comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a scringit : Pius contra eos diabolũ diuersis cẽptationib: insistere. qui possunt
alis suautilitate ꝓdesse. ut dũ illi impediuntur : ñ ꝓficiunt quido cendisunt.
terrenũ senitiunt. in desinent̃ oꝑib: sc̃is ex hauriunt ut de intimis puri inueniant᷑
Eodeblandim̃to decipiunt᷑ nuncꝑ chiabolũ homines : qua pͣ plasti in para dysosunt decepti: AAultieni
nis quasine cessariis inlicit nuno &iã ips amfenni supplicia quasi leuia & transitori a suggerit :¬
uatmñ miserorẽ corda incupiditate lasciuia quedis soluat: secũq ad tartaraducat: Argu¬
menta machinationũ malarłi que cogiationũ semina. que in cordib: hominũ diabolus
fundit: itasepe undiq: captã implicant memtẽ: ut exqua parte euadere quisq
t̃ptauerit: sinepericulo exire ñ possit : Voluti siuires hoc facere : qđ si feceris pates:
infeceris geus piuriisis: Intanto ergomalidis crimine : ut euadendi aditus patuat :

Expanded text:
 20. Plus contra eos diabolus diversis tentationibus insistit, qui possunt et aliis sua utilitate prodesse, ut, dum illi impediuntur, non proficiant qui docendi sunt.terrenum sentiunt, indesinenter operibus sanctis exhauriunt, ut de intimis puri inveniantur. 22. Eodem blandimento decipiuntur nunc per diabolum homines, quo protoplasti in paradiso sunt decepti. Multis enriis, quasi necessariis, illicit; nunc etiam ipsa inferni supplicia, quasi levia, et transitoria, suggerit; quatenus miserorum corda in cupiditatem, lasciviamque dissolvat, secumque ad tartara ducat. 23. Argumenta machinationum malarumque cogitationum semina, quae in cordibus hominum diabolus fundit, ita saepe undique captam implicant mentem, ut ex qua parte evadere quisque tentaverit, sine periculo exire non possit, veluti si jures hoc facere, quod si feceris, pecces; si non feceris, reus perjurii sis. In tanto ergo mali discrimine, ut evadendi aditus pateat,
Abbreviated transcription (Latin):
iungit. fengensse sotiũ donec decipiat i ꝓui sum saodũ subito cruperit ad exitium la¬
tro manifestus ostenditur. ita semiscent in cerdũ periculose un tutibus uitia. quo¬
usque omnẽ boni oꝑis efficatia in suis usibus raprant. ut arima quȩ sibi erat placens
duirtutes difficile consurginius aduitia sinelabor dilabimur. Ista enĩ prona. illa adua
sunt: Grandes enĩ sud ores ꝑ petiniur ut ad celũ conscendere ualeamiis. Que madmodũ
aduirtutum tendentes culmen. ñ a sũnus inchoant sedamo dicis ut sensum ad altiora ꝑ¬
tingant ita & quidi labuntur adiutia: nonstat̃ĩ amagnis cximinibus incipiunt sed

Expanded text:
jungit, fingens se socium, donec decipiat improvisum, et dum subito eruperit, ad exitium lajungit, fingens se socium, donec decipiat improvisum, et dum subito eruperit, ad exitium latro manifestus ostenditur: ita se miscent interdum periculose virtutibus vitia, quousque omnem boni operis efficaciam in suis usibus rapiant, et anima quae sibi erat placens rtutum. 1. Ad virtutes difficile consurgimus, ad vitia sine labore dilabimur. Ista enim prona, illa ardua sunt. Grandes enim sudores perpetimur ut ad coelum conscendere valeamus. 2. Quemadmodum ad virtutum tendentes culmen, non a summis inchoant, sed a modicis, ut sensim ad altiora pertingant, ita et qui dilabuntur ad vitia, non statim a magnis criminibus incipiunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
imitatur uitiũ ꝓdige effusionis. Et uirtutẽ pacitatis tristis tenacitas imitatur. &uitiã ꝑ¬
tinaciȩ : abscondit̾
sub uirtute constantie: Itẽ timor subuirtute oboedientiȩ occultatur:
uirtus humilitatis. qđ tamen uituo e timoris Sed & pcacitas uocis ꝓueritatis
ubertate accipitur. Et uitiũ prigritiae quietis uirtutẽ imitatur : Porro uitium in¬
q uictudims . uirtutẽ seuult uocari sollititudinis: & p̃cipitationis facilitas. feruor
bonistudii creditur & bene agendi tarditas. consclii mora. eẽ uidetur : dũtamen
ista sit uirtus. illauitiũ: Taliigitur exẽplo: uitia uirtutũ. speties imitatur : Et in¬
dese non nullace. iustos consi Edunt unde maxime reꝓbantur. Aptũ exẽplum
uitiorũ dolatronisspetic sumitur Nã sic̃ exinsidis latro ꝓedit. seque iter agentibus

Expanded text:
imitatur vitium prodigae effusionis, et virtutem parcitatis tristis tenacitas imitatur, et vitium pimitatur vitium prodigae effusionis, et virtutem parcitatis tristis tenacitas imitatur, et vitium pertinaciae absconditur sub virtute constantiae. Item timor sub specie obedientiae occvirtus humilitatis, quod tamen vitium est timoris. Sed et procacitas vocis pro veritatis libertate accipitur, et vitium pigritiae quietis 238 virtutem imitatur. Porro vitium inquietudinis virtutem se vult vocari sollicitudinis, et praecipitationis facilitas fervor boni studii creditur, et bene agendi tarditas consilii mora esse videtur, dum tamen ista sit virtus, illa vitium. Tali igitur exemplo vitia species virtutum imitantur; et inde se nonnulli esse justos confidunt, unde maxime reprobantur. 4. Aptum exemplum vitiorum de latronis specie sumitur. Nam sicut ex insidiis latro prodit, seque iter agentibus
Abbreviated transcription (Latin):
babi& : & qui ꝓ iustitia pͥmiũ appetit: & qui aliqđ donũdĩ qđ meruit in sua laude conuen¬
utriunt ex quibus pereant: iterũ ds̃ arte potentissima ex nr̃o uitio uirtute
se subuelamine uirtutũ tegunt: Na uitia questatim uirtutũ contraria apparent
citodũ in palãuenerit em̃dantur : ꝓpt̃ qđ sequaces eorũ detalibus criminibus
crubescunt. Carnales aut̃. plerũque ꝑ insen sualitatẽ intis non agnoscunt uitiũ et̃ cul¬
pabile: qđ dignu uidetur dãpnatione Itẽ quȩdã uitia speties uirtutũ cẽ. uidentur
sed tam uirtutes non sunt. Na interdum sub p̃textu iuslitiȩ crudolitas agitur. &putat᷑
õẽ uirtiis qđ nimirũ ẽ. uitiusicut &rremissa segnities: mansuctudo eẽ. creditur Et qđ agit
torpens neglegentia: putatur agere indulgentia pietatis: non nũ quã etiã uirtutẽ largitatis

