comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
e d aliud est id qͦd aliquomͦ
cõmodum ẽ appetere eomͦ
quo cõmodũ non est. atq aliud
id qđ cõmodũ ẽ desiderare eomͦ
quo cõmodũ est. Om̃e enĩ qđ cõ¬
modũ est. aliquando cõmodũ ẽ.
& similit̾ om̃e qđ in cõmodũ nonẽ.
aliqͦmͦ in cõmodũ est. & ñ uniuersa¬
liter. Qui gͦ appetit qͦd aliquomͦ
cõmodũ ẽ. & non appetit eomͦ qͦ
commodũ ẽ. tamen putans cõmo¬
dũ eẽ eomͦ qͦ appetit. iste non nisi
cõmodũ appetit. quauis cõmodũ
non sit illud qđ appetit. qͥa ꝓpt̃
cõmodũ appetit qđ appetitꝰ. &
putat cõmodũ suum ẽe in illo
qd̵ appetit: Non gͦ decipit᷑ in eo
qd̾ cõmodũ suum appetit. qͥa scit
commodũ suũ e̾ẽ qͦd appetit. s de¬
cipit᷑ in eo qđ commnodum suum
de putat ubi non est. in illo uideli-¬
cet qđ ꝓpt̃ commodũ suũ appetit:
Qui autem appetit qͦd commodũ
ẽ & eomͦ appetit quod cõmodũ
ẽ. ordinatum tamen non ẽ: non
in eo malũ constat qͦd appetit qͦd

Expanded text:
ed aliud est id quod aliquo modo commodum est appetere eo modo quo commodum non est, atque id aliud quod commodum est desiderare eo modo quo commodum est. Omne enim quod commodum est, aliquo modo commodum est; et similiter omne quod incommodaliquo modo incommodum est, et non universaliter. Qui ergo appetit quod aliquo modo commodum est et non appetit eo modo quo commodum est, tamen putans commodum esse eo modo quo appetit; iste non nisi commodum appetit, quamvis commodum non sit illud quod appetit, quia propter commodum appetit quod appetit; et putat commodum suum esse in illo quod appetit. Non ergo decipitur in eo quod commodum suum appetit; quia scit commodum suum esse quod appetit, sed decipitur in eo quod commodum suum esse putat ubi non est: in illo videlicet quod propter commodum suum appetit. Qui autem appetit quod commodum est, et eo modo appetit quo commodum est, ordinatum tamen non est; non in eo malum constat quod appetit quod
Abbreviated transcription (Latin):
etscunt tursus et tp̃a suꝑcele ͣ et mores ac regĩa
sbũgiti contrariũ huit accedit ex mirabilib oꝑib
sed occultũ fint regiqũ ergo t̾uit unius pnorum
credidit rex eñ inctrue scũs misit igitur eñ ꝑ in¬
diam et ꝑalias pronincias honorifite sicut dec
filnim tantiregis sed inchil profint diligentiai prĩs
q non potint intlinare aĩũ et naturãsi ad fa¬
brile artificiũ propter quod turbatus est rex ual¬
de cõuocaint qz sapientes ommes sin regirequ
siti om̃s cõuemũt in h̃ ꝙ reliq̃retur hiis ad q̃ na¬
tura pu̾i reducebat ip̃miet fcm̃ est gͥ itaet mul¬

Expanded text:
mores et regimina Contrarium hic accidit ex mirabilibus operibus sed occultum fuit regi. Quando ergo crevit unus puerorum credidit rex eum instruere sciencias misit ergo eum per Indiam et per alias provincias honoriffice sicut decet filius tanti regis. Sed nichil prosuit diligencia primis quia non potuit inclinare animum suum et naturam nisi ad fabrilleartifficium propter quod turbatus est rex valde convocavitque sapientes omnes sui regni, qui requisiti omnes conveniunt in hoc quod relinqueretur hiis ad que natura pueri reducebat eum. Factum est ergo ita, et mul
Abbreviated transcription (Latin):
tanondeus coronat m̾ita tuactanquã m̾ita tu¬
a sedtanquã dona sua. ¶Istam quoq senten
inquit se extollat humana suꝑbia doĩs sins deus
retribint bona p̾mia. Sed iste qui iam orat et
dicit retribue seruo tuo uitã si penitus iam esset
mortinis nonoraret sed ab illo accepit miciũ bo¬
ne cõcupĩea quo uitã possit obẽs. ¶Udem ad syx

Expanded text:
tua, non Deus coronat merita tua tanquam merita tua, sed tanquam dona sua. CAPUT ergo se extollat humana superbia: donis suis Deus retribuit bona praemia. Sed iste qui jam orat et dicit, «Retribue servo tuo, vivam;» si penitus esset mortuus, non oraret: sed ab illo accepit initium bonae
Abbreviated transcription (Latin):
ic diligendi se facultatem uoluntatẽ q donait. ut
eam unusquisz et hr̃e poss. et ꝑdere. Si quis eam
sponte ꝑderet suo autem deinceps ar ͦ resu ͤ non ua¬
eret ut illius ess illius sancte cognicionis inicia.
gratuite dono bonitatis denno renouãd quib uel¬
et infuidere cimis in ip̃o crea ͥ ᷤ exorꝰ. millius fuit¬
precedentib m̃itis spũs et corpora locis at affcõib¬
r̃. Et infra.zi. bone inquit uolnitatis cogitaciomis
nitĩ non hoĩ ex se ipõ nasci sed dummitus et preꝑari
t tribuim es deus eindenter ostendit ꝙ n dyaibolus
ieq aliquis angelorũ enis ex quo rinne illius n̾nto
n hanc sunt inferiorem de trusi caligiẽ bonã potu¬
tant pot̾it resu ͤ uolutatem. ꝙ si possibileess ut
unmananatura postquã a deo au̾sa bontatẽ ꝑdidit
Uolintatis ex se ipã insus eam hr̃e potuissmulto possi¬
bilius h nͣ hr̃et angelicaique quanto mꝰ granatur
terrem corporis pondero tanto magis hac esset p̾dita

Expanded text:
ac diligendi se facultatem voluntatemque donavit, ut eam unusquisque et habere posset, et perdere; si quis tamen sponte eam perderet, suo eam deinceps arbitrio resumere non valeret: ut illius esset sanctae cogitationis initia gratuitae dono bonitatis denuo renovandis quibus vellet infundere, cujus fuit in ipso creationis exordio nullis praecedentibus mretineret. Bonae quoque voluntatis et cogitationis initium non homini ex se ipso nasci, sed divinitus et praeparari et tribui, in eo Deus evidenter ostendit, quia neque diabolus, neque aliquis angelorum ejus, ex quo ruinae illius merito in hanc sunt inferiorem detrusi caliginem, bonam potuit aut poterit resumere voluntatem, quia si possibile esset ut humana natura, postquam a Deo aversa bonitatem perdidit voluntatis, ex se ipsa rursus eam habere potuisset, multo possibilius hoc natura haberet angelica, quae, quanto minus gravatur terreni corporis pondere, tanto magis hac esset praedita
Abbreviated transcription (Latin):
sic dicitinatura in qua nobis data est possi ͭ. hñ¬
di fidemnon discerint ab hoĩs hoĩenpã uero fi¬
quia crederouel non credere non est marbitno uo¬
lũtaitis himaneised in electis prepatur uolũtas
a deorõ ad ip̃am quoq fidemque i uoluntate es¬
uerbũ ueritatis. sed ali tredunt alii contraditimi
uolunt ergoisti crederonolunt illiquis h ignorat

