comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qr ñ ex fide s quasi ex oꝑib legis. Potst
gͥ & ex euis ꝑsona dici qui iuxta eundẽ
apłm iusticia quȩ ex lege ẽ sñ rephen¬
sione uersatꝰ sit. Licet mͥ uideatur
magis se iactare iudeus ꝙͣ uere dicere
ad exemplũ illiꝰ pharisei dicentis. Deuᷤ
gr᷑as ago tͥ qr ñ sũ sicut get̾i homineᷤ.
raptores: iniusti: ad ult̾i: sicut & hic
publicanꝰ. Oro te. ñue tͥ uidet᷑ ea quȩ
ille depublicano dixerat dic̾ẽ iste de
frẽ. hic qͥ comedit omnẽ substantiam
uiuens cũ tnetricib. Ad id autẽ qb̵ ait
mandatũ tuũ nũꝙͣ p̃tiui: patͥs ser
mo ñ congruit. Non enĩ confirmaũ
uera ẽẽ quȩ dixerãt filiꝰ. s irascentẽ alia
dũ mͥ & incaptiuitatib erudiris. Ae¬
cũ es ñ qr mea precepta cõpleuris. sed
qd̵ te inlongã regionẽ abire ñ passuᷤ
sũ. Alecũ ad extremũ. scłm illud qdlo¬
cutus sumãd daiid. Si delinquerĩt
filii eius legẽ meã & in iudiciis me¬
is ñ ambulauerint. Si iusticiaᷤᷤ meas

Expanded text:
quia non ex fide, sed quasi ex operibus legis. potest ergo et ex eius persona dici, qui iuxta eundem apostolum in iustitia, quae ex lege est, sine reprehensione uersatus sit, licet mihi uideatur magis se iactare Iudaeus quam uera dicere ad exemplum illius pharisaei: deus, gratias ago tibi, quia non sum sicut ceteri homines, raptores, iniusti, adulteri, et sicut hic publicanus. oro te, nonne tibi uidetur ea, quae ille de publicano dixerat, dicere iste de fratre: hic, qui comedit omnem substantiam suam uiuens cum meretricibus? ad id autem, quod ait: mandmo non congruit: non enim confirmavit vera esse quae dixerat filius, sed irascentem alia dum mihi et in captiuitatibus erudiris; mecum es, non quia mea praecepta conpleueris, sed quod te in longam regionem abire non passus sim; mecum es ad extremum secundum illud, quod locutus sum ad Dauid: si dereliquerint filii eius legem meam et in iudiciis meis non ambulauerint, si iustifica
Abbreviated transcription (Latin):
nisticiciam. Quomꝰ enĩ expectatis hie¬
rufalẽ socdoma sustificat᷑. ñ qͦ ipsa sit
uista.s qͦmaiorib delictis fiant mino
hoc sapimꝰ: inalio loco confitet᷑ & cla¬
mat. Oꝓfundũ diuitiarũ sapientiȩ
& scientiȩ dĩ ꝙͣ. in scrut abilia st̃ udicia

Expanded text:
titiam. quomodo enim ex peccatis Hierusalem Sodoma iustificatur, non quo ipsa sit iusta, sed quo maioribus delictis fiant minorhoc sapimus, in alio loco confitetur et clamitat: o profundum diuitiarum sapientiae et scientiae dei, quam inscrutab
Abbreviated transcription (Latin):
s beatos pauꝑoᷤ xp̃c appellat. Ia¬
bore t̾reris : nemo athleta sñ sudo¬
re coronat᷑. De cibo cogitas. s fide ᷤ
famẽ ñtunet. Supͣ nudã metuis
humũ exesa ieiunũs mẽbra collide:
s dñs tecũ iacet: Squalila capitis
horrriet inculta cȩsaries: s caput
tuũ xͤ est. In fininita heremi uasti.¬
tas t̾ret: s tu paradisũ mente deã¬
bula. Quotiensc̃q illuc mente con¬
scendis : totiens in heremo ñ eris
Scabra sñ balneis attͣhitur cutis.
s qͥ in xͦ semel lorutꝰ ẽ ñ ht necesse
iterũ lauare. Q ut breuit᷑ Ad cunc¬
ta audias apłm respondentẽ. Non
sunt ꝯdigne in qͥt passiones huius
tẽporis. ad suꝑ uenturã głam quȩ
reuelabit᷑ in nob̃. Delicatꝰ es fr̃. si

Expanded text:
Sed beatos pauperes Christus appellat. LaSed beatos pauperes Christus appellat. Labore terreris? Nemo athleta sine sudore coronatur. De cibo cogitas? Sed fides famem non timet. Supra nudam metuis humum exesa ieiuniis membra collidere? Sed Dominus tecum iacet. Squalida capitis horret inculta cęsaries? Sed caput tuum Christus est. Infinita eremi uastitas terret? Sed tu paradisum mente deambula! Quotiescunque illuc mente conscenderis, toties in eremo non eris. Scabra sine balneis attrahitur cutis. Sed qui in Christo semel lotus est, non habet necesse iterum lauare. Et breuiter, ad cuncta audias Apostolum respondentem: Non sunt condignę, inquit, passiones huius seculi ad superuenturam gloriam, quę reuela
Abbreviated transcription (Latin):
ñ iam xͦ regnantiũ. Ne forte ueniat
angłs qͥ scindat uelũ tepli tui. & can¬
delabrum tuũ de loco moueat. Aedifi.¬
caturꝰ turre: futuri oꝑis sũptus
supputa. Infatuatũ sal ad nichilum
ꝓdest nisi ut ꝓiciat᷑ foras & apor¬
tis conculcet᷑. Monachꝰ si cecid̾it ro¬
gabit ꝓ eo sacerdos. Isac̾dotis lapsu
locis enauigauit oratio. & int̾ ca¬
uas spumeis fluctib cautes fragi¬
lis in altũ cimba ꝓcessit. pandẽda
uela st̃ uentis. & questionũ scopu-¬
lis tnͣsuadatis letantiũ more nau¬
tarũ epilogi celeuma cantandũ
litudo inqua illi nascunt᷑ lapideᷤ
de qͥb in apocalipsi. ciuitas mag
ni regis construit᷑. Dheremꝰ fa¬
miliariꝰ dõ gaudens. Quid agis
frꝰ in scło qui maior es mundo:
Quã diu te tector umbrȩ pre¬
munt : quã dui fumosarũ urbiũ
carcer includit. Crede michi
nescio qͥd plus lucis aspitio. Libet sat¬
cina corꝑis abiecta. ad purũ ȩtheris
uolare fulgorẽ. Pauꝑtam̃ tines.

Expanded text:
isto regnantium, ne forte ueniat angelus, qui scindat uelum templi tui, qui candelabrum tuum loco moueat. aedificaturus turrem futuri operis sumptus supputa. infatuatum sal ad nihilum est utile, nisi ut proiciatur foras et a porcis conculcetur. monachus si ceciderit, rogabit pro eo sacerdos; pro sacerdotis lapsu locis enauigauit oratio et inter cauas spumeis fluctibus cautes fragilis in altum cumba processit, expandenda uela sunt uentis et quaestionum scopulis transuadatis laetantium more nautarum epilogi celeuma cantandum litudo, in qua illi nascuntur lapides, de quibus in Apocalypsi ciuitas mani regis construitur! O eremus familiarius Deo gaudens! Quid agis, frater, in seculo, qui maior es mundo? Quandiu te tectorum umbrę premunt? Quandiu fumosarum urbium carcer includit? Crede mihi, nescio quid plus lucis aspicio. Libet sarcina corporis abiecta ad purum ętheris uolare fulgorem. Paupertatem times?
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ organi. cũ choiꝰ dĩ laude concenꝰ
ex hoc uocabulo significet᷑. Sym¬
phonia qͥppe: ꝯsonantia expͥmit᷑
in latinũ. & uocauit unũ epueriᷤ
Q int̾rogauit qͥdnã ẽent hec. Q nc̃

