comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peccata om̃a dimitunt᷑ sed quidixit siacceperis uxorem non peccasti & hupserit uirgo non peccat
& quodiult faciat non peccat nubat satisded arcuit Nuptias nullum ẽẽ peccatum pp̃t sa cra¬
menti autem scitatem sicut femina &iam sicate chumina fuerit uitiata non potest post baptis¬
mum interdĩ uirgines consecrari itanon absurde ii sumest eum quiexces sit uxorum numerũ
singularem non peccatum aliquod commisse sed normam quandã sacroementia misssse. Non
aduitȩ bonae meritum sed ad ordinationis eclȩsiasticae signaculum necessariam. hacꝑ hoc sicut
plures uxores antic̃orum patrem significauerunt futuraos Niuc̃s̃ ex omnib gentib: ecłe as uniuiro
subditas xp̃oita Noster antestites unius uxoris uirsignificat ex omnib gentib: unitatem uniui¬

Expanded text:
peccata omnia dimittuntur. sed qui dixit: si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit uirgo non peccat, peccata omnia dimittuntur. sed qui dixit: si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit uirgo non peccat, et: quod uult faciat. non peccat, nubat, satis declarauit nuptias nullum esse peccatum. propter sacramenti autem sanctitatem sicut femina, etiamsi catechumena fuerit uitiata, non potest post baptismum inter dei uirgines consecrari, ita non absurde uisum est eum. qui excessit uxorum numerum singularem, non peccatum aliquod commisisse, sed normam quandam sacramenti amisisse. non ad uitae bonae meritum, sed ad ordinationis ecclesiasticae signaculum necessariam. ac per hoc sicut plures uxores antiquorum patrum significauerunt futuras nostras ex omnibus gentibus ecclesias uni uiro subditas Christo, ita noster antistes unius uxoris uir significat ex omnibus gentibus unitatem uni ui
Abbreviated transcription (Latin):
possunt unauero aplurib nonpotest : haec est principiorum uissicut multac anim & unidõ recsubdunt᷑ :
deo que nonest uerus ds̃ anim arum ni sunus una uero anima ꝑmultos falsos deos fornicari potest pon
secundari : sed qũ ex onultis animi s una cuitos futuroa est habentiam animam unam & corunum indm̃
quacinitatis Nrece ꝑ fectio post hanc pere gripationẽ futu recest : ubiom nium cogitatiores pleclatebant
inuicem decinterst in aliqorepugnabt̃ : Propterea sacamentum Nuptiarum tem poris firi sicod
unum uirum & un amuxorem redactum est. uteđac dispensatorem Nonlicat ordinari pisi unuis
uxoris uirum quod acutius intelleperunt quineccum quicate chumꝑnas uel paganus habueri
alteram ordin andum eẽ deñ suerunt : Dessa qu merto nimagit᷑ non depeccato : Nam in baptis ino

Expanded text:
possunt, una uero a pluribus non potest - haec est principiorum uis - sicut multae animae uni deo recte subduntur. possunt, una uero a pluribus non potest - haec est principiorum uis - sicut multae animae uni deo recte subduntur. ideoque non est uerus deus animarum nisi unus, una uero anima per multos falsos deos fornicari potest, non fecundari. Sed quoniam ex multis animis una ciuitas futura est habentium animam unam et cor unum in deum — quae unitatis nostrae perfectio post hanc peregrinationem futura est, ubi omnium cogitationes nec latebunt inuicem nec inter se in aliquo repugnabunt — propterea sacramentum nuptiarum temporis nostri sic ad unum uirum et unam uxorem redactum est, ut ecclesiae dispensatorem non liceat ordinari nisi unius uxoris uirum. quod acutius intellexerunt, qui nec eum, qui catechumenus uel paganus habuerit alteram, ordinandum esse censuerunt. de sacramento enim agitur, non de peccato. nam in baptismo
Abbreviated transcription (Latin):
filios procrear& quia illius populi generatio nantia futuroꝵ erat . & ad dis pensationem propha icã
ꝑtinebat : Ideo que Non sicut uniuiro &iam plures habere licebat uxores : itauni feminȩ plures urros
& prolisi psius causa si forte illa parere posst̃ ille genertere pomposs& : Occulta enim legenaturae
amant singulartatẽ quae principantur. subicta ueronon solum singula singulis fedẽicaetio Naturelis uel
socialis ammittit : &iam plurt uni non sine decore subduntur : Neque enim sichab & unus seruus plu¬
res dominos quomodo plures seruiunum dominum : itaduoh scuplurib maritisuiuis pullam logimus
seruisse scarum plures auteri feminas uniuiro legimus cumgentis illius soci& as sinebat & temporis
ratio suadeb & : Nequeenim contir patu raom nuptiarum est plures enim facminȩ habunoiuro factari

Expanded text:
filios propagare, quia illius populi generatio nuntia futurorum erat et ad dispensationem propheticam filios propagare, quia illius populi generatio nuntia futurorum erat et ad dispensationem propheticam pertinebat. Ideoque non sicut uni uiro etiam plures habere licebat uxores, ita uni feminae plures uiros nec prolis ipsius causa, si forte illa parere posset, ille generare non posset. occulta enim lege naturae amant singularitatem, quae principantur; subiecta uero non solum singula singulis, sed, si ratio naturalis uel socialis admittit, etiam plura uni non sine decore subduntur. neque enim sic habet unus sei-uus plures dominos, quomodo plures serui unum dominum. ita duobus seu pluribus maritis uiuis nullam legimus seruisse sanctarum; plures autem feminas uni uiro legimus, cum gentis illius societas sinebat et temporis ratio suadebat: neque enim contra naturam nuptiarum est. plures enim feminae ab uno uiro fetari
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑ hoc quamuis atrorum qui enuptiae in quantum nuptiae sunt quia procreandi causa sunt aequali
benesint : hitamen homines coniugati illis hominibus coniugatis non sunt comparandi: habent enim
isti quodillis propter honestatem nuptiarum quam uis ad nuptias non ꝑtineat secundum ueniam con¬
cedatur idest progressum illum qui ex cedit gtnota idi necessitatem quod illipon habent : sed sequeiq
forte nunc inueniuntur . qui non quȩrunt in conubio nec app&unt Nisi propt̃ quod in stitutae s unt
Nuptiae co aequari possunt illis hominib: inisti senim carra le est ipsum desiderium filiorum in illis
autem spiritale erat quia sacracmento illius temporis conguebat : Nunc quippenullus pi& atae ꝑfec¬
to sfilios habere nisi spiritaliter querit tuntuero ipsius pies atis erat operatio &iamcarNaliter