Expanded text:
 natura, in qua nobis data est possibilitas habendi fidem, non discernit ab homine hominem: ipsa vero fiquia credere vel non credere non est in arbitrio voluntatis humanae, sed in electis praeparatur voluntas a Dverbum veritatis: sed alii credunt, alii contradicunt. Volunt ergo isti credere, nolunt autem illi. Quis hoc ignoret
Abbreviated transcription (Latin):
fides rogant pronõ tredentibz ut eis douetur fides
et in sins igitur incrementis et in sins miciis dei
donuĩ fides quãnis et ipã cũ dicitur. Si credideris
dei ẽe mr̃antu ut intelligatur ꝙ nos et ea facimꝰ
et deus facitiut illa facianus sicut ꝑ prophameze¬

Expanded text:
fides; rogant pro non credentibus, ut eis donetur fides: et in suis igitur incrementis, et in suis initiis Dei donum est fides. Sic autem dicitur, Si credideris, Dei esse monstrantur; ut intelligatur quod et nos ea facimus, et Deus facit ut illa faciamus, sicut per prophetam Eze
Abbreviated transcription (Latin):
fieret respond augꝰ si ̃ dẏcibolo obiceretur ꝙ ta¬
lũ facmoꝵ ip̃e sit auctoꝵ ipẽ ess nicento puto
nscelerũ patratorẽ de ipõrum bolintate uiicereti
quia et si deltãtus est furore pectantiũ probaret
tamen se nõ intulisse uimi trmumimiqua igĩ
insipiencia que uehementia diffuntin ad dei esse re¬

Expanded text:
fieret. RESP. Si diabolo objiceretur, quod talium facinorum ipse auctor, ipse esset incentor, puto scelerum patratores de ipsorum voluntate convinceret; quia etsi delectatus est furore peccantum, probaret tamen se non intulisse vim criminum. Qua ergo insipientia, quave dementia definitur, ad Dei re
Abbreviated transcription (Latin):
non uolentis hoĩs sed miserentis est derquia illud uo¬
luitas hoĩs sola non impltur non econtranditẽ
restat ut propria racione dcm̃ intelligatun non
uoluntatem bonã et p̃pat adnmandã et aidmuat
prepatã precedĩt eñ bona uolutas hoĩs multa
deidona s non omĩa que autẽnon pretedit in eis

Expanded text:
Non volentis hominis, sed miserentis Dei est, quia id voluntas hominis sola non implet, cur non e contrario recte restat ut propterea recte dictum intelligatur: non voluntatem bonam et praeparat adjuvandam et adjuvat praeparatam. Praecedit enim bona voluntas hominis multa Dei dona, sed non omnia; quae autem non praecedit ipsa, in eis
Abbreviated transcription (Latin):
unde sic aitim libro quẽ ad demetnadẽ uirginem
xp̃ide institutione uirginis scripsit ħ eadem de po
brũ non nulli nr̃m studiose legentes scĩ et t̾atho¬
lici doctores Nomin esse tenere arbitrantur mĩ
in dyalo ͦ aciti et cirtaboluquẽ uniẽte pelagio e¬
diditicũ adhrc nlianuis ab eo pu̾lus iq. intaũ¬
na colubri intriebatur regulus dimius expu¬

Expanded text:
um. Sed et in libro quem ad Demetriadem virginem Christi, de Institutione virginis scripsit, haec eadem de potbrum nonnulli nostrum studiose legentes, sancti et catholici doctoris Hieronymi esse temere arbitrantur, minin dialogo Attici et Critobuli, quem vivente Pelagio edidit, cum adhuc Julianus ab eo puerulus, quasi in caverna colubri nutriebatur regulus, divinis expu
Abbreviated transcription (Latin):
quisq enĩ tẽptatur a cõtupiscẽtia sua abstractus
et illectus autẽ forte ħ a deo petimus ut nõ sit erga
nos paciens bonitas eis, non ergo ens m̃otaꝰ¬
camus quis ista sapiat sapiat samis ymo quis
furiosus ħ dicatstradidit ergo deus in pasiones
ignomi ͤ ut fiant que cõueniũt s ip̃e cõmũtter
tradidit et fint ead pcc̃a et pcc̃orũ supplicia p̾t̾i

Expanded text:
quisque enim tentatur, a concupiscentia sua abstractus et illectus . An forte hoc a Deo petimus, ut non sit erga nos patiens bonitas ejus? Non ergo ejus invocacamus. Quis ista sapiat sanus? imo quis vel furiosus haec dicat? Tradit ergo Deus in passiones ignominiae, ut fiant quae non conveniunt; sed ipse convenienter tradit: et fiunt eadem peccata, et peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
stiuete inquit me et ut ego loquar et post
mea si uideb̃ u̾ba ridete. ¶ Nunquit contra
homĩem disputacio mea ẽst ut merito non de¬
beam contristari oogtendite me et obstupescite
et ĩupponite digitũ ori ur̃o. et ego qñ recorda¬
tus fuero ꝑtĩe sco et concutit carnẽ meã tre¬
ti sunt confortati qr omiciis. ¶tn non et¬

Expanded text:
stinete me, et ego loquar; et post mea, si videbitur, verba, ridete. Numquid contra hominem disputatio mea est, ut merito non debeam constristari? Attendite me, et obstupescite, et superponite digitum ori vestro: Et ego quando recordatus fuero, pertimesco, et concutit carnem meam treti sunt, confortatique divitiis? Semen e
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ uidiꝰ ab occidente mbare fulgentib radiis phe¬
bi ꝑcusa arbons cacũa et sacerdos ait. sursuz
inquit om̃es intuenuĩ et de quib rebz quisq con¬
sultimus est occulte cogitet silencionemo palã
pronũciet. cũ ego et amici et ꝯmilitones accura¬
cius sums intinti ne int̾ nemorũ dẽpsitatẽ aliqͣ¬
ueĩente nuillo tali dolo usq ad cacumña ramos q
prospeximus stãtib nobis coniꝰ dĩa aurib oc¬
cupamus oratula cogitabã si deuicto orbe terra¬
rũ in prĩam triũphans ad olimpiadem mr̃em¬
meam sorores qr meas carissimas reu̾ti possẽ
ci subito iudico ẜmone temissĩo. respondit ar
bor ñncte bellis alex̾ ut consulinsti niniẽ unꝰ
erit dñs orbis terrnum sed uinus amplius
in prĩa non ren̾teris qm̃ fata ita decapite tuo

