comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
icut possessor dicit᷑ quia liquid possid&
t dominus. qui habet cui dominet᷑: Dsergo pat̃.
secreti sacram̃ti uocabulum ẽ: huius uero filiũ
uerbũ ẽ etspeculum etc aracter. et in mago uiuens
patris uiuentis in om̃ib: patrisimilis eius dẽ nature.¬
et in diuinitate genitus genitori ꝑom̃ã coȩqualis :
Neo quȩrat᷑ quomꝰ genuit filiũ qđ et angłi nesciunt:
ꝓpħis in cognitũ ẽ : Vnde & illud diccũ est: Generatio¬
nẽ eius quis enarrabuit : Quã secretã originem cũ ꝓpͥo
filio nouit ipse solus quigenuit. Nec abis ds̃ discuti¬
aut mens nr̃a generat uerbũ : : sed sufficit nosse q
lux genuit splendorẽ. sic̃ ait ꝓpħa in splendorib:
scõꝵ exutero : ante luciferũ genuite. Et illud huic
ds̃ nr̃ : & ñ reputabitur alt̃ adeum. Et pꝰ in t̃ra uisus ÷¬

Expanded text:
icut possessor dicitur qui aliquid possidet, icut possessor dicitur qui aliquid possidet, et Dominus qui habet cui dominetur. Deus ergo Pater secreti sacramenti vocabulum est cujus vere Filius est Verbum, et speculum, et character et imago vivens Patris viventis, in omnibus Patri similis, ejusdem naturae, in divinitate genitus, genitori per omnia coaequalis. Nec quaeratur quomodo genuit Filium, quod et angeli nesciunt, prophetis incognitum est. Unde illud dictum est: « Generationem ejus quis narrabit ? » Quam secretam originem cum proprio Filio novit ipse solus qui genuit, nec Deus a nobis discutiaut mens nostra generat verbum. Sed sufficit nosse quia lux genuit splendorem, sicut ait Propheta: « In splendoribus sanctorum ex utero ante luciferum genui te . » Et illud: « Hic Deus noster et non reputabitur alter ad eum, » et post, « in terra visus
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ peccatorum sacro baptis mate renatis c̃tulerit.
etresurrectionẽ humani generis in eadem carne
crediderit indicatur: Ergo cunctis credentib
quae continent᷑ in p̃fato sẏmbolo sał animarũ
etuita ꝑp&ua bonis actib p̃parat᷑: Ig qđ inpͥ¬
mordio eiusdem sẏmboli p̃ponit᷑. credo indm̃
patrẽ omĩ potentẽ p̃clarũ fide testimoniũ
etfundam̃tũ in pͥma fronte monstrat᷑: Quia
saluus eẽ. poterit. qui recte crediderit. Credere
lustus exfide uiuit: Etnisi credideritis ñ in¬
telligeis: Ergo inreb humanis nullum opͦ
incipitur : nisi labor omnis adeffectũ uenire
credat᷑: Vnde credendũ ẽ. indm̃ : a quo tam p̃sens
uita quam futura tribuat᷑. Os̃ autem appella¬
tio ẽ. substantiae sempiternȩ. siue timoris diuini:
git᷑ ds̃ sine principio sine fine : simplex incor¬
poreus. et incõp̃hensibilis: Patrem aut̃ cũ au¬
dis: agnosce qđ habeat filiũ ueracit̃ genitũ :¬

Expanded text:
nem pecatorum sacro baptismate renatis contulerit, nem pecatorum sacro baptismate renatis contulerit, et resurrectionem humani generis in eadem carne crediderit indicatur. Ergo cunctis credentibus quae continentur in praefato symbolo, salus animarum, et vita perpetua bonis actibus praeparatur. Ergo quod in primordio ejusdem symboli praeponitur: Credo in Deum Patrem omnipotentem, praeclarum fidei testimonium, et fundamentum in prima fronte monstratur, quia salvus esse poterit qui recte crediderit. « Credere Justus ex fide vivit . » Et: « Nisi credideritis, non intelligetis . » Ergo in rebus humanis, nullum opus incipitur nisi labor omnis ad effectum venire credatur, unde credendum est in Deum a quo tam praesens vita quam futura tribuatur. Deus autem appellatio est substantiae sempiternae, sive timoris divini, igitur Deus sine principio, sine fine, simplex, incorporeus et incomprehensibilis; Patrem autem cum audis, agnosce quod habeat Filium veraciter genitum, s
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ etdm ueraciter credere etconfiteri. eũq toto
corde ectotam̃te. & tota uirtute diligere . et pximus
suos tanꝗ sem& ipsos. docibilesq usq ad ꝑfectã
doctrinã ad haec ꝑficienda sũ moꝑe oportet¬
resurgente et ascendente in caelũ misso scõ spũ collata
apłis scientia linguarũ adhuc inuno positisymbo¬
lum qđ fidelis nc̃đͣqnet eła. unus quisq: qđ senfit
dicendo c̃dider̃ : ut discedentes ab iniuicẽ hanc
regulã ꝑ om̃s gentes p̃dicarent : Sũ mã ergo totuꝰ
fidei catholicȩ recensentes. inqua et integras
credelitatis ostendit᷑. etunius dĩ omĩ potentis.
idẽ scãe trinitatis ȩqualitas declarat᷑. et myste¬
rium incarnationis filii dĩ qui ꝓsalute humani
generis a patre decaelo descendens de uirgine
nasci dignatus ẽ . quoquo ordine uł quando
ꝑtulerit . quomͦ sepultus surrexit. etincarne
ipsa caelos ascenderit. addexterãq patris
c̃sederit. et uidex uenturis sit. acqualit̃ remissio¬

Expanded text:
redere et confiteri, eumque tota mente et toto corde, et tota virtute diligere, et proximos suos tanquam semetipsos, docibiles quae usque ad perfectam doctrinam ad haec proficienda sumere oportitaque resurgente et ascendente in coelum, misso sancto Spiritu, collata apostolis scientia linguarum, adhuc in uno positi symbolum quod fidelis nunc tenet Ecclesia unusquisque quod sensit, dicendo condiderunt, ut discedentes ab invicem hanc regulam per omnes gentes praedicarent. Summam ergo totius fidei catholicae recensentes, in qua et integritas credulitatis ostenditur et unius dei omnipotentis, id est sanctae trinitatis, aequalitas declaratur et mysterium incarnationis filii dei, qui pro salute humani generis a patre de caelo descendens de virgine nasci dignatus est, quo ordine vel quando pertulerit, quomodo sepultus surrexerit et in carne ipsa caelos ascconsederit, judex venturus sit, aut qualiter remissio
Abbreviated transcription (Latin):
obseruare debetis : etuoluntati eius absque cõmũ¬
nicatione obsecundare. et auertere uos ab eo
cui ipsum sentitis auersum. Sed nec loquilus qͥb
ipse ñloquit᷑ : ut unꝰ quisq qui icul paẽ. dũ cupit
om̃iũ ur̃m amititias ferre : festin& citius recon
cũ oboedire ceperit monitis p̃sidentis.
Si uero qͥsamice fuerit his qͥb. ipse amicꝰ ñ ẽ et locut̃¬

