comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in somno corꝑis positꝰ. turpis imagini¬
b non fedet᷑. Qua in re unum tͥ osten¬
ditur. Ipsa mens rea non tam̃ uł suo iu¬
dicio libera: cum se & si dormienti corꝑe
Sin uͦ ex turpi cogitatione uigilantis. ori¬
tur illusio dormientis: patet animꝰ rea¬
tus suus. Uideat enim a qua radice in¬
quinatio illa ꝓcesserit. qr qd̾ cogitautt
sciens. hoc ꝑtulit nesciens. S pensan¬
dum ÷ ipsa cogitatio utrũ suggestione
implet᷑ om̃e peccatũ. uidelicet sugoe¬
stione. delectatione. consensu. Sugge¬
stio qͥppe fit ꝑ diabolũ. delectatio ꝑ car
ta ÷ : adã uꝰ uelut sp̃s consensit. Et ueces¬
saria ÷ magna discretio. ut it̃ suggestio¬
nen atq delectationẽ. int̾ delectationẽ &
consensum uidex sui animꝰ p̃sideat. Cũ
enĩ malignꝰ sp̃s peccatum suggerit in m̃te.
si nulla peccati delectatio sequat᷑. peccatũ
ti semen ẽ. in delectatione fit nittm̃tum.

Expanded text:
in somno corporis positus, turpibus imaginatiin somno corporis positus, turpibus imaginationibus non foedetur. Qua in re unum ibi ostenditur; ipsa mens non rea, nec tamen suo judicio libera, cum se, etsi dormiente corpore, Si vero ex turpi cogitatione dormientis oritur illusio dormientis, patet animo reatus suus videt; etenim a qua radice inquinatio illa processerit, quia quod cogitavit sciens, hoc pertulit nesciens. Sed pensandum est ipsa cogitatio utrum in suggestioimpletur omne peccatum, videlicet suggestione, delectatione, consensu. Suggestio est quod fit per diabolum; delectatio per carnta est, Adam vero velut spiritus consensit. Et necessaria est magna discretio, ut inter suggestionem et delectationem, inter delectationem et consensum judex sui animus praesideat. Cum enim malignus spiritus peccatum suggerit in mente, si nulla peccati delectatio sequatur, peccatumti semen est, in delectatione fit nutrimentum,
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscat. Sed ẽ in eadem illusione ual¬
de necessaria discretio. quȩ subtilit̾ pen¬
sari debeat. ex qua re accidat mentis dor¬
mientis. Aliquando enĩ ex crapula ali¬
menda: quia hanc animꝰ nesciens ꝑtulisse.
magis dolendus ÷ quam fecisse. Cum uero
ultra modum appetitus gulȩ in sumendis
aliinentis rapitur: atq idcͥco humorũ re¬
ceptacula grauant᷑. habet ex inde animꝰ
aliquem reatum ñ tam̃ usq ad ꝓhibitio¬
nem ꝑcipiendi sc̃i mysterũ uł missarum
sollẽpnia cȩlebrandi: cum fortasse aut fe
stus dies exigit. aut exhibere mysteriũ
ꝓ eo qđ sacerdos alius de ÷. ipsa necessitas
compellit. Nam si adsunt alii qui ĩplere
ministerium ualeant. illusione ꝓ crapu¬
la facta. ã ꝑceptione sacri misterũ ꝓhi¬
beri ut arbitror humilit̃ debet: si tam̃¬
dormientis mentẽ turpi imaginatione¬
ñ concusserit. Nam st̃ quib ita plerũq
illusio nascitur: ut eorũ animꝰ etiam

Expanded text:
cognoscat. Sed ecognoscat. Sed ede necessaria discretio, quae subtiliter pensari debeat: ex qua re accidit menti dormientis, aliquando ex crapula, alimenda, quia hanc animus nesciens pertulisse magis dolendus est quam fecisse. Cum vero ultra modum appetitus gulae in sumendis alimentis rapitur, atque idcirco humorum receptacula gravantur, habet exinde animus aliquem reatum, non tamen usque ad prohibitionem percipiendi sacri mysterii, vel missarum solemnia celebrandi, cum fortasstus dies exigit, aut exhiberi ministerium pro eo quod sacerdos alius deest, ipsa necessitas compellit. Nam si adsunt alii qui implere ministerium valent, illusio per crapulam facta a perceptione sacri ministerii abstinere, ut arbitror, humilitdormientis turpes imaginationes concusserunt. Nam sunt quibus ita plerumque illusio nascitur, ut eorum animus etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dire in se mundiciã carnis debent. ne
tem dr̃. ut si a mulierib mundi eẽnt. pa¬
nes ꝓpositionis acciꝑent. quos om̃ino ñ
acciꝑent: nͥ priꝰ mundos eos dauid ã
mulierib fateret᷑. Tunc aut̃ uir qui
post admixtionem comugis lotꝰ aqͣ fu¬
erit etiam sacrȩ communionis myste¬
rium ualet acciꝑe. cũ ei ꝑ p̃finitã sen¬
tentiam etiam ȩccłam licuerit intͣre:¬
um solet accidere. uł corpꝰ dm̃ qͥlli¬
bet acciꝑe ualeat uł si sacerdos sit
sacra misteria celebrare. Respon
&̾ nisi lotum aqua ei usq ad uesꝑum
intrare ȩccłiam non concedit. Qd̃ tam̃
alit̾ popłs spũalis intelligens. sub eo¬
dem intellectu accipiet qđ p̃fati su¬
mus quia quasi ꝑ somniũ illudit᷑. qͥ
temptatꝰ im munditia ueris imagini¬
b in cogitatione in qͥnat᷑. S lauandũ
aqua. ut culpas cogitationis lacͥmis
abluat. &̾ nͥ pͥͫꝰ ignis tẽptationis re¬
cesserit. reum se quasi usq ad uesꝑm

Expanded text:
dire in se munditiam carnis debent, ne dire in se munditiam carnis debent, ne tem dicitur, ut si a mulieribus mundi essent, panes propositionis acciperent, quos omnino non acciperent, nisi prius mundos eos David a mulieribus fateretur? Tunc autem vir qui post admixtionem conjugis lotus aqua fuerit, etiam sacrae communionis mysterium valet accipere, cum ei juxta praefinitam sententiam, etiam eccum solet accidere, vel corpus Domini quislibet accipere valeat, vel, si sacerdos sit, sacra mysteria celebrare? Responst, nisi lotum aqua. Ei usque ad vesperum intrare ecclesiam non conceditur: quod tamen aliter populus spiritualis intelligens, sub eodem intellectu accipiet quo praefati sumus: quia, quasi per somnium illuditur, qui tentatus immunditia, veris imaginibus in cogitatione inquinatur: sed lavandus est aqua, ut culpas cogitationis lacrymis abluat. Et nisi prius ignis tentationis recesserit, reum se quasi usque ad vesperum
Abbreviated transcription (Latin):
andorum liberorũ sit gr̃a. non satis¬
factio uitioꝵ. Si quis uͦ sua coniuge
mͦ creandorũ liberorum gr̃a utit᷑. iste
ꝓfecto siue de ingressii eccłiȩ. siue de su¬
÷ iudicio relinquendus. Quia ã nob̾ ꝓhĩ
bere non debet acciꝑe: qui in igne posi
tus nescit ardere. Cum uͦ ñ amor ortan
scã p̃dicatio. & tam̃ de ipsa concessiõe
metu animum concutit. Nam cũ pau
potest habeat uxorẽ suã: statĩ subiũ¬
gere curauit. hoc aut̃ dico scđm in¬
dulgentiam: ñ scdm imꝑiũ. Nõ enĩ
indulgetur qđ licet. qđ iustum ẽ. Qđ
igitur indulgere dixit: culpam ẽẽ. de¬
monstrauit. Uigilanti uͦ mente pensan
rus. prius eundẽ popłm abstinere ã
precepit. Et si illic ubi dñs ꝑ creat᷑a᷑
subditam hominib loquebatur tanta
ꝓuisione ẽ. munditia corꝑis requisita.
ut qui uerba dĩ ꝑciꝑent mulierib mix¬
ti non ẽẽnt. quantomagis mulieres q̃
corpꝰ dũi om̃ipotentis accipuint. custo¬

