comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dat. Qđ uero de his duab uirtutib diximꝰ hoc ÷ de ceteris om̃ib sentiendũ:
sine qua nemo uidebit dm̃. Quia autẽ nil sine cõcordia dõ placeat: ipsa ꝑsẽ
ueritas de monstrat dicens Si offers munꝰ tuũ ad altare. ⁊ ibi recordatꝰ fueris
qr fr̃ tuus hab& aliquid aduersũ te: relinque ibi munꝰ tuũ ante altare. &
uade priꝰ reconciliari fri tuo Et tunc ueniens. offeres munꝰ tuũ. Ecce a dis
Quia uero electi sẽꝑ in caritate cõiuncti sunt: ⁊ hȩc eadẽ eoꝵ caritas sonũ
laudis reddit auctori. malignis uero spiritab id ÷ antiquis suis hostib pęnã
incutit timoris : recte nunc de pennatis animalib dicit᷑: Cũ ambularent.
qucisi sonꝰ erat multitudinis. ut sonitꝰ castroꝵ Libet autẽ ab ex hortu scȩ̃
eccłȩ fidei ocłos usq ad finẽ mundi tendẽ. ⁊ hȩc eadẽ castra quomodo am¬

Expanded text:
dat. Quod vero de his duabus virtutibus diximus, hoc de caeteris omnibus sentiendum dat. Quod vero de his duabus virtutibus diximus, hoc de caeteris omnibus sentiendum sine qua nemo videbit Deum. Quia autem nihil sine concordia Deo placeat, ipsa per se Veritas demonstrat, dicens: Si offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquit adversum te, relinque ibi munus tuum ante altare, et vade prius reconciliari fratri tuo, et tunc veniens offeres munus tuum . Ecce a discQuia vero electi semper in charitate conjuncti sunt, et haec eadem eorum charitas sonum laudis reddit auctori, malignis vero spiritibus, id est antiquis suis hostibus poenam incutit timoris, recte nunc de pennatis animalibus dicitur: Cum ambularent, quasi sonus erat multitudinis, ut sonitus castrorum. 10. Libet autem ab exortu sanctae Ecclesiae fidei oculo usque ad finem mundi tendere, et haec eadem castra quomodo am
Abbreviated transcription (Latin):
neat. ut ceteros in cibo diudic&. ⁊ alim̃ta eadẽ quȩ ds̃ creauit ad ꝑcipiendũ
cũ graciarũ actione fidelib &icĩ dãpnet. quid huic uirtꝰ abstinenciȩ facta ÷
nisi laqueus culpȩ: Unde psalmista quoq nullã eẽ abstinentiã sine concor¬
dia designans: ait Laudate eũ in tympano ⁊ choro. In tympano enĩ. coriũ
esõnat. In choro autẽ : uoces cõcordit̾ cantant: Quid gͦ ꝑ tympani
nisi abstinentia : Et quid ꝑ corũ. nisi caritaitis cõcordia designat᷑: qui itaq sic
abstinentiã ten&: ut cõcordiã deserat: laudat quidẽ in tympano. s ñ laudat¬
in choro: Et sunt nõ nulli qui dũ plus saꝑe querentes quã necesse ÷ student.
a ꝓximoꝵ pace resiliunt: dũ eos uelut ebetes stultosq cõtẽpnunt. Unde ꝑse
ueritus ammon& dicens Habete in uob̾ sal: ⁊ pacẽ habete int̾ uos Ut quisquis
sal sapientiȩ hab̾e studet: curet necesse ÷ quatinꝰ a pace cõcordiȩ nũquã rece¬

Expanded text:
bo dijudicet, et alimenta eadem, quae Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione, in fidelibus etiam damnet, quid huic virtus abstinentiae facta est, nisi laqueus culpae? Unde Psalmista quoque, nullam esse abstinentiam sine concordia designans, ait: Laudate eum in tympano et choro . In tympano enim curvum siccum resonat, in choro autem voces concorditer cantant. Quid ergo per tympanum nisi abstinentiam, et quid per chorum, nisi charitatis concordiam designat? Qui itaque sic abstinet, ut concordiam deserat, laudat quidem in tympano sin choro. Et sunt nonnulli qui dum plus sapere quam necesse est student, a proximorum pace resiliunt, dum eos velut habetes stultosque contemnunt. Unde per se Veritas admonet, dicens: Habete in vobis sal, et pacem habete inter vos , ut quisquis habere sal sapientiae studet, curet necesse est quatenus a pace concordiae nunquam rece
Abbreviated transcription (Latin):
fit sonꝰ quasi sonꝰ multitudinis. Et qr in p̃dicatione eadẽ bellũ cõtra ereas
potestates sumunt. recte subiungit᷑: ut sonitꝰ castroꝵ. Cũ enĩ scĩs p̾dicatori¬
bus fideles popłi cõuingunt᷑: contͣ malignos sp̃s in ꝓcinctu fidei multitudines
castroꝵ fiunt. Et dũ cotidie fideles quiq celestib desideriis replent᷑. terrena
aereas castra fiunt: qr armati fide & bonis oꝑib muniti gradiunt᷑: Quasi enĩ
quibusdã castrospiritaliũ exerciti  ꝑ paulũ dicit᷑. Induite uos armaturã dei:
ut possitis stare ad uersus insidias diaboli. quia nõ ÷ nob conluctatio aduersus

Expanded text:
fit sonus, quasi sonus multitudinis. Et quia in praedicatione eadem bellum contra aerias fit sonus, quasi sonus multitudinis. Et quia in praedicatione eadem bellum contra aerias potestates sumunt, recte subjungitur: « Et sonus castrorum. » Cum enim sanctis praedicatoribus fideles populi conjunguntur, contra malignos spiritus in procinctu fidei multitudines castrorum fiunt, et dum quotidie fideles quique coelestibus desideriis replentur, terrena aerias castra fiunt, quia armati fide et bonis operibus muniti gradiuntur; quasi enim quibusdam castris spiritualis exercitus per Paulum dicitur: « Induite vos armatura Dei ut
Abbreviated transcription (Latin):
in cȩlesti patria designat᷑: mirandũ nõ ÷ qđ rursũ ad scoꝵ oꝑa in hac ad huc
uitti uiuentiũ ꝓpheticꝰ sermo refundit᷑. quia sc̃s sp̃s in corde ꝓpħarum qđ simu
ostendit intus: nõ simul eicit ꝑ linguã foras. Aqua quippe scientię qua ꝓphetain-¬
tis animꝰ replet᷑: in contẽplationẽ uehement̾ ex huberat. S quia angustũ ÷
sp̃iu om̃e os hominis id ÷ forcim̃ carnis ad explendã illã inmensitatẽ quȩ cõs-¬
sonũ alcrũ quasi sonũ sublimis dĩ eẽ. in celis conspexit. rursus ad t̾ras redit:¬
& pennata animalia quid hinc agant loquit᷑. ut illic sũma mereant᷑: dicens
Cũ ambularent: quasi sonꝰ erat multitudinis. ut sonitus castroꝵ. Cũ p̃dieai¬
tores scĩ mundũ p̾dicando ⁊ trahendo circũeunt: animalia ambulant. Et qr
hi & icĩ quos colligunt sttti ut credidint in laudẽ nr̃i creatoris exsurgunt:

