comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃ĩ nõ transeant. nisi for¬
te a fratrib suis inuitati
neuideamur ianuã claude¬
re caritatis. q̃d si in aliqua
prouintia aliquis eps̃ con¬
trafratrẽ suũ ep̃m litẽ ha¬
buerit ne unus eduob: ex
cognitorẽ. qđ sĩ aliquis eps̃
iudicatus fuerit in aliqua
causa & putat sebonã cau¬
sam habere ut iter concili¬
um renou&ur si uob plac&¬
noremus ut scribatur ab
his qui causam eaminar̃ iu¬
lio romano ep̃o. & siiudicaue¬
rit renouandũ eẽ iudicium
re nou&ur & d& iudices si
aut̃ ꝓbauerit talẽ causam
ee ut nõ refricent eaq ac¬
ta sunt que decreuerit cõ

Expanded text:
pi, non transeant; nisi forte a fratribus suis invitati, ne videantur januam claudere charitatis. Quod si in aliqua provincia aliquis episcopus contra fratrem suum episcopum litem habuerit, neuter e duobus ex cognitorem. Quod si aliquis episcoporum judicatus fuerit in aliqua causa, et putat se bonam causam habere, ut iterum concilium renovetur. Si vobis placenoremus, ut scribatur ab his qui causam examinarunt Julio Romano episcopo, et si judicaverit renovandum esse judicium, renovetur, et det judices: si autem probaverit talem causam esse, ut non refricentur ea quae acta sunt, quae decreverit
Abbreviated transcription (Latin):
Ciquis ex couunicatos an¬
te audientiã cõmunicare
PResumpserit ipse inse dãna¬
ut qui ex cõmunicatus fuerit
cationis suae ante audientiam
cõmunionẽ p̃sumpserit ipse
insedampnationis iudic&ur
ꝓtulis s& sentiam
cocmitionem non cocanur
inpuplico dicere testimo
re dignentꝰ ut sĩ forte in
eccła quã lib& causam iure
apłice ecclesiis inposito agese
uoluerit & fortas sedecisio¬

Expanded text:
quis excommunicatus ante audientiam communicare praesumpserit, ipse in se dampnaut qui excommunicatus fuerit cationis suae ante audienciam communionem presumpserit, ipse in se dampnationis iudicetur protulisse sentenciam. cognitione non cogantur in publico dicere testimonre dignentur: ut si forte in Ecclesia quamlibet causam jure apostolico Ecclesiis imposito, agere volueri
Abbreviated transcription (Latin):
Vt accusatores de leuibus
CIUSIS NONAUDIANTUR EX
IIN QuO EP̃S̃ ACCUSATORIS uice
sedis cutiendum sciat.
lacuit p̃terea accusandi
licentiã in nri ordinis. siqua
exis tat leu̾itate conprimere.
ut si ep̃s sit qui iudicat abstinen¬
dũ. siphumiliatione & correp¬
tione fratris adsurgit exora¬
ri coleris ad qui escat fratride
quo agitur correptione & cõ¬
minatione adhibita. sin aut̃
decrimine aliquem put& eẽ
damnandũ accusatoris uice
discutiendũ sesciat. fas ẽ enĩ
utq: uni ꝓbantꝰ ꝓbentꝰ omnib

Expanded text:
t accusatores de levibus causis non audiantur, de in quo episcopus accusatoris vice se discutiendum sciat.Placuit praeterea accusandi licentiam etiam in nostri ordinis si qua existit levitate comprimere, ut episcopus si quem judicat abstinendum, si pro humiliatione et correctione fratris assurgit exorari a caeteris, acquiescat fratri de quo agitur, correptione et comminatione adhibita: sin autem de crimine aliquem putet esse damnandum, accusatori suo se discutiendum sciat; fas est enim ut quae uni probantur probentur omnib
Abbreviated transcription (Latin):
templacuit ut accusatus
uł accusator in eoloco un¬
de ẽ. ille qui accusatur
sim&uit aliquã iuim teme¬
rare multitudinis locũ sibi
eligat proximũ quo nõsit
difficile testes ꝑducere ubi
causa finiatur.

Expanded text:
t. Placuit, ut accusatus vel accusator in eo loco, unde est ille qui accusatur, si metuit aliquam vim temerariae multitudinis, locum sibi eligat proximum, quo non sit difficile testes eius perducere, ubi causa finiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
& ad scłaria ꝑcurrat iudicia
sed prius accio uentil& apud
utraq: partes uoluerint in
iudicium continebunt.
Siquis aut̃ p̃t̃ hec fecerit cano¬
nicis correptionibus subiaceb.¬

Expanded text:
 ad saecularia percurrat judicia; sed prius actio ventiletur aputraeque partes voluerint, judicium continebunt. Si quis autem praeter haec fecerit, canonicis correptionibus subjaceb
Abbreviated transcription (Latin):
cilium uniuersalem anniuer¬
s arium occurre noluerit. ut
uł ibi causa eĩ t̃min&ur ipse mn
sedamnationis sententiã dixis¬
se iudic&ur. tẽpore sane quo
nõ comunicat. nec insua ecđã
uł parro chia cõmunic&. Acusa¬
tur aut̃ eius sinũ quã diebus cau¬
se dicende defuerit a comunio¬
ne nõremoueatꝰ. Siuero ali¬
quando defuerit sub trahens
se stsestituto in cõmunione
si adimatur facultas cause
ꝑ agende sise addiem occur¬
in epõrũ iudicio sifuerit acu¬
satoris ꝑsona culpabilis. ad
arguendũ nõ ad mittatꝰ nisi
pprias causas nõ tam̃ eccle¬
si asticas asserere uoluerit.
accusati. adiuncto sibi ex ui
mero collegarũ quos ab eo¬
dem accusati p&ierint id ẽ
una secũ in prbi nominesex. in
diaconi tres ipsorũ causa
discutient eadem dierũ &
dilationum & a cõmunione
re motionẽ & discussione ꝑ¬
sonarũ in t̃accusatores &
eos qui accusantꝰ forma

Expanded text:
cilium universale anniversarium occurrere voluerit ut vel ibi causa ejus terminetur, ipse in se damnationis sententiam dixisse judicetur; tempore sane quo non communicat, nec in sua ecclesia vel parochia communicet: accusator autem ejus si nunquam diebus causae dicendae defuerit a communione non removeatur; si vero aliquando defuerit subtrahens se, restituto in communionemsi adimatur facultas causae peragendae, si se ad diem occurin episcoporum judicio, si fuerit accusatoris persona culpabilis, ad arguendum non admittatur, nisi proprias causas non tamen si ecclesiasticas asserere voaccusati, adjuncto sibi ex vicmero collegarum quos ab eodem accusati petierint: id est una secum in presbyteri nomine sex, in diaconi tres ipsorum causam discutiant, eadem dierum, et dilationum, et a communione remotionum, et discussion personarum, inter accusatores et eos qui accusa
Abbreviated transcription (Latin):
dum. De contẽpto
tanda ad eẽ minime uult &
nullus dubitat qđ ita iudiciũ
nocens subt̃ fugit. quẽ ad mo¬
dum ut absoluatꝰ qui ẽ in no¬
cens querit sed as tuta cauil¬
latio eorũ quiuersutis agen¬
dum credunt eẽ consilus
numq: in nocentiae nom̃acci¬
pi&. confit&ur enĩ de omni¬
bus quis quis se sub t̃ fugere
iudicium dilationib: putat
ueni& tam̃ aliquando ille qui
talis perib&ur in medium
nec pdẽ illi tociens latuis¬
se totiens subter fugisse
quem sui actus & cõmissa
quo cũq fuerit eaq obi¬
ciuntur illi siuera sunt cri¬
mina ꝑsecuntur. utsi ad eẽ
uoluerit presens si confidit
ad obiecta respondeat. qđ
si ad eẽ neglexerit dilatio¬
nem sententiae. de absentia
nõ lucr&ur. Nã manifestũ
ẽ. confiteri eũ decrimine
qui indulto & totiens delega
to iudicio purgando seocca¬
sione non utitur. Nihil enim
int̃ ẽ utrũ inp̃senti ex ami¬
ne omnia que dictas̃ conp¬
bentꝰ cũ ipsa quoq ꝓconfes¬
sione ꝓcurata totiens cons¬