Expanded text:
andorum liberorum sit gratia, non satisandorum liberorum sit gratia, non satisfactio vitiorum. Si quis ergo 1161 sua conjuge m creandorum profecto, sive de ingressu ecclesiae, sive de suest judicio relinquendus, quia prohiberi a nobis non debet accipere, qui in igne ptus nescit ardere. Cum vero non amor ortandsancta praedicatio, et tamen de ipsa concessione metu animum concutit. Nam cum Paulpotest, habeat uxorem suam, statim subjungere curavit: Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium . Non enim indulgetur quod licet, quia justum est. Quod igitur indulgere dixit, culpam esse demonstravit. Vigilanti vero mente pensandrus, prius eumdem populum abstinere a cepit. Et si illuc ubi Dominus per creaturam subditam hominibus loquebatur, tanta provisione est munditia corporis requisita, ut qui verba Dei perciperent mulieribus mixti non essent; quanto magis mulieres, quae corpus Domini omnipotentis accipiunt, custo
Abbreviated transcription (Latin):
in iniqͥtatib conceptũ se nouerat a
delicto se natum gemebat: quia portat
in ramo humorem uitii: quem eraxit
sed ipsam uidelicet uoluntatem admix¬
tionis. Sunt et enĩ multa quȩ leͥcita ac¬
legitima: & tam̃ in eoꝵ actu aliqͦtenꝰ
fȩdamur. Sicut sepe irascendo culpas in¬
sequimur: & tranquillitatẽ in nõbis
animi ꝑturbamus. & cum rectũ sit
qd agitur: non ÷ tam̃ approbabile qd̾
in eo animus ꝑturbat᷑. Contra uitia
quippe delinquentium iratꝰ fuerat :¬
qui dicebat. Turbatus ÷ pre ira ocłs
meus. Quia enim ñ ualet nͥ tranqͥlta
mens in contemplationis se luce suspẽ¬
dere. in ira suum ocłm turbatũ dolet:
quia dum male acta deorsum inseqͥt᷑.
confundi atq turbari a summ orum
contẽplatione cogebat᷑. Et laudabilis
gͦ ẽ ira contra uitiũ. & tam̃ molesta:
quia turbatum se aliquem reatũ incur¬
risse. estimabat. Oportet itaq legitimã
carnis copulam. ut causa ꝓlis sit non
uoluntatis. & carnis commxtio cre¬

Expanded text:
in iniquitatibus conceptum se noverat, a delicto se natum gemebat: quia portat  Al. add. arbor in ramo humorem vitii, quem traxit sed ipsam videlicet voluptatem admixtionis. Sunt etenim multa quae llegitima, et tamen in eorum actu aliquatenus foedamur, sicut saepe irascendo culpas insequimur, et tranquillitatem in nobis animi perturbamus. Et cum rectum sit quod agitur, non est tamen tunc approbabile quod in eo animus perturbatur. Contra quippe vitia delinquentium iratus fuerat qui dicebat: Turbatus est prae ira oculus meus. Quia enim non valet nisi tranquilla mens in contemplationis lucem se suspendere, in ira suum oculum turbatum dolebat, quia dum male acta deorsum insequitur, confundi tamen atque turbari a summorum contemplatione cogebatur. Et laudabilis ergo est ira contra vitium, et tamen molesta, quia turbatum se reatum aliquem incurrisse aestimabat. Oportet itaque legitima carnis copula ut causa prolis sit, non voluptatis; et carnis commistio cre
Abbreviated transcription (Latin):
ant. quatinꝰ dirute eccłiȩ plenit restau¬
rent᷑. atq ornentur. &̾ quȩ dotate ñ st̃
uł quȩ dotem suã ꝑditam subtractam
habent. plenit̃ & canonice dotent᷑. ut qd̾
dotare noluerint quorũ st̃. aut subtiri¬
ꝑib possidendas. Qd̃ si aliqͥs liberoꝵ his
resultauerit ab ep̃o eiꝰdem loci reliquis
ex his auferantur. & in meliori loco ponant᷑.
pse destruantur uł crementur: Huisi.
erit miseratione collectus. contestati¬
disfit ponat epłam. & si is qui collectꝰ ÷ iuntͣ
.x. dies quesitus agnitusq non fuerit. secu¬
rus habeat qui collegit. Sane qui pꝰ ure¬
dictum tempꝰ eiꝰ calũpniator extiterit ut
homieida ecclastica districtione dãpnabitꝰ.
sicut patrum sanexit auctoritas. Luiiii.
s quib dubium ẽ. utrũ sint bapti¬
zati annon. om̃imodis absq ullo
Terupulo baptirent᷑. his tam̃ uerbis pre¬
missis. Non te rebaptiro. S si nondum
baptiratus es: baptiro te in nomine pr̃is.

Expanded text:
dirutae ecclesiae pleniter restaurentur atque ornentur, et quae dotatae non sunt vel quae dotem suam perditam vel subtractam habent, pleniter et canonice dotentur; ut quod dotare noluerint, quorum sunt, aut subtraporibus possidendas. Quod si aliquis liberorum his resultaverit, ab episcopo eiusdem loci reliquiae ex his auferantur et in meliori loco ponantur, et ipsae destruantur vel crementur. 70. erit miseratione collectus, contestationis ponat epistolam, ut si is qui collectus est intra X dies quaesitus, agnitusque non fuerit, securus habeat qui collegit. Sane, qui post praedictum tempus calumniator exstiterit, ut homicida ecclesiastica districtione damnabitur, sicut Patrum sanxit auctoritas. CAP. quibus dubium est utrum sint baptizati an non, omnimodis absque ullo scrupulo baptizentur: his tamen verbis praemissis, Non te rebaptizo, sed si nondum baptizatus es, baptizo te in nomine Patris,
Abbreviated transcription (Latin):
ri ꝓhibent᷑. ita ut morte. sacra lex fe¬
riat : siquis uir ad mulierem men¬
struatam accedat. Quȩ tam̃ mulier
dum consuetudinem menstruatã pa¬
bet. qr ei naturȩ suꝑfluitas in culpã
ñ debet reputari. ⁊ ꝓ hoc qd̾ in uita

Expanded text:
ri prohibeantur, ita ut morte lex sacra feri prohibeantur, ita ut morte lex sacra feriat, si quis vir ad mulierem menstruatam accedat. Quae tamen mulier, dum consuetudinem menstrualem pabet, quia natura ei superfluens in culpa non valet repu
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Unde & ipsi primȩ matri om̃ium
dr̃. In dolorib paries. Si aut̃ enixam
mulierem ꝓhibemꝰ eccłam intrare ⁊psã
ei penam suam in culpam deputamꝰ.
culo urgetur. uł ipsa hora eadem qua
gignit uł hoc qd̃ gignitur eadem qua
rii grã sic̃ uiuentib atq discernentib
cum magna discretione ꝓuidenda ẽ.
ita is quib mors imminet sine ulta
dilatione offerenda. ne dũ adhuc tẽ
pus ad p̃bendum redemptionis miỹs¬
terium querit᷑. interueniente pau¬
lulum mora inueniri ñ ualeat qui
us accedere non debet. qͦadusq qui gig¬
nitur ablactatur. Praua in conuigatoꝵ
uidetur inuentum. qr dum se conti-¬
nere nolunt. despiciunt lactare quos
gignunt. hȩ itaq quȩ silios suos ex
pͣua consuetudine ad nutriendũ tra¬
dunt. nisi purgationis dempꝰ transierit.
uiris suis non debent admisceri. quippe
qr ⁊ sine partꝰ causa cum inconsuetis
menstrus detinentur. uiris suis misce¬

