comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gerendũ certamen gła triũphalis inspirauit.
Ouere beata mater ȩccła. quã sic honor diuinae
dignationis illuminat . quã uincentiũ gloriosus
martyrum sanguis ex ornat. quã in uiolatȩ
confessionis candida induit uirgitas. Horibus
eius: nec rosȩ nec lilia desunt. Cer tent nunc
hm̃i singuli ad utrosq honores. ut amplissi mas
accipiant dignitatis coronas. uel de uirginitate
candidas. uel de passione purpureas. Inc aelestib:
castris. pax & acies habent flores suos: quibus
& in mensa bonitas. & iã hoc preuidit. ut laborũ¬
quidem tempus & agonis non extender&. nec lon¬
gũ facer& aut aeternum sed breue. & ut ita dicã
momentaneum. ut in hac breui & exigua uita
agones essent & labores : in illa uero qua et̾na ẽ
corona & p̃mia meritorũ. ut labores quidem
cito finirentur. meritorũ uero p̃mia sine finȩ
durarent: & post mundi huius tenebyas uisuri
essent candidissimã lucem. & accepturi maiorẽ

Expanded text:
gerendum certamen, gloriam triumphalem inspiravit. gerendum certamen, gloriam triumphalem inspiravit. O vere beata mater Ecclesia, quam sic honor divinae dignationis illuminat, quam vincentium gloriosus martyrum sanguis exconfessionis candida induit virginitas! Floribus ejus nec rosae, nec lilia desunt. Certent nunc, charissimi, singuli ad utrosque honores, amplissimas accipere dignitatum coronas, vel de virginitate candidas, vel de passione purpureas. In coelestibus castris pax et acies habent flores suos, quibus et immensa bonitas etiam hoc providit, ut laboruquidem tempus et agonis non extenderet, nec longum faceret aut aeternum; sed breve et, ut ita dicam, momentaneum: ut in hac brevi et exigua vita agones essent et labores; in illa vero quae aeterna est, corona et praemia meritorum: ut labores quidem cito finirentur, meritorum vero praemia sine fine durarent: ut post hujus mundi tenebras visuri essent candidissimam lucem, et accepturi majorem
Abbreviated transcription (Latin):
tep̃tauit eos: & inuenit illos dignosse. Lamqũa aurũ
in fornace ꝓbauit illos: & quasi holocausti hosti am
accepit illos. Nunc ergo martyrũ xp̃i certamina at q:
uictorias audiuimus: nimirũ hunc diem tantũ credimus
sc̃i ficatũ. quantũ inse m& ipsis ut scĩficentur laborare per
odie dilectasĩmi om̃iũ scõrũ. sub una sollẽpnita Se orõ¬
tis laeticia caelebremus festiuitatem : quorum
soci&ate caelũ exultat. quorũ pat rocinus ter¬
ra lȩtatur. quorũ triũphis aeccła scã coronat᷑
quorũ confessio quanto in passione forcior
sionum genere ad ornatu ꝑquẽ grauiora torm̃ ta
maiora fuere & p̃mia : dũbatholica mater ȩccła ꝑ
totum orbem longe lateq diffusa. in ipso capite suo
xp̃o iħu edocta: contu melias. cruces. & mortẽ ñ time¬
r&. magis magisq roborata. non resistendo sed ꝑ¬
ferendo uniuersos quos agmine inclito carcere poe¬
nalis inclusit : & pari& simili calore uirtutis. ad

Expanded text:
s, et invenit illos dignos se. Tanquam aurum in fornace probavit illos, et quasi holocausta hostiam accepit illos. » Nunc ergo martyrum Christi certamina atque victorias audivimus, eis nimirum hunc diem tantum credimus sanctificatum, quantum in semetipsis ut sanctificaretur laborare per odie, dilectissimi, omnium sanctorum sub una solemnitatis laetitia celebramus festivitatem, quorum societate coelum exsultat, quorum patrociniis terra laetatur, triumphis Ecclesia facta coronatur, quorum confessio quanto in passione fortior, sionum genere adornatur, perque graviora tormenta graviora fuere et praemia, dum catholica mater Ecclesia, quae per totum orbem longe lateque diffusa est, in ipso capite suo Christo Jesu edocta est contumelias, cruces et mortem, non timere, magis magisque roborata, non resistendo, sed perferendo, universos quos agmine inclyto carcer poenalis inclusit, pari et simili calore virtutis, ad
Abbreviated transcription (Latin):
post tribunũ militũ fuit. Ipse uero armatat mili¬
tiã in adolescentia secutꝰ. int̾ scolares aulas subi
rege cõstantio: de inde subiuliano cęsare militaiit.
Nõtam̃ sponte: quic aprimis fere annis diuinã
potuꝰ seruitutẽ. sacra illustris pueri inspirauit infantia
Nã cũ eẽt annoꝵ.xͨ. inuitis parentibꝰ ad ecłam confugit . sequȩ cati cuminũ
sieri postulauit. Mox mirũ in modũ: totꝰ indĩ opere conu̾sus cu eẽt in

Expanded text:
militum fuit. ipse armatam militiam m adulescentia secutus inter scolares alas sub rege Constantio, deinde sub Iuliano Caesare militauit: non tamen sponte, quia a - primis fere annis diuinam potius seruitutem sacra inlustris pueri spirauit infantia. nam cum esset annorum decem, inuitis parentibus ad ecclesiam confugit seque catechumenum fieri postulauit. mox mirum in modum totus in Dei opere conuersus, cum esset an
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cedentiũ patrũ. quosante legem & sublege scriptura
sacra demonstrante cognouimus. ad hoc tantũ modo
ꝓferimus : ut facilius intellegere ualeatis. quanta uel
qualis sit huius sacratissimi p̃sentia diei. quȩ cũ om̃ib
his de quibus loquimur: sine fine constat honesta.
ad eos quos unda baptis matis. & effusio sanguinis
purgauit. Quorũ oculibeati: quia xp̃m incar ne
uenientem uidere meruerunt. Hutus tã p̃elare
uisionis iohannes baptis ta. qui eodem angło quo
xp̃c de nunciante conceptus ẽ. inexordio p̃dica¬
tionis atq baptis matis primatũ tenebat. Qui
iũai peccata mundi tollentẽ uidendo agnouit.
accligito de monstrauit. Suo internatos mulierũ
non surrexit maior : xp̃o a testante. Qui merito
p̃cursor dñi. p̃co udicis: ꝓph&ra altissimi nunc¬
cupatur. Qui nondũ editus axp̃o mundo uenturũ
p̃dicauit: & ad redemptionẽ animarum ad in¬
feros descendentẽ. głosa p̃cucurrit passione.¬
uic ad lethȩ dĩ electo concordat dudenus numerus¬

Expanded text:
praecedentium Patrum, quos ante legem et sub lege, Scriptura sancta demonstrante, cognovimus, ad hoc tantummodo proferimus, ut facilius intelligere valeatis quanta vel qualis sit hujus sacratissimae praesentia diei, quae cum omnibus his de quibus loquimur sine fine constat honesta. ad eos quos unda baptismatis, et effusio sanguinis purgavit; quorum oculi beati, qui Christum in carne venientem videre meruerunt. Hujus tam praeclarae visionis Joannes Baptista, qui eodem angelo, quo Christus denuntiante conceptus est, in exordio praedicationis atque baptismatis primatum tenebat, qui Jesum peccata mundi tollentem, videndo agnovit, ac digito demonstravit, quo inter natos mulierum non surrexit major, Christo attestante. Qui merito praecursor Domini, praeco judicis, propheta Altissimi, nuncupatur; qui nondum editus, Christum mundo venturum prophetavit, et ad redemptionem animarum ad inferos descendentem gloriosa praecucurrit passione.uic athletae Dei electo concordat duodenus apostol
Abbreviated transcription (Latin):
cant. Praesentia despiciunt : aeternam patriã uocibus
moribusq predicant. Eam &iam moriendo diligunt :
atq ad illam per torm̃ta tencdunt. Occidi possunt.
effecti neque unt. & sicoram hominibus tormenta
passi sunt: spes illorũ inmor talitate plena est.

