comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. ut cũ conceꝑit femina. deinde alterũ
conciꝑe om̃ino non possit : Unde necesse ÷ idi
.ẽẽ ingeminis conceptꝰ. An forte qͥa diuer¬
so horoscoponati sunt. aut ille in masculũ
dũ nascerent᷑. aut illa infeminã cõmuta¬
ta. ẽ. Cũ igit᷑ ñ usqueqͦq absurde dici pos¬
set ad solas corporũ differentias afflatꝰ
quos dã ualere sydereos: sic̃ in solaribus
accessib & discessib Uidemꝰ etiã ipsius
anni tẽpora uariari. & lunarib in crem̃¬
tis atq de crem̃tis augeri & minui quȩdã
genera rerũ sic̃ echinos & concͥas. & mi¬
rabiles ȩstus oceani: non autẽ & animi
uoluntates positionib syderũ subdi. Nẽ
isti cũ etiã nr̃os actꝰ inde religare conant
ad monent ut quęramꝰ unde ne in ipsis
quidẽ corporib eis possit ratio ista cotᷤ¬
tare.
Quid enĩ tam ad corpus ꝑtinet quã corpo
ris sexus: & tam̃ sub eadẽ positione syde¬

Expanded text:
est, ut, cum conceperit femina, deinde alterum est, ut, cum conceperit femina, deinde alterum concipere omnino non possit; unde necesse est eadem esse in geminis momenta conceptus. An forte quia diuerso horoscopo nati sunt, aut ille in masculum, dum nascerentur, aut illa in feminam commutata est? Cum igitur non usquequaque absurde dici posset ad solas corporum differentias adflatus quosdam ualere sidereos, sicut in solaribus accessibus et decessibus uidemus etiam ipsius anni tempora uariari et lunaribus incrementis adque detrimentis augeri et minui quaedam genera rerum, sicut echinos et concrabiles aestus oceani; non autem et animi voluntates positionibus siderum subdi: nunc isti, cum etiam nostros actus inde religare conantur, admonent ut quaeramus, unde ne in ipsis quidem corporibus eis possit ratio ista constare. Quid enim ris sexus? et tamen sub eadem positione side
Abbreviated transcription (Latin):
alt̃ concipiat᷑ masculus alt̃ femina. Noui b¬
mꝰ geminos diuersi sexus. Ambo adhuc ui¬
uunt: ambo ȩtate ad huc uigent. Quorũ cũ
sint int̾ se similes corporũ s̃pecies quantũ
ex diuerso sexu potest. instituto tam̃ & ꝓpo¬
sito uitȩ ita sunt dispares. ut p̃t̃ actꝰ quos
necesse . ẽ. a uirilib distare femineos. qͦd
ille in officio comitis militat & a sua do¬
mo pȩne semꝑ ꝑegrinat᷑. illa de solo ꝓpͥo
& derure ꝓprio ñ recedit. in suꝑ qͦd ÷ in¬
credibilius si astralia fata credant᷑. non
autẽ mirũ siuoluntates hominũ & dĩ mu¬
nera cogitent᷑. ille conuigatꝰ. illa uirgo
sacra .ẽ. Ille numerosã ꝓlẽ genuit : illa
nec nupsit. At enĩ plurimũ uis horoscopi
ualet. Hoc quã nichil sit iã satis disserui.
S qualecũq sit : in ortu ualere dicunt.
Nunquid & in conceptu ubi & nunc concu¬
bitũ. eẽ. manifestũ. ẽ. & tanta naturȩ uis

Expanded text:
alter concipiatur masculus, altera femina? Nouimalter concipiatur masculus, altera femina? Nouimus geminos diuersi sexus, ambo adhuc uiuunt, ambo aetate adhuc uigent; quorum cum sint inter se similes corporum species, quantum in diuerso sexu potest, instituto tamen et proposito uitae ita sunt dispares, ut praeter actus, quos necesse est a uirilibus distare femineos quod ille in officio comitis militat et a sua domo paene semper peregrinatur, illa de solo patrio et de rure proprio non recedit, insuper quod est incredibilius, si astralia fata credantur; non autem mirum, si uoluntates hominum et Dei munera cogitentur ille coniugatus, illa uirgo sacra est; ille numerosam prolem genuit, illa nec nupsit. At enim plurimum uis horoscopi ualet. Hoc quam nihil sit, iam satis disserui. Sed qualecumque sit, in ortu ualere dicunt; numquid et in conceptu? ubi et unum concubitum esse manifestum est, et tanta naturae uis
Abbreviated transcription (Latin):
astrologꝰ idemq phylosophus responde¬
bat idõ fieri quod eodẽ tẽpore fuis sent
nati . eodẽq concepti. Nam utiq ꝓpt̃ hoc
addebat conceptionẽ. ne diceretur ei.
ñ ad liquidũ tempore eodẽ potuisse nas¬
ci quos constabat om̃ino eodẽ tẽpore fu¬
isse conceptos: ut hoc qđ similit̃ simulq
egrotabant. ñ daret de ꝓximo pari cor¬
poris temperam̃to. sed eandẽ quoq ua¬
litudinis parilitatẽ sy dereis nexib alli¬
garet. Si igit᷑ in conceptu tanta uis . ẽ.
ad ȩqualitatẽ fatoꝵ : non debuer̃ nascen
eadẽ fata mutari. Aut si ꝓpt̃ ea mutant᷑
fata geminoꝵ quia tẽporib diuersis nascur¬
tur. cur ñ potius intelligamꝰ iã fuisse mu¬
tata. ut diuersis temporib nascerent᷑ : Itã
ne ñ mutat fata natiuitatis uoluntas ui¬
uentiũ cũ mutet fata conceptionis ordonas
tib ubi certe amboꝵ eadẽ mom̃ta st̃ tẽpoꝵ:
Unde fit ut sub eadẽ constellatione fatali

Expanded text:
astrologus idemque philosophus, respondeastrologus idemque philosophus, respondebat, ideo fieri, quod eodem tempore fuissent nati eodemque concepti. Nam utique propter hoc addebat conceptionem, ne diceretur ei non ad liquidum eodem tempore potuisse nasci, quos constabat omnino eodem tempore fuisse conceptos, ut hoc, quod similiter simulque aegrotabant, non daret de proximo pari corporis temperamento, sed eandem quoque ualetudinis parilitatem sidereis nexibus adligaret. Si igitur in conceptu tanta uis est ad aequalitatem fatorum, non debuerunt nascendo eadem fata mutari. Aut si propterea mutantur fata geminorum, quia temporibus diuersis nascuntur, quur non potius intellegamus iam fuisse mutata, ut diuersis temporibus nascerentur? Itane non mutat fata natiuitatis uoluntas uiuentium, cum mutet fata conceptionis ordo nastibus, ubi certe amborum eadem momenta sunt temporum, unde fit ut sub eadem constellatione fatali
Abbreviated transcription (Latin):
ñ etiã quos libet duos int̾ra diuersos casus
habere ꝑmittat : ac si om̃ia huiꝰ artis uel
potius uanitatis commenta tollant᷑. Quid
.ẽ. hoc : cur uno tẽpr̃i momento uno sub
una eadẽq cęli positione concepti diuersa
habent fata quȩ illos ꝑducant ad diuer¬
sarũ horarũ natiuitatẽ. & uno mom̃to
temporis sub una eadẽq cęli positione
de duab: matrib: duo parit̃ nati diuersa
fata hab̾e ñ possint quȩ illos ꝑducant
ad diuersã uiuendi uel moriendi neces¬
sitatẽ : An concepti non dũ habent fata :
quȩ nisi nascant habere ñ poter̃ : Quid
.ẽ. gͦ qđ dicunt. si hora conceptionał in¬
ueniat᷑. multa abistis dici posse diuinius :
Unde etiã illud a non nullis p̃dicat᷑. qͦd
quidã sapiens horã elegit qua cũ uxore
concũberet unde filiũ mirabilẽ gignerde :
unde postremo & hoc ÷ qͦd de illis pariter
egrotantib geminis possidonius magnꝰ