Expanded text:
 De contemptu tanda adesse minime vult; et nullus dubitat, quod ita judicium nocens subterfugit, quemadmodum, ut absolvatur, qui est innocens quaerit. Sed astuta cavillatio eorum, qui versutis agendum credunt esse consiliis, nunquam innocentiae nomen accipiet. Confitetur enim de omnibus quisquis subterfugere judicium dilationibus putat; veniet tamen aliquando ille qui talis perhibetur in medium, nec prodest illi tociens latuisse, tociens subterfugisse, quem sui actus et commissa quocumque fugerit, ea quae objiciuntur illi si vera sunt crimina persecuntur; ut si adesse voluerit praesens, si confidit, ad objecta respondeat; quod si adesse neglexerit, dilationem sennon lucretur. Nam manifestum est eum confiteri de crimine, qui indulto et delegato toties judicio purgandi se occasione non utitur: nihil enim interest utrum in praesenti examine omnia quae dicta sunt comprobentur, cum ipsum quoque professione procurata toties cons
Abbreviated transcription (Latin):
tur nõ exp̃ssũ ẽ. Idcircode¬
finimus eũ rite ad accusatio¬
nẽ nõ admitti qui postea quã
ex cõmunicatus fuerit. in ipsa
ad huc &x cõmuni catione cons¬
titutus. siue sit dericus siue
laicus accusare uoluerit.

Expanded text:
tur non expressum est, idcirco definimus eum rite ad accusationem non admitti, qui, posteaquam excommunicatus fuerit, in ipsa adhuc excommunicatione constitutus, sive sit clericus, sive laicus, accusare voluerit.
Abbreviated transcription (Latin):
& uos inflati estis & non magis
luctũ habuistis. ut tollat᷑ de
medio ur̃m qui hoc opus feciti¬
& in secunda ad eosdem epis¬
tola ne habundantiori tris¬
tia pereat qui eius modi ẽ. Re¬
uocat eum & obsecrat ut con¬
firment suꝑ illũ caritatẽ . et
qui inces tu perierat. pȩniten¬
tia conseru&ur : MMullus enĩ
mundus sine peccato. Nec si
unius quidem diei fuerit uitꝰ

Expanded text:
 uos inflati estis et non magis luctum habuistis, ut tollatur de medio uestrum, qui hoc opus fecit. et secunda ad eosdem epistula, ne abundantiori tristitia perea t, qui eius modi est, reuocat eum et obsecrat, ut confirment super illum caritatem et, qui incestu perierat, paenitentia conseruetur. nullus enim mundus a peccato, nec si unius quidem diei fuerit uit
Abbreviated transcription (Latin):
mala: & pirigite uias urãs &
studia ur̃a : Quidixer q̃ dispera¬
uimus : post cogitationes enĩ nrãs
ibimꝰ & unus quisq prauitatẽ
cordis sui malȩ faciemꝰ. Syme¬
oniustus loquit᷑ in euanzelio:
Teccepositus ẽ in ruinã &
resurrectionẽ multorũ : Inrui¬
nã uidelic& peccatorũ. & inse

Expanded text:
mala et dirigite uias uestras et studia uestra. qui dixerunt: desperauimus; post cogitationes enim nostras ibimus et unusquisque prauitatem cordis sui mali faciem u s. Symeon iustus loquitur in euangelio: ecce hic positus est in ruinam et in resurrectionem multorum, in ruinam uidelicet peccatoru
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ que promitt& iustis infinem
seruantꝰ. Bona & mala que uer¬
santꝰ & miscentꝰ in scło nec boni
solihabent nec mali. quia quid
boni in hoc mundo dixeris. habent
boni habent mali ueluti salutẽ.
cessum  filiorũ & bonorũ &
malorũ donũ uidemꝰ. eẽ cõmu¬
ne: uitã longam diudusuntbo

Expanded text:
in fine servantur. Bona et mala quae versantur et miscentur in saeculo, nec boni soli habent, nec soli mali. Quidquid boni in hoc mundo dixeris, habent boni, habent et mali: veluti salutem icessum filiorum, et bonorum et malorum donum videmus esse commune. Vitam longam diu vivunt bo
Abbreviated transcription (Latin):
INCIPit de continentia
a dno continere & sustine¬
re. Iubemus enĩ continere ab
his que in hoc mundo habunden¬
mal& continentia illa sustinen¬
tiã suocat᷑ duȩ uirtutes. quȩ¬
mundant animã &capacẽ fa¬
cuint diuinitatis infrenandis.
libi dibus & coercendis. uolun¬
ẽtatibus ne seducat qđ maleblan¬
ditur & eneru& qđ ꝓsperũ di¬
citur. continentiae nob. õpus ẽ
non credere felicitati terrene.
&usq: in finẽ querere felicita¬
tẽ que nõ hab& finẽ. tt aut .ẽ.
continentiae felicitatẽ mun¬
di nõcredere. Ita sustinentiȩ
.ẽ. iniquitatimundi nõcedese.
Si ue ergo in affluentia rerũ
simus siue in angustia expec¬
tandus ẽ dñs qui & qđ uere

Expanded text:
c. De continentia , continere et sustinere. Jubemur enim continere ab his quae in hoc mundo dicunmala. Illa continentia, ista sustinentia vocatur: duae virtutes qumundant animam, et capacem faciunt divinitatis. In frenandis libidinibus et coercendis voluptatibus, ne seducat quod male blanditur, et enervet quod prosperum dicitur, continentia nobis opus est: non credere felicitati terrenae, et usque ad finem quaerere felicitatem, quae non habet finem. Ut autem est continentiae, felicitati mundi non credere: ita sustinentiae est, infelicitati mundi non cedere. Sive ergo in affluentia rerum simus, sive in angustia, exspectandus est Dominus, qui et quod vere
Abbreviated transcription (Latin):
dat: Imagine reparare ut int̃
filios mereatꝰ agnosci a patre
nec ab illabeatitudine exclu¬
sus & conuiuio nuptiali piectꝰ
ligatis manib: & pedib ꝓiciat᷑
intenebras exteriores ubi ẽ
fl&us & stridor dentium : sed
magis medicam̃tis penitentiae
ahumilitatis. uł conpunctionis
ad sanitatẽ pristinã reuocatꝰ.
& bonorũ operũ margaritis
ornatus. audiremereatꝰ euge
seruebone & fidelis. intra ingau¬

