comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dchoc spũ &flatudem ꝓph& a pariterẽ locutus: hec dicit
dñs ds̃ qui fecit celum & post paululum. quidat flatum popu¬
quitatem auaritie eius iratussum & rłqusq nonẽ paxdi¬
uider&ur &celsur & magnus facilepos sit penitentibus
ueniam tribuere: & iustum sit ut creator misereat crea¬
turesuȩ ꝓpt que iungit quodiratus sit & contristauerit
populum suum idcircosefecisse qui ap& cauerit. & ine¬
quitatis auaritiam habuerit noc una fuerit imquitate
contentus sed semꝑ addiderit p&cata pecatis: & ꝑcus¬
sit inquideum ad breue ut sanarem & abs condi sub audit᷑
saciem meam. ut magis medesi derar& & dicer&. ostende fa¬
ciem tuam &s alui erimus. Indignatus que sum qđ ille sentiens
tristis incesiit dicens totadie tristis ingrediebar & ambula
corde ager & penitentiam: ꝓpto a uidens uias conuersioniseius
sanaui uulneraquib: eum ante ꝑcusseram & reduxieum ad ine
quem prius eiceram &reddi diei consolationem ueram. ol¬

Expanded text:
hoc Spiritu et flatu pariter sit locutus: Haec dicit Dominus Deus qui fecit coelum. Et post paululum: Qui dat flatum popuquitatem avaritiae ejus iratus sum, et pexcelsus et magnus facile possit poenitentibus veniam tribuere, et justum sit, ut Creator misereatur creaturae suae. Propter quae jungit, quod iratus sit et contristaverit populum suum: idcirco se fecisse quia peccaverit, et iniquitatis avaritiam habuerit, nec una fuerit iniquitate contentus; sed semper addiderit peccata peccatis. Et percussi, inquit, eum ad breve, ut sanarem, et abscondi, subauditur, faciem meam, ut magis me desideraret, et diceret: Ostende faciem tuam et salvi erimus . Indignatusque sum; quod ille sentiens, tristis incessit, dicens: Tota die tristis ingrediebar . Et ambucorde ageret poenitentiam. Propterea videns vias conversionis ejus, sanavi vulnera, quibus eum ante percusseram. Et reduxi eum ad me, quem prius ejeceram, et reddidi ei consolationem veram. Mul
Abbreviated transcription (Latin):
cepimus & parturi uiinur & peperimus spm̃salutis tue fecimus suꝑcer
ram. recce concipiunt dolorem & pariunt iniquitatem. Vt quẽ multo
oua aspidum. ut earum uenena insuamente suscipiant. quibus in euan¬
gelio dicitur. serpenter genimina uiperarum: pulcbreq: ouaposuit
aspidum adq serpentium que oua prius generare dicuntꝰ & quia uonso lũ
malitie uenena incordib suis r&inent. sed io legedñi dieamocte me¬
dicantur. amuler fabulas musitantes. ꝓpterea dicitꝰ & celeara neȩte¬
xcint quibus muscar & culices & parua capiunt animantia. Ad quas
cui forte quiduenerit quas ꝑ aerembacuum trans uolat. Qui cõ me¬
deric inquid de ouiscorum mori&us. Hoc est qui consilus corum ad¬
quieuerit. quo modo abel ad quieuit chaindicente trans eamus incã¬
quiigitur audiens craditionor iudicas adesi clasre mille annorum
uoluerit preparare & ꝓmissionem delicus in r&itus mauui ad cibum
extondere si ante quam cõmedat hoc est uerbis mortiferis adquiescat

Expanded text:
lutis tuae fecimus super terram , recte concipiunt dolorem, et parturiunt iniquitatem: ut quem multo ova aspidum, ut earum venena in sua mente suscipiant, quibus in Evangelio dicitur: Serpentes, genimina viperarum . Pulchreque ova posuit aspidum atque serpentum, quae ova prius generare dicuntur. Et quia non solum malitiae venena in cordibus suis retinent, sed in lege Domini die ac nocte meditantur, aniles fabulas mussitantes, propterea dicitur: Et telas araneae texunt: quibus muscas et culices et parva capiunt animantia; ad quas cum forte quid venerit, quasi per aerem vacuum transvolat. Qui comederit, inquit, de ovis eorum, morietur, hoc est, qui consiliis eorum acquieverit, quomodo Abel acquievit Cain dicenti, Transeamus in camcas, ad escas se mille annorum voluerit praeparare, et repromissionum deliciis irretitus, manum ad ovum extendere: si antequam comedat, hoc est verbis mortiferis acquiescat,
Abbreviated transcription (Latin):
ut c&era p̃termittam. & termina resacies suas ut appare
ant hominib: ieiunare Quiinp̃s enti głam consequentes. &¬
cluduntꝰ a regnodĩ quia receperunt mercedem suam. unde
guinem fuudere. Holiteieiunare sicutusq hanc diemut
Ncudeatur reꝓhare ieiunium quo dips epceperat. doc& quo mo¬
do ieun andumsit. Immo antequam doceat quidsequatur. iustra
quid debeant declinare. ut audiatur inquid ine celso clamorũr
Ncadorationem deferatis clamorem orantis. insinagogis &
angulis platearum. uthab hominib: uideaiim. &eleu&is uocem
ine colsum. & cumpharisco quidm̃ iudicio condemnat᷑ ur̃a ieroma
&opera predic&is Sed clauro pectorir suicubiculo soli loquat
dõ qui porest silentium cordis audire : Nonenim querit dr ad¬
flictionem solam & humiliationem anime ꝑ iniuriam corporis.
utinstar circuli torquaat corpus & colla submittat. ac cristis
incedat. Ne ut sacco quis uestiatur & incineredormiat quod
dedđ & ac hab legimus sedut cumists hec faciat que secuntur.

Expanded text:
re  Al. jejunantes, qui in praesenti gloriam consequentes, excludentur a regno Dei, quia receperunt mercedem suam . Undeguinem fundere. Nolite jejunare sicut usque ad hanc diem, ut videatur reprobare jejunium, quod ipse praeceperat, docet quomodo jejunandum sit: immo antequam doceat quid sequantur, instruit quid debeant declinare: Ut audiatur, inquit, in excelso clamor vester. Ne ad orationem deferatis clamorem, orantes in synagogis et angulis platearum, ut ab hominibus videamini , et elevetis vocem in excelsum, et cum Phaorare debeant , clauso pectoris sui cubiculo, ut soli loquantur Deo, qui potest silentium cordis audire; ut clament in flictionem solam et humiliationem animae per injuriam corporis: ut instar circuli torqueat corpus, et colla submittat, ac tristis incedat. de David et de Achab legimus : sed ut cum istis haec faciat quae sequuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
humilita est usq: ad inferos qui a in multisuus laborauit nog di¬
xit emen dabor errorem pententia sede contrario conforcabor
incepto noc curibos ententiam commonentis & quia fecithe
quep̃ teritus sermo narrauit ideonon estdño dep̃cata in sins
isti quas diuitias & salo monb aberod&ractat ne obliuiscat᷑ dĩ.¬
IProquosollicitatimuisti qui amentitaes & meinesrecordata
neq: cogitasti incord&uo quia ego tacens s. quasi nonuidens¬
& meioblitaes qui a plenis horreis habes fiduciam indiuitis
rogare menoluisti. idcir cotimuisti plurimos non eñi poteras
dicere: dñs auxiliator m̃s. &egodespiciam in imicosmeos
Quod &si contramentistuȩ. conscientiam dicere aliquando
uoluistimentita es. quo modo enim mepoteras in uocare
quȩ mei non habebas memoria⁊ Ego enim sũ qui semꝑ tacui
p& catatua &scelera que cũq faciebas. quasi non uidesẽ
dissimu latione neglei ut sinomimore saltim paten¬
meruisti oblitaes legis ditui &ego oblibis car filiorũtu&¬

