comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in sua. Hecnimirũ est illa bora
de qua ihũs aquam conu̾surus
ĩ uinũ: dixerat matri. Quid
michi et tibi est mulier. Nõdũ
uenit hora mea. Hanc itaq
horam p̾dixerat: quetunc nõ¬
dum uenerat. in qua deberet ẽs
fuerat mortaliter natus. Tũc
ergo diuina facturus non di¬
uinitatis sed ĩfirmitatis ma
bat. nũc autem humana iã
patiens ex qua fu̾at factus
homo: affectu cõmendabat hu¬
mano.Tunc u̾o qui mariã
crrauerat ĩnotescebat uirtute:
nũc uero quẽ maria pepererat
dum admonet: et exemplo suo
suos instruxit p̾ceptor bonus.
ut a filiis piis impendat cura
parentib tanqͣm lignũ illud
ubi fica erant niẽbra moriẽtis.
etiam cathedra fuerat magri

Expanded text:
» Haec nimirum est illa hora in qua Jesus aquam conversurus in vinum, dixerit matri: « Quid mihi et tibi est, mulier? Nondum venit hora mea . » Hanc itaque horam praedixerat, quae tunc nondum venerat in qua deberet agnofuerat moergo divina facturus, non divinitatis, sed infirmitatis matbat: nunc autem humana jam patiens, ex qua fuerat factus homo, affectu commendabat humano. Tunc enim qui Mariam creaverat, innotescebat virtute; nunc vero quem Maria pepererat,dum admonet, et exemplo suo suos instruxit praeceptor bonus, ut a filiis piis impendatur cura parentibus: tanquam lignum illud ubi erant fixa membra morientis, etiam cathedra fuerit magistri
Abbreviated transcription (Latin):
resta quesumus omps
deus ut claritatis tue suꝑ nos
splendor effulgeat. et lux̃ tue
lucis corda eorum qui per gra¬
tiam tuã renati sunt: sancti
spũs illustratigne cõfirmet.

Expanded text:
estat quaesumus. omnipotens Deus ut claritatis tuae super nos splendor effulgeat, et lux tuae lucis corda eorum qui per gratiam tuam renati sunt sancti Spiritus illustratione confirmet.
Abbreviated transcription (Latin):
quasi leo in silua: dedit contra
me uocem. ideo ediui eam. Nũ¬
quid auis discolor hereditas
mea michi. Nunquid auis
tincta per totum. Uenite con¬
gregam̃i omnes bestie terre.
ꝓperate ad deuorandum .R.¬

Expanded text:
a: dedit contra me vocem suam: ideo odivi eam. Numquid avis discolor hereditas mea mihi? Numquid avis distincta per totum? Venite congregamini omnes bestie terre: properate ad devorandum.
Abbreviated transcription (Latin):
audiendi audiat dicit. aures
protuldubio cordis requirit. Cu¬
rate ergo ut acceptus sermo ĩ
cordis aure remaneat. Curate
ne semen iuxͣ uiam cadat. ne
malignus sp̃us ueniat. et a
memoria uerbũ tollat. Cura¬
te ne petrosa terra semen exci¬
piat: et fructum boni oꝑis sine
perseuancie radicib mĩttat.

Expanded text:
audiendi audiat dicit, aures audiendi audiat dicit, aures procul dubio cordis requirit. Curate ergo ut acceptus sermo in cordis aure remaneat. Curate ne semen juxta viam cadat, ne malignus spiritus veniat, et a memoria verbum tollat. Curate ne petrosa terra semen excipiat, et fructum boni operis 1490 sine perseverantiae radicibus mittat.
Abbreviated transcription (Latin):
ago fratres canissi¬
mi esse diuites cuꝑi¬
tis: ueras diuitas
amate. Si culmen ueri honoris
dite. Si gloriam dignitatũ
diligitis: ĩ illa suꝑna angelo¬
rum curia ascribi festinate. Uer¬
ba dei que aure ꝑcipitis: mente
retinete.Cibus enim mentis.
est sermo dei. Et quasi acceptuꝰ
cibus stomacho languẽte reuit᷑.
quando auditus sermo ĩuẽtre
memorie nõ tenetur. S quisqͥs
alimenta non retinet: huius ꝓ¬
fecto uita disꝑatur. Eterne ergo
mortis ꝑiculum formidate. si
tibum quidẽ sancte exhortatõis
accipitis. si u̾ba uite id est alirã¬
ta iusticie ĩmemoria non tene¬
tis. Etce transit omne qd̃ agi-¬
tis. et ad extremũ iudiciũ sine
ulla momenti int̾positẽe. quo¬
tidie uolentes nolentesqz ꝓpera¬
tis. Cur ergo amatur quod re¬
linquitur.: Cur illud negligi¬
tur quo ꝑuenitur. Memetote
quod diñtur: si quis het aures
audiendi audiat. Om̃es enĩ
qui illic aderant.aures corpo¬
ris hebant. Sed quia cunctis
aures hentibz. si quis het aures

Expanded text:
go, fratres charissimi, esse divites cupitis, veras divitias amate. Si culmen veri honoris dite. Si gloriam dignitatum diligitis, in illa superna angelorum curia ascribi festinate. Verba Dei quae aure percipitis, mente retinete. Cibus enim mentis est sermo Dei. Et quasi acceptus cibus stomacho languente rejicitur, quando auditus sermo in ventre memoriae non tenetur. Sed quisquis alimenta non retinet, hujus profecto vita desperatur. Aeternae igitur mortis periculum formidate, si cibum quidem sanctae exhortationis accipitis, sed verba vitae, id est alimenta justitiae, in memoria non tenetis. Ecce transit omne quod agitis, et ad extremum judicium sine ulla momenti interpositione quotidie volentes nolentesque properatis. Cur ergo amatur quod relinquitur? Cur illud negligitur quo pervenitur? Mementote quod dicitur: Si quis habet aures audiendi audiat. Omnes enim qui illic aderant aures corporis habebant. Sed qui cunctis aures habentibus Si quis habet aures
Abbreviated transcription (Latin):
xponendo ergo qru
dixit: figura te se lo¬
qui innotuit. quatinus nos cerẽ
tos redderet. cũ nr̃a fragilitas
u̾borum illius figuras aꝑiret:
Quis enim mͥ unqͣm crederet:
si spinas diuicias int̾pretari uõ¬
luissem. maxime cũ ille pũgãt
iste delectent. Et tamen spine
sunt: quia cogitationũ suarũ
punctionib mentẽ lacerant:. et
cũ usq ad pcc̃m ꝑtrahunt. qͣsi
inflicto uuln̾e cruentant. Qua
bene hoc ĩ loco alio euangelista

Expanded text:
xponendo ergo quod dixit figurate se loqui innotuit, quatenus certos vos redderet cum vobis nostra fragilitas verborum illius figuras aperiret. Quis enim mihi unquam crederet, si spinas divitias interpretari voluissem, maxime cum illae pungant, istae delectent? Et tamen spinae sunt, quia cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi inflicto vulnere cruentant. Quas bene hoc in loco, alio evangelista
Abbreviated transcription (Latin):
liarum daris parentib extitit¬
natus. Collat̾ales u̾o dodouei-
regis francie parentes eius erãt.
inter satellites palacii. pͥmatũ
mlicie post regem hebant. Ipẽ
autem rex dodoueus ĩ pͥmordio
sue etatis scd̃m morem gentiliũ
fuit paganus:sed ꝑ predicatõez
sancti remigii remensium archi¬
ep̃i ad fidem xp̃i conuersus. fac¬
tus est xp̃ianus. Qui deniq
scd̃m uerba testium u̾idicorũ:
puerũ leonardum suscepit de
sacro fonte. ob parentũ nobiliũ
carissimũ amorem.l
uerautem leonardus

