comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝑ ꝓpħas: ita etiã de spũ agabus dicit
na. sic alligabt̾ eũ in iherłm Et sicut
dicit Separate mͥ paulũ & barnaban:
in opus qͦd uocaui eos Itaq p̾missi ab sp̃u
scõ. qͦd infra scͥptura indicat. nullã discre¬
tionem inter ceteros habuert̾ apłos: quasi
uas electionis erat xp̃i. & dm̃ in se operatũ
esse cõmeniorat dicens Qui enĩ operatus
ẽ petro in apłatũ circũcisionis: oꝑatus ẽ
& michi ad gentes Cum gͥ idẽ sit oꝑatus
in paulo. qui ẽ oꝑatus in pet ło. hoc utiq
trus ipse testatur. sicut ẽ in actibus apło¬
rum: quia surgens petrus dixit ad eos hi¬
ri fr̃s uosscitis qͥa a dieb antiqͥs in uobis
ds̃ elegit ex ore meo audire nationes uer
deat diffiteri. cũ ipse dñs dicat. pasce
eiꝰ dẽ erga apłos oꝑis unitatẽ. icło oꝑatum
patr̃e. & idõ oꝑatũ sp̃m in petro. in quo
siliꝰ oꝑatus fuerat: quasi ei filii oꝑatio muini¬
me redundaret ad grãm Et idõ uelut

Expanded text:
etas, ita etiam de Spiritu Agabus dicit: ec, sic alligabunt eum in Hierusalem . Et sicut dicit: Separate mihi Paulum et Barnabam in opus, quo vocavi eos . Itaque praemissi a Spiritu sancto, quod infra Scriptura indicat, nullam discretionem inter caeteros habuerunt apostolos, quasi vas electionis erat Christi, et Deum in se operatum esse commemorat, dicens: Qui enim operatus est Petro in apostolatum circumcisionis, operatus est et mihi ad gentes . Cum igitur idem si operatus in Paulo, qui est operatus in Petro, hoc utique trus ipse testatur, sicut est in Actibus apostolorum, quia surgens Petrus dixit ad eos: Viri fratres, vos scitis quia a diebus antiquis in nobis Deus elegit ex ore meo audire nationes verbdeat diffiteri, cum ipse Dominus dicat: Pasce ejusdem erga apostolos operis unitatem, ideo operatum Patrem, ideo operatum Spiritum in Petro, in quo Filius operatus fuerat, quasi ei Filii operatio minime redundaret ad gratiam. Et ideo velut
Abbreviated transcription (Latin):
etiam sp̃s auctor ẽ ꝓpharũ Apłi quoq
dixerunt Uisũ est sp̃ui scõ & nobis Et
cũ dicunt uisum: non solũ oꝑatorẽ grãe.
sed etiã auctorem imꝑatȩ executionis
ostendunt Sicut enĩ de dõ legimus. pla¬
cuit dõ: ita etiã cũ dr̃. quia uisũ ẽ spũu
mandat & filius Sicut enĩ audiuit paulꝰ
uocem dicentẽ sibi. ego sũ inqͥt iħc quẽ
tu ꝑsequeris: ita etiã paulũ & syleam ue

Expanded text:
uoque dixerunt: Visum est Spiritui sancto et nobis . Et cum dicunt, visum, non solum operatorem gratiae, sed etiam auctorem imperatae exsecutionis ostendunt. Sicut enim de Deo legimus: Placuit Deo; ita etiam cum dicitur quia visum est Spiritui mandat et Filius? Sicut enim audivit Paulus 662 vocem dicentem sibi: Ego sum, inquit, Jesus, quem tu persequer
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ si cut & filiꝰ audit patrem: Habeᷤᷤ
a patre auditus ẽ filiꝰ addidit E ego
siebam. qͥa semꝑ me audis Ergo ñ subiee dȩ
obedientiȩ. sed unitatis auditꝰ ẽ sempit̾nȩ.
sicare filuĩ dr̃. Clarificare idõ. qͥa docuit
nos sps̃ sc̃s. filiũ dĩ imaginẽ eẽ inuisibilis
di & splendorẽ głȩ & caracterẽ substan¬

Expanded text:
Filium, sicut ut et Filius audit Patrem? Habes a Patre auditus est Filius, addidit: Et ego sciebam quia semper me audis . Ergo non subjectae obedientiae, sed unitatis auditus est sempiternaficare Filium dicitur. Clarificare ideo, quia docuit nos Spiritus sanctus Filium Dei imaginem esse invisibilis Dei, et splendorem gloriae, et characterem substan
Abbreviated transcription (Latin):
aliquã int̾ partẽ & filium putares
oꝑis ẽẽ distantiã s eiusdẽ oꝑationis
crederes imitatem: & oꝑa inqͥt quȩ
ego facio & ipse facit Et rursus ne di¬
scretionẽ aliquã in oꝑis distinctione
sentires s idẽ uelle. idẽ facere. idẽ
posse patre & filiũ iudicares: dicit
tͥ sapientia de patre Quecũq enĩ
ille fecerit: eadẽ &e filiꝰ facit similit
NIon g̃ alicui prior uł scd̾s ẽ actus. sed
idẽ imus oꝑationis effectus. E id̃o nichil
i se posse facere filiꝰ dr qͥa a patre non

Expanded text:
putares operis esse distantiam, sed ejusdem operationis crederes unitatem: Et opera, inquit, quae ego facio, ipse facit . Et rursus ne discretionem aliquam in operis distinctione sentires, sed idem velle, idem facere, idem posse Patrem et Filium judicares, dicit tibi Sapientia de Patre: Quaecumque enim ille fecerit, eadem et Filius facit similiter . Non ergo alicui prior vel secundus est actus, sed idem unius operationis effectus. Et ideo nihil a se posse facere Filius dicitur; quia a Patre non
Abbreviated transcription (Latin):
decora ꝑ redemptionem: Aut certe nigra
exercitii sui puluere Higra gͦ dũ p̃lia¬
tur: decora ꝑ gr̾ȩ suȩ dũ uictoriȩ suȩ
insignib cordnatur  bene funib leuat᷑
ꝓpħ̃a fidelis enĩ chprit funes ceciderunt
mͥ in p̃claris Bene pannis: qͥa ipse dñs excu¬
santib his qui pͥmo ad nuptias uocati fue¬
rant ad exitus uiarũ misit. ut qͦtqt inue¬
niretit᷑ et boni & mali ad nuptias uocaren¬
tur his itaq pannis ꝓpħicũ uerbũ suble
est assũptus a dño: si de ꝓfundo gentilis im¬
prudentiȩ leuaueris dĩ uerbũ. si credide¬
ris qͥa ñ fallitur. ñ pret̾itur dĩ filius.
ñ ignorat quȩ futura st̃. ñ fallit᷑ etiam
sp̃s sc̃s. de quo dicit dñs. cũ uenerit autẽ¬