Expanded text:
ac per hoc quamuis utrorumque nuptiae, in quantum nuptiae sunt, quia procreandi causa sunt, aequaliter ac per hoc quamuis utrorumque nuptiae, in quantum nuptiae sunt, quia procreandi causa sunt, aequaliter bonae sint, hi tamen homines coniugati illis hominibus coniugatis non sunt conparandi. habent enim isti, quod illis propter honestatem nuptiarum, quamuis ad nuptias non pertineat, secundum ueniam concedatur, id est progressum illum, qui excedit generandi necessitatem, quod illi non habent. sed neque hi, si qui forte nunc inueniuntur, qui non quaerunt in conubio nec appetunt, nisi propter quod institutae sunt nuptiae, \'coaequari possunt illis hominibus. in istis enim carnale est ipsum desiderium filiorum, in illis autem spiritale erat, quia sacramento illius temporis congruebat. nunc quippe nullus pietate perfectus filios habere nisi spiritaliter quaerit; tunc uero ipsius pietatis erat operatio etiam carnaliter
Abbreviated transcription (Latin):
spiritaliter tunccar Naliter propter illam matrem hicru salem propagandi erant filu sed diuersa
operapatrum pon faciebat Nisi diuersit as temporum sicaut̃ Necesscerat ut carn aliter coirent
&iam non carriales proph&ȩ sicut Necesse erat ut carnaliter uescerentur &iam non carnales apłi :
quot quot ergo nunc sunt quibus dictur si senon contiNent Nubant : Non comparendȩ sunt tunc &iam
nubentib scisipsequidem nuptiȩ in omnib gentib: eadem sunt filiorum procreandorum causa quiqua¬
les lib& postea fuerit ad hoctamen institute sunt nuptiae ut ordinate honestequo nascantur S ed ho¬
mines qui senon continent tam quam᷑ scendunt in nuptias grardu honestatis : quiautem sesine dabio con¬
tincrent si hoc illius temporis ratio ꝑ mississent quod am modo descenderunt In nubtias ꝓradu pi& atis:

Expanded text:
spiritaliter, tunc carnaliter propter illam matrem Hierusalem propagandi erant filii; sed diuersa spiritaliter, tunc carnaliter propter illam matrem Hierusalem propagandi erant filii; sed diuersa opera patrum non faciebat nisi diuersitas temporum. sic autem necesse erat. ut carnaliter coirent etiam non carnales prophetae, sicut necesse erat, ut carnaliter uescerentur etiam non carnales apostoli. Quotquot ergo nunc sunt, quibus dicitur: si se non continent, nubant, non conparandae sunt tunc etiam nubentibus sanctis. ipsae quidem nuptiae in omnibus gentibus eadem sunt filiorum procreandorum causa, qui qualeslibet postea fuerint, ad hoc tamen institutae sunt nuptiae, ut ordinate honesteque nascantur. sed homines, qui se non continent, tamquam ascendunt in nuptias gradu honestatis; qui autem se sine dubio continerent, si hoc illius temporis ratio permisisset, quodam modo descenderunt in nuptias gradu pietatis.
Abbreviated transcription (Latin):
& dm̃ recto colant honesti & saliu crunt : semenenim hominis ex qualicum que homine dĩ creatura
est & comalo utentib maleerit on ipsum aliquando malumerit : Sicut autem filuboni adultero¬
rum pulla defensio est adultorierum : Sicmali filiconu gatorum nullum crimenest nuptiarum:
proinde sicut patres temporis ouitestamenti ex officio consulendi alimenta sumentes quamuis
ea cumdelectatione Natuioc licarnis acciperent : Nullo modo tamen compara bantur delectictioni
corum quum molatitio uescbantur. aueorum qui quamuis liita s escastamen inmoderaticus ab sume¬
bant : Sicpatres temporis ueceri stestamenti consulendi officio concumbebant : Quorum delectatio
illa naturelis pequaquã usque adin ratio nalem aut nefariã libidinem relaxata : Nectur pitudi¬
nistuprorum Necconiu gatorum in temperantiae conferenda est : Eadem quippe uena caritatis Nunc

Expanded text:
et deum recte colant, honesti et salui erunt. semen enim hominis ex qualicumque homine dei creatura et deum recte colant, honesti et salui erunt. semen enim hominis ex qualicumque homine dei creatura est, et eo male utentibus male erit, non ipsum aliquando malum erit. sicut autem filii boni adulterorum nulla defensio est adulteriorum, sic mali filii coniugatorum nullum crimen est nuptiarum. proinde sicut patres temporis noui testamenti ex officio consulendi alimenta sumentes, quamuis ea cum delectatione naturali carnis acciperent, nullo modo tamen conparabantur delectationi eorum, qui inmolaticio uescebantur, aut eorum, qui quamuis licitas escas tamen inmoderatius absumebant, sic patres temporis ueteris testamenti consulendi officio concumbebant, quorum delectatio illa naturalis nequaquam usque ad inrationalem aut nefariam libidinem relaxata nec turpitudini stuprorum nec coniugatorum intemperantiae conferenda est. eadem quippe uena caritatis nunc
Abbreviated transcription (Latin):
neat in carne quod necessarium est propt̃ alios sic mi seri feminisiure Nuptiarum officiosum
fuit tunc sc̃is uiris nonlibidino sum: quod enim est cib ad salutem hominis. hoc est concubitus ad salutẽ
generis &utrum que non est sinedeleitatione carnaliquȩ tamen modificata & temperantia refre¬
pante inusum paturalem redacta libido ẽẽ. Non potest : quod est autem in sustando uictu in licitus
cib hocest inquȩ renda proleforni carius ued adulterinus concubitus & quod est in luxeriauentus &
guturis in licitus tib: hoc est in libidine Nullam prolem querente in licitus coñbitus & quod est in cbis
ponnallis inmodenetor appatus. hocest inceniugib uenialis ilo concubitus: S icut ergo
sacius est emori famne quanidolo hieas uesca Itsetius est defingis ineliberis quam ex in lieto
coitu stirpem quȩrere pandocum que autem rascantur homines si parentum uitia non sectentur

Expanded text:
neat in carne, quod necessarium est propter alios, sic misceri feminis iure nupti- \' arum officiosum neat in carne, quod necessarium est propter alios, sic misceri feminis iure nupti- \' arum officiosum fuit tunc sanctis uiris, non libidinosum. Qugeneris: et utrumque non est sine delectatione carnali. Quae tamen modificata, et temperantia refrenante in usum naturalem redacta, libido esse non potest. Quod est cibus, hoc est in quaerenda prole fornicarius uel adulterinus concubitus; et quod est in luxuria uentris et gutturis inlicitus cibus, hoc est in libidine nullam prolem quaerente inlicitus concubitus; et quod est in cibo licito nonnullis inmoderatior adpetitus, hoc est in coniugibus uenialis ille concubitus. sicut ergo satius est emori fame quam idolothytis uesci; ita satius est defungi sine liberis quam ex inlicito coitu stirpem quaerere. undecumque autem nascantur homines, si parentum uitia non sectentur
Abbreviated transcription (Latin):
unius commixiont acsemine alterius autemiure acpotestate apud antiquos patresfas erat utrum
& nunc fos sit non temere dixerim: Non est enim propagandi Necessꝑtas quȩtunc fuit . quando
& parientib: coniugibus alias pp̃t copio siorem posteritatem suꝑ dicere licobat quo d nunc certeronlic& :
Namtantum affert opportunitatis ad aliquid iuste agendum seu N onagendum temporum secr& adis¬
tinctꝰ ut nuncinelius faciat qui necunã duxerit pisi fecontinere Nompos sit tunc autem &iam plures
inculpabiliter ducebant & qui semulto facilius continere possent . Nisi aliud pi& as illo tempore
postularent : sicut enim sapiens &iustus quiiam concupiscit dissolui & eẽ cum xp̃o & hocmagis
optimo delectatur. Noniam hic uiuendi cupiditate sed consolendi offitio Sumit alimentum ut ma¬

