comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
constantia insi pro ueritate suscepta sit/ fit inprudentia Ite fortitudo si nul¬
la ncc̃ĩtate cogente Aut non pro cã honesta certum ꝑicalum subiecit in teme¬
ritatem ꝓͦ ꝯuertit libtas quoq si alios insectetur. potius ꝙͣ insec̃tantib re¬
sistat ꝯcumatia est. Seueritas etia nisi se int̾ conglientes nocentiũ penas in¬
cohceat fit seua crudelitas Itaqi dicunt eos qui mali uideantur non sua spõ¬
te pectare. nec mala potiꝰ eligẽ. s bonorũ sp̃e lapsos madẽ mala. dũ bono¬
rmac ialorum discrimen ignorant Hec quidem falsa non sunt. si ad
corpꝰ cunc̾ta referuntur Nam parcũ esse aut constantẽ e aut cautũ. aut
quietem aut fortem aut seuerũ. Uirtutes sunt quidem s huiꝰ temparie ute
Nos aut̃ qui hanc uitã contep̃nimus Alias nobis uirtutes ꝓpositas hẽnus
prouiciis et uitia quedam pro uirtutib habuerunt. Nam stoya affectus om̃ss q¬

Expanded text:
constantia nisi pro ueritate suscepta sit, fit inpudentia. item fortitudo si nulconstantia nisi pro ueritate suscepta sit, fit inpudentia. item fortitudo si nulla necessitate cogente aut non pro causa honesta certum periculum subierit, in temeritatem conuertitur. libertas quoque si alios insectetur potius quam insectantibus resistat, contumacia est. seueritas etiam nisi se intra congruentes nocentium poenas coerceat, fit saeua crudelitas. itaque dicunt eos qui mali uideantur non sua sponte peccare nec mala potius eligere, sed bonorum specie lapsos incidere in mala, dum bonorum ac malorum discrimen ignorant. haec quidem falsa non sunt, sed ad corpus cuncta referuntur. nam parcum esse aut constantem aut cautum aut quietum aut fortem aut seuerum uirtutes sunt quidem, sed huius temporariae uitae. nos autem, qui hanc uitam contemnimus, alias nobis uirtutes propositas habempro uitiis et uitia quaedam pro uirtutibus habuerunt. nam Stoici adfectus omnes q
Abbreviated transcription (Latin):
cra insensibilia excolunt ⁊ quicquid p̃tiosi hñt in ea ꝯferunt quib neruti
possunt / nec grãs age̾ qui acceperint Quanto instiꝰ ⁊ ueriꝰ est uiuentia dei
simulatra excolere. ut promereare inuenire ⁊ uidere uiuentem q̃
Isicut instiusu hñt. quicquid acceperint ⁊ gratias agunt itadens in cuiꝰ
conspcñ bonumfecĩs et probabit et mercedem pietatis exsoluet¬
est pio utio semꝑ habuerunt. libethit interpon̾e unu dephiã locũ ut coꝵ
ał illoꝵ pleniꝰ coarguamꝰ errores. qui mificordiam cupiditatẽ. metũ mõ¬
bos ã appellant Conantur illi quidẽ uirtutes a uichis distingũe quod
est facilimu. Quis eni non possit liẜalem a prodigo seꝑare ut illi fatĩt
Rut parcu a sordido aut quietũ ab merti aut ͭͣitu atimido qr hec que
sunt bona fines suos habeant / quos si excesserint in uitia labuntur sita ut

Expanded text:
cra insensibilia excolunt et quidquid pretiosi habent in ea conferunt, quibus nec uti cra insensibilia excolunt et quidquid pretiosi habent in ea conferunt, quibus nec uti possunt nec gratias agere, quod acceperint, quanto iustius est et uerius uiuentia dei simulacra excolere, ut promereare uiuentem ? quae sicut usui habent quidquid acceperint et gratias agunt, ita deus, in cuius conspectu bonum feceris, et probabit et mercedem pietatis exsolest pro uitio semper habuerunt. libet hic interponere unum de philosophia locum, ut illorum plenius coarguamus errores qui misericordiam cupiditatem metum morbos animi appellant. conantur illi quidem uirtutes a uitiis distinguere: quod est sane facillimum. quis enim non possit liberalem a prodigo separare, ut illi faciunt, aut parcum a sordido aut quietum ab inerti aut cautum a timido, quod haec quae sunt bona fines suos habent ? quos si excesserint, in uitia labuntur, ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qui tertiũ gradum is simi litudinem dei assecutꝰ idetur. Est enĩ pene¬
ssup̃ humanũ modu ne in cogitatione quidẽ admittẽ quod sit uel facto
malũ uel improbũ dictu Itaq c̾tiã iusti hoiẽs qui frenare se pn̾t ab omĩ oꝑe ĩ¬
iusto. nõ nũ tũ ipã fragilitate iuĩcuntur ut uel in ira malũ dicant. uel in as¬
pcũ rerũ delectabiliu cogitatione tacita nõ ꝯcupiscat. Q si mortalis ⁊ditio¬
non patitur eẽ hominẽ ab omi macula putũ. dicunt ergo largitione ꝑpetua petã¬
alis cr̃ms aboleri. Unũ est igitur sapientis ⁊ iusti ⁊ uitalis ura oꝑis opus dinitias
suas in sola iustitia collo care. qua profecto qui eget / licet ille cresum. aut
crassum dinns suꝑet. Hic pauꝑ hic nuidus hic mendicꝰ putanous est
Etunda est igitur oꝑa ut indumento iusticie pietatisq uelemͤ quo nos exnat
nemo quod nobii sempiternuĩ p̃beat ornamentũ. Nam sideorũ cultores fimula

Expanded text:
 qui tertium, is uero similitudinem dei adsecutus uidetur. est enim paenesupra humanum modum ne in cogitationem quidem admittere quod sit uel factu malum uel inprobum dictu. itaque etiam iusti homines, qui frenare se possunt ab omni opere iniusto, nonnumquam tamen ipsa fragilitate uincuntur, ut uel in ira malum dicant uel in aspectu rerum delectabilium cogitatione tacita concupiscant. quodsi mortalis non patitur esse hominem ab omni macula purum, debent ergo largitione perpetua peccata carnis aboleri. Unum est enim sapientis, et justi, et vitalis viri opus, divitias suas in sola justitia collocare: qua profecto qui eget, licet ille Craesum, aut Crassum divitiis superet, hic pauper, hic nudus, hic mendicus putandus est. Danda igitur opera, ut indumento justitiae pietatisque velemur, quo nos exuat nemo, quod nobis sempiternum praebeat ornatum. Nam si deorum cultores si
Abbreviated transcription (Latin):
beant donum et sacrifitiu. donũ inꝑpetuũ. sac̃ficiũ ao rẽpus. Tleri
ap̃ istas qui nullo mõ rõnem diuinatis intelligũt. donũ est quicꝗ
auro argẽto q fab̾catur Ite ꝗcquid pi pura et sirico texitur sac̃ ficiũ¬
est iuctima. et quec̃q in ara cremantur Sed utroq non utit deus
quia ⁊ ip̃e incõruptus est et illus totum cõruptibile Itaq deo utrũ¬
ꝙ incõperale offerendum ẽ quo utit᷑ domĩ est integritas aĩ Sacri¬
fitiũ laus et hynus. Si enĩ deus non uidetur etergohis rebus coli