Expanded text:
nus organi, cum concors in dei laudem concentus nus organi, cum concors in dei laudem concentus ex hoc uocabulo significetur; \'symphonia\' quippe \'consonantia\' exprimitur in Latinum. Et uocauit unum de pueris et interrogauit, quidnam essent haec. et nunc
Abbreviated transcription (Latin):
tũ tuũ p̃t̾iui. Licet illud uideat᷑ ob¬
sift̾e qd reu̾sioni frĩs inuideat. In iudeo
autẽ cũ liuor infr̃is salute conueniat
hoc repugnat qd̃ nũꝗͣ. se dicat eius
p̃t̾isse mandatũ. De quib qͥd nob ui¬
cleat᷑ siuis locis conabimꝰ explanare.
Frat autẽ filius illius senior magro.
Int̾renis oꝑib labore de sudans longe
Hic ẽ qui ait. Agrũ emi & necesse ha¬
beo exire & uidere illũ. rogo te habe
me excusatuͣ. Hic qͥuiga boum comꝑat
suũ uoluptate ꝑfruit᷑. Hic qͥuxore
etiam illꝰ parabolȩ oꝑarii congruunt.
Inꝗͣ pͥma. t̾cia. sexta. nona hora .i.
uocationib uariis mittunt᷑ ad uine¬
am: & indignant᷑ sͥ undecunȩ horȩ
oꝑarios coeqͣri. Et cũ ueniret & ap¬
ꝓpinqͣret domui audunt sy inpho¬
niam & chors. Illud qd̃ inqͦdã psal.¬
mo suꝑ scribit᷑ ꝓ mel&h: huic sensu
ꝯuenit. Siqͥde̾ meleth⁊ choiꝰ ĩ unũ
concinens dr̃. Male autẽ qͥdã de
latinis symphoniã putant ẽẽ ge¬

Expanded text:
tum tuum praeteriui, licet illud uideatur obsistere, quod reuersioni fratris inuideat. in Iudaeos autem cum liuor in fratris salute conueniat, hoc repugnat, quod numquam se dicat eius praeterisse mandatum; de quibus quid nobis uideatur, suis locis conabimur explanare. erat autem filius illius senior in agro, in terrenis operibus labore desudans, longehic est, qui ait: agrum emi et necesse habeo exire et uidere illum; rogo te, habe me excusatum; hic, qui iuga bouum conparat suum voluptate perfruitur. Hic, qui uxore etiam illius parabolae operarii congruunt, in qua prima, tertia, sexta, nona hora, id est, vocationibus variis mittuntur ad vineam, 81 et indignantur sibi undecimae horae operarios coaequari. 29. « Et cum veniret, et apropinquauit domui et audiuit symphoniam et.chorum. illud, quod in quodam psalmo superscribitur \'pro meleth\', huic sensui conuenit, siquidem \'meleth\' chorus in unum concinens dicitur. male autem quidam de Latinis symphoniam putant esse ge
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfextus ẽẽ uade & uende oĩa tua &
da pauꝑib & ueni sequere me. Tũ au
regna cȩlor. qͥd aliud ꝙͣ. ꝑfectã sec̃¬
tatꝰ es uitã : ꝑfectus autẽ seruus x.¬
ꝑfectus ñ est. Q si ꝑfectus non est.
cũ se ꝑfectũ dõ fore pollicitꝰ sit: ante
mencitꝰ sst. Os autẽ qd mentit᷑. ocei¬
dit animã. Igit᷑ ut concludã si ꝑfeiti
uocib consonat. Non potestiᷤ duobu:
dominis seruire. & audet qͥs xpm
mendacẽ fac̾e mamone & dño serinei¬

Expanded text:
perfectus esse: vade, vende omnia tua, et perfectus esse: vade, vende omnia tua, et da pauperibus, et veni, sequere me . Tu autregna caelorum, quid aliud quam perfectam sequutus es vitam? PERFECTUS AUTEM servus perfectus non est. Et si perfectus non est, cum se perfectum Deo fore pollicitus sit, ante mentitus est. Os, autem, quod mentitur, occidit animam. Igitur, ut concludam, si perfectus vocibus tonat: Non potestis duobus dominis servire, et audet quisquam mendacem
Abbreviated transcription (Latin):
tiauerit oĩb ꝗͣ possidet. ñ potest m̃s eẽ
discipłs. Cur timido animo xͥanꝰ es e
surgentẽ detheloneo publicanũ statim
apłm. ꝑ̃ ilꝰ hominis ñ ht̃ ubi cap̃t redi¬
net. & tu amplas porticus & ingentia
facis in turba qͥ solus es: Q hec ego
ñ integͥs race uel mercib nec quasi
ignarus fluctuũ doctꝰ nauta p̃mo¬
neo s quasi nuꝑ naufragio eiect ĩlitꝰ.
timida nauigatoris uoce de nuntio.
In illo estu charibdis luxuria salut ẽ
uorat. Ibi ore uirgineo ad pudicit ie p¬
petranda naufragia scillactũ renides
libido blandit᷑. Hic barbarũ litꝰ. hic
diabolus pirata cũ sociis portat uinła
d̾e. noli securꝰ eẽ. Licet in morẽ stagni
fusiĩ ȩquor arrideat. licet uix sũma
iacentis elementis terga crispent᷑:
maguꝰ hic cãpꝰ montes ht intꝰ ĩ clusoᷤ
Intus ẽ ꝑicłm. uitus ẽ hostis. expeditꝰ.
eruditꝰ uela suspend̾e. Crux antẽpne fi¬
gat᷑ infrontib. tͣnͣqͥllitas ista tẽpestaᷤᷤ

Expanded text:
tiaverit cunctis, quae possidet, non potest meus esse discipulus . Cur timido animo Christianussurgentem de telonio Publicanum, statim Apostolum. Filius hominis non habet, ubi caput reclinet: et tu amplas porticus, et ingentia facis in turba qui solus es? Et hoc ego, non integris rate, vel mercibus, nec quasi ignarus fluctuum doctus nauta praemoneo; sed quasi nuper naufragio ejectus in littus, timida navigaturis voce denuntio. In illo aestu Charybdis luxuriae, salutem vorat. Ibi ore virgineo, ad pudicitiae perpetranda naufragia, Scyllaeum renidens libido blanditur. Hic barbarum littus, hic diabolus pirata, cum sociis portat vincula sse securi. Licet in modum stagni fusum aequor arrideat: licet vix summa jacentis elementi spiritu terga crispentur, magnos hic campus montes habet. Intus inclusum est periculum, intus est hostis. Expedite rudentes, vela suspendite. Crucis antenna figatur in frontibus. Tranquillitas ista tempestas e
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ & epulem᷑: qm̃ hic filiꝰ m̃s moitu̾
fuerat & reuixit. ꝑierat & ĩuen-¬
tus ẽ. Uitulus sagmatꝰ qͥ ad pem¬
tentiȩ unmolat᷑ salutem. ipse
saluator est cuiꝰ cotidie carne pas¬
cimur cruore potam᷑. Fideł mec̃
lector intelligis qr pinguedine sa¬
turati in ructũ laudũ eiꝰ erũpineꝰ
dicentes. Fructabit cormȩũ uibũ
bonũ. dico ego oꝑa mea regi. Licet qͥdã
suꝑsticiose magis ꝗͣ uere ñ ꝯsid̾anteᷤ
textũ ẜalmi ex patͥs ꝑsona ħ arbi¬
trent᷑ intelligi. Qd̃ autẽ Ait epu-
lem᷑. qmͣ hic filius meus mortuuis fu¬
erat & reuixit : ꝑierat & inuentꝰ ẽ.
adeundẽ suꝑioris parabole ꝑtinet
sensũ. in qͣ dr̃. Sic dico uobͣ gaudi¬
ũ erit: corã angłis dĩ sr̃ unũpec¬
catorem pȩnitentiam agentẽ. Ecȩ¬
ꝑunt epulari. Hoc comuuiũ coti¬
die celebratur. cõtidie pat̾ filiũ reci
peccatorib qͥ a dño ad pęnitentiã ꝓuocan¬
tur debemꝰ acciꝑe. Scdm misticos au¬