Expanded text:
liarum claris parentibus extitittus. Conlaterales vero Clodovei regis Franciae parentes eius erant et inter satellites palatii primatum militiae post regem habebant. Ipse autem rex Clodoveus in primordio suae aetatis secundum morem gentilium fuit paganus, sed per praedicationem sancti Remigii Remensium archiepiscopi ad fidem Christi conversus, factus est christianus. Qui denique secundum verba testium veridicorum puerum Leonardum suscepit de sacro fonte ob parentum nobilium carissimum amorem. 2. Puer autem Leonardus
Abbreviated transcription (Latin):
restris occasione condatur. facile
corruptus intereat. ac si celesti so-¬
sum intencione congeratur. nõ
exterius hominũ fauore. non
manis intus glorie ualeat labe
pit: tinea scrndit interius. F̃r
abstulit diuicias eoꝵ: de quib
dominꝰ ait. receꝑunt mercedem
suam. Tmea corrumpit uestes
eoꝵ quos psalmista redargues̃
ait. quomiam deus dissipat ossa
hominũ sibi placencium. Ossal
enim uirtutum robur appellat.
bi enim thesaurꝰ

Expanded text:
restris occasione condatur, facile restris occasione condatur, facile corruptus intereat, ac si coelesti solum intentione congeratur, non exterius hominum favore, non intus inanis gloriae valeat labe pit, tinea scindit interius. Fur abstulit divitias eorum de quibus Dominus ait, Receperunt mercedem suam . Tinea corrumpit vestes eorum, quos Psalmista redarguens ait: Quoniam Deus dissipat ossa hominum sibi placentium . Ossa enim virtutum robur appellat. Ubi enim thesaur
Abbreviated transcription (Latin):
his qui mecum sũministraue¬
runt manus iste omnia. Ostẽ¬
di uobis: qm̃ sic laborantes
oportet suscipere infirmos.
acite uobis sacculos
qui non ueterascunt:
Delemosinas indelicet
oꝑando quarum merces mnetermĩ
maneat. Ubi non hoc preceptũ
a sanctis uel sius scilicet. uel pau¬
perũ usib suggerende cum ⁊ ip̃e
dominꝰ cui ministrabant angeli
tamen ad informandã ecclesiã
suam loculos huĩsse legatur. et
a fidelib oblata conseruans. et
suoꝵ neccessitatib aliisq indi¬
gentib tribuens: s ne deo ꝓpter
ista sermatur. ⁊ ob inoꝑie tuno¬
rem iusticia deseratur. Thesauz
non deficientem in celis: quo
fur non appropiat neq tinea
corrumpit. Siue simpliciter
accipiendum est quod pecuma
seruata deficiat: uel uidelz a fure
thesauris erepta uel in thesauris
ipsa sui fragilitate fedata. data
fructum conferat in celis: seu certe
ita intelsigendum est. quod the¬
saurus bon opis si cõmodi ter¬

Expanded text:
his qui mecum sunt, ministravehis qui mecum sunt, ministraverunt manus istae. Omnia ostendi vobis, quoniam sic laborantes, oportet suscipere infirmos . Facite vobis sacculos qui non veterascunt. Eleemosynas videlicet operando, quarum merces in aeternum maneat. Ubi non hoc praeceptuma sanctis, vel suis scilicet, vel pauperum usibus suggerendae: cum et ipse Dominus cui ministrabant angeli, et tamen ad informandam Ecclesiam suam loculos habuisse legatur, et a fidelibus oblata conservans, et suorum necessitatibus aliisque indigentibus tribuens: sed ne Deo propter ista serviatur, et ob inopiae timorem justitia deseratur. Thesaurum non deficientem in coelis, quo fur non appropiat, neque tinea corrumpit. Sive simpliciter accipiendum quod pecunia servata deficiat, vel videlicet a fure thesauris erepta, vel in thesauris ipsa sui fragilitate foedata, data sericordiae fructum conferat in coelis; seu certe ita intelligendum quod thesaurus boni operis, si commodi ter
Abbreviated transcription (Latin):
suis. Nolite tunere
pusillis grex: quia complacuit
prĩ uestro dare nobis regnum.¬
usillum gregem elec¬
toꝵ uel ob compara¬
cionem maioris
muneri repboꝵ.uel pocius ob
humilitatis deuocionẽ noĩat:
quia uidelicz ecclesiam suam
quantalibet nuumero sitate iã
dilatatam. tamen usq ad finẽ
⁊ ad ꝓmissum regnũ humilita¬
te ꝑuenire. ¶deoqz contra labo¬
res blande consolatus quia tm̃
regnum di querere precepit: eidẽ
regnum a patre dandrim com-¬
placita banguitate ꝓmittit.
Uendite que possidetis: et date
elemosinam. Nolite inquit ti¬
mere. ne propter regnum dei
militantib huius iute necessa¬
ria desint: quinetiam possessa
propter elemosiam uendite.
Quod tunc digne fit. quando
quis semel pro suis ommbus
spretis: nichilominus post hec
labore manuũ. Unde et uictũ
transigere ⁊ elemosinam dare
queat oꝑatur. Unde glãtur
aplũs dĩcens. argentum aut
aurum aut uestem millius cõ¬
cupii ipsi scitis: quoniam ad
ea que michi opus erant. et

Expanded text:
ur. Nolite timere pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum.usillum gregem electorum, vel ob comparationem majoris numeri reproborum, vel potius ob humilitatis devotionem nominat. Quia videlicet Ecclesiam suam quantalibet numerositate jam dilatatam, tamen usque ad finem et ad promissum regnum humilitate pervenire. Ideoque ejus labores blande consolatus, quam regnum Dei tantum quaerere praecipit, eidem regnum a Patre dandum complacita benignitate promittit. Vendite quae possidetis, et date eleemosynam. Nolite, inquit, timere ne propter regnum Dei militantibus hujus vitae necessaria desint, quin etiam possessa propter eleemosynam vendite. Quod tunc digne fit quando qui, semel pro Domino suis omnibus spretis, nihilominus post haec labore manuum unde et victum transigere, et eleemosynam dare queat, operatur. Unde gloriatur Apostolus, dicens: Argentum, aut aurum, aut vestem nullius concupivi, ipsi scitis, quoniam ad ea quae mihi opus erant, et
Abbreviated transcription (Latin):
post hec triduũ natalis ep̃atus
aus esse consueuerat: et forsitã
in hac die se transfecre nos admo
acione duxerunt. Quarta autẽ
die accedentes ponentes manus:
non ualebant penitus mouere
seulcrum. Pauore autẽ omĩb
exterritus iam in hoc stantes. uit
tecra ualscusum quod detererant
oꝑirent: apparuit eis ueneranda.
canicie senex ad instar uuus can¬
dorem offerens dicens se esse abba¬
tem⁊ ait as. Usqz quo cont¬
bamini ⁊ tardatis: Non iudetis
dum̃ martinũ stantem uos in¬
uare paratum. si manus appo¬
nitis: Tunc iactans pallium
quo utebatur: posuit manũ
ad sarcofagum cum reliquis
sacerdotib: crucib paratis et
cereis. Imposita q antyphona
dederunt cuncti uoces ꝑsallen
cium in excelso. Tandem ad se¬
nis conatum. ꝑtinus sarco fa¬
gum in sũmã lenitare cõmotũ:
in locum ubi nunc adoratur
domino anmente perducitur.
Quod ad uoluntatem sacerdo¬
tis compositis. dictis etiã mis¬
sis. ut uentum est ab com:

