comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tes ꝓpt̃ pcc̃a nr̃a int̾ra fumus. nec tamen tremor ñr
corpus concutitad tremendũ: sicut ⁊ in alio loco dĩ
suꝑ quem requiescam ait dñs. nisi fuꝑ humilẽ ⁊ qͥetũ
& tremencem sermones meos. Ex quo manifestũ ẽ
mansuete & humilit̃ d̾o seruientẽ. ad ser mones
eius mente potitremere qͣm corꝑe. & hec quidem
in medio dictasint. satisfactionẽ erus destimoni
quodintulimus. qui aspicit terram & fac̃ eã tre¬
mere. Accipe autẽ & alia dicta de t̾ra. Offenditur
t̾ra abhis qui insident in ea. Quom offenditur
t̃ra. & quando aduersaturabhis qui in seꝯmor̃¬
tur: quando fuerint peccatores. Accipe & aliuq
exemplum. Complacebit sibi t̃ra insabbatis suis.
in quibus sibi complaceat ⁊ lecet᷑. Necdum dico at¬
dende celum & loquar. & audiat t̾ra ũba oris mei.
neq illud audicelum & auribus ꝑcipet̾ra. seqd

Expanded text:
tes propter peccata nostra in terra sumus, nec tamen tremor noster tes propter peccata nostra in terra sumus, nec tamen tremor noster corpus concutit ad tremendum: sicuti et in alio loco dicitur: Super quem respiciam, ait Dominus, nisi super humilem et quietum, et trementem sermones meos ? Ex quo manifestum est mansuete et humiliter Deo servientem ad sermones ejus mente potius tremere, quam corpore. Et haec quidem in medio dicta sunt satisfactione ejus testimonii, quod intulimus: Qui aspicit terram, et facit eam tremere. Accipe autem alia dicta de terra: Offenditur terra ab his, qui insident in ea. Quomodo offenditur terra, et quando aversatur ab his, qui in se commorantur? Quando fuerint peccatores. Accipe aliud exemplum: Complacebit sibi terra in sabbatis suis. , in quibus sibi complaceat et laetetur. Necdum dico: Attende, coelum, et loquar, et audiat terra verba oris mei . Neque aliud: Audi, coelum, et auribus percipe, terra. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
sui et̃na infercilitate dampnant᷑. ut in domo abi¬
melech factum est. & eoꝵ quoꝵ conclusit ds uul¬
uam ꝓpt̃ peccatum quod in ysaac commissũ ẽ.
sie⁊ tra quodamm sineple & sterilis relinquit᷑
fame missa m ea. Putas uerũ ẽ hoc quod asse¬
rere sermo p̃ludit. non de habitatorib t̾re sed
deipsa t̾ra dici: Possum paulisꝑ ad altiora con¬
scendens scripturarũ destimonus approbare. qͣmͦ
poc̃or t̾ra dicat᷑. Bicitur enim adadam t̾ra es⁊ in t̃¬
ram ibis. Possumus dr̃e quia ⁊ nune delinquens t̾¬
ra pcc̃orsit. Sed econtrario latissimã seripture
siluam recensens coartor ad suspicandũ quia
animalis git tra ista quam cernimꝰ. Si enim
hoc quod scriptũ est. qui aspieit suꝑ t̾rã & facit
eam tremere. iuxta id qd̾ seriptũ est uolumus
acciꝑe. in telligimus ad aspectũdĩ tremot᷑ con¬
citari non quos uide suspicant᷑. Nam ilhas¬

Expanded text:
sui aeterna infertilitate damnantur, ut in domo Abisui aeterna infertilitate damnantur, ut in domo Abimelech factum est , et earum quarum clausit Deus vulvam propter peccatum, quod in Isaac commissum est: sic et terra quodammodo sine prole et sterilis relinquitur, fame missa in eam. Putas, verum est, quod asserere sermo praeludit non de habitatoribus terrae, sed de ipsa terra dicitur? Possum paulisper ad altiora conscendens Scripturarum testimoniis approbare quomodo peccator terra dicatur. Dicitur enim ad Adam: Terra es, et in terram ibis . Possumus dicere, quia et nunc delinquens terra peccator sit. Sed econtrario latissimam Scripturae silvam recensens, coarctor ad suspicandum, quia animalis sit terra ista quam cernimus. Si enim hoc, quod scriptum est: Qui aspicit super terra, et facit eam tremere , juxta id quod scriptum est volumus accipere, intelligimus ad aspectum Dei terrae motus concitari: non quos Judaei suspicantur. Nam illi as
Abbreviated transcription (Latin):
animas suas. Ingens gͥ nobis cura expositi¬
onis in combit. & ob id diligent̃ debemus
atcendere. & obsecramus auditores. ut qͣ¬
si ad aliquod grande spectaculũ confluen¬
tes aciem mentis incendant: ne obseuritas
relauxatis sensibus elabat̾. Non dixit in pre¬
senti sipeccau̾int ciuitatis aut loc illiꝰ accole.
s si t̃ra peccauerit. ⁊ scio quia si simplicior
quisq cum audierit. si t̾ra peccau̾it. statim
ad ꝓcliuem ferat᷑ intelligentiã. ut t̾rã dicat
nominatã ꝓhis qui mor ent᷑ in t̾ra. uerum
sequentia scripcurȩ istam statim exibent
expositionẽ. Cum enim peccau̾it t̾ra & in
sua peccata corruerit. extendit᷑ manꝰ ñ suꝑ
habitantes t̾ram. s suꝑ ipsam t̾ram. ⁊ pͥma
correctione cont̾it᷑ ut auferat᷑ ab ea firma
loco scriptum ẽ. ex contrariis enĩ contraria m¬
telligunt᷑. ⁊ de uisto dr̃. non erit sine ꝓle neq
sterilis in uobis. ⁊ pecores sine lib̾is ⁊ posteritate

Expanded text:
animas suas. Ingens igitur nobis cura expositianimas suas. Ingens igitur nobis cura expositionis incumbit, et ob id diligenter debemus attendere, et obsecramus auditores, ut quasi ad aliquod grande spectaculum confluentes faciem mentis intendant, ne obscuritas, relaxatis sensibus, elabatur. Non dixit in praesenti, si peccaverint civitatis aut loci alicujus accolae, sed si terra peccaverit. Et scio, quia simplicior quisque cum audierit, si terra peccaverit, statim ad proclivem feratur intelligentiam, ut terram dicat nominatam pro his, qui morantur in terra: verum sequentia Scripturae istam statim eximent expositionem. 914 Cum enim peccaverit terra, et in sua peccata corruerit, extenditur manus non super habitantes terram, sed super ipsam terram: prima correptione conteritur, ut videlicet ab ea firmamloco scriptum est ex contrariis enim contraria intelliguntur et de justo dicitur, non erit sine prole, neque sterilis in vobis, et peccatores sine liberis, et posteritate
Abbreviated transcription (Latin):
ermo dñi qui factus ẽI
ad ꝓpħam. de peccatrice t̃ra loquit᷑
quomodo ꝓpt̃ delicta sua uariissit
exeruerata suppliciis. fame bestuis
malis. gladio morte morte autẽ
repentina. quȩ aut excorrupti
aeris uicio sit creata. aut ex qyo¬
cuniq accidit euentu. & dicit᷑ quod si etiam
quatuor ultiones meas. misero in t̾rã pecca¬
tricem. fuerint aũt ist tres uiri. noe dani¬
el && tob in t̃ra peccatrice.ipsi sol salui ert̃.
Iu commminatione prima in qua penam fa¬
inis apenis cetĩs aꝑuit. filioꝵ ⁊ filiarũ noĩa
tacurt. In eouͦsermone in quobestias malas com¬
minatus ẽ t̾reait.Si filii ⁊ filiȩ eorum salui fient.
s ipsi soli saluabunt᷑. Terra aũt & eũ paululũ
reticuisset adiecit. & erit in introitu rursum
in comminatione gladui. non liberabunt
ait filios aut filias. & in morde similit̃ ẽ lo¬
quutus. Non derelinquent᷑ filii aut filie
eoꝵ: s ipsisol noe. ⁊ damel. ⁊ iob. liberabẽ