Expanded text:
cant; praesentia despiciunt, aeternam patriam cum vocibus cant; praesentia despiciunt, aeternam patriam cum vocibus moribusque praedicant: eam etiam moriendo diligunt, atque ad illam per tormenta pertingunt. Occidi possunt, et flecti nequeunt; et si coram hominibus tormenta passi sunt, spes ill
Abbreviated transcription (Latin):
ros eẽ. & orbẽ terr&e p̃dixerat. Talibus ut credimꝰ
patronis. haec dies subiecta declaratur. De aua
torum genera xp̃i passionẽ lassescentibus pre¬
cordiorum mentibus imitabantur. Alii uero per¬
empti. alii flamis ex usti. alii plagis uerberati. alii uesti¬
linguis priuati: alii lapidibus obruti. alii frigore aflicti.
alii fame cruciati. alii uero truncatis manibus. siue
c&eris cȩsis membris. spectaculum contumeliȩ in ppło.
nudi propt̃ nom̃ dnĩ portauerunt. Hisunt triumpha¬
tores & amici dĩ. qui contempnentes sceleratorũ iussa
principũ : modo coronantur & accipiunt palmas laborũ.
Scĩ ludibria & uerbera experti : in suꝑ & uincula & car¬
ceres. Lapidatisunt. secti sunt. temptati sunt : in occisione
gladii mor tui sunt. Wir cu ierunt in melotis: inpellibus
caprinis. E gentes angustiati. a flicti. quibus dignus non
niã faciendo. ecce inquit electidĩ carnẽ domant.
spm̃ roborant. De monibus imperant : uirtutibus corus¬

Expanded text:
ros orbem terrae praedixerat. Talibus, ut credimus, patronis haec dies subjecta declaratur. His subum genera Christi passionem non lacessantibus praecordiorum mentibus imitabantur. Alii ferro perempti, alii flammis exusti, alii flagris verberati, alii vectilinguis privati, alii lapidibus obruti, alii frigore afflicti, alii fame cruciati; alii vero, truncatis manibus, sive caeteris caesis membris, spectaculum contumeliae in populis nudi propter nomen Domini portantes. Hi sunt triumphatores et amici Dei, qui, contemnentes sceleratorum jussa principum, modo coronantur et accipiunt palmas laborum, Sancti ludibria et verbera experti, insuper et vincula et carceres. Lapidat. Circuierunt in melotis, in pellibus caprinis, egentes, angustiati, afflicti, quibus dignus non niam faciendo: « Ecce, inquit, electi Dei carnem domant, spiritum roborant, daemonibus imperant, virtutibus corus
Abbreviated transcription (Latin):
carnis & sanguinis. & corpꝰ nrm ꝓpriũ suũ fec ssẽ. & homi¬
nẽ ex muliere ꝓcessisse. Non ab iecta nec deposita dĩtate:
aut generationẽ illã quã habebat ex patre. sed mansisse
Siã in assup̃tione carnis dm̃ qđ erat Hoc ubiq recte
fidei ratio ptestat᷑ Intali sensu. scõĩ patres fuisse cõpe¬
rin. Ideo : ili nõ dubitauer̃ scam̃ uirginẽ dicerent theotho coꝵ:
Non qđ uefbi natura dĩtas. quȩ in scã uirgine supsit ex cordium
sed qd e ea natũ sit sacrũ illud corpꝰ animatũ. Animartio¬
nali cui substantialit̾ adunatũ dĩ uerbũ carnalit natuee dicitꝰ¬

Expanded text:
carnis et sanguinis, et corpus nostrum proprie suum fecisse, et homicarnis et sanguinis, et corpus nostrum proprie suum fecisse, et hominem ex muliere processisse, non abjecta, nec deposita Deitate, aut generatione illa, quam habebat ex Patre; sed mansisse etiam in assumptione carnis Deum, quod erat. Hoc ubique rectae fidei ratio protestatur. In tali sensu sanctos Patres fuisse comperimus. Ideo illi non dubitaverunt sanctam Virginem dicere Θεοτόκον, non quod Verbi natura, Deitasque in sancta Virgine sumpsit exordium, sed quod ex ea natum sit sacrum illud corpus animatum anima rationali, cui substantialiter adunatum Dei Verbum carnaliter natum esse dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Sed qđ ut supra dixximꝰ: uera caro ipsius mortẽ gustauit
Ita & resurgente carne ipsius: rursus resurrectionẽ dicimꝰ.
Nõ quia. incorruptionẽ ceciderat : absit : sed quia eiꝰ resur
sed unũ iã & eundẽ adorantes. quia nõ ẽ alienũ auerbo corp̃
siũ cũ quo ipsẽ &iã assid& patri. Nechoc ria dicimꝰ qua sĩ
duobꝰ filiis assidentibꝰ. sed uno cũ carne ꝑunitatẽ. quia sitalẽ
copulationẽ fac tã ꝑ substantiã. aut quasi inpassibilẽ. aut
quasi par ũ decorã noluerimꝰ accipere. in id incĩdemꝰ. ut
duos filios eẽ dicamꝰ. Nec enĩ discernere & dicere hominẽ
separatũ fuisse sola filii appellatione honoratũ. & rursus
uerbũ qđ ẽ exdõ. & nomine & ueritate filius dĩ sed discer¬
copulationẽ. nescio quã ꝑhibeant ꝑsonarũ. Non dixit enĩ
seriptura. uerbũ dĩ ꝑsonã sibi hominis assũpsisse Ia aũt¬

