comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ Quȩ utilitas in sanguine meo: dũ descendo in corruptio¬
nẽ: Nunqͥd confitebit᷑ tͥpuluis: aut adnuntiabit ueritat
tuã: Hoc scilica dicens Qd si eo modo qͦ cȩteri mortui dima¬
teret in puluerẽ : & caro eiꝰ resurrectioni ultimȩ seruaret
nullo e̾et utilitas in sanguine eiꝰ. qͥa nichil ꝓdess& mors eiꝰ
Nec annuntiaret᷑ ueritas dĩ: quȩ illũ continuo resurrec¬
turũ e̾e̾ p̃dixerat Qiud sibi gͦ uult qd hoc loco ait. & inpul¬
uerẽ mortis deduxistime. nͥ corpꝰ eiꝰ accipiamꝰ ȩccłam. in qua
illi qͥ ꝓ eiꝰ nõe passi st̃ uł patiunt᷑ non ita ut ipse cito resir¬
gunt. simortis puloerẽ deducunt᷑. tẽ resurrecturi cũ illuc
tẽpꝰ uenerit de qͦ in euangłio dic̃. ueni& hora. quando om̃s
qͥ st̃ in monum̃tis audient uocẽ eiꝰ & resurgent: Nut certe

Expanded text:
do in corruptionem? Numquid confitebitur tibi pulvis, aut annuntiabit veritatem tuam ? hoc scilicet dicens, quod si eo modo, quo et caeteri, mortuus dimitteretur in pulverem, et caro ejus resurrectioni ultimae servaretur, nulla esset utilitas in sanguine ejus; quia nihil prodesset mors ejus, nec annuntiaretur veritas Dei, quae illum continuo resurrecturum esse praedixerat. Quid sibi vult ergo quod hoc loco ait, Et in pulverem mortis deduxisti me? Nisi corpus ejus accipiamus Ecclesiam, in qua illi qui pro ejus nomine passi sunt, vel patiuntgunt, sed in mortis puluerem deducuntur tunc resurrecturi, cura illud tempus uenerit, de quo in euangelio dicit: Veniet hora, quando omnes, qui sunt in monumentis, audient uocem eius et procedent? aut
Abbreviated transcription (Latin):
dis iã in corpore seuiens uicinꝰ tẽptator instabat Deniq ille
uirꝰ tanta tẽptatione ubi erat animi bonis ꝓxima tribula¬
tio quanuis multa ꝓphetice loquat᷑ longe tam̃ alit̃
loqͥtͣ. qũa cũ illa externa depissent bona. in qͥbꝰ filiosñ
amiserat. s p̾miserat Clamat gͦ martyris anima transtigeata
in ap̃m. cũ iã in carne tribulari ceꝑtt. & dic̃ do aquo degee¬
licta e int̾rena felicitate s quȩ cũ illo e̾ in spe uitȩ et̃ne
e discedas amȩ: qm̃ tribulatio ꝓxima eͥ: None in agro meo
non in auro: non in pecore. non intectis atq parietib nm
inmeoꝵ orbitatibꝰ. s in carne mea e cui coprilor eui connec¬
trcui sensũ ñ hab̾e non possũ Unde me de ꝓoximo urgauutt
cerite recordatio uoluptatis: neq alieͥd eoꝵ qͦ trene felier¬
tttis ruina fulcit᷑ neq ipsa quȩ in animo meo eͥ humiana

Expanded text:
dis iam in corpore saeuiens uicinus temptator instabat. denique ille dis iam in corpore saeuiens uicinus temptator instabat. denique ille uir in tanta temptatione, ubi erat animi bonis proxima tribulatio, quamuis multa prophetice loquatur, longe tamen aliter loquitur, quam cum illa externa deperissent bona, in quibus filios non amiserat, sed praemiserat. Clamat ergo martyris anima transfignrata in Christum, cum iam in carne tribulari coeperit, et dicit deo, a quo derelicta est in terrena felicitate, sed quae cum illo est in spe uitae aetNe discedas a me, quoniam tribulatio proxima est: non est in agro meo, non in auro, non in pecore, non in tectis atque parietibus, non in meorum orbitatibus; sed in carne mea est, cui copulor, cui connector, cuius sensum non habere non possum; unde me de proximo urget, ut aeteritae recordatio uoluptatis neque aliquid eorum, quo terrenae felicitatis ruina fulcitur, neque ipsa, quae in animo meo est humana
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ uͦ amittit p̃cipua corporis bona id e̾ corporis uitã ac
salutẽ : iã tribulatio ꝓcima ẽ animi bonis. qͥbꝰ ipse intͦ
tanqua corporis dñs est Qd facit qua lib& racione ut
ñ doleat cu corpꝰ uulnerat᷑ aut urit᷑. eui tanto ĩplicatͥ
consortio. ut pati possitꝰ dolere ñ possit: Ido & drabolus
hc̃ nocendi ordinẽ tenens illiꝰ magni uiri quẽ postulaue¬
rat tẽptandũ. pͥus ext̾na bona accepit in potestatẽ. qͥbꝰ
ablatis & ꝑditis. cũ illũ inconcussũ uid̾&. dixerat enĩ. dñs
dedit. dñs abstulit. sic̃ dõ placuit ita factũ ẽ. sit nom̃ dñi
Abenedictũ. Osa carnẽ cruciandã uulnere postulauit. tali
cũ eo confligens certamine ut bona ꝓxima inuader&. hoc
eͥ corporis bona Quibꝰ ille ꝑditis si forte suc cũb̾& atq ad
ĩpietatẽ cor inclinar&: &ia bona animi deꝑirent. qͥbꝰ ꝑden¬

Expanded text:
cum uero amittit praecipua corporis bona, id est corporis uitam ac cum uero amittit praecipua corporis bona, id est corporis uitam ac salutem, iam tribulatio proxima est animi bonis, quibus ipse intus tamquam corporis dominus est. quid facit qualibet ratione, ut non doleat, cum corpus uulneratur aut uritur, cui tanto implicatur chunc nocendi ordinem tenens, illius magni viri quem postulaverat tentandum, prius externa bona accepit in potestatem: quibus ablatis et perditis, cum illum inconcussum videret; dixerat enim, Dominus dedit, Dominus abstulitbenedictum —, etiam carnem cruciandam uulnere postulauit tali cum eo confligens certamine, ut bona proxima inuaderet, hoc est corporis bona. quibus ille perditis si forte succumberet atque ad impietatem cor inclinaret, etiam bona animi deperirent, quibus perden
Abbreviated transcription (Latin):
le falicetate yogat᷑ auut ne biscesat & deserat spe utte gtne
imminere. cũ in ipsa media passione ista diceres in¬
telligat᷑. que de illo in hoc psalmo ꝓphetata strihic
eni dicturꝰ e. etiã quȩ in euangłio aꝑtissime scripta st̃
Diuisert̃ sibi uestim̃ta mea: & suꝑ uestẽ meã misert̃¬
sorcẽ. Quod factũ ẽ. cũ iã pend& in ligno ¶ d ẽ gͦ tri¬
bulatio ꝓxima e in qua media lo quebat᷑. s nimiru il¬
lud uult intelligi: qͥa cũ caro indolorib ẽ & inpęnis.
ꝓfecto anima tc᷑ hab& magnũ agonẽ patientiȩ. in quo
ne deficiat laborandu & orandũ e̾ Nichil e̾ aut̃ anime
sua carne ꝓpinqͥus Idõ mundi huiꝰ qͥ lib& magnꝰ ꝑfectꝰ ꝗ
contẽptor : cũ alibi p̾atit᷑. nichil ꝑatit᷑ Potest enĩ adhi¬
bere uigilẽ racionẽ cũ amittit bona que extrinsecꝰ
st̃. & ab animo sapientis quȩ excupiditate non haberent
sine dubio longe ft̃: & ñ curare qđ patit᷑. qͥa nec ƿatit᷑

