comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ratus tamen deeo ioseppus qui postipsas statim
primas a postolorum successi ones fuit: q̃uinto commen¬
tariorium suorum libro his uerbis refert:
uscEpIT IN QUID ECCLESIAMIUM NCOS¬
tolus statre dñi ia cobus. quiabomnibus cognomina¬
tus est iustus abipsis dñitemporibus ꝑdurans usq ad
nosi & multiquidem ia cobi uocatisunt. sed hic exutero
matris suae scs̃ fuit uinum & sicerã non bibit. scnar
animał manducauit: ferrum incaputeius nonas¬
cenditoleo non est ꝑ uinctus. balneis non est usus.
ire in scã scõium: Neque enim laneo utebatur in dum̃¬
tnseltantum sindone solus in gredi ebaturtem plum
&iacebat suꝑ icenucisua orans ꝓpopuli indulgentiã. ita
ut orando callos facer& ĩgenibus ad modum camelli semꝑ
genua flectendo. necumquam ab oratione cessando
Itaq ꝓ incredibili hac continentia & summa iustitia

Expanded text:
raphus de eo Aegesippus, qui post ipsas statim primas apostolorum successiones fuit, in quinto Commentariorum suorum libro, his verbis: Suscepit, inquit, Ecclesiam cum apostolis frater Domini Jacobus, qui ab omnibus cognominatus est Justus, ab ipsis Domini temporibus perdurans usque ad nos. Et multi quidem Jacobi vocati sunt, sed hic ex utero matris suae sanctus fuit, vinum et siceram non bibit, sed neque animal manducavit, ferrum in caput ejus non ascendit, oleo enim est perunctus, balneis non est usus, ire in sancta sanctorum. Neque enim laneo utebatur indumento, sed tantum sindone. Solus ingrediebatur in templum, et jacebat super genua sua, orans pro populi indulgentia, ita ut orando callos faceret in genibus ad modum cameli, semper genua flectendo, nec unquam ab oratione cessando. Itaque pro incredibili hac continentia et summa justitia
Abbreviated transcription (Latin):
firmus pedibusꝗ sed ebat claudus ex utero matrissuce
quinum quamͣ bula uerat : Hic ciudiuit paulum lo¬
quentem : qui intuitus eum & uidens quia haber&
fidem ut saluus fier&: Dixit magna uoce: surge
suꝑ pedes tuus rectus & exiliuit &am bulabat:
Turbaedutem cum uidissent quod fecera tpaulus
cunabus nobis ad orationem sIIII¬
Duell cã qucondam habentem spm̃ prchonis obuire
nobis qua equestum magnum praestabat dominis
qui cid nuntiant uobis uiam salutis: hoc autem fa¬

Expanded text:
firmus pedibus sedebat claudus ex utero matris suae qui numquam ambulaverat hic audivit Paulum loquentem qui intuitus eum et videns quia haberet fidem ut salvus fieret dixit magna voce surge super pedes tuos rectus et exilivit et ambulabat turbae autem cum vidissent quod fecerat Paulus euntibus nobis ad orationem puellam quandam habentem spiritum pythonis occurrere nobis, quae r.edi £ um multum praestabat dominis ui praedicant nobis uiam salutis. hoc autem fa
Abbreviated transcription (Latin):
statutodie montem capitulinum ascendit ciose
deupe deieciens uold coepit. Inraripopulus ac
ueneran plerique dicentesdm̃ essepotentiam.
non hominis. qui eum corpore uolar& ad caelum:
Nuibil quitale xp̃m fecisse dicunt: Tuncparus
mmedio stans ait.: Dñe  iħs. ostende iurtutẽ

Expanded text:
statuto die montem Capitolinum, ac se de rupe dejiciens, volare coepit. Mirari populus et venerari: plerique dicentes Dei esse potentiam, non hominis, qui cum corpore volitaret, nihil tale fecisse Christum. Tunc Petrus in medio stans, ait: Jesu Domine, ostende ei
Abbreviated transcription (Latin):
eti conditio quieuit p&rus: ex orsus est simon acces¬
scesalectulum defuncti bascantars adq iomurnso¬
rate distoclam carmina coepit: uisumest cirtũ
luu ingens at tolitur quodiam uiuera. quodicom¬
ssuscitatus est : surgat ambul& fabul&ur fantt s¬

Expanded text:
etur. Adquieuit Petrus, adorsus est Simon. Accessit ad lectum defuncti, incantare atque immurmurare dira carmina coepit. Visus est agitare  ingens gentilium quod iam uiueret, quodsi resuscitatus est, surgat, ambulet, fabuletur’. Phantas
Abbreviated transcription (Latin):
alonge: & intrase orationi paulis ꝑ intentus cũ
nos serui sumus. secura estomater defilio. & non
OR QUEBATUR MCGLIS &copos¬
nem excitat carminum subtum potentiam.
congregat populum. offensum sahcit a galileis.
relicturum urbemq uam tuerssoler& dienstatuit

Expanded text:
longius et intra se orationi paulisper intentus cum nos serui sumus. Secura esto, mater, de filio, non rquebatur magus aposnem excitat carminum suorum potentiam, congregat populum, offensum se dicit a Galilaeis relicturum urbem quam tueri soleret. Diem statuit
Abbreviated transcription (Latin):
A perimihipul santi ianuamuitae : principes tenebrterum
non oc currant mihi nec ueniat mihi pes suꝑbiȩ & manus
extirnea non contingatme sed susci peme secundum
uerbumtuum et ꝑducme ad conuiuium epularumtuarũ
ubi epulantur tecumomnes amicitui. Tues enĩxp̃s filius
dĩ quicum patre tuo & cũ sco spũ uiuis & regnas in scła scło¬
rum: cum quae omnes populus respondis s& cimen lux
ferret aspectus: Postea uero inuenit est fouea illa plena :
nihilaliud in sehabens nisimanna. quã usquae hodiae gignit¬

Expanded text:
Aperi mihi pulsanti januam vitae, princeps tenebrarum non occurrat mihi, nec veniat mihi pes superbiae, et manus extranea a te non contingat me; sed suscipe me secundum verbum tuum, et perduc me ad convivium epularum tuarum, ubi epulantur tecum omnes amici tui. Tu es Christus Filius Dei vivi, qui cum Patre tuo vivis et regnas in saec Cumque omnis populus respondisset: Amen, luxferret aspectus. Postea inventa est illa fovea plena, nihil aliud in se habens nisi manna, quam usque hodie
Abbreviated transcription (Latin):
accipe & bibe utostendas omnipotentem es sedm̃tueo
si postea quã biberis potueris in columis ꝑmanere : Tunc
berant̃ in trepidus & constans accepit calicem & signa¬
culum crucis faciens in eao dixit : Ds̃ meus pater & filius
& sp̃s sc̃s cui omnia subiecta sunt cuiomnis creatura de¬
seruit & omnis potes tas subiecta :ẽ & metuit & expa¬
uescit cum noste ad ausilium huo camus cuius audito
nomine serpentes conqui es cuno draco fugit si leuipe¬
scerpius extinguitur gegulus uincitur & spalagius
huc ferociora. repentina & animalia noxia tere

