comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tumultuariae quaerentibus nubem quam dam prestat
annȩ & ange lorum cibo corpora huma naues cuntur Ita
ut nocturnae largitatis in fusio non que rella & antumin¬
ter cluder& locum sedusui congosta suꝑ e&̃ illic per omme
quod dixctempus mirũ in modum non calciamentũ non uestis
adterritur. Nulla perinde capillorum aut unguium excre¬
atio dominata est. sed uelut in morta litate iam reddita in¬
mutabilem hominis formam simplex seruauit in teigritas
HLIC MOY SESAD SUSCIPIEN DAM LE GEM UO¬
CATUR IN MOU TEM
Sucidra ginta diebus acnoctibus dĩtentus ad loquio scrip¬
ta in lapideis tabulis. refeert praecepta prone fascor¬
rupton sacrilegio quos reliquerat de prehendensdũ adhuc
manna & caelesti oblectatione es sent refecti cũ enĩ eius¬
dem mor simoras uelut non redituridem populus incusa¬
r& praedicta habundantia saturcitus : Ci toaddm̃
quod exegipto eductus ess& oblitus est poscere perluxbriam

Expanded text:
tumultuarie querentibus, nubem quamdam praestat tumultuarie querentibus, nubem quamdam praestat annonae, et angelorum cibo corpora humana vescuntur: ita ut nocturnae largitatis infusio non querelae tantum intercluderet locum, sed usui congesta superesset. Illic per omne quod dixi tempus mirum in modum, non calceamentum, non vestis atteritur, nulla perinde capillorum aut unguium excretio dominata est; sed velut immortalitate jam reddita, immutabilem hominis formam simplex servavit integritas. Illic Moyses ad suscipiendam legem vocatur in montem, et quadraginta diebus ac noctibus Dei tentus alloquio, scripta in lapideis tabulis refert praecepta: proh nefas! corruptos sacrilegio quos reliquerat deprehendens, dum adhuc manna et coelesti oblectatione essent refecti. Cum enim ejusdem Moysi moras velut non redituri idem populus incusaret, praedicta abundantia saturatus cito Deum a quo ex Aegypto eductus esset, oblitus est; poscere per luxuriam
Abbreviated transcription (Latin):
ces saria de fucruNt. Sed pcistus hominũ exhibitiope¬
praetcosi&s & baeremi ipsius circuit ꝑ ocon grua adque baec
praecipua morarum causa. Rillic praecidentia mraculo¬
rum au gerentur exempla & quia semper ad suea dilio¬
mus prouidendũ fuit nestatim ad promissionis terra nbr¬
uiacrecto itinere ꝑ ueniront quibus ad aegrptum roueou¬
diuoluntas sicut confestim prabatũ est possit aliquan do si¬
pera cum adiam in summa habundantia in cognitae e¬
onis ad sua &orum̃ desi deriorum & profanisa crorũ ritus
a quibus maxime arcebantur occurrerent ne ex polls¬
darum praeterea ex hisdem regionibus gentium lic& praeiua
diupitate illis non inlcitura dispendium statim teys yabel¬
la terrerent. Simul &iam ut posthae remi in piriam promis¬
sa habtatioplus placeret quam licet pers ȩinaestimabiles
a moenitas conmendar& prae teriturum tamen recordatio
faceret aptiorem & uid eclementem in suapatientia diui¬
nita tẽ. uictũ non supplius sperantibus proceesed deesse

Expanded text:
cessaria defuerunt; sed pastus hominum exhibitionepretiosior, et eremi ipsius circuitio congrua: atque haec praecipua morarum causa, ut illic praecedentia miraculorum augerentur exempla; et quia semper assueta diligimus, providendum fuit, ne statim ad promissionis terram brevi ac recto itinere pervenirent, quibus ad Aegyptum revertendi voluntas, sicut confestim probatum est, posset aliquando subrepere; cum etiam in summa abundantia incognitae regionis assuetorum desideriorum et profani sacrorum ritus a quibus maxime arcebantur, occurrerent; ne expellendarum praeterea ex iisdem regionibus gentium, licet praevia divinitate illis non illatura dispendium, statim bella terrerent. Simul etiam ut post eremi injuriam promissa habitatio plus placeret, quam licet per se inaestimabilis amoenitas commendaret, praeteritorum tamen recordatio faceret aptiorem. Et vide clementem in sua patientia divinitatem. Victum non supplici sperantibus prece, sed deesse
Abbreviated transcription (Latin):
tibus omniũ specierũ pulla tẽporũ uari&a temutata. o¬
dor cũ amoenitate certabit non illic in portune obscuri¬
tatibus pluuiae aut ꝑleminis tuire libertate mrigor calor¬
que corrum p& sed manebit ꝑp&cuo blancla tẽ peries & in¬
aestimabilia illius beatitudinis. gaudia prae teritorũ re¬
cordatio nulla uexabit. Ita aut p̃ sentis mundiusum &iã¬
si abbolitio futura non toller& transis & amen gaudereNT
cigua est sicut scis adbortatio futurorũ sed nundũ
gentilium uanam patut religionem at uacua
honore diuinitatis numinanũn cupari quando & certa ga
ditis responsa praes tantur & futura nas cuntur intẽplis
quae si &uera sunt. & querentibus prosunt frustra xp̃i¬
api distruere c&ͦnamini qđ eriꝑere non potestis.

