comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
humana facię quadrupedẽ soluta quȩ ab illa
ꝓponi soleret uelut in solubili questione suo
prccipicio ꝑure cõpulerit. de antheo quem
necauit hercules qđ filius fuerit cerit. ꝓpt̾
qđͣ cadens int̾rã forcior soleret assurgere.
et siqua forte alia p̃t̾ misi. He fabulȩ bellu
adusq croianũ ubi scđm librũ maroꝰ uarro
dde popłi romani gente finuut. ex occasione
historiarũ quȩ res ueracit̾ gesta continent.
itast̃ ingenus hominũ fictȩ: ut nõ sint oppro¬
briis niminũ affixe. Porro aũ qͥcũq furxe¬
runtꝰ. a ioue ad stuprũ raptũ pulcherrimũ
puerũ ganimẽdẽ qđ nefas rex cantalꝰ fecte.
et ioui fabula cribuut: uł clanahes ꝑhimbrẽ
aureũ appetisse concubitũ. ubi intelligitur
pudicitia mulieris auro fuisse corrupta: quę
ilis tẽꝑibꝰ uł facta uł ficta sc̃ aut facta ab aluis
et ficta de ioue dici nõ potest quantũ mali
de hominũ p̃sumserint cordibis. qđ possent

Expanded text:
humana facie quadrupedem, soluta quae ab illa humana facie quadrupedem, soluta quae ab illa proponi soleret uelut insolubili quaestione suo praecipitio perire conpulerit; de Antaeo. quem necauit Hercules, quod filius terrae fuerit, propter quod cadens in terram fortior soleret adsurgere; et si qua forte alia praetermisi. Hae fabulae bellum ad usque Troianum, ubi secundum librum Marcus Varro de populi Romani gente finiuit, ex occasione historiarum, quae res ueraciter gestas continent, ita sunt ingeniis hominum fictae, ut non sint obprobriis numinum adfixae. Porro autem quicumque finxerunt a Ioue ad stuprum raptum pulcherrimum puerum Ganymedem, quod nefas rex Tantalus fecit et Ioui fabula tribuit, uel Danaes per imbrem aureum adpetisse concubitum, ubi intellegitur pudicitia mulieris auro fuisse corrupta, quae illis temporibus uel facta uel ficta sunt, aut facta ab aliis et ficta de Ioue, dici non potest quantum mali de hominum praesumserint cordibus, quod possent
Abbreviated transcription (Latin):
litates laborũ peorũ peccatis. et ꝓsꝑitates
consolationũ ꝑpt̃ miscrationẽ dĩ His cẽꝑibꝰ¬
fabule ficte sunt de criptolemo. quod iubente
cerere anguibꝰ portatꝰ alitibꝰ: indigentibꝰ
terris frum̃ta uolando contuleritꝰ. de mino¬
cauro ꝗđ bestia fuerit inclusa lab̾intho. qͦ
cum intrassent homines in extricabili errore
inde exire nõ poterat. decentauris quod
equorũ hominũq fuerit natura c̃iuncta.
de cerbero quod sit triceps inferorũ canis.
de frixo. et elle eiꝰ sorore quod uecti a riece
uolauert̃. de gorgone quod fuerit cruita
serpentibus et aspicientes conuertebat in lapi¬
des. debelloro fonte quod eqͦ peniiis uolante
sit uectꝰ. quiequiis pegasus dictus ẽ.: de aphi¬
one qđ eithure suauitate lapides mulserit et
attraxerit. de fabro dedalo. et eiꝰ icaro filio
qͣ sibi coaptatis pennis uolauerĩt de ocdipo
quod monstrũ qđdã quȩ sphinga dicebatur

Expanded text:
litates laborum pro eorum peccatis, et prosperitates litates laborum pro eorum peccatis, et prosperitates consolationum propter miserationem Dei. His temporfabulae fictae sunt de Triptolemo, quod iubente Cerere anguibus portatus alitibus indigentibus terris frumenta uolando contulerit; de Minotauro, quod bestia fuerit inclusa Labyrintho,\' quo cum intrassent homines, inextricabili errore inde exire non poterant; de Centauris, quod equorum hominumque fuerit natura coniuncta; de Cerbero, quod sit triceps inferorum canis; de Phryxo et Helle eius sorore, quod uecti ariete uolauerint; de Gorgone, quod fuerit crinita serpentibus et adspicientes conuertebat in lapides; de Bellerophonte, quod equo pennis uolante sit uectus, qui equus Pegasus dictus est; de Amphione, quod citharae suauitate lapides mulserit et adtraxerit; de fabro Daedalo et eius Icaro filio, quod sibi coaptatis pinnis uolauerint; de Oedipo, quod monstrum quoddam, quae Sphinga dicebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ferunt quia intẽplo uulcani et minerue
quod ambo unũ habebant athenis. expositꝰ
inuentus ẽ. puer dracone in uolutus: qui
eum significauit magnũ fucurum &
ppt̃ cõmune tẽplũ cuineeñt. parentes
cus ignoti: uulcani et mineruȩ dictũ eẽ.
filium Nominis tam̃ eiꝰ originẽ fabula illa
pocius quã ista designat istoria: Sed quid
adnos: Hoc inueracibꝰ libris hominos in¬
struat religiosos. illud infallacibꝰ ludis de¬
mones delectet impuros: quos tam̃ illi reli¬
giosi canquã deos colunt. Et cũ de illis
hec negant. ab omni eos crimine purgare
non possunt: qm̃ ludos eis poscentibis
exhibent: ubi curpit̃ aguntur. quȩ uelut
sapient̃ nogantur: et his falsis accurpibꝰ
dii placantur Ubi et si fabula cantat cͥm̃
numinum falsum: delectari tam̃ falso cͥmi¬
ne crim̃ ẽ. uerum Post mortẽ iłu
naue populus dĩ indices habuit: quibis
temporibꝰ alt̾nauerunt apud eos et humi¬

Expanded text:
ferunt, quia in templo Vulcani et Minervae, ferunt, quia in templo Vulcani et Minervae, quod ambo unum hinuentus est puer dracone inuolutus, qui eum significauit magnum futurum, et propter commune templum, cum essent parentes eius ignoti, Vulcani et Mineruae dictum efilium: nominis tamen ejus originem fabula illa potius quam ista designat historia. Sed quid ad nos? Hoc in veracibus libris homines instruat religiosos, illud in fallacibus ludis daemones delectet impuros: quos tamen illi religiosi tanquam deos colunt; et cum de illis haec negant, ab omni eos crimine purgare non possunt, quoniam ludos eis poscentibus exhibent, ubi turpiter aguntur quae velut sapienter negantur, et his falsis ac turpibus dii placantur, ubi etsi fabula cantat crimen numinum falsum, delectari tamen falso crimie coeperunt. Post mortem Iesu Naue populus Dei iudices habuit, quibus temporibus alternauerunt aput eos et humi
Abbreviated transcription (Latin):
sus lict̃is cum ea untute qua multa sub¬
egerit morbum cam̃ quo languebat sustine¬
re non posset. Illo tempore uł rex uł pociꝰ
cramꝰ biisiris: suis diis suos hospites im mo¬
labat: Quẽ filiũ ꝑhibent fuisse neptuni: ex
natre libia filia paphi. Uerum nõ credatur
hoc stuprũ ꝑpetrasse neptunꝰ ne dii accusen¬
ur s. poctis et cheatris ista cribuantur
ut sit unde placentur: E rictonii regis
acheniensium cuiꝰ noiussimis annisiħs naue ͣ¬
mortuus repꝑicur: uulcanus et minerua
parentes fuisse dicuncur. Sđ qm̃ mineruã
ungine uolunt mamborũ ẽtentione iilcanũ
cõmocũ effudisse auant sem̃ int̾ra: atq inde
homini nato ob eã causam tale inditum
nom̃. Greca enim lingua eris concentio ecchon
cerra ẽ Ex quibꝰ duobus compositũ uocabu¬
lum ẽ. erictonius. Uerum qđ facendũ est
refellunt et asius diis repellunt ista doctio¬
res qͥ hanc opinionẽ fabulosã hinc ex ortã

