignas, aut tuum esse putas? Aufero auxilium meum, habe laborem tuum; aufero miseriquid dicturus es, miser? Miser es, qui miserum non vides, uteris solus bestiis, pecoribus, animalibus, avibus, serpentibus. Communis est cibus; et tu homini rogando deficias. Qui haec consideras, finem vitae tuae non consideras? Etsi pecunia non finitur, vita tamen finitur: et quando non speras, ad te venitur. Sic non consideravit ille dives, qui in abundantia torquebatur, et quasi de inopia quaerebatur. Quid faciam, inquit, quomodo habebo ubi fructus meos congregem? Et audivit vocem Domini dicentis, Stulte, anima tua hac nocte auferetur a te; quae praeparasti, cujus erunt ? O vanitas hujus divitis! Nes
Abbreviated transcription (Latin):
Ignt̃s futurũs extinguit. sic̃ salo monproph&adic̃
sic̃ aqua extinguit ignem. sic &iam elrmosina
res istit peccatis Daergo egenti: conferñ habem
succurre pereunti: crudeleest ut dequohabes. ñ
des ei quem scis non habere: graue est. ut d&ua
abundantia : non sustentes egentis in opiam.: Un¬
desemper flagellamur infructib: quia beneegenti¬
bus non facimus : reuera si consideres. homo unde
damna unde calũniae. nisihinc defterilitate uestra.
tunondas indigenti : quod potes. quod te non grau&:
Venituna calũma : ꝑdes & quod non habes: uentre
pleno ambulas. & uacuum pauperis uentrẽ non con¬
sideras: beneest tibi debonis dĩ: nihilindiges. hones¬
tis uestib: uteris: & nudũ & trementẽ frigore. non
uestis: sitibi dic̃ ds̃ te ipsum ego feci. quod uiues
meum est : quod habes ego dedi & ingratus es: aufero
quoddedi nego quoddonaui dimittotequẽ feci &
bus non habui undedarẽ: sed ꝑpauperem te uolui
probare. Egosum quidiuitem & pauperem feci

Expanded text:
turos exstinguit; sicut Salomon propheta dicit, Sicut aqua exstinguit ignem, sic eleemosyna resistit peccatis . Da ergo egenti, confer non habenti, succurre fame pereunti. Crudele est ut de quo habes, non des ei quem scis non habere. Grave est ut de tua abundantia non sustentes egentis inopiam. Unde semper flagellamur in fructibus: quia bene egentibus non facimus. Revera si consideres, homo; unde damna, unde calumniae, nisi hinc de sterilitate vestra? Tu non das indigenti quod potes, quod te non gravat; venit una calumnia, perdis et quod non habes. Ventre pleno ambulas; et vacuum pauperis ventrem non consideras. Bene est tibi de bonis Dei, nihil indiges, honestis vestibus uteris; et nudum et trementem frigore non vestis. Si tibi dicat Deus: Te ipsum ego feci, quod vivis meum est, quod habes ego dedi; et ingratus es. Aufero quae dedi, nego quod donavi, dimitto te quem feci; et bus non habui unde darem, sed per pauperem te volui probare. Ego sum qui divitem et pauperem feci,
Abbreviated transcription (Latin):
occisura ess& in fidelitatem : ut inserer& fidem: ne¬
moenim potest irxp̃o credere : nisiprius moriatur
quodfuit. scđ illud quod a postolus dic̃: mortuienĩ
estis & uita ur̃a abscondita est cumxp̃o indõ: quomo¬
do enim qui abher&icis. circum ueniuntur uiui de¬
uorantur amorte : sicilli qui ahxp̃mueniunt. mori¬
untur preteritis. ut uiuant futuris: pereunt diabo¬
lo & xp̃o ad quiruntur : moriuntur morti: &uitae
feliciter inseruntur : quam rem ut &iam in nobis
pi&as diuina implere & confirmare dign&ur. as si¬
duis orationibus supplicemus: praestante dñont̃o