Expanded text:
tibus, omnium specie nulla temporum varietate mutata: otibus, omnium specie nulla temporum varietate mutata: odor cum amoenitate certabit: non illic importunae obscuritatibus pluviae, aut perennis aurae libertatem rigor calorque corrumpet: sed manebit perpetuo blanda temperies, et inaestimabilia illius beatitudinis gaudia praeteritorum recordatio nulla vexabit; ita ut praesentis mundi usum etiamsi abolitio futura non tolleret, transisse tamen gauderent gna est, sicut dicis, adhortatio futurorum, sed nondum patuit gentilium vanam religionem, aut vacua honore divinitatis numina nuncupari; quando et certa ex adytis responsa praestantur, et futura noscuntur in templis: quae si et vera sunt et quaerentibus prosunt, frustra Christiani destruere conamini quod eripere non potestis.
Abbreviated transcription (Latin):
gentibus ea elũ nouum &rudisterra reue labitur mol¬
tiplicatũ ꝑ inde supra solem ex lĩ conspectus elum̃ infin¬
d& quia multo magis soladõ clistat quẽ nos ab eo dẽsoleds¬
tamus hupotius quos adbanc uitam diuersis iustitiarũ
gradibus merite proueriNt splendorem solis habituri suNt
&ita singuli indepte felicitatis honoribus. ꝑ fruentur ut
uec altior efferatur nec sꝑnatur inferior sed gaudia sua
unus quisque sicdiligat ut claritatis dis tantiam pariin¬
morta litate conpens&. pullatũ inter iectio nõstis con¬
tiuitate dicilucis queui olauit praesens enĩ cernentũ
uisibus dĩ & beatorũ laetitiae semꝑ. socia diuinitas obscu¬
ritatem fugabitdiem quelnc turaest non liuor miseros ñ
suspicio uexabit in cautos pullus animi acuiscerum dolor. nul¬
laque peccati uel necersitas ueloccasio. ueluoluntas mor¬
tem aut meriri fuu& aut ti meri uer nabunt cuncta cũ fruc¬

Expanded text:
gentibus, coelum novum et rudis terra revelabitur: mulgentibus, coelum novum et rudis terra revelabitur: multiplicatum perinde supra solem ex Dei conspectu se lumen infundet; quia multo magis sol a Deo distat, quam nos ab eodem sole distamus. Hi potius quos ad hanc vitam diversis justitiarum gradibus merita provexerint, splendorem solis habituri sunt, et ita singuli indeptae felicitatis honoribus perfruentur, ut nec altior efferatur, nec spernatur inferior, sed gaudia sua unusquisque sic diligat, ut claritatis distantiam pari immortalitate compenset. Nulla tum interjectio noctis continuitatem diei lucisque violabit: praesens enim cernentium visibus Deus, et beatorum laetitiae semper socia divinitas obscuritatem fugabit, diemque junctura est. Non livor miseros, non suspicio vexabit incautos, nullus animi ac viscerum dolor; nullaque peccati vel necessitas, vel occasio, vel voluntas mortem aut mereri faciet aut timeri: vernabunt cuncta cum fruc
Abbreviated transcription (Latin):
moria auctores que intereant utciorũ cũ &am illa pur¬
gentur quae in gepitã. purita tem non factis sed factorũ
redi quidẽ arduumẽ at mundus tanta urtutũ dii¬
uratioue consis tens aut dis truiumquam possita uti
feci sed quia in mutandũ dĩpos sibilitato confirmas quidp
turũ sinen illo erit aut qualis repara cioest effectura di¬
riorem. cuius tanta uel magnitudo uol gratia est ut po
quaeergo suꝑ hoc defiitio uel sententia sit sequonda prom¬
se instrue tian conueuet non sileri
ec te quidẽ dicis intel lectibus nostris ad integrum
indĩ prouidentia in reprehensibilem eẽ ratunem
Sedpresentis gratiae formẽ multiplex splendor aue¬
turus est. qñm limge amplior cũ creatore lux ueni& quo
est abeodem in serta creaturis Erguinuisibilia m&iri
ex uisibilibus non oport& & in corruptibilia decorruptibilũ
admiratione pensare : Iustis autẽ in gaudia a &ernasur¬

Expanded text:
moria auctoresque intereant vitiorum; cum etiam illa purmoria auctoresque intereant vitiorum; cum etiam illa purgentur quae ingenitam puritatem non factis, sed factorum redi quidem arduum est, ut mundus tanta virtutum admiratione consistens aut destrui umquam possit aut refici; sed quia immutandum Dei possibilitate confirmas, quid futurum sine ullo erit? aut qualis reparatio est effectura clariorem, cujus tanta vel magnitudo vel gratia est, ut neQuae ergo super hoc definitio vel sententia sit sequenda, promissae instructioni convenit non sileri. ecte quidem dicis, intellectibus nostris ad integrum in Dei providentia indeprehensibilem esse rationem; sed praesentis gratiae formam multiplex splendor aucturus est: quoniam longe amplior ei a Creatore lux veniet, quam est ab eodem inserta creaturis. Ergo invisibilia metiri ex visibilibus nos oportet, et incorruptibilia de corruptibilium admiratione pensare: justis autem in gaudia aeterna sur
Abbreviated transcription (Latin):
ueuertuncur hacuos ad positis nominibus ꝓdõ singula adque
uni uersa uenera mini quod suta est. falsodii aestimantur &
errur i prõptuest. siuero aliquos quiisdem ex arbitrio diprae¬
int apertae stultitiae est subi uentiae quare subiectos
diietũ plures non sunt sed unus nascentium uiuentium que
formacorest sicut fecit omnia & regit parique imperiouel
mansura effecit ue casura decernit uides ergo dõ soli initi¬
um non adponendum asexomnium proces sit exor dium noc ẽ¬
lempitorna maiestatiillius acstime tu quae utre terposinđ
sicũ de homine ipse facturus est illo enĩ adueniente
distructa in melius mutabuntur ut in mortalia cum hõ¬
mine ꝑ dureNt quȩnunc utique nostris criminibus lic& inuit¬
& gementia aut passione tamen polluuntur aut itsu. qnñ
que a passione in munia sunt contaminantur aspectu
itafi& ut &iam elem̃tis cũ homine in melius in nouatis m¬

