comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tinos ydiotẽ. S hoc ꝑtinet ad salutera. si er que
cogitamns corporalit nonfecetimus. Dixit
quidam senex. ⁊ on quia intrant cogitatio¬
nes male iunos condemnamur exoo. s si
male utimur cogitationib. fitemmut et
nm quedam parua iniciorum ne.¬
u̾ba non entamus. in magno lingue
prolabimur discrmne. ⁊ dum facta auela
non gnina libete iline metu omiitimus
ad peiora scelera et horrenda partandi consuetudine
labimur. Uani sermones in ore xp̃iam ẽẽ non de¬
bent. Nam sicut malos mores bona colloquia
corrigunt. ita praua collo quia bonos mores cor¬
rumpunt. Custodia ori ponitur. dum quis ꝙ
tegit. Quadrimeda ẽ dicendi ratio. qua preui¬
dendumẽ quid quando cui uel quomodo ali.¬
quid proferaturꝰ. Bonum quippe bene loqͥt᷑
qui e que recta sunt humilit anminciare¬
iuidetur᷑. Corde bene loquitur. qui caritatem ñ
simulat. Ore bene loquitur. qui uieritatem
annunciat. factis bene loquitur: qui alios bo¬
tus exemplis edificat. Mali mala respondent

Expanded text:
tae sumus. Sed hoc pertinet ad salutem, si ea quae cogitamus corporaliter non fecerimus. Dixit quidam senex: Non quia intrant cogitationes malae in nos, condemnamur ex eo: sed si male utimur cogitationibus et illis assm quaedam parva vitiorum verba non evitamus, in magnum linguae prolabimur crimen; et dum facta quaedam non gravia libere ac sine metu committimus, ad potiora scelera et horrenda peccandi consuelabimur. Vani sermones in ore Christiani esse non debent. Nam sicut malos mores bona colloquia corrigunt, ita prava colloquia bonos mores corrumpunt . Custodia ori ponitur , dum quisqutegit. Quadrimoda est dicendi ratio, qua praevidendum est, quid, quando, cui vel quomodo, aliquid proferatur. Bonum quippe bene loquitur, qui ea quae recta sunt humiliter annuntiat. Corde bene loquitur, qui charitatem non simulat. Ore bene loquitur, qui veritatem annuntiat. Factis bene loquitur, qui alios bot, admisit. 22. Mali mala respondent
Abbreviated transcription (Latin):
deus liberat: dum eorum desꝑationem ad cõ¬
uersionem lib̾tatis cõmutat. Ip̃o omim mise¬
rante peccata dimittunt᷑. qͦ protegente fit
ne in deteruis perrando eatur. Propt̃ea metu¬
endum ẽ confitentib ita saluari. ne forte dñ
expectamus aiciis sanari. ⁊ uicia multiplice¬
mus. ⁊ salutem non adhipiscamur. Ergo stu¬
decimus aut no a cadere. aut cito conuersi a
lapsu resurgere. Mora peccandi: unmanita¬
tem facit scoleris. Unde et propħa. Ue inqͥt
qui trahitis iniqͥtatẽ infuniculis nanita¬
tis: ⁊ quasi unculum plaustri pecc̃m. Tra¬
hit enim miqͥtatem ut funiculum qͥ tardat
facere iniquitati. unde ⁊ psalmꝰ. Prolongauerũt

Expanded text:
Deus liberat, dum eorum desperationem ad conDeus liberat, dum eorum desperationem ad conversionem libertatis commutat. Ipso enim miserante, peccata dimittuntur, quo protegente fit ne in deterius peccando eatur. Propterea metuendum est confidentibus ita posse salvari, ne forte dum exspectamus a vitiis sanari, et vitia multiplicemus, et salutem non adipiscamur. Ergo studeamus aut non cadere, aut cito conversi a lapsu consurgere. Mora peccandi immanitatem facit sceleris. Unde et propheta: Vae, inquit, qui trahitis iniquitatem in funiculis vanitatis, et quasi vinculum plaustri peccatum . Trahit enim iniquitatem ut funiculum, qui tardat facere iniquitati. Unde et Psalmista: Prolongaveru
Abbreviated transcription (Latin):
uit tam̃ in eo uoluitas peccandi. Dolet ꝙ sibi
illicitũ. quod lex prohibere dinoscitur. Iile ergo
mercedem bom oꝑis ꝑcipit. qui amando iusti¬
ciam facit. non is qui eam solometu penaꝵ
muitus custodit. Ouine̾ peccatum antequã
admittaturꝰ: amplius ꝑtimescitur. Quã¬
uis ant̃ grane sit dum inusum uenent. le¬
ne existimatur. ⁊ sine ullo metu cõmitti¬
.tur. Istis fomitib quasi quibdam gradib co¬
alescit. omne peccatum. Cogitatio namꝙ pra¬
ua delectationem parit. delectatio consensio¬
nem. consensio actionem actio consuetudi¬
nem. consuetudo necessitatem. Sic ꝙ his
uinclis homo implicatꝰ quadam cathena ui¬
ciorum tenetur astrictus ita ut ab ea diuelli
nequaquam ualeat. nisi diina gr̃a manũ
iacentis apprehendat. Peocatũ adnittere.
cadere ẽ in puteũ. Consuetudinẽ uͦ peccandi
facere. os pritu coangustare ẽ. ne is qui ce¬
ciderit. ualeat exire. S int̃clum etiam taleᷤ

Expanded text:
vit tamen in eo voluntas peccandi, doletque sibi vit tamen in eo voluntas peccandi, doletque sibi illicitum, quod lex prohibere dignoscitur. Ille ergo mercedem boni operis percipit, qui amando justitiam facit, non is qui eam solo metu poenarum invitus custodit. Omne peccatum antequam admittatur, amplius pertimescitur. Quamvis autem grave sit, dum in usum venerit, leve existimatur, et sine ullo metu committitur. Istis fomitibus quasi quibusdam gradibus coalescit omne peccatum. Cogitatio namque prava delectationem parit, delectatio consensionem, consensio actionem, actio consuetudinem, consuetudo necessitatem. Sicque his vinculis homo implicatus quadam catena vitiorum tenetur astrictus, ita ut ab ea evelli nequaquam valeat, nisi divina gratia manum jacentis apprehendat. Peccatum admittere, cadere est in puteum. Consuetudinem vero peccandi facere, os putei est coangustare, ne is qui ceciderit valeat exire. Sed interdum etiam tales
Abbreviated transcription (Latin):
addere. Sepe peccim altetiꝰ peccati causadẽ. qd
cum committitur. alndex ip̃o qrali sia soboleꝰ
ortur. sicut fien solet nascilibiouerati see
ninuia uentris ingluiue. Pena uͦ peccati pee.¬
catum admittitutꝰ. quanda pro merito cuiꝰ ꝙ
pertati deo lmente in alino peccatũ dentus
go precedens peccm̃ cansa ẽ sequentis peccati. seqͣns
uͦ peccatum. pena est precedentis peccati. Preeden¬
tia itaꝙ peccata sequentium sunt criminũ causa:
ut illa que secuntur sint pena precedentium pec¬
catorum. pena ip̃a uocaturꝰ induratio. ueniens de
diuina iusticia. hinc ẽ quod ꝓpheta ait. Induraᷤ¬
ti cor nr̃m. ne timeremus te. Aliud ẽ non peccare
amore dilectionis dei. aliud timore supplicii. Qui
enim amore caritatis dei ñ peccat. horrescit õe
malum. amplectendo iusticie bonum. nec erim
delectat peccatum. etiam si sceleris impunitas
ꝓmittaturꝰ. Qui uͦ sola pena supplicii. in se ui¬
cia repͥut. quanuis ñ expleat opus peccati. ui¬

