comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
confirma cionẽ euuan geli cę ueritatis.
Causa autẽ peccatorũ & scglerũ eẽ non
potuit sicut ur̃a diuisio: quã dicitis
fuisse oportunã. de in de quod grandi
suꝑ alio dicitis. qui asi reuerenterna
uenerimus ad imprem ꝑ ipsũ cognosce¬
mnus omnẽ reiueritatẽ quare oportune
& utilitermutatas it diuisio. heģ loqui
cogit uos magnitudo suꝑbi g. estiman¬
tessolossuos possererũ cognoscere causas
Vere dico uobis qui a non solum scultus
sed & infolix ÷. qui non intella git quan¬
tos & quales fruct us malorũ ꝓtulit ur̃a
commnutacio. & decuius thes auro malig¬
nicordis ꝓcessit. & ꝓquarõ uos laudato¬
res & defonsores estis huius malignita¬
tis De inde subiungitis. quianisi se¬
cundũ uoluntatẽ urãm uenero. No
habeo ec đas urãs consentaneas. Sed
intantũ contrarias. ut ni hil mi hi
inuris parrochiis agere uel dispone¬
reliceat. nec quẽ piã e cõmunica¬
reuobis obsistentib:. Vere uerũ est
quod ueritas dicit. Malus homo demo¬

Expanded text:
evangelicae veritatis. Causa autem peccatorum et scelerum esse non potuit, sicut vestra divisio est, quam dicitis fuisse opportunam. Deinde, quando grandi supercilio dicitis, quia si reverenter venerimus ad imperatorem, per ipsum cognoscemus omnem rei veritatem, quare opportune et utiliter mutata sit divisio: hoc loqui cogit vos magnitudo superbiae, aestimantes solos vos posse rerum cognoscere causas. Vere dico vobis, quia non solum stultus, sed et infelix est, qui non intelligit quantos et quales fructus malorum protulit vestra commutatio, et de cujus thesauro maligni cordis processit et pro qua re vos laudatores et defensores estis hujus malignitatis. Deinde subjungitis, quia nisi secundum voluntatem vestram venero, non habeo Ecclesias vestras consentaneas, sed in tantum contrarias ut nihil mihi in vestris parochiis agere vel disponere liceat, nec quempiam excommunicare vobis obsistentibus. Vere verum est quod Veritas dicit: Malus homo de ma
Abbreviated transcription (Latin):
contne uniuersa consurg& & extollatse aciact&
suꝑ omne quod dr̃ ds̃ & quod colitur. Ita ut de illo
im dictumsit ad nõ. Non est suꝑ terrã porestas quȩ
compare turei qui fuctus est ut nullum n mer&
om̃s sublime uid& ipse est rex suꝑ uniuersos filios suꝑ

Expanded text:
contra universa consurgat, et extollat se ac jactet contra universa consurgat, et extollat se ac jactet super omne quod dicitur Deus et quod colitur: ita ut de illo jam dictum sit a Domino: Non est super terram potestas quae comparetur ei qui factus est ut nullum timeret. Omne sublime videt. Ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
bestia quȩ est antixp̃s. & pseudo ꝓpħa quȩ omnẽ po¬
tentiam antixp̃s ostensurt est insignis. & ꝑdigus
mendacih & duȩ bestiȩ openente diabolo eminentio¬
res sunt in uniuerso corpore ꝑditox. & diabolus qͥdẽ ẽ
inuentor & causa omnis mali. Tamquã hominib mor¬
talit̃ uiuentib in uisibilis est & homicida ẽ ab initio uni¬
nes exeruuitꝰ & excerc&: Illũ aut̃ primũ malũ quodinde¬
ceptione primorũ hominũ ꝑp& netus est ꝑserpentẽ fecit
qr nec erathomo ꝑquẽ primi homines deciperentur. ꝑser¬
pentem loquutus ÷ ȩuȩ ꝑeuã ade. De inde ꝑca in oc¬
cidit abel &de inceps pullubar̃ omma mala. &creue¬
runt iniquitates & crescunt adhuc. donec ꝑueniant
ad summũ mali Quando ds̃ ꝑmittente & ordinante
ad sumturus ẽ sibi dicibolus uas aptissimũ homine m
uidelic& illũ damnatũ & ꝑditum caput que ꝑdit&
qͥin tantum excresc& in malicia ut homo omniũ pes¬
simus ostentare se possit & audiat tam quamsit ds̃ &

Expanded text:
 quae omnem potentiam Antichristi ostensura est in signis et prodigiis mendacibus. Et duae bestiae, operante diabolo, eminentiores sunt in universo corpore perditorum. Et diabolus quidem est inventor et causa omnis mali, tanquam hominibus mortaliter viventibus invisibilis. Est et homicida est ab initio. Unines exercuit et exercet. Illum autem primum malum quod in deceptione primorum hominum perpetratus est, per serpentem fecit; quia nec erat homo, per quem primi homines deciperentur. Per serpentem locutus Evae, per Evam Adae. Deinde per Cain occidit Abel. Et deinceps pullularunt omnia mala, et creverunt iniquitates, et crescunt adhuc, donec perveniant ad summum mali; quando Deo permittente et ordinante assumpturus est sibi diabolus vas aptissimum, hominem videlicet illum damnatum et perditum, caputque perditorum; qui in tantam excrescet malitiam, ut homo omnium pessimus ostentare se possit, et audiat tanquam fit Deus, et
Abbreviated transcription (Latin):
Noglorio sissimo lu douico im¬
peratori a gobarđ seruulus :
cũ unus quisq fi delis. omnifi deli
fidei sinceritat ẽ debeat. dubium.
non est: quod prȩcipuȩ fi de lip̃ lato
cui respu blica ad gurbernan dum
conmissa est. fi desseruanda sit̃
abomnibus qui diuinȩ dispositione
fideliter subiecti sunt. sicut apłs
docet. omnis in qui ens am inapo¬
testatibus sublimioribus sub ditasit:
quam quã circanullũ infideliter
ãgendumsit ꝓpter quod & alius apls
dicit sub diti estote ⁊omnihuma¬
necire aturȩ ꝓpter dm̃. & docemur
orare ꝓomnibus hominibus ꝓregibus
Chis qui insublimitate sunt᷑ ut quie a
&tran quillam uitã agamus in omni

Expanded text:
no gloriosissimo Ludovico imperatori Agobardus servulus. Cum unusquisque fidelis omni fideli fidei sinceritatem debeat, dubium non est quod praecipue fideli praelato, cui res publica ad gubernandum commissa est, fides servanda sit ab omnibus, qui divinae dispositioni fideliter subjecti sunt, sicut Apostolus docet: Omnis, inquiens, anima potestatibus sublimioribus subdita sit: quanquam circa nullum infideliter agendum sit. Propter quod et alius apostolus dicit: Subditi estote omni humanae creaturae propter Deum: et docemur orare pro omnibus hominibus, pro regibus et his qui in sublimitate sunt, ut quietam et tranquillam vitam agamus in o
Abbreviated transcription (Latin):
uirlqm̃ seruus meus estu: Formauit᷑e ser¬
uus meus eetuisrł non obliuisteris mease
deleui ut nubẽ iniquitatestisas & quasi
nebulã peccatataia : Reuertere ad me
qm̃re demite & iterũ : egosumogo
sum ipse qui deleo inquitat est uas pros
pieqdeminũ quẽ que secundũ operasua
Qudi eñ amares in ꝓperaciones uocaui
frennu t is extendimanus ne as & non
fuit qui aspicert᷑  des pexistis omne con¬
siliuni meum & increpaciones ieas
neglex ist is e goquo que in in teritu uestro
ridebo Tuncerit eis illa infructuosaco¬
uersi o de quadñs ꝑ ꝓphetã loquitur om¬
nibuis dicens Conuertimini & uidebit is
quod sit inter istũ dimpium & interser¬
uiente dõ Anonseruientẽ ei. Ecce enim