Expanded text:
post hoc triduum natalis episcopatus post hoc triduum natalis episcopatus ejus esse consueverat: et forsitan in hac die se transferri debere vos admonatim duxerunt. Quarta autem die accedentes, ponentesque manus, non valebant penitus movere sepulcrum. Pavore autem omnes exterriti, jam in hoc stantes, ut terra vasculum quod detexerant operirent, apparuit eis veneranda canitie senex, ad instar nivis candorem efferens, dicens se esse abbatem, et ait eis: Usquequo conturbamini, et tardatis? Non videtis domnum Martinum stantem vos juvare paratum, si manus apponitis? Tunc jactans pallium, quo utebatur, posuit manum ad sarcophagum cum reliquis sacerdotibus, crucibus paratis, ac cereis, impositaque antiphona, dederunt cuncti 1009 voces psallentium in excelso. Tamen ad senis conatum protinus sarcofagum in summa levitate commotum, in loco ubi nunc adoratur, Domino annuente, perducitur. Quod ad voluntatem sacerdotis conpositum, dictis etiam missis, ut ventum est ad convivium,
Abbreviated transcription (Latin):
gesimo quarte post transitum
gloriosum dormini martini:
beatus perpetune turorute sedis
cathedram sortitus est dignitatis
Adeptusq hunc apicem: cum
menta templi ampliora quam
fuerant. suꝑ beata membra lo¬
care disposint. Quod sagaci in¬
sistens studio: mirifico manci¬
pauit effectu. Adueniente ergo¬
optato tempore sacerdoti ut tem¬
plum dedicaretur. et sanctum
cornus a loco ubi sepultum fue¬
rat transferretur: conuecauit
batus perpetuus ad diemi festũ
bitinos pontifices. sed abbatũ
ac diuersoꝵ clericoꝵ non paini¬
mam mustitudinem. Et quia
hoc in kaleudis nilii agere no¬
lebat: uigilata una uocte facto
mane accepto sarculo. terram
que suꝑ sanctum erat turnulũ
spunt effodere. Quo detecto:
manus ut eum cõmouerent
initurt. Ibiq multitudo tota
laborans: nichil prorsus ꝑ totã
diem profecit.
igilata demq alia
aocte mane tenitã¬
nino agere potuerunt. Turic
conturbati atq exterriti: quia
facerent nesciebant. Dicir

Expanded text:
gesimo quarto post transitum gesimo quarto post transitum gloriosi domni Martini, beatus Perpetuus Turonicae sedis cathedram sortitus est dignitatis. Adeptusque hunc apicem, cum menta templi, ampliora quam fuerant, super beata membra locare disposuit; quod sagaci insistens studio, mirifice mancipavit effectui. Deoptato tempore Sacerdoti ut templum dedicaretur, et sanctum corpusculum a loco ubi sepultum fuerat transferretur, convocavit beatus Perpetuus ad diem festum vicinos pontifices, sed et abbatum ac diversorum clericorum non minimam multitudinem. Et quia hoc in Kalendis Julii agere volebat, vigilata una nocte, facto mane, accepto sarculo, terram quae super sanctum erat tumulum coeperunt effodere. Quo detecto, manus, ut eum commoverent, injiciunt, ibique multitudo tota laborans, nihil prorsus per totam diem profecit. Vigilata denique alia nocte, mane tentanino agere potuerunt. Tunc conturbati atque exterriti, quid facerent nesciebant. Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesie peteretur. et erui a mona¬
sterio suo riori facile posset: turi¬
cius quidam unus e ciuibz. u¬
ioris languore simulato. ad
genua illius ꝓuolutus ut egre¬
Deretur o btinuit. Ita dispositis
iam in itinere ciurũ trobis: sub
quadam custodia ad ciutatem
osq deducit᷑. Mirum in modũ
ineredibilis multitudo non solũ
ex illo oppido: s etiara ex uicinis
urbibiz ad suffragia ferenda con¬
uenerat. una om̃ uosuntas eadẽ
uota eademq sentencia. marti¬
nuĩ episcopatu esse digrssrm̃.
felicem fore tali ecclesiam sacer¬
qualem se quantũq prestit̾it:
non est ar̃e facultatis euolue.
Idem enu constantissime per¬
seuerabat: qui prius fuerat.
Fadem in corde aus humiuitas:
cadera in uestitu uus uilitas erat
Atq ita plenus auctoritatis ⁊
gratie implebat ep̃i dignitatẽ:
ut non tamen propo situm mõ¬
nathi uretutemq desereret.
pere precium est etiã
illud inserere sectio
ia qualiter beati
acoratur: fuerit angelo ammo¬
uente transsatum. Amno sexa¬

Expanded text:
Ecclesiae petebatur; sed cum erui a monasterio suo non facile posset, Ruricius quidam, unus e civibus, uxoris languore simulato, ad genua illius provolutus, ut egrederetur obiam in itinere ciuium turbis, sub quadam custodia ad ciuitatem usque deducitur. mirum in modum incredibilis multitudo non solum ex illo oppido, sed etiam ex uicinis urbibus ad suffragia ferenda conuenerat. una omnium uoluntas, eadem uota eademque sententia, Martinum episcopatus esse dignissimum: felicem fore tali ecclesiam sacerqualem se quantumque praestiterit, non est nostrae facultatis evolvere. Idem enim constantissime perseverabat qui prius fuerat. Eadem in corde humilitas, eadem in vestitu ejus vilitas erat: atque ita, plenus auctoritatis et gratiae, implebat episcopi dignitatem, ut non tamen propositum monachi virtutemque desereret.perae pretium est enim etiam illud inserere lectioni, qualiter sanctui nunc adoratur fuerit, angelo annuente, translatum. Anno sexa
Abbreviated transcription (Latin):
in conspectu genetis humami mui-¬
rabiles apparuecunt. dum in
preualendo deficiunt ꝑsequuti:
⁊ defitiendo ppreialent interẽpti.¬
Ne potest allatenis explicari:
quib modis hec intafetio pre¬
ciosa pensetur.
orbisterraꝵ capiũt
principatirm. Moriuntur iinis¬
dane erudicionis ignari: et cri-¬
riunitur captores piscim: et
efficuritur piscatores hominũ.
uortuntur soliti maria ꝑsccu¬
lari medrocris artis officio: et
reduritur seculi examinatores

Expanded text:
in conspectu generis humani mirabilis appareret in praevalendo deficiunt persequentes, et deficiendo praevalent interemptiNec potest ullatenus explicari, quibus modis haec interfectio gloriosa pensetur. orbis terrarum capiunt principatum. Moriuntur mundanae eruditionis ignari, et eriuntur captores piscium, et efficiuntur hominum piscatores. Moriuntur soliti maria perscrutari mediocris artis officio, et redduntur saeculi examinatores
Abbreviated transcription (Latin):
Ttransuut ad filios
amon. et ĩuenit ma¬
nũ fortem et ꝓopł̃m
copiosum. et tymotheũ ducem
eorum. Et cũ eis cõmisit prelia
multa. et contriti sunt in con¬
spectu eius: et ꝑussit eos ⁊ cepit
iazer cuitatem. et filios eius. ⁊
reuersus est in iudeam. Et con¬
gregate sunt gentes que sũt ĩe
galaad aduersus israelitas ꝗ
erant ĩ finib eorum ut tollerẽt
eos. et fugerunt ĩ dathemã mu¬
intõem. Et miserũt litteras ad
uidam et fratres eius dicentes.
Congregate sut adusum nos
gentẽs ꝑ cicuitũ ut auferant
nos: et parant uenire. et occupa¬
re munitc̃em in quã confugie¬
mus. et tymotheus est dux