Expanded text:
a. Saepe peccatum alterius peccati causa est, quod cum committitur, aliud ex ipso quasi sua soboles oritur, sicut fieri solet nasci libidinem ex nimia ventris ingluvie. Poena vero peccati peccatum admittitur, quando pro merito cujusque peccati Deo deserente, in aliud peccatum itur go praecedens peccatum causa est sequentis peccati, sequens vero peccatum poena est praecedentis delicti. Praecedentia itaque peccata sequentium sunt criminum causa, ut illa quae sequuntur sint praecedentium pvocatur induratio, veniens de divina justitia. Hinc est quod ait propheta: Indurasti cor nostrum, ne timeremus te . Aliud est non peccare amore dilectionis Dei, aliud timore supplicii. Qui enim amore charitatis Dei non peccat, horrescit omne malum, amplectendo justitiae bonum; nec cum delectat peccatum, etiamsi sceleris impunitas promittatur. Qui vero sola poena supplicii in se vitia reprimit, quamvis non expleat opus peccati, vi
Abbreviated transcription (Latin):
malumagit. Infirmitate autẽ. qui casu aut
precipitatione delinquit. Nequnisant et de
industria peccant. qui non solum nõbene nuñt
setiam bene inueates si possun̾t auentate di¬
uectunt. Sinit pectata leura. que incipien¬
tib cotidiana satistactionẽ purgartur. Quo
tamen aꝑfectis uiris nelut magnactiminae¬
uitanturr. Quid aut̃ homines de magnis soc¬
lerib agere debent. quando etiam ꝑfectile.¬
uia qneq delicta. quasi granissima lugent:
S tꝑimento minoꝵ peccõꝵ maiora comit.¬
tar ꝓmagnis sceletib qui de parius corng.
ñ nouetunt. Iudicio aut̃ diuino ureatu ne¬
quiore labuntur. qui distinguere nuora sua
facta contempnunt. Multi a cominne corta¬
unt incrimen: qui dei cognitionẽ habenteꝵ
timorem enis negligunt. ⁊ quem nonetut
ꝑscientiam. ꝑ actionem nonuenerant᷑. Soõe

Expanded text:
malum agit. Infirmitate autem, qui casu vel malum agit. Infirmitate autem, qui casu vel praecipitatione delinquit. Nequius autem et de industria peccant, qui non solum non bene vivunt, sed etiam et bene viventes si possunt a veritate divertunt. Sunt peccata levia quae ab incipientibus quotidiana satisfactione purgantur, quae tamen a perfectis viris velut magna crimina evitantur. Quid autem homines de magnis sceleribus agere debent, quando etiam perfecti levia quaeque delicta quasi gravissima lugent? Experimento minorum peccatorum majora committur pro magnis sceleribus, qui de parvis corrigi non noverunt. Judicio autem divino in reatum nequiorem labuntur, qui distringere minora sua facta contemnunt. Multi a crimine corruunt in crimen, qui Dei cognitionem habentes, timorem ejus negligunt, et quem noverunt per scientiam, per actionem non venerantur. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatis ꝑmisso nolens qui patitur portat.
slam ibi peccamꝰ ubi ꝑcupiditatem ueluolunta.¬
tem deflectimurꝰ. ybi ueto uiolent̃ addicunur
⁊ si facinꝰ aut flagitium non ẽ. miseria tamen
pro flagitio et facinore est. S qui deum pro
irrogata laudat miseria. cominisso ꝓculdubio
caret facinore. de multimodis peceati
uatuor modis committitur pecc̃m. in corde:
quatuor ꝑpetratutꝰ in opete. Admittitur
u corde suggestione demonum. delectatĩe
ditnis consensione mentis. defrnsione elationis.
Committitur inopere. nunc latenter. nunc
palam. nmc consuetadine. minc desꝑatione. Is¬
tis ergo gradib ⁊ corte celinquitur ⁊ oꝑe ꝑptri.¬
tutꝰ. Trib modis pecc̃m getitur. hocẽ ign̾oran¬
tia. infirmitate industrra. Grauiꝰ c̃ infirnita¬
te. quam ignorntia delinquere Giauꝰ inidus.¬
tria quam infirmitatẽ peccare. Induscria
naniq peccat. qui studio ac delib̾atione mentẽ

Expanded text:
majestatis permissu nolens qui patitur portat. majestatis permissu nolens qui patitur portat. Nam ibi peccamus ubi per cupiditatem vel voluntatem deflectimus. Ubi vero violenter addicimur, etsi facinus aut flagitium non est, miseria tamen pro flagitio et facinere est. Sed qui Deum pro irrogata laudat miseria, commisso procul dubio caret facinore. CAPUT XXXIV. De multimodis peccatis. Quatuor modis committitur peccatum in corde, quatuor perpetratur et opere. Admittitur in corde, suggestione daemonum, delectatione carnis, consensione mentis, defensione elatiCommittitur in opere, nunc latenter, nunc palam, nunc consuetudine, nunc desperatione. In istis ergo gradibus et corde delinquitur, et opertur. Tribus modis peccatum geritur, hoc est, ignorantia, infirmitate, industria. Gravius est infirmitate quam ignorantia delinquere: gravius industria quam infirmitate peccare. Industria namque peccat qui studio ac deliberatione mentis
Abbreviated transcription (Latin):
exea partẽ precepit ꝑniciosos p̃tendere laqͦ¬
os. exaua sensit eos faciliꝰ ẽẽ lapsuros. Namet
quai aquam alicubi deducit. ñ eam ꝑ aliam
partem ducit. nsi ubi impetum enisinten.
ingredditur. dum malas suggestiones insinu¬
at. s non habitat ineis. quia insuũ corpus
& sise subripiat in mentib electorum diabo.¬
lus: non antem meis requiescit sicut ĩ coe¬
dib reproboꝵ. Nam calore fidei mox excitat
ut exeat abeis. Nonnulli quos iam aindo ore
cdiabolꝰ deuorauerat. rursum duum iudiciior¬
culta miserationẽ abeius ore eripuinturꝰ ⁊ salas¬
ti restitinunturꝰ. Nam sepe multos quos antiquꝰ
hostis luxurie uoragint mersostemut po¬
tentia diuina ꝑ potentiam abeuis fadib
traxiti Multa istus adu̾sa manuna pati¬
tũtꝰ mstigatione demonum htalib cẽ ptam̃¬
tis perure inte et̃ne non potest. quia pius dñs ad
dampnationẽ culpe non reputat. quod de sue