Expanded text:
lem felicitatem? Rogatur autem ne discedat et deserat spem vitae aetimmineret, cum in ipsa media passione ista dicere intelligatur, quae de illo in hoc psalmo prophetata sunt. Hic enim dicturus est etiam, quae in Evangelio apertissime scripta sunt, Diviserunt sibi sortem, quod factum est, cum iam penderet in ligno. quid est ergo tribulatio proxima est\', in qua media loquebatur? sed nimirum illud uult intellegi, quia, cum caro in doloribus est et in poenis, profecto anima tunc habet magnum agonem patientiae, in quo ne deficiat, laborandum et orandum est. nihil est autem animae sua carne propinquius. ideo mundi huius quilibet magnus perfectusque contemptor cum alibi patitur, nihil patitur. potest enim adhibere uigilem rationem, cum amittit bona, quae extrinsecus sunt et ab animo sapientis, qui ex cupiditate non haeret, sine dubio longe sunt, et non curare, quod patitur, quia nec patitur.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ piusticia eiꝰ hoc ÷ ꝓparticipatione uerbi ȩt̾ni quã in¬
choauit interĩ fide omia tẽporalia non solũ tẽpent᷑
contẽpnit bona. uerũ etiã patient᷑ sustin& mala Cales¬
enĩ fuert̾ piscatores & publicani. qͥa abiecta huiꝰ mun¬
Si elegit ut confund& forcia De his dictũ ẽ Edent pau¬
pes & saturabunt S qͥa istã saturitatẽ ñ apud seipsos
tenuert̃. quodã modo eñi ructantes dm̃ laudauert i¬

Expanded text:
 iustitia eius, hoc est pro participatione uerbi aeterni, quam inchoauit interim fide, omnia temporalia non solum temperanter contemnit bona, uerum etiam patienter sustinet mala. Tales fuerunt piscatores et publicani, quia abiecta huius mundi elegit, ut confunderet fortia. de his dictum est: Edent pauperes et saturabuntur. sed quia istam saturitatem non apud se ipsos tenuerunt, quodam modo enim ructantes dominum laudauer
Abbreviated transcription (Latin):
grinam᷑ ad nõ ꝑ fidẽ enĩ abulamꝰ. non ꝑ spetiẽ Q id̾o nc̃ in spe.¬
ferri oportebat. ut in exẽplo carnis eꝰ disceremꝰ qͥd in nr̃a sꝑare
debemꝰ. Noluit aliis demonstrare. s suis Alienis dico ñ natura:

Expanded text:
grinamur a domino; per fidem enim ambulamgrinamur a domino; per fidem enim ambulamferri oportebat, ut in exemplo carnis ejus disceremus quid in nostra sperare deberemus, noluit alienis demonstrare, sed suis: alienis dico, non natura,
Abbreviated transcription (Latin):
de dixert᷑: insultando qd ñ fier& : ñ credendo ed̃ futurũ ee̾t
Factũ ÷ aut̃ hoc : sed sic̃ fieri oportebat in filio hõis. in qͦ spes
ȩt̾̃nȩ uite fuerat reuelanda ad nouũ ꝑtinens testam̃tũ. ñ
sic̃ illi expectabant: & qͥa fieri ñ uidebant tanꝗͣ suꝑato insul¬
tabant: ꝑtinentes ad testam̃tũ uetꝰ & ad hoonnẽ in qͦ om̃s
morunt᷑. ñ ad filiũ hõĩs in qͦ om̃s uiuificabunt᷑ Mortẽ
qͥppe intulit hõ sibi filioq hõis: uitã uͦ attulit hõi. mori¬
ens & resurgens filiꝰ hõĩs Opꝓbriũ hõiũ & abiectio plebis usq
ad mortẽ Hoc enĩ uoluit in conspectu inimicoꝵ pati qͦ eũ
tanꝗͣ derelictũ putarent: ut gra com̃daret᷑ testamͣti noui.
qua disceremꝰ aliã querere felicitatẽ quȩ n est in fide. postea
uͦ erit in spetie Qũã diu enĩ sumꝰ in corpore at apłs: pere¬

Expanded text:
de dixerunt, insultando quod non fieret, non credendo quod futurum esset. de dixerunt, insultando quod non fieret, non credendo quod futurum esset. Factum est autem et hoc, sed sicut fieri oportebat in filio hominis, in quo spes aeternae vitae fuerat revelanda ad Novum pertinens Testamentum, non sicut illi exspectabant; et quia fieri non videbant, tanquam superato insultabant, pertinentes ad Testamentum Vetus et hominem in quo omnes moriuntur, non ad filium hominis, in quo omnes uiuificabuntur. mortem quippe intulit homo sibi filioque hominis; uitam uero adtulit homini moriens et resurgens filius hominis, opprobrium hominum et abiectio plebis usque ad mortem. hoc enim uoluit in conspectu inimicorum pati. quo eum tamquam derelictum putarent, ut gratia commendaretur testamenti noui, qua disceremus aliam quaerere felicitatem, quae nunc est in fide, postea uero erit in specie. quam diu enim sumus in corpore. ait apostolus, pere
Abbreviated transcription (Latin):
gra reuelata e⁊ eosq filios hõiã. potlqũa hoies appella¬
uuit Nlon aut̃ existones quasi locutionis regulã figi
nꝑpetua lege seruada : ut ubicũq legeris hoĩes autt fi¬
lios hoiũ sełm hanc distmctionẽ sẽꝑ intelligas sedut
Se habuerit circustantia lectionis. unde sensus si pato
haunt . si. late eruit᷑ sic̃ in hoc loco psalmi huiꝰ que ñ
mola  distictionis intentio. cũ ille qrui doceraerinte
sp auerunt patres nr̃i & eruisti eos ad te clamauerum
Q salrii facti st̃. in te sꝑauerunt & ñ st̃ confusi. subiun¬
ita distinguit. ego aut̃ inqͥt sũ uermis. & ñ ho : tanꝗͦ ilis
quos exaudisti & eruisti eã cõm̃dares felicitatẽ: quę ad
uetꝰ ꝑtin& testam̃tũ hõi ueteri tribuenda ee̾t: qͥ cępit
ab adã Ego artt̃ uermis. hoc est filiꝰ hoĩs. non hõ. sic̃ ille hõ
& locuti st̃ labiis & mouerunt caput. sꝑauit in dño eripiat
eũ. saluu faciat eũ qm̃ uult eũ. hoc in labiis non in cor¬

Expanded text:
a revelata est, eo que filios hominum potius quam homines appellavit. 23. Non autem existimes quasi locutionis regulam figi perpetua lege servandam, ut ubicumque legeris homines, aut filios hominum, secundum hanc distinctionem semper intelligas: sed ut se habuerit circumstantia lectionis, unde sensus, si patet, hauritur; si latet, eruitur. Sicut in hoc loco psalmi hujus, quem non moveat distinctionis intentio? cum ille qui dixerat, In te sperauerunt patres nostri et eruisti eos; ad te clamauerunt et salui facti sunt; in te sperauerunt et non sunt confusi, subiunita distinguit? ego autem, inquit, sum uermis et non homo, tamquam illis, quos exaudisti et eruisti, eam commendares felicitatem, quae ad uetus pertinens testamentum homini ueteri tribuenda esset, qui coepit ab Adam, ego autem sum uermis, hoc est filius hominis, non homo sicut ille homo, t locuti sunt labiis, et moverunt caput. Speravit in Deum, eruat eum, salvum faciat eum, quoniam vult eum. Hoc in labiis, non in cor
Abbreviated transcription (Latin):
ob carsã ꝓfecto enĩ erat aliqua cauisa ea qrte ñ parua
ut noȩ libar& diluuio: loth ede cȩlesti incendio. Isa acͤ
de imminente gladio: ios eph de calu̾nta mulieris &
custodia carceris: moysen ab egyꝑtiis. lraab de exci¬
dio ciuitatis: susannã a falsis cestib danielẽ aleonibꝰ
tres uiros ab ignibꝰ aliosq patres qͥ& elamauert &