Expanded text:
quoniam servus meus es tu, formavi te, servus meus es tu. Israel, non oblivisceris mei; delevi ut nubem iniquitates tuas, quasi nebulam peccata tua: revertere ad me, quoniam redemi te. Et iterum: Ego sum, ego sum ipse, qui deleo iniquitates tuas proptepiendi unumquemque secundum opera sua, audiens amaras improperationes: Vocavinon fuit qui aspiceret. Despexistis omne consilium meum, et increpationes meas neglexistis. Ego quoque in interitu vestro ridebo. Tunc erit eis illa infructuosa conversio, de qua Dominus per prophetam loquitur omnibus dicens: Convertimini, et videbitis quid sit inter justum et impium, et inter servientem Deo et non servie
Abbreviated transcription (Latin):
ensdicit dñs exercituum quȩ non ge¬
linquet eis radicẽ & germen &oneur
uobistimentibus nomenmeum sol uis¬
ticiȩ & sanitas in pennis eius & egre¬
diemini & sali& issicut uitulide armen¬
to E calcabitis impios cũ fuerint cinis
subplantata pedũ ur̃oꝵ indiquae gofa

Expanded text:
 non relinquet eis radicem et germen. orietur uobis timentibus nomen meum sol iustitiae et sanitas in pennis eius: et egredimini et salietis sicut uituli de armento: et calcabitis impios, cum fuerint cinis sub planta pedum uestrorum in die, qua
Abbreviated transcription (Latin):
uanis cogitationib: occuparementem. aut otiosis uerbis
lingumꝰ Circumferte oculos mentis urãe ꝑuicinaes regi¬
ones & conside nete mortales nr̃is temporib: ad quid eos
uidetis uacare quid cogitare. loqui & stcere. quantisunt qͥ
conentur agere quod apłs p̃cepit dicens. Omis sermo malus
exne ur̃o non ꝓcedat. sedsiquis bonꝰ est adȩ dificatonem

Expanded text:
vanis cogitationibus occupare mentem, aut otiosis verbis vanis cogitationibus occupare mentem, aut otiosis verbis linguam; circumferte oculos mentis vestrae per vicinas regiones, et considerate mortales nostris temporibus. Ad quid eos videtis vacare? quid cogitare, loqui et facere? quanti sunt qui conentur agere quod Apostolus praecipit, dicens: Omnis sermo malus ex ore vestro non procedat; sed si quis bonus est ad aedificationem
Abbreviated transcription (Latin):
appendite diligenter sihabemus quodmerito timea¬
mus si est quod omni sollicitudine mentis cauere debe¬
a mus & inde cogitare nulla tenus neglegamus: Sicut
& sac̃ psed mnꝰ doc& dicens qm̃ iniquitatẽ meam annun¬
nobo & cogitabo ꝓpeccitto meo Etiterũ Vm̃ iniqͥtatẽ
meam ego cognosco & peccatũ meũ contueme ẽ sẽ mper
Et non solũ mentes nr̃as cogitando. sed& in linguas nuñes lo¬
quendo ibi occupemus c&enc pericula temporalia quan¬
tominone sunt. tan tominꝰ nossollicitent. Ista aut̃ quan¬
omaiora sunt. tanto magis nos conturbent. & contris¬
tentur. & ꝓfundis dolorib suspirus atq gemitib com¬
pungant utfiat nobis quod scriptũ est : Confige dñẽti¬
mre᷑ tuo cornes meas. auidiciis enĩ tuis timui. Pensate
fidelit̃ quod beatus iob desefat&ur dicens:
semper enĩ quasi tumentes suꝑme. fluctꝰ timui dm̃ & ponđ
eius ferre non potui: Suille quisic timebat potuit umquã

Expanded text:
et ' perpendite' diligenter, si habemus quod merito timeaet ' perpendite' diligenter, si habemus quod merito timeamus, si est quod omni sollicitudine mentis cavere debeamus; et inde cogitare nullatenus negligamus, sicut et sacer psalmus docet, dicens: Quoniam iniquitatem meam annuntiabo, et cogitabo pro peccato meo. Et iterum: Quoniam iniquitatem meam ego cognosco, et peccatum meum contra me est semper: et non solum mentes nostras cogitando, sed et linguas nostras loquendo, ibi occupemus. Caetera pericula temporalia quanto minora sunt, tanto minus nos sollicitent. Ista autem quanto majora sunt, tanto magis nos conturbent et contristent, et profundis doloribus, suspiriis atque gemitibus compungant; ut fiat nobis quod scriptum est: Confige, Domine, timore tuo carnes meas: a judiciis enim tuis timui. Pensate fideliter quod beatus Job de se fatetur, dicens. Semper enim quasi tumentes super me fluctus timui Deum, et pondus ejus ferre non potui. Si ille qui sic timebat, potuit unquam
Abbreviated transcription (Latin):
fine deficiens dunet. Fit ergo miseris mors sine morte
finis sine fine. defertꝰ si ne defectu quia & mors uiuit & fi
nis semꝑ incipit & deficere defect nescit. quamuis illic ig¬
nis & ad consolationẽ non luc& & tumen ut magis tor¬
queat ad aliquidluc& Nã sequacessuos quoq secumintor¬
mento reꝓbi flã ma inlustnente uisuri sunt quorũ a more
deliquerunt. quatinꝰ qui eorũ uitam carnedit contic
p̃cepta conditoris amauerant ipsoꝵ quoq: eos interit᷑
incuinento suȩ damnationis affligat hic locus supplicio
dr̃ & lacus. sedinquo ñ est aqua. Sicut praohariũ ds̃ Iu
quoq insanguine testt mentitui emisssti uinc tostuos
de lacu in quo nonesta qua: Etpetechicm rege iustũ
non expectabunt qui descendunt in laccum ueritate tuã
dicuntur nouis sima laci & funda mentalaq & nouissi ns̃
abs ss. Vosergo abluti aqua baptis maris & hono noti no¬
mine xp̃iano signoq selutis signati penscte ad tente

Expanded text:
fine deficiens durat. Fit ergo miseris mors sine morte, fine deficiens durat. Fit ergo miseris mors sine morte, finis sinis semper incipit, defectus deficere nescit. nis et ad consolationem non lucet, tamen ut magis torqueat, ad aliquid lucet, sequaces quoque suos secum in tormentis reprobi flamma illustrante visuri sunt, quorum amore deliquerunt: quatenus qui eorum vitam carnaliter contra praecepta Conditoris amaverant, ipsorum quoque eos interitus in augmento suae damnationis affligat. Hic locus suppliciorum dicitur et lacus, sed in quo non est aqua, sicut per Zachariam dicitur: Tu quoque in sanguine testamenti tui emisisti vinctos tuos de lacu in quo non est aqua. Et per Ezechiam regem justum: Non exspectabunt, qui descendunt in lacum, veritatem tuam. Dicuntur novissima laci, et fundamenta laci, et novissima abyssi. XIX. Vos ergo abluti aqua baptismatis, et honorati nomine Christiano, signoque salutis signati, pensate attente,
Abbreviated transcription (Latin):
Sed hos ꝓpheticos usus alia trans latiosie indoat
Dissolue obligationes uołtarũ caureronĩ di¬
mittefractos in remissionẽ & omnẽ script urã
inquã conscinde & infine. Ad hucloquente
tedic& ecce ad sũ: quod ualdene cosse est
ut prodic&ur audiatur & impleatur
ha nomultitudinẽ dulcedinissue omnipo