Expanded text:
ex ea parte praecipit perniciosos praetendere laquex ea parte praecipit perniciosos praetendere laqueos, ex qua sensit eos facilius esse lapsuros . Nam et qui aquam alicubi deducit, non eam per aliam partem mittit, nisi ubi impetum ejus intendingreditur, dum malas suggestiones insinuat; sed non habitat in eis, quia in suum corpus Etsi subrepat mentibus electorum diabolus, non autem in eis requiescit, sicut in cordibus reproborum, nam calore fidei mox excitatur, ut exeat ab electis. Nonnulli jam avido ore diabolus devoraverat, rursus divini judicii occulta miseratione ab ejus ore eripiuntur et saluti restituuntur. Nam saepe multos quos antiquus hostis luxuriae voragine mersos tenuit, potentia divina per poenitentiam ab ejus faucibus traxit. Multa justus adversa in anima patitur instigatione daemonum, sed talibus tentamentis perire vitae aeternae non potest, quia pius Dominus ad damnationem culpae non reputat, quod de suae
Abbreviated transcription (Latin):
planstum. serpenti dictumẽ. & tu isidraderis calca¬
neo eiꝰ. Qnra ramirum hominem quẽ diabolꝰ
in cursu preterite uite nontecipit. innoiussi¬
mis supplantare clisponit. Proinde quãius
quisꝙ sit iustus nunquã necesse ẽ ut sit in
hac inta securus. s semꝑ humilis caueat. sẽ¬
ꝑꝙ ne in fine ruat sollicite ꝑtimescat. Dra¬
bolus scõs omnes non temptando possideret.
sed temptando persequitur. Nam quiaũ in
eis intrinsecus regnat contra eos extrinsetꝰ pug.¬
nat. & qui interus amisit dominium: exteriꝰ
commouet bellum. Diabolus autem quando
decipere quenquam querit. prius naturam
unius cuiusꝙ intendit. et inde docipłam apli¬
cat. unde aptum hominem ad peccandum as¬
pexerit. Ex ea parte diabolus homines temp¬
tat: qua eos ꝑ excrescentẽ humorem facileꝰ in¬
clinari aduicia conspicit. ut scłm humoeis cõ¬
sꝑsionem adbibeat ⁊ temptationem. Lege
balaamqui in sigura diaboli contra ppłmdĩ

Expanded text:
aberis calcaneo ejus; quia nimirum hominem quem diabolus in cursu praeteritae vitae non decipit, in novissimis supplantare disponit. Proinde quamvis quisque sit justus, nunquam tamen tutum est ut sit in hac vita securus, sed semper humilis caveat, semperque ne in fine ruat sollicitus pertimescat. Diabolus sanctos homines non tenendo possidet, sed tentando persequitur. Nam quia non in eis intrinsecus regnat, contra eos extrinsecus pugnat; et qui interius amisit dominium, exterius commovet bellum. Diabolus quando decipere quemquam quaerit, prius naturam uniuscujusque intendit, et inde se applicat, unde aptum hominem ad peccandum inspexerit. Ex ea parte homines diabolus tentat, qua eos per excrescentem humorem facile inclinari ad vitia conspicit, ut secundum humoris conspersionem adhibeat et tentationem. Lege Balaam, qui in figura diaboli contra populum Domini
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationim deprimit. ira ꝑturbat.
Q cum receditira : succedit inepta leticia. sta¬
terꝰ quidam int̃rogauit quostam patrum. si
poliuitur homo. quamo tessordidas cognat.
q ali dicebant etiam posluitur. alii dicebat̃¬

Expanded text:
cogitationum deprimit, ira perturbat, cogitationum deprimit, ira perturbat, et cum recedit ira, succedit inepta laetitia. Frater quidam interrogavit quosdam Patrum utrum polluitur homo quando res sordidas cogitat? Et alii dicebant: Etiam polluitur; non
Abbreviated transcription (Latin):
sola intus cogitatione peccatut. districto se reatu
mens obligat. insi hoc sollicitis lamentis t̃gat.
Plerumꝙ aurem cordis t̃renatum cogiano¬
num turba cbam ꝑstreꝑit clandit. atꝙ inse¬
cretariomentis. quantominꝰ curarum diuul.¬
tuatitium soniis compescitut᷑. tanto ampliꝰ uox
presidentis indicis non auditur. Nonminꝗ̃¬
in ipso dr̃onis nt̃t sacrificio importune se cg¬
tationes ingerunt. que hoc raꝑe uel macula¬
re ualeant. quod in nob deo flentes unmo¬
lamus. Omnes qu illicita appetunt. uł in
hoc mundo inderi aliquit nolunt. densis cogi¬
tationim tumultib in corde cõptimuntur.
Mare significat mentem hominis. ⁊ quasi fluc.¬
tusmatis sunt cogitationes mentis. que ali¬
quanto ꝑrram intumescunt. ꝑ dei gratiam
tranonaisie funut. ꝑ odium cũ amaritudine
defluiit. Mens quippe humana quot tẽp¬
tationes patitur. quasi tot flatib mouetur.
Pletumq mentem hominis tumultus

Expanded text:
sola intus cogitatione peccatur, dsola intus cogitatione peccatur, dmens obligat, nisi hoc sollicitis lamentis tergat. Plerumque aurem cordis terrenarum cogitationum turba, dum perstrepit, claudit, atque in secretario mentis quanto minus curarum tumultuantium sonus compescitur, tanto amplius vox praesidentis judicis non auditur . Nin ipso orationis nostrae sacrificio importunae se cogitationes ingerunt, quae hoc rapere vel maculare valeant quod in nobis Deo flentes immolamus. Omnes qui vel illicita appetunt, vel in hoc mundo videri aliquid volunt, densis cogitationum tumultibus in corde comprimuntur. Mare significat mentem hominis, et quasi fluctus maris sunt cogitationes mentis, quae aliquando per iram tumescunt, per Dei gratiam tranquillae fiunt, per odium cum amaritudine defluunt. Mens quippe humana quot tentationes patitur, quasi tot flatibus movetur. Plerumque mentem hominis tumultus
Abbreviated transcription (Latin):
am mn eogitatione construamꝰ. Sene cunctar
bonapa cogitatione prodeunt: ssunt ñmil¬
lacogitationis a cumina que ex oꝑatione
nascantirr Namsicat abammo opus sumit᷑
itatutsus ab opere ammus eruditut. ualle
metesse ⁊ ut cum cogitatio extra usum cli¬
citue. ꝓtinus mentis oculus ad opera tͣns¬
acta rquocetur. In sola nonnunquã cogita¬
tione delinquitis̃ ⁊ quia usꝙyadopus non
ꝑuenit culpa. nequaquam adctuciatum ꝑuenit
penitentia. S cogitata afflictio mentem citius
engit: quam nimirum tĩtnodo cogitata sn¬
quitas polluit. Sepe nataꝙ hoc quod a conspes¬
tu indicis. iam fletu int̾uenente deletum est
ad animum ꝑcogitationem redit: ⁊ deuicta
culpa rarsus ad celectationem in setpere nitinir.
atꝙ mantiquo ramine duitina prilsatione
reparatur. ita ut quod prus egit in corpore.
hoc importima cogitatione post modũ uer¬
seturꝰ in mente. Cum nichil foris opere agitur. s