Expanded text:
 nascantur unius conmixtione ac semine, alterius autem iure ac potestate apud antiquos patres fas erat; utrum  nascantur unius conmixtione ac semine, alterius autem iure ac potestate apud antiquos patres fas erat; utrum et nunc fas sit, non temere dixerim. non est enim propagandi necessitas, quae tunc fuit, quando et parientibus coniugibus alias propter copiosiorem posteritatem superducere licebat, quod nunc certe non licet. nam tantum adfert oportunitatis ad aliquid iuste agendum seu non agendum temporum secreta distinctio, ut nunc melius faciat qui nec unam duxerit, nisi se continere non possit, tunc autem etiam plures inculpabiliter ducebant et qui se multo facilius continere possent, nisi aliud pietas illo tempore postularet. sicut enim sapiens et iustus. qui iam concupiscit dissolui et esse cum Christo et hoc magis optimo delectatur, non iam hic uiuendi cupiditate, sed consulendi officio sumit alimentum, ut ma
Abbreviated transcription (Latin):
sirex crudelitate trranni cas acuiat: Aluid est namque iniusta potestate iusteuelle uti & ali¬
uđ est iusta potestate iuste uti itanec concubinȩ ad umpus adhibitȩ si filiorum causa concumbat
iustum faciunt concubinatum suum : Nec coniugatȩ siccum maritis lascuiiant Nuptia lior dinicri¬
men in ponunt. possesfiefierinuptias ex male coniunctis honesto postea placto consequente manifes¬
quoddam sacromentum nuptiã egerunt : Nullo modo potest Nisi alicuius corummorte dissolui
Man& enim uinculũ puptiarum &iam si proles cuius causa initium est manifesta sterilitate pon
subsequatur It aut scientib: coniugibus non sefilios habituros separare sȩtamen uelipsa causa filioꝵ
atque aliis copulare ponlicat: Quodsi fecerint cum eis quib: seqͣ pulauerint adulterium commit¬
tunt : Ipsi autem coniugesmanent : planc uxoris uoluntate adhibere aliamunde filiinas cantor

Expanded text:
si rex crudelitate tyrannica saeuiat. aliud est namque iniusta potestate iuste uelle uti, et alisi rex crudelitate tyrannica saeuiat. aliud est namque iniusta potestate iuste uelle uti, et aliud, est iusta potestate iniuste uti. ita nec concubinae ad tempus adhibitae, si filiorum causa concumbant, iustum faciunt concubinatum suum nec coniugatae, si cum maritis lasciuiant, nuptiali ordini crimen inponunt. Posse sane fieri nuptias ex male coniunctis honesto postea placito consequente manifesquoddam sacramentum nuptiae gerunt, nullo modo potest nisi alicuius eorum morte dissolui. manet enim uinculum nuptiarum, etiamsi proles, cuius causa initum est, manifesta sterilitate non subsequatur, ita ut iam scientibus coniugibus non se filios habituros separare se tamen uel ipsa causa filiorum atque aliis copulare non liceat. quod si fecerint, cum eis, quibus se copulauerint, adulterium committunt, ipsi autem coniuges manent. plane uxoris uoluntate adhibere aliam, unde communes filii
Abbreviated transcription (Latin):
ties sed ferunt : Itaque si forte quodutrum fieripossit ignoro magisq ficri nom posse existimo sedta¬
men si forte ad tempus adhibit a concubina filios solos ex eadem commixtionem quaesierit : Nec
sic ista coniuntio uel carum uuptiis p̃ponenda est quaeuenia le ilbud operantur: qud enim sit
nuptiarum considertndum est : Non quid sit Nubentium & mod eratius nuptusutentium : Neque
enio siagris inique acper peraminaasis ita quis que utatur ut ex eorum fructib: largas elemosinas
faciat Ideo perpinam iustificat . Nequesi alius ruripaterNo ueliuisto quaesito uarus incumbat. Ideocul¬
panda est iurisciuilis regula qua possessor legitimus factus est : Nectrrantiuacȩ factionis ꝑuersitas
laudabiliserit si regia clementia trramus subditostiert&. pecuituperabilis ordoregiȩ potestatis

Expanded text:
tiae, sed ferunt. Itaque si forte — quod utrum fieri possit ignoro magisque fieri non posse existimo — sed tatiae, sed ferunt. Itaque si forte — quod utrum fieri possit ignoro magisque fieri non posse existimo — sed tamen, si forte ad tempus adhibita concubina filios solos ex eadem conmixtione quaesiuerit, nec sic ista coniunctio uel earum nuptiis praeponenda est, quae ueniale illud operantur. quid enim sit nuptiarum, considerandum est, non quid sit nubentium et immoderatius nuptiis utentium. neque enim si agris inique ac perperam inuasis ita quisque utatur, ut ex eorum fructibus largas elemosynas faciat, ideo rapinam iustificat; neque si alius ruri paterno uel iuste quaesito auarus incumbat, ideo culpanda est iuris ciuilis regula, qua possessor legitimus factus est; nec tyrannicae factionis peruersitas laudabilis erit, si regia clementia tyrannus subditos tractet; nec uituperabilis ordo regiae potestatis,
Abbreviated transcription (Latin):
quid secundum ueniam concedat apł̃s: habebant enim eas inopere generandi : Non in morbo desideru
sicut gentes quacinorant dm̃: quod tammagnum est ut multi hodiȩ facilius setota uita ab omni
concubitu abstineant : Quammodum teneant Nonco eundi nisi prolis causa si matri monio copulent᷑
Nẽpeultos habemus fiutres & socios caclestis hereditatis utrius que sexus continentes siue exper¬
tos nuptias siue a bomnitali commextione inte gros : Nompe innumera biles sunt : quẽ tandem audi¬
uimus inter familiaria conloquia siuecorum qui coniugati sunt . siue qui fuerunt indicantem
Nob̵ num quã se coniugi eẽ commixtum pisisperando conceptum quoder gop̃cipiunt coniugatis apłi
hoc est nuptiarum quod autem uenia liter concedunt aut quod inpedit orationes Non cogunt nup¬

Expanded text:
quid secundum ueniam concedat apostolus. habebant enim eas in opere generandi, non in morbo desiderii quid secundum ueniam concedat apostolus. habebant enim eas in opere generandi, non in morbo desiderii sicut gentes, quae ignorant deum. quod tam magnum est, ut multi hodie facilius se tota uita ab omni concubitu abstineant quam modum teneant non coeundi nisi prolis causa, si matrimonio copulentur. nempe multos habemus fratres et socios caelestis hereditatis utriusque sexus continentes, siue expertos nuptias siue ab omni tali conmixtione integros; nempe innumerabiles sunt. quem tandem audiuimus inter familiaria conloquia, siue eorum, qui coniugati sunt, siue qui fuerunt, indicantem nobis numquam se coniugi esse conmixtum nisi sperando conceptum? quod ergo praecipiunt coniugatis apostoli, hoc est nuptiarum: quod autem uenialiter concedunt aut quod inpedit orationes, non cogunt nup
Abbreviated transcription (Latin):
tiam conseruare quamtribulationem carnis sine qut coniugia ãt Nonpossunt ut alia taceart᷑
a quib parcit apłs nullo iam cogente humanȩ soci& atis officiosustinero sedcum dominante concu¬
piscentia fuerit copulati sicam posttam posta uicerint quia nonita lic& dissoluere coniugum
sicut licebat Non comlgare fiunt tales quales profiteur formapuptiarum itaut ul pari consensa
ascendant celsiorem scĩtatis giuendum aut sinon ambosunt tales erit quitalis est non ex actor sed
rẽdito debiti seruans in omnib castam religiosam que concordiam :illis uero temporib cumadhuc
dar&̃ qualis reuelato pouotestamento data est dicentedñõ qui potest capere capiat Non cos dubitat
&xiam cum gaudio sus cpturos fuis se quidiligenter intentus legit quo odo coniugib uteb ant᷑ cum &