Expanded text:
suis litteris, cum ea virtute, qua monstra subsuis litteris, cum ea virtute, qua monstra subegerat, morbum tamen, quo languebat, sustinere non posset. Illo tempore vel rex, vel potius tyrannus Busiris suis diis suos hospites immolabat, quem filium perhibent fuisse Neptuni, ex matre Libya, filia Epaphi. Verum non credatur hoc stuprum perpetrasse Neptunus, ne dii accusentur: sed poetis et theatris ista tribuantur, ut sit unde placentur. Erichthonii regis Atheniensium, cujus novissimis annis Jesus Nave mortuus reperitur, Vulcanus et Minerva parentes fuisse dicuntur. Sed quoniam Minervam virginem volunt, in amborum contentione Vulcanum commotum effudisse aiunt semen in terram, atque inde homini nato ob eam causam tale inditum nomen. Graeca enim lingua ἔρις contentio, et χθών terra est; ex quibus duobus compositum vocabulum est Erichthonius. Verum, quod fatendum est, refellunt et a suis diis repellunt ista doctiores, qui hanc opinionem fabulosam hinc exortam
Abbreviated transcription (Latin):
uã sicut iuni lib̾ũ cradunt. Por eos annos
aroꝗe xancto cretensiũ cuius apđ alios
aluid nomꝰ inuenimꝰ. rapta ꝑhibetur europa
eo lnide geniti ramanthus sarpe̾don et minos
quos magis ex eadẽ muliere filios iouis eẽ.
iulgatum ẽ. Sed caliũ dõrum cultores
llud qđ de rege cretensiũ dix imꝰ historicȩ
ueritati. hoc autẽ qđ ioue poete cantant.
cheatra concrepant. popłi cęlebrant. uani¬
citi deputant fabularunt: ut cet̃. unde
ludi ficrent ꝑ lacandis nuiminibꝰ etiã falsis
conim criminibꝰ. His cemꝑibꝰ hercules in
sriaclarꝰ habebat᷑: s nimirũ alius nõ ille
de quo supra locuti sumus. Secretiore qͥppe¬
historia plures fuisse dicuntur: et lib̾ patres
et heitules. hunc sane herculẽ cuiꝰ ingentia
xii. facta numerant int̾q anthei afri nocẽ
i̾cõmemorat. qđ ea res ad alterũ herculẽ
ꝑtinet: in eota monte asc ipso incensũ ꝓdt̃

Expanded text:
uam, sicut uini Liberum tradunt. Per eos annos uam, sicut uini Liberum tradunt. Per eos annos a rege Xantho Cretensium, cuius aput alios aliud nomen inuenimus, rapta perhibetur Europa, et inde geniti Rhadamanthus, Sarpedon et Minos. quos magis ex eadem muliere filios Iouis esse uulgatum est. Sed talium deorum cultores illud, quod de rege Cretensium diximus, historicae ueritati, hoc autem, quod de Ioue poetae cantant, theatra concrepant, populi celebrant, uanitati deputant fabularum, ut esset unde ludi fierent placandis numinibus etiam falsis eorum criminibus. His temporibus Hercules in Syria clarus habebatur; sed nimirum alius, non ille, de quo supra. locuti sumus. Secretiore qhistoria plures fuisse dicuntur et Liberi patres et Hercules. Hunc sane Herculem, cujus ingentia duodecim facta numerant, inter quae Antaei Afri necem non commemorant, quod ea res ad alterum Herculem pertinet, in Oeta monte a se ipso, incensum produnt
Abbreviated transcription (Latin):
sacra sunt instituta dii falsis aregibꝰ grecis
quȩ memoriã diliuui et ab colibationis ho¬
minũ uiteq tunc erumpnose. mͦ ad alta mͦ
ad plana migrantium: sollempni cȩlebria¬
te reuocarunt: Nlã et luꝑcorum ꝑsacram
uiam ascensum atq descensũ sic int̾p̃tant̃
ut ab eis significaridicant homines qu ꝑpꝰ
aquȩ in undationẽ summa montium pecius¬
runt : et rursꝰ eadẽ rosidente ad ima redo¬
runt: His temporibꝰ dionisium quetiam
lib pat̾ dictus ẽ. et post mortẽ ds̃ habitis
uitẽ ferunt ostendisse in attica cerra hosp¬
cisuo Tunc apollini delphico institutisc̃
ludi misici ut placaret᷑ ua cius qua puelã
asicedas c̃. senilitate greciȩ regiones quia
aon defendint cẽplũ euis quod cdanaus rex¬
am casdẽ tras bello inuasisset incendit
sios autẽ ludos ut institueret᷑ oraculo sut̃¬
cius ammnoniti. In actica uero. rex ericto¬
seciã minerue ubi p̃miũ uictoribꝰ oleum
ponehat᷑. qđ euis fructus inuentricẽ miner¬

Expanded text:
egibus Graeciae, quae memoriam diluvii, et ab eo liberationis hominum, vitaeque tunc aerumnosae modo ad alta, modo ad plana migrantium, solemni celebritate revocarunt. Nam et Lupercorum per sacram viam ascensum atque descensum sic interpretantur, ut ab eis significari dicant homines, qui propter aquae inundationem summa montium petiverunt, et rursus eadem residente ad ima redierunt. His temporibus Dionysum, qui etiam Liber pater dictus est et post mortem deus habitus, uitem ferunt ostendisse in Attica terra hospiti suo. Tunc Apollini Delphico instituti sunt ludi musici, ut placaretur ira eius, qua putabant adflictas esse sterilitate Graeciae regiones, quia non defenderint templum eius, quod um easdem terras bello invasisset, incendit. Hos autem ludos ut instituerent, oraculo sunt admoniti. In Attica vero rex Ericthosed etiam Mineruae, ubi praemium uictoribus oleum ponebatur, quod eius fructus inuentricem Miner
Abbreviated transcription (Latin):
tato amortuis corꝑe ascendit inc. cȩlũ
Iudei autẽ qͥ eũ occidut et ĩ eũ crede noue¬
rit᷑: qr oporcebatꝰ cũ mori et resurgere.
uastati infeliciꝰ a romanis. funditꝰq asuo
regno ubi iã eis alienigene cdñabant᷑ erdi¬
cati dispsiq ꝑt̾ras: quando qͥdẽ ubiqp is
desunt ꝑscpturas suas cestimonio nobis f
ppłas nos nõ finxisse de xp̃o: quas pluriia
eorũ c̃sidantes et añ passionẽ et maxime pꝰ
euis resurrectionẽ credidut᷑ in eũ. deqͥbꝰ

Expanded text:
endit in caelum. Iudaei autem, qui eum occiderunt et in eum credere noluerunt, quia oportebat eum mori et resurgere, uastati infelicius a Romanis funditusque a suo regno, ubi iam eis alienigenae dominabantur, eradicati dispersique per terras quando quidem ubique non desunt per scripturas suas testimonio nobis sunt prophetias nos non finxisse de Christo; quas plurimi eorum considerantes et ante passionem et maxime post eius resurrectionem crediderunt in eum, de
Abbreviated transcription (Latin):
inloqueũ et ĩretbucionẽ et scandalũ. Obs¬
curent᷑ ocłi eorũ ne uideãt. et dorsũ eoĩ
sẽꝑ incurua. P roinde cũ scpturis nr̃is nõ
credt̃ cõplentur in eissuȩ quas cg legutꝰ
nsi forte quis dixent illas ꝓpħias xp̃ianos