Expanded text:
mus ab occidente iubare fulgentibus Phoebi radiis percussa arborum cacumina et sacerdos ait: “Sursum” inquit “omnes intuemini et de quibus quisque rebus consulturus est occulte cogitet silentio, nemo palam pronuntiet.” Tum ego et amici et commilitones accuratius sumus intuiti ne inter nemorum densitatem aliqveniente nullo tali dolo usque ad cacumina ramosque perspeximus: stantibus nobis comminus divina aures occupant oracula. Cogitabam enim si devicto orbe terrarum in patriam triumphans ad Olympiadem matrem sororesque meas carissimas possem reverti, cum subito Indico sermone tenuissimo arbor respondit: “Invicte bellis Alexander, ut consuluisti, unus eris orbis terrarum dominus, sed vivus in patriam non reverteris a
Abbreviated transcription (Latin):
bet digna memoratu p̾cipue bouem mirãtur¬
ꝙ̃ apidẽ sen apym uotant hũc ad instar colũt
minũs insignem albe note macula q̃ dextro
iateri enis ingeĩta coriculantis refert
faciẽ stritutũ em spaciũ est ꝙ ut affi̾nt pro¬
fundo saicrifõtis ĩmsus necatur ne dĩe lõgiꝰ
trahat quam licebit. mox alt̾ non sine pu¬
plico luctu requiritur quã reptũ centum an¬
tistites mẽphym prosequntur ut incipiat
ibi sacris ñciatus sacer fieri de lubra quibus
succedit aut ĩcubat imistice thalci ͦ s noĩant
dant omĩa maifestantia de futuris illud
maxime si de consulentis manu cibũ capi¬
at demq adu̾satus g̾manici cessaris dexterã
prodidit ingruentiam nec multo post cesar ex¬
tinctus pĩn apym gregatim sequntur et repẽ¬
te uelunt limphatiti uentura poscinũt bos
ilłli ostenditur feĩa in anno semel et ip̃a non
abs certis insignib q atq ĩenta et oblata
est eadem die neci datur. apys natalem meni¬

Expanded text:
bet digna memoratu praecipue bovem mirantur: Apim vocant. Hunc ad instar colunt numinis, insignem albae notae macula, quae dextero lateri eius ingenita corniculantis lunae refert faciem. Statutum aevi spatium est, quod ut adfuit, profundo sacri fontis inmersus necatur, ne diem longius trahat quam licebit. Mox alter nec sine publico luctu requiritur, quem repertum centum antistites Memphim prosequuntur, ut incipiat ibi sacris initiatus sacer fieri. Delubra quibus succedit aut incubat mystice thalamos nominant. Dat omina manifestantia de futuris: illud maximum, si de consulentis manu cibum capiat. Denique aversatus Germanici Caesaris dexteram prodidit ingruentia, nec multo post Caesar extinctus est. Pueri Apim gregatim sequuntur et repente velut lymphatici ventura praecinunt. Bos illi ostenditur femina in anno semel, et ipsa non absque certis insignibus, quae atque inventa et oblata est, eadem die neci datur. Apis natalem Mem
Abbreviated transcription (Latin):
nũ quo quis adepto nl ult̾ius desiderare queat
ꝙ quidem est om̃i sũmũ bt̃oꝵ cinctaq bona in¬
tra se continẽs cin si quid abforet sũm̃ ẽe non
posset qũ relĩqueretur extrinsecus ꝙ po opta¬
ri liquet gͥ ẽẽ bt̃itudĩem statũ bt̃orũ om̃i cõgre

Expanded text:
num quo quis adepto nihil ulterius desiderare queat. Quod quidem est omnium summum bonorum, cunctaque intra se bona continens: cui si quid abforet, summum esse non posset, quoniam relinqueretur extrinsecus quod posset optari. Liquet igitur esse beatitudinem statum bonorum omnium congre
Abbreviated transcription (Latin):
as hẽam cauendam ꝙ̃ ueexitũ mr mea so¬
rores qr mee hĩture sint arborgrece dixit si
mortis tue insidiitorẽ prodidero sublato eo
facile instancia fata mutabis inͥ quoq .3.
nascentur sorores ꝙ u̾idita oratula eorũ mi
pensa prod̾im si clothos lathesis et antra¬
pos gͥ ad annũ et menses .s. in babilone mo¬

Expanded text:
am habeam quemve exitum mater mea sororesque meae habiturae sint. Arbor Graece dixit: “Si mortis tuae tibi insidiatorem prodidero, sublato eo facile instantia fata mutabis mihique tres irascentur sorores, quod veridico oraculo earum pensa impedierim, Clotho Lachesis Atropos. Igitur post annum et menses
Abbreviated transcription (Latin):
u dõs sit deformãt ut nec bonis hoĩb con¬
pentur/ ⁊ a  fatiũt furari alium adulte¬
tari sic recte aliquis aͬ turpiter atq inepte.
dicere ac facere .z. int̾ sederas creasse de p̾nno
pulcrituduns uictas duas a uenere troiã
euertisse iouẽ ip̃i coñti in bonemiant cigͥ
ut cũ aliqua concubat deam homini ñ¬
bere satnĩ filios deuorarenichil demq
posse confingi uuraculorũ atq uicior u
ꝙ non ibi repiatur atq a deorũ nͣ longe¬

Expanded text:
 deos deformant, ut nec bonis hominibus conparentur, cum alium faciant furari, alium adulterare, sic item aliquid aliter turpiter adque inepte dicere ac facere; tres inter se deas certasse de praemio pulchritudinis, uictas duas a Venere Troiam euertisse; Iouem ipsum conuerti in bouem aut cygnum, ut cum aliqua concumbat; deam homini nubere; Saturnum liberos deuorare: nihil denique posse confingi miraculorum adque uitiorum, quod non ibi rep
Abbreviated transcription (Latin):
discipulis płouis fier discipulos xp̃i qui
piscatoremsno spñ docint scipere ac dice¬
re qn principio erat uerbum et c̃ superi¬
uangelii cuis nomen est secuudũ yo¬
hcumeni quid płonitus sicut a scuicto sĩ
scribend eopomines etclesias in lotis emũẽ¬
tissimis propod esse dicebat. Sed iõ dilu¬
it supbis deusille maignter. Dana uerbñ
taro fcm̃i est et habitart in nobis. Uerũ

Expanded text:
discipulis Platonis fieri discipulos Christi, qui piscatorem suo Spiritu docuit sapere ac dicere, In principio erat Verbum, et Verangelii, cui nomen est, Secundum Joannem, quidam Platonicus, sicut a sancto sene scribendum, et per omnes Ecclesias in locis eminentissimis proponendum esse dicebat. Sed ideo viluit superbis Deus ille magister, quia Verbum caro factum est, et habitavit in
Abbreviated transcription (Latin):
formas ex diuma mentis stabilitate sortĩ
sicut cĩ artifex faciende rei formam mẽ¬
te ꝑcipiens mouet operis effectum et ꝙ
similiter pñtaneeq prospexerat ꝑ tempo¬
rales ordines ducchita deus prouidentia qͥd
siungulaniter stabiliterq disponit facien¬
deifatouero hec ip̃a q disponit multiplicit̾

Expanded text:
em, formas ex divinae mentis stabilitate sortitur. Sicut enim artifex faciendae rei formam menecipiens mouet operis effectum, et quod simpliciter praesentarieque prospexerat, per temporales ordines ducit, ita deus prouidentia quidem singulariter stabiliterque facienda disponit, fato uero haec ipsa quae disposuit multiplicit
Abbreviated transcription (Latin):
antante et rigante intrementum datled
celebri ͭ ͤ cõuersa estistultis fatentib uis dĩa
declarata est quis arbusta tronde et flore sol
uirga sat̾ łis a aroncollocicta est quod̾ modo
mand̾ ꝯis est terrena materies et quis ea fa¬
titiisi quiditit ut ħ uerba produc̾et ⁊ in eode
ubo suo qui creauit regit et agit. ¶ Ex hiis¬

Expanded text:
plantante et rigante incrementum dat ? Sceleritate conversa est, etiam stultis fatentibus vis divina declarata est . Quis arbusta fronde ac flore vestit virga sacerdotis Aaron, collocuta est quodam modo formandis communis est terrena materies: et quis ea facit, nisi qui dixit ut haec terra produceret , et in eodem verbo suo quae creavit, regit atque agit? Sed c
Abbreviated transcription (Latin):
iniiquit sunt honũes omnes quib nõ sbe
sciencia dei et de huis que uidentur bona uou
poterunt intelligere eum qui est neq oꝑib
attendentes agnouerunt quis esset cutitex
et sequitur a magnitudine em̃speciei et cre¬
ature cognoscitur poterit creator horum

