comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lta tam̃ ut absq inuidia aut occasione mala
nichil aliud int̃ponatur. nisi uera iustitia ad ꝑ
ficiendum. Ille uͦ qui ꝑ odium uł malũ ingenium
& nisi ꝓpt̃ iustitiã faciendã hominẽ punierit :
honorem suũ ꝑdat & legib contra quas in iuste
fecit scđm pȩnã quã intulerit emendet:¬
Dictun ost nobis quod inquib dã locis ep̃i & comites
ab incestuosis. & ab his qui decimas nondant. uua¬
inter se pecuniã diuidant. qđ penitus ab olendũ
decreuimus. ne forte auariciȩ locus detur. Et
constitumus ut incestuosi iuxta canonicã sen¬
tentiã penitentia multentur. Qui uͦ decimas
post crebras ad monitiones & prȩdicationes sa¬
cerdotũ dare neglexerint. ex cõmunicentur.
luramento uͦ eas constringi nolumus ꝓpt̃ peri¬
culum periurii:¬
Prȩcipimus atq iubemus ne forte quod absit
aliquis circa epõs leuiter aut grauit̃ agat: quod
ad periculum totius imperii nr̃i ꝑtinet & ut

Expanded text:
ita tamen ut absque invidia aut absque occansione mala, ita tamen ut absque invidia aut absque occansione mala, et nihil aliud ibi interponatur nisi vera iustitcap. 197. Qui per odium vel malum ingenium, et nisi propter justitiam faciendam hominem punierit, honorem suum perdat, et legibus contra quem injuste fecit, secundum poenam quam intulerit emendetDictum est nobis , quod in quibusdam locis episcopi et comites ab incestuosis et ab his qui decimas non dant, walegentiis, et inter se pecuniam dividant. Quod penitus abolendum decrevimus, ne forte avaritiae locus detur; et constituimus, ut incestuosi iuxta canonicam sententiam poenitentia multentur; qui vero decimas post crebras ammonitiones et praedicationes sacerdotum dare neglexerint, excommunicentur. Iuramento vero eos constringi nolumus propter periculum periuriiPraecipimus atque iubemus, ne forte, quod absit, aliquis circa episcopos leviter aut graviter agat: quod ad periculum totius imperii nostri pertinet. Et ut
Abbreviated transcription (Latin):
ratione consensit : tunc peccatũ cognoscit᷑ ꝑfici
Insuggestione igit᷑ peccati semen est in delectatione
fit nutrimentum in consensu ꝑ fectio & sȩpe con¬
tingit ut hoc quod malignus sp̃s seminat in cogi¬
tatione. caro in delectatione trahat. nec tamen
anima eidem delectationi consentiat. & cũ caro
carnis uoluptatib reluctans in delectatione car¬
nali aliquo modo ligatur inuitus. ut ei exratio
ligatus sit. sed ligatum se uehement̃ in gemiscere
miles gemebat dicens. Uideo aliam legẽ in mem¬
bris meis repugnantẽ legimentis meȩ & capti¬
uum me ducentem in lege peccati quȩ est in mẽ¬
bris meis: Si aut̃ captiuus erat : minime pugna¬
bat: Sed et pugnabat: qua ꝓpt̃ & captiuus erat :
membris est. repugnabat : Si aut̃ pugnabat :
captiuus non erat: Ecce itaq homo est ut ita di¬
xerim captiuus & liber: liber exiustitia quam
diligit: captiuus ex dilectione quã portat in uit᷑:¬

Expanded text:
ratione consentit, tunc peccatum cognoscitur perfici. ratione consentit, tunc peccatum cognoscitur perfici. In suggestione igitur peccati initium est, in delectatione fit nutrimentum, in consensu perfectio. Et saepe contingit ut hoc quod malignus spiritus seminat in cogitatione, caro in delectationem trahat: nec tamen anima eidem delectationi consentiat. Et cum carocarnis voluptatibus reluctans, in delectatione carnali aliquo modo ligatur invitus, ut ei ex ratioligatus sit, sed ligatum se vehementer  Al. om. vemiles gemebat dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Si autem captivus erat, minime pugnabat; sed et pugnabat: quapropter et captivus erat, et pumembris est, repugnabat. Si autem pugnabat, captivus non erat. Ecce itaque homo est, ut ita dixerim, captivus et liber; liber ex justitia quam diligit, captivus ex delectatione quam portat invit
Abbreviated transcription (Latin):
gilantis oritur illusio dormientis : patet ani¬
mo reatus suus Uideat enĩ aqua radice inqui¬
natio illa processerit. quia quod cogitauit
sciens: hoc ꝑ tulit nesciens. Sed pensandũ est
ipsã cogitatio utrũ suggestione andelectatione
uł quod maius et peccati consonsu acciderit Tribi lii
enĩ modis impletur omne peccatũ. Uidelicet sug¬
gestione delectatione consensu. Suggestio quippe
fit ꝑdiabolum. delectatio ꝑ carnem. consensus
ꝑsp̃m: Quia & primã culpam serpens suggessit.
eua uelut caro delectata est : adam uͦ uelut sp̃s con¬
sensit. Et necessaria est magna discretio. ut int̃ sub¬
gestionem atq delectationẽ inter delectationem
et consensum. iudex sui animus prȩsideat. Cũ enĩ
malignus sp̃s peccatum suggerit inmente. si nulla
peccati delectatio sequatur. peccatũ om̃i modo
ꝑ petratum non est. Cumuͦ delectare caro ceperit.
tunc peccatum incipit nasci. Si aut̃ etiã ex delibe¬

Expanded text:
gilantis oritur inlusio dormientis, patet anigilantis oritur inlusio dormientis, patet animo reatus suus: videt enim a qua radice inquinatio illa processerit, quia quod cogitavit sciens, hoc pertulit nesciens. Sed pensandum est, ipsa cogitatio utrum suggestione, an delectatione, vel, quod majus est, peccati consensu acciderit. Tribus enim modis impletur omne peccatum; videlicet suggestione, delectatione, consensu. Suggestio quippe fit per diabolum, delectatio per carnem, consensus per spiritum: quia et primam culpam serpens suggessit, Eva velut caro delectata est, Adam vero velut spiritus consensit: et necessaria est magna discretio, ut inter suggestionem atque delectationem, inter delectationem et consensum, judex sui animus praesideat. Cum enim malignus spiritus peccatum suggerit in mente, si nulla peccati delectatio sequatur, peccatum omnimodo perpetratum non est; cum vero delectari caro coeperit, tunc peccatum incipit nasci: si autem etiam ex delibe
Abbreviated transcription (Latin):
do ex natui suꝑfluitate uł infirmitate euenit:¬
Omnino hȩc illusio non est timenda : quia hanc
animus nesciens ꝑtulisse. magis dolendus est quã
fecisse: Cum uͦ ultra modũ appetitus gula in
sumendis alimentis rapitur. atq id circo humo¬
rum receptacula grauantur: habet ex inde
animus aliquẽ reatum. non tam̃ usq ad pro¬
hibitionẽ ꝑcipiendi sc̃ĩ mysterii uł missarũ
sollemnia celebrandi : cum fortasse aut festus
dies exigit. aut ex hibere mysteriũ peo quod
sacerdos alius in loco de est ipsa necessitas com¬
pellit: Namsi ad sunt alii qui implere ministe
humiliter debet : si tam̃ dormientis mentẽ turpi
imaginatione non concusserit. Nam sunt quib
ita plerunq illusio nascitur ut eorũ animus
etiã in somno corporis positus turpis imaginib
non fȩdetur . Quamre unũ tibi ostenditur ipsã
mens rea non tam̃ uł suo iudicio libera cũ se
gluuem cecidisse. Siniex turpi cogitatione ui¬