Expanded text:
i creatoris in coelesti patria designatur, mirandum non est quod rursus ad sanctorum opera in hac adhuc i creatoris in coelesti patria designatur, mirandum non est quod rursus ad sanctorum opera in hac adhuc vita viventium propheticus sermo refunditur, quia sanctus Spiritus in corde prophetarum, quod simul ostendit intus, non simul ejicit per linguam foras. Aqua quippe scientiae qua prophetantis animus repletur, in contemplatione vehementer exuberat. Sed quia angustum est spiritui omne os hominis, id est foramen carnis, ad explendam illam immensitatem quae conssonum alarum, quasi sonum sublimis Dei esse conspexit in coelis, rursum ad terram rediit, et pennata animalia quid hic agant loquitur, ut illic summa mereantur, dicens: « Cum ambularent, quasi sonus erat multitudinis, et sonitus castrorum. » Cum praedicatores sancti mundum praedicando et trahendo circumeunt; et animalia ambulant, et quia hi etiam quos colligunt statim ut crediderunt, in laudem nostri Creatoris insurgunt,
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionẽ uincit᷑. iã nichil in suo scõ amore cõtradicat. s un
głe sue redẽptoris fiat: recte dicit᷑. quasi sonꝰ sublimis di. Notandus ÷ ergo or¬
do scribentis: qr priꝰ sonus ex alis animaliũ. qui postmodũ quasi sonꝰ aquarũ
multtirũ: ad extremũ uero quasi sonꝰ sublimis dĩ dicit᷑: Qđ enĩ priꝰ p̃dicauer̃
scĩ. hoc postmodũ credidunt atq tenuer̃ cõuersi ad fidẽ popłi: qui ad extre¬
mũ quoq lib̾atori om̃iũ reddent laudẽ in cȩlestia subleuati: Sonꝰ ittiq anima¬
liũ fit sonꝰ aquarũ. & sonꝰ aquarũ fit quasi sonꝰ sublimis dĩ: qr lauidẽ om̃ipo¬
diũ quã priꝰ inmundo pauci.hanc post modũ multi clamauer̃: Et
nunc multi clamant. cũ ad huc eis insem&e ipsĩs sua corruptio repugnat: hanc
in celesti patria electi om̃s suo iã capiti uniti resonabunt. Adhuc autẽ scõrũ
animaliũ oꝑa uirtutesq de scribunt᷑: cũ subdit᷑: Cũ ambularent. quasi sonꝰ

Expanded text:
resurrectionem vincitur, jam nihil in suo sancto amore contradicat, sed unita gloriae sui Redemptoris fiat; recte dicitur: Quasi sonum sublimis Dei. 4. Notandus est ordo describentis, quia prius sonus ex alis animalium, qui postmodum quasi sonus aquarum multarum, ad extremum vero quasi sonus sublimis Dei dicitur. Quod enim prius praedicaverunt sancti, hoc postmodum crediderunt atque tenuerunt conversi ad fidem populi, qui ad extremum quoque liberatori omnium reddent laudem in coelestia sublevati. Sonus itaque animalium fit i, quam prius in mundo pauci, hanc postmodum multi clamaverunt. Et quam nunc multi clamant, cum adhuc eis in semetipsis sua corruptio repugnat, hanc in coelestem patriam electi omnes suo jam capiti uniti resonabunt. Adhuc autem sanctorum animali
Abbreviated transcription (Latin):
desiderio. ⁊ ipse exaudit implettis: ipse ⁊ enĩ creat in scõꝵ cordib amorẽ : &
ipse ex amantib cordib suscipit p̃cẽ. Negationẽ suc̃ petrus fleuit amare. s
tam̃ illic p̃mittit᷑: qr iħs respexit petrũ: Uenit maria magdalenȩ post
multas maculas culpe. ad pedes redẽptoris nr̃i cũ lacrimis: S quis illã in¬
fudit intꝰ. nisi qui benigne suscepit foras: quis illã ad lacrimas urgebat ꝑ
conpunctionis spm̃. nisi qui hanc exteriꝰ corã simul recũbentib recipiebat
adueniã : Redẽptor igit᷑ nr̃ peccatricis mulieris ment̾ẽ. ⁊ trahebat: ⁊ susci¬
piebat: Trahebat cũ de culpa cõpunger&: suscipiebat ut aculpa liberaret.
Bene gͦ iste alarũ sonꝰ. quasi sonꝰ sublimis dĩ dicit᷑: quia quicquid in scõꝵ uirtu¬
tib agit᷑. eiꝰ ÷ gr̃ȩ qui merita largit᷑: qui recte ꝑ propħam sublimis dĩ esse¬

Expanded text:
desiderio, et ipse exaudit impletas? Ipse etenim creat in sanctorum cordibus amorem, et ipse ex amantibus cordibus precem suscipit. Negotionem suam Petrus flevit amare, sed tamen illic praemittitur quia Jesus respexit Petrum . Venit Maria Magdalene post multas maculas culpae, ad pedes Redemptoris nostri cum lacrymis ; sed quis illam infudit intus, nisi qui benigne suscepit foris? Quis illam ad lacrymas urgebat per compunctionis spiritum, nisi qui hanc exterius coram 1236 simul recumbentibus recipiebat ad veniam? Redemptor igitur noster peccatricis mulieris mentem extrahebat cum de culpa compungeret, suscipiebat ut a culpa liberaret. Bene ergo iste alarum sonus quasi sonus sublimis Dei dicitur, quia quidquid in sanctorum virtutibus agitur, e
Abbreviated transcription (Latin):
Eriꝰ ergo quid sentimꝰ de angłis: ⁊ post modũ de dño angłorũ loquam᷑: Ecce enĩ dicit᷑:
Cũ fier& uox suꝑ firmam̃tũ: stabant ⁊ submittebant alas suas. Quo in loco hoc¬
primũ sciendũ ẽ.: qr nõ submittere ab inferiori ad suꝑiora tende.s a suꝑiori ad
inferiora alas deponere deb& intelligi: ꝓpt̃ hoc qđ p̃missũ ẽ. Cũ staibant: dimit¬
tebant᷑ penne eoꝵ. Querendũ ittq nob̾ ÷: quȩ sit uox quȩ suꝑ firmam̃tũ fit.¬

Expanded text:
Domino angelorum loquamur. Ecce enim dicitur: « Cum fieret vox super firmamentum, stabant et submittebant alas suas. » Quo in loco hoc sciendum est quia submittere non ab inferiori ad superiora tendere, sed a superiori ad inferiora alas deponere debet intelligi, propter hoc quod praemissum est: « Cum starent, dimittebantur pennae eorum. » Quaerendum
Abbreviated transcription (Latin):
rupti ꝑ discordiã inueniam̃: Quia quelib& bona oꝑa in nob̾ fuerint: si carittis
desit. ꝑ malũ discordiȩ locus aꝑitur in acie: unde ad feriendos nos ualeat hostis
intrare: Antiquus uero inimicꝰ. castitatẽ in nob̾ si sine caritate fuerit nõ ti¬
met: qr ipse nec carne tegit᷑ p̾mit᷑: ut in eiꝰ luxuria dissoluat᷑: Abstinentiã nõ
timet: qr ipse cibo nõ utit᷑. qui necessitate corporis nõ urget᷑. Distributionẽ
t̾renarũ rerũ nõ timet.si eidẽ oꝑi caritas desit: qr diuitiarũ subsidiis
nec ipse eget. Ualde autẽ in nob̾ caritatẽ uerã id ÷ amorẽ humilẽ quẽ nob̾
uicissim impendimꝰ timet. ⁊nimis cõcordiȩ nr̃ȩ inuidet: qr hanc nos tenemꝰ
in t̾ra. quã ipse tenere nolens amisit in cęlo Bene gͦ dicit᷑. t̾ribilis ut castroꝵ
acies ordinata. qr electoꝵ multitudinẽ eo maligni sp̃s ꝑtimescunt. quo eos

