comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accep̃. fortissimus inqͥunt ds dñs ip̃e n¬
uit: si p̃uaricationis aĩo hoc altare.
struximnꝰ. Ab his itaq rationẽ redilen¬
eatenꝰ dicebat᷑: ut illoꝵ responsum
da testat᷑. ab egressu filioꝵ isrł ex egt¬
to usq ad helie in cęl culm̃ ascensur
sexcentoꝵ uigniti annoꝵ supputari
calculus inuenit᷑. Iure gͦ qͥa mechis
repentinã intulit mortẽ: annose ui
sortitus ⁊ longitudinẽ. Qui qͥa mni̾a
diuini zeli ẽ ardore succensus. congͥ

Expanded text:
ipse novit, si praevaricationis animo hoc altare construximus . » Ab his itaque rationem reddeneatenus dicebatur; ut illorum responsum,da testatur, ab egressu filiorum Israel ex Aegypto, usque ad Eliae in coeli culmen ascensum, sexcentorum viginti annorum supputari calculus invenitur. Jure ergo qui moechis repentinam intulit necem, annosae vitae sortitus est longitudinem; quique in terris divini zeli est ardore succensu
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sionis erex̃. Iratꝰ enĩ ait moysi. lol¬
le cunctos pͥncipes ppłi & suspende
eos contͣ solem in patibulis: ut au̾¬
tatur fitror m̃s ab isrł. Plane ce mo¬
yses ñ ad alios s ad iudices irsrł ait.
Occidat unusqͥsꝙ ꝓrimos suos: qͥ mi¬
ciati sũt beelphegor. Dũ gͦ finees ꝑ
ꝯmuni forncatiõe multitudinis¬
toctꝰ ulciscenda in eos porissimũ qͥ
duces uidebant᷑ insiluit. pͥncipes si
s udicib isrł ut ꝓrimos suos occid̾ent
ꝓ uindicta fornicatiõĩs inuinxit: qͥd
in his om̃ib dat᷑ intelligi nͥ qr reatꝰ
adult̾ii. in ꝑsonis clariorib debet duriꝰ
uindicari sẜ qui tales cõmotus ulcis¬
cit᷑ pacẽ suꝑni udicis ⁊ gr̾am ñ mͦ sͥ¬

Expanded text:
ersionis erexit. Iratus enim ait Moysi: « Tolersionis erexit. Iratus enim ait Moysi: « Tolle cunctos principes populi, et suspende eos contra solem in patibulis, ut avertatur furor meus ab Israel . » Plane et Moyses non ad alios, sed ad judices Israel ait: « Occidat unusquisque proximos suos, qui initiati sunt Beelphegor . » Dum ergo Phinees pro communi fornicatione totius multitudinis ulciscenda, in eos potissimum qui duces videbantur, insiliit, principes simsed judicibus Israel, ut proximos suos occiderent, pro vindicta fornicationis injunxit. Quid in his omnibus datur intelligi, nisi quia reatus adulterii in personis clarioribus debet durius vindicari? Et qui tales commotus ulciscitur, pacem superni judicis et gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
popłs. cũ filiab moab fornicando
corruer st. leseq beelphegor sacri
ꝗis ꝓpugnator insiluit: s excelleatio¬
res a clariores in ppło. quos ad t̾ren¬
dum cecõs trucidaret eleg̃: testante
scͥpt᷑a que dic̃. Erat inquit nom̃ uri
istłite qͥ occisus. ẽ. cũ madianitide.
rambrisiliꝰ salar dux de cognatiõe
symeonis. De mulieris qͦ nobilitate
si querit᷑: hoc in sequentibꝰ inuenimͦ.
Porro mulier madianitis que pa¬
rit᷑ int̾fecta ẽ: uocabat᷑ corbi. filia
sur pͥncipis nobilissim madianitarũ.
Sane pꝰ digestam fornicationẽ. & dig¬
ne ultionis ystoriã. qͥd opꝰ fuit morsi
ut genealogiã fornicatons utͥusq cõ¬
texet. ce alt̾m ducẽ. alt̾am nobilissi¬
mi pͥncipis filiã fuisse narraret.⁊
nͥ ut doceret carnales illecebras in
eminentiorib ꝑsonis acͥus ꝑseq̃ndase
Hunc ÷ qͦd ce ip̃e dñs cũ oĩs isrłitica
plebs ñ dispari cͥmine teneret᷑ obno¬
solos pͥncipes. in furorẽ se digne aĩa d-¬

Expanded text:
populus cum filiabus Moab fornicando corrueret, seseque Beelphegor sacrile legis propugnator insiluit; sed excellentiores et clariores in populo, quos ad terrendum caeteros trucidaret, elegit; testante Scriptura quae dicit: « Erat, inquit, nomen viri Israelitae, qui occisus est cum Madianitide, Zambri filius Salai, dux de cognationeSimeonis . » De mulieris quoque nobilitate, si quaeritur, hoc in sequentibus invenitur: « Porro mulier Madianitis, quae pariter interfecta est, vocabatur Cozbi, filia Sur principis nobilissimi Madianitarum . » Sane post digestam fornicationis et dignae ultionis historiam, quid opus fuit Moysi, ut genealogiam fornicatoris utriusque contexeret; et alterum ducem, alteram nobilissimi principis filiam fuisse narraret: nisi ut doceret carnales illecebras in eminentibus personis acrius persequendas? Hinc est quod et ipse Dominus, cum omnis Israelitica plebs non dispari crimine teneretur obnosolos principes in furorem se dignae animadv
Abbreviated transcription (Latin):
tremo ubi om̃is dubietas tollit᷑: ut̾i
nmiñtes & pueri uagientes. Ergo pre
mudore nescio qͥmͦ suppͥmat᷑ in sẏnodo.
Spublice uociferat᷑ in mundo: ut ñ
modlo peccantes ut dignũ ẽ notent᷑
nitamia: s & hi qͦq qui ultores e̾ẽ de¬
buerat. uideantur inculpa.
on hic pudor faciem finees sa¬
erdotis oꝑuit: qͥ nimirũ coeuntẽtũ
madianitide ifraeliten. corã oĩ mul¬
ntudine in locis genitalib arrepto
pagione t̃nsfodit. Porro autẽ nos. ꝯtͣ
luina mandata ꝑsonarũ acceptore
inminorib qͥdẽ sac̾dotib luxurie
inqͥnam̃ta ꝑsequim: in ep̃is aut̾ qd̾¬

Expanded text:
tremo, ubi omnis dubietas tollitur, uteri tremo, ubi omnis dubietas tollitur, uteri tumentes, et pueri vagientes. Ergo prae pudore, nescio quomodo supprimatur in synodo, quod publice vociferatur in mundo; ut non modo peccantes, ut dignum est, notentur infamia; sed et hi quoque, qui ultores esse debuerant, videantur in culpa. on hic pudor faciem Phinees sacerdotis operuit, qui nimirum coeuntem cum Madianitide Israelitem coram omni multitudine in locis genitalibus arrepto pugione, transfodit . Porro autem nos contra divina mandata personarum acceptores, in minoribus quidem sacerdotibus luxuriae inquinamenta pe
Abbreviated transcription (Latin):
is spe ꝑficiendi fident̾ indicimiꝰ. hiuus
isti capituli nudã saltĩ ꝓmissionẽ tre¬
Młis ꝓlatã labiis. difficiliꝰ extorquemꝰ.
Miis quia fastigiũ castitatis aiting̾e
rposie desꝑant: deinde qͥa synodali se
auden dos eẽ sententia ꝓpt̾ luxurie ui
uñ formidat. Nr̃is quidẽ tẽporibus.
gnuna qͦdãmͦ romane eccłie ꝯsuetu¬
o seruat᷑. ut de cet̾is qͥłe eccłiastice dis¬
apli ne studiis. examen ꝓut dignũ ẽ
noueat: de clericoꝵ uͦ libidine ꝓpt̃
nultationẽ scłariũ. dispensatiue cõ¬
ntiseat. Qd̾ certe satis correptiõe dignõ
st ne unde uulgꝰ om̃e ꝯquerit᷑. inde
xtissimũ a magistris eccłie in iudiciis
aleat᷑. Si enĩ malũ hoc e̾ẽt occultum:
nerat fortassis utcũq ferendũ. S ha
helus. oñi pudore postposito. pestis hec
ntanta ꝓrupit audaciã: ut ꝑ ora ppłi
htionib deesse uideat: testimonio st̃
hiscursio nuntioꝵ effusio munerum:
uchnnariũ. loca. secreta colloqͥa. Po¬