Expanded text:
ndo ex naturae superfluitate, aliquando endo ex naturae superfluitate, aliquando eomnino haec illusio non est timenda, quia hanc, animo nesciente, pertulisse magis dolendum est quam fecisse. Cum vero ultra modum appetitus gulae in sumendis alimentis rapitur, atque idcirco humorum receptacula gravantur, habet exinde animus aliquem reatum, non tamen usque ad prohibitionem percipiendi sancti mysterii, vel missarum solemnia celebrandi, cum fortasdies exigit, aut exhiberi mysterium, pro eo quod sacerdos alius in loco deest, ipsa necessitas compellit. Nam si adsunt alii qui implere ministerhumiliter debet: si tamen dormientis mentem turpi imaginatione  Al., suggestione non concusserit. Nam sunt quibus ita plerumque inlusio nascitur, ut eorum animus, etiam in somno corporis positus, turpibus imaginationibus non foedetur. Qua in re unum ibi ostenditur, ipsa mens rea, non tamen vel suo judicio libera, cum se, gluviem cecidisse. Sin vero ex turpi cogitatione vi
Abbreviated transcription (Latin):
rit etiã sacre cõmunionis iysterium ualec acci¬
pere. cum ei ꝑ p̃finitam sententiã etiã eccłam
licuerit intrare: INTERI
IN TERROSATIOAU¬
GydTINI
Spost illlisionem quȩ ꝑ somnium solet acci¬
dere uł corpus dñi quis libet accipere ualeat¬
uł si sicerdos sit sacramysteria celebrare :
ReSpONSIO GREgOrii:
unc quidem testamentũ ueteris legis sicut insu¬
periori capitulo iam diximus. pollutũ dicit :¬
& nisi lotum aqua eiusq aduesperũ intrare
piet quod p̃fati sumus: quia quasi ꝑ somnium
illudit᷑ qui tẽptatus immundicia ueris imagi¬
nib: in cogitatione inquinatur : Sed lauandũ
aqua ut culpas cogitationis lacrimis abluat.
& nisi prius ignis temptationis recesserit. reũ se
quasi usq ad uesperũ cognoscat: Sed est in eadẽ
illusione ualde necessaria discretio. quȩ subti¬
liter pensari debeat . ex quare accidat menti
dormientis Aliquando eñĩ excrapula aliqnͣ¬

Expanded text:
rit, etiam sacrae communionis mysterium valet accirit, etiam sacrae communionis mysterium valet accipere, cum ei juxta praefinitam sententiam, etiam ecclesiam licuerit intrare. IX. Interrogatio Augustini. Si post inlusionem quae per somnium solet accidere, vel corpus Domini quilibet accipere valeatl, si sacerdos sit, sacra mysteria ceResponsio Gregorii. --Et quidem hunc Testamentum veteris legis, sicut in superiori capitulo jam diximus, pollutum dicit, et nisi lotum aqua, ei usque ad vesperum intrare piet quo praefati sumus, quia quasi per somnium illuditur qui, tentatus in immunditia, vanis imaginibus in cogitationibus inquinatur. Sed lavandus est aqua, ut culpas cogitationis lacrymis abluat. Et nisi prius ignis tentationis recesserit, reum se quasi usque ad vesperam cognoscat. Sed est in eadem illusione necessaria valde discretio, quae subtiliter pensare debeat, ex qua re accidat menti dormientis. Aliquando enim ex crapula, aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
est iudicio relinquendus: quia a nobis ꝓbibere
non debet accipere: qui in igne positus nescit ar¬
Hoc eñĩ concedit scã p̃dicatio. & tam̃ de ipsa con¬
cessione metum animũ concutit. Nam cũ paulus
uxorem suã. statim sub iungere curauit. Noc aũ
dico scđm indulgentiã: non scđm imperiũ: Non eñi
indulgetur quod licet. quod iustum est. Qđ igitur
indulgere dixit: culpã eẽ de monstrauit: Uigi¬
lantiuͦ mente pensandum est qđ in sina monte
dñs ad popłm locuturꝰ prius eundẽ popłm
abstinere amulierib p̃cepit. Et si illic ubi dñs
ꝑcreaturã subditam hominib: loquebat᷑ tanta
ꝓuisione est mundicia corporis requisita ut qui
uerba dĩ ꝑciperent mulierib mixti non essent
quanto magis mulieres quȩ corpus dñi omĩpo¬
tentis accipiunt. custodire nisi prius mundos
eos dauid amulieribus fiteretur . Tuncaũt uir
qui post admixtionẽ coniugis lotus aqua fue¬

Expanded text:
est judicio relinquendus; quia a nobis prohiberi est judicio relinquendus; quia a nobis prohiberi non debet accipere, qui in igne positus nescit arHoc enim eis concedit sancta praedicatio, et tamen de ipsa concessione metu animum concutit. Nam cum Paulus uxorem suam, statim subjungere curavit: Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium . Non enim indulgetur quod licet, quia justum est. Quod igitur indulgere dixit, culpam esse demonstravit. Vigilanti vero mente pensandum est, quod in Sina monte Dominus ad populum locuturus, prius eumdem populum abstinere a mulieribus praecepit. Et si illuc ubi Dominus per creaturam subditam hominibus loquebatur, tanta provisione est munditia corporis requisita, ut qui verba Dei perciperent mulieribus mixti non essent; quanto magis mulieres, quae corpus Domini omnipotentis accipiunt, custodire ieos David a mulieribus fateretur? Tunc autem vir qui post admixtionem conjugis lotus aqua fue
Abbreviated transcription (Latin):
Quienĩ in iniquitatib conceptũ se nouerat ade¬
licto sẽ natum gemebat: quia portat in ramo
humorẽ uitii quem traxit ex radice. In quib
tatẽ nominat. sed ipsam uidelicet uoluntatẽ
legitima : et tam̃ in eoꝵ actu aliquatenus fe¬
damur. Sicut sepe irascendo culpas in sequim᷑:
& tranquillitatẽ in nobis animi ꝑ turbamus:
& cum rectũ sit quod agitur non est tam̃ apꝓ¬
babile quod in co animus ꝑturbatur. conta uitia
quippe delinquentiũ iratus fucrat quidicebat. Turlu¬
tus est p̃ira oculus ineus. Quia onĩ non ualet nisi
maleacta de orsum in sequitur. confundi atq tur¬
bari a summoꝵ contẽplatione cogebatur Et lauda¬
bilis gͦ est ira contra uitium et tam̃ molesta: quia
turbatũ se aliquẽ redtũ incurrissẽ estimabat:
Oportet itaq legitimã carnis copulã. ut causa
ꝓlis sit non uoluntatis & carnis commixtio cro¬
raptus sed solummodo creandoꝵ liberorũ grã
sumendo dñici corporis sanguinisq mysterio suo

