comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quamueracit̃ quamtimide fidei ueritaas in qͥ¬
renda sit. sollicite ꝑpendamus: Igitur ante quat̃
deeis quȩ p̃dictus felix scripta reliquit. dispute mus p̃
mittendũ uideo quo modo ꝓpriis uerbis tub: de m
adhucuiuens aliqͣ imꝓbanda ꝑsuadere conatus ẽ:
Coepit aliquando ut dixi quosdã docere : ut crede
nescisse sepulchrũ laizari cumdicerae sororibus
eius ubi posustis eum & ueracit̃ ignonere diem
iudicii: Peraciter &icmignoritsse quid confer¬
retur aduob: discipulis ambulantib inuit de his
quȩ stcta fuerant in hnerusdẽ : Veracit̃ quoq
ignonesse utrũ plusdili geretur a p& roquã ab a¬
lis discipulis cumdicer& symonpetre a mas me
plushis : hoc ut cognoui.: ac cessi ad eũ cont̃ ipsis qui¬
h. ista suadebat. & introgaui eũ utrum itaꝓrsus
sentiret. Qđ cum confirmare temptar&e: obiurga¬
ui eũ & de testatiis sũpnauos sermonesei.: Ostendi¬
q: ut potuicȩ teris que custõdic̃ ista repudiarent¬

Expanded text:
quam veraciter, quam timide fidei veritas inquiquam veraciter, quam timide fidei veritas inquirenda sit, sollicite perpendamus. Igitur antequam de eis quae praedictus Felix scripta reliquit disputemus, mittendum video quomodo propriis verbis quibusdam, adhuc vivens, aliqua improbanda persuadere conatus est. Coepit aliquando, ut dixi, quosdam docere, ut crederenescisse sepulcrum Lazari, cum diceret sororibus ejus: Ubi posuistis eum , et veraciter ignorare diem judicii, veraciter etiam ignorasse quid conferretur a duobus discipulis ambulantibus in via de his quae facta fuerant in Hierusalem; veraciter quoque ignorasse utrum plus diligeretur a Petro, quam ab aliis discipulis, cum diceret: Simon Petre, amas me plus his ? Hoc ut cognovi, accessi ad eum coram ipsis quibus ista suadebat, et interrogavi eum utrum ita prorsus sentiret. Quod cum confirmare tentaret, objurgavi eum, et detestatus sum pravos sermones ejus; ostendique ut potui, caeteris qua custodia ista repudiarent, et
Abbreviated transcription (Latin):
cirillus eiusdẽ ueritatis defensor alxandrinus
antistes dũ uell& corrigere prruitatẽ nestorii
ꝓpt̃ obscuritatẽ uerboꝵ. ut pote subtilissimȩ rei: of¬
fenditbeatũ ioħm p̃sulem antiochenȩ eccłae & eos
qui cumillo eraent: factaq est diuisio int̃ antio che¬
nam & cilexan drinã ecłam Rogatus est aut̃
ab cintiochenis theo doretus cyrri eps. ut ageret
aduersumbeatũ cyrillũ: Et mirum in modũ dum
utriq eẽ nt catholici idest & antiocheni & edexan¬
drini beatis cyrillus pͥutatur eẽ hereticas. qđ non
enet inuentus ẽ atheo doreto inter nestorium
hereticũ & cyrillũ catholicũ medius locus. unde
isdẽ theo doretus pugnans ꝓueritate . ager& c̃¬
tne ueritatẽ : Quidũ istis catholicis placer&. illis
displicer& : quod tam̃ dõ auxiliante ioħis &cyril¬
li industria correctũ est: haec itaq: id orco &d
mediũ deduxi ut quã subtilit̃ quam humiliter

Expanded text:
Cyrillus, ejusdem veritatis defensor, Alexandrinus Cyrillus, ejusdem veritatis defensor, Alexandrinus antistes, dum vellet corrigere pravitatem Nestorii, propter obscuritatem verborum, ut pote subtilissimae rei, offendit beatum Joannem praesulem Antiochenae Ecclesiae, et eos qui cum illo erant; factaque est divisio inter Antiochenam et Alexandrinam Ecclesiam. Rogatus est autem ab Antiochenis Theodoretus Cyri episcopus, ut ageret adversum beatum Cyrillum. Et mirum in modum, dum utrique essent catholici, id est, et Antiocheni, et Alexandrini, beatus Cyrillus dum putatur esse haereticus, quod non erat, inventus est a Theodoreto inter Nestorium haereticum et Cyrillum catholicum medius locus, unde idem Theodoretus pugnans pro veritate, ageret contra veritatem; qui dum istis catholicis placeret, illis displiceret: quod tamen, Deo auxiliante, Joannes et Cyrilli industria correctum est. V. Haec itaque idcirco ad medium deduxi, ut quam subtiliter, quam humiliter,
Abbreviated transcription (Latin):
tegrũ remanebit: Quic ubi fuerit fadsi alicuius
corruptio ibiueritatis in tegritas nonerit:
Valent aut̃ multũ ad ꝑpendendã subtilitetem
ueritatis quȩ dicturus sũ in hocloco. si temen com¬
p&ent̃ ualiusse explicare quȩ dico: Nestorius he¬
xp̃o diuidit acsepanet: ut indisputatione dog¬
matis sui sic deuno quasi de ducbus loquatur.
quesi aliũ suspicans dm̃ uerbũ aliũ emanihel
lic& plerũq unc̃ horũ fateatur ꝑsonam: Econtns¬
rio aut̃ eutices indogmate suo. sic deunicifilii di
loquit᷑ singulari ꝑsona: quesi deina substantia:
Et qua in quam sempit̾nam diuinitatis eius nec tiui¬
tatem confiteatur : tempor alł quoq himnanitatis non
neg& ita tam̃ ut nx̃q: substantiã ꝑmiscae atq confun¬
dit ut unct̃ tantũ modo p̃dicare intellegatur:
Cũ ergo utrũq: idest nestoriũ & eut ꝓcenueritas
fidei abiciat quȩ mediũ intereos ten& locũ. beat