Expanded text:
ob causam? profecto enim erat aliqua causa eaque non parua, ob causam? profecto enim erat aliqua causa eaque non parua, ut Noe liberaret de diluuio. Loth de caelesti incendio. Isaac de imminenti gladio, Ioseph de calumnia mulieris et custodia carceris, Moysen ab Aegyptiis, Raab de excidio ciuitatis, Susannam a testibus falsis, Danihelem a leonibus. tres uiros ab ignibus aliosque patres, qui exclamauerunt et
Abbreviated transcription (Latin):
sibi fundam̃tũ bonũi in futurũ. ut app̃hendent uerã
uitã : qualis in xp̃o ñ tantũ sp̃i. uerũ etiã carne ma¬
nifestata ẽ cũ resurrexit a mortuis: non qualẽ iudei in
illo ꝑemert᷑. quando de manibꝰ eoꝵ ds ñ eruit eũ.
dereliqͥ̾se uisus est exclamantẽ. ds ds̃ m̃s ut qͥd me dere¬
liqͥsti.: ut eo modo in se transfigurar& martyres suos. qͥ
& si mori nollent. qd etiã petro dtxit. altͦ de cing& &
fer& qͦ tu non uis significans qua moxte clarificatur
e̾e̾t d̃m & obhoc a dõ suo derelicti uident᷑ ad tẽpꝰ. cũ ess
noll& p̃stare qd uellent: illã uocẽ cordis emitterent. illũq
adhib̾ent pietatis affectũ que passione impendente ore
ꝓprio dñs exp̃ssit: eos in se identidem transfigurans Uerũ
nr̃o debuit apparere. ꝓpt̾ qũa uitã xp̃iani sumꝰ Propt̃a
ñ ait ds̃ m̃s dereliqͥsti me: s causã cõmonuit reqͥrendã
cũ addidit. ut qͥd dereliqͥsti me: id eꝰ quare. ꝓpt̃ qͥd: qua

Expanded text:
nt ueram uitam, qualis in Christi non tantum spiritu uerum etiam carne manifestata est. cum resurrexit a mortuis, non qualem Iudaei in illo peremerunt. quando eum de manibus eorum deus non eruit eumque dereliquisse uisus est exclamantem: Deus, deus meus, ut quid me dereliquisti? ut eo modo in se transfiguraret martyres suos, qui, etsi mori nollent, quod etiam Petro dixit: \'Alter te cinget et feret, quo tu non uis\\ significans. qua morte glorificaturus erat deum, et ob hoc a deo suo derelicti uiderentur ad tempus, cum eis nollet praestare, quod uellent. illam uocem cordis emitterent illumque adhiberent pietatis affectum, quem passione inpendente ore proprio dominus expressit eos in se identidem transfigurans: Verum  quam uitam Christiani sumus? propterea non ait: Deus meus, dereliquisti me, sed causam commonuit requirendam, cum addidit: ut quid dereliquisti me? id est quare. propter quid, quam
Abbreviated transcription (Latin):
me transtulisti: ut tu sis mͥ bonũ ꝓ t̾renis bonis mortali¬
tatis huiꝰ qũa in matris uentre sortitꝰ sũ qͥa ubas sirer
Ice enĩ uetustas ẽ de qua tu me extraxisti: & in illo carna¬
lis natiuitatis bona st̃: a qdͥbꝰ tu spes mea es: Inde eñi adte
uactatꝰ sũ. ad te scilic& transĩens totũ me tͥ cõmitens
doq de uente matris meȩ. idt debones carnis qũa fũpsi
in uentre matris mȩe. ds̃ m̃s estu: ut de his tu sis bonu
habito hoc÷ hinc illo emigraui E ista nr̃a in illũ erans¬
figuratio ẽ. qͥ ꝑ gr̃am testam̃ti nori mutamꝰ uitã. trans¬
seuntes de uetere ad noriã Nã ille hanc sacram̃to sue
passionis resurrectionisq signifi cans.: carnẽ mutauit de
mortalitate ad ĩmortalitatẽ: uitã uͦ non mutauit de
uetustate in nouitatẽ: qͥ nimꝗͣ fuit in impietate. unde
trans ir& ad pietatẽ Quãqua ñ defuert̃. qͣ hoc qd dictũ ẽ
de uentre matris meȩ ds m̃s es tur ido ad ipsũ capud nr̃m¬

Expanded text:
me traiecisti, ut tu sis mihi bonum pro terrenis bonis mortalitatis huius, quam in matris uentre sortitus sum, quia ubera suxi. haec enim uetustas est, de qua tu me extraxisti, et illa carnalis natiuitatis bona sunt, a quibus tu spes mea es; inde enim ad teiactatus sum ad te scilicet transiens, totum me tibi committens. ideoque de uentre matris meae, id est de bonis carnis, quam sumpsi in uentre matris meae, deus meus es tu, ut de his tu sis bonum habito, hoc est hinc illo emigraui; et ista nostra in illum transfiguratio est, qui per gratiam testamenti noui mutamus uitam transeuntes de uetere ad nouam. nam ille hanc rem sacramento suae passionis resurrectionisque significans carnem mutauit de mortalitate ad inmortalitatem, uitam uero non mutauit de uetustate in nouitatem, qui numquam fuit in impietate, unde transiret ad pietatem. Quamquam non defuerunt, qui hoc, quod dictum est: De uentre matris meae deus meus es tu, id
Abbreviated transcription (Latin):
te illos saluos ẽẽ factos uelit intelligi. in qua ipse utiq
derelictꝰ est Non quo illi a salute ȩt̾na fuerint alieni: sed
in occulto tunc erat. qd in xp̃o fuerat reuelandũ In ue¬
teri qͥppe testam̃to uelam̃ est. qd̾ tẽ aufertͥ cũ ad xep̃m qͥsq
inde transierit Quo crucifixo uelam̃ etiã tẽpli scissũ est
dixit : qim in xp̃o euacuat᷑ łlã & illis patribꝰ qua uis
rarissima. tam̃ fuert̃ & usq admortẽ exẽpla pacientie
a sanguine ab el. usq ad sanguinẽ zacharie quoꝵ san¬
guinẽ dicit dñs iħc. & ab eis exigendũ qͥ in patrũ suoꝵ
a qͥbꝰ illi occisi st̃ iniqͥtate ꝑsisterent. & in nouo testam̃to
nec defuit nec deest bonoꝵ fideliũ multitudo. qͥ etiã ista
tẽporali felicitate p̃polleant. & in ea largitoris di boni