Expanded text:
beant, donum et sacrificium, donum in perpetuum, sacrificium ad tempus. uerum beant, donum et sacrificium, donum in perpetuum, sacrificium ad tempus. uerum apud istos, qui nullo modo rationem diuinitatis intellegunt, donum est quidquid auro argentoque fabricatur, item quidquid purpura et serico texitur, sacrificiumque uictima et quaecumque in ara cremantur. sed utroque non utitur deus, quia et ipse incorruptus est et illud totum corruptibile. itaque deo utrumque incorporale offerendum est, quo utitur. donum est integritas animi, sacrificium laus et hymnus; si enim deus non uidetur, ergo his rebus coli
Abbreviated transcription (Latin):
Unc de satficio pauca dicamus Ebur inquit Plato non castũ
donũ deo Ruiel engo piata serico ⁊ texta ptiosa mo uero nõ¬
N
castum domim deo Ruicquid cõmipi pot ꝗrquid surripi pot Sedsit
hoc uidit non oportẽ iuuenti offerre aliquiol quod sit ex mõtuo cor¬
pore cur nont illuo non iudit non debere incõporali corporale mimus
offerri Quanto meliuis Seneca et uerus lultis ne nos inquit deũ
cogitare magnu et placidum et maiestate lem uerendum amicu
et semꝑ in pioximo non ĩ molationib nec sang̃ne multo colendum
Que enĩ ex truadatione ĩmerentiuz uoluptas est Sed mente pura
bo no honestoq puro ꝓposito non templa illi cõgestis in altitudinem
saxis oxtruenda sunt in suo ciuq consetrandum est est pectore
Lestos etũ et geminas et cetã que hñtur in p̃tio siquis purat deo cata
is plane quid sit deus nescit cuii putat uoluptati cẽcustes quas:
nisi ꝙ ipẽ ĩ nulla diuina lege sua poposcit᷑. duo sunt que offerui de¬

Expanded text:
unc de sacrificio ipso pauca dicamus. ebur inquit Plato non castum donum deo. quid ergo? picta scilicet et texta pretiosa? immo uero non castum donum deo quidquid corrumpi, quidquid subripi potest. sed sicut hoc uidit, non oportere uiuenti offerri aliquid quod sit ex mortuo corpore, cur illud non uidit, non debere incorporali corporale munus offerri? quanto melius et uerius Seneca uultisne uos inquit deum cogitare magnum et placidum et maiestate leni uerendum, amicum et semper in proximo, non immo lationibus nec sanguine multo colendum — quae enim ei trucidatione immerentium uoluptas est? —, sed mente pura, bono honestoque proposito? non templa illi congestis in altitudinem saxis extruenda sunt: in suo cuique consecrandus est pectore. uestes igitur et gemmas et cetera quae habentur in pretio si quis putat deo cara, is plane quid sit deus nescit: cui putat uoluptati esse eas res quanisi quod ipse in illa diuina lege sua poposcit? duo sunt quae offerri de
Abbreviated transcription (Latin):
fauatia mala. sic ad uerũ malum ꝑfallatia bona ꝑuenitur. Cauenda sunt
igitur oblectamenta ista tanꝙ̃ laquei ⁊ plige nec ad suauitudinũ
molliae capiti sub ditionem mortis cum ipo t pore iedigamue cuinog

Expanded text:
fallacia mala, sic ad uerum malum per fallacia bona peruenitur. cauenda sunt fallacia mala, sic ad uerum malum per fallacia bona peruenitur. cauenda sunt igitur oblectamenta ista tamquam laquei et plagae, ne suauitudinum mollitie capti sub dicionem mortis cum ipso corpore redigamur, cui nos
Abbreviated transcription (Latin):
gerit fortasse quispiã dixĩt Cur ergo illa facta sunt insi ut hns fruamͦ¬
corpus ptinẽt. nichil est quod a nobis dispuret nisi forte ꝗs
exigit ut ditamus turpe eẽ sapienti a bono si uentei et gule
ẜ̾uiat. si imgnentis oblinicus ant florib coronatꝰ incedat que qut̃ ficit
utiq insapiens et in eptus ⁊ nichil est ⁊ ꝙ̃ ut odor quidem ꝓtutis atti
At eni sepe iam dictum est iuxtutẽ nullam futurã fuisse nisi hret que
opp̾merent Itaq fect omiã deus ad instruendum certame rerum
duaꝵ. etgo illecebre uoluptatũ arma sunt illiꝰ cuiꝰ unum opus est
expugnare ꝟtutem uisticia q ab hominib exdudẽ his blandimẽte
et surauitatib titillat animas Sat enĩ qr mõtis est fa noluptas fabra¬
catrix Ham sic̃ deus hoiẽs ad uita non nisi ꝑ x̾tutem ac labore uocat
Ita ille ad mortẽ ꝑ delicias ac uoluptates Et sic̃ ad uerũ bonum ꝑ

Expanded text:
gerit. fortasse quispiam dixerit \'cur ergo illa facta sunt, nisi ut iis fruamgerit. fortasse quispiam dixerit \'cur ergo illa facta sunt, nisi ut iis fruamcorpus pertinent, nihil est quod a nobis disputetur, nisi forte quis exigit ut dicamus turpe esse sapienti ac bono, si uentri et gulae seruiat, si unguentis oblitus aut floribus coronatus incedat: quae qui facit, utique insipiat enim saepe iam dictum est uirtutem nullam futuram fuisse, nisi haberet quae opprimeret. itaque fecit omnia deus ad instruendum certamen rerum duarum. ergo mlecebrae istae uoluptatum arma sunt illius cuius unum opus est expugnare uirtutem iustitiamque ab hominibus excludere. his blandimentis et suauitatibus titillat animas: scit enim quia mortis est fabricatrix uoluptas. nam sicut deus hominem ad uitam non nisi per uirtutem ac laborem uocat, ita ille ad mortem per delicias ac uoluptates, et sicut ad uerum bonum per
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s intelligerent que ipe omĩb loquebitur Ergo qui ueritati stu¬
det qui non uult seipẽ deciꝑe abiciat inimitas obnoxias noluptates
que nam sibi ñtiant ut corpus s̾ibi dulces p̾ferantur uera falsis et̾ na
breuib utilia iocundis Nichil aspectu gratum sit nisiquos iuste quod
piefieri iudeas. Nichil auditu suaue nisiꝙ alit nã meliorem q te ro¬
dit Maxime que hit sensus non est ad iuntuiz retorquendu qui nobis iõ
datus est ut doctnam dei p̾ciꝑe possumꝰ Itaq si uoluptas est audire cãtꝰ¬
et carmina dei laudes cañe et idire socundum sit hec est uoluy
in f̾missione delectans cuiꝰ t̾minos siquis excesẜit. nichilq almd ex
uoluptate petierit nisi ipãm uoluptatem hic mortẽ meditatur qr
luerit catebit et̾ͥnis qui tertena p̾tulit celestra non hẽbit
Ue uolupt ol fatug ⁊ gustꝰ ꝙ iur prudens eiutue debet ut la