Expanded text:
in laqueum et in retributionem et scandalum. Obscurentur oculi eorum, ne uideant; et dorsum illorum semper incurua. Proinde cum scripturis nostris non credunt, conplentur in eis suae, quas caeci legunt. Nisi forte quis dixerit illas prophetias
Abbreviated transcription (Latin):
cui repositũ ẽ: et ipse erit expectacio
gentium. Nõgͦ defuit uidȩorũ pͥnceps ex
udeis usq adistũ herodem: quẽ pͥmũ acce¬
pant alienigenã regẽ: Tempꝰ gͦ iã erat ut
ueniret ille cui repositũ erat qd nono ꝓmissi
c̃. cestam̃to: ut ipse eet. expectatio gentiũ.
ł ieri autẽ nõ posset ut expectaret̃ eũ gentes
uenturũ. sic̃ eũ cernimꝰ expectari ut uenut
ad faciendũ udiciũ inclaritate potenties.
nͥpriꝰ in eũ credẽt cũ uenit ad paciendũ uidi¬
ciũ in humilitate pacientiȩ. Regnante Abi

Expanded text:
repositum est, et ipse exspectatio gentium. Non ergo defuit Iudaeorum princeps ex Iudaeis usque ad istum Herodem, quem primum acceperunt alienigenam regem. Tempus ergo iam erat, ut ueniret ille, cui repositum erat, quod nouo promissum est testamento, ut ipse esset exspectatio gentium. Fieri autem non posset, ut exspectarent eum gentes uenturum, sicut eum cernimus exspectari, ut ueniat ad faciendum iudicium in claritate potentiae, nisi prius in eum crederent, cum uenit ad patiendum iudic
Abbreviated transcription (Latin):
insemitis eius quia ex son ꝓcedet lex. et
plebes multas et redarguet gentes po¬
tentes usq in longinquñ. Predicens
iste ꝓpħa et locũ inquo natus ẽ. xp̃s: et
tu inquit bethleem ephratã munima es
ut sis imnilibꝰ uida Ex te michi ꝓdiet ut
sit inpͥncipẽ isrł Et egressus eius ab initio
et ex diebus et̃nitatis Propterea labit
eos utq ad cempꝰ parturientis Pariet et
residui fr̃s eius conuertentur ad filios isrł
Et stabit et udebit et pascet grege̾ suum
in uirtute dñi. et in honore nominuis dñi
dĩ sui erunt: qm̃ nunc magnificabitur uscr
ad sũmũ terrȩ. Lonas ante ꝓpħa non
tã sermone xp̃m quã sua quadã passiono
resurrectionẽ uoce clamaret. Ut quid enĩ
exceptꝰ c̃ uentie beluno et die certio reldit¬
nisut significaret xp̃m de ꝓfundo inferni die
cercio redditurum:  Iohel onña quȩ ꝓpħat
multis uerbis compellit ex poni: ut quȩ ꝑtinet̃

Expanded text:
in semitis eius; quia ex Sion procedet lex et uin semitis eius; quia ex Sion procedet lex et uplebes multas, et redarguet gentes potentes usque in longinquum. Praedicens iste propheta et locum in quo natus est Christus: Et tu, inquit, Bethleem, domus Ephrata, minima es, ut sis in milibus Iuda; ex te mihi prodiet, ut sit in principem Israel; et egressus eius ab initio et ex diebus aeternitatis. Propterea dabit eos usque ad tempus parturientis, pariet, et residui fratres eius conuertentur ad filios Israel. Et stabit et uidebit et pascet gregem suum in uirtute Domini, et in honore nominis Domini Dei sui erunt; quoniam nunc magnificabitur usque ad summum terrae. Ionas autem propheta non tam sermone Christum, quam sua quadam passione resurrectionem voce clamaret. Utquid enim exceptus est ventre belluino, et die tertio redditnisi ut significaret Christum de profundo inferni die tertio rediturum? 3. Joel omnia quae prophetat, multis verbis compellit exponi, ut quae pertinent
Abbreviated transcription (Latin):
multi filii desertȩ magis quã eiꝰ quȩ habet
urũ. Pilata locum tabnacłi cui: et aulearũ
cuarum fige. Noli parcere: Prolongua funicłos
tuos: et palos tuos confocta Adhuc indexte¬
ram et sinistram partẽ excende.: et sem̃ tuũ
hereditabit gentes. et ciuitates desertas
ris quia ex probrata es: qm̃ c̃fusionõ et̃nã
obliuisceris. et opbriũ iuduitatis cuȩ nõ
eris memor. qm̃ dñs faciens te dñs sabaoch
nom̃ cuis: et qui eruit ce ipse ds̃ isrł uni¬
uerse terre uocabitur et ceẽa. Uerumista
sint satis et in eissunt exponenda nõ nulla
sed sufficere arbitror. quȩ ita sunt aꝑta.
ut etiam inimici intelligere cogantur ĩ uiti:
magnicuiꝰdã montis. hȩc loquitur.
Srit innouissimis diebus manifestus mons dni:
paratus suꝑ uertices montiũ. et ex altabit᷑
suꝑcolles. et festinabunt adeũ plebes. et
ibunt gentes multe et dicent. Uenite as¬
cendamus in montẽ dñi. et indomũ dĩ
iacob et ostendet nob̾ uiã suã. et ibimus

Expanded text:
multi filii desertae magis quam eius, quae habet uirum. Dilata locum tabernaculi tui et aulaearum tuarum; fige, noli parcere, prolonga funiculos tuos et palos tuos conforta, adhuc in dextram et sinistram partem extende. Et semen tuum hereditabit gentes, et ciuitates desertas ris, quia exprobrata es; quoniam confusionem aeternam obliuisceris et obprobrium uiduitatis tuae non eris memor. Quoniam Dominus faciens te, Dominus Sabaoth nomen ei; et qui eruit te, ipse Deus Israel uniuersae terrae uocabitur; et cetera. Verum ista sint satis; et in eis sunt exponenda nonnulla; sed sufficere arbitror quae ita sunt aperta, ut etiam inimici intellegere cogantur inuiti. magni cuiusdam montis haec loquitur: Erit in nouissimis diebus manifestus mons Domini paratus super uertices montium et exaltabitur super colles. Et festinabunt ad eum plebes, et ibunt gentes multae et dicent: Venite, ascendamus in montem Domini et in domum Dei Iacob, et ostendet nobis uiam suam, et ibimus
Abbreviated transcription (Latin):
patri eiꝰ duo illa ꝓmisit. seminiscilicet &
terrã chanaan et in eiꝰ semine benedictio¬
nẽ cunctarũ gentiũ: hȩc ipsa ꝓmissa sint
etiam filio eiꝰ nepoti abrahȩ qui ẽ. appella
pͥmo iacob post ifrahel: cũ iã belocus i
nonꝰ assiriȩ. et foroneus inachi filius scls
regnaret argiuis. leu̾cipo adhuc apđ sico¬
nios ꝑmanente: H is tempibus ercea
sub phoronẽo argolico rege: logu et indeas¬