Expanded text:
sub spe perficiendi, fidenter indicimus. Hujus autem capituli nudam saltem promissionem tremulis prolatam labiis difficilius extorquemus. Primo, quia fastigium castitatis attingere se posse desperant: deinde quia synodali se plectendos esse sententia propter luxuriae vitium non formidant. Nostris quippe temporibus genuina quodammodo Romanae Ecclesiae consuetudo servatur, ut de caeteris quidem ecclesiasticae disciplinae studiis examen, prout dignum est, moveat; de clericorum vero libidine propter insultationem saecularium dispensatorie conticescat. Quod certe satis correctione dignum est, ne unde vulgus omne conqueritur, inde potissimum a magistris Ecclesiae in judicio taceatur. Si enim malum hoc esset occultum, fuerat fortassis utcunque ferendum; sed, ah scelus! omni pudore postposito, pestis haec in tantam prorupit audaciam, ut per ora populi sertionibus deesse videatur, testimonio sunt discursio nuntiorum, effusio munerum, cachinnantium joca, secreta colloquia; pos
Abbreviated transcription (Latin):
omno Nicholao¬
sũmo pontifici. Petrꝰ pecq¬
tor monachꝰ debite subiec¬
tionis obsequiũ. Nuꝑ habens cũ ñ¬
nullis ep̃is. ex ur̃e maiestatis aucdi¬
ritate colloquiũ: scĩs eoꝵ femoribu
uolui seras appon̾e. tẽptaui genita¬
lib sacerdotũ ut ita loquar. ꝯtiue¬
tie fibulas adhibere. S qm̃ hec stu

Expanded text:
omno NICOLAOsummo pontifici, PETRUS peccator monachus debitae subjectionis obsequium. Nuper habens cum nonnullis episcopis ex vestrae majestatis auctoritate colloquium, sanctis eorum femoribus volui seras apponere, tentavi genitalibus sacerdotum, ut ita loquar, continentiae fibulas adhibere. Sed qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ corporalib ocłis uos ñ intueoras
et ipsi ocłi sũt in capite. quia caput
eñe nequeũt. uł ipsi sibi met oculi
bsentes sc̃. qͥa nec qͥsq se. nec ut̾q se
uucẽ posst̾ mutua ꝯtẽplatiõe ꝯspic̾e.
uanimirũ fide credendũ ẽ. qͥa scala
laque de cassino monte olim in ce
uidebat᷑ erecta. adhuc palliis strati.
ducẽ. ⁊ta nc̃ exercitũ transmittit
ad celestia subsequentẽ: nec abeiuᷤ
głoso tramite exorbitat declinãtes
iam defuncti: cuiꝰ dũ in hoc exilio
uiuerẽt. uestigia st̃ secittĩ. Hoc ẽ in¬
timi feruoris incendiũ: illud qd̾ mͥ
in extinguibilit̾ flagrat in corde.
Hec ꝑpes fabula: que meo u̾sat᷑ ĩ ore.
Int̾ cunctos autẽ uͥtutũ flores. quos ĩ
illo agro pleno eui benedix dñs repꝑi.
fateor hoc mͥ ñ mediocrit᷑ placuit.
aut senes eũ quib utiq nobilis uti
eccłie sedebit in portis. aut uiuẽdi
decore letantes. qui nimirũ ut filii
ꝓpħaꝵ id̾onei st̃ ad helyam ꝑ deser¬

Expanded text:
quia corporalibus oculis vos non intueor, ergo nec ipsi oculi sunt in capite, quia caput cernere nequeunt; vel ipsi sibimet oculi absentes sunt, quia nec quisquam se, nec uterque se invicem possunt mutua contemplatione conspicere. Pia nimirum fide credendum est quia scala illa quae de Casino monte olim in coelum videbatur erecta, adhuc palliis strata, ducem, ita nunc exercitum transmittit ad coelestia subsequentem; nec ab ejus glorioso tramite exorbitant declinantes jam defuncti, cujus, dum in hoc exsilio viverent, vestigia sunt secuti. Hoc est intimi fervoris incendium illud quod mihi inexstinguibiliter flagrat in corde, haec perpes fabula quae meo versatur in ore. Inter caeteros autem virtutum flores quos in illo agro pleno, cui benedixit Dominus , reperi, fateor, hoc mihi non mediocriter placuit aut senes cum quibus utique nobilis vir aecclesiae sedebit in portis, aut iuvenali decore laetantes, qui nimirum ut filii prophetarum idonei sunt ad Heliam per deser
Abbreviated transcription (Latin):
dei ẽ iurtꝰ ⁊ dei sapient̾ia. Ibi sane
uera etnitas. uera est iminortalitas.
Ibi et̾nũ illud hodie qd̾ nũꝗͣ transit.
Ibi p̃sens sempit̾nũ illud hodiernũ¬
q tanta iugit᷑ stabilitate defigitur.
ut tnsire nesciat. nec se aliquando
in p̾teritũ uertat. Ad reuincendã gͦ
dicatiũ hominũ impudentiã. qͥb
adhuc ꝓposite questiois absolutio
supifactañ sufficit: ñ inepte pos¬
sumꝰ dicere. qͥa potest ds̃ facere in
Ila inuariabili & ꝯstantissima seꝑ
etͣuitate sua. ut qd̾ factũ fuerat. apd
hoc tͣnsire nr̃m factũ ñ sit. scilicet
ut dicamꝰ. Roma que antiqͥtꝰ ꝯdita
ẽ. potest ds̃ ag̾e ut ꝯdita ñ fuerit:
hoc qd̾ dicimꝰ potest. p̾sentis iudeł¬

Expanded text:
Dei virtus et Dei sapientia. Ibi sane vera aeternitas, vera est inmortalitas, ibi aeternum illud hodie, quod nunquam transit, ibi praesens illud sempiternumque modernum tanta iugiter stabilitate defigitur, ut transire nesciat, nec se aliquando in praeteritum vertat. Ad revincendam ergo dicacium hominum impudentiam, quibus adhuc propositae quaestionis absolutio superius facta non sufficit, non inepte possumus dicere quia potest Deus facere in illa invariabili et constantissima semper aeternitate sua, ut quod factum fuerat, apud hoc transire nostrum, factum non sit; scilicet ut dicamus: Roma, quae antiquitus condita est, potest Deus agere ut condita non fuerit. Hoc quod dicimus, potest, praesentis vide
Abbreviated transcription (Latin):
infelix mulier tã ꝗͣ egrotanti uiro
cõpatiens. cepit illũ ulnis astringe.
lodice conteg̾e: & qͥb ualebat impẽ¬
diis confouere. At ille ut dolorem
citius abiit. s ecce uix breui temporis
elapso spacio. maritꝰ redit. stratꝰ re¬
petit. Cui ꝓtinꝰ uxor expostulans. &
uehem̃ter ex ꝓbrãs. ait. Optime po¬
tigua ẽ eccłiã ingredi. & cũ ceteris
xp̃ianis diuinis int̾esse mist̾is. sũq
uir attonitꝰ. quid illa loqueret᷑ inqui¬
reret: euentũq rei sic̃ ꝯtig̾at ꝑ ordi¬
nẽ cognouisset: ut̾q se dephendẽtes
irrisos. ac turpissima ludificatione
delusos intolerabili doloris ang̾tia
consternati st̃. Int̾ea dũ popłs eccle¬
siam hunic inde ꝯflueret. ut noct᷑ne
laudis officiũ deuotꝰ audiret: tandẽ
⁊ illi refũpto spũ nichilominꝰ ꝯuene¬
rũt: atq õi uerecundie rubore p̃tpo¬
sito. querelã suã corã om̃ib cie posui
presertĩ mulier laceros crines eie