Expanded text:
accipe et bibe, ut ostendas omnipotentem esse Deum tuum, si, postquam biberis, potueris incolomis permanere». Tunc r intrepidus accepit calicem, et signacu- lum crucis faciens in eo dixit: «Deus meus, Pater et Filius et Spiritus Sactus, cui omnia subiecta sunt, cui omnis creatura deseruit et omnis potestas subiecta est, metuit et expauescit, cum nos te ad auxilium prouocamus, cuinomine serpens conquiescit. draco fugit. vypescorpio extinguitur. regulus vincitur. squalangus huc
Abbreviated transcription (Latin):
suis & dixitei: ueniad me: quia tempus estutaepuleris
in conuiuiomeo cum frax tribustius: Surgens autem
que in eius fuerat nomine fabricata &aprimopullorũ
cantu agens misteria dĩ omnem populum usquae ad orã
diei tertiam. ad locutus estdicens fratres & conser¬
dñs ũde hocmundo uocare dignatur: Posthaec uxta al
eclesiam ꝓici : & descendens in eam : ex pandens manus suasi
adñm dixit : inuitatus ad conuiuium tuum uenio : gracti¬
as agens quia medignatus esch̃e ihũ xp̃e adtuas epulas in
uitarȩ : Sciens quod ex toto corde meo desidera bam uide
re faciem tuam & quasi desepultura sollicitus sum:
odortuus concupiscentias in me excitauit᷑ terrenas uox
tua plenasuauitate mel liflua. & ad locutiotua in con¬
parabi lis eloquiis angelorum: quotiens terogaui ut ad¬

Expanded text:
suis et dixit ei: « Veni ad me, quia tempus est ut epuleris in convivio meo cum fratribus tuis. » Surgens autem jus nomine fuerat fabricata; et a primo pullorum cantu agens mysteria Dei, omnem populum usque ad horam diei tertiam allocutus est, dicens: « Fratres et conserDominus jam de hoc mundo vocare dignatur » Post haec, juxta alecclesiam proici. Et descendens in eam expansis manibus ad deum dixit: «Inuitatus sum ad conuiuium tuum; gratias epulas invitare, sciens quod ex toto corde meo desiderabam te. Vidi faciem tuam, et quasi de sepulcro suscitatus sum. Odor tuus concupiscentias in me excitavit aeternas. Vox tua plena suavitate melliflua, et allocutio tua incomparabilis est eloquiis angelorum. Opera tua
Abbreviated transcription (Latin):
aitiam quidem ut recte agere doceamur Regnum
uero ut quae sit merces põsita labores & patientiae
nouerint in quo est bonis quidem adernorum bono¬
rum remuneratio His cutem qui contra uoluntatẽ
eiuis egerint: ꝓ uniuscuiusq gestis poenarũ dignare sttutio
uelit antequã cictus suos emend& dehis yequi rere quȩ
non potest inuenire stulta & mefficax ent huius
cemodi inquisitio tempus enim breue est: & iudiciũ dĩ
gestorum causai agetar por queestio ium:
Ideoq ante omnii hoc quueramus quid nos cut qualit̃

Expanded text:
itiam quidem, ut recte agere doceamus; Regnum vero, ut quae sit merces posita laboris et patientiae noverimus, in quo est bonis quidem aeternorum bonorum remuneratio, his autem qui contra voluntatem ejus egerunt: pro uniuscujusque gestis poenarum digna restitutiovelit antequam actus suos emendet, de his requirere quae non potest invenire, stulta et inefficax erit homini inquisitio. Tempus enim breve est, et judicium Dei gestorum causa agitur non questionum. Ideoque ante hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Uidens cutem quia placer&. iudceis: ad posuit
adp̃ hendere & p&rum Erant autem dies aZimo¬
rum: quẽ cum ad p̃hendiss& misit in carcerem. ta¬
dens quat tuor qua termobus militum custo dire
eum uolens postpascha producere eum populo
& p&rus quidem serua batur incarcere: fiebatautẽ

Expanded text:
idens autem quia placeret Iudaeis adposuit adprehendere et Petrum erant autem dies azymorum quem cum adprehendisset misit in carcerem tradens quattuor quaternionibus militum custodire eum volens post pascha producere eum populo et Petrus quidem servabatur i
Abbreviated transcription (Latin):
istimasti pecuma possideri : Nonẽ tibi p̾ts neque sons in
sermone isto: corem̃tuum non est rectũ corã dõ: Peni¬
tentiã itaque age ab hac stultitia tua nequitia tua.
& rogadm̃ si forte dimitta tur tibi haec cogitatiocor¬
distui: Infelle enĩ amaritudinis & obligationemi¬
quitatis uideo te eẽ Respondens autem simondixt.
quȩ dixistis Etilli quidẽ tes tificati & lacutiuer¬
bum dui rediebant hierosolimã & multis pegio¬
nibus samaritanorũ euangelitabant dnm̃. Nuii¬

Expanded text:
istimasti pecunia possideri. Non est tibi pars, neque sors in sermone isto. Cor enim tuum non est rectum coram Deo. Poenitentiam itaque age ab hac nequitia tua: et roga Deum, si forte remittatur tibi haec cogitatio cordis tui. In felle enim amaritudinis, et obligatione iniquitatis video te esse. Respondens autem Simon, dixit: quae dixistis et illi quidem testificati et locuti verbum Domini rediebant Hierosolymam et multis regionibus Samaritanorum evangelizabant angelu
Abbreviated transcription (Latin):
sic & dixit illi circum dactibi uesti mentum tuum & scquere
me & exiens sequebatur & nesciebat qui auerum est
quod fiebat ꝑ cenge lum: aestimabat autem sȩ. iusum
uidere: Transeuntes autem . prima m& secundam
custodiamuenerunt adpostam ferream quaeducit
adciuitatem quae ultro cipertaest eis: & exeuntes ꝓ¬
cesserunt puicom unum: & continuo discẽssit ange

Expanded text:
tibi vestimentum tuum et sequere me et exiens sequebatur et nesciebat quia verum est quod fiebat per angelum aestimabat autem se visum videre transeuntes autem primam et secundam custodiam venerunt ad portam ferream quae ducit ad civitatem quae ultro aperta est eis et exeuntes processerunt vicum unum et continuo discessit ange
Abbreviated transcription (Latin):
łtcontinuo surrexit Etuderunt illũ om̃s qui habi¬
tabant lrdae & saronȩ qui conuersi sunt aid dnm
Nioppe cutem fuit quaedã.  Qiii¬
dis cipuld nomine tabitas. quae interpra&cta dici¬
tur dorcas Haec erat plena operibus bonis & ele¬
mosynis. quas facebat: Factum es inͣdiebus illis:
ut infirmata morer&ur: quam cum lauis sent
posuerunt eam in caenaculo Cum autem ꝓpee e&
Aeda ab ioppe. discipuli. audientes qui ap&rus
E& inea miserunt duos uiros ad eum rogantes.
Nepfgi teris uenire usq adnos: Ex surgens¬
duxerunt illum incaenaaculum & circum steteruN
illum. om̃s uidue flentes & ostendentes tonicas
& uestes quas faciebat illisdorca eiectis autem om¬
nibus. foras parus ponens genu orauit: conuersusq
ad corpus dixit: tabita surgetid illa aperuit oculos
suos. & uiso p&ro resedit Dans autemillima num¬
uit eam uiutm: Notum autem factum est ꝑ uni¬
uersam ioppen: & crediderunt multi ini dño