Expanded text:
rrupti per discordiam inveniamur, quia quaelibet bona in nobis opera fuerint, si charitas rrupti per discordiam inveniamur, quia quaelibet bona in nobis opera fuerint, si charitas desit, per malum discordiae locus aperitur in acie, unde ad feriendos nos hostis valeat intrare. Antiquus vero inimicus castitatem in nobis, si sine charitate fuerit, non timet, quia ipse nec carne premitur, ut in ejus luxuria dissolvatur. Abstinentiam non timet, quia ipse cibo non utitur, quia necessitate corporis non urgetur. Distributionem terrenarum rerum non timet, si eidem operi charitas desit, quia divitiarum subsidiis nec ipse eget. Valde autem in nobis charitatem veram, id est amorem humilem, quem nobis vicissim impendimus, timet, et nimis concordiae nostrae invidet, quia hanc nos tenemus in terra, quam ipse tenere nolens amisit in coelo. Bene ergo dicitur: Terribilis ut castrorum acies ordinata, quia electorum multitudinem eo maligni spiritus pertimescunt, quo eos
Abbreviated transcription (Latin):
ut ierłm dicit᷑: qr eiꝰ uita &edesideriũ uisionis ic̃ pacis intime cõparat᷑: ut in
eo qđ auctorẽ suũ diligit. qđ eiꝰ speciẽ uide cõcupiscit. de quo concupiscit¬
scriptũ ẽ: in quẽ desid̾ant angłi ꝓspicere ꝑ ipsa iũ amoris sui desidia. angłis
simił dicat᷑: Quȩ quantũ dño amabilis efficit᷑: tanto agit ut malignis spiritib
t̾ribilis fiat Iualit̃ autẽ sit t̾ribilis. subiuncta cõparatione ostendit᷑: id ÷ ut
Nõ enĩ a magno intellectu uacat ista cõparatio: ⁊ idcirco ÷ subtilit̃ intuenda:
Scimꝰ ⁊ constat qr castroꝵ acies tunc hostib t̾ribilis ostendit᷑: quando ita fue¬
t constipata. atq densatti: ut innullo loco int̾rupta uideat᷑ Nã si i
t̾ribilis nõ est. Et nos gͦ cũ contra malignos sp̃s spiritalis certaminis aciem
ponimꝰ .: sumoꝑe necesse ÷ ut ꝑ caritatẽ seꝑ uniti atq constricti. ⁊ nũquã int̾¬

Expanded text:
ium, visioni jam pacis intimae comparatur, ut in eo quod auctorem suum diligit, quod ejus speciem videre concupiscit, de quo scriptum est: In quem desiderant angeli prospicere , per ipsa jam amoris sui desideria angelis similis dicatur: quae quanto Deo amabilis efficitur, tanto agit ut malignis spiritibus terribilis fiat. Qualiter autem sit terribilis, subjuncta comparatione ostenditur, id est, Ut Non enim a magno intellectu vacat ista comparatio, et idcirco est subtiliter intuenda. Scimus enim et constat quia castrorum acies tunc hostibus terribilis ostenditur, quando ita fuerit constipata atque densata, ut in nullo loco interrupta videatur. Nam siterribilis non est. Et nos ergo cum contra malignos spiritus spiritalis cerponimus, summopere necesse est ut per charitatem semper uniti atque constricti, nunquam inte
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes sc̃orũ. Quid̃ gͦ qđ ꝓpħa alarũ sonũ audit. quasi sonũ aquarũ multa¬
rũ. nisi qđ ex om̃ipotentis dĩ pietate ille alȩ uirtutũ quȩ in paucis priꝰ scĩs
sonabant. iã nunc p̃dicatione diffusa. in multoꝵ popłorũ cõuersione rosonant:
in carnato enĩ. passo. ac resurgente dño. pauca pennata animalia fuerunt:
qr rari ualde extiterunt qui cȩlestia desid̾arent. & uirtutũ pennis se in alto
suspenderent. S postquã diuinitatis eiꝰ p̃dicatio in mundo diffusa est: quanti
ic̃ paruuli. quanti grauiores. quanti fortes iuuenes. quanti in becilles. quantȩ
ad cȩlestia euolant. quis dicere. quis estimare sufficiat: Ecce alarũ sonitus.
qui priꝰ in paucis animalib fuit: icĩ nunc in popłis resonat. iã nunc mundi
multitudinẽ ad cȩleste desideriũ pennȩ uirtutũ leuant. Bene gͦ dicitur: &¬
audiebã sonũ alarũ quasi sonũ aquarũ multtrũ: qr sicut p̃fati sumꝰ. ille uirtu

Expanded text:
onum audit quas sonum aquarum multarum, nisi quod omnipotentis Dei pietate illae alae virtutum, quae in paucis prius sanctis sonabant, etiam nunc praedicatione diffusa, in multarum populorum conversatione resonant? Incarnato enim, passo, ac resurgente Domino, pauca pennata animalia fuerunt, quia rari valde exstiterunt, qui coelestia desiderarent, et virtutum pennis se in alta suspenderent. Sed postquam divinitatis ejus praedicatio in mundo diffusa est, quanti jam parvuli, quanti graviores, quanti fortes juvenes, quanti imbecilles, quantae  ad coelestia evolant, quis dicere, quis aestimare sufficiat? Ecce alarum sonitus, qui prius in paucis animalibus fuit, jam nunc in populis resonat, jam nunc mundi multitudinem ad coeleste desiderium pennae virtutum levant. Bene ergo dicitur: audiebam sonum alarum, q
Abbreviated transcription (Latin):
bicundus: ut utriꝰq iudicii testis sit. Uniꝰ uidelic&e faciendi. ⁊ alteriꝰ facti.
s iã nõ ulteriꝰ faciendi: qr mundꝰ quidẽ iudicii igne cremabit᷑. s aqua iã
diluuii nõ delebit᷑: Quid ÷ autẽ qđ splendentẽ ignẽ a lũbis hominis throno
p̃sidentis. sic̃ a̾pectꝰ arcꝰ cũ fuerit ĩnube in die pluuie ꝓpħa cõspex̃: Iuia enĩ
ꝑ ignẽ sic̃ dictũ ẽ. ardor scĩ sp̃s designat᷑. quȩ similitudo ÷ arcꝰ i sp̃s. ut ignis¬

Expanded text:
bicundus; ut utriusque judicii testis sit, unius videlicet faciendi, et alterius facti, bicundus; ut utriusque judicii testis sit, unius videlicet faciendi, et alterius facti, sed jam non ulterius faciendi. Quia mundus quidem judicii igne cremabitur, sed aqua jam diluvii non delebitur. Quid est autem, quod splendentem ignem a lumbis hominis throno praesidentis, sicut aspectus arcus cum fuerit in nube in die pluviae propheta conspexit? Quia enim per ignem, sic
Abbreviated transcription (Latin):
ignis cõsumens ẽ: Ignis enĩ ds̃ dicit᷑. quia flc̃imis amoris sui incendit
ardent in t̾ra corda iustoꝵ. ex hoc igne calefactt redeunt ad pęnitenciã corda
eccantiũ : quȩ inflãmata uehement̾. timorẽ in amorẽ uertunt. Nãqͤ
electi angłi in cęlo. eiꝰ mẽbra sunt cõuersi homines in t̾ra: unꝰ homo ÷ qui ⁊
suꝑ lũbos ard&e intrinsecꝰ. ⁊ sub lũbis inferiꝰ ignis sui splendorẽ in circuitu
emittit: qr ⁊ angłos ad amorẽ suũ ꝑ diuinitat̾ẽ tenuit. ⁊ homines ad scĩ
doris sui desideriũ. ex humanitate reuocauit. Seqr̾. Uelut af¬
ne̾ posuit: ut ultra mundũ diluuio ñ deler& dicens Arcũ meũ ponã innubibꝰ:
⁊ erit signũ federis int̾ me ⁊ int̾ terrã: Cũq obduxero nubib cęlũ: appare
bit arcꝰ m̃s in nubibꝰ. ⁊ recordabor fȩdis mei uob̾cũ. Unde .⁊n arcu eodẽ
color aquȩ ⁊ ignis simul ostendit᷑: Qui ⁊ exparte ÷ ceruleꝰ. ⁊ exparte ru¬