Expanded text:
transiit ad filios Ammon et invenit manum fortem et populum copiosum et Timotheum ducem ipsorum et commisit cum eis proelia multa et contriti sunt in conspectu eorum et percussit eos et cepit Iazer civitatem et filias eius et reversus est in Iudaeam et congregatae sunt gentes quae sunt in Galaad adversus Israhelitas qui erant in finibus eorum ut tollerent eos et fugerunt in Datheman munitionem et miserunt litteras ad Iudam et fratres eius dicentes congregatae sunt adversum nos gentes per circuitum ut auferant nos et parant venire et occupare munitionem in quam confugimus et Timotheus est dux
Abbreviated transcription (Latin):
israel. qui moysi ĩ ign
flamine rubi appariusti. et ei in
syna legem dedisti. ueni ad redi¬
mendũ nos in brachio extentop̃:
Magn . Gradix iesse qui stasi.¬

Expanded text:
Israel! qui Moysi in igne flammae rubi apparuisti, et ei in Sina legem dedisti, veni ad redimendum nos in brachio extento. Ant. O radix Jesse! qui stas
Abbreviated transcription (Latin):
reges os suum. quẽ gentes depreca-¬
buntur. ueni ad liberandũ nos iã
noli tardare. ps̃ Mag̃. ⁊ Gclaui
dauid. et ceptrũ domus israel. qui
aperis et nemo claudit. claudis et
nemo aperit. reni et educ uinctũ
de domo carceris sedentem ĩ tenebs
et umbra mortis ps̃ M agnif. ã.
oriens lutis eterne et sol nisti
ne ueni et illumina sedentes ĩ te.¬
nebris et umbra mortis ps̃ M
Gex gentium et desideratus e.¬
arum. lapisqz angularis qui
facis utraqz unũ ueni salua hõ¬
minẽ quem. de limo formasti p̃s
Magnif. A emanuel rex et
legiter nr̃ expectatio gentiũ ⁊ sal¬
uator earũ. ueni ad saluandũ

Expanded text:
recabuntur, veni ad liberandum nos, jam noli tardare. Ant. O clavis David, et sceptrum domus Israel! qui aperis et nemo claudit, claudis et nemo aperit, veni et educ vinctum de domo carceris, sedentem in tenebris, et umbra mortis. Ant. O Ortiae! veni et illumina sedentem in tenebris et umbra mortis. Ant. O Rex gentium, et desideratus earum, lapisque angularis! qui facis utraque unum, veni, salva hominem quem de limo formasti. Ant. O Emmanuel Rex et legifer noster, exspectatio gentium et Salvator earum! veni ad sa
Abbreviated transcription (Latin):
neri mortem ĩferre ꝑtibũ: no¬
uit et per ip̃m nocere ieiunũ.
Et ad contrarie fraudis effectũ¬
cessa uitari. utilis quidẽ est cõ-¬
tinentia: que parco assueta un¬
tui deliciarum cohibet appetitũ.
Sed ne illorum dognati: apd̃
quos etiam ienmando peccat
Dampnãt enim creaturarũ
naturam.ĩ creatoris ĩuiriã.
et contaminari edentes asse

Expanded text:
neri mortem inferre per cibum, noneri mortem inferre per cibum, novit et per ipsum nocere jejunium; et ad contrariam fraudem, famucessa vitari. Utilis quidem est observantia, quae parco assueta victu, deliciarum cohibet appetitum; sed vae illorum dogmati, apud quos etiam jejunando 160 peccatur! Damnant enim creaturarum naturas in Creatoris injuriam, et c
Abbreviated transcription (Latin):
cias suas sicuti ex euangelica
patefactũ est lectõe. nec ab̃ ip̃o
mũdi saluatore cõtinuit. Ex¬
pauescens enĩ in eo quadra gĩa
dierũ noctuunq ieuiniũ explo¬
rare calide uoluit. utium hãc
continẽtiam donatam heret.
an ꝓpriam ut non metueret
deceptionũ suarum oꝑari fig¬
tionis cuius et corporis ꝓͥmo
itaq dolo scnnitatus est an ip̃
esset substanciarũ creator. qui
rerum corpreairũ posset ĩ quo
ueslet mutare naturas: Secũ¬
do an sub humane carnis spe-¬
cie diuinitas obumbrata teg̾e¬
tur. cui facile ẽet paruiũ sibi
aera facere: et t̾rena ꝑ nacuũ
membra librare. Sed cum illi
dominus iusticiam maluiss
opponere ueri hom̃is qͣm potẽ¬
clam manifestare deitatis:
ad hoc conu̾tit tercie fraudis
ĩgenium. ut eũm quo diui-¬
ne potestatis signa cessau̾ant
dominãdi cupiditate tempta¬
ret: et ad uen̾ationem sui regna
mũdi pollicendo traducet. S.
prudentiam dyaboli stultam:
facit sapiencia dei. ut suparbꝰ

Expanded text:
tias suas, sicut evangelica lectione patefactum est, nec ab ipso mundi Salvatore continuit? Expavescens enim in illo quadraginta dierum noctiumque jejunium, explorare callidissime voluit utrum hanc 159 continentiam donatam haberet an propriam: ut non metueret deceptionum suarum opera tionis cujus est corporis. Primo itaque dolo scrutatus est an ipse esset substantiarum creator, qui rerum corporearum posset in quas vellet mutare naturas; secundo, an sub humanae carnis specie Divinitas obumbrata tegeretur, cui facile esset pervium sibi aerem facere, et terrena per vacuum membra librare. Sed cum illi Dominus justitiam maluisset opponere veri hominis, quam potentiam manifestare Deitatis, ad hoc convertit tertiae fraudis ingenium, ut eum in quo divinae potestatis signa cessaverant, dominandi cupiditate tentaret, et ad venerationem sui regna mundi pollicendo traduceret. Sed prudentiam diaboli stultam fecit sapientia Dei: ut superbus
Abbreviated transcription (Latin):
Omnia munda mũdis. com¬
qͥnatis autem et ĩfidelib: ni¬
chil mũdum. Sed iniquitat
sunt eorum mens et consci
tio. quos in sola u̾tatis Cp̃s
sanctus erudiuit. libertatem
discernere cibos.ut usus eoꝵ
remoueatur. nõ natiira damꝰ¬

Expanded text:
nda sunt mundis. Coinquinatis autem et infidelibus nihil est mundum, sed coinquinata sunt eorum mens et conscietio, quos in schola veritatis Dei Spiritus erudivit, libertatem discernere cibos ut usus eorum semoveatur, non natura dam
Abbreviated transcription (Latin):
stante angelo. erepti de durissi¬
mo. pharaonis imꝑio. Iam
pascha nr̃m xp̃us est. qui ĩmo¬
F latus agnus est. sinceritatis
azima. caro enis oblata est.
Qlere digna hostia ꝓ quam
fracta sunt tartara. redempta
plebs captinata. reddita inte
premia. Sum surgit xpistu
tumulo. uctor redit de barat᷑