Expanded text:
non etiam quoslibet duos in terra diuersos casus non etiam quoslibet duos in terra diuersos casus habere permittat, ac sic omnis huius artis uel potius uanitatis commenta tollantur? Quid est hoc, quur uno tempore, momento uno. sub una eademque caeli positione concepti diuersa habent fata, quae illos perducant ad diuersarum horarum natiuitatem, et uno momento temporis sub una eademque caeli positione de duabus matribus duo pariter nati diuersa fata habere non possint, quae illos perducant ad diuersam uiuendi uel moriendi necessitatem? An concepti nondum habent fata, quae nisi nascantur habere non poterunt? Quid est ergo quod dicunt, si hora conceptionalis inueniatur, multa ab istis dici posse diuinius? Unde etiam illud a nonnullis praedicatur, quod quidam sapiens horam elegit, qua cum uxore concumberet, unde filium mirabilem gigneret. Unde postremo et hoc est, quod de illis pariter aegrotantibus geminis Posidonius, magnus
Abbreviated transcription (Latin):
bebat eandẽ horã natiuitatis necesse ha¬
beret parit̾ egrotare : Deinde quȩro si tan¬
ta distantia . e. tẽporis innatiuitate gemi¬
noꝵ ut ꝑ hanc oporteat eis cons tellatio¬
nes fieri diuersas ꝓpt̃ diuersũ ho roscopũ.
& obhoc diuersos om̃s cardines. ubi tan¬
tauis ponit᷑ ut hinc etiã diuersa sint fata
unde hoc accidere potuit. cũ eoꝵ conceptꝰ
diuersũ tempus habe non possit: Aut si
duoꝵ uno mom̃to temporis conceptorũ
potuer̃ . eẽ ad nascendũ fata disparia :
cur ñ & duoꝵ unomom̃to tẽporis natoꝵ
possint. eẽ. ad uiuendũ atq morietidũ
fata disparia : nã si unũ momentũ quo ãbo
concepti sunt ñ impediuit ut alt̃ pͥor alt̃
posterior nasceret᷑ . cur uno mom̃to si duo
nascant᷑ impedit aliquid ut alt̃ pͥor alter
posterior moriat᷑ : Si conceptio momenti
unius diuersos casus in utero geminos ha¬
bere ꝑmittit . cur natiuitas mom̃ti unius

Expanded text:
bebat eandem horam natiuitatis, necesse habebat eandem horam natiuitatis, necesse haberet pariter aegrotare? Deinde quaero: si tanta distantia est temporis in natiuitate geminorum, ut per hanc oporteat eis constellationes fieri diuersas propter diuersum horoscopum et ob hoc diuersos omta vis ponitur, ut hinc etiam diversa sint fata; unde hoc accidere potuit, cum eorum conceptus diversum tempus habere non possit? Aut si duorum uno momento temporis conceptorum potuerunt esse ad nascendum fata disparia, cur non et duorum uno momento temporis natorum possint esse ad vivendum atque moriendum fata disparia? Nam si unum momentum, quo ambo concepti sunt, non impedivit, ut alter prior, alter posterior nasceretur; cur, uno momento si duo nascuntur, impediat aliquid, ut alter prior, alter posterior moriatur? Si conceptio momenti unius diversos casus in utero geminos habere permittit; cur n
Abbreviated transcription (Latin):
Cur potuer̃ diuersis tẽporib ꝑegrinari.¬
diuersis temporib ducere uxores. diuersis
tẽporib filios ꝓcreare : & multa alia ꝓpt̃¬
ea quia diuersis tẽporib nati sunt : & non
potuer̃ eadẽ causa diuersis etiã tẽporibus
egrotare : Si enĩ dispar nascendimora mu¬
tauit horos copũ & disparilitatẽ intulit
cȩteris reb. cur illud in egritudinib: man¬
sit qđ habebat intẽporis ȩqualitate concep¬
tus : Aut si fata ualitudinis in conceptu s̃.
aliarũ uerorerũ in ortu. eẽ. dicunt᷑: ñ debe¬
rent inspectis nataliũ constellationib de
ualitudine aliquid dicere. quando eis ins¬
picienda conceptionalis hora ñdat᷑. Si
autẽ idõ p̃nuntiant egritudines ñ inspec¬
to conceptionis horos copo quia indicats
eas mom̃ta nascentiũ. quo mͦ dicerent cui¬
libet eoꝵ geminoꝵ ex natiuitatis hora
quando egrotaturꝰ . eẽt. cũ & alt̃ qui ñ ha¬

Expanded text:
Cur potuerunt diversis temporibCur potuerunt diversis temporibdiuersis temporibus ducere uxores, diuersis temporibus filios procreare et multa alia, propterea quia diuersis temporibus nati sunt, et non potuerunt eadem causa diuersis etiam temporibus aegrotare? Si enim dispar nascendi mora mutauit horoscopum et disparilitatem intulit ceteris rebus: quur illud in aegritudinibus mansit, quod habebat in temporis aequalitate conceptus? Aut si fata ualetudinis in conceptu sunt, aliarum uero rerum in ortu esse dicuntur, non deberent inspectis natalium constellationibus de ualetudine aliquid dicere, quando eis inspicienda conceptionalis hora non datur. Si autem ideo praenuntiant aegritudines non inspecto conceptionis horoscopo, quia indicant eas momenta nascentium: quo modo dicerent cuilibet eorum geminorum ex natiuitatis hora, quando aegrotaturus esset, cum et alter, qui non ha
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ascribunt. qua re alioꝵ constellationib
inspectis ista dicunt᷑ꝰ : Si autẽ idõ dicunt᷑
quia ñ ad minuta in conp̃hensibilia sed ad
tẽporũ spatia ꝑtinent quȩ obseruari nota¬
riq possunt. quid hic agit rota illa figuli
nisi ut homines luteũ cor habentes ingr̃rũ
mittant᷑. ne mathematicoꝵ uani loqͥa cori¬
eodẽ tempore grauior leuiorq apparebat
amboꝵ medicinalit̾ inspicietᷤ ippocrates
geminos suspicatꝰ. ẽ : nonne satis istos re¬
darguãt qui uolunt syderib clare quod
decorporũ simili tẽꝑatione ueniebat :
Cur enĩ similit̾ eodẽq tẽpr̃eñ alt̃ prior alt̃
posterior egrotabant sic̃ fuerant nati. quia
utiq simul nasci ambo ñ poterant e aut si
nichil mom̃ti attulit ut diuersis tẽporib
egrotarent qui diuersis tẽporib nati suN.
quare tempus innascendo diuersũ ad ali¬
arũ rerũ diuersitates ualere contendunt :