Expanded text:
patri ejus duo illa promisit, semini scilicet ejus patri ejus duo illa promisit, semini scilicet ejus terram Chanaan et in eius semine benedictionem cunctarum gentium. Haec ipsa promissa sunt etiam filio eius, nepoti Abrahae, qui est appellatus primo Iacob, post Israel, cum iam Belocus rex nonus Assyriae et Phoroneus Inachi filius secundus regnaret Argiuis, Leucippo adhuc aput Sicyonios permanente. His temporibus Graecia sub Phoroneo Argolico rege legum et iudi
Abbreviated transcription (Latin):
rent sacͥficando et ludos cȩlebrando qͦs
etiã isaac ex ꝓmissione dĩ natꝰ ẽ. centenirio
patri filius abrahȩ de sara conuge: quȩ
sterił et anusiã spem ꝓlis amiserat Tunc
et assiriis quintꝰ erat rex arriusipsi uͦ sexage¬
nario natisunt gemini esau et iacob: quos
ei rebecca uxor peꝑit. auo eorũ abraham
adhuc uuente et centũ.lx. etatis amos
agente Qui expletis centũ. lxxu.de
antiquiore qui etiã baleus uocabatur. Et
apud sicionios thiriaco. quẽ qͥdã tirimacũ
scbunt septimis irgibꝰ  Negnũ autẽ¬
ĩ argiuorũ simul cum abrahȩ nepotibꝰ orcũẽ
ubi pͥmꝰ regnauit inachus. San& quod pre¬
cereundũ nõ fuit etiã apđ sepulchrũ sepa¬
mi suregis curiachi sacrificare sicionios
solere uarro refert: Regnantibꝰ pors¬
doctaius regibꝰ armamitrẽ assiriorũ. siciono
lcucippo. et pͥmo arguorũ inacho: &s alo¬
cutus ẽ. ad isaac: atq ipsiquoq e̾adẽ quȩ

Expanded text:
rent, sacrificando et ludos celebrando, quos rent, sacrificando et ludos celebrando, quos etiam Isaac ex promissione Dei natus est centenario patri filius Abrahae de Sarra coniuge, quae sterilis et anus iam spem prolis amiserat. Tunc et Assyriis quintus erat rex Arrius. Ipsi uero Isaac sexagenario nati sunt gemini, Esau et Iacob, quos ei Rebecca uxor peperit. auo eorum Abraham adhuc uiuente et centum sexaginta aetatis annos agente, qui expletis centum septuaginantiquiore, qui etiam Baleus uocabatur, et aput Sicyonios Thuriaco, quem quidam Thurimachum scribunt, septimis regibus. Regnum autem Argiuorum simul cum Abrahae nepotibus ortum est, ubi primus regnauit Inachus. Sane, quod praetereundum non fuit, etiam aput sepulcrum septimi sui regis Thuriaci sacrificare Sicyonios solere octavis regibus, Armamitre Assyriorum, Sicyoniorum Leucippo, et primo Argivorum Inacho, Deus locutus est ad Isaac, atque ipsi quoque eadem quae
Abbreviated transcription (Latin):
uando xͦ natus ẽ. abraham scđdi reges
erant. apeł assirios ninus apud sicionios
europ̃s. Primi autem illic belus: hic egialeus
fuerdnt. Cũ uͦegresso abraham de babilo¬
nia. ꝓmisit ei cłs̃ ex illo magnã gentẽ futuram.
et in cussemine omiũ gentium benedictionẽ:
assirii quartũ regẽ habebat᷑ sicioniĩ quintũ:
Apudenĩ illos regnabat filius nini post matrem
samiramidẽ quȩ ab illo int̾fecta ꝑibetur: ausa
filiũ mat̃ incestare concubitu. hanc putant
nõ nulli condidisse babilonẽ: Quã qͥdẽ potut
instaurare. quando autẽ uł quomͦ c̃dita suent
insexto .x ͦ. libro diximꝰ. filium porronini et
samiramidis qui matri successit in regnum.
quidã etiã ipsũ ninũ: quidã uͦ diriuato a
patre uocabulo niniã uocant: Sicionioꝵ
autẽ regnũ cunc cenebat telxion Quo
regnante usq ad eo ibi micia et lȩta tẽꝑa
fuerunt: ut eum defunctũ uelud dmñ cole¬

Expanded text:
3. Quando ergo natus est Abraham, secundi reges 3. Quando ergo natus est Abraham, secundi reges erant, apud Assyrios Ninus, apud Sicyonios Europs: primi autem, illic Belus, hic Aegialeus fuerunt. Cum vero egresso Abraham de Babylonia, promisit ei Deus ex illo magnam gentem futuram, et in ejus semine omnium gentium benedictionem, Assyrii quartum regem habebant, Sicyonii quintum: apud illos enim regnabat filius Nini post matrem Semiramidem, quae ab illo interfecta perhibetur, ausa filium mater incestare concubitu. Hanc putant nonnulli condidisse Babylonem, quam quidem potuit instaurare. Quando autem, vel quomodo condita fuerit, in sexto decimo libro diximus . Filium porro Nini et Semiramidis, qui matri successit in regnum, quidam etiam ipsum Ninum, quidam vero derivato a patre vocabulo Ninyam vocant. Sicyoniorum autem regnum tunc tenebat Telxion. Quo regnante usque adeo cum illis mitia et laeta tempora fuerunt, ut eum defunctum velut deum cole
Abbreviated transcription (Latin):
tis nõ dñabit᷑: Quos cam̃ eo defuncto samiramis
uxor euis aggressa bellando. Ita factũ ẽ. ut
quicũq in illis t̃̾ris populi siue reges erant
assiriorũ regno dicioniq parerent: et qͥe quid
imparetur efficerent: Abraham gͥ ineo
regno apd̃ chaldeos nini cẽpibꝰ natꝰ ẽ. Sed qm̃
resgrece multo sunt nob̾ quã assiriȩ nociores.
et ꝑgrecos ad latinos ac deinde ad romanos
qui etiã ipsi latini sunt. tẽporũ seriem dedupxe¬
runt quigentẽ popłi romani inoriginis eius
antiquitate rimati sunt: obhoc debemꝰ ubi
opus ẽ. assirios nominare rozes. ut appareat
que ad modũ babilonia quasi pͥma roma cũ
pegrina in hoc mundo dĩ ciuitate ꝓcurrat:
R es autẽ quas ꝓpt̾ cõparationẽ cuitatis utriusq
cerrenȩ scisicet et celestis huic oꝑi oportet in¬
serere. magis ex grecis et latinis ubi et ipsa
roma quasi scđa babilonia ẽ: debemꝰ adsumere