Expanded text:
tiam conseruare quam tribulationem carnis, sine qua coniugia esse non possunt — ut alia taceantur tiam conseruare quam tribulationem carnis, sine qua coniugia esse non possunt — ut alia taceantur a quibus parcit apostolus nullo iam cogente humanae societatis officio sustinere? sed cum dominante concupiscentia fuerint copulati, si eam postea uicerint, quia non ita licet dissoluere coniugium, sicut licebat non conligare, fiunt tales, quales profitetur forma nuptiarum, ita ut uel pari consensu ascendant celsiorem sanctitatis gradum aut, si non ambo sunt tales, erit, qui talis est non exactor, sed redditor debiti, seruans in omnibus castam religiosamque concordiam. illis uero temporibus, cum adhuc daretur, qualis reuelato nouo testamento data est dicente domino: qui potest capere, capiat, non eos dubitat etiam cum gaudio suscepturos fuisse, qui diligenter intentus legit, quomodo coniugibus utebantur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
nam si quaedam scac̃ mulicres quȩ in dño sperabant ornabant se obsequentes uirissuis quomo d farra
ob audiebat abrahe dñ illum uocinstuius factac estis fili̧ beneficientes : E nontimentes illũ
uanumtimorem: uirisimili ratione concordes & cuastuuentes cumupxoribus ur̃is & tamquiam uas infir¬
miori & sabiecto tribuite honorem quasi quo heredib giutiae & uide& c Nempedentur oratio
nesuraẽ : Itancuero coniugiar ł alia Noncogitant caqua esunt dñi quomodo plactant dño sedper¬
rera sunt : quis rlogat & in pseraritate poene om̃s quitales sunt : Nonittalesessent conunca sunt
sediam coniune tales factisunt : quienim pr̃ĩ temporis homines xp̃i Nuptiarum uinculo liberi
ualentes ab emni concubitu secontinere cumiam tempus et̃ respicerent sicut scriptum est ponam¬
plectendi sed ab stiendi ab amplexu Nonpocius cigerent udiur ꝯmalem ueluuialh continen¬

Expanded text:
nam sic quaedam sanctae mulieres, quae in dominum sperabant, ornabant se, obsequentes uiris suis, quomodo Sarra obaudiebat Abrahae, dominum illum uocans, cuius factae estis filiae benefacientes et non timentes ullum uanum timorem. uiri simili ratione concordes et caste uiuentes cum uxoribus uestris et tamquam uasi infirmiori et subiecto tribuite honorem quasi coheredibus gratiae, et uidete ne inpediantur orationes uestrae. itane uero coniugia talia non cogitant ea quae sunt domini, quomodo placeant domino? sed perrara sunt — quis negat? — et in ipsa raritate paene omnes, qui tales sunt, non ut tales essent, coniuncti sunt, sed iam coniuncti tales facti sunt. Qui enim nostri temporis homines christiani, nuptiarum uinculo liberi ualentes ab omni concubitu se continere, cum iam tempus esse perspicerent, sicut scriptum est, non amplectendi, sed abstinendi ab amplexu, non potius eligerent uel uirginalem uel uidualem continen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ea delinquendi dat᷑ occasio. Lex¬
bonũ. Quod gͦ bonũ erat ñ intulit
mortem. s peccatum. quod pͥncipa¬
liter intulerat mortem. qd̃ fragilẽ.
qd̾ in becillem. quod humanã na¬
turam ꝓnã fecerat ad lapsum. E
hominem de in nocentia. de scicat.
de iusticia. de uirtute. de fide.dum
arguit de uitũs. de delictis. de cͥmini-¬
tutes. cepit uelle s ñ attigit: cepit de¬
testari s sequi uitia. odisse delicta s
horͤre crimina. s implere. Unde tar¬
de se seruum. captutum se. se male ra¬
biei sensit addictum. et cepit clamare.
Infelix ego homo. quis me lib̾abit d̾
corpore mortis huiꝰ : Eui respondet᷑¬
audito: cepit libertatẽ querere ꝑ auc¬
torem. salutem ꝑ ueniam. uitam so
lam sꝑare ꝑ grãm. Nam diu igno¬
rau̾at unde e̾et difficił in nocẽtia.
ardua. fides tota ꝑicuł plena: unde
tantas copias habent delicta. unde
uitia dum fucciduntur increscũt
uirtutes defitiunt dum coluntur:

Expanded text:
per ea delinquendi datur occasio. Eper ea delinquendi datur occasio. Ebonum. Quod ergo bonum erat, non intulit mortem, sed peccatum, quod principaliter intulerat mortem, quod fragilem, quod imbecillem, quod humanam naturam pronam fecerat ad lapsus et onet hominem de innocentia, de sanctitate, de justitia, de virtute, de fide; dum arguit de vitiis, de delictis, de criminibrtutes, coepit velle, sed non attigit; coepit detestari, sed sequi vitia; odisse delicta, sed facere; horrere crimina, sed implere: unde tarde se servum captivum, se male rabiei sensit addictum et coepit clamare: Infelix ego homo, quis me liberabit a corpore mortis hujus? Cui respondetaudito coepit libertatem quaerere per auctorem, salutem per veniam, vitam per solam sperare gratiam. Nam diu ignoraverat unde esset difficilis innocentia, , virtus ardua, fides tota periculis plena, unde sic tantas copias haberent delicta, unde crimina dum succiduntur increscunt, virtutes deficiunt dum coluntur.
Abbreviated transcription (Latin):
tur angustias. et ita totus delicta p̾ueñ.
ut nequeant fucis sensus fallere. dolis
ingenium de pͣuare. tumultuationib
num genere m̾bra naturalit infirma
corpori sunt humano: que sola se¬
curius seꝑatione uincuntur. necã¬
tur ignorantia. et nescita felicit̾ eua¬
nescunt. Nam si ad mentem et sen¬
sus ꝑuen̾int: si conting̾int animo.
si semel m̃bra penet᷑uerint: mextĩ¬
giubile gignitur et exaltatur ĩcon¬
dium. E nisi iudex celestis corda ri¬
gau̾it: mentes infudit. m̃bra ma¬
defecerit: totum quod ẽ roboris hu¬
mani subditur et redigitur in fa¬
iullam. Lex inquit peccatum est:
Absit. S peccatum ñ cognoui. nisi
ꝑ legem: Ac si diceret: Aurum auari¬
dia non est: s auariciam ñ cogno
ui nͥ ꝑaurum. Uinũ ebrietas ñ ẽ
s ebrietatem ñ cognoui nͥꝑuinũ:
xit ad lapsum. Sic gͦ ip̃a que ꝑ se
mala ñ sunt: que a deo ad utilitatẽ.
ad salutẽ. ad grãm sunt creata: s