Expanded text:
ne vertuntur. Haec vos appositis nominibus pro Deo singula atque ne vertuntur. Haec vos appositis nominibus pro Deo singula atque universa veneramini. Quod si ita est, falso dii aestimantur, et error in promptu est; si vero aliquos qui iisdem ex arbitrio Dei praesint, apertae stultitiae est subjicienti aequare subjectos. Dii enim plures non sunt, sed unus nascentium viventiumque formator sicut fecit omnia, et regit, parique imperio vel mansura efficit vel casura decernit. Vides ergo Deo soli initium non apponendum a quo omnium processit exordium, nec consempiterna majestati illius aestimanda, quae ut aeterna sint, sicut de homine, ipse facturus est. Illo enim adveniente destructa in melius mutabuntur, ut immortalia cum homine perdurent, quae nunc utique nostris criminibus, licet invita et gementia, aut passione tamen polluuntur aut visu; quoniam quae a passione immunia sunt, contaminantur aspectu . Ita fiet ut etiam elementis cum homine in melius innovatis, me
Abbreviated transcription (Latin):
i subdis posctione duua non suae uoluntatis sed officuse as¬
p& tranisitus solis lunae que discursus Ntrique eoti dieꝑuicis¬
situdies tem porũ: uel ortum ueloc casum esse rep&endaniũ
aduentupoctis soldiem ꝑdit que tam̃ nec semꝑ obiec tu pabiũ
uolut exclusus in lumip& : luna sui patitur detrim̃tum axplo¬
ro& a subcerta horarũ dispensatione ex cessum modum que castodi¬
ons aut sereno ques cit. aut cẽ pestute turba tur terra in bribus
infusa mollitur t adẽ que rursum aut gelus stringitur aut ca¬
lore sic catur quin & as pectium dĩ me tu ens contromes ettec
seimperio subditam motustitetur ipsum aerem ꝑniciosi oralitus
saepecorumpit & postquã grtua uerit efficit pestilentem un¬
cuntur piis ad dñm praecibus pluuiae & prolixa rursum sereputas
sub plicatione mutatur cunctaque aut in positae seruiuntra¬
tioni aut in usum hominis neres sariũ subreligiosa de praecatio¬

Expanded text:
i sub dispositione divina, non suae voluntatis, sed officii sunt. Asi sub dispositione divina, non suae voluntatis, sed officii sunt. Aspice transitus solis lunaeque discursus, et utrique quotidie per vicissitudines temporum vel ortum vel occasum esse repetendum. Adventu noctis sol diem perdit, quem tamen nec semper objectu nubium velut exclusus illuminat. Luna sui patitur detrimentum, et plere, et sub certa horarum dispensatione excessum modumque custodiens aut sereno quiescit, aut tempestate turbatur. Terra imbribus infusa mollitur, eademque rursum aut gelu stringitur, aut calore siccatur: quin et aspectu Dei metuens contremiscit, et se imperio subditam motu fatetur. Ipsum aerem perniciosior halitus saepe corrumpit, et postquam gravaverit, efficit pestilentem. Vincuntur piis ad Dominum precibus pluviae, et prolixa rursum serenitas supplicatione mutatur: cunctaque aut impositae serviunt rationi, aut in usum hominis necessarium sub religiosa deprecatio
Abbreviated transcription (Latin):
pitate mansurum &initiominuas s& fine concludas aes
c& ad sertionis tuae or dinem teneam quo fuctum an
in praecidentibus meministi quẽ ad modum tamen in exps¬
cabilis. poli molem aut factã crediuelis. at sicut uas
est non semꝑ futuram ratio peconfir ma¬
mniaigitur elementa quȩ uos dõ uelut coa&er¬
pa numeratis ab ipso sicut iamdixi & exnibilo factas
&inhano mundi formam mirabili cons piratione socia¬
ta quȩ sicut initium exdi creatione sumpserunt. Ia
solum paria non eẽ sedes se subiecta. Hoc autemint¬
lectui aꝑtissime pat& mundum apluribus fuis se conpo¬
situm unde aduerti ftcile potest non illipieẽ sed prae es¬
sediuimtatem. qñm alterius adiumento diuinito
lis d̃ est quae in huius modi actu & contemplatione nonita suN
edcorporcilic õe  &iam ea quae exipso mundo gig nuntur osten¬
uuit quo cumque prtio terea ab eodem uel agi cerpumus uel erea¬