Expanded text:
ignis consumens est . Ignis enim Deus dicitur, quia flammis amoris sui incendit ardent in terra corda justorum. Hoc igne calefacta redeunt ad poenitentiam corda peccantium, quae inflammata vehementer timorem in amorem vertunt. Nam quelecti angeli in coelo, ejus membra sunt conversi homines in terra; unus homo est qui et super lumbos ardet intrinsecus, et sub lumbis inferius ignis sui splendorem in circuitu emittit, quia et angelos ad amorem suum per divinitatem tenuit, et homines ad sancti ardoris sui desiderium ex humanitate revocavit. Sequitno posuit, ut ultra mundum diluvio non deleret, dicens: Arcum meum ponam in nubibus, et erit signum foederis inter me et inter terram. Cumque obduxero nubibus coelum, abit arcus meus in nubibus, et recordabor foederis mei vobiscum . Unde et in arcu eodem color aquae et ignis simul ostenditur, quia ex parte est coeruleus, et ex parte ru
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. Unũ uͦ signũ electionis ẽ. soliditas caritatis. Sic̃ scriptũ ẽ. In hoc sciet᷑
qr mei discipłi estis: si dilectionẽ habueritis ad iniucẽ. Hȩc aũ miracu¬
la cũ electi faciant: nõ dissimilit̃ areꝓbis fiunt. Qͥa qđ electi ex carita¬
te: hoc reꝓbi student agere ꝑ elationẽ. Sed eisdẽ elecꝰtis & ipsa mira
quȩ ꝑ caritatẽ faciunt nõ iã palmȩ st̃ sed adhuc pictura palmarũ: ꝗe
de eis foris ostendit᷑. quales apud om̃potentẽ dm̃ intus habeantꝰ. Ibi aũ
eis palma erit: ubi iã mortis cõtentio nõ erit. Nã p̃dicator egregius tunc
aspexit palmã uerã iuncentib dari. cũ resurrectionẽ p̃uidit mortuoꝵ
fieri: sic̃ dic̃. O portet enĩ corruptibile hoc induere incorruptionẽ: et

Expanded text:
 In hoc scietur quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad invicem . » Haec autem miracula cum electi faciant, longe dissimiliter a reprobis faciunt. Quia quod electi ex charitate, hoc reprobi student agere per elationem: sed eisdem electis et ipsa mira quae per charitatem faciunt, non jam palmae sunt, sed adhuc pictura palmarum, quia de eis foris ostenditur, quales apud omnipotentem Dominum intus habeantur. Ibi autem eis palma erit, ubi jam mortis contentio non erit. Nam praedicator egregius tunc aspexit palmam veram vincentibus dari, cum resurrectionem praevidit mortuorum fieri sicut dicit: « Oportet enim corrupt
Abbreviated transcription (Latin):
incorruptionẽ et mortale hoc indueret in mortalitatẽ: tunc fiet sermo.
qͥ scriptus ẽ. Absorta ẽ. mors iniuctoria. Ubi ẽ. mors uictoria tua: Ubi est
mors stimulus tuus: Tunc gͦ erit ꝑfec̾ta uictoria cũ mors plene fuerit
absorta. In om̃e aũ qđ modo mirabilit de signis agi conspicimꝰ: non
iã ipsã uictoriã sed adhuc imagines uictoriȩ uidemꝰ. Qͥa g ple¬
rũq scĩs etiã et in locis sublimiorib positis ut adbona oꝑa alii ꝓuo¬
nt᷑. uirtutes & signa dant᷑: ante frontes interioris edificu p
pictura ostendit᷑. Hȩc hodierno die tractata sufficiant: ut ad ea quȩ

Expanded text:
fiet sermo qui scriptus est: Absorpta est mors in victoria. Ubi est, mors, victoria tua? ubi est, mors, stimulus tuus ? Tunc ergo erit perfecta victoria, cum mors plene fuerit absorpta. In omne autem quod modo mirabiliter de signis agi conspicimus, non jam ipsam victoriam, sed adhuc imagines victoriae videmus. Quia ergo plerumque sanctis etiam et in locis sublimioribus positis, ut ad bona opera alii provocentur, virtutes et signa dantur, ante frontes interioris aedificii palmarum pictura ostenditur. Haec hodierno die tractata sufficiant, ut ad ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
uatã p̃terea die dũ paulisꝑ ab̃bs obdormisset. urgente causa
duo eũ monachi excitauer̾ aꝑtis aut̃ occłis ut qͥd huc ait istũ
adduxistis puerũ : respondentibꝰ monachis se neminẽ ad ditxisse.
sub didit ab̃b̃s dicens Numqͥd nõ uidetis illũ elegantis forme puerũ:
Rursus cũ monachi mirarent᷑. attestantes se neminẽ ꝓrsus uide anim¬
ad uertens ab̃bs oftensũ sibi diuinũ aliqͥd sermonẽ transtulit ad alia .
nullã ulterĩ faciens depuero m̃tionẽ: Credo ei apparuisse custodẽ corporis
sui angłm di cuiꝰ excubiis ⁊aeriarũ tẽptam̃ta potestatũ ⁊ iminentia corpors¬

Expanded text:
uadā præterea die dum paulisper Abbas obdormiret ex vrgente causa duo eū monachi excitauerunt, Abbas interrogans, vt quid huc, ait, istū adduxistis puerum? Respōderunt monachi se neminē adduxisse. Subdidit Abbas, dicens. Nūquid non videtis illū elegantis formæ puerū? Rursus cū monachi mirarentur, attestantes se neminē prorsus videre, animaduertens Abbas ostensum sibi diuinum aliquid, sermonem trāstulit ad alia, nullā vlterius faciens de puero mentionem. Credo ei apparuisse custodem corporis sui Angelum Dei, cuius excubiis, & aeriarum tentamenta potestatum, & imminentia corpor
Abbreviated transcription (Latin):
corporis afflictꝰ molestia ut imminens in cõmodũ uite desꝑatio seqͤret᷑ .
de medio montis qͥ cluniaco ad iacet qͣsi fribꝰ ultimã datur̾ benediccionẽ
ad capitulũ delat̾ ẽ Flet cõuent̾ et eget solatio. qͥs qͥs aliũ nitit᷑ cõsolari
acclamant filii patrẽ magistrũ discipłi circũ eunt: re tractat gex in¬
defessas pastoris excubias. ⁊ qͤ lacrimas ꝓ uocent undiq pietatis eiꝰ in¬
trata pupillis tutorẽ restituit. filiis patrẽ pauꝑibꝰ ꝓuisorẽ¬