Expanded text:
stante angelo, Erepti de durissimo Pharaonis imperio. Jam pascha nostrum Christus est, Qui immolatus agnus est, Sinceritatis azyma Caro ejus oblata est. O vere digna hostia, Per quam fracta sunt tartara, Redempta plebs captivata, Reddita vitae praemia! Cum surgit Christus tumulo, Victor redit d
Abbreviated transcription (Latin):
Tantum ualet:quantũ es tu.
Da te: et hẽbis illam. Quid tur¬
baris de precio: xp̃us semetip̃m
tradidit: ut adquireret te regnũ
deo patri. Ita et tu teip̃m da. iit fis
sp̃us in adquisitionẽ uite. Ad
hanc igitur operum salutariũ
delectetur palmã: quicunq desi¬
derat habere p̾mia repromissa ĩ.
eterna secula seculorũ amẽ. R¬

Expanded text:
Tantum valet quantum et tu: Tantum valet quantum et tu: te da, et habebis illud. Quid turbaris de pretio? Christus semetipsum tradidit, ut acquireret te in regnum Deo Patri: ita et tu te ipsum da, ut sis n acquisitionem vitae. Ad hanc igitur operum salutarium delectetur currere palmam, quicumque desiderat praemia repromissa in aeterna saecula. 5. Corona
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm grandis scõrum leticia. cum
unaqueq facies fulgebit ut sol
cum ordinib distinctis. populũ
suum dominꝰ in regnum patris
sui ceꝑit recensere. et m̾itis atq
oꝑib singulorum p̾mia ꝓmissa
restituere.pro t̾renis celestia. pro
temporalib sempit̾na. ꝓ modicis
magna prestare. adducere scõs ĩ
uisionem pat̾ne glorie. et facere
in celestibz considere. ut sit deus
om̃ia in om̃ib. eternitatemq
amatorib suis. et ĩmortalita¬
tem largiri. ad quã ad ees san¬
guinis sui uiuificatõe reꝑauit
denuo ad paradisũ reducere. reg¬
na celorum fide et ueritate sue-
pollicitationis aꝑire. Hec hereãt
firmiter sensib nr̃is. hec intaligã¬
tur plena fide. lec toto corde dili¬
gant. Hec ĩdesinentiũ operũ ma¬
gnanimitate adquirantur.Res¬
posita est ĩ potestate facientis: qͥa
regnũ celorum uim patitur. Res
ista o homo idest regnum celeste.
aliud nõ querit p̾cium. nͥ teip̃m.

Expanded text:
quam grandis sanctorum laetitia, cum quam grandis sanctorum laetitia, cum unaquaeque facies fulgebit ut sol , cum ordinibus distinctis populum suum Dominus in regno Patris sui coeperit recensere, et meritis atque operibus singulorum praemia promissa restituere; pro terrenis coelestia, pro temporalibus sempiterna, pro modicis magna praestare; adducere sanctos in visionem Paternae gloriae, et facere in coelestibus consedere, ut sit Deus omnia in omnibus, aeternitatemque amatoribus suis et immortalitatem largiri, ad quam eos sanguinis sui vivificatione reparavit, denuo ad paradisum reducere, regna coelorum fide et veritate suae pollicitationis aperire? Haec inhaereant firmiter sensibus nostris, haec intelligantur plena fide, haec toto corde diligantur, haec indesinentium operum magnanimitate acquirantur. Reposita est in potestate facientis; quia regnum coelorum vim patitur. Res ista, o homo, id est regnum coeleste aliud non quaerit pretium quam te ipsum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtubaniis perfrui. ⁊ ĩtueri agmi¬
na scõrum splendidius suꝑnis¬
syderib micantia. patriarcharũ
tide fulgençia. ꝓphetarum spe le-¬
tancia. apłorum in duddecun tri¬
bub israel orbem iudicancia.
Martirum purpureis uictorie
coronis lucentia. uirginũ quo¬
qz choros candencia. serta gestã
tes. De rege autem qui horum
medius residet: dicere nulla uox¬
flifficiet. Effugit enĩ omnem ẜ¬
monem. atq omnẽ sensum hu¬
mane mentis excedit decus il¬
lud: illa pulchritudo. illa uirtus.
illa gloria. illa magnificentia.
illa maiestas. Ultra enĩ omnẽ
scõrum est gloriam ip̃ius in-¬
estimabilem adipisci ꝯspectum:
et splendore eius maiestatis ir
radiau. Si enim cotidie oporte¬
ret nos tormenta ꝑferre. si iꝑãm
gelennã paruo tempore tolera¬
re. ut xp̃m uidere possemus in
gloriam uenientẽ. et sanctoꝵ
eus numero sociari. Nõne exat
dignũ pati omne qd̃ triste est.
fr̃es canssum iustorum gloria.

Expanded text:
contuberniis perfrui, et intueri agmicontuberniis perfrui, et intueri agmina sanctorum splendidius sideribus micantia, Patriarcharum fide fulgentia, Prophetarum spe laetantia, Apostolorum in duodecim tribubus Israel orbem judicantia, martyrum purpureis victoriae coronis lucentia, virginum quoque choros candentia serta gestantes inspicere. De Rege autem qui horum medius residet, dicere vox nulla sufficit. Effugit enim omnem sermonem, atque omnem sensum humanae mentis excedit decus illud, illa pulchritudo, illa virtus, illa gloria, illa magnificentia, illa majestas. Ultra enim omnem sanctorum est gloriam, ipsius inaestimabilem aspicere conspectum, et splendore majestatis ejus irradiari. Si enim quotidie oporteret nos tormenta perferre, si ipsam gehennam parvo tempore tolerare, ut Christum videre possemus in gloria venientem, et sanctorum ejus numero sociari; nonne erat dignum pati omne quod triste est, fratres charissimi, justorum gloria,
Abbreviated transcription (Latin):
est. sed tanto cdarior qͣnto felicior.
quia ciuitas ut legitur illa nõ
egebit lumine solis. sed dñs
est agnus. Ubi fulgebũt sãcti¬
ut stelle in ꝑpetuas eternitates:
et sicut splendor firmamenti
nox ibi nulla. nulle tenebre. cõ¬
cuisus nubiũ nullus. nec fri¬
goris ardoris ue asꝑitas ulla:
sed talis quedam erit rerũ tem.¬
peries. quã nec cculus iudit. nes.
auris audiuit. nec in cor hõis
ascendit. nisi illorũ qui ea ꝑfrui
digni ĩueniũtur. quorũ nõia
scripta sunt ĩlibro uite. qui et
lauerunt stolas suas ĩsangui-¬
ne agni. et sunt ante sedem der:
seruũt qz ei die ac nocte. Non.
est senectus ibi. nec senectutis
miseria: dũ omnes occurrũt in
uirũ ꝑfectum. in mensurã eta¬
tis plenitudinis xp̃i. Derũ suꝑ
hec om̃ia est consociari angelõꝵ
et archangeloꝵ cetibz: thronis
etiam et dominatõib. principa¬
tib et potestatib. om̃iuinq cele¬
stium suꝑnarumq uirtutum