Expanded text:
 meus mortuus fuerat et reuixit, perierat et inuentus est. uitulus saginatus, qui ad paenitentium immolatur salutem, ipse saluator est, cuius cotidie carne pascimur, cruore potamur. fidelis mecum lector intellegis, qua pinguedine saturati in ructum laudum eius erumpimus dicentes: eructauit cor meum uerbum bonum, dico ego opera mea regi, licet quidam superstitiose magis quam uere non considerantes textum psalmi ex patris persona hoc arbitrentur intellegi.lemur, quoniam hic filius meus mortuus fuerat et reuixit, perierat et inuentus est, ad eundem superioris parabolae pertinet sensum, in qua dicitur: sic, dico uobis, gaudium erit coram angelis dei super unum peccatorem paenitentiam agentem. Et coeperunt epulari. hoc conuiuium cotidie celebratur, cotidie pater filium recippeccatoribus, qui a domino ad paenitentiam prouocabantur, debemus accipere, secundum mysticos au
Abbreviated transcription (Latin):
edocem᷑ dei soliꝰ ꝑfectã ẽẽ nisticiã qͥsolẽ
stiũ oririfacit sr̃ iustos & ĩuistos. dat plu¬
uiam serotinã & matutinã merentib
parit̾ & ñ merentib qͥde uicis angłił.
& plateis inuitat ad nuptias. & ouem
quȩ ad exẽplũ filii penitentis ipsa redi.¬
re ñ pot̾at. uł nolebat. Querit & ĩueñ
& inuentam suis hum̾is reportat. Mul¬
tũ enĩ errando laborauerat. Ut autẽ
doceam᷑ in scõs qͦ cadẽ posse inuidiam.
& soli dõ purã clem̃tiã dẽlinqͥ. filiors¬
⁊ ebedei considemꝰ ex emplũ. ꝓ qͥb cũ
mat̾ mota pietatis affectu nimis gͣn¬
dia postulasset: reliqͥ decẽ discipłi in¬
dignati st̃. & iħc uocans eos dix̃. Scitiᷤᷤ
maiores sunt potestatẽ exercent ios.
Non ita exit int̾ uos. S qͥt̃ ĩt uos

Expanded text:
edocemur dei solius perfectam esse iustitiam, qui.solem suum oriri facit super iustos et iniustos et dat pluuiam serotinam et matutinam merentibus pariter et non merentibus, qui de uicis, angulis et plateis inuitat ad nuptias et ouem, quae ad exemplum filii pre non poterat, vel nolebat, quaerit, et invenit; et inventam suis humeris reportat . Multum enim errando laborauerat. Ut autem doceamur in sanctos quoque cadere posse inuidiam et soli deo puram clementiam derelinqui, filiorum Zebedei consideremus exemplum, pro quibus cum mater mota pietatis affectu nimis grandia postulasset, reliqui decem discipuli indignati sunt. et Iesus aduocans eos dixit: scitis, maiores sunt, potestatem exercent in eis. non ita eri
Abbreviated transcription (Latin):
amat: ꝑdit animã suam. Ñ lacdium
tenet hostis ut me ꝑimat. & ego de
nͣdebeo: Quã etiam oĩb eiꝰ causa debeo:
Iño passuro timide consulens petrꝰ
scandalũ fuit. Paulus retinentib se
frib ne herosoliniã ꝑgeret. respondit.
¶ꝯfacitis plorantis & ꝯtͣbantes tor
meũ: Ego enĩ ñ solũ ligari. sed etiam¬

Expanded text:
amat, perdit animam suam. Gladium tenet hostis ut me perimat, et ego de non debeo, quam etiam omnibus ejus causa debeo? Domino passuro timide consulens Petrus scandalum fuit . Paulus retinentibus se fratribus ne Hierosolymam pergeret, respondit: « Quid facitis plorantes, et conturbantes cor meum? Ego eni
Abbreviated transcription (Latin):
uultꝰ turi dñe. Et sabtiament a
in pedib eiꝰ. Sponsi qͥppe ꝑdidat
dignitatẽ. nudis pedib pascha cele.¬
brare ñ pot̾at. Hec sunt calciam̃¬
to. & calciam̃ta inpedib eius. Ne¬
uͥ coluber insidians plantã ingre¬
dientis inuadet. & suꝑscorpione
& serpentes securꝰ ambularet ut
p̃ꝑaret᷑ ad euangłiũ pacis. Iamñ
in grediens scđm carne̾ s scd̃m sp̃m.¬

Expanded text:
iamenta in pedibus eius. sponsi quippe perdiderat dignitatem. nudis pedibus pascha celebrare non poterat. haec sunt calciamethum. et calciamenta in pedibus eius, necubi coluber insidians plantam gradientis inuaderet, ut super scorpiones et serpentes securius ambularet, ut praepararetur ad euangelium pacis iam non ingrediens secundum carnem, sed secundum sp
Abbreviated transcription (Latin):
oceidit pat̾ tuit uitulũ sagniatum
qm in columẽ illũ recepit. Causał.¬
ticiȩ qͣ patͥ in clĩ laudes atoto orbe
conciuitur salus ẽ gentiũ. Salute
re. Irascit᷑ se absente frẽm eẽ suscep-¬
tum. Irascit᷑ eũ uenire quẽ putabat
ectinctũ. Ꝙ nc̃ foris stat isrł: & nc̃
discipuł euangłia in eccł̃ia audientib.
ꝙater eiꝰ & fr̃es foris stant querẽtes
cũ. Egressus autẽ pat̾ illiꝰ cepit ro¬
gare eũ. Quã benignꝰ & clemens pa-¬
ter. Rogat filiũ ut leticie domus
particeps fiat. Rogat auit̃ ꝑ apło ᷤᷤ
⁊uangłii p̃dicatores. equib pauluᷤ ait.
Etalibi. U ob primũ oportebat ad¬
nuntiari ũbũ dm̃: s qr in dignos
ad gentes. Ipse autẽ respondit patri
suo. Ecce tot annis seruiotͥ. Pat̃
supplex ad ꝯcordiam dep̃cat᷑. Ille iͦti.¬

Expanded text:
occidit pater tuus vitulum saginatum, quoniam incolumem illum recepit. » Causa laetitiae, quod pari in Dei laudes toto orbe concinitur, salus est Gentium, salus est re. » Irascitur se absente fratrem esse susceptum, irascitur eum vivere, quem putabat extinctum: et nunc foris stat Israel, et nunc discipulis Evangelia in Ecclesia audientibus, mater ejus et fratres foris stant quaerentes eum. Egressus autem pater illius coepit rogare eum. quam benignus et clemens pater! rogat filium, ut laetitiae domus particeps fiat; rogat autem per apostolos, euangelii praedicatores. e quibus Paulus ait: et alibi: uobis primum oportebat adnuntiare uerbum domini, sed, quia indignos ad gentes. Ipse autem respondens ait patri suo: ecce tot annis seruio tibi. pater supplex ad concordiam deprecatur, ille iusti
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ ꝓpt̃ ꝙ̃ xͤ mortuus ẽ. Nonne tibi
uidet᷑ subaliis tib dic̃e. ne legas philoso¬
phos. oratores. poetas. ne in eors lec¬
tione reqͥescas. Nec nobͣ blandiamꝰ si p¬
eis qͣ st᷑ scͥpta non credimꝰ. cũ alioꝵ or¬
scientia uuln̾et᷑. & putemꝰ ꝓbare⁊ Me
dũ legimꝰ ñ repbamꝰ. Alioqum qͣle et
ut existimemꝰ apłm eiꝰ qui uescetut
in idolio ꝯscientiam cõpbasse. & eum
cuixisse ꝑfectũ quẽ sciret de idolotits
manducare. Absit ut de ore xp̃iano
omissis ȩuangłũs & ꝓphetis. tudemus
comedias legere. amatoria bucolior
u̾suũ u̾ba cantare. tenere uͥgiliũ a
id qd̾ inpueris necessitatiꝰ ẽ: crima
ĩse fac̾e uoluntatis. Cauendũ gͥ sica
re decepti. mundemꝰ eam. & oĩ sordiũ
ni carmina idolore laude cõposita
audierit ꝑsonare. In se autẽ ꝯueroꝰ
dixit. Quanti mercennarii in domo¬
patͥs mei habundant panib egodi¬
tẽ hic fame ꝑeo: Mercennarios si¬
cundũ aliũ intellectũ eos anĩadĩtamꝰ