Expanded text:
ermo Domini, qui factus est ad prophetam, de peccatrice terra loquitur, quomodo propter delicta sua variis sit excruciata suppliciis, fame, bestiis malis, gladio, morte, morte autem repentina, quae aut ex corrupti aeris vitio sit creata, aut ex quocumque acciderit eventu, et dicitur: Quod si etiam quatuor ultiones meas misero in terram peccatricem, fuerint autem isti tres viri Noe, Daniel, et Job in terra peccatrice, ipsi soli salvi erunt. In comminatione prima, in qua poenam famis a poenis caeteris aperuit, filiorum et filiarum nomina tacuit. In eo vero sermone, in quo bestias malas minatus est terrae, ait: Si filii et filiae eorum salvi fient, sed ipsi soli salvabuntur. Terra autem, et cum paululum reticuisset, adjecit: Et erit in introitu. Rursum in comminatione gladii: Non liberabunt, ait, filios, aut filias. Et in morte similiter est locutus: Non derelinquentur filii aut filiae eorum, sed ipsi soli Noe, et Daniel, et Job liberabunt
Abbreviated transcription (Latin):
Uox turcuris audita ẽ int̾ra nr̃a. Ficus ꝑdu¬
xit grossos suos. Aficu aũt discite parabolam.
Cum ramus eius tener factus fuerit. & folia emi¬
serit. scitote quia iuxta est estas. Uult nob̃ dĩ
eloquium nunciare post hẏemẽ. ꝓꝰ ꝓcellas
animarũ appropin quasse messem & ait.
ficus ꝓtulit grossos suos uites florescunt. de¬
derunt odorẽ. Si uites iam rumpunt᷑ in florẽ
tempus adueniet & erunt uuȩ. Surge ueni ꝓ¬

Expanded text:
Vox ergo turturis audita est in terra nostra. Ficus produVox ergo turturis audita est in terra nostra. Ficus produxit grossos suos. A ficu cognoscite parabolam. Cum ramus ejus tener factus fuerit, et folia miserit, scitote quia juxta est aestas. Vult nobis Dei eloquium nuntiare, post hyemem, post procellas, animarum appropinquasse messem, et ait: Ficus produxit grossos suos, vites florescunt, dederunt odorem. Si vites jam rumpuntur in florem, tempus adveniet, et erunt uvae. Surge, veni, p
Abbreviated transcription (Latin):
tace patͥscreui. & sapientia atq etate ꝓfeci. flo¬
res uisi st̃ in t̾ra. tempus sectionis adest. Sectio
remissio pc̃coꝵ ẽ. Omnẽ enrm ait ramũ in me
manentẽ & afferentẽ fructũ. pat̾ m̃s mundat
ut fructas maiores affecat. Habeto fructꝰ ⁊ pͥ
rum. aut duo columbarũ pulli. Nã idẽ ualent
& non quã dictum ẽ separatĩ. par cancũmodo
columbarum. s par curturã aut duospullos
sanctus quando de magnis & occultiorib sacra¬
mentis. & que multi caꝑe non possunt loquit᷑.
in curcuris appellatione signat᷑. id est in eius
auis quȩ semꝑ in monciũ iugis. & in arbo¬
rũ uerticibus cõmorat᷑. In uallib aũt & in hiͦ
q̃ ad homines usq ꝑueniunt. colũba assumit᷑.
peccatores erant. Idcirco sp̃s sc̃s non inturture
Turcur aũt uidetur u̾b gr̃a moyses. ⁊ unus¬
quilibet intelligi ꝓph̾arũ. recedentiũ in mõ¬
tes & deserta. & ibi accipientiũ sermones dei.

Expanded text:
tate Patris crevi, et sapientia et aetate profeci, flotate Patris crevi, et sapientia et aetate profeci, flores visi sunt in terra, tempus sectionis adest. Sectio, remissio peccatorum est. Omnem enim ramum, ait, in me manentem et afferentem fructum, Pater meus mundat, ut fructus majores afferat . Habeto fructus, et rum, aut duo pulli columbarum: nam idem valent, et numquam dictum est separatim, par tantummodo columbarum: sed par turturum, et duos pullos Sanctus, quando de magnis et occultioribus Sacramentis, et quae multi capere non possunt, loquitur, in turturis appellatione signatur, id est, in ejus avis, quae semper in montium jugis, et in arborum verticibus commoratur; in vallibus autem, et his quae ad homines usque perveniunt, columba assumitur.peccatores erant: idcirco Spiritus Sanctus non in turtureTurtur autem videtur, verbi gratia, Moysen et unumquemlibet intelligere prophetarum recedentium in montes et deserta, et ibi accipientium sermones Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
cibi fecit iħc. descendit ad t̾ras. subiecit se reti¬
bus mundi. Uiden magnũ hominũ gregẽ re¬
cibus impeditũ. nec ea ab alio m̃liale possez semid
uenit ad retia assumens corpꝰ humamĩ. qd̾ in imi¬
carum fortitudinũ laqueis tenebat᷑. Ca tͥ dirupit
& loqueris. Ecce hic retͦ pꝰ parietẽ nr̃m ꝓspiciens
ꝑ fenestrã eminens ꝑrecia. Cum eminerit. dic¬
⁊ tibi. Respondit fratruelis meus ⁊ diẽ. Surge
ait surge. curꝓpera : eͥgoꝓ te fustinui rabiem
dempestatũ. ego fluctus quitib debebantur
excepi. Tristis ẽ anima mea factaꝓ te usq ad
mortẽ. Surrexi amortuis fractis mortis acules.
& in ferni uinculis dissolutis. Idõ dicotͥ. Sur¬
ge uenipirima mea speciosa mea columba mea.
quia ecce hyens ꝑtransiit. pluuia abiit sͥ. flores
uisi sunt in t̾ra. Ego amortuis sargens tempesta¬
te compressa. tranquillitatẽ reddidi. & quia se¬
cundũ dispensationẽ carnis ex uirgine.⁊ uolũ¬

Expanded text:
tibus mundi. Videns magnum hominum gregem retibus 530 impeditum: nec eum ab alio, nisi a se posse conscindi, venit ad retia, assumens corpus humanum, quod inimicarum fortitudinum laqueis tenebatur, ea tibi dirupit, et loqueris: Ecce hic retro post parietem nostrum, prospiciens per fenestras, eminens per retia. Cum eminuerit, dicit tibi: Respondet frait, Surge? Cur propera? Ego pro te sustinui rabiem tempestatum; ego fluctus, qui tibi debebantur, excepi. Tristis est facta anima mea propter te usque ad mortem . Surrexi a mortuis, fractis mortis aculeis, et inferni vinculis dissolutis, ideo dico tibi: Surge, veni, proxima mea, speciosa mea, columba mea: quia ecce hyems transivit, pluvia abiit sibi, flores visi sunt in terra. Ego a mortuis surgens, tempestate compressa, tranquillitatem reddidi. Et quia secundum dispensationem carnis ex Virgine, et volun
Abbreviated transcription (Latin):
ponit dicens. Quia bona ubera tua supuint̃.¬
quia in hebriauit atq letificauit istius modĩ
cogitatus. quomͦ enĩ ealix dñ in hebrians quam
poptimus est. si cub̾a sponsi omni meliora st̃ uino.
dicit. Quia meliora ubera tua supuinũ. In mediis
p̃cibus ad sponsum u̾ba conuercit. & odor unguea