Expanded text:
humiliata est usque ad inferos, quia in multis viis laboravit, neque dixit: Emendabo errorem poenitentia; sed e contrario, confortabor incoepto, nec curabo sententiam commonentis: quae praeteritus sermo narravit, ideo non est Dominum deprecata, in suis isti: quas divitias et Salomon habere detrectat, ne obliviscatur DPro quo sollicita timuisti, quia mentita es, et mei non es recordata, neque cogitasti in corde tuo, quia ego tacens et quasi non videns, mei oblita rogare me noluisti, idcirco timuisti plurimos. Non enim poteras dicere: Dominus auxiliator meus, et ego despiciam inimicos meosQuod et si contra mentis tuae conscientiam dicere aliquando voluisti, mentita es. Quomodo enim me poteras invocare, quae mei non habebas memoriam, neque cogitastipeccata tua, et scelera quaecumque faciebas, quasi non viderem, dissimulatione neglexi, ut si non timore mei, saltem patienmeruisti: Oblita es legis Dei tui, et ego obliviscar filiorum tu
Abbreviated transcription (Latin):
si non uiderẽ tuapec cata noglei nequaquã ultra redtice¬
bo. Seddicam quod ante iã dixi tacui nũquidsemꝑ ta cebo
& ad nunti abo iustitiã tuã & opera tua quod ꝑ yronian le¬
gendumẽ : uelut siquis inscelerib: dep̃henso dicat uidebona
operatua. propter quodsi quando tibi tribulationes aduene¬
rint & coperis non adidolaque coluisti uel congiegasti¬
sed ad celum manustendero &diimplorare auxilium audiant te illi
& liberent depericulo ques ecura coluisti N& om̃s cos auser& uentur &¬
riorib quedicunt᷑ hoc ad serimus quod om̃a idola q: eos non potuerundi¬
berare tollatuentus adq: tempestas. & sint quasi puluis quem picituentus

Expanded text:
si non viderem tua peccata, neglexi, nequaquam ultra reticebo, sed dicam quod ante jam dixi: Tacui, numquid semper tacebo? Et annuntiabo justitiam tuam, et opera tua. Quod per ironiam legendum est, velut si quis in sceleribus deprehenso dicat: vide bona opera tua. Propter quod si quando tibi tribulationis tempus advenerit, et coeperis non ad idola quae coluisti, sed ad coelum manus tendere, et Dei implorare auxilium, audiant te illi, et liberent te de periculo quos secura coluisti. Quod et per rioribus quae dicuntur, hoc asserimus, quod omnia idola quae eos non poterant liberare, tollat ventus atque tempestas, et sint quasi pulvis, quem projicit ve
Abbreviated transcription (Latin):
Autcerte regi idola ammanitarum qui appellatꝰ moloch uel
ut non solum inuicinarum gentiuin idolis. sed in longepositarum
ab eres studium fornicandi. Signisicataũ babilonos deos &egip¬
tias & humili ataes ait usq adiuseros. Non eahumilitatoq:
in laudeo sed qua amnon idrorem suam thamar humiliaue¬
rat & reuera grandis humilitas immousq ad inferossp̃cip¬
tatio deluce &culmine castitatis intenobris lupinaris. immo
in baratrum libidinum p̃cipitari  Inmultitudine ui&uȩ¬

Expanded text:
aut certe regi idolo Ammonitarum, qui appellatur Moloch, aut certe regi idolo Ammonitarum, qui appellatur Moloch, ut non solum in vicinarum gentium idolis, sed et in longe positarum haberes studium fornicandi. Significat autem Babylonios deos et Aegyptios. Et humiliata es, ait, usque ad inferos. Non ea humilitate quae in laude est, sed qua Ammon sororem suam Thamar humiliaverat . Et revera grandis humilitas, immo usque ad inferos praecipitatio, de luce et culmine castitatis in tenebras lupanaris, immo in barathrum libidinum praecipitari. Cui dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
pums ł hostias immolar&e & quas ꝓcacissima moraerixcutctis
demonib: duaricar& pedes suos. sacra narrat historia. Nullus¬
pellantlares. & tam publice quam priuatim animarum suarui
sanguinem funderent. Hoc erro ropersima consu&udine u&us¬
tatis inultarum ꝓuinciarum hurber laborant. Ipsaq roma or¬
bis domina insingulis insulis. domibq tutelle si mulacrum coreis
uenerans aclucernis. quamat tuitionem editum isto appellan
nomine: Ut tam intrantes quam& euntes domussuas. inolitis ẽ¬
ut ostendat quod ñ solum agris & domib: ido lacoluerint. sed in
templo quoq posuerit simulachrumbahal. quod hne ⁊ ec hiel qͥoq:
ꝑfono pari& e uidisse sedicit. Di lexistiinꝗuid stratumeorũ
manuapta . ut non erubesceres in pacato tuo nec fornicatio¬
nis cuperes abscondere curpitudinem. sed cotalibertate peccares
Uor nastite regiungdeto. & multi plic astiido latua. & est
sensus uaria ornamentaq: sisti ut &uisu. &odos. adulteros

Expanded text:
 hostias immolarit, et quasi procacissima meretrix cunctis daemonibus divaricarit pedes suos, sacra narrat historia: nulluspellant Lares, et tam publice quam privatim animarum suarum sanguinem funderent. Hoc errore et pessima consuetudine vetustatis multarum provinciarum urbes laborant: ipsaque Roma orbis domina in singulis insulis domibusque, Tutelae simulacrum cereis venerans ac lucernis, quam ad tuitionem aedium isto appellant nomine, ut tam intrantes quam exeuntes domos suas, inoliti ut ostendat quod non solum in agris et domibus idola coluerint, sed in Templo quoque posuerint simulacrum Baal, quod Ezechiel quoque perfosso pariete vidisse se dicit. Dilexisti, inquit, stratum eorum manu aperta , ut non erubesceres in peccato tuo, nec fornicationis cuperes abscondere turpitudinem, sed tota libertate peccares. Et ornasti te regi unguento, et multiplicasti idola tua. Et est sensus: Varia ornamenta quaesisti, ut et visu et odore adulteros
Abbreviated transcription (Latin):
peccatapopulimei cõmedunt Quia igitur ꝓ posuerant questionem
doscire cupientes quaro lehunauerint & humiliauerint animassu¬
quirretequi dem osserebat. sed non reste diuidebat cum fratre. di
nonuidens caritatem dicentescriptura. diligis dnmdmtuum
dr quod nonieiun are ꝓb& sedopera que ieiunus fiunt dicens In
diehus ieluniorumurorum inueniunt᷑ uolumates use. ut nondĩ
sedurãs faciatis uolumptates: quas palus rȩꝓbatdicens. Inqͥb¬

