comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
faciẽs homo uelut iñsanꝰ ĩ eũ.
ꝑcussit maxillã eiꝰ. idq tanm
grauit᷑. ut succede̾t statim ru¬
bor ittui: tumor rubori Iam qͥ
aderant. in sacͥlegũ ĩuolabant.
s p̃uenit eos ẜ̃uꝰ dñi. clamãs
et adiurans ꝑ nomẽ .xͥ. nullate¬
curã eiꝰ hale̾. ne ab aliquo ei uł
in aliquo noc̾e̾t᷑ Qd̾ tam districte
p̾cepit. ut ille timẽs et tremens
absq om̃i ĩiuria eductꝰ sit et
deductꝰ flimirũ doctus erat uĩ¬
tere nn bono malũ. sic et ad qͦsdã
scͥbens int̾ cet̾a cit Adherelo uob
et si nolitis. adhebo. et si nolmi
ppẽ Inuitis p̃stabo. ĩ gratis adiciã
Sonorabo et contẽpnes me
Usq adeo siquidẽ om̃s hoĩes
trermano amplectebat᷑ affectu. ut
eoꝵ scandalo sic̃ ip̃e fateri fsolebat.
octasionẽ scandali p̃buisse Cet̾m
aliqñ conpescebat trͣius et turbu¬
lenta responsio qm huulis et mo¬
desta. ut ab aliquibꝰ ꝑide dic̾e̾t᷑.

Expanded text:
faciens homo velut insanus in eum, faciens homo velut insanus in eum, percussit maxillam ejus, idque tam graviter, ut succederet statim rubor ictui, tumor rubori. Jam qui aderant in sacrilegium inuolabant, sed preuenit eos uir dei clamans et adiurans ut nullatecuram ejus habere, ne ab aliquo ei vel in aliquo noceretur. Quod tam districte praecepit, ut ille timens et tremens absque omni injuria eductus sit et deductus. Nimirum doctus erat vincere in bono malum. Sic et ad quosdam scribens, inter caetera ait: « Adhaerebo vobis, etsi nolitis: adhaerebo, etsi nolim ipse. Invitis praestabo, ingratis adjiciam, honorabo et contemnentes me. » Usque adeo siquidem omnes homines germano amplectebatur affectu, ut eorum scandalo, sicut ipse fateri solebat, occasionem scandali praebuisse. CAPUT aliquando compescebat gravis et turbulenta responsio, quam humilis et modesta, ut ab aliquibus perinde diceretur
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ et qͥs idem moyses fui̾t
hoĩe m̃di circuitorẽ et semi¬
nuerbiũ. de mat̾ialibꝰ ad
ĩmat̾ialia ñ uelle suscipe. p̃
mo me refellendo. qmĩ pa¬
terna religioĩs iura de neger
omittens. in sacͥlega nepharia
me tnͣsfuderim hortabaris.
aut ea quibꝰ ĩnitebar dedis
mea mͥ suffit̾e. et ñ numina
diuĩa seuleges patrias dero¬
gare uot aũt lux suꝑna pat̾ne
glie splendorẽ in tue mentis
tenebras radiare suo ꝓposito
destinauit penetralibꝰ cordis
mei infudit. ut tibi memoria¬
le pussimũ recordarer. qualit᷑̾
in heliopoli pene corue michi.¬

Expanded text:
verum et quis idem Moyses fueritverum et quis idem Moyses fuerithominem mundi circuitorem, et seminiverbium, de materialibus ad immaterialia non velle suscipere; imo me refellendo, quoniam paterna religionis jura degener omittens, in sacrilega nefaria me transfuderim; hortabaris autem ea, quibus innitebar, dedismea mihi sufficere, et non numina divina, seu patrias leges derogarem. Ut autem lux superna paternae gloriae splendorem in tuae mentis tenebras radiare, suo proposito destinavit, penetralibus cordis mei infudit, ut tibi memoriale piissimum recordarer, qualiter in Heliopoli pene coaeve c
Abbreviated transcription (Latin):
multos tibi sollicitudinũ meaꝵ
angores de te replicãs. teq miti
mente suꝑuecordi note tibi fri¬
uolitatis diutina ꝑtinacia ar¬
guens. et te fanatica illusionũ
fãtasmata ĩsultãs. suꝑnalem
modificationẽ benignitatis dei
magnificentissiẽ et diligentis¬
sime adorando tibi bñ resĩpiscẽ¬
ti. pars aĩe mee. cõiubilo. tus¬
q te despͤtioĩbꝰ cõpellabo. ut il¬
la tibi iterata cõmendẽ. quoꝵ
pridẽ cõtempseras nocionem
frequẽtissie quidẽ et diligent̾
sacris dilucidaui tibi moyse
prodente a dño hoĩez limo sac¬
tũ. et tnͣsgressioẽs eiꝰ kataclis¬
mo piatas Sequent̾ quoq eũ
in amicicia sumptũ. multaq
in egypto. et eg̾ssioĩs sue itui̾e
ꝓ eo et iii eo fecisse magnalia.
atz theologos młtimodos ef¬
fecisse. quoꝵ p̃noscencia deꝰ
hũanatꝰ fieri ex uirgiẽ est
dignatꝰ Uñ mͥ responsalia
multotiẽs remisisti. ñ solũ
te hec ẽẽ u̾a̾ fũditꝰ ignorare.

Expanded text:
multos tibi sollicitudinum mearum multos tibi sollicitudinum mearum angores de te replicans, teque miti mente, super vecordi nota tibi frivolitatis diutina pertinacia arguens, et de te fanatica illusionum phantasmata insultans, supernaturalem modificationem benignitatis Dei magnificentissime et diligentissime adorando, tibi bene resipiscenti, pars animae meae, conjubilo, tuisque te despectionibus compellabo, ut illa tibi iterato commendem, quorum pridem contempseras notionem. Frequentissime quidem et diligenter sacris dilucidavi tibi, Moyse prodente, a Domino hominem de limo factum, et transgressiones ejus cataclysmo piatas. Sequenter quoque eum in amicitia sumptum, multaque in Aegypto et egressionis suae itinere pro eo, et in eo fecisse magnalia: atque theologos multimodos effecisse, quorum praenoscentia Deus humanatus fieri ex Virgine est dignatus. Unde mihi responsalia multoties remisisti non solum te haec esse vera funditus ignorare,
Abbreviated transcription (Latin):
riã poetarũ. ẜuitutẽ induc̾e stu¬
deãt. treature pociꝰ ꝙͣ creator
Uñ et appollofanii sophistecul¬
toris scilz solis saes̃ scĩens mẽtio¬
nẽ. et scõ policarpo de eosuadẽs.
acti in sole sb̾ ezechia miratuli
recordat᷑. cui fidẽ accõmodare
idem appollofaniꝰ decertauit
At ut ei ñ possit monẽti resist̾e.
btm̃ pollicarpũ ĩstriut. et reme¬
morari eũ appollofanio petit. de
signo tenebraꝵ ĩ saluatoris cru¬
cifixione fc̃o. earũdẽq tenebraꝵ
accessionẽ et recessionẽ ab oriẽ¬
te in orientẽ extitisse mirabi¬
lẽ. sic̃ in helyopoli cĩtate ꝑiter
cõstituti uiderũt. addens et
uerba q̃ ei tũc sepefactꝰ appol¬
lofaniꝰ dixa̾t. uti pleniꝰ in
epła ad ip̃m directa infrado¬
cebitͬ Quã ob pleniorẽ trestaꝵ
rerũ com cognitionẽ. huic sb¬
nect̾e iudicauimꝰ. habentẽ
se in liec u̾ba. ¶Appollofa¬
nio concreto et cõphilosopho¬
michi ad te ẜmo diri¬
git᷑ p̃cordialis amor