Expanded text:
observare debetis et voluntati eius absque commoobservare debetis et voluntati eius absque commonitione obsecundare et avertere vos ab eo, cui ipsum sentitis adversum, sed nec loqui his, quibus ipse non loquitur, ut unusquisque, qui in culpa est, dum cupit omnium vestrum amicicias ferre, festinet citius reconclutem, cum obedire ceperit monitis presidentis. Si quis vero amicus fuerit his, quibus ipse non loqu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o condemnemini: Conuenientes uero semꝑ ad lem̃¬
tem date om̃s oꝑam ꝓ ipso sentire. etsummo studio
fauoremurm erga ipsum dependere : scientes quia
ꝓpt̃ singulos uos magis ipsi soli infestat inimicꝰ etimpsũ
maiorã suscitat bella : Oport& ergo uos sũmo studio
niti : ut om̃i erga illum uinͤ ulo amoris innexi
plenissimo erga eũ inhereatis affectu Seduos
quoq: ipsi unanimes in omni concordia ꝑdurate :¬
quo facilius etiam illi obodire om̃s parit̃ consensu
et unanimitate possitis: cł pt̃ qđ & uos salutem
consequi: et ille possit obtẽperantib: sibi uobis
ꝓmitius inpositi honoris ponđeueliere Quȩdã &iã¬
ex uob ipsis incellegere debetis. si quasunt̾ quae ipse
ꝓpt̃ insidias malorũ hominũ ñ potest eudentius
& manifestius ꝓloqui. Verbi grã. Sinimicꝰ ẽ
alicui ꝓactib sus uos nolite expectare ut ipse uob
dicat. Cum illo nolite amici eẽ. sed prudent̃

Expanded text:
Christo condemnemini. Convenientes vero saepe ad ClemeChristo condemnemini. Convenientes vero saepe ad Clementem, date omnes operam pro ipso sentire, et summo studio favorem verum erga ipsum dependere, scientes quia propter singulos vos ipsi magis soli infestat inimicus et in ipso majora suscitat bella. Oportet ergo vos summo studio niti, ut omni erga illum vinculo amoris innexi, plenissimo erga eum inhaereatis affectu. Sed et vos quoque ipsi unanimes in omni concordia perdurate quo facilius etiam illi obedire omnes pariter consensu et unanimitate possitis. Propter quod et vos salutem consequi, et ille possit obtemperantibus sibi vobis promptius impositi oneris pondus evehere. Quaedam ex vobis ipsis intellegere debetis, si qua sunt, quae ipse propter insidias hominum malorum non potest evidentius et manifestius proloqui. Verbi gratia, inimicus est alicui pro actibus suis. Vos nolite expectare ut ipse vobis dicat: cum illo nolite amici esse. Sed prudenter
Abbreviated transcription (Latin):
magis quã presto sed esto c̃fidens egfortit̃ ferens: certus
q laboris tui meritũ recipies. cũ ad portũ quietis
in columem hanc ꝓuexeris nauim ubi mercedes eq̃mia
ef natrib ꝓpt̃ rigorem iustitiae odio habuerint: ex hoc
quidem ñ lȩderis sed ex huiꝰ cemodi odus a mortibi
conciliabitur dĩ Etideo satage magis etrefuge
nelauderis abiniquis etne apessime agentib: diligaris
sed potius ꝓpt̃ iustitiae dispensationẽ etȩquissimã
regulã disciplinȩ a xp̃o collaudarimerearis. Haet
cũ dixiss& edis similia quã plurima rursũ respiciens
seruimer. Huic qui p̃sidet uob̵ adueritatẽ docendã
in om̃ib oboedite: scientes qđ siquis hunc contristaue
ñ susceperit : necdm̃ patrem suscepisse iudicabitur:
tideo nec ipse suscipi& ur in regno caelorum ꝓ pt̃ qđ
satis agite ad om̃em collectã etc̃ gregationẽ semꝑ
conuenire : ut ñ uelud neglegentes et desides auidice

Expanded text:
magis quam praesto. Sed esto confidens et fortiter ferens; certus magis quam praesto. Sed esto confidens et fortiter ferens; certus quia laboris tui meritum recipies, cum ad portum quietis incolumem hanc provexeris navem. Ibi mercedes et praee fratribus propter rigorem justitiae odio habuerint, ex hoc quidem non laederis, sed ex hujuscemodi odiis amor tibi conciliabitur Dei. Et ideo satage magis et refuge ne lauderis ab iniquis, et ne a pessime agentibus diligaris; sed potius propter justam dispensationem et aequissimam regulam disciplinae a Christo collaudari merearis. Haec cum dixisset, et his similia quamplurima, rursum respiciens servi mei, huic qui praesidet vobis ad veritatem docendam in omnibus obedite. Scientes quod si quis hunc contristavernon susceperit, nec Deum patrem suscepisse judicabitur . Et ideo nec ipse suscipietur in regno coelorum. Propter quod satis agite, ad omnem collectam congregationem semper convenite, ut non velut negligentes et desides a judice
Abbreviated transcription (Latin):
sit et sitiendũ. nuditatẽ quoq ferendũ morbos
etiã corporis etegritudines tolerandũ. in suꝑ
ethominũ insidias acdolps sepe Laborandũ
quippe quidis ꝑgendosse ñ nunquã nouerunt
sed aliquando etiã congregandos. Nomitus
quoq et sigillationes ferendũ cũ ex confusione
peccatorũ etreieotione criminũ uebit male õgre¬
gati inuiscerib: fellis iactura facienda ẽ. eta¬
bicienda ꝓssus e torde om̃is intrinsecus quae
latet amaritudo peccati. siqua forte ex deside¬
nis iniquis uelut excibis noxiis congregata ẽ:
Quã utiq cũ euomuerit quis etabiecerit: ingentis
egritudinis liberabit᷑ morbo si tam̃ post uonntũ
quae ad sanitatẽ ꝑtinent sumat. Verũ tam̃
& suũ et singulorũ. Propt̃ qđ o clemens tanquã
qͥ om̃ib p̃ eẽ teno ueris: singulos ꝓut potueris
uiua et singulos releua quiet singulorũ onus
ac sollicitudinẽ portas: Vnde etego nunc.
hanctibi inugens dispensationẽ : et sco ꝗ accipio grãm

Expanded text:
sit et sitiendum; 462 nuditatem quoque ferendam, morbos etiam corporis et aegritudines tolerandas. Insuper et hominum insidiis ac dolo saepe laborandum, quippe qui dispergendos se nonnunquam noverint, sed aliquando etiam congregandos; vomitus quoque et sugillationes ferendas, cum ex confusione peccatorum et rejectione criminum, velut male congregati in visceribus fellis, jactura facienda est, et abjicienda prorsus e corde omnis intrinsecus quae latet amaritudo peccati, si qua forte ex desideriis iniquis, velut ex cibis noxiis, congregata est. Quam utique cum evomuerit quis et abjecerit, ingentis aegritudinis liberabitur morbo; si tamen post vomitum, quae ad sanitatem pertinent sumat. Verumtamen et suum et singulorum. Propter quod, o Clemens, tanquam qui omnibus praeesse te noveris, singulos prout potueris juva, et singulos releva, qui et singulorum onus et sollicitudinem portas. Unde et ego nunc hanc tibi injungens dispensationem, scio quia accipio gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Nãquid nos de eoꝵ post hȩc rectum
mentib estimemꝰ : qͥsibi seputant debers quod
boni s̃. nec illũ considerant. cuiꝰ cotidie grãm
consequunt᷑ qͥsine illo tantũ se assequi posse
confidunt :¬