Expanded text:
nitate mansurum, et initio minuas et fine concludas; ac nitate mansurum, et initio minuas et fine concludas; ac licet assertionis tuae ordinem teneam, quo factum a Deo in praecedentibus meministi: quemadmodum tamen inexplicabilis poli molem aut factam credi velis, aut sicut nunc est non semper futuram, ratione confirmamnia igitur elementa quae vos Deo velut coaeterna numeratis, ab ipso, sicut jam dixi, et ex nihilo facta sunt, et in hanc mundi formam mirabili conspiratione sociata; quae sicut initium ex Dei creatione sumpserunt, itasolum paria non esse, sed esse subjecta. Hoc autem intellectui apertissime patet mundum expluribus fuisse compositum; unde adverti facile potest non illi inesse, sed praeesse divinitatem, quoniam alterius adjumento divinitas ncorruptibilis Deus est: quae in hujus mundi actu et contemplatione non ita sunt, sed corporalia esse, etiam ea quae ex ipso mundo gignuntur ostendunt. Quaecumque praeterea ab eodem vel agi cernimus vel crear
Abbreviated transcription (Latin):
& uerentur. at queita iussis illius obsecundant ut aduu¬
tum praecepta moximpleant quae lib& ergo exesis corpori¬
bus piscium bostiarum alituum quedigestio auta quis
mis cacur aut terris. Nec fieri ullo pacto potest ut ex eo
quod qualit̃ cumque subs titerit nihil rest&. sed prae¬
tio si orem materiã qua cũ que deciderit haec duo elom̃¬
ta conseruant. & inseuelat speciali colȩre distinctare
resur rectioni red diturti custodiunt nec resi dereum quam
uelut ꝑ ditum poterit quod & diunitus in qui ruandum est¬
& sponte prom&ur sic ftmuluntibus cunctis dis ꝑsorum uis¬
cerũ reliquie in suam formam corpus quae redicuresin
ltaut in resur rectionis miraculo hocinfidet meritunge¬
dentibus uugeatur. Vnde aliis incredulitatis augm̃
Iamdudum in hoc tractatus tuitendit intentio. ut cũ
lelementa singula exnihilo facta commemores &o
mundum quem ex sem& ipso es se & sua credimus a&er¬

Expanded text:
et verentur, atque ita jussis illius obsecundant, ut ad nuet verentur, atque ita jussis illius obsecundant, ut ad nutum praecepta mox impleant. Quaelibet ergo exesis corporibus piscium, bestiarum alitumque digestio aut aquis miscetur, aut terris: nec fieri ullo pacto potest, ut ex eo quod qualitercumque substiterit, nihil restet; sed pretiosiorem materiem quacumque deciderit, haec duo elementa conservant, et in se velut speciali colore distinctam resurrectioni redditura custodiunt, nec residere umquam velut perditum poterit quod et divinitus inquirendum est, et sponte prometur: sic famulantibus cunctis dispersorum viscerum reliquiae in suam formam corpusque rediturae sunt; ita ut in resurrectionis miraculo inde fidei meritum credentibus augeatur, unde aliis incredulitatis augmenur in melius. APOLL.--Jam dudum in hoc tractatus tui tendit intentio, ut cum elementa singula ex nihilo facta commemores, etiam mundum quem ex semetipso esse, et sua credimus aeter
Abbreviated transcription (Latin):
oneiterum quod sepul chris tam quum ex potis¬
edibus morcuorum fuuillae reparentur in cor¬
pora & quia condita ẜem brai animae nouerint ex
hsdem locis confidenter repos cart quideos quiflucti¬
ilis mȩe sisunt. bellis que ꝓstratis & post latronũ
caedes exequis fune bribus uerunt escis non sepul bras
mem bra linquentes. uum quid credibile est in eadẽ
quae haburunt corpora posseres titui cũ &iamreli¬
idm̃pos seomnia crede res hoc demque ftie tufer¬
Scile iudicapes neque humana disputa tione dis¬
cerueres utrũ ficripos sit quol fuciundum ille dixis¬
sa. id eo files summum praebonis omnibus meritũ est.
quia quo e ds̃ dixerit inplendu nondubitat. rei autem
huius haecratio est e lementa omnia cunct&que crae¬
ature nullo quidem nobis sen su łcel lectuque respondeNT
& ad obserutintiam tantum. pro pruminis teru uidentur
bruta sussis tere. Qnm uel indignieorum omperiosumus
uelmundiar cana nescimus. dm̃ autem & intelleguNt

Expanded text:
one interim quod de sepulcris tamquam ex notis sedibus mortuorum favillae reparentur in corpora; et quia condita membra sua animae noverint, ex iisdem locis confidenter reposcant: quid eos qui fluctibus mersi sunt bellisque prostrati, et post latronum caedes exsequiis funebribus carnerunt, escis, non sepulcris membra linquentes; numquid credibile est in eadem quae habuerint corpora posse restitui, cum etiam reliDeum posse omnia crederes, hoc denique factu facile judicares, neque humana disputatione discerneres, utrum fieri possit quod faciundum ille dixisset: et ideo fides summum prae bonis omnibus meritum est, quia quae Deus dixerit, implenda non dubitat. Rei autem hujus haec ratio est: elementa omnia cunctaeque creaturae nullo quidem nobis sensu intellectuque respondent, et ad observantiam tantum proprii ministerii videntur bruta subsistere, quoniam vel indigni eorum imperio sumus, vel mundi arcana nescimus: Deum autem et intelligunt
Abbreviated transcription (Latin):
diceuis germinis scandit inspicas uelquem ad modur
postea ex uiribus erbis alba mollicies mutatur in farri
quaecerte similiter fieri pose noncrederes Nsi semi
uideres quodergoinhis quae diduc tum hominis pertinent
ut abinitiods̃ statuit terra sic roddit in ipsius hominis ri¬
parutiune non faci& quimirabilium dĩ testis ef fecdis
inseneces seest postresurrectionẽ maxi mestupe at quo
insubiectis antelauda uit. Vndeͥ orum omnium ritione
pers expecta de functorum cinerem uel fauillas semen
corporum es senon nescias. ex quo in aduentum magesco¬
tis suae xp̃s secundũ merita excitabit & formas. parun
est enĩ diuinae clementiae species tantum reparan
quae fuerint nisi & bonorum corpora splendore x orud
& malorum confusio deformitatis obs cur&.¬