Expanded text:
Dei imaginem reparare, ut inter filios mereatur agnosci a Patre: ne ab illa aeterna beatitudine exclusus, et a convivio nuptiali projectus, ligatis manibus et pedibus projiciatur in tenebras exteriores, ubi est fletus et stridor dentium ; sed magis medicamentis poenitentiae, humilitatis vel compunctionis, ad sanitatem pristinam revocatus, et bonorum operum margaritis ornatus audire mereatur, Euge, serve bone et fidelis, intra in gau
Abbreviated transcription (Latin):
in caelis : & enim in hoc inge¬
mescimꝰ habi taculũ no¬
indui cupientes. sitam̃ & in¬
duti non nudi inueniamur:
& enim qui sumꝰ in hac habi¬
tatione ingemescimꝰ graua¬
tian quo nolumꝰ expoliari
sed suꝑ uestiri. & ab sorbeat᷑
mortaleauita quid ergo

Expanded text:
in caelis. Etenim in hoc ingemescimus, habitaculum noerindui cupientes; si tamen et induti, non nudi inueniamur. Etenim qui sumus in hac habitatione, ingemescimus grauati, in quo nolumus exspoliari, sed superuestiri, ut absorbeatur mortale a uita. Et adg
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ in caelũ. Noli inquid tibidõ
laborare . nolilaborase: quite
diuitẽ feci. qui tibi qđ dederas
dedi. La turarius tibi paupe¬
res feci. si uerbi grã inuenires
aliquẽ in opẽ de transmare aut
quo ire uellis. Inuenires inde
ciuẽs inaliquẽ necessitatẽ paci¬
entẽ nonne diceres tibi : cuas
iste inde .ẽ. quo ego uolo ireg&
hicdo illi qđ ibi mihi reddat
ecce eg& hic pauꝑciues ẽ regni
caelorũ: quid dubitas facere
traiectitium: Sic enim dant
qui hoc faciunt. ut pluracaccipi¬
ant cĩ ad ealoca uenerint: Vn¬
de ẽ. ille qui accepit : Faciamꝰ
penenaufragauer̃ discipuli:
Dormiebat ihs. & tur babanꝰ
discipuli uentis ueniebant
fluctus excitabant᷑ na¬
uis mergebatꝰ: quare : quia
iħis dormiebat: sic & tuquan¬
do tẽpestates tẽtionũ seuiuNT
inisto scło turbatꝰ cortuum.
tã quã nauis tua: quare : nisi
quia dormit fidestua: Sic
Excita ergo xp̃mincorde
tuo ugil& fides tua tran¬
quill&ur conscientia & libe¬
r&ur nauis tua senti qm̃ qui

Expanded text:
rem in coelum? Noli, inquit, tibi Deus, laborare, noli laborare: qui te divitem feci, qui tibi quod dares dedi, laturarios tibi pauperes feci. Si, verbi gratia, invenires aliquem inopem de trans mare, aut quo ire velles, invenires inde civem aliquem necessitatem patientem, diceres tibi: Civis iste inde est quo ego volo ire; eget hic, do illi quod ibi mihi reddat. Ecce eget hic pauper, civis est regni coelorum: quid dubitas facere trajectitium? Si enim dant qui hoc faciunt, ut plura accipiant, cum ad ea loca venerint, unde est ille qui accepit; faciamus pene naufragaverunt discipuli. Dormiebat Jesus, et turbabantur discipuli. Venti saeviebant, fluctus excitabantur, navis mergebatur . Quare? Quia Jesus dormiebat. Sic et tu, quando tempestates tentationum saeviunt in isto saeculo, turbatur cor tuum, tanquam navis tua. Quare, nisi quia dormit fides tua? SicExcita ergo Christum in corde tuo, vigilet fides tua, tranquilletur conscientia tua, et liberatur navis tua. Senti, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. & hie tabel carnes co¬
medent. ante muros hietra¬
hel: iuod cũ audiss& achab:
scidit uestim̃ta sua & posuit
iãccũ suꝑ carnẽ suã ieiunauitq
& dormiuit incilitio : factus¬
q: ẽ sermo dñi adheliã dicens.
qm̃ reueritus ẽ ac habfaciem¬
meã non inducã malũ indieb
eius: Vnũ scelus & achab & hie¬
ad pȩnitentiã pena difertur
in pos teros & hie ⁊abel insce¬
lere ꝑseuerans. prȩsenti iudi¬
cio condempnat᷑ : loquit᷑ &
dñs in euangelio: Viri niniui¬
te surgent in udicio cũ gene¬
ratione hac & condempnabunt
eã. quia eger penitentiã: p̃¬

Expanded text:
tuum et: Iezabel canes cotuum et: Iezabel canes comedent ante muros Hiezrahel. quod cum audisset Achab, scidit uestimenta sua et posuit saccum super carnem suam ieiunauitque et dormiuit in cilicio. factusque est sermo domini ad Heliam dicens: quoniam reueritus emeam, non inducam malum in diebus ejus. Unum scelus Achab et Jead poenitentiam Achab, poena differtur in posteros; et Jezabel in scelere perseverans, praesenti judicio condemnatur. Loquitur et Dominus in Evangelio: Viri Ninivitae surgent in judicium cum generatione hac, et condemnabunt eam, quia egerunt poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
me: qm̃ iniquita tẽmeã
ego agnosco & delictũ
contrame ẽ semꝑ. Tibi soli
peccaui : Rex enim aliũ non
timebat : Et malũ corã tefe¬
ci. ut iustificeris insermoni¬
b: tuis &uincas cũ iudicaris ⁊
Conclusit enim omnia ds̃ sub
peccato ut omnib: misereat᷑:
tantũq proficit ut dudũ
peccator. & penitens tran¬
sierit in magistrũ & dicat
docebo iniquos uias tuas.
& impii adte conueruenes
Confessio enĩ & pulcritudo
corã eo ut qui sua fuerit
peccata confessus. et dixe¬
rit corruptȩ sunt & conpu¬
truer̃ci satricis meae. a fa¬
cie insipientiae meae: fȩdi¬
tatẽ uulnerũ sanitatis de¬
core cõmut&: Qui enĩ abs¬
condit iniquitatẽ suã non
prosperabit᷑ : Achabrex
impiis simus uineã nabuthȩ
cruore possedit. et cũ hie¬
tabel non tã coniugio sibi
quã crudelitate coniunctã.
heliȩ increpatione corripit᷑
Haec dicit dñs: occidisti : &
possedisti: et iterũ .: In lo co
quo linxer̃ canes sanginnẽ
nabuthȩ ibilingent sanguinẽ

Expanded text:
m iniquitatem meam ego agnosco, et delictum meum contra me est semper. Tibi soli peccavi rex enim erat, alium non timebat, et malum coram te feci, ut justificeris in sermonibus tuis, et vincas, quum judicaris. Conclusit enim Deus omnia sub peccato, ut omnibus misereatur. Tantumque profecit, ut dudum peccator et poenitens transierit in magistrum, et dicat Docebo iniquos vias tuas, et impii ad te convertentur. Confessio enim et pulchritudo coram peccata confessus et dixerit corruptae sunt et conputruerunt cicatrices meae a facie insipientiae meae, foeditatem uulnerum sanitatis decore conmutet. qui enim abscondit iniquitatem suam, non prosperabitur. Achab, rex inpiissimus, uineam Nabuthae cruore possedit et cum Iezabel non tam coniugio sibi quam crudelitate coniuncta Heliae increpatione corripitur: haec dicit dominus: occidisti et possedisti. et iterum: in loco, quo linxerunt canes sanguinem Nabuthae, ibi lingent sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
sericor dia &ueritas obua uer
sibi iustitia & pax deosculatȩ
sunt se: & sise iustitia ueritasq
terruerint : micđia & pax p¬
uocent ad salutẽ: totã pȩni¬
tentiã peccatoris ostendit
psalmus quinquagesimus
quando ingressus ẽ đđ ad
bei sabeae uxorem uriȩ
thei & nathan proph&a¬
I correptus respondit di¬
cens peccaui statim qu&ȩ
mer&ur audire & dñs abs
abstulit ate peccatũ adul¬
terio enim luxerat homici¬
dium & tam̃ conuersus ad
lacrimas miserereait . mei
ds̃ secđm magnã micdiam
tuam : Et secđm multitu¬
dinem miserationũ tuarũ.
dele iniquitatẽ meã. mag¬