Expanded text:
ristus mortuus est? nonne tibi uidetur sub aliis uerbis dicere, ne legas philosophos, oratores, poetas, ne in eorum lectione requiescas? nec nobis blandiamur, si his, quae sunt scripta, non credimus, cum aliorum conscientia uulneretur et putemur probare, quae, dum legimus, non reprobamus. alioquin quale erit, ut aestimemus apostolum eius, qui uescebatur in idolio, scientiam conprobasse et eum dixisse perfectum, quem sciret de idolothytis manducare? absit, ut de ore Christiano omissis euangeliis et prophetis uidemus comoedias legere, amatoria bucolicorum uersuum uerba cantare, tenere Vergilium et id, quod in pueris necessitatis est, crimen in se facere uoluntatis. cauendum igitur, re decepti, mundemus eam et omni sordium ni carmina in idolorum laudes conposita audierit personare. In se autem conuersus dixit: quanti mercennarii patris mei abundant pane, ego autem hic fame pereo! mercennarios secundum alium intellectum eos aduertimus
Abbreviated transcription (Latin):
re filio cõpletũ. Sub stantiam suã
ĩregione pͥncipis ꝑdidit. & pͦ ꝑditas fa¬
cultates missus ad porcos egestate
ꝯtabuit. Demonũ cib ẽ ebrietas.
luxuria. fornicatio. & uniu̾sa uicio.
Hȩc błanda st & lascuia. & sensus
uoluptate de mulcent statumq
ut apparuerint: adusum sui ꝓuocãt.
Quib ido̾ luxuriosꝰ adolescens nͣ
potuit saturari: qr sẽꝑ uoluptaᷤ
famẽ sui ht. & tͣnsacta ñ satiant.¬

Expanded text:
io minore conpletum. substantiam suam in regione principis perdidit et post perditas facultates missus ad porcos egestate contabuit. daemonum cibus est ebrietas, luxuria, fornicatio et uniuersa uitia. haec blanda sunt et lasciua et sensus uoluptate demulcent statimque, ut apparuerint, ad usum sui prouocant. quibus ideo luxuriosus adulescens non poterat saturari, quia semper uoluptas famem sui habet
Abbreviated transcription (Latin):
orib uͦ moue scilicet & indragnia qõ
rrrarat ad fertar & qd̾ pierat ĩueni¬
tur. & simili ꝑabole fine claudunt᷑
dũ in ista ponit᷑ pierat & inuentꝰ ẽ: ut
intelligamꝰ ditisis similitudinib de ea¬
dẽ peccatore susceptione signatũ. &
hec quidẽ inehtiici ꝑsona dicta sint &
celligi. & de cecis qd̵ iusto ꝯueniars
ñ ambigit᷑: Iuudeͤ in qͦ legenti scru.¬
pulus cõmouet᷑. Cur iustꝰ saluti pee¬
catoris inuidleat. & intantũ iracũdia
repleat᷑ ut nec frĩs mĩa neo pat̾s pre¬

Expanded text:
o, in oue scilicet et in dragma, quod errarat, adfertur et, quod perierat, inuenitur. et simili tres parabolae fine clauduntur, dum et in ista ponitur: perierat et inuentus est, ut intellegamus diuersis similitudinibus de eadem peccahaec quidem in Ethnici persona dicta sint, etelligi. Et de caeteris quin justo conveniat, non ambigitur. Illud est, in quo legenti scrupulus commovetur, cur justus saluti peccatoris invideat: et in tantum iracundia repleatur, ut 85 nec fratris
Abbreviated transcription (Latin):
stolã quã adã peccando ꝑdid̾at. Stolã
quȩ in aha parabola incluũitũ dr̃ nup
anulũ ininani eiꝰ. Signacłir simili
tudinis .x. Scd̃m illud. Credentes
signati estis spũt repmissiõis scõ. Q
ad pͥncipẽ dr̃ tyri qͥ siilitudinem
ꝯditoris amiserat. Tues signaculũ
similitudinis & corona decoris. ĩ delicũ
paradisi dĩ natꝰ es. Y saias ꝙͣ de hoc
signacło loqͥt᷑ łt̾ manifestierunt qͥ
signant᷑. Hoc signacłm in manu d at᷑
qn oꝑa iusticie script᷑a significat᷑. Ut
ibi. pactũ est ũbum dñi inmanit
naui te ĩqͥt ornam̃to & iposi tͥ
mediam hierłm. & da signaculũ in
frontib uiroꝵ gementiũ & dolentiũ
in oĩb iniquitatib qͦ fiunt ĩ medio

Expanded text:
stolam, quam Adam peccando perdiderat, stolam, quae in alia parabola indumentum dicitur nuptanulum in manu illius, signaculum simi-. litudinis Christi secundum illud: credentes signati estis spiritu repromissionis sancto. et ad principem dicitur Tyri, qui similitudinem conditoris amiserat: tu es resignaeulum similitudinis et corona decoris, in deliciis paradisi dei natus es. Esaias quoque de hoc signaculo loquitur: tunc manifesti erunt, qui signantur. hoc signaculum in manu datur, quando opera iustitiae scriptura significat, ut ibi: factum est uerbum domini in manu naui te, inquit, ornamento et inposui tibi mediam Hierusalem et da signum in frontibus uirorum gementium et dolentium in omnibus iniquitatibus, quae fiunt in medio
Abbreviated transcription (Latin):
& hec. Si consicłemꝰ pilatũ lauan¬
tem manꝰ atq dicentẽ. Mundus sum
ego ãsanguine uisti huiͦ. sicenturio¬
nẽ añ patibulũ confitẽtẽ. uere hic
erat filiꝰ di: si eos qui añ passi onẽ
haud ambiges pͥmã peꝑisse eccłiam.

Expanded text:
haec. si consideres Pilatum lauantem manus atque dicentem: mundus sum ego a sanguine iusti huius, si centurionem ante patibulum confitentem: uere hic erat filius dei, si eos, qui ante passionem haud ambiges primam peperisse ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
uoce ex illa substantia ꝗͣ illi pat̾ fue¬
rat aliqñ largitꝰ innomen trepidꝰ ueri¬
tatis erũpit  Pat̃ in quiens peccaui ĩ
glũ. frustrag̾ quidã argumentantur
ficer᷑ udignũ. Nisi forte ideo patr̃e
audet uocare. qr plena ĩte ꝯuersꝰ ẽ.¬