Expanded text:
tegrum remanebit. Quia ubi fuerit falsi alicujus tegrum remanebit. Quia ubi fuerit falsi alicujus corruptio, ibi veritatis integritas non erit. » Valent autem multum ad perpendendam subtilitatem veritatis, quae dicturus sum in hoc loco; si tamen competenter valuissem explicare quae dico. IV. Nestorius hae Jesu Christo dividit ac separat, ut in disputatione dogmatis sui sic de uno quasi de duobus loquatur, quasi alium suspicans Deum Verbum, alium Emmanuel, licet plerumque unam horum fateatur personam. E contrario autem Eutyches in dogmate suo sic de unici Filii Dei loquitur singulari persona quasi de una substantia. Et quanquam sempiternam divinitatis ejus nativitatem confiteatur, temporalem quoque humanitatis non neget; ita tamen utramque substantiam permiscet atque confundit, ut una tantummodo praedicare intelligatur. Cum ergo utrumque, id est, Nestorium, et Eutychem, veritas fidei abjiciat, quae medium inter eos tenet locum; beatus
Abbreviated transcription (Latin):
ba: Quid enim ꝓdest dciuis ciurea sic perire qđ
uolumus non potest. aut quid obest lignet si hoc
potest. quando nihil quȩrimus nisi patere qđ
dciusũ est : Qui aut̃ omnino de dignatur begere
nñc. hab& hic sufficient̃ sc̃oꝵ patrũ sententias
adnex cs. quib confenet sensũ felicis. tantũ non
neglegat adearũ regulã fidẽ sua mpurificare:
Quia utbeatus athanasius ait. fidẽ catholicam ni¬
siquis integrẽ in uiolatãq: seruauerit: absq dubio
inae t̃nũ peribit: Et ut alius doctor dic̃. sicut uirgi¬
nitas carnis corpus in tactũ est. ita uirginitas ani¬
mȩ. fides incorrupta:. Ait &iã. Sic ẽ ueritas xp̃s.
ut totũ uerum accipiat in xp̃o: Uerũ uerbũ dĩ ds
ȩquedis patri. uene anima uent caro: Verus homo
uerus ds: Verr natiuitas : uera passio. Si aliquidluo
dixeris felsum intrat putredo de uene no serpen¬
tis : Nciscuntur uermes mendatoꝵ & nihił in¬

Expanded text:
ba: « Quid enim prodest clavis aurea, si aperire quod ba: « Quid enim prodest clavis aurea, si aperire quod volumus non potest: Aut quid obest lignea, si hoc potest, quando nihil quaerimus, nisi patere quod clausum est? » Qui autem omnino dedignatur legere nostra, habet hic sufficienter sanctorum Patrum sententias adnexas, quibus conferat sensum Felicis. Tantum non negligat ad earum regulam fidem suam purificare: quia, ut beatus Athanasius ait: « Fidem catholicam nisi quis integram inviolatamque servaverit, absque dubio in aeternum peribit. » Et ut alius doctor dicit : Sicut virginitas carnis, corpus intactum est; ita virginitas animae, fides incorrupta. » Ait etiam : « Sic es t veritas Christus, ut totum verum accipiatur in Christo verum Verbum Dei, Deus aequalis Patri, vera anima, vera caro, verus homo, verus Deus, vera nativitas, vera passio. Si aliquid hic dixeris falsum, intrat putredo, de veneno serpentis nascuntur vermes mendaciorum, et nihil in
Abbreviated transcription (Latin):
ab adiis scõs se eẽ confidunt & i doneos seputant ad¬
uidicandũ exeros & alios quidẽm ꝓpt᷑ uitã carnat¬
lẽ. alios ccut̃ ꝓpt̃ fatuitatẽ sensus despiciunt. om̃ib
tam̃ in commune de trahunt: non poss̃ illi placere
qͥdix̃: Discite ame qr mitissũ & humilis corde:
Qui aut̃ uere placere dõcurat. subiciat animã
suc̃ dõ cũ omni humilitate : lides ẽ enimpͥma. quȩ
subiungat animã dõ: de inde p̃cepta uiuendi quib
custoditis spes nñt firmatur. & nutritur caritas:
Cũ ergo cognitio & actio beatũ hominẽ faciant. sic̃
in cognitione uitandus ẽ error. ita in actione.u
cauenda ẽ nequitia: Quẽ obrem obsecro dilectio¬
nẽ unẽm qͥb hoc opus necessariũ esse dico. non uob
initicnt fastidiũ uerba simplicia. sed potius delec¬
t& uos purttas fidei : Qm̃ in uerbis disserentium
ut quidã patrũ ait ueritts a manda ÷ nonuer¬

Expanded text:
ab aliis, sanctos se esse confidunt, et idoneos se putant adab aliis, sanctos se esse confidunt, et idoneos se putant adjudicandum caeteros et alios quidem propter vitam carnalem, alios autem propter fatuitatem sensus despiciunt, omnibus tamen in commune detrahunt, non possunt illi placere qui dixit: Discite a me quia mitis sum et humilis corde. Qui autem vere placere Deo curat, cum omni humilitate. Fides est enim prima quae subjugat animam Deo, deinde praecepta vivendi; quibus custoditis, spes nostra firmatur, et nutritur charitas. Cum ergo cognitio et actio beatum hominem faciant; sicut in cognitione vitandus est error, ita in actione cavenda est nequitia. III. Quamobrem obsecro dilectionem vestram, quibus hoc opus necessarium esse dico, non vobis injiciant fastidium verba simplicia; sed potius delectet vos puritas fidei. Quoniam in verbis disserentium, ut quidam Patrum ait , veritas amanda est, non ver
Abbreviated transcription (Latin):
tnere sufficiunt dico. qui forsitan nec dignabuntur
legere hoc opus rustica simplicitate cõpositum. sed
meis similib: quib: uere scio expedire ut fidẽ suã
subtilissime corrigant . qui inciute adminaentes ui¬
tã p̃dictifelicis ꝓbanda putant cuncta quȩ dixit:
Nescientes qr nen exuita hominis m&ienda ẽ fides.
sed ex fide ꝓbandit ÷ uitt : Quam quã enimmultibe¬
ne credentes male uiuendopereant nullus tam̃
male credens bene uiuendo sclutur: Solius enim
omni potentis dĩ est nosse occulta hominum. uel quis
cũ rep̃hensibili uita humilẽ mentẽ gest&. aut qͥs
cũ laudabili uita suꝑbam. Neuterenĩ ꝑfectꝰ ẽ sed
quis eduob magis ciuctori displiceat illi soli suppo&it
nosse: Scimus nũq: qr qui infirmitatis suae bene sibis
conscii scõsse eẽ &icimsi ab ediis dicant᷑ : noncredunt
Quiciut̃ ꝓpt̃ bonam conuersationẽ dumlcuidant᷑

Expanded text:
trare sufficiunt, dico, qui forsitan nec dignabuntur trare sufficiunt, dico, qui forsitan nec dignabuntur legere hoc opus, rustica simplicitate compositum; sed meis similibus, quibus vere scio expedire ut fidem suam subtilissime corrigant; qui incaute admirantes vitam praedicti Felicis, probanda putant cuncta quae dixit; nescientes quia non ex vita hominis metienda est fides, sed ex fide probanda est vita. Quanquam enim multi bene credentes, male vivendo pereant; nullus tamen male credens, bene vivendo salvatur. Solius enim omnipotentis Dei est nosse occulta hominum, vel quis cum reprehensibili vita humilem mentem gestet, aut quis cum laudabili vita superbam. Neuter enim perfectus est. Sed quis e duobus magis auctori displiceat, illi soli suppetit nosse. Scimus namque quia qui infirmitatis suae bene sibi sunt conscii, sanctos se esse, etiamsi ab aliis dicantur, non credunt. Qui autem propter bonam conversationem, dum laudantur
Abbreviated transcription (Latin):
exfr̃ib: ut comperi indigne tuler̃ & non ꝑuersita¬
te animi ut puto. sed simplicitate ingenii arbitrae
tis me non id fecisse zelo fidei sed relo inuidentie.
bonis detrectunt ut se illis suꝑponere nitantur:
Et si d& raectionib: obtinuerint : ne illi admirent᷑.
sti cidmirationis głam conse quantur: Et qm̃ ñ des
int̃nostales quib: necesse sit . & in tegritatẽ fidei
cognoscere ꝑ quã uedecint malũ ꝑfidicie declinare
& rectis iudicus obtempenrre. ut mereantur in
dogmate pi& atis ꝓficere: oportunũ putaui ea quȩ
p̃dictꝰ iurmale sensit exagge ne nda adsumere
& uerbis eius inquib: aueritate fidesi. excessit
scõꝵ patrum seatentias opponere : Ut quis quis dig¬
natus fuerit legere : agnoscat qua cautela catho¬
licae ueritatis purissimũ sensũ sequectur
Non ego hoc doctis & eloquentib uiris quicuncta haec
optime diudicando ꝓbande ciut imꝓhanda demons¬