Expanded text:
Qui enim in iniquitatibus conceptum se noverat, a delicto se natum gemebat: quia portat  Al. add. arbor in ramo humorem vitii, quem traxit ex radice. In quibustatem nominat, sed ipsam videlicet voluptatem legitima, et tamen in eorum actu aliquatenus foedamur; sicut set tranquillitatem in nobis animi perturbamus. Et cum rectum sit quod agitur, non est tamen approbabile, quod in eis animus perturbatur. Contra vitia quippe delinquentium iratus fuerat, qui dicebat: « Turbatus est prae ira oculus meus ; » quia enim, nisi mala acta deorsum insequitur, confundi atqbari a summorum contemplatione cogebatur. Et laudabilis ergo est ira contra vitium, et tamen molesta, quia turbatum se reatum aliquem incurrisse aestimabat. Oportet itaque legitima carnis copula ut causa prolis sit, non voluptatis; et carnis commistio creraptus, sed solummodo creandorum liberorum gratia usumendo dominici corporis sanguinisque mysterio, suo
Abbreviated transcription (Latin):
se congregationi frm estimart non debetꝰ qui
se grauari ꝑnequitiã prauȩ uoluntatis uidet:
Quamuis debacre diuersȩ hominũ nationes.
diuersa sentiant atq alia custodire uideant᷑
Romanoꝵ tam̃ semꝑ ab antiquiorib usus
fuit. post cõmixtionem ꝓpriȩ coniugis. et
lauacri purificationẽ quȩrere & ab ingres¬
su eccłȩ paululum reuerent̃ abstinere: Nec
hȩc dicentes culpam deputamus esse conu¬
gium. sed quia ipsa licita admixtio coniu

Expanded text:
se congregationi fratrum aestimare non debet, qui se congregationi fratrum aestimare non debet, qui se gravari per nequitiam pravae voluntatis videt. Quamvis de hac re diversae hdire videantur, Romanorum tamen semper ab antiquioribus usus fuit, post admixtionem propriae conjugis, et lavacri purificationem quaerere, et ab ingressu Ecclesiae paululum reverenter abstinere. Nec haec dicentes, culpam deputamus esse conjugium; sed quia ipsa  Al., ista licita admixtio conjug
Abbreviated transcription (Latin):
potente dõ pollutũ essẽ in opere ostendit᷑
quod expollutȩ cogitationis radice generatur.
Vnde paulus quoq apłs dicit : Omĩa munda
mundis. coinquinatis aũt & infidelib nichil
mundũ: Atq max eiusdem causam coinqui¬
nationis annuntians apte sub iungit: Comqui¬
nata sunt enĩ et menscoꝵ & conscientia: Sigͦ
ei cibus immundus non est cui mens munda
non fuerit. cur quod munda mente mulier
ex natura patitur. ei inimmundiciã reputet᷑ :
Uir aũt cum ꝓpria coniuge dormiens nisi lo¬
tus aqua intrare eccłam non debet: sed neq
lotus statim intrare debet lex aũt ueteri
populo prȩcipit. ut mixtus uir mulieri & la¬
uari aqua debeat. et ante solis occasum
eccłam non intrare. Quod tam̃ intelligi spĩ¬
talit̃ potest : quia mulieri uir miscctur quan¬
do illicitȩ concupiscentiȩ animuꝰ incogitatione
ꝑdelectationẽ coniungitur quia nisi prius
ignis concupiscentiȩ amente deferueao dignũ

Expanded text:
potente Deo pollutum esse in opere ostenditur, potente Deo pollutum esse in opere ostenditur, quod ex pollutae cogitationis radice generatur. Unde Paulus quoque apostolus dicit: Omnia munda mundis, coinquinatis autem et infidelibus nihil est mundum . Atque mox ejusdem causam coinquinationis adnuntians subjungit: Coinquinata sunt enim et mens eorum et conscientia. Si ergo ei cibus immundus non est cui mens immunda non fuerit: cur quod munda mente mulier ex natura patitur, et in immunditiam reputetur? Vir autem cum propria conjuge dormiens , nisi lotus aqua, intrare ecclesiam non debet; sed neque lotus intrare statim debet. Lex autem veteri populo praecepit, ut mixtus vir mulieri, et lavari aqua debeat, et ante soliecclesiam non intrare. Quod tamen intelligi spiritaliter potest; quia mulieri vir miscetur, quando inlicitae concupiscentiae animus in cogitatione per delectationem conjungitur; quia nisi prius ignis concupiscentiae a mente deferveat, dignum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑudicium facta sit bumana natura cognoscat:
& homo qui culpam sponte ꝑpetrauit. reatũ
culpȩ portec inuitus : Atq id eo feminȩ cum
semet ipsis considerent. & sunm̃strua consue¬
tudine ad sacramentũ dñici corporis & san¬
guinis accedere non prȩsumant: Dum uͦ ꝑcipi¬
endo ex religiosȩ uitȩ consuetudine eiusdem
mysterii amore rapiuntur . reprimendȩ sic̃
prȩdiximus non sunt. Sicut in testamento
ueteri exteriora oꝑa obseruantur . ita intes¬
tamento nouo non tam quod exterius agitur:
quã id quod interius cogitatur. sollicita in¬
tentione attendit᷑. ut sub tili sententia punia¬
tur: Nam multa lex uelut immunda man¬
ducare ꝓhibebat. in cuangłio tam̃ dñsdicit:
Non quod intrat in os coinquinat hominem:
sed quȩ exeunt deore. illa sunt quȩ comqui¬
nant hominẽ: Atq paulo post subiecit expo¬
nens : Ex corde exeunt cogitationes malae :
Ubi ubertim indicatũ est: quia illud abom̃i¬

Expanded text:
judicium facta sit, humana natura cognoscat. judicium facta sit, humana natura cognoscat. Et homo qui culpam sponte perpetravit, reatum culpae portet invitus. Atque ideo feminae cum semetipsis considerent, et si in menstrua consuetudine ad sacramentum dominici corporis et sanguinis accedere non praesumant, de sua endi ex religiosae vitae consuetudine, ejusdem mysterii amore rapiuntur, reprimendae, sicut praediximus, non sunt. Sicut enim in Testamento Veteri exteriora opera observantur, ita in Testamento Novo, non tam quod exterius agitur, quam id quod interius cogitatur, sollicita intentione adtenditur, ut subtili sententia puniatur. Nam cum multa lex velut inmunda manducare prohibeat; in Evangelio tamen Dominus dicit: Non quod intrat in os, coinquinat hominem; sed quae exeunt de ore, illa sunt quae coinquinant hominem . Atque paulo post subjecit exponens: Ex corde exeunt cogitationes malae . Ubi ubertim indicatum est, quia illud ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
contra famen alimenta. cont᷑sitim potum
contra estum auras. contrafrigus uestem. contra las¬
situdinem requiem quȩrere. nisi medicamentum
itaq & menstruus sui sanguinis fluxus egritudo
est : Siigitur bene p̃supsit quȩ uestimentum
dñi in languore posita tetigit. quod uni ꝑsonȩ
infirmanti conceditur curnon concedatur cunc¬
tis mulierib quȩ naturȩ suȩ uitio infirmant᷑ :
Sc̃ȩ aũt cõmunionis mysteriũ in eisdẽ diebus
ꝑcipere non debet ꝓhiberi. Si aũt̃ exueneratio¬
ne magna ꝑcipere non prȩsumit. laudanda
est: sed si ꝑceperit : non udicanda. Bonarum
quippe mentium est & ibi aliqͥmꝰ culpas suas
agnoscere. ubi culpa non est : quia sepe sine cul¬
pa agitur. quod uenit ex culpa: Unde etiam
cum esurimus sine culpa comedimus quibus
mus. Menstrua enĩ consuetudo mulierib non
ut etiã sine uoluntatis studio uideatur.ee. pollu¬
ta. exculpa uenit uitium.: inquo se ipsa quał