Expanded text:
habet, et qui pro justitia praemium accipit, et qui aliquod donum Dei quod meruit, in suam laudem converhabet, et qui pro justitia praemium accipit, et qui aliquod donum Dei quod meruit, in suam laudem converutriunt, ex quibus pereant. Iterum Deus arte potentissima ex nostro vitio virtutes se sub velamine virtutum tegunt. Nam vitia, quae statim virtutibus contraria apparent, cito, dum palam venerint, emendantur, propter quod sequaces eorum de talibus criminibus erubescunt. 2. Carnales autem plerumque per insensualitatem mentis non agnoscunt vitium esse culpabile, quod dignum videtur damnatione. 3. Item quaedam vitia species virtutum esse videntur, sed tamen virtutes non sunt. Nam interdum sub praetextu justitiae crudelitas agitur, et putatur esse virtus quod nimirum est vitium, sicut et remissa segnities mansuetudo esse creditur, et quod agit torpens negligentia putatur agere indulgentia pietatis. Nonnunquam etiam virtutem largitatis
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝓfr̃is aduentu : tanonicũ non soluatur ieiuniũ  Virtutũ igit᷑ discretionem a paulo
apło sum.e. qui nadtẽ pus egit: qđ agendo eẽ. omnino ꝓhibuit Itẽ quacdã uirtutes
dũdis critioni nonseruiunt : inuitia transount : Na sȩpe iustitia dũ suũ modũ¬
excedie: crudelitatis seuitiã gignit: & nimia pietas : dissolutionẽ disci pline
parturit at elistudiũ dũplusẽ quã ꝑportet: inura cundiȩ uitiũ tiansit: & multa man¬
suetudo. te pore segnit ie gignit. P rudentis aut uri dis cretio sollerter ꝓ spiet: no
bonũ intemperanter agat &deuirtute inuitiũ transeat: Ite apud quos dã exuntute
uitiũ gignitur: ũquisque decastitatis & abstinentiȩ meritis gloriatur: Na & qui eleno
sina uans głe causa imꝑtie ex uirtute uitiũ facit: Sedetͥis quide sapientia arogantiã

Expanded text:
si pro fratris adventu canonicum non solvatur jejunium. 3. Virtutum igitur discretionem a Paulo si pro fratris adventu canonicum non solvatur jejunium. 3. Virtutum igitur discretionem a Paulo apostolo sume, qui ad tempus egit, quod agendum esse omnino prohibuit. 4. Item quaedam virtutes, dum discrexcedit, crudelitatis saevitiam gignit, et nimia pietas dissolutionem disciplinae parturit, et zeli studium, dum plus est quam oportet, in iracundiae vitium transit, et multa mansuetudo torporis segnitiem gignit. 237 5. Prudentis autem viri discretio solerter prospicit, ne bonum intemperanter agat, et de virtute in vitium transeat 6. Item apud quosdam ex virtute vitium gignitur, dum quisque de castitatis et abstinentiae meritis gsynam vanae gloriae causa tribuit, ex virtute vitium facit. Sed et is qui de sapientia arrogantiam
Abbreviated transcription (Latin):
iohel ꝓphetȩtestimoniũ quiatt: residuũ erucȩ comedit locusta. & residuum locus tȩ
co medit brucus & residuũ bruci conmedit rubigo: ꝓcoergo ista subuitiorũ allegoria colli¬
guntur quia sequitur. Ex ꝑgfinina ebru & flete: Aliquando utilit̃ inminimis uiti is
labit᷑: ut maiora utilius caueantur: Lege paulũ apłmoninora ꝑmittentẽ peccata :
nema iora ꝑpetrantur: Venaiciter aut̃ sanantur uitia : quȩ uirtutibus nuitiis ex¬
cludunteur : Quorumdã aut̃ quȩdã latentia uitia tc̃apparent.: quando ab a¬
lus uitiis desinunt. XXXIIII de Maleusis iprutiibus.
uee dũ aenale usȩ uirtutes exseuitia gignunt : qđ fit pmmoderatũ animi appetitũ
non sufficit donũ qđ meruit . nisi inde aut laudes autlucra dã pnanda quȩ sierit.
Interdũ uirtutes uitiagignunt : dũaliquando ꝓtẽpore oportunominimerelaxant᷑
Gicque fit : ut que cengruo loco uirtutes sunt. in congruo uitia deputenturꝰ. Ueluti

Expanded text:
 erucae comedit locusta, et residuum locustae comedit bruchus, et residuum bruchi comedit rubigo . Per id ergo ista sub vitiorum allegoria colliguntur, quia sequitur: Expergiscimini, ebrii, et flete. 5. Aliquando utiliter peccatur in minimis vitiis, ut majora utilius caveantur. Lege Paulum apostolum minora permittentem peccata, ne majora perpetrentur. Veraciter autem sanantur vitia quae virtutibus, non vitiis, excluduntur. Quorumdam autem quaedam latentia vitia tunc apparent, quando ab aliis vitiis desinunt. CAPUT XXXIV. De male usis virtutibus. 1. Interdum et male usae virtutes ex se vitia gignunt: quod fit per immoderatum animi appetitum, cui non sufficit donum quod meruit, nisi inde aut laudes aut lucra damnanda quaesierit. 2. Interdum virtutes vitia gignunt, dum aliquando pro tempore opportuno minime relaxantur. Sicque fit, ut quae congruo loco virtutes sunt, incongruo vitia deputentur, veluti
Abbreviated transcription (Latin):
corruat : quã prius ex lapsuuitiorũ iacebat: Qũe d s̃ iusuficat: nesterũ sedeturtitibus
erict : queda illi uirtũtũ dona tribuit quaedã retrahit ut dumens deco qđ hab& erigit̃
trũ deeo qđ nequaquã habere cognoscitur humibietur. Quis quis dono cȩlestis gratis
inspiratus aduirtutes erigitur si forte moderantis dĩ manunliqua aduersitate
reprimitur ned eacceptis uirtutibus at tollat̃. frangi ñ deb&. Quuia & hoc ipsum
qđ plagis humiliatur ae qua nimiter ferre : ꝓcul dubio uirtutis est XXXIIII.

Expanded text:
lapsu vitiorum jacebat. 9. Quem Deus justificat, ne iterum se de virtutibus erigat, quaedam illi virtutum dona tribuit, quaedam retrahit, ut dum mens de hoc quod habet erigitur, iterum de hoc quod nequaquam habere cognoscitur humilietur. 10. Quisquis dono coelestis gratiae inspiratus ad virtutes erigitur, si forte moderantis Dei manu aliqua adversitate reprimitur, ne de acceptis virtutibus attollatur, frangi non debet, quia et hoc ipsum, quod plagis humiliatur, aequanimiter ferre procul dubio virtutis est magnae.
Abbreviated transcription (Latin):
uncuirisci ueratius auitiorũ co lisiiione deterginit: dñabeis contra singula uitia.
uirtutes singulȩ opponuntur. Interdũ ucia cl lurtutibus  adicilitate confligunt
ut ipso certamine uł mens exerceat᷑. uł ab elatione concussusꝰ animus restringat᷑:
duersus impetus uitiorũ contarlis uirtutibus est pugnandũ. Contra lircuria
om̃ cordis.c̃ ad hibenda munditia: contra odiũ : dilectio ẽ p̃paranda contra iracũ¬
da pacientia ꝓponenda ẽ. perro contratimorẽ fidutiȩ adhibenda ẽ. uirtus:

Expanded text:
ab eis contra singula vitia virtutes singulae opponuntur. Interdum vitia cum virtutibus ad utilitatem confligunt, ut ipso certamine vel mens exerceatur, vel ab elatione conversus animus restringatur. 2. Adversus impetus vitiorum contrariis virtutibus est pugnandum. Contra luxuriam enim cordis est adhibenda munditia, contra odium 240 dilectio praeparanda, contra iracundiam patientia proponenda est. Porro contra timorem fiduciae adhibenda est virtus
Abbreviated transcription (Latin):
nlo u r tuses cõtir buendere nedidbrs ceoporiditaitur: hac e cuusa mrerũ natunũt iuecũq
uelo et adr feccũ tendunt si ne dubio colorit̃ fimiantur sicut henbo qura neo sesunus per¬
unt i q uanto celerius crescurt : At uero contra arbores altanidice sundit i deo plirant
durtius quia giadat i adꝑ fectũ ꝑpueniunt : Nihil ꝓdest ad micto malo agere aliquiabon
sprius e eoilubendi analo deinde exertendũ bonũ: hoc enĩ indicat ꝓ pheta cũdict qber¬
ote agere puerse : disete bene facere: prius uitia extirpandascot in homanid dei ndoe¬

Expanded text:
comprehendere nititur, cito periclitatur. Haec est causa in rerum natura, ut quaecunque velociter ad profectum tendunt, sine dubio celeriter finiantur; sicut herbae, quae tanto festinius pereunt, quanto celerius crescunt. At vero contra arbores alta radice fundatae ideo perdurant diutius, quia gradatim ad profectum perveniunt. 5. Nihil prodest, admisto malo, agere aliquod bonum; sed prius est cohibendum a malo, deinde exercendum bonum. Hoc enim indicat propheta, cum dicit: Quiescite agere perverse, discite bene facere .
Abbreviated transcription (Latin):
Solus ergo potest incruce xp̃i gloriari. quitollit eã & sequit᷑ saluatorẽ : quicrucifigit car¬
nẽ suã cũ uitiis & concupiscentiis qui mortuus ẽ mundo & ñ contẽplat᷑ ea quȩ ñ uident᷑¬

Expanded text:
Solus ergo potest in cruce Christi gloriari: qui tollit eam, et sequitur Salvatorem: Qui crucifigit carSolus ergo potest in cruce Christi gloriari: qui tollit eam, et sequitur Salvatorem: Qui crucifigit carnem suam cum vitiis et concupiscentiis, qui mortuus est mundo, et non contemplatur ea quae vident
Abbreviated transcription (Latin):
cri c̃suã secutꝰ fuerit xpm̃. & mortuus mundo & tropheũ mortificationis suȩ¬
enim & ueritas & haritas & sapientia & iusticia & sc̃ĩ ficatio. dr̃. quienĩ hȩc
omã sibi bene uiuendo adquirit: xpm ꝓculdubio lucrifacit. ł certe qui frẽm
suum quixp̃i ẽ membrum predicando. & bonum exemplũ ostendendolucrat᷑.
xp̃m lucri facit. Beatus enim augustinus ait. Siquid forte ꝑuersum
uideris satage corriger& em̃dare noncesses: fac quicquid potes ꝓꝑsonaqua
resurrexisse & incȩlos ascendisse. sp̃tis ominib: quȩ s̃ mundi recto cursu eũ fuerit
secutꝰ ut ipsũ xp̃m ad prehendat a quo ẽ. cõp̃hensus. iste felicit̃ lucri facit xp̃m. hinc
indoctrina aliqua sed infide crucis xp̃i. ꝑ quẽ sibi om̃a sꝑat dimitti peccata : Inuicẽ
ergo sibi mortui. eẽ debent. & mundus monacho & monachus mundo. Et nihil concupis¬
cere deb& monachus que s̃ mundi. nec mundus habe deb& qđ concupis cat in mona cho.

Expanded text:
am secutus fuerit Christum , et mortuus mundo, et tropaeum mortificationis sutas, et Sapientia, et Justitia, et Sanctificatio dicitur. Qui enim haec omnia sibi bene vivendo acquirit, Christum procul dubio lucrifacit, vel certe qui fratrem suum, qui Christi est membrum, praedicando et bonum exemplum ostendendo lucratur, Christum lucrifacit. Beatus enim Augustinus ait: Si quid forte perversum videris, satage corrigere, et emendare non cesses. Fac quidquid potes pro persona quam resurrexisse, et in coelos ascendisse, et spretis omnibus quae sunt mundi recto cursu eum fuerit secutus, ut ipsum Christum apprehendat, a quo est comprehensus, iste feliciter lucrifacit Christum. Hin doctrina aliqua, sed in fide crucis Christi, per quem sibi omnia sperat dimitti peccata. Mutuo ergo sibi mortui esse debent, et mundus monacho, et monachus mundo. Et nihil concupiscere debet monachus eorum quae sunt mundi, nec mundus habere debet quod concupiscat in monacho.
Abbreviated transcription (Latin):
& alii homines : At ille alt̃ dixit ei. Nescio quẽ ad modũ fitlis. Dicit ei ille. E cce ego pono la¬
tere istũ inmedio: a dico quia m̃sest. & tudic quia nonest tuus sedm̃s est. Et ex hocfit conten¬
tio &rixa. Et cũ posuissent laterẽ in medio. dicente uno quia m̃s est: ille alt̾ primũ respon¬
debat Ego illũ meũ esse spero. Cuille alt̃ iterũ dicer& non est tuus sed m̃s: tunc ille respon
Et situus ẽ. tolle eũ. quocirca non inuenerunt que ad modũ litigarent

Expanded text:
et alii homines. At ille alter dixit ei: Nescio quemadmodum fit lis. Dixit ei ille: Ecce ego pono laterem in medio, et dico: Quia meus est, et tu dic: Quia non est tuus, sed meus. Et ex hoc fit contentio et rixa. Et cum posuissent laterem in medio, dicente uno: Quia meus est; ille alter primo respondebat: Ego meum esse spero. Cum ille alter iterum diceret: Non est tuus, sed meus, tunc ille respondit: Et si tuus est, tolle illum. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ tam̃ ꝓmala conscientia adipisci non merentur: Discat humana miseria
qđ ea causacitius ꝓuocetur dĩ p̃stare ueniã. Dũ in firmo conpatitur homini:
Quia ipse homo traxit ex parte inferiore in firmitatẽ peccandi. hoc ẽ excarne
qu& inicl sa anima detinetur: Apostatȩ angłi ideo ueniã non habent:
Quia carnis fragilitatis nulla infirmitate grauatisunt ut pec carent: homi
pondus traxer̃ insirmitatis : Ideoque ꝓ insirma carnis conditione. Reditus
pat& homini ad salutẽ : Sicut & psalmus dicit: ipse scit sigm̃tũ nrm: mem̃a
ost qũa apostatae angłi cecider: ꝑeliqui ꝑse¬
ueraritia: Vnde

Expanded text:
 pro mala conscientia adipisci non merentur. Discat humana miseria quod ea causa citius permovetur Deus praestare veniam, dum infirmo compatitur homini: quia ipse homo traxit ex parte inferiori infirmitatem peccandi, hoc est ex carne, qua exclusa anima detinetur. Apostatae angeli ideo veniam non habent, quia carnalis fragilitatis nulla infirmitate gravati sunt, ut peccarent: hominepondus traxerunt infirmitatis, ideoque pro infirma carnis conditione, reditum patet hominis ad salutem: sicut et Psalmus dicit: Ipse scit figmentum nostrum. Mm apostatae angeli ceciderunt, reliqui perseverantia
Abbreviated transcription (Latin):
subinde dilectionẽ ñ cesso quã quãtuũ bonũ mihi notũ sit studiũ: Sed& nunc
admoneo ut in scđo loco postc̃tinentiã discretionis uirtertẽ memoriae cõmendes:

Expanded text:
m dilectionem non cesso, quanquam tuum bonum mihi notum sit studium. Sed et nunc m dilectionem non cesso, quanquam tuum bonum mihi notum sit studium. Sed et nunc admoneo, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Qua ꝓpt᷑ osoror tuã ortor dilectionẽ : ut om̃a cũ discretione facias: at nec ad dext̃am
discretianẽ. longe factis adõ Suꝑ uenit aut̃ quidã uenationẽ faciens insilua
agrestiũ animaliũ : & uidit abbatẽ antonsi gaudentẽ cũ frĩb & displicuit er Uo¬
lens aut̃ serex ostendere qr oport& aliquando ẽscendere fr̃ib dic̃ ei ꝓone sagit¬
a trax dic̃ eiuenator: Disupͣ m̃ surã traxero. franget᷑ archus. Pic̃ ciabbas antoniuꝰ:
Ita: inope dĩ. Siplus am̃sura tendimꝰ fr̃s cito defitiunT : Ex pedit ergo ł mom̃to ore
relaxare uigorẽ eorũ.. Baec audiens uenator: c̃punct. ẽ & multũ ꝓfitiens inser
mone eiꝰ. discessit : & fr̃s c̃firmati : reuersis ad loca sua Maxima aut̃ cura mihi¬
plere queas corporis necessaria illi ministrare ñ neglegas : Admonere tuã¬

Expanded text:
Quapropter, o mater, tuam hortor dilectionem, ut omnia cum discretione facias, ut nec ad dextram Quapropter, o mater, tuam hortor dilectionem, ut omnia cum discretione facias, ut nec ad dextram discretionem, longe facti sunt a Deo. Supervenit autem quidam venationem faciens in silva agrestium animalium. Et vidit abbatem Antonium gaudentem cum fratribus, et displicuit ei. Volens autem senex ostendere ei, quod oportet aliquando et traxit. Dixit ei uenator: «Si supra mensuram traxero, frangetur arcus». Dixit ei Antonius: est et in opere dei, si plus a mensura tendimus, fratres cito deficiunt. Expedit ergo una et una hora relaxare rigorem eorum». Hec audiens uenator multum estmone senis discessit, et fratres confirmati reversi sunt ad loca sua. Maxima autem in cura fuexplere queas, corporis necessaria illi ministrare non negligas. Admonere tua
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ sedes incella collige ate sensutuũ : & memor esto diei mortis : & tunc uidebis corporis
tui mortificationẽ. Cogita dadẽ suscipe dolorẽ : deuita mundi istius uanitates. esto
modestus & sollicitus : ut possis sẽꝑ in eodẽ quietis ꝓposito ꝑmanere : & ñ infirmaberis.
AAemorare &iã &bona quȩ sniustis reposita. Fidutiã habe ante dm̃ patrẽ & xp̃meiꝰ

Expanded text:
Cum sedes in cella, collige ad te sensum tuum, et memor esto diei mortis, et tunc videbis corporis tui mortificationem. Cogita cladem, suscipe dolorem, devita mundi istius vanitates. Esto modestus et sollicitus, ut possis semper in eodem quietis proposito permanere, et non infirmaberis. Memorare etiam et bona quae sunt justis reposita. Fiduciam habe ante Deum Patrem e
Abbreviated transcription (Latin):
iħ m xp̃m uenundatũ: centũ solidos quos lina texendo collegerat moriens de¬
diuisis cellulis habitabant . quid fact oopus eẽt : alii pauperibus distripuendos aecłae.
seniores patres. scõ in eodẽ loquente spũ. decreuerunt in fodiendos. eẽ cũ dño suo dicen¬
tes : pecuniatua tecumsit in ꝑditione. Ne hoccrudelit̃ quis quã factũ put& : tantus
terror & pauor ꝑ totã a egrptũ cunctos monachos inuasit. ut unũ solidũ dimisisse¬
grandis apud eos sit criminis

Expanded text:
inum Jesum venditum, centum solidos, quos lina texendo collegerat, moriens dedivisis cellulis habitabant quid facto opus esset. Alii pauperibus distribuendos esse censeniores Patres, sancto in eis loquente Spiritu, decreverunt infodiendos esse cum domino suo, dicentes: Pecunia tua tecum sit in perditionem . Sed ne hoc crudeliter quisquam putet factum, tantus terror et pavor per totam Aegyptum cunctos monachos invasit, ut unum solidum dimisissegrandis apud eos sit criminis.
Abbreviated transcription (Latin):
ERẼ MUN DUM quis dubit& meritis stare sanctorum horum sali&
quorum in hoc uolumine uit ap̃fulg&. qui om̃em luxuriae nota totam̃te
fuger̃ mundoq relicto heremiuasta secreta rimantur: Ibiq ꝑt̃ribiles
rupes formidolosis antris excubantes nec esuriunt. nec sitiunt. quia dexteradi
sustentat & pascit eos. horũ meritis subleueris. horũ supplicationib: peccatorũ uenla¬
submerearis midnẽ fidose. Non ergo spernas simplicitatẽ. & impolitos sermones
m̃tes hominũ infide & oꝑibus ueritat is. Patrũ demiq scõrũ patriarcharũ & ꝓpħarũ
id ẽ abrahã isaac. & iacob. morsi. & helie. & iohannis. ideo descripta. ẽ conuersatio
non tantũ ut illos glorificarent. quoscerte ds̃ glorificauerat. & in regnosuo gloriosos
habebat : sedut legentib: posteris conferrent ueritatis doctrinã & exẽpla salut is
uidam scorũ seniorũ patrũ
in t̃rogantibus sem& monachis de causa abstinentiae dixit. Opost& filioli

Expanded text:
ere mundum quis dubitet meritis stare sanctorum, horum, scilicet, quorum in hoc volumine vita praefulget, qui omnem luxuriae notam tota mente fugerunt, mundoque relicto, eremi vasta secreta rimantur, ibique per terribiles rupes, formidolosis antris excubantes, non esuriunt neque sitiunt, quia dextera Dei sustentat et pascit eos. Horum meritis subleveris; horum supplicationibus peccatorum veniam merearis, mi domine Fidose. Non ergo spernas simplicitatem et impolitos sermones;mentes hominum, in fide et operibus veritatis. Patrum denique, sanctorum patriarcharum, et prophetarum, id est Abraham, Isaac, et Jacob, Moysi, et Aeliae, et Joannis ideo descripta est fides et conversatio, non tantum ut illos glorificaremus quos certe Deus glorificaverat, et in regno suo gloriosos habebat; sed ut legentibus posteris conferrent veritatis doctrinam et exempla salutisuidam sanctorum seniorum Patrum, interrogantibus se monachis de causa abstinentiae, dixit: Oportet, filioli,
Abbreviated transcription (Latin):
patre eius requirer& . curtot dieb: tardass& : illͣ hortabatur eũ in gredi indomũ
misit : saluame in hac hora. Et cũ hoc dixiss& . subito inuentus est ad flumen iuxta mo¬
asteriũ suũ. & reuersus est ad patrẽ sine macula.