Expanded text:
est, sed tanto clarior, quanto felicior; est, sed tanto clarior, quanto felicior; quia civitas illa, ut legitur, non egebit lumine solis, sed Dominest Agnus: ubi sancti fulgebunt ut stellae in perpetuas aeternitates, et sicut splendor firmamenti nox ibi nulla, nullae tenebrae, concursus nubium nullus, nec frigoris ardorisve asperitas ulla; sed talis quaedam erit rerum temperies, quam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit , nisi illorum qui ea perfrui digni inveniuntur, quorum nomina scripta sunt in libro vitae, qui et laverunt stolas suas in sanguine Agni, et sunt ante sedem Dei, serviuntque ei die et nocte. Non est senectus ibi, nec senectutis miseria, dum omnes occurrunt in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi. Verum super haec omnia est consociari Angelorum et Archangelorum coetibus, Thronis etiam et Dominationibus, Principatibus et Potestatibus, omniumque coelestium supernarumque Virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
iggrediamur it̾ uite:
euertamur ad ciui
tatem in qua scripti sumus.⁊
ciues decreti. Non sumus hospi¬
tes sed ciues scõrum et domesti¬
ci dei. etiam illius hedes: coh̾edes
nobis ianuas aꝑiet fortitudo:
tum considerare possibile est.
ut enim u̾e est:comp̾hẽdere nul¬
lus sermo sufficiet. Dicitur de
ea in quedam loco sic: ꝙ aufu¬
giet ibi dolor et tristicia ⁊ gemi¬
tus. Quid hac uita beatius.ubi
nõ est pauptatis metus. non
egutudinis imbecillitas. Nemo
leditur. nemo irascitur. nemo
ĩuidet. cupiditas nulla exardes¬
cit. Nullum tibi desideriũ: nul¬
la honoris pulsat. aut potestatis
ambicio. Nullus ibi dyaboli me¬
tus ĩsidie demonũ nulle: terror
gehenue ꝓul. Mors neqz corpo¬
ris neq anime:sed ĩmortalita¬
tis munera iocunda. Nulla erit
tũc usqͣm discordia. s cuncta
cõsona. cuncta conueniencia.
quia om̃ium scõrum una ꝯcor¬
dia. pax cuncta et leticia ꝯtinua.
Transquilla sunt om̃ia ⁊ quieta.
Iugis splendoraion iste qui nũc

Expanded text:
aggrediamur iter vitae, revertamur ad civitatem coelestem, in qua scripti sumus et cives decreti. Non sumus hospites, sed cives sanctorum et domestici Dei ; etiam illius haeredes, cohaeredes urbis januas aperiet fortitudo, tum considerare possibile est. Ut enim vere est, comprehendere nullus sermo sufficiet. Dicitur de ea in quodam loco sic, quod aufugiet ibi dolor et tristitia et gemitus . Quid hac vita beatius? Ibi non est paupertatis metus, non aegritudinis imbecillitas; nemo laeditur, irascitur nemo, nemo invidet; cupiditas nulla exardescit, nullum cibi desiderium, nulla honoris pulsatio, aut potestatis ambitio. Nullus ibi diaboli metus, insidiae daemonum nullae, terror gehennae procul, mors neque corporis neque animae, sed immortalitatis munere vita jucunda. Nulla erit tunc usquam discordia; sed cuncta consona, cuncta convenientia; quia omnium Sanctorum una concordia: pax cuncta et laetitia continet, tranquilla sunt omnia et quieta. Jugis splendor, non iste qui nunc
Abbreviated transcription (Latin):
prosequitur. Comparetur si pla¬
cet secularis pompa: non dicã
funeris s triumphi. Qd simile
martini exequiis conferetur.
Ducãt illi p̾ currib suis uĩctos
post terga captiuos: martini
corpus hii qui mũdum ductu
illius uicerant prosequũt. Illos
confusis plausis populorum
honoret ĩsania martino diui¬
nis plauditur psalmis. marti¬
nus hympnis celestibz honora¬
tur. Illi post trumphos suos in
tartara seua trucidint. marti¬
nus abralx sinu letus excipitur.
Martinus hic pauper et modi¬
cus: celum diues ĩgreditur. R¬

Expanded text:
prosequitur. conparetur, si placet, saecularis illa pompa non dicam funeris, sed triumphi: quid simile Martini exequiis aestimabitur? ducant illi prae curribus suis uinctos post terga captiuos: Martini corpus ii, qui mundum ductu illius uicerant, prosequuntur. illos confusis plausibus populorum honoret insania: Martino diuinis plauditur psalmis, Martinus hymnis caelestibus honoratur. illi post triumphos suos in tartara saeua trudentur: Martinus Abrahae sinu laetus excipitur, Martinus pauper et modicus c
Abbreviated transcription (Latin):
crederet ĩuolutum. Ita uitro pu¬
future resurrectõis glĩa: et natu¬
ra demutate carius ostensus est.¬
Iam u̾o in obsequiũ funeris cre¬
di nõ potest: qͣnta hominũ mul¬
titudo conuenerit. tota obuiã
corpori. ciuitas ruit. Cuncti ex
agris atq uicis. multiq ex uiti¬
nis urbib eciã affuerunt. O qͣnt᷑
luctus omniũ. qnͣta p̾cipue me¬
rentiũ lamenta monachoꝵ qui
eo die fere ad duo nulia ꝯuenisse
dicuntur. Specialis martini gla¬
cunis exemplo ĩ domimi ẜuitute
styrps tanta sanctificau̾at. Age¬
bat nimirũ ante se pastor extinctꝰ¬
gregres suos: sc̃e illius multitu¬
dnis pallidas turmas. agmina
palliata: et aut emeritorũ labo¬
rum senes. aut niratos xp̃i in sa¬
cramenta turones.Tunc uirgi¬
nũ chorus fletu abstinẽs pre pu¬

Expanded text:
crederet inuolutum? iam efuturae resurrectionis gloria et natura demutatae carnis ostensus esset. in obsequium uero funeris credi non potest quanta hominum multitudo conuenerit: tota obuiam corpori ciuitas ruit, cuncti ex agris adque uicis multique de uicinis etiam urbibus adfuerunt. o quantus luctus omnium, quanta praecipue maerentium lamenta monachorum! qui eo die fere ad duo milia conuenisse dicuntur, specialis Martini gloria: eius exemplo in Domini seruitutem stirpes tantae fruticauerant. agebat nimirum ante se pastor greges suos, sanctae illius multitudinis pallidas turbas, agmina palliata, aut emeritorum laborum senes aut iuratos Christi in sacramenta tirones. tum uirginum chorus, fletu abstinens prae pu
Abbreviated transcription (Latin):
simulabat gaudio qd̃ dolebat.
Siquidẽ fides flere ꝓhiberet: ge¬
mitũ extorqueret affectus. Etã
tam sancta erat de illius glia
exultatio: qmͣ ꝑia de morte ꝯfu¬
sio. Ignosce flentib. gratulare

Expanded text:
simulabat gaudio quod dolebat! siquidem fides flere prohiberet: gemitum tamen extorquebat adfectus. etenim tam erat sancta de illius gloria exultatio quam pia de morte tristitia. ignosceres flentibus, congratularere
Abbreviated transcription (Latin):
cendũ. qui in nullã se partem
ꝓuior ĩdinau̾it: nec mori timũ¬
it. nec uiu̾e recusauit. Itaq cũ
iam ꝑ aliquot dies ui felpri
tenetur. non tamẽ a dei oꝑe cessã¬
bat. Per noctẽ in orõnib et in¬
giliis fatiscentes artus. spũi
Et cum a discipulis regaretur.
ut saltem uilia sibi sinerẽt stral¬
menta supponi: nõ decet inqͥt ssi
licio mori. Ego si aliud uobiꝰ
exemplũ relinquo: ip̃e peccaui
Oculis ergo ac manib ĩ celi
semꝑ intentus: ĩuictũ ab or̃o¬
ne spm non relaxabat. Et cũ
a p̾soitis qui tũc ad eum cõflu-¬
xerant rogaretur. ut corpuscl̃m
lateris mutatõe releuaret: sinite¬
me ĩquit. sinite me fratres celũ
pocius respic̾e qͣm terrã. ut suoͤ
iam itinere ititrus ad dominũ
spiritus dirigatur. R. O qͣntus