Expanded text:
 angustias, et ita totus delicta praeveni angustias, et ita totus delicta praeveniut nequeant fucis sensus fallere, dolis ingenium depravare, tumultuationibusnum genere membra naturaliter infirma corpori sunt humano, quae sola securius separatione vincuntur, necantur ignorantia, et nescita feliciter evanescunt. Nam si ad mentem et sensus pervenerint, si contigerint animos, si semel membra penetraverint, inexstinguibile gignitur et exaltatur incendium: et nisi unda coelestis corda rigaverit, mentes infuderit, membra madefecerit, totum quod est roboris humani, subditur et redigitur in favillam. Lex, inquit, peccatum est? Absit. Sed peccatum non cognovi nisi per legem. Ac si diceret: Aurum avaritia non est, sed avaritiam non cognovi, nisi per aurum. Vinum ebrietas non est, sed ebrietatem non cognoxit ad lapsum. Sic ergo ipsa per se mala non sunt, quae a Deo ad utilitatem, ad salutem, ad gratiam sunt creata, sed
Abbreviated transcription (Latin):
lectatur auditꝰ id ẽ. cum
uario modo s uno spũ eodemq sensu
diuina et celestis doctrina deꝓmitur:
libentius et cũ suauitate maxima euã
xp̃i stupenda miracula ad apłicaꝵ re-¬
deamꝰ ordinẽ lectionũ. Talis gͦ hodier¬
ne exticit continentia lectionis. Quid
gͦ dicemꝰ: lex peccatum ẽ absit. S: pec¬
catum ñ cognoui nisi ꝑ legem. Nã
contupiscentiã nesciebam. nisi lex
daret non concupiscens. Audistis fr̃s
quo morbo sine xͦ laborau̾it huma
condicio. quã captiua sine dei gr̃a fu¬
erit humana fragilitas: que lege. q̃
mandatis ñ ꝓhibebatur s armabat᷑
ad tͥmina. Que ob hoc audiebat ob ħ
agnoscebat. non uinc̾et peccata. s fa¬
ceret. Peccatum non cognoui nisi ꝑ
legem. Uicia non nosse felicitatis est.
nosse ꝑiculi uicisse uirtutis. Rex nobi¬
lis et fortis hostib suis longius occur¬
rit. et ita p̾uenit ingruentiũ dolos. ũ
dĩci neq̃at fides militũ. cuiũ nequeat
turbari constantia. Sic mͦ generosus

Expanded text:
lectat auditum; ita cum vario modo, sed uno Spiritu eodemque sensu divina et coelestis doctrina depromitur, libentius et cum suavitate maxima evangChristi stupenda miracula, ad apostolicarum redeamus ordinem lectionum. Talis ergo hodiernae exstitit continentia lectionis. Quid ergo dicemus? lex peccatum est? Absit. Sed peccatum non cognovi, nisi per legem: nam concupiscenomnem concupiscentiam . Audistis, fratres, quo morbo sine Christo laboraverit humana conditio, quam captiva sine gratia fuerit humana fragilitas, quae lege, quae mandatis non prohibebatur, sed armabatur ad crimina: quae ob hoc audiebat, ob hoc cognoscebat, non ut vinceret peccata, sed faceret. Peccatum non cognovi, nisi per legem. Vitia non nosse felicitatis est, nosse periculi, vicisse virtutis est. Rex nobilis et fortis, hostibus suis longius occurrit, et ita praevenit ingruentium dolos, ut dejici nequeat fides militum, civium nequeat conturbari constantia: sic modo generosus
Abbreviated transcription (Latin):
erat sepultum ignorantia nr̃a. ñ
mandatum ꝑ peccatum. s peccatũ
ꝑ mandatum reuixit: dũ facit p̾-¬
uaricari qui fuãt ante peccator. dũ
reum ꝑficit etiam c̃tumacem. deser¬
torem suscitat in rebellem. Unde m̾i¬
to homo iam tunc se exclamat mor¬
tuum. quando se unũ et quare. et
ꝑ quem moreretur agnouit. Pecca¬
tum fr̃s quam crudeł tyrannꝰ sit iã
uidems. ꝑmandatũ sedux̃ me. et
ꝑ illud occidit: quia argum̃tũ salu¬
tis tetendit in laqueum. quia curã
fecit ẽẽ. langorem. quia instrumẽ¬
tum sanitatis exitiale mutauit in

Expanded text:
at sepultum in ignorantia nostra: non mandatum per peccatum, sed peccatum per mandatum revixit, dum facit praevaricari qui fuerat ante peccator; dum reum perficit etiam contumacem, desertorem exsuscitat et rebellem. Unde merito homo jam tunc se exclamat mortuum, quando se unde, et quare et per quem moreretur agnovit. Peccatum, fratres, quam crudelis tyrannus sit, jam videmus. Per mandatum seduxit me, et per illud occidit. Quia argumentum salutis tetendit in laqueum, quia curam fecit esse languorem, quia instrumentum sanitatis exitiale mutavit in
Abbreviated transcription (Latin):
gist̃ ur : Et si erat nefas publicanos
xpõ participes uł in cybo eẽ diui¬
nis sociare quid erat publicanos:
Frs̃ in questione hac ingenium babora¬
ret int̾pretis. si non ipẽ dñs cui fit ip̃a
questio totum qd̃ ẽ questionis auferret.
Ri epetamus gͦ ordinem lectionis ⁊ xpcͣ qͣ¬
re ad matħm uenĩt audiamꝰ. Cum tnͣ

Expanded text:
licere: et si erat nefas publicanos licere: et si erat nefas publicanos Christo participes, vel in cibo esse, divinis sociare quid erat publicanum? Fratres, in quaestione hac ingenium laboraret interpretis, si non ipse Dominus, cui fit ipsa quaestio, totum quod est quaestionis auferret. Repetamus ergo ordinem lectionis: Christus quare ad Matthaeum venerit audiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
lorum pondib sic premebant. ut leua-¬
re ad innocentiam se. ad iusticiã sur-¬
gere. ad uirtutem progredi ñ ualeret.
Unde ⁊ sedere eius erat iam subsidẽ ñ sedẽ.
hunc gͦ talem xp̃c ad sua cur uocau̾it.
cur eleg̾it ad diuina. nͥ querat᷑ altiꝰ.
facit altissimam questionẽ. Et ñ tan¬
tum questionem s ⁊ scandalũ. sicut
illo tempore cucumstantium pate¬
fecit intentio. Quomꝰ enim infirmi¬
tas ñ laboraret humana. quando
uidebat ap xp̃m̃ pecuniam sicua¬
lere. ut daret fraudulento fidem. ue¬
uali gram. cupiditatis magistro of¬
ficium largitatis. doctori fenoris ma¬
gist̾ium scĩtatis. publicano scł̃i cȩle¬
ste secretum: Urebat uidentes. qd̃ i¬
sura q̃ uastat tr̾am tollebat᷑ ad cȩlũ.
o hanc quam detestant᷑ homines
diuinitas aduocabat. Sic autem
sensisse tunc uidentes. aꝑit maths
ipẽ. qui dicturꝰ uera. de se ñ potuit
hec tacere Cum autem iħ̾s discub̾et
indomo eiꝰ. ecce ueniebant publica¬