Expanded text:
te illos saluos esse factos uelit intellegi, in qua ipse utique te illos saluos esse factos uelit intellegi, in qua ipse utique derelictus est, non quo illi a salute aeterna fuerint alieni, sed in occulto tunc erat, quod in Christo fuerat reuelandum. in uetere quippe testamento uelamen est, quod tunc auferetur, cum ad Christum quisque inde transierit. quo crucifixo uelamen etiam templi scissum est,dixit: Quoniam in Christo euacuatur. Nam et in illis patribus quamuis rarissima tamen fuerunt et usque ad mortem exempla patientiae a sanguine Abel usque ad sanguinem Zachariae, quorum sanguinem dicit dominus Iesus et ab eis exigendum, qui in patrum suorum, a quibus illi occisi sunt, iniquitate persisterent, et in nouo testamento nec defuit nec deest bonorum fidelium multitudo, qui etiam ista temporali felicitate praepolleant et in ea largitoris dei boni
Abbreviated transcription (Latin):
fiodeles qͥ post pasionẽ & resurrȩctionẽ ap̃i adhuc inssta iera
tenebant᷑ oispensationẽ testam̃ti ueteris nouiq distinguens
sustmnentiã inqͥt iob audistis & finẽ dñi uidistis. ne adõ
sustinerent teporalia mala: ut sibi hoc restitueret᷑ ed re¬
cepisse iob legimꝰ Nã & ab illo uulnere atq putredine sal¬
uis : fact. & ei cuncta quȩ amiserat. duplica a st̃ restitu¬
ta: ubi etiã com̃data eꝰ resurrectionis fides Nã filii ñ in
duplũ s totidẽ redditi: etia illos qͦs amiserat resurrectaros
significarunt.: Dic ipsi qͦq illis pͥoribꝰ iuncti: a resurrectione
dupli ñ inuenirent᷑ alieni Ut gͦ ñ talẽ remimerationẽ
sꝑaremꝰ quando mala tẽporalia paterem᷑. non ait sustinen¬
tẽporalia bona quȩ illi aeta redierunt. s ȩt̃na potiꝰ enue
in dño p̃cesserunt Iob gͦ de illis patribꝰ erat: qͥ exclamauer̃
&. alui facti st̃ Cũ enĩ di ẽ ego aut̃. satis insinuiat qua salu¬

Expanded text:
fideles, qui post passionem et resurrectionem Christi adhuc in ista uita tenebantur, dispensationem testamenti ueteris nouique distinguens: Sustinentiam, inquit, Iob audistis et finem domini uidistis, ne ideo patienter sustinerent temporalia mala, ut sibi hoc restitueretur, quod recepisse Iob legimus. nam et ab illo uulnere atque putredine saluus est factus et ei cuncta, quae amiserat, duplicata sunt restituta. ubi etiam commendata est resurrectionis fides. nam filii non in duplum sed totidem redditi etiam illos. quos amiserat, resurrecturos significarunt; sic ipsi quoque illis prioribus iuncti a restitutione dupli non inuenirentur alieni. ut ergo non talem remunerationem speraremus, quando mala temporalia pateremur, non ait: Sustinenerate, quae illi aucta redierunt, sed aeterna potius, quae in domino praecesserunt. Iob ergo de illis patribus erat, qui exclamauerunt et salui facti sunt. cum enim dicit: Ego autem, satis insinuat, qua salu
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is erams: & capud ꝓsuo corpore locrueba ł . nom disumeta
significatione uocis ubi connerio non distingute amni¬
latis Beniq in psalmo seqͥt & orans aduerte eierais qra¬

Expanded text:
nostris eramus et caput pro suo corpore loquebatur non disiuncta nostris eramus et caput pro suo corpore loquebatur non disiuncta significatione uocis, ubi conexio non disiungitur unitatis. Denique in psalmo sequitur et orans aduerte quid
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝓpt istã uitã in qua nos ds aliqriando use ad mer¬
teꝰ ꝑsequentiũ manibꝰ dereliqͥt. s ꝓpt̃̾ illã sẽpit̾nã nos de¬
bere ẽe aep̃ianos qͥa hoc in illo p̃cessisse intuemꝰ. ex cuiꝰ
uolunt ee aepĩani: nͥ ut huiꝰ uitę felicitate ꝑfruant᷑ Ido̾q
illa deficiente deficiunt Qiud si non in ipso nr̃o capite tã
insigne consticueret᷑ exẽpłu. qͦ disceremꝰ ꝓ cȩlestibꝰ trena
contepnere. non respicientes que uident᷑. s quȩ non iudent᷑:
ue enĩ uident᷑ tẽporalia sc̃.: quȩ aut̃ ñ uident ȩena. Quos
inse illis uocibꝰ transfigurare dignatꝰ eͥ Nã quantũ ad ipsũ
attin&. qͦmͦ uelle lib̾ari ab illa hora. qͥ ꝓpt̾ea uenerat m
illã horã  Nut qͥm sic loquebat᷑. quasi ei eso nollo aceiders
cu potestatẽ habuerit ponendi anima sua. aiterũ sum̃di
ea nec eã qͥsqua tollero ab illo s eã ipse ponerb. &icesib¬
mereo sic̃ in eauianq̃łio diẽs S ꝓcul oubio nos in illis uocib

Expanded text:
 in qua nos Deus aliquando usque ad mortem persequentium manibus derelinquit, sed propter illam sempiternam nos debere esse christianos; quia hoc in illo praecessisse intuemur, ex cujuvolunt esse christiani, nisi ut hujus vitae felicitate perfruantur; ideoque illa deficiente deficiunt. Quid, si non in ipso nostro capite tam insigne constitueretur exemplum, quo disceremus pro coelestibus terrena rontemnere, non respicientes quae videntur, sed quae non videntur? quae enim uidentur, temporalia sunt, quae autem non uidentur, aeterna. quos in se illis uocibus transfigurare dignatus est? nam quan- tum ad ipsum adtinet, quo modo uellet liberari ab illa hora, qui propterea uenerat in illam horam? aut quo modo sic loquebatur, quasi ei, quod nollet, accideret, cum potestanec eam quisquam tolleret ab illo, sed eam ipse poneret et resumeret, sicut in euangelio dicit? sed procul dubio nos in illis uocibus
Abbreviated transcription (Latin):
in quo om̃s uiiuficant᷑: non ada in quo om̃s moriurte e
ꝑhoc discite hõies ꝑ gr̃am testam̃ti noui iã iuita ⁊coeupis¬
cere sempit̾nq̃ Quid ꝓ magno ita uos uultis & cht̃o. demo¬
te lib̾ari: sic̃ libati sc̃ patres nr̃i. quando conm̃dabat osi
etiã trene felicitatis pͥterse non ee̾ aliũ laxgitorõ . Illa
felicitas ad ueterẽ hominẽ ꝑtin& quȩ uetustas ab aiã cept
a nouo noui estote: Ab ada homines. a xp̃o filia lonuitiu
mo. boies nqutt ul u m̃ta saluos facies dñe :sĩc̃ mul¬

Expanded text:
in quo omnes uiuificantur, non Adam, in quo omnes moriuntur. Ac per hoc discite, homines, per gratiam testamenti noui iam uitam concupiscere sempiternam. quid pro magno ita uos uultis a domino de morte liberari, sicut liberati sunt patres nostri, quando commendabat deus etiam terrenae felicitatis praeter se non esse alium largitorem? illa felicitas ad ueterem hominem pertinet, quae uetustas ab Adam coepia nouo noui estote; ab Adam homines, a Christo filii hominum. mo: Homines, inquit, et iumenta saluos facies, domine, sicut mul
Abbreviated transcription (Latin):
Quã fortasse significauit medio uentris sui. ut eiꝰ corpore ed
e ȩccła. quasi uentris locũ habebat cãnalis & infirmior mus¬
titudo slut si uentris nom magis interioubꝰ cõpetit: adeo po¬
tiꝰ ꝑfectiorẽ scripturarũ intellectũ ꝑtinere monstratũ ess
cũ cor eiꝰ id e̾ scripturȩ eiꝰ quȩ continent consiliũ eiꝰ In meo
enĩ siguli ꝓbat fornax sic alio loco scriptura dicit. & hores us
tẽptatio tribulationis & lingua mea adhesit faucibꝰ meis.