Expanded text:
patre ejus requireret, cur tot diebus tardasset, illa hortabatur eum ingredi domum patre ejus requireret, cur tot diebus tardasset, illa hortabatur eum ingredi domum misit, salva me in hac hora. Et cum hoc dixisset, subito inventus est ad flumen juxta monasterium suum, et reversus est ad Patrem suum sine macula.
Abbreviated transcription (Latin):
abbaꝰ incellã marchi. qm̃ scriptor erat: que siuit quaternionẽ quẽ scribebatꝰ & inuenit
qđ in qua hora uocatus est : lit terã quã faciebat mediã derelinquit. tantũ modo ut
obȩdientiã adimpler&. Noluit aut̃ post auditã uocẽ senis: litterã quã coeperat ꝑ¬
uidã senex solitarius habebat quendã ministrantẽ sibi: manentẽ inuico. Cum
ꝓpt̃ scandalũ: Sedtam̃ ut oboedir& patri: ꝓmisit se iturũ. Dicit ei senex. Vade &¬
confido indm̃ patrũ nr̃orũ : quia ꝓteg& te ab om̃i tẽptatione : E facta oratione :¬
transmisit eũ. Cũ aut̃ ueniss& frat̃ inuica : & requisiss& quomaner& ille qui seni
ministrabat. inuenta domu eius cũ pulsas& ostiũ: contigit ut nemo ȩxillis inueniret᷑
indomo p̃ter unã filiã illius ministrantis. Quȩ cũ aperuis set ostiũ & frat̃ eãdem ꝓ

Expanded text:
abbas in cellam Marci, quoniam scriptor erat, reperit quaternionem quem scribebat, et invenit abbas in cellam Marci, quoniam scriptor erat, reperit quaternionem quem scribebat, et invenit quod in qua hora vocatus est, litteram quam faciebat, mediam dereliquit, tantummodo ut obedientiam adimpleret. Noluit autem post auditam vocem senis litteram quam coeperat p diligit. 144. Quidam senex solitarius habebat quemdam ministrantem sibi, manentem in vico Pelpropter scandalum, et tamen ut obediret Patri, promisit se iturum. Dixit ei senex: Quia confido in Deo patrum nostrorum quod protegat te ab omni tentatione. Et facta oratione transmisit eum. Cum autem venisset frater in vicum, et requisisset quo maneret ille qui seni ministrabat, inventa domo, cum pulsasset ostium, contigit ut nemo ex illis inveniretur in domo, praeter unam filiam illius ministrantis. Quae cum aperuisset ostium, et frater eamdem pro
Abbreviated transcription (Latin):
manifestũ est opus dĩ qđ fit ꝓpt̃ dm̃ & manifesta ẽ hominis auctoritas. Quȩcũq enĩ
exdõ sunt : a principio humilitatẽ habent. Quae aũt exauctoritate & iracundia uel
conturbutione : ex inimicosunt.
bba siluanus habebat discipulũ nomine marchũ : cuius oboedientia erat magna & ꝓp¬
Aterea senior diligebat eũ. Habebat aut̃ & al ios undecim discipulos : qui contristaban¬
tur abeo qđ illũ plus diliger&. Quod post quã aliisenes audierunt: mesti uenerunt
ad eũ ut ei renuntiarent : quia fr̃s quicũ illo erant contristabantur. Sed ante quã
illi aliquid faterentur : ipse cũ illis ad singulorũ cellas ꝓfectus. unũ quẽq nomine
di. Venerunt aut̃ post om̃s ad cellã marchi: & cũ pulsasent ostiũ. uocauit abba sil¬
uanus nomen eius. Ille aut mox ut audiuit uocẽ senis: foras egressus ẽ. Et ingressus

Expanded text:
manifestum est opus Dei, quod fit propter Deum, et manifesta est hominis auctoritas quae per jactantmanifestum est opus Dei, quod fit propter Deum, et manifesta est hominis auctoritas quae per jactantiam ordinatur. Quaecunque enim ex Deo sunt, a principio humilitatem habent; quae autem ex auctoritate et iracundia, vel conturbatione, ex inimico sunt. bbas Silvanus habebat discipulum, nomine Marcum, cujus obedientia erat magna, et propterea senior diligebat eum . Habebat autem et alios undecim discipulos, qui contristabantur eo quod illum plus diligeret. 521 Quod postquam alii senes audierunt, moesti venerunt ad eum, ut ei renuntiarent quia fratres illi qui cum eo erant contristabantur. Sed antequam illi aliquid faterentur, ipse cum illis ad singulorum cellas profectus est, et unumquedi. Venerunt autem post omnes ad cellam Marci, et cum pulsassent ostium, vocavit abbas Silvanus nomen ejus; ille autem mox ut audivit vocem senis, foras egressus est. Et ingressus
Abbreviated transcription (Latin):
ordines ante dm̃: & primus quidem ordo erat hominũ infirmantiũ & gras agen¬
tium dõ. Secđs uero erat eorũ. qui hospitalitatẽ sectantur : & in hocstant &minis¬
trant. Tercius uero illorũ quisolitudinẽ sectantur : & nonuident homines. Quar¬
tus uero illorũ : qui ꝓpt̃ dm̃ & oboedientiã solliciti. & subiecti sunt patrib: Erat
ergo illistrib: ordinibus hicordo superior. qui obȩdientiã exhibebat : & utebat᷑
hoc in extasi : de monstrabat. Quare hic ordo quartus maiorẽ głam ceteris haba:
do qũauis in bonis operibus ꝓprias uoluntates. hic ergo quioboedientiã exercet om̃s
uoluntates suas relinquens : totus pendit in patris uoluntatẽ iubentis : & ideo ma¬
iorẽ gloriam p̃ceteris est sortitus.
uidã senex dixit. Quia siquis fr̃isuo in iunxerit causã. quecũ timore dĩ &cũ
re : uid& ds̃ absconsa cordis non illũ ꝑmittit ut audiat. nefaciat qđ illi p̃ceptũ est : quia

Expanded text:
ordines ante Deum. Et primus quidem erat hominum infirmantium et gratias agentium Deo; secundus vero erat eorum qui hospitalitatem sectantur, et in hoc stant et ministrant; tertius vero illorum qui solitudinem sectantur, et non vident homines; quartus vero illorum qui propter Deum et obedientiam solliciti, et subjecti sunt patribus. Erat ergo illis tribus ohoc in exstasi demonstrabat: « Quare hic ordo quartus majorem caeteris gloriam hado quamvis in bonis operibus proprias, etc.. Hic ergo qui obedientiam exercet omnes voluntates relinquens, totus pendet in voluntate patris jubentis, et ideo majorem gloriam prae caeteris est sortitus. uidam senex dixit: Quia si quis fratri suo injunxerit causam cum timore Dei, et cum re, qui videt absconsa cordis, non illum permittit ut audiat, ne faciat quod illi praeceptum est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
fuit: Uir sũme abstinentiȩ. cotidianũ uictũ labore manuũ quȩrens: in orationib
die noctuq ꝑsistens. cunctisq animi uirtutib florens. Sed hic lȩtis successib: elatus
confidere quasi in ꝓfectib suis caepit : & non dõ totũ. sed sibi met ipsi qđ ꝓfłcerat de¬
parat. Quadã nãq die aduesperã: fingit se inspeciem decore mulieris oberrant is ꝑ he¬
remũ. Que ulut fessa postnimiũ laborẽ accedens adhostiũ spelunce monachi: lassa¬
bundã se simulans acfatigatã intrinsecus sem& ipsã ꝓiecit. atq ꝓ uoluta genib uiri.
iubeme ergo requiescere in angulo cellule tue. neforte efficiar nocturnis. bestus
p̃da. Atille miserationis primo obtentu: recepit eã intra speluncã. Requirensq: ei
dimentorũ atq: inlecebr&. uirus ꝑomne textũ narrationis interserit . Et nunc se mi