Expanded text:
ni sunt autem omnes homines quibus non subest scientia Dei et de his quae videntur bona non potuerunt intellegere eum qui est neque operibus adtendentes agnoverunt quis esset artifex 5. A magnitudine enim speciei et creaturae, cognoscibiliter poterit creator horum
Abbreviated transcription (Latin):
nex illorũ nisteriorũ ue luti sem̃e dicit
in bestias sicut de illa magͣ frĩoia cyrte
que socios quoq ulix̃ mmutasse fertur in
bestias et de archadib qui sorte ducti trãs¬
natabant ꝙd stagnũ atq ͥ cõuertebã¬
cio sed hycto ͣ asscione confirmuant. ¶S
et quid asserũt stͥgas ex honũb fieri ad
multa eñ latrocuua/ figure scełatorũ
mutantur et sñ magicis cantib sine
herbarũ maleficio totis corporib in fe¬
species tranfformantur sicut de uiculoꝵ
catͥb putͥdi apes/ sicut de equis scaraber
de mulis locustes de cancͥs scorpioues.

Expanded text:
ex illorum mysteriorum ueluti semine dicit ex illorum mysteriorum ueluti semine dicit in bestiis, sicut de illa maga famosissima Circe, quae socios quoque Ulixis mutasse fertur in bestias: et de Arcadibus, qui sorte ducti transnatabant quoddam stagnum atque ibi convertebancio, sed historica adfirmatione confirmant. Sed et quidam adserunt Strigas ex hominibus fieri. Ad multa enim latrocinia figurae sceleratorum mutantur, et sive magicis cantibus, sive herbarumspecies transformantur, sicut de vitulorum carnibus putridis apes, sicut de equis scarabei, de mulis locustae, de cancris scorpiones.
Abbreviated transcription (Latin):
med uarro ut altruat cõmemoatsã nõ
unis incredibilia de illa maga fão  ͫa
tyite que socios quoq ulxis iuntanit
in bectias et de archadib qui sorte duc¬
ti transnatabant ꝙd stagnũ atq iͥ cõ¬
uectebantur inmpos et cũ sumilibus
feris ꝑ ilłius regionis deserta uiuebãt.¬
¶ Si antez car ͤ non uescerentur hũa
tursus post .ꝯ. annos eod reuataco sta¬
gno reformabantur in hom̃es deiq
etiam nominatũ expressit quẽdã deiue¬
uetũ guctasse de sacrificio quod archa
des ĩmuolato pu̾o/ de quo liceo facere sole¬
reut et in lupũ fuisse mutatũ et ãuo
io. Im fia propriã restitutũ pugillatu
sese exertuitse/ et olĩpianico iutisse cer¬
taĩesnec id̾ propter aliud arbi tratur
hysto ꝯ mnarchadia/tale nomẽ affcm̃
pam liceo et iou liceo ir prop ter hãc
in iupos hoĩm mutacionẽ ꝙ eã insi
diumitus fiet nõ putarent lupus eiũ
grece lycos dicitur / dicitur unde liceiuo¬
men app influxũ/ romanos etiã iuꝑcos

Expanded text:
c Van\'o ut adstruat, commemorat alia non minus incredibilia de illa maga famosissima Circe, quae socios quoque Ulixis mutauit in bestias, et de Arcadibus, qui sorte ducti tranatabant quoddam stagnum adque ibi conuertebantur in lupos et cum similibus feris per illius regionis deserta uiuebant. Si autem carne non uescerentur humana, rursus post nouem annos eodem renatato stagno reformabantur in homines. Denique etiam nominatim expressit quendam Demaenetum gustasse de sacrifides immolato puero, deo suo Lycaeo facere solerent, in lupum fuisse mutatum, et anno decimo in figuram propriam restitutum, pugilatu sese exercuisse, et Olympiaco vicisse certamine. Nec idem propter aliud arbitratur historicus in Arcadia talePani Lycaeo et loui Lycaeo nisi propter hanc in lupos hominum mutationem, quod eam nisi ui diuina fieri non putarent. Lupus enim Graece Xoxoc dicitur, unde Lycaei nomen apparet inflexum. Romanos etiam Lupercos
Abbreviated transcription (Latin):
rssic artoĩ mortaliũ curasquã multiptim
ctudiorũ iabo ex̾tet/diu̾so quidꝰ calle proce¬
ius si quid abforet sũm ẽẽ non posset qm̃
relinqueretur extrinsecus ꝙ po optarii
liq̃t igitur beatitudinẽ esse statũ oĩm bo¬

Expanded text:
ophie Omnis mortalium cura, quam multiplicium studiorum laborem exercet, diverso quidem calle procei si quid aforet summum esse non posset, quoniam relinqueretur extrinsecus quod posset optari. Liquet igitur esse beatitudinem statum bo
Abbreviated transcription (Latin):
fertur. si spũ inquit fc̃acarins mortifitau̾itis
umetis. ut gͥ spũ fc̃a carms mortificeꝰ exigitur
ut añ uniannus offertur. unde igitur placet
ut ft̃a carius mortifitare nrõ donũ dei ẽẽ dica¬
mus neq issud donũ dei ẽẽ fateanur qm̃ex¬
igi audimus a nobis p̾mio inte si ħ fec̾imꝰ
oblato absit u̾t ħ placeat ꝑticipib defẽsori¬
b gr̃ẽ pelagianorũ est iste error dãpnabilis
quorũ mox cipoꝰ ora obstruxit adĩgẽs quot¬
quot enĩ spũ dei agñtur hni filii st̾ dei ne facta
remus de quo dei spũ eciã ibi loquebar ubi a¬
it omĩa autez ħ oꝑatur unus at idẽ spũs
dei dẽspropria unicinz prout uult int̾ que no

Expanded text:
s mortificaveritis, vivetis: ut ergo spiritu facta carnis mortificemus, exigitur; ut autem vivamus, offertur. Num igitur placet ut facta carnis mortificare non donum Dei esse dicamus; neque id donum Dei esse fateamur, quoniam exigi audimus a nobis praemio vitae, si hoc fecerimus, oblato? Absit ut hoc placeat participibus et defensoribus gratiae. Pelagianorum est error iste damnabilis: quorum mox Apostolus ora obstruxit, adjungens, Quotquot enim Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei ; ne facta remus. De quo Dei Spiritu etiam ibi loquebatur, ubi ait: Omnia autem haec operatur unus atque idem Spiritus, dividens propria unicuique p
Abbreviated transcription (Latin):
Nohãnẽ sic scribit nõ ait. Et de plenitudine ens
nos om̃es accepimus gr̃am pro gr̃a. sed sic ait
gere de plenitudine ens accepisse ¶ Et insuꝑ grͣz
pro gr̃a accepimns enĩ de plenitudine enis pͦ
gr̃am. et rursus accepiꝰ gr̃am pro gr̃a ꝙͣ gr̃am¬