Expanded text:
quam fortasse significauit medio uentris sui, ut in eius corpore, quod quam fortasse significauit medio uentris sui, ut in eius corpore, quod est ecclesia, quasi uentris locum habeat carnalis et infirmior multitudo, aut, si uentris nomen magis interioribus competit, ad eos potius perfectiorem scripturarum intellectum pertinere monstratum est, cum cor eius, id est scripturae eius, quae continent consilium eius, in medio enim figuli probat fornax, sicut alio loco scriptura dicit, et homines iustos temptatio tribulationis. et lingua mea adhaesit faucibus meis.
Abbreviated transcription (Latin):
in medio uentris mei Hoc sane qũ eadmodũ capiti nr̃o ipsiꝰ cor¬
poris saluator eo aptet᷑. inuenire difficile el leci eñi nͥ mag̃¬
no pauore contigit: ut cor uelue liquescat humanũ Qd
unde in illo fieri potest. qui potestat̾e habebat ponendi & te¬
cipi anima suãs Sed ꝓfecto aut infirmoꝵ suoꝵ inse transtu¬
lt causã. siue illoꝵ qͥ metu mortis pauescunt sicut ꝓpse pe¬
trus ex egregio p̃sũptore tã creb negator effectꝰ. siue illoꝵ qui
tristicia salubri contabescunt. sic̃ idẽ ipse petrus cũ amare
fleuit. nã & tristicia quasi soluit cor. unde dr &iã grece. qd
suas ubi eiꝰ utiq latebat consiliũ Qd tẽ aꝑtũ ei cũ ea que de
illo ꝓphetata fuerant passus ĩpleuit Solute st qͦ scripture ei.
in his quȩ ꝑfecta st̃ aduentu eiꝰ matiuitate. passione. refurrec¬
tione. glorificatione. Quis enĩ ea ia ñ intelligit in pphetis.
eniando usq ad intellectũ etiã carnalis multitudinis ꝑuener̃s

Expanded text:
 ad modum capiti nostro, ipsius corporis saluatori coaptetur, inuenire difficile est. neque enim nisi magno pauore contingit, ut cor uelut cera liquescat humanum. quod unde in illo fieri posset, qui potestatem habebat ponendi et recipiendi animam suam? sed profecto aut infirmorum suorum in se transtulit causam siue illorum, qui mortis metu pauescunt sicut ipse Petrus ex egregio praesumptore tam creber negator effectus, siue illorum, qui tristitia salubri contabescunt sicut idem ipse Petrus, cum amare fleuit — nam et tristitia quasi soluit cor, unde dicitur etiam Graesuas, ubi eius utique latebat consilium, quod tunc apertum est, cum ea, quae de illo prophetata fuerunt, passus impleuit. solutae sunt ergo scripturae eius in his, quae perfecta sunt aduentu eius, natiuitate, passione, resurrectione, glorificatione. quis enim ea iam non intellegit in prophetis, quando usque ad intellectum etiam carnalis multitudinis peruenerunt?
Abbreviated transcription (Latin):
ħo factꝰ sũ: ds m̃s es tu Sed qͥd ẽ. tu extraxisti me de uen¬
tẽ: s ad ipsũ iħm de uirgine ꝓcreatũ refert᷑. quasi alios
ñ ds extrahat. in cuiꝰ ꝓuidentia e̾ om̃is ordo nascendi fn
in de significare uoluit uirginitatis partũ. seruat a iur¬
ginitat is integritate mirabili. cũ ait. qͥ extraxisti me
de uentre. ut qd̾ illic mirabilit᷑ factũ e̾. cũ ss fecisse dr̃
nemini incredibile uideat᷑: Quid gͦ ẽ & illud. spes mea ab
uibꝰ matris mee : qͣmͦ & hoc ad ipũ capud eele refrer
potest quiasi spes eiꝰ que indõ e a matris ubibei cependa

Expanded text:
s meus es tu. sed quid est: Tu extraxisti me de uentre, si ad ipsum legum de uirgine procreatum refertur? quasi alios non deus extrahat, in cuius prouidentia est omnis ordo nascendi; an inde significare uoluit uirginis partum seruata uirginitatis integritate mirabili, cum ait: Tu extraxisti me de uentre, ut quod illic mirabiliter factum est, cum deus fecisse dicitur, nemini incredibile uideatur? quid ergo est et illud: Spes mea ab uberibus matris meae? quo modo et hoc ad ipsum caput ecclesiae referri potest, quasi spes eius, quae in deo est
Abbreviated transcription (Latin):
potũ dedi non escã. nondũ enĩ potera¬
tis sed nec adhuc qͥdẽ potestis: adhuc
enĩ carnales estis: Si autẽ dixerimꝰ ha¬
bent: timendũ & cauendũ ẽ ne sub
hac occasione in occultis nefaria doce.
lacte paruulos aluisse se dicit apłs. ipsa ue¬
cussi non eo mͦ a carnalib qͦ ab sp̃ũa¬
lib cogitat᷑: & illis ẽ lac. istis cib qͥa
& si non audiunt ãplius intelligunt
ãplus. Non enĩ ȩqualit̾ m̃te p̾cipit᷑.
etiã qđ in fide parit᷑ ab utrisq recipit᷑.¬

Expanded text:
 nondum enim poteratis: sed nec adhuc quidem potestis; adhuc enim estis carnales » ? Si autem dixerimus, Habent; timendum et cavendum est, ne sub hac occasione in occultis nefaria doceanlacte parcussi, non eo modo a carnalibus, quo a spiritualibus cogitantur. Et illis est lac, istis cibus. Quia, etsi non audiunt amplius, intelligunt amplius. Non enim aequaliter mente percipitur, etiam quod in fide pariter ab utrisque recipit
Abbreviated transcription (Latin):
tio illicita refrenancla est. uelut cũ ieiuina¬
mus & uisis cibis palati appetitꝰ assurgit.
non fit nisi delectatione. sed huic tam̃ non
consentimus. & eam dominantes rationis iu¬
re cohibemꝰ. Si autẽ consensio facta fuerit:
plenũ peccatũ erit notũ do in corde nr̃o.
etiamsi facto non in notescat. hominib. It a
gͦ sunt isti gradus. quasi a serpente sugges¬
stio fiat. idest lubrico & uolubili. hoc est
temporali corpors motu. qr & si qua talia
fantasmata intus uersant᷑ in anima. de
corpore forinsecus tracta sunt : & si qͥs
occultus p̃ter istos qͥnq sensus motꝰ corpo¬
ris animam tangit. est etiam ipse corpora

Expanded text:
tio inlicita refrenanda est. uelut cum ieiunatio inlicita refrenanda est. uelut cum ieiunamus et uisis cibis palati appetitus assurgit, non fit nisi delectatione; sed huic tamen non consentimus et eam dominantis rationis iure cohibemus. si autem consensio facta fuerit, plenum peccatum erit, notum deo in corde nostro, etiam si facto non innotescat hominibus. ita ergo sunt isti gradus, quasi a serpente suggestio fiat, id est lubrico et uolubili, hoc est temporali corporum motu, quia et si qua talia phantasmata intus uersantur in anima, de corpore forinsecus tracta sunt, et si quis occultus praeter istos quinque sensus motus corporis animam tangit, est etiam ipse tempora
Abbreviated transcription (Latin):
Ego autem dico uob̃. qr om̃is qui uicđit
mulierem ad concupiscencłũ eam. iam
mechatus est eam in corde suo. Iustitia
gͦ minor est non mechari corpors con¬
iunctione. iustitia uͦ maior regni di
non mechari corde. Quisqͥs autẽ Non
mechat᷑ corde : multo facilius custo¬
dit ne mechet᷑ in corpore. Illud gͦ con¬
firmauit. qui hoc p̃cepit. Non enim
uenit legem soluere sed implere.
Sane considancłũ est. qđ non dixit om̃is
qͥ concupierit mulierẽ sed qui uiderit
mulierem ad concupiscentłu. id est hoc
fine & hoc animo attenđit ut eam con¬
cupiscat. qđ iam non est titillari de¬
lectione carnis. sed plane consentire
lbidini: ita ut ñ refrenet᷑ illicitus
appetitus. sed si facultas data fuerit sati¬
etur. Namtria sunt quib implet᷑ pecca.¬
tum. Suggestione. delectatione. consen¬
sione. Suggestio siue ꝑ memoriã fit siue
ꝑ corporis sensus. cum aliqͥd uidemꝰ uel
audimꝰ uel olfacimꝰ uel gust amꝰ uel tangi¬
mus Qđ si frui delectauerit: delecta¬