Expanded text:
infelix mulier, tanquam aegrotanti viro infelix mulier, tanquam aegrotanti viro compatiens, coepit illum ulnis astringere, lodice contegere, et quibus valebat impendiis confovere. At ille, ut dolorem concitus abiit. Sed ecce, vix brevi temporis elapso spatio, maritus redit, stratum repetit. Cui protinus uxor expostulans, et vehementer exprobrans, ait: Optime potigua est, Ecclesiam ingredi; et cum caeteris Christianis divinis interesse mysteriis! Cumque vir attonitus quid illa loqueretur inquireret, eventumque rei sicut contigerat per ordinem cognovisset, uterque se deprehendentes irrisos, ac turpissima ludificatione delusos, intolerabili doloris angustia consternati sunt. Interea dum populus ad Ecclesiam hinc inde conflueret, ut nocturnae laudis officium devotus audiret, tandem et illi, resumpto spiritu, nihilominus convenerunt, atque omni verecundiae rubore postposito, querelam suam coram omnibus deposuerunt, praesertim mulier laceros crines evellens,
Abbreviated transcription (Latin):
nimuͦ cũ apd̾ parmense opidẽ
degerẽ. ibiq luteraꝵ artiũ stu¬
diis insudarẽ. qͥddã me ꝯtigit nosse.
qd̾ ñ inutile uidet᷑ ad posteroꝵ no¬
ticiã stili currentis articulo trade.
Ad occidentẽ sane eiꝰdẽ urb̾. ẽ qͣdã
extra muros sita basilica: gemi no
beatoꝵ mr̃in Geruasii ⁊ prothasii ti¬
tulo decorata. Nocte quadã que uide¬
licet eoꝵdẽ martyrũ natalicia p̾ce¬
debat: uir qͥdã maturiꝰ surrexit. bo¬
uesq suos in pascua remotiora dedu¬
xit. Cui conuicinꝰ quidã flãma ne¬
quissime libidinis inflãmat᷑. in si¬
diatꝰ est ut eiꝰ uxorẽ polluere molire¬
tur. Eade gͥ noc̾te callidꝰ ad domũ eiꝰ
explorator accessit: & occasiõẽ reꝑta.
ñ diutiꝰ postꝗͣ iste cũ pascendis ani¬
malibꝰ abiit: ille febricitarȩ se diabo¬
lica machinatione ꝯfingẽs. in lectũ
uxoris illiꝰ uir simulatꝰ intͣuit. Cũq
uelut frigescens intrem̾et.dentiũ
stridores emitt̾et. crebriꝰ singultiret:

Expanded text:
nimvero cum apud Parmense oppidum degerem, ibique liberalium artium studiis insudarem, quiddam me contigit nosse, quod non inutile videtur ad posterorum notitiam styli currentis articulo tradere. Ad Occidentem sane praedictae urbis est quaedam extra muros sita basilica, gemino beatorum martyrum Gervasii et Protasii titulo decorata. Nocte quadam, quae videlicet eorumdem martyrum natalitia praecedebat, vir quidam maturius surrexit, bovesque suos in pascua remotiora deduxit: cui convicinus quidam, flamma nequissimae libidinis inflammatus insidiatus est, ut ejus uxorem polluere moliretur. Eadem igitur nocte callidus ad domum ejus explorator accessit, et occasione reperta, non diutius postquam iste cum pascendis animalibus abiit, ille febricitare se diabolica machinatione confingens, in lectum uxoris illius vir simulatus intravit. Cumque velut frigescens intremeret, dentium stridores emitteret, crebrius singultiret,
Abbreviated transcription (Latin):
titur. uelut in ignib crepitare Qͥa ÷
qd̾ apd̾ garamantas efficit q̃ndã fon¬
tẽ tã frigidũ dieb ut ñ bibat᷑. tã fer¬
uidũ noctib ut ñ tangat᷑: Quis in
epyro aliũ fontẽ ita mirabilẽ pre¬
buit: ut cũ sit contrectantib frigidꝰ.
ieo tam̃ faces ut incet̾is extingunt᷑
accense.s ñ in cet̾is accendunt᷑ extui

Expanded text:
titur, velut in ignibus crepitare? Quid est, titur, velut in ignibus crepitare? Quid est, quod apud Garamantas efficit quendam fontem tam frigidum diebus, ut non bibatur, tam fervidum noctibus, ut non tangatur? Quis in Epyro alium fontem ita mirabilem praebuit, ut cum sit contrectantibus frigidus, in eo tamen faces, ut in caeteris extinguntur accensae, sed non ut in caeteris accenduntur exti
Abbreviated transcription (Latin):
inotens as̃ in magnis magnꝰ osten
uaente decoquit: mire ꝑeã dolor
purni mitigat᷑. Q d inferiꝰ citnice:
isangui suga faucib heseriti fu¬
sud de adamante referã. qͥ ñ igne
uero diuidit᷑ ullaq alia ui.nisi
qtͣ: Qa est qd̾ magnetẽ lapidẽ mi¬
dadamas iuxta ponitur. ñ mͦ iã fer¬
fũ nullatenꝰ rapit. s & si ĩa rapue¬
u ut ei apꝓpinqͣuerit mox remit¬
d tanꝙͣ si lapis lapidẽ timeat. & ue.
s opͥas ꝑdat. Nec latet aspecten ar¬
hdie lapidẽ ꝓpt̾ea sic uocari: qd̾ ac.¬
dnsus semel iam ñ possit extingui.
prites etiã lapis qui in ꝑsidͥa reꝑit᷑
ur ab igne nom̃ accepit: nͥ qͥa te.¬
ientis manũ si uehem̃tiꝰ p̃mat᷑ ad¬
rite in eadẽ rursus ꝑside lapis
finitur. qͥ selenitensi uocat᷑. cuiũ
andor interior cũ luna crescit. ea¬
lemq postmodũ ad defectũ ten¬
ente decrescit. Qa ẽ p̾terea quod
agrigentinũ sicilie sal cogit. cũ admotũ
fuerit igni fluere: cũ uͦ in aquãmit¬

Expanded text:
ipotens Deus in magnis magnus ostenvescente decoquitur, mire per eam dolor aurium mitigatur. Quid inferius cimice? Si sanguisuga faucibus haeserit, fuQuid de adamante referam, qui non igne, non ferro dividitur, ullaque alia vi, nisi catur? Quid est, quod magnetem lapidem misi adamas iuxta ponitur, non modo iam ferrum nullatenus rapit, sed et si iam rapuerat, ut ei propinquaverit, mox remittit, tanquam si lapis lapidem timeat, et velroprias vires perdat. Nec latet asbeston Archadiae lapidem propterea sic vocari, quod accensus semel iam non possit extingui. Pyrites etiam lapis, qui in Perside reperitur, cur ab igne nomen accaepit, nisi quia tenentis manum, si vehementius prematur, adurit? In eadem rursus Perside lapis gignitur, qui seleniten vocatur, cuius candor interior cum luna crescit, eademque postmodum ad defectum tendente decrescit. Quid est praeterea, quod Agrigentinum Siciliae sal cogit, cum admotum igni fuerit, fluere, cum vero in aquam mit
Abbreviated transcription (Latin):
si eis aliqͣndo flagella ñ obuiant:
dm̃ uł ñ eẽ uł humana curare nõ
autumãt. Dixit enĩ insipiẽs in cor¬
de suo. ñ ẽ ds̃. Et iterũ. Quomͦ scit
deusa& si est scientia in excelso: Idõ¬
ñnulli in ipso mom̃to pͣu oꝑis. uł
e uestigio postꝗͣ nequit̾ agũt ilico
motũ aiuini furoris incurr̃t: qͣtinꝰ
⁊ ipsi suꝑne patientie duitiꝰ ñ illu¬
dant. & cet̾i ab agendis similibꝰ. se ꝑ
animadu̾siois eoꝵ exempla cõpescãt.¬