Expanded text:
decora per redemptionem: aut certe nigra decora per redemptionem: aut certe nigra exercitii sui pulvere. Nigra ergo, dum praeliatur: decora est, dum victoriae suae insignibus coronatur. 113. Et bene funibus levatur propheta; fidelis enim dixit: Funes ceciderunt mihi in praeclaris . Bene pannis; quia ipse Dominus, excusantibus his qui primo ad nuptias vocati fuerant, ad exitus viarum misit, ut quotquot invenirentur et boni et mali, ad nuptias vocarentur . His itaque pannis propheticum verbum leest, assumptus a Domino, si de profundo gentilis imprudentiae levaveris Dei Verbum: si credideris quia non fallitur; non praeteritur Dei Filius, non ignorat quae futura sunt; non fallitur etiam Spiritus sanctus, de quo dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
da hominũ. testimoniũ ꝑhibuit dans
his sp̃m scm̃ sicut & nobis: &e nichil dis¬
creuit int̾ nos & illos. mundans ꝑ fidem
corda eorum In quo illud ẽ. contuendũ:
qͥa sicut xp̃c lapis ẽ angłaris. qͥ unitatẽ
plebis utriusq conexuit: ita etiã sp̃s sẽs
qũe adnuntiauert̃ ꝓphȩ: contẽpnas etiã
ihereniã. qũe de lacu udaice domus.
ille assũptus a dño. pannis & funib ele¬
uauit Uerbũ enĩ ꝓpb̃icũ despiciens
in lacũ demerserat populus udeorun:
nec qͥsquã inuentus ẽ de iudeis qui leua¬
ret ꝓpħam. s unus ethiops hadãmelech
figura pulcherrima est: quia sermonem
ꝓpbicum. quẽ uidei uelut in genũ suȩ men¬
tis carnisq detruserant. nos uidelicet
ex gentib peccatores ngri antẽ delictis
& qͣndã infructuosi eleuauimꝰ de ꝓfundo
E ido scriptũ ẽ Ethiopia p̾leuabit ma¬
nus suas dõ. In quo sc̃ẽ ȩccłȩ spẽs designãfica¬

Expanded text:
da hominum, testimonium perhibuit, dans da hominum, testimonium perhibuit, dans his Spiritum sanctum, sicut et nobis; et nihil discrevit inter nos et illos, mundans per fidem corda eorum . In quo illud est contuendum, quia sicut Christus lapis est angularis, qui unitatem plebis utriusque connexuit, ita etiam Spiritus squem annuntiaverunt prophetae; contemnas etiam Hieremiam, quem de lacu Judaicae domus ille assumptus a Domino pannis et funibus elevavit . Verbum enim propheticum despiciens, in lacum demerserat eum populus Judaeorum. Nec quisquam inventus est de Judaeis qui levaret prophetam, sed unus Aethiops Abdemelech,figura pulcherrima est, quia sermonem propheticum, quem Judaei velut in coenum suae mentis carnisque detruserant, nos videlicet ex gentibus peccatores, nigri ante delictis, et quondam infructuosi elevavimus de profundo . Et ideo scriptum est: Aethiopia praelevabit manus suas Deo . In quo sanctae Ecclesiae species significa
Abbreviated transcription (Latin):
feris nos similes futuros eẽ celestium: ait¬
Increpa inqͥt feras siluȩ: siluã uidelicet
significans. ñ ferarũ fragosam euna sib.
nec bestiarũ gemitib inhorrentẽ. sed
illam siluã de qua scͥptũ est inuenimꝰ
ea in cãpis siluȩ in qua sicut dixit ꝓphe¬
tia iustꝰ ut palma florebit. & uelut
cedriis que in libano ẽ multiplicabit᷑¬
Multiplicabit᷑ illa silua quȩ uerbicȩ¬
lestis alimoniã ꝓpheticarũ uerticib
arborũ concussa defluxit: illa silua
ad quã paulus lupus quidẽ raptor in¬
& idõ dicit dñs attendite uobis a fal¬
sis ꝓpħis qui ueniunt ad uos in uesti¬
mentis ouium: intus st̃ lupi rapaces.¬
dorũ uarietas. astutia uulpiũ. luporũ
rapacitas. de nr̃is exoleuit affectibus.
Magna gͥ gr̃a que celo terras miu¬
tauit: ut conu̾satio nr̃a sicut apłs di¬
xit in celis sit qui ante sicut ferȩ erra¬
spũ scõ edificatam eccłam demonstrauit
Habes enĩ dixisse eum D̾s qͥ nouit cor¬

Expanded text:
feris nos similes futuros esse coelestium: Increpa, inquit, feras silvae , silvam videlicet significans non ferarum fragosam cursibus, nec bestiarum gemitibus inhorrentem, sed illam silvam de qua scriptum est: Invenimus eam in campis silvae . In qua, sicut dixit Propheta: justus ut palma florebit, et velut cedrus quae in Libano est, multiplicabitmultiplicabitur . Illa silva, quae Verbi coelestis alimoniam propheticarum verticibus arborum concussa defluxit. Illa silva, ad quam Paulus lupus quidem raptor inet ideo dicit Dominus: Attendite vobis a falsis prophetis, qui veniunt in vestitu ovium, intus autem sunt lupi rapacesdorum varietas, astutia vulpium, luporum rapacitas de nostris exolevit affectibus. Magna igitur gratia, quae coelo terras mutavit; ut conversatio nostra, sicut Apostolus dixit , in coelis sit, qui ante sicut ferae erraSpiritu sancto aedificatam Ecclesiam demonstravit. Habes enim dixisse eum: Deus qui novit cor
Abbreviated transcription (Latin):
nitas gͥ ẽ scientiȩ qͥndo sicut pater
reuelat qͥ dat sp̃m reuelationis. sic
reuelat & filius. qͥa scͥptũ est Nemo
nouit filium nͥ pater. neq patrem qͥd¬
nouit nͥ filius: & cui uoluerit filius reue¬
lare. Plus dixit de filio: ñ qͦd plus habe¬
t quã pater. s ne minus habere eredat᷑
Nec immerito sic reuelat ut pat̃: qͥ sie¬

Expanded text:
nitas igitur est scientiae, quando sicut Pater revelat, qui dat Spiritum revelationis, sic revelat et Filius; quia scriptum est: Nemo novit Filium, nisi Pater; neque Patrem qFilius, et cui voluerit Filius revelare . Plus dixit de Filio, non quod plus habeat quam Pater, sed ne minus habere credatur. Nec immerito sic revelatur Pater a Fil
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s nouit quȩ hominis st̃ & antequã qu̾ã¬
scrutet᷑ nouit: potestne aliqͥd dĩ ẽẽ quod
turam: ñ quo accidens in eo scientia di¬
uinorũ s cognitio naturalis sit Uerũ
si te mouet qͥa dixit scrutat᷑. accipe. qͥa
id quoq de dõ scͥptũ est. eoquod sit scru¬
tator cordis &e renis. Ipse enĩ dixit Ego sũ
scrutans corda & renes. Etiam de filio dĩ
habes ad hebreos Q scrutator est animi
ac cogitationis Unde liquet qͥa nemo in¬
ferior. suꝑioris scrutat᷑ int̾na Diuinȩ enĩ
solius ẽ potestatis. occulta nouisse Similit̾
pͥmitur. ut uideat᷑ nichil ẽẽ. quod nesciat

Expanded text:
spiritus novit quae hominis sunt, et antequam scrutetur novit, potestne aliquid Dei esse, quod turam: non quod accidens in eo scientia divinorum, sed cognitio naturalis sit. 128. Verum si te movet quia dixit, scrutatur, accipe quia id quoque de Deo scriptum est, eo quod sit scrutator cordis et renum. Ipse enim dixit: Ego sum scrutans corda et renes . Etiam de Filio Dei habes ad Hebraeos: Qui scrutator est animi et cogitationis . Unde liquet quia nemo inferior superioris scrutatur interna; divinae enim solius est potestatis occulta novisse. Similiter primitur; ut videatur nihil esse quod nesciat,
Abbreviated transcription (Latin):
lia dĩ. & mẏsteria eius ab initio abscon¬
aita: Qa est qͦd nesciat. qͥ nouit omĩa q̃
dĩ sunt e Sp̃s enĩ. etiã alta dĩ scrutatur
Acne putes quod scrutet᷑ in cognita: et
sit. Quia reuelauit nobis ds̃ ꝑ spm̃ suum
Simul ut disceres qͥa nouit sp̃s quȩ nobis
ꝑ ipsũ sp̃m reuelant᷑ in posf̾iorib ait
Es enĩ seio hominũ quȩ hominis sunt.