Expanded text:
nominat, dicens: Quia bona ubera tua super vnominat, dicens: Quia bona ubera tua super vquia inebriant atque laetificant istiusmodi cogitatus. Quomodo autem calix Domini inebrians perquam optimus est : sic ubera sponsi omni meliora sunt vino, Quia bona ubera tua super vinum. In mediis precibus ad sponsum verba convertit:
Abbreviated transcription (Latin):
stra euis sub eapite meo. & dextera ipsius amplexa¬
bitarme. Osculetur me aboscubis oris sui. Moris ẽ
scripturarũ imꝑatuum modũ ꝑ octatiuo pone¬
re. ut ibi pat̃ nr̃ qui es in celis sanctificet᷑ nomen
presenti oculetur me ab osculis orissui. ꝓ eo quod est
ntinam osculetur me. Beinde conspieresponsum.
Uenit delibutus unguentis. nec alit̃ ad spongam
poterat uenire. nec decebat alit̃ patrẽ ad nuptias
filium desturare. Uariis eum unxit unguentis
fecit illum xp̃m. Uenit diuersis odorib sptrans.
& audiuit quia bona uberatua supuima. Con¬
tur in lege. & uult intellectum ostendere. pectas¬
culum seꝑationis offertur. Quando uͦ recumbit
aliquiscum ihu. & sensuũ eius cõmunione ꝑfra¬
itur. non pectusculum ut supͣ s pectus eloquit᷑.
Porro cum sponsa loquit᷑ad sponsũ. qura nupti¬
ale carmen indueitur: non pectuseubã ut insa¬
crificio. nec pectus ut in ioh̃e discipulo. s ubera

Expanded text:
stra ejus sub capite meo, et dextera illius amplexastra ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . Ergo: Osculetur me ab osculis oris sui. Moris est Scripturarum, imperativum modum pro optativo ponere, ut ibi: Pater noster, qui es in coelis, sanctificetur nomenpraesenti: Osculetur me ab osculis oris sui, pro eo quod est, utinam osculetur. Deinde conspicit sponsum: venit delibutus unguentis. Nec aliter ad sponsam poterat venire, nec decebat aliter Patrem ad nuptias Filium destinare. Variis eum unxit unguentis, fecit illum Christum: venit diversis odoribus spirans, et audit, quia bona ubera tua super vinum. Contur in Lege, et vult intellectum ostendere, pectusculum separationis affatur. Quando vero recumbit aliquis cum Jesu, et sensuum ejus communione perfruitur, non pectusculum ut supra, sed pectus alloquitur. Porro cum sponsa loquitur ad sponsum: quia nuptiale carmen inducitur, non pectusculum, ut in sacrificio, non pectus, ut in Joanne discipulo: sed ubera
Abbreviated transcription (Latin):
indigna sunt deo: Necesse est gͥ eum qui audi
desiderat nosse omni labore concendere.ut non
iuxta carnẽ⁊ languinẽ comuersetur: qͥ poslit dig
dicam. sp̃itah cupiame uł amore: siquidẽ est et sp̃i¬
talis amor. & quomodo est quidã carnalis eybus
est quidam amor carnis a sathana ueniens. & aliꝰ
amor sp̃s adõ exordium habens. & nemo potest
duobus amoribus possideri. Si carnis amator es
amorem sp̃s non capis. si omma corpalia despe¬
risti. non cdico carnẽ & sanguinẽ s argentum
& possessiones. & ipsam t̾ram. ipsũ celũ. hec qͥꝑ¬
pe ꝑtransibunt. si ista omma contempsisti ⁊ ad
nullum hoꝵ tua anima colligata ẽ. neq quoqͣ
uicii amore retineris. potes amorẽ caꝑe spĩtalẽ.
& magis illius qui ꝑ salomonẽ loquebat᷑ desap̃ia
contingat. ut ⁊ meã animã sponsam suã sponsi
amplexus artius includet. ut ego quoq possim
dicere. quod in hoc eodem libroseriptum est. Sini¬

Expanded text:
indigna sunt Deo? Necesse est igitur eum, qui audirindigna sunt Deo? Necesse est igitur eum, qui audirnovit, et desiderat nosse, omni labore contendere, ut non juxta carnem et sanguinem conversetur, quo possit digdicam, spirituali cupidine vel amore. Siquidem est et spiritualis amor. Et quomodo est quidam carnalis cibus,est quidam amor carnalis a Satana veniens, alius amor spiritus, a Deo exordium habens. Et nemo potest duobus amoribus possideri. Si carnis amator es, amorem spiritus non capis. Si omnia corporalia despexisti, non dico carnem aut sanguinem, sed et argentum et possessiones, et ipsam terram, ipsumque coelum haec quippe pertransibunt, si ista omnia contempsisti, et ad nullum horum anima tua obligata est, neque quoquam vitiorum amore retineris, potes amorem capere spiritualem. et magis illius, qui per Salomonem loquebatur de sapientia, contingat, ut meam sponsam altior sponsi amplexus includat, ut ego quoque possim dicere, quod in eodem libro scriptum est: Sini
Abbreviated transcription (Latin):
bona ubera cua suꝑuinũ: odor unguentoꝵ cuoꝵ
uenit unctus ad sponsam. & dicit ad eã. Bilexist
iusticiam & odisti iniquitatẽ. ꝓpt̾ea unxit te deus
deuscuus oleo exultationis pre participib tais.
Si me tetigerit sponsus & egobonori doris fio.⁊ ego
sumus do iommi loco. Nos autẽ cum hȩc audimus
adhuc pecoatis uiciisq fetemus. de quibus ꝑ ꝓph̾am
penitens loquit᷑. Computru erunt & exesȩ sunt ei¬
catrices meȩ a faciȩ in prudentiȩ meȩ. Peecatum
odoris est putridi uirtus spirat ungenta. Quoꝵ ty¬
sum deinde ad opus unguentaru. uaria sumun¬
cur unguenta. in quibus ẽ nardꝰ & stacten. Et
ds̃ quifecit celum & t̾ram: loquit᷑ ad moysen dicen᷑.
Ego impleo eos spũ sapientiȩ & intellectus: ut faci¬
ant oꝑa arcis unguentariȩ. & unguentarios ds̃
docet. hȩc sinon sp̃italit̃ intelligant᷑. nonne fabu¬
losa sunt: Nisi aliquid habeant secreti. nonne