Expanded text:
aecis. Non ait, Et de plenitudine ejus nos omnes accepimus, gratiam pro gratia; sed sic ait,gere de plenitudine ejus accepisse; et insuper gratiam pro gratia. Accepimus enim de plenitudine ejus, primo gratiam; et rursum accepimus gratiam, gra
Abbreviated transcription (Latin):
scũtur nõ ex carne nõ ex sangm̃ib n ex uolũ¬
tate tarnis nõ ex uolũtate uiri sedex deo nati
sunt. gaudeant gͥ qr ex deo nati sũt p̾suãt
se ꝑtin̾e ad dm̃ accipiant documẽtũ qr ex deo
nati sunt. Et u̾bũ caro factũ est et hĩtamt
in nobis. si u̾bũ nõ erubint nasci de hoĩe ho¬

Expanded text:
scuntur? Non ex carne, non ex sanguinibus, non ex voluntate carnis, non ex voluntate viri; sed ex Deo nati sunt. Gaudeant ergo, quia ex Deo nati sunt; praesumant se pertinere ad Deum; accipiant documentum, quia ex Deo nati sunt: Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Si Verbum non erubuit nasci de ho
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ quẽ ꝙ̃ deus scribit in libro uite et del illũ.
Si homo dixi ꝙ scripsi scripsi de titulo ubi scrip¬
gnaturos cũ filio suo in uitã eternã hos cõscrip¬
sit ipõs contin lib̾ uite. Qũo gͥ in de delentur uͥ
ip̃i se scriptos putabãt. quid est deleãtur de libro

Expanded text:
m quemquam Deus scribat in libro vitae, et deleat illum. Si homo dixit, Quod scripsi, scripsi, de titulo ubi scripgnaturos cum Filio suo in vita aeterna . Hos conscripsit; ipsos continet liber vitae. Denique ipsorum, quia ipsi se scriptos putabant. Quid est, Deleantur de libro
Abbreviated transcription (Latin):
aut scõrũ hoñn aut ĩmũdorũ demonũ nomꝰ
in quorũ locũ succedentis filii scẽ mr̃is eccłie
que scilis appebat in terris in ea pace de qua
ilsi cetiderant sine ullo tẽporis t̾mño pinane¬
qui futurus est in cõtẽplacione est eis arti¬
ficis qui uocat ea qui non sunt tanquã ea

Expanded text:
aut immundorum daemonum novimus; in quorum locum succedentes filii catholicae matris, quae sterilis apparebat in terris, in ea pace de qua illi ceciderunt, sine ullo temporis termino permanequi futurus est, in contemplatione ejus artificis est, qui vocat ea quae non sunt tanquam ea
Abbreviated transcription (Latin):
si faciãt hoĩes bona q̃ ꝑtinẽt ad colẽdũ dm̃ ip̃e
facit ut illi faciãt q̃ p̾cipit nõ illi facñĩt umpẽ
faciat ꝙ promisit. Alio qͥn ut dei promissa cõple¬
antur nõ in dei sedi hoĩn est potestate et ꝙ est
a deo promissũ ab eis redditur abrahe. Idẽ q de
em̃ ille promittit et alius facit ꝙ iã nõ est pro

Expanded text:
si faciunt homines bona quae pertinent ad colendum Deum, ipse facit ut illi faciant quae praecepit, non illi faciunt ut ipse faciat quod promisit; alioquin ut Dei promissa compleantur, non in Dei, sed in hominum est potestate: et quod a Deo promissum est, ab ipsis redditur Abrahae. Non auteenim ipse promittit, et alius facit, quod jam 641 non
Abbreviated transcription (Latin):
obscurat inte̾ alienati a uita dei. nã si talis eẽt
nec ħ dr̃et nõ aute ꝑin est intellectus noste
a quo poscendus est intellectus. et cogitãdũ
est quãto alcius intelligenda dĩci mãdata.
qñ ad es discenda sͥ adhuc dari intellectin pe¬
tit qui iã sic intelligit et qui eloqunia dei se tu¬

Expanded text:
tia, alienati a via Dei.» Nam si talis esset, nec hoc diceret. Non autem parvi est intellectus, nosse a quo poscendus sit intellectus. Et cogitandum est quanto sint altius intelligenda divina mandata; quando ad ea discenda sibi adhuc dari intellectum petit, qui jam sic intelligit, et qui eloquia Dei se cu
Abbreviated transcription (Latin):
n uirtutib profitere conatur et quedã dona
ꝑcipimus quodã uero repulsi in ymis iatemꝰ
nemo enĩ qui tm̃ uirtutis cipp̾hendat quãtũ
desiderat. qr omĩpotens deus int̾iora dist̾nes
ipĩs spũalib prouectis modũ pouit ut ex ħ bo¬
no quod app̾hendere conatur et nõ ualet i illis¬

Expanded text:
n virtutibus proficere conamur, et quaedam dona percipimus, a quibusdam vero repulsi in imis jacemus. Nemo enim est qui tantum virtutis apprehendat quantum desiderat, quia omnipotens Deus, interiora discernens, ipsis spiritalibus provectibus modum ponit, ut ex hoc homo quod apprehendere conatur, et no
Abbreviated transcription (Latin):
s. pelagiam si tredideris saluus eris. unũ horũ
exigitur alterũ offertur quodexigitur in hoĩm
quod offertur in dei est potestate cur nõ utrũz
mbet rogant credentes ut sibi fides augeatur
rogant pro noncredentibz ut eis donetur fides
et in sins gͥ incremẽtis et in sins miciis dei do¬

Expanded text:
 "si credideris, saluus eris, unum horum exigitur, alterum offertur: quod exigitur, in hominis, quod offertur, in dei est potestate". cur non utrumiubet: rogant credentes, ut sibi augeatur fides, rogant pro non credentibus, ut eis donetur fides. et in suis igitur incrementis et in suis initiis dei do
Abbreviated transcription (Latin):
tectio tanta q est erga creaturã suã pietas
creatoris ut nõ solũ coit̾et̾ur eã sed etiã pre ce¬
dat iugiter proiidentia ꝙͣ exꝑtus propħa ꝓ¬
lute incremẽta tribuẽs ei quẽ ip̃e plãtait
uel ur̃o conatu uid̾it em̾isisse contra ꝙ̃ prosꝑ¬

Expanded text:
tectio tantaque est erga creaturam suam pietas creatoris, ut non solum comitetur eam, sed etiam praecedat iugiter prouidentia, quam expertus proplutem, incrementum tribuens ei quam uel ipse plantauit uel nostro conatu uiderit emersisse. nam
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩa que ẽẽ bonorũ opũ solet magis enelãti
menti ꝑ incremẽta tribintur bt eñ proculdu¬
bio magni moderatiomis gradib ascẽdatur
tiat qui de eo uiro quẽ mextelso mõte uid̾at
uarrat .d. m̃sus est cubit mille et transduxit
me ꝑ aꝙͣ us ad talos. ¶ xursũ q m̃sus est
milleet trausouxit me ꝑ aquã us ad gemia¬

Expanded text:
a, quae esse bonorum operum solet magistra, anhelanti menti per incrementa tribuitur, ut ad eam procul dubio magni moderaminis gradibus ascendatur.one denuntiat, qui de eo viro quem in excelso monte viderat narrat dicens: Mensus est cubitos mille, et transduxit me per aquam usque ad talos. Rursumque mensus est mille, et transduxit me per aquam us
Abbreviated transcription (Latin):
tur dens miro modo agens in cordib nrĩs ut
credannus miquit metuendũ est ne totum
facere nõ possit. Et iõ sibi hõ primas eius uẽ¬
dicat ꝑtes ut nonissimas ab illo acciꝑe m̾e¬
amnur uñte si aliud agitur isto modo nsi ut
grã iã nõ sit gr̃a. redditur nã ħ precio debi¬
ta non donatur gratis debetur enĩ credentiut
a dño fi des eis augeatur et sic m̃ces fidei tep¬
quat. et ꝙ est elacius pm tollit ip̃e sequẽtẽ
dat illi. Et in eo ꝙ dicit ẽẽ amborũ priorem