Expanded text:
contra famem alimenta, contra sitim potum, contra famem alimenta, contra sitim potum, contra aestum auras, contra frigus vestem, contra lassitudinem requiem quaerere, nisi medicamentum itaque et menstruus sui sanguinis fluxus egritudo est. Domini in languore posita tetigit, quod uni personae infirmanti conceditur, cur non concedatur cunctis mulieribus quae naturae suae vitio infirmantur? Sanctae autem communionis mysterium in iisdem diebus percipere non debet prohiberi. Si autem ex veneratione magna percipere non praesumit, laudanda est; sed si perceperit, non quippe mentium est, et ibi aliquo modo culpas suas agnoscere, ubi culpa non est; quia saepe sine culpa agitur quod venit ex culpa: unde etiam cum esurimus, sine culpa comedimus, quibus mus. Menstrua enim consuetudo mulieribus non ut etiam sine voluntatis studio videatur esse polluta, ex culpa venit vitium, in quo se ipsa qualis per
Abbreviated transcription (Latin):
quippe quiã sine partus causa cum in consue
tis menstruis detinentur . uiris suis misceripro¬
bibentur. itaut morte. sacra lex feriat : siquis
mulier dum consuetudinẽ menstruatã patit᷑
ꝓhiberi ȩccłam intrare non debet quia eina¬
ut ingressu eccłȩ priuetur . Nouimus nanq
tur post̃ tergum dni humilit ueniens uestim̃¬
ti eius fimbriã tetigit atq ab ea statĩ sua in¬
firmitas recessit Si gͦ influxu sanguinis posi¬
ta laudabilit̃ potuit dñi uestimentũ tangere
curquȩ menstrua sanguinis patitur e non lice¬
at dñi eccłam intrare : Sed dicis : Illam in¬
firmitas compulit: has uͦ de quib: loquim᷑
consuetudo constringit: Perpende auc̃ frat̃
km̃e quia omne quod inbac mortali carne
patimur. ex infirmitate naturȩ est dignodĩ
iudicio post culpam ordinatũ : Esurire
nanq sitire. estuare. algere. lasescere. ex
infirmitate naturȩ est: & quid est aliud

Expanded text:
quippe quia et sine partus causa, cum insuetis quippe quia et sine partus causa, cum insuetis  Al., consuetis suis menstruis detinentur, viris suis misceri prohibentur; ita ut morte lex sacra feriat, si quis mulier dum consuetudinem menstruam patitur, prohiberi ecclesiam intrare non debet; quia ei naut ingressu ecclesiae privetur. Novimus namque is, post tergum Domini humiliter veniens, vestimenti ejus fimbriam tetigit, atque ab ea statim sua infirmitas recessit . Si ergo in fluxu sanguinis posita, laudabiliter potuit Domini vestimentum tangere, cur quae menstruam sanguinis patitur, ei non liceat Domini ecclesiam intrare? Sed dicis: Illam infirmitas compulit; has vero de quibus loquimur, consuetudo constringit. Perpende autem, frater carissime, quia omne quod in hac mortali carne patimur ex infirmitate naturae, est digno Dei judicio post culpam ordinatum. Esurire namque, sitire, aestuare, algere, lassescere, ex infirmitate naturae est. Et quid est aliud,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi primȩ matriom̃ium dr̃ In doloribus
paries : Si aut̃ enixm mulierẽ ꝓhibemus
eccłam intrare ipsam ci pęnã suã inculpã
deputamus Babtitare aut̃ uł en ixã mulie¬
rem uł hoc quod genuerit . si mortis pericu
uł hoc quod gignitur eidem qua natum est̃ nul¬
lomodo ꝓibetur . quia sci mysterui gratia
sicut uiuentibus atq discernentib cũ mag¬
na discretione ꝓuidenda est: itais quibus
mors imminet sine ulla dilatione offeren
da ne dum adbuc tempus ad p̃bendum
redemptionis in ẏsterium quȩrit᷑ interue¬
niente paululum mora in ueniri non uale¬
at qui redimatur : Ad eius uͦ concubitum
uir suus accedere non debet. quo adusq
quoduidelicet ex sola causa in continentiȩ
uidetur inuentum . quia dum se continere
nolunt. despiciunt lactare quos gignunt.
Hȩ itaq quȩ filios suos expraua consuetudi
ne ad nutriendum tradunt. nisi purgationis tem¬
pus transicrit. uiris suis non debent ad misceri.

Expanded text:
ipsi primae matri omnium dicitur: In doloribus ipsi primae matri omnium dicitur: In doloribus paries . Si itaque enixam mulierem prohibemus ecclesiam intrare, ipsam ei poenam suam in culpam deputamus. Baptizare autem vel enixam mulierem, vel hoc quod genuerit, si mortis periculvel hoc quod gignitur, eadem qua natum est, nullo modo prohibetur: quia sancti mysterii gratia  viventibus atque discernentibus cum magna discretione providenda est, ita his quibus mors imminet sine ulla dilatione ofda, ne dum adhuc tempus ad praebendum redemptionis mysterium quaeritur, interveniente paululum mora, inveniri non valeat qui redimatur. Ad ejus vero concubitum vir suus accedere non debet, quoad usqueQuod videlicet ex sola causa incontinentiae videtur inventum, quia dum se contnolunt, despiciunt lactare quos gignunt. Hae itaque quae filios suos ex prava consuetudine aliis ad nutriendum tradunt, nisi purgationis tempus transierit, viris suis non debent admisceri:
Abbreviated transcription (Latin):
quã acceperant recto dĩ iudicio ꝑdiderunt.
Quia itaq isdem omp̃s ds̃ humanũ genus
ꝓculpa sua funditus ex tinguere noluit &
immortalitatẽ homini ꝓpeccato suo abs¬
tulit. et tam̃ ꝓbenignitate suȩ pietatis
fecunditatẽ ei sobolis reseruauit. Quod gͦ
naturȩ humanȩ ex om̃i potentis dĩ dono
seruatũ est qua ratione poterit a sacri bap¬
tismatis gratia ꝓhiberi : In illo quippe mys¬
terio in quo om̃is culpa funditus ex tinguit᷑
ualde stultum est si donũ grãe contradicere
posse uideatur: Cum uͦ enixa fuerit mulier:
post quot dies debeat eccłam intrare. testam̃¬
tiueteris prȩceptione didicisti ut ꝓmasculo
quia inministerio accipitur : Nã si hora
eadem qua genuerit actura grãs intrat
eccłam nullo peccati pondere grauatur
Uoluptas et enĩ carnis non dolor inculpa
est In carnis aut̃ cõmixtione uoluptas est :
Nam in prolis prolatione gemitus. Unde et