Expanded text:
o abscondita? Quid est quod nesciat, qui novit omnia quae Dei sunt? Spiritus enim etiam alta Dei scrutatur . 127. Ac ne putes quod scrutetur incognita, et sit quia revelavit nobis Deus per Spiritum suum: simul ut disceres quia novit Spiritus quae nobis per ipsum Spiritum revelantur, in posterioribus ait: Quis enim scit hominum quae homin
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium qͥa aspirauit oranti affuit dep̃¬
canti: deinde qm̃ uocatus petrus respon¬
dit. dñe: & ideo scdo euidentiꝰ meruit
oraculũ. quia confessus ẽ dñm Sed qͥs
iste sit dñs scͥptura declarat Respondeis
autẽ ostendunt sequentia declaratum:
quia ipse qui mysteriũ figurabat. mys¬
teriũ reuelabat Simul illud aduerte qͥa
tertio repetita sigura mystĩi. oꝑationẽ
trinitatis expressit. & ideo in mystiis in¬
terrogatio trina defertur. & confirma
tio trina celebratur. nec potest quisnͥ
trina confessione purgari Unde ipse
petrus in eu̾głio tertio int̾rogatur utrũ
diligat dñm: ut trina resporisione um¬
cula que dñm liegando ligaueret
lium angłs mittitur: petrũ sp̃s sc̃s allo¬
quitur Oculi enĩ dñi suꝑ fideles terrȩ.
Nec illud ociosum qͦd cũ in suꝑiorib
p̃misisset. qͦd ds mundauit. tu ne cõntu¬
ne direris. subito decidit suꝑ gentes. ut
mundaret eas sp̃s sc̃s Unde ostendit᷑

Expanded text:
omnium quia aspiravit oranti, adfuit depreomnium quia aspiravit oranti, adfuit deprecanti: deinde quoniam vocatus Petrus respondit, Domine, et ideo secundum evidentius meruit oraculum, quia confessus est Dominum. Sed quis iste sit Dominus Scriptura declarat; respondentautem ostendunt sequentia declaratum; quia ipse qui mysterium figurabat, mysterium revelabat. 105. Simul illud adverte quia tertio repetita figura mysterii operationem Trinitatis expressit. Et ideo in mysteriis intetio trina celebratur, nec potest quis nisi trina confessione purgari. Unde et ipse Petrus in Evangelio, tertio interrogatur utrum diligat Dominum, ut trina responsione vincula, quae Dominum negando ligavit, lium angelus mittitur, Petrum Spiritus sanctus alloquitur : Oculi enim Domini super fideles terrae . Nec illud otiosum, quod cum in superioribus praemisisset: Quod Deus mundavit, tu ne commune dixeris ; subito decidit super gentiles, ut mundaret eos Spiritus sanctus; unde ostenditur
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c uocauit. ita uocauit & sp̃s diceis
Separate mͥ paulũ & barnaban in opꝰ
quo uocaui eos Tunc ieninantes inquit
et orantes: imposuert̃ eis manꝰ. & dimi¬
serunt eos Ipsi autẽ p̃missi ab sp̃u sco. de¬
accepit. & ad congregationẽ gentiũ festi¬
nauit Nec solus paulus. s etiã petrus. sic̃
legimꝰ in actib apłorũ Nam cũ in orati¬
one uidisset celum aꝑtum. & quatuor
mitiis ligatũ uas qͦddã. tamqu̾a lintea¬
men in quo erant omĩa genera quadru¬
pedũ & ferarũ & uolucrũ celifacta est
uox ad eum. Surge. occide & manduca:
Et petrus dixit Absit dñe. nũquã man¬
ducaui cõmie & mimundũ E uox
rursus ad eũ Quȩ ds̃ mundauit. tu cõ¬
mune ne dixeris Hoc aut̾e factũ est:
ꝑ ter: & receptũ ẽ uas in celo Ergo cum
hoc secũ petrus tacite cogitaret: & uenis¬
sent ad eũ cornelii seruuli ab angło des¬
tinati. ait illi sp̃s Ecce uiri querunt tedur¬
ge itaq & descende & uade cũ eis. ne du¬

Expanded text:
 vocavit, ita vocavit et Spiritus, dicens: Separate mihi Paulum et Barnabam in opus quo vocavi eos. Tunc jejunantes, inquit, et orantes, imposuerunt eis manus, et dimiserunt eos. Ipsi autem praemissi ab Spiritu sancto deaccepit, et ad congregationem gentium festinavit. 103. Nec solus Paulus, sed etiam Petrus, sicut legimus in Actibus apostolorum. Nam cum in oratione vidisset coelum apertum, et quatuor initiis ligatum vas quoddam, tamquam linteum in quo erant omnia genera quadrupedum et ferarum et volucrum coeli, facta est vox ad eum: Surge, occide, et manduca. Et Petrus dixit: Absit, Domine: numquam manducavi commune et immundum. Et vox rursus ad eum: Quod Deus mundavit, tu commune ne dixeris. Hoc autem factum est per ter, et receptum est vas in coelum . Ergo cum hoc secum Petrus tacitus cogitaret, et venissent ad eum Cornelii servuli ab Angelo 654 destinati, ait illi Spiritus: Ecce viri quaerunt te, surge itaque, et descende, et vade cum eis: ne du
Abbreviated transcription (Latin):
iam ñ solũ quasi arriauꝰ. s etiã quasi foti¬
nianus loquaris: aut agnosce quo referres
debeas. qͦd nescire dĩ filiũ dixit. Wenĩ
quasi homo adnumerari creaturis potu¬
it. qͥ creatus est Qd si uis discere quia no¬
uit om̃ia: & p̃scientiã habet om̃umi
dĩ filius futurorũ: quȩ filio incognita
putas. de filio sp̃s sc̃s accepit Accepit.
autẽ ꝑ unitatẽ substantiȩ. sicut᷑ ã pͥatre
filius Ille inqͥt me clarificabit. qͥa de meo
accipiet & adnuntiabit uobis Omĩa quȩ¬
cũq habet pat̾ mea sunt: ꝓpterea dixi

Expanded text:
jam non solum quasi Arianus, sed etiam quasi Photinianus loquaris: aut agnosce quo referre debeas, quod nescire Filium dixit. Etenim quasi homo annumerari creaturis potuit, qui creatus est. 118. Quod si vis discere quia novit omnia, et praescientiam habet omnium Dei Filius futurorum, quae Filio incognita putas, ea de Filio Spiritus sanctus accepit. Accepit autem per unitatem substantiae, sicut accepit a Patre Filius: Ille, inquit, me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Omnia quaecumque habet Pater, mea sunt; propterea dixi
Abbreviated transcription (Latin):
Accipe tam̃ qͥa nouit iudicii diẽ dĩ filb
lectũ ẽ in zacharia. Et ueniet dñs ds
m̃s &e om̃s scĩ cũ eo In illa die ñ erit lum̃
s frigus & gelui: & erit una dies. & dies
filiꝰ dicit de sp̃u Ille me clarificabit Cla¬
rificat gͦ & sp̃s filum. sicut clarificat
sp̃s. qͦd locutꝰ ẽ pater. qͦd locutus ẽ filiꝰ
Deniq paulus id̾o assũptꝰ est. qͥa sic