Expanded text:
bonus. Nunquid nos de eorum post haec rectum mentibus aestimemus, qui sibi se putant deberi quod boni sunt, nec illum considerant cujus quotidie gratiam consequuntur, qui sine illo tantum se assequi posse confidunt
Abbreviated transcription (Latin):
latronũ & dentes furentiũ luporũ ut cũq uersam̃:
Nidõ & docere alios & nos ipsos ꝓut dñs dederit ꝓiui¬
dere debemꝰ: Sane ꝑcussor ille dicit᷑ doctor: qͥ sermo¬
ne inutili c̃scientiã ꝑcutit infirmoꝵ : Idõ tenere uos & om̃s
fideles oport& eũ qͥ seđm doctrinã ÷ fidelẽ sermonẽ ut potes
sit c̃solari in doctrina scã & c̃tra dicente s redarguere &rette
uiuentes atq rectã fidẽ tenentes c̃solalare : Illisgͦ qͥdicini
qđ filiũ ineo minorẽ quia ꝓpħa inquit uerbũ faci& dñs
breuiatũ uniũ so orbi ita respondendũ diuinis ÷ testimo
niis: Verbũ breuiatũ qđ dñs faci& suꝑ t̾rã ñ inminutionẽ
dĩtatis infilio di significat: sed dispensationẽ susceptȩ
Tcarnis adnuntiat : Inqua dispensatione ñ solũ patre
minoratũ uidimꝰ iħm ꝓpt̃ passionẽ mortis : gła & honose

Expanded text:
latronum, et dentes furentium luporum utcunque versamur. latronum, et dentes furentium luporum utcunque versamur. Ideo docere alios et nosipsos, prout Dominus dederit, providere debemus. Sane percussor ille dicitur doctor, qui sermone inutili conscientiam percutit infirmorum. Ideo tenere vos et omnes fideles oportet eum qui secundum doctrinam est fidelem sermonem, ut potens sit consolari in doctrina sancta, et contradicentes redarguere, et recte viventes atque rectam fidem tenentes consolidare. Illis ergo qui dicunt quod Filius in eo minor est, quia propheta inquit, verbum faciet Dominus breviatum universo orbi, ita respondendum est divinis testimoIS. Verbum breviatum quod Dominus faciet super terram non minutionem deitatis in Filio Dei significat, sed dispensationem susceptae carnis annuntiat; in quali dispensatione non solum patre minoratum vidimus Jesum, propter passionem mortis gloria et honore
Abbreviated transcription (Latin):
tiant᷑ ep̃oꝵq causȩ & sũ moꝵ negotiorũ iuditia salua
a postolicae saedis auctoritate iustissime t̃minent᷑.
Haec abantiqͥs. haec ab apłis. haec asc̃ĩs patrib: accepimꝰ:
uob̵q: ut postulastis rimanda & fut᷑is tenenda tẽ¬
porib: mittimus & reliqͥs fr̃ib: p̃dicanda accunctis
fidelib: tradenda mandamꝰ ne pastorũ imꝑicia qͥse¬
cunt᷑ deteriores fiant licente dño ꝑ propħam:
Ipsipastores: ignorauer intellegentiã: Quosrursus :¬
dñs detestat᷑ dicens. Et tenentes legẽ : nescier̃ me
Nescirigͦ ueritas seabeis c̃querit᷑: & nescire se pͥnci¬
patũ nestientiũ ꝓtestat᷑ : quia ꝓfecto hiqui ea ques̃
Edñinesciunt ad nõ nesciunt᷑. paulo atestante qͥait
Siqͥs ignorat: Ignorabit᷑: Hinc & psalmista ñ optan¬
tis animo : seđ ꝓpħantis misterio denuntiat dic̃s
Obscurent᷑ oculieorũ neuideant & dorsũ eorũ semꝑ in¬
peccatoꝵ onera inclinant᷑ sequentes : hic gͦ int̃manꝰ

Expanded text:
 causae, et summorum negotiorum judicia salva apostolicae Sedis auctoritate justissime terminentur. Haec ab antiquis, haec ab apostolis, haec a sanctis patribus accepimus, vobisque ut postulastis rimanda et futuris tenenda temporibus mittimus, et reliquis fratribus praedicanda, ac cunctis fidelibus tradenda mandamus, ne pastorum imperitia qui sequuntur deteriores fiant, dicente Domino per prophetam: « Ipsi pastores ignoraverunt intelligentiam , » quos rursus Dominus detestatur, dicens: « Et tenentes legem nescierunt me . » Nesciri ergo veritas se ab eis conqueritur, et nescire se principatum nescientium protestatur, quia profecto hi qui ea quae sunt Domini nesciunt, a Domino nesciuntur, Paulo attestante, qui ait: « Si quis ignorat, ignorabitur : » sterio, denuntiat, dicens: « Obscurentur oculi eorum ne videant, et dorsum eorum semper inpeccatorum onera inclinantur sequentes. Hic ergo inter manus
Abbreviated transcription (Latin):
& uerba eorũ : dm̃ recipit : Qui aut̃ eos sꝑnit. eũ
a quo missis̃ & cuiꝰ fungunt᷑ legatione sꝑnit : & ipse
indubitanter sꝑn&ur ad ño: Videntes aut̃ ipsi
apłi messem eẽ multã & oꝑarios paucos rogauer̃
dnm messis ut mitter& oꝑ arios in messẽ suam:

Expanded text:
 verba eorum, Dominum recipit; qui autem spernit eos, eum a quo missi sunt, et cujus funguntur legatione, spernit, et ipse indubitanter spernetur a Domino . Videntes autem ipsi apostoli messem esse multam, et operarios paucos, rogaverunt dominum messis, ut mitteret operarios in messem suam .
Abbreviated transcription (Latin):
msipset dns creaturȩ suae: Ecce quale uerbia nt¬
preuiatũ fec̃ dñs in orbẽ t̾rarũ : Nquiã illi putant
inferiorem patriintimar& hominib: filium. sed
quia nouissimũ eiꝰ adnuntiar& aduentũ: Sigͦ utp̃¬
dictum estaaron filii p̃sbiteroꝵ figurã gestabans
&aaron sũmi sac̃ dotis id ÷ ep̃i : moyses indubitant᷑
xp̃itenebat fornam: Qm̃ fuit similitudo media¬

Expanded text:
minus creaturae suae. Ecce quale verbum breviatum fecit Dominus in orbe terrarum, non quia, ut illi putant, inferiorem Patri intimaret hominibus Filium, sed quia novissimum ejus annuntiaret adventum. Si ergo, ut praedictum est, Aaron filii presbyterorum figuram gestabant, et Aaron summi sacerdotis, id est episcopi, Moyses indubitanter Christi tenebat formam, quoniam fuit similitudo media
Abbreviated transcription (Latin):
tes quiunã formã tenent lic& diuersa sint nomina
legis diuinae & ecclesiasticȩ poni &eẽ . uisser̃ ad quos
epĩ sinecesse fuerit c̃fugerent eosq appellarent.¬
& ipsi nomine pͥmatũ fruerent᷑ & ñ alii : Reliquȩ uͦ
m& ropolitanȩ ciuitates quaeminores uidices habebant
lic& maiores comitib: essent : haberent m& ropolitanos
suos qͥ p̃diccis iuste oboe dirent pͥmatib: sic̃ & in legib
scłi olim ordinatũ erat : Qui ñ pͥmatũ : sed aut m&ro¬
politanoꝵ aut archi ep̃oꝵ nomine fruerent᷑ : Etlic&
singule m& ropoles ciuitates suas ꝓuintias habeant.
& suos m& ropolitanos habe debeant ep̃os. sic̃ pͥuꝰ m&ro¬
politanos uidices habebant seculares pͥma testam̃
ut p̃fixum ÷ & tunc & nc̃ hab̾e ussȩs̃ . ad quos pꝰsedem