Expanded text:
tram, miro modo agens in cordibus nostris ut credamus; numquid metuendum est ne totum facere non possit, et ideo homo sibi primas ejus vindicat partes, ut novissimas ab illo accipere mereatur? Videte si aliud agitur isto modo, nisi ugratia jam non sit gratia. Redditur namque hoc pacto debita, non donatur gratis: debetur enim credenti, ut a Domino ipsa fides ejus augeatur, et sit merces fidei coepquat: et quod est elatius, primam tollit ipse, sequentem dat illi; et in eo quod dicit esse amborum, priorem
Abbreviated transcription (Latin):
n.cur inquit iste ad huc possit sibi legẽ pom q̃
utiq si non ei poĩta finsset nõ uiã mãdatorũ
tuturrisset sed qr proficiens loquitur et dei do¬
nũ nouit eẽ ꝙ proficit quid aliud petit tu sibi
legẽ pom petit insi ut m ea magis q magis

Expanded text:
Cur ergo iste adhuc poscit sibi legem poni; quae utique si non ei posita fuisset, non viam mandatorum risset? Sed quia proficiens loquitur, et Dei donum novit esse quod proficit; quid aliud petit, cum sibi legem poni petit, nisi ut in ea magis magisque
Abbreviated transcription (Latin):
molib et quãtũcũ corporalib uel terrestri¬
b uel celestib aĩadu̾ti et cogitari potest.
Est etiam mensura aliquid agendi ne siti
mitate ad sapĩe for ͣ. decus q colligatur.
et est pondus uolũtatis et amoris ut app
quãti quidq in appedͦ fugiendo preponendo
postponẽdo q pendatur. sed ħ aĩorũ at mẽ¬
tiũ mensura alia mẽsura cohibetur et m̾is
silio nũo formatus et pondus aliopondere¬
rapitur mensura autez sine muensira ẽ tin
equatur ꝙ de illa est nec aliũ de ipã est m̃is
sine nũo est quo formãtur omĩa nec forma
trr ip̃e pondus sine pondere quo referũtur¬

Expanded text:
molibus et quantiscumque corporalibus uel terrestribus uel caelestibus animaduerti et cogitari potest. est autem mensura aliquid agendi, ne sit mitate ad sapientiae formam decusque conligitur; et est pondus uoluntatis et amoris, ubi adparet, quanti quidque in adpetendo, fugiendo, praeponendo postponendoque pendatur . at haec animorum atque mentium et mensura alia mensura cohibetur, et numerus alio numero formaturapitur. Mensura autem sine mensura est, cui aequatur quod de illa est, nec aliunde ipsa est: numerus sine numero est, quo formantur omtur ipse qui est pondus sine pondere, quo referuntu
Abbreviated transcription (Latin):
angeli nullã mopiã fr̾ent adregendũ imꝑi¬
ũ sinĩ treatori angelorũ nõ enĩ nel bonitas
enis cũ alrquo tedio uel om̃ipotẽtia difficul¬
tate deficeret ad creandos alios quos meis se¬
dib collocaret quas pectando a lii desinssent

Expanded text:
Angeli, nullam inopiam facerent ad regendum imperium suum Creatori Angelorum. Non enim vel bonitas ejus quasi aliquo taedio, vel omnipotentia difficultate deficeret ad creandos alios, quos in eis sedibus collocaret, quas peccando alii deseruissent
Abbreviated transcription (Latin):
incordib elcõrũ bona qui opatus est ut ip̃a
corda essent ex malis bona. Et sequitur. hs.¬
suspicentur hoĩes quelz m̾ita bona qui pu¬
tant precedere ut iustificentur ꝑ dei gr̃am
nou intelligentes cũ ħ dñt nnicħ aliud quã

Expanded text:
orum suorum bona qui operatus est, ut ipsa corda essent ex malis bona? Sed suspicentur homines quaelibet opera bona, quae putant praecedere, ut iustificentur per dei gratiam, non intellegentes, cum hoc dicunt, nihil aliud quam
Abbreviated transcription (Latin):
te nohis debita nr̃a et omis gẽs orat dm̃ quẽ
credit ut dinittat s pcc̃a. si enĩ solmꝰ quod de¬
bennis cur oramus ut dimitat. mĩquit deꝰ
mistus est ut it̾m exigat ꝙ solutũ est. si aute
nõ soluimus.tur frustra oramꝰ ut faciat ꝙ qr
nõ cõuent fate nõ potest aut qui nõ solint
frustra dicit diutte. qui autez solint suppli¬

Expanded text:
te nobis debita nostra : et omnis gens orat Deum, quem credit, ut dimittat sibi peccata? Si enim solvimus quod debemus, cur oramus ut dimittat. Nunquid Deus injustus est, ut iterum exigat quod solutum est? Si autem non solvimus, cur frustra oramus ut faciat quod, quia non convenit, facere non potest? ANS. Qui non solvit, frustra dicit: Dimitte; qui autem solvit, suppli
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ca oñdere ea que implenda nbentur in lege
inssime faceret si ad illa agenda sine dĩo aidni¬
te. ia. testes sunt uoces piarũ depretationĩ ip̃a
niuante qui precipit mũdaciter enĩ petũtur
si ea non adiuuante enis gr̃ã facere possennis.

Expanded text:
dat tamen ea quae implenda jubentur in lege, nissime fieret, si ad illa agenda sine divino adjutantur. testes sunt uoces piarum deprecationum in sciuuante qui praecepit. mendaciter enim petuntur, si ea non adiuuante eius gratia facere possemus.
Abbreviated transcription (Latin):
se extollet. tñ dñs ihũs hũilitate docens dix̾it
uigilate et orate ne intretis intẽptacionem.
spũs quidem promptus est. caro autẽ infir¬
maut dñ precepit hũilis et subimssa cõfes¬
sio et datur totũ deo quidquid suppliciter
tũ tĩore dei petitur ipñs pietate prẽtur. hãc¬

Expanded text:
 docens dixerit: \'uigilate et orate, ne ueniatis in temptationem ; spiritus quidem promptus est, caro autem infirma\', ut, dum praecedit humilis et summissa confessio et datur totum deo, quidquid suppliciter cum timore et honore dei petitur ipsius pietate praestetur. it
Abbreviated transcription (Latin):
est deus ista. sed illud uero ꝙ mẽsura omĩ rei
modũ prefigit et ms omĩre spẽm preb et põ¬
dus om̃em rez ad quietez ac stabilitate trahit
ille pͥmitus ueratter et singulariter istaest
qui t̾mĩat omĩa et format omĩa et ordĩat
omĩa. nicħ q aliud dcm̃ intelligitur. auĩo ꝑ
cor et linguã hũam dici potuit omĩam mẽ