Expanded text:
ii ? Quia igitur proposuerant quaestionem ii ? Quia igitur proposuerant quaestionem Deo, scire cupientes quare jejunaverint et humiliaverint animas suqui recte quidem offerebat, sed non recte dividebat cum fratre , Dei non videns charitatem, dicente Scriptura: Diliges Dominum DeDeus, quod non jejunia reprobet, sed opera quae in jejuniis fiunt, dicens: In diebus jejuniorum vestrorum inveniuntur voluntates vestrae, ut non Dei, sed vestras faciatis voluntates, quas Paulus scribens
Abbreviated transcription (Latin):
si derant: Cum hoc non in locosit sed in affectu. nec mentis otiose
sed laboriosi operis : deniq quidsit adꝓpinqaredõ instrunt scrip¬
tura dicens querite dnm: cumaũ ad ꝓpinquauerit uobis dere¬
linquat impiusuias suas & uirimqus cogitationer suas : Ađ ꝓ¬
pimqusat enim dñs ad ꝓpinquantib sibi & hisqunuste quod iustum¬
e ꝑsecunt᷑ quicumq mendax ẽ & iniustus ad ꝓpinquaredo non
porest dequoscriptum est. Non habitauit iuxtate malignus. neq ꝑ¬
manebunt iniqui ante o colostuos: quare i eninabim inquiunt &ñ
as peisti humibauim animam nram & nescisti In iustitie arguunꝰ
dm quod bona opera non respicia tblamq uentris esuriem absqopi¬
reurtutum ingerunt dõ non comedentes coscibos quos creauitdr si¬
delib & his qui cognoscunt ueritatem ut sumant eoscumgrat arum
actione sedillor dequib scriptume in ꝓuerbur. huenim a luntꝰ cibis
impiatis & uino iniquitatisi nebriantur. quos ds arguit ꝑ ꝓph&am¬

Expanded text:
siderant: cum hoc non in loco sit, sed in affectu, nec mentis otiosae, sed laboriosi operis. Denique quid sit appropinquare Deo, instruit Scriptura, dicens: Quaerite Dominum. Cum autem appropinquaverit vobis, derelinquat impius vias suas, et vir iniquus cogitationes suas. Appropinquat enim Dominus appropinquantibus sibie, quicumque est mendax et injustus, appropinquare Deo non potest, de quo scriptum est: Non habitabit juxta te malignus, neque permanebunt injusti ante oculos tuos . Quare jejunavimus, inquiunt, et non aspexisti? humiliavimus animas nostras, et nescisti? Injustitiae arguunt Dominum, quod bona opera non respiciat, solamque ventris esuriem, absque opere virtutum ingerunt Deo: non comedentes eos cibos quos creavit Deus fidelibus et his qui cognoscunt veritatem, ut sumant eos cum gratiarum actione: sed illos de quibus scriptum est in Proverbiis: Hi enim aluntur cibis impietatis et vino iniquitatis inebriantur . Hujuscemodi ep
Abbreviated transcription (Latin):
egofaciam Dñs qui in& celns habitat. & humilia respicd
cuius nomenẽ scm & requies cit in scĩs qui sustentat ad flictos
& uitam tribuit oppressis heclocutus est: non semꝑmas car
nec iugiter indignabor quia adboc ꝑcutio ut emendem. ideo
occido ut uiuificem. Misere or enucreaturemeȩ & quo sipse
condid. in &ernum perire no patiar. Sps quoq: meus quiȩ
& flatum siueflatus pluralit ego feci. de quo a libi scriptumẽ
Om̃is flatus siue õme quod spiraclaud& dnm. de quospũ
& flatum principio geneseos scriptum est. Insufflauitds̃
flatumuite. & factus ẽ homo manimaniuiuentem. cumerg
ame egrediat̾ sp̃r & flatu adq: inspiratione meacunc tauest¬
tentur. & uiuant nonest iustum perire eos in & ertum. qu

Expanded text:
s habitat, et humilia respicit, cujus nomen est sanctum, et requiescit in sanctis: qui sustentat afflictos, et vitam tribuit oppressis , haec locutus est: Non semper irascar, nec jugiter indignabor. Qui ad hoc percutio, ut emendem, ideo occido, ut vivificem. Misereor enim creaturae meae; et quos ipse condidi, in aeternum perire non patiar. Spiritus quoque meus, qui ex  NASAMOTH sonat, ego feci, de quo alibi scriptum est: Omnis flatus, sive omne quod spirat laudat Dominum . De quo spiritu et flatu in principio Geneseos scriptum est: Insufflavit Deus flatum vitae, et factus est homo in animam viventem. Tale a me egrediatur spiritus, et flatu atque inspiratione mea cuncta vegetentur et vivant, non est justum perire eos in aeternum qui
Abbreviated transcription (Latin):
ei & quia illis in scelere ꝑmanentib: Neunus quidem iustus inuenture
sed om̃s declinauerunt simul inutiles facbsunt. nonost qui sacut
conseruentur Denique indutus est iustiuaelorica. & galoasili¬
is & uestib ulcionis & telipallio circuindatur sicque armacusp¬
cersit ad bellum ut red der& ultionem inimicirruis aut
dubium quin iud eos signific& ꝑreuorantos inblaspho¬
mus & uicissitudinem hostib: suis. quando cosroma¬
nus cinxit exercitus. quibus uinceotibus dñspugnas¬
& timebunt quuboc cidente nomen dñi & quiahorar
solis gloriameiur : Cum uener it quasi fluuius uiolenter quemspĩ dñco

Expanded text:
ustus inventus est: sed omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt: et non est qui faciat conserventur. Denique indutus est justitiae lorica, et galea salutis, et vestibus ultionis, et zeli pallio circumdatus: sicque armatus processit ad bellum, ut redderet ultionem inimicis suis: haud dubium quin Judaeos significet, perseverantes in blasphemiis: et vicissitudinem hostibus suis, quando eos Romanus cinxit exercitus. Quibus vincentibus, Dominus pugnas timebunt qui ab occidente nomen Domini, et qui ab ortu solis gloriam ejus: cum venerit quasi fluvius violentus quem spiritus co
Abbreviated transcription (Latin):
Quiaũpacem non susceperant consequenter neciudicium habentin
iea iudicium genib ꝓfest. Sequitur. uia eorum ꝑuerse ñ natura
sed ꝓpria uoluirtate: Omnis doctrinapharise oruins ub uersio uorita¬
tis ẽ. ꝑ quam qui ambulauerit non solum noninuenit pacem. sed neccog¬
nos cit quidem eã utsciat quidquerere debeatI ꝓpthoe elongatum est
iudicium a nolis & non adp̃hendit nos iustitia. & rlqusq: salutem. &¬
elongabiura nobis postaccus ationem populiiudeorum & ꝓsona eor
ꝓph&ares pondit quidlo qui debeant penitentes sit amenuellint
post uulnera recipere sanitatem In pres eniugitur tem pore uni
uersa conplentur elongatunẽ iudicium iudeis quod gentib: nunu¬
atume & non ad pheoditeosiustitia quaeanationib conphen¬