Expanded text:
omnes intellegerent quae ipse omnibus loquebatur. ergo qui ueritati stuomnes intellegerent quae ipse omnibus loquebatur. ergo qui ueritati studet, qui non uult se ipse deicere, abiciat inimicas ac noxias uoluptates, quae animam uitiant ut corpus cibi dulces: praeferantur uera falsis, aeterna breuibus, utilia iucundis. nihil aspectu gratum sit nisi quod iuste, quod pie fieri uideas, nihil auditu suaue nisi quod alit animam melioremque te reddit, maximeque hic sensus non est ad uitium detorquendus, qui nobis ideo datus est, ut doctrinam dei percipere possemus. itaque si uoluptas est audire cantet carmina, Dei laudes canere et audire jucundum sit. Haec est voluintermissione delectans. Cujus terminos si quis excesserit, nihilque aliud ex voluptate petierit, nisi ipsam voluerit, carebit aeternis, qui terrena praetulerit, caelestia non habebit. Ad uolupt
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ non luxuriosum aut neꝙͣ non putet euz qui scentas artes
domi habeat Atqui nichil refert utrũ ne luxurrosum solus domi an cum
ppͦ exerceas in theatro Iam de spectaculis dictum ẽ restat unũ quoo
est nobis expugnandu ne capiam his que ad sensum ĩtimũ penetrãt
Nam omiã illa que uerbis carent r aeris ac u̾borum suaues som facile
tum etomĩo cum suauitate decipiens capit mẽtes et quo uoluerit in¬
pellit Inde hoiẽs lrãti cum ad religionem dei accesserint ab aliquo ĩ¬
perio doctore fundati minꝰ credunt Assueti enĩ dulcib ⁊ politis eEt oror¬
b siue carminib diuinaꝵ lrãꝵ simplicem comunẽq ẜmonem pro
sordido asꝑnantur. Id enĩ querit qd sensum demulceat ꝑsuadet aut
quicquid fuaue est et aĩo penitus dum delectat insidit᷑. dum igitur
deus et mentis et uocis et lingue artifex diẜre loqui non pot Imo nõ
sũma prouidentia carere fuco uoluit qui ea que diuina sunt ut

Expanded text:
enim non luxuriosum ac nequam putet eum qui scaenicas artes domi habeat? atquin nihil refert utrumne luxuriam solus domi an cum populo exerceas in theatro. sed iam de spectaculis dictum est. restat unum quod est nobis expugnandum, ne capiamur iis quae ad sensum intimum penetrant. nam illa omnia quae uerbis carent, id est aeris ac neruorum suaues soni possun compositum et oratio cum suauitate decurrens capit mentes et quo uoluerit inpellit. inde homines litterati cum ad religionem dei accesserint ab aliquo inperito doctore fundati, minus credunt. adsueti enim dulcibus et politis sine orationibus siue carminibus diuinarum litterarum simplicem communemque sermonem pro sordido aspernantur. id enim quaerunt quod sensum demulceat, persuadet autem quidquid suaue est et animo penitus, dum delectat, insidit. num igitur deus et mentis et uocis et linguae artifex diserte loqui non potest? immo uero summa prouidentia carere fuco uoluit ea quae diuina sunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ch natales eoꝵ l temploꝵ nouoꝵ dedicationes sunt constitute et p̃minuis
quenationes que uocantut munera saturno sinnt atribure Ludi aute
spetaculoꝵ docet Si quis igitur spectaailis int̾est atq religionis grã d
nenitur discessit ad ei cultu et ad deos fe contulit quoꝵ natalẽs et festa

Expanded text:
ob natales eorum, vel templorum novorum dedicationes sunt constituti. Et primitus ob natales eorum, vel templorum novorum dedicationes sunt constituti. Et primitus quidem venationes, quae vocantur munera, Saturno sunt attributae; ludi autem Spectaculorum docet. Si quis igitur spectaculis interest, ad quae religionis gratia convenitur, discessit a Dei cultu, et ad deos se contulit, quorum natales et festa
Abbreviated transcription (Latin):
hominib Admonentur utiq qui facẽ possut et inflimant. lbidine que
aspcũ maxime concitatur Ac feguisq ꝓsexu in illis ymagmib ptefigurat
ꝓbant q illa dum rident et adherentib uiciis corruptioneg ad cubilia re¬
uertunt: Nec pueri modo quos p̾maturis uiciis imbui non o s etiam
senes quos pectare iam non decet Circensiuz quoq ludoꝵ rõ quid aliud¬
ht̃ nisi uarietatem leuitatem insania Tanto namq impetu concitantur
aĩ in furore ꝓto illic impetu currit᷑ ut im plus spectatuli exbeant qui spec¬
tandi grã uenuit cum exclamare et efferri et exilire ceꝑit Uitanda ergospe¬
tacuila omnia non solum neꝗ uitioꝵ pectorib insidat que sedata et pacifica
ta eẽ debent Sed ne cuiꝰ nos uoluptatis ⁊ suetudo deliniat et adeo atq a
bonis oꝑib auertar. Nam ludoꝵ celebrationeg deoꝵ festa sunt Si quide

Expanded text:
omnibus cernunt? Admonentur utique quid facere possint, et inflammantur libidine, quae omnibus cernunt? Admonentur utique quid facere possint, et inflammantur libidine, quae aspectu maxime concitatur; ac se quisque pro sexu in illis imaginibus praefigurat, probantque illa, dum rident, et adhaerentibus vitiis, corruptiores ad cubicula revertuntur; nec pueri modo, quos praematuris vitiis imbui non oportet: sed etiam senes, quos peccare jam non decet. Circensium quoque ludorum ratio quid aliut, nisi levitatem, vanitatem, insaniam? Tanto namque impetu concitantur animi in furorem, quanto illic impetu curritur; ut jam plus spectaculi exhibeant, qui spectandi gratia veniunt, cum exclamare, et efferri, et exilire coeperint. Vitanda ergo spectacula omnia, non solum ne quid vitiorum pectoribus insidat, quae sedata et pacifica esse debent: sed ne cujus nos voluptatis consuetudo deliniat, et a Deo atque a bonis operibus avertat. Nam ludorum celebrationes, deorum festa sunt; siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
uis ille p̃testatur in scenis quoq nescio ansit cõruptela iutiosior
Nam et comice fabule de stupris uirginu loquũtur aut aniorib
meretricu. et quo magis sunt eloquentes qui flagitia illa finxer̃
eo magis sniãꝵ degantia ꝑsuadente et facilius inherent audientiũ
̃memorie uersus miosi et ornati Ite tragicie histotie subituit oculꝰ
parricidia et incesta regũ maloꝵ et contͬnata scelera de monstrãt
Histrionũ quoq inpudicissimi motus quid aliuo nisi libidines
et docẽt ⁊ instigant quoꝵ eneuata corpora et ĩmuliebirm ĩcestu
hitum q moluta impuditas feminas in honestis gestib mẽtiunt᷑.
quid de mimis loquar corruptelarũ p̃forentib disciplinã qui do¬
eentadultera dum fingũt et simulatis erudust ad uera. Quid iuueng
uor unrgines ficiant cum hec et firri non sine pudore et spectari libenter ab