Expanded text:
bona ubera tua super vinum: et odor unguentorum tuorum bona ubera tua super vinum: et odor unguentorum tuorum s a Patre, venit unctus ad sponsam, et dicitur ad eum: Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem, propterea unxit te Deus, Deus tuus oleo exsultationis, prae participibus tuis . Si me tetigerit sponsus, et ego boni odoris ero: et ego sumus in omni loco . Nos autem cum haec audimus, adhuc peccatis, vitiisque foetemus, de quibus propheta poenitens loquitur: Putruerunt et corruptae sunt cicatrices meae, a facie insipientiae 505 meae . Peccatum odoris est putidi  Al. putridi: virtus spirat unguenta, quorum tysum. Deinde ad opus unguentarii varia sumuntur unguenta, in quibus est nardus et stacte. Et Deus qui fecit coelum et terram, loquitur ad Moysen, dicens: Ego implevi eos spiritu sapientiae et intellectus, ut faciam opera artis unguentariae . Et unguentarios Deus docet. Haec si spiritualiter non intelligantur, nonne fabulae sunt? Nisi aliquid habeant secreti, nonne
Abbreviated transcription (Latin):
hoc gentiles sibi epitalamium uendicarunt. &¬
istius generis carmen assumptum est. Epithala¬
mium si quidẽ est canticum canticoꝵ. Primum
sponsa ornat. statim in mediis precibus audit᷑.
uidet presentem sponsum: uidet adolescentulas
suo comitatui copulatas. deinde respondet es
sponsus: & post sponsi eloquia. dum ille ꝓ eius
pacitar salute. respondent sodales. doneespon¬
sus sit in recubitu. & apassione resurgat.Se que¬
dam sponse ornamenta facturos.Uerum iam
ip̃a uerba ponenda sunt. in quibus uox pͥmum
sponse dep̃cantis auditur.
sculetur me ab osculo oris sui. Quo¬
rũ iste sensusest. Quousq michi
sponsus meus mittit oscula ꝑ mo¬
ẏsen. mittit os cula ꝑ propħas:
Iam ipsiuscupio ora contingere.
Ipseueniat. ipsedescendat. Orat
assum. sponsam sponsi pat̃ exaudit. mittit filiũ su¬
um. Uidens illa eum cuius dep̃cabat᷑ aduentũ
orare desistiti ad ipsum comminꝰ loquit᷑. Quoniam

Expanded text:
quo et gentiles sibi epithalamium vendicarunt, et quo et gentiles sibi epithalamium vendicarunt, et istius generis carmen assumptum est. Epithalamium siquidem Canticum Canticorum est. Primum sponsa orat: et statim in mediis precibus auditur: videt praesentem sponsum, videt adolescentulas suo comitatui copulatas. Deinde respondet ei sponsus, et post sponsi eloquia, dum ille pro ejus patitur salute, respondent sodales, donec sponsus sit in recubitu, et a passione consurgat, se quaedam sponsae ornamenta facturos. Verum jam ipsa verba ponenda sunt, in quibus prius vox sponsae deprecantis auditur. Osculetur me ab osculis oris sui . Quorum iste est sensus: Quousque mihi sponsus meus mittit oscula per Moysen, mittit oscula per prophetas? Jam ipsius cupio ora contingere, ipse veniat, ipse descendat. Orat te dicam, ecce adsum , sponsam sponsi Pater exaudit, mittit Filium suum. Videns illa eum cujus deprecabatur adventum, orare desistit, et ad eum cominus loquitur: Quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
cum sponsosodalium greges. Alia dicunt᷑ ab
sponsa. alia absponso. Nonnulla anuenculis
quedam a sodalibus sponsi. Congruũ quippe
est ut in nuptiis adolescentalarũ sit multitudo
cum sponsa. iuuenũ turba cum sponso. Hec oĩa
noli foras querere. noli extra eos qui p̃dicatione
eccłiam sponsam sine macula ⁊ ruga. de qua
seripctm est: ut exhiberet sibi gloriosã eccłiam.
non habentem maculam aut rugam. aut aliud¬
quid eoꝵ. sedut sit sancta & immaculata. Cos uͦ
qui cum sint fideles non sunt camen istius mõi
runt inuirum ꝑfectum. intellige uiros esse
cum sponso. Unde michi uidentur quatuor ordi¬
nes. unum & unam. duos choros int̃ seconcinen¬
tes.sponsam canere cum iuueneuilis.sponsum
& cum sponsa dicere quȩ sponsa dicte. ut audias
que aud̃tat ponsa d̾iaue non potuits are
quȩ in sponsedeliciis commorant᷑. Hequippe in hoc
libro fabula parit̃ & epitalamion sunt ꝑsonȩ. Ex

Expanded text:
cum sponso sodalium greges. Alia dicuntur a cum sponso sodalium greges. Alia dicuntur a sponsa, alia a sponso, nonnulla a juvenculis, quaedam a sodalibus sponsi. Congruum quippe est, ut in nuptiis adolescentularum sit multitudo cum sponsa, juvenum turba cum sponso. Haec omnia noli foris quaerere: noli extra eos qui praedicationEcclesiam sponsam sine macula et ruga, de qua scriptum est: Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam, neque rugam, aut aliquid eorum: sed ut sit sancta et immaculata . Eos vero qui cum sint fideles, non sunt tamen istiusmodi, runt in virum perfectum, intellige viros esse cum sponso. Inde igitur mihi videntur quatuor ordines, unum et unam, duos choros inter se concinentes, sponsam canere cum juvenculis, sponsum et cum sponsa dicere ea, quae sponsa dicit, ut audias quae audivit et sponsa. Si autem non potueris dicere quae in sponsae deliciis commorantur. Hae quippe in hoc libro fabula pariter et epithalamio sunt personae, ex
Abbreviated transcription (Latin):
Fost hec ueni ad uicinia sc̃ẽ t̃rȩ: ut suꝑ iordans
ripam constitutus cantes canticum moysi di¬
cens. Attende celum & loquar. audiat t̾ra u̾ba
oris mei. Rursus habes necessarium ut mili¬
tes sub iesu. & terram scãm heredita de posside¬
as. & apis tibi ꝓphecet. apisq te iudicet debbo¬
ra quippe apis int̾pretat᷑. ut possis ⁊ illud car¬
men quod in iudicum libro continet᷑ ediscere.
Ad regnoꝵ deinceps uolumen ascendens ue¬
ni ad canticum quando dauid fugit de manu
omnium inimicoꝵ suoꝵ. & de manu saul
&e dixit. Dominus firmamentũ meũ & forci¬
tudo mea & refugium meũ & liberator m̃s.
Pueniendum tibi est ad ẏsaiam ut cũ illodicas.
possis anima decora cum sponso & hoc canere
canticum canticoꝵ. quod ex quot ꝑsonis ꝯstet
incertus sum. Orantibus aũt uobis et reuelante
dõ quatuor in hismichi uideor inuenire ꝑsonaᷤᷤ
Uirum & sponsam. cum ipsa adolescentulas