Expanded text:
ex fratribus, ut comperi, indigne tulerunt, et non perversitaex fratribus, ut comperi, indigne tulerunt, et non perversitate animi, ut puto, sed simplicitate ingenii, arbitrati sunt me non id fecisse zelo fidei, sed zelo invidentiae, bonis detrectant, ut se illis superponere nitantur; et si detractionibus obtinuerint ne illi admirentur, isti admirationis gloriam consequantur. Et quoniam non desunt inter nos tales quibus necesse sit et integritatem fidei cognoscere, per quam valeant malum perfidiae declinare, et rectis judiciis obtemperare, ut mereantur in dogmate pietatis proficere, opportunum putavi ea quae praedictus vir male sensit, exaggeranda assumere, et verbis ejus, in quibus a veritate fidei excessit, sanctorum Patrum sententias opponere, ut quisquis dignatus fuerit legere, agnoscat qua cautela catholicae veritatis purissimum sensum sequatur. II. Non ego hoc doctis et eloquentibus viris, qui cuncta haec optime dijudicando, probanda aut improbanda demons
Abbreviated transcription (Latin):
emendatur: Apłica nat̃o: doc trint:
qͦq eẽ uult : amplectentẽ eum qͥ scđ i doetrinam
ẽ fidelẽ sermonẽ . ut potens sit ex hortari indoo¬
trin sanai. &eos qͥ contre dicunt arguere. Quod
sisemꝑ sectandũ fuit. quanto magis nunc quan¬
doiam ꝓpinquũ eẽ cernimus tempus illud
dequo dñs loquitur : Uerumtam̃ ueniens filius
hominis. putas inueni& fidẽ suꝑ ternem
OBIT̃ FELCIS ILOS. QUIFUERAT QUONDÃ
ep̃s. insede orgell&ana. inuenta est a nobis quȩ¬
dã scedulc cibeo ȩdita. subsp&ie introgictionis
& responsionis : Quã cum legentes considentre¬
mus: inspeximus hominẽ diligent̃ & frrudu
de tectus & conuictus & ꝓpt̃ quã abhonore epis¬
copatus depositus: Quilic & aliqͣ uerba quȩ prius
impudẽnt̃ efferebat. postec supp̃sserit :
Aliqͣ tecm̃ nunc ađdidit quȩ tunc reticuit:
Quã scȩdulã ego ut potui uxta ueritatẽ fidei cũ
re p̃bendissem uł rep̃hendendã pablicassẽ qͥdam

Expanded text:
emendatur. Apostolica namque doctrina quoque esse vult amplectentem eum qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem, ut potens sit exhortari in doctrina sana, et eos qui contradicunt arguere. Quod si semper sectandum fuit; quanto magis nunc, quando jam propinquum esse cernimus tempus illud, de quo Dominus loquitur: Verumtamen veniens filius hominis, putas inveniet fidem super terramobitum Felicis illius qui fuerat quondam episcopus in sede Orgelletana inventa est a nobis quaedam schedula ab eo edita sub specie interrogationis et responsionis: quam cum legentes consideraremus, inspeximus hominem diligenter et frauddetectus et convictus, et propter quam ab honore episcopatus depositus: qui licet aliqua verba, quae prius imprudenter efferebat, postea suppresserit, aliqua tamen nunc addidit, quae tunc reticuit. Quam schedulam ego, ut potui, juxta veritatem fidei cum reprehendissem, vel reprehendendam publicassem, quidam
Abbreviated transcription (Latin):
neq: necessitate. sed nectunc: In uͦ quippe filio de sub¬
stantia patris genito uoluntas ncctiuitatẽ p̃ire non
potest ubi natune prȩcedit sedneq necessitate quȩ in do
utiq non est: quantũ uero adhumanitatis eius substan¬
tiã conuenit eundem filiũ suum quia non exsemetip¬
soge nuit. sedde substantia matris uirginis creauit. &
nasciuoluit. ob hoc uoluntate ꝓpt̃ redemptionẽ nr̃e i
non quadib& necessitate eius filius creditur: In hcco
sententia felix primũ exint̃ rogatione suꝑfluci & ua¬
na qua in t̾rogat utrũ uoluntate annecessitate genu¬
ert pect̃ filiũ : Oecasione msibipanet ꝑueniendi adid
quodmale sentit & loquendo explicare ñ audet: dicen¬
donãq in uero quippe filio de substantia patris gem

Expanded text:
In vero quippe filio de substantia patris genito, voluntas nativitatem praeire non potest, ubi natura praecedit. Sed neque necessitate, quae in Deo utique non est. Quantum vero ad humanitatis ejus substantiam convenit, eumdem Filium suum, quia non ex semetipso genuit, sed de substantia matris virginis creavit, et nasci voluit, ob hoc, voluntate propter redemptionem nostram, non qualibet necessitate ejus filius creditur. » X. In hac sententia Felix primum ex interrogatione superflua et vana, qua interrogat, utrum voluntate an necessitate genuerit Pater Filium, occasionem sibi parat perveniendi ad id quod male sentit, et loquendo explicare non audet. Dicendo namque: In vero quippe filio de substantia patris ge
Abbreviated transcription (Latin):
potius hominẽ factũ eẽ decernimus h eͣo itaq gne
a pietate dogmatũ dicimus excȩssisse eos qͥ p̃su¬¬
munt dicere ad sũptum hominẽ & ad firmant
oportere eũ sicut alterũ alteri coadorari filio dĩ:
Itẽ ipse : ł cictus estigit᷑ homo non adsumpsit hominẽ
sicut nestorio plac&: Et ut crederet᷑ q factus ẽ homo
manens qđ erat uidelic& ds̃ iuxta nactunem. Idcir¬