Expanded text:
tis non dominabatur, quos tamen eo defuncto Samiramis tis non dominabatur, quos tamen eo defuncto Samiramis uxor eius est adgressa bellando. Ita factum est, ut, quicumque in illis terris populi siue reges erant, Assyriorum regno dicionique parerent et quidquid imperaretur efficerent. Abraham igitur in eo regno aput Chaldaeos Nini temporibus natus est. Sed quoniam res Graecae multo sunt nobis quam Assyriae notiores, et per Graecos ad Latinos ac deinde ad Romanos, qui etiam ipsi Latini sunt, temporum seriem dedurunt qui gentem populi Romani in originis ejus antiquitate rimati sunt; ob hoc debemus, ubi opus est, Assyrios memorare reges: ut appareat quemadmodum Babylonia, quasi prima Roma, cum peregrina in hoc mundo Dei civitate procurrat. Res autem quas propter comparationem civitatis utriusque, terrenae scilicet et coelestis, huic operi oportet inserere, magis ex Graecis et Latinis, ubi et ipsa Roma quasi secunda Babylonia est, debemus assumere.
Abbreviated transcription (Latin):
etiã salustius romanꝰ historicus plus camen
fama quã re ipsa: Nã loquens de illis attheni¬
ensiũ inqͥt res geste sicuti ego existimo satis
ample magnificeq fuere uerũ aliquanto
munores tamen quã fama feruntur Sed qr
ꝓuene̾re ibi scͥptorũ magna ingenia: ꝑt̾rarũ
orbẽ atcheniensiũ facta ꝓmaximis celebrantur:
caeorũ qui fecere urtus tanta habetꝰ: quantũ
eam uerb poruere extollere preclara ingenta.
Accidit hiuc cuitati nõ parua etiã ex litt̃is et phi¬
losophis ꝗła: qd ibi potissimũ calia studia uigu¬
erunt: sã quantũ attinet adimꝑiũ. nullum
manis primis cẽporibꝰ quã assiriorũ fuit: nec
cam longe laceq diffussi. Quippe ubi ninus
rex beli filus uniuersã asiam quȩ cociꝰ orbis
ad mimerũ parciũ c̃tia dr̃. ad magnitudinẽ¬
uͦ dimidia repꝑitur: usq adlibiȩ fines sub¬
ogisse craditur: Soł qͥppe indis inpantibꝰ oriei¬

Expanded text:
etiam Sallustius Romanus historicus; plus tamen etiam Sallustius Romanus historicus; plus tamen fama quam re ipsa. Nam loquens de illis: \'Atheniensium, inquit, res gestae, sicuti ego existimo, satis amplae magnificaeque fuere; uerum aliquanto minores tamen, quam fama feruntur. Sed quia prouenere ibi scriptorum magna ingenia, per terrarum orbem Atheniensium facta pro maximis celebrantur. Ita eorum qui fecere uirtus tanta habetur, quantum eam uerbis potuere extollere praeclara ingenia.\' Accedit huic ciuitati non parua etiam ex litteris et philosophis gloria, quod ibi potissimum talia studia uiguerunt. Nam quantum amajus primis temporibus, quam Assyriorum fuit, nec tam longe lateque diffusum. Quippe ubi Ninus rex, Beli filius, universam Asiam, quae totius orbis ad numerum partium tertia dicitur, ad magnitudineuero dimidia reperitur, usque ad Libyae fines subegisse traditur. Solis quippe Indis in partibus Orien
Abbreviated transcription (Latin):
se clariora. assiriorũ pͥmũ. de inde romanorũ:
ut tẽꝑibꝰ ita locis int̾ se ordinata atq distĩcta
Nã qͦmͦ illud priꝰ hoc posteriꝰ: eo mͦ illud in orien¬
te hoc in occidente surrex̃ Deniq in illius
fine: huiꝰ uuciũ confestĩ fuit. Regna cętera
cȩterosq reges: uelut appendices istoꝵ. dixerĩ:
Uinus ergo iã scđs rex erat assiriorũ qui
patri suo belo successerat regni illuis
pͥmo regi : quando int̾ra caldȩorum natus ẽ.
abrahã Erat etiã cẽpore illo regnũ sicionioꝵ
ad modũ paruũ. aquo ille undecũq doctissi¬
mus marcus uarro scribens de gente popłi¬
romani: uelut antiqͦ cempore exorsus est:
Abhis enim sicioniorũ regibꝰ ad athenienses
ꝑuenit. a quibꝰ ad latinos: inde ad romanos
S ante conditã romã incõparatione regniassi¬
riorũ ꝑ exigua ista memorantur. quãuis athe¬
nienses ingrecia plitrimũ claruisse fateatur

Expanded text:
se clariora, Assyriorum primum, deinde Romanorum, se clariora, Assyriorum primum, deinde Romanorum, ut temporibus, ita locis inter se ordinata adque distincta. Nam quo modo illud prius, hoc posterius: eo modo illud in Oriente, hoc in Occidente surrexit; denique in illius fine huius initium confestim fuit. Regna cetera ceterosque reges uelut adpendices istorum dixerim. Ninus ergo iam secundus rex erat Assyriorum, qui patri suo Belo successerat, regni illius primo regi, quando in terra Chaldaeorum natus est Abraham. Erat etiam tempore illo regnum Sicyoniorum admodum paruum, a quo ille undecumque doctissimus Marcus Romani, velut antiquo tempore, exorsus est. Ab his enim Sicyoniorum regibus ad Athenienses pervenit, a quibus ad Latinos, inde ad Romanos; Sed ante conditam Romam in conparatione regni Assyriorum perexigua ista memorantur; quamuis Athenienses in Graecia plurimum claruisse fateatur
Abbreviated transcription (Latin):
sctantibꝰ dũ id qđ appecitur. aut nemini
ait nõ om̃ibꝰ suffic̃: quia nõ ẽ. id ipsũ. aduisꝰ
c ipsã plerũq diuiditur: et pars partẽ
quȩ p̃ualet oppͥmit:. Uictrici enĩ uicta suc¬
cumbit. dnãtioni scilicet uł etiã lib̾tati qͣlem¬
cũq pacẽ p̃ferens ac salutẽ: ita ut magnȩ
fuerint ad mirationi quiꝑire quã seriure
maluert̃: slã in om̃ibꝰ fere gentibus qͦdã mͦ
uox naturȩ ista ꝑsonuit. ut subiuugari uic¬
toribus mallent quibꝰ contigit unci: quã
bellica omĩfaria uastatione deleri. Hinc
factumẽ. ut nõ sine dĩ ꝓuidentia in cuius
potestate ẽ. ut quisq bello subiugetur aut
subiuget: quidã cent̃. regnis p̃diti qͥdam
regnantibꝰ subditi Sed int̃ plurima
regna t̾rarum. inquȩ terrenȩ utilitatis
uł cupiditatis ẽ. diuisa societas. quã ciuita¬
tẽ mundi huiꝰ uniuersali uocabulo nũcupa¬
mus: duo regna cernimꝰ longe cȩt̾is ꝓuenis¬

Expanded text:
sectantibus, dum id quod appetitur, aut nemini, sectantibus, dum id quod appetitur, aut nemini, aut non omnibus sufficit, quia non est idipsum, adversum se ipsam plerumque dividitur, et pars partem, quae praevalet, opprimit. Victrici enim victa succumbit, dominationi scilicet, vel etiam libertati qualemcumque pacem praeferens ac salutem: ita ut magnae fuerint admirationi qui perire quam servire maluerunt. Nam in omnibus fere gentibus quodam modo uox naturae ista personuit, ut subiugari uictoribus mallent, quibus contigit uinci, quam bellica omnifariam uastatione deleri. Hinc factum est, ut non sine Dei prouidentia, in cuius potestate est, ut quisque bello aut subiugetur aut subiuget, quidam essent regnis praediti, quidam regnantibus subditi. Sed inter plurima regna terrarum, in quae terrenae utilitatis uel cupiditatis est diuisa societas quam ciuitatem mundi huius uniuersali uocabulo nuncupamus, duo regna cernimus longe ceteris prouenis
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ cuitas: cũ in hoc scło nõ sola cucurrerit s
anbş utiq in genere humano. sic̃ abiniciosimul
suꝑcursu tẽpora uariauerit: Uerum hoc idõ
fiti ut prius ex quo aꝑtiores dĩ ꝓmissiones
s̃ ceꝑunt usq ad eius ex uirgine natiuitatẽ
inquofuerant quȩ ꝓmittebantur implenda:
sine int̾pellatione a c̃crario alteriꝰ ciuitatis
ista quȩ dĩ ẽ. ꝓcurrens distinctiꝰ appareret:
quamuis usq ad reuelationẽ testam̃ti noui
nõ in lumine sed inumbra cururreritꝰ:
Iunc gͦ qđ int̾ miserã uideo eẽ. facien¬
Udũ. ut ex habrahȩ tẽporibꝰ quo mͦ
etũ illa cucurrerit quantũ satis uidetur
atingiam: ut ãbȩ int̾se possint considatio
legentiũ cõparari S ocietas gͥ¬
isquequaq mortaliũ diffusa ꝑ terras et in
bcorũ quantis libet diuersitatibꝰ. unuis cam̃
enislemq naturȩ quadã cõmunione de¬
uncta. ucilitates et cupiditates suas qͥbꝰq