Expanded text:
non adscribuntur: quare aliorum constellationibus non adscribuntur: quare aliorum constellationibus inspectis ista dicuntur? Si autem ideo dicuntur, quia non ad minuta inconprehensibilia, sed ad temporum spatia pertinent, quae obseruari notarique possunt: quid hic agit rota illa figuli, nisi ut homines luteum cor habentes in gyrum mittantur, ne mathematicorum uaniloquia coneodem tempore gravior leviorque apparebat amborum, medicinaliter inspiciens Hippocrates, geminos suspicatus est, nonne satis istos redarguunt, qui volunt sideribus dare, quod de corporum simili temperatione veniebat? Cur enim similiter eodemque tempore, non alter prior, alter posterior aegrotabant, sicut nati fuerant, quia utique simul nasci ambo non poterant? Aut si nihil momenti attulit, ut diversis temporibus aegrotarent, quod diversis temporibus nati sunt; quare tempus in nascendo diversum ad aliarum rerum diversitates valere contendunt?
Abbreviated transcription (Latin):
tramꝰ: Nati sunt duo gemini antiqͣ patrũ
memorias ut de in signib: loqͣr sic alt̃ pꝰ alte¬
rũ. ut posterior plantã prioris teneret. Tan¬
ta in eoꝵ uita fuer̃ morib:q: diuersa. tanta
in actionib disparilitas. tanta in parentũ
amore dissimilitudo. ut etiã inimicos eos
qr uno ambulante alius sedebat. & alio
dormiente alius uigilabat. & alioloqͥente
tacebat alius. quȩ ꝑtinent ad illas minutias
quȩ ñ posst̃ ab eis conp̃hendi qͥ constituti¬
onẽ syderũ qͣ qͥsq nascit᷑ scribunt. unde
mathematici consulant : unus dux̃ mercen¬
nariã seruitutẽ. alius ñ seruiuit : unꝰ ama¬
tre diligebat᷑. alius ndiligebat᷑ : unus ho¬
norẽ qui magnꝰ apud eos habebat᷑ amisit.
alt̃ adeptus .ẽ. Quid de uxorib qͥd de fi¬
liis. quid de reb qͥ anta diuersitas : si gͦ
hȩc ad illas ꝑtinent minutias tẽporũ quȩ
int̃ se habent gemini & constellationib

Expanded text:
 Nati sunt duo gemini antiqua patrum  Nati sunt duo gemini antiqua patrum memoria ut de insignibus loquar sic alter post alterum, ut posterior plantam prioris teneret. Tanta in eorum uita fuerunt moribusque diuersa, tanta in actibus disparilitas, tanta in parentum amore dissimilitudo, ut etiam inimicos eos quia uno ambulante alius sedebat, et alio dormiente alius uigilabat, et alio loquente tacebat alius; quae pertinent ad illas minutias, quae non possunt ab eis conprehendi, qui constitutionem siderum, qua quisque nascitur, scribunt, unde mathematici consulantur? Unus duxit mercennariam seruitutem, alius non seruiuit; unus a matre diligebatur, alius non diligebatur; unus honorem, qui magnus aput eos habebatur, amisit, indeptus est alter. Quid de uxoribus, quid de filiis, quid de rebus, quanta diuersitas! Si ergo haec ad illas pertinent minutias temporum, quae inter se habent gemini, et constellationibus
Abbreviated transcription (Latin):
tib casib q geminoꝵ. Hoc figmentũ fragi¬
luis ẽ: quã uasa quȩ illa rotatione finguNs
Nam si tam multũ incęlo int̃. ẽ. qđ constel¬
lationib conp̃hendi ñ potest. ut alteri ge¬
minoꝵ hereditas obueniat. alteri ñ obue¬
niat: cur audent cȩteris qui gemini ñ st̃
cũ inspexerint eoꝵ constellationes talia ꝓ¬
nuntiare quȩ ad illud secretũ ꝑtinent qͦd
nemo potest conp̃hendere. & mom̃tis anno¬
tare nascentiũ : Si autẽ ꝓpt̃ ea talia dicunT
in alioꝵ genituris quia hȩc ad ꝓductiora spa¬
tia tẽpoꝵ ꝑtinent. mom̃ta uero illa parti¬
um minutarũ quȩ int̾̃ se gemini posst̃ habe
nascentes reb minimis tribuunt᷑. de qͣlb
mathematici solent consuli : Quis enĩ con¬
sulat quando sedeat. quando de ambulet.
quando uel quid prandeat : Nunquid ista
dicimꝰ quando in morib oꝑib casibq ge¬
minoꝵ plurima plurimũq diuersa mor¬

Expanded text:
ribus casibusque geminorum.\' Hoc figmentum fragiribus casibusque geminorum.\' Hoc figmentum fragilius est quam uasa, quae illa rotatione finguntur. Nam si tam multum in caelo interest, quod constellationibus conprehendi non potest, ut alteri geminorum hereditas obueniat, alteri non obueniat: quur audent ceteris, qui gemini non sunt, cum inspexerint eorum constellationes, talia pronuntiare, quae ad illud secretum pertinent, quod nemo potest conprehendere et momentis adnotare nascentium? Si autem propterea talia dicunt in aliorum genituris, quia haec ad productiora spatia temporum pertinent; momenta uero illa partium minutarum, quae inter se gemini possunt habere nascentes, rebus minimis tribuuntur, de qualibus mathematici non solent consuli quis enim consulat quando sedeat, quando deambulet, quando uel quid prandeat?: numquid ista dicimus, quando in moribus operibus casibusque geminorum plurima plurimumque diuersa mo
Abbreviated transcription (Latin):
nascit᷑ ponunt. ac ꝑ hoc si tam celerit̃ alt̃
post alterũ nascit᷑ ut eadẽ pars horoscopi
maneat. paria cuncta quȩro quȩ in nullis
possunt geminis in ueniri. Si autẽ seqͤnais
tarditas horoscopũ mutat : parentes diuer¬
sos quȩro quos gemini habe ñ posst̃. Frustͣ¬
itaq affert̾ nobile ill  cõmentũ de figuli
rota : qd respondisse fer̃ nigidiũ hac qͦes¬
tione turbatũ. Unde & figulus appellatꝰ :
Dũ enĩ rotã figuli uiquanta potuit intor¬
sis set : currente illabis numero de a tram̃to
tanquã uno eiꝰ loco summa celeritate ꝑcus¬
sit. Deinde inuenta st̃ signa quȩ fixerat
desistente motu ñ paruo int̃ uallo in rot¬
illius ex tremitate distantia. Sic inquit in
tanta rapacitate cęli etiã si alter post alte¬
rũ tanta celeritate nascat. quanta rotãbis
ꝑcussi : in cȩli spatio plurimũ .ẽ. Hinc suNt
inquit quecũq dissimillima ꝑhibentꝰ in mo¬