Expanded text:
t: vir summae abstinentiae, quotidianum victum labore manuum quaerens, in orationibus diu noctuque persistens, cunctisque animi virtutibus florens. Sed hic laetis successibus elatus, confidere quasi in profectibus suis coepit, et non Deo totum, sed sibimetipsi quod profecerat, deparat. Quadam namque die ad vesperam, fingit speciem decorae mulieris oberrantis per eremum, quae velut fessa post nimium laborem, accedens ad ostium speluncae monachi, lassabundam simulans ac fatigatam, intrinsecus semetipsam projecit, atque advoluta genibus viri, endit: jube me requiescere in angulo cellulae tuae, ne forte efficiar nocturnis bestiis praeda. At ille primo miserationis obtentu, recepit eam intra speluncam, requirens quae dimentorum, atque illecebrae virus, per omnem textum narrationis interserit, nunc se mi
Abbreviated transcription (Latin):
tuncꝰ clarius manise tatur ueritatis assertio quando patũrit quȩ libet dissonsio
s ca ecła ideo dicitur catholica: ꝓeo qđ uniuersaliter ꝑomnẽ sit mundudifftus a
Nabercticoruĩ &cłe in partibus mundicoartantur: hec uero in toto orbe disusa¬
expandicur : paulo attestante apło: Gracias in quieđ ago dõ ꝓ om̃ib uobis. quido
aut in unasi gente inuenuntur uersari: aecla uero cat holi ca sicut᷑ ꝑtotũ munio
Deatenditur ita a omiũ gentiuĩ societate construitur: Quisnt hereses nisinqui relicta di¬
e ualen aua Eau saberesis obquã remset id ẽ adexercitationẽ fidei. isuero ꝑquã
sit obscuricas ẽ. diuinarũ scripturarũ : Inqua caligantes heretici aliud ua

Expanded text:
tunc clarius manifestatur veritatis assertio quando patuerit quaelibet dissensio. Sancta Ecclesia ideo dicitur Catholica, pro eo quod universaliter per omnem sit mundum diffusa. Nam haereticorum Ecclesiae in partibus mundi coarctantur; hic vero in toto orbe expanditur Paulo attestante apostolo: Gracias, inquit, ago deo pro omnibus vobis, quia ersari, Ecclesia vero Catholica, sicut per totum mundum extenditur, ita et omnium gentium societate construitur. Qui sunt haeretici, nisi qui, relicta D . » Causa haeresis ob quam rem fit, ad exercitationem fidei. Vis ergo per quam fit, obscuritas est divinarum Scripturarum, in qua caligantes haeretici, aliud quam
Abbreviated transcription (Latin):
accipere aliã aescã : neq aetate. neq consuetudine ꝑmittente
tanta gratiã acceperat adñõ ut unius cuiusq: accedentiũ merita culpasq cognoscera
Deniq: exmonachis quosdã uolentes accedere ad cõmumonẽ : retinebat dicens. Quomodo

Expanded text:
accipere aliam escam, neque aetate, neque consuetudine permittente. tantum gratiae acceperat a Domino, ut uniuscujusque accedentium ad altare Dei merita culpasque cognosceret. Denique ex monachis quosdam volentes accedere ad Communionem, retinebat dicens: Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
Quidã frat̃ requisiuit quendã senẽ : dicens Quid faciã pat̃ quia non possũ sufferre cogi¬
tationes : Cui senex chyxit . Ego in hac causa nuquõ inpugnatus sum. Scandalitatus
ergofrat̃ ipse. uȩnit adalterũ senẽ. & dicit ei. Ecce quid mihi dixit ille senea. Scandali¬
ratussũ in ipso qm̃ suꝑ naturã humanã locutus est dicit ei ille senȩx secundus Non simpli¬
cit tibi dixit ille homodi hunc sermonẽ. Vade ergo & age pȩnitentiã apud ipsũ ut dicat
tibi uirtutẽ uerbi huius. Reuersus ergo frat̃ uenit ad senẽ : &cȩpit ei dicere Indulge
mihi abba ꝗm̃ insipient̃ feci. ut tͥ uale non dicerẽ : & ita egrederer. Sedrogote expla¬
na mihi quẽ ad modũ nones in pugnatus. Dicit ei senex. Ex quo factus sũ monachus non
sum saciatus neq pane neq aqua neque somno & horũ omniũ cogitatio non me ꝑnisit
habere pugnã quãtudixisti. Et egressus est iuuatus frat̃ ab eo

Expanded text:
Quidam frater requisivit quemdam senem, dicens: Quid faciam, Pater, quia non possum sufferre cogitationes? Cui senex dixit: Ego in hac causa nunquam impugnatus sum . Scandalizatus autem frater, ipse venit ad alterum senem, et dixit ei: Ecce quid dixit mihi senex ille? Scandalizatus sum in ipso, quoniam super naturam humanam locutus est. Dixit ei ille senex secundus: Non simpliciter tibi dixit ille homo Dei hunc sermonem. Vade ergo, et age poenitentiam apud ipsum, ut dicat tibi virtutem verbi illius. Reversus ergo frater, venit ad senem, et coepit ei dicere: Indulge mihi, abba, quoniam insipienter egi, ut tibi vale non dicerem, et sic egrederer. Sed rogo te, explana mihi quomodo non es impugnatus? Dixit ei senex: Ex quo factus sum monachus, non sum satiatus neque pane, neque aqua, neque somno, et horum omnium cogitatio non me permisit 511 habere pugnam, quam tu dixisti. Et egressus est ab eo frater ille ju
Abbreviated transcription (Latin):
quã duris feriunt in orepationib: subditos. qui tamen taritate corũ quos corri¬
piunt ñ retedunt. Sepe ecclesiȩ censura arrogantib uid&ur esse suꝑbia.
Et qđ abonis piesit. crudelit̃ fieriputat a prauis. quia ñ discernunt recto oculo
erga cõmissos agat quantũ durius a xp̃o iudicari formidat. Nam sic̃ scriptũ ẽ
in quamensura mensi sueritis. in ipsa remetiaur uobis : cotidie naques
sumus ĩn alieno peccato rigor e tenere nequa quam debemius: Multi aliorũ uitia
scoumo. sadi noscurtunt : ẽ euipsa marimas criminib: o noxiitenc ant̃minora peccata
sdtuos ineli micunt : he pocinte trbem inocul gosuo consistente nsent iuno a herent
fesera inlu mine s̃ intendunt. facilius rephendimus ultia a ieseaciuat ee he
Na sepe que puersa in aliis uidi camĩ nobis nocibi ua esic sentim. Et quod inaluis¬
rep̃men dimꝰ ãg re ip sinerabescimus facilius uitia unius cuiusq: qui uotita