Expanded text:
uoce, ex illa substantia, quam illi pater fueuoce, ex illa substantia, quam illi pater fuerat aliquando largitus, in nomen trepidus ueritatis erumpit: pater, caelum. Frustra igitur quidam argumentantur,onfitetur indignum: nisi forte ideo patrem audet vocare, quia plena mente conversus e
Abbreviated transcription (Latin):
sũpsit ex uͥgine reditũ filii iunioris an¬
ticipat. Q ꝓcͣrens incubuit sr̃ collũ
ipsius. Añ uenit ad terras. ꝗͣ. ille do¬
mũ confessionis intͣret. Incubuit sẽ col¬
lã ipstꝰ. idẽ corpꝰ sũpsit humanũ. Esi
cuti sr̃ pect ioħis recubuit qͥ secretors
nꝰ effectus ẽ particeps: Ita & iugum
suuĩ leue. Id ẽ mandatoꝵ suor facilia
p̃cepta ex gr̃a magis ꝗͣ. exmerito sup
uiniorẽ filiũ collocauit. Q̾ osculat᷑ꝰ
c̃eũ.Iuxta illud qd̾ incantica canticoꝵ
excłia de sponsi p̃cat᷑ ao uentu. Oscule¬
tur me ab osculo ouis sui. Nolo michi
& ibi qͥppe flens eccłia clamare iube¬
tur ex seir. Quia seir pilosus & hispe¬
dus int̾p̃tat᷑ ut antiquum gentiliũ
significet errorẽ. Illa pari similitudi¬
ne respondente: Nigͣ sũ s speciosa fi¬
lia iersm. Dix̃ aute illi filius. Pater
peccaui incelũ & corã te: ia ñ sĩdignus
uocari filiꝰ tuus. Dicit se dignũ non eẽ
filiũ nuncupari: & tñ ex naturali

Expanded text:
umpsit ex uirgine, reditum filii iunioris anticipat. Et procurrens incubuit super collum ipsius. ante uenit ad terras, quam ille domum confessionis intraret, incubuit super collum ipsius, id est corpus sumpsit humanum, et, sicuti super pectus Iohannes recubuit, qui secretorum eius effectus est particeps, ita et iugum suum leue, id est mandatorum suorum facilia praecepta, ex gratia magis quam ex merito super iuniorem filium conlocauit. Et osculatus est eum iuxta illud, quod in Cantico Canticorum ecclesia de sponsi precatur aduentu: osculetur me ab osculis oris sui, nolo mihi,\et ibi quippe flens ecclesia clamare iubetur ex Seir, quia Seir pilosus> et \'hispidus\' interpretatur, ut antiquum gentilium significet horrorem illa pariter I similitudine respondente: nigra sum et speciosa filia Hierusalem. Dixit autem illi filius: pater, peccaui in caelum et coram te; iam non sum dignus uocari filius tuus. dicit se dignum non esse filium nuncupari et tamen ex naturae
Abbreviated transcription (Latin):
si scd̃m lut̾am intelligimꝰ. nonne
ridicła st̃: Itaq & nos hec fac̾e sole¬
mꝰ qñ philosophos legimꝰ. qñ ĩmaniᷤ
nr̃as libri ueniunt sapientiȩ scłarĩ.
siqͥd ineis utile reppimꝰ ad nr̃m qdog¬
ma conuertimꝰ. Si qͥd uͦ suꝑfluũ de
ydoł. de amore. de cura scłariũ rerũ:
hec radimꝰ. his caluiciũ inducimꝰ. hȩc
inunguiũ more ferro a cutissimo de¬

Expanded text:
si secundum litteram intellegimus, nonne si secundum litteram intellegimus, nonne ridicula sunt? atqui et nos hoc facere solemus, quando philosophos legimus, quando in manus nostras libri ueniunt sapientiae saecularis: si quid in eis utile repperimus, ad nostrum dogma conuertimus, si quid uero superfluum, de idolis, de amore, de cura saecularium rerum, haec radimus, his caluitium indicimus, haec in unguium morem ferro acutissimo de
Abbreviated transcription (Latin):
egestate ꝯfectos. Hist᷑ in qͥb ꝓphe¬
ticus sermo cõplet᷑. Oĩb meretri¬
cib dant᷑ mercedes. t uautt̃ soilli
mercedes õĩb amatorib tuis. & non
accepisti mercedes. Possumꝰ autem
& alit̾ siliqͣs int̃p̃tari. Nemonum
cib ẽ carmina poetaꝵs secularis sa¬
pientiȩ uanitas. rethoricoꝵ pompa
uerboꝵ. hec sua õs suauitate delec¬
tant. & dũ aures ãsib dulci mo¬
dulatione currentib capiunt:
animã qͦ penetͣnt : & pectorĩdet᷑a
deuincunt: Uerũ uͥ cũ summo studio
torb triburnt. Nulla ibi saturitaᷤᷤ
ueritatis. nulla iusticiȩ refectio rep¬
ꝑit᷑. Studiosi earũ in fame ueri &
uirtutũ penuria ꝑseuerant. Huiꝰ
sapientiȩ ty pꝰ & indeutõ nomio sub
mulieris captiue figura de scribitur.
De qͣ diuina uax p̃cipit. Ut si isrłi¬
tes eam hab̾e uoluerit uxor̃e caluici¬
ũ ei faciat. unques ꝑsecet. pilos aufe¬
rat. Q cũ munda fuerit effecta: tc̃
transeat inuictoris amplexus. Hec

Expanded text:
fectos. Hi sunt in quibus Propheticus sermo completur: « Omnibus meretricibus dantur mercedes: tu autem dedisti mercedes omnibus amatoribus tuis, et non accepisti mercedes » . Possumus autem et aliter siliquas interpretari. Daemonum cibus est cafmina poetarum, saecularis sapientia, rhetoricorum pompa uerborum. haec sua omnes suauitate delectant et, dum aures uersibus dulci modulatione currentibus Ijapiunt, animam quoque penetrant et pectoris interna deuinciunt. uerum ubi cum summo studio toribus tribuunt: nulla ibi saturitas ueritatis, nulla iustitiae refectio repperitur. studiosi earum in fame ueri, in uirtutum penuria perseuerant. huius sapientiae typus et in Deuteronomio sub mulieris captiuae figura describitur, de qua diuina uox praecipit, ut, si Israhelites eam habere uoluerit uxorem, caluitium ei faciat, ungues praesecet, pilos auferat et, cum munda fuerit effecta, tunc transeat in uictoris amplexus. haec
Abbreviated transcription (Latin):
dũ gͥ ñ locorꝙ sp̃cus s affectu aut
eẽ nos cũ dõ aut ab eo discede. Quo¬
mͦ enĩ ad discipłos loqͥt᷑. Ecce ego uo¬
b̾cũ sũ oĩb dieb usq ad consũmatio¬
nẽ scłi: ita ad eos qͥ sui iac tantiam
p̃fert̃ & cẽ cũ dño ñ merent᷑. dici.
Discedite ame ñ noui uos qͥ oꝑamini ĩ¬
iquitatẽ. Recessit gͦ iunior filiꝰ cum
Sabitauit int̾r̾a naid qd̵ int̃p̃tat᷑ fluc¬
tuatio. Quic̃q a dõ recedit. statim scl̃i
lumine recesserunt: tc̃ adu̾sus dm̃
pietatis suȩ edificaũe turrem: tc̃
ogmatũ suꝑbias confixerũt. uolenteᷤ
riositate non licita ipsiuᷤᷤ cȩli alta pe.¬
rͣre. Ꝙ uocatꝰ ẽ locꝰ ille babel.idẽ
nfusio. Q ibi dissipauit substantiã
Nam uiuens luxuriose. Luxuria
it pauꝑtatẽ. Cũq consũpsisset oĩa
actae fames ualida. ꝑ regionẽ illam.