Expanded text:
lorum ponderibus sic premebant, ut levari ad innocentiam, ad justitiam surgere, ad virtutem progredi non valeret. Unde et sedere ejus erat jam subsidere, non sedere. Hunc ergo talem ad sua cur vocaverit cur elegerit ad divina, nisi quaeratur altius facit altissimam quaestionem, et non tantum quaestionem, sed et scandalum, sicut illo tempore circumstantium patefecit intentio. Quomodo enim infirmitas non laboraret humana, quando videbat apud Christum pecuniam sic valere, ut daret fraudulento fidem, venali gratiam, cupiditatis magistro officium largitatis, doctori fenoris magisterium sanctitatis, publicano saeculi coeleste secretum? Urebat videntes, quod usura quae vastat terram tollebatur ad coelum, et hanc quam detestantur homines Deitas advocabat. Sic autem sensisse tunc videntes aperit Matthaeus ipse, qui dicturus vera de se, non potuit haec tacere. Cum autem Jesus discumberet in domo, ecce veniebant multi Publica
Abbreviated transcription (Latin):
remaneret. U idit hominẽ. Nondicit
uidit matħm. qr ini matheo hominẽ
lib̾arat. hocẽ. homines quorum pecu¬
niam possidebat. Seruire dõ nequenͣt
petuniȩ seruientes. Non potestis inqͥt
dõ seruire ⁊ mammone. Heni sequere
me. Nondic̃ afferad me: qr matħm
ñ mathei sacculos requirebat. Seq̃re
me. hoc ẽ. depone pondã. disrumpe
uincła. solue laqueos. Me sequẽ: q̃ re
te. Perde usuram. ut te ualeas inuem¬
re.S iam phariseis quid respondit
theum uenerat. xp̃c. ut auariciȩ cura¬
ret uuln̾a. ut sanes sanaret᷑ usure.
E untes inquit discite. qͥd ẽ. miscłiam
uolo ⁊ ñ sacͥficium. Misccłiam uoluit.
ut matħs qd̃ tulerat ꝑmiseriã. in mi¬
scdiam prorogaret. ⁊ inde reduneret
penam. unde comparau̾at culpã. Hon

Expanded text:
t hominem. Non dixit, vidit Matthaeum, quia in Matthaeo hominem liberarat; hoc est, homines quos pecunia possidebat servire Deo nequeunt, pecuniae servientes. Non potestis, inquit, Deo servire et mammonae . Veni, sequere me. Non dixit, Affer ad me, quia Matthaeum, non Matthaei sacculos requirebat. Veni, sequere me. Hoc est, depone pondera, disrumpe vincula, solve laqueos. Me sequere. Quaere te, perde usuram, ut te valeas invenire. Sed jam Pharisaeis quid responderitthaeum venerat Christus, ut avaritiae curaret vulnera, ut saniem sanaret usurae. Euntes, inquit, discite, quid est Misericordiam volo, et non sacrificium. Misericordiam voluit, ut Matthaeus, quod tulerat per miseriam, in misericordias prorogaret; et inde redimeret poenam, unde comparaverat culpa
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ qd̃ ad peccatores uenit. peccata de¬
lere uoluit. ñ peccatorib uoluit
commnanere. Qd̃ ẽ. dare uitam mortuo.
hoc largitatem tribuere ẽ auaro. Itaq

Expanded text:
d ad peccatores venit, peccata delere voluit, non peccatoribus voluit commanere. Quod est dare vitam mortuo, hoc largitatem tribuere est avaro. Itaqu
Abbreviated transcription (Latin):
remotos. magorum sciolos. grecorum que¬
rulos. romanorum ꝑitos. fidem fide solaq̃¬
rere quam manu. digito sulcatis meis uul¬
ñib uos quesistis. S qr meȩ passionis. mee
mortis. mee resurrectionis uos mutotestes.
altiꝰ uos ista ꝑscrutatos eẽ. concedo. dummtͦ
ti fides. hinc ẽ. qd̃ qͥ gen̾at᷑ ex fonte. ex fide
uiuit. Iustꝰ inqͥd ex fide uiuit. Morit gͦ omĩs

Expanded text:
remotos, magorum sciolos, Graecorum queremotos, magorum sciolos, Graecorum querulos, Romanorum peritos fidem fide sola quaerere, quam manu, digito, sulcatis meis vulneribus vos quaesistis. Sed quia meae Passionis, meae mortis, meae resurrectionis vos mitto testes, altius vos ista perscrutatos esse concedo, dummodo ti fides: hinc est, quod qui generatur ex fonte, ex fide vivit: Justus, inquit, ex fide vivit . Moritur ergo omnis
Abbreviated transcription (Latin):
dñs s iacentes inuenit. s sepultos. Iideo
expbrat incredulitatem illoꝵ. qi tantum
credicd̾ant despationi. ut resurrectionip̃¬
dictȩ a dnõ ñ cred̾ent. a sernis ñ credent num¬
tiatȩ. atq in se nich fidi. nichil relinqu̾ent⁊¬
salutis. s scło mortui sepulti mundo. imam
domum illam. unum sͥ eẽ. om̃s credẽnt iam
sepulchrum. hinc ẽ. qd̃ eos dñs uidens exe¬
misse se mundo. ad mundum reuocat. re¬
mitit in mundũ dicens Ite in mundum
uniũsum. p̃dicate euuangłiũ uniu̾sȩ crea¬
ipĩs desꝑationis causa fuistis. ⁊ incredulitas
urã quanta sit ꝓbate. cum uiditis auditui
urõ mundum credẽ. qͥ credere ur̃o usui ñ
potestis. Icordis ur̃ĩ qnͣta sit duricia tc̃ scito¬
te. cum senseritis ñ uiso me orbe toto gentes
ferocissimas me fat̾i. quem positum ur̃is in
ocłis uos negastis. Uidebitis tra diuisos chau¬
sos insulis. pendentes rupib. solitudine