Expanded text:
occisura esset infidelitatem, ut insereret fidem. Neoccisura esset infidelitatem, ut insereret fidem. Nemo enim potest in Christum credere, nisi prius moriatur quod fuit; secundum illud quod Apostolus ait, Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Quomodo enim qui ab haereticis circumveniuntur, vivi devorantur a morte: sic illi qui ad Christum veniunt moriuntur praeteritis, ut vivant futuris; pereunt diabolo, et Christo acquiruntur; moriuntur morti, et feliciter vitae inseruntur. Quam rem ut etiam in nobis pietas divina implere et confirmare dignetur, assiduis orationibus supplicemus, praestante Domino
Abbreviated transcription (Latin):
quam ternis ꝑ quattuor deputatis: quat̃ enimtria
duo decimfiunt: & qui a ꝑ quattuor partes orbister¬
re. misterium trinitatis praedicaturi erant duo de
ecdesia terrenis cupiditatib: sp̃italiter ascensuraerat
in alto. & corsursum habitura. secundum illud quod
apł̃s dix̃ : nr̃a autem conuersatio in caelis est. quod
autem esuriuit p&urs hoc significauit. quod ecdesia sa¬
lutem gentium esurir&: linteum illud quod decaelo.
dimis sum est ec desiam significauit: animalia quae
inlinteo erant: omnium gentium imagineni prae
tuor partes mundi in quib xp̃i euangelium prae¬
dicatur. significasseuidentur : quod tertia uice sum¬
missum est᷑ : uas illud significat mifterium trinita¬
tis & sacramentum baptis matis: quod autẽ dictũ
est p&ro macta & manduca: hoc significatũ est
quod ecdesia catholica. om̃s qui in xp̃o credunt
primꝰ occisura. & poste a manducatura ess&: hoc est

Expanded text:
quam ternis per quatuor deputatis: quater enim tria, quam ternis per quatuor deputatis: quater enim tria, duodecim fiunt. Et quia per quatuor partes orbis terrae mysterium Trinitatis praedicaturi erant duodeciEcclesia a terrenis cupiditatibus spiritualiter ascensura erat in altum, et cor sursum habitura, secundum illud quod Apostolus dixit, Nostra autem conversatio in coelis est . Quod autem Petrus esurivit; hoc significavit, quod Ecclesia salutem Gentium esuriret. Linteum illud quod de coelo demissum est, Ecclesiam significavit. Animalia quae in linteo erant, omnium Gentium praeferebant imtuor partes mundi, in quibus Christi Evangelium praedicatur, significasse videntur. Quod tertia vice submissum est vas illud, significavit mysterium Trinitatis et sacramentum Baptismatis. Quod autem dictum est Petro, Macta et manduca; hoc significatum est, quod Ecclesia catholica omnes qui in Christum credunt prius occisura, et postmodum manducatura esset; hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
tasse quaeratur &iam illud quare lqnteum erat
inquo erant illa animalia. non utiq sinecausa:
nouimus enim quodlenteum tinea non consũmit¬
quia uestes alias corrumpit. &ideo qui uult admyfteriũ
ecclesiae catholicae ꝑtinere excludat decorde suo cor¬
ruptionem maldrum concupis centiarum: &ita in¬
corruptibiliter firm&ur infide ut prauis cogitatio¬
nibus tam quam tineis non penetr&ur: si uult ad sa¬
cramentum illiuslentei. pertinere qui figuratur
ecclesia: quare autem terdecaelo summissum est.
nisi quia omnes gentes in nomine trinitatis baptizan¬
tur. quae pertinent ad quattuor partes orbis. qͥoa
dis seminatur ecclesia: quam significabant quattuor
lineae. quib: uas illud conectebatur. & in nomine
patris & filii & sp̃s sc̃ĩ credentes in nouantur ut per¬
tineant ad soci&atem cõmunionemq sc̃orum: quat¬
tuor ergolineȩ. quattuor orbis partes: & trina
sũmissio: misterium trinitatis oftendit: quaeres
&iam duo denarium apłorum numerum ostendit. tã¬