Expanded text:
nascitur, ponunt. Ac per hoc si tam celeriter alter nascitur, ponunt. Ac per hoc si tam celeriter alter post alterum nascitur, ut eadem pars horoscopi maneat, paria cuncta quaero, quae in nullis possunt geminis inueniri; si autem sequentis tarditas horoscopum mutat, parentes diuersos quaero, quos gemini habere non possuntitaque affertur nobile illud commentum de figuli rota, quod respondisse ferunt Nigidium hac quaestione turbatum, unde et Figulus appellatus est. Dum enim rotam figuli ui quanta potuit intor?isset, currente illa bis numero de atramento tamquam uno eius loco summa celeritate percussit; deinde inuenta sunt signa, quae fixerat, desistente motu, non paruo interuallo in rotillius extremitate distantia. <Sic, inquit, in tanta rapacitate caeli, etiamsi alter post alterum tanta celeritate nascatur, quanta rotam bis ipse percussi, in caeli spatio plurimum est: hinc sunt, inquit, quaecumque dissimillima perhibentur in mo
Abbreviated transcription (Latin):
in solentiȩ. Nos autẽ nouimꝰ geminos non
actus & peregrinationes habere diuer¬
sas: uerũ tam̃ dis pares egritudines ꝑped.
Da qͣ re facillimã quantũ mͥ uidetur rati¬
onẽ redderet ippocrates. diuersis alim̃tis
& exercitationib quȩ ñ de corporis tẽꝑa¬
tione  ͦde animi uoluntate ueniunt. dis¬
similes eis acciđe potuis se ualitudines.
Porro autẽ possidonius uel qui libet fata¬
liũ syderũ assertor mirũ si potest hic in¬
uenire quid dicat : si nolit imꝑitoꝵ m̃tib
in eis quas nesciunt reb illudere. Quod
enĩ conant᷑ efficere de int̃uallo exiguo
tẽporis qđ int̾ gemini dũ nascerent᷑ habu¬
er̃. ꝓpt̃ cęli particulã ubi ponit̾ horȩ no¬
tatio. quã horos copũ uocant. aut ñ tantũ
aut plus etiã ualet quã ÷ geminoꝵ uel hu¬
mi litas generis eadẽ uel nobilitas. cuiꝰ maxi¬
mã diuersitatẽ non nisi inhora qua qͥsq

Expanded text:
insolentiae. Nos autem nouimus geminos non insolentiae. Nos autem nouimus geminos non solum actus et peregrinationes habere diuersas, uerum etiam dispares aegritudines perpeti. De qua re facillimam, quantum mihi uidetur, rationem redderet Hippocrates, diuersis alimentis et exercitationibus, quae non de corporis temperatione, sed de animi uoluntate ueniunt, dissimiles eis accidere potuisse ualetudines. Porro autem Posidonius uel quilibet fatalium siderum adsertor mirum si potest hic inuenire quid dicat, si nolit inperitorum mentibus in eis quas nesciunt rebus inludere. Quod enim conantur efficere de interuallo exiguo temporis, quod inter se gemini dum nascerentur habuerunt, propter caeli particulam, ubi ponitur horae notatio, quem horoscopum uocant: aut non tantum aut plus etiam ualet, quam est geminorum uel humilitas generis eadem uel nobilitas, cuius maximam diuersitatem non nisi in hora, qua quisque
Abbreviated transcription (Latin):
natiq: sunt. In hac causa multo .ẽ. accep¬
tabilior & de ꝓximo credibilior coniee¬
tura medicinalis : qm̃ parentes ut erant
corpore affectidũ concũberent ita pͥmor¬
dia conceptors affici potuer̃. ut consecutis
ex mat̃no corpore priorib in crem̃tis paris
ualitudinis nascerent᷑: deinde in una do¬
mo eisdẽ alim̃tis nutrit. ubi aerem & loci
positionẽ & uim aquarũ plurimũ ualere
ad corpus uel bene uel male accipiendũ
medicina testat᷑. eisdẽ exercitationib as¬
sue facti tam similia corpora gererent. ut
etiã ad egrotandũ uno tẽpr̃c eisdẽ causis
similit̃ mouerent᷑. Constitutionẽ uero cȩli
ac syderũ quȩ fuit qͣndo concepti natiq s̃
uelle trahere ad istam egrotandi parilita¬
tẽ. cũ tam multa diuersissimi generis diuer¬
sissimoꝵ affectuũ & euentoꝵ̾ eodẽ tẽ pr̃i
in unius regionis t̾ra. eidẽ cęlo subdita
potuerint concipi & nasci. nescio cuius sit

Expanded text:
natique sunt. In hac causa multo est accepnatique sunt. In hac causa multo est acceptabilior et de proximo credibilior coniectura medicinalis, quoniam parentes ut erant corpore adfecti, dum concumberent, ita primordia conceptorum adfici potuerunt, ut consecutis ex materno corpore prioribus incrementis paris ualetudinis nascerentur; deinde in una domo eisdem alimentis nutriti, ubi aerem et loci positionem et uim aquarum plurimum ualere ad corpus uel bene uel male accipiendum medicina testatur, eisdem etiam exercitationibus adsuefacti tam simi lia corpora gererent, ut etiam ad aegrotandum uno tempore eisdemque causis similiter mouerentur. Constitutionem uero caeli ac siderum, quae fuit quando concepti siue nati sunt, uelle trahere ad istam aegrotandi parilitatem, cum tam multa diuersissimi generis diuersissimorum effectuum et euentorum eodem tempore in unius regionis terra eidem caelo subdita potuerint concipi et nasci, nescio cuius sit
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓfessionib. artib. honorib . cȩterisq re¬
bus ad humanã uitã ꝑtinentib. atq in
ipsa morte sit plerũq tanta diuersitas.
ut similiores eis sint quantũ ad haec atti¬
net multi ex tranei quã ipsi int̾se gemini
ꝓ exiguo temporis in t̾uallo in nascendo
separati in conceptu autẽ ꝑ unũ concubitũ
uno etiã mom̃to seminati : Uarro dic̃ yp¬
pochratẽ nobilissimũ medicũ scriptũ re¬
liquisse: quosdã fr̃s cũ simul egrotare cȩ¬
pissent. & eorũ morbus eodẽ tẽpore in¬
grauasceret. eodẽ leuarȩgeminos suspi¬
catũ. Quos possidonius stoicus multum
astrologiȩ deditꝰ. eadẽ constitutione as¬
troꝵ natos. eadẽq conceptos solebat as¬
serere sita qͦd medicus ꝑtinere credebat
ad simillimã tẽperiẽ ualitudinis: hoc phy¬
losophus astrologꝰ ad uim constitutionẽq:
syderũ quae fuerat quo tẽpore concepti

Expanded text:
in professionibus, artibus, honoribus ceterisque rein professionibus, artibus, honoribus ceterisque rebus ad humanam uitam pertinentibus adque in ipsa morte sit plerumque tanta diuersitas, ut similiores eis sint, quantum ad haec adtinet, multi extranei quam ipsi inter se gemini perexiguo temporis interuallo in nascendo separati, in conceptu autem per unum concubitum uno etiam momento seminati? CAPUT II. pocratem, nobilissimum medicum, scriptum reliquisse, quosdam fratres, cum simul aegrotare coepissent et eorum morbus eodem tempore ingrauesceret, eodem leuaretur, geminos suspicatum; quos Posidonius Stoicus, multum astrologiae deditus, eadem constitutione astrorum natos eademque conceptos solebat adserere. Ita quod medicus pertinere credebat ad simillimam temperiem ualetudinis, hoc philosophus astrologus ad uim constitutionemque siderum, quae fuerat quo tempore concepti
Abbreviated transcription (Latin):
decernente fuerat euertenda. Quale de¬
inde iudiciũ de hominũ factis dõ relin¬
quit᷑. quib cȩlestis necessitas adhibetur.
cũ dñs ille sit & syderũ & hominũ : Aut
si ñ dicunt stellas accepta quidẽ potestate
a summo dõ arbitrio suo ista decernere. s
uitalib necessitatib ingerendis illiꝰ om̃ino
iussa cõplere : itane de ipsodõ sentiendũ ÷
qđ in dignissimũ uisũ.ẽ. de stellarũ uolun¬
potius ista quã facere. ut quasi locutioquȩ¬
dã sit illa positio. p̃dicens futura ñ aget.
non enĩ mediocrit᷑ doctoꝵ hominũ fuit ista
sententia : non quidẽ ita solent loqui mathe¬
matici. ut uerbi gr̃a dicant. ma&s ita positꝰ
homicidã significat. sed homicidã facit:
Uerũ tam̃ ut concedamꝰ non eos ut debent
sermonis regulã ad ea p̃nuntianda quae
in syderũ positione reꝑire se putant : qͥd
sid quo nichil umquã dicere potuerꝰ cur
in uita geminoꝵ. in actionib. in euentis.