Expanded text:
tes qui unam formam tenent, licet diversa sint nomina, leges divinae et ecclesiasticae poni et esse jusserunt, ad quos episcopi, si necesse fuerit, confugerent, eosque appellarent, ut ipsi nomine primatum fruerentur, et non alii. Reliquae vero metropolitanae civitates, quae minores judices habebant, licet majorum comitum essent, haberent tamen metropolitanos suos, qui praedictis juste obedirent primatibus, sicut et in legibus saeculi olim ordinatum erat, qui non primatum, sed aut metropolitanorum archiepiscoporum nomine fruerentur. Et licet singulae metropoles civitates suas provincias habeant, et suos metropolitanos habere debcant episcopos, sicut prius metropolitanos judices habeant saeculares, primates tamen, ut praefixum est, tun
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ accepit . pͥmꝰq ponti ficali stola indutus
uictimas obtulit lubente dño acloquente ad moy¬
sen: Accipe inqͥt aaron & filios eiꝰ : et applicabis
adhostiũ tab naculi testimonii Cũq laueris patrẽ
cũ falus aqua : indues aaron uestim̃tis suis id ÷

Expanded text:
nomen accepit primusque pontificali stola indutus, nomen accepit primusque pontificali stola indutus, victimas obtulit, jubente Domino ac loquente ad Moysen: « Accipe inquit Aaron et filios ejus, et applicabis ad ostium tabernaculi testimonii. Cumque laveris patrem cum f
Abbreviated transcription (Latin):
luxuriȩ : aut ñ subditos etrłq: Sienĩ sine crimine
sac̃dos eligi p̃cipit̃ : Nulla tenꝰ ab hominib: crimi¬
nib: in r&i &is accusari aut calũ pniari ꝑmittit᷑:
Nec ab aluis quã ab his quisine crimine s̃ & usta elec¬
tione sine cessitas fuerit aut ipsi uolendo dñõ ser¬
uire elegerint: sac̃ dotesq: sine crimine fieri &or¬
dinari possint. et tales ꝑ om̃a fuerint quales eligi
sac̃ dotes uibent᷑ : Porro & moỹsi p̃cipit᷑ . ut eligat
prbros : Vnde & in ꝓuerbus dicit᷑ : Głasenũ : cani¬
cies : Haecuͦ canities : sapientiã designat dequa-
scriptũ ÷ Canities hominũ : prudentia ẽ : Cũq
ñgentos & ampliuꝰ annos ab adã usq: ad abraham
uixisse homines legerimꝰ : nullus aliuꝰ pͥmꝰ appellat᷑ :
docu a aron fuit: lic& mel chisedech pͥor obtulerit:
sacrificiũ & pꝰhunc a braham isa ac &ia cob:
Sed hispontanea uoluntate : ñ sac̃dotali auctori¬
tate ista fecer̃ : Ceterũ a aron pͥmꝰ inlege sac̃ dotale

Expanded text:
Si enim sine crimine sacerdos eligi praecipitur, nullatenus ab hominibus criminibus irretitus accusari aut calumniari permittitur, nec ab aliis quam ab his qui sine crimine sunt, et justa electione, si necessitas fuerit, aut ipsi volendo Domino servire elegerint, sacerdotesque sine crimine fieri et ordinari possint, et tales per omnia fuerint quales eligi sacerdotes jubentur. Porro et Moysi praecipitur ut eligat presbyteros, unde et in Proverbiis dicitur, gloria senum canities. Haec vero canities sapientiam designat, de qua scriptum est. Canities hominum prudentia est, cumque nongentos et amplius annos ab Adam usque ad Abraham vixisse homines legerimus, nullus alius primus appellatusitium enim sacerdotii Aaron fuit, licet Melchisedech prior obtulerit sacrificium, et post hunc Abraham, Isaac et Jacob. Sed hi spontanea voluntate non sacerdotali auctoritate, ista fecerunt. Caeterum Aaron primus in lege sacerdotale
Abbreviated transcription (Latin):
dũ lucẽ hab&is ambulate. in lucẽ. neuos tenebrȩ c̃p̃¬
Chendant : Et in canonicis apłoꝵ legit᷑ epłis: filioli
nouissima hora ÷ quia multi pseudo ꝓpħe exier̃¬
Etiterũ: Preterit enĩ figurahuꝰ mundi : Ititer̃:
e m̃ã haec ad correptionẽ nrãm factas̃ : in quos finqͥs
scłoꝵ obuenit : Nã dñs in ipsa oratione dominica
Abreui auit nob̵ sermonẽ : dum nos amulti loqͥoꝓhi¬
Abens pauca docuerit quae ꝑtineant ad salutẽ:

Expanded text:
, » « dum lucem habetis, ambulate in lucem, ne vos tenebrae compr, » « dum lucem habetis, ambulate in lucem, ne vos tenebrae comprehendant . Et in canonicis Apostolorum legitur epistolis: Filioli, novissima hora est, quia multi pseudo-prophetae exierEt iterum: Praeterit enim figura hujus mundi . Et iterum: Omnia haec ad correctionem nostram facta sunt, in quos finis saeculorum obvenit . Nam et Dominus in ipsa Oratione dominica breviavit omnem sermonem, dum nos a multiloquio prohibens, omnia docuerit quae pertineant ad salutem:
Abbreviated transcription (Latin):
ab angłis : gła & honore coronasti eũ : Itut uerbũ dĩ
⁊patris breuiatũ ñ eẽ. infilio doceamꝰ: hanc exesaiȩ ꝓpħȩ
uolumine sententiã ad ꝓbamꝰ : Nũ quid ad breuiat᷑
factus ÷ sermoneus aut paruus. ut ñ possimredimere :
aut ñ ẽ inme uirtꝰ ad liberandũ dic̃ dñs om̃ps: & itr¬
ut saluare ñ possit. aut ñ potest uiuificare cor
humiliũ & sp̃m c̃tritoꝵ: Itut brachiũ patris quae
m anꝰ ÷ filiũ eẽ . docer& : intulit dic̃s: Parauit dñs bradiũ
scm̃ suũ in oculis om̃iũ gentiũ : & uidebt om̃s fines t̃rȩ
salutate eius: Nã & nouissimo temp̃r hic sens ñ in anit̃
miortis imꝑiũ suamorte destruer&. & eos quos inte¬
nebris & umbra mortis captiuos subegerat. uirtutis¬
suae potentia in ipso paruo & exiguo temporis spatio
liberar&. De hoc &iam exiguo tempr̃ discipulos
instruebat : dumeos inlucẽ cũ adhuc tempꝰ haberen
incedere p̃monebat : Pueri inquit nouissima hora ÷