Expanded text:
si eis aliquando flagella non obviant, si eis aliquando flagella non obviant, Deum vel non esse vel humana curare non autumnant. Dixit enim insipiens in corde suo: Non est Deus. Et iterum: Quomodo scit Deus, vel si est scientia in excelso? Ideoque nonnulli in ipso momento pravi operis vel e vestigio postquam nequiter agunt, ilico motum divini furoris incurrunt, quatinus et ipsi supernae patientiae diutius non illudant, et caeteri se ab agendo similia per animad
Abbreviated transcription (Latin):
beati petri apłi est insignita uocabło.
Quoꝵ ꝓgenies ut relator asseruit
hucusq leꝓsa: illatiõis canone cen¬
sita ẽ: ut ex oꝑib manuũ suaꝵ in¬
ferant eccłie capisteria. Sic sic ni¬
mirũ duplici pene lepre simul&
seruitutis addicti: suppliciis instru¬
unt᷑. ut iã tem̾e de diuina potẽtia
ñ loquant᷑. Et gallus qͥ dudũ argu¬
erat petrũ in t̾ra negantẽ: tc̃ ꝓba¬
uit petrũ. cũ eo quẽ negauerat᷑ in ce¬
lo regnantẽ. Et forte ñ sine diuino
uidicio. huiꝰ modi canonis suggilla¬
tione multati. ut sic̃ triticũ a quis¬
quiliis. capisterio uentilante discer¬
nit᷑. lta ꝑ discretiõis magisteriũ dis¬
cant & que uelut quisquilias uitan¬
do repellere: & que qͣsi ad uictus ittili¬
tatẽ debeãt u̾ba ꝓferre. Nã ꝑuersi
quilibet hoĩes. dũ qͥcqͥd cor sugges¬
serit agunt: dũ qͥcquid lingua pru¬
rierit. ui consulte ac ꝓcacit᷑ effluũt:

Expanded text:
B. Petri apostoli est insignita vocabulo. B. Petri apostoli est insignita vocabulo. Quorum progenies, ut relator asseruit, huc usque leprosa hoc illationis canone censita est: ut ex operibus manuum suarum inferant Ecclesiae capisteria. Sic, sic nimirum duplici poenae, leprae, simul et servitutis addicti suppliciis, instruunt alios, ut jam temere de divina potentia non loquantur. Et gallus qui dudum arguerat Petrum in terra negantem, tunc probavit Petrum cum eo, quem negaverat, in coelo regnantem. Et forte non siiudicio huiusmodi canonis sunt illatione multati, ut sicut triticum a quisquiliis capisterio ventilante discernitur, ita per discretionis magisterium discant et quae velut quisquilias vitando repellere, et quae quasi ad victus utilitatem debeant verba proferre. Nam perversi quilibet homines, dum quicquid cor suggesserit, agunt, dum quicquid lingua prurierit, inconsulte ac procaciter effluunt,
Abbreviated transcription (Latin):
rudentis ⁊ honorati apd̾ scłmi:
euiusdã diaconi didici nar¬
patione qd refero. In bononie par.
tinebant᷑: in conuiuio discũbebãt.
 in mensã allatꝰ est gallus. Qd̃
idelicet pulm̃tũ unus illoꝵ ar¬
papto cultello. ⁊t mos ẽ in frusta de¬
secuit: tritũ qͦ piꝑ cũ liquamine
suꝑfudit. Quo facto: alt̾ ꝓtinuᷤ ait.¬
iofecto cõpat̃ sic explicuistigallũ.
ut ipse sc̃s petrus etiã si uelit redin¬
tegrare ñ possit. Cui mox intulit ille.
inꝑet. gallus hic ꝑpetuo ñ resurget᷑.
Id hanc uocẽ repente galiꝰ uiuus &
quamen suꝑ eos qͥ ꝯuescebant᷑ asꝑsit.
uico sacrilegiũ blaspheme temeri¬
datis. digna pena sequit᷑ ultiõis: nã
pmasꝑsione piꝑis lepra ꝑcussi st̃.
Quã uidelicet plagã ñ modo ipsiusq
ad obitũ ꝑtuler̾t. s & posteris suis
nom̃s geu̾atioẽs uelut qͦddã here¬
duariũ reliquer̃t. Unde factũ ẽ
ut in famulatũ subacti sint sc̃e
bononiensis eccłie: que udelicet

Expanded text:
Prudentis et honorati apud saeculum cuiusdam diaconi didici narratione, quod refero. In Bononiae, inqtenebantur, in convivio discumbebant, quibus in mensam allatus est gallus. Quod videlicet pulmentum unus illorum arrepto cultello, ut mos est, in frusta desecuit, tritum quoque piper cum liquamine suProfecto compater, sic explicuisti gallum, ut ipse sanctus Petrus, etiamsi velit, redintegrare non possit. Cui mox intulit ille: Christus imperet, gallus hic perpetuo non resurget. Ad hanc vocem repente gallus vivus, quamen super eos, qui convescebantur, aspersit. Illico sacrilegium blasphemae temeritatis digna poena sequitur ultionis. Nam et in aspersione piperis, lepra percussi sunt. Quam videlicet plagam non modo ipsi usque ad obitum pertulerunt, sed et posteris suis in omnes generationes, velut quoddam haereditarium, reliquerunt. Unde factum est, ut in famulatum subacti sint sanctae Bononiensis Ecclesiae, quae videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
Ieruntamen guestio ista licet
Biersus am i nania opꝑonat: habet
us latebras. continet adhuc obscu
siis atq recestus. oͦs nos subta¬
us admic rimari iccͥco desistim. qa¬

Expanded text:
Verumtamen quaestio ista, licet adversus Deum inaniter opponatur, habet alias latebras; continet adhuc obscuros sinus atque recessus: nos subtilius adhuc rimari idcirco desistim
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ & genas meas uellentibꝰ. faciẽ
meã nõ auerti ab increpantibꝰ &
ꝯspuentib in me. Resurrectur
autẽ: resurrexi. & adhue tecũ sũ.
De ascensuro qͦq atq sp̃s sc̃i do¬
na missuro dicit᷑. ascendẽs in al¬
tũ. captiuã dipxit captiuitatẽ. de.¬
dit dona hõib: quia uidelicet in
ocłis illiꝰ sap̃ie unde ista manabãt.
oĩa tẽporasimul stant. & futura
atq p̾terita. ut reuera p̾sentia fi¬
xa atq ĩ mobilia semꝑ assistunt.
Et tantñdẽ est. deder̃t̃ in escã meã
manꝰ meas ⁊ pedes meos: qd̾ ⁊ fo¬

Expanded text:
tibus, et genas meas vellentibus, faciem tibus, et genas meas vellentibus, faciem meam non averti ab increpantibus et conspuentibus in me . » Resurrecturus autem: « Resurrexi, et adhuc sum tecum . » De ascensuro quoque atque Spiritus sancti dona missuro dicitur: « Ascendens in altum, captivam duxit captivitatem, dedit dona hominibus , » quia videlicet in oculis illius sapientiae, unde ista manabant, omnia tempora simul stant, futura atque praeterita, ut revera praesentia, fixa atque immobilia semper assistunt. Et tantumdem est: « Dederunt in escam meam manus meas et pedes meos
Abbreviated transcription (Latin):
tu eiꝰ defluit. qd̾ apd̾ nos foris ꝑ ext̾i¬
ora ddecurrit. Unde fit ut in eterii¬
tate eiꝰ ꝯĩa fixa ꝑmaneãt: que ñ fixi
extͥnsecꝰ scłoꝵ uolumuna indesinẽ¬
ter emanant. D eo qͥppediesuua.
est eternitas sua. Quã uidelicet diẽ.
nec fine claudi. nec inicio uidet aꝑi¬
ri psalmista: cũ dicit. Melior ⁊ dies
una in atriis tius suꝑ milia. Qͥa:¬
gͦ qd̾ ille ñ ualeat d̃e pret̾itis om̃ib
uł futuris. qui uidelicet oĩa facta
uł facienda sine ullo tͣnsitu defi¬
git ⁊ statuit in sue p̾sentia maie¬
statis: Cu ꝓfecto ⁊ illud tẽpus in¬
transibiliter adest. qd̾ ea que facta
st̃ antecessit. & illa que cuncta
deinceps fut᷑a concludit. Hinc ẽ
enĩ qd̾ in his que ꝓphetico sp̃u dic¬
ta st̃ in scripturis. sepe reꝑiunt᷑
p̾terita ꝓ futuris poni. & longept᷑
agenda. uelut iã transacta narra¬
dñs ait. Corpꝰ meũ dedi ꝑcutien¬