Expanded text:
dum igitur, non locorum spatiis, sed affectu, aut esse nos cum Deo, aut ab eo discedere. Quomodo enim ad discipulos loquitur: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus, usque ad consummationem s dicit: Discedite a me, non novi vos, qui operamini iniquitatem . 8. Recessit ergo junior filius cum habitavit in terra Naid, quod interpretatur, fluctuatio. Quicumque a Deo recedit, statim saecullumine recesserunt, tunc adversus Deum impietatis suae aedificavere turrim; tunc dogmatum superbias confinxerunt, volentes curiositate non licita in ipsius coeli alta penetrare. Et vocatus est locus ille Babel, id est, confusio. 9. Et ibi dissipavit substantiam suam, vivens luxuriose. Luxuria re paupertatem. 10. Cumque consumpsisset omnia, facta est fames valida per regionem illam.
Abbreviated transcription (Latin):
uinx̃ se uni de pͥcipib regionis illiꝰ.
Deserto nutricio qui ad pͥmã uocem
bona ei fuerat cuncta largitꝰ. iunc¬
xit se pͥncipi mundi huiꝰ. idẽ diabo¬
lo rectori tenebras. Que nunc iu¬

Expanded text:
iunxit se uni de principibus regionis illius. deserto nutricio, qui ad primam uocem bona ei fuerat cuncta largitus, iunxit se principi mundi huius, id est diabolo, rectori tenebrarum istaru
Abbreviated transcription (Latin):
misericorde bono: s ut adõ terraiȩ
felicitatis & longe uite p̃miũ conse¬
quant᷑. Qui autẽ ista desibat meri.¬
to cõpallit᷑ ad ob seqͥũ p̃ceptoꝵ: ne
eoꝵ p̃uaricatione que uissa sunt:
careat concupitis. Porrou̾ metus
caritas foras mittit tunor ẽ. Nã
qͥ diligit ñ idõ imꝑata custodit. q

Expanded text:
ricordiae bonum; sed ut a Deo terrenae felicitatis et longae vitae praemium consequantur. Qui autem ista desiderat, merito compellitur ad obsequium praeceptorum, ne eorum praevaricatione quae jussa sunt, careat concupitis. Porro ubi metus dilectio foras mittit timorem. Nam qui diligit, non i
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiã inundi: ut  stulticia ar¬
guat᷑. Neq erũ dignat᷑ sapieutia dĩ
ad mundi sapientiam coniuncendã
um fuit. qd̃ fatuũ dĩ erat. in hoc par¬
uo & fatuo dĩ ĩ fatuaret᷑ scłi sapiẽ¬
tia. Non enĩ ualebat seculisapien¬
tia. magnitudinẽ in se uenientis
telligi qͦmͦi fatuũ dri stultã fec̾it
sapientiam mundi. F ingamꝰ pau¬
lisꝑ me qͥ aliqͥd putornosse cũ in¬
sipiente aliqͦ & inerudito ꝯ ferre
sermonẽ qͥ nicħ intelligat. nichil
acute disputatibuis int̾roget. Nũ
qͥd nã opus mͥẽ ad illꝰ stulticiam
coarguendã dialȩtiçȩ artis callidi¬
tate & ꝓfundor sensuũ acumen
adhib̃e: Nonne ad uniꝰ sermunculi
iactũ uił & modici. qͥ tũ illiꝰ ĩtelligẽ¬
tiȩ uideatur acerrimꝰ fatuũ eum
& in sipientẽ ẽẽ conuincã᷑. Siogͥ
ad mundi sapientiam stultific andã
ñ ẽ opꝰ sapientiã dĩ descende & cum
ea colluc tari ꝗͤ deorsũ ẽ sapientia.
S sufficit fatuũ dĩ qm̃ sapientiꝰ ẽ

Expanded text:
sapientia mundi, ut esse stultitia arguatur. Neque enim dignatus sapientia Dei ad mundi sapientiam convincendam um fuit, quod fatuum Dei erat, ut hoc paro et fatuo Dei infatuaretur saeculi sapientia. Non enim valebat saeculi sapientia magnitudinem in se venientis telligi quomodo fatuum Dei stultam fecerit sapientiam mundi: fingam paulisper me, qui aliquid putor nosse, cum insipiente aliquo, et inerudito conferre sermonem, qui nihil intelligat, ni nil 801 acutae disputationis intquid opus mihi est ad istius stultitiam coarguendam, dialecticae artis calliditatem et profundorum sensuum acumen adhibere? Nonne ad unius sermonis jactum vilis et modici, qui tamen illius intelligentiae videatur acerrimus, fatuum eum et insipientem esse convincam? Sic igitur ad mundi sapientiam stultificandam, non est opus sapientiam Dei descendere, et cum ea colluctari, quae deorsum est sapientia, sed sufficit fatuum Dei: quoniam sapientius est
Abbreviated transcription (Latin):
alia parabola pastor. malia pater
familias nuncupat᷑. In alia uineam
locat. in alia iniuitat ad nuptias.
Q diũsis similituditub rem signi¬
sicat tandẽ. ut iudeoꝵ supbiã repio¬
bet: & incõmune oĩũ peccatoꝵ siue¬
Qd̃ autẽ ait duos filios. õs pene
scͥpt᷑ȩ duoꝵ uocatiõe poploꝵ plene
sunt sacͣmentis. Et dixit illi ad¬
holescentior. Pat̾ da m portionem
substantiȩ q̃ue me ꝯtingit. Sub¬
stantia dĩ ẽ õe qd̃ iuuimꝰ. sapimꝰ cogi¬
lit̾ uniu̾sis & in cõmune largitus t

Expanded text:
alia parabola pastor, in alia pater familias nuncupatur, in alia uineam locat, in alia inuitat ad nuptias et diuersis similitudinibus rem significat eandem, ut Iudaeorum superbiam reprobetQuod autem ait, duos filios, omnes pene Scripturae de duorum vocatione populorum plenae sunt sacramentis. 5. « Et dixit illi adolescentior: Pater da mihi portionem substantiae, quae me contingit. » Substantia Dei est, omne quod vivimus, sapimus, cogiliter universis et in
Abbreviated transcription (Latin):
suas id doginatis de fendebat. qͦ xͥa¬
nos nollet reciꝑe penitentes. frustra
argum̃tatꝰ ẽ publicanos uideos ñ fuis¬
se. ut inꝑsona eoꝵ gentiliũ tm̃ ppłs
possit intelligi. Itaq ne longũ faci¬
am ipsa ȩuangłii u̾ba ꝓponã. & in

Expanded text:
suas id dogmatis defendebat, quo Christianos nollet recipi paenitentes, frustra ar-I gumentatus est publicanos Iudaeos non fuisse, ut in persona I eorum gentilium tantum populus possit intellegi. itaque, ne longum faciam, ipsa euangelii uerba proponam et in
Abbreviated transcription (Latin):
eatitudinis tue int̾rogatiodis.¬
putatio fuit. & sic q̃sisse qͣrendo
uia ẽ dedisse quȩ sitis. Sapie¬
t̾.. quipp᷑ int̾roganti: sapientia re¬
putabit᷑. dis. Qs ẽ iste in euangłio
pater. qͥ duob filiis substantiã dudit
qͥ duo filii qͥ maior. qͥue minor. qͥmͦ
iunior acceptã substantiã cũ meretͥci¬
b dissipat. fame facta a pͥncipere¬
gionis reponit᷑ porcis. siliqͣs comait
ad patrẽ redit. Accipit stola & anu¬
lũ & immolat᷑ ei uitulus saginat.
Q frẽm maior̃e udeũ minorẽ estimaᷤ¬
se gentilẽ. D quero qͦmͦ iudaico po¬
pulo possit aptari. Ecce tot annoc
seruio tͥ & nũꝗͣ mandatũ tuũ p̃t̾ui.¬
& nũꝙͣ dedisti m hȩdũ. ut cũ amicis
meis epularer. Ꝙ illud. Fili tu semꝑ
de iusto & peccatore uoluerimꝰ ẽẽ para¬
bolã. iusto ñ pot̾it conuenire: ut d̃sa¬