Expanded text:
potius hominem factum esse decernimus. Hac itaque gratia potius hominem factum esse decernimus. Hac itaque gratia a pietate dogmatum dicimus excessisse eos qui praesumunt dicere assumptum hominem, et affirmant oportere eum sicut alterum alteri coadorari filio Dei. » Item ipse: « Factus est igitur homo, non assumpsit hominem, sicut Nestorio placet. Et ut crederetur quia factus est homo, manens quod erat, videlicet Deus, juxta naturam; idcir
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m nomina uerit & pꝰpituca subiunx̃ a nitheme sit:
Etitẽ. Siquis hominẽ qui inuirgine creatusẽ. huac
eẽ unigentũ dexerit. & pptuca subiunx̃. a nat̾e¬
masit: Ecce habes sententias nestorii quas si& in
coniunctione ꝑsonȩ. & indiuisione natuiterum
uerbis felicis confenos. inuenies eos uno sensu m¬
cedere : Videtur mihi&iã ur̃ae caritas commonen¬
da deħ qđ felix frequent᷑ gaud& dicere hominẽ
ad sũptum uł formã serui : Quã quã enĩ & pie dicipos¬
sit sicut & frequentissime dictũ a sc̃is patrib: inue¬
nitur : tam̃ considenendũ est qđ & iamimpie dict¬
possit scđm qđ innestorio haeo nr̃ĩs displicuer̃: Ad
qđ beat urillus. ita respondit : Nosquȩ meliora &
ueriones scipere consu&i . & subtiliores contingentes
intellectꝰ ad explanationẽ saenem̃ti scientiãq ꝑ¬
tudines sc̃oꝵ ꝓcitrũ: non hominẽ ad sũptũ dicimus
adõ uerbo & copulatũ ei scđm habitũ ex trinsecus sed

Expanded text:
m nominaverit, » et post pauca subjunxit, « anathema sit. » Et item: « Si quis hominem qui in virgine creatus est, hunc esse unigenitum dixerit, » et post pauca subjunxit, « anathema sit. » Ecce habes sententias Nestorii: quas si et in conjunctione personae, et in divisione naturarum, verbis Felicis conferas, invenies eos uno sensu incedere. VIII. Videtur mihi etiam vestra charitas commonenda de hoc quod Felix frequenter gaudet dicere hominem assumptum, vel formam servi. Quanquam enim et pie dici possit, sicut et frequentissime dictum a sanctis Patribus invenitur; tamen considerandum est quod etiam impie dicpossit, secundum quod in Nestorio haec verba nostris displicuerunt, Ad quod beatus Cyrillus ita respondit : « Nos quae meliora et veriora sunt sapere consueti, et subtiliores contingentes intellectus ad explanationem sacramenti, scientiamque ptudines sanctorum Patrum, non hominem assumptum dicimus a Deo Verbo, et copulatum ei secundum habitum extrinsecus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m ꝑquẽ omina factas. principalit̃ quidẽ dm̃ uer¬
bũ intellegentes substantialit̃ filiũ di : Iterũ is¬
dẽ nestorius. Si qͥs eum qui est emanuhel dm̃ ue¬
rũ eẽ dixerit & non ponus nobiscũ ds. hoc ẽ in¬
habitasse eam quȩ scđm nos ẽ naturaẽ ꝑ id qđuni¬
tus ẽ nr̃ quã de muria uirgine suscepit. & post
aliqͦsubiecit. A nathemasit. Itẽ ipse: Si qͥ sunũ
ẽẽ pꝰ ad sũptionẽ hominis nacture lit̃ difiliũ aud&
dicere cũ sit ema nuhel. A nathemasit: Itẽ ipse:¬

Expanded text:
ia facta sunt, principaliter quidem Deum Verbum intelligentes substantialiter Filium Dei. » Iterum idem Nestorius: « Si quis eum qui est Emmanuel, Deum verum esse dixerit, et non potius Nobiscum Deus, hoc est, inhabitasse eam quae secundum nos est naturam, per id quod unitus est nostrae quam de Maria virgine suscepit: » et post aliqua subjecit, « anathema sit. » Item ipse: « Si quis unum esse post assumptionem hominis, naturaliter Dei filium audet dicere, cu
Abbreviated transcription (Latin):
&atis dnore moriunt si ue&iã habuerunt ante uer¬
gentis udi sirmitate axat sannos: oem broruomi¬
upulbrituline congruo decoreseruata. Itaut nib
Proculerit abcis omĩs insirmitas omis de strmitas on
carditas omiscoruptio omis egestas omis indigen
& si quid aliud cliud summi regis non dec& regnun
Inquoresurrechonis & ꝓmissionis siluae qualese
angelis dĩ Ergo quic quid de corporib uiuis ł post
simulcũ eo quod insepulcris remansit in spiritali
corporis nouitatem exanima liscorporisu &ustas
mutatũ resorg& incorrptione atq inmortal¬

Expanded text:
orem moriuntur, sive etiam habuerunt ante vergentis ad infirmitatem aetatis annos, membrorum omnium pulchritudine congruo decore servata, ita ut nihiossidebunt . Procul erit ab eis omnis infirmitas, omnis deformitas, omnis tarditas, omnis corruptio, omnis egestas, omnis indigentia, et si quid aliud quod illud summi regis non decet regnum in quo resurrectionis et promissionis filii aequales erunt angelis Dei . Ergo quidquid de corsimul cum eo, quod in sepulcris remansit, in spiritalis corporis nouitatem ex animalis corporis uetustate mutatum resurget incorruptione adque inmortal
Abbreviated transcription (Latin):
reae qualẽ non hab& relationis regulam sps̃ s
& plimomen adinuicẽ ut si dicumus piter silii pater
& silius patris silius nonita duplicirelationis urcum¬
uersio in nomine sc̃ĩ spsinueniri potest IÑT
Quant cessitate accidit utitanon irum ferripore st
patris a silii & spm̃ sed conuerso ordine nonposiunius
dicer e patrem sp̃s sc̃i si cut dicimus patrẽ silii.
re filium sps scc̃sia dicimus plum patris ueduo patres
INT. Vtruminse parabilia sint opera scaẽ trinitatis rp.
he cade operaturo pera qr unaẽ scaẽ trinitatis operatio
di aate autinessentia Neceni patrẽ potesdicereni
omnimodis in separabili s est sc̃a trinitas sicutino peribus

Expanded text:
re aequalem non habet relationire aequalem non habet relationiet Filii nomen ad invicem, ut si dicamus Pater Filii Pater, et Filius Patris Filius: non ita duplicem relationis circumversio in nomine sancti Spiritus inveniri potest. X. INT. Qua necessitate accidit, ut ita non circumferri possit Patris et Filii spiritum: sed converso ordine non possumus dicere, Patrem Spiritus sancti, sicut dicimus Patrem Filii, ritus sancti, sicut dicimus Filium Patris, ne duo patres XI. INT. Utrum inseparabilia sint opera sanctae Trinitatis? RESP. haec eadem operdeitate, aut in essentia. Nec enim Patrem potes dicere, omnimodo inseparabilis est sancta Trinitas sicut in operibus,
Abbreviated transcription (Latin):
duo silii aestimare possint in sc̃ã trinitate. INI
Vtrum solus pater aut solus silius aut solus sp̃s sc̃s ꝑse
plenus ds̃ & ꝑ festus dicidebeat R. Utq pater
quȩq personci ꝑseplenus ds dicipotest quare non
tresdeos dicimus patrẽ & filiũ & spm̃ sem̃. RP̃
subis ant ae: pro inde unitas substantiae tresdeos pre¬
hibe dicereuł credere INT Dumtres ꝑsonas
diosuectres omnipotentes. Nec tres magnos inectres
dicuntur. ideo non lic& ca pluralinumerodicere sed sin¬
gulari. &omne nomen quod substantiã di uł essentiã
sigñsi semꝑ singalarinumero ꝓferendumẽ pater
dicuntur. IÑ T. Quo modo relatiua. R Secundũ dialeo¬
ticam relauua nomina sunt que ad aliud aliquid referunt᷑
sicut dñs ad seruam & seruus ad dominum pat̃ ad siliũ
quia nonẽ pater nsi silius sit cui sit pater. Item non ẽ.
relatiue quia sp̃s ali cuius sp̃s est. sed non sicut pater