Expanded text:
uis ille praestatur. In scenis quoque nescio an sit corruptela vitiosior. uis ille praestatur. In scenis quoque nescio an sit corruptela vitiosior. Nam et comicae fabulae de stupris virginum loquuntur, aut amoribus meretricum; et quo magis sunt eloquentes, qui flagitia illa finxerunt, eo magis sententiarum elegantia persuadent, et facilius inhaerent audientium memoriae versus numerosi et ornati. Item tragicae historiae subjiciunt oculis parricidia, et incesta regum malorum, et cothurnata scelera demonstrant. Histrionum quoque impudentissimi motus quid aliud, nisi libidines et docent, et instigant? quorum enervata corpora, et in muliebrem incessum habitumque mollita, impudicas foeminas inhonestis gestibus mentiuntur. Quid de mimis loquar corruptelarum praeferentibus disciplinam? qui docent adulteria, dum fingunt, et simulatis erudiunt ad vera? Quid juvenes aut virgines faciant, cum haec et fieri sine pudore, et spectari libenter ab
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑesit suo. s hi sine ulla ꝯtrousia sceleratir ĩuisti s. Quid illi quog
falsa pietas cogit exponere. nũ possunt in nocentes existimari qui
uiscera sua in p̃redam canib obituint Et ꝙͣtum in ipis est crudetius
adduxit c̾te sang̃nem suum ł ad ẜuitutem T add lupanar que possint
fusum/ Tam igr̾ nefariũ est exponẽ ꝙͣ necare An enĩ parricide fa¬
cultatum anonstias ꝯqueruntur ne se plurib liberis educandis
suffice̾ posse pretendunt qͣi uõ aut facultates in ptãte sint possiolenti¬
umi aut non quotidie deus ex dinitib pauꝑes et ex panꝑib duu¬
tes fatiat Quare siquis liberos ob pauperiem non pot̾itit educare.
Satius est ut se ab uxorii cangressione contineat ꝙͣ sceleratis maĩb
dei oa cõrumpat Ergo si homicidui facẽ nullo mõ licet nec int̾ eẽ
nullo mõ ꝯceditur nẽ consciã ꝑfundat illuis cenor si ꝗ populo sag¬

Expanded text:
parcunt suo: sed hi sine ulla controversia scelerati et injusti. Quid illi, quos parcunt suo: sed hi sine ulla controversia scelerati et injusti. Quid illi, quos falsa pietas cogit exponere? Num possunt innocentes existimari, qui viscera sua in praedam canibus objiciunt, et quantum in ipsis est, crudelius addixit certe sanguinem suum, vel ad servitutem, vel ad lupanar. Quae autem possint, fusum. Tam igitur nefarium est exponere, quam necare. At enim parricidae facultatum angustias conqueruntur; nec se pluribus liberis educandis sufficere posse praetendunt: quasi vero aut facultates in potestate sint possidentium, aut non quotidie Deus ex divitibus pauperes, et ex pauperibus divites faciat. Quare si quis liberos ob pauperiem non poterit educare, satius est, ut se ab uxoris congressione contineat, quam sceleratis manibus Dei opera corrumpat. Ergo si homicidium facere nullo modo licet, nec interesse omnino conceditur, ne conscientiam perfundat ullus cruor: siquidem populo sang
Abbreviated transcription (Latin):
Irascunt᷑ ce pugnantib nisi celeriter e duob alter occisus est et tãq̃
hum anũ sanguinem sitiant odenint morag alios illis cõperes dari pos¬
cunt recensiõres ut ꝙ̃ p̾mũ oculos suos satiẽt hant ꝯsuetudine ĩbuti
humanitatem ꝑdiderunt Itaq non parcant ĩ ĩ nocentib s ex̃cent in
qm̃ occisio ipã ꝓhibetur Itaq in hoc dei p̾cepto nullã ꝓrsus exceptionem
fiet oportes quĩ occidere hominem sit semꝑ nefas que deus scm̃ aial
eẽ uoluit Ergo ne illuo concedi aliquis exĩstimet ut recentes natos
liceat oblidẽ ⁊ que uel maxima est impretas ad uitam deus inspirat
aias non ad mortem Uerum hoies ut quod sit facinus quo manꝰ
suas non polluant tudib ad huc et simplicib aĩs abnegant lucem
non ad sedatam Expectet uo align ut alieno sangni pr̃ant qui nõ

Expanded text:
irascuntur etiam pugnantibus, nisi celeriter e duobus alter occisus est, et tamquam irascuntur etiam pugnantibus, nisi celeriter e duobus alter occisus est, et tamquam humanum sanguinem sitiant, oderunt moras. alios illis conpares dari poscunt recentiores, ut quam primum oculos suos satient. hac consuetudine inbuti humanitatem perdiderunt. itaque non parcunt etiam innocentibus, sed exercent in quoniam occisio ipsa prohibetur. Itaque in hoc Dei praecepto nullam prorsus exceptionem fieri oportet, quin occidere hominem sit semper nefas, quem Deus sanctum animal esse voluit. Ergo ne illud quidem concedi aliquis existimet, ut recens natos liceat oblidere, quae vel maxima est impietas; ad vitam enim Deus inspirat animas, non ad mortem. Verum homines, ne quod sit facinus, quo manus suas non polluant, rudibus adhuc et simplicibus animis abnegant lucem non a se datam. Expectet vero aliquis ut alieno sanguini parcant, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
tñ spectacula hec publica non ꝯtendunt itaq his delectatur et libententer
intersunt Que qm̃ maxima sunt irritamenta intioꝵ et ad cõrumpendo
aiõs potissime ualent. tollenda sunt nobis qr non mõ ad beatam uitam
nichil conferunt s ĩ nocent plurimu. Nam qui hoiẽm ꝙuis ob merita
cant in quib huãnus sanguis effundet. adeo longe ab homĩb recessit bu¬
manitas ut cũ aiãs hoũi in t̾ficiant ludẽ se i opinentur nocentioreghis õĩb
quoꝵ sanguinem ueluptati hñt Quere nucan possint pii ⁊ iusti hoies eẽ
qui constitutos subictu mõtꝭ ac miẜicordiam dep̾cantes non tin patuntur
occidi s t efflagitant fert q add mortẽ crudelia et inhumana suffragia
ne uulnerib sauciati nec cruorr contenti Qmĩ ⁊̃ paissos ncentes q repet
inbent et cadauera ictib dissipati ne quis illos simulata morte deludat