Expanded text:
tu eius defluit, quod apud nos foris per exteritu eius defluit, quod apud nos foris per exteriora decurrit. Unde fit, ut in aeternitate eius omnia fixa permaneant, quae non fixa extrinsecus saeculorum volumina indesinenter emanant. Deo quippe dies una est aeternitas sua, quam videlicet diem nec fine claudi nec initio videt aperiri psalmista, cum dicit: Melior est dies una in atriis tuis super milia. Qd ille non valeat de praeteritis omnibus vel futuris, qui videlicet omnia facta vel facienda sine ullo transitu defigit et statuit in suae praesentia maiestatis? Cui profecto et illud tempus intransibiliter adest, quod ea quae facta sunt antecessit, et illud quod cuncta deinceps futura concludit. Hinc est enim, quod in his, quae prophetico spiritu dicta sunt in scripturis, sepe reperiuntur praeterita pro futuris poni et longe post agenda velut iam transacta narrameum dedi percutien
Abbreviated transcription (Latin):
miupotenti itaq deo. ñ est
heri uł cras. s hodie sẽpit̾rũ:
cui nil defluit. nichil accedit.ꝰ eui
nichil ẽ uariũ. nichil a se diuersũ.
Illud hodie. et̾nitas ẽ in cõmutabilis.
indefectiua. in accessibilisxui uide¬
lieet nichil addi nichil ualet mi¬
niii: & oĩa que apd̾ nos elabendo
Aiscurrt aut ꝑ tẽpoꝵ se ucissitudi¬
nes uariant. Apd̾ illud hodie stant.
& ĩ mobilit᷑ ꝑseuerãt. In illo scilies
hoctie dies ille ad huc immobił ẽ.
In qͣ mundꝰ iste sũpsit originẽ. in
illo iani& ille nichilominꝰ est. qͦ
ludicandꝰ est ꝑ et̾ni iudicis eqͥtatẽ.¬
lleq enĩ in eam lucẽ. que sine as¬
cessu ea que elegit illustrat. &e sine
recesfu ea que respuit deserit. de¬
fectus mutabilitatis ueniti dͥa
insemetipsa ꝑmanens ĩmutab¬
lis. inutabilia cuncta disponit.
sicq in se transeuntia condidit.
ut apd̾ se que condita st̃ transire
neqͣquã possint: nec tẽpꝰ itꝰ in ꝯspec¬

Expanded text:
ipotenti itaque Deo non est heri, vel cras, sed hodie sempiternum, cui nihil defluit, nihil accedit; cui nihil est varium, nihil a se diversum. Illud hodie aeternitas est incommutabilis, indefectiva, inaccessibilis, cui videlicet nihil addi, nihil valet imminui: et omnia quae apud nos elabendo discurrunt, aut per temporum vicissitudines se variant, apud illum hodie stant et immobiliter perseverant. In illo scilicet hodie dies ille adhuc immobilis est, in quo mundus iste sumpsit originem; in illo jam, et ille nihilominus est, quo judicandus est peNeque enim in eam lucem, quae sine accessu ea, quae elegit, illustrat, et sine recessu ea, quae respuit, deserit, defectus mutabilitatis venit, quia in semetipsa permanens inmutabilis, mutabilia cuncta disponit, sicque in se transeuntia condidit, ut apud se quae condita sunt, transire nequaquam possint. Nec tempus intus in conspec
Abbreviated transcription (Latin):
Aiut᷑na curricła fixũ lapidẽ lims¬
tẽ ñ ẽẽ ꝯtendant: Qs enĩ in fossos
humide fouee ubi ligna putriss¬
cerent. tamdiu durare in corrus¬
tibilit̾ posse. nͥ rerũ ille corrupoes
qus iefficeret: Calx qͦq conceptũ
qłatq sopitũ sic occultissimne ser

Expanded text:
rum curricula fixum lapidem limitem non esse contendant? Quis enim eos infossos humidae foveae, ubi ligna putrescerent, tandiu durare incorruptibiliter posset, nisi rerum ille corruptor ignis efficeret? Calx quoque conceptum ignem atque sopitum sic occultissime servat,
Abbreviated transcription (Latin):
nã clem̃tiã imploraret: auctor sce
ubi latebat. demoniaco sp̃u repentes
ripit᷑: & in furorẽ nuniũ atq uesa
rabidus efferebat᷑. Moxq in eccłia
popło obstupescente. nouit̾ ꝓsiliu
om̃sq in sui ãmirationẽ. semet ip̃
laniando ac discerpendo conuertu
Dans itaq fremitꝰ & rugitꝰ. ꝓpriiss
manib crudelit̾ lac̾abat: modo ud
uolans in alta ꝓsiliens. modo se cũs
uissimo impetu in una dem̾gens
in parietẽ caput incutiens. modo is
parm̃tũ insaniendo ꝓsternensd̃
iuscera sua miserabiliter conqͣsibe
Hoc itaq mͦ malignꝰ sp̃s eũ collidet
ñ cessauit: donec infelicẽ aĩam con
popło qͥ aderat de corꝑe illiꝰ euulsit
Uidentes autẽ qͥ aderãt. inm̃sama¬
⁊ori dõ iusticie głam refert̃: qurn

Expanded text:
nam clementiam imploraret; auctor sceleris, ubi latebat, daemoniaco spiritu repente corripitur, et in furorem nimium atque vesaniam rabidus effertur. Moxque in Ecclesiam, populo obstupescente, noviter prosiliit, omnesque in sui admirationem, semetipsum laniando ac discerpendo, convertit. Dans fremitus et rugitus, propriis se manibus crudeliter lacerabat, modo velut volans in alta prosiliens, modo se cum gravissimo impetu in ima demergens, modo in parietem caput incutiens, modo se in pavimentum insaniendo prosternens, omnia viscera sua miserabiliter conquassabat. Hoc itaque modo malignus spiritus eum collidere non cessavit, donec infelicem animam, coram populo qui aderat, de corpore illius evulsit. Videntes autem qui aderant, immensam auctori Deo justitiae gloriam referunt; qui
Abbreviated transcription (Latin):
creare : Discutiant itaq uixta mo¬
dulũ suũ. litt̾arũ dũtaxat quibꝰa
huc iudigẽt elem̃ta: nec altiora sei
surpent diuina mist̾ia.
hẏlosopħꝰ quidã dũ syderũ cu¬
sus. stellarũq meat᷑ noturno
pore rimaret᷑: in limosũ repent
lapsus ẽ puteũ. Cuiꝰ casũ mox poc¬
ta ẽ iambi dicens que illiꝰerat ant̃¬

Expanded text:
creare? Discutiant itaque iuxta modulum suum litterarum duntaxat, quibus adhuc indigent, elementa, nec altiora se usurpent divina mysteria. Philosophus quidam, dum siderum cursus stellarumque meatus nocturno tempore rimaretur, in limosum repente lapsus est puteum. Cuius casum mox poetata est Iambi, quae illius erat anci
Abbreviated transcription (Latin):
rendi. dũ modo ꝑ ambages suas
laris infantie nenias. contumeliã
ñ inferãt creatori: sciantq impos¬
bilitatẽ istã in ipsa rerũ e̾ẽ natura
& u̾boꝵ ex arte ꝓcedentiũ conseqͥt¬
tia ñ ad uͥtutẽ ꝑtinere diuinãt n¬