Expanded text:
tasse quaeratur etiam illud, quare linteum erat, in quo erant illa animalia. Non utique sine causa. Novimus enim quod linteum tinea non consumitquae vestes alias corrumpit. Et ideo qui vult ad mysterium Ecclesiae catholicae pertinere, excludat de corde suo corruptionem malarum concupiscentiarum; et ita incorruptibiliter firmetur in fide, ut pravis cogitationibus tanquam tineis non penetretur, si vult ad sacramentum illius lintei pertinere, quo figuratur Ecclesia. Quare autem ter de coelo submissum est, nisi quia omnes Gentes in nomine Trinitatis baptizantur, quae pertinent ad quatuor partes orbis terrae, qua disseminatur Ecclesia, quam significabant quatuor lineae, quibus vas illud connectebatur, et in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti credentes innovantur, ut pertineant ad societatem communionemque sanctorum? Quatuor ergo lineae, quatuor partes orbis, et trina submissio mysterium Trinitatis ostendit. Quae res etiam duodenarium numerum Apostolorum ostendit, tan
Abbreviated transcription (Latin):
aliquatrucidasti. cogitatio sola odii incord&uo est.:¬
& teneris: homicida reus es ante oculos dĩ: illeuiuit¬
& tuoccidisti: quantũ atepertin&: occidisti quẽo disti:
emendate corrigite. si in domib: ur̃is scorpionessant
aut aspides : quantum laborar&is ut domus ur̃as pur¬
gar&is. & securi habitarepossitis : Irascimini : In¬
u&erantur. Irae in cordib ur̃is. fiunt. tot. odia. tot
trabes. tot scorpii tot. serpentes. & domum dĩ
cor uestrũ purgare non uultis. ergo facite quod dictũ
est: sic̃ & nos dimittimus debitorib: nr̃is. & securi
dicite dimitte nobis debitanra. quias inedebitis
in acterra uiuere non potestis: sed alias unt illamagna
crimina quae uobbonum est in baptismodimitti. &a
quibus semꝑ alieni eẽ debitis. alia cotidiana peccata.
sine quib: hic homo uiuere non potest propterquat
necessaria est cotidiana oratio cũ suo pacto cum suo

Expanded text:
aliqua trucidasti: cogitatio sola odii in corde tuo est, etaliqua trucidasti: cogitatio sola odii in corde tuo est, et teneris homicida; reus es ante oculos Dei. Ille vivit, et tu occidisti. Quantum ad te pertinet, occidisti quem odisti. Emenda te, corrige te. Si in domibus vestris scorpiones essent aut aspides, quantum laboraretis, ut domus vestras purgaretis, et securi habitare possetis? Irascimini, et inveterantur irae in cordibus vestris, fiunt tot odia, tot trabes, tot scorpii, tot serpentes; et domum Dei, cor vestrum, purgare non vultis? Ergo facite quod dictum est, Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris: et securi dicite, Dimitte nobis debita nostra. Quia sine debitis in hac terra vivere non potestis. Sed alia sunt illa magna crimina, quae vobis bonum est in Baptismo dimitti, et a quibus semper alieni esse debetis: alia quotidiana peccata, sine quibus hic homo vivere non potest, propter quae necessaria est quotidiana oratio, cum suo pacto, cum suo
Abbreviated transcription (Latin):
teneatis: quas iten&is: contrauos ten&is: nemnillud
lumen intretis. ergo dimittite quidestiralibi douin¬
dictae : quidestodium: ira inu& erata: Iralnu& erata
si facta est : iam odium dicitur: quod uid&ur &ille¬
confiteri. quicum dixiss& turbatus est p̃iraoculus m̃s.¬
inu&eraui in omnib: inimicismeis: quod erat: iracũess&
noua : odium factum est. quia lnu& uftatem conuersũ
est: ira festucaest: odiumtrabis est: aliquando re¬
praehendimus irascentem. & odium tenemus tene¬
mus incorde : & dic̃ nobis xp̃s: festucã inoculo fra¬
triftui uides. & trabem in oculo tuo non uides: unde
creuit festuca ut trabem facer&: qui a non statim
euuls aest: quia passus es. exire& intrare solem toti
malas suspiciones : & rigastifestucã : rigandonutristi:
nutriendo trabem fecisti: expauisce uelquando dici¬
tur: quiodit fratrẽsuũ homicidaẽ : gladium non edu¬
xisti. non uulnus in car nefecisti. non corpus plaga