Expanded text:
riam poetarum, servitutem inducere studeant creaturae potius quam Creatori. Unde et Apollophanii sophistae, cultoris scilicet solis, faciens mentionem, et sancto Polycarpo de eo suadens, acti in sole sub Ezechia miraculi recordatur, cui fidem accommodare isdem Apollophanius detrectavit; atque ut ei non possit monenti resistere, beatum Polycarpum instruit, et rememorari cum Apollophanio petit de signo tenebrarum, in Salvatoris crucifixione facto, earumdemque tenebrarum accessionem et recessionem ab occidente in orientem exstitisse mirabilem, sconstituti viderunt: addens et verba, quae ei tunc saepe fatus Apollophanius dixerat, uti plenius in epistola ad ipsum directa infra docebitur: quam, ob pleniorem gestarum rerum cognitionem, huic subnectere indicavimus, habentem se in haec verba: « Apollophanio concreto et conphilosophomihi sermo dirigitur, praecordialis amor,
Abbreviated transcription (Latin):
bilit̾ effero. tibiq ĩfero. q̃ est
et uia et uita. ac uerũ lumẽ
est. ꝙ illuĩat om̃e hoĩe ueĩ¬
entẽ in hũc m̃dũ. cui tu tandẽ
ut u̾e̾ prudẽs cessisti Cessisti nẽpe
uite. cũ ab dicasti mortẽ. Cuiq
bñfacies ĩherẽdo. cũ hinic nob
est. cuiꝰ me fulgore obtene¬
brãs eras solitꝰ. hinc inde fu¬
cis multicoloriis et mlt̾iplicibꝰ
eciã intra penetralia ĩfuligi¬
nare. et acunimatis spiculis
terebrare. qm̃ utꝰ fatebare.
illiꝰ noticia sapida nosti. ut ĩ¬
hiabas mentali palato resul¬
tabat et dedignas niuentre
tue noticie sedem sum̾e abu¬
nebat. Sic sic modo ꝯgnoscen¬
cia et ꝓuida corda gerens. sus¬
cipe ne ꝓ hiis q̃ ñ sũt. est. ueri
remutes. et ꝑtinatior ad fai¬
sa temptãtibꝰ esto. ꝙͣ ad uerũ
est suggerẽtibꝰ nrĩs uotis e

Expanded text:
fero, quae est et via ac vita, et verum lumen est, quod illuminat omnem hominem venientem in mundum , cui tu tandem, ut vere prudens, cessisti; cessisti; nempe vitae, cum abdicasti mortem, cuique bene facies inhaerendo, cum hinc nobis est, cujus me fulgore obtenebrans, eras solitus hinc inde fucis multicolis et multiplicibus, etiam intra penetralia infuliginare, et accuminatis spiculis tenebrare. Quoniam, ut fatebare, illius notitia sapida nosci, ut inhiabas, mentali palato se resultabat, et dedignans, in ventre tuae notitiae sedem sumere abnuebat. Sic, si modo cognoscentia et provida corda gerens, suscipe, ne pro his qui non sunt, est verum temutes: et pertinacior ad falsa tentatibus esto, quam ad verum est
Abbreviated transcription (Latin):
luna se ei iniciente. sol est hor¬
ribilit̾ obscurat᷑ꝰ. qr ñ deꝰ. sed
creatura dei/ lucis sue occu¬
bitu lucere nequiuit. Questꝰq
sũ apᵈ te qͥd huit tibi prudẽ¬
tissĩe uid̾et᷑ Ex quo prudẽcia
tua ⁊ñdit. ꝙ adõ tenaciter
cordi mẽtis tue ĩhesit. ut nul¬
la obliteracõne abradi. mlla
mortis ymagĩe ualeat abo¬
leri Obfufi nãq orle unifor¬
formit̾ tenebraꝵ caligine ta¬
bescente. ut purgatũ rediit
solis Dyametrũ. regulã phi¬
reꝑimꝰ ꝙ et e̾at notissimũ.
eotenꝰ fatigatioẽ ecliptita so¬
lẽ pati molestias ñ debere.
et lunã ab oriente solarem
fulgorẽ uelio et hriopitis obdu¬
obducentem. solere in octidua
hora captare ꝑfugia tũt aũt
lucigenos thesauros caligines
ꝓferentes recondere occidentes.
p̃sertim cũ lune deesset. et nͣ
cõuentꝰ tp̃s ꝓpinquaret. aio
ad te ꝑicie uaste sacrariũ. ad¬
huc nesciꝰ tante rei muisteriũ
fani hiis secretis ascribio ͤ
et ñ hũani sensꝯ ẜmone Ista

Expanded text:
luna se ei injiciente, sol est horribiliter obscuratus, quia non Deus, sed creatura Dei lucis suae occubitu lucere nequivit: questusque sum apud te, quid hinc tibi, prudentissime, videretur: ex quo prudentia tua respondit quod adeo tenaciter cordi mentis meae inhaesit, ut nulla obliteratione abradi, nulla mortis imagine valeat aboleri. Obfusi namque orbe uniformiter tenebrarum caligine tabescente, ut purgatum rediit solis diametrum, regulam Phi et erat notissimum, eo tenus fagitatione ecliptica solem pati molestias non debere, et lunam ab oriente solarem fulgorem velis Aethiopicis obducentem, solere in occidua ora captare perfugia, tunc autem lucigenos thesauros caligines,proferentes recondere Occidentis, praesertim cum lunae deesset, et nec conventus tempus propinquaret, aio ad te peritiae vastae sacrarium, adhuc nescius tantae rei mysterium: phani, his secretis ascribis? et non humani sensus sermone: Ista,
Abbreviated transcription (Latin):
iam p̃uentus. ut cecũ
respexit. ñ añ labitis
luminibꝰ contuentẽ ait ad eũ
Es ne tuille. ꝙͣ cecũ natũ cũcti
ꝯgnouerũt affines  Cui ille
⁊ñdit Ego nẽpe sũ. cui ceco na¬
to hactenꝰ sol nĩ luxit Ged ip̃e
paulꝰ cuiꝰ tibi defero mãdata
cata uirtute. sanitatis michi
lumẽ indulsit Qui ꝓtinꝰ surgẽs¬
cũ omi domo et damari uxore
sua. quã ut sumẽt more t̾rene
nobilitatis. pp̃ amorẽ suscipiẽ¬
de care sobolis. eñ sui coegrere
ꝑentes. ad mandata ꝓperat
scĩ pauli Credensq fidelit᷑. et
abnegatis erroribꝰ paganoꝵ.
sacri est baptismatis unda res¬
ꝑsus. ac si demũ se tͣdidit eius
magist̾io pleniꝰ imbuẽdum
Inq scẽ t̾nitatis fide. et ĩcarna
sterio. seu cũctis archanis
eccłiastice scĩtatis affatim. ut
mouerat. a bt̃o paulo ꝑ t̾enniũ

Expanded text:
jam praeventus, ut caecum respexit non ante habitis luminibus contuentem, ait ad eum: esne tu ille, quem caecum natum cuncti cognoverunt affines? Cui ille respondit: Ego nempe sum, cui caeco nato hactenus sol non luxit: sed ipse Paulus, cujus tibi defero mandata  invocata virtute, sanitatis mihi lumen indulsit, qui protinus surgenscum omni domo et Damari uxore sua quam ut sumeret more terrenae nobilitatis, propter amorem suscipiendae charae sobolis, eum sui coegere parentes, ad mandata properat sancti Pauli. Credensque fideliter, et abnegatis erroribus paganorum, sacri est baptismatis unda respersus: ac sic demum se tradidit ejus magisterio plenius imbuendum, inque sanctae trinitatis fide, et incarnatsterio, seu cunctis arcanis ecclesiasticae sanctitatis affatim, ut moverat, a beato Paulo per triennium
Abbreviated transcription (Latin):
signũ clausis a natĩcate eius
ocłis ĩposuit dicens Apus deus
et magister nr̃. qui ocłi̾s lutũ
ĩposuit ceci nati. et lumẽ ei¬
restituit. ip̃e te potencia sua
illiĩet Ouẽ mox uidentem hiis
misit. ut menor sponsionis
tue. ad eũ uenire ñ differas.
quo baptismũ salutis accipies̃.
ab oĩb possis absolui nexibus
delictorũ Is aũt qui lumẽ recepͭ.
obedienter u̾ba iubentis ĩple¬
uit. et ad dyonisiũ ꝓperans
pauli u̾ba ei ꝑ ordĩe nũciauit¬