Expanded text:
tus. Unde et ipsi primae matri omnium tus. Unde et ipsi primae matri omnium dicitur: In doloribus paries. Si itaque enixam mulierem prohibemus ecclesiam intrare, ipsam ei poenam suam in culpam deputamus.culo urgetur, vel ipsa hora eadem qua gignit, vel hoc quod gignitur eadem qua rii gratia viventibus atque discernentibus cum magna discretione providenda est, ita his quibus mors imminet sine ulla dilatione ofpus ad praebendum redemptionis mysterium quaeritur, interveniente paululum mora inveniri non valeat qui us accedere non debet, quoadusque qui gignitur, ablactatur. Prava autem in conjugatorum videtur inventum, quia dum se continere nolunt, despiciunt lactare quos gignunt. Hae itaque quae filios suos ex prava consuetudine aliis ad nutriendum tradunt, nisi purgationis tempus transierint, viris suis non debent admisceri, quippe quia et sine partus causa cum inconsuetis menstruis detinentur, viris suis misce
Abbreviated transcription (Latin):
culpa sua funditus extinguere noluit.
& immortalitatem homini ꝓ peccato
suo abstulit. & tam̃ ꝓ benignitate suę
pietatis fecunditatem ei sobolis reserua¬
uit. Qđ gͦ naturȩ humanȩ ex omĩpoten¬
tis dei dono seruatum. ẽ. qua ratione po¬
Iterit a sacri baptismatis gr̃a ꝓhiberi:
In illo quippe misterio in quo omis culꝑa
funditꝰ extinguit᷑. ualde stultum. ẽ. si
donũ gr̃ȩ contradicere posse uideat᷑. Cũ
uͦ enixa fuerit mulier. post quot dies de
beat eccłam intrare. testamenti ueteris
preceptione didicisti ut ꝓ masculo dieb
triginta trib. ꝓ femina autẽ dieb .lx.
UI. debeat abstiuere. qd̾ tam̃ sciendũ. ẽ:
qr in ministerio accipitur. Namsi ho¬
ra eadem qua genuerit actura gr̃ãs in¬
trat ȩccłam. nullo peccati pondere gͣ¬
uat᷑. Uoluptas et enim carnis ñ dolor
in culpa ẽ. In carnis autẽ cõmixtione uo¬
luptas. ẽ. Nam in ꝓlis prolatione gemi¬

Expanded text:
culpa sua funditus exstinguere noluit, culpa sua funditus exstinguere noluit, et immortalitatem homini pro peccato suo abstulit, et tamen per benignitatem suae pietatis fecunditatem ei sobolis reservavit. Quod ergo naturae humanae ex omnipotentis Dei dono servatum est, qua ratione poterit a sacri baptismatis gratia prohiberi? in illo quippe mysterio, in quo omnis culpa funditus exstinguitur, valde stultum, si donum gratiae contradicere posse videatur. Cum vero enixa fuerit mulier post quot debeat dies ecclesiam intrare, Testamenti Veteris praeceptione didicisti, ut pro masculo diebus triginta tribus , pro femina autem sexaginta sex debeat abstinere. Quod tamen sciendum est quia in mysterio accipitur. Nam si hora eadem qua genuerit, actura gratias intrat ecclesiam, nullo peccati pondere gravatur: voluptas etenim carnis, non dolor in culpa est. In carnis autem commixtione voluptas est; nam in prolis prolatione gemi
Abbreviated transcription (Latin):
erit. post quot dies hoc liceat sacͥ bap¬
tismatis sacram̃ta ꝑciꝑe: aut pꝰ qͥntũ
tẽꝑis huic uir suus possit in caris
copuilatione coniungi. Aut si menstrua
consuetudine tenetu. aut eccłam urtͤ
re liceat. aut sacrȩ comiumonis sa¬
eram̃ta ꝑciꝑe. aut̾ uir suȩ conitigi
possit intrare. uł aetiã ad imisteriũ
communonis sacrȩ accedere. Quę
om̃ta: rudi anglorũ genti. oportet
habere comꝑta Responsio grego
oc ñ ambigo frat̾nitatẽ rii.¬
meã eẽ. requisitã cui iam &
tesponsum reddidisse me arbitror.
sed hoc qd̾ ipse dꝯͥcere &ꝰ sentire
potiusti. credo quia mea apud te
uolueris responsione firiari. Alu¬
lier ecenĩ pregnans eur ñ debeat
baptirari. cũ ñ sit ante omĩpoten.¬
tus di oclos culpa. aliqua fecunditas
carnis: Nam cum primi parentes nr̃i
in ꝑadiso deliquissent. immortalitatẽ qͣm
acceꝑant recto dĩ uidicio ꝑdidunt. Quia¬
itaq isdem omĩps di humauum genꝰ pro

Expanded text:
erit, post quot dies hoc liceat sacri baperit, post quot dies hoc liceat sacri baptismatis sacramenta percipere. Aut post quantum temporis huic vir suus possit in carnis copulatione conjungi. Aut si menstrua consuetudine tenetur, an ecclesiam introire ei liceat, aut sacrae communionis sacramentum percipere. Aut vir suae conjugi possit intrare, vel etiam ad mysterium sanctae communionis accedere. Quae omnia rudi Anglorum genti oportet habere comperta. Responsio Gregorii. --Hoc non ambigo fraternitatem tuam esse requisitam, cui jam et responsum reddidisse me arbitror. Sed hoc quod ipse dicere, et sentire potuisti, credo quia mea apud te volueris responsione firmari. Mulier enim praegnans, cur non debeat baptizari, cum non sit ante omnipotentis Dei oculos culpa aliqua fecunditas carnis? Nam cum primi parentes nostri in paradiso deliquissent, immortalitatem quam acceperant recto Dei judicio perdiderunt, quia idem omnipotens Deus humanum genus
Abbreviated transcription (Latin):
cionis & scandali peceatũ om̃s sum¬
mope caueant obnixe monemoe cor¬
mop dc̃testumꝰ &e sic̃ dĩ fideles rogimꝰ.
ne xp̃i detrahant minstros. Similiter
q magistros monemꝰ ne locum subditis
tribuant decrahendi. qr qui detrahit
fr̃em suũ homicida ẽ. & peior legit᷑. ẽẽ.
decractio: quam fornicatio. Ido monenꝰ
t p̃cipue rogamꝰ ne fiat. ne abscy gladio
aut uulnere corꝑis aliquo quisquã ho¬
imcida inueniat᷑. & sicut de hominib cor¬
paliter o cesis iudicare decreuimꝰ. sic oẽ
de illis qui ex hoc detractionis scelere
detecti coram nob fuerint. ꝑagi dño
annuente decernimꝰ. ut paxecclaruin
in qͣntum dñs auxilium dederit: infi¬
nib & regionib nob̾ a deo commissis.
nulla tũrbetur tempestate detractionũ
atq uellorum: Int̾rogatio agustim.
i pregriatis mulier debeat bap¬
tirari. aut postquã genuerit pꝰ
q̃ltasitum tempꝰ potest eccłam intrare.
aut etiam ne morte p̃occupet᷑ qd̾ genu¬