Expanded text:
nuo surrexit. Et viderunt eum omnes, qui habitabant Lyddae et Saronae: qui conversi sunt ad Dominum. In Joppe autem fuit quaedam discipula, nomine Tabitha, quae interpretata dicitur Dorcas. Haec erat plena operibus bonis, et eleemosynis, quas faciebat. Factum est autem in diebus illis, ut infirmata moreretur. Quam cum lavissent, posuerunt eam in coenaculo. Cum autem prope esset Lydda ad Joppen, discipuli audientes quia Petrus esset in ea, miserunt duos viros ad eum, rogantes: Ne pigriteris venire usque ad nos. Exsurgensduillum omnes viduae flentes, et ostendentes ei tunicas et vestes, quas faciebat illis Dorcas. Ejectis autem omnibus foras, Petrus ponens genua oravit: et conversus ad corpus, dixit: Tabitha, surge. At illa aperuit oculos suos: et viso Petro, resedit. Dans autem illi uit eam uiuentem. notum autem factum est hoc per uniuersam ioppen, et crediderunt multi in do
Abbreviated transcription (Latin):
fructume morato subito soporati unum somnium
uiderunt uius cemodi quasi rex potens gemmatus in me
lusm̃s bene dixit uos ut eternae uitae participes effici¬
amini : eiui gilantes autem cum sibi met narrant que uidis¬
sent : ec cethomas apparuit eis dicens : Rex meus quiuobis
introduxit ut benedictiomea suꝑ uos fructific&: Ha¬
betis enĩ integra quae estomnium regina uirtutum
rum &ommbonorũ possessio : uirginitas uistorialibi¬
dinif tropheum fidei uictoria deinimicis & uitae eternae
securitas Nam nascitur decorruptione pollutio depol¬
lutione reatus dereatu confusio: Exhis operibus oriuntur¬

Expanded text:
fructu memorato gustassent, subito soporati unum somnium viderunt. Nam quasi rex potens gemmatus videbalus meus benedixit vos, ut aeternae vitae participes efficiamini. » Evigilantes autem, cum mutuo sibi narrarent quae vidissent, ecce Thomas apparuit eis, dicens: « Rex meus, qui modo introduxit, ut benedictio mea super vos fructificet. Haegritatem, quae est omnium regina virtutum,rum et omnium bonorum possessio; virginitas victoria libidinum, tropaeum fidei, victoria de inimicis, et vitae securitas quietis. Nam de corruptione nascitur pollutio, de pollutione reatus, de reatu confusio. » Cumque T
Abbreviated transcription (Latin):
tius himorata est. stupens hominem non manduc antem
ne quebibentem sed ad caelos oculos fixos habentem intelle¬
xit hunce broceum esse & dĩ caelioratorem : Frat enim puella¬
ds̃ est hebraceorũ qui creciuit omnia ĩpse fecit caelum & t̃
tentius hebre ampuellã uerba ueritatis canentem ut eadem
lum qđ nequemandu car& neque biber& dedit palmam hi fa¬

Expanded text:
tius immorata ante illum stetit, ac ut hominem non manducantem neque bibentem, sed oculos coelis affixos habentem perxit, hunc Hebraeum esse et Dei coeli oratorem intDeus Hebraeorum, qui creavit omnia; ipse fecit coelum et teet puellam verba veritatis canentem attentius eamdem quod neque manducaret, neque biber
Abbreviated transcription (Latin):
lo codis ponam & ad ortum solis in gressum. Primo pro¬
aula. Insecundo salutorium intortio consistoriam in
quarto tricorum inquinto ⁊dtas hiemales insecto tetas
estiuales : inseptimo epis castarium & triglinias accuuibi¬
talia moctauo termas innono gininasiam indecimo co¬
quinã in undecimo colibbum colr̃mbium & aquarum
lacus influentes induo decimo, rpo dromium & ꝑgrrum
arcus dealbatorios : Rexcuitems considerans aitada postolã :¬
Vercartifex ẽs & decet te regibus ministracre : Relinquens¬
autem illipecunias in finitas abit: a postolus autem coepit

Expanded text:
c disponam, et ad ortum solis ingressum: primo proaulam, secundo salutatorium, in tertio consistorium, in quarto tricorium, in quinto zetas hiemales, in sexto zetas aestivales, in septimo epicaustorium et triclinia accubitalia, in octavo thermas, in nono gymnasia, in decimo coquinam, in undecimo colymbos et aquarum lacus influentes, in duodecimo hippodromum et per gyrum arcus deambulatorios. » Rex autem considerans, ait: « Vere artifex es, et decet te regibus ministrare. » Deinde infinitas illi pecunias relinquens, abiit. Apostolus siquidem coepit
Abbreviated transcription (Latin):
aeterne ds. Deati apłi tui & euangelistȩ iohannis. ue¬
tui uocatione suscepta. terrenũ respuit patrẽ. ut posset in¬
uenire caclestẽ. Ad eptus in regno cȩloꝵ sedẽ apostolici culmi¬
nis. qui tantũ retia carnalis contẽpserat genitoris. Quiq ab u¬
genito tuosic familiariter ẽ dilectus. & in mensȩ grãe mun

Expanded text:
aeterne Deus, beati apostoli tui et evangelistae Joannis veti Filii tui vocatione suscepta terrenum respuit patrem, ut posset invenire coelestem, adeptus in regno coelorum sedem apostolici culminis, qui tantum retia 124 carnalia contempserat genitoris; quique ab Unigenito tuo sic familiariter est dilectus, et immensae gratiae muneribus
Abbreviated transcription (Latin):
mbrosius seruus xp̃i fratribus pominẽ italiã
Indño adernam sa lutem: Indiuinis uol umi¬
nibusreus subscribitur. quinon ftuduerit dare
graus qđ ipse gratis accepit: Quic quid enim
tur t̃ uminoluerit tradereomnibus quodipsẽ
non celandum acceperet. unde & psalini un cepbus
uatescanit: Iustitiamtuamnon abscondiumeorlẽ
meo s cueritateintuia ieci eliuareniũ & saliureretuẽ
In concilio multorum: Et pro hocopere quas
uicissitudinem adõ postulansadiecit : Tuais
dñe ne elonges miseri cordiam tuã ame:qr ã¬
si qidicer&: Si cutego feci alios misericor¬
diam iuenire. Ita&ipse non patiaris longi
sierimiseri cordia stuasame : A periamu ser
Curista p̃mi simus & ur̃os dnimos quidedõ
sentitis & creditis deinuentione scõrum ełle¬