Expanded text:
quam acceperant recto Dei judicio perdiderunt. quam acceperant recto Dei judicio perdiderunt. Quia itaque isdem omnipotens Deus humanum genus pro culpa sua funditus exstinguere noluit, et immortalitatem homini pro peccato suo abstulit; et tamen pro benignitate suae pietatis, fecunditatem ei sobolis reservavit. Quod ergo naturae humanae ex omnipotentis Dei dono servatum est, qua ratione poterit a sacri baptismatis gratia prohibere? In illo quippe mysterio, in quo omnis culpa funditus exstinguitur, valde stultum est, si donum gratiae contradicere posse videatur. Cum vero enixa fuerit mulier , post quot dies debeat ecclesiam intrare, Testamenti veteris praeceptione didicisti , ut pro masculo quia in mysterio accipitur. Nam si hora eadem qua genuerit, actura gratias intrat ecclesiam, nullo peccati pondere gravatur: voluptas etenim carnis, non dolor in culpa est. In carnis autem commixtione voluptas est; nam in prolis prolatione gemitus. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
postꝰ quã genuerit post quãntũ tẽpus po¬
test eccłam intrare. aut etiã ne morte
p̃occupetur quod genuerit. post quot dies
hocliceat sacribaptismatis sacramenta
ꝑcipere : aut post quantũ temporis huic
uir suus possit in carnis copulatione coniun¬
gi. aut si menstrua consuetudine tenetur.
aut eccłam intrare eiliceat. aut sacrȩ cõmu¬
nionis sacramenta ꝑcipere. aut uir suȩ coniu¬
gi ꝑmixtus priusquã lauecur aqua : si eccłam
possit intrare. uł etiã administeriũ cõmunio¬
nis sacrȩ accedere: quȩ omĩa rudi anglorum
cuiiam & responsum reddidisse me arbi¬
tror. sed hoc quod ipse dicere & sentire po¬
tuisti credo quia mea apud te uolueris res¬
ponsione firmari Mulier et enĩ pregnans
cur non debeat baptitari. cũ non sit ante
om̃ĩpotentis dĩ oculos culpa aliqua fecun¬
ditas carnis : Nam cum primi parentes nr̃i
inpara diso deliquissent immortalitatem

Expanded text:
postquam genuerit, post quantum tempus popostquam genuerit, post quantum tempus possit ecclesiam intrare? aut etiam ne morte praeoccupetur quod genuerit, post quot dies hoc liceat sacri baptismatis sacramenta percipere? aut post quantum temporis huic vir suus possit in carnis copulatione conjungi? aut si menstrua consuetudine tenetur, an ecclesiam intrare ei liceat, aut sacrae communionis sacramenta percipere? aut vir suae conjugi permistus, priusquam lavetur aqua, si ecclesiam possit intrare? vel etiam ad mysterium communionis sacrae accedere? Quae omnia rudi Anglorum cui jam et responsum reddidisse me arbitror. Sed hoc quod ipse dicere et sentire potuisti, credo quia mea apud te volueris responsione firmari. Mulier etenim praegnans cur non debeat baptizari, cum non sit ante omnipotentis Dei oculos culpa aliqua fecunditas carnis? Nam cum primi parentes nostri in paradiso deliquissent, inmortalitatem
Abbreviated transcription (Latin):
unũ depusillis xp̃i uidelicet ministris. &
alibi: Qui uos recipit : me recipit & qui
uos spernit : me spernit : Et ut hoc detrac¬
tionis et scandali peccatũ om̃s sum moꝑe
caueant. obnixe monemus. & corã dõ
testamur & sicut dei fideles rogamus. ne
xp̃i detrahant ministros: Similit̃ & xp̃i
gistros monemus ne locum subditis tri¬
buant detrabendi. qui a qui detrahit
fratrẽ suũ homicida est & peior legit᷑
eẽ detractio : quã fornicatio: Ideo mo¬
nemus & p̃cipue rogamus nefiat. ne
absq gladio aut uulnere corporis a liqͦ
quisquã homicida inueniat᷑ : & sicut
de hominib corporalit̃ occisis iudicare
decreuimus. sic et deillis qui ex hoc de¬
tractionis scelere detecti corã nobis
fuerint ꝑ agi dño annuante decernimꝰ:
ut pax eccłarũ inquantũ dñs auxilium
dederit. ĩnfinib: & regionib: nobis ad eo
commissis. nulla turbetur tempestate
detractionũ. atq bellorum:¬
INTERROGATIO AUGUSTINI
Si pregnans mulier debeat baptizari. aut

Expanded text:
de pusillis, Christi videlicet ministris. Et alibi: Qui vos recipit, me recipit; et qui vos spernit, me spernit. Et ut hoc detractionis et scandali peccatum omnes summopere caveant, obnixe monemus et coram Deo testamur et sicut Dei fideles rogamus, ne Christi detrahant ministros. Similiter et Chrgistros monemus, ne locum subditis tribuant detrahendi; quia qui detrahit fratrem suum, homicida est; et peior legitur esse detractio quam fornicatio. Ideo monemus et praecipue rogamus ne fiat, ne absque gladio aut vulnere corporis aliquo quisquam homicida inveniatur. Et sicut de hominibus corporaliter occisis iudicare decrevimus, sic et de illis, qui ex hoc detractionis scelere detecti coram nobis fuerint, peragi Domino annuente decernimus; ut pax ecclesiarum, in quantum Dominus auxilium dederit, in finibus et regionibus nobis a Deo commissis nulla turbetur tempestate detractionum atque bellorumInterrogatio Augustini. Si praegnans mulier debeat baptizari? aut
Abbreviated transcription (Latin):
derit. cũ eodem de eccłȩ cõmunione pellat᷑:
ab officio de trabendos:¬
on oportere clericos uł laicos religiosos ante
sacram diei tertiã adire conuiuia. neq ali¬
quando clericus nisi ymnodicto edere panẽ.
& postcibos grãs auctori dõ referre :¬