Expanded text:
utem pacem non susceperint, consequenter nec judicium habent in mea, judicium gentibus proferet . Sequitur: Viae eorum perversae, non natura, sed propria voluntate. tis est, per quam qui ambulaverit, non solum non invenit pacem; sed nec cognoscit quidem eam, ut sciat quid quaerere debeat. Propter hoc elongatum est judicium a nobis: et non apprehendet nos justitia. Exspectavimus lucem, essit a nobis. Post accusationem populi Judaeorum, ex persona eorum Propheta respondit, quid loqui debeant poenitentes, si tamen velint post vulnera recipere sanitatem. Mirorquversa complentur. Elongatum est judicium a Judaeis, quod gentibus nuntiatum est. Et non apprehendet eos justitia, quae a nationibus comprehen
Abbreviated transcription (Latin):
uerat ad credendum populumiudeorum ut inclinarent auremisuam
& pastum aeciperent sempiternum quod dñs dd reꝓmiserat & abra¬
ros eẽ populos nationum transit ad genter & dicit missis se filium suum
testem uel teseimonium cunctarum nationum quip̃cepta illius adq
mandata populis nuntiaree. Qui deseipso loquit᷑. o port& p̃dicari
euangelium istud inomni orbe intestimomum cunctis gentib dequo

Expanded text:
verat ad credendum populum Judaeorum, ut inclinarent aurem suam, et pactum acciperent sempiternum, quod Dominus David repromiserat, et Abraros esse populos nationum, transit ad gentes, et dicit misisse Filium suum testem vel testimonium cunctarum nationum, qui praecepta illius atque mandata populis nuntiaret, qui de se ipso loquitur, oportet praedicari Evangelium istud in omni orbe, in testimonium cunctis gentibus, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
seruatum ẽ. genus cui iuraui nequaquam testis inducendum est diluuũ
quam mihi redemis anguine meo nequaquam meiratum. forehis quorũ
mirer cussum Na meam dementiamulla in crepationis duritia cõmu¬
candiu F acilius enim montes mouebune & collos quã measententia
ciliatur ẽ tondus. Non merito eorum quib: datume sdinoa dementia

Expanded text:
servatum est genus: cui juravi nequaquam terris inducendum esse diluvium: servatum est genus: cui juravi nequaquam terris inducendum esse diluvium: quam mihi redemi sanguine meo, nequaquam me iratum fore his quorum misertus sum, nec meam clementiam ulla increpationis duritia commutandam. Facilius enim montes movebuntur et colles, quam mea sententia nciliatus est mundus, non merito eorum quibus datum est, sed mea clementia
Abbreviated transcription (Latin):
totius & ernitatis modicum dicit tempus. quo gentessunc
derelicte. ut abi&te in medioq iadules centia sua dĩsue¬
rant. postea insen&tute &ernamisericordiam consequan¬
cuminuocatione temporis srł. num quam & clusasittur¬
bagentilium. Sed semꝑeqs in ꝑselitis ianua patueri reuer¬
tendi. Vtsi cutnos illorui uocatione parum ꝑ uidemue
& cludi. sic illorum & dusione ꝑ p&ua nob̵ addm̃reditus.
logice uero resertur ad animam pec caticem. que abi& ca adõrit non ob odum
sed ob dipensacionem ut malorum prerra pondere reuercatur aduirun si¬
um pristinum & ꝑdita substantia depatris clementia non despera .I Sicut¬
indieb: noe istud mihi ẽ cui iuraui ne in ducerem a quarnoe. ultra suꝑterram
& breuo eos eẽdesercos. ut in amicitiam dĩ &erno federe iungerentur. po¬
nic xemplamalorum dicens. quomodo umuerso orbepecante. postquã
Corrupit omnisterrauiam dñi. inductum est diluuium. & cum austorib
peccatorum cuncta pacata del& arunt. & in ino hominenoe : humanum

Expanded text:
unt, modicum dicere tempus, quo gentes sunt derelictae: ut abjectae in medio, quae in adolescentia sua Dei fuerant, postea in senectute aeternam misericordiam consequanone temporis Israel, numquam exclusa sit turba gentilium; sed semper eis per proselytos janua patuerit revertendi, ut sicut nos illorum vocatione parumper videmur exclusi, sic illorum exclusione perpetua nobis ad Deum reditus nimam referunt peccatricem, quae abjecta a Deo sit, non ob odium, sed ob dispensationem, ut malorum pressa pondere, revertatur ad virum suum pristinum: et perdita substantia, de patris clementia non desperet . in diebus Noe istud mihi est cui iuravi ne inducerem aquas Noe ultra super terram et breve nos esse desertos, ut in amicitiam Dei, aeterno foedere jungerentur, ponit exempla majorum, dicens: Quomodo universo orbe peccante, postquam corrupit omnis terra viam Domini, inductum est diluvium: et cum auctoribus cunctis peccatorum cuncta peccata deleta sunt, et in uno homine Noe humanum
Abbreviated transcription (Latin):
lapidibur electis instruuntur. quor reliquos lapides intellegerepos¬
rumus. & om̃s filior eius cẽdoctos siue dircipulos dĩ. quo testimo¬
nio dñs utitur in euangelio iobannis dicent. Nemo potest adme
uenire ninpater meus quimir it me traxeriteum. & omnis quiui¬
derit & didicerit apatre uenit adme. & post paululum. sc riptũs.
inꝓph&ir. erunt hominer doctiadõ. doctrina aũ dircipulorum
dĩ. habent multitu dinem pacisq eis ad ñõ de relicta. Edisicatio¬
ꝙ urbis pulcherrime conpl& ur iustitia. ut nequaquam unius
gentis. sed totius mundi ds̃ sit uocantis ad sidem suam. seruos &¬
& liberor grecor & barbaros. diuites & pauperes uiros & mi