Expanded text:
ego autem dico uobis, quia omnis, qui uiderit mulierem ad concupiscendum eam, iam moechatus est eam in corde suo. iustitia ergo minor est non moechari corporum coniunctione, iustitia uero maior regni dei non moechari in corde. quisquis autem non moechatur in corde, multo facilius custodit, ne moechetur in corpore. illud ergo confirmauit qui hoc praecipit; non enim uenit legem soluere, sed implere. sane considerandum est, quod non dixit: omnis qui concupierit mulierem, sed: qui uiderit mulierem ad concupiscendum, id est hoc fine et hoc animo attenderit, ut eam concupiscat, quod iam non est titillari delectatione carnis, sed plane consentire libidini, ita ut non refrenetur inlicitus appetitus, sed, si facultas data fuerit, satietur. Nam tria sunt, quibus impletur peccatum: suggestione, delectatione, consensione. suggestio siue per memoriam fit siue per corporis sensus, cum aliquid uidemus uel audimus uel olfacimus uel gustamus uel tangimus. quod si frui delectauerit, delecta
Abbreviated transcription (Latin):
Q uomͦ mali clant bona. Sed malos apellauit di¬
lectores adhuc scłi hutꝰ ⁊ peccatores.
Bona uͦ quȩ dant scđm eoꝵ sensũ bona dicenda
st̃: qr hȩc ꝓbonis habent. ꝗͣquã ⁊ in rerũ
nat᷑a ista bona sint sed tẽporalia ⁊ ad istã
uitã iuf irmã ꝑtineNtia. Et qͥsquis ea
malꝰ dat: ñ de suodat. Dñi est enĩ terra
⁊ plenitudo eiꝰ. qͥ feẽ cełũ & t̾ram ⁊ mare.
& om̃ã quȩ meis sunt. Quant ũ gͦ sꝑandũ
ẽ dat᷑um nob̃ d̃m bona petentib. nec noᷤᷤ
posse decipi ut accipiamꝰ aliud ꝓ alio cũ
ab ipso petimꝰ. qͣdo nos etiã eũ simꝰ mali
nouimꝰ id dare qđ petim᷑ͦ. Non enĩ deci¬
pimꝰ filios nr̃os. ⁊ qualia cũq bona clamꝰ.

Expanded text:
Quomodo mali dant bona? Sed malos appellauit dilectores seculi huius et peccatores. Bona uero que dant secundum eorum sensum bona dicendi sunt, quia haec pro bonis habent. Quanquam et in rerum natura ista bona sint, sed temporalia et ad istam vitam infirmam pertinentia: et quisquis ea malus dat, non de suo dat; Domini est enim terra et plenitudo ejus qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt . Quantum ergo sperandum est daturum Deum nobis bona petentibus, nec nos posse decipi, ut accipiamus aliud pro alio, cum ab ipso petimus; quando etiam nos, cum simus mali, novimus id dare quod petimur? non enim decipimus filios nostros; et qual
Abbreviated transcription (Latin):
nũ synapis seminabat. Quid ẽ gͦ
noli me tangere. & tanꝗͣ. huiꝰ ꝓhi¬
bitionis causa quereret᷑ adiunxit.
ñdũ enĩ ascendi ad patrẽ meũ:
Quidẽ hoc: Si stans in t̾ra non tan¬
git᷑. sedens in cęlo quomͦ ab homini¬
b tangeret᷑: Qui certe anteꝗͣ. ascen¬
deret discipłis se tangendũ obtulit
dicens sicut lucas ȩuangłista testa¬
tur. Palpate & uidete qͥa sp̃s carnẽ
& ossa non habet. sicut me uidetis
habere. Uel quando dixit discipło
thomȩ. Infer digitũ tuũ huc & ui¬
de manus meas. & affer manuo
tuã & mitte in latus meũ. Quis au¬
tẽ tam sit absurdus ut dicat eũ a dis¬
cipłis quidẽ antequã ad patrẽ ascen¬
disset uoluisse se tangi. a mulierib
autẽ noluisse nͥ cũ asendisset ad pa¬
trẽ: Sed nec sic qͥ uellet desipere si¬
neret᷑ legunt᷑ enĩ etiã feminȩ post
resurrectionẽ antequã ad patrẽ as¬
cenderet tetigisse iħm: in qͥb erat

Expanded text:
num sinapis seminabat. Quid est ergo, num sinapis seminabat. Quid est ergo, Noli me tangere? Et tanquam hujus prohibitionis causa quaereretur, adjunxit, nondum enim ascendi ad Patrem meum. Quid est hoc? Si stans in terra non tangitur, sedens in coelo quomodo ab hominibus tangeretur? Qui certe antequam ascenderet, discipulis se tangendum obtulit dicens, sicut Lucas evangelista testatur, Palpate, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere : vel quando dixit discipulo Thomae, Infer digitum tuum huc, et vide manus meas, et affer manum tuam, et mitte in latus meum. Quis autem tam sit absurdus, ut dicat eum a discipulis quidem antequam ad Patrem ascendisset, voluisse se tangi; a mulieribus autem noluisse, nisi cum ascendisset ad Patrem? Sed nec sic, qui vellet, desipere sineretur. Leguntur enim etiam feminae post resurrectionem antequam ad Patrem ascenderet, tetigisse Jesum, in quibus erat
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo calũpniet̾ mulieri qđ hortu¬
lanũ dixerit dñm. & iħm magistrũ.
Ibi eni rogabat. hic agnoscebat: ibi
beneficiũ. hic recolebat doctorẽ a qͦ
discernere humana & diuina disce¬
bat. Apellabat dñm cuiꝰ ancilla nõ
erat. ut ꝑ eũ ꝑueniret ad dñm
cuiꝰ erat. Alit̃ gͦ dñm dixit sustulert᷑
dñm meũ. alit̾ autẽ dñe si tu sustu¬
usti eũ. Nã & ꝓpħȩ appellauerunt
dnpseos qͥ homines erant. sed aliter
illũ de qͦ scriptũ ẽ: dñs nom̃ eius.
Sed ista mulier quȩ iã fuerat conũ¬
sa retrorsũ. ut cuderet iħm qͣndo
sa corpore qđ non erat putauit. nẽ
corde conũsa qđ erat agnonit: Di¬
cit ei ihc. Noli me tangere. nondũ
enĩ ascendi ad patrẽ meũ. Uade au
breuit̃ quidẽ. sed tamen attentius
ꝑtractare debemꝰ. Iħc quippe muli¬
erẽ quȩ illũ magistrũ agnouit &
appellauit cũ hȩc ei responderet
fidẽ docebat. & hortolanus ille in
eius corde tãꝗͣ. in horto suo gra¬