Expanded text:
sed quod, ut supra diximus, vera caro ipsius mortem gustavit: sed quod, ut supra diximus, vera caro ipsius mortem gustavit: ita et resurgente carne, ipsius rursus resurrectionem dicimus, non quia in corruptionem ceciderat, absit, sed quia ejus surrsed unum jam et eumdem adorantes; quia non est alienum a Verbo corpus suum, cum quo ipsi etiam assidet Patri. Nec hoc ita dicimus quasi duobus filiis assidentibus, sed uno cum carne per unitatem, quia si talem copulationem factam per substantiam, aut quasi impossibilem, aut quasi parum decoram noluerimus accipere, in id incidimus, ut duos filios esse dicamus. Nec enim debemus discernere et dicere hominem separatim fuisse sola Filii appellatione honoratum; et rursus Verbum, quod est ex Deo et nomine et veritate Filius Dei. Sed discercopulationem nescio quam perhibeant personarum. Non dixit enim Scriptura, Verbum Dei personam sibi hominis assumpsisse;
Abbreviated transcription (Latin):
de scã uirgine: & tunc demũ inhabitauit in ea uerbũ. sed ipsa
uulna uteroq uirginali. secũ carnẽ conuine xit. & sustinuit ge¬
nerationẽ carnalẽ. carnis suȩ natiuitatẽ suã faciens. Sic illũ
dicimꝰ. & passũ eẽ & resurrexisse: Non quia ds̃ uerbũ insua na¬
tura passus sit : aut plagas. aut clauoꝵ transfixiones. aut alia
uulnera: Ds̃ namq: incorporalis absq passione ẽ. Sed quia
ꝓ nob̃ ipse dicit᷑ passus Inherat enĩ in eo corpore qđ patiebat᷑
ds̃: qui patinõpoterat. Simili modo & mortẽ ipsiuꝰ intelli¬
gimꝰ. In mortale enĩ & in corruptibile naturalit᷑. & uita &
uiuificans dĩ uerbũ. Sed quia corpꝰ ipsiuꝰ propriũ grãdĩ iux¬
ta pauli uocẽ ꝓ om̃ibꝰ mortẽ gustauit: icirco ipse dicit᷑ mor¬
tẽ passus eẽ ꝓ nob. nõ qđ ipsẽ mortẽ eẽt exꝑtus: quantũ ad
ipsiuꝰ naturã ꝑtin&. In sania enĩ ẽ hoc: uł sentire uł dicere

Expanded text:
de sancta Virgine, et tunc demum habitavit in eo Verbum; sed in ipsa de sancta Virgine, et tunc demum habitavit in eo Verbum; sed in ipsa vulva uteroque virginali, se cum earne conjunxit, et sustinuit generationem carnalem, carnis suae nativitatem, faciens suam. Sic illum dicimus et passum esse et resurrexisse, non quia Deus Verbum in sua natura passus sit aut plagas, aut clavorum transfixiones, aut alia vulnera Deus namque incorporalis extra passionem est, sed quia pro nobis ipse dicitur passus. Inerat enim in eo corpore quod patiebatur, Deus qui pati non poterat. Simili modo et mortem ipsius intelligimus; immortale enim et incorruptibile est naturaliter vivificans Dei Verbum; sed quia corpus ipsius proprium gradicitur mortem passus esse pro nobis, non quod ipse mortem esset expertus, quantum ad ipsius naturam pertinet, insania enim est hoc vel sentire vel dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
sed nec assup̃tione sola ꝑsonȩ. Sed qđ diuerse quidẽ nature In unũ conue¬
nerint : unꝰ tam̃ ex ambobus xp̃c & filius. nõ euacuata aut sublata diu̾sitate
naturar ũ ꝑ coniunctionẽ : sed quia simul nob̵ effecer̃ . unũ dnã & xẽm &¬
filiũ. idest diuinitas & humanitas ꝑ archanã illã in effabilẽq: copulationẽ
ad unitatẽ: Itaq his qui ante scła om̃a est natus ex patre : exiã ex muliere
car nalit̃ dicitur ꝓcreatus . Non quia diuina ipsius natura de sacra uirgine
sup̃sit excordiũ : nec ꝓpt̃ se ipsam opus habuit secundo nasci: post illam
natiuitatẽ qũa habebat expatre. E st enĩ in eptũ & stultũ hoc di¬
cere. qđ his qui ante omã scła ẽ consempit̾nus patri secunde gene¬
rationis eguerit : ut eẽ inciper&. Sed quia ꝓpter nos & nram̃ sa¬
lutẽ. naturã sibi copulauit humanã. & ꝓcessit ex muliere: id circo
dicitur natus eẽ carnalit᷑. Neq enĩ primũ natus ẽ homo cõmunis

Expanded text:
sonae, sed quod diversae quidem naturae in unum convenerint; unus tamen ex ambabus Christus et Filius, non evacuata aut sublata diversitate naturarum per conjunctiones, sed quia simul nobis effecerunt unum Deum as et humanitas per arcanam illam ineffabilemque copulationem ad unitatem. Itaque is qui ante saecula omnia est natus ex Patre etiam ex muliere carnaliter dicitur procreatus, non quia divina ipsius natura de sacrata Virgine sumpsit exordium, nec quod propter se ipsam opus habuit secundo nasci post illam nativitatem quam habebat ex Patre: est enim ineptum et stultum hoc dicere, quod is qui ante omnia saecula est consempiternus Patri secundae generationis eguerit ut esse inciperet; sed quia propter nostram salutem naturam sibi copulavit humanam et processit ex muliere, idcirco dicitur natus esse carnaliter. Neque enim primum natus est homo communis
Abbreviated transcription (Latin):
unt & uiduȩScã anna : auirginitate sut septẽ annis uixerat cũ uiro
suo. Quo de funcło: usq ad senilẽ & atẽ ꝑuenerat. senec tute scã ex pec
tabat infantiã saluatoris. ut paruũ uider& annosa : paruũ cognoscer&
annicula. intrantẽ inmundũ saluatorẽ uider& itura : & in masculino
eri continentiã uouentes puero. Ipse uere integritatẽ puericie con¬
secrauit : qui suȩ matri fecunditatẽ attulit : uirginitatẽ nõ abstulit:
Dymeon ille senex diu uixerat. cuiꝰ &as comparatꝰ annȩ : & audierat res¬
uenturũ & om̃s quipie uiuebant diceba. O si hic me inueniat ill ana¬
tiuitas o si qđ credo inscripturis dĩ uideant occulismeis. Et ut noueritis
quantũ de sideriũ habebant scĩ qui nouerant de scripturis uirginem
pariturã : sicut audistis cũ ysaias legeret᷑. Ecce uirgo concipi& &

Expanded text:
lla vidua sancta Anna. A virginitate enim sua septem annis vixerat cum viro suo. Quo defuncto, usque ad senilem aetatem pervenerat senectute sanctabat Salvatoris, ut parvum videret annosa, parvum cognosceret anicula, intrantem in mundum Salvatorem videret itura. Et in masculino eri, continentiam voventes puero. Ipse vero integritatem pueritiae consecravit, qui suae matri fecunditatem attulit, virginitatem non abstulit. Simeon ille senex diu vixerat, cujus aetas comparata est Annae, et audierat resventurum, et omnes qui pie vivebant, dicebant, O si hic me inveniat illa nativitas! o si quod credo in Scripturis Dei, videam oculis meis! Et ut noveritis quantum desiderium habebant sancti, qui noverant de Scripturis sanctis virginem parituram, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
non adorarent magi puerũ . stella indice declaratũ. Et¬
Et iterũ nõ iuberetur transferri inegyptũ puer. & ab
herodis ꝑsecutione sub duci Sine uerbi potentia: nõdi¬
cer& uox patris decȩlo. hicẽ filius meus dilectus: in quobene
michi cõplaccui. Et sine ueritate carnis: nõꝑtestar&ꝰ
iohannes ecce agnꝰ dĩ ecce qui tollit peccati mũdi : Sine uer¬
bi potentia nõ sier& red integratio debiliũ & uiuificatio mor¬
tuod. & sine ueritate carnis: nec cibus ie iuno nec somnꝰ
neresaruis eẽt fatigato. Postremo sine uerbi potentia
carnis nõ dicer & patrẽ se eẽ maiorẽ. cũ be atholica fides¬