Expanded text:
lausis a nativitate ejus oculis imposuit, dicens: Christus Dominus et magister noster, qui oculis lutum imposuit caeci nati, et lumen restituit ei , ipse te potentia sua illuminet. Quem mox videntem his misit, ut memor sponsionis tuae, ad eum venire non differas, quo baptismum salutis accipiens, ab omnibus possis absolvi nexibus delictorum. Is autem, qui lumen recepit, obedienter verba jubentis implevit, et ad Dionysium properans, Pauli ei verba per ordinem nuntiavit
Abbreviated transcription (Latin):
Et et alia płima paulo
p̃dicante. et templasĩ¬
gula ꝑlustrãte. cõmẽ¬
dando xpm ihm̃ dei filiũ et deũ
uerũ ẽẽ.q̃ amica curiositate
atheniẽses pp̃ ipã nouitatẽ
officiosissime acceptabãt. dyo¬
nisiꝰ uerã doct̾nã et dogina sa¬
lutis audies. et nichil esse y¬
dola quibꝰ ẜuiebat.quinma¬
gris demoiã ꝙͣ deos eẽ cognos¬

Expanded text:
ec et alia plura Paulo praedicante et templa singula perlustrante, commendando Christum Jesum Dei Filium et Deum verum esse, quae amica curiositate Athenienses, propter ipsam novitatem officiosissime acceptabant, Dionysius veram doctrinam et dogma salutis audiens, et nihil esse idola, quibus serviebat, quin magis daemonia quam deos esse cognos
Abbreviated transcription (Latin):
Uñc siquidẽ uatem qͥ¬
plim paganis ad huc uiste¬
ribꝰ tãti misterii ꝙ ur̃tũ
e̾at qͣiͣ futttũ ualuit reserare.
ut pote loci pͥmatẽ. cũ ariopa¬
gũ adisset. erectis ad uerbũ om̃
auribꝰ. ĩt̾rogare spalit̾ cepit
paulꝰ qͥd cole̾t. et quibꝰ numĩbꝰ
nni tã spacioso et uen̾a̾bili loco ĩ¬
quos coluerũt patres nr̃i. quoꝵ
u̾tute et solercia. mater terra
cõtinet᷑. hos colimꝰ et adoramd̃
Aras qd uides martis et her¬
culis mercurii et pn priapi
noĩe et honore sacͣte sũt Dũ
uo̾ paulꝰ singła altaĩa et simu¬
lachra falsorũ deorũ ꝑlustrasset.
int̾ retras aras repꝑit altare
unũ. cuii ea̾t titulꝰ suꝑscͥptus.
deo ignoto Et cõu̾sa ad eũ pauh
ĩterrogauit illũ dicẽs Quis
est ille deꝰ ignotꝰ ͤ Ad quẽ dyo¬
nisiꝰ Adhiuc ĩquit ñ est ip̃e deq
demõstͤatꝰ int̾ deos. sed est in¬
cognitꝰ nob̾. et scło uenturo
futurꝰ Ilp̃ẽ eĩ est deꝰ. qͥ regna¬

Expanded text:
unc si quidem vatem, quolim paganus adhuc visceribus tanti mysterii quod ventum erat, quasi venturum valuit reserare, ut pote loci primatem, cum Areopagum adisset, erectis ad verbum omnium auribus, interrogare specialiter coepit Paulus, quid coleret, et quibus numinibus in tam spatioso et venerabili loco inquos coluerunt patres nostri, quorum virtute et solertia mater terra continetur, hos colimus et adoramus: aras, quas vides, Martis et Herculis, Mercurii et Priapi nomine et honore sacratae sunt. Dum vero Paulus singula altaria et simulacra falsorum deorum perlustrasset, inter caeteras aras reperit altare unum, cui erat titulus superscriptus, Deo ignoto. Et conversus ad eum Paulus, interrogavit illum dicens: Quis est ille Deus incognitus? Ad quem DioAdhuc», inquit, «non est ipse deus demonstratus inter deos, sed est incognitus uobis, et seculo uenturo futurus. Ipse enim est deus qui regna
Abbreviated transcription (Latin):
uia regia ĩcedentẽ tutũ p̃bet
ubiq ducatũ hinc ĩde mala ĩ
sic̃ spõsa ubi cubet ĩ meridie
morãtẽ Nõ requiro ubi pascat᷑
ĩmeridie. ꝙ̃ ĩtueor saluatorẽ ĩ
cruce pendẽtẽ Illud sublimiꝰ.

Expanded text:
stitiae mihi perfectionem constitui, in his plenitudinem scientiae, in his divitias salutis, in his copias mmorantem. Non requiro ubi pascat in meridie, quem intueor Salvatorem in cruce. Illud sublimius,
Abbreviated transcription (Latin):
et tenebrosũ baratrũ hyscẽa
et eosdẽ uiros de quibꝰꝰ tẽp¬
tabat᷑ añ se ĩ marttĩe lubri¬
ca tenebrosissimi baratri
stare tremẽtes. et miseros
minis. nõdũ tñ deiectos
ab ĩstabilitatẽ lubritatioĩs.
ĩqua uatillãtes collabebãt᷑
De deorsũ w̾ baratri uidit
ẜpentes horribiles ⁊epe. et
cirta pedes eoꝵ se subicere.
at ĩterdũ illos tͣhie. ĩuoluẽ¬
tes se eis. simł et cͣcͥiantes
eos Alliqñ eciã dentibꝰ tͣhe¬
bant. et uellebãt idem ẜpẽ¬
tes eosdẽ uiros qui celesti
igne cõsumebãt᷑. et conabã¬

Expanded text:
tenebrosum barathrum hiscens, et eosdem viros de quibus tentabatur, ante se in margine lubrico tenebrosissimi barathri, stare trementes et miseros nimis, nondum tamen dejectos ab instabilitate lubricationis in qua vacillantes collabebantur. De deorsum vero barathri, vidit serpentes horribiles repere, et circa pedes eorum se subjicere, atque interdum illos trahere, involventes se eis, simul et cruciantes eos. Aliquando etiam dentibus trahebant, et vellebant iidem serpentes eosdem viros, qui coelesti igne consumeba
Abbreviated transcription (Latin):
accessisse ad illos. qui uolebãt
ut illi miẜi ĩ breui cciarent᷑.
et satisfacerẽt. sed lii qui ꝑcu¬
ciebãt et ĩpellebãt eos nole¬
bant Cũ hiis q̃ deorsũ cõspe¬
xerat carpꝰ ĩtende̾t. et suꝑ¬
na q̃ priꝰ uida̾t negligeret.
et tedere cepisset atz lassari. qr
iã rei ñ caderẽt in ꝓfũditatẽ
uoraginis. ĩsuꝑ ĩmiẜicorditer
maledixisset eis. respexit sur¬
sũ. et uix se uide̾ posse celũ de¬
nuo dixit. sed ihm̃ benignũ
ĩtuitꝰ est miserãtẽ suꝑ pcĩoe̾s
qͥ torquebãt᷑. et exurgentem
illũ de telesti thirono. ac descẽ¬
dentẽ usq ad illos. et manũ
benignã ilłꝰ ĩ torm̃tis positis
porrexisse. moxq ãtrelorum
mltitudiẽs. qͥ cũ eo descende¬
rant. coacteperũt illos de utͣq
ꝑte ĩ qua stabãt Dũ torq̃rent᷑.
qñ eis manũ porrexit benignꝰ
cõu̾sꝰ ad carpũ ihũs. Dixit
ei Carpe manu ni istos cõsti¬