Expanded text:
sericordia et ueritas obuiauerunt sibi, iustitia et pax deosculatae sunt, ut, si te iustitia ueritasque terruerint, misericordia et pax prouocent ad salutem. totam paenitentiam peccatoris ostendit psalmus quinquagesimus, quando ingressus est Dauid ad Bethsabee, uxorem Uriae Cethei, et Nathan prophetante correptus respondit dicens: peccaui statimque meretur audire: et dominus abstulit a te pecc a t u m. adulterio enim iunxerat homicidium et tamen conuersus ad lacrimas: miserere, ait, mei, deus, secundum magnam misericordiam tuam et secundum multitudinem miserationum tuarum dele iniquitatem mea
Abbreviated transcription (Latin):
te. in orientẽ. si nõ uis ut pe¬
reant : estuares. laborases
satageres ad tenderes: que
citatẽ. rerũ tuarũ. facile in
longinqua migrare nõ posse.
sed & fortefleres quia ire co¬
gereris & quo modo tecũ tol¬
leres qđ colliferas nõ inueni¬
res. In longinquiora temigra¬
re iussit qui nõ ait. Migra
ab occidente in orientẽ : sed
estuas: quasi difficultatẽ ma¬
iorẽ tibi iĩderis pati. & dicis

Expanded text:
te in Orientem, si non vis ut pete in Orientem, si non vis ut pereant; aestuares, laborares, satageres, attenderes quantcitate rerum tuarum facile in longinqua migrare non posse: et forte fleres, quia ire cogereris, et quomodo tecum tolleres quod collegeras non invenires. In longinquiora te migrare jussit, qui non ait, Migra ab Occidente in Orientem; sed, Aestuas, quasi difficultatem majorem tibi videris pati, et dicis
Abbreviated transcription (Latin):
te a fenore. Hhoc tibi dic̃ dns
tuus: pauca uisdare & plura
accipere relinque hominẽ
qui plangit quando exigesme
inuenis quigaudeo reddo ẽc¬
me tẽpore reditionis reddã
tibi & quid reddã: pauca de¬
disti plura sui me ⁊ terrena
disti me ipsum sume : Quidenĩ
dedisti nisi exeo qđ accepistiꝰ
ergo ne qđ dederis nõreddo qiͥ
unde dares dedi: quite ipsum
quidacres dedi quitibi x pm ciu
dares dedi quitibi dcer&.
quando uni ex minimis meis fe¬
cisti mihi fecisti. Eccecuidas.
pascit &esurit : ꝓpt̃ tedonat
et eg& : quando donatalis acci¬
pere : quando eg& nõuis dareꝰ
eg& xp̃s quando eg& pauper :
qui omnib: suis uitã a&nã para¬
tus ẽ dare: in uno quoq paupe¬
x. tẽporalit̃ ẽ dignatus accipese.¬
gres : dedit enĩ consilium :¬
quomigrare debeas. Augra
enĩ d&erra in caelũ ne ꝑ¬
dass quã multi enĩ qđ serua¬
bant ꝑdider̃ : & nec sic cor¬
recti in caelo ponere didicer̃:
Si forte tibi aliquid dicer&
migra diuitias tuas ab occiden¬

Expanded text:
me fenera. Hoc tibi dicit Dominus tuus: Pauca vis dare, et plura accipere: relinque hominem, qui plangit, quando exigis; me inveni, qui gaudeo, quando reddme; tempore redditionis reddam tibi. Et quid reddam? Pauca dedisti, plura sume: terrena disti, me ipsum sume. Quid enim dedisti, nisi ex eo quod a me accepisti? Quod dederis non reddo, qui unde dares dedi? qui te ipsum qui dares dedi; qui tibi Christum cui dares dedi, qui tibi diceret, Quando uni ex minimis meis fecisti, mihi fecisti . Ecce cui das, pascit et esurit propter te: donat, et eget. Quando donat, vis accipere: quando eget, non vis dare. Eget Christus, quando eget pauper: qui omnibus suis vitam aeternam paratus est dare, in unoquoque paupere temporaliter dignatus est accipere.gres: dedit enim consilium quo migrare debeas. Migra de terra in coelum, ne perdas. Quam multi enim quod servabant perdiderunt, et nec sic correcti in coelo ponere didicerunt. Si forte tibi aliquis diceret, Migra divitias tuas ab Occiden
Abbreviated transcription (Latin):
delis & ꝑdelationẽ eĩ. ali¬
quis fuerit p̃scriptus uł int̃ fect
placuit eũ. nec infinẽ accipese cõ¬
munionem. si leuior causa fuerit
in tra quinquenium accipere poterit.
cõmunioñ si cathicuminus fuerit
p quinquenium admitt&ur ad bap¬

Expanded text:
 delationem eius aliquis fuerit praescriptus vel interfectus, placuit eum nec in fine accipere communionem. Si levior quoque causa fuerit, intra quinquennium accipere poterit communionem. Si catecuminus fuerit, per quinquennii tempora admittatur ad bap
Abbreviated transcription (Latin):
Felix ep̃s dixit suggero
non optamus in reatũ ali¬
quem incurrerit & fuerit
ei nimia necessitas non pos¬
se plurimos congregare
ne incrimine remaneat.

Expanded text:
episcopus dixit: « Suggero,us, quod non optamus, in reatum aliquem incurrerit, et fuerit ei nimia necessitas non posse plurimos congregare, ne in crimine remaneat
Abbreviated transcription (Latin):
ta crimina obiciuntꝰ. Et unũ
ex ipsis de quo prius egerit
probare nõ ualuerit adcete¬
raiam non admittat. TUII
qui ad testiaionium ad nt¬
Tes tes aut̃ ad testimoniũ
nõ ad mittendos quinec
duxerit. Ad testimoniũ
aut̃ intraannos quattu¬
or decĩ &atis suae nõ admit¬
tatꝰ. De tp̃o eui ex conum¬

Expanded text:
ta crimina objiciuntur, et unum ta crimina objiciuntur, et unum ex ipsis, de quo prius egerint, probare non valuerint, ad caetera jam non admittantur Qui ad testimonium admitTestes autem ad testimonium non admittendos, qui necroduxerit. Ad testimonium autem intra annos 14 aetatis suae non admittantur. De episcopo qui ex
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ ex cõmunicati ad ac cusationen
lacuit que omnib: qm̃ superiorib
conciliorũ decr&is. de ꝑsonis que¬
nõ admittendes ad accusationẽ cłoꝵ¬
mittentꝰ. Nã ex p̃ssum ẽ. Id circo di¬
finimus eũ rite ad accusationem
non admitti. quipos tea quã ex¬
cõmunicatus fuerit. in ipsa adhuc
ex cõmunicationẽ constitutus. siue
sit clericus siue laicus accusa reuo¬
luerit.
uod serui et libti onĩsq: in
Ainfaues ꝑsone nõ debean
templa cuit ut om̃s
serui uł ꝓprii liti ad ac¬
cusationẽ non admittantur
ut om̃s quos accusanda pu¬
blica crimina legis publi¬
ce nõ admittunt. om̃s
&iam in famiȩ maculis as¬
pitu dinibus subiecte ꝑso¬
ne. her&ici&iã siue pa¬
gani. seuiudei sed tam̃ om¬
nibus quib: accusatio de¬
negatur in causis propri¬
is accusandi licentia non
neganda.¬
ut qui unum cRiñnon
pro pauerit adalteꝵ ad¬
uitti nõ debeat. ex eõo clio¬
Ntem placuit quo tiens cũ¬
q: cłis ab accusatorib mul¬