Expanded text:
MBROSIUS servus Christi fratribus per omnem Italiam in Domino aeternam salutem. 1. In divinis voluminibus reus subscribitur, qui non studuerit dare gratis, quod ipse gratis accepit; quidquid enim Eitur, cum noluerit tradere omnibus, quod ipse non celandum acceperit. Unde Psalmographus vates canit: Justitiam tuam non abscondi in corde meo: veritatein concilio multorum . Et pro hoc opere quasi vicissitudinem a Deo postulans adjecit: Tu autem, Domine, ne elonges misericordiam tuam a me . Quasi diceret Deo: sicut ego feci alios misericordiam invenire, ita et ipse non patiaris longe fieri misericordias tuas a me. Aperiamus ergo cur ista praemisimus, et vestros animos qui pie sentitis et creditis, de inventione sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
spͥui scõ & nobis nihil ultra im pone¬
reuobis oneris quã hȩc quȩ neces saria sunt
ut abstineatis uos ab immolatis simulacro¬
rum & sanguine suffocato. & fornicatione
A quibus custodientes uos. bene agetis
ual&ȩ. Illi igitur dimissi descenderunt¬
antiochiam. & congregata multitudine
tradiderunt epistolam. Qũa cũ legissent
gauisi sunt super consolatione : ludas autẽ
& silas. & ipsicumes sent ꝓph&e uerbo
plurimo consolati sunt fratribus. & con¬
firmauerunt: Facto autem ibi temipore.
dimisi sunt cum pace a fratribus ad eos qui
miserant illos: Paulus autẽ & barnabas¬

Expanded text:
ui sancto et nobis nihil ultra inponere uobis oneris quam haec necessaria, ut abstineatis uos ab immolatis simulacrorum et sanguine et suffocato et fornicatione, a quibus custodientes uos bene agetis. ualAntiochiam: et congregata multitudine tradiderunt epistolam. Quam cum legissent, gavisi sunt super consolatione. Judas autem et Silas, et ipsi cum essent Prophetae, verbo plurimo consolati sunt fratres, et confirmaverunt. Facto autem ibi tempore, dimissi sunt cum pace a fratribus, ad eos qui miserant illos. Visum est autem Silae ma
Abbreviated transcription (Latin):
ustos sopoecatores ad penitentiãq ue morsdu rẽ
ret gestehui heoẽ: A postolus ipse cõme morat ine¬
pistolissuis Dicit eñ adhoc sibiueniã datãui sienm̃
ppeccatorũ suorũ ũt nemo dese desper& qui fuiers
magnis peccatis inuolutus: ł tinmagrs or leribis
mettii  quasiueniã ñ sit accepturus lncoriuerfis

Expanded text:
ustos, sed peccatores ad poenitentiam . Utilitas autem rei gestae hujus haec est: Apostolus ipse commemorat in Epistolis suis. Dicit enim ad hoc sibi veniam datam omnium peccatorum suorum, ut nemo de se desperet, qui fuerit magnis peccatis involutus, et in magnis sceleribus irretitus: quasi veniam non sit acceptur
Abbreviated transcription (Latin):
tem. & imponentẽ sibimanus. ut uisum
recipiat: Res pondit autẽ ananias:
Dñe audiui amultis deuiro hoc quanta ma¬
la scistuis fecerit in hie rusulem: & hic
hab& potestatem a principib sacerdotũ
alligan di om̃s qui in uocant nomentuum:
Dixit autem ad eum dñs: Uade. Qm̃ uas
electionis est mihi. ut port& nomen meu
corãgentibus & regib & filus isrł:¬
Ego ẽnim ostendamꝰ illi quanta oporteat

Expanded text:
ut visum recipiat respondit autem Ananias Domine audivi a multis de viro hoc quanta mala sanctis tuis fecerit in Hierusalem et hic habet potestatem a principibus sacerdotum alligandi omnes qui invocant nomen tuum dixit autem ad eum Dominus vade quoniam vas electionis est mihi iste ut portet nomen meum coram gentibus et regibus et filiis Israhe
Abbreviated transcription (Latin):
genere: Cũ haber& agrũ uendidit illũ &
artulit p̃tiũ & posuit ante pedes a postoloꝵ
Uiraut quidã Nomine annanias cũ saffira
ux oresuauendidit agrũ & fraudauit de
p̃tio agri cs̃ ciauxoresua. & afferens
partem quandã. ad pedes a postolorum posuit
Dixit autem petrus Annanias. cur
temptauit satanas cortuũ mentirite
spũi scõ. & fraudares deprȩtio agri.
Non ne manens tibi manebat. & uenun¬
datum intua erat potestate . & Quare
Non es mentitus hominib sed dõ¬
Audiens autem annanias hȩc uerba. cecis¬
dit & expirauit. & factus ÷timor magnus
in omnes qui audierant. Sur gentes au¬
tem iuuenes amouer̃ eum & efferentes
sepelierunt Iactum est autem
qua sihorarum trium spatium. &ux
sua nesciens quod factum fuerat in¬
trout. Respiciens autem ei p&rus.
dixit. Dic mihisitanti agrum uen¬
didistis. at illadixit. &iamtanti
s& rus autem ad eam. Quid utique
conuenit uobis temptare spm̃ scm̃
dñi. Ecce pedes eorumquise peli¬
erunt uirum tuum ad ostium

Expanded text:
um vendidit illum et adtulit pretium et posuit ante pedes apostolorum vir autem quidam nomine Ananias cum Saffira uxore sua vendidit agrum et fraudavit de pretio agri conscia uxore sua et adferens partem quandam ad pedes apostolorum posuit dixit autem Petrus Anania cur temptavit Satanas cor tuum mentiri te Spiritui Sancto et fraudare de pretio agri nonne manens tibi manebat et venundaNon es mentitus hominibus, sed DAudiens autem Ananias haec verba, cecidit et expiravit. Et factus est timor magnus in omnes qui audierant. Surgentes autem juvenes amoverunt eum, et efferentes sepelierunt. Factum est autem quasi horarum trium spatium, et uxor ipsius nesciens quod factum fuerat introivit. Respondens autem Petrus ei dixit: Dic mihi si tanti agrum vendidistis? At illa dixit. Etiam tanti. Petrus autem ad eam: Quid utique convenit vobis tentare Spiritum Domini? Ecce pedes eorum qui sepelierunt virum tuum ad ostium,
Abbreviated transcription (Latin):
oppressos adiabolo ⁊m̃d seret cumeo. łt nostestes sumus
omnium quȩ fecit in regione iudeorum & hierus alem
que mocciderunt suspendentes in ligno. Hunc ds̃ suscitaut
tertiadie. & dedit eum manifestum fierinon omni popu¬
lo sed testibus preordinatis ado. Nobisquimanduca uim
et bibimuscumillo. Postouam resurr exitamortuis. e tre

Expanded text:
o: quoniam Deus erat cum illo. Et nos testes sumus omnium que fecit in regione Judeorum et Hierusalem. Quem occiderunt suspendentes in ligno. Hunc Deus suscitavit tertia die: et dedit ei manifestum fieri non omni populo: sed testibus preordinatis a Deo: nobis qui manducavimus: et bibimus cum illo: postquam resurrexit a mortuis: pe
Abbreviated transcription (Latin):
principatum &caput optin& nationum Scilic& ut
ubicaput suꝑstitutionis eraet. illiccaput quiescer &
scĩtatis. E tubi gentilium principes habitabant : Deme¬
ritis autem beatissimorum pariet pauli hoc possumus
intelligere. quod cumdñs orientis regionem propria
illus trauerit passione : Occidentis plaga nequid mi¬
nus eẽs uicesui apostolorum sanguine illuminare dig¬
natus ẽ Et lic& illius passio nobis sufficiat ad salutẽ
łamen&iam horummartyrium nobis contulit adexem
profuderunt. Seduideamus causam quareis tamper¬
pessisunt. Scilic& quod interc&ent mirabilia. &iam
magumillum si monem orctionibus suis deaereua¬
cuo precipituruina prostrauerint. Cumenimidẽ
asserer& uolando seposseconscendere atq elatus subi¬
tomagicis artibus uolare coepiss&. Tunc petrus fixis
tatem. Prior enim ascendit ad dnmorectio quã uolatio¬