Expanded text:
tamen spectacula haec publica non contemnunt. Itaque his et delectantur, et libenter tamen spectacula haec publica non contemnunt. Itaque his et delectantur, et libenter intersunt. Quae, quoniam maxima sunt irritamenta vitiorum, et ad corrumpendos animos potentissime valent, tollenda sunt nobis, quia non modo ad beatam vitam nihil conferunt, sed etiam nocent plurimum. Nam qui hominem, quamvis ob merita cant, in quibus humanus sanguis effunditur. adeo longe ab hominibus secessit humanitas, ut cum animas hominum inter- Sciant, ludere se opinentur, nocentiores iis omnibus quorum sanguinem uoluptati habent. quaero nunc an possint pii et iusti homines esse qui constitutos sub ictu mortis ac misericordiam deprecantes non tantum patiuntur occidi, sed et flagitant feruntque ad mortem crudelia et inhumana suffragia nec uulneribus satiati nec cruore contenti. quin etiam percussos iacentesque repeti iubent et cadauera ictibus dissipari, ne quis illos simulata morte deludat.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptatis Cũq homĩ sũ nã sine quis deus nichil mẽte p̃stabiliꝰ dediss
huic duuno mimeri ac dono nichil tam inimicũ ꝙ ucluptatem. Nec enĩ
libidine onante temperantie locum. ẽẽ n in uoluptatis regno uirtutem
posse ꝯsistẽ Sed eyrio deus id arco ꝟtutem dedit ut cxpugnaret ac iuncẽt
uoluptatem tamq egredientem sines sibi datos intra p̃scriptum cohcẽt
ne hommẽ suauitatib delinitum atq captum ditioni sue subicet᷑ at sempi¬
t̾na mõte mulctaret Uoluptas oculoꝵ uaria est et multiplex que capitur
tissime substulerunt Auint enĩ multo ẽẽ p̃clarius et hoñe digniꝰ celum potiꝰ
ꝙͣ celata intueri et hoc pulchrimũ opus int̾micantib astroꝵ luminib tãquã
florib adornatu ꝙͣ picta et ficta et gemis disticta mirari Seod cum diste aq
contep̃tum tͬerestriu nos exortati sunt et ad celi spectaculum excitauerunt

Expanded text:
uoluptatis. cumque homini siue natura siue quis deus nihil mente praestabilius dedisset, uoluptatis. cumque homini siue natura siue quis deus nihil mente praestabilius dedisset, huic diuino muneri ac dono nihil tam inimicum quam uoluptatem: nec enim libidine dominante temperantiae locum esse neque in uoluptatis regno uirtutem posse consistere. sed e contrario deus idcirco uirtutem dedit, ut expugnaret ac uinceret uoluptatem eamque egredne hominem suavitatibus delinitum atque captum ditioni suae subjiceret, ac sempiterna morte multaret. Voluptas oculorum varia et multiplex est, quae capitur tissime sustulerunt. Aiunt enim multo esse praeclarius et homine dignius, coelum potius, quam caelata intueri: et hoc pulcherrimum opus intermicantibus astrorum luminibus, tanquam floribus adornatum, quam picta, et ficta, et gemmis distincta mirari. Sed cum diserte ad contemptum terrestrium nos exhortati sunt, et ad coeli spectaculum excitaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Estat ut cont᷑ ꝙ q sensum uoluptates dicam breuit᷑ : nami et
apiꝰ hiori mensura im nondum flagitat Que om̃s qͥm̃ iutio¬
se ac mortifere sunt ꝟtute suꝑari atq opprimi debent Uel
ꝙ paulo oñ dicendam de affectib ad ronem sua reuocati Cetẽ aiañ¬
tes p̃ter una uoluptatẽ que ad gn̾andum ꝑtinet nulla sentiunt.
Utuntur ergo sensib ad nẽ sue necessitatem uident ut appetant ca
quib opꝰ est ad uitam tuendam. audiuĩt ĩ uicemse q dignoscut᷑ ut pos¬
sint congregari que utiba sunt ad uictum aut ex odoreꝰ iuenuit aut ex
ꝑapiunt Inutilia respiuĩt ac recisant edendi ac bibendi offitiuĩ uentris ple¬
nitudine mentiũtur. homĩ uõ solertissimi artifias ꝓuidentia dedit uolup¬
tatem infinitam et intuente uitũ cadentem quia ꝓposint ei ututem que
cum uoluptate semꝑ tamꝰ cũ domestite hoste pugret Cicero in Catone maio¬
re Supͣ uõ inquit et adulteria et om̃e flagitiũ nullis excitari alns illecebris nͥ

Expanded text:
estat ut contra quinque sensuum voluptates dicam breviter; nam et psius libri mensura jam modum flagitat: quae omnes, quoniam vitiosae ac mortiferae sunt, virtute superari atque opprimi debent; vel quod paulo ante dicebam de affectibus ad rationem suam revocari. Caeterae animantes praeter unam uoluptatem, quae ad generandum pertinet, nullam sentiunt. utuntur ergo sensibus ad naturae suae necessitatem: uident, ut adpetant ea quibus opus est ad uitam tuendam; audiunt inuicem seque dinoscunt, ut possint congregari; quae utilia sunt ad uictum aut ex odore inueniunt aut ex sapore percipiunt, inutilia respuunt ac recusant; edendi ac bibendi officium uentris plenitudine metiuntur. homini uero sollertissimi artificis prouidentia dedit uoluptatem infinitam et in uitium cadentem, quia proposuit ei uirtutem, quae cum uoluptate semper tamquam cum domestico hoste pugnaret. Cicero in Catone maiore stupra uero inquit et adulteria et omne flagitium nullis excitari aliis inlecebris nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuocemus/ Sic ea que ahi timent excelsa et insu ꝑabili mẽte dolorẽ mõte¬
q calcamus. Hec est uirtus hec uera constantia in hoc tuenda et sẜuãda
solo ut nullꝰ nos terror. nulla uis adeo possit euertẽ Uera igit Cice¬
ronis illa sniã est. Nemo inquit iustus ẽẽ põt qui mortẽ qui dolorem
qui exiluĩ qui egestatem timet It senece in libris moral pħie dicentis
Hic est ille hom̃o honestus qui nõ apice purpura ue. non lictoꝵ insig¬
nis ministerio. s mlla re minor qui cũ mortẽ in uicina endet non
sic ꝑturbat᷑ tãꝙͣ rem nouã uideĩt qui siue toto corpore tormenta pa¬
cienda sunt. siue flama ore rapienda est siue extendende ꝑ patibu¬
lum manus non querit ꝗͥ patiatur s ꝙͣ bñ. Qui aut̃ deũ colit nec patit
simos limites nosse aut tene̾ possint oĩno Quisꝗs ẽ a religione dei sin¬

Expanded text:
provocemus. Sic ea, quae alii timent, excelsa et insuperabili mente dolorem morteprovocemus. Sic ea, quae alii timent, excelsa et insuperabili mente dolorem mortemque calcamus. Haec est virtus, haec vera constantia, in hoc tuenda et conservanda solo, ut nullus nos terror, nulla vis a Deo possit avertere. Vera igitur Ciceronis illa sententia est: « Nemo, inquit, justus potest esse, qui mortem, qui dolorem, qui exilium, qui egestatem timet. » Item Senecae in libris moralis Philosophiae dicentis: « Hic est ille homo honestus, non apice, purpurave, non lictorum insignis ministerio, sed nulla re minor, qui cum mortem in vicinia videt, non sic perturbatur, tanquam rem novam viderit; qui, sive toto corpore tormenta patienda sunt, sive flamma ore rapienda est, sive extendendae per patibulum manus, non quaerit quid patiatur, sed quam bene. » Qui autem Deum colit, haec patitur, simos limites nosse aut tenere possit omnino, quisquis est a Religione Dei sin
Abbreviated transcription (Latin):
eius ĩmota est.s ne oportet quidẽ. qr sicut aqua semꝑ iacens ⁊ ꝗeta insalubris
⁊ magis turbida est Enc aĩmꝰ in motꝰ ⁊ torpens inutilis est et sibi nec uitã¬
ipam tueri potit qr nec faciet quicꝙ nec cogitabit. cũ cogitatio nichil aliud
sit ꝙͣ mentis agitatio. Deniq qui hanc ĩmobilitati ãĩ asserunt. p̾uare añm
uita uolunt. qͣr uita actuosa est mors ꝯeta. Quedam etĩa ⁊ ce pro ꝟtutib
hũt. s eaꝵ modũ ht̃ non tenent. Uirtus est constantia. non ut inferẽ¬
tib ĩuiria inferamiꝰ resistamꝰ. iis enĩ cedendũ est. quod cur fieri deat
lis minis aut suppliciis terreamur: quo minꝰ dei uissionẽ iussions hoĩs
tem susciꝑe malimꝰ. lib̾tatemq defendamus adusus in potentiũ stultam
uecordemq uiolentiam et om̃s seculi minas atq terrores fortitu ddine aĩ