Expanded text:
teneatis quia si tenetis, contra vos tenetis, ne in illud teneatis quia si tenetis, contra vos tenetis, ne in illud lumen intretis. Ergo dimittite. Quid est ira? Libido vindictae. Quid est odium? Ira inveterata. Ira inveterata si facta est, jam odium dicitur. Quod videtur confiteri ille, qui cum dixisset, Turbatus est prae ira oculus mInveteravi in omnibus inimicis meis . Quod erat ira, cum esset nova, odium factum est; quia in vetustatem conversum est. Ira festuca est, odium trabes est. Aliquando reprehendimus irascentem, et odium tenemus in corde; et dicit nobis Christus, Festucam in oculo fratris tui vides, et trabem in oculo tuo non vides . Unde crevit festuca, ut trabem faceret? Quia non statim evulsa est. Quia passus es exire et intrare solem totiemalas suspiciones, et rigasti festucam, rigando nutristi, nutriendo trabem fecisti. Expavesce vel quando dicitur, Qui odit fratrem suum, homicida est . Gladium non eduxisti, non vulnus in carne fecisti, non corpus plaga
Abbreviated transcription (Latin):
auia ueritatis & iustitiae. lumen non luxit nobis. ille &
illum uidendum solem iusti pertinent: modo incordib
ur̃is. habitat sol iste ꝑfidem: siergo irasceris. neocci¬
dat sol iste incord&uo suꝑ iracundiamtuam : non occi¬
datsol suꝑ iracundiã uram: neforte iras caris : & occidat
tibi soliustitiae: & intenebris remaneas: neput&is aũ¬
siconatus fuerit uidere. poena illi est. non uoluptas.
qui destiralibido uindictae: lib& hominem uindicari .:¬
& non dum est xp̃s uindicatus: nondum sunt sc̃ĩmar¬
tyres uindicati. adhuc expectant patientiã dĩ ut
inimici xp̃i: nos quisumus ut uindicta quaeramus.
si quaerer& illam ds̃ de nobis remaneremus: ille qui
nihil nos laesit. non uults eumdicarede nobis. & nos
quaerimus uindicari quippene cotidie dm̃ offendimus.
ergo dimittite dimittite excorde: iratus es. noli pecca¬
ri: iras cimini &nolite peccare: irascimini quas i ho¬
mines : sicuin cimini : & nolite peccare : ut irã in corde

Expanded text:
uia ueritatis, et iustitiae lumen non luxit nobis, et illum videndum solem justi pertinent: modo in cordibus nostris habitat sol iste per fidem. Si ergo irasceris; ne occidat sol iste in corde tuo super iracundiam tuam: Non occidat sol super iracundiam vestram ; ne forte irascaris, et occidat tibi sol justitiae, et in tenebris remaneas. CAPUT si conatus fuerit videre, poena illi est, non voluptas. Quid est ira? Libido vindictae. Libet hominem vindicari; et nondum est Christus vindicatus, nondum sunt sancti martyres vindicati! Adhuc exspectat patientia Dei. ut nos qui sumus, ut vindictam quaeramus? Si quaereret illam Deus de nobis, ubi remaneremus? Ille qui nihil nos laesit, non vult se vindicare de nobis: et nos quaerimus vindicari, qni pene quotidie Deum offendimus! Ergo dimittite: dimittite ex corde. Iratus es, noli peccare: Irascimini, et nolite peccare . Irascimini quasi homines, si vincimini; et nolite peccare, ut iram in corde
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝑ aũt. qui indie iudicii futurisunt. seri paeniten¬
tes. & infructos edolentur. praedicti a sapientia
quoͥdtunc dicturisunt : paenitentiã agentes & prae.
angustias sp̃s gementes: quid nob̵ profuit superbia:

Expanded text:
Alii autem, qui in die judicii futuri sunt sero poenitenAlii autem, qui in die judicii futuri sunt sero poenitentes, et infructuose dolentes, praedicti a Sapientia, quid tunc dicturi sunt poenitentiam agentes, et prae angustia spiritus gementes? Quid nobis profui
Abbreviated transcription (Latin):
Quiuult dicere efficaciter dimit tends debitant̃a
dicatueraciter: sicut & nos dimittimus debitorib
nr̃is : si hoc quod est posterius. aut non dic̃. aut fallaciter
dic̃ : illud quod prius est in anit̃ dicitmaxime uobis
tisma accediftis: & uos fideles quiꝑhanc occasionẽ
auditis hanc orationẽ. & nr̃am expositionem: di¬
mittite totũ quicquid aduersum aliquem hab&dis
decordib: ur̃is : ibi dimittite. ubi ds̃ uid&. aliquando
enim homodimittit hore. & ten& corde: dimittit
hore propt̃ homines : & ten& incorde. nontimens
oculos dĩ: prorsus dimittite quodestusq: ad istos
dies tenuistis: saltim his dieb: dimittite: non debuit
occidere sol superiracundiã urãm: & multisoles transie¬
runt: transeat aliquando & iracundia ur̃a: dies mag¬
nisolis. modo cȩlebramus: illiuos solius de quodicit
scriptura: ori&ur uob soliustitiae & sanitas in pinnis
eius quidest in pinnis eius : In protectione eius. unde
inpsalmo dicitur sub umbra alarũ tuarum protegeme.