Expanded text:
i in nullam se partem pronior inclinauerit, nec mori timuerit nec uiuere recusauerit. itaque cum iam per aliquot dies ui febrium teneretur, non tamen ab opere Dei cessabat: pernoctans in orationibus et uigiliis fatiscentes artus spirituet cum a discipulis rogaretur ut saltim uilia sibi sineret stramenta subponi, non decet, inquit,  mori: ego si aliud uobis exemplum relinquo, peccaui. oculis tamen ac manibus in caelum semper intentis inuictum ab oratione spiritum non relaxabat. et cum a presbyteris, qui tunc ad eum conuenerant, rogaretur ut corpusculum lateris mutatione releuaret, sinite, inquit, sinite me, fratres, caelum potius respicere quam terram, ut suo iam itinere iturus ad Dominum spiritus dirigatur. haec locutus
Abbreviated transcription (Latin):
tua: nec dilata minuẽtur nr̃i
potius miserere quos. Tũc ille
motus hiis fletib. ut totus sẽp
bat: lacrimasse phibetur. Con¬
u̾susq ad domĩnũ: hac tantũ
fletib uoce rendit. Domine si¬
adhuc papulo tuo sũ neccessa-¬
rius: nõ recuso laborem. fiat
uoluntas tua. Nimirũ inter¬
spem amorẽq positus dubi¬
tauit pene quid mallet:quia
nec hos deserere. nec a xp̃o uole¬
bat diutius separari. Nichil ta¬
men ĩ uoto suo ponens. aut
uoluntati relinquẽs. totũ se
domini arbitrio potestatiq
Grauis quidem est dñe corpo¬
ree pugna milicie: et iã satis
est qd̃ huc usq certaui. Sed si
adhuc in eodem la bore ꝓ cast̾s
tuorum stare me p̾cipis: non
recuso. nec fatiscentem causa¬
bor etatem. Munia tua deuo¬
tus implebo: sub signis tuis
qd̃ ad ip̃e tu iusseris militabo.
Et qͣmuis optata sit sent mis¬
sio post laborem. est tamẽ ã
uictor annorũ. et cedere nesciu
senectuti. Acsi iam parcis etati

Expanded text:
emia nec dilata minuentur: nostri potius miserere, quos deseris. tunc ille motus his fletibus, ut totus sempebat, lacrimasse perhibetur: conuersusque ad Dominum hac tantum flentibus uoce readhuc populo tuo sum necessarius, non recuso laborem; fiat voluntas tua. Nimirum nespem maeroremque positus dubitauit paene quid mallet, quia nec hos deserere nec a Christo uolebat diutius separari. nihil tamen in uoto suo ponens ant uoluntati relinquens, totum se Domini arbitrio potestatique grauis quidem est, Domine, corporea pugna militiae et iam satis est, quod hucusque certaui: sed si adhuc in eodem labore pro castris tuis stare me praecipis, non recuso nec fatiscentem causabor aetatem. munia tua deuotus inplebo, sub signis tuis, quoadusque ipse tu iusseris, militabo. et quamuis optata sit seni remissio post laborem, est tamen animus uictor annorum et cedere nescius senectuti. quodsi iam parcis aetati,
Abbreviated transcription (Latin):
Edia nocte dominica sc̃s
discessit. quem celi ciues
nox obuiant. multi au¬
luierient uoces ĩ sublimi qui ⁊ uitro
purior. lacte candidior. carne qͦq
monstratus est gẽma sacerdotum.
ficati hom̃is uiderunt gliam qui
affuerunt. nã caro quã cinis sem¬
per obtex̾at ita resplẽduit. ut qd̃¬
dam resurrectionis decus et exfĩcta
multitudo monachorũ ac uirginũ
hii speciali gloria p̾cipue flebant.
cum sentirent magis ẽẽ gaudendũ
si rationem uis doloris admitteret.

Expanded text:
edia nocte Dominica sanctus discessit, cui cœli ciues mox obuiant, multi audierunt voces in sublimi, qui & vitro purior, lacte candidior, carne quoque monstratus est gemma sacerdotū. minis viderunt gloriam qui affuerunt: nam caro quam cinis semper obtexdam resurrectionis decus et exstincta multitudo monachorum ac virginum, hi speciali gloria praecipue flebanCum sentirent magis esse gaudendum, si rationem uis doloris admitteret.
Abbreviated transcription (Latin):
Et locutus. dyabolum
uidet prope assistere.
repies. abralx sins me recipiet.
Cum hac ergo uoce fatigatum
Testatiqz nobis sunt. qui affue¬
rant: iam exanimi corpore glifi¬
cati hom̃is se iuidisse gloriã. Uul¬
tus eius luce clarior renitebat.¬

Expanded text:
ec locutus diabolum uidit prope adsistere. reperies: Abrahae me sinus recipit. Cum hac ergo uoce spiritum Testatique nobis sunt qui affuerunt, iam exanimi corpore, glorificati hominis vidisse se gloriam. Vultus eius luce clarior renitebat
Abbreviated transcription (Latin):
ut etiam auib imꝑaret. Aliqͣn¬
diu ergo ĩ uico illo uel in ecclia
ad qͣm ierat cõmoratus. pace ĩter
dericos restituta: cũ iam regredi
ad monasteriũ cogitaret uirib
corporis cepit repente destitui. Cõ¬
uoratisq discipulis: ĩdicat se
iam resolui. Tunc u̾o meroꝵ⁊
luctus om̃ium uox una plan¬
gentiũ.Cur nos pater deseris.
aut cui nos desolatos relinquis:
Inuadẽt enim gregem tuũ lupi
rapaces. Et quis eos a morsibz

Expanded text:
ut etiam aui- bus imperaret./aliquanut etiam aui- bus imperaret./aliquandiu ergo in uico illo uel in ecclesia, ad quam ierat, commoratus, pace inter clericos restituta cum iam regredi ad monasterium cogitaret, uiribus corporis coepit repente destitui, conuocatisque fratribus indicat se iam resolui. tunc uero maeror et luctus omnium et uox una plangentium: cur nos, pater, deseris? aut cui nos desolatos relinquis? inuadent gregem tuum lupi ra
Abbreviated transcription (Latin):
tum suum longe ante
pscunit: dixitq fratribꝰ
dissolutionẽ sui corporis ĩmine.
Int̾ea causa extitit: qua condatẽ¬
sem dyxcesim uisitaret. Nam cle
tib. pacem cupiens reformare.
licet finem dierum suorũ non
ignoraret proficisci tamen obistiꝰ
modi causam nõ retusauit. bonã
hanc uirtutũ suarum ꝯsumma¬
tionẽ existimans. si pacem ecclie
redditam reliquisset. Ita ꝓfectus
catur. pisciũq predam sequi. et
rapacem ĩgluuiem assiduis ur-¬
gere capturis. Forma ĩquit hec:
demonũ est. Insidiant ĩ cautis.
capiunt nescientes. captos de¬
uorant: exsaturariq non queũt
deuoratis. Imꝑat deinde potenti
tabant gurgitem relinquẽtes.
aridas peterent. desertasqz regi-¬
ones: eo nimirũ circa aues illas
usus imꝑio. quo demones fuga¬
re consueuerat. Itaq grege fac-¬
to omnes ĩ unum ille uolucres
congregate. relicto flumine mõ¬
tes siluas q̃ petierunt non sine
admiratione multoꝵ. qui tan¬
tam ĩ martino nirtutẽ uiderũt.