Expanded text:
ui volebant, ut ipsi miseri in brevi cruciarentur, et satisfacerent: sed illi qui percutiebant et impellebant eos, nolebant. Cumque his, quae deorsum conspexerat, Carpus intenderet, et superna, quae prius viderat, negligeret et taedere coepisset atque cessari, quia jam rei non caderent in profunditatem voraginis, insuper immisericorditer maledixisset eis, respexit sursum, et vix se videre posse coelum denuo dixit: Sed Jesum benignum intuitus est, miserantem super peccatores qui torquebantur: et exsurgentem illum de coelesti throno, ac descendentem usque ad illos, et manum benignam in tormentis positis porrexisse: moxque angelorum multitudines, qui cum eo descenderant, coacceperunt illos de utraque parte, in qua stabant, dum torquerentur, quando eis manum porrexit benignus conversus ad Carpum Jesus dixit ei: Carpe, manu in istos consti
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ de ꝓpͥo actu horri¬
bilit̾ ĩcrepans. qñ eũ
qui a fide apostatauerat ꝓli¬
buit ⁊ecipi. ualde utilẽ scͥpsit
epła exemplis ac scͥpturaꝵ
testiõniis in modũ serti de
agro pleno sacre scͥpture. tui
bñdixit dñs collecti ⁊ edolentẽ
In qua ubitũq uotabulo dñi
saluatoi̾s uti illũ causa popos¬
cerit. benignũ eũ appellat
Quã eciã si quis intente ple
lapsũ si cõtigerit ad benignũ
recurr̾e̾ quisq debeat ꝑui¬
debit Ministrorũ eciã eccłia¬
sticorũ ordiẽ.et excellenciã
at autoĩtatẽ sacerdotũ. in
ea pleĩssime satis oñdit Cuii
hãc quoq ñ dicã fabulã. sed
tit Guã hic ob utilitatẽ ista
legenciũ. in quoꝵ manꝰ for¬
tasse pleĩtudo ip̃ãꝵ ñ ꝑueiẽt
litt̾aꝵ. narrare censummiꝰ Alit
eñi pꝰ młt̾a. et ĩter alia Nlon

Expanded text:
minus de proprio actu horribiliter increpans, quoniam eum, qui a fide apostataverat prohibuit recipi, valde utilem scripsit epistolam, exemplis ac Scripturarum testimoniis in modum serti, de agro pleno sacrae Scripturae, cui benedixit Dominus, collecti redolentem. In qua ubicunque vocabulo Domini Salvatoris uti illum causa poposcerit, benignum eum appellat, quam etiam si quis intente perllapsum, si contigerit, ad benignum recurrere quisque debeat, pervidebit. Ministrorum etiam ecclesiasticorum ordinem et excellentiam atque auctoritatem sacerdotum, in ea plenissime satis ostendit. Cui hanc quoque, non dicam fabulam, sed git. Quam hic ob utilitatem ista legentium, in quorum manus fortasse plenitudo ipsarum non perveniet litterarum, narrare censuimus. Ait enim post multa et inter alia: « N
Abbreviated transcription (Latin):
sciãm duce̾t Ged is hot pa¬
tiẽt̾ ñ sufferẽs. et nescio quõ
mlt̾a quadã ĩfestatione et
amai̾tudĩe tabescens. dormi¬
tũ ꝑrexit. ex hoc male hñs
Uesꝑe eĩ eãt Circa mediã
isto nñ tp̃e. ad diuuõs ỹnos
euigilare. surrexit e sop̃nis.
Et turbatõe nimia ãxians.
Tristabat᷑ eĩ et gͣnabat᷑ ultͣ
modũ. Dicẽs ñ ẽẽ iustũ. ut
uiuerẽt uiri. qͥ erãt sñ dõ.
et ꝑu̾tebãt uias dñi rectas
Et hec dicẽs. postula ͭ. deũ. ut
igne celesti ambo siml ĩ mi¬
ẜicordit᷑ ami̾terẽt uitã Quod
cũ dixisset. statĩ est raptꝰ.
in spñ. et uisũ sibi fuisse.
dix̃. se uidisse repente domĩ
nii qͣ stabat cõtussã. et acui¬
mine ꝑ mediũ in duas ptes
diuisã.et itase sub diuore¬
mãsisse. quẽdã etiã rotrũ.
młto igne flãmantẽ. usq
ad ip̃m descendẽtẽ. celũ at
ipm̃ totũ accensũ. at ĩ ꝑte
australi ihnĩ benignũ in

Expanded text:
duceret. Sed is hoc patienter non sufferens, et nescio quo modo multa quadam infestinatione et amaritudine tabescens, dormitum perrexit, ex hoc male habens vespere enim erat. Circa mediam isto in tempore ad divinos hymnos evigilare, surrexit ex somnis, et turbatione nimia anxians, Tristabatur enim et gravabatur ultra modum, dicens non esse justum ut viverent viri, qui erant sine Deo, et pervertebant vias Domini rectas. Et haec dicens postulavit Dominum, ut igne coelesti ambo simul immisericorditer amitterent vitam. Quod cum dixisset, statim est raptus in spiritu, et visum sibi fuisse dixit, vidisse se repente domum, in qua stabat, concussam, et a culmine per medium in duas partes divisam, et ita se sub dio remansisse. Quemdam etiam rogum multo igne flammantem, usque ad ipsum descendentem; coelum autem ipsum totum accensum, atque in parte Australi, Jesum benignu
Abbreviated transcription (Latin):
aliqñ secꝰ cretam. hos¬
picio me suscepit scũs
oblatioe̾m scĩssimi sacrificii
Conferentibꝰ nãz nob̾ quedã
adĩuicẽ. ⁊etulit mͥ idem. se ni¬
mis cõtristatũ a quodã ĩfide¬
liũ Causa aũt eat ip̃iꝰ tͥsticie.
qm̃ idem ĩfidel dũ celebrarẽt᷑

Expanded text:
aliquando secus Cretam, hospitio me suscepit S. oblationem sanctissimi sacrificii. Conferentibus namque nobis quaedam ad invicem, retulit mihi idem, se nimis contristatum a quodam infidelium. Causa autem erat ipsius tristitiae, quoniam isdem infidelis, dum celebrarent
Abbreviated transcription (Latin):
cebãt illa. et displicebãt beni¬
gno ihũ a discipłis suis. qui
fuerũt s ĩ carnis cõmoratioẽ
ꝑticipes mãsueti et benigni
oportet ignorãtes. sic̃ et tecos
ñ cruciamꝰ. s manuducimꝰ
Benignꝰ nã eriãtem ĩqͥrit.
et refugientẽ uocat. at uir
ĩuentũ ĩ hume̾i̾s tollit Oui
et refugiẽtibꝰ cupide iũgit᷑.
et ñ dedignat᷑ dedignari a
se reicientibꝰ. et siĩ cã ꝓuocã¬
tes se tolerat. et ip̃e extusat.
ỹmo ꝓmuttit mederi eos. et
ꝯppĩquãtibꝰ sibi poccurrit
et obuiat. et totꝰ totos cõplec¬
tens deosculat᷑. et ñ accusat.
aut ĩpperat eis pͥora eoꝵ Ged
et diligit pñcia. et diẽ festũ
agit. et cõuotat amitos. beni¬
gnos uidelz ãgelos. ut sit
om̃i delc̃tantiũ hĩtatio Qui¬
cũq itrr̃ ĩiq atr̾e aut bñfac̾e
ĩcipiũt. illos sibi sps̃ beĩgni¬
tate aut malicia iũgunt.
quoꝵ uolũtatẽ fat̾e ĩchoant
Et lii quidẽ benignoꝵ ãteloꝵ
disciplĩ ac comites ad semp

Expanded text:
 et displicebant benigno Jesu a discipulis ejus, qui fuere in carnis commoratione participes mansueti et benigni oportet ignorantes, sicut et caecos non cruciamus, sed manu ducimus. Benignus namque errantem inquirit, et refugientem vocat, atque vix inventum in humeris tollit. Qui et refugientibus cupide jungitur, et non dedignatur dedignari a se rejicientibus, et sine causa provocantes se tolerat, et ipse excusat. Imo promittit mederi eos, et appropinquantibus sibi praeoccurrit et obviat, et totus totos complectens deosculatur, et non accusat aut improperat eis priora eorum; sed diligit praesentia, et diem festum agit, et convocat amicos, benignos videlicet angelos, ut sit omnium delectantium habitatio. Quicunque igitur inique agere aut benefacere incipiunt, illos spiritus benignitate aut malitia sociant, quorum voluntatem facere inchoant. Et hi quidem benignorum angelorum discipuli ac comites, ad semper
Abbreviated transcription (Latin):
credis cur hic ĩanit̾ iates ͤ
Roga magis hũc scm̃. ut
int̾cedẽs ap ͭ dnm̃. reddat te
ꝓtĩꝰ sanũ Et cũ ille ob idse
illic poffit extubare dice̾t ĩ¬
tuens eũ eligiꝰ ait Et cre¬