Expanded text:
corporis afflictus molestia ut imminens incommodum vitae desperatio sequeretur; corporis afflictus molestia ut imminens incommodum vitae desperatio sequeretur; de medio montis, qui Cluniaco adjacet, quasi fratribus ultimam daturus benedictionem, ad capitulum delatus est. Flet conventus, et eget solatio, quisquis alium nititur consolari. Acclamant filii Patrem, magistrum discipuli circumeunt; retractat grex indefessas pastoris excubias; et quae lacrymas provocent, undique pietatis ejus intrata, pupillis tutorem restituit, filiis patrem, pauperibus provisore
Abbreviated transcription (Latin):
Repente nãq turbato aere cõsurgentes uenti uelut cõ flictũ qͣndã in tre ceper̃
freqͣncior de se uit coruscationẽ lapidibꝰ et grandine cõcuti domꝰ uolare ful¬
mina qͥbꝰ nec dormitoriũ patris adherens eccłe intactũ ꝑ mansit: Illud enĩ
uir irrũpens fulminis tã uaganti discursu p̃fatũ ꝑscrutata ẽ domiciliũ.
ut par miraculũ dicã tres infornace pueros: unt̾ flamas seuientes. scm̃ di cõ¬
seruatã augebat discrimen cem̃tũ simul et lapides undiq corruenteᷤᷤ qͦs
fulminis igͥtu rupta matheries cuta dormientẽ diffundebat abbatẽ: Discur¬
abbatẽ opinantes Ille aut̃ diuinis ꝓtect̾ excubiis nec fcrepitu soporẽ nec
populantibꝰ flãmis sospitatẽ amisit Ita dĩ seruus horrendo circũ ceptꝰ in¬
in firmitate imminere cõuentꝰ int̃ cessione. ⁊ sũptuosis helemo
ex pensis in sc̃am dilat̾ senectutẽ: Quodã nãq tẽpore beatꝰ hugo tanta

Expanded text:
surgentes venti, velut conflictum quemdam inire coeperunt; frequentior desaevire coruscatio. lapidibus et grandine concuti domus, volare fulmina quibus nec dormitorium patris, adhaerens ecclesiae, intactum remansit; illud enim vis irrumpens fulminis, tam vaganti discursu praefatum perscrutata est domicilium ut, par miraculum dicam, tres in fornace pueros, et inter flammas saevientes sanctum Dei conservatum. Augebant discrimen caementa simul et lapides undique corruentes, quos fulminis ictu rupta maceria circa dormientem diffundebat abbatem. Discurne consumptum abbatem opinantes. Ille autem divinis protectus excubiis, nec strepitu soporem, nec populantibus flammis sospitatem amisit. Ita Dei servus, horrendo circumseptus inintercessione, et sumptuosis eleemosynarum expensis, in sanctam dilatus senectutem. Quodam namque tempore, B. Hugo, tanta
Abbreviated transcription (Latin):
est in luctu cithara mea : et organũ meũ in uocẽ flenciũ Iã cordis
ocłs in misteriorũ discussione nõ uigilat quia dor mitauit anima
mea pretedio. lã minꝰ lectio animo dulcis. ẽ. qͥa oblitus sum man¬
ducare panẽ meũ. auoce gemitus mei Cũ aut̃ iniuere nõ licet.
descripturae sacrae sensibꝰ loqui mistica qualit̾ libet: et qui cogor
cotidie amara bibert quando possum dulcia ꝓpinare : Quid
igitur restat nisi ut inter flagella quae ex nr̃is iniquitatibꝰ patimͣ
cũ lacrimis gr̃as agamus: ipse et enĩ qͥnos creauit etiã pat̾ nob̾ fac¬
dolores et munera adhereditatẽ ꝑ petuã erudit Sit itaq̃¬

Expanded text:
 in luctum cithara mea, et organum meum in vocem flentium . Jam cordis  in luctum cithara mea, et organum meum in vocem flentium . Jam cordis oculus in mysteriorum discussione non vigilat, quia dormitavit anima mea prae taedio . Jam minus lectio animo dulcis est, quia oblitus sum manducare panem meum a voce gemitus mei . Cui autem vivere non licet, de Scripturae sacrae sensibus loqui mystica qualiter libet? Et qui cogor quotidie amare bibere, quando possum dulcia propinare? Quid igitur restat, nisi ut inter flagella quae ex nostris iniquitatibus patimur cum lacrymis gratias agamus? Ipse etenim qui nos creavit etiam pater nobis facdolores et munera ad haereditatem perpetuam erudit. Sit itaq
Abbreviated transcription (Latin):
mentarii Pulius est pigmentarii uirtus bene oꝑantis. Et notan¬
dũ qđ uirtutes bene operanciũ nõ pigm̃ta sed puluis dicuntur
C ũ enim quelibet bona agimꝰ pigentã offerimꝰ: Cũ uero ipsã etiã
bona que agimꝰ re tactamꝰ et noquis in his sinftrũ sit iudicio retrac¬
tationis ad tendimiꝰ quasi expigiñtis puluerẽ facimꝰ: ut orationẽ¬
mt̃m dño ꝑ discretionẽ et amorẽ subtiliꝰ incendamꝰ Eçec haec ut
me re prehendat paululũ alocutione cessauero. Quia sic̃ om̃s cer¬
nitis : ñt tribulationes ex creuer̃. Undiq gladiis carcũ fusi sumus
undiq in mense mortis periculũ tanemus: Alii de truncatis adnos
manibꝰ redeunt. alii captun tdii in ter empti nuntiantur Iam
cogor lingã ab expositione retinere: quia thedet animã meã uite
meae. Iam nullus in me sacri eloquii studiũ requirat qͥa uersa¬

Expanded text:
mentarii. Pulvis est pigmentarii virtus bene operantis. Et notanmentarii. Pulvis est pigmentarii virtus bene operantis. Et notandum quod virtutes bene operantium non pigmenta, sed pulveres dicuntur. Cum enim 1430 quaelibet bona agimus, pigmenta offerimus. Cum vero ipsa etiam bona quae agimus retractamus, et, ne quid in his sinistrum sit, judicio retractationis attendimus, quasi ex pigmentis pulverem facimus, ut orationemino per discretionem et amorem subtilius incendamus. 24. Ecce haec, ut,me reprehendat, si post hanc locutionem cessa vero, quia, sicut omnes cernitis, nostrae tribulationes excreverunt: undique gladiis circumfusi sumus, undique imminens mortis periculum timemus. Alii, detruncatis ad nos manibus redeunt, alii capti, alii interempti nuntiantur . Jam cogor linguam ab expositione retinere, quia taedet animam meam vitae meae . Jam nullus a me sacri eloquii studium requirat, quia versa
Abbreviated transcription (Latin):
ex aromatibꝰ fumꝰ de in censo nascitur Sic̃ ꝑ psalmiftã dicit᷑: dirigat᷑
oracio mea sic̃ incensũ in cõspectu tuo Fumꝰ ex cutere lacrimas solet
Itaq fumꝰ est ex aromatibꝰ cõpunctio erationis cõcepta ex uirtutibꝰ
amoris Quẽ tam̃ oratio fumi uirgula dr̃ qͥa dũ sola cadestia postulat
sic ad alta ꝓgredit̾᷑ ut ad terrena atq teporalia appetenda minime
flectatur Et notandũ qđ nõ uirga sed uirgula nun cupatur
in terdũ cõpunctionis ardote tante sub tilitatis est uis amoris.
ut hanc ne ipse animus possit conp̾hende qui in luminatus meruit
pantur Mirre ergo et thuris sacrifitiũ offerrunt qui et carnẽ
afficiunt : ne eis corruptionis uitia dominent᷑ : et redolentẽ in
conspectu dm amoris sui hostiã incendunt. seque ipsos in scĩs uir¬
tutibꝰ ex hibent Unde et illio subditur. et unuersi pulueris pis¬