Expanded text:
Dei civitas: cum in hoc saeculo non sola cucurrerit, sed Dei civitas: cum in hoc saeculo non sola cucurrerit, sed ambae utique in genere humano, sicut ab initio simul, suo procursu tempora variaverint. Verum hoc ideo feci, ut prius, ex quo apertiores Dei promissiones esse coeperunt, usque ad ejus ex Virgine nativitatem, in quo fuerant quae primo promittebantur implenda, sine interpellatione a contrario alterius civitatis, ista quae Dei est procurrens, distinctius appareret; quamvis usque ad revelationem Testamenti novi, non in lumine, sed in umbra cucurrerit. Nunc ergo, quod intermiseram, uideo esse faciendum, ut ex Abrahae temporibus quo modo etiam illa cucurrerit, quantum satis uidetur, adtingam, ut ambae inter se possint consideratione legentium conparari. CAPUT usquequaque mortalium diffusa per terras et in locorum quantislibet diversitatibus, unius tamen ejusdemque naturae quadam communione devincta, utilitates et cupiditates suas quibusque
Abbreviated transcription (Latin):
DUARuM
ATRUM DEI UNA
scłi huius ẽ. altera inq̃
ẽ quantũ ad honinil
gesꝰ ꝑainetꝰ etiã sta ꝑogrmna ex ortu et ꝓcursu
eaebies fibꝰ me scͥpturũ eẽ ꝓmisi : cũ prius
inmcos cuutatis dĩ qui conditori eiusxpisto
dossuos preferunt. et liuore sibi ꝑniciosis¬
sio atrocit inuident xp̃ianis. quantũ me
aduuaret eiꝰ grã refellissem: Quod uolumi¬
nbus decẽ pnoribꝰ feci: De hac uͦ mea quã
nodo cõmemoraui criꝑtita ꝓmissione: deci¬
nũ sequentibꝰ quatuor libris. ambarũ est
agestus exortus: Deinde prors ab homine
prino usq ad diluuiũ libro uno qͥẽ. huiꝰ
eps quntꝰ decimꝰ: atque inde usq ad abrahã
nrꝰ ambȩ sic̃ intẽꝑibꝰ ita et in nr̃is litt̃is cu¬
antrunt: Sed apatre abrahã usq ad regũ
ĩpꝰ srłitarũ ubi sextũ decimũ uolumen ab¬
dumus. et inde usq ad ipsius in carne salita
tous aduentũ quousq septimꝰ decimꝰ liber
gaditurꝰ sola uidetur in meo stilo cucurrisse

Expanded text:
duarum, quarum Dei una, saeculi huius est altera, in qua est, quantum ad hominum genus pertinet, etiam ista peregrina, exortu et procursu et debitis finibus me scripturum esse promisi, cum prius inimicos ciuitatis Dei, qui conditori eius Christo deos suos praeferunt et liuore sibi perniciosissimo atrociter inuident Christianis, quantum me adiuuaret eius gratia, refellissem, quod uoluminibus decem prioribus feci. De hac uero mea, quam modo commemoraui, tripertita promissione decimum sequentibus quattuor libris ambarum est digestus exortus, deinde procursus ab homine primo usque ad diluuium libro uno, qui est huius operis quintus decimus, adque inde usque ad Abraham rursus ambae, sicut in temporibus, ita et in nostris litteris cucurrerunt. Sed a patre Abraham usque ad regum tempus Israelitarum, ubi sextum decimum uolumen absoluimus, et inde usque atoris adventum, quousque decimus septimus liber tenditur, sola videtur in meo stilo cucurrisse
Abbreviated transcription (Latin):
noce. sic̃ nõ aꝑut ossuũ: In humilitate uidi¬
cum eius sublatũ ẽ. Generationẽ etus qͥs enar¬
rabit : qm̃ tolletur de cerra uita eius Ab im¬
quitatibꝰ populi mei ductus ad mortẽ. et cda¬
bomaligios ꝑ sepultura eius. et diuites ꝓmor¬
te eius. qm̃ iniquitatẽ nõ fecit. nec dolus ẽ. in
ore suo. et dñs purgare uult eũ deplaza. Si
decditis ꝓpeccato animã urãm iudebitis senẽ
longeiñ. et dñs nult auferre adolore ani¬
mã euis. ostende illi lucẽ. et formare intellec¬
tũ. iustificare iustũ. bene seruientẽ pluribꝰ
et peccata eorũ ipse portabaͥt. Propcerea
ipse hereditabit plures. et fortiũ dundet
spolia: ꝑpt̃ qđ tradita ẽ. ad mortẽ anima eiꝰ
et int̃ inioͦs estimatus ẽ: Et ipse peccata

Expanded text:
 In humilitate iudicium eius sublatum est. Generationem eius quis enarrabit? Quoniam tolletur de terra uita eius. Ab iniquitatibus populi mei ductus est ad mortem. Et dabo malignos pro sepultura eius et diuites pro morte eius. Quoniam iniquitatem non fecit nec dolum in ore suo; et Dominus uult purgare eum de plaga. Si dederitis pro peccato animam uestram, uidebitis semen longaeuum; et Dominus uult auferre a dolore animam eius, ostendere illi lucem et formare intellectum, iustificare iustum bene seruientem pluribus; et peccata eorum ipse portabit. Propterea ipse hereditabit plures et fortium diuidet spolia, propter quod tradita est ad mortem anima eius, et inter iniquos aestimatus est et ipse pec
Abbreviated transcription (Latin):
in hominibus xp̃m suũ. Et alio loco. Inilladie
cuis resuscitabo: et reelificabo ea sicut ches
scđi ita ut exquirant me resi  hominũ. et
om̃s gentes inquibꝰ inuocatum ẽ. nomenneũ
suꝑ eos dicit dñs faciens hec:
ꝑpterea dicuntur minores. quia sermons
eorũ sunt breues incorũ cõparatione qui
maiores idõ uocanturꝰ: quia ꝓlixa uolum¬
nacondiunt. Ex quibꝰ ẽ. hic isa ias: que
quobus. Isaĩas ͦ int̃ illa quȩ arguit iniquas
uasta pcepit et peccatori popło mala fucula
p̃dixit. etiã de xp̃o et eccła hoc est dereg
et ea quã condidit euutate. multo plum qi
terminandi unũ dȩ multis hoc loco pona
intelliget puermeus et ex altabitur et gll
gontes multe supeũ: et continebit n