Expanded text:
credis, cur hic inaniter jaces? roga magis hunc sanctum, ut intercedens apud Dominum reddat te protinus sanum. Et cum ille ob id se illic excubare diceret, intuens eum Eligius ait: Et cre
Abbreviated transcription (Latin):
dõ. te deinceps ẜuiturũ et
uide ne trepidet fides tua.
fixit genua eligiꝰ in t̾rani
nuit qua dicit Ouit qͥd cre¬
dentes peciertio fiet uob̾ Cũq
tuos ¶ec dicens. atͣxit eum
ad se fortit̾. et illico nexibꝰ
artuũ resolutis. eleuatꝰ eger
scetit Moxq ꝯsolidati sũt
pedes eiꝰ et mẽbra. et sana¬
tꝰ est. ex ip̃a hoͣ Cui cõmi¬
nans et cõtestãs p̃cepͭ eligiꝰ.
ut si nollet rursꝰ talia pati.
nullũ aliuid sanitatis u̾bũ

Expanded text:
Deo te deinceps serviturum, et vide ne trepidet fides tua, fixit genua Eligius super terram, nuit, qua dicit: Quidquid credentes petieritis, fiet vobis tuos. Haec dicens attraxit eum ad se fortiter, et illico nexibus artuum resolutis elevatus aeger stetit, et mox consolidati sunt pedes ejus et membra, et sanatus est ex ipsa hora; cui comminans et contestans praecepit Eligius, ut si nollet rursus talia pati, nullum aliud sanitatis verbum
Abbreviated transcription (Latin):
he̾tito. eũ docti quiq diu̾sis
ex causis int̾pellare. sed nullo
poterãt gne ꝯclude̾ Tanta
qͥpppe dicendi arte obiectis
q̃stionibꝰ ocͤcrebat. ut ubi
maxie putaret᷑ ascͥctꝰ. ibi
qiͣ angnis lubricꝰ qͥbꝰ dam
foramĩbꝰ lapsꝰ. eoꝵ se frõti
opponẽt Cũqͣ nullo gneͬ a q ͦ

Expanded text:
tur eum docti quique diversis ex causis interpellare, sed nullo poterant genere concludere. Tanta quippe dicendi arte obiectis quaestionibus occurrebat, ut ubi maxime putaretur adstrictus, ibi quasi anguis lubricus quibusdam foraminibus lapsus eorum se fronti opponeret. Cumq
Abbreviated transcription (Latin):
ad eũ eger deueĩss. it a eiꝰ
fouebat᷑ mĩsti̾o. ut n ͨ delicias
urbiũ n ͨ mr̃is desid̾aret affcm̃
Tantũ ita ad obsequia debili¬
um se ex deuotiõe diffudeat.
ut mlt̾i pauꝑm sani. lãguẽti¬
morẽ eoꝵ assidue turã tre
qñ diues pͥpuratꝰ nõ fec̾it.
qͣliq suꝑba mens retͥbucõe
dãpnata sit Idcirco magł
ac magl erga om̃s se mi¬
ẜicordẽ oñdens. clemẽter
miẜis iugit᷑ suct̾rebat Quo
enĩ dolente ñ doluit. ut q ͦ
tũ est: Uel quas pro spe
et̾nitatis ñ ꝑtulit ãgustias

Expanded text:
ad cum aeger devenisset, ita ejus fovebatur ministerio, ut nec delicias urbium, nec matris desideraret affectum. Tantum itaque ad obsequia debilium se ex devotione diffuderat, ut multi pauperum sani languentiamorem eorum assidue curam gerquando dives purpuratus non fecerit, qualique superba mens retributione damnata sit; idcirco magis ac magis erga omnes se misericordem ostendens, clementer miseris jugiter succurrebat; quo enim dolente non doluit? vel quo tum est? vel quas pro spe aeternitatis non pertulit angustias
Abbreviated transcription (Latin):
totũ dei ẜuicio mãcipassẽt.
optima principũ iussa ma¬
gnifice ad ĩplebat. contͣria u̾
mag̾ficentiꝰ cõtempnebat
Eatq liber ad eos arguen¬
dũ. hũilis ad obediendũ. re¬
morituꝵ Idc̾co repugnãtẽ
carnẽ. medie sb̾iugabat. et
ult̾tis geliẽne seua tormẽta
p̃ueniẽs. ip̃e sibi et ꝑsecutor
existebat et tortor Plã si tõ¬
tulisset sors tꝑis. cupiebat
martyr fieĩ ꝓ noĩe saluatois
Sed qmͣ eũ pugio ñ tnͣsfixit.
cotidianũ tñ sibi ip̃e marty¬
riũ indixit Fuitq ei fames
pro ungula. sitis pro flãma.
mũdi calamitas pro bestiis.
abstĩencia pro craticła Qui
ra lege ꝯstͥctꝰ semetip̃m sibi
ab negauit. ut xp̃m sequi
posset Illũ semꝑ diligens. il¬
lũ desiderans. illũ ĩgenti aui¬
ditate siciens. qui pro amore
hoĩs hõ ft̃s est ut nos ad

Expanded text:
totum Dei servitio mancipasset, optima principum jussa magnifice adimplebat, contraria vero magnificentius contemnebat, eratque liber ad eos arguendum, humilis ad obediendum, remoriturum, idcirco repugnantem carnem inedia subjugabat, et ultricis gehennae saeva tormenta praeveniens, ipse sibi persecutor existebat et tortor. Nam si contulisset sors temporis, cupiebat martyr fieri pro nomine Conditoris. sed quanquam eum pugio non transfixit, quotidianum sibi libens ipse martyrium indixit, fuitque ei fames pro ungula, sitis pro flamma, mundi calamitas pro bestiis, abstinentia pro craticula. Qura lege constrictus, semetipsum sibi abnegavit, ut Christum sequi posset, illum semper diligens, illum desiderans, illum ingenti aviditate sitiens, qui pro amore hominis homo factus est, ut nos ad
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s u̾sucias cũctasq eiꝰ
artes. quas ille nũc octultae
nũc uo̾ dissimulare conabat᷑
frequẽti disputatõe palam
prolata. ac ꝑ singulas cĩta¬
tes suꝑ eiꝰ noĩe decreta ꝯͥ¬
stitutã. cũ sibi mĩto dedẽcore
eliminauerũt a finibꝰ gal
nestate. ext̾mĩauit ab urbe
Gimilr̃ et aliũ qui epm̃ se
simulãs. circuibat uillas
et plateas decipiendo ppłm
diu tarce̾ mac̾atũ eiecit
a finibꝰ regni frãtorũ flec¬
nõ alios at alios diu̾ẜ ar-¬
tibꝰ ppłm sb̾u̾tentes. grãdi
semꝑ auctoĩtate est ꝑfit ꝑse

Expanded text:
omnes versutias cunctasque eius artes, quas ille nunc occultare, nunc etiam dissimulare conabat, frequenti disputatione palamprolata ac per singulas civitates super eius nomine decreta constituta, cum sibi merito dedecore eliminaverunt a finibus Galnestate, exterminavit ab urbe: similiter et alium, qui episcopum se simulans circuibat villas et plateas decipiendo populum, diu carcere maceratum ejecit a finibus regni Francorum: necnon alios atque alios diversis artibus populum subvertentes grandi semper auctoritat
Abbreviated transcription (Latin):
Er idem fere tp̃s. quo
aput ⁊ omã talia gesta
tnͣsmarinis. galliaꝵ ꝓiĩciã
peciit Oui agg̾ssꝰ illico cĩta ͬ
q̃ olim edua nũt aũt augu¬
stͥidunꝰ uocat᷑ adiit Ilbi qͦq
degens. cep ͭ tam caute ꝙͣ
fraudelẽt᷑ sua nefanda dog¬
mata prode Qd̾cum in pala¬
cio ad aures ꝑueĩss eligii.¬