Expanded text:
Sed hos propheticos versus alia translatio sic inchoat: Dissolve obligationes violentarum cautionum, dimitte fractos in remissionem, et omnem scripturam iniquam conscinde, et in fine, adhuc loquente te, dicet, Ecce adsum. Quod valde necesse est, ut praedicetur, audiatur et impleatur. XXVII. Hanc multitudinem dulcedinis
Abbreviated transcription (Latin):
paciun turi uariis per secucio nibus tolerent
perum que superiores quasi suꝑ capita inpositos.
quos nouerunt essepeiores. Tolenent autem nõ
solum tribulationes sed & tempcion es quasi ig¬
nem & aquam pro aduersascilic& & pros pers
Cauent omnino ne eos ant inis exur& autaqua
corrumpat. Transeuntes autemꝑ ignem &
aquam hoc est perpros pert & aduersa e¬
ducuntur in refrigirium ubiiam nullum
timent inimicum. nullam sustinent molestiam
cagecdum est omnibus fidelibus inter tot ma¬
la & transitura & mansune to lerrnda &
fugienda. Nisiquod dñs & redemptor nosteri li¬
benrtor & moderetor cum de ultimis & tri¬
bulacionibus ins truer& discipulos piȩce¬
pit dicens. Vigila te itaque omni tempore o¬
nentes ut digni habeaminifugere ista omni¬
a quȩ future sunt & stare ante filium ho¬
minis. Simili ter & cum desua iam instan

Expanded text:
patiuntur variis persecutionibus. Tolerant patiuntur variis persecutionibus. Tolerant plerumque superiores, quasi super capita impositos, quos noverunt esse pejores. Tolerant autem, non solum tribulationes, sed et tentationes, quasi ignem et aquam, per adversa scilicet et prospera. Cavent omnino ne eos aut ignis exurat, aut aqua corrumpat. Transeuntes autem per ignem et aquam, hoc est, per prospera et adversa, educuntur in refrigerium; ubi jam nullum timent inimicum, nullam sustinent molestiam,agendum est omnibus fidelibus inter tot mala et transitura et mansura, toleranda et fugienda, nisi quod Dominus et Redemptor noster, liberator, et moderator, cum de ultimis tribulationibus instrueret discipulos, praecepit, dicens: Vigilate itaque omni tempore orantes, ut digni habeamini fugere ista omnia quae futura sunt, et stare ante Filium hominis.
Abbreviated transcription (Latin):
to tadie. estimatisumus utones occisio¬
nis Sed in his omnibus supenrmus propter
eum qui dileit nos. ꝑ fec tu itaque xp̃ĩani.
non solumtiment tribulaciones uerum
&iam gloriantur intribulacionibus. scientes
quod tribula cio pacien ciam opentutur pa¬
ciencia autemꝓbacionem probacio uero spem¬
tus est ei. & omne gaudium exis timant cum
intemptaciones uarias incidunt abs que ul¬
la ambi guitate nouerunt se tribula cionibus
& angus tiis conflari examinari. & purga¬
risicut aurum & argentum infornaces
nis nonsicut paleos aut fȩnum quia ad hoc
illis ignem tribulacio nis adhib& pater cȩ¬
lestis ut sordes abluat nonut incine remcon¬
uestat. Scõ rum ita que uox est in psal modi¬
cencium Q uoniam ꝓbastinos ds̃ igne nos exa¬
ninasti sicut examinatur argetum. in¬
du xistinos in laqueum posiusti tribulaci
ones indorsonrõ. In posiustiho mines suꝑ
capitanñt. ⁊ nrn siuimus ꝑ ignem & i quam
& educistinos inrefregirium haec omnia

Expanded text:
umus ut oves occisionis? sed in his omnibus superamus, propter eum qui dilexit nos. Perfecte itaque Christiani non solum non timent tribulationes, verum etiam gloriantur in tribulationibus; scientes quod tribulatio patientiam operatur, patientia autem probationem, probatio tus est eis; et omne gaudium existimant, cum in tentationes varias incidunt: absque ulla ambiguitate noverunt se tribulationibus et angustiis conflari, examinari et purgari, sicut aurum et argentum in fornace ignis, non sicut paleas, aut foenum. Quia ad hoc illis ignem tribulationis adhibet Pater coelestis, ut sordes abluat, non ut in cinerem convertat. Sanctorum itaque vox est in psalmo dicentium: Quoniam probasti nos, Deus, igne nos examinasti, sicut examinatur argentum. Induxisti noostro, imposuisti homines super capita nostra. Transivimus per ignem et aquam, et eduxisti nos in refrigerium. Haec omnia
Abbreviated transcription (Latin):
tes mea ingnociorũ acuone orantes. simul
& ꝓ nobis ut ds̃ aperiat nobis ostium sermo¬
nis adlo quendum misterium xp̃i propter
quod &iam uinc tus sum ut mani festem
illud ita ut oport& melo qui. Quod auter
non tantum prose unus quis que aut ꝓscis
debeat sollicitus esse moracione s& et ꝓ
omnibus hominibus isdem bea tus pauꝰ.¬
lus sicosten dit pnęcipiens. Obsec roigtau
primo omnium fieri obsecraciones . one
ciones postulaciones graciarum accieo¬
nes ꝓ omnibus hominibus ꝓ regibus &
omnibus qui in subli mitate sunt ut qui
&am & tren quillam ui tam agamus in
omni pi&atae & castitate. Quod uere
nonso lum inomni tempore sed & om¬
niloco hofieri debeat. Osten dit postpau¬
cas ub ui gens. uolo ergo uiras orare¬
in omni loco leuantes puras manus si¬
nerra & dis ceptacione Similiter &
mulieres inhabi tu ornato cumue¬
recundia & sobri&ate. Sciendum
ante omnia quia onccio sicuti esse de¬
b& sinemo & disceptacione. Ita & sine