Expanded text:
principatum et caput obtinet nationum, scilicet ut principatum et caput obtinet nationum, scilicet ut ubi caput superstitionis erat, illic caput quiesceret sanctitatis, et ubi gentilium principes habitabant, riti sunt beatissimi Petrus et Paulus, hinc possumus intelligere, quod cum Dominus Orientis regionem propria illustraverit passione, Occidentis plagam, ne quid minus esset, vice sui Apostolorum sanguine illuminare dignatus est. Et licet illius passio nobis sufficiat ad salutem, tamen etiam horum martyrium nobis contulit ad exemprofuderunt: sed videamus causam quare ista perpessi sunt: scilicet quod inter caetera mirabilia etiam magnum illum Simonem orationibus suis de aeris vacuo praecipiti ruina prostraverint. Cum enim ideassereret volando se posse conscendere, atque elatus subito magicis artibus volare coepisset; tunc Petrus fixis tatem. Prior enim ascendit ad Dominum oratio quam volat
Abbreviated transcription (Latin):
Istediuitias in mortalitatis. Ille dispensat scientiȩ
thesauros. Istolargiendisunt scientiȩ thesauri.
sicut scriptum est. In quosunt omnesthesauri sapien¬
tiȩ & scientiȩ absconditi. Ergobeati petrus & pau¬
lus eminent inter uni uersos a posto los. & peculiasi
quadamprerogatiua prȩcellunt Verum tamen¬
interipsos quiscui prȩponatur incertum est: Puo
enim illos aequales esse merito. qui a & ȩquales suc
passione. Et simili eos fidei deuotione uixisse. quos
simul uidemus ad martrii gloriam peruenisse¬
Non enim sine causa factum putemus quod unadie
in loco uno unius tyranni toleracuerint sententiam¬
Inunadie passi sunt ut adxpm̃ pariter peruenira¬
V noquidem loco. nealter romȩ deess& subuno perse¬
cutore ut ȩqualis crudelitas utrumq constringe¬
ra. Diesergo promerito. locus autem. progloria
Persecutor decretus ẽ. prouirtute. At in quo tandem
locum marterium pertulerunt. inurberoma. quȩ

Expanded text:
ae; divitias immortalitatis ille dispensat, scientiae ae; divitias immortalitatis ille dispensat, scientiae thesauros iste largitur; sunt enim scientiae thesauri, sicut scriptum est, In quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Ergo beati Petrus et Paulus eminent inter universos apostolos, et peculiari quadam praerogativa praecellunt. Verum inter ipsos quis cui praeponatur incertum est. Puto enim illos aequales esse meritis, quia aequales sunt passione; et simili eos fidei devotione vixisse, quos simul videmus ad martNon enim sine causa factum putemus quod una die, uno in loco, unius tyranni toleravere sententiam. Uno die passi sunt, ut ad Christum pariter pervenirent; uno in loco, ne alteri Roma deesset; sub uno persecutore, ut aequalis crudelitas utrumque constringeret: dies ergo pro merito, locus pro persecutor decretus est pro virtute. Et in quo tandem loco iidem martyrium pertulerunt? In urbe Roma, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Cumomnes beati a postoli paremgratiam aput
dnm sc̃itatis optinent: nesciotamen quopacto
petrus & paulus uidentur premrceteris peculiari quadã
insaluatore fidei uirtute. precellere: quod quidẽ ex
psius dñiiudicio possumus approbare: Nampetro
sicutboni dispensatori. clauem regnicaelestis dedit.
aulo autem tamquam idoneo doctori magisteriũ
ecdesiastice institutionis iniunxit: Scilic& utquos
iste erudierit ad salutem. ille suscipi& ad qui&em
iquorum corda paulus patefecerit doctrina uerboꝵ
orum animas p&rus perducat ad regnacaelorum
iaus enim dicenda est. qua ad fidem pectora iureres
ranur. mentium secr&a panduntur. et quicquid intrn¬
secusclausum tenetur. inpalam rationabili manifesta¬
tione producitur: Clauis in quam .est. quȩ conscien¬
tiam ad confessionem peccati aperit. & graetia meter¬
nitatis mysterio salutari conclaudit: Amboigit᷑
claues ad nõ perceperunt. Istescientiȩ. Ille potentie¬

Expanded text:
Cum omnes beati Apostoli parem gratiam apud Dominum sanctitatis obtineant, nescio quo tamen pacto Petrus et Paulus videntur prae caeteris peculiari quadam in Salvatore fidei virtute praecellere. Quod quidem ex ipsius Domini judicio possumus approbare. Nam Petro, sicut bono dispensatori, clavem regni coelestis dedit; Paulo, tanquam idoneo doctori, magisterium ecclesiasticae institutionis injunxit: scilicet ut quos iste erudierit ad salutem, ille suscipiat ad quietem; ut quorum corda Paulus patefecerit doctrina verborum, eorum animabus Petrus aperiat regna coelorum. Clavis enim dicenda est, qua ad fidem peccatorum dura corda reserantur, mentium secreta panduntur, et quidquid intrinsecus clausum tenetur, in palam rationabili manifestatione producitur. Clavis, inquam, quae et conscientiam ad confessionem peccati aperit, et gratiam ad aeternitatem mysterii salutaris 231 includit. Ambo igitur claves a Domino perceperunt, scientiae iste, ille potenti
Abbreviated transcription (Latin):
timonium perhibent remissionem peccatorum ac¬
cipere pernomineius om̃squi credunt in eum. Ad huc
loquente pecro uerbahaec. cecidit sp̃ssc̃s. superom̃s
quiau diebant uerbum &obstipuerunt excircumcisio¬
ne fideles quiuenentnt cumpeero qui a & innationes
gratia sp̃s sc̃ieffusa est: Audiebant autemillos lo

Expanded text:
hibent remissionem peccatorum accipere per nomen eius omnes qui credunt in eum adhuc loquente Petro verba haec cecidit Spiritus Sanctus super omnes qui audiebant verbum et obstipuerunt ex circumcisione fideles qui venerant cum Petro quia et in nationes gratia Spiritus Sancti effusa est audieban
Abbreviated transcription (Latin):
prauatum. ut probar. io hanna hocẽ filius
iohannis. Bariona. scriptũ sit. unadetrac¬
ta syllaba. Iohanna autem interpretatur
dnĩ grati a. Utrumq autem nomen mrsti
tale. Illudquoq quodait quia caro &
sanguis non reuelauit tibi. a pos tolicȩ nar¬
dicotibi. Quid ÷ hoc quod ait. et egodico
tibi. quia tu mihi dixisti. Tues xpc̃ fili¬
us dĩ uiui. Et egodi cotibi non sermone
casso. & nullum habentem opus¬
Sed dico tibi. Quia meum dixisse . ẽ. quia
tues petrus & super hanc p&ram aedifica¬
bo a ecclãm meã. Sicut ipselumen a posto¬
lis donauit. ut lumen mundi appellent᷑
c& eraq ex dõ sortiti uocabula sunt. ita
& simoni qui credebat in p&ram. xpm̃.
p&rilargitus est nomen. E scđn ie¬
taphoram petrȩ recte dicitur ei. edifi cabo
ualebunt aduersũ eam Egodico portas
adtartarum. Nemoitaq putet de
morte dici quod a postoli conditione mor¬
tis subiecti non fuerint. quorũ martr¬