Expanded text:
tum suum longe ante praesciit dixitque fratribus dissolutionem sui corporis inminere. interea causa extitit, qua Condacensem dioecesim uisitaret. nam clerntibus pacem cupiens reformare, licet finem dierum suorum non ignorasset, proficisci tamen ob istius modi causam non recusauit, bonam hanc uirtutum suarum consummationem existimans, si pacem ecclesiae redditam reliquisset. /ita profectus catur piscium praedam sequi et rapacem ingluuiem adsiduis urguere capturis. forma, inquit, haec daemonum est: insidiantur incautis, capiunt nescientes, captos deuorant exsaturarique non queunt deuoratis. imperat deinde potenti tabant, gurgitem relinquentes aridas peterent desertasque regiones, eo nimirum circa aues illas usus imperio, quo daemones fugare consueuerat. ita grege facto omnes in unum illae uolucres congregatae, relicto flumine, montes siluasque petierunt, non sine admiratione multorum, qui tantam in Martino uirtutem uiderent,
Abbreviated transcription (Latin):
eorum destruxit: ⁊ lu¬
cos eorum excidit pte¬
perat enim illi nabugodonosor
rex. ut omnes deos t̾re ext̾mina¬
ret. iudelicet ut ip̃e solus diceret
deus ab hiis nationib: que
potuissent ab holofernis potẽ

Expanded text:
eorum destruxit et lucos eorum excidit praeceperat enim illi Nabuchodonosor rex ut omnes deos terrae exterminaret videlicet ut ipse solus diceretur deus ab his nationibus quae potuissent Hol
Abbreviated transcription (Latin):
autem syriam. sobal ⁊ omnẽ
apamiam.omreniqz mesopo¬
tamiam. uenit ad ydumeos
ĩ terra gabaia. Accepitq ciuita¬
tes eorum: et sedit ibi per trigĩ¬
ta dies. In quibz dieb aduñla¬
ri p̾cepit unnũsum ex̾citum uͥ¬
tutis sue. Tunc audientes fi
lii israel qui hĩtabant in terra
uida: timuerũt ualde a facie
eius. Timnor etiam et horror in¬
uasit sensus eorum: ne hoc fa¬
ceret ierusalem ⁊ templo domini
qd̃ secerat ceteris ciuitatib et te¬
rectum et benesonãtem in os meum.¬

Expanded text:
bal et omnem Apamiam omnemque Mesopotamiam venit ad Idumeos in terra Gabaa accepitque civitates eorum et sedit ibi per triginta dies in quibus diebus adunari praecepit universum exercitum virtutis suae tunc audientes haec filii Israhel qui habitabant in terra Iudaeae timuerunt valde a facie eius tremor etiam et horror invasit sensus eorum ne hoc faceret Hierusalem et templo Domini quod fecerat ceteris civitatibus et terectum et bene sonantem in os meum
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ caput corpori scõ: pro tẽ¬
pore tradiderũt utrũq pariter
seolo. Quo eciam edificata
uili oꝑe desuꝑ basilica: multis
ãnis requieuit humatus. ixͣ¬
bellorum ĩcendiis. ce¬

Expanded text:
t, caput corpori sancto, pro tempore tradiderunt utrumque pariter soleo. Quo loco etiam, aedificata vili opere desuper basilica, multis annis requievit humatus, domnino bellorum incendiis e
Abbreviated transcription (Latin):
uoces se ĩuicem̃ cohortancium.
ut pote secii ad sociũ alternatĩ
clamantium ubi es: capud
respondebat designando locum
patria lingua dicens. hier. hier.
hier. qd̃ interp̾tatum latinꝰ
sermo expͥmit. hic. hic. hic. Nec
uinqͣm eadem repetẽdo clama¬
re desistit:quousqz om̃es ad

Expanded text:
voces se invincem cohortantium, et, utpote socii ad socium, alternatim clamantium ubi es? illud respondebat, designando locum, patria lingua dicens: Her, her, her; quod interpretatum Latinus sermo exprimit: Hic, hic, hic. Nec unquam, eadem repetendo, clamare destitit, quoad omnes ad
Abbreviated transcription (Latin):
nõ dicam caput d redinte gra¬
tum et compaginatũ corpori.
nichil cicatricis apparuerit. ¶an¬
tũ in eius collo obsignũ mar-¬
trii iubet una tenuissima ruga
ĩ modum fili coccinei: sic̃ testari
erat solita quedam beate recorda¬
tionis femina osrben uocabulo
dicta. que pauloante hec nr̃a
moderna tempora. apud eius
sacroscm̃ tuniulũ ieumniis et
or̃onib uacans multa trans¬
egit annoꝵ curricula. Cui ue¬
nabili femine. aut diuina mi¬
seratõe aut nimia deuccõe mos
ĩoleuit: ut patefacto ũi marti¬
ris sepulchro quot ãnis ĩ dm̃¬
ca cena eins s attendendo p̾scin¬
deret capillos et ungues. Que
om̃ia diligenter colligens. et
in capsella recondens. non ne¬
glexit qͣmdin uuxit excollere
mira affectõe. posita suꝑ altare
eiusdem ecclesie.¬

Expanded text:
non dicam caput redintegratum et compaginatum corpori, nihil cicatricis apparuerit. tum in ejus collo, ob signum martyrii, rubet una tenuissima riga in modum fili coccinei, sicut testari erat solita quaedam beatae recordationis femina, Osuven vocabulo dicta: quae paulo ante haec nostra moderna tempora apud ejus sacrosanctum tumulum jejuniis et orationibus vacans, multa transegit annorum curricula. Cui venerabili feminae, aut divina revelatione aut nimia devotione, mos inolevit ut, patefacto beati martyris sepulcro, quotannis in Dominica Coena ejus attondendo praecideret capillos et ungues. Quae omnia diligenter colligens, et in capsella recondens, non neglexit, quandiu vixit, excolere mira affectione, posita super altare ejusdem ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
lesu corona uirgi¬
num quem mater
illa concepit que
sola uirgo parturit hec uota
clemens accipe. in pascis
inter lilia septus coras uirginũ
sponsas decorans gloria spõsis¬
qz reddens prennia. uotũq
ꝑgis uirgines secuntur atq
laudibz post te canentes cursi¬
tant hymnosqz dulces perso¬
nant. e deprecamur largi¬
nrĩs adauge sensibz nuri
prorsus on nua cumintonis

Expanded text:
hesu corona virginum Quem mater illa concipit Quem sola virgo parturit Hec vota clemens accipe Qui pascis inter lilia Septus coreis virginum Sponsas decoras glorie Sponsisque reddens praemia. Quocumque pergis, Virgines Sequuntur, atque laudibus Post te canentes cursitant, Hymnosque dulces insonant. Te deprecamur largiNostris adauge mentibus, Nescire prorsus omnia Corruptionis