Expanded text:
Nemo calumnietur mulieri quod hortulanum dixerit Dominum, et Jesum magistrum. Ibi enim rogabat, hic agnoscebat. Ibi  postulabat, hic recolebat doctorem, a quo discernere humana et divina discebat. Appellabat Dominum cujus ancilla non erat, ut perveniret ad Dominum cujus erat. Aliter ergo Dominum dixit: Sustulerunt num meum, aliter autem: Domine, si tu sustulisti eum. Nam et prophetae appellaverunt dominos eos qui homines erant, sed aliter illum de quo scriptum est: Dominus nomen ei . Sed ista mulier quae jam fuerat conversa retrorsum, ut videret Jesum, quando rsa corpore, quod non erat putavit: nunc corde conversa, quod erat agnovit? Dicit ei Jesus: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patr quidem, sed tamen attentius pertractare debemus. Jesus quippe mulierem quae illum magistrum agnovit et appellavit, cum haec ei responderet, fidem docebat: et hortulanus ille in ejus corde, tanquam in horto suo gra
Abbreviated transcription (Latin):
ta sit caro. Et nescio inqͥt ubi posue¬
runt eũ. Hec erat causa maior do¬
loris. qͥa nesciebat qͦ iret ad conso¬
landũ dolorẽ. Sed hora iã uenerat.
qua id qđ nuntiatũ quodãmͦ fuerat
ab angłis flere ꝓhibentib gaudium
succedet fletib. Deniq hȩc cũ dre
isset: conuersa ẽ retrorsũ. & uidit¬

Expanded text:
ta sit caro. Et nescio, inquit, ubi posueta sit caro. Et nescio, inquit, ubi posuerunt eum. Haec erat causa major doloris, quia nesciebat quo iret ad consolandum dolorem. Sed hora jam venerat qua id quod nuntiatum quodammodo fuerat ab angelis flere prohibentibus, gaudium succederet fletibus. Denique cum haec dixisset, conversa est retrorsum,
Abbreviated transcription (Latin):
Utrũ qͦđ nimiũ dolebat nec sus nec
illoꝵ oculis facile putabat credendũ¬
ẽẽ. an potius diuino instinctu in ani¬
mo eiꝰ effectũ ẽ ut ꝓspiceret: Pro¬
spexit enĩ. & uidit duos angłos in
albis sedentes: unũ ad caput & unũ
ad pedes: ubi positũ fuerat corpꝰ iħu.¬
Qͥd ẽ qđ unꝰ ad caput & ad pedes alt̾
sedebat : An qm̃ qͥ grece angłi dicun¬
tur latine sunt nuntii. isto mͦ xp̃i
des ab initio usq in finẽ significa¬
bant ẽẽ nuntiantũ: Dicunt ei illi.
Mulier quid ploras: Dicit eis. Tule¬
runt dnm meũ. & nescio ubi posu¬
erunt eũ. Angłi lacrimas ꝓhibebant.
ubi quid aliud quã futurũ quodãmͦ
gaudiũ nuntiabant : Ita enĩ dixert̃.¬
Mulier quid ploras: Ac si dicerent.
plorare noli. At illa eos putans in terro¬
gasse nescientes. causas ꝓdit lacrima
nime a toto partẽ significans. sicut
& uerbũ & anima & caro: crucifixũ
tam̃ & sepultũ. cũ sola eius sepul¬

Expanded text:
Utrum quod nimium dolebat, nec suis nec Utrum quod nimium dolebat, nec suis nec illorum oculis facile putabat esse credendum? An potius divino instinctu in animo ejus effectum est ut prospiceret? Prospexit enim, Et vidit duos angelos in albis, sedentes, unum ad caput, et unum ad pedes, ubi positum fuerat corpQuid est quod unus ad caput, ad pedes alter sedebat? An quoniam qui Graece angeli dicuntur, Latine sunt nuntii, isto modo Chrdes, ab initio usque ad finem significabant esse nuntiandum? Dicunt ei illi: Mulier, quid ploras? Dicit eis: Quia tulerunt Dominum meum, et nescio ubi posuerunt eum. Angeli lacrymas prohibebant, ubi quid aliud quam futurum quodammodo gaudium nuntiabant? Ita enim dixerunt Quid ploras? ac si dicerent: Plorare noli. At illa eos putans interrogasse nescientes, causas prodidit lacrnime, a toto partem significans: sicut  Verbum et anima et caro, crucifixum tamen et sepultum, cum sola ejus sepul
Abbreviated transcription (Latin):
de monum̾to discipłis eiꝰ
petro & lohanni nun¬
tiauerat maria mag¬
dalene. qͦ illi uenientesinue¬
nert̃
sola linteamina quib corpus fuerat᷑
in uolutũ. Et qͥd aliud credere potue¬
runt nͥ qͦđ dixerat. qͦđ etiã ipsa
unde ad monum̃tũ cucurrerant.
Maria autẽ stabat ad monum̃tum
foris plorans. Uiris enĩ recedentib in¬
firmiorẽ sexũ in eodẽ loco fartior fi¬
gebat affectus. Et oculi qͥ dñm quesi¬
erant & non inuenerant lacrimis
iã uacabant: amplius dolentes qđ
tanti cuiꝰ eis uita subtracta fuerat
m̃tũ. Dũ gͦ fleret inclinauit se. &
ꝓspexit in monum̃tũ. Cur hoc fece¬
rit nescio non enĩ nesciebat non ibi ñ¬
ẽẽ que querebat. quando quidẽ inde
sublatũ & tliscipłis ipsa nuntiaue¬
rat. & illi ad monum̃tũ uenerant:
& non solũ intuendo sed etiã intran¬
do corpus dñi quesierant nec inuene¬
rant. Qd sibi gͦ uult qđ ista cũ fleret
rursus inmonum̃tũ inclinata ꝓspex̃:

Expanded text:
de monumento, discipulis ejus Petro et Joanni nuntiaverat Maria Magdalene: quo illi venientes, invenerunt sola linteamina, quibus corpus fuerat involutum; et quid aliud credere potuerunt, nisi quod dixerat, quod etiam ipsa unde ad monumentum cucurrerant. Maria autem stabat ad monumentum foris plorans. Viris enim redeuntibus, infirmiorem sexum in eodem loco fortior figebat affectus. Et oculi qui Dominum quaesierant et non invenerant, lacrymis jam vacabant, amplius dolentes quotanti, cujus eis vita subtracta fuerat,m ergo fleret, inclinavit se et prospexit in monumentum. Cur hoc fecerit nescio. Non enim nesciebat non ibi esse jam quem quaerebat; quandoquidem inde sublatum et discipulis ipsa nuntiaverat; et illi ad monumentum venerant, et non solum intuendo, sed etiam intrando corpus Domini quaesierant, nec invenerant. Quid sibi ergo vult quod ista cum fleret, rursum in monumentum inclinata prospexit?
Abbreviated transcription (Latin):
re ualeamꝰ. inẽe tam̃ nullomͦ dubi¬
tare debemus. Aut gͦ sic dictũ est
noli me tangere nondũ enĩ ascendi
ad patrẽ meũ ut in illa femina fi¬
guraret᷑ ȩccłia de gentib quȩ in
xp̃m non credidit nͥ cũ asen disser
ad patrẽ. aut sic in se credi uoluit
tħc. hoc ẽ sic se spũalit̾ tangi. qđ ip¬
se & pat̾ unũ sint. Eius qͥppe intimis
sensib quodamͦ ascendit ad patrẽ.
qͥ sic in eo ꝓfecerit ut patri agnos¬
cat ȩqualẽ. Alit̃ non recte tangit᷑.
idest alit in eũ non recte creditur.
Poterat autẽ sic credere maria ut
eũ putaret imparẽ patri. qđ utiq
ꝓhibet᷑ clũ ei dr̃ noli me tangere. idest
noli in me sic crelere que ad modũ ad¬
huc sapit. Noli tuũ sensũ huc usq
ꝑtendere qđ ꝓ te factus sũ: ne non
transire ualeas ad illud ꝑ quł facta es.
Quomͦ enĩ non carnalit᷑ adhuc in euoi¬
non credebat. quẽ sicut hominẽ fle¬
trẽ meũ. Ibi me tangis. quando me
credideris patri non imparẽ dm̃. Ua¬