Expanded text:
eius in motu est, sed ne oportet quidem, quia sicut aqua semper iacens et quieta insalubris eius in motu est, sed ne oportet quidem, quia sicut aqua semper iacens et quieta insalubris et magis turbida est, sic animus inmotus ac torpens inutilis est etiam sibi, nec uitasam tueri poterit, quia nec faciet quicquam nec cogitabit, cum cogitatio ipsa nihil aliut sit quam mentis agitatio. denique qui hanc immobilitatem animi adsernnt, priuare animum uita uolunt, quia uita actuosa est, mors quieta. quaedam etiam recte pro uirtutibus habent, sed earum modum non tenent. uirtus est constantia, non ut inferentibus iniuriam resistamus — his enim cedendum est; quod . cur fieri debeat lis minis aut suptem suscipere malimus, libertatemque defendamus adversus impotentium stultam vecordemque violentiam, et omnes saeculi minas atque terrores fortitudine animi
Abbreviated transcription (Latin):
et non meritis ⁊ cum opꝰ non est et sine respcũ rei familiaris effundat
Quidergo prodigum ne dicemꝰ eum qui mĩc causa tribuit egentib uit
cum Atq̃ni multum refert utrũ ne scortis ꝑꝑter libidinem largiare an
miscris ꝓꝑter humanitatẽ. utrũ petina tua prahtores alea tores lenones¬
q decipiant. an illam pietati ac deo p̾stes. utrum ne illam uentri ac gule
ingeras. an in thesanro institie reponas. utergo iutiũ est effunde̾ in mała
ꝑtem sic in bonam uirtꝰ. Siuirtꝰ est non parcẽ opib que pnt reꝑari ut
nilalius dixim ꝙͣ insanos qui hominẽ miteas sotiale aiãl orbant fuo noĩe
qui enulsis affectib ꝗbi omĩs constat humanitas ad ĩmobilem stuporem
mentis ꝑducẽ nolunt dum student aĩn ꝑturbationib hb̾are/ et ut ipsi
dicũt ꝗetum tñsquillumq reddẽ quod fieri non tm̃ non pot . qr uis et ratio

Expanded text:
qui et non meritis et cum opus non est et sine respectu rei familiaris effundat. qui et non meritis et cum opus non est et sine respectu rei familiaris effundat. quid ergo? prodigumne dicemus eum qui misericordiae causa tribuattum? Atqui multum refert utrumne scortis propter libidinem largiare, an miseris propter humanitatem: utrum pecuniam tuam perductores, aleatores, lenonesque diripiant; an illam pietati ac Deo praestes: utrumne illam ventri ac gulae ingeras, an in thesauro justitiae reponas. Ut ergo vitium est, effundere in malam partem: sic in bonam, virtus. Si virtus est, non parcere opibus, quae possunt reparari, ut nihil aliut dixerim quam insanos qui hominem, mite ac sociale animal, orbant suo nomine, qui euulsis adfectibus quibus omnis constat humanitas, ad immobilem stuporem mentis perducere uolunt, dum student animum perturbationibus liberare et, ut ipsi dicunt, quietum tranquillumque reddere. quod fieri non tantum non potest, quia uis et ratio
Abbreviated transcription (Latin):
endis terrestrib bonis tota x̾satur. Nos aũt sũmum bonum non refer¬
rimꝰ ad corpꝰ. s omẽ offitiũ soluis aiẽ ꝯẜuatione metit. Ꝙ siut suẜ do¬
cui patrimomo minime parcendum est. ut humanitate iustitiamq ce¬
neamꝰ. non est uirtꝰ frugi esse quod nomẽ spe uirtutis fallit ac decipit.
Est enĩ frugalitas abstinentia quidẽ nolu ptum s conitim̃ quia ex hñdi aõ¬
re descendit᷑ cum sit et uoluptatib abstinendum peciũe mĩme tem ꝑandum.
Namparte .i. mediocrit᷑ uti peciũa qͣi quedam pusillitas aĩ est ut p̾timentis
ne sibi desit. aut desꝑantis posse illa reparare. Nut ꝯtemptum terrestriu
non capientis. Sedilli rursus ci quirei famihan sue non parcat prodigũ
uocant. nam ita lib̾alem distingñt a prodigo ꝙ is liberalis sit qui et bene
meritis ⁊ cum oportet ⁊ ꝙͣtum satis sit ał est. Largiatur uõ prodigus ꝗ

Expanded text:
endis terrestribus bonis tota uersatur. nos autem summum bonum non refeendis terrestribus bonis tota uersatur. nos autem summum bonum non referimus ad corpus, sed omne officium solius animae conseruatione metimur. quodsi, ut supra docui, patrimonio minime parcendum est, ut humanitatem iustitiamque teneamus, non est uirtus frugi esse: quod nomen specie uirtutis fallit ac decipit. est enim frugalitas abstinentia quidem uoluptatum, sed eo uitium, quia ex habendi amore descendit, cum sit et uoluptatibus abstinendum et pecuniae minime temperandum. nam parce id est mediocriter uti pecunia quasi quaedam pusillitas animi est aut praetimentis ne sibi desit aut desperantis posse se illam reparare aut contemptum terrestrium non capientis. sed illi rursus eum qui rei familiari suae non parcat prodigum uocant. nam ita liberalem distinguunt a prodigo, quod is liberalis sit qui et bene meritis et cum oportet et quantum satis est largiatur, prodigus uero,
Abbreviated transcription (Latin):
que si effiait ut contemptinsint omĩa que acetis arpetantur. suma uirtꝰ est
Si quidem ꝯtinentie mater est. iõq illud potiꝰ efficẽ debemꝰ. ut affectꝰ
quib p̃ue uti uitiũ est diragamꝰ in rectum. Nam iste ꝯcitationes nor uito
currui files sunt. in quo tte moderando sum restoris offitũ est ut uia noũit qũa
si tenebit licet cencitare ierit non offendet. Si aũt erraũt. licet pliade ac lenit᷑
eat / aut ꝑ confragosa uerabit᷑ aut ꝑ p̃cipitia labetur. Autcerte quo nõ opus ẽ¬
deferetur Sie cursus ille uite qui affectib uelut equis ꝑnicib ducitur. si miam
rectam teneat fungetur officio Metꝰ igitur et cupiditas si proitiãt᷑ intera
uitia fient. uirtutes aut̃ si ad ddiuina referantur. ꝑsimoniam contͣ uie¬
tutis loco heñt que si studiũ est hñdi non põt ẽẽ uirtus. qr in angendis ⁊ tu¬