Expanded text:
tes in ea gratiarum actione; orantes simul tes in ea gratiarum actione; orantes simul et pro nobis, ut Deus aperiat nobis ostium sermonis ad loquendum mysterium Christi propter quod etiam vinctus sum ut manifestem illud, ita ut oportet me loqui. XXV. Quod autem non tantum pro se unusquisque, aut pro sanctis, debeat sollicitus esse in oratione, sed et pro omnibus hominibus, idem beatus Paulus sic ostendit, praecipiens: Obsecro igitur primo omnium fiepostulaciones, graciarum acciones pro omnibus hominibus, pro regibus et omnibus qui in sublimitate sunt constietam et tranquillam vitam agamus, in omni pietate et castitate. Quod vero non solum in omni tempore, sed et in omni loco, hoc fieri debeat, ostendit, post pauca subjungens: Volo ergo viros orare omni loco, levantes puras manus sine ira et disceptatione. Similiter et mulieres in habitu ornato, cum verecundia et sobrietate. XXVI. Sciendum ante omnia quia oratio sicut esse debet sine ira et disceptatione, ita et sine
Abbreviated transcription (Latin):
engo uos cum sits mali nostis bona data dare
iliis urĩs quanto magis pater uester deceli
dabit spm̃bonum p&aentibus se. dequa re
idest as sidui tate uel pocius inpor tunita te
onrcionum quam sollitua & intentiesse debeant
fideles plena est omnis sacr scripturo noni&
ueteris tes tamenti exemplis & preceptis
in quibus quod in conrepre hensibile est homi¬
nibus aliqua quae omnipotens ds̃ ꝓmisit
futuro sic distulit utoracinibus obtine¬
rentur. unde & & p&ro apostolo tento ab
herode & in carcere truso . orcio abeo¬
clesia siebat sine inter missione ad dm̃. &
paulus excortatur cudito res suos dicens.
Onrntes omni tempo re inspũ & in ipso uiqi¬
lantes in omni ins tancia & obse craccione ꝓ
omnibus sanctis & ꝓme ut d&uir mihiser¬
mo inaperci one oris mei cumfidicia no¬
tum fa cere mysterium eun ongelii pro
quo legacione fungor in cathena ita ut in
ipso audeam ꝓ ut oporb& melo qui. & inalio
loco similiter oracionis instante ait. Vigilan¬

Expanded text:
 nostis bona data dare filiis vestris; quanto magis Pater vester de coelo dabit spiritum bonum petentibus se? XXIV. De qua re, id est assiduitate vel potius importunitate orationum, quam solliciti et intenti esse debeant fideles, plena est omnis sacra Scriptura Novi et Veteris Testamenti exemplis et praeceptis, in quibus quod incomprehensibile est hominibus aliqua quae omnipotens Deus promisit futura, sic distulit, ut orationibus obtinerentur. Unde et Petro apostolo detento ab Herode, et in carcere truso, oratio ab Ecclesia fiebat sine intermissione ad Deum. Et Paulus exhortatur auditores suos, dicens: Orantes omni tempore in spiritu, et in ipso vigilantes in omni instantia et obsecratione, pro omnibus sanctis, et pro me, ut detur mihi sermo in apertione oris mei cum fiducia, notum facere mysterium Evangelii, pro quo legatione fungor in catena ista, ita ut in ipso audeam prout oportet me loqui. Et in alio loco similiter: Orationi instate, ait, vigilan
Abbreviated transcription (Latin):
postulet aut̃ infide nihil ȩsitans. Qui enĩ ęstat
similis ẽ tẽpestati maris quȩ aũto mouetͥ Aerrcum¬
festur N ergo estimet illehomo qł sccipiat aliquid adño
Vr duplerx animo inc̃stans ẽ in om̃ib: uus siuis. Tantã
fide & fiduciã p̃stat mogna maltitudo dulcediris di cuui

Expanded text:
Postulet autem in fide nihil haesitans. Qui enim haesitat, similis est tempestati maris, quae a vento movetur, et circumfertur. Non ergo aestimet ille homo quod accipiat aliquid a Domino. Vir duplex animo, inconstans est in omnibus viis suis. Tantam fidem et fiduci
Abbreviated transcription (Latin):
cens Qm̃opor t& semꝑ orere & non de¬
ficere. Ostendens hoc ꝑ parebolam deuidi¬
ceduro & ui dua in terpellante in portune.
nam & in alio loco cum ꝑ parrbolam dice¬
r& quendam inpor tunero gantem in¬
petrasse quo modo darisibipa nes aquo¬
dam sub iecit dicens. & ego nobis dico pe¬
tite & dabitur uobisqa uerite & & inue¬
nietis. pulsate & aperietur uobis. Omnis e

Expanded text:
niam oportet semper orare, et non deficere: ostendens hoc per parabolam de judice duro, et vidua interpellante importune. Nam et in alio loco, cum per parabolam diceret quemdam importune rogantem impetrasse commodo dari sibi panes a quodam, subjecit, dicens: Et ego vobis dico, Petite, et dabitur vobis; quaerite, et invenietis; pulsate,
Abbreviated transcription (Latin):
hesita uerit incor desuo sed crediderit qui¬
a quod cumque diocerit si at si& ei. Propte¬
ret dico uobis omnia que cumque orantes
paieritis credite quia accipi&is & uedu¬
ent uobis hoc modo ortendum oxbeat la coliti¬

Expanded text:
orde suo, sed crediderit quia quodcunque dixerit fiat, fiet ei. Propterea dico vobis, omnia quaecunque orantes petieritis, credite quia accipietis, et venient vobis. Hoc modo orandum et beatus Jaco
Abbreviated transcription (Latin):
er sed& & reges septẽ sunt. quinq: ceciderunt unis
ẽ dius non dum uenit. Etcũ uenerit oport& illũ
breue tempus manere. Etbestia quȩ erat & non est
ipsa octaua est & deseptẽ est & in interitũ uadit &
decem cornua quȩ uidifri decẽ reges sunt qui regnũ
nondũ acceperunt. sed potestatem tam quã reges
unet hone accipiunt postbestiã. Hi consiliũ unũ habent
& uirtutẽ & potesta tẽ suam bestȩ tnedent. hicũ
agnopugnabunt & agnus uinc& illos qm̃ dñs dominoꝵ

Expanded text:
reges septem sunt. Quinque ceciderunt, unus est, alius nondum venit; et cum venerit, oportet illum breve tempus manere. Et bestia quae erat et non est, ipsa octava est, et de septem est, et in interitum vadit. Et decem cornua quae vidisti, decem reges sunt, qui regnum nondum acceperunt, sed potestatem tanquam reges una hora accipiunt post bestiam. Hi consilium unum habent et virtutem, et potestatem suam bestiae tradent. Hi cum Agno pugnabunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ubi dr̃ : Cũ app̃henderit eũ gladius subsistere non pote¬
rit neq: asta. neq tonex quod aut̃ unũ corpꝰsit omniũ
ꝑditoꝵ. cuius hisdem antixp̃s caput sit. & superius osten¬
ditur ubi dicꝰ tum est membne coherentia sibi carni
eius. Et iterum Corpꝰ illius quasi scuta fusilia & compac¬
tum squamis se p̃mentibus. una uni coniungitur. & ne
spiraculũ quidem incedit ꝑeas alteri u̾na adherebunt &
tenentesse nequa quã sepa nibuntur : de quo corpore &
capite eius id est diabolo uel antixp̃o & ꝑie iechielem¬
ꝓphetam dr̃: Ecce ego adie phara orexȩgepri dne co
incignȩ qui cubas in medio fleminũ tuorum . & dicis me¬
us est fluuius & ego feci mem&ipsum. & ponã frenũ
in maxillis tuis & adglutinabo pisces fluminũ tuorum
squamistuis. Et extns hainte de medio flumnũ tuoꝵ
& uniuersi piscestui squa mistius adherebunt. & ꝓiciãte
in de sertũ & oms pisces fluminis tui : De cuius potennu¬