Expanded text:
d excommunicati ad accusationem lacuitque omnibus, quoniam superioribus conciliorum decretis de personis quae admittendae sunt ad accusationem clermitterentur non expressum est, idcirco definimus eum rite ad accusationem non admitti, qui, posteaquam excommunicatus fuerit, in ipsa adhuc excommunicatione constitutus, sive sit clericus, sive laicus, accusare voluerit. uod servi et liberti, omnesque infames personae non debeant tem placuit ut omnes servi vel proprii liberti ad accusationem non admittantur, vel omnes, quos ad accusanda publica crimina leges publicae non admittunt. Omnes etiam infamiae maculis aspitudinibus subjectae personae, haeretici etiam, sive pagani, seu Judaei: sed tamen omnibus quibus accusatio denegatur, in causis propriis accusandi licentia non neganda.Ut qui unum crimen non probaverit, ad alterum admitti non debeat. CXXX. Item placuit, quotiescunque clericis ab accusatoribus mul
Abbreviated transcription (Latin):
Iehis guidiuinationes ex¬
tilium subsecuntꝰ aut indomos
ducunt ex quirendi aliquid
arte malefica aut expiandi
causa sub regula quinquinis
iaceant secdm̃ gradus peni¬
i quis paganorũ consu&u¬
Odinẽ sequens diuinos &
sortilegos indomosua intrdꝰ¬
duxerit quasi ut malũ foras
mittant ut maleficia inue¬
niant uł lustratione his pa¬
ganorũ faciant quinq annis
penitentiã agant .IX CUI¬
nis obsenuationes diueR¬
onliceat xp̃ĩanis traditio¬
nesgentilium obseruare
uł colere elem̃ta aut lune. aut
stellarũ cursum aut in anem sig
Non liceat in collectiones
herbarũ que medicifiales sunt
aliquas obseruationes aut in can¬
tationes ad tendere . nisi tantũ cũ
symbolo diuino &oratione domi¬
Ton liceat mulieres xpĩanas.
uanitatẽ in suis lanefitiis ob¬
seruare. sed dnm̃ inuocent adiu

Expanded text:
io: « Qui divinationes extilium subsequuntur, aut in domos ducunt exquirendi aliquid arte malefica vel expiandi causa, sub regula quinquennio jaceant secundum gradus poenii quis paganorum consuetudinem sequens, divinos et sortilegos 665 in domum suam introduxerit, quasi ut malum foras mittant, aut maleficia inveniant, vel lustrationes paganorum faciant, quinque annis poenitentiam agat. » Et capinis observationes diverliceat Christianis traditiones gentilium observare, vel colere elementa, aut lunae, aut stellarum cursum, aut inanem signn liceat in collectione herbarum, quae medicinales sunt, aliquas observationes, vel incantationes attendere: nisi tantum, cum symbolo divino et oratione Domion liceat mulieres Christianas vanitatem in suis lanificiis observare
Abbreviated transcription (Latin):
pes inicũ sepestatuant in
prelatã ita utilis ꝓuiden¬
tes. comoda in onesta ut
eisdem deferantur. aut
tus ordo poposcerit. autq
rapere deputati ex actoris
uio lentiã potuerit. pro inde
decent̃ omnib: plac& & in psȩ¬
senti tale rescindi factum
& nõ eẽ decretũ facien dũ
Nã quisq pontificũ de inceps
aut sanguine ꝓpinquis aut
fauore ibi ꝑsonis quib: cũq
de uinctis. talia comodarelu¬
cra tempta uerit ausu. ne fan¬
de p̃sumptionis & qđ iussum
fuerit de uoc&ur in irritũ.
& qui ordinabit annũ ex cõ¬
municationis fuerant excidiũ.
que uero abblata fortasse fue¬
rint ab eo quitulit reddatꝰ in
duplum.
UODUSURAMNONSOLUU
cłi exiGΕrΕ nondebean
Nec hoc quoq p̃tere undum
duximus quosdã lucritur¬
pis cupiditate captos usu¬
rariam exercere pecuniã & fe¬
nore uelle ditescere quod nos nõ
dicam in eos quis inclericaliofni¬
tio constitutos. sed & in laicose
dere qui xpĩa nos se diu cupiunt

Expanded text:
pes iniquum saepe statuant in pes iniquum saepe statuant in praelatum, ita illis providentes commoda inhonesta ut eisdem deferantur aut tus ordo poposcerit aut quae rapere deputati exactoris violentia potuerit. Proinde decenter omnibus placet et in praesenti tale rescindere factum et non esse de caetero faciendum: nam quisquis pontificum deinceps aut sanguine propinquis aut favore sibi personis quibuscunque devinctis talia commodare lucra tentaverit ausu nefandae praesumptionis, et quod jussum fuerit devocetur in irritum, et qui ordinavit annuae excommunicationis ferat excidium. Quae vero ablata fortasse fuerint, ab eo qui tulit reddantur in duplum. uod usuram non solum clerici exigere non debent, Nec hoc quoque praetereundum esse duximus, quosdam lucri turpis cupiditate captos, usurariam exercere pecuniam, et foenore velle ditescere, quod nos, non dicam in eos qui sunt in clericali officio constituti, sed in laicos cadere, qui Christianos se dici cupiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nulli cairiinoso liceat accgine¬
umidius eps̃ assulitanus dix̃
Preterea s̃ quã plurimi nõbo¬
ne conuersationis. qui exis tinant
maiores natu ul eps pas simuage¬
que in accusationẽ pulsandos de¬
bent tã facili admitti. Nec neau¬
relius eps̃ dix̃. Plac& igitꝰ cari¬
tatiurãẽ ut his qui aliquib scele¬
rib: inr&itus ẽ uocẽ aduersus

Expanded text:
nullus criminosus liceat epiumidius episcopus Massulitanus dixit: Praeterea sunt quamplurimi non bonae conversationis, qui existimant majores natu vel episcopos passim vageque in accusatione pulsandos: debent tam facile admitti nec ne? Aurelius episcopus dixit: Placet igitur charitati vestrae ut is qui aliquibus sceleribus irretitus est, vocem a
Abbreviated transcription (Latin):
eruus qui ad eccłam ꝓqua lib& cul¬
culpa sacram̃tũ susceperit statĩ
ad seruitium dominisui redire co¬
gatur sipostea quã dato sacra¬
m̃to dnõ suo fuerit ꝑtulisse ꝑ con
tentũ eccłe & p̃uaricatione fidei
a cõmunione & conuiuio catholicor
ex traneus habeatꝰ. Si uero seruus
ꝓculpa sua ab eccła defensatus sacra¬
m̃ta dñĩ cłis exigentibus de in punita¬
te. p̃ceperit & ira nolentẽ ad nõ li¬
ceat occupari. CUIII¬
laicos concordare con¬
studendũ epõ ut dissi den¬
tes fr̃s siuecłos. siuelaicos
ad pacẽ magis quã ad iudi¬
cium oport&ur. CX̃¬
Dehis quiꝑ odiua ad pacẽ
NONREUERTUN TUR¬
Placuit &iam ut sicut
plerũq: sit quicũq: ho¬
dio aut longinqua int̃se li¬
tes discesserint & ad pacẽ
reuocari diuturna intentio¬
ne nequiuerint aciuitatis
primitus sac̃ dotibus. argu¬
antur. quisi in imicitias de¬
ponere ꝑnitiosa intentione.
noluerint deecłe c&uiustis¬