Expanded text:
derit, cum derit, cum ab officio detrahendoson oportere clericos vel laicos religiosos ante sacram horam diei tertiam inire convivia, neque aliquando clericos nisi hymno dicto edere panem, et post cibos gratias auctori Deo referre
Abbreviated transcription (Latin):
suae ut possit cõmunione ꝑcepta indulgentiã
promereri:¬
templacuit. ut etiã ꝑsollonnissimos paschales
dies sacramentũ corporis & sanguinis dñi ca¬
tecuminis non detur nisi solitum salis. quia si
fideles ꝑ illos dies sacram̃ta non mutant. nec xlui¬
caticuminos oportet mutare . quȩ forma etiam
apublice penitentib: om̃ino sequenda ẽ:
chis qui rebaptitati sine aliqua necessitate¬
uł tormento lapsi sunt. placuit ut circa cos illa
niceni si nodi statuta seruentur quȩ dep̃uarica¬
torib constituta. eẽ. noscuntur id est ut .uii.
annis inter caticuminos orent. & duobus in ter
catholicos & postea moderatione & clementia
cpĩ fidelib in oblatione & eucbaristia cõmu¬
nicent quã formam sequant᷑ & reconfirmati:
lacuit ut clericus si relicto officio suo ꝓpter
districtionẽ ad sȩcularẽ fortasse confugerit.
& ls adquẽ recurrit solatiũ defensionis impen¬

Expanded text:
suae, ut possit communione percepta indulgentiam suae, ut possit communione percepta indulgentiam promereritem placuit, ut etiam per sollempnissimos paschales dies sacramentum corporis et sanguinis Domini caticuminis non detur, nisi solitum satis; quia si fideles per illos dies sacramenta non mutant, nec caticuminos oportet mutare. Quae forma etiam a publice penitentibus omnino sequenda est. 64. De his, qui rebaptizati vel reconfirmatvel tormento lapsi sunt, placuit, ut circa eos illa Nicenae sinodi statuta serventur, quae de praevaricatoribus constituta esse noscuntur; id est ut annis septem inter caticuminos orent, et duobus inter catholicos; et postea moderatione et clementia episcopi fidelibus in oblatione et eucharistia communicent. Quam formam sequantur et reconfirmati. lacuit, ut clericus si relicto officio suo propter districtionem ad saecularem fortasse confugerit, et is ad quem recurrit solatium defensionis impen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quorũ manus negocium monas terii transeat: Ca¬
nes & aues sequi aduenandum in omnib: quibus¬
libet sit causis suꝑ fluum esse Soce talia & his
similia ministri altaris dñi nec non & monachis
omino contra dicimus. de quib dicit apłs Ne mo
militans dõ implicat se negocuis scłaribus:¬
iquis seruum propriũ sine conscientia iudicis occi¬
derit : ex cõmunicatione uł pęnitentia biennu
reatum sanguinis emundabit:
longinquo intersẽ lite discesserint & ad pacẽ
reuocare diuturna contentione ne quiuerint.
aciuitatis primitus sacerdotibus arguantur:
qui inimicitias deponere ꝑnitiosa intentione
noluerint : de eccłȩ cȩtu iustissima ex cõmuni¬
catione pellantur
sacramenti & in obseruandis mysteriis declinat
constitutã regulam disciplinȩ: istũ talẽ pici¬
endum de eccła catholica eẽ discernimus donec
pęnitentiã agat & ostendat fructũ penitentiȩ

Expanded text:
per quorum manus negotium monasterii transeat: caper quorum manus negotium monasterii transeat: canes et aves sequi ad venandum, in omnibus, quibuslibet sit causis, superfluum esse. Ecce talia et his similia ministris altaris Domini necnon et monachis omnino contradicimus; de quibus dicit apostolus: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibusquis servum proprium sine conscientia iudicis occiderit, excommunicatione vel penitentia biennii reatum sanguinis emundabit. longinqua inter se lite discesserint et ad pacem revocari diuturna intentione nequiverint, a civitatis primitus sacerdotibus arguantur. Qui si inimicitias deponere perniciosa intentione noluerint, de ecclesiae coetu iustissima excommunicatione pellantur. sacramenti et in observandis mysteriis declinat constitutam regulam disciplinae, istum talem pendum de Ecclesia catholica esse decernimus donec poenitentiam agat et ostendat fructum poenitentiae
Abbreviated transcription (Latin):
inistri aũt altaris dñi uł monachi nobis pla¬
cuit ut a nego ciis scłarib om̃ino abstineant:
Multa sunt ergo negocia scłaria : De his cam̃ pau¬
ca ꝑstrinximus quȩ ꝑtinent ad om̃s: Libido ñ
solum in immundicia carnis sed etiã in om̃i
carnali est concupiscentia : Quic quid plusius¬
to appetit homo turpe lucrũ dicitur. Munera
in iusta accipere.
scłari conquestu precio aliquem conducere.
contentiones & lites uł rixas amare. in plac
conductores aut ꝑ iuratores esse scłariũ rerũ
turbis uł uerbi uł facti ioculatorẽ. eẽ uł io¬
cum secularẽ diligere. aleas amare ornam̃¬
tum in conueniens ꝓposito suo quȩrere in deli¬
cus uiuere uelle. gulam & ebrietatẽ sequi
pondera in iusta uͦł mensuras habere nego¬
cium iniustum exercere. non tam̃ iustum ne¬
gocium est contradicendum ꝓpt̃ necessitates
diuersas quia legimus scõs apłos negociasse.
& in regula sc̃i benedicti prȩcipitur p̃uidere

Expanded text:
inistri autem altaris Domini vel monachi nobis placuit ut a negotiis saecularibus omnino abstineant. Multa sunt ergo negotia saecularia; de his tamen pauca perstrinximus. Ad quae pertinet omnis libido, non solum in inmunditia carnis, sed etiam in omni carnali concupiscentia. Quicquid plus iusto appetit homo, turpe lucrum dicitur. Munera iniusta accipere saeculari conquestu pretio aliquem conducere, contentiones et lites vel rixas amare, in placiconductores aut procuratores esse saecularium rerum, turpis verbi vel facti ioculatorem esse, vel iocum saecularem diligere, aleas amare, ornamentum inconveniens proposito suo quaerere, in deliciis vivere vel gulam et ebrietatem sequi, pondera iniusta vel mensuras habere, negotium iniustum exercere, non tamen iustum negotium est cont adicendum propter necessitates diversas; quia legimus sanctos apostolos negotiasse, et in regula sancti Benedicti praecipitur praevidere,
Abbreviated transcription (Latin):
libellis quos poenitentiales uocant. quorũ sunt
certi errores. incerti auctores. de quib recte di¬
ci potest. Mortificabant animas quȩ non morie¬
bantur : ec uiuificabant animas quȩ non uiue¬
bant quidum ꝓpeccatis grauibus leues quosdã
& inusitatos imponunt poenitentiȩ modos. con¬
suunt puluillos scđm ꝓpheticũ sermonẽ sub
omnicubitu manus. et faciunt ceruicalia sub ca¬
pite uniuerse ȩtatis ad capiendas animas :¬
ordinant: quoꝵ ordinationem quia plerũq in si¬
moniacam incidit heresim : et multis erroribus. xxuiiĩ¬
subiacet: modis omnib: irritam fieri debereom̃s
lo spolietur et res eius monasterio adiciantur:
Quodsimonasticã uitã reliquerit : prȩses prouin