Expanded text:
tamen quia novit judicii diem Filius. Lectum est in Zacharia: Et veniet Dominus Deus meus, et omnes sancti cum eo. In illa die non erit lumen, sed frigus et gelu: et erit dies una, et dies Filius dicit de Spiritu: Ille me clarificabit. Clarificat ergo Spiritus Filium, sicut clarificat Spiritus, quod locutus est Pater, quod locutus est Filius. Denique Paulus ideo assumptus est,
Abbreviated transcription (Latin):
s etiam una atq eadẽ uolunitas. una uocatio.
una p̾ceptio. qͦd liquet in illo magno ac
salutari eccłȩ expectare mysterio Sicut
enĩ pater uocauit gentes ad eccłam di¬
cens. uocabo ñ plebem meã plebem meã.
& ñ dilectã dilectam. & alibi. domꝰ mea
domꝰ orationis uocabit᷑ om̃ib gentibus:

Expanded text:
sed etiam una atque eadem voluntas, una vocatio, una praeceptio: quod licet in illo magno ac salutari Ecclesiae spectare mysterio. Sicut enim Pater vocavit gentes ad Ecclesiam, dicens: Vocabo non plebem meam, plebem meam: et non dilectam, dilectam ; et alibi: Domus mea domus or
Abbreviated transcription (Latin):
qui nos ab illa gentili collunone mun¬
dauit In illis enĩ generib qua drupedũ.
ferarũ. & uolucrũ. figura erat conditio¬
nis humanȩ quȩ ferarũ modo bestialẽ
mitescat Bona gͦ gr̃a. quȩ fermã rabiẽ
spitali simplieitate cõmutat. Eramꝰ enĩ
& nos aliqͣndo insipientes. increduli. er

Expanded text:
qui nos ab illa gentili colluvione mundavit. In illis enim generibus quadrupedum, et ferarum, et volucrum figura erat conditionis humanae, quae ferarum modo bestialem mitescat. Bona ergo gratia, quae ferinam rabiem spirituali simplicitate commutat: Eramus enim et nos aliquando insipientes,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ corꝑaliter audit ut opetur. s ut ex uolun¬
tate qui sui ẽ liberi arbitrii. ñ alieuȩ famu¬
lus potestatis Non enĩ quasi uissus obtẽꝑat.
s quasi largitor. suȩ moderator ẽ largitatiᷤ
Uide nunc interim: utrũ omĩa oꝑari di¬
cas sp̃m quȩ oꝑatur & pater Negare tam̃

Expanded text:
qui corporaliter audit, operatur: sed ex voluntate, qui sui est liber arbitrii, non alienae famulus potestatis. Non enim quasi jussus obtemperat, sed quasi largitor suae moderator est largitatis. 141. Vide nunc interim utrum omnia operari dieas Spiritum, quae operatur et Pater; negare tamen
Abbreviated transcription (Latin):
se dicant. Ostende mͥ spetialit̃ lectũ: quia
ex filio om̃ia. uł ex spũ om̃ia. At ego re¬
fero ut &e illud mͥ lectũ eẽ ostendant: qͥa
ꝑ patrẽ omĩa. S cũ hec uł pat̾ ꝓbaueri¬
mus. atł filio uł sp̃ui sco conuenire. nec ul¬

Expanded text:
se dicat: Ostende mihi specialiter lectum, quia ex Filio omnia, vel ex Spiritu omnia. At ego refero, ut et illi mihi lectum esse ostendant quia per Patrem omnia. Sed cum haec vel Patri probaverimus, vel Filio
Abbreviated transcription (Latin):
onĩa ex eo om̃ia. & ex quo om̃ia. ꝑ eũ¬
esse intelligere debemus xII.
m̃is enĩ creatura ex uoluntate
& ꝑ oꝑationem. & in uirtute est
trinitatis sicut scͥptũ est faciamus
hominẽ adimaginẽ & similitudinem
nram. Ce alibi Uerbo dñi celi firmati

Expanded text:
omnia, per eum omnia: et in quo omnia, peesse intelligere debeamus. Omnis enim creatura et ex voluntate, et per operationem et in virtute est Trinitatis, sicut scriptum est: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram ; et alibi: Verbo Domini coeli
Abbreviated transcription (Latin):
suo dicens Propterea dixi de meo acci¬
piet. & adnuntiabit uobis Qͦd gͦ loquit᷑
sp̃s. filii ẽ: qͦd dedit filiꝰ. patͥs ẽ. Ita nichil
a se aut filiꝰ loquit᷑ aut sp̃s: qͥa nichil ex¬
trase trinitas loquit᷑ Qd si ad infirmi
nem uilitatis. id diriuare contendas:
etiã ad filii inuiriam dłriuabis. quia &
de se filiꝰ dixit Sicut audio iudico: & ñ
potest aliqͥd facere filiꝰ. nͥ qͦd uiderit
facientẽ patrem. Si enĩ uerũ ẽ: si cut
uerũ ẽ qͦd dixit filiꝰ. om̃ia que habet
pat̾ mea st̃. & scd̃m diuinitatẽ unũ ẽ
cũ patre filius. unũ ꝑ substantiã natu¬
ralem. ñ unꝰ sccłm sabellianã ꝑfidiã.
quod unũ utiq ẽ ꝑ substantiȩ ꝓpri

Expanded text:
meo accipiet, et annuntiabit vobis . Quod ergo loquitur Spiritus, Filii est: quod dedit Filius, Patris est. Ita nihil a se aut Filius loquitur aut Spiritus, quia nihil extra se Trinitas loquitur. 135. Quod si ad infirmitilitudinem vilitatis id derivari contendas; etiam ad Filii injuriam derivabis; quia et de se Filius dixit: Sicut audio, judico; et, Non potest aliud facere Filius, nisi quod viderit facientem Patrem . Si enim verum est, sicut verum est, quod dixit Filius: Omnia quae Pater habet, mea sunt ; et secundum divinitatem unum est cum Patre Filius, unum per substantiam naturalem, non unus secundum Sabellianam perfidiam. Quod unum utique est per substantiae p
Abbreviated transcription (Latin):
tis: s uoluntatis unitas diuinis qͥdẽ intel¬
ligit᷑ archanis nr̃is aut̃ significat᷑ indiciis.
Quid ẽ gͦ. ñ enĩ a se loquit᷑: Hoc ẽ ñ sine
meloquit᷑. quia loquit᷑ ueritatẽ. sapientiã
aspirat Non sine patre loquit᷑. qͥa dĩ sp̃s
ẽ: ñ a se audit. quia ex dõ omĩa Om̃ĩa
accepit a patre filiꝰ. qͥa ipse dixit Onũa
mͥi tradita st̃ a patre meo Onũa patͥs
habet filiꝰ: quia iterũ ait Onũa quȩ ht̃ pa¬
ter. mea st̃ E quȩ accepit ipse ꝑ unitatẽ