Expanded text:
quae si efficit ut contemptui sint omnia quae a ceteris adpetuntur, summa uirtus est, quae si efficit ut contemptui sint omnia quae a ceteris adpetuntur, summa uirtus est, siquidem continentiae mater est. ideoque illut potius efficere debemus, ut adfectus, quibus praue uti uitium est, derigamus in rectum. nam istae concitationes animorum iuncto currui similes sunt, in quo recte moderando summum rectoris officium est ut uiam nouerit: quam si tenebit, quamlibet concitate ierit, non offendet, si autem aberrauerit, licet placide ac leniter eat, aut per confragosa uexabitur aut per praecipitia labetur aut certe quo non est opus deferetur. sic currus ille uitae, qui adfectibus uelut equis pernicibus ducitur, si uiam rectam teneat, fungetur officio. metus igitur et cupiditas si proiciantur in terram, uitia fient, uirtutes autem, si ad diuina referantur. parsimoniam contra uirtutis loco habent: quae si studium est habendi, non potest esse uirtus, quia in augendis uel tu
Abbreviated transcription (Latin):
gemitu ꝑtulit Hec uirtꝰ om̃ib ppłis atq pirouiaus in ipĩs tertrib mira¬
rem pandus timor ut ꝑipatetia uolunt s in ueram m̃a dirigendꝰ et. Na¬
ferendiq sunt metꝰ. s ita ut hic solus relinquatur. qui qm̃ legitimꝰ ac uerꝰ
est sodus efficit ut possint cetã omiã non timeri. Cupiditas queq in ter
uitia nĩatur. Sed si hec que terrena sunt ꝯcupiscat uitiũ est. uirtꝰ aut
si celestia. Qui enĩ institia qui den. quiuita ꝑpetua / qui lucem sempi¬
ternam ea que oiã que deus homĩ pollicetur ssequi cupit opes istas ⁊hono¬
res ⁊ potentatꝰ ⁊ regna ipã ꝯtepnet. Dicet fortasse aliquis stoycꝰ uolup¬
tate opꝰ esse adhec ꝯ̃secyda non cupiditate/ ymo nero parsi est uelle. multi
enĩ uellent .s cum dolor inscerib actesẜit. uoluptas cedit cupiditas ꝑscuerat

Expanded text:
gemitu pertulit. Haec virtus omnibus populis, atque provinciis, et ipsis tortoribus miragemitu pertulit. Haec virtus omnibus populis, atque provinciis, et ipsis tortoribus miratemperandus timor, ut Peripatetici uolunt, sed in ueram uiam dirigendus est auferendique sunt metus, sed ita ut hic solus relinquatur: qui quoniam legitimus ac uerus est, solus efficit ut possint cetera omnia non timeri. cupiditas quoque inter uitia numeratur: sed si haec quae terrena sunt concupiscat, uitium est, uirtus autem, si caelestia. qui enim iustitiam, qui deum, qui uitam perpetuam, qui lucem sempiternam eaque omnia quae deus homini pollicetur consequi cupit, opes istas et honores et potentatus et regna ipsa contemnet. dicet fortasse Stoicus uoluntate opus esse ad haec consequenda, non cupiditate. immo uero parum est uelle. multi enim uolunt, sed cum dolor uisceribus accesserit, uoluntas cedit, cupiditas perseuerat:
Abbreviated transcription (Latin):
cc̃uirtutes Ex aliis docendi grã sũmãq ꝑtinere ad rem maxime pu¬
to. Metũ seutimorẽ in maximo uitio ponũt. sũmaq ĩ becillitatẽ eẽ aĩ putãt
cui sit ria fortitudo quesi sit in homine locum timoriesse nullum Credt ne
tatione ut ap̃ platonem Socrates ficit qui eos contra quos disputat cgit
Stutem. Nemo dubitat quĩ timidi ⁊ imbecillis sit ai ant dolorem metuẽ
nt egestatem. Aut exiliũ. aut carcerem aut mortẽ. Que omia quis quis
nõ eehorruerit fortissimꝰ idicatur / qui aut̃ deum metuit. illa uniuersa non
metuit. ad quod probandum Argumentis opꝰ non est. Epestate sunt enĩ
semꝑspestantur q ad huic ꝑ orbem pene cultoꝵ dei in quib mexcencã¬
dis noua ⁊ ĩusitata tormenta excogitata sunt. Nam de morti gm̃b hõret
arecordari cũ ĩmamũbestiaris ultraira mortẽ carnificina seuierit
Nas eñ execrabiles corporii lacerationes felre atq ĩuicta patia sine ullo

Expanded text:
esse uirtutes. ex his iis docendi gratia sumam quae pertinere ad rem maxime puto. metum seu timorem in maximo uitio ponunt summamque inbecillitatem esse animi putant, cui sit contraria fortitudo; quae si sit in homine, locum timori esse nullum. creditne sione, ut aput Platonem Socrates facit, qui eos quos contra disputat cogit  esse uirtutem. nemo dubitat quin timidi et inbecilli sit animi aut dolorem metuere aut egestatem aut exilium aut carcerem aut mortem: quae omnia quisquis non exhorruerit, fortissimus iudicatur. qui autem deum metuit, illa uniuersa non metuit. ad quod probandum argumentis opus non est: spectatae sunt enim semper spectanturque adhuc per orbem poenae cultorum dei, in quibus excrucdis nova et inusitata tormenta excogitata sunt. Nam de mortis generibus horret animus recordari; cum immanium bestiarum, ultra ipsam mortem, carnificina saevierit. Has tamen execrabiles corporum lacerationes felix atque invicta patientia sine ullo
Abbreviated transcription (Latin):
bi soli dantur s omĩ ppło qui tibi mente diũctus est ⁊ coheret sicut homo
U unꝰ. Sisolis magnis oꝑib non sufficis prouirili parte oꝑare institia sic tñ
ut ꝙͣtum diieis int̾ cẽtõs tantũ oꝑe p̾cellas. Neq nũc suaderi tibiputes
ut remfamiliarẽ tuã minuas uel exhaurias S que insuꝑuatua fueras
impensurus ad meliora ꝯuertas. Unde bestias emis. hinc captiuos re
¶Hint ĩ notentes mortuos sepeli Qiud prodest ꝑdite ⁊ nequitie bestiarios
face̾ locupletes ⁊ instrue ad flagitia. Iñsfer ad magnũ sacrifitiũ male peritu
pliciscui. et ego audiam tuas Si miẜtꝰ laborantiñ fun̾s et ego in tuo labo¬
renuiẜebor si aut̃ non respexi̾s nec audieris. ⁊ ego aim̃ tuu con̾tra te gera
tuisq legib indicabo Dep̃mio ⁊ ꝙ in necessitate ⁊ p̃cib pauperũ ꝗsq