Expanded text:
lapidibus electis exstruuntur, quos reliquos lapides intelligere possumus, et omnes filios ejus esse doctos, sive discipulos Dei: quo testimonio Dominus utitur in Evangelio Joannis, dicens: Nemo potest ad me venire, nisi Pater meus qui misit me, traxerit eum, et omnis qui audierit et didicerit a Patre, venit ad me . Et post paululum, scriptum est  eorum non recordabor . Doctrina autem discipulorum Dei habet multitudinem pacis, quae eis a Domino derelicta est: aedificatioque urbis pulcherrimae completur justitia; ut nequaquam unius gentis, sed totius mundi Deus sit, vocantis ad fidem suam servos et liberos, Graecos et Barbaros, divites et pauperes, nobi
Abbreviated transcription (Latin):
e. anquire cogit& incordesuo. si ue reponat. Neque enim sieripote¬
rat ut ceci& muti uidentes uana & amamer somina igonor antes¬
que in tellegria in adq: sapientiam cogitarent eaq: disunt quod¬
q sequit & uiri mis ericor dic siue iusticolligunt᷑ adq tolluntꝰ apłos
signisicat qui in terficiuntꝰ ab impus & ad no congregant᷑. causas¬
que reddit cur inter fectus sitiustus adq: sublatus dicens a facie
enim malite collectus ẽ iustus ut in ala sđinonuiderit. Siue pͥp̃
malitiam homiaum quorum ipsepeccata portab at uictor ascen¬

Expanded text:
est, ait, qui recogitet in corde suo, sive reponat. Neque enim fieri poterat, ut caeci et muti videntes vana et amantes somnia, ignorantesque intelligentiam atque sapientiam, cogitarent ea quae Dei sunt. Quodque sequitur: Et viri misericordiae, sive justi, colliguntur atque tolluntur, Apostolos significat, qui interficiuntur ab impiis, et a Domino congregantur. Causasque reddit cur interfectus sit justus atque sublatus, dicens: A facie enim malitiae collectus est justus, ut mala saeculi non videret. Sive propter malitiam hominum, quorum ipse peccata portabat, a
Abbreviated transcription (Latin):
mantur. uictimȩ & hostie quarum pars offertur altari. parssa¬
qui totos reconsecrant dõ. uictinar aũ alienigene qui ad tempus
uacant orationi. dequib loquit᷑ ds hostialau dis glisicaun mee. hoc¬
c̃altare & hoc taber naculum. ad cuiussimilitudinem om̃a in cxodo
mihi multitudinem uictim arum ur̃arum dicie dñs plenusso
holo caustomata. ari& um & adipeagnorum &sanguine hyrco¬
orb& errarum. Nequaquam taurorum & hircorum & ane¬
tum sed orationis. hoc testimonium ab ususõ dñs loquenr contra

Expanded text:
mantur. Victimae et hostiae, quarum pars offertur altari, pars saqui totos se consecrant Deo; victimas autem alienigenae, qui ad tempus vacant orationi, de quibus loquitur Deus: Hostia laudis glorificavit Al. est altare, et hoc tabernaculum, ad cujus similitudinem omnia in Exodo mihi multitudinem sacrificiorum vestrorum, dicit Dominus? Plenus sum. Holocaustomata arietum et adipem agnorum, et sanguinem tauroorbe terrarum: nequaquam taurorum et hircorum, et arietum, sed orationis. Quo testimonio Dominus abusus est, loquens contra
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit dñr dño meo sede ad& tris meis. don& ponaminimi costuos scabil¬
lumpedum tuorum. Inl&itia enim egrediemini deido latrie sangui¬
ne. & deducimini in pace. ut audiatir ab apło. Gratia uobis & pax
Siueingaudio deducimini tt post umbram legir discatis euange¬
luueritate. Monces enim & colles. quos unge los intellere possum
& scorum animas gaudebunt suꝑ penitentibus & mentis l&itian
saltib indicabunt. om̃a quoq ligna agri plaudent manu. siue
ramis q: plautatasunt secus d& ursus aquarum. que fructũ suũ
dabit untemmporesuo. & foliumeorum non deflu&. Sequit᷑ ꝓsa¬

Expanded text:
Dixit Dominus Domino meo, sede a dextris meis: donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum . In laetitia enim egrediemini de idololatriae sanguine, et deducemini in pace; ut audiatis ab Apostolo: Gratia vobis et pax . Sive in gaudio deducemini: ut post umbram Legis discatis Evangelii veritatem. Montes enim et colles, quos Angelos intelligere possumus, et Sanctorum animaagente . Omnia quoque ligna agri plaudent manu, sive ramis, quae plantata sunt secus decursus aquarum, quae fructum suum dabunt in tempore suo, et folium eorum non defluet . De quibus
Abbreviated transcription (Latin):
cristiam & cruciscius inurantꝰ cauterio. I ec dicit dñs cus¬
todit eiudicium & facite iustitiam. quia iuxtaẽ salus meaut ue¬
que in aduentu serinonisdi desaliuncula &urtica inciparis sũ
mirtumq mutandesunt. Loquitur esaias adillius temporis au¬
ditores ut faciant cuncta querecta sunt. & parentse aduentui
saluatoris quia ipseẽ iustitia & miscricorhadi quifactus estno¬

Expanded text:
I Haec dicit Dominus: Custodite judicium, et facite justitiam: quia juxta est salus mea ut vequae in adventu sermonis Dei de saliuncula et urtica in cyparissum myrtumque mutandae sunt, loquitur Isaias ad illius temporis auditores, ut faciant cuncta, quae recta sunt, et parent se adventui Salvatoris, quia ipse est justitia et misericordia Dei. Si en
Abbreviated transcription (Latin):
&bre uiter hic sensur ẽ. Nonsu incredulus populus nationum
quod post ianta scelera impius repente salu& ur. ego enimalem̃¬
tissimus sum& multus adignoscendum uultis & aliam accipe¬
resimilitudinom. quomodo imber & nx descend& decelo. &il¬
luc ultra non reuertitur sed in ebriat terram & in fundit eam. &
uaria semina pullulat & plenis seg&ib: paner inusus hominum
ꝓcreantur. sic rȩꝓmissiones me uerbum quodsemel pollicitussu.
& quod egressum ẽ de oremeo irritum non est sed om̃a opede
conplebuntur. Iuxta anagogen duplex intellegentia est.
quod uerbum dñi uelillesit dequoscriptumẽ. In principio erat
uerbum. & uerbum erat apuddm. & dĩ erat uerbum quiñ
reuercitur ad eum uacuus. nisi priur fecerit uolunt atem & u¬
niuers aconpleuerit ꝓpt̃que fuerat corporatus. & mundũ
dunt suꝑ torram bonam nubes spales ad quas ꝑuenit ueritas
dĩ que mimbrem & quas pluuias moyser in deutero nomio