Expanded text:
pravatum, ut pro Bar Joanna, hoc est, filius pravatum, ut pro Bar Joanna, hoc est, filius Joannis, Barjona scriptum sit, una detracta syllaba. Joanna autem interpretatur Domini gratia, utrumque autem nomen mystictuale. Illud quoque quod ait: Caro et sanguis non revelavit tibi, apostolicae nartibi dico. Quid est quod ait: Et ego dico tibi, quia tu mihi dixisti, tu es Christus filius Dei vivi, et ego tibi sermone casso, et nullum opus habente, sed dico tibi, quia meum dixisse fecisse est. Quia tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam. Sicut ipse lumen apostolis donavit, ut lumen mundi appellentur, caetera quae ex domino sortiti vocabula sunt, ita et Simoni, qui credebat petram Christum, Petri largitus est nomen. At secundum metaphoram petrae, recte dicitur ei, aedificabo aevalebunt adversus eam. Ego portas ad tartarum. Nemo itaque putet de morte dici, quod apostoli conditioni mortis subjecti non fuerint, quorum marty
Abbreviated transcription (Latin):
me. eẽ dicitis. Illis quia homines sunt
humana opinantibus. uos diiestis quẽ
me. eẽ. existimatis¬
Et p&rus experso¬
na omniũ apostolorum profit&ur
pellant. ad comparationem eorumdeoꝵ
quiputantur dii. sed mortuis unt. Satur
& c&era idolorũ portenta significant
bariona. quia caro & sanguis non reuela uit
tibi. sed pater meus qui in caelis est. Testi¬
uicem Petrus dixerat. Tuer xp̃c filius
dĩ uiui: Mercedem recepit. uera confes¬
sio. beatus essi monbariona. quia non roue¬
lauit tibi caro & sanguis sed pater. Qđ ca
grrtia reuelatũ ÷. Ergo ex confessione
sortitũ uocabulum qͦuodreuelati onẽ
exspũ scõhabeat: cuius & filius appel¬
landus sit. Si quidem bariona inlin¬
gua nra sonat filius colũbȩ. Alii simpli¬
cipliciter accipiunt. quodsimonid÷ p&̃rus filius
sit iohannis. iuxta alterius loci interrogationẽ
Si moniohannis diligis me. quires pondit
Onẽ tuscis. Et uolunt scriptorum uitio de¬

Expanded text:
me esse dicitis? me esse dicitis? humana opinantibus; vos qui estis dii, quem me esse existimatis? Petrus ex persona omnium apostolorum profitetur: pellat, ad distinctionem eorum deorum, qui putantur dii, sed mortui sunt: Saturnet caetera idolorum portenta significans. on revelavit tibi, sed Pater meus, qui in coelis est. Testiicem. Petrus dixerat: Tu es Christus Filius Dei vivi; mercedem recepit vera confessio: Beatus es, Simon Barjona. Quare? quia non revelavit tibi caro et sanguis, sed revelavit Pagratia revelatum est. Ergo ex confessione sortitur vocabulum, quod revelationem ex Spiritu sancto habeat, cujus et filius appellandus sit. Siquidem Barjona in lingua nostra sonat, filius columbae. Alii simpliciter accipiunt quod Simon, id est Petrus, filius sit Joannis, juxta alterius loci interrogationem: Simon Joannis, diligis me? qui respondit: Domine, tu scis. Et volunt scriptorum vitio de
Abbreviated transcription (Latin):
Pulchre aut̃ interrogat. quemdicunt. eẽ
homines filiũ hominis. quia qui defilio
hominis loquuntur. homines sunt. qui
uero diuinita te eius intelligunt. non ho¬
mines seddii appellantur. At illi dixer̃
Alii iohannẽ baptistam alii. heliam
Alii uero hiere miam. aut unum ex proph&is
Miror quos dam interpretes causas errorũ
inquirere singulorum. & disputationem
longissimam texere. quare dnm nrm̃ inm
xp̃m. alii iohannem putauerint. aliihe¬
liam. alii hieremiam. aut unum expro¬
ph&is. Cum sic errare potuerint inheliã
& hieremiã quo modo herodes errauit
in iohannem dicens. Quemego de colla ui
iohannem ipse surrexit amortuis et
uir tutes operantur in eo. Uos autem
quẽme eẽ. dicitis. Res pondit simon
petrus. Tues xp̃c filius dĩ uiui. Pru¬
dens lector adtende quod ex consequen¬
tibus sermonis a postoli. nequaquam
homines sed dii appellantur. Cum eni
dixis s& quem dicunt homines eẽ filiũ
hominis Subieccit Vos autem quẽ

Expanded text:
Pulchre autem interrogat: Quem dicunt esse Pulchre autem interrogat: Quem dicunt esse homines filium hominis, quia qui de filio hominis loquuntur homines sunt. Qui vero divinitatem ejus intelligunt, non homines, sed dii appellantur. At illi dixerunt: Alii Joannem Baptistam, alii Eliam, alii vero Jeremiam, aut unum ex prophetis. Miror quosdam interpretes causas errorum inquirere singulorum et disputationem longissimam texere, quare dominum nostrum Jesum, alii Joannem putaverunt, alii Eliam, alii Jeremiam, aut unum ex prophetis, cum sic errare potuerint in Elia et Jeremia, quomodo Herodes erravit in Joanne, dicens: Quem ego decollavi Joannem, ipse surrexit a mortuis, et virtutes operantur in illo . Vos autem, quem me dicitis? Respondit Simon Petrus: Tu es Christus filius Dei vivi. Prudens lector attende, quod ex consequentibus textuque sermonis apostoli nequaquam homines, sed dii appellentur. Cum enim dixisset: Quem dicunt homines esse filium hominis, subjecit: Vos autem, quem
Abbreviated transcription (Latin):
enitaũt inc̃ in partes cesareae philippi
Philippus iste frater herodis dequo supͣ
diximus tetracha iture ae & traconit dis
regionũ qui inhonorem tiberii cesa ris
cesarea philippi quaenunc paneas dicitꝰ
appellauit. Et est in prouincia fenicis
imitatus herodem patrem. qui in ho¬
norem augusti cȩsaris. appellauit
caesarem. quem prius turris strationis uo¬
cabatur. & ex nomine filiae eius leuiadẽ
trans iordanen ex truxit. Iste locus est cae¬
sarea philippi. ubi iordanis ad radices ori
ior & alterum .dan. quisimul mixti ior¬
danis nomen efficiunt. Et interroga uit
discipulos suos dicens. Quem medicunt
homines eẽ filiũ hominis :o Non dixit
quẽ medicunt homines eẽ sed filiũ homi¬
nis. Ne iactanter desequȩ rere uider&ur
Et nota quod ubicũque scriptũ .ẽ. in u&e¬
ri testamento filius hominis. in ebreo posi¬
tũ sit filius adam. Illud quoque quod in
psalmolegimus filii hominũ us que quo
graues corde. In ebrȩo dicitur filii adã