Expanded text:
duo filii aestimari possent in sancta Trinitate. IV. INT. duo filii aestimari possent in sancta Trinitate. IV. INT. Utrum solus Pater, aut solus Filius, aut Spiritus sanctus per se plenus Deus et perfectus dici debeat? RESP. Utique Pater quaeque persona per se plenus Deus dici potest, quare non tres deos dicimus Patrem et Filium et Spsubstantiae. Proinde unitas substantiae tres Deos prohibet dicere vel credere. Inter. 6. Dum tres personas Deos, nec tres omnipotentes, nec tres magnos, nec tres se dicuntur: ideo non licet ea plurali numero dicere, sed singulari; et omne nomen, quod substantiam Dei vel essentiam significat, semper singulari numero proferendum est. Pater, dicuntur. Inter. 7. Quomodo relativa?-- Resp. Secundum dialecticam relativa nomina sunt, quae ad aliud aliquid referuntur, sicut dominus ad servum, et servus ad dominum, pater ad filium, quia non est Pater nisi Filius sit cui sit Pater. Item non est relative, quia Spiritus alicujus Spiritus est, sed non sicut Pater
Abbreviated transcription (Latin):
uram & in catholica side puritatẽ minus aliquidint
intellexissereor. Dum maximae diuina operante grã
ab in eunte uirilis robore sensus tecimhnceq ut robitus
p̃dicccor & insuperabiis dostor inside scaẽ trinitatis
esse uidereris. Cui nonde esse iux ta a postlicam contra
ꝓdest discendideciotio sinedocendi studioiuxta senten¬
tã silomonis thesaurus inuisus & saprenua abscon¬
dita ccutilitas inutriusq quo circatota deb& eecura
utuemł elle genđi indocendo ne frustra labor& indiscen
sir mamantum in ꝑp&ua sulgebunt claritatae:
propriũ est puris quo isolus ẽ pater & quo dabalio non
esi nisicse. pro priumẽ silii qđ apatregenitus ẽ. solus
a solo coauernus & consubstantialis genitori fropriũ
est sps̃ scĩ quod necingenitus nec genitus ẽ sedapa¬
tre & flio aequaliter procedens: IN TR Qua re sỹs¬
scs nondeba ingenitus ł genitus dici RP. Qui asim
genitus dicer&ur sicuit pater duo patres si genitos

Expanded text:
ram, et in catholica fide puritatem, minus aliquid in talibus intellexisse reor, dum maxime divina operante gratia ab ineunte virilis robore sensus tecum hoc egi, ut robustus praedicator et insuperabilis doctor in fide sanctissimae Trinitatis esse videreris; cui non deesse, juxta apostolicam prophetprodest discendi devotio, sine docendi studio, juxta sententiam Salomonis: Thesaurus invisus et sapientia abscondita, quae utilitas in utrisque ? Quocirca tota debet esse cura bene intelligenti in docendo, ne frustra laboret  Al., lfirmamentum in perpetua fulgebunt claritate . Proprium est Patris, quod solus est Pater; et quod ab alio non est 740 nisi a se. Proprium est Filii, quod a Patre genitus est, solus a solo, coaeternus et consubsest Spiritus sancti, quod nec ingenitus nec genitus est, sed a Patre et Filio aequaliter procedens. III. INT. Quare Ss non debet ingenitus vel genitus dici? RESP. Quia si ingenitus diceretur sicut Pater, duo patres; si genitus,
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃m sema patre & silioa equaliter ꝓce.dencẽ
consulstantialem coa& ernũ patrẽ a filrum
Pater plenus dsinse Filius plenus ds̃apatreg
Nontamentres deos dicim sed unũ dm̃ omni pot¬
tem a  ernum inuisibile in commutabilẽ q¬
ubie totusubiq: p̃sens nonꝑ partes dnusus sedo
momnib: Nonlo aaditer sed potentia lit̃ qͥsine
mutatione sui mutabilia ereauit & creitagube
uia simplicidiuiitatis naturae Nihil addł mi
ꝑsonis simul nominatis quã in una qualibei
tantia una patenua undessentia uniacernitis
unamagnitudo unabonitas patera slius a sps ss nec
ipatre acernitas in slio aequalitas in spusco axerni¬
tatis aequali tatisq: conexio unũ om̃s insubsuntia &er
seatia omnipotentia &ditate: sicut enĩ eado siã tri¬
nitas in separibilis ẽ in substantia. Itainse paribilis e
inoperibus: Quamiuis quae damoperadi quib dam
personis specialiter conueniant sicue patriui

Expanded text:
sanctum a Patre et a Filio aequaliter procedentem, consubstantialem, coaeternum Patri et Filio. Pater plenus Deus in se, Filius plenus Deus a PatrNon tamen tres Deos dicimus, sed unum Deum omnipotentem, aeternum, invisibilem, iucommutabilem, qui totus est ubique praesens, non omnibus, non localiter, sed personaliter, qui sine commutatione sui mutabilia creavit et creata gubquia simplici divinitatis naturae nihil addi velribus personis simul nominatis quam in una qualibet tantia, una potentia, una essentia, una aeternitas, una magnitudo, una bonitas Pater, et Filius, et Patre aeternitas, in Filio aequalitas, in Spiritu sancto aeternitatis aequalitatisque connexio. Unum omnes in substantia et essentia, omnipotentia, et divinitate. Sicut enim eadem sanitas inseparabilis est in substantia, ita inseparabilis est in operibus, quamvis quaedam opera Dei quibusdam personis specialiter conveniant; sicut Patri vox
Abbreviated transcription (Latin):
uuit Rp. plurimina arriañam destriuni imoi &a trni
picentes impiũ ee credereum quam dm̃ patiũ e c̃ sine
ia sapientia autsine sua uirtute: sed melius est intelio¬
gere patremeẽ sapientiam & uirtatẽ. sicit sihum sari
em Non tamentrosurtutes nestres sirientas