Expanded text:
ab angelis, gloria et honore coronasti eum. Et ut Verbum Dei Patris breviatum non esse in Filio doceamus, ex Isaiae prophetae volumine sententiam approbamus: Nunquid abbreviatus factus est sermo meus, aut parvus, ut non possim redimere? aut nut salvare non possim? Aut non potest vivificare cor humilium et spiritum contritorum? Et ut brachium Patris quae manus est Filium esse doceretur, intulit, dicens: « Paravit Dominus brachium sanctum suum in oculis omnium gentium, et videbunt omnes fines terrae salutare ejus . Nam et in novissimo tempore hic sensus non inaniter mortis imperium sua morte destrueret, et eos quos in tenebris et umbra mortis captisuae potentia, in ipso parvo et exiguo temporis spatio, liberaret. De hoc etiam exiguo tempore discipulos instruebat, dum eos in lucem cum adhuc tempus haberent incedere praemonebat. « Pueri inquit novissima hora est
Abbreviated transcription (Latin):
balteo & ponestianã in capite eiꝰ & laminã scãm suꝑ-
tiarã & oleũ unctionis fundes suꝑ caput eiꝰ. atq: hoc
rituc̃secrabit᷑ dnõ: Filios quoq: illiuꝰ applicabis.
& indues tonicis lineis: cingesq balteo a aronscilic&¬
& liberos eiꝰ : &in ponas eis mitras er̃q: sac̃ doces mer
religione ꝑp&ua : Quolo co contem plari oport&
aaron sũmũ sac̃ dotẽ id ÷ ep̃m fuisse. Porro filios eiꝰ
p̃sbiteroꝵ demonstrasse figurã: Hocenĩ fuit int̃
aaron sũ mũ sacerdotem & filios cius qͥsa c̃dotes
erant : quod a aron suꝑtenicã accipiebat poderẽ
stolã sc̃am & coronã aureã mitrã & tonã aurȩa
& suꝑ humerale & reliqua qua e p̃fixas: Filii aut̃
aaron suꝑ cd̾nicas lineas : cincti tantũ mͦ & tẏarati
adsistebant sacrificio dñi: Innouo aut̃ testam̃to

Expanded text:
 et laminam sanctam super tiaram, et oleum unctionis fundes super caput ejus, atque hoc ritu consecrabitur Domino. Filios quoque illius applicabis et indues tunicis lineis cingesque balteo Aaron et liberos ejus et impones mitras eis, eruntque sacerdotes mihi religione perpetua . » Quo loco contemplari oportet Aaron summum sacerdotem, id est episcopum fuisse, porro filios ejus presbyterorum demonstrasse figuram. Hoc enim fuit inter Aaron summum sacerdotem et filios ejus qui sacerdotes erant, quod Aaron super tunicam accipiebat poderem, stolam sanctam, et coronam auream, mitram et zonam auream, et superhumerale, et reliqua quae praefixa sunt: filii autem Aaron super tunicas lineas cincti tantummodo et tiarati assistebant sacrificio Domini; in Novo autem Testamento
Abbreviated transcription (Latin):
ficiat : Porro qđ ep̃s ñ ab uno sed acunctis. c̃sensu
aut p̃sentia c̃ꝓiincialiũ ẽ ordinandus & nullaten
minꝰ quã a trib C&eris consentientib cunctis id¬
circo instituente dño fieri iub&. nealiquid c̃tra
fidem ecđȩ uniuꝰ tiranica auctoritas molir&
& regula ł fides c̃funder&ur credentiũ ꝓuintiae
aut̃ multo ante xp̃i aduentũ tempore diuis ȩs̃¬
maxima exparte & postea ab apłis & beato dem̃te
p̃decessore nrõ ipsa diuisio ẽ renouata : & in capite
opuntiarũ ubidudũ pͥmates legis erant sđi acpͥma
iudiciaria potestas ad quos qui ꝑreliquas ciuitates
cõmorabant᷑ quando eis necesse erat quiad aulã imprm
uł regũ c̃fugere ñ poterant ł qͥb: ꝑmissũ ñerat c̃fugi¬

Expanded text:
sensu aut praesentia comprovincialium est ordinandus, et nullatenus minus quam a tribus caeteris consentientibus cunctis, idcirco, instituente Domino, fieri jubetur, ne aliquid contra fidem Ecclesiae unius tyrannica auctoritas moliretur, et regula vel fides confunderetur credentium. Provinciae autem multo ante Christi adventum tempore divisae s beato Clemente praedecessore nostro, ipsa divisio est renovata. Et in capite ovinciarum, ubi dudum primates legis erant saeculi, ac prima judiciaria potestas, ad quos qui per reliquas civitates commorabantur, quando eis necesse erat, qui ad aulam imperatorum vel regum confugere non poterant, vel quibus permissum non erat confuge
Abbreviated transcription (Latin):
Eone fungunt᷑ : MNec hoc mirũ quia siqs quã nr̃m
dis epi s cuidã suoꝵ legationẽ iniunger& & a quo quã
inpedir&ur aut subditorũ suoꝵ dispicer& ur:
mox indignatꝰ iras cer&ur. aut talia ꝓut¬
potuerit undicor&. & adiniuiriã ac contumeliã siuboc
factũ reputar&. & talionẽ sunp̃senti ñ poterit futͥis¬

Expanded text:
one funguntur, nec hoc mirum, quia si quisque nostrum cuidam servorum legationem injungeret, et a quoquam impediretur aut subditorum suorum despiceretur, mox indignatus irasceretur, aut talia, pposset, vindicaret, et ad injuriam ad contumeliam suam hoc factum reputaret, et talionem, s
Abbreviated transcription (Latin):
Illud competent̃ apud nos retinentes: qđ bene ad
Siesũ filiũ sirach dictũ ẽ. usq ad mortẽ certa ꝓ
Tueritate: & semꝑ dñs ds̃ pugnabit prote. Huiꝰ rei
ut ꝓ omnib: laboretis & cunctis opẽ ferre ñ ñeglegatis
Quia dũ fortis armatꝰ custodit atriũ suũ : in pace
s̃ omiã quȩ possid& Ideoq tanta urguente
necessitate. sum moꝵe comprimite urã suma aucto

Expanded text:
illud competenter ad nos retinentes, quod bene ad illud competenter ad nos retinentes, quod bene ad Jesum filium Sirach dictum est: Usque ad mortem certa pro veritate, et Dominus Deus pugnabit pro te. Hujus rei ut pro omnibus laboretis, et cunctis opem ferre non negligatis: quia dum fortis armatus custodit atrium suum, in pace sunt omnia, quae possidet. . Ideoque tanta urgente neces
Abbreviated transcription (Latin):
erit qui sepeliat eos Nemo enĩ abscondero se
potest quib dã subreptionib commentaciis:
sicuti nec foliis fici antiquus transgressor p̃cepti
aclã qͥpotuit. quiꝰ propriam linguam inuere¬
cunde nudatur. Laqueus enĩ fortis uiro labia
eius: & captꝰ ꝓpriis sermonib & oꝑa manuũ
eius. retributio aut̃ labioꝵ eiꝰ cdabit᷑ ei. &
impietatis rep̃hensio Arguam enĩ te inquit: &
statuã ante faciem tuã. Ex istimasti iniquetate
quod essem tibi similis: ꝓpt̃ea sic̃ dic̃ dñs ad gedeoꝵ:
deponamus adaquã uerȩ discretionis. & ꝓhibemus
eos ibi regulari examinatione in idipsũ pronos
corruentes ꝑ ostensionem praui in tellectus eoꝵ
utrũ ne sint apud se sapientes diuina uerbi scientiã
ignorantes. Qm̃ dicentes re eẽ sapientes: stulti
factisunt. Et mutauer̃ głam catholicae eccłae ꝑ¬
propriã nouitatẽ siue ꝑ ea quȩ inlicite in eius de-¬
fensione gesta s̃. hereticã turbulentiã introducentes