Expanded text:
breviter hic sensus est: non sit incredulus populus nationum, quod post tanta scelera impius repente salvetur. Non enimntissimus sum, et multus ad ignoscendum. Vultis et aliam accipere similitudinem? Quomodo imber et nix descendit de coelo, et illuc ultra non revertetur, sed inebriat terram, et infundit eam, et varia semina pullulat, ut plenis segetibus panes in usus hominum procreentur: sic repromissionis meae verbum, quod semel pollicitus sum, et quod egressum est de ore meo, irritum non erit; sed omnia opere complebuntur. Juxta anagogen duplex intelligentia est, quod verbum Domini vel ille sit, de quo scriptum est: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Qui non revertetur ad eum vacuus, nisi Patris fecerit voluntatem; et universa compleverit propter quae fuerat corporatus, et mundumdunt super terram bonam, nubes spirituales, ad quas pervenit veritas Dei. Quem imbrem, et quas pluvias Moyses in Deuteronomii
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ mis ericordus & facilis adignoscendum. cumcogitatio¬
ner & uias pristinas relinquainus ut postea mereamur aud¬
re. Beati quorum remis sesunt inquitates & quorum tecta
sunt peccata. ¶Nonenim cogitationes mee cogitationes
ficile eẽ quod spondeo. & uobis incredibile ui de atur impiũ
& iniquum posses aluari uel populum iudeorum uel om̃s q̃i
ingentib: nesciebant dm̃. hoc considerate quod multa int̃
mea ur̃aq consilia sit differentia & quantanature. tana
uoluntatis diuersitas Vultisscire diuersi tatem mei ur̃iq
conrilii quantum caelũ locidistat aterra. & aliu dangelo¬
rum aliudhominum habitaculũ ẽ. tantũ mee cogitatio¬
nes a ur̃is tonsilus separant. de meis enim cogitationib dict̃
iiis crutabilia iudicia eius. & inuestigabiles uieilliur porro
deur̃is. cogitauer̃ consilium quodnon potuerunt stahilia¬

Expanded text:
ltus est in misericordiis, et facilis ad ignoscendum, cum cogitatioltus est in misericordiis, et facilis ad ignoscendum, cum cogitationes et vias pristinas reliquerimus, ut postea mereamur audire: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Non enim cogitationes meae, cogitationesficile esse quod spondeo, et vobis incredibile videatur, impium et iniquum posse salvari, vel populum Judaeorum, vel omnes qui in gentibus nesciebant Deum: hoc considerate, quod multa inter mea vestraque consilia sit differentia, et quanta naturae, tanta voluntatis diversitas consilii? Quantum coelum loci distat a terra, et aliud Angelorum, aliud hominum habitaculum est, tantum meae cogitationes a vestris consiliis separantur. De meis enim cogitationibus dicitur: Inscrutabilia judicia ejus, et investigabiles viae illius . Porro de vestris: Cogitaver
Abbreviated transcription (Latin):
urdi. nunc diuinitatis sue głam. nunc ur̃e nature quams uscipese¬
utante iam dixim: noluistir pactum recipere sempiternum & mise¬
ricordiar đd fidele quas uob nolentib: rurcipere suscepit curba
gentilium Moneo uor popula res meos ego ꝓph&a adq con¬
testor. dum tempus est agite penitentiam. Conuertimim ad eum queudimno
loquitur ꝑꝓphi& as. qui postc a locuturus est prens querite eum du
inuenire potest. dumestis in corpore. dumdacurlocus penitentie. &
quofugiam .S. ascendereincelum cuibies & sidescendero minfer¬
num ades. & uiuocemus eum dumꝓpe est. nenr̃is uitus ado pee¬
catis ꝓcul rocedat. ad ꝓpinquat enim. ad ppin quantib: sib &
filio longo post tempore reuententi l&us oc currit. quam obrẽ
citur ad credentes. ad ꝓpinquatedo. & ad ꝓpinquauit uobis
ac nelocputaremus posse suffcere. statim s ubiungit
resistite diabolo & fugi& a uobis. Hunc enim ad dnm reuera
inur quimis ereuitꝰ nr̃i & adclementissimum patrem quimꝰ¬

Expanded text:
us Dei, nunc divinitatis suae gloriae, nunc nostrae naturae, quam susciput ante jam diximus, noluistis pactum recipere sempiternum, et misericordias David fideles, quas, vobis nolentibus suscipere, suscepit turba gentilium, moneo vos populares meos ego Propheta, atque contestor, dum tempus est, agite poenitentiam. Convertimini ad eum, qui voloquitur per Prophetas, qui postea locuturus est praesens. Quaerite eum dum inveniri potest, dum estis in corpore, dum datur locus poenitentiae, et quo fugiam? Si ascendero in coelum, tu ibi es: si descendero in infernum, ades . Et invocemus eum, dum prope est, ne nostris vitiis atque peccatis procul recedat. Appropinquat enim appropinquantibus sibi, et filio longo post tempore revertenti, laetus occurrit. Quamobrem citur ad credentes: Appropinquate Deo, et appropinquabit vobis. Ac ne hoc putaremus posse sufficere, statim subjungit: Resistite diabolo, et fugiet a vobis . De quo suprainum, qui miserebitur nostri; et ad clementissimum patrem, qui mu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipiat᷑ uescentib: ut ad comedendum hunc panem quo corpo¬
ra nutriunt᷑. oculos aperire debeant. & sic saturari panib: qos
iabbacuc come d& pauꝑ abs condite. Sed ad panẽ doctrine
cohorrat dĩquem nisi aperuerimum: oculoscordis nr̃i come¬
mittac suꝑ omnem aquam. & conctis in fundat. gratiam
spalem & sciat qđ n fecerit que p̃copta s̃ in nouissimotẽ poa
sit p̃mia recepturus satisq uidebitur iniustum ut qui p̃b& elimo¬
resuo nonin ueniat eos postmulta rcła q: & clesiastes appellat
dierum multitudinem  Inl&itia egredimini &rłqusq quod¬

Expanded text:
praecipiatur vescentibus, ut ad comedendum hunc panem, quo corpora nutriuntur, oculos aperire debeant, et sic saturari panibus, quos in Abacuc comedit pauper abscondite . Sed ad panem doctrinae cohortatur Dei, quem, nisi aperuerimus oculos cordis nostri, comemittat super omnem aquam, et cunctis infundat gratiam spiritualem, et sciat quod si fecerit quae praecepta sunt, in novissimo tempore sit praemia recepturus. Satisque videbitur injustum, ut qui praebet eleemore suo, non inveniat eos post multa saecula, quae Ecclesiastes appellat dierum multitudinem . Quia in laetitia egrediemini,
Abbreviated transcription (Latin):
bir & apobore quia non adꝓpinquauit tibi. ordo pulherrimis
pauꝑculam & humilem suerat conrolatur. ꝓmittens ei gratus
palei Munc doc& quid facere debeat. sinol& aduersarioran
imp&ussoriidare & est sensus nonuistimere in imicostuos
fac. ista quedico: Recede ꝑcula calumia siue ab iniquitate
quia omnis inquitas & rapina decalumnia nascit & nontime¬
bis Tremorque &epabor non adꝓpinquabunt tibi. ut nequa¬
nis. suꝑ humilem & qui&um & trementem uerba eius. porro
aliur ẽ. impiorum tremor quiex m&u supliciin ascit dequo
scriptumẽ tremor adp̃hendit impior. ¶ec ce accolauen&
qui nonerat mecum aduena quondam tuur adiungitꝰ tibi¬