Expanded text:
er idem fere tempus qua apud urbem Romam talia gesta transmarinis, Galliarum provinciam petiit; qui aggressus illico civitatem quae olim Edua, nunc autem Augustidunus vocatur, adiit; ibi quoque degens coepit tam caute quam fraudulenter sua nefanda dogmata prodere: quod cum in palatio ad aures Eligii
Abbreviated transcription (Latin):
Mat enĩ puritate si dicipt̃. sen¬
su mẽtis absorto. ac det̾reno
situ ad spũalẽ at ãgłicã sili̾¬
tudiẽm reformato. quidq̾t ĩ se
rit purissiã ac sincerissiã laus¬

Expanded text:
ac enim puritate, si dici potest, sensu mentis absorto ac de terreno situ ad spiritalem atque angelicam similitudinem reformato quidquid in se rit, purissima ac sincerissima
Abbreviated transcription (Latin):
sui clotariꝰ rex. dago¬
bertũ filiũ suũ consortẽ
regni facit. eũqz suꝑ austra¬
sios regem statuit. retinens
sibi ꝙ ardenna et uosatrus dess
neustriam et burgũdiam
cencii sepelit᷑ Dagobertꝰ t ͦ
audiẽs genitorẽ suũ defũctũ.
uniu̾sis pͥncipibꝰ quib mi¬
ꝑabat in austria. iubet ex¬
burgũdiã et neustriã diri¬
git. ut regni ei reguẽ in
regno burgũdie inibi se tͣ¬
didisse noscũt᷑ Ged et neu¬
strasii põtifices et proteres.
plimaq par regni. dagob̾tũ

Expanded text:
sui Clotharius rex Dagobertum, filium suum, consortem regni facit eumque super Austrasios regem statuit, retinens sibi, quod Ardenna et Vosagus versus Neustriam et Burgundiam centii sepelitur. Dagobertus ergo audiens genitorem suum defunctum, universis principibus quibus imperabat in Austria, jubet exBurgundiam et Neustriam dirigit, ut regni ei regimen inregno Burgundiae inibi se tradidisse noscuntur. Sed et Neustrasii pontifices et proceres, plurimaque pars regni, Dagobertum
Abbreviated transcription (Latin):
et in laboribꝰ coadiutor. quedam ĩ
pagina ꝙͣ breuiandã suscepimus.
minꝰ ueritati consona denotabat᷑. ut¬
pote qui ab ĩfantia cũ sc̃o illo nutͥtq.
uisa meliꝰ ꝙͣ aliꝰ narrata didicerat
Morte uo̾ idemi uenerabił sacerdos
p̃uentꝰ. ꝙ inde ceꝑat et optauerat.
imꝑfectũ reliquit E et inserie ipsa
destͥptõĩs. multiplex sensuũ recapi¬
tulacio est. dũ plures eadẽ sepe di¬
uerũt. et si aliqñ dissimilibꝰ uerb̾
Net ñ eciã siquis diligẽter adu̾tat.
ibidẽ quedã asꝑa inserta repiũtur.¬

Expanded text:
et in laboribus coadjutor, quaedam in pagina, quam breviandam suscepimus, minus veritati consona denotabat, utpote qui ab infantia cum Sancto illo nutritus, visa melius, quam alius narrata didicerat. Morte vero idem venerabilis sacerdos praeventus, quod inde coeperat et optaverat, imperfectum reliquit. Sed et in serie ipsa descriptionis multiplex sensuum recapitulatio est, dum plures eadem saepe dixerunt, etsi aliquando dissimilibus verbis. Necnon etiam, si quis diligenter advertat, ibidem qu
Abbreviated transcription (Latin):
ectłe humilis quõdã sacerdos. et̾fiã
in xp̃o salutẽ. Dite btẽ recordatõis
bernardi clareuallis abbis. uirttitibꝰ
et miraculis tam ad muãde qͣi imitã¬
de. plures iii destribẽdo extiterunt
auctores. sup̃ta nimirũ mat̾ia. q̃
se copiosa ĩquirentibꝰ offerebat
¶d̾ aũt nos ex eadẽ narratione ñ¬
nulla omittẽtes. et apponentes per¬
pauta. breuiori ꝑstrinximꝰ scedula.
ñ tam p̃sũp̃tio. ꝙͣ ut credimꝰ ratõ
ꝑsuasit. pͥmo ꝙ scͥptorũ tam et si¬

Expanded text:
cerdos, aeternam in Christo salutem. Vitae beatae recordationis Bernardi Clarae-Vallis abbatis, virtutibus et miraculis tam admirandae quam imitandae, plures in describendo exstiterunt auctores, sumpta nimirum materia, quae se copiosa inquirentibus offerebat. Quod autem nos ex eadem narratione nonnulla omittentes, et apponentes perpauca, breviori perstringimus schedula; non tam praesumptio, quam, ut credimus, ratio persuasit Primo quod scriptoru
Abbreviated transcription (Latin):
bt̃s dyonisiꝰ thuribulũ ĩ cen¬
si. et palmã in manu tenẽs.
cũ pbr̃o et dyachono qͥ in ꝑte
stabãt. ueĩt ad ine. et dixit
mͥ Pax tetũ frat̾ Noli tiẽre.
ñ morieris. don ͨ ad sedẽ tuã
ꝓsꝑe reu̾taris Gurge sanꝰ. et
hot altare in honore dei et
liic uides. dedita. missas gͣti¬
arũ agens Erat enĩ ibi ĩesti¬
mabil claritas et suauitas
dicebã qui ibi aderãt. ꝙ de¬
mentabã Quaꝓpt̾ retuli ex¬

Expanded text:
beatus Dyonisius thuribulum incenbeatus Dyonisius thuribulum incensi et palmam in manu tenens ro et diacono, qui in parte stabant, venit ad me et dixit mihi: 'Pax tecum, frater, noli timere: non morieris, donec ad sedem tuam prospere revertaris. Surge sanus et hoc altare in honore Dei et  videas, dedica, missas gratiarum agens. Erat enim ibi inaestimabilis claritas et suavitas. dicebant, qui ibi aderant, quod dementabam. Quapropter retuli
Abbreviated transcription (Latin):
uexabant ereptam. ad ethe¬
ra secũ leuasse canentes. bt̃s
quẽ elegisti et assũpsisti dñe.
ĩhĩtabit in atriis tuis. ⁊eple¬
bim᷑. in boĩs domꝰ tue. scm̃ est
templũ tuũ. mirabile ĩ equi¬
tate Mec ĩ memorata carta
int̾ alia ferebant᷑. q̃ ñ tan
uerisimilia. ꝙͣ uerissima ut
eccłias ditasset. tñ p̃cipue
loꝵ copiosissime locupleta ͭ
Uñ et eoꝵ pꝰ mortẽ flagi¬
tabat auxiliũ. quos p̃ cet̾is
se dilexisse meminerat

Expanded text:
vexabant, ereptam ad ethevexabant, ereptam ad ethera secum levasse, canentes: Beatus quem elegisti et assumsisti, Domine; inhabitabit in atriis tuis. Replebimur in bonis domus tuae, sanctum est templum tuum, mirabile in equitate. Haec in memorata carta inter alia ferebantur, quae non tam veri similia quam verissima, utecclesias ditasset, tum praecipue horum copiosissime locupletavit. Unde et eorum post mortem flagitabat auxilium, quos prae ceteris se dilexisse meminerat
Abbreviated transcription (Latin):
berti regis frãtorũ aĩa dm̃i
tlemẽtiã exoraret. eo ꝙ ip̃o
die spm̃ exalasset Od̾ dũ
fac̾e maturaret. apparuisse
sibi hanc procul in pelago
tet̾rimos spũs. Uinctũ re¬
gem dagob̾tũ in lembo ꝑ
spaciũ maris agitantes.
at ad ultana loca inflictꝰ
inflictis ĩsuꝑ uerberibꝰ thẽ¬
tes. ipm̃q dagob̾tũ btissiõs
dyonisiũ et mauriciũ mar¬
tyres et scĩssimũ martinũ
confessorẽ. ad sui liba̾tionẽ.
cõtinus uocibꝰ flagitãtẽ
Met mora ĩtonuisse celũ.
fulminaq ꝑ procellas dis¬
iecta. int̾qz ea repente appa¬
riusse p̃cellentissimos uiros.
niuerss comptos uestibꝰ.
seq tremefactũ ex eis. q̃sisse
qui nã eẽnt. illosq rñdisse
quos dagobtꝰ in aduitoꝵ¬
riũ uocauerat. Dyonisiũ sah
et mauriciũ ac martinũ
eẽ. ut eũ ereptũ in sinu abh
collocarent. Itaq hosteoᷤ hũa¬
ni gni̾s uelociter insequẽtes.
aĩa quã uerberibꝰ minisqz