Expanded text:
erit qui sepeliat eos. Nemo enim abscondere potest quibusdam subreptionem commenticiis, sicuti nec foliis fici antiquis transgressor praecepti Adam potuit, qui per propriam linguam inverecunde nudatur, laqueum enim fortis viro labia ejus, et captus propriis sermonibus, et opera manuum ejus, retributio autem labiorum ejus dabitur ei, et impietatis reprehensio. « Arguam te, inquit, et statuam contra faciem tuam, existimasti inique quod essem tibi similis . » Propterea, sicut dicit Dominus ad Gedeon: Deponamus eos ad aquam verae discretionis, et probemus eos ibi regulari examinatione in idipsum pronos corruentes per ostensionem pravi intellectus eorum, utrum ne sint apud eos sapientes divini verbi scientiam ignorantes, quoniam dicentes se sapientes stulti facti sunt, et mutaverunt gloriam catholicae Eccleoluntate, sive per ea, quae illicite in ejus defensione gesta sunt, haereticam turbulentiam introducentes,
Abbreviated transcription (Latin):
luminaria uniuerso mundo uerbũ uitȩ
retinentes in troductas extinguĩ tenebras
nefandissimoꝵ insidiatoꝵ. temporib &iã
nris ꝓcacit̃ germinatas. Quatenus
funditus extincta huius modi caligine. Lu¬
& dogmatica definitio ubiq om̃s lȩtificans.
hhereditatẽ p̃dicasse noscuntur. Et¬
tum scĩssime pater patrũ orantẽ pro

Expanded text:
luminaria universo mundo, verbum vitae luminaria universo mundo, verbum vitae retinentes, introductas exstinguite tenebras nefandissimorum insidiatorum, temporibus etiam nostris procaciter germinatas, quatenus funditus exstincta hujusmodi caligine, lu dogmatica definitio ubique omnes laetificans, haereditatem praedicasse noscuntur. tum Deo , sanctissime pater patrum, orantem pro
Abbreviated transcription (Latin):
pat erã pauꝑum & causam quiã nescieba diliud¬
gentissime inuestigabam Nc onterebã mo¬
las iniqui: & dedentib eorum auferebã
uorari Merito gͦ nos dñi causa respicit
sac̃dotes si silentio faueamus errorien
Si quidem corripiantur hunius modi nec sit
liberũ eis ꝓ uoluntate habere iudicium
Desinatq nouitas incessere uetustatem
desinat eccłirũ quietẽ inquietudotur¬
bare. Nam ut om̃s metropolitani it reliqͥ
epĩ sua odia aut uindictas in reliqs ep̃os
exercere non ualeant: ideo nominatim
in pcena srnodo exp̃sũ s̃ primates qui
reliquos epõs audire &iudicare debeant.
ne ullai fraus in iudicio epõꝵ posit in ruere.
U os gͦ qui in sum̃o speculo grã dĩ estis positi:
attendere eos & opprimere opostet. qui
in fratres seditiones & scandala excitant
Ideoq exoramus ut minime despiciatis
humilitatis nr̃ȩ & omnium orientaliũ
ortodoxoꝵ sac̃dotũ & popłoꝵ afflictiones
& dep̃cationes cum lacrimis oblatas: sedsic̃

Expanded text:
um, et causam quam nesciebam, diligentissime investigabam. Conterebam molas iniqui, et de dentibus eorum auferebam vorari. Merito ergo nos Domini causa respicit sacerdotes, si silentio faveamus errori . Siquidem corripiantur hujusmodi, nec sit liberum eis, pro voluntate facere judicium. Desinat novitas incessere vetustatem, desinat Ecclesiarum quietem inquietudo turbare. Nam ut omnes metropolitani vel reliqui episcopi sua odia aut vindictas in reliquos episcopos exercere non valeant, ideo nominatim in Nicaena synodo expressi sunt primates, qui reliquos episcopos audire et judicare debeant, ne ulla fraus in judicio episcoporum possit irruere. Vos ergo, qui in summa specula gratia Dei estis positi, attendere eos et opprimere oportet, qui in fratres seditiones et scandala excitant . Ideoque exoramus, ut minime despiciatis humilitatis nostrae et omnium orientalium orthodoxorum sacerdotum et populorum afflictiones, et deprecationes cum lacrymis oblatas, sed sicut
Abbreviated transcription (Latin):
mati ad ꝓprias prudent̃ consolati ualeamꝰ eccłis
ante hiemem dõ ꝓpitio remeare. Urm̃ ẽ quip¬
ec clesiasticȩ regulae aduersantib & frm̃ insidiato¬
rib obuiare : nec ꝑmittere nouit̃ dici qđ̃
patrum uenerabiliũ auctoritas omnino non

Expanded text:
ad proprias prudenter consolati valeamus Ecclesias ante hiemem, Deo propitio, remeare. Vestrum est quipecclesiasticae regulae adversantibus, et fratrum insidiatoribus obviare, nec permittere noviter dici, quod patrum
Abbreviated transcription (Latin):
supra eaxato hoc tenore agere debebit: quia
aliter rata non potest ac cusatio exestit cui
T une primno decusati causam: accusator adprima¬
tes canonice deferat: Net acomimnun ont riro¬
libeatur ac cusatus. nisi ad electoꝵ iudicium
canonice cEnuocatus. in fintres᷑ aut sex uit¬
plures menses pro suis rationẽ redditurꝰ
uenire distulerit Qđ si probare potuerit
qđ non noluerit sed non potuerit uenire:
nil ei nocebit Ille uero qui ui aut timore
a sedepulsus. aut suis reb expoliatꝰ fuerit.
non priꝰ uocet᷑ ad synodũ. quã omnia ei¬
legib redintegrentur. & tam diu in sede
propria pacifice & potestatiue cuncta
disponens resideat. quam diu expulsus
uł ex poliatus. carere uisus ẽ rebus: Cum
aut̃ adiudiciũ uenerit si uoluerit & necesse
fuerit. indutiȩ ei petenti apatrib cons¬
stitutȩ. absq impedimento concedantur
& iudices a se electi tribuantur:. Vt in loco
unde ẽ ille qui accusatur. aut siibi aliquã

Expanded text:
supra taxato hoc tenore agere debebit, quia supra taxato hoc tenore agere debebit, quia aliter rata non potest accusatio exsistere. Tunc primo accusati causam accusator apud primates canonice deferat . Nec a communione prohibeatur accusatus, nisi ad electorum judicium canonice convocatus, infra tres aut sex plures menses pro suis rationem redditurus venire distulerit. Quod si probare potuerit, quod non noluerit, sed non potuerit venire, nihil ei nocebit. Ille vero, qui vi aut timore a sede pulsus, aut suis rebus exspoliatus fuerit, non prius vocetur ad synodum, quam ei omnia legibus redintegrantur. Et tamdiu in sede propria pacifice et potestative cuncta disponens resideat , quamdiu expulsus vel exspoliatus carere visus est rebus . Cum autem ad judicium venerit, si voluerit et necesse fuerit, induciae ei petenti a patribus constitutae, absque impedimento concedantur, et judices a se electi tribuantur, ut in loco unde est ille qui accusatur, aut si alibi alicujus
Abbreviated transcription (Latin):
non priusquã eis ꝑ scripta significent. quid eis aꝓponit᷑.
ut adresponsionẽ preparati adueniant. Namsi aut
in aut timore el ecti. aut suis reb expoliati
fuerint : nec canonice euocari ad synodũ possunt.
nec respondere emulis debent. antequã rubiu¬
canonice restituant᷑. & sua omiã eis legaliter
redddentur
ablata s̃ potestati eiꝰ legalit̃ reddant᷑. & p̃sul
p̃rius restituantur. & postea non statĩ. sed diu &
spatiosã tempore suis potestatiue dispositis.
& ad suam necessitatẽ p̃paratis. ad tẽpꝰ ueniat
ad causam. & si iuste uisum fuerit. accusatorib
respondeat suis.
ulli infami atq sacrilego de quocũq negotio
liceat. quandoq ad uersus religiosum xp̃ianũ
quamuis humilis seruilisq ꝑsona sit testimoniũ
dicere. nec de qualib& re actione aut inscripti¬
Dadconcilium canonice uocatꝰ fuerit : absq ulla
trepidatione ire debebit. & si ire non poterit.