Expanded text:
libellis, quos poenitentia es vocant, quorum sunt libellis, quos poenitentia es vocant, quorum sunt certi errores, incerti auctores; de quibus rite dici potest: Mortificabant animas, quae non moriebantur, et vivificabant animas quae non vivebant. Qui dum peccatis gravibus leves quosdam et inusitatos inponunt poenitentiae modos, consuunt pulvillos secundum propheticum sermonem sub omni cubito manus, et faciunt cervicalia sub capite universae aetatis ad capiendas animas. 6ordinant. Quorum ordinationem, quia plerumque in simoniacam incidit heresem et multis erroribus subiacet, modis omnibus irritam fieri debere, omnes lo expolietur, et res eius monasterio adiciantur. Quod si monasticam
Abbreviated transcription (Latin):
quidã ex industria peccantes ꝓpt̃ elemosinarũ
largitionẽ quandã sibi ꝓmitunt impuni¬
tatem. E lemosina enĩ ex tinguit peccatum iux¬
ta illud Ignem ardentẽ extinguit aqua : &
elemosina ex tinguit peccatd Sed ea quae
ex necessitate aut casũ. aut qualibet fiunt
fragilitate : Eauͦ quȩ ex industria ad suam
libi dinem explendam idtirco fiunt ut elemo¬
sinis redimantur. nequa quã eis redimi possunt :
quia qui hoc ꝑpetrant. uidentur dm̃ mercede
conducere ut eis impune peccare liceat. Non
ergo id circo quis peccare debet ut elemosinã
faciat : sedideo elemosinã facere debet qr
peccauit᷑ Mentem enĩ & coipus qđ libido
traxerit adculpam afflictio & contricio
debet reducere adueniam:
aut ꝑ antiquoꝵ canonũ ĩstitutionẽ aut per
sc̃arum scripturarũ auctoritatẽ . aut per
ec cł asticam consuctudinem sicut suꝑius dictum ẽ.
imponi debet repudiatis ac penitus diminatis

Expanded text:
quidam ex industria peccantes, propter eleemosynarum quidam ex industria peccantes, propter eleemosynarum largitionem quamdam sibi promittunt impunitatem. Eleemosyna enim extinguit peccatum, juxta illud: Ignem ardentem extinguit aqua, et eleemosyna extinguit peccatum. Sed ea quae aut necessitate, aut casu, aut qualibet fiunt fragilitate. Ea vero quae ex industria ad cujuslibet libidinem explendam idcirco fiunt ut eleemosynis redimantur, nequaquam eis redimi possunt: quia qui hoc perpetrant videntur Deum mercede conducere, ut eis impune peccare liceat. Non ergo idcirco quis peccare debet ut eleemosynam faciat: sed ideo eleemosynam facere debet, quia peccavit. Mentem enim et corpus quae libido traxit ad culpam, afflictio et contritio debet reducere ad veniam. er sanctarum scripturarum auctoritatem, aut per ecclesiasticam consuetudinem, sicut superius dictum est, imponi debet, repudiatis ac penitus eliminatis
Abbreviated transcription (Latin):
poꝵ sed animarũ medici existunt : Neq enĩ
pensanda est pęnitentia quantitate tẽpo¬
ris. sed ardore mentis & mortificatione cor¬
poris : Coraũt c̃trituã & humili atũ ds̃ nonsꝑenit:
ulti quod non sine dolore dicendũ est inpeni¬
tentia non tam peccati remissionem quam
temporis constituti expectant expletionẽ.
& si carniũ & uiniusus eis interdictus est mu¬
tata non uoluntate sed eiusdẽ cibi aut potus
ꝑceptione. intantũ deliciis suis indulgent.
ut deliciosius his interdictis aliorũ ciborũ
uł potionũ appetitu uiuere cognoscantur:
Spiritalis aũt abstinentia in poenitentibus
potissimũ uigere debet. et quor undã ciboꝵ
aut potionum ꝑceptiones & desideriũ fuge¬
re debet: Ille inquã ille magis parsimoniȩ
seruire censendus est qui sibi non solum qua¬
rundam rerũ ꝑceptiones sed delectationes
corporis penitus interdicit:¬
Sed nec hoc prȩtereundũ putauimus quod

Expanded text:
porum, sed animarum medici existunt. Neque porum, sed animarum medici existunt. Neque pensanda est poenitentia quantitate temporis, sed ardore mentis et mortificatione corporis. Cor autem contritum et humiliatum Deus non spernit. ulti, quod non sine dolore dicendum est, in poenitentia non tam peccati remissionem, quam temporis constituti expectant expletionem; et si carnium et vini usus eis interdictus est, mutata non voluntate, sed eiusdem cibi aut potus perceptione in tantum deliciis suis indulgent, ut delitiosius his interdictis aliorum ciborum vel potionum appetitu vivere cognoscantur. Spiritalis autem abstinentia, quae in poenitentibus potissimum vigere debet, et quorundam ciborum ac potionum perceptiones et desiderium fugere debet. Ille, inquam, ille magis parsimoniae servire censendus est, qui sibi non solum quarundam rerum perceptiones, sed delectationes corporis penitus interdicitereundum putavimus quod
Abbreviated transcription (Latin):
titiam meam dño et tu remisisti impietatẽ V
fiteamur alterutrum peccata nra & oremus
ꝓ inuicem ut saluemur: Confessio itaq quȩ
deo fit purgat peccata: Ea uͦquȩ sacerdoti
fit docet qualiter ipsã purgentur peccata
Ds nanq salutis et sanitatis auctor & lar
administratione plerumq medicoꝵ ope¬
ratione:
acceptio apud dm̃ & in omnib iudiciis ca¬
uendum est multomagis in hoc iudicio pȩ
nitentiae prȩcaueri debet. ut nullus sacer¬
dotum unquã aut grã. aut odio. alicuius
ꝑsonȩ secus iudicet quã quod in canonibus
sacris inuenerit. aut quod illi scđm scãrũ
scripturarũ auctoritatẽ eccłasticã consu xui¬
etudinẽ rectius uisum fuerit. Si gͦ medici
qui corporib medicinã inferre conantur¬
nequaquã ꝓpt̃ ꝑsonȩ cuius libet acceptionẽ
his quos sanare cupiunt cauterio aut ferro
aut duris aliis quibus libet rebus parcunt.
multomagis his obseruandũ est qui non cor¬

Expanded text:
titifiteamur alterutrum peccata nostra, et oremus pro invicem, ut salvemur. Confessio itaque, quae Deo fit, purgat peccata; ea vero, quae sacerdoti fit, docet qualiter ipsa purgantur peccata: Deus namque salutis et sanitatis auctor et laradministratione, plerumque medicorum operatione. acceptio in omvenda est, multo magis in hoc poenitentiae iudicio praecaveri debet, ut nullus sacerdotum umquam aut gratia aut odio alicuius personae secus iudicet, quam quod in canonibus sacris invenerit aut quod illi secundum sanctarum scripturarum auctoritatem et ecclesiasticam consuetudinem rectius visum fuerit. Si ergo medici, qui corporibus medicinam inferre conanturter personae cuiuslibet acceptionem his, quos sanare cupiunt, cauterio aut ferro aut duris aliis quibuslibet rebus parcunt; multo magis his observandum est, qui non cor
Abbreviated transcription (Latin):
peccata ut exutrisq plena sit confessio. sci¬
licet ut et ea confiteantur quȩ ꝑ corpusges¬
ta sunt. et ea quib: sola cogitatione delin¬
quitur: Instruendus est itaq peccatoꝵ suoꝵ
confessor ut de octo principalib uitus sine
quibus in hac uita difficile uiuitur confessixiui¬
onem faciat. quia aut cogitatione. aut qđ
est grauius opere eoꝵ instinctu peccauit:
Odiũm & enĩ inuidia suꝑbia uł certe huius¬
cemodi animȩ pestes tanto periculosius lae¬
dunt quanto subtilius serpunt:¬
Suidam dõ solũ modo confiteri debere di¬
cunt peccata quidam uͦ sacerdotib confi¬
tenda eẽ. ꝑcensent. Quod utrũq non sine
magno fructu intra scãm fit eccłam: ita
dumtaxat. ut et deo qui est remissio pec¬
catoꝵ confiteamur peccata nr̃a. & cum
dauid dicamus. Delictum meũ cognitũ
tibi feci. et iniustittam meã non abscon¬
di Dixi consitebor aduersum me in ius¬