Expanded text:
berti regis Francorum anima divinam berti regis Francorum anima divinam clementiam exoraret, eo quod ipso die spiritum exalasset. Quod dum facere maturaret, apparuisse sibi haud procul in pelago teterrimos spiritus, vinctum regem Dagobertum in lembo per spatium maris agitantes atque ad Vulcania loca, inflictis insuper verberibus, trahentes, ipsumque Dagobertum beatos Dyonisium et Mauricium martyres et sanctissimum confessorem ad sui liberationem continuis vocibus flagitantem. Nec mora intonuisse caelum, fulminaque per procellas disiecta, interque ea repente apparuisse praecellentissimos viros niveis comptos vestibus, seque tremefactum ex eis quaesisse, quinam essent, illosque respondisse, quos Dagobertus in adiutorium vocaverat, Dyonisium scilicet et Mauricium ac Martinum esse, ut eum ereptum in sinu Abrahae collocarent. Itaque hostes humani generis velociter insequentes, animam, quam verberibus minisque
Abbreviated transcription (Latin):
Etrationẽ tũc forte il¬
lustris de fensor picta¬
uensis ecclie anso aldꝰ
in ꝑtes sicilie atrebat Ea ꝑacta
cũ nauł nauli. reu̾teret᷑. sub¬
sidio. applicuit ad quãdã bre¬
uẽ insulã. in qͣ reuerẽtissimꝰ
quidã senex e̾ãt. cui nomẽ
iol̾es solitariã ducens uitã¬
Ad quẽ mare cõmeanciũ. ut
mi uentitabãt Ad hãc exgo
ĩsulã. tanti uiri me̾itis redi¬
mitã. appulsꝰ diuiõ nutu ã¬
soaldꝰ. dũ de celestibꝰ gau¬
diis cũ eo ẜmocinaret᷑. ĩter¬
iogat senex. uñ uł cur ueĩss
Igitͬ cognito de galliis qua
de causa missꝰ fuisset rogat
senex ut dagob̾ti rerris frã¬
torũ sibi mores studiũqi ex¬
ponat Od̾ cũ ille diligenter
fecisset. senex ad didit. ꝙ cũ
quadã die utpote iam frucꝰ
etate et fatigatꝰ uigiliis.
quieti paululũ indulsisset.
accessisse ad se uirũ quẽdã
canicie uenerãdũ. seq exꝑ¬
grefactũ ãmonuisse. qͣtenꝰ
ꝓpere surtrẽt. et pro dago¬

Expanded text:
egationem tum forte illustris defensor Pictaviensis Ecclesiae Ansoaldus in partes Siciliae agebat. Ea peracta, cum navali reverteretur subsidio, applicuit ad quamdam brevem insulam, in qua reverentissimus quidam senex, cui nomen erat Joannes, solitariam duceommeantium, ut mi ventitabant. In hanc ergo insulam tanti viri meritis redimitam appulsus divino nutu Ansoaldus, dum de caelestibus gaudiis cum eo sermocinaretur, interrogat senex, unde vel cur venisset. Igitur cognito, de Galliis qua de causa missus fuisset, rogat senex, ut Dagoberti regis Francorum sibi mores studiumque exponat. Quod cum ille diligenter fecisset, senex addidit, quod dum quadam die, utpote iam fractus aetate et fatigatus vigiliis, quieti paululum indulsisset, accessisse ad se virum quendam canicie venerandum seque expergefactum admonuisse, quatinus propere surgeret et pro Dago
Abbreviated transcription (Latin):
plloꝵ pplõꝵ dolo¬
re at freꝙͣcia. tnͣslatꝰ est
in basilicã btĩssimoꝵ marty¬
rũ. ꝙͣ ip̃e ut supͣdiximꝰ con¬
digne ex auro et gẽmis/ et
mlt̾is p̃ciosissimis speciebꝰ
ornauerat. et tondigne ĩ
circuitu fabricare p̃cepa̾t.
at iuxͣ eoꝵ tumulũ in dex¬
tero lat̾e̾ honore merito se¬
pultꝰ Tante uo̾ opes ab eo¬
demi et uille ac possessiones
młte ꝑ płima loca ibi fuerãt
collate. q̃ hic mĩme ob fastidiũ¬
quorũdã. uitandũ recensent᷑.
ut hodie deuotio auimi ipiꝰ
miret᷑ a płibꝰ Ordĩe aũt psal¬
lenciũ ibidẽ adinstar mona¬
sterii a gaunẽsiũ. et scĩ mar-¬
tini turonis instituerat. sed
facilitas abbatis agnilfi. eã¬
dem ĩstitucõnẽ noscit᷑ ⁊ efra-¬

Expanded text:
pulorum dolore atque frequentia translatus est in basilicam beatissimorum martyrum, quam ipse, ut supra diximus, condigne ex auro et gemmis et multis pretiosissimis speciebus ornaverat, et condigne in circuitu fabricare praeceperat, atque juxta eorum tumulum in dextro latere honore merito sepultus. Tantae vero opes ab eodem et villae ac possessiones multae per plurima loca ibi fuerant collatae, etiamque hic minime ob fastidiurecensentur, ut hodieque devotio animi ipsius miretur a pluribus. Ordinem autem psallentium ibidem ad instar monasterii Agaunensium et sancti Martini Turonis instituerat; sed facilitas abbatis Haigulfi eandem institutionem noscitur refra
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est ei. duodecĩ frẽs demo¬
nũ ĩstĩctu ꝓposito moͣchi ie¬
licto. clancule de moͣst̾io fuis
bas eligii u̾ba. ñ sñ maxĩa
ãmiratt̃me remĩsces. dñ ĩ
eo grã. mirabat᷑ diffusani
Interĩ uo̾ de salute frm̃ sol
famulo fut᷑a p̃dix̃ C xm

Expanded text:
tum est duodecim fere fratres daemonum instinctu proposito monachi relicto clancule de monasterio fuissbas Eligii verba non sine admiratione reminiscens, Domini in eo gratiam mirabatur diffusam. Interim vero de salute fratrum sfamulo futura praedixit.
Abbreviated transcription (Latin):
ad eñ quõdã ꝓfectꝰ. diuciꝰ
apͭ eũ cõmoraret᷑ Cui eligiꝰ
nocte qͣdã pꝰ quietẽ sec̾tiꝰ
enotato dix̃ Tu hic securꝰ
cõsistis. s moͣst̾iũ tibi cõmis¬
sum Ueliemẽt̾ ñmici ĩpul¬
su quatit᷑. ac demonũ ꝓ¬
cellis fortit̾ cõquassat᷑ Uidi
enĩ in uisioẽ noctis flumẽ
ingẽs młta ui suꝑ eũ ir¬
ruere. et nõnulla edifica¬
edificia. fũditꝰ ad solum