Expanded text:
eatitudinis tuae interrogatio disputatio fuit et sic quaesisse quaerenda uiam est dedisse quaesitis. sapienter quippe interroganti sapientia reputabitur. ais: \'quis est iste in euangelio pater, qui duobus filiis substantiam diuidit? qui duo filii? qui maior quiue minor? quomodo iunior acceptam substantiam cum meretricibus dissipat, fame facta a principe regionis praeponitur porcis, siliquas comedit, ad patrem redit, accipit anulum, stolam et immolatur ei uitulus saginatus? b et fratrem maiorem Iudaeum, minorem aestimasse gentilem. sed quaero, quomodo Iudaico populo possit aptari: ecce tot annis seruio tibi et numquam mandatum tuum puam dedisti mihi haedum, ut cura amicis meis epularer, et illud: fili, tu mecu\'de iusto et peccatore uoluerimus esse parabolam, iusto non poterit conuenire, ut de sa
Abbreviated transcription (Latin):
olimrei qͦs itm̃ parturio donec xp̃c
formet᷑ in uobis: Uniiu tulit. ñ ut
possideret. s ut occidet. Non enim
amore fecit hoc filii. s enile odio:
& suũ mortuũ ꝑ legis cerimonias in
sinu eccłiȩ supposuit. Congũ est si
uelim ꝑ singła currere: quomͦ. per
tellexit ñ ẽẽ suũ filiũ qͥtenebatur
ulege. & in luce cognouit quemm
tenebris ñ uidebat. Iñ uginũ ortũ
ẽ p̃sente rege. alt̾a dicente filius
tuus mortuus ẽ meus autẽ uiuit.
alt̾a respondente mentiris. filꝰ
qͥppe meus uiuit & filiꝰ tuu mor¬
tuus ẽ. Atq in hunc modũ ꝯten¬
debant coram rege. Tc̃ rex salo¬
mon. qͥ manifeste saluator acce
titulo salomonis inscribit᷑ ubi
nulla dubitatio ẽ quin cuncta
ꝗͣ dicunt᷑. ñ salomoni mortuo s xͥ
conueniant. maiestati simulat igno¬
rantiam & humane ꝓ dispensatio¬
aut aliud tale mentitꝰ affectꝰ sicur
& malio loco uͥposiustis lactarũ. &
abmuliert᷑ fluent᷑e sangͥue qͥs me te¬

Expanded text:
oli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis . Vivum tulit, non ut possideret, sed ut 450 occideret. Non enim amore fecit hoc filii, sed aemulae odio, et suum mortuum per Legis caeremonias in sinu Ecclesiae supposuit. 5. Longum est si velim per singula currere; quomodo per lesia, non esse suum filium, qui tenebatur in Lege: et in luce cognoverit, quem in tenebris non videbat. Inde jurgium ortum est, praesente rege, altera dicente: Filius tuus mortuus est, meus autem vivit: altera respondente, Mentiris, filius quippe meus vivit, et filius tuus mortuus est: atque in hunc modum contendebant coram rege. Tunc rex Salomon, qui manifeste Salvator acciptitulo Salomonis inscribitur; ubi nulla dubitatio est, quin cuncta quae dicuntur, non Salomoni mortuo, sed Christi conveniant majestati simulat ignorantiam, et humanos pro dispensatiois mentitur affectus, sicut et in alio loco: Ubi posuistis Lazarum? et ad mulierem fluentem sanguine, Quis me te
Abbreviated transcription (Latin):
prudentia tua. ñ easdẽ regulas eẽ ĩ tro¬
pologiȩ umbris quȩ inhystorie u̾ita¬
te. Qd sucubi pecdẽ offendimꝰ & sapien¬
tilectori fruolũ uideat᷑ eẽ qd scͥpsimu.:
culpã auctori referat. Nos erũ & hec
ipsa inlectulo de cũbentes longaq
egrotatione confecti ux egͣrotario cele¬
riter scͥbenda dictauimꝰ ñut implere¬
mus mat̾iam: s ne tͥ ĩ pͥncipio ami¬
citiarũ aliqͥd imꝑanti uidẽm̃ nega¬
quib iugi languore confectꝰ sũ. possi
aliqͥd clignũ ur̃ȩ scbe uoluntati: &
ignosce si scatens oratio solitu cursuñ¬

Expanded text:
n easdem regulas esse in tropologiae umbris et quae in historiae ueritate. quod sicubi pedem offendimus et sapienti lectori friuolum uideatur esse, quod scripsimus, culpam auctoris referat. nos enim et haec ipsa in lectulo decumbentes longaque aegrotatione confecti uix notario celeriter scribenda dictauimus, non ut inpleremus materiam, sed ne tibi in principio amicitiarum aliquid imperanti uideremur negaquibus jugi languore confectus sum, possim aliquid dignum vestrae scribere voluntati: et ignosce si scatens oratio, cursu
Abbreviated transcription (Latin):
dimatut᷑ mamfeste pingit eccłã
degentib congregatã. Hec iccirco
mi pͥma fronte replicaui ne cui uideat᷑
Ii congruũ. si meretͥtes dicant᷑ quaꝵ
pia salomonis iudicio filiĩ possessiõe
donata ẽ. Prudens qͣrat Auditor qͦmͦ
eretͥx sit eccła quȩ ñ habet macu¬
a. neq rugã. Non dicimꝰ eccłam ꝑ¬
mansisse metͥcẽ s fuisse. Nã & s
monis lepsi domo saluatoris scͥbit᷑
D tẽꝑe qͦ habeat hospitẽ saluatorẽ.
atẽ: s qr priꝰ fuerit publicauꝰ. ut uͥ¬

Expanded text:
dimittuntur, manifeste pingit ecclesiam de gentibus congregatam. haec idcirco in prima fronte replicaui, ne cui uideatur incongruum, si meretrices dicantur, quarum una Salomonis iudicio filii possessione donata est. prudens quaerat auditor: quomodo meretrix ecclesia, quae non habet maculam neque rugam? non dicimus ecclesiam permansisse meretricem, sed fuisse. nam et in Simonis leprosi domo saluator scribitur eo tempore, quo habebat hospitem saluatorem, tatem, sed quia prius fuerat publicanus, ut u
Abbreviated transcription (Latin):
sani medicũ: s male habentes. E un¬
tis Autẽ discite qͥd sit. miscłiam uolo
Qñ sacͥficiũ. Non ueni uocare iustos
s peccatores. Marcus qͦ ineade ũba
onsentit. Igit᷑ ũt diximus. oĩs ex lege
questio nascebat᷑ Lex qͥtpe iusticiȩ te¬
nax. clementiam nonhabebat. Ey qͥ¬
cũq adult̾ homicida fraudator. & ut
breuit᷑ dicã mortali cͥmine tenebatur.
nulla uenia penitentiȩ laxabat᷑ acͥmi¬
ne. Oculũ pocło. dentẽ ꝑdente. Animã
ꝓ aĩa iubebant᷑ ex solũe. Om̃s itaq de.¬
clinaũant simł inutiles factierat. ñ
erat qͥ fac̾et bonũ ñerat usq ad unum.
Ubi autẽ habundauit peccatũ: suꝑ¬
habundauit gr̃a. Q misit as̃ filiuĩ
siui factũ exmuliere. qͥ destructo me¬
dio pariete fecit utrũq unũ: & austĩ¬
tatẽ legis euangłii gr̃a tẽꝑaũ. Uñ &
paulꝰ ad eccłias scribens. gr̾a uobiqͥt¬

Expanded text:
habentes. euntes autem discite, quid sit: misericordiam uolo et non sacrificium. non ueni I uocare iustos, sed peccatores. Marcus quoque in eadem uerba consentit. igitur, ut diximus, omnis ex lege quaestio na- I scebatur. lex quippe iusti tenax clementiam non habebat, sed, quicumque adulter, homicida, fraudator et, ut breuiter dicam, mortali crimine tenebatur, nulla uenia paenitentiae laxabatur a crimine, oculum pro oculo, dentem pro dente, animam pro anima iubebatur exsoluere. omnes itaque declinauerunt, simul inutiles facti sunt; non erat, qui faceret bonum, non erat usque ad unum. ubi autem abundauit peccatum, superabundauit gratia et misit deus filium suum factum ex muliere, qui destructo medio pariete fecit utrumque unum et austeritatem legis euangelii gratia temperauit. unde et Paulus ad ecclesias scribens: gratia uobi
Abbreviated transcription (Latin):
nis inuidia pot̾it coaptari. ut foris ste¬
terit. & clementissimo patri rigidiᷤ
obsisterit. soł q liuore cruciatꝰ ieticȩ
qͣ. ob causam dicte sĩt solemꝰ ĩqͥrere:
Ita & in hac fac̾e debemꝰ. qr̃ dñs ustiꝰ¬
tionẽ responsionis similitudo platasit.
Scribȩ & pharisei musitabant di¬
centes. ¶R hic peccatores recipit
sermo p̃miserat. Erant autem
accedentes ad eũ publicani & pec¬
catores audire eũ. Itaq hinic omnis
inuidia. eui qͦs legis p̾cepta dãpna.¬
rent eors ꝯͥ fabulatione atꝙ ꝯuiui¬
uem dñs Nustaret. & hec lucas. Ce
uerũ mathe ita loquit᷑. Cũ autem
discũb̾ent in domũ. ecce peccatores
& publicani uenientes recũbebant cũ
Qd̵ uidentes pharisei dicebant dici