Expanded text:
tis; sed voluntatis unitas divinis quidem inteltis; sed voluntatis unitas divinis quidem intelligitur arcanis, nostris autem significatur indiciis. 133. Quid est ergo: Non enim a se loquetur? Hoc est, non sine me loquitur; quia loquetur veritatem, sapientiam aspirat. Non sine Patre loquitur, quia Dei Spiritus est: non a se audit, quoniam ex Deo omnia. 134. Omnia accepit a Patre Filius, quia ipse dixit: Omnia mihi tradita sunt a Patre meo . Omnia Patris habet Filius; quia iterum ait: Omnia quae Pater habet mea sunt . Et quae accepit ipse per unit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ sp̃s: s quȩ audit loquit᷑ Audit uidelicet
ꝑ unitatẽ substantiȩ. & ꝓprietatẽ scientiȩ
Neq enĩ foramnib aliquib corꝑalib re¬
uox resultat. uł auditꝰ qͦd ignorat: qm̃ in
reb humanis scientiã plerũq auditꝰ oꝑa¬
tur. & tam̃ nec in ipsis bominib semꝑ al¬
loquiũ corꝑale. aut carnalis auditus ẽ Q
enĩ loquit᷑ linguis. ñ hominib inqͥt loqͥ¬
tur sed dõ. nemo enĩ audit Sp̾u enĩ lo¬
quit᷑ mysteria. Ergo si in hominib non
semꝑ auditus ẽ corporalis: in dõ tu infir¬
mitatis humanȩ sonitꝰ. & quedã orga¬
na exigis carnalis auditꝰ. cũ ido audire
dicat᷑ ut scire credat᷑. Nos eni disciniꝰ
qd audierimꝰ: & ante audimꝰ ut scire pos¬
ssimus In d̾o aut̃. qͥa nouit om̃ia anteqͣ
fiant. scientia p̾cedit auditũ Itaq ut
qͦd uelit pat̾. filiũ ñ ignorare dicamꝰ au-¬
disse memoramꝰ: s in dõ ñ sonus neq sylla¬
ba. quȩ significare solent indiciũ uolunta¬

Expanded text:
idelicet per unitatem substantiae, et per proprietatem scientiae. Neque enim foraminibus aliquibus corporalibus revox resultat, vel audit id quid ignorat; quoniam in rebus humanis scientiam plerumque auditus operatur, et tamen nec in ipsis hominibus semper alloquium corporale, aut carnalis auditus est: Qui enim loquitur linguis, non hominibus, inquit, loquitur, sed Deo. Nemo enim audit, Spiritu autem loquitur mysteria . 132. Ergo si in hominibus non semper auditus est corporalis; in Deo tu infirmitatis humanae sonitus, et quaedam organa exigis carnalis auditus; cum ideo audire dicatur, ut scire credatur? Nos enim id scimus quod audierimus, et ante audimus, ut scire possimus: in Deo autem qui novit omnia antequam fiant, scientia praecedit auditum. Itaque ut quod velit Pater, Filium non ignorare dicamus, audisse memoramus: sed non in Deo sonus, neque syllaba, quae significare solent indicium volunta
Abbreviated transcription (Latin):
significet᷑ aut tempus. in quo om̃ia fac¬
ta uideantur Ita gͥ distantiam qͣndã sub¬
stantiȩ ꝓbare desiderant. tamquã instru
locum ab instrumento dirimere gestien¬
tes Nũqͥd gͦ alienꝰ scđm naturam filiꝰ
apatre. qͥa alienũ instłmentũ ab oꝑatore ꝓpͥo
uł auctore: Nũ qͥd alienus  aut¬
filiꝰ ã spu. qua ab instrumeriti gene¬
re aut locuis separat᷑ aut tempus  :
Compara nẽ assertiones nr̃as Illi uolt̾
ex dõ tamqu̾a ex natura dĩ ẽẽ ma¬
teriam: ut fidicas ex ligno archam
ẽẽ factũ ex lapide statutam. ita ex
dõ materiã ꝓcessisse. & eandẽ mat̾i̾am
tamquã ꝑ instrumentũ aliqͦd factam
ẽẽ ꝑ filium: ut ñ tam oꝑatorem filiũ.
qu̾a instrumentũ oꝑis eẽ declararent:
ce omĩa facta ita facta in sp̃u. tamꝙͣ.
in aliquo loco facta uł tempore. et¬
singła singłis tribuunt. in cõmune
om̃ia negant Uerũ nos ostendimus:
ita ex dõ patre eẽ omĩa. ut nec amti¬

Expanded text:
significetur aut tempus, in quo omnia facta videantur. 86. Ita igitur distantiam quamdam substantiae probare desiderant, tamquam instrumlocum ab instrumento dirimere gestientes. Numquid ergo alienus secundum naturam Filius a Patre; quia alienum instrumentum ab operatore proprio vel auctore? aut numquid alienus Filius a Spiritu; quia ab instrumenti genere aut locus separatur aut tempus? 87. Compara nunc assertiones nostras. Illi volunt ex Deo tamquam ex natura Dei esse 651 materiam, ut si dicas ex ligno arcam esse factam, ex lapide statuam: ita ex Deo materiam processisse, et eamdem materiam tamquam per insesse per Filium; ut non tam operatorem Filium, quam instrumentum operis esse declarent: et omnia ita facta in Spiritu, tamquam in aliquo loco facta vel tempore: singula singulis tribuunt, in commune omnia negant. 88. Verum nos ostendimus ita ex Deo Patre esse omnia, ut nec ami
Abbreviated transcription (Latin):
Ego in patre & pat̾ in me E fat̾ qͥ in
me manet Scͥptũ ẽ etiã Qͥ gloriatur
in dño glorietur & alibi Uita autẽ nr̃a
abscondita est cum xpͣo in d̾qlũquid
hic plus filio quã patͥ cletulit. ut in dõ
possit: Aut cũ xp̃c uelit. ẽẽ nobiscũ sic̃
ipse dixit. pat̾ quos dedisti mͥ uolo ut
ubi ego sum & isti sint mecum. dedig¬
netur ẽẽ cũ spũ:Scͥptũ est enĩ Conue¬
nientib uobis & meo spũ cũ uirtute dñi
iħu Ergo nos cũ uirtute dñi conuenimꝰ
et audemꝰ dicere quod nolit dñs iħc¬
distantiam: hac. an illa syllaba utaris
Sẏllaba eñĩ coniunctionis est. coniunc¬
tio autem seiunctionẽ ñ facit Neq e¬
nĩ si diuideret. coniunctio diceretur
Qͥd gͥ te mouet ut bitas. quia gła ẽ
times ne sp̃m cũ patre & filio socia¬
re uidearis : Sed audi & de sp̃u sc̃p¬

Expanded text:
Ego in Patre, et Pater in me ; et: Pater qui in me manet . Scriptum est etiam: Qui gloriatur in Domino glorietur ; et alibi: Vita autem nostra abscondita est cum Christo in Deo . Numquid hic plus Filio quam Patri detulit, ut in Deo possit? Et cum Christus velit esse nobiscum, sicut ipse dixit: Pater, quos dedisti mihi, volout ubi ego sum, et ipsi sint mecum , dedignetur esse cum Spiritu? Scriptum est etiam: Convenientibus vobis et meo Spiritu cum virtute Domini Jesu . Ergo nos cum virtute Domini convenimus, et audemus dicere quod nolit Dominuostolus hac an illa syllaba utaris. Syllaba enim conjunctionis est, conjunctio autem sejunctionem non facit; neque enim si divideret, conjunctio dicereturas quia gloria est times ne et Spiritum cum Patre et Filio sociare videaris? Sed audi et de Spiritu scrip
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ Idem de sp̃u qͦd de patre & de se sonat.
Unde nullũ sp̃s scĩ minist̾ium sed consor¬
ad patrẽ & filium hoc opinionis ur̃e p̃¬
iudiciũ dłriuatur. quia hicͣ dyxit cũ pa¬
tris & filii & sp̃s scĩ nomine. est in no¬
mine: & tam̃ ñ minist̾ium aliqͦd trini¬
tatis hac sẏllaba exprimitur. sed po¬
testas Deniq ut scias quia fidi non
p̃udicat. sillaba. sed cõmendat fides
syllabam: & paulus loquit᷑ in xp̃o. nec
ideo minor xp̃c ẽ quia paulus locutꝰ
in xp̃o ẽ. sicut habes Corã dõ in xp̃o
loquim᷑ Qu̾ea dinodũ igit᷑ apłs dicat qͥa
in xp̃o loquimur: ita illud est quia lo¬
quimur in sp̃u. sicut ipse apłs dixit. qͥa¬