Expanded text:
ctionis et scandali peccatum omnes sumctionis et scandali peccatum omnes summopere caveant, obnixe monemus et coram Deo testamur et sicut Dei fideles rogamus, ne Christi detrahant ministros. Similiter s nostrosque magistros monemus, ne locum subditis tribuant detrahendi; quia qui detrahit fratrem suum, homicida est; et peior legitur esse detractio quam fornicatio. Ideo monemus et praecipue rogamus ne fiat, ne absque gladio aut vulnere corporis aliquo quisquam homicida inveniatur. Et sicut de hominibus corporaliter occisis iudicare decrevimus, sic et de illis, qui ex hoc detractionis scelere detecti coram nobis fuerint, peragi Domino annuente decernimus; ut pax ecclesiarum, in quantum Dominus auxilium dederit, in finibus et regionibus nobis a Deo commissis nulla turbetur tempestate detractionum ari. Decima interrogatio Augustini. Si praegnans mulier debeat baptizari, aut postquam genuerit, post quantum tempus possit ecclesiam intrare. Aut etiam ne morte praeoccupetur quod genu
Abbreviated transcription (Latin):
b abstinere mandamꝰ. Suꝑ qͥb etiam
placuit quousq in ipso decestando ⁊ illi¬
cito atq sacrilego carnis contubnio ꝑse
qua st̃ accedat. Cum qͥb etiam ut iam
cibum sumere licet. Qd̃ si quis ex his
quicqͣm temptare aut temerare p̃sũp.¬
serint: pari cũ eis excõmunicationis
sententia feriat᷑. Et cet̾. Li.
T pres biteri non ordinentur
priusquam examinent᷑. & ut an¬
te ordinationem plenit̃ &e studiosissi¬
me instruant᷑ qualiter se auitus ca¬
uere debeant. & qualiter sub ditos
doceant. ne torpentes uł hebetes ua
doctrina sc̃a uł uitio malȩ famȩ eõ
peccant. qui sacerdotes & nniustros xp̃i
detrahunt. qm̃ testante ȩuanglica tu¬
ba meliꝰ ÷ uniciuq ut suspendat᷑ mo¬
la asinaria collo eiꝰ & demergat᷑ in ꝓ¬
fundum maris: quam scandalĩet unũ¬
de pusillis xp̃i uidelicet ministris de ali¬
bi aui uos recipit: me recipit. & qui
uoꝰ spuit me sꝑinit. Et ut hoc detra¬

Expanded text:
bus abstinere mandamus. Super quibus etiam bus abstinere mandamus. Super quibus etiam placuit, quousque in ipso detestando et inlicito atque sacrilego carnis contubernio pequa sunt, accedat; cum quibus etiam, ut iamcibum sumere licet. Quod si quis ex his quicquam temptare aut temerare praesumpserit, pari cum eis excommunicationis sententia feriatur. 89.t presbiteri non ordinentur priusquam examinentur. Et ut ante ordinationem pleniter et studiosissime instruantur, qualiter se a vitiis cavere debeant et qualiter subditos doceant; ne torpentes vel hebetes in doctrina sancta vel vitio malae famae eorupeccant, qui sacerdotes et ministros Christi detrahunt: quoniam testante euangelica tuba melius est unicuique, ut suspendatur mola asinaria collo eius et demergatur in profundum maris, quam scandalide pusillis, Christi videlicet ministris. Et alibi: Qui vos recipit, me recipit; et qui vos spernit, me spernit. Et ut hoc detra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ apħam dic̃. Letabitur iustus cũ ui¬
ħt uindictam manꝰ suas lauabit in
sanguine peccatoris. De talib nanq
eorũq similib atq eisdem consentien¬
ꝑ eundem ꝓpħam dd̃ loquit᷑ dicens.
Uidebas furem currebas cum eo & cũ
adulteris portionem tuã ponebas.
& multa talia eorũq similia. Tales uͦ
ꝑsone. indubitant̃ adulterȩ. eẽ. mani¬
festantur: qm̃ relicto ĩmortali sponso
ad anteriorem ut canes ad ꝓpͥũ ft̃ re¬
uersȩ uomitũ. & apostatę facte. illici¬
ta ac saclega se contagione polluentes.
uiris mortalib se conglutinauert. Quę
quam cum dõ pepigert̃ frangere p̃sũpse.¬
runt. atq pͥmam fidem p̃uarica uer̾t.
st̃ dampnandȩ a nob &e uobis atq a reli¬
quis nr̃i ordinis uiris a singulis uideli¬
cet sua indiocesi a liminib eccłiȩ & acȩ¬
tu fidelium usq ad satisfactionẽ ut pre¬
dictum. ẽ. st̃ elimi nandȩ. Ataluim aut̃
consortio & societate: om̃s fideles in omi¬

Expanded text:
am ait: Laetabitur justus, quum viderit vindictam: manus suas lavabit in sanguine peccatoris. De talibus namque, et eorum similibus, atque eisdem consentienavid loquitur dicens: Videbas furem et currebas cum eo, et cum adulteris portionem tuam ponebas; et multa talia, eorumque similia. Tales vero personae indubitanter adulterae esse manifestantur; quoniam relicto immortali sponso ad anteriorem ut canes ad proprium reversae sunt vomitum, et apostatae factae inlicita ac sacrilega se contagione polluentes viris mortalibus se conglutinaverunt: quae quam cum Deo pepigerunt frangere praesumpserunt, atque primam fidem praevaricaverunt, sunt dampnandae, a nobisque et vobis atque a reliquis nostri ordinis viris, a singulis videlicet sua in diocesi, a liminibus ecclesiae et a coetu fidelium usque ad satisfactionem, ut praedictum est, sunt eliminandae. A talium autem consortio et societate omnes fideles in omni
Abbreviated transcription (Latin):
mulier ex natura patitur. ei in ĩmũ¬
diciam reputet᷑ : Hir aut̃ cũ ꝓpͥa con¬
iuge dorimens. nisi lotꝰ aqua intͣre
eccłam non debet: s neq lotus statum
intrare debet. Lex autem ueteri pͦpło
p̃cipit. ut mixtꝰ uir mulieri ⁊ laua¬
ri aqua debeat. ⁊ ante solis occasum
ȩccłani non intrare. Qd̃ tam̃ intelligi
spũalit̾ potest: quia mulieri uir mis¬
cetur quando illicite concupiscentiȩ
animꝰ in cogitationẽ ꝑ delectationẽ con¬
iungitur. quia nisi priꝰ ignis concupis¬
centiȩ a mente deferueat. dignum se
congͥgationi fr̃m estimare ñ debet: qͥ
se grauari ꝑ nequitiam prauę uolun¬
tatis uidet. Quãuis de hac re diuersȩ
hominum nationes diuersa sentiant
atq alia custodire uideant᷑. Romano¬
rum tamen semꝑ ab antiqͥorib usis
fuit. post commixtionẽ ꝓpͥe conuigis
&̾ lauacri purificationem querere. &ͦ
ab ingressu eccłiȩ paululũ reuerenter