Expanded text:
am in cogitatione construamus. Pene cuncta am in cogitatione construamus. Pene cuncta bona opera ex cogitatione prodeunt, sed sunt nonnulla cogitationis acumina, quae ex operatione nascuntur. Nam sicut ab animo opus sumitur, ita rursus ab opere animus eruditur. Valde necesse est ut cum cogitatio extra usum ducitur, protinus mentis oculus ad opera transacta revocetur. In sola nonnunquam cogitatione delinquitur, et quia usque ad opus non pervenit culpa, neque ad cruciatum pervenit poenitentia. Sed cogitata afflictio mentem citius erigit, quia nimirum tantummodo cogitata iniquitas polluit. Saepe namque hoc quod a conspectu judicis jam fletu interveniente deletum est, ad animum per cogitationem redit, et devicta culpa ad delectationem rursus inserpere nititur, atque in antiquo certamine diutina pulsatione reparatur, ita ut quod prius erat in corpore, hoc importuna cogitatione postmodum versetur in mente. Cum nihil foris opere agitur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nasciutꝰ. quanius ⁊ enim quisꝙ ab opere malo
uacit. pro solius tam̃ praue cogitationis malicia
dellinqumꝰ. si eis illicite occurrentib delicłẽsi.
Sicut in ꝑa afiliis in utero positis lacerata ꝑi¬
mitut: ita nos cogitationes nrẽ intra nos e¬
nutrite occidunt. ⁊ concepte intenꝰ iupereo
ueneno consumunt. animam ꝙ nrãm crudeli
uulncre ꝑinunt. dum imꝰ quisq diuma
illuminatione preuenitur. statim molestus
turpiim cogitationũ pulsatur. Seddei ser¬
uus indicio ninoris dei temptamentaa
semet ip̃o reicit. bonis q contia obiectas cogi¬
tationib turpes ase repellit. Magna obser.¬
uantia crrra cordis ẽ custodiam. ad hibenda quia
aut bonie aut male rei ibi consistit origo. slamli.¬
cut scͥptum t̃. ex corde exeunt cogitationes male.
foco ꝓ si prꝰ praue cogitatiom resistimꝰ. in
iapsumm oꝑis non incutrimus. pletũq ex bo¬
nis oꝑib discimus. quantam inte mundici¬

Expanded text:
nascitur. Quamvis et si ab opero malo nascitur. Quamvis et si ab opero malo quisque vacet, pro solius tamen pravae cogitationis malitia delinquimus, si eis illicite occurrentibus delectemur. Sicut vipera a filiis in utero positis lacerata perimitur, ita nos cogitationes nostrae intra nos enutritae occidunt, et conceptae interius vipereo veneno consumunt, animamque nostram crudeli vulnere perimunt. Dum unusquisque divina illuminatione pervenitur, statim molestiis turpium cogitationum pulsatur. Sed Dei servus judicio timoris Dei tentamenta a semetipso rejicit, bonisque introjectis cogitationibus turpes a se repellit. Magna observatio circa cordis est custodiam adhibenda, quia aut bonae aut malae rei ibi consistit origo. Nam, sicut scriptum est. ex corde exeunt cogitationes malae , unde si prius pravae cogitationi resistimus, in lapsum operis non incurrimus. Plerumque ex bonis operibus discimus quantam vitae munditi
Abbreviated transcription (Latin):
in peccatum ⁊ affligatur pro co. quia de
ꝓfectu. in deteriorem statũ ꝑuenerit ⁊ laborat
donec resurgat: Respondens aut̃ senex dixit.
aonachus in temptationt̃ icurens. ic est
tanquam domus que cecicit. et si sobrus fuerit
in cogitatione sua reedificat eam. inueniens ma¬
tetias ad edificium profuturas. habens posita
fundamenta ⁊ lapides et harenam. et ceteraque
sunt eclificationi necessaria. et ita uelociter
eius fabrica proficit. Ita ẽ monacbus suntẽp¬
tationem ceciderit ⁊ conũsus fuerit ad dñm.
ht̃ plurimum apparatum. h ẽ meditatio¬
nem diuine legis. psalmodiã opus manuum.
Soꝑis ⁊ cogitationis. Quorum unum ini¬
qͣuitas d̾icitur. quod oꝑe̾ geritur. aliud ĩuisti¬
cra quod cogitationẽ admittitur. Prius autem
actio resecanda ẽ. postea cogitatio. ꝓrius praua
oꝑa. post iodum desidenia. Uicissim autem. ⁊¬
a cogitatione oꝑa procedunt: ⁊ ab opere cogitatõ

Expanded text:
in peccatum, et affligatur pro eo quia de in peccatum, et affligatur pro eo quia de profectu in deteriorem statum pervenerit, et laboret donec resurgat? Respondens autem senex dixit: Monachus in tentationem incurrens, sic est tanquam domus quae cecidit. Et si sobrius fuerit in cogitatione sua, reaedificat eam inveniens materias ad aedificium profuturas, habens posita fundamenta, et lapides et arenam, et caetera quae sunt aedificationi necessaria, et ita velociter ejus fabrica proficit. Ita est monachus, si in tentationem ceciderit, et conversus fuerit ad Dominum, habet plurimum apparatum, meditationem divinae legis, psalmodiam, opus manuum, re et cogitatione, quorum unum iniquitas dicitur, quod opere geritur; aliud injustitia, quod cogitatione admittitur. Prius autem actio resecanda est, postea cogitatio; prius prava opera, postmodum desideria. Vicissim autem a cogitatione opera procedunt, et ab opere cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
re. si iusticiam uolumus formidait. quia
tanto graniori im ꝓbitate contemntur.
quanto ⁊ contenitus ad huo uocare non de¬
dignatur. ꝑ iheremiam propħam dñs di¬
cit. & ueniensusq ad babylonem: ibi libe¬
raberis. Babylon quippe confusio int̃preta¬
tur. Sepe enim aliqͥs postqͣm in confusionẽ
uiciorum ceciderit erubescens mala que ꝑpe¬
trauit ad penitentiam redit. seꝙ a suis
lapsib bene inuendo erigit. Quid gͦ iste iisi
usq ad babylonem uenit et ibi liberatus est:
Nonñquam quisꝙ arubescens mala que fecit.¬
se contra se engit: ⁊ bene oꝑando ad statum
rectitudinis redit. In babylone itaꝙ lib̾atꝰ
ẽ: qui ꝑ diuinam grãm ostenditur etam
de confusione saluatus. Propħagͦ adtranꝰ¬
inigrationẽ loquitur̾ cum illos increpat. qͥ
a statu rectitudinis aderroris uicia intransmi¬
gratione ceciderunt. frat̃ quidam int̃roga.¬
uit senem dicens. Sincurrerit monachꝰ