Expanded text:
radice vis germinis scandit in spicas, vel quemadmodum radice vis germinis scandit in spicas, vel quemadmodum postea ex viridibus herbis alba mollities mutatur in farra? Quae certe similiter fieri posse non crederes, nisi semper videres. Quod ergo in his quae ad victum hominis pertinent, ut ab initio Deus statuit, terra sic reddit, in ipsius hominis reparatione non faciet? Qui mirabilium Dei testis effectus est, in se necesse est post resurrectionem maxime stupeat, quod in subjectis ante laudavit. Unde horum omnium ratione perspecta, defunctorum cineres vel favillas semen corporum esse non nescias, ex quo in adventum majestatis suae Christus secundum merita excitabit et formas. Parum est enim divinae clementiae species tantum reparare quae fuerint, nisi et bonorum corpora splendor exornet, et malorum confusio deformitatis obscur
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit quã reparare quod fuerit sedhanc dĩ possibi¬
litatem aesti matio humana non capiat si hoc presen¬
tes non edoceNt creature sitem pora specerum uariae¬
tace non signant diuersae arbores biemis rigore
uuidantur. & decussis foliis peris secum gratia spem
germinum credas a dubi lenius ueris tẽpus afflauerit
mirum in modumhumor radicibustentus celsa conscen¬
dit candorem cũ specie quẽ in ligno non abuerat infi¬
ribus xreans. fructus adiciuntur in pomis & quiclam uo¬
titus infolus quod que in arbore nonerae idetur intt̃p¬
ro. quid iacto in agris semina nonne plenam fidem
resurreccio nisostendunt : a periuntur terra euis co¬
ra ut nucla sulcis grana mandentur quodhumus non
gunt. & nisi prius mortua non ui uiscunt Num quid su¬
cis uirentia sunt demersa aut cũ calamis oꝑtalatur¬
runt undeergo ex uua multiplex semen unde cũares¬
tis nouis paelearũ candore merigit. Quo pacto exn

Expanded text:
fuerit, quam reparare quod fuerit? Sed hanc Dei possibifuerit, quam reparare quod fuerit? Sed hanc Dei possibilitatem aestimatio humana non capiat, si hoc praesentes non edocent creaturae, si tempora specierum varietate non signant. Diversae arbores hiemis rigore nudantur, et decussis foliis perisse cum gratia spem germinum credas. At ubi lenius veris tempus afflavit, mirum in modum humor radicibus tentus celsa conscendit, candorem cum specie quem in ligno non habuerat, in floribus creans: fructus adjiciuntur in pomis, et quidam vestitus in foliis, quodque in arbore non erat, videtur in tempore. Quid jacta in agris semina? non plenam fidem resurrectionis ostendunt? Aperiuntur terrae viscera, ut nuda sulcis grana mandentur; quod humus non gunt, et nisi prius mortua non reviviscunt. Numquid sulcis virentia sunt demersa, aut cum calamis operta latuerunt? Unde ergo in uno multiplex semen? Unde cum aristis novus palearum candor emergit? Quo pacto ex
Abbreviated transcription (Latin):
olim receptura sunt corpora ut oum his dem aut uste e¬
tapercipia aut inique ꝑ parata pecclantur: xp̃s uũt ma¬
ufeste iterũ decelestibus. ueni& illius coram tribunat
adstabimus illius sententia uniuersorum merita pensa¬
buntur & qui subiudicio peis sus est iudicabit nulla iniqui¬
tastis uestigia relicturus cũ & fidelibus in mortalitatẽ
reddat in regno. & incredulis ꝑ p&uum indolore truci¬
tuorum stibillis & inse pulchris sae culorum a&ate con¬
sum ptis uix ossuum cinerem residentem rursum in corpo¬
ra pos secom poni acpristinũ mem brorum uigorem dubu
pilueris: collectione solidarĩ unde ani mas cũi lib& iudicio
sub diposse ficilius adquenꝰis cam. quanmor tuorum cor¬
pora inuitae ordinem posse reuo cari ZΑ CHE VS XP̃INUS¬
t ad monitionis moeae & tuȩs ponsionis oblitus es sidõ
aliquid in pos sibile contendis quiigitur qđ non erat
fecit ergout sit quod fuerie non pꝯtest facere
aut non &iam nobis difficilius est tacere quodnon

Expanded text:
urae sunt corpora, ut cum iisdem aut juste acta percipiant, aut inique perpetrata patiantur. Christus autem manifeste iterum de coelestibus veniet: illius coram tribunali astabimus, illius sententia universorum merita pensabuntur: et qui sub judicio passus est, judicabit, nulla iniquitatis vestigia relicturus, cum et fidelibus immortalitatem reddat in regno, et incredulis perpetuum in dolore crucituorum favillas, et in sepulcris saeculorum aetate consumptis vix ossium cinerem residentem, rursum in corpora posse componi, ac pristinum membrorum vigorem dubii pulveris collectione solidari? Unde animas cuilibet judicio subdi posse facilius acquiescam, quam mortuorum corpora in vitae ordinem posse revocari. ZACCH.--Et admonitionis meae et tuae sponsionis oblitus es, si Deo aliquid impossibile contendis. Qui igitur quod non erat fecit ut esset, ergo ut sit quod fuerat non potest facere? aut non etiam nobis difficilius est facere quod non
Abbreviated transcription (Latin):
un est sedane cristus est. Videsergo ꝑfacile
ntinianorũ marcianitorũ que d octrinas seconuin¬
u sedinbutas funestis frcui dibusm̃tes antiquiss serpens
dris Hexibus inligauit ut secte in expiabilis la¬
m quadã constantiae p̃sumptione tueantur.