Expanded text:
non adorarent magi puerum, stella indice declaratum; non adorarent magi puerum, stella indice declaratum; e carnis non juberetur transferri in Aegyptum puer, et ab Herodis persecutione subduci: sine Verbi potentia non diceret vox Patris missa de coelo: Hic est Filius meus dilectus, in quo ite , et sine veritate carnis non protestaretur Joannes: Ecce agnus Dei ecce qui tollit peccata mundi . Sine Verbi potentia non fieret redintegratio debilium, et vivificatio mortuorum, et sine veritate carnis, nec cibus jejuno, nec somnus esset necessarius fatigato . Postremo, sine Verbi potentia carnis non idem
Abbreviated transcription (Latin):
dñi incarnatione confitemꝰ & credimꝰ. qui ad salutem
humani generis reformandã uerã carnẽ nr̃ȩ fragi¬
litatis non de cęlo secũ detulit. sed inutero uirginis matris
ad sũpsit. Sibeatȩ uirginis par tus. aut caro sine dĩtate .
aut dĩtas hor taẽ sine carne. sicut enĩ negari nõ potest
euangłista dicente. qđ uerbũ caro factum ẽ & habitabit
innobis : ita negari nõ potest. beato paulo apło p̃dicame¬
ds̃ : Lic& ergo inuno dño nr̃o iħ u xp̃o uero dĩ atqr ho¬
minifilio: uerbi & carnis una ꝑsona sit . quȩ insepa¬
rabilit̃ atq indiuisȩ cõmunes habeat actiones: intel
contemplatione cernendũ ẽ atq ꝓueat᷑ humilitas car
nis: & adquȩ indinet᷑ altitudo dĩtatis. Quid sit qđ caro
sine uerbo nõ agit: & quid sit qđ uerbũ sine car ne
non efficit. Bine uerbi enĩ potentia: nec conciper&
uirgo nec pare r&. Et sine ueritate carnis obuolutit
pannis infantia: nõ iacer&. Sine uerbi potentia

Expanded text:
Domini incarnatione eonfitemur, et credimus qui ad salutem humani generis reformandam, veram carnem nostrae fragilitatis non de coelo secum detulit, sed in utero Virginis matris  si beatae Virginis partu aut caro sine deitate, aut deitas est orta sine carne. Sicut enim negari non potest, evangelista dicente, quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis, ita negari non potest, beato Paulo Apostolo p vero Dei atque hominis Filio, Verbi et carnis una persona sit, quae inseparabiliter atque indivise communes habeat actiones, intellcontemplatione cernendum est, ad quae prs, et ad quae inclinetur altitudo deitatis: quid sit, quod caro sine Verbo non agit; et quid sit, quod Verbum sine carne non efficit. Sine Verbi enim potentia nec conciperet Virgo, nec pareret, et sine veritate carnis, obvoluta pannis infantia non jaceret; sine Verbi potentia,
Abbreviated transcription (Latin):
quia om̃is hỹpochrita est & nequã. & uniuersum
os locutũ ẽ stulticiã. In omĩbus his non est auersus
furor eius. sed adhuc manus eius extenta : Succen¬
saẽ enĩ. quasi ignis impi&as. Ueprem & spinã uora¬
bit. & succend& ur indensitate saltus. & conuolu&
suꝑbia fumi. Inira dñi exerci tuum conturbata ẽ
non parc&. Et declinabit ad dexterã. & esurio
Et cõmed& adsinistrã. & non saturabitur. Unus quisq
carnẽ brachii sui uorabit. Manasses effraim. & ef¬
tenta. Uae qui condunt leges iniquas. & scribentes
in iustierã. Scripserunt ut opprimerent in iudi¬
cio pauperes. & uimfacerent causae humiliũ popłi
mei. ut essent uiduae preda eoꝵ & pupillos diripe

Expanded text:
quiquios locutum est stultitiam. In omnibus his non est aversus furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta. Succensa est enim quasi ignis impietas, veprem et spinam vorabit: et succendetur in densitate saltus, et convolvetur superbia fumi. In ira Domini exercituum conturbata estnon parcet. Et declinabit ad dexteram, et esuriet: et comedet ad sinistram, et non saturabitur: Unusquisque carnem brachii sui vorabit; Manasses Ephraim, et Eptenta. Cap. X. Vae qui condunt leges iniquas: et scribentes, iniquas et scripserunt, ut opprimerent in iudicio pauperes et uim facerent causae humilium populi mei, ut essent uiduae praeda eorum, et pupillos diripe
Abbreviated transcription (Latin):
Telus dñi exercituum. faci& hoc. Uerbũ misit
dñs in lacob & cecidit in ifrł. Et sci& omĩs ppłus
efraym. & habitantes samariam. insuꝑbia &
magnitudine cordis dicentes. Lateres ceeideruñ.
sed quadris lapidibus aedificauimus. Si comoros
succiderunt. sed cedros inmutabimus. Et leuabit
dñs hostes rasin suꝑ eũ. & inimicos eius in tumultũ
uert&. Siriam aboriente. & philistim ab occi¬
dente . & uorabunt isrł toto ore. In omĩbus his
non est auersus furor eius. sed adhuc manus eius
ex tenta. Et populus non est reuersus ad ꝑ cucien¬
entẽ se. & dnm̃ exercituum non in quisierunt. Et¬
disꝑd& dñs ab hi erussalem caput & caudã. in cur¬
uantem & refrenantẽ die una. Longeuus & ho¬
norabilis ipse est ca put. Et proph&a docens men¬
datium. ipse cauda est. Et erunt qui beatificant
populũ istũ seduoen tes. & qui beatificant᷑ p̃cipitati
Propt̃ hoc suꝑ adolescentulis eius nonlatabitur
dñs. & pupillorũ eius & uiduarũ non miserebitus.

Expanded text:
aciet hoc verbum misit Dominus in Iacob et cecidit in Israhel et sciet populus omnis Ephraim et habitantes Samariam in superbia et magnitudine cordis dicentes lateres ceciderunt sed quadris lapidibus aedificabimus sycomoros succiderunt sed cedros inmutabimus et elevabit Dominus hostes Rasin super eum et inimicos eius in tumultum vertet Syriam ab oriente et Philisthim ab occidente et devorabunt Israhel toto ore in omnibusnon est aversus furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta, et populus non est reversus ad percutientem se, et Dominum exercituum non inquisierunt. det Dominus ab Israhel caput et caudam incurvantem et refrenantem die una longevus et honorabilis ipse est caput et propheta docens mendacium ipse cauda est et erunt qui beatificant populum istum seducentes et qui beatificantur praecipitati propter hoc super adulescentulis eius non laetabitur Dominus et pupillorum eius et viduarum non miserebitur
Abbreviated transcription (Latin):
haec dicit dns̃ ds̃. In aegypto descendit populus iñs
in principio. ut colonus ess& ibi. Et assur absq ulla
causa calũniatus ẽ eum. Et nunc quid michi est
haec dicit dns̃. Qm̃ ablatus est ppłus ms̃ gratis. do¬
minatores eius. inique agunt dicit dñe & iugit̃
totadie nom̃ meũ blasphemantur. Propt̃ hoc
sci& ppłs m̃s nomen meum indie illa. qui a ego ipse