Expanded text:
re, si justitiam nolumus formidare, quia re, si justitiam nolumus formidare, quia tanto graviori improbitate contemnitur, quanto et contemptus adhuc vocare non dedignatur. Per Michaeam prophetam Dominus dicit: Et venies usque ad Babylonem, ibi liberaberis . Babylon quippe confusio interpretatur. Saepe enim qui postquam in confusione vitiorum ceciderit, erubescens mala quae perpetravit, ad poenitentiam redit, seque a suis lapsibus bene vivendo, erigit. Quid ergo iste, nisi usque ad Babylonem venit, et ibi liberatus est? Nonnunquam quisquam erubescens mala quae fecit, contra se erigit, et bene operando ad statum rectitudinis redit. In Babylone itaque liberatus est, qui per divinam gratiam ostenditur etiam de confusione salvatus. Propheta ergo ad transmigrationem loquitur, cum illos increpat, qui a statu rectitudinis ad erroris vitia in transmigratione ceciderunt. Frater interrogavit senem dicens: Si incurrerit monachus
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorum. ut pꝰ riunã qͥs surgere queat
eccata carnis ex ꝑti. saltem post
naufragium peccare inetuant. et pliti¬
onis sue discrimina nel cognita ꝑhorrescant.
Dicendum ẽ lapsis. ut preterita peccata con¬
siderent. atq imminentia deuitent. quatinꝰ
transactas culpas ad memoriam reuocent.¬
⁊ pollui in fututis erubescant. Ammonen¬
di sunt peccatt camnis exꝑti. ut uigilanti cu¬
ra conspiciant post delicta nob̾ ad se reũtenti¬
b ds̃ quomodo sinum sue pietatis expan¬
dat dicens nob̾ ꝑ propħam. Erunt ocłi tui
uidentes preceptorem tuum: ⁊ aures tue
audient u̾bum post t̃gum monentis. Hec
iia. ambulate ꝑ eam. et cetera. Om̃ĩ potens
ołs quasi post tergum nos subsequens mo¬
net: quia etiam post culpam ad se redire
ꝑsuadet. adu̾sum reuocat. cõmissa ñ respi¬
cit. reu̾tenti sinum pietatis expandit.
Uocem eiꝰ post t̃gum monentis audimus:
si pꝰ peccata humili ⁊ contrito corde reũtimur.
Debemus gͥ pietatem monentis erubesce¬

Expanded text:
PUT XXXV. Ut post ruinam quis surgere queat. Peccata carnis experti, saltem post naufragium peccare metuant, et perditionis suae discrimina vel cognita perhorrescant. Dicendum est lapsis ut praeterita peccata considerent, atque imminentia devitent, quatenus transactas culpas ad memoriam revocent, et pollui in futuris erubescant. Admonendi sunt peccata carnis experti, ut vigilanti cura conspiciant post delicta nobis ad se redeuntibus Deus quomodo sinum suae pietatis expandat, dicens nobis per prophetam: Erunt oculi tui videntes praeceptorem tuum, et aures tuae audient verbum post tergum monentis. Haec est via, ambulate per eam, etc. . Omnipotens Deus quasi post tergum nos subsequens monet, quia etiam post culpam ad se redire persuadet. Aversum revocat, commissa non respicit, revertenti sinum pietatis expandit. Vocem ergo post tergum monentis audimus, si post peccata humili et contrito corde revertimur. Debemus igitur pietatem vocantis erubesce
Abbreviated transcription (Latin):
et impuis in prosꝑitate trmere debet. Neꝙ ito
neq reprobo. dõ misccłiam ⁊ iusticiam abstħit.
lam ibonos hic ꝑ afflictionem iudicat. et illic
temimetat ꝑmserationem. & malos hicre.¬
munerat ꝑtemporalem elementiam. et illic pu¬
nit ꝑec̃nam iusticiam. In hac enĩ uita ds pat¬
cit impiis ⁊ tamen non partit electis. In illa
partet electis: ⁊ tamen ñ parcet iniquis. plus
corripitur flagello quia deo diligitur. si pera¬
uerit. Dicente amos propba. T̃r̃ã modo uosag¬
noui. exomnib nationib terte. iccireo iusita

Expanded text:
et impius in prosperitatibus timere debet. Neque justo et impius in prosperitatibus timere debet. Neque justo neque reprobo Deus misericordiam et justitiam abstrahit. Nam et bonos hic per afflictionem judicat, et illic remunerat per miserationem; et malos hic remunerat per temporalem clementiam, et illic punit per aeternam justitiam. In hac enim vita Deus parcit impiis, et tamen non parcit electis; in illa parcet electis, non tamen parcet iniquis. Plus corripitur flagello, quia a Deo diligitur, si peccaverit, dicente Amos propheta: Tantummodo vos cognovi ex omnibus nationibus terrae, idcirco visita
Abbreviated transcription (Latin):
t̃rores contribant. quia iam aliud de damnatiõe
patimur. ⁊ adhuc aliud de et̃na ultionẽ formidamꝰ.
Głatio autera monachi patientia intribulati¬
onib euis: ⁊ longanimitas cum caritait. Sc̃i
unt. tanto amplius interius reuelationũ contẽ¬
platione pascuntur. Quos enim exterius in
fletu continet. conuallis humilitatis. eosite¬
rius subleuat ascensus contemplationis.
que prius hic hominem ꝑflagella a
peccatis emendat et postea ab et̃no supplicio li¬
berat. Electus enim dei dolorib uite huius at¬
teritur. ut ꝑfectiora uite future premna lucre¬
tur. Nequaquã ds̃ delinquenti parcit. qm̃ pec¬
catorem aut flagello temporali ad purgationem
ferit. aut uidicio et̃no pumendum relinquit. aut
ipse inse homo pumendo piut. quod male cõ¬
misit. hoc proide ẽ. quod ds̃ delinquenti non
panit. Iusti ꝑtemꝑalia flagella. ad cc̃na profi¬
cumt gaudra. Ideoꝙ ⁊ ustus in penis gaudere

Expanded text:
terrores conturbant, quia jam aliud de damnatione terrores conturbant, quia jam aliud de damnatione patimur, et adhuc aliud de aeterna ultione formidamus. Gloriatio autem monachi patientia in tribulationibus ejus, et longanimitas cum charitate. Sancti rint, tanto amplius interius contemplationis revelatione pascuntur. Quos enim exterius in fletu continet convallis humilitatis, eos interius sublevat ascensus contemplationis.e prius hic hominem per flagella a peccatis emundat, et postea ab aeterno supplicio liberat. Electus enim Dei doloribus vitae hujus atteritur, ut perfectior vitae futurae praemia lucretur. Nequaquam Deus delinquenti parcit: quoniam peccatorem aut flagello temporali ad purgationem ferit, aut judicio aeterno puniendum relinquit, aut ipse in se homo poenitendo punit quod male admisit; ac proinde est quod Deus delinquenti non parcit. Justi per temporalia flagella ad aeterna proficiunt gaudia. Ideoque et justus in poenis gaudere,
Abbreviated transcription (Latin):
sustinet. etiam si pro quo patiatut ignorat.
prohoc iam iustificatur. quod ⁊ se ip̃m accu¬
sut. ⁊ dei iusticiam laudat. Ad magnã uti¬
litatem diuino iudicio mens iusti. diuersis
passionum temptationib agitatur. ꝑro qͥb
si deo grãs egerit. sue q culpe quod talia sit
cdignꝰ pati reputauerit. hoc quod expassio.¬
ne tolerat ei pro uirtutib reputabitur.
quia ⁊ diuinam agnoscit iusticiam. ⁊ su¬
am culpam itelligit. Iustorum mens nõ
solum ꝑpendit quod tolerat. s etiã pauet qͦd
restat. uidet qualia inhac uita patitur. metu¬
it ne post grauiora patiatur. luget quia in
huius cecitatis exilio. a paradysi gaudiis ceci
dit. ne et cum exilium relinquitur. mors
et̃na subsequatutꝰ. Iami gͥ sententiã tolerat
in pera: ẜminas aohuc int̃ni uroicis forruidat ex
ire tue: ⁊ terrores tui conturbauerunt me. Int̃¬
ni quippe iuidicis postquã ire ꝑtranseunt. etiam