Expanded text:
mulier ex natura patitur, et in immunmulier ex natura patitur, et in immunditiam reputetur? Vir autem cum propria conjuge dormiens , nisi lotus aqua, intrare ecclesiam non debet; sed neque lotus intrare statim debet. Lex autem veteri populo praecepit, ut mixtus vir mulieri, et lavari aqua debeat, et ante solis occasum ecclesiam non intrare: quod tamen intellegi spiritaliter potest. Quia mulieri vir miscetur, quando inlicitae concupiscentiae animus in cogitatione per delectationem conjungitur; quia nisi prius ignis concupiscentiae a mente deferveat, dignum se congregationi fratrum aestimare non debet, qui se gravari per nequitiam pravae voluntatis videt. Quamvis de hac re diversae hominum nationes diversa sentiant, atque alia custodire videantur, Romanorum tamen semper ab antiquioribus usus fuit, post admixtionem propriae conjugis, et lavacri purificationem quaerere, et ab ingressu Ecclesiae paululum reverenter
Abbreviated transcription (Latin):
Dum uͦ ꝑcipiendo ex religiose uitȩ con¬
suecudine eiꝰdem mysterii amore ra¬
piuut᷑. repͥmende sic̃ p̃diximus non
st̃. Sic̃ in testam̃to ueteri exteriora
oꝑa obseruant᷑. ita in testam̃to nouo
non tã qd̃ exteriꝰ agitur: quã id qd̃ in¬
teriꝰ cogitat᷑. sollicita intentione at¬
tendit᷑. ut subtili sententia puniat᷑.
Nam multa lex uelut ĩmunda man¬
ducare ꝓhibebat: in ȩuangłio tamen
dñs dic̃. Non qd̃ intrat in os comqͥ¬
nat hominenr: sed quȩ exeunt de ore
illa sunt quȩ comquinant hominem.
atq paulo post subiecit ex ponens. Ex
corde excunt cogitationes male. Ubi
ub̃̾tim indicatum ẽ: quia illud ab
om̃i potente dõ pollutum ẽẽ: in oꝑe os¬
tenditur. qd̾ expollutȩ cogitationis
sam comqͥnationis anmintians: ap¬
te subiuingit. Coinquinata st̃ enim
& mens eorum ⁊ conscientia. Si ergo
ei cib immundꝰ ñ ẽ. eui mens mun¬
da non fuerit. cur qd̾ munda mente

Expanded text:
 percipiendi ex religiosae vitae con percipiendi ex religiosae vitae consuetudine, ejusdem mysterii amore rapiuntur, reprimendae, sicut praediximus, non sunt. Sicut enim in Testamento Veteri exteriora opera observantur, ita in Testamento Novo, non tam quod exterius agitur, quam id quod interius cogitatur, sollicita intentione adtenditur, ut subtili sententia puniatur. Nam cum multa lex velut inmunda manducare prohibeat; in Evangelio tamen Dominus dicit: Non quod intrat in os, coinquinat hominem; sed quae exeunt de ore, illa sunt quae coinquinant hominem . Atque paulo post subjecit exponens: Ex corde exeunt cogitationes malae . Ubi ubertim indicatum est, quia illud ab omnipotente Deo pollutum esse in opere ostenditur, quod ex pollutae cogitationis sam coinquinationis adnuntians subjungit: Coinquinata sunt enim et mens eorum et conscientia. Si ergo ei cibus immundus non est cui mens immunda non fuerit: cur quod munda mente
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis mulierib quȩ naturȩ suȩ uitio
infirmant᷑ : Sc̃ȩ aut̃ communionis my.¬
sterium incisdem dieb ꝑciꝑe non de¬
bet ꝓhiberi. Si autem ex ueneratione
quippe mentium ẽ. &̾ ibi aliqͦ mͦ cul¬
pas suas agnoscere. ubi culpa ñ ẽ: quia
sope sine culpa agit᷑. qd̾ uenit ex culpa.
Inde etiam cũ esurimꝰ sins culpa come¬
dimꝰ. quib ex culpa pͥmi hominiis fac¬
tum ẽ. ut esuriamus. alenstrua enĩ
consuetudo mulierib ñ aliqua culpa
ẽ. uidelicet quȩ naturalit̾ accedit. sed
tam̃ qd̾ natura ipsa ita uitiata ẽ. ut
etiam sine uoluntatis studio uideatur
ẽẽ. polluta. ex culpa uenit uitiuin:
in quo se ipsa qualis ꝑ iuditium facta
sit humana natura cognoscat. ⁊ homo
qui culpam sponte ꝑpetrauit. reatũ
culpȩ portet inuitꝰ. Atq idõ feminȩ¬
cum semet ipsis considerent. & si in
menstria consuetudine ad sacͣmtũ
dnici corꝑis ⁊ sangͥnis eccłiȩ ñ p̃sumãt.¬

Expanded text:
cunctis mulieribus, quae naturae suae vitio cunctis mulieribus, quae naturae suae vitio infirmantur? Sanctae autem communionis mysterium inbet prohiberi. Si autem ex veneratione quippe mentium est ibi aliquo modo culpas suas agnoscere ubi culpa non est, quia saepe sine culpa agitur quod venit ex culpa. Unde etiam cum esurimus, sine culpa comedimus, quibus ex culpa primi hominis actum est ut esuriamus. Menstrua enim consuetudo mulieribus non aliqua culpa est, videlicet quae naturaliter accidit; sed tamen quod natura ipsa vitiata est, ut etiam sine voluntatis studio videatur esse polluta, ex culpa venit vitium, in quo seipsam, qualis per judicium facta sit humana natura, cognoscit, ut homo, qui culpam sponte perpetravit, reatum culpae portet invitus. Atque ideo feminae seipsas considerent, et si in menstrua consuetudine ad sacramentum Dominici corporis et sanguinis accedere non praesumant
Abbreviated transcription (Latin):
non priuet᷑. Nouimꝰ nãq qd̾ muli¬
post tergum dñi humilit̾ ueniens ue¬
stimentu eiꝰ fimbriam tetigit. atq¬
ab ea statim sua infirmitas recessit.
Sigͦ in fluxu sanguinis posita lau¬
dabiliter potuit dnĩ uestunentum
tangere. cur quȩ menstrua sangͥ¬
nis patitur. ei non. liceat dni ȩccłam
intrare: Sed dicis. Illam insirmitas
compulit. has uͦ de quib loquimi᷑
consuetudo constringit. ꝑ pende aut̃
carne patimur. exinfirmitate natu¬
irȩ ⁊ digno dĩ uidicio pꝰ culpã ordi¬
satum. Esurire naiq sitire. estu¬
are. algere. lassescere. ex infirmita¬
te naturȩ ẽ. Qꝰ quid ÷ aliꝰ contra
fam̃ alimenta. contra sitĩ potum.
contra astum auras. contͣ frigꝰ uestẽ.
cont᷑ lassitudinẽ reqͥem. querere. nͥ¬
inedicamentum qđdam contra egritudi¬
nes explorare: feminȩ itaq ⁊ menstru¬
is sui sangͥnis fluxus. egritudo ẽ. Si igit᷑¬
guore posita tetigit. qđ uni ꝑsone in¬
firmanti conceditur. cur non concedat᷑