Expanded text:
non prius quam eis per scripta significent quid eis opponitur, non prius quam eis per scripta significent quid eis opponitur, ut ad responsionem praeparati adveniant. Nam si aut vi , aut timore ejecti, aut suis rebus exspoliati fuerint, nec canonice evocari ad synodum possunt, nec respondere aemulis debent, antequam canonice restituantur, et sua eis omnia legaliter reddantur. ablata sunt, potestati ejus legaliter reddantur, et praesul prius restituatur, et postea non statim, sed diu et per spatiosa tempora suis potestative dispositis, et ad suam necessitatem praeparatis, ad tempus veniat ad causam: et si juste visum fuerit, accusatoribus respondeat suis. Nulli infami et sacrilego de quocunque negotio liceat quandoque adversus religiosum Christianum, quamvis humilis, servilisque persona sit, testimonium dicere: nec de qualibad concilium canonice convocatus fuerit, absque ulla trepidatione ire debebit; et si ire non potuerit ,
Abbreviated transcription (Latin):
decretum institutis:
t nemo epm̃ penes seculares arbitros accus&.
sed apud summos primates
iquis aduersus epm̃ causam habuerit. non
prius alios epõs adeat ut eum accus& quã
familiarit̃ ei suam indicet quȩ̨relam & abeo
aut iustã emendationẽ aut rationabilem ꝑ¬
cipiat ex cusationẽ. Ipsa nos instruente uerita¬
te : si peccauerit inte frat̃ tuus.: uade. &
corripe eum int̃ te &ipsũ solum site ñ audierit.
ad hibe duos uł tres tecum & siuos ñ audierit.
dic eccłȩ. id est accusa
publice & non prius
& reliqua¬
Ciquis epm̃ post hȩc legerit accusare : summis¬
⁊ primatibus epõꝵ suam indicet causã. & ñ secularib
Qui magis ad pacẽ quã adiudiciũ eos reuocent: ut
caritas in omnib & ab omnib custodiatur
i primates accusatores epoꝵ cum eis pacificare
familiariter minime potuerint : tunc tempore
legitimo eos adsynodũ canonice conuocatam
Non infra angusta tempora canonice conuocent. &¬

Expanded text:
decretum institutis decretum institutis ut nemo episcopum penes saeculares arbitros accuset, sed apud summos primates. II. Si quis adversus episcopum causam habuerit, non prius aliquos episcopos adeat, ut eum accuset, quam familiariter ei suam indicet querelam, aut iustam emendationem aut rationabilem percipiat excusationem, ipsa nos instruente veritate: Si peccaverit in te frater tuus, vade et corripe eum inter te es ipsum solum. Si te non audieadhibe duos vel tres tecum: et si non hos audierit, dic Ecclesiae , id est, accusa publice, et non prius, et reliquaepiscopum post haec elegerit accusare, summis primatibus episcoporum suam indicet causam, et non saecularibus, qui magis ad pacem quam ad judicium eos revocent , ut charitas in omnibus et ab omnibus custodiatur. Si primates accusatores episcoporum cum eis pacificare familiariter minime potuerint, tum tempore legitimo eos ad synodum canonice convocatam, non infra angusta tempora, canonice convocent, et
Abbreviated transcription (Latin):
sitiones atq induciȩ eis multoꝵ mensiũ c̃cedit᷑.
ne in iuste damnentur. quantomagis ep̃is qui
ꝓximiores s̃ dõ. & suꝑ hos s̃ constituti positiq
in cęlesti militia quȩ ꝓpensius ponderanda est¬
sa tempora s̃ concedenda multa ampliora Ne a
quibdã grauent᷑ aut ob primantur uł subito
damnentur : Incipiamꝰ
quẽ & apłatꝰ & episcopatꝰ in xp̃o coepit exor¬
diuma Qm̃ plures sȩpe emerser̃ causȩ. quȩ
in quibdã non erant causȩ sed crimina: quia
magis ut comperimus iniquitate quã caritate
frib s̃ impositȩ
Et ut decetero sollici-¬
tudo sit
ne talia proueniant. capi¬
tula quȩdã a sc̃ĩs patrib tam intucena sy nodo
quã & in hac  sede constituta ponamus: quib
imitemur compendium : & strictũ quȩ in uolu¬
mine litterarũ urãrũ comperimus retractemꝰ.
& alia nionnulla instantis temporis pecessaria
pro ut petitis ponamus. Est namq synodicis

Expanded text:
sitiones atque induciae ejus multorum mensium conceduntur, sitiones atque induciae ejus multorum mensium conceduntur, ne injuste damnentur: quanto magis episcopis, qui proximiores sunt Deo, et super hos constituti, positique in coelesti militia, quae impensius ponderanda est, tempora sunt concedenda multo ampliora, ne a quibusdam graventur, opprimantur, vel subito damnentur! Incipiamus us et episcopatus in Christo coepit exordium, quoniam plures saepe emerserunt causae, quae in quibusdam non erant causae, sed crimina: quia magis ut comperimus, iniquitate, quam charitate fratribus sunt impositae; et ut de caetero sollicitudo sit ne talia eveniant, capitula quaedam a sanctis patribus tam in Nicaena synodo, quam et in hac sede constituta, ponamus, quibusalorum imitemur compendium , et strictim, quae in volumine litterarum vestrarum comperimus, retractemus, et alia nonnulla instantis temporis necessaria, prout petitis, ponamus. I. Est namque synodicis
Abbreviated transcription (Latin):
sequantur. Om̃s enĩ qui resistit alicui:
nunc uertendo. nunc celando ueritatẽ. meN¬
titur aduersus eum contra quẽ litigat¬
& qui infestus ẽ. alicui: omnia sic̃ hostis
agit. & insuꝑ loqui contendit Uoseni mone¬
mus fr̃s inspeculis eẽ debere: ut inquan-¬
tum potestis & dns auxiliũ dederit talib
nec quisquã urm̃ a frĩs auxilio se subtra-
Qm̃ lic& paucisitis: si unanimes fueritis.
milla tenus iustitia suffragante. dnõq
opem ferente superabimini. quia funiculus
triplex difficile rumpitur. Namsi offi-¬
cus sȩcularib humana lex subuenit.¬
quanto magis ecclesiasticis & dnĩ sac̃dotib. maxi¬
meq pontificib qui pupillȩ oculoꝵ dñi appel-
lantur. diuina atq canonica suffragari lex deb&
Ait enimdiuinũ de epĩs eloquium. Qui uos tangit.¬
atangit pupillam oculimei. Et si sȩculares humana
multipliciter explorant᷑ homines lege : & reqͥ¬