Expanded text:
descendit populus meus in principio ut colonus esset ibi: et Assur absque ulla causa calumniatus est eum. Et nunc: quid mici est hec dicit Dominus, quoniam ablatus est populus meus gratis. Dominatores eius inique agunt dicit Dominus: et iugiter tota die nomen meum blasfematur. Propter hoc sciet populus meus nomen meum in die
Abbreviated transcription (Latin):
confessione ꝓfertur. sed ea quae ꝑdilectionẽ ope¬
ratur. Alio quin fides si non habeat opera mortuci
est in sem& ipsa. Nullus sem& ipsũ despiciat. nullus
de sua salute disper&. Curemus om̃s. curemus singuli.
ut qui eramus longe mereamur fieri ꝓpe in sanguine a pñ
Uideamus quod dicit᷑. quia quo t receperunt dedit eispo¬
testatẽ filios dĩ fieri. Quot quot inquit receperunt
Non est enĩ ꝑsonarũ acceptor ds̃. sed in omni gente qui
tim& eũ & operatur iusticiã acceptus ẽ illi. Quo
aut̃ ordine credentes filii dĩ possunt fieri. & quan¬
tũ haet generatio a carnali dist&. subsecutus euange¬
uoluntate carnis neq ex uoluntate uiri. sed ex dõnati
sunt Car nalis quippe nrã singuloꝵ generatio. ex
sanguinibus. id est ex semine maris & feminȩ. a cõple¬
xu coniugu duxit originẽ. At uero spiritali spiritu
scĩ grã ministratur. Quã acarnali distinguens dñs.

Expanded text:
confessione profertur, sed ea quae per dilectionem opeconfessione profertur, sed ea quae per dilectionem operatur . Alioqui fides, si non habebat opera, mortua est in semetipsa . Nullus seipsum despiciat, nullus de sua salute desperet. Curemus omnes, curemus singuli, ut qui eramus longe, mereamur fieri prope in sanguine Christi. Videamus quod dicitur: Quotquot receperunt eum, dedit illis potestatem filios Dei fieri. Quotquot inquit receperunt. Non est enim personarum acceptor Deus , sed in omni gente, qui timet Deum, et operatur justitiam, acceptuautem ordine credentes filii Dei possunt fieri, et quantum haec generatio a carnali distet, subsecutus evangevoluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt. Carnalis quippe nostra singulorum generatio, ex sanguinibus, id est, ex semine maris et feminae, a conjugii duxit originem complexu. At vero spiritalis Spiritus sancti gratia ministratur, q
Abbreviated transcription (Latin):
uenientẽ. magna ex par te recusarunt. Neq enĩ
om̃s recusarunt. Alio quin nullus ess& saluus. ut suꝑ¬
uacua eius ess& in carnatio. Nunc aut̃ multi eũ ex utro¬
q. populo non credendo respuerunt. multi credendo
receperunt. Dequibus euangłista consequent᷑ insinu¬
at dicens. Quot quot aut̃ receperunt eũ. dedit eispo
testatẽ filios dĩ fieri. his qui credunt in nomine eius. Con
magna sit multitudo dulcedinis eius. Unicus ex patre
natus ẽ. & noluit manere unicus. Descendit ad terras.
ubi fratres sibi. quibus regnũ patris sui dare poss& ad qui¬
rer&. Ds̃ exdõ natus ẽ. & noluit dĩ tantũ filius mane¬
r&. Hominis quoq filius fieri dignatus est. non am
mit tens qđ erat. sed assumens quod non erat. ut ꝑ hoc
homines indĩ filios transferr&. gloriaeq suae faci& co¬
heredes . qui quod ipse semꝑ habebat ꝑnaturã. inciperent
habere ꝑ gram. Consideremus quanta uirtus ẽ fidei.

Expanded text:
venientem magna ex parte recusarunt; neque enim venientem magna ex parte recusarunt; neque enim omnes recusarunt, alioquin nullus esset salvus, et supervacua ejus esset Incarnatio. Nunc autem multi cum ex utroque populo non credendo respuerunt, multi credendo receperunt, de quibus evangelista consequenter insinuat, dicens: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri, iis qui credunt in nomine ejus. Consi, quam magna sit multitudo dulcedinis ejus. Unicus ex Patre natus est, et noluit remanere unus. Descendit ad terram, ubi fratres sibi, quibus regnum Patris sui dare posset, acquireret, Deus ex Deo natus est, et noluit Dei tantum Filius manere, hominis quoque filius fieri dignatmittens quod erat, sed assumens quod non erat; ut per hoc homines in Dei filios transferret, gloriaeque suae faceret cohaeredes, qui, quod ipse semper habebat per naturam, inciperent habere per gratiam. Consideremus, quanta virtus est fidei,
Abbreviated transcription (Latin):
quã sibi p̃caeteris nationibus speciali grã copulauerat.
incar nari dignatus ẽ. Inmundo ergo erat. & inmun¬
dũ uenit ꝑ incar nationẽ. Uenire quippe uł abire
humanitatis est. Manere & eẽ. diuinitatis. Quia
ergo cũ in mundo ess& ꝑdiuinitatẽ. mudus eũ non
cognouit. dignatus ẽ uenire inmundũ ꝑhumanitatẽ
ut uł sic eũ mundus cognoscer&. Sedurdeamꝰ quid
sequitur. In ꝓpriauenit . & sui eũ nõ receperunt
Quẽ enĩ inpotentia deitatis cuncta creantẽ. reg
te miraculis choruscantẽ. recipere noluerunt
quod grauius est sui eũ nõ receperunt. homines¬
Et scilic& quos ipse creauit. iudei quos peculiare
sibi elegerat inplebẽ. quibus suae cognicionis reue¬
lauerat archanũ. quos mirificis patrũ. glorifica¬
uerat actis. quibus suȩ legis doctrinã contulerat.
ex quibusse in carnandũ ꝓmiserat. & in quibus se
incarnatũ ut ꝓmiserat ostendit. ipsi eũ recipere

Expanded text:
quam sibi prae caeteris nationibus speciali gratia copulaverat, quam sibi prae caeteris nationibus speciali gratia copulaverat, incarnari dignatus est. In mundo ergo erat, et in mundum venit per Incarnationem. Venire quippe vel abire, humanitatis est; manere et esse, divinitatis. Quia ergo, cum in mundo esset per divinitatem, mundus eum non cognovit: dignatus est venire in mundum per humanitatem, ut vel sic eum mundus cognosceret. Sed videamus quid sequitur: In propria venit, et sui eum non receperunt. Quem enim in potentia Deitte, miraculis coruscantem recipere noluerunt. Et quod gravius est, sui eum non receperunt, homines scilicet, quos ipse creavit; Judaei, quos peculiarem sibi elegerat in plebem, quibus suae cognitionis revelaverat arcanum, quos mirificis patrum glorificaverat actis, quibus suae legis doctrinam contulerat, ex quibus se incarnandum promiserat, et in quibus se incarnatum, ut promiserat, ost
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut enĩ nemo a seipso esse. ita &iam nemo a seipso
sapiens eẽ potest. sed illo illustrante de quo scriptũ
est. om̃is sapientia ad nõ dõ ẽ. Cuius utramq na
qua semꝑ ubiq totus man&r :¬
pore natus. loco inclusus apparuit. consequenter
euangelista scripsit dicens. Inmundo erat. & mundꝰ¬
ꝑ ipsũ factus ẽ. & mundus eũ non cognouit : In ꝓpria
uenit. & sui eũ non receperunt. Inmundo quippe
erat. & mundus ꝑ ipsũ factus ẽ. quia ds̃ erat. quia
totus ubiq quia suae presencia magestatis sine la¬
bore regens. & sine honore continens qđ fecit. Et
mundus eũ non cognouit. quia lux intenebris luc&
& tenebre eã non cõp̃ henderunt. Mundum
nãq in hoc loco. dicit homines mundi amore decep¬
tos. atq. in herendo creaturȩ. a cognoscenda crea¬
tori sui magestate reflexos. In propria uenit. qui
apparuit . In propria uenit : quia ingente iude a