Expanded text:
d mulipost tergum Domini humiliter veniens vestimenti ejus fimbriam tetigit, atque statim ab ea sua infirmitas recessit . Si ergo in fluxu sanguinis posita laudabiliter potuit Domini vestimentum tangere, cur quae menstruum sanguinis patitur, ei non liceat Domini ecclesiam intrare? Sed dices: illam infirmitas compulit, has vero de quibus loquimur, consuetudo constringit. Perpende autecarne patimur ex infirmitate naturae est digno Dei judicio post culpam ordinatum. Esurire namque et sitire, aestuare, algere, lassescere, ex infirmitate naturae est. Et quid est aliud 1159 contra famem alimenta, contra sitim potum, contra aestum auras, contra frigus vestem, contra lassitudinem requiem quaerere, nisi medicamenta quaedam contra aegritudines explorare? Feminis namque et menstruus sui sangguore posita tetigit, quod uni personae infirmanti conceditur, cur non concedatur
Abbreviated transcription (Latin):
aut uoluntarie reuertant᷑. De uirgi¬
nib autem ñ uelatis si deinauerint:
a scẽ memoriȩ predecessore meo pa¬
pa in nocentio tale decretum habeniꝰ.
hȩc uͦ quȩ necdum sacro uelamme
tectȩ. tamen in ꝓposito uirginali sẽꝑ̃
se simulauert̃ ꝑmanere. licet uelatȩ
non fuerint. si nupserint his agenda ẽ.¬
aliquanto temꝑe penitentia: quia spon¬
sio earum a dño tenebatur. Si em̃ inter
homines solet bonȩ fidei contractꝰ nul¬
la ratione dissolui: quanto magis ista
pollicitatio quã cũ dño pepigit. sol¬
ui sine uindicta non poterit : &̾ cȩ¬
tera. Nam si uirgines ñdũ uelate ta¬
lit̾ penitentia publica puniunt᷑. & a
cȩtui fidelium usq ad satisfactionẽ exclu¬
dunt᷑: quanto potiꝰ uiduȩ quȩ ꝑfectio¬
ris ȩtatis & maturioris sapientie atq
consilii existunt. uirorũq consortio
tumq religionis assũpsert̃ & demũ
apostauert̃. atq ad priorem uomitũ

Expanded text:
evertantur. De virginibus autem non velatis, si deviaverint, a sanctae memoriae praedecessore nostro papa Innocentio taliter decretum habemus: « Hae vero, quae necdum sacro velamine tectae tamen in proposito virginali semper se simulaverunt permanere, licet velatae non fuerint, si nupserint, his agenda aliquanto tempore poenitentia est; quia sponsio earum a Domino tenebatur. Si enim inter homines solet bonae fidei contractus nulla ratione dissolvi, quanto magis ista pollicitatio, quam cum Deo pepigit, solvi sine vindicta non poterit? » et cetera. Nam si virgines nondum velatae taliter poenitentia publica puniuntur et a coetu fidelium usque ad satisfactionem excluduntur, quanto potius viduae, quae perfectioris aetconsilii existunt, virorumque consortio tum religionis assumpserunt, et demum apostataverunt, atque ad priorem
Abbreviated transcription (Latin):
oN oportere clericos uł laicb̃s re¬
ligiosos ante te sacram diei t̃ciã
adire conuiuia. neq aliquando dericꝰ
nisi ymno dicto edere panem. &ꝰ post
cibos gr̃as auctori deo referre xli.

Expanded text:
on oportere clericos vel laicos religiosos ante sacram horam diei tertiam inire convivia, neque aliquando clericos nisi hymno dicto edere panem, et post cibos gratias auctori Deo referre. 70.
Abbreviated transcription (Latin):
constituit uos sacerdotes. & potestatem̃
uobis dedit de nobis quoq iudicandi.
& idõ nos a uobis recte iudicam᷑. Uos
aut̃ ñ potestis ab hominib iudicari.
a pter qd̾ soliꝰ dei int̾ uos expectate uĩ¬
dicium: ut ur̃a uirgia quȩ sint quę
ad illud diuinum reseruent᷑ examen.
Uos etenĩ nobis adeo dati estis dii. Et cõ¬
ueniens ñ ẽ ut homo iudicet dõs: s ille
solus de quo scriptum ẽ. ds̃ stetit in
synagoga deoꝵ. in medio aut̃ deos di¬
scernat. S ⁊ hoc illis ad memoriam
reducendũ ẽ. qualit̾ beatꝰ ꝓsper in
libro quem de contemplatiua & actuali uita
scripsit. Laudem sacerdotum comp̃henderit.
psis enim inquit id÷ sacerdotib ꝓpriȩ ani
inandarum curandarum sollicitudo com¬
missa ẽ. qui pondus popłi sibi commissi.
uirilit̾ sustinentes ꝓ peccatis hominum
uelut ꝓ suis infatigabiliter supplicant dõ
ac uelut quidã aaron iucensum contriti
cordis & humiliati sp̃s offerentes qd̾ pla¬

Expanded text:
constituit vos sacerdotes, et potestatem vobis dedit de nobis quoque iudicandi. Et ideo nos a vobis recte iudicamur, vos autem non potestis ab hominibus iudicari. Propter quod Dei solius inter vos expectate iudicad illud divinum reserventur examen. Vos etenim nobis a Deo dati estis dii. Et conveniens non est, ut homo iudicet deos, sed ille solus de quo scriptum est: « Deus stetit in synagoga deorum. In medio Deus autem deos discernit. » Sed et hoc illis ad memoriam reducendum est, qualiter beatus Prosper in libro, quem de contemplativa et actuali vita scripsit, laudem sacerdotum compraehenderit. « Ipsis enim, » inquit, id est sacerdotibus, « propria animarum curandarum sollicitudo commissa est; qui pondus populi sibi commissi viriliter sustinentes pro peccatis hominum velut pro suis infatigabiliter supplicant Deo; ac velut quidam Aaron incensum contriti cordis et humiliati spiritus offerentes, quo pla
Abbreviated transcription (Latin):
e latores dicunt᷑. qui aut fa¬
cultates ꝓdidint alienas. aut ca¬
put impetunt alienum. Qui si conui¬
cti fuerint: continuo strangulentur:¬
Si seruus suꝑ dñm fuerit delator: etiã¬
si obiecta ꝓbauerit pumatur: xlix.
lacuit ut his qui sibi ipsis
mortem: nulla illis in oblatione comine
moratio fiat. neq eũ psalmis ad sepultu¬
ram eorum cadauera deducant᷑. Alulti
enim sibi hoc ꝑ ignorantiam usur part̃.
imiliter & de his placuit. qui ꝓ suis sce¬

Expanded text:
elatores dicuntur, qui aut facultates prodiderint alienas aut caput inpetunt alienum. Qui si convicti fuerint, continuo strangulentur. Servus si super dominum fuerit delator, etiamsi obiecta probaverit, puniatur. 178. lacuit, ut his qui sibi ipsis mortem, nulla moratio fiat, neque cum psalmis ad sepulturam eorum cadavera deducantur. Multi enim sibi hoc per ignorantiam usurparunt. Similiter et de his placuit fieri
Abbreviated transcription (Latin):
nobiles & furentes libidine fore ꝓere¬
andos. & ad extrema uniuersam ple¬
bem ad deteriora & ignobiliora uer¬
gentem. & nouissime nec in bello
popłis contigit. quȩ sic a deo recedden¬
tes forncate sunt. donec uidex om̃i¬
potentis taluim cͥminum ultrices pe¬
nas ꝑ ignorantiam legis dei. & ꝑ sarra¬
cenos uenire & seruire ꝑmisit. Notgn¬
aum qd̾ in illo scelere aliud immanar¬
malum flagitium sult̃ lacet. id homi¬
eidimi. qr dum ille meretrices siue
monasteriales siue secłares male
conceptas soboles in peccatã genue¬
rint. sepe maxima ex parte occiat.
non implentes xp̃i eccłas filis adopti¬
uis sed tumulos corꝑib & inferos
miseris animab satiant. Ausit enĩ
ut ꝙ talib ꝑeatis: & nos simuleũ
re. Satius ẽ. qͥq nob talib carere.¬
quam cum his ruere. reguumq ab ech¬
nicis atq eius populatorib futuro tẽꝑe
adnullari uł possideri. Scire enim uos