Expanded text:
ui vult dicere efficaciter, Dimitte nobis debita nostra; dicat veraciter, Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Si hoc quod est posterius, aut non dicit, aut fallaciter dicit; illud quod prius est, inaniter dicit. Maxime vobis tisma acceditis. Et vos, fideles, qui per hanc occasionem auditis hanc Orationem et nostram expositionem, dimittite totum quidquid adversus aliquem habetis de cordibus vestris: ibi dimittite, ubi Deus videt. Aliquando enim homo dimittit ore, et tenet corde: dimittit ore propter homines, et tenet corde, non timens oculos Dei. Prorsus dimittite; quidquid dies tenuistis, saltem his diebus dimittite. Non debuit occidere sol super iracundiam vestram, et multi soles transierunt. Transeat aliquando et iracundia vestra, dies magni solis modo celebramus: illius solis de quo dicit Scriptura, Orietur vobis sol justitiae, et sanitas in pennis ejus . Quid est, in pennis ejus? In protectione ejus. Unde in Psalmo dicitur, Sub umbra alarum tuarum protege me .
Abbreviated transcription (Latin):
Dicimus & dicamus: quiauerum dicimus: quis enim
hicuiuit incarnȩ & non hab& debita : quis esthomo sicui¬
uens ut no nista oratio necessaria: Inflarese potest.
iustificari non potest. Bonũ estilli ut imit&urpublicanũ
n&umiscat si ẽpharisseus. qui ascendit intemplũ. & iac¬
tauit meritasua: texit uulnerasua.: Ille autem sciuit
quare ascenderit : qui dicebat Dñe propitius estomihi
peccatori: hoc dñs ihs Considerate fr̃s mei hoc dñs ihs
oraredocuit discipulos suos. illos magnos primos
a postolos suos. ari&es nr̃os siergo propeccatissuis di¬
mittendis ari&es orant magni. quĩ debentfacere
scitis uos in srmbolo reddidisse qui a inter c&era
nominaistis remissionẽ peccatorũ. Remissio pecca¬
torum un a est. quaese meldatur: aliaquae cotidie
datur. Remissio peccatorum un a est quae semelda¬
tur inscobaptis matȩ : alia quae quamdiu uiuimus
hicdatur indominica oratione: propter quod dicimus
dimitte nobis debitant̃a. & induxit nobiscũds̃ pac¬

Expanded text:
dicimus, et dicamus; quia verum dicimus. Quis enim hic vivit in carne, et non habet debita? Quis est homo sic vivens, ut ei non sit ista Oratio necessaria? Inflare se potest, justificare non potest. Bonum est illi ut imitetur Publicanum, nec tumescat sicut Pharisaeus, qui ascendit in templum, et jactavit merita sua, texit vulnera sua. Ille autem scivit quare ascenderit, qui dicebat, Domine, propitius esto mihi peccatori . Hoc Dominus Jesus: considerate, fratres mei: hoc Dominus Jesus orare docuit discipulos suos, illos magnos primos Apostolos suos, arietes nostros. Si ergo pro peccatis suis dimittendis arietes orant, agni quid debent facere,scitis vos in Symbolo reddidisse, quia inter caetera nominastis remissionem peccatorum. Remissio peccatorum una est, quae semel datur; alia, quae quotidie datur. Remissio peccatorum una est, quae semel datur in sancto Baptismate; alia, quae quamdiu vivimus hic, datur in Dominica oratione. Propter quod dicimus, Dimitte nobis debita nostra. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
gantur ponticticum de eodemquem fecerunt ponte persoluere : & si forte quilib& uolugrit extroprus
ultactib: euidem pontem emodare uel reficere quamuis desuis propriis reb: eundem ponton emende uel reficiat
uisenola mus ut libor homo ad ar̃or brolios o pertricogatur. ad tamende aluis publicis fuxctionib: quas solobar
uexta aniti quam consu&udiuem facere. Nemose prohac causa & cur& ÷ Cap̃ .Y GENERAlVIEA OΝIETE
uit cas lasu quaa prtos eri to auono lcgtis s dicae peromnium constasiũ addenda ẽẽ censuimus. Iam nonulterius caprtile¬
pitula quaepra& ꝙrito anno legis sadicae peromnium

Expanded text:
gantur pontaticum de eodem quem fecerunt ponte persolvere. Et si forte quilibet voluerit ex propriis facultatibus eundem pontem emendare vel reficere, quamvis de suis propriis rebus eundem pontem emendet vel reficiat,uia nolumus ut liber homo ad nostros brolios operari cogatur. Attamen de aliis publicis functionibus, quas solebant iuxta antiquam consuetudinem facere, nemo se pro hac causa excuset. 5. Generaliter omnes to anno legi Salicae per omnium consensum addenda esse censuimus, iam non ulterius capitulpitula que praeterito anno legi Salicae per omnium
Abbreviated transcription (Latin):
Qui non habent non sunt nutiex dõ Mug¬
iũ indtiũ mugnadis cretio : Quicquiduis habe : hoc solũ non habeas nihiltibi prodestr&lnc si non habeas hochabe & implesti