Expanded text:
 quondam profectus, diutius apud eum commoraretur: cui Eligius nocte quadam post quietem secretius evocato, dixit: Tu hic securus consistis, sed monasterium tibi commissum vehementer inimici impulsu quatitur, ac daemonum procellis fortiter conquassatur; vidi enim in visione noctis flumen ingens multa vi super eum irruere, et nonnulla aedificia funditus ad solum
Abbreviated transcription (Latin):
explicitis. assunt cai¬
carnifices. qͥ xp̃i famu¬
los de squalore cartis educẽ¬
tes. p̃fecti obtutibꝰ iterũ p̃¬
sentarũt Quibꝰ p̃fectꝰ ait
Si prudenti ꝯsilio tandem ad
uitã tenditis. ĩ molate diis et
uiuite Si uo̾ mori eligitis.
mortuũ mortuoꝵ quos se¬
duxistis cadauera ĩfelititer
ĩhumata. et tormẽtoꝵ ad¬
huc signa ẜuãcia. euntes
cernite. et siñ resipueritis.
ĩfelicitatẽ eoꝵ ĩfelicitate exte¬
dite. et ĩfelicit̾ ut desid̾atio
tyres dyonisiꝰ rustitꝰ et ele¬
utheriꝰ in agonia pari cõ¬
fessioẽ fidei et uirtutis cõstã¬
cia roborati. post nimia tor¬
m̃ta głiosũ cõplere mar¬
tyriũ elegerũt Et iudicis
abstracti conspͣtibꝰ. ac fune¬
ribꝰ sibi scõꝵ ostensis. diuiã
iusta et occulta laudauer̃t
udicia. qui sic eos in pñti
huiliare disponit. quos ĩ
celesti regno tam gliose ex¬
altari añ om̃e tp̃s decreuit
Deinde t̾rore subiũcto.
młtisq ĩiiriis et ñ añ per¬

Expanded text:
explicitis, adsunt carnifices, qui Christi famulos de squalore carceris educentes, praefecti obtutibus iterum psentarunt. Quibus praefectus ait: Si prudenti consilio tandem ad vitam tenditis, immolate diis, et vivite: si vero mori eligitis, mortuorum quos seduxistis, cadavera infeliciter inhumata, et tormentorum adhuc signa servantia, euntes cernite, et si non respueritis, infelicitatem eorum infelicitate excedite, et infeliciter, ut desideratis, tyres, Dionysius, Rusticus et Eleutherius, in agonia pari confessione fidei et virtutis constantia roborati, post nimia tormenta gloriosum complere martyrium elegerunt. Et judicis abstracti conspectibus, ac funeribus sibi sanctorum ostensis, divina justa et occulta laudavere judicia, qui sic eos in praesenti humiliare disponit, quos in coelesti regno tam gloriose exaltari ante omne tempus decrevit. Deinde terrore subjuncto, multisque injuriis et non ante per
Abbreviated transcription (Latin):
et mlt̾is modis emẽdare
eũ cupiẽs. minas ei u̾bũ u̾berũ
uir btõ migͣss ad dnm̃. ille
ut pote ĩsolens et stultꝰ ue¬
niẽs die quadã ad eiꝰ tu¬
probracoĩs elato. dixisse ilico
fert᷑ Q caequi minas michi
uerberũ pollicebai̾s tu hic
mortuꝰ iaces. sed ego qͥdẽ
ad luc cõsisto uiuens ꝑust
q̃ u̾ra. uisũ ei fuit. ustitisse
repente scm̃ eliguĩ. manuq
uirgã crestãtẽ. et ꝑcussisse
uiuo ereptꝰ e t̾ris iliis
dictio ꝯtinuo ex ꝑcuciẽtis

Expanded text:
odis emendare eum cupiens, minas ei verborum vir beatus migrasset ad Dominum, ille ut pote insolens et stultus veniens die quadam ad ejus tuprobrationis elato dixisse illico fertur: Ecce qui minas mihi verborum pollicebaris, tu jam mortuus jaces; sed ego quidem adhuc consisto vivens. Post quae verba visum ei fuit astitisse repente sanctum Eligium manu virgam gestantem, et percussisse vivo ereptus e terris. His dictis continuo ex percutientis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ad suppliciũ duce̾t᷑ clã¬
cule de maĩbꝰ ꝑ seꝙͣtium
elapsꝰ. cursu concito ad
eccłia scĩ eligii confugit
Quã ing̾ssꝰ cũ ad tñ bã
astaret. repente disrupta
catliena qͣ p̃mebat᷑. ĩ ꝑtes
utrĩq cecidit Gubsecuti
aut̃ illũ mox ꝓditores. cũ
illic liberũ astare cõspite¬
rent. nimio furore suctẽsi.
rursũ acceptã tatenam
in collo ac maĩbꝰ eiꝰ ĩici¬
unt. conãtes eũ sũmoꝑe
cet tibi. ꝙ ad te confugiẽ¬
tes ñ defendis: Ad hanc
ꝓtĩꝰ uocẽ. cũ magno ĩpul¬
su effret effracta catena
longiꝯ ab eo ꝓsiliuit. eũq rur¬
sꝯ liberũ corã oĩbꝰ astarefecit
impetierãt. ꝓruentes ĩ f̾ram.
ueĩam audacie sue cũ inati¬
ĩgenti metu p̃cabãt᷑ Denĩ iã
oĩbꝰ inde recedẽtib9. solaq ca¬
tena dissipata ĩ testĩo ͫ rema
ibi tũc accide̾at. uisa est ad
horã dubiitasse Qui statĩ
inde ꝓg̾diẽs. cũ ascendisset
equũ q ͦ illic aduectꝰ fua̾t

Expanded text:
cum ad supplicium duceretur, clancule de manibus persequentium elapsus, cursu concito ad Ecclesiam sancti Eligii confugit, quam ingressus cum ad tumbam astaret, repente disrupta catena qua premebatur, in partes utrinque cecidit: subsecuti autem illum mox proditores cum illic liberum astare conspicerent, nimio furore succensi rursum acceptam catenam in collo ac manibus ejus injiciunt, conantes eum summopere cet tibi quod ad te confugientes non defendis? Ad hanc protinus vocem cum magno impulsu effracta catena longius ab eo prosiluit, eumque rursus liberum coram omnibus astare fecit. impetierant, proruentes in terram, veniam audaciae suae cum ingenti metu precabantur. Deinde jam omnibus inde recedentibus, solaque catena dissipata in testimonium remibi tunc acciderat, visus est ad horam dubitasse, qui statim inde progrediens, cum ascendisset equum pro illic advectus fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
Nec tñ more carnaliũ in glia
eleuabant ͧ lumanã. sed iuue¬
nili eiꝰ etati et noue adhuc cõu̾¬
sacioni spũali sollicitudĩe metue¬
bant In quo nimirũ zelo tal¬
dritꝰ auuntłs eiꝰ. et gruido pͥ¬
mogenitꝰ friĩ. ceteros anteibãt.
ut ipõs tanqmͣi treminos qͦsdã
stimulos tarnis sue. ne grãrũ
magnitudo eũ extolleret. acte¬
pisse diuinitꝰ uideretͥ Neq enĩ
partebant uerbis duxioribꝰ exa¬
tritantes tenerã ueretũdiã eius.
calũpniantes eciani ⁊ bñgesta.
signa oĩa adnichilantes. et hoĩez
mansuetissimũ nchilq contra¬
dicentẽ. freꝙ̃ter usq ad lacͥmas.
inꝓperiis et obꝓbriis affligentes
Aarrare solebat uenerabilꝰ ep̃s
lingonẽs godefridꝰ. scĩ uiri et
ꝓpinquꝰ sanguĩe et in cõilsione
sociꝰ. et ex tũt ꝑ omĩa ĩdiuidiuis

Expanded text:
Nec tamen more carnalium in gloriam elevabantur humanam, sed juvenili ejus aetati et novae adhuc conversationi, spirituali sollicitudine metuebant. In quo nimirum zelo Galdricus avunculus ejus, et Guido primogenitus fratrum, caeteros anteibant; ut ipsos tanquam geminos quosdam stimulos carnis suae, ne gratiarum magnitudo eum extolleret, accepisse divinitus videretur. Neque enim parcebant verbis durioribus, exagitantes teneram verecundiam ejus, calumniantes etiam bene gesta, signia omnia annihilantes, et hominem mansuetissimum, nihilque contradicentem, frequenter usque ad lacrymas improperiis et opprobriis affligentes. Narrare solebat venerabilis episcopus Lingonensis Godefridus, sancti Viri et propinquus sanguine, et in conversione socius, et ex