Expanded text:
nullo modo dubitare debemus. Aut ergo sic dictum est: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum, ut in illa femina figuraretur Ecclesia de gentibus, quae in Christum non credidit, nisi cum ascendisset ad Patrem, aut sic in se credi voluisse Jesus, hoc est sic se spiritualiter tangi, quod ipse et Pater unum sint. Ejus quippe intimis sensibus quodammodo ascendit ad Patrem, qui sic in eo profecerit, ut Patri agnoscat aequalem. Aliter non recte tangitur, id est, aliter in eum non recte creditur. Poterat autem seum putaret imparem Patri, quod utique prohibetur cum ei dicitur, Noli me tangere: id est, Noli in me sic credere, quemadmodum adhuc sapis; noli tuum sensum huc usque pertendere quod pro te factus sum, nec traQuomodo enim non carnaliter adhuc in eum credebat, quem sicut hominem fletrem meum. Ibi me tanges, quando me credideris Patri non imparem Deum. Va
Abbreviated transcription (Latin):
diderit. illud qđ seqͥt᷑ magis fidẽ gen
tiũ p̾dicat atq cõmendat. Beati qͥ
non uiderunt & credidert᷑. Preteriti
tẽporis usus ẽ uerbis. tanꝗͣ. ille qͥ qđ
erat futurũ in sua nouerat p̾destĩ¬
natione iã factũ. Sed iã sermo iste
a ꝓlixitate cohibendus ẽ : donabit dñs
ut de his que restant alias disputemꝰ.¬

Expanded text:
diderit, illud quod sequitur, magis gentium diderit, illud quod sequitur, magis gentium fidem praedicat atque commendat, Beati qui non viderunt, et crediderunt. Praeteriti temporis usus est verbis, tanquam ille qui quod erat futurum, in sua noverat praedestinatione jam factum. Sed jam sermo iste a prolixitate cohibendus est: donabit Dominus ut de his quae restant alias disputem
Abbreviated transcription (Latin):
bat tangebatq hominẽ. & confiteba¬
tur dm̃ quẽ non uidebat neq tange¬
bat. sed ꝑ hoc qđ uidebat atq tange¬
bat. illud remota iã dubitatione cre¬
debat. Dicit ei iħo. Quia uidisti me cre¬
didisti: non ait tetigisti me sed iudisti
me . qm̃ generalis qͦdãmͦ sensus ẽ uisus.
Nã & ꝑ alios quatuor sensus nomina¬
ri solet. uelut cũ dicimꝰ audi & inde
quã bene sonet. olfac & uide quã bene
oleat. gusta & uide quã bene sapiat.
tange & uide quã bene caleat. Ubiq
sonuit uide. cũ uisus ꝓprie non nege¬
turꝰ ocłos ꝑtinere unde & hic ipse dñs.
infer inquit digitũ tuũ huc. & uide
manus meas. Quid aliud ait quã tan¬
bat in digito. Ergo siue intuendo siue
etiã tangendo qͥa uidisti me inqͥt: cre¬
didisti. quãuis dici possit non ausuoi
fuisse discipłm tangere. cũ se offerret
ille tangendũ. Non enĩ scriptũ ẽ &
tetigit᷑ thomas sed siue aspiciendo tan¬
tũ siue etiã tangendo uiderit & cre¬

Expanded text:
bat tangebatque hominem, et confitebatur Deum quem non videbat neque tangebat; sed per hoc quod videbat atque tangebat, illud jam remota dubitatione credebat. Dicit ei Jesus: Quia vidisti me, credidisti. Non ait, tetigisti me; sed, vidisti me: quoniam generalis quodammodo sensus est visus. Nam et per alios quatuor sensus nominari solet: velut cum dicimus, Audi et vide quam bene sonet, olfac et vide quam bene oleat, gusta et vide quam bene sapiat, tange et vide quam bene caleat. Ubique sonuit, Vide, cum visus proprie non negetur ad oculos pertinere. Unde et hic ipse Dominus, Infer, inquit, digitum tuum huc, et vide manus meas: quid aliud ait quam, Tanbat in digito. Ergo sive intuendo, sive etiam tangendo, Quia vidisti me, inquit, credidisti. Quamvis dici possit non ausum fuisse discipulum tangere, cum se offerret ille tangendum: non enim scriptum est, Et tetigit Thomas. Sed sive aspiciendo tantum, sive etiam tangendo viderit et cre
Abbreviated transcription (Latin):
Pax uobis. Et cũ hoc dixisset. oftendit
eis manus & latus. Claui enĩ manus fire¬
rt̃. lancea latus eius aꝑuerat. ubi ad
dubitandũ corda sananda uulnerũ st̃
seruata uestigia. Noli autẽ corporis
ubi diuinitas erat ostia clausa non
obstiterunt: ille quippe non eis aꝑtis
intrare potuit. qͦ nascente uirgiuitas
matris inuiolata ꝑmansit. Gauisi st̃
gͦ discipłi uiso dño. Dixit gͦ eis iterũ.
Pax uobis. Iteratio. confirmatio est.
pacẽ suꝑ pacẽ. Sicut me misit pat᷑
inquit. & ego mitto uos. Equalẽ pa¬
tri filiũ nouimꝰ. sed hic uerba media¬
toris agnoscimꝰ: mediũ qͥppe se osten¬
dit dicendo. ille me. & ego uos. Hoc
cũ dixisset : insufflauit & dixit eis.
Accipite sp̃m scm̃. Insufflando signi¬
ficauit spm scm̃ non patris solius ẽẽ
ritas quȩ ꝑ spm̃ scm̃ diffundit᷑ in cor¬
dib nrͣis participũ suoꝵ peccata dimit¬
tit. eoꝵ autẽ qui non sunt eius parti¬
cipes tenet: ideo postea quã dixit ac¬

Expanded text:
is. Et cum hoc dixisset, ostendit eis manus et latus. » Clavi enim manus fixerant, lancea latus ejus aperuerat: ubi ad dubitantium corda sananda, vulnerum sunt servata vestigia. Moli autem corporis ubi divinitas erat, ostia clausa non obstiterunt. Ille quippe non eis apertis intrare potuit, quo nascente virginitas matris inviolata permansit. Gavisi sunt ergo discipuli, viso Domino. Dixit ergo eis iterum: Pax vobis. Iteratio confirmatio est; pacem super pacem . Sicut misit me Pater, inquit, et ego mitto vos. Aequalem Patri Filium novimus, sed hic verba Mediatoris agnoscimus. Medium quippe se ostendit dicendo, Ille me, et ego vos. Hoc cum dixisset, insufflavit, et dixit eis: Accipite Spiritum sanctum. Insufflando significavit Spiritum sanctum non Patris solius esse  diffunditur in cordibus nostris, participum suorum peccata dimittit, eorum autem qui non sunt ejus participes, tenet. Ideo posteaquam dixit: Ac
Abbreviated transcription (Latin):
in monte sicut in euangłio
scđm matheũ legimꝰ. si quis
pie sobrieq considerauerit:
puto quod inueniet iNeo quantũ ad mores
Quod polliceri non temere audemꝰ. sed ex
ipsis eiuscdẽ dñi uerbis conicientes. Nã
sic ipse sermo dm̃ concludit᷑. ut appareat
INeo p̃cepta e̾e᷑ om̃a. Quȩ ad informan¬
dam uitam ꝑtinert. Sic enĩdicit.
m̃is gͦ qͥ audit uerba mea hȩc & facit¬

Expanded text:
onte, sicut in Evangelio secundum Matthaeum legimus, si quis pie sobrieque consideraverit, puto quod inveniet in eo, quantum ad mores quod polliceri non temere audemus, sed ex ipsis ejusdem Domini verbis conjicientes. Nam sic ipse sermo concluditur, ut appareat in eo praecepta esse omnia quae ad informandam vitam pertinent. Sic enim dicit: « Omnis ergo qui audit verba mea h