Expanded text:
non est, sed antichristus est . Vides ergo perfacile non est, sed antichristus est . Vides ergo perfacile Photinianorum, Marcionitarumque doctrinas posse convinci; sed imbutas funestis fraudibus mentes antiquus serpens diris nexibus illigavit, ut sectae inexplicabilis labem quadam constant
Abbreviated transcription (Latin):
us estu ego odiegenuite. qđ testimoniũ in euangelio gen¬
napt tris uocẽfirmatil est primũ cũ a io hanne baptiu¬
tũ iordanis emit ter&. secũ dũ cũ in monte futuratt
ritatis splendore perfusus medius in termorsen. heliãa
consedit. hec itaque de eodem dĩ patris utroque intempor
uerbat tonuerunt. Hic est filius meus dilectus in quoben
conplaicui hunc audite idest iam non mor sen quinun cspeo¬
em legis exhibuit aut heliom quifiguram intulit profa¬
rũ sedhun audite cui & sermoinpotes tate est. & inur¬
cu telex gratiae. sic enĩ scriptura predixerat Oriu
uobis soliustitiae & inpsnnis eius sanitas
tiulus quoque predicans ait aubiuenit ad impli¬
tio temporis misit ds̃ filiũ suũ qui factus estei secun¬
clũ carnem lotinnss similiter. omnis inquid spr̃ qui confis¬
tur xp̃min carne uenisse dedõ ẽ. qui autẽ negat ded

Expanded text:
us es tu; ego hodie genui te . Quod testimonium in Evangelio gemus es tu; ego hodie genui te . Quod testimonium in Evangelio gemina Patris voce firmatum est: primum cum a Joanne baptizatum Jordanis emitteret: secundo cum in monte futurae claritatis splendore perfusus medius inter Moysen Heliamque consedit. Haec itaque de eodem Dei Patris utroque in tempore verba tonuerunt: Hic est filius meus dilectus, in quo bene complacui: ipsum audite . Id est, jam non Moysen qui tunc speciem legis exhibuit, aut Heliam qui figuram intulit Prophetarum; sed hunc audite, cui et sermo in potestate est, et in virtute lex gratiae. Sic enim de eo Scriptura praedixerat: Orietur vobis sol justitiae, et in pennis ejus sanitas . Paulus quoque praedicans ait: At ubi venit adimpletio temporis, misit Deus Filium suum qui factus est ei secundum carnem . Joannes similiter: Omnis, inquit, spiritus qui confitetur Christum in carne venisse, de Deo est: qui autem negat, de Deo
Abbreviated transcription (Latin):
iprotestđtur. hiis unt fratres mei qui faciuntuo lunt atem
tris mei qui estincaelis E sahasꝑindeart confostamini¬
anus resolutas & genua debilia roborate dñs noster
liciũ retribuit ipse ueniessaluos faciet nos. tanca peri¬
entur oculica ecorũ &ciures surdorũ cuidient Tune scili
cleuidus sicut ceruus & pldncerit lingua mutorum los
quidem hoc in euangelio nouimus fcctũ. sed fcciundis
plenius in resurrecione confidimus cũ indiocata sic cisgs¬
bus mem ora iunguntur & postad sumptorũ corporis
puluerem spiritalis forme muneribus induemur. Aps¬
conformes formae corporis xp̃i que mhieremias uenturum
corpore praedicans ait & homo est & quis cognos cłteũ
Nonenũ fuertit neces sarium cũ ad iectionẽ hominisd
dõ lo qui nisut in dõ homoparitermostrar&ur dauida
subuerbis dñi ipsiusait. DN Sdixit ad mefilius me¬

Expanded text:
sic protestante: Hi sunt fratres mei, qui faciunt voluntatem sic protestante: Hi sunt fratres mei, qui faciunt voluntatem Patris mei qui est in coelis . Esaias perinde ait: Confortate manus resolutas, et genua debilia roborate: Dominus noster judicium retribuit: ipse veniet et salvos faciet nos. Tunc aperientur oculi caecorum, et aures surdorum audient: tunc saliet claudus sicut cervus: et plana erit lingua mutorum . Jam quidem hoc in Evangelio novimus factum: sed faciundum plenius in resurrectione confidimus, cum innovata siccis ossibus membra jungentur, et post assumptorum corporum pulverem spiritalis formae muneribus induemur; Aposconformes formae corporis Christi, quem Hieremias venturum in corpore praedicans ait: Et homo est, et quis cognoscet eum ? Non enim fuerat necessarium cum adjectione hominis de Deo loqui, nisi ut in Deo homo pariter monstraretur. David autem sub verbis Domini ipsius ait: Dominus dixit ad me: Filius me
Abbreviated transcription (Latin):
at dñs adnathan profetã uadedic seruo meo dauid non
uaedificabis mihi tem plũ sed suscitabo se mentuũ post
te & paraboregnũ eius hic edifica bedomũ nomint
da tec̃laudant fratrestui manuftue suꝑdorsum inimicotũ tuoꝵ
uorabunt̃ e filu patristui. catulus leonisiuda degermine
lius mihi ascendisti retubans. dormistisicut leo & sicut catulus
lonis quissuscitabiteũ . foste non late ad nobilissimae faerae
ancessenaturãut leosine spũ integratandũ corporissor¬
nanas caturi acens que sicbiduumspiramine genitoris um
tae communis acciprae unde haec in saluatorem suscitatio¬
m paratamerio subiecit . quissuscitabiteũ ne moutiquenis i
ieradoratus uero iuda safra tribus siusnonest sed qui ex ecidẽ
ribucorpusadsumsit ꝓfeticȩ bene didionis el oqui is saliator
nuda credentes autem conputantus in fratribus ipso meuangdus