Expanded text:
sancti. Idem de Spiritu quod de Patre et de se sonat. Unde nullum Spiritus sancti ministerium, sed consorad Patrem et Filium hoc opinionis vestrae praejudicium derivatur; quia hic non dixit: Cum Patris et Filii et Spiritus sancti nomine; sed in nomine: et tamen non ministerium aliquod Trinitatis hac syllaba exprimitur, sed potestas. 73. Denique ut scias quia fidei non praejudicat syllaba, sed commendat fides syllabam, et Paulus loquitur in Christo. Nec ideo minor Christus est, quia Paulus locutus in Christo est, sicut habes: Coram Deo in Christo loquimur . Quemadmodum igitur Apostolus dicit quia in Christo loquimur; ita illud est quia loquimur in Spiritu; sicut ipse Apostolus dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ st̃. ita etiã sp̃s renelauit. Eximo enĩ
spũ ꝑ unũ filiũ. in unũ patrẽ cognitio
nt̃a ꝓcedit: ex uno patre ꝑ unũ filium in
unũ spm scm̃. bonitas & scĩficatio & im¬
periale ius. ȩternȩ traditur potestatis Ubi
gͦ ostensio ẽ sp̃s. ibi dĩ uirtus: nec potest
eẽ discretio. ubi opus unũ est. E ido quod

Expanded text:
i sunt, ita etiam Spiritus revelavit. Ex uno enim Spiritu per unum Filium in unum Patrem cognitio nostra procedit: et ex uno Patre per unum Filium in unum Spiritum sanctum bonitas et sanctificatio et imperiale jus aeternae traditur potestatis. Ubi ergo ostensio Spiritus, ibi Dei virtus: nec potest esse discretio, ubi opus unum est. Et ideo quod
Abbreviated transcription (Latin):
declarare potuisset. sicut de filio dĩ
frequenter legimus. quia scđm carnem
& factus ẽ & creatus Cuius tam̃ maiesta¬
tem in eo ipso qͦd carnem ꝓ nobis su¬
scepit. consi derare nos conuenit: ut
diuinam potentiam in ipsa corꝑis assũp
tenim sicut legimus. quia creauit pa¬
ter dñicȩ incarnationis sacramentum:
creauit & sp̃s: ita etiã legimus. quod
enĩ pater: scđm qͦd scriptũ est Dñs cre¬
auit me Et alibi Misit ds̃ filiũ suum
factũ ex muliere factũ sub lege Crea¬
uit & sp̃s illud om̃e myst̾ium scdm qͦd
legimus: quia inuenta ẽ maria. in utero
habenᷤ de sp̃u sc̃o Habes quia creauit pat̾. cre
filius dĩ dicente salomone. Sapientia
creauit dñicȩ incarnationis sacramen¬
tum. qͦd suꝑ om̃s ẽ creaturas. quomo¬
do esse poterat creatura: De genera¬
litate autẽ supra ostendimus. quia
dicente paulo Dei enĩ donũ est non
ex oꝑib: nequis glorietur Ipsius enĩ

Expanded text:
declarare potuisset, sicut de Filio Dei declarare potuisset, sicut de Filio Dei frequenter legimus quia secundum carnem et factus est et creatus . 59. Cujus tamen majestatem in eo ipso quod carnem pro nobis suscepit, considerare nos convenit; ut divinam potentiam in ipsa corporis assum cap. VIII. Etenim sicut legimus quia creavit Pater Dominicae incarnationis sacramentum, creavit et Spiritus; ita etiam legimus quod enim Pater secundum quod scriptum est, Dominus creavit me . Et alibi, Misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege . Creavit et Spiritus illud omne mysterium secundum quod legimus, quia inventa est Maria in utero habens de Spiritu sancto. Habes quia creavit Pater, creFilius Dei, dicente Salomone, Sapientia creavit Dominicae incarnationis sacramentum, quod super omnes est creaturas, quomodo esse potest creatura? 61. De generalitate autem supra ostendimus quia sicut legimus, dicente Paulo: Dei enim donum est, non ex operibus, ne quis glorietur; ipsius enim
Abbreviated transcription (Latin):
tonitrua ꝑtinerent: ñ futura eorũ fir¬
mamenta sedfacta dixisset Ergo toni¬
trua adsermones dñi retulit: quoꝵ
in omnẽ terram exiit sonus Sp̃s aut̃
hoc loco anima qũa suscepit rationa¬
bilem atq ꝑfectam intelligitur : quia
scriptura frequent̾ et animam homi¬
nis sp̃s uocabulo designauit sicut ha¬
bes Qui creat sp̃m hominis in ipso un¬
de & dñs animã suã sp̃s appellatione
nuntiaret int̾ homines xp̃m suum: Ad¬
ninitiauit enĩ in baptismate dicens Tu
es filus ms̃ dilectus: in quo bene com¬
placui Adnuntiauit in monte dicens.
Hic ẽ filius meus dilectus: ipsum au¬
dite. Adnuntiauit in passione. cum
sol recessit: maria terreq tremuerunt
Adnuntiauit in centurione: qui ait
locum aut ad simplicem intellectũ
istuis flatus. qui uiuendo hauritur.
aut ad mysteriũ dñici corꝑis referre
debemus. quia si hic creatũ dixisset
sp̃m sc̃m. utiq & alibi idem scriptura

Expanded text:
tonitrua pertinerent, non futura eorum firtonitrua pertinerent, non futura eorum firmamenta, sed facta dixisset. 56. Ergo tonitrua ad sermones Domini retulit, quorum in omnem terram exivit sonus: spiritum autem hoc loco animam, quam suscepit rationabilem atque perfectam, intelligimus; quia Scriptura frequenter et animam hominis 645 spiritus vocabulo designat, sicut habes: Qui creat spiritum hominis in ipso . Unde et Dominus animam suam spiritus appellatione nuntiaret in homines Christum suum ; annuntiavit enim in baptismate, dicens: Tu es Filius meus dilectissimus, in quo bene complacui . Annuntiavit in monte, dicens: Hic est Filius meus dilectus, ipsum audite . Annuntiavit in passione, cum sol recessit, maria terraeque tremuerunt. Annuntiavit in centurione, qui ait:locum aut ad simplicem intellectum istius flatus qui vivendo hauritur, aut ad mysterium Dominici corporis referre debemus, nam si hic creatum dixisset Spiritum sanctum, utique et alibi idem Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
tians inter homines xp̃m suum: is ad
mearnationis dñice mysteria dictũ
facilius deriuabit Nam si te mouet
quia sp̃m dixit. & ideo hoc ñ putas
deriuandũ ad mysterium assumptio¬
nis humanȩ: ꝑsequere scͥpturas. & inue¬
nies optime congrueq dexxp̃o de quo
bene conuenit estimari. quia firmauit
tonitrua aduentu suo. uim uidelicet.
et soñ celestiũ scͥpturarum. ꝑ quarũ
uelut quedã tonitrua mentis nr̃ȩ red¬
duntur attonite ut tunere discamus
trui dicebantur Et cũ uox patris facta
esset dicentis ad filium. & honorificaui
& iterũ honorificabo: uidei dicebant to¬
nitruum factũ est illi. Nam licet grãm
ueritatis haurire non possent: tam̃ confi¬
tebantur inuiti. & ignari mystertum
loquebantur. eoqͦd magnũ patris de
filio testimonium resultabat In iob qͦq
libro scͥptura dicit firmamentũ quoq
tonitrui sui. quis scit quando faciet. a
Utiq si ad hȩc cõmotionũ celestum