Expanded text:
decernente fuerat euertenda. Quale dedecernente fuerat euertenda. Quale deinde iudicium de hominum factis Deo relinquitur, quibus caelestis necessitas adhibetur, cum dominus ille sit et siderum et hominum? Aut si non dicunt stellas, accepta quidem potestate a. summo Deo, arbitrio suo ista decernere, sed in talibus necessitatibus ingerendis illius omnino iussa conplere: itane de ipso Deo sentiendum est, quod indignissimum uisum est de stellarum uolunpotius ista quam facere, ut quasi locutio quaedam sit illa positio praedicens futura, non agens non enim mediocriter doctorum hominum fuit ista sententia: non quidem ita solent loqui mathematici, ut uerbi gratia dicant: \'Mara ita positus homicidam significat\', sed: \'homicidam facit\'; uerumtamen ut concedamus non eos ut debent sermonis regulam ad ea praenuntianda, quae in siderum positione reperire se putant: quid fit, quod nihil umquam dicere potuerunt, quur in uita geminorum, in actionibus, in euentis,
Abbreviated transcription (Latin):
dera quid agamus. uel qͥd bonoꝵ habeamꝰ.
maloꝵ ue patiam. ab aurib om̃iũ repel¬
lendi sunt: non solũ eoꝵ qui uerã religio¬
nẽ tenent. sed qͥ deorũ qualiũcũq licet
falsoꝵ uolunt. eẽ. cultores. Haec enĩ opi¬
nio quid agit aliud. nisi ut nullus om̃ino
colat᷑ aut̃ roget᷑ ds̃ : Contͣ quos mͦ nobis
disputatio ñ ÷ instituta : sed contͣ hos qͥ
ꝓdefensione eoꝵ quos dõs putant xp̃ianȩ
religioni aduersant᷑. Illi uero qui positionẽ
stellarũ quodã mͦ decernentiũ qualis qͥsq:
sit. & qͥd ei ꝓueniat boni quidue mali ac¬
cidat ex dĩ uoluntate suspendunt : si eas¬
dẽ stellas putant hab̾e hanc potestatẽ
traditã sibi a summa illius potestate. ut
uolunt ista discernant. Magnã cȩlo faci¬
unt in iuriã : in cuius uelut clarissimo
senatu ac splendidissima curia opinant᷑
scelera facienda decerni: qualia si aliqͣ
t̃rena ciuitas decreuis set. genere huma no

Expanded text:
dera quid agamus uel quid bonorum habeamus dera quid agamus uel quid bonorum habeamus malorumue patiamur, ab auribus omnium repellendi sunt, non solum eorum qui ueram religionem tenent sed qui deorum qualiumcumque, licet falsorum, uolunt esse cultores. Haec enim opinio quid agit aliud, nisi ut nullus omnino colatur aut rogetur Deus? Contra quos modo nobis disputatio non est instituta, sed contra hos qui pro defensione eorum, quos deos putant, Christianae religioni aduersantur. Illi uero, qui positionem stellarum quodam modo decernentium qualis quisque sit et quid ei proueniat boni quidue mali accidat ex Dei uoluntate suspendunt, si easdem stellas putant habere hanc potestatem traditam sibi a summa illius potestate, ut uolentes ista decernant: magnam caelo faciunt iniuriam, in cuius uelut clarissimo senatu ac splendidissima curia opinantur scelera facienda decerni, qualia si aliqua terrena ciuitas decreuisset, genere humano
Abbreviated transcription (Latin):
dicemus. Causa gͦ magnitudinis im¬
ꝑii romani. nec fortuna ÷ nec fatalis : se¬
cundũ eoꝵ sententiã siue opinionẽ qͥ ea
dicunt. eẽ. fortuita quae uel nullas cau¬
sas habent. uel ñ ex aliquorationabili or¬
dine uenientes. & ea fatalia quȩ p̃t̃ dĩ &
hominũ uoluntatẽ cuursdã ordinis neces¬
sitate contingunt: ꝓrsus diuina ꝓuiden¬
tia regna constituunt᷑ humana. Quae si
ꝓpt̃ ea quisquã fato tribuit. quia ipsã dei
uoluntatẽ uel potestatẽ fati nomine appel¬
lat: sententiã teneat. linguã corrigat. Cur
enĩ ñ hoc primũ dicit qđ postea dicturꝰ
.ẽ. cũ ab illo quisquã quȩsierit. quid dixe¬
rit fatũ : nã id homines quando audiunt
usitata loquendi consuetudine : ñ in tel¬
ligunt nisi uim positionis syderũ qͣlis . ẽ.
quando quis nascit᷑ siue concipit. qͦd aliqͥ
alienant a dĩ uoluntate. aliqui ex illa
etiã hoc pendere confirmant. Sed illi qͥ
sine dĩ uoluntate decernere opinant᷑ sr̃¬

Expanded text:
e. Causa ergo magnitudinis imperii Romani nec fortuita est nec fatalis secundum eorum sententiam siue opinionem, qui ea dicunt esse fortuita, quae uel nullas causas habent uel non ex aliquo rationabili ordine uenientes, et ea fatalia, quae praeter Dei et hominum uoluntatem cuiusdam ordinis necessitate contingunt. Prorsus diuina prouidentia regna constituuntur humana. Quae si propterea quisquam fato tribuit, quia ipsam Dei uoluntatem uel potestatem fati nomine appellat, sententiam teneat, linguam corrigat. Quur enim non hoc primum dicit, quod postea dicturus est, cum ab illo quisquam quaesierit quid dixerit fatum? Nam id homines quando audiunt. usitata loquendi consuetudine non intellegunt nisi uim positionis siderum, qualis est quando quis nascitur siue concipitur; quod aliqui alienant a Dei uoluntate, aliqui ex illa etiam hoc pendere confirmant. Sed illi, qui sine Dei uoluntate decernere opinantur si
Abbreviated transcription (Latin):
turpib Unde qui tales iã morũ labe su¬
ꝑabant atq abundabant quando scribe¬
bat ista salustius. canebatq uirgilius :
non illis artib ad honores & głam. sed
dolis atq fallati is ambiebant. Unde idẽ
dicit. Sed primo magis ambitio quã aua
ritia animos hominũ exercebat. Quod
tam̃ uitiũ ꝓpius uirtuti erat . Nã głam. ho¬
norẽ. imꝑiũ. bonus & ignauus ȩque sibi
ex optant. Sed ille in quit uera uia nitit᷑.
huic quia bonȩ artes de st̃. dolis atq fal
latiis contendit. Heȩ sunt ille bonȩ artes:¬