Expanded text:
nobiles et furentes libidine fore procrenobiles et furentes libidine fore procreandos, et ad extremum universam plebem ad deteriora et ignobiliora vergentem, et novissime nec in bello populis contigit, quae sic a Deo recedentes fornicatae sunt, donec ludex omnipotens talium criminum ultrices poenas per ignorantiam legis Dei et per Sarracenos venire et servire permisit. Et notandum, quod in illo scelere aliud immanmane flagitium subterlatet, id est homicidium. Quia dum illae meretrices sive monasteriales sive seculares male conceptas soboles in peccatis genuerunt, saepe maxima ex parte occidunt, non implentes Christi ecclesias filiis adoptivis, sed tumulos corporibus et inferos miseris animabus satiant. Absit enim, ut pro talibus pereatis, et nos simul cum re. Satius est quoque nobis talibus carerquam cum his ruere, regnumque ab etnicis atque eius popularibus futuro tempore adnullari vel possideri. Scire enim vos
Abbreviated transcription (Latin):
temi hoc uitium extet Scimus enĩ qm̃
talium criminum patratores lex roma.¬
na quẽ ẽ. om̃ium humanarum mater
legume igne cremari iubet. Uobis. sͦ oibi
terribiliter denuntiamꝰ. ur̃isq cunctis
ac uob famulantib atq subditis una
uobiscũ. suib dĩ districtio iuidicio. atꝙ¬
siaelitate nr̃a p̃cipimꝰ ab his caueris
Tempus nanq ÷. ut multitudint ꝑe¬
untis popłi pareatis q̃ sequendo exẽpla
peccantis pͥncipis. cadebat in puteru
mortis. quia quantoscũq uł ꝑ bona exẽ¬
pla add uitam cęlestis patrię contrahe¬
inus. uł ꝑ mala exempla ad ꝑditionẽ
sequentes p̃imus: de tantis ꝓ culdubio
ab et̾no iudice uł penas uł p̃mia accep
& in italia imꝓꝑatur o ab ipsis paganis
imꝑium ẽ. spretis legalib conubis. ad¬
ulterando & luxuriando ad instar so¬
domitanȩ gentis fedam uitam duxe¬
rit. de tali cõmixtione meretrieum
iestimandum ẽ. degeneres popłos oe ig¬

Expanded text:
tem hoc vitium extet. Scimus enim, quoniam tem hoc vitium extet. Scimus enim, quoniam talium criminum patratores lex Romana, quae est omnium humanarum mater legum, igne cremari iubet. Vobis ergo omnibus terribiliter denuntiamus vestrisque cunctis ac vobis famulantibus atque subditis una vobiscum sub Dei districto iudicio atab his caveri, Tempus namque est, ut multitudini pereuntis populi parcatis, qui sequendo exempla peccantis principis cadebat in puteum mortis: quia quantoscumque vel per bona exempla ad vitam coelestis patriae contrahimus vel per mala exempla ad perditionem sequentes praeibimus, de tantis procul dubio ab aeterno iudice vel poenas vel praemia acceptet in Italia inproperatur et ab ipsis paganis inproperium est, spretis legalibus connubiis adulterando et luxuriando ad instar Sodomitanae gentis foedam vitam duxerit: de tali commixtione meretricum aestimandum est degeneres populos et ig
Abbreviated transcription (Latin):
Uit sane diuersorum xlui.¬
malorum patratores. quos & lex
alllina imꝓbat & condempnat: ꝓ quoꝵ
etiam diuersis scelerib & flagituis popłs
fame &ꝰ pestilentia fiagellatur. & eccliȩ statꝰ
infirmatur. õ regnum ꝑiclitat᷑. & quãqͣm
hec in sacris eloquiis satis sint execrata.
nos necessarium p̃uidemꝰ iterũ. nr̃a ad¬
monitione oe exhortatione atq ꝓhibiti¬
one p̃caueri om̃ino oportere. sic̃ st̃ da¬
uersarum pollutionum patratores. qͣs
cum masculis & peccorib ñ nulli diuer¬
sissimis modis admittunt. qui in cõꝑabilẽ
dulcedinem piissimi creatoris ad ama¬
ritudinem ꝓuocantes. tanto grauiꝰ delin¬
quunt quanto contͣ naturam peccant.
ꝓ quo etiam scelere igue cȩlesti confla¬
grãte infernq hiatu quinq absorte sc
ciuitates. nec non ⁊ xl. &̾ ampliꝰ milia
strtpis bemamineȩ mucrone fraterno
confossa sunt: Flec porro indicia oe eui¬
aentes uindictȩ declarant. quã detefedt¬
bile de execrabile apud diumã maresta¬

Expanded text:
unt sane diversorum malorum patratores quos et lex divina improbat et condemnat, pro quorum etiam diversis sceleribus et flagitiis populus fame et pestilentia flagellatur et ecclesiae status infirmatur et regnum periclitatur. Et quamquam haec in sacris eloquiis satis sint exsecrata, nos necessarium praevidimus, iterum nostra ammonitione, exhortatione atque prohibitione praecaveri omnino oportere; sicut sucum masculis et pecoribus nonnulli diversissimis modis admittunt, quae inconparabilem dulcedinem piissimi Creatoris ad amaritudinem provocantes, tanto gravius delinquunt, quanto contra naturam peccant. Pro quo etiam scelere igne caelesti conflagratae infernique hiatu quinque absorptae sunt civitates, nec non et 40 et eo amplius milia stirpis Beniamin a mucrone fraterno confossa sunt. Haec porro iuditia et evidentes vindictae declarant, quam detestabile et execrabile apud divinam maiesta
Abbreviated transcription (Latin):
ebant. amissis nr̃is om̃ib interdicat᷑.¬
aut diaconus quilibet clericꝰ aut la¬
icus decimas uendere aut dare. uł pig¬
norare. aut indebitare presumat: aut¬
antequã teca eas cũ om̃i integͥtate fide¬
liter collectas habeat. & infra septa ȩc¬
cłiȩ cui uire debentur in suis utilit̃ grane
creta beati gelasĩi papȩ eas dispenset. Si
quis autem hȩc pariupenderit. uł infrin¬
gere temptauerit. si quidẽ deriꝰ fuerit.
gradus sui ꝑiculo subiacebit: Si uͦ mona

Expanded text:
ebant, a missis nostris omnibus interdicataut diaconus vel quilibet clericus aut laicus decimas vendere aut dare vel pignorare aut indebitare praesumat, antequam eas cum omni integritate fideliter collectas habeat et infra septa aecclesiae, cui iure debentur, in suis utiliter graneicreta beati Gelasii papae eas dispenset. Si quis autem haec parvipenderit vel infringere temptaverit, si quidem clericus fuerit, gradus sui periculo
Abbreviated transcription (Latin):
colla. & pͥncipum submitti genib sac̾dotũ.
& osculata eoꝵ dextera orationib eoꝵ cre¬
noscere. ut ostenderemꝰ nichil ẽẽ in hoo
secło extollentiꝰ sacerdotib. nichil sublimiꝰ
sententiam. Sio qͦq ħ̾arib̾tus parisiorum
rex: cũ in gob̾gam legitimã uxorẽ suam
reliqͥsset. & duas sorores merol fidem & mar¬
cho uenam. in uxorem duxisset. & abeato¬
germano parisiorũ ep̃o. excõmuicatus. Qꝰ
cum resipiscere nollet. non pꝰ diuino iudicio
ipse defunctus est¬
qui excommunicatis fidelitate aut
toritate a sacram̃to absoluinꝰ. quousq ip¬
si ad satisfactionem ueniant. & ne eis in an¬
tea fidelitatem obseruent. ꝓhibemꝰ.¬
uratos hugoni milites comiti. ne
ipsi quamdui excommunicati st̃
seriliant ꝓhibete. Qui sacram̃ta preten¬
dunt. moneantur oportere deo magis ser¬
uire quã hominib. fidelitatẽ enim quã