Expanded text:
peccata, ut ex utrisque plena fiat confessio: scipeccata, ut ex utrisque plena fiat confessio: scilicet ut ea confiteantur, quae per corpus gesta sunt, et ea, quibus in sola cogitatione delinquitur. Instruendus est itaque peccatorum suorum confessor, ut de octo principalibus vitiis, sine quibus in hac vita difficile vivitur, confessionem faciat; quia aut cogitatione, aut, quod est gravius, opere eorum instinctu peccavit. Odium etenim, invidia, superbia vel certe huiscemodi animae pestes tanto periculosius laedunt, quanto subtilius serpuntQuidam Deo solummodo confiteri debere dicunt peccata, quidam vero sacerdotibus confitenda esse percensent. Quod utrumque non sine magno fructu intra sanctam fit ecclesiam, ita duntaxat ut et Deo, a quo remissio est peccatorum, confiteamur peccata nostra, et cum David dicamus: Delictum meum cognitum tibi feci et iniustitiam meam non abscondi. Dixi: confitebor adversus me inius
Abbreviated transcription (Latin):
ictum est nobis quod quidã de plebe.bis
aut ter ab ep̃is tam̃ ignorantibus eisdem
dem confirmationẽ sicut nec baptisinũ
iterare minime debere. quia quibis uł
amplius baptitatur uł confirmat᷑ non
scło sed soli dño sub habitu regulari uł
clericali religiosissime famulari decre
culis attendit ꝑtres annos a sacro ministerio
ꝓhibeatur & si dignam penitentiã feccrit
reconcilietur:
matrimonia potestatiua quadã prȩsup̃tione
dirimant. non attendentes illud euangelicũ
quod ds̃ coniunxit homo non separet. Vnde
nobis uisum est ut coniugia seruorũ non di¬
rimantur eciã si diuersos dominos babeant.
sed in uno coniugio ꝑmanentes. dominis suis
seruiant. & hoc in illis obseruandum est
quod quidã dum confitentur peccata sua
sacerdotib non plene id faciunt. Quiagͦ
constat hominẽ exduab esse substantiis
anima uidelicet & corpore & interdũ animi
motu. interdum carnis fragilitate peccatur.
sollerti indagatione debent inquiri ipsa

Expanded text:
ictum nobis est, quod quidam de plebe bis aut ter ab episcopis, ignorantibus tamen edem confirmationem sicut nec baptismum iterari minime debere; quia hos, qui bis vel amplius baptizantur aut confirmantur, non seculo, sed soli Domino sub habitu regulari vel clericali religiosissime famulari decretculis attendat, per tres annos a sacro ministerio prohibeatur. Et si dignam poenitentiam fecerit, reconcilietur. matrimonia potestativa quadam praesumptione dirimant, non adtendentes illud euangelicum: Quod Deus coniunxit, homo non separet. Unde nobis visum est, ut coniugia servorum non dirimantur, etiamsi diversos dominos habeant; sed in uno coniugio permanentes dominis suis serviant. Et hoc in illis observandum est, quod quidam, dum confitentur peccata sua sacerdotibus, non plene id faciunt. Quia ergo constat hominem ex duabus esse substantiis, anima videl cet et corpore, et interdum animi motu, interdum carnis fragilitate peccatur: sollerti indagatione debent inquiri ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
cent: Si qui aũt hoc facere noluerint. tandiu
a cõmunione & xp̃ianorũ consortio habeant᷑
alieni quandiu ꝑsatis factionem eccłȩ a pro¬
prio mereantur ꝑmanus impositionẽ recon¬
ciliari ep̃o. & scȩ̃ restitui cõmunioni
charistiam & non sumpserint. ut sacrilegi pel¬
lantur:¬

Expanded text:
cent. Si qui autem hoc facere noluerint, tamdiu cent. Si qui autem hoc facere noluerint, tamdiu a communione et a christianorum consortio habeantur alieni, quandiu per satisfactionem ecclesiae a proprio mereantur per manus inpositionem reconciliari episcopo et sanctae restitui communioni.charistiam et non sumpserint, ut sacrilegi repellantur
Abbreviated transcription (Latin):
ipso dicente saluatore. Bonus pastor: animã suã
dat ꝓouibus suis Uos uͦ oboedite eis & uigila¬
te ꝓeis: quia ipsi uigilant quasi rationẽ reddi
ciant & non gementes:¬
ccretum est ut uxor legitime uiro iungatur.
nimus non fit coniugium nisi ab his qui suꝑ
ipsam feminã dominationẽ habere uidentur.
& a quibus custoditur uxor petatur & apa¬
rentib propinquioribus sponsetur & legib
dotetur & suo tempore sacerdo taliter
ut mos est cum precib: & oblationib: a sacerdo¬
te benedicatur & a paranimphis ut consue¬
tudo docet custodita & sociata apximisq
tempore congruo pecita legibus detur. &
sollennit̃ accipiatur & biduo uł triduo
orationib uacent & castitatem custodiant
ut boni soboles generentur. & dño in actib
placeant. Taliter enĩ & dño placebunt & fili¬
os non spurios sed legitimos atq hereditabiles
generabunt:
fuerint ex cõmunicati sacerdote ut cõmuni¬

Expanded text:
ipso dicente Salvatore: Bonus pastor animam suam ipso dicente Salvatore: Bonus pastor animam suam dat pro ovibus suis. Vos vero oboedite eis et vigilate pro eis; quia ipsi vigilant quasiciant non gementescretum est, ut uxor legitime viro coniungatur. nimus, non fit coniugium, nisi ab his qui super ipsam feminam dominationem habere videntur; et a quibus custoditur, uxor petatur, et a parentibus propinquioribus sponsetur et legibus dotetur, et suo tempore sacerdotaliter, ut mos est, cum praecibus et oblationibus a sacerdote benedicatur, et a paranimfis, ut consuetudo docet, custodita et sociata a proximis, et tempore congruo petita legibus detur et solemniter accipiatur. Et biduo vel triduo orationibus vacent et castitatem custodiant, ut bonae soboles generentur et Domino suis in actibus placeant. Taliter enim et Domino placebunt et filios non spurios, sed legitimos atque hereditabiles generabunt. fuerint excommunicati sacerdote, communi