Expanded text:
Sicut enim nemo a se ipso esse, ita etiam nemo a se ipso Sicut enim nemo a se ipso esse, ita etiam nemo a se ipso sapiens esse potest, sed illo illustrante, de quo scriptum est: Omnis sapientia a Domino Deo est . Cujus utramque naqua semper ubique totus manepore natus, loco inclusus apparuit, consequenter evangelista describit, dicens: In mundo erat. Quidper ipsum factus est, et mundus eum non cognovit. In propria venit, et sui eum non receperunt. In mundo quippe erat, et mundus per ipsum factus est, quia Deus erat, quia totus ubique, quia suae praesentia majestatis, sine labore regens, et sine onere continens quod fecit. Et mundus eum non cognovit, quia lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt. Mundum namque hoc in loco dicit homines mundi amore deceptos, atque inhaerendo creaturae a noscenda Creatoris sui majestate reflexos. In propria venit, quia natus apparuit. In propria venit, quia in gente Judaea,
Abbreviated transcription (Latin):
Et apło paulo. ꝑiuistis aliquando tenebrȩ nunc dũt
lux in dnõ. Sed multũ distat int̃ lucẽ quae illumi¬
natur. & lucẽ quae illuminat. & inter eos qui par¬
ticipationẽ uere lucis acoipiunt. uthuceant. & ipsã
lucẽ ꝑ p&ruã. quae non solũ lucere inseipsa. sed &
sua presentia quoscũq at tigerit. illustrare suffi¬
cit. Ad cuius cõparationẽ uere lucis. non tantũ
minores quilib& electi. uerũ &iã ipse iohes cuius ma¬
ior int̃natos mulierũ. nemo surreit lux non esse
asseritur. ut uidelic& xepc̃ non esse quod putabat᷑
monstr&iur. Ille enĩ ut scriptũ ẽ. erat lucerna
ardens &lucens. Ardens scilic& fide & dilectione.
lucens uerbo & actione. Gram uero lucis pecto¬
ribus infundere. solius ẽ ei dequo dicitur. Erat
lux uera. quȩ illuminat omnẽ hominẽ uenien¬
tẽ in hunc mundũ. Omnẽ uidelic& qui illumina¬
tur. siue naturali ingenio. seu sapientia diuina¬

Expanded text:
et apostolo Paulo: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem et apostolo Paulo: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Sed multum distat inter lucem quae illuminatur et lucem quae illuminat. Inter eos qui participatione verae lucis accipiunt ut luceant, et ipsam lucem perpetuam, quae non solum lucere in seipsa, sed et sua praesentia, quodcunque attigerit, illustrare sufficit. Ad cujus comparationem verae lucis, non tantum minores quilibet electi, verum etiam ipse Joannes, quo major inter natos mulierum nemo surrexit , lux non esse asseritur, ut videlicet Christus non esse quod putabatur monstretur. Ille enim, ut scriptum est, erat lucerna ardens et lucens . Ardens scilicet fide et dilectione, lucens verbo et actione. Gratiam vero lucis pectoribus infundere, solius est ejus de quo dicitur: Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Omnem videlicet, qui illuminatur
Abbreviated transcription (Latin):
merentur corda hominum. su& p̃sencia cogrncio¬
quã capere ꝑ intellegentiã possint. ueluti siqui¬
lib& cecus iu bare solis obfundatur. nec tamen
ipse solẽ cuius lumine ꝑfunditur aspiciat. talib
sent filii lucis. qui fuerint filii tenebrarũ. Et hu¬
ius cognicionis iniciũ fuit. quod sequitur. Euit homo
onissus adõ. cui nom̃ erat ioħes. Hic uenit intesti¬
moniũ. ut testimoniũ ꝑhiber& de lumine. ut om̃s¬
crederent ꝑ illũ. Non ait ut om̃s crederent in illũ
Maledictus enĩ homo qui cõfidit in homine & po¬
nit carnẽ brachii sui. sed ut om̃s inquit crederent
ꝑ illũ. Hoc est ut ꝑ illius testimoniũ crederent in
Quise quitur me. non ambulat intenebris. sed habe¬
bit lum̃ uitȩ. Sequitur. Non erat ille lux. sed ut
testimoniũ ꝑ hibera delumine. Erat lux uera
quae illuminat omnẽ hominẽ uenientẽ in huc
mundũ. Et scĩ quidem homines. lux sunt recte
uocati. Dicente ad eos dnõ. Uos estis lux mundi

Expanded text:
ur, corda hominum suae praesentia cognitioquam per intelligentiam capere possint: veluti si quilibet caecus jubare solis offundatur, nec tipse solem, cujus lumine perfundatur, aspiciat. Talibus sent filii lucis, qui fuerunt filii tenebrarum, et hujus cognitionis initium fuit quod sequitur. Fuit homo missus a Deo, cui nomen erat Joannes. Hic venit in testimonium, ut testimonium crederent per illum. Non ait, ut omnes crederent in illum. Maledictus enim homo, qui confidit in homine, et ponit carnem brachium suum . Sed ut omnes, inquit, crederent per illum, hoc est, ut per illius testimonium crederent in qui sequitur me, non ambulabit in tenebris, sed habebit lumen vitae . Sequitur: Non erat ille lux, sed ut testimonium perhiberet de lumine. Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Et sancti quidem homines lux sunt recte vocati, dicente ad eos Domino: Vos estis lux mundi ,
Abbreviated transcription (Latin):
Indiebus autem illis crescente numero discipuloꝵ.
factũ ẽ murmur grecorũ. aduersus hebreos.
eo quod despicerentur in ministerio quotidiano

Expanded text:
In diebus autem illis crescente numero Discipulorum factum est murmur Graecorum adversus Hebraeos, eo quod despicerentur in ministerio quotidiano
Abbreviated transcription (Latin):
principio erat uerbũ . Et uerhum
erat apud dm̃ & ds̃ erat uerbũ. Et rełqͣ.¬
eq enĩ frustra beatus iohannes dilectꝰ
diũ discipulus in caena suꝑ pectus ihesu
recubuisse ꝑ hib&ur. sed ꝑhoc typice doc&.
quia caelestis austu sapientiae. carteris excel¬
sius. de scĩssimo eiusdẽ pectoris fonte potaue¬
rit. Unde & merito infigura quat tuor ani¬
malium. aquilae uolanti cõparatur. Cunctis
quippe auibus aquila. celsius uolare. cunctisq
animantibus clarius. solis radis infigere consu¬
euit obtutus. Et caeteri euan gelistae. quasi
in terra ambulant cũ dño. qui tẽporalẽ eius
generationẽ pariter. & tẽporalia facta suffi
diuinitatis eius potentiã. ꝑ quã omnii facta sunt
sublimius mente uolando. & limpidius speculando
cognouit. ac nobis cognoscendũ scribendo tradi¬
dit. Ergo alii euangłistȩ. xpm ex tẽpore natũ
describunt. Iohannes autẽ eundẽ in principio
iã fuisse testatur dicens. In principio erat uer