Expanded text:
ex aromatibus . Fumus de incenso nascitur, sicut per Psalmistam dicitur: Dirigatur ex aromatibus . Fumus de incenso nascitur, sicut per Psalmistam dicitur: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Fumus excutere lacrymas solet. Itaque fumus est ex aromatibus, compunctio orationis concepta ex virtutibus amoris. Quae tamen oratio fumi virgula dicitur, quia dum sola coelestia postulat, sic recta progreditur, ut ad terrena atque temporalia petenda minime reflectatur. Et notandum quod non virga, sed virgula nuncupatur, quia interdum in compunctionis ardore tantae subtilitatis est vis amoris, ut hanc nec ipse animus possit comprehendere, qui illuminatus meruit  corrumpantur. Myrrhae ergo et thuris sacrificium offerunt qui et carnem afficiunt, ne eis corruptionis vitia dominentur, et redolentem in conspectu Domini amoris sui hostiam incendunt, seque ipsos Deo in sanctis virtutibus exhibent. Unde et illic subditur: Et universi pulveris pig
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe et latere uelũ ẽ qͥa hoc qđ nos auisione dĩ sẽperat corruptionis
nr̃e obstaculũ remotũ nõ est Sed quo usq ante uelũ sumꝰ. oportet
ut quasi thimamatis incensũ flãma amoris ardeamꝰ Per cõ punc¬
tionis autẽ lacrimas nil terrenũ nil transitoriũ quaerere debemꝰ:
Sodus nob̃ ipse sufficiat qͥ fec̃ om̃ia Tran seamꝰ ꝑdesideriũ om̃ia cit
te colligam᷑ in unũ Nõ iã timore poenarũ nõ memoria u
sed amoris flãma succensi ardeamꝰ in lacruis cũ odore uirtutum
Ista electorũ oratio ꝓspiciebat᷑ cũ in sponsae laude diceret᷑: Quae.ẽ.
ista que ascendit ꝑ desertũ sic̃ ungula fumi ex caomatibꝰ mirrae et tu¬
ris et unuersi pulueris pigmentarii : scã quippe electorũ aeccła cũ¬
abho mundo in scĩs p̾cibꝰ ardenti amore se dirigit ꝑ desertũ qđ deserit¬
orando ascendit: Qualit̃ uͦ ascendat ad iungit: Sic̃ uirgula fumi

Expanded text:
pe et altare velum est, quia hoc quod nos adhuc a visione Dei separat corruptionis nostrae obstaculum remotum non est. Sed quousque ante velum sumus oportet ut quasi thymiamatis incensum flamma amoris ardeamus. Per compunctionis autem lacrymas nil terrenum, nil transitorium quaerere debemus. Solus ipse nobis sufficiat qui fecit omnia. Transcendamus per desiderium omnia, ut mentem colligamus in unum. 1429 Non jam timore poenarum, non memoria vitiorum, sed amoris flamma succensi, ardeamus in lacrymis cum odore virtutum. 22. Ista electorum oratio jam prospiciebatur, cum in sponsae laude diceretur: Quae est ista quae ascendit per desertum sicut virgula fumi ex aromatibus myrrhae et thuris, et unrtum quod deserit ascendit. Qualiter vero ascendat adjungit: Sicut virgula fumi
Abbreviated transcription (Latin):
mi intentionẽ nrãm in om̃e qđ agimꝰ sollicite in quisitio
cutere : et nrã nõ quaerere. si om̃ipotenti dõ uolumꝰ ministrare
Sed quia exfideli popłos filios sadochad om̃ipotentis dĩ ministeriũ
diximꝰ ad sumi : num quid in eodẽ popło non sunt multi qui in ue¬
niant᷑ in mandatis dĩ iuiuere ꝑfecte : sunt om̃ino Nã subdit᷑ ꝓmen¬

Expanded text:
 intentionem nostram in omne quod agimus sollicita inquisitione  intentionem nostram in omne quod agimus sollicita inquisitione discutere, et nostra non quaerere, si omnipotenti Deo volumus ministrare. Sed quia ex fideli populo filios Sadoch ad omnipotentis Dei ministerium diximus assumi, nunquid in eodem populo non sunt multi qui inveniantur in mandatis Dei vivere perfecti? Sunt omnino; nam subditur: VE
Abbreviated transcription (Latin):
riuntur Sibi nõ uiuunt qui ꝑ om̃e qđ agunt adlucra sp̃italia an¬
helant. atq orando. p̃dicando scĩs oꝑibꝰ in siftendo caelestis patriae
ciues multiplicare desid̾ant Sibi moriunt᷑ : quia in cõspectu homi¬
nũ dm̃ de sua morte glorificant at quẽ ꝑ uenire etiã moriendo
festinant. Pensemꝰ itaq in morte scõrũ quantũ eorũ ob ꝓbriũ
ab in fidelibꝰ fuit sed quanta laus dñi in corde fideliũ ex creuit:
Qui sui sr̃ suã laudẽ quaererent: ꝓfecto patet qđ obꝓbria in morte
ti muissent: Sed nemo eorũ sibi uiuit et nemo sibi morit᷑ : qͥa
suã głam nec uiuendo nec moriendo quaesierunt Yideamus
si ipse primꝰ pastor aeccłe : qui sibi non sibi uixit. sibi sit mortuus
Ioħs eiꝰ socius requirat᷑ et ex uerbis dm̃ de morte pastoris eiꝰ dem¬
dicat Hoc autt̃ dixit significans qua morte clarificaturus eẽt dm̃
Uõ ergo sibi mortuus qui dm̃ clarificauit in morte: discamꝰ igitur¬

Expanded text:
riuntur: sibi non vivunt qui per omne quod agunt ad lucra spiritalia anhelant, atque orando, praedicando, sanctis operibus insistendo coelestis patriae cives multiplicari desiderant. Sibi minime moriuntur, qui in conspectu hominum Deum de sua morte glorificant, ad quem pervenire etiam moriendo fab infidelibus fuit, sed quanta laus Domini in corde fidelium excrevit. Qui si suam laudem quaererent, profecto pati tot opprobria in morte timuissent. Sed nemo nostrum sibi vivit, et nemo sibi moritur, quia suam gloriam nec vivendo, nec moriendo quaesierunt. Videamus si ipse primus pastor Ecclesiae, qui sibi non vixit, sibi sit mortuus. Joannes ejus socius requiratur, et ex verbis Domini 1426 de morte pastoris ejusdemdicat: Hoc autem dixit significans qua morte clarificaturus esset Deum . Non ergo sibi est mortuus qui Deum clarifica
Abbreviated transcription (Latin):
tia altiꝰ ad contẽplationẽ requirat᷑ ascendat gͦ ad fortiora animꝰ. eleuent
animalia ut eleuent᷑ parit̾ ⁊ rote. Quis eni caput nr̃m ÷. nisi redẽptor
generis humani: de qͦ scriptũ ẽ. Ipsũ dedit caput supͣ omnẽ eccłam.
quȩ ÷ corpus ipsiꝰ. Quẽ cũ iudei ꝑsequerent᷑: nom̃ eiꝰ de t̾ra delere conati s:
Cũq eũ crucifixũ & sepultũ uident: hunc se ab amore omiuĩ diuisisse ere¬
didunt S ccput turturis & incisũ ẽ. & tam̃ a suo corpore diuisũ nõ est.