Expanded text:
qui non habent, non sunt nati ex Deo. Magnum indicium, magna discretio. Quidquid vis habe; hoc solum non habeas, nihil tibi prodest: alia si non habeas, hoc habe, et imple
Abbreviated transcription (Latin):
diquid seqͥtur : In omnẽ trãexut sonus coris & infines orbis true uerbueorũ : Quarchocẽ quiain soleposuittab naculũ suũ¬

Expanded text:
audi quid sequitur: In omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum. Quare hoc? Quiaaudi quid sequitur: In omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum. Quare hoc? Quia
Abbreviated transcription (Latin):
tio Cocperunt lingus loqui quomodo sps dabates pronuntiure Ittomnes qui aderant illic : dediuersisgentib uenientes iuida
noscebant unus quis que linguã suã & mirabantur illss idiotas & imperitos subito didicis sei nonunđ autduas linguas: sed
omnino gentiũ : Vibiergo iũomnes linguae sonabant : omnes linguue crediturue ostendebant
ergo iũ omnes linguae sonabant : omnes linguue crediturue ostendebantunss tiutẽ qui multũ amunt x p̃m & ide
rã Solasduas linguas ten& xp̃s ÷ isteenim duae linguae solue sunt in parte donati ⁊ plus non habent: Eiuigilemus fr̃s uider
tius donũsp̃s̃ dĩ et credamũs antedictis deillo : etuid& cmusimpl&u quaecnte dictu sunt in psadmo : Nons loquellae neq sern
orũ non audiantur uoces eorũ : Etne forte &ipsae linguie uenerintadunũ locũ : & non potius donũ xp̃i uenit adomnes linģ

Expanded text:
est ipsa lectio: Coeperunt linguis loqui quomodo Spiritus dabat eis pronuntiare. Et omnes qui aderant illic, de diversis gentibus venientes Judaei, agnoscebant unusquisque linguam suam; et mirabantur illos idiotas et imperitos subito didicisse non unam aut duas linguas, sed omnium omnino gentium . Ubi ergo jam omnes linguae sonabant, omnes linguae crediturae ostendebante sonabant, omnes linguae crediturae ostendebantur. Isti autem qui multum amant Christum, et ideo , id est, afram. Solas duas linguas tenet Christus? Istae enim duae linguae solae sunt in parte Donati, plus non habent. Evigilemus, fratres, videamus potius donum Spiritus Dei, et credamus ante dictis de illo, et videamus impleta quae ante dicta sunt in Psalmo: Non sunt loquelae neque sermones, quorum non audiantur voces eorum. Et ne forte ipsae linguae venerunt ad unum locum, et non potius donum Christi venit ad omnes linguas,
Abbreviated transcription (Latin):
eius. Intellegite fr̃s hoc pro¬
ꝓbaius̃ testimonũ quia eñm nondix̃ proph&  Maledictus homoqui spe fab& ise
ipso poss& alicui uideriideo
dictũ es se maledictus homo quis pẽ bab & in homine utnemob abece spemus aet rehonne
sed inse. Vt ergo ostendera sicse
ud monuisse hominẽ utne in seipso habera soc̃ : Proptereic cũdixiss& : malidistus homo

Expanded text:
Intelligite, fratres, hoc propheticum testimonium. Quia enim non dixit propheta, Maledictus homo qui spem habet in se ipso; posset alicui videri ideo dictum esse, Maledictus homo qui spem habet in homine, ut nemo habeat spem in altero homine, sed in se. Ut ergo ostenderet sic se admonuisse hominem, ut nec in se ipso haberet spem; propterea cum dixisset, Maledictus homo
Abbreviated transcription (Latin):
uim lege peccant nones se perituros : cumix xp̃m Noncrediderint quando quidẽ deillis distũẽ. perlegẽ iudicabunTur

Expanded text:
eat dicere Judaeos qui in lege peccant, non esse perituros, cum in Christum non crediderint; quandoquidem de illis dictum est, per legem judicabuntureat dicere Judaeos qui in lege peccant, non esse perituros, cum in Christum non crediderint; quandoquidem de illis dictum est, per legem judicabuntur