Expanded text:
ervus qui ad ecclesiam pro qualibet culculpa sacramentum susceperit, statim ad servitium domini sui redire cogatur: sed posteaquam dato sacramento domino suo fuerit contemtu ecclesiae et praevaricatione fidei a communione et convivio catholicorum extraneus habeatur. Si vero servus pro culpa sua ab ecclesia defensatus sacramenta, domini clericis exigentibus de impunitate perceperit, exire nolentem a domino liceat occupari. laicos concordare comStudendum episcopo, ut dissidentes fratres sive clericos sive laicos ad pacem magis quam ad judicium cohortetur. XDe his qui per odium ad pacem non revertunturPlacuit etiam, ut sicut plerumque fit quicunque odio aut longinqua inter se lite dissenserint, et ad pacem revocare diutina intentione nequiverint, a civitatis primitus sacerdotibus arguantur: qui si inimicitias deponere perniciosa intentione noluerint, de Ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
Item placuit ut siquando
Leps̃ dicit aliquã sibi soli
ꝓprium crim̃ fuisse confes
si scrupulo propriȩ cons¬
cientiae sedic̃ neganti nolle
communica re

Expanded text:
Item placuit, ut si quando episcopus dicit aliquem sibi soli proprium crimen fuisse confesssi scrupulo propriae conscientiae se dixit neganti nolle communicare
Abbreviated transcription (Latin):
Epĩ in ꝓtegendis ppłis ac desen¬
dendis in positã a dõ sibi curã nõ
ambigant ideoq dũ conspitiunt¬
iudicẽs ac potentes pauperũ obp̃sos ẽs
existere prius eos sac̃ dotali cõmu¬
nitione redarguant & si contemp¬
serint em̃ dacri. eorũ in solentiã re¬
gis aurib: intiment. & quo sac̃dota¬
lis amonitio nõ flect& adiustitiã
regalis potestas ab inꝓbitate coher
Nulliciuium pasche natalis dnĩ
uł quin quagesime sollemnitatẽ
in uilla liceat celebrare. nisiquẽ
infirmitas ꝓbabitur tenuisse.
Si quis inciuitate positus tresdo¬
minicas ad eccłam non ac cesse¬
rit pauco tempore abstineatur
ut correptus eẽ uideat. ICXUIII¬

Expanded text:
Episcopi in protegendis populis ac defendendis impositam sibi curam non ambigant. Ideoque dum conspiiudices ac potentes pauperum oppressores existere, prius eos sacerdotali admonitione redarguant. Et si contempserint emendari, eorum insolentia regis auribus intimetur; ut quos sacerdotalis admonitio non flectit ad iustitiam, regalis potestas ab improbitate conulli civium Paschae, Natalis Domini vel quinquagesimae solemnitatem in villa liceat celebrare, nisi quem infirmitas probabitur tenuisse.  quis in civitate positus tres dominicas ad ecclesiam non accesserit, pauco tempore abstineatur, ut correptus esse videatur. XXII
Abbreviated transcription (Latin):
Quã diu ex cõmunicato nõ
cõmunicauerit suus ep̃s eidẽ
ut magis caueat eps̃ nedicat
inquẽ quã qđ aliis docum̃tis
cõuincere ñ potest¬

Expanded text:
Quandiu excommunicato non communicaverit suus episcopus, ut magis caveat episcopus ne dicat in quemquam quod aliis documentis convincere non pote
Abbreviated transcription (Latin):
CONIURATIONE TL CONSPIRATIONE¬
Econspirationis crim̃ & ab
exteris legib ẽ omnino ꝓhibitũ
multo magis hoc indĩ eccła nefit
ad monere conueni&. Si quier¬
go cłi uł monachi reꝑtifuerit

Expanded text:
uratione, vel conspirationconspirationis crimen et ab exteris legibus est omnino prohibitum: multo magis hoc in Dei Ecclesia ne fiat, admonere conveniet. Si qui ergo clerici aut monachi reperti fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
Dehis qui sacrañto seł cxi¬
obligarl nead pacem Rede¬
Quisa cram̃to se obliga uesha
ut litigans in quolib& adpa¬
cem
nullo modo redeat ꝓꝑiu
rio cuno anno a cõmunione
corporis & sanguinis dnĩ
segreg&ur reatũ suũ ele¬
mosinis & fl&ibus quantis
potuerit in ieiuniis ab sol

Expanded text:
De his qui sacramento se obligant ne ad pacem redeQui sacramento se obligaverit ut litigans cum quolibet ad pacem nullomodo redeat, pro perjurio uno anno a communione corporis et sanguinis Domini segregatus reatum suum eleemosynis, fletibus et quantis potuerit jejuniis absol
Abbreviated transcription (Latin):
Capud tondere mulie¬
uetũq: mulier religio¬
ni iudicans conuenire
cõmã sibiamputauerit quã
riã subiectionis illidedit
tã quã resoluens iura sub uec¬
tionis anathema sit.

Expanded text:
Caput tondere mulieunque mulier religioni judicans convenire comam sibi amputaverit, quam riam subjectionis illi dedit, tanquam resolvens jura subjectionis, anathema sit.
Abbreviated transcription (Latin):
tionib istis quippiã peribit
de medio populi sui. Si qus
ergo huius decr&i teme¬
rator extiterit. Ac u&itũ
uio lare p̃sumpserit. tantũ
tiã recognoscat. quanto&
ꝓpinquiorẽ cui copulari
se maluit suȩ originis eẽ nõ
ambigit. tantoq: annosiois
ex cõmunicationis tempore.
axpĩ corpore hac frat̃nitatis
consortio seques tr&ur. quan¬
to fuerit ꝓpinquioris sanguui¬
nis contagione pollutus. hui
institutiones regulã qui sub¬
scribimus in refragabili auo¬
toritate nos spondemꝰ ser¬
uaturos. Siquis aut̃ tã nrm̃
uł eorũ quinunc scãẽ si nodo
ex hac ꝓuintia deffuer̃ hiue
tã salubri ordinationi obua