Expanded text:
Dominus, sed jacentes invenit, sed sepultos: et ideo Dominus, sed jacentes invenit, sed sepultos: et ideo exprobrat incredulitatem eorum, quia tantum crediderant desperationi, ut resurrectioni praedictae a Domino nil crederent, a servis non crederent nuntiatae; atque in se nihil fidei relinquesepulti mundo, unam domum illam, unum sibi esse omnes crederent jam sepulcrum. Hinc est quod eos Dominus videns exemisse se mundo, ad mundum revocat, remittit in mundum, dicens: Ite in mundum universum, praedicate Evangelium universae creaipsis desperationis causa fuistis; et incredulitas vestra quanta sit tunc probate, cum videritis auditui vestro mundum credere, qui credere vestro visui non potuistis; et cordis vestri quanta sit duritia tunc scitote, cum senseritis, non viso me, orbe toto gentes ferocissimas me fateri, quem positum vestris in oculis vos negastis. Videbitis in terra divisos, clausos insulis, pendentes rupibus, solitudine
Abbreviated transcription (Latin):
nis ñ erat gaudii s doloris. ibi crucis fele ñ
uini dulcedine pocła miscebant. Grant in¬
quit clausi ꝑpt̃ metum uideoꝵ. Si metuen¬
tes. si clausi. certe ñ prandentes. Isi ñ pran¬
dentes. ñ erat domꝰ illa s carcer. Iuł sẏmina
ñ erat. s sepulchrum. Tunc tota ad discipłos
pena dnĩcȩ transierat passionis.:⁊ ñ solum
latĩb eorum. s ⁊ cordib doloris lãcea tota fi¬
gebat᷑. T unc tristicie clauis affixe manꝰ eoꝵ
pedesq tenebant᷑. Tunc illis acetum. tunc
fel amaritudo iudaica ꝓpinabat. T unc il¬
lis sol occidit. dies fugit. tunc illoꝵ mentes
animasq nox ꝓfundissima possidebat. Tc̃
illos inꝑfidiȩ scopłõs. in naufragium fid̃i
cogitationum temptatio seuissima colli-¬
debat. Tunc desꝑatio que ẽ. int̾̃ omĩa ma¬
la peior. ⁊ m adu̾sis uenit semꝑ extrema.
funereis illos stnebat sepulcris. Ande sic̃
diximꝰ. ñ discumbentes. ñ epulantes eos

Expanded text:
nis non erat gaudii, sed moeroris; ibi crucis felle, non nis non erat gaudii, sed moeroris; ibi crucis felle, non vini dulcedine pocula miscebantur. Erant, inquit, clausi propter metum Judaeorum . Si metuentes, si clausi, certe non prandentes; et si non prandentes, non erat domus illa, sed carcer; illud sigma non erat, sed sepulcrum: tunc tota ad discipulos poena Dominicae transierat passionis; et non solum lateribus eorum, sed et cordibus doloris lancea tota figebatur; tunc tristitiae clavis affixae manus eorum, pedesque tenebantur; tunc illis acetum, tunc fel amaritudo Judaica propinabat; tunc illis sol occidit, dies fugit; tunc illorum mentes animasque nox profundissima possidebat; tunc illos in perfidiae scopulos, in naufragium fidei cogitationum tentatio saevissima collidebat; tunc desperatio, quae est inter omnia mala pejor, et in adversis venit semper extrema, funereis illos sternebat sepulcris. Unde, sicut diximus, non discumbentes, non epulantes eos
Abbreviated transcription (Latin):
conquisita. ut in ipso articło passionis ca-¬
lente adhuc morte. recenti ad huc funere. ex¬
ultantib immicis. insultante iudea tota.
discipłi toto thori cultu. totaq discumben¬
tium uoluptate pranderent. Moysi mortuo
astistunt angłi. agit sepulct curam ds̃
ipse. iudaica castra sistunt᷑. dissimulat᷑ iter.
borrida hereni statio durat᷑. indicit᷑ quadra¬
post illam tragitam passionem. post mortẽ
⁊ mortem crucis. triduanas adiscipłis lacͥnas
monumenta dissiliunt. sol fugit dies seplit᷑.
fit nox totum. ⁊ soli discipłi alto sẏmmnat. cho¬
ro imo. toto otio. deliciis securis epulant. Et
hoc fr̃s reũsꝰ ab inferis ipse magist̃ sic uiuenit.
Retumbentib illis undecim. apparuit dñs ad
hec petre fidelis. petre deuotissime qͥd dicemꝰ:
Recumbentib illis. Numqͥd prandentib. frs
hoc ñerat discumbe s iacere. nec conuuiuii e¬
rat chorꝰ ille. doloris erat ille conuentꝰ Ibi pa-¬

Expanded text:
, affectio conquisita, ut in ipso articulo passionis, ca, affectio conquisita, ut in ipso articulo passionis, calente adhuc morte, recenti adhuc funere, exsultantibus inimicis, insultante Judaea tota, discipuli toto tori cultu, totaque discumbentium voluptate pranderent? Moysi mortuo assistunt angeli , agit sepulcri curam Deus ipse: Judaica castra sistuntur, dissimulatur iter, horrida eremi statio duratur, indicitur tripost illam tragicam passionem, post mortem, et mortem crucis, triduanus a discipulis lacrymas ur saxa, monumenta dissiliunt, sol fugit, dies sepelitur, fit nox totum, et soli discipuli alto sigmate, choro uno, toto otio, deliciis securi epulantur; et hoc, fratres, reversus ab infernis ipse sic magister invenit: Recumbentibus ergo illis undechaec, Petre fidelis, Petre devotissime, quid dicemus? Recumbentibus illis. Numquid prandentibus? Fratres, hoc non erat discumbere, sed jacere; nec convivii erat chorus ille, doloris erat ille conventus; ibi pa
Abbreviated transcription (Latin):
in alia effigiȩ. Nemo putet xpm̃ sua re¬
surrectione uultꝰ sui effigiẽ cõmutasse.
ut qui uuln̾e erat ipe. alf eet in uultu.
s nutat᷑ effigies. dum efficit᷑ ex mortali
imnortalis. ⁊ ex corruptibili incorrupti¬
bitł. ut hoc sit mutasse substantiam. non
mutasse ꝑsonam. ⁊ ad quisisse nultꝰ glam
ñ unltꝰ notitiam ꝑdidisse. Et ne sermo fe
stinꝰ aufugiat aut transuolet: quȩstionis
qd̾ sequitur ꝓximo sermone dnõ reuelan¬
te innotescemus :¬
retulit apłos in ipso crucis
temꝑe mensis detentos. inhi¬
antes epulis. conuiuiis occupatos. dñicȩ
passionis oblitos. R ecumbentib inqͥt illiˢ
undecim apparuit dñs. Qecumbentib
Ubi : ad sepulchrum dñs. mox ad mensã
serui. hȩc ẽ. seruorum fides. hec discipłoꝵ
caritaᷤ. hic pet ardor. hȩc ẽ. iohannis de
ipõ xpĩ pettore assumpta dilectio. heçẽ.
tanto temꝑe tantis donis. uirtutib tantis