Expanded text:
Post haec veni ad vicina sanctae Terrae, ut super Jordanis Post haec veni ad vicina sanctae Terrae, ut super Jordanis ripam constitutus, cantes canticum Moysi, dicens: Attende, coelum, et loquar, et audiat terra verba oris mei . Rursum habes necessarium, ut milites sub Jesu, et Terram sanctam 503 haereditate possideas, et apis tibi prophetet, et apis te judicet, Debbora apis interpretatur: ut possis et illud carmen, quod in libro Judicum continetur , ediscere. Ad Regnorum deinceps volumen ascendens , veni ad canticum, quando David liberatude manu Saul, et dixit: Dominus firmamentum meum, et fortitudo mea, et refugium meum, et liberator meus . Perveniendum tibi est ad Isaiam, ut cum illo dicas:possis anima decora cum sponso et hoc canere Canticum Canticorum. Quod ex quot personis constet, incertus sum. Orantibus autem vobis, et revelante Domino, quatuor mihi in his videor invenisse personas, virum et sponsam, cum sponsa adolescentulas,
Abbreviated transcription (Latin):
sabbata: s ⁊ sabata sabbatoꝵ.
sic quoq nc̃ docem᷑ scribente
salomone. esse quedã ñ sobũ
¶cantica.
s ⁊ cantica canticoꝵ. Beatus quidẽ est. qͥ ingredit᷑¬
scõꝵ. Beatus qui sabbata sabbatitat. s ⁊ beatior
qui sabbatizat sabbata sabbatoꝵ. Beatus simili¬
ter & isqui intelligit eantica & cantea. nemo
quippe nisi in sollempnitatib canit. s multo
beatior qui canit cantica canticoꝵ. Ꝙ sicut
is qui ingredit᷑ scã plurib adhuc indiget. ut
dem modo difficile repperit᷑ qui omnia quȩ in
scripturis continent᷑ cantica peragrans. ualeat
ascendere ad cantica canticoꝵ. Egredi teoportet
ex egypto. & egressum de t̾ra egypti transire
mare rubũ. ut possis canticum primũ cantare
dicens. cantemus domino. gloriose enĩ magnifi¬
catus est. Licet autem primum dixeris canticũ.
adhuclonge es a cantico canticoꝵ. E ambula
terram deserti sp̃italit̾. donec uenias ad puteũ
quem foderunt reges. ut ibi scđ̾m canticũ eanas.

Expanded text:
sabbata, sed et sabbata sabbatorum; sic nunc docemur, scribente Salomone, esse quaedam non solum Cantica, sed et Cantica Canticorum. Beatus quidem is, qui ingreditsanctorum. Beatus qui sabbata sabbatizat, sed beatior qui sabbatizat sabbatorum sabbata. Beatus similiter et is, qui intelligit cantica, et canit ea. Nemo quippe nisi in solemnitatibus canit; sed multo beatior ille qui canit Cantica Canticorum. Et sicut is qui ingreditur in sancta, pluribus adhuc indiget, ut dem modo difficile reperitur, qui omnia quae in Scripturis continentur cantica peragrans, valeat ascendere ad Cantica Canticorum. Egredi te oportet ex Aegypto, et egressum de terra Aegypti pertransire mare Rubrum, ut possis primum canticum canere dicens: Cantemus Domino, gloriose enim honorificatus est . Licet autem primum dixeris canticum, adhuc longe es a Cantico Canticorum. Perambula terram deserti spiritualiter, donec venias ad puteum, quem foderunt reges , ut ibi secundum canticum canas.
Abbreviated transcription (Latin):
ut sagittam electam: in pharetra sua seruauit
me. & dixit michi. Magnum tib est hoc uoca¬
ripuerum meũ. Intellige sagita quiddicat.
& quom a dño sit electa. Quam beatũ ẽ hoc
iaculo uulnerari. Hac saguta fuerant uulne¬
rat illi qui dicebant. int̾ se inuic̃ẽ conferentes.¬

Expanded text:
ut sagittam electam, et in pharetra sua servavit ut sagittam electam, et in pharetra sua servavit me, et dixit mihi: Magnum est tibi hoc, vocari puerum meum . Intellige sagittam quid dicat, et quomodo a Deo sit electa. Quam beatum est hoc jaculo vulnerari! Hac sagitta vulnerati fuerant illi qui inter se invicem confere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximũ ex toto corde. Non ẽ mnordinatus ser¬
modiumus: nec impossibilia p̃cipit. nec
dicit diligite inimicos ur̃os ut uosmet ip̃os.
s cancũ diligite immicos ur̃os. Sufficit eis
quol col cdiligimul & odio non babemꝰ. Proxi
tota anima. & ex tota mente. Si hec intellexeriᷤᷤ
& intellecta compleueris. fecisti quod sponsiser
ordinate: confirmateme in unguentis. Unꝰ
de int̃precibus posuit. oynanort. Hec autem
sponsa loquit᷑. Stipateme in malis. In quibꝰ
malis: ut malus in lignis siluȩ. ita fratruelis
meus in medio filioꝵ. Ideireo in malis eius
stipate me. quia uulnerata caritatis ego sũ.
quam pulchrũ ẽ quã decoꝵ a caritate uulnus
accipe. Alius iaculum carnei amoris excipit.
alius t̃reno cupidine uulnerat᷑ est. Tu nuda
Siquidem ds sagitariꝰ ẽ. Audi seripturã de eo
dem iaculo loquentẽ. immout ampliꝰ admire¬
ris audi ipsum iaculum qͥd loquatur. Posuit me

Expanded text:
it, ex toto corde. Non est inordinatus sermo divinus, nec impossibilia praecipit, nec dicit: diligite inimicos vestros ut vosmetipsos: sed tantum, diligite inimicos vestros; sufficit eis, quod eos diligimus, et odio non habemus. Proxitota mente, et ex tota virtute. Si haec intellexeris, et intellecta compleveris, fecisti quod sponsi serordinatae  Al. ordinator? Confirmate me in unguentis. Unus de Interpretibus posuit οἰνανθῶν. Haec est autem sponsa quae loquitur: Stipate me in malis. In quibus malis? Ut malum in lignis silvae, ita fratruelis meus in medio filiorum. Idcirco in malis ejus stipate me: quia vulneratae charitatis ego sum. Quam pulchrum est, quam decorum a charitate vulnus accipere! 526 Alius jaculum carnei amoris excepit, alius ex terrena cupidine vulocratus est: tu nuda si quidem Deus sagittarus est. Audi Scripturam de hoc eodem jaculo loquentem; immo ut tu amplius admireris, audi ipsum jaculum quid loquatur. Posuit me
Abbreviated transcription (French):
monis. Ecce plus salomon hic. Audite mystice
quȩ dñr. Regina austri uenit a finib terre¬
id est ȩccłia. & condempnat homines genera¬
tionis huius. id est iudeos carni ⁊ sanguinidedi¬
tos. Uenit a finibus t̾rȩ audire sapientiã salomo

Expanded text:
monis: et ecce plus quam Salomon hic : audi mystica monis: et ecce plus quam Salomon hic : audi mystica quae dicuntur. Regina Austri venit a finibus terrae, Ecclesia: et condemnat homines generationis hujus, id est, Judaeos carni et sanguini deditos. Venit a finibus terrae audire sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
& maria murmurauerunt. quia moysesethi¬
opissam habuerit uxorẽ. & nunc moyses ethyo¬
pissam duxit uxorẽ: si quidẽ lexeuis ad hanc
nram etħyopissam transiigͣuit. Murmuret
aaron sacerdotium uiaeoꝵ. murmuret ⁊ ma¬
ria synagoga eoꝵ. moyses demurmuratione
non eurat. amat ethyopissã. dequa ⁊ alibi dr¬
ꝑ ꝓpb̃am. Ab extiemis finibus ethypie afferẽt
hostias. & rurcus. Ethiopia p̃ueniens manꝰ
eius dõ. Pulchre preueniet. Quom enĩ in eugłio
mulier illa que sanguinẽ deftuebat. archisina¬
gogi filiã curatione p̃uenit. sic ethẏopia isrł
sus.⁊ magis diligit quam uos quȩ multȩ es¬
tis filiȩ ierłm. Uos foris statis & sponsam cu¬
nigram uocatam. nigram ẽẽ formosam.
extremo t̾rȩ ueniamus. sapientiam ueri audi¬
re salomonis.⁊ quando uox saluatoris intouan¬
tis auditur. Ueniet regina austri in iudiciũ
& condempnabit homines generationis huiꝰ
quia uenit afinibus t̾rȩ audire sapientiã salo¬