Expanded text:
Ait Dominus ad Nathan prophetam: Vade, dic servo meo David: Non Ait Dominus ad Nathan prophetam: Vade, dic servo meo David: Non tu aedificabis mihi templum , sed suscitabo semen tuum post te, et parabo regnum ejus: hic aedificabit domum nomini Juda, te laudabunt fratres tui: manus tuae super dorsum inimicorum tuorum: adorabunt te filii patris tui. Catulus leonis Juda: de germine filius mihi ascendisti: recubans dormisti sicut leo et sicut catulus leonis: quis suscitabit eum ? Forte non lateat nobilissimae ferae hanc esse naturam, ut leo sine spiritu integra tantum corporis forma nascatur, jacensque sic biduum spiramine genitoris usum vitae communis accipiat: unde haec in Salvatorem suscitatio comparata, merito subjecit: Quis suscitabit cum? Nemo utique nisi Pater. Adoratus vero Judas a fratribus suis non est: sed quia ex eadem tribu corpus assumpsit, propheticae benedictionis eloquiis Salvator in Juda, credentes autem computantur in fratribus; ipso in Evangeliis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ que hab& pater me a suNt & tam̃ nonita ab eo uelut si¬
li propria uindicantur. sedita cõmunia ut in singulis
plena Etiterũ habra ham uidit diem meũ &la&ans
chamia cobfacillidõ altare quitibi apparuit cũ fugem
a fcqiae fra tristui esau ipselterũ in euangelio sic locu¬
tus ad patrẽ est. Clarifica mepater claritatem
quã habui apud te prius quõ mundus fier& iste est quipo¬
pulũ deae grpto uenientẽ praeces sit in nubeillũ esaicis
icuufeftõ Aseui su testatur. aspectu. Ille depique
mcipem secelestis militiae fore maciae. Ibunciue inter¬
ngectus eidixit ne moenĩ um quã noute pectrem iusifilius.
sicat scriptũ est & cui uoluerit filids ostendere Ille sesem
hum cinis as pectibus dedit. Quiccae lestem soci&atẽ
urus iam medita batur intellegi haecitaq mare hi¬
iuitis secumdũ diuinitatem ꝓdicta sufficiant. corpore ã
iatiuitetem fotini ana uicissim heresis agnoseat.

Expanded text:
aecumque habet Pater, mea sunt . Et tamen non ita ab eo velut soaecumque habet Pater, mea sunt . Et tamen non ita ab eo velut soli propria vindicantur, sed ita communia, ut in singulis plena. Et iterum: Abraham vidit diem meum, et laetcham Jacob: Fac illi Deo altare, qui tibi apparuit cum fugeres a facie fratris tui Esau . Ipse iterum in Evangelio sic locutus ad Patrem est: Clarifica me, Pater, claritate quam habui apud te, prius quam mundus fieret . Iste est qui populum de Aegypto venientem praecessit in nube. Illum Esaias manifesto a se visum testatur aspectu. Ille denique se principem coelestis militiae fore in acie a Jesu Nave interrogatus edixit: Nemo enim umquam novit Patrem nisi Filius sicut scriptum est, et cui voluerit Filius ostendere . Ille se semper humanis aspectibus dedit, quia, coelestem societatemturus, jam meditabatur intelligi. Haec itaque Marcionitis secundum divinitatem dicta sufficiant. Corpoream nativitatem Photiniana vicissim haeresis agnoscat.
Abbreviated transcription (Latin):
nentũ uerae in carnationis ab prcint actũ que dissimulciNt.
hominem noluNt habere quod meruit edm̃ non creduri potu¬
damnanda ꝑsuasio quamuis in &ordiis narationis inspe¬
tasit depro prius tumen est facta signatior consequb
nuncẽ ut quae sit aliarum in sua traditione ꝑuerstas
distr netio confessionem intel lectibus dero gcibit. dũ
expositionũ lucefit clarius quoderrorum tenebris inuolu¬
tũlum̃ semꝑ refugit ueritatis UME CHE VS.¬
ntimatũ est superius martioniitis secundũ diuinitatẽ
dĩ filiũ credere secumdũ hominem refutttre. fotinianus
econtrurio extempore terraene natiuitatis dĩ filiuindice¬
re ante temporai diffiteri. Vide concertantium ꝑfidia¬
rũ in una conlatione ueritatẽ si mul quod intoto estꝰ ut᷑¬
ceationem utus ex patre sed sempiteruo sempiternus
uerus exuero est. Neque in eo aliud potest ẽẽ quã id qui
semꝑ in patreest. Ipsoin euangelus hoc docente om̃aqu¬

Expanded text:
mentum verae incarnationis abjurant, actumque dissimulant, mentum verae incarnationis abjurant, actumque dissimulant, et hominem nolunt habere quod meruit, et Deum non credunt potudamnanda persuasio, quamvis in exordiis narrationis inspecta sit, de propriis tamen est facta signatior: consequens nunc est, ut quae sit aliarum in sua traditione perversitdistinctio confusionem intellectibus derogabit, dum expositionum luce sit clarius, quod errorum tenebris involutum lumen semper refugit veritatis. ZACCH.--Intimatum est superius Marcionitas secundum divinitatem Dei Filium credere, secundum hominem refutare: Photinianos e contrario, ex tempore terrenae nativitatis Dei Filium dicere, ante tempora diffiteri. Vide concertantium perfidiarum in una collatione veritatem: simul quod in toto est neutnus, verus ex vero est. Neque in eo aliud potest esse quam id quod semper in Patre est, ipso in Evangeliis hoc docente: Omnia qu
Abbreviated transcription (Latin):
alpans & totius passionis indiia flagitans. Probaritibi
ionfidenter expostulas quod erat quandoq: aꝑfidis deue¬
gandũ profecto faccilius incorporeũ redis secontenderNT
iuaem sine corpore dixisse confingunt ex hoc falla fiae
uperioris suffragia colligentes. qđ mare pedib: suꝑ gres¬
iussit qd manentia in prouidus clals trapae netra r&
itque exceptus nube fulgenti patenu soliũ iterũuentu¬
us incenderit. QuIPT TRUA IUBEN TT
odem in fluctibus ambulasse nonnesciant &cadenti¬
bus sponte uinculis emissum custodia carceris ꝑange¬
ulum nonignorenT ptiulũ uero ut inuidiam uciuitatis
ꝓfuger& in corporea nextra corpore subdĩta m̃sci¬
intia usque ad caelũs tertiũ isse fateaturheliam deuiq
urruigneo fuis se sublatũ. & aspicien tesrelinquentem
rofetas in auditũ hominiitersubis se commemorent. Qui
uuncindĩ filio uirtutes huiusmodinon credentes . dũsacra¬