Expanded text:
in hominibus Christum suum; et alio loco: In illa die, in hominibus Christum suum; et alio loco: In illa die, eius resuscitabo et reaedificabo ea sicut dies saeculi; ita ut exquirant me residui hominum et omnes gentes, in quibus inuocatum est nomen meum super eos, dicit Dominus faciens haec. pterea dicuntur minores, quia sermones eorum sunt breves, in eorum comparatione qui majores ideo vocantur, quia prolixa volumina condiderunt: ex quibus est hic Isaias, quem upradictis duobus. Isaias ergo inter illa quae arguit iniqua, et justa praecepit, et peccatori populo mala futura praedixit, etiam de Christo et Ecclesia, hoc est de Rege et ea quam condidit civitate, multo plura qu rationem operis terminandi, unum de multis hoc loco ponam. intelliget puer meus, et exalgentes multae super eum et continebun
Abbreviated transcription (Latin):
tur dicens: qm̃ diebus multis sedebunt filii
isrł sine rege. sine pͥncipe sine sacrificio sine
altari sine sacerdotio sine manifestationibus:
Qius non iudeat nunc sic ec̃. uidexs: S quid
adungat audiamuis. Et postea inquit reuer¬
tentur filii isrł et inquirent dñmdm̃ suũ.
et cłđ rorẽ suũ: et stupescent indño et in
bonis ipsius innouissimis diebus: Nichil ẽ. isti
ꝓpłia manifestuis quadđ regis nomine signi¬
ficatus intelligitur xp̃s: quia factus ẽ. sicut¬
ciauit istę ꝓpħa etiam tercio die xp̃i resur¬
rectionẽ futurã: sicut eam ꝓpħica altitudine
prenuntiari oportebat ubi ait. Sanabit nos
postbiduũ in dic tercio resurgemꝰ. Scdm
hoc enim nob̾ dic̃ apłs Si resurrexistis cum
xp̃o: quȩ sursũ sunt queritę.Amos ꝙͦ
de rebus talibus sic ꝓpħat Prepara inquit
te ut inuoces dm̃ cuũ isrł: quia eece ego fir¬
mans conitrũ et creans spm. et ad nuncians

Expanded text:
tur dicens: Quoniam diebus multis sedebunt filii tur dicens: Quoniam diebus multis sedebunt filii Israel sine rege, sine principe, sine 20 sacrificio, sine altari, sine sacerdotio, sine manifestationibus. Quis non uideat nunc sic esse Iudaeos? Sed quid adiungat, audiamus. Et postea, inquit, reuertentur filii Israel et inquirent Dominum Deum suum et Dauid regem suum, et stupescent in Domino et in bonis ipsius in nouissimis diebus. Nihil est ista prophetia manifestius, cum Dauid regis nomine significatus intellegitur tiauit iste propheta etiam tertio die Christi resurrectionem futuram, sicut eam prophetica altitudine praenuntiari oportebat, ubi ait: Sanabit nos post biduum, in die tertio resurgemus. Secundum hoc enim nobis dicit apostolus: Si resurre-xistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite. Amos quoque de rebus talibus sic prophetat: Praepara, inquit, te, ut inuoces Deum tuum Israel; quia ecce ego firmans tonitrum et creans spiritum et adnuntians
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpħa quanto ꝓfundius quidẽ loqͥtur: canto
oposius penitratur: S aliquid inde sumen
erit inquit in loco quo dictũ ẽ. nõ popłs m̃s nos
uocabuntur et ipii filii clĩ inui. Hoc testimo¬
niũ ꝓpħicũ de uocatione populi gentiũ qͥpriꝰ
Et quia ipse quoq populꝰ rentiũ spritalit̾
c̃ infilus habrahȩ. ac phoc recte dr̃ isrł.¬
buntur filii iuda et filii isrł in idipsũ et p̃o¬
nent sibi pͥncipatũ unũ: et ascendent a cerra:
Hocst adhuc uelimus exponere eloqͥi ꝓpħici
obcundetur sapor: recolat᷑ tam̃ lapis ille
angularis: et duo parietes unus ex iudȩis.
alter ex gentibꝰ ille nomine filiorũ uida.
iste nomine filiorũ isrł eidẽ uni pͥntipatiu
suo inidipsũ innitentes et ascendentes ag¬
nosruntur at̾ra Istos autem carnalit̃ isrłi¬
tas quinunc nolunt credere inxp̃m postea
credituros. idẽ. filios eorũ: nã utique qđ isti
insũ locũ moriendo cͣnsibunt. idẽ ꝓpħa cesta¬

Expanded text:
propheta, quanto profundius quidem loquitur, tanto operosius penetratur. Sed aliquid inde sumenderit, inquit, in loco quo dictum est eis: Non populus meus uos, uocabuntur et ipsi filii Dei uiui. Hoc testimonium propheticum de uocatione populi gentium, qui prEt quia ipse quoque populus gentium spiritaliter est in filiis Abrahae ac per hoc recte dibuntur filii Iuda et filii Israel in id ipsum, et ponent sibi principatum unum et adscenlodent a terra. Hoc si adhuc uelimus exponere, eloquii prophetici obtundetur sapor. Recolatur tamen lapis ille angularis et duo parietes, unus ex Iudaeis, alter ex gentibus; ille nomine filiorum Iuda, iste nomine filiorum Israel, eidem uni principatui suo in id ipsum innitentes et adscendentes agnoscantur i5 a terra. Istos autem carnaliter Israelitas, qui nunc nolunt credere in Christum, postea credituros, id est filios eorum nam utique isti in suum locum moriendo transibunt, idem propheta testa
Abbreviated transcription (Latin):
c qn ao audierunt intelligent One quis credi¬
at auditim nr̃o. et brachiũ dnĩ cui reuelatumẽ:
annuntiaumꝰ cora illo ut infans. ut radix int̾ra
scenti. Nonẽ. speciesilli neq gła. et indimus
cim et no habebat speciẽ neq decorẽ. si species
cus sine honore. deficiens p̃hom̃ibꝰ hominibiis
hono in pliga positꝰ et sciens ferre infirmitatẽ.
qm aduersa ẽ. facies eiꝰ. inhonoratus ẽ. nec
nagn estimatus ẽ. Hic peccata nr̃a portat.
et pro nobis dolet. Et nos existimaiumꝰ illũ
cẽ indosore. et inplaga et in afflictione. Ipse
antẽ uilneratus ẽ. ꝑꝑt̃ iniquitates nr̃as: et
nsfirmatusest ꝓꝑt̾ peccata nr̃a Cruditio pacis
ntꝰ meo luiore eius sanati sumus Om̃s ut oues
errauimꝰ. Homo ua sua errauit et dñs cͣdidit
illi. ꝓpeccatis nr̃is. Et ipse ꝓpt̃ qđ afflictus
s poꝰ aꝑuitꝰ os Sicut oinis ad immolaadũ duc

Expanded text:
unt, intellegent. Domine, quis credidit auditui nostro, et brachium Domini cui reuelatum est? Adnuntiauimus coram illo, ut infans, ut radix in terra sitienti: non est species illi neque gloria. Et uidimus eum, et non habebat speciem neque decorem; sed species eius sine honore, deficiens prae omnibus hominibus. Homo in plaga positus et sciens ferre infirmitatem; quoniam auersa est facies eius, inhonoratus est nec magni aestimatus est. Hic peccata nostra portat et pro nobis dolet; et nos existimauimus illum esse in dolore et in plaga et in adflictione. Ipse autem uulneratus est propter iniquitates nostras et infirmatus est propter peccata nostra. Eruditio pacis nostrae in eo; liuore eius nos sanati sumus. Omnes ut oues errauimus, homo a uia sua errauit; et Dominus tradidit illum pro peccatis nostris; et ipse, propter quod adflictus est, non aperuit os. Ut ouis ad immol
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝓeis y litt̾ã tanquã in eisdẽ locis ipsa
sit posita recordem̃. Expͥmit᷑ inquinq ũb¬
iłs xp̃s dĩ filiꝰ saluator: s cũ grecę hoc dr̃
nõ latine. Et sunt uersꝰ uigiti et .uii. qͥ
numerus quad ratũ t̾nariũ solidũ reddit:
Tria enĩ t̃ducta fuint nouẽ sit̃ ducant᷑¬