Expanded text:
bis, et tremor non appropinquabit tibi. Ordo pulcherrimus. Pauperculam et humilem fuerat consolatus, promittens ei gratias spirituales. Nunc docet quid facere debeat, si nolit adversariorum impetus formidare. Et est sensus: Non vis timere inimicos tuos, fac ista quae dico: Recede procul a calumnia, sive ab iniquitate: quia omnis iniquitas et rapina de calumnia nascitur; et non timebis, tremorque et pavor non appropinquabunt tibi, ut nequanisi super humilem et quietum, et trementem verba ejus ? Porro alius est impiorum tremor, qui ex metu supplicii nascitur. De quo scriptum est: Tremor apprehendit impios . Ecce accola veniet, qui non erat mecum; advena quondam tuus adjungetur tibi
Abbreviated transcription (Latin):
requiescant apłi eius incubilib suis. & mon eorum requiessit :
ex quo ostendit martires nonperire sed uincero & derna sede
requiercere Ipse uero cuiur pax ẽ & cuius aplirequies cunt
incubilib: suis ambulat indirectionem suam recto mnere
ad patrem uictor arcendeus  EX PRCIT LBER XUX

Expanded text:
requiescent Apostoli ejus in cubilibus suis, et mors eorum requiescet. Ex quo ostendit martyres non perire, sed vincere, et aeterna sede requiescere. Ipse vero cujus pax est, et cujus Apostoli requiescunt in cubilibus suis, ambulat in directione sua, recto itinere ad Patrem victor ascendens. Porro quod in
Abbreviated transcription (Latin):
urbis domiice hocẽ murorummine iaspideroborant᷑. qui pos sun
ominem altitu dinem eleuantem sec ontrascienti am dĩ destruere ad¬
que conuincere. & mendacium subicere ueritati. quiergo indis pu¬
tando fortissimus est. &sc̃arumscripturarum testimonus robora¬
elestorum signific aredixerunt. Porte auistius ciuitatis delapide sund
cristallo quis calpitur uarur modir quo lapide ni hil prius est ꝑq ostendit̃¬
eos quiinforib: ecclenȩ sunt nulla debere sordemaculari. sed fideieẽ

Expanded text:
urbis Dominicae, hoc est murorum moenia jaspide roborantur, qui possunt omnem altitudinem elevantem se contra scientiam Dei destruere atque convincere, et mendacium subjicere veritati . Qui ergo in disputando fortissimus est, et sanctarum Scripturarum testimoniis roboraet rubicundus . Portae autem istius civitatis de lapide sunt crystallo, qui scalpitur variis modis, quo lapide nihil purius est. Denieos qui in foribus Ecclesiae sunt, nulla debere sorde maculari, sed fidei esse
Abbreviated transcription (Latin):
ergo in aduentuxp̃i. dicitur aduirgamq abscira fuerat. idđ plebem¬
gentium. nolitimere na erubercas. neq: orapudores ufsundas
n equaquam enim ultra confunderis ut prius confusa fueras. nec cõ¬
fusionis adulercenti&ue memoreris. & uiduitatistue non recorda¬
ueris ꝑ qua relictaes ado. quia faccor tuus ipredominauiturtus.
cuius nomen omp̃rẽ qui regnat noninunagente iudea. sed in
uni uerso orb&errarum. deniq: sequitur. quice fecerat ips&ere
demitsanguines uo. & dĩ omnis tesre uocabit᷑. & quo ꝑspicue
pat& nequaquam dici adhirsłm que nunquam in toto orbe
Quia ut inulierem derelictam & merentem spũuocabute¬

Expanded text:
n adventu Christi dicitur ad virgam, quae abscissa fuerat: Noli timere, nec crubescas, neque ora pudore suffundas. Nequaquam enim ultra confunderis, ut prius confusa fueras, nec confusionis adolescentiae tuae memor eris, et viduitatis tuae non recordaberis, per quam relicta es a Deo: quia factor tuus ipse dominabitur tui, cujus nomen Omnipotens est, qui regnat, non in una gente Judaea, sed in universo orbe terrarum. Denique sequitur: Qui te fecerat, ipse te redemit sanguine suo: et Deus omnis terrae vocabitur: pro epatet, nequaquam dici ad Jerusalem, quae numquam in toto orbe Quia ut mulierem derelictam et moerentem spirit
Abbreviated transcription (Latin):
est. que liberaẽ & ẽmat̃ omnium credentiumn. ad quor ꝓsi
litor & aduenas congregundos misit dñs dircipolor suos d¬
ceni. Doc & eoc̃ gentes ut confugiant adeu angelium ut
nouam logems uscipiant. ut habitatorer quondamido¬
& stultis apienti aindidicerint. tunc ad ec desi amtrans cuntes
diliguntur adño & audiant ꝑ ꝓph&im. uocabo non populum

Expanded text:
 quae liber est, et mater omnium credentium . Ad quos 641 proselytos et advenas congregandos, misit Dominus discipulos suos, dicens: Docete omnes gentes , ut confugiant ad Evangelium, et novam Legem suscipiant, ut habitatores quondam idoet stulti sapientiam didicerint, tunc ad Ecclesiam transeuntes diligantur a Domino, et audiant per prophetam: Vocabo non populum
Abbreviated transcription (Latin):
titie. & quo ꝑspicuum est suboccasione iustitie quoduir tutis est nomen. &iam
c&eras uircutes in edificationem ec desiȩ deberenos querere Gienimx p̃sdi¬
uirtus & disapientia est. & quopalamest. illum lapidem c&eris lapidib: con¬
parari. de quosupra in hoc eodemꝓph&a & psonadidicitur. eccemmut tam
infundamenta sion. lapidem angularem. lapidem electum pr&iosum & qui
crediderit ineo non confund&ur. hunc lapidem reꝓbauerunt edificances

Expanded text:
titiae. Ex quo perspicuum est, sub occasione justitiae, quod virtutis est nomen, etiam caeteras virtutes in aedificationem Ecclesiae debere nos quaerere: nec Judultum . Ex quo palam est, illud lapidem caeteris lapidibus comparari, de quo supra in hoc eodem Propheta ex persona Dei dicitur: Ecce immittam in fundamenta Sion lapidem angularem, lapidem electum, pretiosum: et qui crediderit in eo, non confundetur . Hunc lapidem reprobaverunt aedificantes
Abbreviated transcription (Latin):
bus filium suum mundonunti auerat oẽuencurum. & antes can¬
dalum crucis. de quo dicturus erat. ingłorius erit aspectusei:
& ex altalntur & cleu abit & rublimir ericualde & humilitatoeries
resurrectionis gła peruenir&. Respondic ꝓph& arum chorus
semplesre officium & qu antum in sefuit brachiumillius ad suit
hium dii cuireuelatum est naritacem credentium rignificatꝙ
iudeis quod queroquit᷑. ascend& sicut uigultum coram eo ułran¬

Expanded text:
bus filium suum mundo nuntiaverat esse venturum; et ante scandalum crucis, de quo dicturus erat: Inglorius erit aspectus ejuis: Exaltabitur et elevabitur, et sublimis erit valde: ut humilitate crucis resurrectionis gloriam praeveniret, respondit Prophetarum chorus se implesse officium, et quantum in se fuit, brachium illius atque vchium Domini cui revelatum est? raritatem credentium significat ex Judaeis. Quodque
Abbreviated transcription (Latin):
que demonib duxt captiuitatem & dedit donahominib adque
credentib ¶Q uiatradidit in morte aniinanisuam & cum scele¬
ratis siue imquis reputatus est Sienim apłs eius hisquierant
ap&cato & ominb om̃a fier& ut om̃ssaluos facer&. pacata em̃
nraporcauit incorporesuo. ligno crucis adsigensea ut deler&er
rografum qđ diabolo & angelis illius feceramus scriptũ ar anib