Expanded text:
navit? RESP. Plurimi ita arianam destruunt impietatem, navit? RESP. Plurimi ita arianam destruunt impietatem, dicentes impium esse credere unquam Deum Patrem esse sine sua sapientia, aut sine sua virtute. Sed melius est intelligere Patrem esse sapientiam et virtutem; imo tem
Abbreviated transcription (Latin):
uero hec om̃ã unum atq idẽ unt: INT utrum dedi
filios fut di citur lumende lumine ds̃ dedõ porest
dici omnipotens de omni potente. bonꝰ debono mag¬
nus demagno & c&eratalia RP Regularit̃ utꝙ te
nore delemus qđ omãnatura e nomina quae at qua¬
liter desilio dicipissunt sicut depatre. qđ om̃a poss̃¬
ita dicendũ est omp̃s de omnipo tente bonꝰ debono
magnus demagno sed ñita in relatiuis INT. Sed quo¬
madoine laniuas nominib dicendumẽ RP. Nonpos¬
somꝰ dicere uerbũ deũbo q relatiuũ nomene ũbum
que dsolus ẽ silius sicutdiam: dm̃ dedõ qđ non est
lolas silius Necimaginẽ deimagine quia soluse sili¬
udlumen pat̃ & aliud silius rẽp Nequa quã aliud sed
unumlum̃ est pater & slius sicutuna substantia ideo
liumsi ct semper : Nũ quid pater non ha bainse sapientiam
ł uirtutem nisi insilio quẽ apłs sipientiã dĩ &iurtutemdĩ nomi¬

Expanded text:
vero haec omnia unum atque idem sunt. XVII. INT. Utrum de vero haec omnia unum atque idem sunt. XVII. INT. Utrum de Filio sicut dicitur lumen de lumine, Deus de Deo, potest dici omnipotens de omnipotente, bonus de bono, magnus de magno, et caetera talia? RESP. Regulariter utique tenere debemus, quod omnia naturae nomina aequaliter de Filio dici possunt sicut de Patre: id est, sita dicendum est, omnipotens de omnipotente; bonus de bono, magnus de magno: sed non ita in relativis. XVIII. INT. Sed quomodo in relativis nominibus dicendum est? RESP. Non possumus dicere Verbum de Verbo, quia relativum nomen est Verbum, quod solus est Filius; sicut dicimus Deum de Deo, quod non est solus Filius: nec Imaginem de Imagine, quia solus est Filiud lumen est Pater, et aliud Filius? RESP. Nequaquam aliud, sed unum lumen est Pater et Filius, sicut una substantia. Ideo ntiam ; numquid Pater non habet in se sapientiam, vel virtutem, nisi in Filio, quem Apostolus sapientiam Dei et virtutem nomi
Abbreviated transcription (Latin):
omã faciens que sunt incaelo uł interra IT. Quomodo be¬
atus lob euan gelista dicit. Dm̃ne mouidit umquam & ipse
animab: scõrum plenam uero diuinitatis naturã Nec an¬
gelus quis lib& mecscõrumaliquis ꝑfeste intellegesepo¬
uidebunt łintellegent RΡ Nullatenus aequaliterom̃s
uł angeli ł animae scõrum dm̃ nec nunc uident uel post
resur resuonem uidebunt sed scđm donatoris dispensa¬
nonẽ & meritorũ qualitatẽ unusquisq: pam̃ sufsicientẽ
mei: uisione suis meritis habebitbeati tudinem nec plus
quȩr& quam hab& Nec seminus habere quã uol& do¬
lebit: IN T anali quid dist& indõ eẽ uiuere intella¬
gereposse R̃. Nullatenus aliud ẽ indo eẽ aliud uiuere ł
aliud intellegere ul aliud posse ex ds eo ipso quo ẽuiuit
& eo quo uiuit intellegit. &eo quo intellegit potest & eo
quo potest ẽ quia simplex dĩtatis natura unũ hab& ẽ uiuit
in nra natura uiuere aliud intelloger aliud posse indo

Expanded text:
 sunt in coelo et in terra. Inter. 14. Quomodo beatus Joannes evangelista dicit: Deum nemo vidit unquam ; et ipse animabus sanctorum: plenam vero divinitatis naturam nec angelus quilibet, nec sanctorum aliquis perfecte intelligere povidebunt vel intelligent? RESP. Nullatenus aequaliter omnes vel Angeli vel animae sanctorum Deum vel nunc vident, vel post resurrectionem videbunt: sed secundum donatoris dispensationem et meritorum qualitatem. Unusquisque tamen sufficientem in ejus visione suis meritis habebit beatitudinem, nec plus quaeret quam habebit, nec se minus habere quam volet dolebit. XVI. INT. An aliquid distet in Deo, esse, vivere, intelligere, posse? RESP. Nullatenus aliud est in Deo esse, aliud vivere, vel aliud intelligere, vel aliud posse: quia Deus eo ipso quo est, vivit; et eo quo vivit, intelligit; et eo quo intelligit, potest; et eo quo potest, est: quia simplex deitatis natura unum habet esse, viin natura nostra vivere, aliud intelligere, aliud posse. In Deo
Abbreviated transcription (Latin):
Cun deq sẽ ꝑuiuentem inuirtute sua. quim& tuus
carnissiae morte & sepultus atq ab inseris da nato
aspoliato principe cotius iniquitatis rediensttia dic
resorrexit atq cumntriũ phogłae iudentib discipa¬
liscadũ ascendit sedensindex tera patris idesira¬
iestate diuinitatis inde samuenturus iudicari uiu
&mortuos: qucimpinidicantẽ uidebant in ea stom

Expanded text:
ue semper viventem in virtute sua, qui mortuus est carnis suae morte et sepultus, atque ab inferis, damnato et spoliato principe totius iniquitatis, rediens tertia die resurrexit, atque cum triumpho gloriae videntibus discipulis coelum ascendit, sedens in dextera Patris, id est, majestate divinitatis, inde jam venturus judicare vivos et mortuos, quem impii judicantem videbunt in ea
Abbreviated transcription (Latin):
ece sidem ex cita spem in funde caritatẽ
ellemihi adiac& sed hoc noname sedate
iundum & terras linquere & cuelũ pecere
ed inbecilla plumaẽ uelle sine subsidiotuo
asi deipennas ut uolẽ sursum ad te
anc sidem inte perted& e consiteor
eunũ in substantua trinitatẽ in personis confito¬

Expanded text:
Doce fidem, excita spem, infunde charitatem. Velle mihi adjacet, sed hoc non a me, sed a te. Mundum et terras linquere, et coelum petere. Sed imbecilla pluma est velle, sine subsidio tuo. Da fidei pennas ut volem sursum ad te. Hanc fidem in te, per te, de te confiteor. Te unum in substantia, Trinitatem in personis confit
Abbreviated transcription (Latin):
tis Ipse erit ꝑsec node sideriorũ pr̃orum quisen
sincuidebitur sine fastidio a mabitur sine fatigati¬
ne lan dabitur: Tunc tantumerit uera inmeficis¬
tas ubinullus moripotest Prima condicra han¬
nis fuit posse non mori Cui propt̃ peccati penat
tigt nonposse non mori Restat inilla felicta
illud tertiũ nom pessemori : Tunc pleneen
liberuĩ arbitrium qđ primo homini fuit sic dat
posse non pec tare: Sedllud beatius erit quas¬
dotaleerit non possepertare Tunc sabatisl¬
uidehitur qui amabitur & quia mabiturla us
Sic & iamꝑfoltio a sinis ꝓcui a more legentes
gitamus ꝓ nob apud enus intercedere misericordiã
ut cumeis e omise rante mereamur adillud ꝓue¬
nire regnum uuii nullus e sinis. Gratia & pax¬