Expanded text:
tionibus istis quidpiam, peribit tionibus istis quidpiam, peribit de medio populi sui. Si quis ergo hujus decreti temerator exstiterit, ac vetitum violare praesumpserit, tanto m se recognoscat, quanto eam propinquiorem cui copulari se maluit serie originis esse non ambigit, tantoque annosioris excommunicationis tempore a Christi corpore et fraternitatis consortio sequestretur, quanto fuerit propinquioris sanguinis contagione pollutus. Hujus institutionis regulam qui subscripsimus irrefragabili auctoritate nos spondemus servaturos. Si quis autem tam nostram vel eorum qui nunc sanctae synodo ex hac provincia defuerunt, huic tam salubri ordinationi
Abbreviated transcription (Latin):
ulier siduobus fratri¬
in colomis huitis coniunc¬
cionis uin cladissoluat.
fructum pęnitentiae consequatꝰ.
quod si deffecerit mulier aut uir
intalibus nuptiis difficilis erit
paenitentia inuita ꝑ manenti.
DEINCESTIS UTEUÃDNN INSCELE¬
IRE SUNT INTIRCATICUMINOS
De his quise incesti pollutione cõ¬
maculant. conplacuit ut quo¬
usq: in ipsodetes tando & in licito
carnis conturbnio ꝑseuerant
usq ad missam tantũ cathicumi¬
norũ in eccłã admittantꝰ. cũ qui¬
bus &iã neccibũ sumere ulli
Dehis eui proxins secopu¬
LaNt ut a cõmunioñ xp̃i sera¬
am & haec salubrit̃ p̃cauen¬
da scencimus. Nequis fideliũ
ꝓpinquã sanguinis sui usq: quo
ad finitatis liniam̃ta generis
suc cessione cognoscit in matri¬
monio sibi desider& copulari.
qm̃ scriptũ ẽ. omis homo ad ꝓ¬
ximã sanguinis sui nõ accedat.
Ut reuel& turpitudinẽ eĩ. nec
sine denunciatione sententiȩ.
Nã paulop infest & dicit.
Animaq: fecerit de ab omina¬

Expanded text:
ulier, si duobus fratriincolumis, huius coniunccionis vincla dissolvat, fructum poenitentiae consequatur. Quod si defecerit mulier aut vir in tallibus nubtiis, difficilis erit poenitentia in vita permanenti. De incestis, ut quandiu in scelere sunt inter catechumenos De his qui se incesti pollutione commaculant placuit, ut quousque in ipso detestando et illicito carnis contubernio perseverant, usque ad missam tantum catechumenorum in ecclesia admittantur; cum quibus etiam nec cibum sumere ulli De his qui proximis se copulant, ut a communione Christi sepaet haec salubriter praecavenda sancimus, ne quis fidelium propinquam sanguinis sui, usquequo affinitatis lineamenta generis successione cognoscit, in matrimonio sibi desideret copulari. Quoniam scriptum est: Omnis homo ad proximam sanguinis sui non accedat, ut revelet turpitudisine denuntiatione sit sententiae, nam paulo post infert et dicit: Anima quae fecerit de abomina
Abbreviated transcription (Latin):
non fiat. similit̃ & dehisqui
prosuis scelerib: puniuntur
cipitium aut suspendium uł
mortẽ. Nulla illis in oblatione
cõme moratio fiat. Neque cũ
psalmis ad sepulturã eorũ ca¬
dauera deducant᷑̃. Multieni
sibi hoopera ignorantiã
usurpar similit̃ & dehis pla¬
cuit quipsuis scelerib pum¬

Expanded text:
blatione non fiat: similiter et de his qui pro suis sceleribus puniunturcipitium, aut suspendium, vel mortem, nulla pro illis in oblatione commemoratio fiat, neque cum psalmis ad sepulturam eorum cadavera deducantur. Multi enim sibi hoc per ignorantiam usurparunt. Similiter et de his placuit fieri qui pro sceleribus pu
Abbreviated transcription (Latin):
rint. eo qđ solas nuptias uiolaue¬
rint post annũ sine penitentia
re conciliari debunt. ułsi alios
cognouerint uiros eo qđ moe¬
chates. placuit ꝑ quinquemi
tempore ac talegitima peniten¬
tia admitti eas ad cõmunionẽ
oportere. lxxx¬

Expanded text:
 eo quod solas nuptias violaverint, post annum sine poenitentia reconciliari debebunt; vel si alios cognoverint viros, eo quod moechatae sunt, placuit per quinquennii tempora acta legitima poenitentia admitti eas ad communionem oportere. X
Abbreviated transcription (Latin):
ab uniuersis epis̃ dictũ ẽ si crimi¬
nosus ẽ. nõ admittatꝰ plac&. xi
Dehis etu uerito facinorũ syon
ab⁊ccłae concrecatione pelluãs
miae dix̃. Hoc statuere dignamini
ut siquis forte merito facinorũ
suorũ ab eccła pulsis: & siue abalico¬
epõ uł prbo fuerint in cõmunione
sus cepti &iã ipse cũ eis pari crimine
teneatur obnoxius refugientes
sui epĩ regulare iudicium ab uni
cicce numidie dixit: Nec
illut preter mitendum
est ut siquis forte prbit
more uł suꝑbic inflatꝰ
put auerit se paratim sa¬
crificiođõ oferenda uł
iliut erigendũ altare
contra eccła sticã fidẽ
disciplinãq crediderit non ex¬
at inpunitus. Ueclentinus pri¬
me sedis ꝓuintiae numidiae dix̃
Necessario discipline ecclesiasti¬
ab uniuersis epĩs dictũ ẽ anathe¬

Expanded text:
ctum est: Si criminosus est, non admittatur, placet. De his qui merito facinorum suorum ab Ecclesiae congregatione pellunturdixit: Hoc statuere dignemini, ut si qui forte merito facinorum suorum ab Ecclesia pulsi sunt, et sive ab aliero fuerint in communione suscepti, etiam ipse pari cum eis crimine teneatur obnoxius, refugientes sui episcopi regulare judicium. Ab univinciae Numidiae dixit: Nec illud praetermittendum est, ut si quis forte presbyter more vel superbia inflatus, putaverit separatim sacrificia Deo offerenda, vel aliud erigendum altare contra ecclesiasticam fidem disciplinamque crediderit, non exeat impunitus. Valentinus primae sedis provinciae Numidiae dixit: Necessario disciplinae ecclesiastiAb universis episcopis dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
nihilyr sus uenirereseruemꝰ
nisicũ adulterium speratio¬
nem sanauerint. incestos
uero nullo coniugii nomine
deputandus quos &iã designa¬
re funestũ .ẽ hos enĩ eẽ cen¬
semus siquis relictã fratiis
quȩ penȩ priussoror exti¬
terat carnali coniunctio¬
ne uio lauerit. siquis frat̃
germanã uxorẽ accipiat.
si quis nouercham duxerit.
siquis consubrine subrine.
pore ꝓhibemus. ut itaqeaq
sunt ante nos instituta. non
dissolitamus. siquis relicte uł
filie auunculi misceat᷑ autpa¬
tris filiae uł priuigne coniu¬
gio polluatur sane quibus con
iunctio inlicita int̃dicitur
habebunt in eundi melioris
coniugii lib̾tatẽ. xCIII