Expanded text:
tians in homines Christum suum ; is ad tians in homines Christum suum ; is ad incarnationis Dominicae mysterium dictum facilius derivabit. Nam si te movet quia spiritum dixit, et ideo non hoc putas derivandum ad mysterium assumptionis humanae; prosequere Scripturas, et invenies optime congruere de Christo, de quo bene convenit aestimari quia firmavit tonitrua adventu suo, vim videlicet et sonum coelestium Scripturarum, quarum velut quodam tonitruo mentes nostrae redduntur attonitae, ut timere discamus,trui dicebantur; et cum vox Patris facta esset dicentis ad Filium: Et honorificavi, et iterum honorificabo ; Judaei dicebant: Tonitruum factum est illi . Nam licet gratiam veritatis haurire non possent, tamen confitebantur inviti, et ignari mysterium loquebantur; eo quod magnum Patris de Filio testimonium resultabat. In Job quoque libro Scriptura dicit: Firmamentum quoque tonitrui sui quis scit quando faciet ? Utique si ad haec commotionum coelestium
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ eũ eẽ & semꝑ manere. pia asser¬
tione testamur Neq enĩ qui ante
mundũ suꝑferebat᷑ suꝑ aquas. potest ui¬
deri ereari posse post munctũ. aut mul¬
tos esse sp̃s scõs. estimari fas est. qui ue¬
luti cotidiana gen̾atione generantur:
absit ut sequisqu̾a tali impietate con¬
taminet: ut dicat frequent̾ aut umꝗͣ
recreari S que admodũ mori potest
sp̃s uitȩ: E si mori ñ potest: causam
ñ habet cur sepus sit ereandus At qͥ
aliter putant: in illud sacrilegium
rescidunt ut ñ distinguant sp̃m scm̃.
qui prolatuu̾i uerbũ putant in pa¬
trem redire. ꝓlatiuũ sp̃m in dm̃ refun¬
di. ut untus refullo sit. & queda ueis¬
situdo in uarias formas sepe mitretur:
cũ patris & filii & sp̃s scĩ manens semꝑ
immutabilisq distinctio. unitatem. suae
teneat potestatis Siquis tamen ꝓpħicũ
dictũ ideo deriuandũ ꝓutat ad inter¬
p̃tationem sp̃s scĩ. quia habet. adnun¬

Expanded text:
semper eum esse, et semper manere pia assersemper eum esse, et semper manere pia assertione testamur. Neque enim qui ante mundum superferebatur super aquas , potest videri coepisse post mundum: aut multos esse Spiritus sanctos aestimari fas est, qui veluti quotidiana generatione generentur. Absit ut se quisquam tali impietate contaminet; ut dicat frequenter creari, r creari. Sed quemadmodum mori potest Spiritus vitae? Ergo si mori non potest, causam non habet cur saepius sit creandus. 53. At qui aliter putant, in illud sacrilegium recidunt, ut non distinguant Spiritum sanctum, qui prolativum Verbum putant in Patrem redire, prolativum Spiritum in Deum refundi; ut unius refusio sit, et quaesitudo in varias formas se saepe mutantis: cum Patris et Filii et Spiritus sancti manens semper immutabilisque distinctio, unitatem suae teneat potestatis. 54. Si quis tamen propheticum dictum ideo derivandum putat ad interpretationem Spiritus sancti, quia habet: Annun
Abbreviated transcription (Latin):
& nebula ñne manifestũ ẽ. qͦd de crea¬
tura mundi dictũ intelligendũ sit:
Cum enĩ fuint aliquȩ tempestates istiꝰ
mundi. p̃cedere tonitrua. sequi uentorũ
flatus. celũ nłibłlas caligare. lucem re¬
fundi ex tenebris. ipso insu cotidiano
exemploq cognoscimus Nam etiam
Qu̾e siquis audet dicere creatũ: non
potest tamen dicere. quod cotidie ere¬
atur. sicut flabra uentoꝵ Demq ipsa
sapientia scd̃m suscepti locuta corꝑis.
sacramentum. ait Dñs creauit me llũa¬
uis uentura ꝓpħaret. tam̃ qͥa p̃destina¬
tus erat dñi saluatoris aduentus. non
dixit creat me. sed creauit me. ne fre¬
quenter sed semel crederent ex ur¬
gine maria ib̃u corpus esse generan¬
nam oꝑationem dĩ in tomtrui firma¬
mento & in sp̃s creatione ꝓpħa decla¬
rauit. intelligere nesas eẽ ut de sp̃u sc̃o
tale aliqͥd estimemus. qũe ipsi impii
ante scła negare ñ possunt Unde et

Expanded text:
t nebula, nonne manifestum est quod de creat nebula, nonne manifestum est quod de creatura mundi dictum intelligendum sit? Cum enim fiunt aliquae tempestates istius mundi, praecedere tonitrua, sequi ventorum flatus, coelum nebulis caligare, lucem refundi ex tenebris, ipso usu quotidiano, exemploque cognoscimus. Nam etiam quem si quis audet dicere creatum, non potest tamen dicere quod quotidie creatur, sicut flabra ventorum. Denique ipsa Sapientia secundum suscepti locuta corporis sacramentum, ait: Dominus creavit me . Quamvis ventura prophetaret, tamen quia praedestinatus erat Domini Salvatoris adventus; 644 non dixit, creat me, sed creavit, ne frequenter, sed semel crederent ex virgine Maria Jesu corpus esse generanrmamento, et in Spiritus creatione propheta declaravit, intelligere nefas est, ut de Spiritu sancto tale aliquid aestimemus, quem ipsi impii ante saecula esse negare non possunt; unde et
Abbreviated transcription (Latin):
& illi soli seruies Nec preterit hereticos
obiectare consuesse. icło uideri crea¬
tum sp̃m scm̃: quia pleriq eorũ ad ar¬
gumenta astruendȩ suȩ impietatis
adsciscunt. illud quod amos de flatu
uentorũ locutus est. ut ipse ꝓpħicꝰ
sermo declarat.I UIII.¬
ic enĩ habes Ecce ego firmans toni¬
trua & creans sp̃m. & nuntians in ho¬
mines xp̃m suum. faciens lucem & nebu¬
lam. & ascendens suꝑ excelsa. dñs ds̃ om̃i¬
potens nomen est ei Si hinc faciunt qͦs¬
tionem. quod creatũ sp̃m aixit: quia
creasti sp̃m firmamenti. Tam̃ ut ꝓpositiᷤ
inhereamus his uidelicet quȩ amos dix̃.
nonne euident̃ dictorũ testificat᷑. series
de istius creatura mundi locutum ꝓpħã:
trium. & creans sp̃m Ipse ordo nos doce¬
at Nam si de sp̃u scõ dicere uoluisset:
ñ de tonitruo utiq p̃misisset Neq en̾
antiquiora tonitrua sunt qũa sp̃s sc̃s:
quauis impii sint. tam̃ id ñ audent dic̾
Deniq cũ subiectũ uideamꝰ: de luce &¬