Expanded text:
a omni rei modum praefigit, et numerus omni rei speciem praebet, et pondus omnem rem ad quietem ac stabilitatem trahit, ille primitus et veraciter et singulariter ista est, qui terminat omnia et format omnia, et ordinat omnia; nihilque aliud dictum intelligitur, quomodo per cor et linguam humanam potuit, Om
Abbreviated transcription (Latin):
mamfeste colligitur nd̃ solũ actũ uerim et
cogitaciom̃ bonarũ ex deo ẽẽ principñ qui no¬
bis et mitia scẽ uolũtatis inspirat et untutẽ
at optũtatẽ eorũ que recte cupinis tribint
ꝑagendi.om̃e enĩ datũ bonũ et om̃e donũ ꝑ¬
ftm̃ desursũ est descendens a pr̃e lĩũ. Et qui
incipit que bona sunt et exsequitur et cõsũ¬
mat in nobis dicente apło qui dat semẽseĩ¬
nãti et panẽ ad manducandũ pr̃abit et cre¬
scere faciet fructus insticie ur̃e. ampliꝰ autẽ

Expanded text:
solum actuum. uerum etiam cogitationum bonarum ex deo esse principium, qui nobis et initia sanctae uoluntatis inspirat et uirtutem atque oportunitatem eorum quae recte cupimus tribuit peragendi: omne enim datum bonum et omne donum perfectum de sursum est descendens patre luincipit quae bona sunt, et exsequitur, et consummat in nobis, dicente Apostolo: « Qui dat semen seminanti, et panem ad manducandum praestabit, et crescere faciet fructus justitiae vestrae » . Hic ne
Abbreviated transcription (Latin):
et in illud tendant ut non sint tñ aliquid for ᷤ
illis remanet ut quo qũo sint. quid quid autẽ
cmpiã rei deficienti remanz ex illa for est que
nescit deficere modus quoq ipõs rerũ defitien¬
cnĩ uel ꝑficienciũ excedere m̾ioꝵ suoꝵ leges nõ

Expanded text:
et in id tendant ut non sint; tamen aliquid formae illis remanet, ut quoquo modo sint. Quidquid autem formae cujuspiam rei deficienti remanet, ex illa forma est quae nescit deficere, motusque ipsos rerum deficientium vel proficientium excedere numerorum suorum leges non
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃am uisitat illos pastores sm̃a absoluat.
tũc enĩ uera est absolõ presidentis cũ int̾m ar¬
bitriũ consequitur idicis ꝙ bñ qua triduani
mortin resuscitatio illa signat que uidelicet
taint .d. lazare uem foras et post modũ is qui
uiens egressus fu̾at a discipulis est solutꝰ
sicut scriptũ est. cũ q egressus ẽẽt qui fu̾at
ligatus institis tunc dixit discipulis soluite
et sunite abire ecce illũ discipuli iã uiuẽtem
soluũt ꝙ̃ magr̃ iã resuscitat mortim̃. si enĩ
discipuli lazarũ mortuũ solu̾ent fetorẽ ma¬
gis ostenderent. quã uirtutez. Ex qua consi¬
deracione intuend̾ est. ꝙ illos nos debenns ꝑ
pastoralẽ auctoritatez solu̾e quos auctorem

Expanded text:
gratiam visitat, illos pastoris sententia absolvat. Tunc enim vera est absolutio praesidentis, cum interni arbitrium sequitur judicis. Quod bene quatriduani mortui resuscitatio illa significat, quae videlicet ns: Lazare, veni foras ; et postmodum is qui vivens egressus fuerat 1556 a discipulis est solutus, sicut scriptum est: Cumque egressus esset qui fuerat ligatus institis, tunc dixit discipulis: Solvite eum, et sinite abire . Ecce illum discipuli jam viventem solvunt, quem magister resuscitaverat mor tuum. Si enim discipuli Lazarum mortuum solverent, fetorem magis ostenderent quam virtutem. Ex qua consideratione intuendum est quod illos nos debemus per pastoralem auctoritatem solvere quos auctorem
Abbreviated transcription (Latin):
ciam mͥ. respondeo igitur tanquã cõtra apo¬
stolũ et dico de ip̃o abrahã ꝙ ĩieminus etiã
iepistola alt̾ns apłi qui nolebat corrig̾e
hoĩes qui male intellexerant istũ apostolũ
Iaicobus enĩ epistola sua contra eos qui no¬
lebant bñ oꝑari de sola fide presimiẽtes ipĩꝰ
deo fidei fundam̃tũ lando fructũ bom opis sed
ĩ fide agnosco radicẽ. si autẽ ħ nõ ꝓp̃ fidẽ rectã
ipm̃ nõ facõ et tñ credo qr me etiã cõtẽpnetẽ
nssa sualiberat deus fides sine oꝑib motua
eẽt et tanquã radix sine fructu st̾ilis atq

Expanded text:
at. Respondeo ergo tanquam contra Apostolum, et dico de ipso Abraham, quod invenimus etiam in Epistola alterius apostoli, qui volebat corrigere homines, qui male intellexerant istum apostolum. Jacobus enim in Epistola sua, contra eos qui nolebant bene operari de sola fide praesumentes, ipsiudeo fidei fundamentum: laudo fructum boni operis, sed in fipsum: Non facio et tamen credo, quia me etiam contemnentem jussa liberat Deus: Fides sine opere mortua esset, et tanquam radix sine fructu sterilis atque
Abbreviated transcription (Latin):
aut certe aut dcm̃ est instificabũtur ac si dr̃ẽtur
nistihẽbuntur insti deputabũtur sicut dcm̃
est de quodã ille autez uolens istificare se .i.
ut nistus hr̃etur et deputaretur. unde alr̃ di¬
nõ erant scĩ ħ autẽ iõ ut ꝙ semꝑ apud se scm̃
est scm̃ etiam ab homĩb hẽatur .i. sustĩeatur¬

Expanded text:
Aut certe ita dictum est, justificabuntur, ac si diceretur, justi habebuntur, justi deputabuntur, sicut dictum est de quodam, Ille autem volens se justificare ; id est, ut justus haberetur et deputaretur. Unde aliter dinon erant sancti: hoc autem ideo, ut quod semper apud se sanctum est, sanctum etiam ab hominibus habeatur, id est, sa
Abbreviated transcription (Latin):
est ħ millis quorũ m̾ita solui nel ligari po¬
stulant. tũc enĩ sentencia sacerdotis indicio
dei et totius celestis curie approbatur et confirma¬
tur tũ ita ex discrecione procedit ut reorũ m̃ita ñ
contradicant. quostũ ergo soluũt uel ligãt ad¬
hibentes discretioms clauẽ reorũ m̾itis soluũ¬

Expanded text:
est hoc in illis quorum merita solvi vel ligari postulant. Tunc enim sententia sacerdotis judicio Dei et totius coelestis curiae approbatur et confirmatur, cum ita ex discretione procedit, ut reorum merita non contradicant. Quoscumque ergo solvunt vel ligant, adhibentes clavem discretionis reorum m
Abbreviated transcription (Latin):
quib tũ p̾buit potestate ligandi et soluẽdi
i. ostendendi hoĩes esse ligatos et solutos uñ
et dñs leprosũ sanitati prius restitint ꝑ se
deinde ad sacerdotes misit quorũ inditio oñ¬
derctur m̃datus. ¶Item etiã lazarũ iã ui¬
inficatũ optulit discipulis soluendis q et
si aliquis sit apud dñi solutus nõ tñ infa¬
tie eccłie solutus hẽtur nsi ꝑ iudiciũ sat̾do¬
tis in soluẽdis gͥ tulpis uł retm̃dis ĩ opatur
sacerdos enuͣ ꝰ et indicat sicut olim legalis
mn illis qui cõtaĩati erant lepra q̃ pcc̃m figu¬