Expanded text:
ersequantur. Omnis enim qui resistit alicui, ersequantur. Omnis enim qui resistit alicui, nunc vertendo, nunc celando veritatem, mentitur adversus eum, contra quem litigat. Et qui infestus est alicui, omnia sicut hostis agit, et insuper loqui contendit. Vos enim monemus, fratres, in speculis esse debere, ut in quantum potestis, et Dominus auxilium dederit, talibunec quisquam vestrum a fratris auxilio se subtraham. Quoniam, licet pauci sitis, si unanimes fueritis, nullatenus, justitia suffragante, Domino quoque opem ferente, superabimini, quia funiculus triplex difficile rumpitur . Nam si officiis saecularibus humana lex subvenitquanto magis ecclesiasticis et Domini sacerdotibus, maximeque pontificibuupantur, divina atque catholica lex suffragari debet! Ait enim divinum de episcopis eloquium: Qui vos tangit,tangit pupillam oculi mei . Et si saeculares humana multipliciter explorantur homines lege, et requi
Abbreviated transcription (Latin):
srnodo congregatis: felix almȩ
Indnõ salutẽ. Sacram urãm synodicam
conscriptam. urȩ adõ honorandȩ scĩtatis
gratia libent̃ suscepimus: atq instanter¬
nr̃a in srnodo recitare ꝑ singula iussimꝰ.
& om̃s intente eius colligere uerba p̃cspimꝰ
Suꝑ fͣiuȩ dũ lȩtari sperabamus & cupiebamꝰ:
uersa est inluctũ cithara nra . & cantatio
inplorationem Et omne totius synodi
gaudium : in merorẽ translatum ẽ. Quia
non decuerat ut hi qui corpꝰ xp̃i cotidie
ꝓprio conficiunt ore: tantam paterentur
generis humani: mandauit ꝑsecutionem
non fieri neq fluctuationes inferri. nec
inuideri laborantib in agro dominico. neq
dispensatores magni regis uexari. aut ex-¬
pelli. Quiescite inquit scã magria
Nitena srnodus: & nolite ꝑsequi eos qui dõ
ꝑfecte ministrant. & sincera uolinitate
suꝑni dĩ mandata custodiunt & nr̃is legib
sub iungantur. Quia nec decet nec ordo
patitur : ut iniqui & uicarnales. sp̃ales ꝑ¬

Expanded text:
synodo congregatis, Felix almae Rin Domino salutem. Sacram vestram synodicam conscriptam, vestrae a Deo honorandae sanctitatis gratia libenter suscepimus, atque instanter in synodo recitari per singula jussimus, et omnes intente ejus colligere verba praecepimus: super quae dum laetari sperabamus et cupiebamus, versa est in luctum cithara nostra, cantatio in plorationem, et omne totius synodi gaudium in moerorem translatum est : quia non decuerat, ut hi qui corpus Christi quotidie proprio conficiunt ore , tantam paterentur generis humani, mandavit persecutiones non fieri, neque fluctuationes inferri, nec invideri laborantibus in agro dominico, neque dispensatores magni regis vexari aut expelli. Quiescite, inquit sancta magna Nicaena synodus , et nolite persequi eos qui Deo perfecte ministrant, et sincera voluntate Dei superni mandata custodiunt, et nostris legibus subjugantur; quia nec decet, nec ordo patitur, ut iniqui et carnales, spirituales p
Abbreviated transcription (Latin):
maloꝵ insidias hominũ : urã fulti auctoritate
in lesi dnõ opitulante euadere ualeamꝰ. Quia
Scimus enĩ. ut semꝑ urȩ̃ scẽ sedis p̃sules primo apłi
ac de reelatione & lege urã assidue cogitare
debere: sic̃ scriptum est. Beatus uir qui meditat᷑
in lege dñi die ac nocte. Quȩ meditatio ñlestio-
ne ꝑfigurã litterarũ tantũ in conspecte. sed¬
conscientia immobilit insita : & nullatenꝰ de ur̃o
corde recedente lege xpi dĩ dñi sacro scã. sicut
in psalmis dicit ꝓpħa. Os iusti meditabit᷑ sãpientiã.
& lingua eius loquet᷑ iudicium Lex dĩ eiꝰ ĩcorde
conscripta Neq in tabulis lapideis: sed intabulis
cordis carnalib sicut beatissimi apłi pauli. ad cho¬
rinthios missa nos doc& epła. Quib p̃missis. sig¬
nificamꝰ dõ placitȩ frat̾nitati ur̃ȩ. die septimo
decimo Ralendarũ augustarũ. indictionis quarte:
Mram humilitatẽ diuinã grã suo ut p̃cepit munero

Expanded text:
malorum insidias hominum, vestra fulti auctoritate, malorum insidias hominum, vestra fulti auctoritate, illaesi, Domino opitulante, evadere valeamus: quia Scimus enim ut semper vestrae sedis praesules, primo apostoli,ac de revelatione et lege nostra assidue cogitare debere, sicut scriptum: Beatus vir qui meditatur in lege Domini die ac nocte : quae meditatio non lectione per figuram litterarum tantum conspectconscientia immobiliter insita. Nullatenus de vestro corde recedente lege Christi Domini sacrosancta, sicut in Psalmis dicit Propheta: Os justi meditabitur sapientiam, et lingua ejus loquetur judicium: lex Dei conscripta; neque in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus , sicut beatissimi apostoli Pauli ad Corinthios missa nos docet epistola. Quibus praemissis, significamus Deo placitae fraternitati vestrae, die decimo die 17 kalendarum Augustarum, indictionis quartae, nostram humilitatem, divina gratia, suo ut praecepit munere
Abbreviated transcription (Latin):
adiutore dnõ sapient᷑ uno uinculo caritatis
uobiscũ sumꝰ c̃stricti: uerã fidẽ ac religionẽ ca¬
tholicã in omnib fortit̃ defensantes: studiosius
itaq acatholicis. in probis probe resistere im¬
minendũ ẽ : ne torpentes desidia opps̃sĩ culpȩ
taciturnitatis teneam᷑ obnoxii. & quasi fauore
impendentes iudicem᷑: dũ adũsa catholicȩ fidei
tum est Neglegere quippecum posnse
deturbare ꝑuersos: nihil ẽ aliud quã fouere. Nec
caroiostrupulo societatis occulte: qui manifesto
farnonros desinit obinare. Liquet doctor scissime
uenenosa serpentiũ sine simplicitate astutua
dum mani festa ẽ dolasa mnimicoꝵ fallacia: Suc
tiumr u cumbento iob caintetis. Benedictio pie¬
nturi suꝑ me ueniebat : & cor uiduȩ consolitꝰ sũ
ustitia indut᷑ sũ & uestiuime si c̃ uestim̃to edia¬

Expanded text:
inculo charitatis vobiscum sumus constricti, veram fidem ac religionem catholicam in omnibus fortiter defensantes. Studiosius itaque a catholicis improbis posse resistere, imminendum est, ne torpore desidiae oppressi, culpae taciturnitatis teneamur obnoxii, et quasi favorem impendentes judicemur, dum adversa catholicae fidei tum est: Negligere quippe, cum possis, deturbare perversos, nihil est aliud quam fovere; nec caret scrupulo societatis occultae, qui manifesto facinori desinit obviare. Liquet, doctor sanctissime, venenosa serpentum sine simpldum manifesta est dolosa inimicorum fallacia. Succtium, ut cum beato Job cantetis: Benedictio perituri super me veniebat, et cor viduae consolatus sum. Justitia indutus sum, et vestivi me, sic