Expanded text:
turpibus. Unde Qui tales iam morum labe suturpibus. Unde Qui tales iam morum labe superabant adque abundabant, quando scribebat ista Sallustius canebatque Vergilius, non illis artibus ad honores et gloriam, sed dolis adque fallaciis ambiebant. Unde idem dicit: ritia animos hominum exercebat, quod tamen vitium propius virtutem erat. nam gloriam honorem imperium bonus et ignavos aeque sibi exoptant; sed ille vera via nititur, huic laciis intendit. Hee sunt igitur ille artes
Abbreviated transcription (Latin):
ta recolebat cernebatq p̃sentia. Uerum
ꝓpt̾ ea cõmemorare illa uolui: ut osten¬
derẽ dominationẽ post lib̾tatẽ sic habuis¬
se romanos. ut in eoꝵ magnis laudib: po¬
neretur. Hinc ÷ & illud eius dẽ poetȩ qđ
cũ artib aliarũ gentiũ eas ipsas ꝓprias
romanoꝵ artes regnandi atq imꝑandi
& subigendi ac debellandi popłos ante¬
poneret : ait. Excudent alii spirantia
mollius era: credo equidem & uiuos
ducent de marmore uultꝰ. Orabunt causas
alii. cęliq meatus Describent radio & sur¬
gentia sydera dicent. Tu regere imꝑio po¬
płos romane memento. Uel tibi erunt ar¬
tes. paciq imponere mores. Parcere subiec¬
tis & debellare suꝑbos. Has artes illi tan¬
to peritius exercebant quanto minus se
uoluptatib dabant. & eneruationi animi
& corporis in concupiscendis & augendis
diuitiis & ꝑ illas morib corrumpendis
rapiendo miseris ciuib largiendo scȩnicis

Expanded text:
ta recolebat cernebatque praesentia; uerum ta recolebat cernebatque praesentia; uerum propterea commemorare illa uolui, ut ostenderem dominationem post libertatem sic habuisse Romanos, ut in eorum magnis laudibus poneretur. Hinc est et illud eiusdem poetae, quod, cum artibus aliarum gentium eas ipsas proprias Romanorum artes regnandi adque imperandi et subigendi ac debellandi populos anteponeret, ait: Excudent alii spirantia mollius aera, Cedo equidem, uiuos ducent do marmore uultus, Orabunt causas melius caelique meatus Describent radio et surgentia sidera dicent: Tu regere imperio populos, Romane, memento Hae tibi erunt artes pacique inponere mores, Parcere subiectis et debellare superbos. Has artes illi tanto peritius exercebant, quanto minus se uoluptatibus dabant et eneruationi animi et corporis in concupiscendis et augendis diuitiis et per illas moribus corrumpendis, rapiendo miseris ciuibus, largiendo scaenicis
Abbreviated transcription (Latin):
piditate laudis & głȩ multa magna fe¬
cerunt. Reddit eis utriusq rei testimoni¬
um etiã poeta in signis illoꝵ. Inde qͥppe
ait. Nec non tarquiniũ eiectũ. porsenna
iubebat. Acciꝑe. ingenti qui urbẽ obsi¬
dione p̃mebat. Aeneadȩ inferrũ ꝓlib̾¬
tate ruebant. Tunc itaq magnũ illis fuit
aut fortit̃ emori: aut liberos uiuere. Sed
cũ. &ẽ. accepta libertas. tanta cupido
głȩ incesserat ut parũ. eã : sola libertas.
nisi & dominatio quereret dũ ꝓmagno
hab̾et᷑. Quod uelut loquente ioue idem
poeta dicit. Quin asꝑa uino. Quȩ mare
nunc t̃rasq metu cȩlũq: fatigat : consilia
in melius referet: mecũq fouebit Roma¬
nos rerũ dños. gentẽq togatam: Sic pla¬
citũ. ueniet lustris labentib atas: Cũ
domus assaraciphthram clarasq: mycenas
Seruitio p̃met: ac cunctis dominabitur
argis. Quȩ quidẽ uirgilius iouem indu¬
cens tanquã futura p̾dicentẽ. ipse iã facꝰ¬

Expanded text:
piditate laudis et gloriae multa magna fepiditate laudis et gloriae multa magna fecerunt. Reddit eis utriusque rei testimonium etiam poeta insignis illorum; inde quippe ait: Nec non Tarquinium eiectum Porsenna iubebat Accipere ingentique urbem obsidione premebat; Aeneadae in ferrum pro libertate ruebant. Tunc itaque magnum illis fuit aut fortiter mori aut liberos uiuere. Sed cum esset adepta libertas, tanta cupido gloriae incesserat, ut parum esset sola libertas, nisi et dominatio quaereretur, dum pro magno habetur, quod uelut loquente Ioue idem poeta dicit: Quin aspera Iuno, Quae mare nunc terrasque metu caelumque fatigat, Consilia in melius referet mecumque fouebit Romanos rerum dominos gentemque togatam. Sic placitum. Ueniet lustris labentibus aetas, Cum domus Assaraci Phthiam clarasque Mycenas Seruitio premet ac uictis dominabitur Argis. Quae quidem Vergilius Iouem inducens tamquam futura praedicentem ipse iam fac
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas in credibili memoratu ad epta
libertate quantũ breui creuit: tanta
cupido głȩ in cesserat. Ista gͦ laudis
auicdlitas & cupido głȩ multa illa mi¬
randa fecit : laudabilia scilicet atq
gloriosa scđm hominũ existimationẽ
Laudat idem salustius temporib suis
magnos & p̃claros uiros. marcũ catonẽ.
& gaium cȩsarẽ. dicens qđ diu illa respu¬
blica non habuit quẽquã uirtute magna
sed sua memoria fursse illos duos ingenti
uirtute diuersis morib. Iti laudib: autẽ
cȩsaris posuit qđ sibi magnũ imꝑiũ. exer¬
citũ. bellũ nouũ ex optabat: ubi uirtus
enitescere posset. Ita fiębat in uotis uiroꝵ
uirtute magnoꝵ: ut excitaret in bellum
miseras gentes. & flagello agitaret bello¬
na sanguineo: ut. e&. ubi uirtus eoꝵ eni¬
tesceret. Hoc illa ꝓfecto laudis auiditas
& głȩ cupido faciebat. Amore itaq pri¬
mitus lib̾tatis. pꝰ etiã dominationis & cu¬

Expanded text:
\'ciuitas incredibile memoratu est adepta \'ciuitas incredibile memoratu est adepta libertate quantum breui creuerit; tanta cupido gloriae incesserat. Ista ergo laudis auiditas et cupido gloriae multa illa miranda fecit, laudabilia scilicet adque gloriosa secundum hominum existimationem. Laudat idem Sallustius temporibus suis magnos et praeclaros uiros, Marcum Catonem et Gaium Caesarem, dicens quod diu illa res publica non habuit quemquam uirtute magnum, sed sua memoria fuisse illos duos ingenti uirtute, diuersis moribus. In laudibus autem Caesaris posuit, quod sibi magnum imperium, exercitum, bellum nouum exoptabat, ubi uirtus enitescere posset. Ita fiebat in uotis uirorum uirtute magnorum, ut excitaret in bellum miseras gentes et flagello agitaret Bellona sanguineo, ut esset ubi uirtus eorum enitesceret. Hoc illa profecto laudis auiditas et gloriae cupido faciebat. Amore itaque primitus libertatis, post etiam dominationis et cu
Abbreviated transcription (Latin):
niȩ lib̾ales erant. głam ingentẽ. diuitias.
honestates uolebant. Hanc̃ ardentissi
me dilexer̃. ꝓpt̃ hanc uiuere uoluer̃¬
mori ñ dubitauer̃ : ceteras cupiditates
huuts uniꝰ ingenti cupitate p̃sser̃. Ip¬
sam deniq patriã suã qua seruare uideba¬
tur ingloriũ. dominari uero atq impare
gloriosũ : prius om̃i studio liberã deinde
dominã. eẽ. concupier̃. Hinc ÷ qđ rega¬
lẽ dominationẽ ñ ferentes. annua imꝑia
binosq imꝑatores sibi fecer̃ qͥ consules
appellati sunt a consulendo. ñ reges aut
dñi. a regnando atq dominando. cum
& reges utiq a regendo dicti melius uide¬
antur ut regnũ a regib. Reges aut̃ ut
dictũ ÷ a regendo: s fastus regius non
disciplina putata. ẽ. regentis uł beni¬
uolentia consulentis: sed suꝑbia domi¬
nantis. Ex pulso itaq rege tarquinio &
consulib institutis: secutũ ẽ. qđ idem
aucdor in romanoꝵ laudib posuit. qđ