Expanded text:
sustinet, etiamsi pro quo patitur ignorat, sustinet, etiamsi pro quo patitur ignorat, per hoc jam justificatur quod et seipsum accusat et Dei justitiam laudat. Ad magnam utilitatem divino judicio mens justi diversis passionum tentationibus agitatur, pro quibus si Deo gratias egerit, suaeque culpae quod talibus dignus sit, imputaverit, hoc quod ex passione tolerat ei pro virtutibus reputabitur, quia et divinam agnoscit justitiam, et suam culpam intelligit. Justorum mens non solum perpendit quod tolerat, sed jam pavet quod restat. Videt qualia in hac vita patitur, metuit ne post haec graviora patiatur. Luget quia in hujus caecitatis exsilium a paradisi gaudio cecidit: timet ne et cum exsilium relinquitur, mors aeterna subsequatur. Jam ergo sententiam tolerat in poena, sed minas adhuc aeterni judicis formidat ex irae tuae, et terrores tui conturbaverunt me . Interni quippe judicis postquam irae pertranseunt, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tinentia. escarum. et amultiloquio lingue.
Dixit abbas pem̾. Sicut spatatiꝰ principis
assistit ei continuo. semꝑ paratus. ita oportet
animã semꝑ paratam ẽẽ aduersus sp̃m̃
fornicationis. Dicebat abbas antoniꝰ. Scire
conuenit. quia tres sunt corporales motus.
Unus quidem naturalis. alius autẽ ex plenitu.¬
dine ciborum. Tertius uͦ ex demonioꝵ impug¬
nationẽ. S contra hos omnes bonum ẽ custo.¬
pecc̃or homo non debet. quia maxime ꝑ
hoc quod corripitur emendatur. unusqͥsq
enim tunc leuuis portat quod patitur. si
sua discusserit mala pro quib illi infertur ir¬
tributio iusta. Discat ñ murmurare qͥ mala
patiturꝰ. etiam si ignorat cur mala patiatur.
& pro hoc iuste se pati arbitretur. quod ab
illo iudicatur. cuiꝰ nunquam iniusta iudi¬
cia sunt. Qui flagella sustinet ⁊ contra dm̃
murmurat. iusticiam iudicantis accusat.
Qui sͦi se cognoscit a uisto uidice pati. quod

Expanded text:
tinentia escarum et a multiloquio linguae. tinentia escarum et a multiloquio linguae. Dixit abbas Poemen: Sicut spatarius principis assistit ei continuo semper paratus, ita oportet animam semper esse paratam adversus spiritum fornicationis. Dicebat abbas Antonius: Scire convenit quod sunt tres corporales motus: unus quidem naturalis, alter autem ex plenitudine ciborum, tertius vero ex daemoniorum impugnatione. Sed contra hos omnes bonum est custopeccator homo non debet, quia maxime per hoc quod corripitur, emendatur. Unusquisque autem tunc levius portat quod patitur, si sua discusserit mala, pro quibus illi infertur retributio justa. Discat non murmurare qui mala patitur, etiamsi ignorat cur mala patitur; et per hoc juste se pati arbitretur, pro eo quod ab illo judicatur cujus nunquam injusta judicia sunt. Qui flagella sustinet, et contra Deum murmurat, justitiam judicantis accusat. Qui vero se cognoscit a justo judice pati quod
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ bonũ uirgintas. quia et in hoc inundo solli¬
citudinem scłi amitrit. ⁊ infuturo et̃ nuim cas¬
titaus premiũ ꝑcipit. yirgines feliciores ẽẽ
in uita et̃na ysaia testante cdiscimus qͥ ait.
hec dic̃ dñs eunuchis. Dabo eis in domo mea he¬
reditatẽ. et inmuris mois locum: ⁊ nomen
melius a filiis afiliab. nomen sempit̃num
tabo eis quod non ꝑibit. Nec dubium quod qͥ
casti ꝑseuerant ⁊ uirgines. ⁊ angłis dei simi¬
les esaicuntur. Amanda ẽ pulchritudo casti¬
tatis: cuins delectatio degustata. dulcior inueni¬
tur quam carius. Castitas enim frustꝰ suaui¬
tatis ẽ : pulchritudo inuiolata scõrum. Casti¬
tas securitas est mentis: et sanitas corporis.
Nichil prodest incorruptio carns: uͥ non est
in tegritas mentis. Nichilꝙ ualet mundũ
ẽẽ corpore. ei qui pollutus ẽ mente. Dyxit senex
quia securitas et taciturnitas ⁊ tacita medita¬
tio. pariant sc̃itatem. Głatio monachi abs¬

Expanded text:
est bonum virginitas, quia et in hoc mundo solliest bonum virginitas, quia et in hoc mundo sollicitudinem saeculi amittit, et in futuro aeternum castitatis praemium percipit. Virgines feliciores esse in vita aeterna Isaias testatur, qui ait: Haec dicit Dominus eunuchis: Dabo eis in domo mea et in muris meis locum, et nomen melius a filiis et filiabus, nomen sempiternum dabo eis, quod non peribit . Nec dubium quod qui casti perseverant et virgines, angelis Dei efficiantur aequales. Amanda est pulchritudo castitatis, cujus degustata delectatio, dulcior invenitur quam carnis. Castitas enim fructus suavitatis est, pulchritudo inviolata sanctorum. Castitas securitas est mentis, et sanitas corporis. Nihil prodest incorruptio carnis, ubi non est integritas mentis, nihilque valet mundum esse corpore ei qui pollutus est mente. Dixit senex, quia securitas et taciturnitas et occulta meditatio, pariunt castitatem; gloriatio monachi, abs
Abbreviated transcription (Latin):
nentram ẽẽ sine concordia designansait. Lau¬
date cum in tympano ⁊ choro. In tympano enĩ
couum siccum resonat. In choro autem. noces
concordit̃ cantant. Quid enim ꝑtympanum
nisi abstinentia: Et quid ꝑ chorum. nisi cari¬
tatis concordia signatur: Qui itaq sic absti¬
nentiam cenit ut concordiam deserat: lau¬
dat quidem in tympano s ñ laudat inchoro.
Dyxit quidam senex. Proptẽa amputd ame
delectationes carmles: ut etiam iracundie oc¬
casiones abscidam. Scio enim eam ad u̾sũ me
semꝑ pugnare. Pro delectanionib ⁊ conturba¬
re mentem nncam. ⁊ intelloctum incum expel¬
lere. Dixit abbas iohannes pusille stature.
Si noluerit rex aliquis ciuitatem mimicoꝵ te¬
nere: prins tenet escas corum. et sic inunici
conu̾setut homo: inmici eius qui sollicitãt
deo datur continentia. Pec
gͦ et accipietis. Tunc autem̃ tubuitur.
quando deus gomitu int̃no pulsarupꝰ. Geminũ