Expanded text:
quibus tamen tribuit potestatem ligandi et solvendi, id est ostendendi homines ligatos vel solutos. Unde et Dominus leprosum sanitati prius per se restituit, deinde ad sacerdotes misit, quorum judicio ostenderetur mundatus . Ita etiam jam Lazarum vivificatum obtulit discisi aliquis apud Deum sit solutus, non tamen in facie Ecclesiae solutus habetur, nisi per judicium sacerdotis. In solvendis ergo culpis vel retinendis, ita operatur sacerdos evangelicus et judicat, sicut olim legalis in illis qui contaminati erant lepra, quae peccatum sig
Abbreviated transcription (Latin):
cotidiams se lacͥmis lanare despectũ sin ap¬
petere oblatã a fr̃ib uen̾atione tĩere hicita¬
Et ssr mõs in quo monast̾i sitis est ex unola¬
tere i secretorẽ ꝑte promiebat illuc consuetu¬
taret cõtẽplabatur nã discrecõnẽ uẽturi nui¬
dicis si et iã eidẽ idici cõcordãs pm̃iebat in

Expanded text:
otidianis se lacrymis lavare, despectum sui appetere, oblatam a fratribus venerationem timere. Hic itaet quia mons in quo monasterium situm est ex uno latere in secretiore parte prominebat, illuc consuetutaret. Contemplabatur namque districtionem venturi judicis sui, et, jam eidem judici concordans, puniebat in
Abbreviated transcription (Latin):
ex oꝑib alio qͥn gr̃a nõ est gr̃a. sed sic intelligẽ¬
dũ est. fcõres legis instificabuntur ut sciamꝰ¬
eos alr̃ nõ esse fcõrem legis insi istificẽtur nõ
ut instifitatio fc̃orib accedat sed ut fc̃ores insti¬
fitacio precedat quid est enĩ aliud iustificati
pio fiat nistus. si enĩ ita loquerennir ut dr̃e¬
mus hom̃es liberabuntur ħ uti intellig̾e ͣ
eis qui iam honñes essent accidere liberacionem
homnĩes fieri. ita ꝙ si dcm̃ ess ft̃ores legis hono¬
rabutur. nõ recte intelligeremus insi honorẽ
illis qui iã eẽnt sc̃ores legis accedere tñ uero dc̃m
legis creaibũtur nõ qr iã erant s ut sunt ut sic
intelligerent eciã nidei legis auditores indig̾e
se gr̃a iustificatoris et ut possent ẽẽ fcõres. ¶Si¬

Expanded text:
eribus; alioquin gratia iam non est gratia. sed sic intellegendum est factores legis iustificabuntur, ut sciamus aliter eos non esse factores legis, nisi iustificentur, ut non iustificatio factoribus accedat, sed ut factores iustificatio praecedat. quid est enim aliud \'iustificatipio fiat iustus? si enim ita loqueremur, ut diceremus \'homines liberabuntur\', hoc utique intellegeretur eis, qui iam homines essent, accedere liberationem; homines fieri. ita si dictum esset \'factores legis honorabuntur\', recte non acciperemus nisi honorem illis qui iam essent factores legis accedere; cum uero dictlegis creabuntur\', non quia erant, sed ut sint, ut sic intellegerent etiam Iudaei legis auditores indigere se gratia iustifieatoris, ut possint esse factores.
Abbreviated transcription (Latin):
cluditur carctate ait aliqui propterea tm̃ ti¬
ment ne aliquiꝰ mali in terra paciãtur ne
illis egritudo accedat ne dãpnũ ne orbitas
ne alicinus amissio cari ne exiliũ ne dãpna¬
cio cart̾is ne alia tribulacio propria tument
et tremũt. adhuc iste timor nõ est castus. ad¬
huc audi aug̃ nõ in hac terra pati timet sed
gehẽnas tumet. unde terrint et dñs audistis
cũ ennãgeliũ legeretur. ubi u̾iiuis eorũ non
moritur et igins nõ extingintur audiũt ħ¬
tinẽt se a pcc̃o timẽt quide s nõ amãt iusti¬
ciã cũ autez ꝑ timorez se continent a ꝓcc̃o fit
consuetudo insticie et incipit ꝙ dinũ erat ama¬
ri et dulcessit deus et iam incipit homo ꝓpͣ in
intatẽ extlusus est gͥ timor a caritate s suc¬
cessit timor castus. quis est timor castus ẜm¬

Expanded text:
i advertere. Aliqui propterea tantum timent, ne aliquid mali in terra patiantur, ne illis aegritudo accidat, ne damnum, ne orbitas, ne alicujus amissio chari, ne exsilium, ne damnatio, ne carcer, ne aliqua tribulatio; propterea timent et tremunt: adhuc iste timor non est castus. Adhuc audi. Alius non in hac terra pati timet, sed gehennas timet, unde terruit et Dominus. Audistis cum Evangelium legeretur: «Ubi vermis eorum non morieturtinent se a peccato. Timent quidem, sed non amant justitiam. Cum autem per timorem continent se a peccato, fit consuetudo justitiae, et incipit quod durum erat amari, et dulcescit Deus: et jam incipit homo propternitatem. Exclusus est ergo timor a charitate; sed successit timor castus. 8. Quis est iste timor castus
Abbreviated transcription (Latin):
est sepe que sitũ iudiciũ ĩquit dei u̾itati q̃ non
fallit neq fallitur sꝑĩititur. Nndiciũ autẽ
sepe contingit et falli propter quod contingit
int̾dũ ut qui ligatus est apud dm̃i apud ectłicr
sit solutus et qui liber est apuddm̃ eccłiasti¬

Expanded text:
itati, quae nec fallit nec fallitur semper innititur; judicium autem saepe contingit et falli. Propter quod contingit interdum ut qui ligatus est apud Deum apud Ecclesiam sit solutus, et qui liber est apud Deum ecclesiasti
Abbreviated transcription (Latin):
arbit̾ constitutus est tũ accedit ad sacrã fide¬
liũ insi eũ peniteat uite uet̾is nouã nõ potest
inchoare ab hac penitentia cũ baptiz antur
soli puuli ĩmutaciones sunt. nõd̾ erĩ uti pñt
b offerũtur ut quastũ maculas deltõrũ ꝑ
alios ex quib nati sut cõtraxerũt alioruĩ et
interrogatione ac responsione pingentur ce

Expanded text:
atis constitutus est, cum accedit ad sacramentum fidelium, nisi eum poeniteat vitae veteris, novam non potest inchoare. Ab hac poenitentia cum baptizantur soli parvuli immunes sunt, nondum enim uti possunt bus offeruntur; ut quascumque maculas delictorum per alios, ex quibus nati sunt, contraxerunt, aliorum etiam interrogatione ac responsione purgentur. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃m ẜuus est pcc̃i. quippe sicut milla uolũ¬
tas añꝙͣ hẽat rectitudinẽ potint eã deo non
dante caꝑe ita cũ desent acceptã nõ potest eã
nͥ deo reddente reciꝑe et manis miratulũ ex¬
istĩo cũ deus uolũtan desertã reddit rectitudĩe

Expanded text:
peccatum, servus est peccati . Quippe, sicut nulla voluntas, antequam haberet rectitudinem, potuit eam, Deo non dante, capere; ita cum deserit acceptam, non potest eam nisi Deo reddente recipere. Et majus miraculum existimo, cum Deus voluntati desertam reddit rectitudinem,