Expanded text:
rendi, dum modo per ambages suas rendi, dum modo per ambages suas et scolaris infantiae nenias contumeliam non inferant creatori, sciantque impossibilitatem istam in ipsa rerum esse natura, et verborum ex arte procedentium consequentia, non ad virtutem pertinere divinam, n
Abbreviated transcription (Latin):
ex magna adhuc parte cernunt᷑
in hãc uocẽ quasi de firmam̃to oꝑi
confisus eruꝑit. Certũ ẽ enĩ ⁊ im¬
mobilit̾ fixum. quia niuͥgo peꝑe¬
rit: domꝰ ista ñ corruet.Sicq sic.
tam̃ uerũ ẽ. qd̾ asserit᷑. Ex gentilis
hoĩs lingua: sic̃ rei ꝓbauit euentꝰ
egressa ẽ ꝓphetia. Nam nocte qͣ sal¬
uator ad redẽptionẽ nr̃am ex urr¬
ginali aluo ꝓcessit: sic̃ dr palaciũ
corruit. Utrũq nimirũ & uͥginẽ
parere. & edificiũ ruere. hõi igno¬
ranti dm̃. impossibile uidebatur.
utrũq cũ uoluit ꝑ effectũ oꝑis
congruo tẽpore declarauit. Illud¬
tã audacter. tã impudent᷑. õipote
deo calũpniã impossibilitatis o¬
lingua frenetica. & que nescit ẽẽ fu¬
da: discat ẽẽ uł muta. Nescit edifies¬
tionis augm̃ta deprom̾e: sciat salt
sine fidei destructiõe tacere. Alioqͥͣ
plinã. Uentilent questiões suas qu
uolunt. uixta modũ ⁊ ordinẽ disse¬

Expanded text:
ex magna adhuc parte cernuntur, ex magna adhuc parte cernuntur, in hanc vocem, quasi de firmamento operis confisus eruperit: Certum est, inquit, et immobiliter fixum, quia nisi virgo pepererit, domus ista non corruet. Sicque, si tamen verum est quod asseritur, ex gentilis hominis lingua, sicut rei probavit eventus, egressa est prophetia. Nam nocte, qua Salvator ad redemptionem nostram ex virginali alvo processit, sicut dicitur, palatium corruit. Utrumque nimirum et virginem parere, et aedificium ruere, homini Deum ignoranti, impossibile videbatur. utrumque cum voluit, per effectum operis congruo tetam audacter, tam inpudenter omnipotenti Deo calumpniam impossibilitatis obescat iam lingua frenetica, et quae nescit esse facunda, discat esse vel muta. Nescit aedificationis augmenta depromere, sciat saltim sine fidei destructione tacere. Alioquin iplinam. Ventilent questiones suas qui volunt iuxta modum et ordinem disse
Abbreviated transcription (Latin):
erĩ refert᷑ qͥ se uidisse testant᷑. pane¬
lulũ incipit pendulũ qͥd ex ramo
suspendi: deinde in imaginẽ uobo¬
cris ẜpeciemq formari. Postremo
qͣntulũtũq plumescens hiatu rostr.
sese ab arbore diuidit: sicq norris
aeris habitator ante pene discit
uine uͥtutis magnalia que contͣ
merare sufficiat: Que nuirũ
ñ humanis discutienda st̃ argum̃ti.
s uirtuti potiꝰ relinquenda st̃ crea¬
toris. Qͥd gͦ mirũ siis qͥ naturalia
rerũ om̃iũ iura disposuit. ipsũ
nat᷑e ordinẽ ad arbitriũ efficacis¬
sime sue uoluntatis inflectit᷑: ut
qͥ matrẽ uirginẽ nascendo serua¬
uerat. iuolatã quãlibet si uolue¬
rit. integrã reddat: Equale nẽpe
fuit deo & pͥus enoch ⁊ heliam in
carne retinere uruentes: & pꝰt.
laxarũ ac uidue filiũ. de sepul¬
chris educere resurgentes.
si añnullis intra romana me¬
nia celebri fama uulgat᷑. qd̾ uidelic&
romulus qui conditor urbis asseri

Expanded text:
enim referunt, qui se vidisse testantur, pauenim referunt, qui se vidisse testantur, paulatim incipit pendulum quid ex ramo suspendi, deinde in imaginem volucris speciemque formari, postremo quantulumcunque plumescens hiatu rostri sese ab arbore dividit sicque novus aeris habitator ante pene discit inae magnalia, quae contra merare sufficiat? Quae nimirum non humanis discutienda sunt argumentis, sed virtuti potius relinquenda sunt creatoris. Quid ergo mirum si is, qui naturalia rerum omnium iura disposuit, ipsum naturae ordinem ad arbitrium efficacissimae suae voluntatis inflectit, ut qui matrem virginem nascendo servaverat, violatam quamlibet si voluerit integram reddat? Aequale nempe fuit Deo, et prius Enoch, et Eliam in carne retinere viventes; et post Lazarum ac viduae filium de sepulcris educere resurgentes. nonnullis intra Romana moenia celebri fama vulgatur, quod videlicet Romulus, qui conditor Urbis asserit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ constituit. cuiꝰ lignũ cũ in fluenta
ꝑicit᷑ ñ ad lignoꝵ consuerudinẽ ꝓtiuꝰ
enatet. s in ꝓfunda mergat᷑. qdq ẽ nu¬
rabiliꝰ ptꝰqͣm in imo aliquãdiu mã¬
serit. inde ad aque suꝑficiẽ rursus
emergit. qͣndo scilicet madefactum.
humoris debuit ponde p̃grauari
Qͥ a est qd̾ in arus sodome pomagig¬
nunt᷑. que ad maturitatis qͥd̾e speciẽ
usq ꝑueniũt. s morsu pressii ꝓetẽp¬
tata. in fumũ atq fauillã. corio fa¬
tiscente euanescũt: Qͥdͥ enĩ qd̾ in
cappadocie finib eque ex uento con¬
cipiuĩt. idemq fȩtus ñ nisi usq trien¬
niũ iuũte Unde thion indie insu¬
lahuiꝰmodi uires habet. ut õs in ea
rami arboꝵ. nunꝗͣ nudent᷑ tegnii¬
ne folioꝵ: Unde ⁊ t̾ra illa in occidu¬
is partib hanc ꝯsecuta ẽ dignitatẽ.
ut ex arboꝵ rainis uolucres ꝓcedant:
⁊ ad pomoꝵsimilitudinẽ an̾imati
atq pennati fructꝰ erũpant s Sic̃

Expanded text:
esse constituit, cuius lignum, cum in fluenta proicitur, non ad lignorum consuetudinem protinus enatet, sed in profunda mergatur? Quodque est mirabilius, postquam in imo aliquandiu manserit, inde ad aquae superficiem rursus emergit, quando scilicet madefactum humoris debuit pondere praegravari? Quid est, quod in arvis Sodomae poma gignuntur, quae ad maturitatis quidem speciem usque perveniunt, sed morsu pressuve temptata in fumum atque favillam corio fatiscente vanescunt? Quid etiam quod in Cappadociae finibus equae ex vento concipiunt, idemque foetus nonnisi usque triennium vivunt? Unde Thilon Indiae insula huiusmodi vires habet, ut omnes in ea rami arborum nunquam nudentur tegmine foliorum? Unde et terra illa in occiduis partibus hanc consecuta est dignitatem, ut ex arborum ramis volucres prodeant, et ad pomorum similitudinem animati atque pennati fructus erumpant? Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
dei scilicet uoluntatẽ: ut sicut
illiꝰ leges quelibet creata ꝯseruãt.
sic illa eũ iubet᷑ sui iuris oblita.
modo adustiõe lesionẽ ñ patit. le
tanꝗͣ fom̃itis insuꝑ uegetat᷑: Qui
qͦq uernicłi. in feruentissimisag
tã frigida ẽ ut obrutas duitissu
fuerint ab eo adusta nigrescũt.
cũ ipse resplendeat. qͥcqͥd & ambi
⁊ lambit. pulcherrimꝰ decolorat:
Ueruntam̃ lapides igne candẽt
ꝑcocti. ipsi st̃ candidi: & quãuiil
niagis rubeat. illi flãmis albescĩ
Luci tam̃ congruit albũ: tenebri
nigrũ. Cũq ĩgnis in lignis arc̃o¬
at. lapidẽ coquat: contrarios ht̃
in ñ contrariis reb effectus. Licei
enĩ sint lapides ⁊ ligna diu̾sa. co¬
grũ. quoꝵ in lapidib unũ. in ligt¬
hec obfuscat. dũ in illis om̃ino def¬
leuissimo frangant᷑. pressu facilli¬
mo conterantur: tairta firmitas
ut nullo humore corrũpant᷑. nule¬
prorsus etate uincant᷑. usq adeos