Expanded text:
nentiam sine concordia designans, ait: Launentiam sine concordia designans, ait: Laudate eum in tympano et choro . In tympano etenim corium siccum resonat, in choro autem voces concorditer cantant. Quid enim per tympanum, nisi abstinentia, et quid per chorum, nisi charitatis concordia designatur? Qui itaque sic abstinentiam tenet, ut concordiam deserat, laudat quidem in tympano, sed non laudat in choro. Dixit quidam senex: Propterea amputo a me delectationes carnales, ut etiam iracundiae occasiones abscindam. Scio enim eam semper adversus me pugnare pro delectationibus, et conturbare mentem meam, et intellectum meum expellere. Dixit abbas Joannes pusillae staturae. Quia si voluerit rex aliquis civitatem inimicorum tenere, prius aquam tenet et escas eorum, et sic inimici rsetur homo, inimici ejus qui sollicitant Deo datur continentia, sed petite et accipietis . Tunc autem tribuitur, quando ad Deum gemitu interno pulsatur. Geminum
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Sci qnͣdiu in huiꝰ scłi uita inhabitant
disiderio suꝑm toris corpus suũ arioũ portãt.
Unde ⁊ psalmiis. Sitiuit inquit inte aĩa mea:
quam multiplicit̃ et caro mea. Caro enm
tunc deum sitit: qͥuanto ꝑicurriũ ab stinet
et arescit. Abstinentia uiuificat et occioit. uiuificat
animam. corpus necat. Ieumia cum bonis operib
deo acceptabilia sunt. Qui autem acibis abstinent
⁊ praue agunt. demones umitantur quibresca
non ẽ. nequicia semꝑẽ. Ille enim bene abstinet
a cibis: qui et a malicie actib. et amundi icunat
actionib. Sꝑnitur ieuinium. quod in uesꝑo
repletione ciborum reficitur. Neq reputanda
ẽ abstinentia. ubi fuerit uentris sacuritas sub¬
secuta. Sꝑuitur ieuinum cum inuesꝑo de¬
liciis compensatur. Cum nr̃a corpora ꝑ astinenti¬
am domamus: quid aliud quam caralia sacͥfi¬
cia om̃ipotenti dño exhibemus: Sicut ꝑ paulũ
dicitur. yt exhibeatis corpora ur̃a hostiam uiuẽ¬
tem. Egregius psalmista dauid nullã absti¬

Expanded text:
uli vita habitant, desiderio superni roris corpus suum aridum portant. Unde et psalmus: Sitivit, inquit, in te anima mea, quam multipliciter et caro mea . Caro entunc Deum sitit, quando per jejunium abstinet et arescit. Abstinentia et vivificat et occidit: vivificat animam, corpus necat. Jejunia cum bonis operibus Deo acceptabilia sunt. Qui autem a cibis abstinent et prave agunt, daemones imitantur, quibus esca non est, et nequitia semper est. Ille autem bene abstinet a cibis qui a malitiae actibus, et a mundi jejunat ambitionibus. Spernitur jejunium quod in vespero repletione ciborum reficitur. Neque enim reputanda est abstinentia, ubi fuerit ventris saturitas subsecuta. Spernitur jejunium quod in vespero deliciis compensatur. Cum nostra corpora per abstinentiam domamus, quid aliud quam carnalia sacrificia omnipotenti Domino exhibemus? Sicut per Paulum dicitur: Ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem . Egregius psalmista David nullam esse absti
Abbreviated transcription (Latin):
terreni desiderii obdurescit animus. & dũ tp̃o
suo usu durus efficitur. per actionem scłi ad ea
emolliri non ualet que ꝑtinent ad claritatem
cit. Posuierunt me custodem in uineis. Uintam
des mumeis positi nrãm iuntam minime cus.¬
todimus: quia dum extrancis actionibimplica¬
nut. ministeriun nr̃e actionis negligimus. di¬
xit abbas sysors. Esto contemtibilis iuoluntates
tuas post tergum tuum proice. Esto libet et
securus ascłarib curis et habebis requiem.
Dyxit senex. Uitamonachi hec ẽ. Oꝑatio. obe.¬
dientia. mecditatio. et ut non indicet non de¬
trahat. non murmuret. neꝙ curiose agat.
neꝙ audire aliena delectet. Scciptum ẽ enĩ.
Qu cdiligitis dnm odite malum: de ab stinentia¬

Expanded text:
terreni desiderii obdurescit animus, et dam ipso terreni desiderii obdurescit animus, et dam ipso suo usu durus efficitur per actionem saeculi, ad ea emolliri non valet, quae pertinent ad charitatem icit: Posuerunt me custodem in vineis, vineam des in vineis positi, nostram vineam minime custodimus: quia cum extraneis actionibus implicamur, ministerium actionis nostrae negligimus. Dixit abbas Sysois: Esto contemptibilis, et voluntates tuas post tergum tuum projice. Esto liber et securus a saecularibus curis, et habebis requiem. Dixit senex: Vita monachi haec est, opera, obedientia, meditatio, et ut non trahat, non murmuret, neque curiose agat, neque audire aliena delectet. Scriptum est enim: Qui diligitis Dominum, odite malum . CAPUT XXVI
Abbreviated transcription (Latin):
quod in libro beati iob scriptum ẽ. Congregatio
hẏpochrite stecilis. Cepta enim bona non amit¬
terent. si hẏpochrite ñ fuissent. Congregant uͦ
hẏpocbiite etiã bona oꝑa. ẜ eoruma stecilis ẽ ip̃a
congregatio. quia ꝑ hoc quod agitur. fructũ
reciꝑe iet̃na retͥbutione ñ appetunti fecũdi
ac intides insius oꝑib humanis oculis uident᷑.
s in conspoctu occaiti iuidicis. infecundi ⁊ aridi
apparent. Praue monachoꝵ mentes tempo¬
rabm̃ terum tumiltus int᷑ semet ip̃os ũ sareñ
cefsant. etiam cum uecant. I t cogitatione enim set¬
uant depicta que amant. et quanius nichilexte¬
rius faciant apud semet ip̃os tatũ sub pondere ĩ¬
quietudinis quieti laborant. Quib si carũdem
rerum amministratio p̃beatur. semet ip̃os fundi¬
tus deserunt. Curis enim scłatib intenti. tanto ĩ¬
sensibiliores intus esficuur. quanto ad ea que
fons sunt studiosidres indemur. Usu enĩ et cura