Expanded text:
tia alius ad contemplationem requirat? Ascendat ergo ad fortiora animus, eleventur tia alius ad contemplationem requirat? Ascendat ergo ad fortiora animus, eleventur animalia, ut eleventur pariter et rotae. Quis enim caput nostrum est, nisi Redemptor generis humani? De quo scriptum est: Ipsum dedit caput supra omnem Ecclesiam, quae est corpus ipsius . Quem cum Judaei persequereCumque illum crucifixum et sepultum viderent, eum se ab amore omnium dividisse crediderunt. Sed caput turturis incisum est, et tamen a suo corpore divisum non est,
Abbreviated transcription (Latin):
queat᷑ ad pennulas: id est ad uirtutes animꝰ. Non enĩ in merito ꝑ caput
mentẽ in telligimꝰ : quia sicut caput corpus. ita mens actiones regit:
S cciput ad pennulas retorqueri p̾cipit᷑: ut ea quȩ dicis facias. & os
ad oꝑa cõiungas. Hec itti caput abscidendũ ẽ. ut a corpore diuidatur:
s ex parte decisũ corpori suo iubet᷑ in herere. Quia uidelic& mens nr̃a
a carnali delectatione incidenda ẽ: s a carnis cura necessaria. incidenda
nõ est. Hinc enĩ seriptũ est. Carnis curã ne feceritis. indenderiis: Quȩ
ergo in desidus fieri ꝓhibet᷑. ꝓculdubio in necessittite concedit᷑. Caput
ergo turturis exparte abscisũ sit & exparte in hereat: ut sic̃ dictũ ẽ.
⁊ a uoluntate carnis mens nr̃a incisa sit: ⁊ tam̃ a necessitate nõ sit
abscisa. Quid si hoc sacrificii genꝰ sub tẏpica redeptoris nr̃i intelligen¬

Expanded text:
queatur ad pennulas, id est animus ad virtutes. Non enim immerito per caput queatur ad pennulas, id est animus ad virtutes. Non enim immerito per caput mentem intelligimus, quia sicut caput corpus, ita mens actiones regit. Sed caput ad pennulas retorqueri praecipitur, ut ea quae dicis facias, et os ad opera conjungas. Nec ita caput abscindendum est, ut a corpore dividatur, sed ex parte decisum, corpori suo jubetur inhaerere, quia videlicet mens nostra a carnali delectatione incidenda est, sed a carnis cura necessaria incidenda non est. Hinc enim 1228 scriptum est: Carnis curam ne feceritis in desideriis . Quae ergo in desideriis fieri prohibetur, procul dubio in necessitate conceditur. Caput ergo turturis ex parte abscissum est, et ex parte inhaeret, ut, sicut dictum est, et a voluntate carnis mens nostra incisa sit, et tamen a necessitate non sit abscissa. Quid, si hoc sacrificii genus sub typica Redemptoris nostri intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
flãma cõcremauit: fortusse in hoc facto alius maiora ꝑ typũ contem¬
Natus ẽ : ⁊ insem& ipso ignẽ tribulationis nr̃ȩ susciꝑe. S arsit ⁊ non
arsit: qr ⁊ ex humanitaite ÷ mortuus: itam̃ in mortalis ex diuinitate
ꝑmansit. Suscepit a nob̾ unde sacrificiũ fieret ꝓ nob̾: & tam̃ inpassibił
atq in cõmutabilis ꝑmansit in ꝓpriis. ut nos cõmutaret a nostris.
plationẽ requirit: Patet cunctis iuxta historiã hoc qđ in lege scriptũ ẽ.
ut turtur qui ꝓ peccato offert᷑. retorqueat᷑ cciput eiꝰ ad pennulas. ita
ut collo in hereat ⁊ nõ penitus abrũpatur: In quib uerbis dubiꝰ legentib
sensus historicꝰ nõ est. S si hȩc intelligere moralit̾ requiras: uoluit᷑ rota
dũ ad moralẽ intelligentiã ducit sacri uerbi scientiã: Hos enĩ ipsi in
om̃ipotentis dĩ sacrificio eẽ. turtur debemꝰ: ita ut caput nr̃m retor¬

Expanded text:
flamma concremavit. Fortasse in hoc facto alius majora per typum contemflamma concremavit. Fortasse in hoc facto alius majora per typum contemnatus est, et in semetipso ignem tribulationis nostrae suscipere. Sed arsit, et non arsit, quia et ex humanitate est mortuus, et tamen immortalis ex divinitate permansit. Suscepit a nobis unde sacrificium fieret pro nobis, et tamen impassibilis atque incommutabilis permansit in propriis, ut nos commutaret a nostris. iam contemplationem requirit. Patet cunctis juxta historiam hoc quod in lege scriptum est, ut turtur quae pro peccato offertur, retorqueatur caput ejus ad pennulas, ita ut collo inhaereat, et non penitus abrumpatur . In quibus verbis dubius legentibus sensus historicus non est. Sed si haec intelligere moraliter requiras, agitatur rota dum ad moralem intelligentiam ducitur sacri verbi sententia. Nos enim ipsi in omnipotentis Dei sacrificio esse turtur debemus, ita ut caput nostrum retor
Abbreviated transcription (Latin):
alius typo. alius uero intelligentic̃ ꝑ tẏpũ conteplatiuã querit.
Et fit plerũq ut dictũ est. ut in una eademq sentencia. cuneta simul
tria ualeant inueniri Morses enĩ cũ de ardente rubo uocatꝰ fuisso&
accessit ꝓpius ut uider& uisũ: Et ecce rubus ardebat: ⁊ nõ consumebat᷑
Lagnũ ÷ hoc miraculũ. si solã in eo historiã requiras. Est
gentis nutriat᷑ animꝰ : ut uideas qđ in ligno ignis ardeat: & nõ consu¬
mat. Iã uero si typiccĩ intelligentiã queras. quid flãma nisi lege̾ de
qua scriptũ est. in dextera eiꝰ ignea lex: Et quid rubus ille. nisi iuda¬
icũ populũ de signauit peccatoꝵ suoꝵ spinis obsitũ : Sed rubus ardens
consumi nõ potuit. quia iudaicus popłs & ignẽ quidẽ legis accepit. &
tam̃ peccatoꝵ suoꝵ spinas nõ deseruit: nec eiꝰ uicia diuini sermonis

Expanded text:
alius typicam, alius vero intelligentiam per typum contemplativam quaerit. alius typicam, alius vero intelligentiam per typum contemplativam quaerit. Et fit plerumque ut, sicut dictum est, in una eademque sententia cuncta simul tria valeant inveniri. Moyses enim cum de ardenti rubo vocatus fuisset , accessit propius ut videret visum, et ecce rubus ardebat, et non consumebatur. Magnum est hoc miraculum. Si solam in eo historiam requiras, est unde legentis nutriatur animus, ut videas quod in ligno ignis ardeat, et non consumat. Jam vero si typicam intelligentiam quaeras, quid flamma nisi legem, de qua scriptum est: In dextera ejus ignea lex ? et quid rubus ille, nisi Judaicum populum designavit, peccatorum suorum spinis obsitum? Sed rubus ardens consumi non potuit, quia Judaicus populus et ignem quidem legis accepit, et tamen peccatorum suorum spinas non de
Abbreviated transcription (Latin):
Quo enĩ sp̃s legentis tendit: illuc & diuina eloquia leuant᷑.. Quia si in
eis altũ quid uiuendo & sentiendo quesieris. hȩx eadẽ saera eloquia tecũ
crescunt: tecũ in altiorib ascendunt: Bene autẽ de eisdẽ rotis dicit᷑
sequentes eũ. Legentis enĩ sp̃s siquid in eis scire morale aut historin
quęrit: sensus hic ut moralis historiȩ sequitur: Siquid typicũ: mox fi
gurata locutio agnoscitur: Siquid cont̾ẽplatiuũ : statĩ rotȩ quasi pen¬
nas accipiunt. & in aera suspenduntur: quia in uerbis sacri eloquii intel¬
ligentia cęlestis aꝑitur: Quocũq ergo ibat sp̃s. illuc eunte sp̃u ⁊ rotȩ
parit̾ eleucibant᷑: sequentes eũ. Rote enĩ spm sequunt᷑: qr uerba sacri
eloquii. ut sepe icĩ dictũ est. iuxta sensũ legentiũ ꝑ intellectũ cres¬
cunt: In una enĩ eademq scripturȩ sententia. alius sola historia pascit᷑.