Expanded text:
niae liberales erant, gloriam ingentem, diuitias niae liberales erant, gloriam ingentem, diuitias honestas uolebant; hanc ardentisme dilexerunt, propter hanc vivere volueron dubitaverunt. Caeteras cupiditates hujus unius ingenti cupiditate presserunt. Ipsam denique patriam suam, quoniam servire videbatur inglorium, dominari vero atque imperare gloriosum, prius omni studio liberam, deinde dominam esse concupierunt. Hinc est quod regalem dominationem non ferentes, annua imperia binosque imperatores sibi fecerunt, qui consules appellati sunt a consulendo, non reges aut domini a regnando atque dominando: cum et reges utique a regendo dicti melius videantur, ut regnum a regibus, reges autem, ut dictum est, a regendo; sed fastus regius non disciplina putata est regentis, vel benevolentia consulentis, sed superbia dominantis. Expulso itaque rege Tarquinio, et consulibus institutis secutum est, quod idem auctor in Romanorum laudibus posuit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sẽruitutes a suae ꝓuidentiȩ legib alienas
manoꝵ mores & quã ob causã ds̃ uerus
ad augendũ imꝑiũ ad uiuare dignatꝰ
.ẽ. in cuius potestate sunt etiã regna
terrena. Quod ut absolutius disserere
possemus : ad hoc ꝑtinentẽ & suꝑiorẽ
librũ conscripsimꝰ. quod in hac re potestas
nulla sit eoꝵ deoꝵ quos etiã reb nugato¬
rus colendos putar̃. & p̃sentis uolumi¬
nis partes suꝑiores quas huc usq ꝑ duxi¬
mus de fati quȩstione tollenda. ne qͥs quã
cui iã ꝑsuasũ. e&̃. ñ illorũ dõꝵ cultu roma¬
nũ imꝑiũ ꝓpagatũ atq seruatũ nescio
cui fato potius id tribueret. quã dĩ sũmi
potentis simȩ uoluntati. Ueteres igitur
primiq romani quantũ eoꝵ docet & cõ¬
mendat hrstoria quã uis ut aliȩ gentes
excepta una popłi hebreoꝵ dõs falsos
colerent. & ñ dõ uictimas sed demoniis
immolarent : tam̃ laudis auidi. peccu¬

Expanded text:
seruitutes a suae prouidentiae legibus alienas seruitutes a suae prouidentiae legibus alienas ausam Deus verus ad augendum imperium adjuvare dignatus est, in cujus potestate sunt etiam regna terrena. Quod ut absolutius disserere possemus, ad hoc pertinentem et superiorem librum conscripsimus, quod in hac re potestas nulla sit eorum deorum, quos etiam rebus nugatoriis colendos putarunt, et praesentis uoluminis partes superiores, quas huc usque perduximus, de fati quaestione tollenda, ne quisquam, cui iam persuasam esset non illorum deorum cultu Romanum imperium propagatum adque seruatum, nescio cui fato potius id tribueret quam Dei summi potentissimae uoluntati. Ueteres igitur primique Romani, quantum eorum docet et commendat historia, quamuis ut aliae gentes excepta una populi Hebraeorum deos falsos colerent et non Deo uictimas, sed daemoniis immolarent, tamen \'laudis auidi, pecu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ arborib: uitã sensualẽ etiã cũ peco¬
rib uitã intellectualẽ cũ solis angłis
dedit: a quo .ẽ om̃is modus. om̃is spe¬
cies om̃is ordo a quo ẽ mensura. numerꝰ
generis. ẽ cuius libet estimationis est :
A quo sunt semina formarũ. formȩ se¬
minũ: motus seminũ atq formarũ. qͥ
dedit & carni originẽ. pulchritudinẽ.
ualitudinẽ: ꝓpagationis fecunditatẽ.
menbroꝵ dispositionẽ. salutẽ concor¬
diã qui & animȩ irrationali dedit me¬
moriã. sensũ. appetitũ: rationali autẽ
in suꝑ mentẽ.in telligentiã. uoluntatẽ.
qui non solũ cȩlũ & terrã. nec solũ angłm
& hominẽ. sed nec exigui & contẽptibilis
animantis uscera. nec auis pennulã. nec
herbe fosculũ. nec arboris foliũ sine sua¬
rũ partiũ conuenientia. & quadã ueluti
pace dereliquit: nullo modo. ẽ. credendꝰ
regna hominũ eoꝵq dominationes. &

Expanded text:
cum arboribus, vitam sensualem etiam cum pecocum arboribus, vitam sensualem etiam cum pecoribus, vitam intellectualem cum solis Angelis dedit: a quo est omnis modus, omnis species, omnis ordo; a quo est mensura, numerus, generis est, cujuslibet aestimationis est; a quo sunt semina formarum, formae seminum, motus seminum atque formarum: qui dedit et carni originem, pulchritudinem, valetudinem, propagationis fecunditatem, membrorum dispositionem, salutem concordiae: qui et animae irrationali dedit memoriam, sensum, appetitum; rationali autem insuper mentem, intelligentiam, voluntatem: qui non solum caelum et terram, nec solum angelum et hominem, sed nec exigui et contemtibilis animantis uiscera nec auis pinnulam, nec herbae flosculum nec arboris folium sine suarum partium conuenientia et quadam ueluti pace dereliquit: nullo modo est credendus regna hominum eorumque dominationes et
Abbreviated transcription (Latin):
se pͥcantib concessurũ. et̃. p̃sciuit. de iuste
p̃mia factis bonis & peccatis supplicia
constituta sunt. Neq enĩ idõ ñ peccat ho¬
mo quia ds̃ illũ peccaturũ pͣsciuit : im¬
mo idõ non dubitatur ipsũ peccare cum
peccat. quia ille cuius p̃scientia falli ñ
potest non fatũ. ñ fortunã. non aliqͥd
aliud. sed ipsũ peccaturũ. eẽ. p̃sciuit.
Qui si nolit: utiq ñ peccat. Sed si peccare
noluerit: etiã hoc ille p̃sciuit. Ds̃ itaque
summꝰ & uerus cũ uerbo suo & sp̃u scõ
quae tria unũ sunt ds̃ unꝰ om̃ps creator
& factor om̃is animȩ atq om̃is corporis
cuius sunt participatione felices quicũ¬
que st̃ ueritate ñ uanitate felices. qui
fecit hominẽ rationale animal ex ani¬
ma & corpore. qui eũ peccantẽ nec im¬
punitũ. eẽ. ꝑmisit. nec sine miscđia
dereliquit. qui bonis & malis essentiã
etiã cũ lapidib: uitã seminalẽ etiam