Expanded text:
quam duris feriunt increpationibus subditos, qui tamen a charitate eorum quos corriquam duris feriunt increpationibus subditos, qui tamen a charitate eorum quos corripiunt, non recedunt. Saepe ecclesiet quod a bonis pie fit, crudeliter fieri putatur a pravis, quia non discernunt recto oculo, erga commissos agat, quanto durius a Christo se judicari formidat; nam sicut scriptum est: In qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis . 19. Quotidie namque sumus, in alieno peccato rigorem tenere nequaquam debemus. Multi aliorum vitia cernunt, sua non aspiciunt. Et cum ipsi maximis criminibus obnoxii teneantur, minora peccatafratribus non dimittunt. Hypocritae trabem in oculo suo consistentem non sentiunt, et haerentem festucam in lumine fratris intendunt. Facilius reprehendimus vitia aliena quam nostra. Nam saepe quae perversa in aliis judicamreprehendimus, agere ipsi non erubescimus. 23. Facilius vitia uniuscujusque quam virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
bos inminentes curã dos suscipiunt. suturos uero ne inripiant medicinȩ obiecto
quadã presentia ante ceduntitã & doctores boni si ea quac male actas resecant ut ea quȩ
admittiposs ñ ꝑpetrantꝰ. doctrina succurente p̃ueniant: quiblando uerbo castigatus
ñ corrigit. ãcrius neces scest arguat᷑. Cũ dolort enĩ abscidendas. q̃uȩ lenit̃ sanari ñpos sunt:
ccultȩsanari nescit. mani feste debeat emendare Manife
one sanant᷑ hiquicos imitando deliquerant corrigant̃: Dũ unus corripit plurimi
em̃elantͥ. Necesse ͤoni ut ꝓmulcorũ saluatione unus condẽp̃net̾ q̃uã ꝑunius licen¬
tiã. mulei periclitent. Icaergo de linquentem sermoest ꝓferendus. sic̃mus eius
qui corripit ex postulat salus: Quod si opus est aliqua medicamenti salutẽ uerbo
increpationis aspargere ienitatẽ tamen corde opus est retinere: Hoctores non nũ¬

Expanded text:
bos imminentes curandos suscipiunt, futuros vero, ne irrepant, medicinae objecto bos imminentes curandos suscipiunt, futuros vero, ne irrepant, medicinae objecto quadam praescientia antecedunt, ita et doctores boni, sic ea quae male acta sunt resecant, ut ea quae admitti possunt, ne perpetrentur, doctrina succurrente praeveniant. 11. Qui blando sermone castigatus non corrigitur, acrius necesse est ut arguatur. Cum dolore enim abscindenda sunt quae leniter sanari non possunt. 12. quod occulte sanari nescit, manifesone sanantur, hi qui eos imitando deliquerant, corrigantur. Dum unus corripitur, plurimi emendantur. Necesse est enim, ut pro multorum salvatione unus condemnetur, quam pro unius licentia multi periclitentur. Ita erga delinquentem sermo est proferendus, sicut ejus qui corripitur expostulat salus. Quod si opus est aliquam medicamenti salutem verbo increpationis aspergere, lenitatem tamen corde opus est retinere. Doctores nonnun
Abbreviated transcription (Latin):
nans dicit : quidicunt recede ame ñ ad ꝓpinques mibi quia imundus esisti sumius
imitatione eroris sed compassonis miscratione. Scilic& ut ita uitia aliena fler&
que ad modũ si tali& ipse in plicaret᷑ errore: Ponipastores popłidebent delicta
deflere a totos seplanctib tradere ĩmitantes hiere mim ꝓph&ã dicento. Quis dabit
capitimeo aqua a oculis meis fontẽ lacrimarũ  plorabo die ae noctelin t feccospo¬
płimeme lamqua ꝓpna igit᷑ delicta plebis peccata sacerdos flere deba: sed affeccu
conpatiendi ñ actione cõmissi Nonnulli prac sules gregis quos da ꝓpeccato a cõ¬
munione eiciunt ut peniteant s̃ed quali sorte uiuere debeant ad melius ex ortã do
ñ uisitant. quib cguȩ increpans sermo diuinus cõminat. Pastores qui pascunt
poplum meũ uosdis ꝑsistis grege meũ eiecistis a onuisicastis eosi ecce ego uisitabo
parua plebium facta ꝑquirunt: Vedũ iniminimis subditoꝵ peccati sea cerruos

Expanded text:
it: Qui dicunt, Recede a me: non appropinques mihi, quia immundus es, isti fumus imitatione erroris, sed compassionis miseratione, scilicet ut ita vitia aliena fleret, quemadmodum si tali et ipse implicaretur errore. Boni pastores populi debent delicta deflere, et totos se planctibus tradere, imitantes Jeremiam prophetam dicentem: Quis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrymarum, et plorabo die ac nocte interfectos populi mei ? Tanquam propria igitur delicta, plebis peccata sacerdos flere debet: sed affectu compatiendi, non actione commissi. Nonnulli praesules gregis, quosdam pro peccato a communione ejiciunt, ut poeniteant: sed quali sorte vivere debeant, ad melius exhortando non visitant. Quibus congrue increpans sermo divinus comminatur: Pastores qui pascunt populum meum, vos dispersistis gregem meum: ejecistis, et non visitastis eos. Ecce ego visitabo parva plebis facta perquirunt, ut dum in minimis subditorum peccatis se acerrimos
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam quã p̃dicat ueritatẽ c̃tẽptibi tȩ̃ facit Acus ꝑ uersus .ẽ. lingua ma¬
gistrorũ do centiũ bene aiuiuentiũ male aud eoquasi ex ꝑuerso : Arcusagit tam
emit tunt dũ suã prauamuitd ꝓpriȩ linquȩ ictu confodiunt : Quibene docet
amaleuiuit. tan quã aes aut cymbalũ sonũ facit aliisi pse tam̃ sibimaneit in¬
sensualis: Quibene docet & maleuiuit q̃đ doc et bene uiuentib: ꝓficit . quoa
uero male uiuit seipsũ occidit. Sicut sacerdos qui si dignese agit ut sacer dotiũ
decit ministeriũci & ipse & alis utilis c̃. Indigne aut uiuens aliis qui demutilis cst
loquedo scaut int̾ficit praueuiuendo : Ac ꝑhoc qđ millo mortuũ ẽ ꝓpriũ ei est:
a uduero uiuit id est sacrũ minis teriũ qđ ẽ uite : alionũ c̃: Qui bene doc&& male
uiuit . uidet᷑ ut cereus aliis dũ bonũ exponit lucemprestare seuero inmalis suis

Expanded text:
ipsam, quam praedicat, veritatem contemptibilem facit. Arcus perversus est lingua maipsam, quam praedicat, veritatem contemptibilem facit. Arcus perversus est lingua magistrorum docentium bene, et viventium male: et ideo quasi ex perverso arcu sagittam emittunt, dum suam pravam vitam propriae linguae ictu confodiunt. Qui bene docet, et male vivit, tanquam aes, aut cymbalum, sonitum facit aliis, ipse tamen sibi manet insensualis. Qui bene docet, et male vivit, quod docet, bene viventibus proficit: quod vero male vivit, seipsum occidit. Sicut sacerdos qui, si digne se agit ut sacerdotem decet, ministerium ejus et ipsi et aliis utile est. Indigne autem vivens, aliis quidem utilis est loquendo, se autem interficit prave vivendo. Ac per hoc quod in illo mortuum est, proprium ejus est;  eo, id est, sacrum ministerium, quod est vitae, alienum est. 6. Qui bene docet, et male vivit, videtur, ut cereus, aliis, dum bona
Abbreviated transcription (Latin):
am doctrina quã uita c̃la rare dob&
et iesiasticus doctor Nã dotrina
sine uita: arrogantem red dit:uita sine
doctrina: inutilem facit:
Sacerdotis predicatio operibus con¬
firmanda est ĩta ut tuoo
docet uerbo instruat & exemolo:
Uera est enm do cerina
quam uiuendi sequitur forma:
Ham nil turpius est
explere opere neglegat
Vnusquisque doctor & bone actionis & bone predicationis habere deba
studium: Na alteru sinc altero ñ facit ꝑfectũ sed p̃cedit iustus bene agere :ut so¬
quent possit benedo cere Si cut in nomis mamet&llũ. & figura &i pondus in¬
quirit᷑ ita inom̃i doctore eclesiastico quid sequat᷑ quid doceat. quomodo
uiuat Pro qualitate igit᷑ maalli : doctrina ꝑ figurã : similitudo patrum
ꝑponđ humilitas designat᷑: quiergo a bhis crib discre pauerit : ñ mecallũ
nt̃dũ doctoris uitio & iã ipsa uerax doctrina uilescit: & qui ñ uiuit sic docct