Expanded text:
Dei scilicet voluntatem, ut sicut Dei scilicet voluntatem, ut sicut illius leges quaelibet creata conservant, sic illa cum jubetur sui juris oblita, modo laesionem adustione non patitur, sed tanquam fomentis insuper vegetatur? Quidam quoque vermiculi in ferventissimis aquis tam frigida est, ut obrutas diutissime si fuerint ab eo adusta, nigrescunt; et cum ipse resplendeat, quidquid et ambit et lambit, pulcherrimus decolorat? Verumtamen lapides igne candente percocti, et ipsi sunt candidi; et quamvis ille magis rubeat, illi flammis albescunt; luci tamen congruit album, tenebris nigrum. Cumque ignis in lignis ardeat, lapides coquat, contrarios habet in non contrariis rebus effectus. Licet enim sint lapides, et ligna diversa, coum in lighaec obfuscans, cum in illis defleuissimo frangantur, pressu facillimo conterantur, et tanta firmitas, ut nullo umore corrumpantur, nulla aetate uincantur, usque adeo ut eos
Abbreviated transcription (Latin):
conditoris. & qͥ naturã condidit. na¬
turalẽ ordinẽ ad sue dicionis ar¬
bitriũ uertit. Quiq creata queli¬
bet. dñanti nature sube̾e ꝯstituit:
sue dñatiõis imꝑio. nature obseqͤs¬
tis obedientiã reseruauit. Consi¬
deranti plane liquido patet. qm̃
fieri: Unde ⁊ a philosophis dr̃¬
ex aĩalib. s ex stolidis elem̃tis
solo uissionis imꝑio creata: dormi¬
entẽ hominẽ costam ꝑdere nec do¬
lere: de solo uiro feminã sine fe¬
nunã fieri. & in una costa omĩa
hõis mẽbra distingui: mutuo se
nudos aspicere. & ñ modo ñery¬
bescere. s ne quidẽ nosse. Et mul¬
ta alia que ꝑsequi longũ ẽ. Quid
gͦ mirũ ẽ si is qui nature legẽ
dedit. & ordinẽ. suꝑ eandẽ naty¬
rã. sui nutꝰ exerceat dicionẽ. ut
ei nature necessitas ñ rebellis ob¬
sistat. si eiꝰ substrata legib uelut
ancilla deseruiat: Ipsa quippe
rerũ nat᷑a habet naturã suam:

Expanded text:
conditoris, et qui naturam condidit, naconditoris, et qui naturam condidit, naturalem ordinem ad suae ditionis arbitrium vertit. Quique creata quaelibet dominanti naturae subesse constituit, suae dominationis imperio naturae obsequentis oboedientiam reservavit. Consideranti plane liquido patet, quoniam fieri, unde et a philosophis dicex animalibus, sed ex stolidis elementis solo iussionis imperio creari? Dormientem hominem costam perdere, nec dolere? De solo viro feminam sine femina fieri et in una costa omnia hominis membra distingui? Mutuo se nudos aspicere et non modo non erubescere, sed nequidem nosse? Et multa alia quae persequi longum est. Quid ergo mirum si is, qui naturae legem dedit et ordinem, super eamdem naturam sui nutus exerceat ditionem, ut ei naturae necessitas non rebellis obsistat, si ejus substrata legibus, velut ancilla deserviat? Ipsa quippe rerum natura habet naturam 630 suam,
Abbreviated transcription (Latin):
roponat᷑ adhuc suꝑsticiose¬
questionis oblo quium. uideat᷑
etiam ex qua sit radice ꝓductũqua¬
tinꝰ ne p̃cipiti raptu uberes sincere
fidei fruges obruat. s hiatu t̾re dignꝰ
cũ ipso suo fonte riuus a rescat. Ad
affirmandũ nãq qd̾ ds̃ nequeat
si sẽꝑ constet. ut si fuerit uͥgo corrup¬
ta:iã nequeat fieri ut rursus sit in¬
tegra. Quod certe qͣntũ ad naturã
uerũ est. statq sententia. factũ qͦq
aliqͥd fuisse. & factũ ñ fuisse. unũ
idemq inueniri ñ potest. Contͣria
qͥrpe inuicẽ sũt. adeo ut si unũ sit.
alterũ eẽ ñ possit. Nã qd̾ fuit. non
potest uere dici qͥa ñ fuit. Et edu̾i¬
so qd ñ fuit. ñ rectedicit᷑ quia fuit.
Que enĩ contraria sũt. in uno eodẽ¬
q subiecto congruere nequeunt.
Hec porro imposibilitas. recte q̃de
plicanda diuinã. Qui enĩ nature
dedit originẽ: facile cũ uultna¬
ture tollit necessitatẽ. Nã qui rebꝰ
presidet conditis. legib ñ subiac&

Expanded text:
roponatur adhuc superstitiosaquestionis obloquium. Videatur etiam, ex qua sit radice productum, quatinus ne praecipiti raptu uberes sincerae fidei fruges obruat, hiatu terrae dignus cum ipso suo fonte rivus arescat. Ad affirmandum namque quod Deus nequeat si semel constet, ut fuerit virgo corrupta, iam nequeat fieri, ut rursus sit integra. Quod certe quantum ad naturam verum est statque sententia; factum quoque aliquid fuisse et factum non fuisse unum idemque inveniri non potest. Contraria quippe invicem sunt, adeo ut si unum sit, alterum esse non possit. Nam quod fuit, non potest vere dici quia non fuit, et e diverso quod non fuit, non recte dicitur quia fuit. Quae enim contraria sunt in uno eodemque subiecto congruere nequeunt. Haec porro impossibilitas recte quidemplicanda divinam. Qui enim naturae dedit originem, facile cum vult naturae tollit necessitatem. Nam quae rebus praesidet conditis, legibus subiacet
Abbreviated transcription (Latin):
ata ut ita fatear. redeunti mͥ a¬
sino sacratissimo. idem contigre
umuilieri que reu̾tebat᷑ a sylo taber¬
uło: ut nimirũ uultꝰ mei ñ sint
mpliꝰ in diu̾sa mutati. Uob̾cũ sane

Expanded text:
atque, ut ita fatear, redeunti a Casino sacratissimo idem contigit quod mulieri quae revertebatur a Silo tabernaculo , ut nimirum vultus mei non sint amplius in diversa mutat
Abbreviated transcription (Latin):
as hõ ex utero uͥginali salua uir¬
quitate ꝓcetlere ñ pot̾it uiolate
uirginitatis dispendiũ reparare:
Qm gͦ restaurat᷑ homicida ut post
Aignã penitentiã iã ñ sit homicida
Quom om̃iũ certe criminũ rer:
pͣtaͣ se ueracit᷑ corrigũt. iã ñ sũt
qui fuert : Unde scriptũ ẽ. Uerte
impios &ñ erũt. d dicis. Fateor in¬
quã qͥa corrupta quelibet pt peni¬
tentiã iã ñ ẽ que fuit. ut uidelicet
fornicatiõis subeat notã: uerunta¬
men ad uginitatis iã ñ reu̾tit᷑ głã.
Et ego econtra respondeo. qͥa qͥ potuit
ex materno ut̾o illesa uͥginitate ꝓce¬
dere: ualet etiã si uult uiolate cuius¬
libet uͥginitatis signacłm reformare.