Expanded text:
stere non poterit, neque hasta, neque thorax. XVI. Quod autem unum corpus sit omnium perditorum, cujus isdem Antichristus caput sit, superius ostenditur, ubi dictum est: Membra cohaerentia sibi carnium ejus. Et iterum: Corpus illius quasi scuta fusilia; compactum squamis se prementibus. Una uni conjungitur, et ne spiraculum quidem incedit per eas: alteri una adhaerebit, et tenentes se nequaquam separabuntur. De quo corpore et capite ejus, id est, diabolo, vel Antichristo, et per Ezephetam dicitur: Ecce ego ad te Pharao rex Aegypti, draco magne, qui cubas in medio fluminum tuorum, et dicis: Meus est fluvius, et ego feci memetipsum. Et ponam fraenum in maxillis tuis, et agglutinabo pisces fluminum tuorum squamis tuis; et extraham te de medio fluminum tuorum, et universi pisces tui squamis tuis adhaerebunt, et projiciam te in desertum, et omnes pisces fluminis tui. De cujus poten
Abbreviated transcription (Latin):
onis ur̃ȩ quã cognouimus semper in assiduite¬
te oracionũ in psalmis. &hłmnis. & canticis
spiritalibus cantantem &psallentẽ dõ in cor¬
depuro in contritione cordis. in conpuncti¬
one placidementis. in sollicitudine mi¬
sericordiarũ & omnium bonorũ strenui¬
tate & ideo ut dict ũ est timendũ nobis
iiidetur net epes cat ne frigescat.:
optandũ uero ut ferues cat & augeatur
perseueran do usq in finem. ut salus
sempiterna sequatur : & qui a superiusde
legitimo & oportuno iuramentomentio
facta est ui d& urmi hi non celandũ & cel¬
lentiȩ ur̃ȩ quod multamur muratio est
nunc interhomines. ꝓpter contraria d
diuersa iuramenta : & non solamurmu¬
ratio sed & tristitia & detractio ad¬
uersum uos: quod mihiusq: quaq dis pli¬
c& : quorũ murmuratio ad illud perti¬
nere eis uidetur. quod beatus hieroni¬

Expanded text:
onis vestrae, quam cognovimus semper in assiduitaonis vestrae, quam cognovimus semper in assiduitate orationum, in psalmis et hymnis et canticis spiritalibus cantantem et psallentem Deo in corde puro, in contritione cordis, in compunctione placidae mentis, in sollicitudine misericordiarum et omnium bonorum strenuitate. Et ideo, ut dictum est, timendum nobis videtur, ne tepeseat, ne frigescat, optandum vero ut fervescat et augeatur perseverando usque in finem, ut salus sempiterna sequatur. VII. Et quia superius de legitimo et opportuno juramento mentio facta est, videtur mihi non celandum excellentiae vestrae, quod multa murmuratio est nunc inter homines propter contraria et diversa juramenta, et non sola murmuratio, sed et tristitia, et detractio adversum vos: quod mihi usquequaque displicet: quorum murmuratio ad illud pertinere eis videtur quod beatus Hieron
Abbreviated transcription (Latin):
lus rep̃hendat eos qui ꝓpriis animorũ
motibus ꝓponunt. alł qua se facturos
si nepros pectu diuinȩ ꝑ missi onis dicens.
ec cenunc qui dicitis. hodie aut crasibi mus
in illã ciuitatẽ. & faciemus quidem annũ
& mercabimur. & lu crũfaciemus
qui ignoratis quiderit incrastinũ. Quȩ
enim est uita ur̃a s uapor est ad modicũ
parens de in ceps ex terminabitur
proeo ut dicatis. si dñs uoluerit̃ & siui¬
xerimus. faciemus hoc aut illud: Et ca¬
uete ab hominibus. qui secuntur sp̃msuum
quia non omnium est fides. Cognouit dñs qui
sunt euis. Et qui cumq eiussumus. quantula¬
cum que ueritat is lucefruimur. & ueritate
in luminante sinceriter uos amamus. fideli¬
ter uestrã sempit ernã felicitatem exoptamus
& id circotanta mala. tanta scęlera isto an¬
no & hac occasione perpe tratado lemus &ti¬
memus ualde ne in uosne in uosfurordĩ concite¬
tur: ꝑecordamurnãq: ardentissi mȩreligi¬

Expanded text:
lus reprehendat eos qui propriis animorum lus reprehendat eos qui propriis animorum motibus proponunt aliqua se facturos sine prospectu divinae permissionis, dicens: Ecce nunc qui dicitis: Hodie aut cras ibimus in illam civitatem, et faciemus quidem ibi annum, et mercabimur, et lucrum faciemus: qui ignoratis quid erit in crastinum. Quae enim est vita vestra? Vapor est ad modicum parens, deinceps exterminabitur. Pro eo ut dicatis: Si Dominus voluerit, et, Si vixerimus, faciemus hoc, aut illud. Et cavete ab hominibus qui sequuntur spiritum suum, quia non omnium est fides. VI. Cognovit Dominus qui sunt ejus; et quicunque ejus sumus, quantulacunque veritatis luce fruimur, et veritate illuminante sinceriter vos amamus, fideliter vestram sempiternam felicitatem exoptamus; et idcirco tanta mala, tanta scelera isto anno ex hac occasione perpetrata dolemus, et timemus valde ne in vos furor Dei concitetur. Recordamur namque ardentissimae religi
Abbreviated transcription (Latin):
sine dõ repudiatis: & cuius uolinnita tẽ in
eligendo que sistis non ex pectut otetb¬
& ituuoluntat is eius. re pro batã reꝓba¬
tis. Non ignorat prudentia ur̃a : quen
prȩce dere uult temptat. Quod non est
nissima pi&as ur̃ꝗ. ne aspernanter ista
ac cipiatis S&l potius ingrediminisa¬
crarium mentis urȩ cũ dõ & lo quimi¬
nicũ illo. medi ante fidei pietate
Et inuenietis uos dixisse dõnon uerbis
sedrebis. One rogauimus & de preca¬
tisumus faciem respectus tui supplici¬
ter ut tuatin luminatione
& gubenatione eligeremus partici¬
pem imperii Sed quia tecũ bene non
fecimus si netemelius consilium inue¬
nimus : ab sit. absit: Auertat ds̃
auobis. ut inspirati onẽ dĩ repudie¬
tii & uoluntates hominũ carnaliat an¬
tũ sapientium statuatis. ut in erro¬
rẽ inducamini & de ducamini.:
obsecro dementiam ur̃aͫ ut secundũ
adõ uobis conlatã prudentiã ꝑ pen¬
datis quomodobeatus iacobus aposto¬