Expanded text:
principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. « Neque enim frustra beatus Joannes, dilectus Domini discipulus, in coena supra pectus Jesu recubuisse perhibetur. Sed per hoc typice docetur, quia coelestis haustum sapientiae caeteris excellentius de sanctissimo ejusdem pectoris fonte potaverit. Unde et merito in figura quatuor animalium aquilae volanti comparatur. Cunctis quippe avibus aquila celsius volare, cunctis animantibus clarius solis radiis infigere consuevit obtutus. Et caeteri evangelistae quasi in terra ambulant cum Domino, qui temporalem ejus generationem pariter et temporalia facta sufficdivinitatis ejus potentiam, per quam omnia facta sunt, sublimius mente volando, et limpidius speculando cognovit, ac nobis cognoscenda scribendo contradidit. Ergo alii evangelistae Christum ex tempore natum describunt, Joannes eumdem in principio jam fuisse testa
Abbreviated transcription (Latin):
uiduȩ eors. Conuocantes duodecĩ. multi tudi¬
nẽ discipulorũ. dixerunt. Non est equum nos
derelinquere uerbũ dĩ. & ministrare mensis
Considerate ergo fratres. uiros. ex uobis bom testi¬
monii septẽ. plenos spiritu & sapientia. quos constini¬
amus suꝑ hoc opus. Nosuero orationi & ministerio

Expanded text:
Unde convocantes duodecim multitudinem discipulorum, dixerunt: Non est aequum nos derelinquere verbum Dei et ministrare mensis. Considerate ergo, fratres, viros ex vobis boni testimonii septem, plenos Spiritu sancto et sapientia, quos constituamus super hocopus. Nos vero orationi, ministerio
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis sui impendit red ẽptionẽ : iam martyrii tribuit
dignitatem Erigite ergo dilectissimi fideles amicos ad
choruscantem grãm luminis sempiterni : & inpensa humanȩ
subdite. Diligite castimoniȩ puritatem: quia xp̃c uirgini¬
tatis ẽ filius Abstin &e uos a carnalib desideriis. quȩ mi¬
litant ad uersus animã que ad modũ nos p̃sens beatus apłs
suis ut legimus uerbis ortatur. Malicia paruuli estote: quia
dñs głȩ mortaliũ se conformauit infantiȩ. Sec tamini humili¬
tatem: qũa dĩ filius discpłos suos docere dignatus ẽ Indirte
uirtutẽ pacientiȩ : in qua animas ur̃as possitis ad quirere
Qm̃ qui cunc torũ ẽ redẽptio: ipse ẽ om̃iũ fortitudo Sig
sursum sunt sapite : nõquȩ suꝑ terram ꝑuiã ueritatis
& uitȩ constant̃ incedite: nec uos impediant terrena
quibus sunt parata cȩlestia per dominum neM

Expanded text:
sanguinis sui impendit redemptionem, jam martyrii tribuit sanguinis sui impendit redemptionem, jam martyrii tribuit dignitatem. Erigite igitur, dilectissimi, fideles animos 114 ad coruscantem gratiam luminis sempiterni, et impensa humanae salutis  gesta sunt subdite. Diligite castimoniae puritatem, quia Christus virginitatis est filius. Abstinete vos a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam , quemadmodum nos praesens B. apostolus suis, ut legimus, verbis hortatur. Malitia parvuli estote , quia Dominus gloriae mortalium se conformavit infantiae. Sectamini humilitatem, quam Dei Filius discipulos suos docere dignatus est . Induite vos virtutem patientiae, in qua animas vestras possitis acquirere: quoniam qui cunctorum est redemptio, ipse est omnium fortitudo. Quae sursum sunt sapite, non quae super terram . Per viam veritatis et vitae constanter incedite; nec vos impediant terrena, quibus sunt parata coelestia; per Dominum nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
& alioꝵ facinus p̃occupare conaris: Mors xp̃i. nõ est temporis
tui. Ante condendũ est euangłium. ante p̃dicandũ ẽ regnũ¬
dĩ ante sanitates donande : ante sunt facienda miracula.
Cur qđ alieni futurũ ẽ operis tui eẽ uis criminis : & non habitu¬
rus effectũ sceleris in solũ te reatũ p̃cipitas uoluntatis: Nichil
ac molitione ꝓficis. nichil ꝑagis. Qui uoluntate natusẽ : arbi
trii sui potestate mori&ur. Consũ mant ergo magi deside
p̃ueniunt Adorant in carne uerbũ in infantia sapientiã:
in infirmitate uirtutẽ & in hominis ueritate dñm magestatis
ut sacram̃tũ fidei sue intellegentieq manifestens Q uod¬
cordibus credunt: munerib: ꝓtestant᷑. Ihus dõ & mirrã ho¬
frustra in meditationib suis herodis insania: necari om̃s beth
ralem seuiciã insuspectam sibi tendit & atem Sed quos rex
impius exemit mundo: xp̃e inserit caelo. Et quib nõ dum

Expanded text:
et aliorum facinus praeoccupare conaris? Mors Christi non est temporis et aliorum facinus praeoccupare conaris? Mors Christi non est temporis tui. Ante condendum est Evangelium, ante praedicandum est Dei regnum, ante sanitates donandae, ante sunt facienda miracula. Cur, quod alieni futurum est operis, tui vis esse criminis? et non habiturus effectum sceleris, in solum te reatum praecipitas voluntatis? Nihil hac molitione proficis, nihil peragis. Qui voluntate natus est, sui arbitrii potestate morietur. Consummant ergo magi desiderperveniunt. Adorant in carne Verbum, in infantia sapientiam, in infirmitate virtutem, et in hominis veritate Dominum majestatis; atque ut sacramentum fidei suae intelligentiaeque manifestent, quocordibus credunt, muneribus protestantur. Thus Deo, myrrham hofrustra in meditationibus suis Herodis insania. Necari omnes in Bralem sententiam in suspectam sibi tendit aetatem. Sed quod rex impius eximit mundo, Christus inserit coelo; et quibus nondum
Abbreviated transcription (Latin):
ergo aspicientib intellectum : qui p̃stitit signũ. Et qđ fecit intel¬
Et qđ fecit intel¬
intenta contemplatione cõmitantes. ad agnitionẽ ueritatis grae
splendore ducuntur : qui humano sensu significatũ sibi regis artũ
estimauer̃ inciuitate regis haec eẽ quȩrenda. Sed qui serui susce¬
perat formã & nõ iudicare uenerat sed iudicari B&hlem
p̃elegit natiuitati : hierosolimã passioni. Haerodes uero haec au¬
diens iudeoꝵ principẽ natũ: suc cessorẽ suspicatus ex pauit &¬
molitus necem salutis auctori: falsum spondit obsequium
ũa felix for&. simagoꝵ imitaretur fidem & conuerter&
ad religionem : qđ disponebat ad fraudem. O cȩca stulte emu¬
lationis impi&as : que ꝑ turbandũ putas. diuinũ tuo furore con¬
silium Dñs mundi temporale nõ querit regnum : qui p̃stat &¬
ternũ. Quid in cõmutabilem dispositarũ rerum ordinẽ uerere