Expanded text:
enit Jesus in partes Caesareae Philippi. Philippus iste est frater Herodis, de quo supra diximus, tetrarcha Itureae et Trachonitidis regionum, qui in honorem Tiberii Caesaris Caesaream, quae nunc Paneas dicitur, ppi, et est in provincia Phoenicis: imitatus Herodem patrem, qui in honorem Augusti Caesaris appellavit Caesaream, quae prius turris Stratonis vocabatur: et ex nomine filiae ejus Juliadem trans Jordanem exstruxit. Iste  Al. ille locus est Caesareae Philippi, ubi Jordanis 122 oritur ad romine Jor, et alterum Dan, qui simul mixti, Jordanis nomen efficiunt. Et interrogabat discipulos suos, dicens: Quem dicunt homines esse Filium hominis? Non diquem me dicunt esse homines, sed filium hominis, ne jactanter de se quaerere videretur. Et nota quod ubicumque scriptum est in Veteri Testamento filius hominis, in Hebraeo positum sit , filius Adam. Illudque quod in Psalmo legimus: Filii hominum, usquequo gravi corde, in Hebraeo dicitur , filii Adam.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eis quicuratus fuerat Nihil poterant con¬
tradicere lus serunt autem eos foras extra
concilio secedere. et conferebant ad inui¬
cem dicentes. Quid faciem us hominibus
istis.  Qm̃ quidem notũ signũ factum. ẽ
per eos omnibus habitantibus in hieru¬
salem manifestum. & non possumus ne¬
gare. Sed ne amplius deuulgetur in po¬
pulũ. cõminemꝰ eis neultra loquantur
innominehoc ulli hominũ. Etuocantes
eos denuntiauerunt. neomnino loque¬
rentur neque docerent in nomine itiũ¬
xp̃i Petrus uero & iohannes responden¬
tes dixer̃ad eos. Siius tũ ÷ in conspectu
dĩ. uos potius audire quã dm̃. iudicate
Non enĩ possumꝰ q̃uidimꝰ & audiuimꝰ ñ loqui
At illi cõminantes dimiser̃ eos ñ in ueni¬
entes quomͦ punirent eosꝓpt̃ populum.
in eo qđ acciderat. Annorũ enĩ erat ampli
us .XL. homo in quo factũ erat signũ istud
sanitatis. Dimisia ut̃ uener̃ ad suos. & ad¬

Expanded text:
cum eis qui curatus fuerat nihil poterant concum eis qui curatus fuerat nihil poterant contradicere iusserunt autem eos foras extra concilium secedere et conferebant ad invicem dicentes quid faciemus hominibus istis quoniam quidem notum signum factum est per eos omnibus habitantibus in Hierusalem manifestum et non possumus negare sed ne amplius divulgetur in populum comminemur eis ne ultra loquantur in nomine hoc ulli hominum et vocantes eos denuntiaverunt ne omnino loquerentur neque docerent in nomine Iesu Petrus vero et Iohannes respondentes dixerunt ad eos si iustum est in conspectu Dei vos potius audire quam Deum iudicate non enim enientes quomodo punirent eos propter populum od acciderat annorum enim erat amplius quadraginta homo in quo factum erat signum istud sanitatis dimissi autem venerunt ad suos et ad
Abbreviated transcription (Latin):
gregarentur principes eorum & seni¬
ores & scribȩ in hierusalem. & annas prin¬
ceps sacerdotum. & caiphas. & iohannes.
& alexander. & quot quot erant degene¬
resacer dotali. & sta tuentes eos in me¬
dio inter rogabaNT in qua uir tute.
aut in quo nomine fecistis hoc uos
Tunc p&rus repl&us spũscõ dixit adeos
principes populi & seniores. sinos hodi
dinidicamur inbene facto hominis in quo
iste saluus factus est. no tum sit om¬
nibus uobis. & omni plebi isrł. quia
in nomine inũ xp̃i nazareni quem
uos crucifixistis. quem ds̃ sus citauit
amor tuis. In hoc iste adstatsanus co¬
ram uobis. hic .ẽ. lapis qui reprobatꝰ ÷
auobis edificantibus qui factus est
incaput anguli. & non ⁊ in alio alico
salus. pec enĩ Nomen aliud est
subcaelodatum hominibus inquo
oporteat nos saluos fieri. Uidentes autem
p&ri constantiã & iohannis. & comperto quod
homines. eent sine litteris & idiote. ad mira¬
bantur. & cognoscebant eos qm̃cum inũ fue¬
rant Hominem quoque uidentes stantem

Expanded text:
gregati principes et seniores et Scribae in Jerusalem, et Annas princeps sacerdotum, et Caiphas, et Joannes, et Alexander, et quotquot erant de genere sacerdotali, statuerunt in medio interrogabant in qua virtute aut in quo nomine fecistis hoc vos tunc Petrus repletus Spiritu Sancto dixit ad eos principes populi et seniores si nos hodie diiudicamur in benefacto hominis infirmi in quo iste salvus factus est notum sit omnibus vobis et omni plebi Israhel quia in nomine Iesu Christi Nazareni quem vos crucifixistis quem Deus suscitavit a mortuis in hoc iste adstat coram vobis sanus hic est lapis qui reprobatus est a vobis aedificantibus qui factus est in caput anguli et non est in alio aliquo salus nec enim nomen aliud est sub caelo datum hominibus in quo oportet nos salvos fieri videntes autem Petri constantiam et Iohannis conperto quod homines essent sine litteris et idiotae admirabantur et cognoscebant eos quoniam cum Iesu fuerant hominem quoque videntes stantem
Abbreviated transcription (Latin):
Eicor nelius ait: Anudius quartanadie usq in hanc
horcmorenseram horanona indomomea Et ecce
uirste&it anteme inueste candida: Etait: Corneli
ex audita ẽ. oratiotua . & elȩmosynȩtuȩ cominemo¬
ratesunt in conspectudĩ Mitte ergo in ioppen& accer¬
si simonem qui cognominatur petrus. hic hospitatur
indomum simonis coriarii iuxta mare. Confestimigit᷑
misi adte. & tubene fecistiueniendo. Nuncergo oms
nos in conspectutuo ad sumus audireomnia quȩcũq
tibi precepta sunt adño Aperiens aut̃ petrus osdixit
nueritate comperim qm̃ non ẽ. ꝑsonarum acceptords̃
dedinomnigente quitim& eum &operatur iustiti a
acceptusilłi Verbumenim misit filis i srł. Annunti¬
pinsenim agalilea post baptis mnum quod prȩdicauit
io hannis iħmanatareth. Quomod ounxiteumdsspũs c̃õ