Expanded text:
li, salva virginitate, procedere; non poterit violatae virginitatis dispendium reparare? Quomodo ergo restauratur homicida, ut post dignam poenitentiam jam non sit homicida?quomodo omnium certe 629 criminum rei postquam se veraciter corrigunt, jam non sunt, qui fuerunt? Unde scriptum est: Verte impios, et non erunt. Sed dicis: Fateor, inquam, quia corrupta quaelibet post poenitentiam jam non est quae fuit, ut videlicet fornicationis subeat notam: verumtamen ad veritatis jam non revertitur gloriam. Et ego e contra respondeo quia qui potuit ex materno utero illaesa virginitate procedere, valet etiam, si vult, in violata qualibet virginitatis signaculum reform
Abbreviated transcription (Latin):
in nob̾ qui effectũ tribuit oꝑandi.
Et salomon. In manꝰ inqͥt illiꝰ nos
& sermones nr̃i. & om̃is sapĩa ⁊ opũ
seientia & disciplina. In illo etiã sic̃
erat cu esse uidebat᷑. hiuc ẽ qd ipsõ
malicie ac prauitatis auctoreᷤ apd̾
inferos conqueri scͥpt᷑a testatu

Expanded text:
in nobis, qui effectum tribuit operandi. Et Salomon: In manu, inquit, illius et nos et sermones nostri et omnis sapientia et operum scientia et disciplina. In illo etiam, sicuerat, cum esse videbatur. Hinc est, quod ipsos malitiae ac pravitatis auctores apud inferos conqueri scriptura test
Abbreviated transcription (Latin):
uestigiũ ñ ẽ inuenire. neq se¬
mitã carine illiꝰ in fluctib. Semi¬
tanãq in fluctib facta. mor de¬
fcit. Unde rursus dicit᷑. Aut taꝙͣ
auis que tͣnsuolat in aere: nullũ
apponitur. Aut tanꝗͣ sagita e¬
missa in locũ destinatũ. diuisus
aer continuo in se reclus ẽ. & i¬
noratur transitꝰ illiꝰ. Uestigium
certe nauis ⁊ auis. & sagute tͣnsitꝰ.
mox ut fiunt. recludunt᷑. ilico.
Sic quilibet iniqui mox ut in¬
cipiut. presto deficiũt. Unde sub¬
iungunt. Sic ⁊ nos nati. ꝯtinuo
deficimꝰ esse: ummno ipso mom̃to
qͣ uident᷑ eẽ ñ sũt. quia ab illo
qui uere est. longe sũt. Quo ꝯtra
de uiro iusto dicit᷑. Consũ matus
in breui expleuit tẽpora multa:
s dũ alleuarent᷑: quia ꝑ hoc ina¬
nescunt ꝑ qd̾ intumescũt. Inde
corruunt: unde sublimes fiunt.
Non itaq hoc asserendũ ẽ qd̾ pꝰꝗͣ¬

Expanded text:
ium invenire neque semitam carinae illius in fluctibus. Semita namque in fluctibus facta mox deficit. Unde rursus dicunt: Aut tanquam avis quae transvolat in aere, nullum apponunt: Aut tanquam sagitta emissa in locum destinatum, divisus aer continuo in se reclusus est, et ignoratur transitus illius. Vestigium certe navis et avis et sagittae transitus mox ut fiunt, ilico recluduntur, sic quilibet iniqui mox ut incipiunt, presto deficiunt. Unde subiungunt: Sic et nos nati continuo desivimus esse. Immo ipso momento quo videntur esse, non sunt, quia ab illo, qui vere est, longe sunt. Quo contra de viro iusto dicitur: Consumatus in brevi explevit tempora multa, sed dum allevarentur, quia per hoc inanescunt, per quod intumescunt, inde corruunt, unde sublimes fiunt. Non itaque hoc asserendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
q int᷑ sapĩe sue sinũ sic oĩa tẽpora.
pret̾ita scilicet p̾sentia ⁊ fata ꝯclu¬
dit. figit ac ꝑhenuit̾ sistit. ut neq
nouũ aliqͥd ad se patiat᷑ acced̾e. nec
ase qͥcꝗ̃ preteundo transire. Uerun¬
tamen que ẽ illa uͥtꝰ. que potestas.

Expanded text:
que intra sapientiae suae sinum sic omnia tempora, praeterita scilicet, praesentia, et futura concludit, figit, ac perenniter sistit, ut neque novum aliquid ad se patiatur accedere, nec a se quidquam praetereundo transire. Verumtamen quae est illa virtus, quae potestas,
Abbreviated transcription (Latin):
apd̾ nos ẽ tantũmͦ: apd̾ ipsũ autẽ ñ
potuisse s ĩmotũ ꝯstans atq inua¬
riabile posse sẽꝑ est. Qd̾cũq enĩ po¬
tuit ds. indubitant̾ ⁊ potest: apud
quẽ nimirũ sic̃ ñ ẽ eẽ ⁊ fuisse. sed
sempit̾nũ ec̾. ita ꝯsequent̾ ñ potuis¬
se ⁊ posse. s ĩmobile sẽꝑ ⁊ ꝑpetuũ
posse.Sic̃ enĩ ñ ait. egõ sũ qui fui.

Expanded text:
apud nos est tantummodo; apud ipsum autem non apud nos est tantummodo; apud ipsum autem non potuisse, sed immotum, constans atque invariabile posse semper est. Quodcunque enim potuit Deus, indubitanter et potest; apud quem nimirum, sicut non est esse et fuisse, sed sempiternum esse; ita consequenter non est potuisse et posse, sed immobile semper et perpetuum posse. Sicut enim non
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ hoc qd̾ ar potest as̃ ut roma nõ
fuerit ñ condita. hoc scilicet scd̾m
se. apd̾ quẽ ñ ẽ transmutatio nec
uicissitudinis obumbratio. Qd̾ ni¬
mirũ apd̾ nos ita sonat. potuit ds̃.
qͣntũ enĩ ad et̾nitatẽ suã qͥcqͥd po¬
tuit ds̃. hoc ẽ ⁊ potest: qͥa presens
eiꝰ. in p̃teritũ nunꝗͣ ei uertit᷑. eius
hodie. ñ in crasuł in aliquã tẽporiᷤ
uicissitudinẽ ꝑmutat᷑. s sic̃ ipse
sẽꝑ est qd̾ est. ita sibi qͥcqͥdadest. sẽꝑ
ad est. Qua ꝓpt̾ sic̃ rite possumꝰ di¬
cere. potuit d̾s ut roma añ ꝗͣ facta
fuerit. Potuit scd̾m nos: potest scd̾m
se. Illud enĩ posse. qd̾ habebat ãs añ¬
ꝗͣ roma fieret. immutabile semꝑ
apd̾ et̾nitatẽ dei & intͣnsibile ꝑsẽ¬
uerat: ut de quacũq re possumu̾
aic̾e. qͥa potuit eã d̾s. ualemꝰ etĩa ni¬
chilominꝰ dic̾e. qͥa potest eã d̃s. qͥa
posse eiꝰ. qd̾ sibi utiq coet̾nũ ẽ. firũ
semꝑ atq ĩmobile est. Potuisse enĩdi

Expanded text:
 dicitur: Potest Deus, ut Roma non fuerit condita, hoc scilicet secundum se apud quem non est transmutatio nec vicissitudinis obumbratio. Quod nimirum apud nos ita sonat: potuit Deus. Quantum enim ad aeternitatem suam, quicquid potuit Deus, hoc et potest, quia praesens eius in praeteritum nunquam vertitur. Eius hodie non in cras vel in aliquam temporis vicissitudinem permutatur, sed sicut ipse semper est quod est, ita sibi quicquid adest semper adest. Quapropter sicut rite possumus dicere: Potuit Deus ut Roma, antequam facta fuerit. Potuit secundum nos, potest secundum se. Illud enim posse, quod habebat Deus antequam Roma fieret, immutabile semper apud aeternitatem Dei et intransibile perseverat. Et ut de quacunque re possimus dicere quia potuit eam Deus, valeamus etiam nihilominus dicere quia potest eam Deus; quia posse ejus, quod sibi utique coaeternum est, fixum semper atque immobile est. Potuisse enim Dei,