Expanded text:
511 Maria murmurant: quia Moyses Aethi511 Maria murmurant: quia Moyses Aethiopissam habet uxorem . Et nunc Moyses Aethiopissam ducit uxorem. Siquidem lex ejus ad hanc nostram Aethiopissam transmigravit. Murmuret Aaron, sacerdotium Judaeorum: murmuret et Maria, Synagoga eorum: Moyses de murmuratione non curat: amat Aethiopissam suam, de qua et alibi dophetam: Ab extremis fluminum Aethiopiae afferent hostias ; et rursum: Aethiopia praeveniet manus ejus Deo . Pulchre praeveniet. Quomodo enim in Evangelio mulier illa quae sanguine fluebat, archisynagogi filiam curatione praevenit : sic Aethiopia, Israel sus, me magis diligit, quam vos: quae multae filiae Israel. Vos foris statis, et sponsam cunigram vocatam, nigram esse formosam. extremo terrae veniremus, sapientiam veri audire Salomonis? Et quando Salvatoris vox intonantis auditur: Regina austri veniet in judicium, et condemnabit homines generationis hujus: quia venit a finibus terrae audire sapientiam Salo
Abbreviated transcription (Latin):
ad maiora consurgit. & ab humilibus incipit
recombens Significant᷑q de anima sponsa et
de sermone dicit᷑ sponso suꝑ pectas illiꝰ recunben᷑.
quia ibi principale cordisẽ nr̃ i. Unde acarnalibꝰ
rececdentes. spitalia sectari debemius. & intellig̾e
multo melius ẽẽ sicamare quã amare desistere.
Ascendre gͥ recumbens suꝑ pectus fratruelis su.
&e quȩ nun in exordio cantic nigra ponit᷑ in epi¬
chalamii de eafine cantat᷑. Que est ista que ascen¬
ddit dealbata. Intellimus quomodo & nigra &
formosa sit sponsa. Siaũt ⁊ tu ñ egeris peniceritiã
eaue ne animatua nigra dicat᷑ & turpis. & du¬
plici feditate turperis. Nigra ꝓpt̃ peccata pre¬
terita. curpis ꝓpt̾ boc qr in hisclẽ uiciis ꝑseueres.
Si uͦ penitentiã egeris nigra quidẽ erit anima
tua ꝓpt̃ antiqua delicta. ꝓpt̾ penitentiã uero
habebit aliquid ut ita dicã ethiopiȩ decoris
& quia semel ethiopẽ nominau. uolo testem

Expanded text:
ad majora consurgit, et ab humilibus incipit ad majora consurgit, et ab humilibus incipit pectus ejus recumbens. Significanterque de anima sponsae et sermone dicitur, super pectus illius recumbens: quia principale ibi cordis est nostri. Unde a carnalibus recedentes spiritalia sentire debemus, et intelligere multo melius esse sic amare, quam amare desistere. Ascendit igitur recumbens super pectus fratruelis sui, et quae nunc in exordio Cantici nigra ponitur, in epithalamii fine de ea cantatur: Quae est ista, quae ascendit dealbata? Intelleximus quomodo et nigra, et formosa sit sponsa. Si autem et tu non egeris poenitentiam, cave ne anima tua nigra dicatur, et turpis, et duplici foeditate turperis: nigra propter peccata praeterita, turpis propter hoc, quia in eisdem vitiis perseveras. Si vero poenitentiam egeris, nigra erit anima tua propter antiqua delicta: propter poenitentiam vero habebit aliquid, ut ita dicam, Aethiopici decoris. Et quia semel Aethiopem nominavi, volo testem
Abbreviated transcription (Latin):
Eaultabimus ⁊ letabimur in te. Diligemus
ubera cua. Illaquȩ maior est iam tuoꝵ ube¬
rum lacte ꝑfruit᷑. & loquit᷑ exultans. Bona
deferunt caritatẽ & dicunt. exultabimꝰ ⁊ letabimͣ
inte. Diligemus. Non diligimus s diligemus
ubera tura suꝑuinũ. Deinde locunt᷑ ad sponsam
&quitas ddilexitte. laudant sponsam. nom̃ illi
equitatisa ꝓpriis uirtutib imponentes equitas
dilexit de. Qurgus ad adolescentulas sponsares¬
pondet. Nigra sum &speciosa filiȩ iherłm sicut
tabnacula cedar. ut pelles falomonis. Neintue¬
amini me quia ego sum denigrata. qm̃ des¬
pexitme sol. Speciosa quidẽ est. & possum in ue¬
nire quonͦ speciosasit. sponsa. Querimus aũt
quomͦ ngra ⁊ sinecandore sit pulchra. Peniten¬
ciam agit post peccata. speciem ei largita ẽ ꝯfessio.
sorde purgata. necdum lota ẽ in salutẽ ingrad̾r.
s in atro colore non ꝑmanet. Fit candida qͣndo

Expanded text:
Exsultabimus et laetabimur in te: diligemus Exsultabimus et laetabimur in te: diligemus ubera tua. Illa quae major est, jam tuorum uberum lacte perfruitur, et loquitur exsultans: Bona deferunt charitatem, et dicunt: Exsultabimus et laetabimur in te. Diligemus, non diligimus: 510 sed diligemus ubera tua super vinum. Deinde loquuntur ad sponsam: Aequitas dilexit te. Laudant sponsam, nomen illi aequitatis a propriis virtutibus imponentes: Aequitas dilexit te. Rursum ad adolescentulas sponsa respondet: Nigra sum, et speciosa, filiae Jerusalem, ut tabernacula Cedar: ut pelles Salomonis. Ne intueamini me, quia ego sum denigrata: quoniam despexit me sol. Speciosa quidem est, et possum invenire, quomodo speciosa sit sponsa. Quaerimus autem, quomodo nigra, et sine candore sit pulchra. Poenitentiam egit a peccatis, speciem ei largita est conversisorde purgata, necdum lota est in salute, nigra dicitur: sed in atro colore non permanet. Fit itaque candida, quando
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ ad olescentulȩ quas ꝓpt̃ amoris exordi¬
um forisstare cognoscimus iuxta illd̾ exẽplũ
Amicus aut sponsistans & audiens eum gau¬
dio gaudet ꝓpt̃ uocem sponsi. Talequiddã¬
adolescentule sustinent. Intioeunte sponso
forinsecus remanent. Sponsa uͦ speciosa ꝑfecta.¬
speciosa sine macula sineruga insponsi cu¬
uenculas. enuncians eis quȩ sola compexerit.
ddicitq. Introduxit me rex in cubiculũ suũ.
Norait introduxit nos plures in cubiculum.
suires forisremanent. in cubiculũ sola ingre¬
dicur sponsa. ut uideat thesauros tenebrosoᷤ.
&e absconditos. renuncietq uruenculis. In¬
troduxit me rex in cubieulum siũ. Rursũ
adolescentule. idest sponsarũ incipientcam
tarba complurrma. ingressa sponsa cubi¬
culum sponsi. & uidente diuicias uiri sui.
dum illius prestolatar aduentũ lete ꝯcit.
Exultabimus & letabimur inte. Sponse ꝑfec¬
tione letant᷑. Non enim emulatio in uirtuti¬
bus. Amor istemundꝰ est. amor iste si ne uicio.