Expanded text:
se precantibus concessurum esse praescivit, et justa se precantibus concessurum esse praescivit, et justa praemia bonis factis, et peccatis supplicia constituta sunt. Neque enim ideo peccat homo quia Deus illum peccaturum praescivit; imo ideo non dubitatur ipsum peccare cum peccat, quia ille cujus praescientia falli non potest, non fatum, non fortunam, non aliquid aliud, sed ipsum peccaturum esse praescivit; qui si nolit, utique al., omnino non peccat: sed, si peccare noluerit, etiam hoc ille praescivit . Deus itaque summus et verus, cum Verbo suo et Spiritu sancto, quae tria unum sunt, Deus unus omnipotens creator et factor omnis animae atque omnis corporis cujus sunt participatione felices, quicunque sunt veritate, non vanitate felices, qui fecit hominem rationale animal ex anima et corpore, qui eum peccantem nec impunitum esse permisit, nec sine misericordia dereliquit, qui bonis et malis essentiam etiam cum lapidibus, vitam seminalem etiam
Abbreviated transcription (Latin):
futurũ. eẽt. in nr̃a uoluntate. Non enĩ
qui hoc p̃sciuit : nichil p̃sciuit. Porro si il¬
le qui p̃sciuit quid futurũ eẽt i nr̃a
uoluntate non utiq nichil sed aliqͥd
p̃scunit : ꝓfecto & illo p̃sciente .ẽ. aligͥo
in nr̃a uoluntate. Quo circa nullo mͦ
cogimꝰ aut retenta p̾scientia dĩ tolle¬
rẽ uoluntatis arbitriũ. aut retento
uoluntatis arbitrio dm̃ qđ nefas. ẽ. ne¬
gare p̃sciũ futuroꝵ : sed utrũq amplec¬
timur. utrũsfidelit̃ & ueracit̃ confitem
illud ut bene credamꝰ. hoc ut bene uiua¬
mus. Male autẽ uiuit᷑: si de dõ ñ bene
creditur. Unde absit a nob eius negare
p̃scientiã ut libere uelimꝰ. quo ad iuuan¬
te sumꝰ libi uel erimꝰ. Proinde ñ frustͣ
sunt leges. obiuirgationes. & exortatio¬
nes. laudes & uitu perationes . quia &
ipsas futuras. eẽ. p̃sciuit : & ualent plu¬
rimũ quantũ eas ualituras. eẽ p̃sciuit
Et p̃ces ualent ad ea impetranda quȩ

Expanded text:
futurum esset in nostra uoluntate. Non enim, futurum esset in nostra uoluntate. Non enim, qui hoc praesciuit, nihil praesciuit. Porro si ille, qui praesciuit quid futurum esset in nostra uoluntate, non utique nihil, sed aliquid praesciuit: profecto et illo praesciente est aliquid in nostra uoluntate. Quocirca nullo modo cogimur aut retenta praescientia Dei tollere uoluntatis arbitrium aut retento uoluntatis arbitrio Deum quod nefas est negare praescium futurorum; sed utrumque amplectimur, utrumque fideliter et ueraciter confitemur; illud, ut bene credamus; hoc, ut bene uiuamus. Male autem uiuitur, si de Deo non bene creditur. Unde absit a nobis eius negare praescientiam, ut libere uelimus, quo adiuuante sumus liberi uel erimus. Proinde non frustra sunt leges obiurgationes exnes, laudes et vituperationes, quia et ipsas futuras esse praescivit, et valent plurimum quantum eas valituras esse praescivit, et preces valent ad ea impetranda quae
Abbreviated transcription (Latin):
quȩdã non potest : quia om̃ps .ẽ. Sic etiã
cũ dicimꝰ necesse. eẽ. ut cũ uolumꝰ libo ue¬
limꝰ arbitrio: & uerũ ꝓculdubio dicimꝰ:
& non idõ ipsũ libum arbitriũ necessita¬
a subicimꝰ quȩ adimit libertatẽ. Sunt
igit᷑ nr̃ȩ uoluntates : & ipsȩ faciunt qͥcqͥod
uolendo facimꝰ. qđ non fieret si nollemꝰ
Quicquid autẽ alioꝵ hominũ uoluntate
nolens quisq patitur. etiã sr̃uoluntas ua¬
let : & si non illius. tam̃ hominis uoluntas.
sed potestas dĩ. Nam si uoluntas tantũ
eẽt nec posset qđ uellȩt. & potentiore
uoluntate impediret᷑ : nec sic tam̃ uolun¬
tas nisi uoluntas. eẽt. nec alterius sed eiꝰ
.eẽt. qui uellet. & si non posset implere
qđ uellet. Unde quicqͥd p̃t̃ suã uolun¬
tatẽ patitur homo non debet tribuere
humanis uel angłicis uel cuiusꝗ creati
sp̃s uoluntatibus : sed eiꝰ potius qui dat
potestatẽ uolentib Non gͦ ꝓpt̾ ea nichil
.ẽ. in nr̃a uoluntate : quia ds p̃sciuit qͦd

Expanded text:
quia omnipotens est. Sic etiam cum dicimus necesse esse, ut, cum uolumus, libero uelimus arbitrio: et uerum procul dubio dicimus, et non ideo ipsum liberum arbitrium necessitati subicimus, quae adimit libertatem. Sunt igitur nostrae uoluntates et ipsae faciunt, quidquid uolendo facimus, quod non fieret, si nollemus. Quidquid autem aliorum hominum uoluntate nolens quisque patitur, etiam sic uoluntas ualet, etsi non illius, tamen hominis uoluntas; sed potestas Dei. Nam si uoluntas tantum esset nec posset quod uellet, potentiore uoluntate inpediretur; nec sic tamen uoluntas nisi uoluntas esset, nec alterius, sed eius esset qui uellet, etsi non posset inplere quod uellet. Unde quidquid praeter suam uoluntatem patitur homo, non debet tribuere humanis uel angelicis uel cuiusquam creati spiritus uoluntatibus, sed eius potius, qui dat potestatem uolentibus. Non ergo propterea nihil est in nostra uoluntate, quia Deus praesciuit quid
Abbreviated transcription (Latin):
lemus. Si autẽ illa definitur. ẽẽ. neces¬
sitas scđm quã dicimꝰ necesse. eẽ. ut ita
sit aliquid uel ita fiat : nescio cur eam
timeamus ne nob̾ libtatẽ auferat uo¬
luntatis. Neq enĩ & uitã dĩ & p̃scien¬
tiã dĩ subnecessitate ponimus Si di¬
camus neces se. eẽ. dm̃ semꝑuiuere &
cuncta p̃scire : sic̃ nec potestas eiꝰ minu¬
itur cũ dicitur mori falliq non posse :
sic enĩ hoc ñ potest. ut potius si posset
minoris. eẽt. utiq potestatis. Recte quis¬

Expanded text:
lemus. Si autem illa definitur esse neceslemus. Si autem illa definitur esse necessitas, secundum quam dicimus necesse esse ut ita sit aliquid, vel ita fiat; nescio cur eam timeamus, ne nobis libertatem auferat voluntatis. Neque enim et vitam Dei et praescientiam Dei sub necessitate ponimus, si dicamus necesse esse Deum semper vivere, et cuncta praescire: sicut nec potestas ejus minuitur, cum dicitur mori fallique non posse. Sic enim hoc non potest, ut potius, si posset, minoris esset utique potestatis. Recte quip