Expanded text:
nis inuidia poterit coaptari, ut foris steterit et clementissimo patri rigidus obstiterit solusque liuore cruciatus laetitiae quam ob causam dictae sint, solemus inquirere, ita et in hac facere debemus, quare dominus itionem responsionis similitudo prolata sit. scribae et pharisaei mussitabant dicentes: quare hic peccatores recipit sermo praemiserat: erant autem accedentes ad eum omnes publicani et peccatores audire eum. itaque hinc omnis inuidia, cur, quos legis praecepta damnarent, eorum confabulationem atque conuiuiumterum Mattheus ita loquitur: cum autem discumberent in domo, ecce multi peccatores et publicani uenientes recumbebant cum od uidentes pharisaei dicebant di
Abbreviated transcription (Latin):
bitulo. E ccłia enĩ degentib q ñ ha¬
beat priꝰ legẽ & ꝓpħas. peꝑit in do¬
mo sẏ nagoge. nec egressa ẽ de cubicu¬
lo s ingressa: uñ dicit incantico can¬
tioos. Introdux̃ me rex ĩcubicłm
suũ. Et iterũ. Et quidẽ tĩ sꝑnent
te. assũmens introducã te indomũ

Expanded text:
biculo. Ecclesia enim de Gentibus, quae non habebat prius Legem et Prophetas, peperit in domo Synagogae: nec egressa est de cubiculo, sed ingressa. Unde dicit in Cantico Canticorum: Introduxit me rex in cubiculum suum . Et iterum: Et quidem non spernam te. A
Abbreviated transcription (Latin):
liusticiã detinens & ꝓdõ ydola coleis.
naturȩ bona unit̾sa ꝯsũpsit. Q̃ ꝯsũptiᷤ
oĩb cxpit eg̃e uͥtutib. delicto fonte uir.¬
tutũ. facta ẽ fames ualida ꝑ regionem
illam. Om̃is locus quẽ patre incoli¬
Qui habitatis in regione umbre mortiᷤᷤ
lux fulgebit suꝑ uos. At contͣ ẽ alia
regio quã possessurisumꝰ mundo corde

Expanded text:
etinens, et pro Deo idola colens, naturae bona universa consumpsit: et consumptis omnibus, coepit egere virtutibus, derelicto fonte virtutum. Facta est fames valida per regionem illam. Omnis locus quem patre incoliQui habitatis in regione umbrae mortis, lux fulgebit super vos . At contra est alia regio, quam possessuri sumus mundo corde
Abbreviated transcription (Latin):
tatio ẽ. Et hoc pͥma fronte iudetur
ẽẽ blasphemũ. Ceterũ si recurramꝰ
ad ꝓpħas oseȩ uidelicet qͥ accepit um¬
rem fornicariam & genat filios for¬
nicationĩs. Qe deinde ad ulterã d
ad e dechiel qui ierłm quasi meretitẽ
arguit qd secuta sit amatores suos
& diuaricauerit oĩ tnͣseunti pedes lu¬
panarq in loco celebri extruxerit. Añ
trices donaret matͥmonio & de duo¬
b gregib unũ ouilȩ fac̾et. Medioq pa¬
riete destructo in easdẽ caulas oues
priꝰ morbidas congregaret: Hȩ sũt
duȩ uirgȩ quȩ iungunt᷑ in ezechiel:
& de qͥb ꝑ tachariã dñs refert.

Expanded text:
tatio est. Et hoc prima fronte uidetur esse blasphemum; ceterum, si recurramus ad prophetas, Osee uidelicet, qui accepit uxorem fornicariam et generat filios fornicationis et deinde adulteram, et ad Hiezechihel, qui Hierusalem quasi meretricem arguit, quod secuta sit amatores suos et diuaricauerit omni transeunti pedes lupanarque in loco celebri extruxerit, animtrices donaret matrimonio et de duobus gregibus unum ouile faceret medioque pariete destructo in easdem caulas oues prius morbidas congregaret. hae sunt duae uirgae, quae iunguntur in Hiezechihel et de quibus per Zachariam dominus refert:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ̃ illuminat omnẽ hominẽ ueniẽ¬
tem inhunc mundũ. Iste ẽ dext̃ oł
qͥ ã scandał obseruandus ẽ. Hȩc
luc̾na corꝑis. hoc talentũ qd̾ nonet
insudario colligandũ : idẽ delicatȩ
ocioseq tͣctandũ. Nec in t̾ra defo¬
diendũ. t̾renis scilicet cogitationib
obscurandũ. Qui diuisit eis sustan¬
tiam. Significantiꝰ ingreco legit᷑¬

Expanded text:
 hominem uenientem in mundum. iste est dexter oculus, qui ab scandalis obseruandus est; haec lucerna corporis; hoc talentum, quod non est in sudario conligandum, id est delicate otioseque tractandum, nec in terra defodiendum, terrenis scilicet cogitationibus obscurandum. Qui diuisit eis substantiam. significantius in Graeco legit
Abbreviated transcription (Latin):
amaiorib nr̃is sr̃ hoc loci
sunt int̃p̃cata p̃t̾eo. ł on
quo opinioni eor ñ ad qͥescã: s quod̾
tu hoc tm̃ queras. qrͣ uir iustꝰ aliqͥd
ignorauerit. & ꝯtͣ suã fec̃it uoluntatẽ. Ad
quoo districta responsio ẽ. Hullũ ho
scientiã & c̃ issimã ueritatẽ. Ueniq
paulꝰ ex parte cognoscit & exparte
te. & scdm qd̾ oportet orare nescire. noᷤ
dicit. Quia cũ uen̾it qd̾ ꝑfectũ ẽ: ⁊ũc
qd ex parte ẽ destruetur. Samuel ꝓ¬
ꝓh̾a connuĩatꝰ moy si in psalt̾ĩo ad un¬
gendũ regẽ missus. cũ maximũ filioꝵ ies¬
faciem eiꝰ neqistaturã. quoniam rȩpbaui
eñ uidet infaciem. d̃ autẽ iͥ spicit
cor. & ꝑsinglos semꝑ ignorans usq ad¬
daueri reddiderunt cũ sunamitis ad eum
uenisset ĩmontẽ. & ad pedes eiꝰ flebiliter
corruisset.giezi ꝓhibente ne fac̾et dit. Di¬

Expanded text:
a maioribus nostris super hoc loco a maioribus nostris super hoc loco sunt interpretata, praetereo, non quo opinioni eorum non adquiescam, sed quo tu hoc tantum quaeris, quare uir iustus aliquid ignorauerit et contra suam fecerit uoluntatem. ad quod districta responsio est nullum homscientiam et certissimam ueritatem. denique Paulus ex parte cognoscit et ex parteundum quod oportet orare, nescire nos dicit : Quia cum venerit quod perfectum est, tunc quod ex parte est destruetur . Samuel Propheta connum eratus Moysi in Psalterio, ad ungendum regem missus, cum 169 maximum filiorum Jesfaciem ejus, neque staturam, quoniam reprobavi enim videt in facie, Deus autem inspicit cor . Et per singulos semper ignorans, usqdaueri reddiderant, cum Sunamitis ad eum uenisset in montem et ad pedes eius flebiliter corruisset, Giezi prohibente, ne faceret, ait: di