Expanded text:
tas. Ipse erit perfectio desideriorum nostrorum, qui sine fine videbitur, sine fastidio amabitur, sine fatigatione laudabitur. Tunc tantum erit vera immortalitas, ubi nullus mori potest. Prima conditio hominis fuit posse non mori cui propter peccati poenam contigit non posse non mori: restat in illa felicitate illud tertium, non posse mori. Tunc plene erit liberum arbitrium, quod primo homini fuit sic datum, posse non peccare; sed illud beatius erit, quando tale erit, non posse peccare. Tunc sabbatisvidebitur qui amabitur, et qui amabitur, laudsit etiam perfectio et finis; pro cujus amore legentes flagitamus, pro nobis apud ejus intercedere misericordiam, ut cum eis, eo miserante, mereamur ad illud pervenire regnum cujus nullus est finis. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
suscitauit desepulchro nob nrae carnis uera osten¬
dit resurrestionẽ qua uidelic& abq. ulla dulitao¬
one firmissime crederedebem ut in eacarne
quahic quisq: ui uebat in hacpsentiuita in adem
resurgere debeat. Nec ali cu incredibile deb&ee
potentiã diuinã corporanrã de cuius tũq: conditionis
orruptione resuscitareposse. Absit hocasidenra du¬
nape ut resus citanda corpora uiteq: reddandu
uon possit omnipotentia creacoris omar. aoare
queuł besna ł ignis adsumpsic ł mpuluere cinesẽ
conlupsum łinhumore resolutum uł inauras ẽ exala¬
um. Absgt utsinus ullus secr&us quiuato raeitare o
oris aut cogitacionẽ lateat aut esfugat pon¬

Expanded text:
rae carnis veram ostendit resurrectionem, quam videlicet absque omni dubitatione firmissime credere debemus; ut in ea carne, qua hic quisque vivebat in hac praesenti vita, in eadem resurgere debeat. Nec alicui incredibile debet esse potentiam divinam corpora nostra de cujuscunque conditionis corruptione resuscitare posse. Absit hoc a fide nostra dubitare, ut resuscitanda corpora vitaeque reddenda, non possint omnipotentia creatoris omnia reel ignis absumsit, uel in puluerem cineremue conlapsum uel in umorem solutum uel in auras est exhalatum. Absit ut sinus ullus secretumque naturae ita recium Creatoris aut cogni tionem lateat aut effugiat po
Abbreviated transcription (Latin):
quae creatasum si nedõ essent dsintaoña est.
erũ ne extra dõ essent ds̃ exterior est . Vtoma con
dant᷑ ab eo Non lo calimagnitudine sed potentia
rue sentia quiaubiq praesens est: & oma illi pries ntia
iuis quidũ hocintellegant quida uero non intelle¬
Nã coeco solabsensest quã uit sit in sole a soli
esens sed d& alib: dedo dictis Ni hilliamana mens
Vquie s in caelis ł quod in psalmis legit᷑ adteleuauio¬
usmeos qui habitas incaclis. Noncorporaliter incelle

Expanded text:
ea, que creata sunt, sine deo essent, deus intra omnia est; verum ne extra deum essencludantur a te, non locali magnitudine, sed potentiali praesentia, quia ubique es praesens, et omnia tibi praesentia, quamvis quidam hoc intelligant, quidam vero non intellnam caeco sol absens est, quamvis sit in sole, et soli praesens. Sed de talibus de Deo dictis nihil humana mens, qui es in coelis ; vel quod in Psalmis legitur, Ad te levavi oculos meos, qui hab
Abbreviated transcription (Latin):
tn& urds̃ : Suntautẽ caedi excellentssima qui dẽ
s quarũ uita ẽ do uncinior Non autẽ scriptum es:
ope est dñs excdsis hominib: aut eis quimments
habitant sed scriptum est ꝓpe est dñs obtritis cad
quod magis pertin& adhumilicatem sed que ad mo¬
dũ terra cippellatus est peccator cũ ei dictume
terraes & interrã hibis sic cuaelum iustus ac cona
cum adorationẽ stamus adorientẽ conuistimur
deccelum surgit & liimen orit᷑ : Nontã quã ibiha
bit& ds̃ quasi c& eras mun dipartes deseruerit qu
ubiq praesens ẽ nonlocoꝵ spatiis sed maieslas
potentiae: sed ut admoneatur animus ad natis
excellentiorẽ se conuertere idẽ addm̃ quie¬

Expanded text:
t enim  Al., autem coeli excellentissima quidem aves, quarum vita est Deo vicinior. Non autem scriptum est: Prope est Dominus excelsis hominibus, aut eis qui in montibus habitant; sed scriptum est: Prope est Dominus obtritis corde ; quod magis pertinet ad humilitatem. Sed quemadmodum terra appellatus est peccator, cum ei dictum est: Terra es, et in terram ibis , sic coelum justcum ad orationem stamus, ad orientem convertimur, unde coelum surgit, et lumen oritur: non tanquam ibi sit et Deus, quasi caeteras mundi partes deseruerit, qui ubique praesens est, non locorum spatiis, sed majestatis potentia, sed ut admoneatur animus ad naturam excellentiorem se convertere, id est ad De
Abbreviated transcription (Latin):
inguas igneas in quarũ uisi one fide lesunoloco constitu¬
tosrepleuit operaeẽ cocius siãe trinitatis idestunius di
qui fecit in caelis & interra uisibidia & inu fibilia uerissi¬

Expanded text:
linguas igneas in quarum visione fideles uno loco constitulinguas igneas in quarum visione fideles uno loco constitutos replevit, opera esse totius sanctae Trinitatis, id est, unius Dei, qui fecit in coelis et in terra visibilia et invisibilia, verissi
Abbreviated transcription (Latin):
dienduã quia simplex illa rummae diunitatis natira
singulari numero designari del& nom plurali acideo necor
deos Mectres omni potentes Nec tresbonos Necero
mugnos Nec tres ersentias indo dicere sas est
ues substantia ł essentia ł omnipotentia ul alia mula
qua e sabstanti aliter non relatiue dedo dicuntur. Xui
Quod que dam opera scãe trinitanis Quip¬
Dampergonis ProprΙΛΕ COΝVEΝIUn
Vndubitant si quidem credere debemus ipsamscamo
nitatem ẽẽ inseparabilis substantiae atq esientiaem
p arabiliterq operari quicquida singulis ꝑsonis legims
operatumẽẽ quã ius certissimũ sitpatrẽ ẽẽ solũ qui di̧
Hic est siliusins dilestus inquom complaciui: & filiũ ẽẽ sli¬
suꝑ quẽ illauox solius patris sonuit quando in cordas
ascendentẽ deaquadescendit & quinqua gesimo
postresorreccionẽ xp̃i si deles in uno loco posicos
linguarum igne arum usione adueniensreplei
illam ta menuerissime uocẽ quasolus locutus ẽ d