Expanded text:
in alia effigie. Nemo putet Christum sua rein alia effigie. Nemo putet Christum sua resurrectione sui vultus effigiem commutasse, ut qui in vulnere erat ipse, alter esset in vultu; sed mutatur effigies, dum efficitur ex mortali immortalis, et ex corruptibili incorruptibilis, ut hoc sit mutasse substantiam, non mutasse personam, et acquisivisse vultus gloriam, non vultus notitiam perdidisse. Et ne festinus sermo aut fugiat, aut transvolet quaestiones, quod sequitur proximo sermone, Domino revelante, innotescamusretulit apostolos in ipso crucis tempore mensis deditos inhiantes epulis, conviviis occupatos, Dominicae passionis oblitos. Recumbentibus, inquit, illis undecim, apparuit Dominus . Recumbentibus, ubi? ad sepulcrum Domini, mox ad mensam servi? Haec est servorum fides? haec discipulorum charitas? hic Petri ardor? haec est Joannis de ipso Christi pectore assumpti dilectio? haec est tanto tempore, tantis donis, virtutibus tantis
Abbreviated transcription (Latin):
tetreno squalore suspensi ne fedant᷑ netũ¬
sta. te uinqͣm. nec ullis sordib obscuran¬
t᷑ s uestes quas semel dedit resurrectio
ꝑpetuo lumine uestumt᷑. at illȩ exeun¬
tes de monumento fug̃uit. inuaserat e¬
nim illas tremor ⁊ pauor. Angl̃s sedet in
monumento. de monũto fugnunt mu-¬
lieres. qr ille de celesti substantia confidit
tbant᷑ iste de conditione terrena. Sepulctũ
qͥ mori ñ potest timere nescit. mulieres
quicqͣm dicunt. Et nemini qͥcqmͣ dix̃unt.
qr mulierib audire ñ loqͥ datum ẽ. discẽ
datum ẽ. ñ docere dicente apło. Mulieres
i eccłia taceant. Deniq eadem maria post
ambulantib ostensꝰ ẽ. Quare ñ trib qͣre
ñ quatuor s duob. Quia duob ppłis id
ẽ. gentib ⁊ iudeis resurrectionis fides hic
p̃dicanda monstrat᷑. Unde sic̃ diximꝰ ꝓba
tͤ. aut in duab feminis. aut in disciplĩs
duob eccł̃iam unam figurari. Ostensꝰ ẽ.

Expanded text:
terreno squalore suspensi, nec foedantur vetuterreno squalore suspensi, nec foedantur vetustate umquam, nec ullis sordibus obscurantur; sed vestes quas semel dederit resurrectio, perpetuo lumine vestiuntur. At illae exeuntes de monumento, fugerunt; invaserat enim illas tremor et pavor. Angelus sedet in monumento, de monumento fugiunt mulieres; quia ille de coelesti substantia confidit, turbantur istae de conditione terrena. Sepulcrum qui mori non potest timere nescit; mulieres quidquam dicunt. Et nemini quidquam dixerunt. Quia mulieribus audire, non loqui datum est; discere datum est, non docere, dicente Apostolo: Mulieres in Ecclesia taceant . Denique eadem Maria postes est. Quare non tribus, quare non quatuor, sed duobus? Quia duobus populis, id est, gentibus et Judaeis, resurrectionis fides hic praedicanda monstratur: unde, sicut diximus, probatur in duabus feminis, ut in discipulis duobus Ecclesiam unam figurari. Ostensus est
Abbreviated transcription (Latin):
eterna ꝑfectio. homo ubi nescif nasci.
mori nescit. ⁊ ubi nasci moriq nescit:¬
ibi etatum nec ad mittit detrim̃ta. nec
indiget dęcrementis. Nident uilienent̃
sedentem a dextͥs. qr resurrectio recipit nil
sinstrum. Iias in qͥt quȩ a dextͥs sunt
nouit dñs. Et tunc statuet iustos ad dex¬
teram suam. Orate fr̃s ut ⁊ nos moriam᷑
uitiis. sepeliam᷑ temꝑalib pompis. ut et̃¬
nitati resurgamꝰ in xp̃o. ⁊ a dextris posit
meream᷑ audire. Uenite benedicti patris
mei ꝑcipite regnum. Cooꝑtum stola can
dida. Stola ñ ex mortali uellere. s ex uir¬
tute uitali. splendens cȩlesti lumine ñ
colore terreno. creatoris munere ñ arte
follonis dicente psalmista. amictꝰ lumine
sic̃ uestimento. I de iustis. ł unc iusti ful¬
gebunt sicut sol. Terreni terrenis uelati
sunt uestimentis. Iideo sic̃ nouitate splen¬
dent. ita uetustate sordescunt. Celestes uero
amictus cȩlestib luminib ambiunt᷑. ⁊ a

Expanded text:
aeterna perfectio. Homo ubi nescit nasci, aeterna perfectio. Homo ubi nescit nasci, mori nescit; ibi ętas nec admittit detrimenta nec indiget incrementis. Vident juvenem sedentem a dextris, quia resurrectio recipit nil sinistrum. Vias, inquit, quae a dextris sunt, novit Dominus . Et, Tunc statuet justos ad dexteram suam . Orate, fratres, ut et nos moriamur vitiis, sepeliamur temporalibus pompis, ut aeternitati resurgamus in Christo, et a dextris positi mereamur audire: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vodida. Stola ista non ex mortali vellere, sed ex virtute vitali; splendens coelesti lumine, non colore terreno; et clara Creatoris munere, non arte fullonis, dicente Propheta: Amictus lumen sicut vestimentum , et de justis: Tunc justi fulgebunt sicut sol . Terreni terrenis velati sunt vestimentis; et ideo sicut novitate splendent, ita vetustate sordescunt: coelestes vero amictu coelestis luminis ambiuntur, et a
Abbreviated transcription (Latin):
nt consurgẽt auctori suo. euictis tenebͥs
antelucanꝰ erupit. Ualde mane. qͥa tc̃
sol ut manefaceret manicauit. s qͥ ante
noctem fugerat. nunc ip̃e noctẽ p̃uenit
fugaturꝰ ut reddat luci nox horas. qͣs
terror dnĩte passionis inuaserat. Dicebãt
inquit ad inincem. Quis reuoluet nob̃ la¬
pidem ab ostio monumenti: Ab ostio monu¬
menti an cordis:a sepulcro. an ab ocłis. Mu-¬
lieres obseratumẽ. pectꝰ. ocłi sunt clausi.
idõ patefacti sepulchri głam ñ iudetis.
Oleum ñ iam corꝑi dnĩco. s lucernȩ cordis
ur̃i si inde desidãtis infundite. Luce fidei
pateat. qd̃ claudit᷑ incredulitatis obscuro.
magnꝰ ualde. ⁊ plꝰ iam magnꝰ m̃ito qmͣ
forma. qui treatoris mundi corpꝰ ⁊ claud̾e
⁊ aꝑire sufficit. Iintrocuntes in monum̃¬
t᷑ illd̃ apłi. Consepulti estis illi. in qͦ ⁊ re¬
surrexistis. llident iuuenem. qr nescit re-¬
surrectio senectutem. neq etates retipit

Expanded text:
ut consurgeret auctori suo, evictis tenebris, ut consurgeret auctori suo, evictis tenebris, antelucanus erupit. Valde mane. Quia tunc sol ut mane faceret manicavit; et qui ante noctem fugerat, nunc ipse noctem praevenit fugaturus, ut reddat luci nox horas quas terror Dominicae passionis invaserat. Dicebant, inquit, ad invicem: Quis revolvet nobis lapidem ab ostio monumenti? Ab ostio monumenti, an cordis? a sepulcro, an ab oculis? Mulieres, obseratum est pectus, oculi sunt clausi: et ideo patefacti sepulcri gloriam non videtis, oleum non corpori Dominico, sed lucernae cordis vestri, si videre desideratis, infundite, ut luce fidei pateat quod clauditur incredulitatis obscuro. magnus valde, et plus jam magnus merito quam forma, qui creatoris mundi corpus et claudere et operire suffecit. Et introeuntes monumeetur illud Apostoli: Consepulti estis ei in s aetatem; vident juvenem, quia nescit resurrectio senectutem, neque aetates recipit