Expanded text:
quidem adolescentulae, quas propter amoris exordium foris stare cognoscimus, juxta illud exemplum: Amicus autem sponsi stans et audiens eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi , tale quiddam sustinent. Introcunte sponso, forinsecus remanent; sponsa vero speciosa, perfecta, sine macula, sine ruga, in sponsi cuenculas, et nuntiat eis, quae sola conspexerit, dicitque. Introduxit me rex in cubiculum suum. Non ait, introduxit nos plures in cubiculum suum. Plures foris remanent: in cubiculum sola ingreditur sponsa, ut videat thesauros tenebrosos et absconditos, renuntietque juvenculis: Introduxit me rex in cubiculum suum. Rursus adolescentulae, id est, sponsarum incipientium turba quamplurima, ingressa sponsa cubiculum sponsi, et vidente divitias viri sui, dum illius praestolantur adventum, laete concinunt: Exsultabimus et laetabimur in te: Pro sponsae perfectione laetantur  r iste sine vitio est.
Abbreviated transcription (Latin):
lem circa sermonẽ dĩ & ihũ habeas caritadẽ. sta¬
& primã int̃ om̃s sermones dĩ habeat earitatẽ.
qui i sedo loco liberos ponat: Iuxta hunc mo¬
dum ama & uxorem tuam. Nullus quippeali¬
quando carnẽ suã odio habuit. s amat ut carnẽ.
carnẽ ⁊ fangaiẽ. s ut sp̃m. Qui enm aderet
domino imnus sp̃s est. Igitur ordinata ẽ cari¬
tas in ꝑfectis. Ut aut post dm etiam int̃ nos
ordo ponat᷑. primum mandatũ est ut diliga¬
mus parentes. scđm ut filios. t̾citim ut domes¬
ticos nr̃os. Si aũt filrus malus ẽ & domesticus
bonus. domesticts in caritate filii collocetur
& ita fiet ut scõꝵ ordiata sit caritas. Magis
tionẽ ꝓpriũ aliquid apposuit. & dedit intel¬
ligentiam ordinis his. qui possunt sc̃pcurã
audire dicentẽ. Ordinate in me caritatem.
Biliges dominũ dm̃ tuũ ex toto corde tuo et

Expanded text:
lem circa sermonem Dei et Jesu habeas charitatem: stalem circa sermonem Dei et Jesu habeas charitatem: staet primam inter omnes sermones Dei habeat charitatem, qui in secundo loco liberos ponat? Juxta hunc modum, 525 ama uxorem tuam. Nullus quippe aliquando suam carnem odio habuit, sed amat ut carnem. carnem et sanguinem, sed ut spiritum. Qui enim adhaeret Deo, unus spiritus est. Igitur ordinata est charitas in perfectis. Ut autem post Deum etiam inter nos ordo ponatur, primum mandatum est, ut diligamus parentes: secundum, ut filios: tertium, ut domesticos nostros. Si autem filius malus est, et domesticus bonus: domesticus in charitate filii collocetur. Et ita fiet, ut sanctorum ordinata sit charitas. Magisttionem proprium aliquid apposuit, et dedit intelligentiam ordinis his qui possunt audire Scripturam dicentem: Ordinate in me charitatem. Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde
Abbreviated transcription (Latin):
Potest aũt & eos dici qui necdũ ꝑfect st̃. In trodu¬
cite me in domũ uini ordinate in me caritatẽ.
Elegant᷑ locutus ẽ ordinate. Purimoꝵ quippe in¬
ordinata ẽ caritas. Quod primoloco debent di¬
ligere diligunt in scđo. qd̾ in sc̃d̾o diligt̃ in pͥmo.
⁊ qd̾ oportet amare quarto. amant t̾cio. ⁊ rursũ
t̃eium in quarto. & m plerisq caritatis ordo ꝑ¬
uersus. Scõꝵ uero caritas ordinata ẽ Solo ad
intelligendũ hoc qd̾ dictam ẽ. ordinate in me
caritatem. aliqua exempla explicare. Uult te
te sermo diuinus diligere. xp̃m. Nec dicit tͥ
ne diligas liberos. neq parentib caritate iun¬
garis. S quid tibi dicit: ne mordinatã habe¬
as caritatẽ. & primũ patrẽ ⁊ matrẽ deinde me
diligas. ne filii & filiȩ plusqͣm mei caritate dene¬
aris. Qui amat patram aut matrẽ plus qͣm me
non est me dignus. Lecole conscientiã tuã de¬
patris matris siue frĩs affectu. considdera qua¬

Expanded text:
t: Introducite me in domum vini. Ordinate in me charitatem. Eleganter locutus est, ordinate. Plurimorum quippe inordinata est charitas: quod in primo loco debent diligere, diligunt in secundo: quod in secundo, diligunt in primo: et quod oportet amare quarto, amant tertio: et rursus tertium in quarto, et est in plerisque charitatis ordo perversus. Sanctorum vero charitas ordinata est. Volo ad intelligendum hoc quod dictum est, ordinate in me charitatem, aliqua exempla replicare. Te te sermo divinus diligere Christum. Nec dicit tibi, ne diligas liberos, ne parentibus charitate jungaris. Sed quid dicit? Ne inordinatam habeas charitatem, ne primum patrem, aut matrem, deinde me diligas: ne filii et filiae plus quam mei charitate tenearis. Qui amat patrem aut matrem super me, non est me dignus: patris, matris, fratrisve affectu, et considera qua
Abbreviated transcription (Latin):
cuã. ut dete quoq possit dici. Trabes domoꝵ nr̃aꝵ
cedri. ⁊ contignationes nr̃ȩ eypressus. Post hec spon¬
sus loquitur. ego flos campi & liliũ conualliũ. ꝓpt̃
me quim uallẽ erã descendit inuallẽ. ⁊ in uallem
ueniens fit lylium ualliũ q lignouitȩ quod planta¬
tum est in paradiso dĩ. & totius campi idest totrus
mund & uniu̾sȩ t̾rȩ flos factus est. Quid enĩsic pot̃
eẽ flos mundi. ut uocabulum xp̃i : unguentũ effu¬
sum nomen eius. Alit̃ idipsũ dicit᷑. Ego flos campi
& lyliuim conualliũ. & hec qͥdem de semetipso. Be¬
indesponsam laudans ait Ut lilium in medio
spinarum. sicꝓxima mea in medio filiarũ. Si cut
exoritur eodem modo ꝓxima mea suꝑomnes fili¬
as lyliũ est in mediospinarã. Ista audiens sponsa
uicem reddit sponso. et sentiens illiꝰ etiã aliã suam¬
tatem. in uocẽ laudantis erumpit. Unguentũ¬
licet suauit̃ spiret. & sensum odore demulceat.