Expanded text:
dicendum; quia simplex illa summae divinitatis natura singulari numero designari debet, non plurali. Ac ideo nec tres deos, nec tres omnipotentes, nec tres bonos, nec tres magnos, nec tres essentias in Deo dicere fas est. vel substantia, vel essentia, vel omnipotentia, vel alia multa, quae substantialiter, non relative de Deo dicuntur. CAPUT XII . Quod quaedam opera sanctae Trinitatis quibusdam personis proprie conveniunt. Indubitanter siquidem credere debemus ipsam sanctam Trinitatem esse inseparabilis substantiae atque essentiae, inseparabiliterque operari quidquid a singulis personis legimus operatum esse. Quamvis certissimum sit Patrem esse solum qui dixit: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui quem illa vox solius Patris sonuit, quando in Jordane ascendentem de aqua descendit , et quinquagesimo die post resurrectionem Christi fideles in uno loco positos, in linguarum ignearum visione adveniens, replevit . Illam tamen verissime vocem qua solus locutus est D
Abbreviated transcription (Latin):
III quod meliussidedõ equa lis
DICERE QUAMSIMILIA
cdisilio doctoregregins beatus patlus a postn os dic
cumes sed in sorma dĩ nomraipinã cirbitiatus e ẽe
ca equale dõ proinde meliis uideturae qualitut in
ncã trinitate iabsantia substantiae similis ẽ sedina
isa ea dem sabstantia est patris & silii & pria
ualiter Nec pater plio prior uec siluis patsee
osteria p̃cutarnani uoluerunt Nam abralum
isacie licec unius sint substant ae secundũ humam̃ta
m̃to abraham prior est tempore &i sicacposterig
uamuis unt simler sabstantiae tam̃ illa similitudo fibs¬
ntiae infilio posteriorest tempore quo dimpiũ
indõ credere aliquid priuscẽ ł posterius quanon
odom ne simile receptibile posst ẽẽ disimili¬
possunt rectepei omã aequalesdici & suntdiue silo¬
tomae meis diufic. Vnus quisq insuasub stantia pleus

Expanded text:
III. Quod melius sit de Deo aequalia dicere quam similia. De Dei Filio doctor egregius beatus Paulus apostolus dicit, Cum esset in forma Dei, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo . Proinde melius esse videtur aequalitatem in sancta Trinitate substantia substantiae similis est, sed una; et ipsa eadem substantia est Patris, et Filii, et Saequaliter. Nec Pater Filio prior, nec Filius Patre posterior, sicut Ariani voluerunt. Nam Abraham et Isaac, licet unius sint substantiae secundum humanitatem, tamen Abraham prior est tempore, et Isaac posterior. Quamvis hi sint similis substantiae, tamen illa similitudo substantiae in filio Isaac posterior est tempore: quod impium est in Deo credere aliquid prius esse vel posterius, quia non quod omne simile receptibile possit esse dissimilipossunt recte per omnia aequales dici; et sunt duae substantiae in eis divisae, unusquisque in sua substantia plenus
Abbreviated transcription (Latin):
sublimitas buh tamar duae disputationisres pira
quantulũ dictantem amon& ut liberiorisen sue
iutrette de dõcredamus euimq tota animi ints¬
intentione a memus sed mentis humanae uisio inualida ẽ
ad aspiciendadiuinae males tatis excellentissimã lacem
Nisiiustitiã sidei & dilestionis diuina don antegratia
niustretur splendore: qua propt diuin auotis omini¬
us postulande est grã ut mund& uroculus cordis ad
dendũ quã ꝓpriae trinitassit unus & solus & uerus deus
e quã reste pater & silius & spssc̃ unius ei deq subs¬
simȩ beatitudinis uissonẽ Nemonisi ꝑsidẽ munda tocor¬
e cd tingene poterit dicente ipsaueritate beatimundo
orde qm̃ ipsi dm̃ uidebunt: hec uero uisio non carnalib
stimandaẽ oculis cerniposse sed purae m̃ts in tuitu con¬
orumigitur que sunt ł suerunt uł fucura sunt cau¬
sas dĩ & horũ dacor & creatoor & nonẽ dicer¬
hec eẽ ipsum quib: ut essent dedit n iet alicui
rature parte suie substantiae dedit & cũ ipse sitin¬

Expanded text:
sublimitas hujus tam arduae disputationis respirare aliquantulum dictantem admonet, ut liberiori sensu ea git, ut recte de Deo credamus, eumque tota animi intentione amemus. Sed mentis humanae visio invalida est ad aspiciendam divinae majestatis excellentissimam lucem, nisi justitia fidei et dilectionis, divina donante gratia, illustretur splendore. Quapropter divina votis omnibus postulanda est gratia, ut mundetur oculus cordis ad videndum, quam proprie Trinitas sit unus, et solus et verus Deus; et quam recte Pater, et Filius et Spsimae beatitudinis visionem nemo, nisi per fidem mundato corde, attingere poterit: dicente ipsa Veritate, Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Haec vero visio non carnalibus aestimanda est oculis cerni posse; sed purae mentis intuitu conEorum igitur quae sunt, vel fuerunt, vel futura sunt, causa est Deus, et horum dator et creator. Et non est dice illa, quibus ut essent dedit. Nec alicui creaturae partem suae substantiae dedit, et cum ipse sit im
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽẽ eũ dequo hocdicit᷑ Nec tam̃ ali quid eũ genuisse sig¬
nisicat᷑ dũ dicitur ingenitus Patrẽitaq dumdi cimꝰ sig¬
nisi cumꝰ filiũ eũ genuisse quia filius ꝓpriaeideo genitũs
dicit᷑ quia patrẽ hab& quicũ genuit sed ñ interpatrem
& filium diuisio uł exis so qx alter in altero est sicutin euglo
legimus ipsumdiin dicentẽ. Ego in patre & pat inme un
abuno genitus persectus a ꝑfelto plenitudo diuinitatis
irso sic dedit & filio uitã habere insem&isso: Id est talem
duer&ur sicut pat̃ duo patres inscã trinitate intellegeren:
Autsigeintus dicer&ur sicut filius duoitidemsilii in cadem
uestimarent᷑ ẽẽ scãe trinitate sed tantũ modo procede¬
redepatre & filio saluasidedicendus: quitam nondepa¬
aruram sicut quidã male intelle genits ercilielu ge
putabarus sedinnul deutroq procedit: quiot̃ta
lem genuit siliũ utquẽ ad modũ dese ita deillo que q

Expanded text:
uo hic  Al., hoc dicitur; nec tamen aliquid eum genuisse siguo hic  Al., hoc dicitur; nec tamen aliquid eum genuisse significatur, dum dicitur ingenitus. Patrem itaque dum dicimus, significamus Filium eum genuisse, quia Filius proprie ideo genitus dicitur, quia Patrem habet qui eum genuit. Sed non est inter Patrem et Filium divisio vel scissio, quia alter in altero est, sicut in Evangelio legimus ipsum Dominum dicentem: Ego in Patre, et Pater in me . Unus ab uno genitus, perfectus a perfecto, plenitudo divinitatis tipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso ; id est, talemdiceretur sicut Pater, duo Patres in sancta Trinitate intelligerentur; aut si genitus diceretur sicut Filius, duo itidem Filii in eadem aestimarentur esse sancta Trinitate; sed tantummodo procedere de Patre et Filio, salva fide dicendus est. Qui tamen non de Paeaturam, sicut quidam male intelligentes credendum esse putabant: sed simul de utroque procedit, quia Pater talem genuit Fi