Expanded text:
bi soli dantur, sed omni populo, qui mente coniunctus est et cohaeret sicut homo bi soli dantur, sed omni populo, qui mente coniunctus est et cohaeret sicut homo unus. si solus magnis operibus non sufficis, pro uirili parte operare usam, sic tamen ut quantum diuitiis inter ceteros, tantum opere praecellas. neque nunc suaderi tibi putes ut rem familiarem tuam minuas uel exhaurias, sed quae in superuacua fueras inpensurus, ad meliora conuertas. unde bestias emis, hinc captos rehinc innocentes mortuos sepeli. quid prodest perditae nequitiae bestiarios facere locupletes et instruere ad flagitia? transfer ad magnum sacrificium male perituplicis tui, et ego audiam tuas: si misertus laborantium fueris, et ego in tuo labore miserebor. si autem non respexeris nec adiuueris, et ego animum tuum contra te geram tuisque te legib
Abbreviated transcription (Latin):
⁊q hac tutiꝰ ilq tnͣsquilluis ẽẽ testantur. Hoc quod tim es sollicitud inã
Iportus est Anegnoras quot ꝑiculis quot casib cu iis malis opib subiate
incedis et spolia gẽris que irrident niõs etiã tuorũ Quid gͦ dubitas bñ¬
E collocare ia quod tibi forsan cripiet. aut unũ latrocimũ aut existensre¬
pete proscriptio ant hostilis aliqua direptio Quiad nerere fluxum ⁊ fra¬
gilebonu sempiteruu Ant thesauros tuos custodi deo crede̾. ubi non
furem piedonẽ q timeas non rubiginẽ non tyrannũ Qui apud deuin
honerib que te p̃munt Ribera te ipm̃ ꝯpedib ⁊ cathems uut expedi¬
tusad oeñ curras Mlagmi er excelsi aĩ est calcare et despice mortalia
Sed si hanc uirtutem non capis ut diuitias tuas marchã dei ꝯferas
ut fragilib tibi ꝯpares firmiora. lib̾abo te metu. Omã ista p̾cepta non ti¬

Expanded text:
que hac tutius, nihil tranquillius esse testantur? hoc quod times sollicitudinum que hac tutius, nihil tranquillius esse testantur? hoc quod times sollicitudinum portus est. an ignoras quot periculis, quot casibus cum his malis opibus subiaceonustus incedis et spolia geris, quae inritent animos etiam tuorum. quid ergo dubitas bene collocare id quod tibi forsan eripiet aut unum latrocinium aut existens repente proscriptio aut hostilis aliqua direptio? quid uerere fluxum et fragile bonum facere sempiternum aut thesauros tuos custodi deo credere, ubi non furem praedonemque timeas, non rubiginem, non tyrannum? qui aput deum oneribus quae te premunt, libera te ipse conpedibus et catenis, ut expeditus ad deum curras. magni et excelsi animi est despicere et calcare mortalia. sed si hanc uirtutem non capis, ut diuitias tuas in aram dei conferas, ut fragilibus tibi conpares firmiora, liberabo te metu. omnia ista praecepta non ti
Abbreviated transcription (Latin):
consolantun fungunt: offitio ut si forte id sapienti enem̃t. nese ob hoc miserũ
putet. Nos añt non quid sapienti sit ferendum dicimꝰ. s quid ipẽ fatẽdeãt
Itaq nõ qrimꝰ nũc ntrũ ne tota fepeliendi ratio sit utilis nec re ne Sedhec
etiã si sit manis ut illi existimant tũ facienda est. nel obhoc solũ ꝙ apᵈ
homines bñ ahũane fieĩ iudeatur Aĩmꝰ enĩ queritͦ ⁊ ꝓpositum pondea¬
tur Non ergo patiemur figuram ⁊ figmentũ dei furis ⁊ nolucrib ĩ pre¬
⁊ damiacere᷑ s reodamꝰ id terre unde ortum est Et ꝙuis in homine ignoto
suctedit humanitas Et ubicũq homo desiderabit᷑. ibi exigioffitiũ m̃
fitiuz opus istum Dicet aliquis fortasse si hec omiã fecero inchil hẽbo ꝗd
enĩ si magnꝰ hominũ nũs egebit algebit morietur ut hec fatientem uel
nno die pat̾monio exui sit nctẽ. ꝑolam ne rem familiarem meo aut maio¬

Expanded text:
consolantium funguntur officio, ut si forte id sapienti evenerit, ne se ob hoc miserum consolantium funguntur officio, ut si forte id sapienti evenerit, ne se ob hoc miserum putet. Nos autem non quid sapienti ferendum sit dicimus: sed quid facere ipse debeat. Itaque non quaerimus nunc utrumne tota sepeliendi ratio sit utilis, necne: sed haec, etiamsi sit inanis ut illi existimant, tamen facienda est, vel ob hoc solum, quod apud homines bene et humane fieri videtur. Animus enim quaeritur, et propositum ponderatur. Non ergo patiemur, figuram et figmentum Dei feris ac volucribus in praedam jacere: sed reddemus id terrae, unde ortum est; et quamvis in homine ignoto succedat humanitas, et ubicumque homo desiderabitur, ibi exigi officium nosest opus justum. Dicet aliquis fenim? si magnus hominum numerus egebit algebit capietur morietur, ut haec facientem uel uno die patrimonio exui sit necesse, perdamne rem familiarem meo aut maio
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ cuiꝰ ꝑpetua dementia est. idcirco uiduas pupillosq defendi ac foue¬
riiubet. ne quis respcũ ac miẜatione pignorũ suoꝵ retardetur quomi¬
mis mortem pro iustitia fideq susapiat. s incũctanter atq fortitersb̾eat
intatis et magne oꝑationis est Quod qui fecit hic uinã hostia deo acꝗ¬
ret ⁊ quod alti dedit̃ ad tempus ipẽ adeo accipiet ineternu ultim illud¬
⁊ maxi ͫ pietatis offitiũ est peg̾noꝵ ⁊ pauperũ sepultura ꝙ illi uirtutis in¬
stitie q cloctores prorsꝰ non attigerunt Nec enĩ poterant id iidere qũ
qui utilitate omiã offitia sua mẽtiebantur in cetĩs enĩ que sup̃dicta sunt¬
derunt qĩ odore quodam neritatis retenti pris oberrart Hoc aut̃ qr nil
iidere in eo ꝯmodi poterant. reliquerunt ꝗn etiã non defuerunt qui suꝑ¬
Si si fortẽ fiat nichil eẽ incõmodi itaq inea re nontam p̾cipientiu ꝙͣ

Expanded text:
enim, cujus perpetua clementia est, idcirco viduas pupillosque defendi ac foveenim, cujus perpetua clementia est, idcirco viduas pupillosque defendi ac foveri jubet, ne quis respectu ac miseratione pignorum suorum retardetur, quominus mortem pro justitia fideque suscipiat: sed incunctanter ac fortiter subeat, anitatis et magnae operationis est: quod qui fecerit, vivam hostiam Deo acquiret; et quod alteri dederit ad tempus, ipse a Deo accipiet in aeternuet maximum pietatis officium est, peregrinorum et pauperum sepultura: quod illi virtutis justitiaeque doctores prorsus non attigerunt. Nec enim poterant id videre, qui utilitate omnia officia metiebantur. In caeteris enim, quae supra dicta sunt deprehenderunt, quasi odore quodam veritatis retenti, propius oberrarunt: hoc autem, quia nihil videre in eo commodi poterant, reliquerunt. Quin etiam non defuerunt, qui supsed, si forte non fiat, nihil esse incommodi. Itaque in ea re non tam praecipientium, quam