Expanded text:
colla et principum submitti genibus sacerdotum, colla et principum submitti genibus sacerdotum, et osculata eorum dextera orationibus eorum crenoscere, ut ostenderemus nihil in hoc saeculo excellentius sacerdotibus, nil sublimius sententiam. Sic quoque Caribertus Parisiorum rex, cum Gotbergam legitimam uxorem suam reliquisset, et duas sorores Meroflidem et Marcovevam in uxores duxisset, a beatoGermano Parisiorum episcopo excommunicatus est. Et cum resipiscere nollet, non multo post divino judicio ipse defunctus estqui excommunicatis fidelitate aut toritate a juramento absolvimus, quousque ipsi ad satisfactionem veniant, et ne eis fidelitatem observent, prohibemtes Hugoni Comiti, ne ipsi, quamdiu excommunicatus est, serviant, prohibeto. Qui si sacramenta praetenderint, moneantur, oportere Deo magis servire quam hominibus. Fidelitatem enim, quam
Abbreviated transcription (Latin):
pontificum. alii reges. alii imꝑatores ex com¬
municauert̃. Nam si speciale aliqd̃ de ꝑsonis
pͥncipum requiratur exemplum. beatus in¬
excominunicauit. Alius autem romanꝰ pon-¬
tifex. regem francorum ñ tam ꝓ suis iniqui¬
tatib. quã ꝓ eo qui tantȩ potestati erat in¬
utilis. a rege deposuit. & pipinum ħ aroli
imꝑatoris patrem in eiꝰ loco constituit. om̃s¬
q francigenas ã iuram̃to fidelitatis absol-
agit scã ȩccłia. cum milites absoluit a iun-
apłica auctoritate a pontificali gradu depo-
tib ñ adeo grauis uidebat᷑. theodosiũ mag¬
num imꝑatorem excõmunicans ab ȩccłia
exclusit. Qui etiam in suis scriptis ostendit.
qui aurum non tam p̃ciosius sit plunbo. ꝗͣ
modo circa pͥncipium sui pastoralis. scͥbens
conꝑes. & pͥncipum diademati longe erit
inferiꝰ. quam si plumbi metallum ad auri
fulgorem conꝑes. Quippe cũ uideas regum

Expanded text:
pontificum alii reges, alii imperatores excompontificum alii reges, alii imperatores excommunicaverunt. Nam si speciale aliquod de personis principum requiratur exemplum, beatus Inexcommunicavit. Alius item Romanus pontifex regem Francorum, non tam pro suis iniquitatibus, quam pro eo quod tantae potestati non erat utilis, a regno deposuit, et Pipinum Karoli Magni imperatoris patrem in ejus loco substituit, omnesque Francigenas a juramento fidelitatis quod ilagit sancta Ecclesia, cum milites absolvit a vincu qui apostolica auctoritate a pontificali gradu deponutibus non adeo gravis videbatur, Theodosium magnum imperatorem excommunicans, ab ecclesia exclusit. Qui etquod aurum non tam pretiosius sit plumbo, quia  hoc modo circa principium sui pastoralis scribens: compares et principum diademati, longe erit inferius quam si plumbi metallum ad auri fulgorem compares. Quippe cum videas regum
Abbreviated transcription (Latin):
maximꝰ imꝑator om̃ium regum &̾ pͥn¬
cipum fere tociꝰ orbis dñs. eiudent̃ intelligẽs
in sc̃ã nicena sinodo pꝰ om̃s ep̃os ultimus
residens. nullam uidicii sententiam supͣ
eos dare presumpsit. s illos etiam dños
uocans. non suo debere subesse iudicio:
uerum se ad illorũ pendere arbitrium
uidicauit. supradicto qͦq anathasio p̾li
batꝰ. pp̃a gelasius ꝑsuadens. ue ille inti¬
mam insuis sensib ueritatem. arbitra¬
rentur inuirram subintulit dicens. Due
sunt qͥppe imꝑator auguste quib pͥnci¬
paliter hic mundꝰ regitur. Actoritas sacͣ
pontificum & regalis potestas in quib
tanto guiꝰ ẽ pondus sacerdotũ. quanto
ctiã ꝓipsis regib hominũ in diuino red¬
dituri st̃ examine rationem. ̾ paucis
int̃positis inquit. Nosti itaq inter hȩc¬
ex illoꝵ te prendere iudicio ñ illos ad
tuam redigi uoluntatem. Talib gͦ insti¬
tutis talib q fulti auctoritatib popłiq

Expanded text:
magnus imperator, omnium regum et prinmagnus imperator, omnium regum et principum fere totius orbis dominus, evidenter intelligens, in sancta Nicaena synodo post omnes episcopos ultimus residens, nullam judicii sententiam super eos dare praesumpsit; sed illos etiam deos vocans, non suo debere subesse judicio, verum se ad illorum pendere arbitrium judicavit. Supradicto quoque Anastasio ibatus papa Gelasias persuadens, ne ille intimatam suis sensibus veritatem arbitraretur injuriam, subintulit dicens: « Duo sunt quippe, imperator auguste, quibus principaliter hic mundus regitur, auctoritas sancta pontificum et regalis potestas; in quibus tanto gravius est pondus sacerdotum, quantum etiam pro ipsis regibus hominum in divino reddituri sunt examine rationem. » Et paucis interpositis inquit: « Nosti itaque inter haec illorum te pendere judicio, non illos ad tuam velle redigi voluntatem. » Talibus ergo institutis talibusque fulti auctoritatibus, plerique
Abbreviated transcription (Latin):
necessitas. Unde psalmista de huiꝰ modi. No¬
luit inquit intelligere: ut bene ageret.
Illos aut̃ qui studio suo obligant᷑ a con¬
tentu int̾licta nr̃a pꝰponunt: ñ nͥ digna
ex communicatis communicauerit: excom¬
municetur. Ipsi tam̃ penitentię absq absolu¬
tionis modos eo moderamine decernimꝰ. ut qͥ¬
cumq seu ex ignorantia. seu timore. seu neces¬
sitate negotii cuiꝰquã maximi ꝙ maxime
necessarii eoꝵ seu conuictu. salutatione. ora¬
participium sorciatur. Cos uͦ qui aut spon¬
tanee aut negligent̃ inciderint. sub ea uo¬
ceteris metus ineutiatur.
delium patres & magistros censeri : Nonne
miserabił insaniȩ ẽe cognoscitur. si filiꝰ pa-¬
trem. discipłs magistrum sibi conetur sub¬
iugare. & iniqͥs obligationib illum suȩ po¬
testati subicere. a quo credit ñ solũ in t̾ra
s etiã in celis se ligari posse & solui: hec
sic beatus greg̾. in epła ad mauriciũ in ꝑa¬
torem directa cominem orat. Constantinꝰ

Expanded text:
recta nosse. Unde Psalmista de hujusmodi, Noluit, inquit, intelligere, ut bene ageret. Illos autem, qui studio suo obligantur, et contemtu interdicta nostra postponunt, non nisi digna excommunicatis communicaverit, excommunicetur. Ipsius tamen poenitentiae atque absolutionis modos ea moderatione discrevimus, ut, quicumque seu ignorantia seu timore seu necessitate negotii cuiusquam maximi vel maxime necessarii se convictu, salutatione, oraparticipium sortiatur. Eos vero, qui aut scienter aut neglegenter inciderint, sub ea vocaeteris metus incuciatur. delium patres et magistros censeri? Nonne miserabilis insaniae esse cognoscitur, si filius patrem, discipulus magistrum sibi conetur subjugare, et iniquis obligationibus illum potestati suae subjicere, a quo credit non solum in terra, sed etiam in coelis se ligari posse et solvi? Haec, sicut beatus Gregorius in epistola ad Mauricium imperatorem directa commemorat, Constantinus,