Expanded text:
sine Deo repudiatis, et cujus voluntatem in sine Deo repudiatis, et cujus voluntatem in eligendo quaesitis, non exspectato exitu voluntatis ejus, rem probatam reprobatis. Non ignorat prudentia vestra, quodpraecedere vult, tentat quod non est nissima pietas vestra, ne aspernanter ista accipiatis; sed potius ingredimini sacrarium mentis vestrae cum Deo, et loquimini cum illo mediante fidei pietate; et invenietis vos dixisse Deo, non verbis, sed rebus: Domine, rogavimus et deprecati sumus faciem respectus tui suppliciter, ut tua illuminatione et gubernatione eligeremus participem imperii: sed quia tecum bene non fecimus, sine te melius consilium invenimus. Absit, absit. Avertat Deus a vobis ut inspirationem Dei repudietis, et voluntatem nominum carnalia tantum sapientium statuatis, ut in errorem inducamini, et deducamini. Obsecro clementiam vestram, ut secundum a Deo vobis collatam prudentiam perpendatis quomodo beatus Jacobus Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
nis urĩ factũ ronĩamisistis asũmopon¬
Tifice gesta ur̃a ꝓbanda & firmanda¬
s Ac de in de iura reiussistis ut talẽ elec¬
tionẽ & diuisi onẽ cunct iseque rentur
ac seruarent: quod iuramentĩNemi¬
niuisũ est spernendũ aut suꝑ fluum.
s&d potius oportunĩ atq legitim̃u
eo quod adpacẽ & codcordiã ꝑtinere u¬
deretur In ꝑcessu quoq: teponris
quotiens cũq: aut quo cũq: imperiales
litterȩ mitterentur ã borũ inpera¬
tonru nomina continebant.
poste a uero mutata uoluntate. con¬
uul sasst atuta. & delitteris no¬
men omissũ est & in omnibus contra¬
ia attẽptata sunt : Cũ neq ꝑse ipsũ ds̃
ne que ꝑ angelũ. neq ꝑ ꝓphetã uobis di¬
xerit. penit& meit a constituisse.
si cut desaule dix it samueli: Ad huc
quoq nesscitis. qualiter intet secretis
dĩ consiliis definitũsit & ec cesine ulla
ratione & consilio: que cũdõ elegistis

Expanded text:
nis vestri factum, Romam misistis a summo ponnis vestri factum, Romam misistis a summo pontifice gesta vestra probanda et firmanda; ac deinde jurare omnes jussistis ut talem electionem et divisionem cuncti sequerentur ac servarent. Quod juramentum nemini visum est spernendum, aut superfluum, sed potius opportunum atque legitimum, eo quod ad pacem et concordiam pertinere videretur. In processu quoque temporis, quotiescunque aut quocunque imperiales litterae mitterentur, amborum imperatorum nomina continebant. Postea vero mutata voluntate, convulsa sunt statuta, et de litteris nomen omissum est, et in omnibus contraria attentata sunt; cum neque per seipsum Deus, neque per angelum, neque per prophetam vobis dixerit, Poenitet me ita constituisse, sicut de Saule dixit Samueli: adhuc quoque nescitis qualiter in secretis Dei consiliis definitum sit. Et ecce, sine ulla ratione et consilio, quem cum Deo elegistis,
Abbreviated transcription (Latin):
luntatẽ dĩ quo quo modo cognoscere
potu isscis : ꝓpter quã cognoscen¬
dã. in iunxistis ut facerent om̃s
ie iuniumtriduanũ: Offerent sa¬
cerdo tessacrificia omnipotentidõ
quisuauis emitis E multȩ mise¬
ricordi ȩ est omnibus inuocantibis
se. Ei eret quoq ab õ nibus elemo¬
sina ꝑ illudtriduum. solito largi¬
or. ut omniƿotens ds̃. qui
sũmabenignita te regit cooda in
sesperatium infunderet in cordo
uro uoluntat ẽ suã. & nonsineret su¬
peralium in clinari uoluntatẽ ur̃am
nisi suꝑ eum qui siba ꝓlacuisset. Itaq:
ꝑfecistis omnia q intalire facienda
erant talifide & spe ut hoc adõ
uobis infursũ & inspiratũ nemodu¬
bitaret : C&eris filiis ur̃ĩs. de signas¬
tis partes regni ur̃i. selut unũ reg¬
nũ ess& nontria. prȩtulistis eum illis
quẽ parti cipẽ nominis ur̃i fecistis. Ac de¬
inde gesta scribere mandastis scripta
signare & roborare. Et consortẽ nomi¬

Expanded text:
luntatem Dei quoquomodo cognoscere luntatem Dei quoquomodo cognoscere potuissetis. Propter quam cognoscendam injunxistis ut facerent omnes jejunium triduanum, offerrent sacerdotes sacrificia omnipotenti Deo, qui suavis et mitis et multae misericordiae est omnibus invocantibus se; fieret quoque ab omnibus eleemosyna per illud triduum solito largior, ut omnipotens Deus, qui summa benignitate regit corda in se sperantium, infunderet in corde vestro voluntatem suam, et non sineret super alium inclinari voluntatem vestram, nisi super eum qui sibi placuisset. Itaque perfecistis omnia quae in tali re facienda erant, tali fide et spe, ut hoc a Deo vobis infusum et inspiratum nemo dubitaret. Caeteris filiis vestris designastis partes regni vestri; sed ut unum regnum esset, non tria, praetulistis eum illis quem participem nominis vestri fecistis; ac deinde gesta scribere mandastis, scripta signare, et roborare, et consortem nomi
Abbreviated transcription (Latin):
it a fierioporteret : cert̃ umnãq:
tenemus qui a siuo lu iseis. tranquillã
e qui etã uitã agere is cũfiliis uris
nonminus quã pater uester E auus : Ad sit
omnipotens & misericors ds̃. qui ħ abita¬
tor est pectoris ur̃i Adsit giampati¬
entia uestra qua cfferos homines prp¬
cellitis ut hȩç quȩ sifͤgero tranquille
audire &ꝑ pendere dignemini :
In illo tẽpore quãdofilium uestrũ
partici peni nominis uestriface¬
recuras rastis lta in ꝓublicu uestru
in terrogan do hoc in co astisdicen¬
tes: quod ad stabi limentũ regni
pertinet & ad robdrẽ regiminis:
deber homo differre annon
cũq om̃s res pondis sent quod
utile E necessarium est non esse
differen dũ se potius acceleran¬
dũ. statim uos quod cũ paucissimis
tractaueritis omnibis aperu istis
& dixistis uos uelle ꝓpterfragilita¬
tẽuitȩ cui in certa et mors ut dũ
ualeretis nomen impr̃is uni etri¬
bus filiis uris imponeretis in quo uo¬

Expanded text:
ita fieri oporteret certamina quae ita fieri oporteret certamina quae tenemus: quia si voluissetis, tranquillam et quietam vitam ageretis cum filiis vestris, non minus quam pater vester, et avus. Adsit omnipotens et misericors Deus, qui habitator est pectoris vestri, adsit etiam patientia vestra, qua caeteros homines praecellitis, ut haec quae suggero, tranquille audire et perpendere dignemini. IV. In illo tempore, quando filium vestrum participem nominis vestri facere curastis, ita in publicum vestrum interrogando hoc inchoastis, dicentes: Quod ad stabilimentum regni pertinet, et ad robur regiminis, debet homo differre, an non? Cumque omnes respondissent quod utile et necessarium est, non esse differendum, sed potius accelerandum; statim vos, quod cum paucissimis tractaveratis, omnibus aperuistis; et dixistis vos velle propter fragilitatem vitae, cui incerta est mors, ut dum valeretis, nomen imperatoris uni ex tribus filiis vestris imponeretis, in quo vo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter irã. sa ꝓpter conscientiam:
cum autẽ hȩc itasint & om̃s uobisfi¬
deles esse debeant. quomo do quis quã
fidelis uobis esse poterit. siui dens aut
intellegens urin periculũ. non semge¬
rit quam tũ potest ut uobis indic&
& cognitũ faciat sita menlocus aut
facultas penitus illinon denegatur:
Testor omnipotentẽ dm̃ quiscrutator
est cordium erenũ. qui anula alia
extat causa ꝓqua hȩc scribere praesu¬
mo. nisi quĩ a doleo quãtũ dicere non
possũ. depericulis quȩ uobis immine¬
re uidentur & maxime animȩ
Na quanto &cellenti or substan¬
tia est anima corpore tanto e¬
cellenti ori sollicitudine curam
anime gerere debemus quã corpo¬
ris. It a dño docente in euangeli¬
issicut ipse optime nostis : Anno
itaq: prȩsenti in attricione. e
cone motione agitatio¬
ne & afflici oneterrȩ e habitan¬
tium in ea. qua tamala increby¬
erint: Nemo hominũ est qui enu¬
merare possit. nulla eigente cau¬
sa. nulla cõpellente necessitate ut