Expanded text:
quod in libro beati Job scriptum est: Congregatio quod in libro beati Job scriptum est: Congregatio hypocritae sterilis . Coepta enim bona non amitterent, si hypocritae non fuissent. Congregant vero et hypocritae bona opera, sed eorum sterilis est ipsa congregatio: quia per hoc quod agunt, fructum recipere in aeterna retributione non appetunt. Fecundi ac virides in suis operibus humanis oculis videntur, sed in conspectu occulti judicis infecundi et aridi apparent. Pravae monachorum mentes temporalium rerum tumultus intra semetipsos versare non cessant, etiam cum vacant. In cogitatione enim servant depicta quae amant, et quamvis nihil exterius faciant, apud semetipsos tamen sub pondere inquietudinis quieti laborant. Quibus si earumdem rerum administratio praebeatur, semetipsos funditus deserunt. Curis enim saecularibus intenti, tanto insensibiliores intus efficimur, quanto ad ea quae foris sunt studiosiores videmur. Usu et cura
Abbreviated transcription (Latin):
sese accingunt. s accedente progressu dum im¬
moderate tertens reb incumbunt. puluere
infumi appetitꝰ obscurantur. Sunt ñ nulli qui
post ꝑuersa itinera scãs inas sectari appctunt.
Ꝙ prius quam in eis ut diximus. desidenia bo¬
na roborentur: quedam illos p̃sentis scłi pros¬
ꝑitas accipit. que eos reb extenorib implicat.
it corum mentem dum a calore intimi arib¬
ris rethahit. quasi ex frigore extinguit. &
quioqͥd ineis de uirtutum flore apparere iu¬
debatur. int̃ficit. Si quid bomi fortasse infir¬
miis ac tepious monachus agere ceꝑit. prius¬
quam meo ꝑ longituomem tempous conua¬
lescat. ad exteriora dilabitur. ⁊ ꝑuerse descat
que recte inchoasse uidebatur. In t̾rtius quippe
actib ualde frigescit animus sic ncedũ suerit ꝑ
intima dona solidatus. Sciendum summoꝑe est
quia pletumꝙ monachis hec euerure cõ sucint
qui deum puro ac simpliaitatis studio ñ secunt᷑.

Expanded text:
se accingunt: accedente vero progressu, dum imse accingunt: accedente vero progressu, dum immoderate terrenis rebus incumbunt, pulvere infimi appetitus obscurantur. Sunt nonnulli qui post perversa itinera sanctas vias sectari appetunt, sed priusquam in eis, ut diximus, desideria bona roborentur, quaedam illos praesentis saeculi prosperitas accipit, quae eos rebus exterioribus implicat, et eorum mentem, dum a calore intimi ardoris retrahit, quasi ex frigore exstinguit, et quidquid in eis de sero fervore apparere videbatur, interficit. Si quid boni fortasse infirmus ac tepidus monachus agere coeperit, priusquam in eo per longitudinem temporis convalescat, ad exteriora dilabitur, et perverse deserit quae recte inchoasse videbatur. In terrenis quippe actibus valde frigescit animus, si necdum fuerit per intima dona solidatus. Sciendum summopere est quia plerumque monachis hoc evenire consuevit qui Deum puro ac simplici studio non sequuntur
Abbreviated transcription (Latin):
in prtitios eroxes deducit ac tuuendi
tempore resolinit. T̃eptous in conuetatione ociosau
ba ⁊uanas cogitationes noxias eẽ non conspicit. qͦd
si atorpore mentis eingilauerit ea que leura cẽ ecistima.¬
bat confestim quasi horrenda atꝙ atrocia ꝑtimes¬
oit. Om̃ĩs ars scłi hunus strennos amatores habet
⁊ adexequendum promptissimos. ⁊ hoc proinde
uͦ diuini amous plerosꝙ habet sectatores langui¬
dos. tepidos. pigricie inhertia congelatos. S hoc
proiidẽ. quod labor eorum non pro presenti. s pro
futura remuneratione differtur. Ideoq dum eoꝵ
laborem mercedis retributio non statim conse.¬
quiturꝰ. spe pene dissoluta languescunt. Uñ
⁊ magna illorum gloria p̃paratur. qui bone cõ¬
ũsationis uite principia augmento solidiori
consummant. atq eo ad promerendam recribu¬
tionem clariores preparantur. quofitimiꝰ duni
intinebris et labores et inchoant ⁊ cõsumiat̃.
Quidam primo conũsionis calore ad uirtutes

Expanded text:
in pristinos errores deducit, ac vivendi torpore resolvit. Tepidus in conversione, otiosa verba et vanas cogitationes noxias esi a torpore mentis evigilaverit, ea quae levia existimabat, confestim quasi horrenda atque atrocia pertimescit. Omnis ars saeculi hujus strenuos amatores habet, et ad exsequendum promptissimos. Et hoc proinde vero divini amoris plerosque habet sectatores languidos, tepidos, pigritia et inertia congelatos. Sed hoc proinde, quod labor eorum non pro praesenti, sed pro futura remuneratione differtur. Ideoque dum eorum laborem mercedis retributio non statim consequitur, spe pene dissoluta languescunt. Unde et magna illis gloria praeparatur, qui bonae conversationis et vitae principia augmento solidiori consummant, atque eo ad promerendam retributionem clariores praeparantur, quo firmius duri itineris labores et inchoant et consummant. Quidam primo conversionis calore ad virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
bus sit semper. Quoriens tamen minꝰ
surt hospites: quos uult de fratrib uocare:
in ipsius sit potestate. Seniores tamen unum
aut duos semper cum fratrib dimittendum

Expanded text:
s sit semper. Quoties tamen minus sunt hospites, quos vult de fratribus vocare in ipsius sit potestate. Seniores tamen unum aut duos semper cum fratribus dimittendum
Abbreviated transcription (Latin):
tes illud quod dictum est ꝑ beatũ dauid: quia
in lege eiuis meditabitur die ac nocte. Si qͥd
gͦ unusquisq ur̃m deesse sibi ad scientiam
putat: ad communẽ id ꝓferat inquisitionẽ
fãcilins enĩ a plurib simul conferentib si
qu̾id illuo bifficile. uł obtectũ uidetur esse.
cdarescet: deo sine dubio inueniendi grãm
querentib largiente. Sicut gͦ nobis neces¬
etiã nobis. si ab interrogatiõe. & inquisitiõe ces¬
setis. uł si remissiores. uł resolutiores ad ea imn¬
plenda quȩ recta fuerint existatis: simile discci¬
men impendet. ꝓꝓtetea enĩ & dñs dixit: qr
sermo quẽ loquutus sum uobis. ille iudicabit
nos. in nouissimo die. Ꝙ iterũ. Setuus qui ig
gis napulabit pancis. qui autẽ cognouit &̾
fecit contra uoluntatẽ onĩ. uapulabit pluri¬
mis. Oremus g miscłiam dñi. ut &e nobis uex¬
bi inculpabile tribuat ministeriũ: &e uobis
fructnosũ doctrinȩ concedat euentũ. Tanquã

Expanded text:
tes illud quod dictum est per beatum David: Beatus qui tes illud quod dictum est per beatum David: Beatus qui in lege Domini meditabitur die ac nocte . Si quid ergo unusquisque vestrum deesse sibi ad scientiam putat, ad communem id proferat inquisitionem. Facilius enim pluribus simul conferentibus, si quid difficile vel obtectum videtur esse, clarescet, Deo sine dubio inveniendi gratiam quaerentibus largiente. Sicut ergo nobis necesetiam vobis, si ab interrogatione et inquisitione cessetis, vel si remissiores ac resolutiores ad ea implenda quae recta inventa fuerint, simile discrimen impendit. Propterea enim et Dominus dixit: quia sermo quem locutus sum vobis, ille judicabit vos igis vapulabit paucis: qui autem cognoverit, et fecerit contra voluntatem domini, vapulabit plurimis . Oremus ergo misericordiam Domini, ut et nobis verbi inculpabile tribuat ministerium, et vobis fructuosum doctrinae concedat eventum. Tanquam