Expanded text:
am doctrina, etc. quam vita clarere debet ecclesiasticus doctor. Nam doctrina sine vita arrogantem reddit, vita sine doctrina inutilem facit. Sacerdotis praedicatio operibus confirmanda est, ita ut quod docet verbo instruat exemplo. Vera enim est illa doctrina quam vivendi sequitur forma. Nam nihil turpius est, explere opere negligat.Unusquisque doctor, et bonae actionis et bonae praedicationis habere debet studium; nam alterum sine altero non facit perfectum: sed praecedat justus bene agere, ut sequenter possit bene docere. Sicut in numismate metallum, figura et pondus inquiritur; ita in omni doctore ecclesiastico, quid sequatur, quid doceat, quomodo vivat. Per qualitatem igitur metalli, doctrina; per figuram, similitudo patrum; per pondus, humilitas designatur. Qui ergo ab his tribus discrepaverit, non metallum,  qui non vivit sicut docet,
Abbreviated transcription (Latin):
XXXUIII. DE ECEAAPLIS PRAUONUAA SACERDOTUM
epe ꝑ quos iustitia doc&ur ꝑ ipsos peccati morbus inrepit & mors ad plebes ꝑtransit
subditorũ : It plebis merito fiunt tales sacer dotes quiexẽplodeteriori popłm
desruant nedificent: Exmerito enĩ plebis ñnum ꝗ ep̃i de prauant᷑ : quatinus
ꝓcliuius corruant qui secunt Capite languente. c̃& eta corporis menbra in¬
ficiunt᷑. Vnde & scriptũ est Omne capud languidũ. omne cormerens. ã
planta pedis usq ad uerticẽ. ñ est in cosanitas Caput enĩ languidũ doctor est
agens peccatũ : Cuius malũ ad corpus ꝑuchit᷑: dũ co uel peccante uł praue
docente pestifer langor ad plebes sub iectas trans fert᷑: Deteriores sunt. qui
siue doctrinis siue exẽplis uitã moresq: bonorũ corrũpunt: his qui substan

Expanded text:
XXXVIII. De exemplis pravorum sacerdotum. 1. Saepe per quos justitia docetur, per ipsos peccati morbus irrepit, et mors ad plebes pertransit, subditorum, et plebis merito fiunt tales sacerdotes, qui exemplo deteriore populum destruant, non aedificent. Ex merito enim plebis nonnunquam episcopi depravantur, quatenus proclivius corruant qui sequuntur. 4. Capite languente, caetera corporis membra inficiuntur. Unde et scriptum est: Omne caput languidum, et omne cor moerens, a planta pedis usque ad verticem non est in eo sanitas . Caput enim languidum doctor est agens peccatum, cujus malum ad corpus pervenit, dum eo vel peccante, vel prave docente, pestifer languor ad plebes subjectas transfertur. 5. Deteriores sunt qui sive doctrina, sive exemplis, vitam moresque bonorum corrumpunt, his qui substan
Abbreviated transcription (Latin):
ignauia iniquos corrigere nesciunt: Quid enĩ docere poterunt : qđ ipsi ñ didicer.
desinat locũ docen di suscipere : quinescit docere Ignorantia quippe p̃sulũ ũitȩ
non congruit subiectorii: Eccus eni siceco ducatũ p̃beat. ambo in foucã cadunt.
Sacer dotes indoctos ꝑesaiã proph&ã. ita dnsinꝓbat Ipsi inquid pastores ugorauer

Expanded text:
ignavia iniquos corrigere nesciunt. Qui Quid enim docere poterunt, quod ipsi non didicerunt? ignavia iniquos corrigere nesciunt. Qui Quid enim docere poterunt, quod ipsi non didicerunt? Desinat locum ducendi suscipere, qui nescit docere. Ignorantia quippe praesulum vitae non congruit subjectorum. Caecus enim si caeco ducatum praebeat, ambo in foveam cadunt . Sacerdotes indoctos per Isaiam prophetam ita Dominus improbat: Ipsi, inquit, pastores ignoraverunt
Abbreviated transcription (Latin):
fictẽplũ edificent. hoc est ecii docere p̃sumant Non deb& honoris ducatũ
suscipere quines cit subiectos tramite uitȩ molioris pͣire: Neq: eniquisq: ad hoc
contendit appeter : ante in sediscutiat siuita honom sit congrua. qđ siñ discrepat: ha¬
milit adid qđ uocat᷑ accedat: Reatũ qui ppe culpe geminat siquisq cũ cul ꝑa ad sa¬
cerdo taleculm̃ aspirat. Vnius cuiusq: casus tanto maioris. ẽ criminis. quanto prius quã
cadere maioris erat uirtutis: Precedentiũ nãq: magnitudo uirtutũ c̃rescit ad cumulũ
sequentiũ dolictorũ: Pleriq sacerdotes suemagis ut ilitatis causa quãgregis p̃eẽ. desiderant.
Nec ut ꝓ sint p̃sules ficri cupiunt. sed magis ut diuites fiant & honorent᷑: Suscipiunt
opere dignitatis : solã nominis appetunt dignitatẽ : dũ mali sacerdotes dõ ignorante ñ siant
abalio officio retrahunt᷑: Illieni exẽplissuis uitã bonorũ corrũ punt : isti sua

Expanded text:
templum aedificent, hoc est, Ecclesiam docere praesumant. 2. Non debet honoris ducatum suscipere, qui nescit subjectos tramite vitae melioris praeire. Neque enim quisquam ad hoccontendit appetere, ante in se discutiat, si vita honori sit congrua. Quod si non discrepat, humiliter ad id ad quod vocatur accedat. Reatum quippe culpae geminat, si quis cum culpa ad sacerdotale culmen aspirat. Uniuscujusque casus tanto majoris est criminis, quanto, priusquam caderet, majoris erat virtutis. Praecedentium namque magnitudo virtutum crescit ad cumulum sequentium delictorum. Plerique sacerdotes, suae magis utilitatis causa quam gregis, praeesse desiderant: nec ut prosint, praesules fieri cupiunt: sed magis, ut divites fiant et honorentur. Suscipiunt opere dignitatis, solam nominis appetunt dignitatem. Dum mali sacerdotes Deo ignorante non fiant, a tali officio retrahuntur. Illi enim exemplis suis vitam bonorum corrumpunt, isti sua