Expanded text:
tiam propter conscientiam. II. Cum autem haec ita sint, et omnes vobis fideles esse debeant, quomodo quisquam fidelis vobis esse poterit, si videns aut intelligens vestrum periculum, non se ingerit quantum potest, ut vobis indicet et cognitum faciat, si tamen locus aut facultas penitus illi non denegatur? Testor omnipotentem Deum, qui scrutator est cordium et renum, quia nulla alia exstat causa, pro qua haec scribere praesumo, nisi quia doleo, quantum dicere non possum, de periculis quae vobis imminere videntur, et maxime animae. Nam quanto excellentior substantia est anima corpore, tanto excellentiori sollicitudine curam animae gerere debemus, quam corporis; ita Domino docente in Evangeliis, sicut ipsi optime nostis. III. Anno itaque praesenti, in attritione et commotione, agitatione et afflictione terrae et habitantium in ea quanta mala increbuerint, nemo hominum est qui enumerare possit, nulla exigente causa, nulla compellente necessitate ut
Abbreviated transcription (Latin):
XLIi. & aperuit ossuum inblas phemias ad dm̃blasphe¬
mare nom̃ eius & tabernaculũ eius & eos qui incȩlo ha¬
bitant & datũ est eibellũ facere cũ scĩs & uincere illos
Etiterum. Etuidi aliambestiam ascendentẽ de ter¬
ra & habebat cornua duo similiet agni. & loquebat᷑
sicut diisco & potestatẽ prioris bestiȩ omnem faciebat
in consfectu eius. & facit t̃nem & inhabitantesin ea aq¬
rare bestiã pͥmaam cuius curata est plage mortis. & fe¬
cit signa magna ut &iã ignem facer& decȩlo des¬
cendere interram in consfec tuhominũ & seducit

Expanded text:
in blasphemias, ad Deum blasphemare nomen ejus, et tabernaculum ejus, et eos qui in coelo habitant. Et datum est ei bellum facere cum sanctis, et vincere illos. Et iterum: Et vidi aliam bestiam ascendentem de terra et habebat cornua duo similia agni et loquebatur sicut draco et potestatem prioris bestiae omnem faciebat in conspectu eius et facit terram et inhabitantes in eam adorare bestiam primam cuius curata est plaga mortis et fecit signa magna ut etiam ignem faceret de caelo descendere in terram in conspe
Abbreviated transcription (Latin):
adtendentes spiritib erroris & doctrinis dȩ monio
Inxpocrisi loquentium mendatiũ contnequos pug¬
nandũ est non armis corporalib sedspiritalib: eem¬
plis ex uidelic& scriptimerũ & cuctoritate ratiociniis
fidei & ueritatis : Sunt &iam inimici quotidiam quos nec
loco nec tempore possumꝰ declinare . quos apłsenume¬
rat dicens desideria carnis ñ ꝑficietis: Cargenĩ concupis¬

Expanded text:
entes spiritibus erroris et doctrinis daemoniorum, in hypocrisi loquentium mendacium. Contra quos pugnandum est non armis corporalibus, sed spiritualibus, exemplis videlicet, Scripturarum auctoritate, ratiociniis fidei et veritatis. Sunt etiam inimici quotidiani, quos nec loco nec tempore possumus declinare: quos Apostolus enumerat, dicens: Desideria carnis non perficiatis. Caro enim concupis
Abbreviated transcription (Latin):
cipatum & potestatẽ. &uir tutẽ. Oport& aut̃ illũ
regnare donec ponat inimicossuos subpedib: eius No¬
uissima aut̃ inimica destruetur mors. Omni t enim
subiecit subpedib: eius: Et iterum. Ecce mysteriũ uo¬
bis dico : Oms quidẽ resurgemus sed non oms in muta¬
bimur. in mom̃to in ictu oculo in nouissima tuba. Cn&

Expanded text:
. Oportet autem illum regnare, donec ponat inimicos suos sub pedibus ejus. Novissima autem inimica destruetur mors. Omnia enim subjecit sub pedibus ejus. Et iterum: Ecce mysterium vobis dico. Omnes quidem resurgemus, sed non omnes immutabimur. In momento, in ictu oculi, in no
Abbreviated transcription (Latin):
quos de distimihi uolo ut ubiego sum & illisint mecũ
ut uideunt daritatẽ meam quas de disti mihi quii
dilexistime ante constitutionem mundi: Quando
ciutem ꝑfici&ur ista tanta &tam sublimis unitas. Apłs
diligentissime ostendit dicens: Sicut inadam oms
moriuntur. ita & in xp̃o omsm uiuificabuntur
unus quisq: aut̃ in suo ordine primitiȩ xp̃s. de inde hi¬

Expanded text:
um, et illi sint mecum; ut videant claritatem meam, quam dedisti mihi; quia dilexisti me ante constitutionem mundi. Quando autem perficietur ista tanta et tam sublimis unitas, Apostolus diligentissime ostendit, dicens: Sicut in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur; unusquisque autem in suo ordine, primitiae
Abbreviated transcription (Latin):
doctrina dȩ momorũ & antixp̃oꝵ: De quib apłsait.
filioli nouissi mahora est. & sicut audistis quia antixp̃s
uenit : nunc antixp̃i multi facti sunt. Et de quib alius apłs¬

Expanded text:
doctrina daemoniorum et andoctrina daemoniorum et anFilioli novissima hora est, & sicut auditis quia Antichristus venit: nunc Antichristi multi facti sunt, unde scimus
Abbreviated transcription (Latin):
tare aliquid a nob̵ quasi ex nob̵: sed suffitientia nr̃a exdõ
est. Et dñs nemopotest uenire adme nis pa t̃ qͥ misit me
traxerit eũ. Multa ds̃ facit in homine bona: quȩ ñ facit ho¬
mo. Nulla uero facit homobona quȩ non ds̃ p̃st& ut faci¬
athomo Sũ nãq uoluntatem homines fecciunt ñ dĩ.
quando id agunt quod dõ displic&. Quando aut̃ ita faci¬
unt quod uolunt ut diuinȩ serui ant uoluntati quã uis
uolentesagant quod agunt illius tamen uoluntas est
ciquo & p̃panetur & iub&ur quoduolunt: Tades nos amit
ds̃ qudes futurisumus ipsius dono non quades sumus nr̃o
innobis. Ne mobonꝰ nisi solus ds̃ qui nest alterius bonobonꝰ
homines aut̃ non ꝓpͥo sed deibono s̃ boni qͥ: fons& origo
bonitatis. Immo quiẽ bonitas a quo omnebonũ & sine quo
ꝑ doctores exposita. Quic quid huic fidei contucriũ inuenitur
& quȩq: dissona & discre pantia. inepta sunt & ꝓphanitatq:
in cmilo quit quȩ multũ ꝓficiunt cidimpietatẽ. Ac ꝑ hoc