Expanded text:
nibus atque credentibus, quia tradidit in mortem animam suam, et cum sceleratis sive iniquis reputatus est . Si enim Apostolus ejus his qui erant a peccato, et omnibus omnia fieret, ut omnes salvos faceret? Peccata enim nostra portavit in corpore suo , ligno crucis affigens ea, ut deleret chirographum, quod diabolo et angelis illius feceramus, scriptum manibus
Abbreviated transcription (Latin):
& robor& neuento rumflacibus dirsip&ur. Addexceramq penar&
& sinistram. & nequaquam iudaicitabernaculi imit& angustias. qđ
centum longitudinis cubita. & quinquaginta latitudinis ambieb at
nec templi breuitate claudat quo drꝙ aginta cuuitah abebat in
longum & uiginti in latum. sed addotram & sinistram loc uinca¬
perenecess& ac neputemus hoc iuxca fribolam hebreorum con¬
temtionem dicidesyon. que in anticum statum ad ño restieuenda
sit pon& manifestius quo dlatebat. & rementuum gentes heredi¬

Expanded text:
 roboret, ne ventorum flatibus dissipetur. Ad dextramque penetret et sinistram, et nequaquam Judaici tabernaculi imitetur angustias, quod centum longitudinis cubitorum, et quinquaginta latitudinis ambiebat, nec Templi brevitate claudatur, quod sexaginta cubita habebat in longum, et viginti in latum. Sed ad dexteram et ad sinistram locum capere ne cesset . Ac ne putemus hoc juxta frivolam Hebraeorum contentionem dici de Sion, quae in antiquum statum a Domino restituenda sit, ponit manifestius quod latebat: Et semen tuum gentes haeredi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficiebat quaripuer & ate adq sapientia. Supipsum stupebunt
plurimi cumillius signa ꝑspexerint. & hinc erit maior miracu¬
lum quodin głonurerit interbomines aspectus eius. Non quo
forme signisic& feditatem sed qđ in humilitateut nerit & pauꝑtate
quicum diues ess& ꝓ nobis pauꝑfactur est. & credentib: dixit disci¬
mundans eas sanguinesuo. & inbaptis mace di consecrans ser¬
uituti. Suꝑ ipsum continebunt reges ossuum. principes sełi quo¬
rum omnis sapientia crucis p̃dicatione sub uerraẽ. & qui nõ
habeb antlegem & ꝓph&as. & quib deeo ñ fuerat nuntiatum
ipsi uidebunt & intellegent. dequib: loquitꝰ & saluator Bea¬
tiqui nonuiderunt & crediderunt.  Quis credidit auditui¬

Expanded text:
proficiebat quasi puer aetate atqproficiebat quasi puer aetate atqplurimi , cum illius signa perspexerint. Et hinc erit majus miraculum, quod inglorius erit inter homines aspectus ejus: non quo formae significet foeditatem, sed quo in humilitate venerit et paupertate. Qui cum dives esset, pro nobis paumundans eas sanguine suo et in baptismate Dei consecrans servituti. Super ipsum continebunt reges os suum, et principes saeculi, quorum omnis sapientia crucis praedicatione subversa est: et qui non habuerant Legem et Prophetas, et quibus de eo non fuerat nuntiatum, ipsi videbunt et intelligent. De quibus loquitur et Salvator: Beati qui non viderunt et crediderunt . In quoru
Abbreviated transcription (Latin):
ti debrłm̃. sedutuictores recesserunt. Uit qui coti die p̃dicãtes
intemplo euangeliumdĩ mili a uideorum xp̃i fidei s ubi acerant. &iam
mundum ipsius euangelio subiacerent. preuium enim habeb ant dñm
qui congregar& eos dm̃irhł hoc estdeorb&errarum gregemunum fa¬
ricut ego & tuunum sumur. sic &istiin nob unui sint. ut eo demsensu &
eademsententia repugnantia interseuitia adq contraria deseren¬
tes unam ad prehenderent solamq uirtutem. ¶ Etce intellegit s¬
uus meur. siue puerms̃ dequib: supra diximus. Intellegit enim non ut
uerbumdĩ adques apientia. sed ut seruus & puer quicuminsoriadĩ
enr& formamserui est dignatus accipere. factus oboediens patri
usque admortem & mortem crucis. Quamobrem ex altauit eum
& don auit illinomen su pomnenonen qui loquitur in psalmo be¬
nedicam dño quimħ tribuit intellectum. & de quođdcanit qui feci
celos inintellestum ipse ẽ enim. intellegentia adq: sapientia. qui

Expanded text:
esserunt, ut, qui quotidie praedicantes in templo Evangelium Dei millia Judaeorum Christi fidei subjecerant, etiam mundum ipsius Evangelio subjugarent. Praevium enim habebant Dominum, qui congregaret eos, id est de orbe terrarum unum gsicut ego et tu unum sumus: sic et isti in nobis unum sint: ut eodem sensu et eadem sententia, repugnantia inter se vitia atque contraria deserentes, unam apprehenderent solamque virtutem. Neque enim uer meus, de cujus differentia supra diximus. Intelliget autem, non ut verbum Dei, atque sapientia; sed ut servus et puer. Qui cum in forma Dei esset, formam servi dignatus est accipere: factus obediens Patri usque ad mortem, et mortem crucis . Quamobrem exaltavit eum, et donavit illi nomen super omne nomen. Qui loquitur in psalmo: Benedicam Dominum, qui tribuit mihi intellectum ; et de quo David canit: Qui fecit coelos in intellectu . Ipse est enim sapientia atque intelligentia, qui
Abbreviated transcription (Latin):
populo iudeorum & urbes uccenra. autrarus erat in hirrłm aut
nullus habitator. postquam aut̃ quiprius loquebat᷑ in ꝓphais &e
rat in principio aput dm̃ ds̃ uerbum habit auit in nobis & caro fac¬
cusẽ. inscauratarunt derertahirrłm & uenit ille dequo scriptũe
hic odificauit ciuitatem moam. & captiuitatem populimei redu¬
eeam siue misertur ẽ eius. & quieruit uel redomit eam ipsepa¬
rauitsiuere uela uit brachium suum in conpectu omniũ gentiũ¬

Expanded text:
populo Judaeorum, et urbe succensa, aut rarus erat in Jerusalem, aut nullus habitator. Postquam autem qui prius loquebatur in Prophetis, et erat in principio apud Deum, Deus Verbum habitavit in nobis, et caro factus est, instaurata sunt deserta Jerusalem; et venit ille de quo scriptum est: Hic aedificabit civitatem meam, et captivitatem populi mei reduest eam, sive misertus est ejus, et qui eruit vel redemit eam, ipse paravit sive