Expanded text:
et Cornelius ait a nudius quartana die usque in hanc et Cornelius ait a nudius quartana die usque in hanc horam orans eram hora nona in domo mea et ecce vir stetit ante me in veste candida et ait Corneli exaudita est oratio tua et elemosynae tuae commemoratae sunt in conspectu Dei mitte ergo in Ioppen et accersi Simonem qui cognominatur Petrus hic hospitatur in domo Simonis coriarii iuxta mare confestim igitur misi ad te et tu bene fecisti veniendo nunc ergo omnes nos in conspectu tuo adsumus audire omnia quaecumque tibi praecepta sunt a Domino aperiens autem Petrus os dixit in veritate conperi quoniam non est personarum acceptor Deus sed in omni gente qui timet eum et operatur iustitiaacceptus illi. Verbum enim suum misit filiis Israel, annuntipiens enim a Galilaea, post baptismum, quod praedicavit Joannes Jesum Nazareth: quomodo unxit eum Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
quamuenistis: Qui dixerunt Corneliuscenturio
uiriustus & timens dm̃ & testimonium habens ab uni¬
uersagente iudeorum: Responsum accepit
abangeloscõ accerserte indomum suam etau¬
dire uerba abste. Introducensigit eos: recepit
hospitio. Sequentiautẽ die surgens ꝑfectus. est
cumeis. & qui lã ex froctrib ab ioppen comitatis
cumeo. Altera autẽdie introuiit cȩsaream
Cornelius uero expectabat illos: conuocatis cog¬
natissuis & necessariisamicis ł actum .ẽ. autẽ
cum intro iss& petrus: obuiu sei cornelius. etxi¬
dens ad pedes: ad orauit. Petrus uero. leuauit eũ dicens.
Surge & ego ipsehomosum Et loquenscumeo: intrauit
et inuenit multos qui conuenerant Dixitq ad illos
Vosscitis quomodo abominatum sit uiroiudȩo con¬
ungi. aut accedere ad aligenigenam: sed mihi osten¬
ditds̃ neminem communem autinmundum dicere
hominem: Propter quod sinedubitatione ueniaccer¬
situs interrogo ergouos quamobeausam accersisti sme

Expanded text:
ququvir justus, et timens Deum, et testimonium habens ab universa gente Judaeorum, responsum accepit ab angelo sancto, accersire te in domum suam, et audire verba abs te. Inthospitio. Sequenti autem die surgens, profectus est cum eis: et quidam ex fratribus ab Joppen comitati sunt cum eo. Altera autem die introivit Caesaream. Cornelius vero expectavit illos, convocatis cognatis suis et necessariis amicis et factum est cum introisset Petrus obvius ei Cornelius et procidens ad pedes adoravit Petrus vero levavit eum dicens surge et ego ipse homo sum et loquens cum illo intravit et invenit multos qui convenerant dixitque ad illos vos scitis quomodo abominatum sit viro iudaeo coniungi aut accedere ad alienigenam et mihi ostendit Deus neminem communem aut inmundum dicere hominem propter quod sine dubitatione veni accersitus interrogo ergo quam ob causam accersistis me
Abbreviated transcription (Latin):
luit gustare. Parantibus autem eiscecidit suꝑeũ
mentis excessus. Et uiditcȩlum aꝑtum & descen¬
densuas quoddam uelut linteum magnum quattu¬
or intuf summiti decȩlo interram: in quo erant
omni a quadrupedia. & serpentiaterrȩ. et uola¬
tilia cęli. Et facta ẽ. uoxadeum Surgepetre.¬
occide &s manduca. Ait autem petrus. Ab sit
dñe: qui anumquam manducaui omne cõmune
etinmundum. Etuex iterum secndoadeum:. Quȩ
dspurificauit tunecom munedix eris: Hocautẽ
factum .ẽ. tertio & statim receptum . ẽ. uasincęlũ :
Etdum intrase hesitar& petrus quid nam ess&
uisio quamui diss& : ec ceuiri qui misierant
acornelio inquirentes domũ simonis. ad stiter̃
ad ianuam Etcunuocassent interrogabant.
si simon qui cognominatur petrus illichaber&
hospitium Petro autem cogitante deuisione.
los. Descendens autempetrus aduirosdixit
Ecce egosum : quẽ quȩ rebatis. Quȩ causa ẽ ꝓpter

Expanded text:
luit gustare. Parantibus autem eis, cecidit super eum luit gustare. Parantibus autem eis, cecidit super eum mentis excessus: et vidit coelum apertum, et descendens vas quoddam, velut linteum magnum, quatuor initiis submitti de coelo in terram, in quo erant omnia quadrupedia, et serpentia terrae, et volatilia coeli. Et facta est occide et manduca ait autem Petrus absit Domine quia numquam manducavi omne commune et inmundum et vox iterum secundo ad eum quae Deus purificavit ne tu commune dixeris hoc autem factum est per ter et statim receptum itaret Petrus quidnam esset visio quam vidisset ecce viri qui missi erant a Cornelio inquirentes domum Simonis adstiterunt ad ianuam et cum vocassent interrogabant si Simon qui cognominatur Petrus illic haberet hospitium Petro autem cogitante de visione los descendens autem Petrus ad viros dixit ecce ego sum quem quaeritis quae causa est propter
Abbreviated transcription (Latin):
nem intus inuenimus: Vt audierunt autemhos
sermones magistractus templi & principes sacerdo¬
tum. Ambigebant deillis quidnam fier& A due¬
niensautem quidam nuntiauit eis qui aecce uir
quos posius tis incarcere sunt intem olo stantes et
docentes populum Tuncabut magistratus
cum ministris & adduxit sineui Timȩb antenim
populum nel apidarentur: Etcum adduxissent
illos statuerunt in concilio & interroga uit
eos princeps sacerdotum dicens Prec ipiendo
precepimus uobis nedo cer&is in nomineisto łte¬
ce replestis hierusalem doctrinaurae. et uultisi¬
ducere suꝑ nos sanguinem hominisistius: Respon¬
dens autempacrus &c apostolidixerunt Ob oedire
oport&do magis quã hominibus Ds patrum nr̃oꝵ
suscitauit ihm. que muos inter emistis suspenden¬
tes inligno H uncdsprincipem & saluatorem ex
altauit dexter& sua addandã paenitentiã isrł.
etremissionem peccatorum. Et nossumus testes
oboedientibus sibi
circa horam sextam. &cume surir& uo¬

Expanded text:
nem intus invenimus ut audierunt autem hos nem intus invenimus ut audierunt autem hos sermones magistratus templi et principes sacerdotum ambigebant de illis quidnam fieret adveniens autem quidam nuntiavit eis quia ecce viri quos posuistis in carcere sunt in templo stantes et docentes populum tunc abiit magistratus cum ministris et adduxit illos sine vi timebant enim populum ne lapidarentur et cum adduxissent illos statuerunt in concilio et interrogavit eos princeps sacerdotum dicens praecipiendo praecepimus vobis ne doceretis in nomine isto et ecce replestis Hierusalem doctrina vestra et vultis inducere super nos sanguinem hominis istius respondens autem Petrus et apostoli dixerunt oboedire oportet Deo magis quam hominibus Deus patrum nostrorum suscitavit Iesum quem vos interemistis suspendentes in lialtavit dextera sua ad dandam paenitentiam Israhel et remissionem peccatorum et nos sumus testesoboedientibus sibi circa horam diei sextam. Et cum essuriret, vo