Expanded text:
ficientia nostra ex Deo est. Et Dominus: Nemo potest venire ad me, nisi Pater, qui misit me, traxerit eum. Multa Deus facit in homine bona, quae non facit homo; nulla vero facit homo bona, quae non Deus praestet ut faciat homo. Suam namque voluntatem homines faciunt, non Dei, quando id agunt quod Deo displicet. Quando autem ita faciunt quod volunt, ut divinae serviant voluntati; quamvis volentes agant quod agunt, illius tamen voluntas est a quo et praeparatur et jubetur quod volunt. Tales nos amat Deus, quales futuri sumus ipsius dono, non quales sumus nostro t remunerat in nobis. Nemo bonus nisi solus Deus, qui non est alterius bono bonus. Homines autem, non proprio, sed Dei bono, sunt boni; qui est fons et origo bonitatis; imo qui est bonitas: a quo omne bonum, et sine quo per doctores exposita. Quidquid huic fidei contrarium invenitur, et quaeque dissona et discrepantia, inepta sunt, et profana, atque inaniloquia, quae multum proficiunt ad impietatem, ac per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ipse reꝓb efficiar. Vnde & discipulũ instruens & edese iã
securus iuxta finẽ uitȩ suȩ ita glatur dicens. Iuuero
uigila in omnib: lbora opus fac eucingelistȩ ministeri¬
ũ tuũ imple. Ego enĩ iã delibor & tempus resolutionis
meae instat.Bonũ certamen certaui. cursũ con¬
sũ maui fidẽ seruui. in reliquoreposita est mihi corona
uistitiae quam redd& mihi dñs in illa diȩ iustꝰ iudex

Expanded text:
. Unde et discipulum instruens, et de se jam securus, juxta finem vitae suae, ita gloriatur, dicens: Tu vero vigila, in omnibus labora, opus fac evangelistae, ministerium tuum imple. Ego enim jam delibor, et tempus resolutionis meae instat. Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi. In reliquo, reposita est mihi corona justiti
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ dĩ ꝑ omnẽ oritionẽ & obsenxtionẽ orantes
omnite mpore in sp̃u. Sunt &iã homines publice
ꝑsequentes. de quibus ipse dñs loquitur. Ecce ego
mitto uos sicut oues in medio luporũ. Estote ergo
prudentes sicut serpentes & simplicessi cut colũbȩ

Expanded text:
verbum Dei, per omnem orationem, et obsecrationem, orantes omni tempore in spiritu. Sunt etiam homines publice persequentes, de quibus ipse Dominus loquitur: Ecce ego mitto vos sicut oves in medio luporum. Estote ergo prudentes sicut serpentes, et simplices sicut co
Abbreviated transcription (Latin):
inȩquo &cũ exercitu eiꝰ. & a pp̃ hensa ẽ bestia & cũ illo
seudo ꝓpħt qui fecit signat conẽ ipsit quibus seduxit eos
tius uiui missi sunt hi duo instagnũ ignis ardentis su¬
phuris & ceteri occisi sunt ingladio sedentis suꝑ aequũ
rint mille anni soluetur secranas de carcere suo & exi¬
& & seduc& gentes quȩ sunt suꝑ cingulos terrȩ. gog.
& magog & cong̃gabit eos imprȩlium quorũ numer
est sicut arena maris. & ascender̃ suꝑ latinidinẽ t̃rȩ
& circumierunt castra scoꝵ & ciuitatem dilecten
& descendit ignis adõ cęlo & de uonibit illos. Et diaboł
qui se ducebateos missus est instagnũ ignis & sulphuris
ubi bestia & pseudo poh&ȩ. & cruciabuntur die ac noc

Expanded text:
 cum exercitu eius. Et apprehensa est bestia et cum illo pseudopropheta, qui fecit signa coram ipso, quibus seduxit eos,t imaginem eius vivi missi sunt hi duo in stagnum ignis ardentis sulphure, et ceteri occisi sunt in gladio sedentis super equum, arcere suo, et exiet, et seducet gentes quae sunt super angulos terrae Gog et Magog, et congregabit eos in praelium, quorum numerus est sicut arena maris. Et ascenderunt super altitudinem terrae; et circumierunt castra sanctorum, et civitatem dilectam. Et descendit ignis a Deo de coelo, et devoravit illos; et diabolus qui seducebat eos, missus est in stagnum ignis et sulphuris, ubi bestia et pseudoprophetae cruciabu
Abbreviated transcription (Latin):
& adreges ducemini ꝓpt̃me intestimoniũ illis genti¬
us Suntꝰ quoq: alii ꝑsecutores qui ꝑsecunt᷑ inimicitis
odiis detrxotionib accusationib demnis rixis & diuer¬
sis asperntatib contna quos non armispugnandũ est. sed
pacientia & tolenentia. Sicut apłs doc& nos. patientes
eẽ debere ad oms: Et dnsiub& non resistere mado. Sed
siquis te ꝑcusserit indextere macilla tua. prȩbe illi¬

Expanded text:
reges deducemini propter me, in testimonium illis et gentibus. Sunt quoque alii persecutores qui persequuntur inimicitiis, odiis, detractionibus, accusationibus, damnis, rixis et diversis asperitatibus: contra quos non armis pugnandum est, sed patientia et tolerantia; sicut Apostolus docet nos patientes esse debere ad omnes: et Dominus jubet non resistere malo. Sed si quis te percusserit in dextera maxilla tua, praebe illi
Abbreviated transcription (Latin):
uictoriã non ꝑuenitur nisi certando. qm̃ non oport&
coronari nisi quilegittime certtuerit. huius untta¬
us parsq adhuc peregrinatur interra. hab& aduer¬
scantes contre quos incesscnter confligat quia om̃s
tur : Sunt in primis dicibolus & angelieius hoste s nr̃i
contra quos aormari nos uult a postolus dicens
Induite uos armatune dĩ ut possitis stare ad uersus in¬
si dias diaboli. quia non est nob̵ conluctatio aduersus

Expanded text:
victoriam non pervenitur, nisi certando: quoniam non oportet coronari, nisi qui legitime certaverit. XII. Hujus unitatis pars, quae adhuc peregrinatur in terra, habet adversantes contra quos incessanter confligat: quia omnetur. Sunt in primis diabolus et angeli ejus hostes nostri, contra quos armari nos vult Apostolus, dicens: Induite vos armatura Dei, ut possitis stare adversus insidias diaboli: quia non est no
Abbreviated transcription (Latin):
mulieris & bestiȩ quȩ portateam quȩ hab& capita sep¬
tẽ & cornu a decẽ. Bestit quã uidisti fuit & nonest
& ascensuns est de abysso & in interitum ibit. & mira¬
buntur in habitantes terram quorum non sunt scrip¬
ta nomina in libro uitȩ a constitutione mundi. uiden¬

Expanded text:
 capita septem, et cornua decem. Bestia quam vidisti fuit, et non est, et ascensura est de abysso, et in interitum ibit; et mirabuntur inhabitantes terram quorum non sunt scripta nomina in libro vitae a constitutione mundi, viden