Expanded text:
sed pro eis Υ litteram, tamquam in eisdem locis ipsa sed pro eis Υ litteram, tamquam in eisdem locis ipsa sit posita, recordemur, exprimitur in quinquistus Dei filius saluator; sed cum Graece hoc dicitur, non Latine. Et sunt uersus uiginti et septem, qui numerus quadratum ternarium solidum reddit. Tria enim ter ducta fiunt nouem; et ipsa no
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ erit in rebꝰ hominũ sublime uł altũ.
Iam ęquantur campis montes et cerula ponti
o miã cessabunt. tellus confracta ꝑibit.
Sic parit̾ fontes correntur fluminaqigni.
S tuba cum sonitũ tͥstẽ dimittet ab alto.
orbe gem̃s facinus miscrũ. uariosq labores
t arthareũq cahos monstrabit t̾ra dehiscens.
Et corã hic dño. regos sistentur adunũ
Recidet etȩlo ignis quȩ et sulphuris amnis.
In his latinis uersibꝰ de greco ut cumq tͥnslatis.
ibi nõ potuit ille sensꝰ occurrere qui fit cũ
litere quȩ sunt in eorum capitibus conectunt᷑.
ubi .ꝙ. litt̃a ingreco posita ẽ: quia nõ potu¬
erunt latina uerba inueniri quȩ ab eadẽ
littera inciꝑent. et sententię conueniret.
Hi autẽ sunt ueriꝰ tres Quintus et octauus
decimꝰ. et nonus decimus Deniq litt̃asquȩ
sunt incapitibꝰ omiũ uersuũ conectentes.
horum triũ quȩ scriptȩ sunt nõ legamus

Expanded text:
Non erit in rebus hominum sublime vel altum. Non erit in rebus hominum sublime vel altum. Iam equantur campis montes, et cerula ponti Omnia cessabunt, tellus confracta peribit. Sic pariter fontes torrentur fluminaque igni. Sed tuba tum sonitum tristem demittet ab alto Orbe, gemens facinus miserum variosque labores, Tarthareumque chaos monstrabit terra dehiscens, Et coram hic Domino reges sistentur ad unum. Reccidet e caelo ignisque et sulphuris amnis. In his Latinis uersibus de Graeco utcumque translatis ibi non potuit ille sensus occurrere, qui fit, cum litterae, quae sunt in eorum capitibus, conectuntur, ubi Υ littera in Graeco posita est, quia non potuerunt Latina uerba inueniri, quae ab eadem littera inciperent et sententiae conuenirent. Hi autem sunt uersus tres, quintus et octauus decimus et nonus decimus. Denique si litteras quae sunt in capitibus omnium uersuum conectentes horum trium quae scriptae sunt non legamus,
Abbreviated transcription (Latin):
eos quidã latiniset stantibꝰ uersibꝰ ẽ. int̃p̃ta¬
tus: hoc continent:
udicũ signũ: tellus sudore madescet.
celo rex adueniet ꝑsecla futurus.
cilicet in carne presens: ut iudicet orbẽ.
Unde dm̃ cernent incredulus atq fidelis:
Celsum cum scĩs. eui iam termino in ipso.
S ic aumȩ cum carnȩ aderunt quas uidicat ipsȩ
ĩ acet incultꝰ densis inuepribus orbis.
Reicient simulacra uiti cunctã qͦ garã.
e xuretꝰ t̾ras ignis pontũq polũq
Inquirens tetri portas confringet auerni:
Sc̃õrũ s enĩ cunctę lux lib̾a carni
Tradetur: sontes et̃naq flãma cremabit:
occultos actus retegens cc̃ qͥsq loquet᷑:
Secreta. atq ds̃ reserabit pectoralucis.
Tc̃ erit et luctus stridebut dentibꝰ om̃s.
Eripitur solis iubar. et chorus int̾it astris
Uoluctur cęlũ lunaris splendor obibit:
d eiciet collef. ualles extollet ab imo.

Expanded text:
eos quidam Latinis et stantibus uersibus est interpretaeos quidam Latinis et stantibus uersibus est interpretatus, hoc continent: Ι Indicii signum tellus sudore madescet. Η E caelo rex adueniet per saecla futurus, Σ Scilicet ut caUnde Deum cernent incredulus atque fidelis Celsum cum sanctis evi iam termino in ipso. Sic animae cum carne aderunt, quas iudicat ipse, Cum iacet incultus densis in vepribus orbis. Reicient symulacra viri, cunctam quoque gazam. Exuret terras ignis pontumque polumque Inquirens tetri portas effringet Averni. Sanctorum sed enim cunctae lux libera carni Tradetur, sontes aeterna flamma cremabit. Occultos actus retegens tunc quisque loquetur Secreta, atque Deus reserabit pectora luci. Tunc erit et luctus, stridebunt dentibus omnes. Eripitur solis iubar, et chorus interit astris. Volvetur caelum, lunaris splendor obibit. Deiciet colles, volles extollet ab imo.
Abbreviated transcription (Latin):
cunc erat inuida cuiꝰ nom̃ erat achat uł sic̃
alii computant qͥ ei successit ez echias:
quẽ quidẽ constat optimũ et piissimũ rogẽ
romuli regnasse temporibꝰ. Inea uͦ hebrei
populi parte quȩ appellabatur isrł: rognare
cepat osec E odẽ cẽpore nõnulli sibillã
erydiream uaticinatã ferunt. Sibyllas
autẽ uarro ꝓdit plures fuisse nõ unam:
hȩc sane crythrea sibylla quędã de xp̃o
manifesta. conscͥpsit : qđ etiã nos prius in
latina lingua uersibus male latinis et nõ
stantibis legimꝰ ꝑnescio cuius int̾p̃tis inꝑi¬
ciã sic̃ post cognouimus Nã uirclarissimꝰ
flaccianus quietiã ꝓc̃sul fuit homo facil¬
limȩ facundiȩ multeq doctrine cũ de
xp̃o colloqueremur: grecũ nob codicem
ꝓtulit carmina eẽ. dicens sibillȩ exithreę:
ubi ostendit quodã loco incapitibus uer¬
suũ ordinẽ litterarũ ita se habentẽ ut ha
nator: Hi autẽ uersus quorũ pͥmȩ littere
istum sensũ quẽ diximꝰ reddunt: sicut

Expanded text:
tunc erat in Juda, cujus nomen erat Achaz, vel, sicut alii computant, qui ei successit Ezechias, quem quidem constat optimum et piissimum regem Romuli regnasse temporibus. In ea vero Hebraici populi parte quae appellabatur Israel, regnare cecinisse. Eodem tempore nonnulli Sibyllam Erythraeam uaticinatam ferunt. Sibyllas autem Varro prodit plures fuisse, non unam. Haec sane Erythraea Sibylla quaedam de Christo manifesta conscripsit; quod etiam nos prius in Latina lingua uersibus male Latinis et non stantibus legimus per nescio cuius interpretis inperitiam, sicut post cognouimus. Nam uir clarissimus . Flaccianus, qui etiam proconsul fuit, homo facillimae facundiae multaeque doctrinae, cum de Christo conloqueremur, Graecum nobis codicem protulit, carmina esse dicens Sibyllae Erythraeae, ubi ostendit quodam loco in capitibus uersuum ordinem litterarum ita se habentem, ut haec saluator. Hi autem uersus, quorum primae litterae istum sensum, quem diximus, reddunt, sicut