Expanded text:
VII. Nec me praeterit haereticos objectare consuevisse ideo videri creatum Spiritum sanctum, quia plerique eorum ad argumentum astruendae suae impietatis adsciscunt illud, quod Amos de flatu ventorum locutus est, ut ipse propheticus sermo declarat. Sic enim habes: Ecce ego firmans tonitruum, et creans spiritum, et nuntians in homines Christum suum, faciens lucem et nebulam, et ascendens super excelsa, Dominus Deus omnipotens nomen est ei . 49. Si hinc faciunt quaestionem, quod creatum Spiritum dixit, quia creasti spiritum firmamenti ; tamen ut propositis inhaereamus, his videlicet quae Amos dixit, nonne evidenter dictorum testificatur series de istius creatura mundi locutum prophettruum, et creans spiritum. Ipse ordo nos doceat; nam si de Spiritu sancto dicere voluisset, non de tonitruo utique praemisisset. Neque enim antiquiora tonitrua sunt, quam Spiritus sanctus: quamvis impii sint, tamen id non audent dicere. Deinde cum subjectum videamus esse de luce e
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ momentũ. argumentantes. qͦd si in
sp̃u dm̃ p̾dicandũ putent: ut minist̾iũ
sc̃i sp̃s signare uideantur. Si uͦ cũ spũ di
tatem quandã & cõmunionẽ patris &
filii & sp̃s scĩ designare uideantur
S quis separet. qd ñ potest separari:
Quis diuidat societatẽ. quã indiuiduã
tes in nomine patris &e filii &e sp̃s sci

Expanded text:
esse momentum, argumentantes quod si in esse momentum, argumentantes quod si in Spiritu Deum praedicandum putent, ministerium sancti Spiritus signare videantur: si vero cum Spitatem quamdam et communionem Patris et Filii et Spiritus sancti designare videantur. 71. Sed quis separet, quod non potest separari? quis dividat societatem, quam, individuam tes in nomine Patris et Filii et S
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt enĩ nares sp̃itales ut legimus. qͦs
habet sponsa uerbi cui dr̃ Se odor na¬
ribus tuis E alibi Odoratꝰ est dñs¬
ds̃ odorẽ suauitatis Sunt eñi queda
interioris menbra hominis. cuius manusˢ
in actu. aures in auditu. pedes in ꝓcessu
quodã boni oꝑis estimant᷑ Itaq ex of¬
ficiis. ueluti quasdã colligimus menbro¬
rum figuras Neq enĩ in int̾iore honu¬
ne sedm carnalia aliqͥd nos conuenit
aut manũ eiꝰ aut digitum. nec aduer¬
tunt qͦd hȩc ñ ꝓpt̃ formã scripta sint
corporis: qr in diuinitate nec menbra
nec partes sunt. s ꝓpt̾ unitatẽ diuini¬
rari. cũ plenitudo diuinitatis uelut
corꝑaliter habitet in substantia trinita¬
tis Ideo igit᷑ & filiꝰ. patͥs dextera nun¬
cupatus. sicut lectum ẽ Dext̾a dñi ex
ed qͥd mirũ si de uerbis amentes hoĩes
faciunt questionẽ. cũ faciant & de syl¬
labis: Sunt enĩ qͥ hinc putent facien
usu quodã. diuinitatis estunandũ putant

Expanded text:
Sunt enim nares spiritales, ut legimus, quas Sunt enim nares spiritales, ut legimus, quas habet Sponsa Verbi, cui dicitur: Et odor naris tuae ; et alibi: Odoratus est Dominus odorem suavitatis . Sunt ergo quaedam interioris membra hominis, cujus manus in actu, aures in auditu, pedes in processu quodam boni operis aestimantur. Itaque ex officiis, veluti quasdam colligimus membrorum figuras; neque enim in interiore homine secundum carnalia aliquid nos convenit aut manum ejus, aut digitum: nec advertunt quod haec non propter formam scripta sint corporis, quia in divinitate nec membra, nec partes sunt: sed propter unitatem divinirari; cum plenitudo divinitatis velut corporaliter habitet in substantia Trinitatis. Ideo igitur et Filius Patris dextera nuncupatur, sicut lectum est: Dextera Domini ed quid mirum si de verbis amentes homines faciunt quaestionem, cum faciant et de syllabis? Sunt enim qui hinc putent faciendusu quodam divinitatis aestimandum putent
Abbreviated transcription (Latin):
creatus est. in ueritate & iustitia et
sc̃itate. dudiant qu̾eadmodũ unitatem
diumȩ oꝑationis scͥptura signauerit Qͥ
sp̃s opus est. regeneratio ista p̾stantior.
a noui huiꝰ hominis qui ereatur ad ima¬
gine dĩ auctor ẽ sp̃s qu̾e utiq meliorẽ
hoc exteriore  nr̃o homine nemo dubi¬
tauerit In quib celestem alterũ. terre¬
nũ alterũ apłs significauit dicens¬
& qualis celestis: tales & celestes Ergo
cũ celestem faciat gr̃a sp̃italis. quod ter¬
renũ creare posseͥt. etiã sensu debenuᷤ
aduertere. licet credamꝰ exemplis Bicit
eñ alibi sp̃s iob Uiuit dñs qui sic me
iudicat. & omp̃s qui ad amaritudinem
perduxit anima meã. sp̃s aut̃ diumus qͥ
ẽ in narib meis. Non utiq sp̃m hic au¬
ram uitalem banc. & spiramentũ corpo¬
reum designauit: s nares hic int̾ioris ho
minis asui significat. quibꝰ uitȩ odorem
carpebat ȩt̾nȩ. & gr̃am celestis ungenti
geminis quibꝰdã sensibus hauriebat

Expanded text:
 et sanctitate . Audiant quemadmodum unitatem divinae operationis Scriptura signaverit. Qui ncti igitur Spiritus opus est regeneratio ista praestantior; et novi hujus hominis, qui creatur ad imaginem Dei, auctor est Spiritus: quem utique meliorem hoc exteriore esse nostro homine nemo dubitaverit. Siquidem coelestem alterum, terrenum alterum Apostolus significavit dicens: Qualis coelestis, tales et coelestes . 67. Ergo cum coelestem faciat gratia spiritalis, quod terrenum creare possit, etiam sensu debemus advertere, licet careamus exemplis. Dicit enim alibi sanctus Job: Vivit Dominus, qui sic me judicat; et omnipotens, qui ad amaritudinem perduxit animam meam: Spiritus autem divinus, qui est in naribus meis . Non utique spiritum hic auram vitalem hanc et spiramentum corporeum designavit, sed nares hic interioris sui hominis significat, quibus vitae odorem carpebat aeternae, et gratiam coelestis unguenti 647 geminis quibusdam sensibus hauriebat. 68.
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui seruiunt creaturȩ. cũ crea¬
tori seruitium debeamus
t quoniam creatorem sp̃m norat: uii.¬
docet eidẽ seruiendum. dicens Uidete
canes. uidete malos oꝑarios. uidete con¬
cisionem Nos enĩ sumus circũcisio. qui
codicũ uarietate contendit. quorũ ali¬
quos ꝑfidi falsauerunt: grecos inspiciat
codices. & aduertet quia scriptũ est.¬

Expanded text:
eos qui serviunt creaturae, cum creaeos qui serviunt creaturae, cum creatori servitium debeamus. Et quoniam creatorem Spiritum noverat, docet eidem serviendum, dicens: Videte canes, videte malos operarios, videte concisioncodicum varietate contendit, quorum aliquos perfidi falsaverunt, Graecos inspiciat codices, et advertat quia ibi scriptum est