Expanded text:
ergo aspicientibus intellectum, qui praestitit signum; et quod ergo aspicientibus intellectum, qui praestitit signum; et quod fecit intelintenta contemplatione comitantes, ad agnitionem veritatis, gratiae splendore ducuntur, qui humano sensu significatum sibi regis ortum aestimaverunt in civitate regia esse quaerendum. Sed qui servi susceperat formam, et non judicare venerat, sed judicari, Bethleem praeelegit nativitati, Jerosolymam passioni. Herodes vero audiens Judaeorum principem natum, successorem suspicatus expavit; et molitus necem salutis auctori, falsum spopondit obsequium. Quam felix foret, si magorum imitaretur fidem, et 113 converteret ad religionem quod disponebat ad fraudem! O caeca stultae aemulationis impietas, quae perturbandum putas divinum tuo furore consilium! Dominus mundi temporale non quaerit regnum, qui praestat aeternum. Quid incommutabilem dispositarum rerum ordinem vertere,
Abbreviated transcription (Latin):
ni generis edidit saluatorem: epiphania nob̶ dilectis¬
simmi uenerancla festiuitas: dat ꝑseuerantiã gaudi¬
orum ut int̃ cognatarũ sollẽpnitatũ uicinasa cram̃ta exul¬
tationis uigor & feruor fidei nõ tepescat Ad om̃ium em̃
hominũ expectat salutem : qđ infantia mediatoris dĩ & homi¬
num iã uniuerso declarabatur mundo: cũ adhuc exiguo con¬
tin&ur ospicio. Qũ a uis enĩ ifraheliticã gentem & ipsius gen¬
tis unã familiã dil exiss& : dequa naturam uniuersȩ huma
nitatis assumer&. noluit tam̃ intra maternȩ habitacionis an¬
gustias : ortus sui latere primordia Sed mox ab om̃ib uo¬
luit agnosci : qui dignatus ẽ ꝓ om̃ib: nasci Tribus igitur
magis in regione orientis. stellȩ nouȩ claritas apparuit
quȩ ill ustrior exeris. pulchriorq siderib facile inse in¬
tuentiũ occulos. animosq conuerter&: uot confestĩ ad uer¬
teretur nõ eẽ ociosum. qđ tam in solitũ uidebatur. Dedit

Expanded text:
generis edidit Salvatorem, Epiphaniae nobis, dilectissimi, veneranda festivitas dat perseverantiam gaudiorum, ut inter cognatarum solemnitatum vicina sacramenta, exsultationis vigor et fervor fidei non tepescat. Ad omnium enim hominum spectat salutem, quod infantia Mediatoris Dei et hominum jam universo declarabatur mundo, cum adhuc exiguo detineretur oppidulo. Quamvis enim Israeliticam gentem, et ipsius gentis unam faminitatis assumeret, noluit tamen intra maternae habitationis angustias ortus sui latere primordia; sed mox ab omnibus voluit agnosci, qui dignatus est pro omnibus nasci. Tribus igitur magis in regione Orientis stella novae claritatis apparuit, quae illustrior caeteris pulchriorque sideribus, facile in se intuentium oculos animosque converteret: ut confestim adverteretur non esse otiosum, quod tam insolitum videbatur. Dedit
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ nõ tacebuiI. Qui reminis cimini dm̃ ne taceatis
& ne doris sil entiũ ei: donec stabiliat & donec ponat
inbracho fortitudinis suȩ: Sidedero trracũ tuũ ultra
cibũ inimicis tuis: & sibiberint filii alieni uinum
tuũ in quo tu laborasti. Quia qui congregabunt il¬
lud. cõmedent & laudabunt dñm. & qui conportanT
illud bibent inatrus scĩs mĩs Transite transite ꝑportas
p̃parate uiã ppło planũ facite iter: & elegite lapides

Expanded text:
 nomen Domini. Qui reminiscimini Domini, ne taceatis et ne detis silentium ei, donec stabiliat, et donec ponat triticum tuum ultra cibum inimicis tuis et si biberint filii alieni vinum tuum in quo laborasti quia qui congregabunt illud comedent et laudabunt Dominum et qui conportant illud bibent in atriis sanctis meis transite transite per portas praeparate viam populo planum facite iter et el
Abbreviated transcription (Latin):
cia egrediemini & inpace deducemini. Montes & colles
cantabant corã uob laudem: & om̃a ligna siluarum
plaudeN manu Prosaliuncula ascend& abies: & pro
urtica crese& myrtus. Et erit dñs nominatus insig¬
num &ernũ qđ nõ auferetur. Haec dicit dñs. Cus¬
todite iudicium & facite iusticiam: quia iuxta est
salus mea ut ueniat. & iusticia mea ut reuel &ur
Beatus uir qui facit hoc: & filius hominis qui app̃hȩndit¬

Expanded text:
ini et in pace deducemini montes et colles cantabunt coram vobis laudem et omnia ligna regionis plaudent manu pro saliunca ascendet abies et pro urtica crescet myrtus et erit Dominus nominatus in signum aeternum quod non auferetur haec dicit Dominus custodite iudicium et facite iustitiam quia iuxta est salus mea ut veniat et iustitia mea ut reveletur beatus vir qui facit hoc et filius hominis qui adp
Abbreviated transcription (Latin):
Cir cũ spexi. & nõ erat auxiliator : quȩsiui & nõ fuit
qui ad iuuar& Et saluauit michibrachiũ meum.
& indignatio mã ipsa auxiliataẽ michi Et concul¬
caui ppłos infurore mõ: in ebriaui eos in indignatio¬
ne mea Ꝙ detraxi interra uirtutẽ eoꝵ Misera¬
tionũ dñi recordabor laudem dm̃ suꝑ om̃ib quȩ
reddidit nob̾ dñs. & suꝑ multitudine bonoꝵ domꝰ isrł
quȩ largitus ẽ eis scđm indulgentiã suã & scđm inul¬
titudinem miserationũ suarũ & dixi. Uerũptam̃
ppłs m̃s est filii nõnegantes. & factus ẽ eis saluator
In om̃i tribulatione eoꝵ nõ est tribulatus. & angłs fa¬
ciei eius saluauit eos. Indilectione sua & in indigna¬
tione sua: ipse redemit eos & ꝑos tauit eos & leuauit

Expanded text:
sivi, et non fuit qui adjuvaret: Et salvavit mihi brachium meum, et indignatio mea ipsa auxiliata est mihi. Et conculcavi populos in furore meo, et inebriavi eos in indignatione mea, et detraxi in terram virtutem eorum. Miserationum Domini recordabor, laudem Domini super omnibus quae reddidit nobis Dominus, et super mus est eis secundum indulgentiam suam et secundum multitudinem miserationum suarum. Et dixi: Verumtamen populus meus est, filii non negantes. Et factus est eis salvator. In omni tribulatione eorum non est tribulatus, et angelus faciei eius salvavit eos. In dilectione sua et in indulgentia sua ipse redemit eos et portavit eos et levavit