Expanded text:
nihil prorsus veniae reservamus, nisi cum adulterium separatione sanaverint. Incestos vero nullo conjugii nomine deputandos, quos etiam designare funestum est. Hos enim esse censemus: Si quis relictam fratris, quae pene prius soror exstiterat, carnali conjunctione violaverit. Si quis fratris germanam uxorem acceperit. Si quis novercam duxerit. Si quis consobrinae suae se pore prohibemus, ut ita ea quae sunt ante nos constituta non dissolvamus. Si quis relictae vel filiae aut avunculi misceatur, aut patris filiae vel privignae suae concubitu polluatur. Sane quibus coniunctio inlicita interdicitur, habebunt ineundi melioris coniugii libertatem. XXX
Abbreviated transcription (Latin):
ehis &iã requisi uit dilec¬
tio tua qui int̾ueniente re¬
pudio . Aliis ema trimonio co¬
pularunt . quos in utraq: par¬
te aduteros eẽ. manifestũ ẽ
quiuero uł uxore uiuente
quã uis dis sotiatũ eẽ uideatꝰ¬
coniugium ad aliã copulã fes¬
tinar̃ neq: poss̃ ad ulteri nõ
uideri. Intantũ ut &iam hȩc¬
ꝑ sone quibus tales cõiunctis
& iã ipse adulterium comis¬
sis se uideantur. Seđm illuo
qđ legimus in euango liuo
Qui dimiserit uxorẽ suã &di
xerit aliã mecatꝰ similit̃ & qu
dimissam duxerit mechatꝰ e
ideo om̃s a comunione fideliumds¬
tinendos. Deparentib aut̃ au
ꝓpinquis eorũ nihil tales tatu
potest. nisi siincentores inliciu
consortii fuisse d&egantin¬
& apos tolicã disciplinam neq di¬
missus ab uxorẽ neq: dimisa
amarito alteri coniungantꝰ
seditamaneant ut sibi m&
reconcilientꝰ quod si contẽp¬
serint ad pęnitentiã redi¬

Expanded text:
his etiam requisivit dilectio tua, qui interveniente repudio, alii se matrimonio copularunt. Quos in utraque parte adulteros esse manifestum est. Qui vero vel uxore vivente, quamvis dissociatum videatconjugium, ad aliam copulam festinarunt, neque possunt adulteri non videri: in tantum ut etiam hae personae quibus tales conjuncti sunt, etiam ipsae adulterium commisisse videantur, secundum illud quod legimus in Evangelio: Qui dimiserit uxorem suam, et duxerit aliam, moechatur; similiter et qui dimissam duxerit, moechatur. Et ideo omnes a communione fidelium abstinendos. De parentibus autem, aut propinquis eorum nihil tale statui potest, nisi si incentores illiciti consortii fuisse detegantet apostolicam disciplinam, ut neque dimissus ab uxore, nec dimissa a marito alteri conjungatur, sereconcilientur. Quod si contempserint, ad penitentiam redi
Abbreviated transcription (Latin):
ehomicidiis uł defabsis
testibus. itaq: consiumꝰ
homicidas & falsos testes
a cõmunione ecclesiastica sub mo
uendos nisi pȩnitentiae satis factionẽ
crimina admissa diluerint : QUII
cant si quis seruũ ꝓprium sine cons¬
cientia iudicis occiderit ex cõmuni¬
catione uł pȩnitentia. bienni rea¬
tum sanguinis emundauit. cuĩu¬

Expanded text:
homicidis vel falsis testibus. Itaque censuimus homicidas et falsos testes a communione ecclesivendos, nisi poenitentiae satisfactione crimina admissa diluerint. Item icant: Si quis servum proprium sine conscientia judicis occiderit, excommunicatione vel poenitentia biennii reatum sanguinis emundabit. I
Abbreviated transcription (Latin):
Pe mulieris: cuelenociniũ
fidelis sile nociniũ ex¬
ercuerit eo qđ alienũ uendȩ¬
derit corpus. uł potius suum:
placuit eã nec infinẽ accipe¬
re cõmunionẽ. LXXXui.
Si consciomarito uxor fuent
moechaca placuit nec infinẽ
dandã eĩ eẽ cõmunionẽ. siuer&
eã reliquerit. p: decem annos
accipiant cõmunionẽ  LXXXVII¬

Expanded text:
e mulieribus quae lenocinium fidelis, si lenocinium exercuerit, eo quod alienum vendiderit corpus vel potius suum, placuit eam nec in finem accipere communionem. XIII. Si conscio marito uxor fuerit moechata, placuit, nec in fine dandam esse ei communionem. Si vero eam reliquerit, post decem annos accipiat communionem; si
Abbreviated transcription (Latin):
ratũ ẽ. sciricur cõmunican¬
tes uiri cũ adulteris uxorib:
nõ conueniant. Cũ contra uxo¬
res in consortio adulterorũ
uirorũ manere uideantꝰ suꝑ
in utroq: sexu pari racione con¬
demn& sed uiros suos mulie¬
res nõ facile de adulterio cau¬
sant & nõ habent latentia peo¬
cata uindictã. uiri aut̃ libe¬
rius uxores adulteras apud
sac̃ dotes defferre consuer
et ideo mulierib: pdito earx
crimine cõmunio denegatꝰ
Uiron aut̃ latente cõmisso
nõ facile quicquã ex suspicio¬
nib: abstin&ꝰ. Qui utiq: submo¬
uebitꝰ sieĩ flagitiũ d&egatꝰ. Cũ
ergo parcausa sit in t̃dũ ꝓba¬
tionẽ cessante uindicteratio
conquiescit.

Expanded text:
ratum est sciri, cur communicantes viri cum adulteris uxoribus non conveniant, cum contra uxores in consortio adulterorum virorum manere videantur. 10in utroque sexu pari ratione condemnat. Sed viros suos mulieres non facile de adulterio accusant, et non habent latentia peccata vindictam. Viri autem liberius uxores adulteras apud sacerdotes deferre consuerunt: et ideo mulieribus, prodito earum crimine, communio denegatur. Virorum autem, latente commisso, non facile aliquis ex suspicionibus abstinetur. Qui utique submovebitur, si ejus flagitium detegatur. Cum ergo par causa sit, interdum, probatione cessante, vindictae ratio conquiescit.
Abbreviated transcription (Latin):
terũ his qui nõ hab& uxorẽ & ꝓ
uxorẽ concubinã hab&. a cõmu¬
nionẽ nõrepellatꝰ tantũ ut unius
mulieris aut uxoris aut concu¬
bine ut ei placuerit. sit coniunc¬
tione contentus. alias uero uiuens
abitiatur donec desinat & ad pȩ¬
nitentiã reuertatꝰ.¬

Expanded text:
terum is qui non habet uxorem, et pro uxore concubinam habet, a communione non repellatur. Tantum ut unius mulieris, aut uxoris, aut concubinae, ut ei placuerit, sit conjunctione contentus. Alias vero vivens abjiciatur, donec desinat aut ad poenitentiam revertat
Abbreviated transcription (Latin):
Dehis qui secđm et clesias ticam¬
regulam libere hac legitime
secundis nuptiis iunctis nec occul¬
te nuptiarũ copulã freger
o port& ut paruo tẽpore trans¬
acto uacent orationib &ie iu¬
nus. quib &iam iuxta indulgen

Expanded text:
De his qui, secundum ecclesiasticamregulam, libere ac legitime secundis nuptiis juncti sunt, nec occulte nuptiarum copulam fecerunt: oportet ut, parvo tempore transacto, vacent orationibus et jejuniis, quibus etiam jux
Abbreviated transcription (Latin):
esecularib quisuas coniu¬
ges derelinquunt. hiuero
scłares qui coniugale consor¬
tium nulla culpa grauiori
dimittunt uł &ĩã dimiser . &
nullas causas discidii probabili¬
ter ꝓponentes. propterea
sua matrimonia dimittunt
ut aut aliena aut inlicitã p̃¬
causas dixerint & prius uxores
quã iudicio dãnentꝰ abiecerinta co¬

Expanded text:
ecularibus qui suas conjuges derelinquunt. Hi vero saeculares, qui conjugale consortium culpa graviore dimittunt vel etiam dimiserunt, et nullas causas discidii probabiliter proponentes propterea sua matrimonia dimittunt, ut aut illicita aut aliena praecausas dixerint, et prius uxores quam judicio damnentur abjecerint, a co