Expanded text:
tuam, ut de te quoque possit dici: Trabes domuum nostrarum tuam, ut de te quoque possit dici: Trabes domuum nostrarum cedri, et contignationes nostrae cypressi. Post haec sponsus loquitur. Ego flos campi, et lilium convallium. Propter me qui in valle eram, descendit in vallem, et in vallem veniens, fit lilium. Pro ligno vitae, quod plantatum est in paradiso Dei, totius campi, id est, totius mundi et universae terrae flos factus est. Quid enim sic potest esse flos mundi, ut vocabulum Christi? Unguentum effusum nomen ejus. Aliter: Ab ipso dicitur: Ego flos campi, et lilium convallium. Et haec quidem de semetipso. Deinde sponsam laudans, ait: Ut lilium in medio spinarum, sic proxima mea in medio filiarum. Sicut exoritur: eodem modo proxima mea super omnes filias, lilium est in medio spinarum. Ista audiens sponsa, vicem reddit sponso, et sentiens illius etiam suavitatem, in vocem laudantis erumpit. Unguentlicet suaviter spiret, et sensum odore demulceat:
Abbreviated transcription (Latin):
rena descenderat ut delectulis imꝑaret. & consur.¬
gentem ab egrotatione sua sine lectulo ñ pateret᷑
abscedere. tolle inquiens grabatũ tuũ ⁊ uade indo¬
mum tuã. & cugͥ asaluatore sanatus tolle grabatã
cuũ. & uade in domũtuã. & cum ad sponsã suã
ce speciosus fratruelis meus. & quidẽ pulcher ad¬
clinatio nr̃a umbrosa. Ecce speciosus fratruelis
meus. ip̃e ⁊ speciosus est & umbros. Ediẽ quippe
sol non uret te neq luna ꝑ noctẽ. Trabes domoꝵ
nr̃arũ cedri. hȩc multitudinis ũbast̃. Uident᷑
autem michi uiri hoc dicere qui cũ sponso sunt.
de quibus sermosuꝑius p̃fatus est. domus cedrinis
trabibus intextas. ⁊ ci pressis contignatas. Si quidẽ
ꝓstiba est ascendit mpressus: & ꝓ conita ascendti
myrtus. Requirens gͥcuius naturȩ ista sint ligna
& cedrum imputribilẽ. & cypressũ odoris optim
dep̃hendentes. labora ⁊ tuita contignare domũ

Expanded text:
rrena descenderat, ut de lectulis imperaret, et consurrrena descenderat, ut de lectulis imperaret, et consurgentem ab aegrotatione sua, sine lectulo non pateretur abscedere. Tolle, inquiens, grabatum tuum, et vade in domum tuam. Et tu igitur a Salvatore sanatus, tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam, ut cum ad te sponsam ce sponsus fratruelis meus: equidem pulcher. Acclinatio nostra umbrosa. Ecce speciosus fratruelis meus, ipse et speciosus est et umbrosus. Per diem quippe sol non uret te, neque luna per noctem . Trabes domorum nostrarum cedri. Multitudinis verba sunt. Videntur autem mihi viri haec dicere, qui cum sponso sunt, de quibus superius sermo praefatus est, domos cedrinis trabibus intextas, et cypressis contignatas. Siquidem pro stybe ascendit cypressus, et pro conyza ascendit myrtus. Requirens igitur, cujus naturae ista sunt ligna, et cedrum imputribilem, et cypressum odoris optimi deprehendens, labora et tu ita contignare domum
Abbreviated transcription (Latin):
Si intelligas legem sp̃italit̃. oculitai colũbȩ
nalit̾ facta sunt fuisse medicatũ. s hodieq
descendisse. s hocdie descendere & eẽ p̃sentẽ.
Ect enim inquit egouobise ĩ slĩ om̃ib dieb̃
ilꝙad consummationẽ scl̃i. oculitui columbȩõt.
Eccespeciosa ꝓxima mea ecce speciosa. ocl̃i tui colũbȩ.
has de sesponsaaudiens laudes. sponso laudẽ in lau¬
dibus cribuit. ñ qd̾ ei id qd̾ non habet suo p̃como
largiat᷑. s intelligens decorem eius atq conspiei¬
ensait. Ecce speciosus fratruelis meus. & quidem
sponsus cum sponsa requiescat. & nisi fallor hu¬
qui iacebat in lecto ut iret in domũ suam sabba¬
to grabatum leuare uoce iussus ẽ saluatoris. Ante¬
quam sanaret᷑ suꝑ debile menbroꝵ suoꝵ corpus
iacebat: quod postea dĩ uirture solidatũ est.Sic
ego intelligo collegrabatũ tuũ & uade in domũ
tuam. Neq enim adhoc filius d̃i det̾restib ad t̃¬

Expanded text:
Si intelligis Legem spiritualiter; oculi tui columbae Si intelligis Legem spiritualiter; oculi tui columbae naliter facta sunt, fuisse medicatum  Al. meditadescendisse: sed hodieque descendere, et esse praesentem; Ecce enim, inquit, vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi : oculi tui columbae sunt: Ecce speciosa; proxima mea, ecce speciosa: oculi tui columbae. Has de se sponsa audiens laudes, sponso vicem in laudibus tribuit: non quo ei quod non habet, suo praeconio largiatur: sed intelligens decorem ejus, atque conspiciens, ait: Ecce speciosus fratruelis meus. Equidem, sponsus cum sponsa requiescat, et ni fallor, cqui jacebat in lecto: et abire in domum suam, sublato grabato, voce jussus est Salvatoris, antequam sanaretur , super debile membrorum suorum corpus jacebat, quod postea Dei virtute solidatum est. Sic ergo intelligo: Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam. Neque enim ad hoc Filius Dei de coelestibus ad te
Abbreviated transcription (Latin):
te es speciosa. Ecce speciosa ꝓxima mea ecce
speciosa. Nideamus & aliã laude speciosȩ ut
nos emulemur speciosȩ fieri. Oculitui colũbȩ
Qui uuiderit mulierẽ ad concupiscendũ eam
& mechatus eam fuerit in corde suo. oculos
non habet columbȩ. Si quis uͦ oculos non ht
columbȩ. dontum frĩs sui ingredit᷑ infelix.
non seruans illud qd̾ in ꝓuerbisẽ p̃ceptum.
Indomum aũt fr̃is tui ne intres infelix. Qui¬
cordiam ꝓmerȩt᷑. Porro quis uidet recta. nisi qui
michi dehis tantũ carnis oculis intelligere
quȩ dicta sunt. licet & de his intellexisse non
inutile sit. s ingrediens ad interiora cordistui
& alios oculos mente ꝑquirens.qui⁊ a de
mandato illuminant᷑ mandatũ quippe
cdomini lucidũ illuminans ocłos. illud eni
ti contende. ut sancte intelligas uniu̾sa q̃
dicta sunt. & similia spu qui in spẽ descen¬
dit columbe audias. quia oculi tui colũbȩ.

Expanded text:
te es speciosa. Ecce speciosa proxima mea, ecce te es speciosa. Ecce speciosa proxima mea, ecce speciosa. Videamus et aliam laudem speciosae, ut et nos aemulemur sponsae fieri. Oculi tui columbae. Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo : oculos non habet columbae. Si quis vero oculos columbae non habet, domum fratris sui ingreditur infelix, non servans illud, quod in Proverbiis est praeceptum: In domum fratris tui ne intres infelix cordiam consequetur. Porro quis videt recta, nisi qui 521 igitur mihi de his tantum carnis oculis intelligere, quae dicta sunt, licet et de his intellexisse non inutile sit: sed ingrediens ad interiora cordis tui, et alios oculos mente perquirens, qui et a Dei mandato illuminantur: Mandatum quippe Dei illuminans oculos: illud enitere, labora, contende, ut sancte intelligas universa, quae dicta sunt, et similia a spiritu: qui in specie descendit columbae, audias; quia oculi tui columbae.