Expanded text:
Quo enim spiritus legentis tendit, illuc et divina eloquia levantur, quia si in Quo enim spiritus legentis tendit, illuc et divina eloquia levantur, quia si in eis altum quid videndo et sentiendo quaesieris, haec eadem sacra eloquia tecum crescunt, tecum in altiora ascendunt. Bene autem de eisdem rotis dicitur: Sequentes eum. Legentis enim spiritus, si quid in eis scire morale aut historicum quaerit, sensus hunc moralis historiae sequitur. Si quid typicum, mox 1227 figurata locutio agnoscitur. Si quid contemplativum, statim rotae quasi pennas accipiunt, et in aere suspenduntur, quia in verbis sacri eloquii intelligentia coelestis aperitur. Quopariter levabantur sequentes eum. » Rotae enim spiritum sequuntur, quia verba sacri eloquii, ut saepe jam dictum est, juxta sensum legentium per intellectum crescunt. In una enim eademque sente
Abbreviated transcription (Latin):
id ÷ beneuiuendi ordinẽ querat. & ꝑ gressũ cordis inueniat. quẽ ad modũ
gressũ boni oꝑis ponat : ambulant parit̾ & rotȩ: Quia tantũ in sacro elo¬
quio ꝓfecto inuenis : quantu apud illud ipse ꝓfeceris. Si uero pennatũ
animal sese in contẽplatione dederit tetenderit. rotȩ ꝓtinus a terra suble¬
uant᷑: quia t̾rena non eẽ. in telligis. quȩ prius in saero eloquio iuxta t̾renũ
morem dictai credidisti Fitq ut scripturȩ sacrȩ uerba eẽ. cęlestia sentias.
si accensus ꝑ contẽplationis gram temet ipsũ ad cęlestia suspendas Et mi¬
ra atq in effabilis sacri eloquii uirtꝰ agnoscitur: cũ suꝑno amore legentis
animꝰ penetrat᷑. Quia ergo animal ad alta se subleua t: rota uolat. Seqr̃¬
Quocũq ibat sp̃s: illuc eunte sp̃ũ ⁊ rotȩ parit̾ leuabant᷑ sequentes eũ:

Expanded text:
id est bene vivendi ordinem quaerat, et per gressum cordis inveniat quemadmodum id est bene vivendi ordinem quaerat, et per gressum cordis inveniat quemadmodum gressum boni operis ponat, ambulant pariter et rotae, quia tantum in sacro eloquio provectum invenis, quantum apud illud ipse profeceris. Si vero pennatum animal sese in contemplatione tetenderit, rotae protinus a terra sublevantur, quia terrena non esse intelligis, quae prius in sacro eloquio juxta terrenum morem dicta credidisti. Fitque ut Scripturae sacrae verba esse coelestia sentias, si accensus per contemplationis gratiam temetipsum ad coelestia suspendas. Et mira atque ineffabilis sacri eloquii virtus agnoscitur, cum superno amore legentis animus penetratur. Quia ergo animal ad alta se sublevat, rota volat. SeqQuocunque ibat spiritus, illuc eunte spiritu et rotae pariter levabantur, sequentes eum. 9.
Abbreviated transcription (Latin):
quisq scõꝵ quanto ipse in scriptura sacra ꝓfecerit. tanto hȩc eadẽ scrip¬
tura sacra ꝓficit apud ipsũ: recte dicit᷑ Cũ ambularent animalia am¬
tulibant᷑ qarit᷑ & rote & cũ eleuarent inimalia de terra. eleuabantur
bulabant parit̃ & rotȩ. & cũ eleuarent᷑ animalia de terra: eleuabantur
simul & rotȩ. quia diuina eloquia cũ legenti crescunt. nã tanto illa qͥsq
altius intelligit: quanto in eis altius intendit Unde nec eleuant᷑ rotȩ.
si nõ eleuentur animalia: qr nisi legentiũ m̃tes ad alta ꝓfecerint: diuina
dicta uelut in imis nõ intellecta iacent. Cũ enĩ legenti cui lib& sermo
scripturȩ sacrȩ si tepidus uidet᷑. sensus diuini eloquii eiꝰ mentẽ nõ exci¬
ttt. & in cogitatione sua nullo intellectus lumine emicat: rotti & ociosa
& in t̾ra est: quia animal nõ eleuatur a t̾ra At uero si animal abuet.

Expanded text:
quisque sanctorum quanto ipse in Scriptura sacra profecerit, tanto haec eadem Scripquisque sanctorum quanto ipse in Scriptura sacra profecerit, tanto haec eadem Scriptura sacra proficit apud ipsum, recte dicitur: Cum ambularent animalia, ambulabant pariter et rotae; et cum elevarentur animalia de tbulabant pariter et rotae; et cum elevarentur animalia de terra, elevabantur simul et rotae, quia divina eloquia cum legente crescunt; nam tanto illa quisque altius intelligit, quanto in eis altius intendit. Unde nec elevantur rotae, si non elevantur animalia, quia nisi legentium mentes ad alta profecerint, divina dicta, velut in imis, non intellecta jacent. Cum enim legenti cuilibet sermo Scripturae sacrae si tepidus videtur sensus divini eloquii ejus mentem non excitat, et in cogitatione sua nullo intellectus lumine emicat, rota et otiosa et in terra est, quia animal non elevatur a terra. At vero si animal ambulet,
Abbreviated transcription (Latin):
etic̃ pecccitores homines custodire solent. Iusti autẽ uiri qr se & in eis
custodiunt quȩ in prõptu &e in facie nõ uidentur. indorsis oculos hab̾e
referunt᷑: Qui ergo & ea quȩ in occultis sunt discutiunt. atq & ab ip-¬
sis se custodiunt quȩ latent. ꝓfecto ocłos indorsis habent. Qđ ttim̃ in¬
telligi & alit̾ potest: quia ⁊ ea quȩ sunt ante faciẽ nr̃am uidemꝰ. dorsa
autẽ nr̃a alius in nobis uidet. & nos uidere nõ possumus. Quia autẽ sc̃ĩ
uiri sollerter se aspiciunt. in quib ab aliis iudicari possunt: & distric¬
te se uident. sicut sepe districte uident᷑. qui in se nec ea quȩ se latere
poterant ignorant. lum̃ indorsis portant. Sequit᷑. Cũq ambularent
in scriptura sacra intelligunt quẽ ad modũ moralit̃ uiuant. Eleuant᷑ uero
a terra animalia. cũ scĩ uiri se in contẽplatione suspendunt: Et quia unus¬

Expanded text:
etiam peccatores homines custodire solent. Justi autem viri, quia se et in eis etiam peccatores homines custodire solent. Justi autem viri, quia se et in eis custodiunt quae in promptu et in facie non videntur, in dorsis oculos habere referuntur. Qui ergo et ea quae in occultis sunt discutiunt, atque ab ipsis se custodiant quae latent, profecto oculos in dorsis habent. Quod tamen intelligi et aliter potest, quia ea quae sunt ante faciem nostram videmus, dorsa autem nostra alius in nobis videt, et nos videre non possumus. Quia autem sancti viri solerter se aspiciunt in quibus ab aliis judicari possunt, et districte se vident, sicut saepe districte ab aliis videntur, qui in se nec ea quae se latere poterant ignorant, lumen in dorso portant. Sequitur: VERS. 19.-- Cumqin Scriptura sacra intelligunt quemadmodum moraliter vivant. Elevantur vero a terra animalia, cum sancti viri se in contemplatione suspendunt. Et quia unus