Expanded text:
palpans et totius passionis indicia flagitans, probari tibi palpans et totius passionis indicia flagitans, probari tibi confitenter expostulas, quod erat quandoque a perfidis denegandum. Profecto facilius incorporeum rediisse contenderent quem sine corpore vixisse confingunt, ex hoc fallaciae superioris suffragia colligentes, quod mare pedibus supergressus sit, quod manentia improvidus claustra penetrarit, atque exceptus nube fulgenti paternum solium iterum venturus inscenderit. Qui Petrum, jubente eodem, in fluctibus ambulasse non nesciant, et cadentibus sponte vinculis emissum custodia carceris per Angelum non ignorent: Paulum vero ut invidiam vanitatis effugeret, in corpore an extra corpus, sub Dei tamen scientia usque ad coelum tertium isse fateantur: Heliam denique curru igneo fuisse sublatum, et aspicientes relinquentem prophetas inauditum homini iter subiisse commemorent. Qui nunc in Dei Filio virtutes hujusmodi non credentes, dum sacra
Abbreviated transcription (Latin):
rũ cõmuniũ certa prouectio. Euangeliis sic procefcantibus sn¬
ficiebat ihs a&ate & sapientia & gratia apud dm̃ & homi¬
ues meruit ergo eẽ quodnatus est quiiustitia &uitae purita¬
te dõplacuit mansu&udine & humilitate consortibus ad deis¬
sum corporis manifesti & lic& in uite inemitabilis santitats
humanȩ tam̃ in firmitatis natura praesidio indig& uestiũ. Es¬
riit sitit mȩr& quiescit dol& perinde adque infl&ũ mou&cur
Nequeullũ uterius actũ aut sꝑuit aut precerit. quiin &sa i spu¬
ittilibus dolis temptatur & uincit &ostis suiꝓfessione ansit
dem dĩ filius. exploratir. huic in ex ortationem iuctricis cons¬
cantiae angeliministrarunt hictra ditus osculo teyiptus
mundũ reconcilians sibi Ecce enim infirmus hac subdi¬
tus astatuto apostolis olosicut p̃dixerut t̃tiadiae re¬
urgens. Vix credendus stupentibus fraectisq: inferi ftuici¬
ius caelo sedẽlocaturus appar&: Ereetias tibi thomas
quiunus ex omnibus tardius cedidisti qui clauorũ loca

Expanded text:
ic protestantibus: Proficiebat Jesus aetate et sapientia et gratia apud Deum et homines . Metuit ergo esse quod natus est, qui justitia et vitae puritate Deo placuit, mansuetudine et humilitate consortibus. Adde usum corporis manifesti; et licet et vita inimitabilis sanctitatis, humanae tamen infirmitatis natura praesidio indiget vestium; esurit, sitit, moeret, quiescit, dolet perinde atque in fletum movetur, neque ullum ulterius actum aut spernit aut praeterit; quin etiam spiritalibus dolis tentatur et vincit, et hostis sui professione, an sit idem Dei Filius exploratur. Huic in exhortationem victricis constantiae Angeli ministraverunt; hic traditus osculo, tentus mundum reconcilians sibi . Ecce enim infirmus ac subditus statuto Apostolis loco sicut praedixerat, tertia die resurgens vix credendus stupentibus redit, fractisque inferi faucibus, coelo sedem locaturus apparuit. Gratias tibi, Thoma, qui unus ex omnibus tardius credidisti, qui clavorum loca
Abbreviated transcription (Latin):
lenaestenim in his sperate expositionis inspec¬
tio ł tutriusque secte in dubi tata peruersitas
infele ciũ prauitatũ cõm̃ta nudauit. hordo nunc
tresis ꝑ gatinc&eras & cunctarum uulgatio¬
t̃ series coepta ꝑ currat ut tã uenenatorum Banc¬
uiũ intra uolumina peccatorũ conlitos sinus in lata.
id ei lux re uoluat non quia talis mereantur agnosci
dne dubierũ sensibus noei turcȩ faccilius dũi gnoran¬
duir obrepaNT. ZAE CHE U S.

Expanded text:
lana est etiam in his speratae expositionis inspectatio, et utriusque sectae indubitata perversitas infelicium pravitatum commenta nudavit. Ordo nunc haereses pergat in caeteras, et cunctarum vulgationem series coepta percurrat, ut tamquam venenatorum anguium intra volumina pectorum conditos sinus illata fidei lux revolvat; non quia tales mereantur agnosci, sed ne dubiorum sensibus nociturae facilius, dum ignorantur, obrepant. ZACCH.
Abbreviated transcription (Latin):
aatemihi credidit. pari& uos mansu&u diue creder&is hanc
nmeneorũ cordis duritiamm anere quidem prosuimi seratiouẽ
iuinitas non uule sed existe repro eorum incredulitate ꝑmisit ac
secumdũ apostolũ ex parte israhel cecitas contigit ut fides gentiũ
sub intro ir&. Itaq: adoptinenda a&̃nitatis bona nec iudceis prȩ¬
rogetiua generis sufficit nisi& fides originisuffra g&ur
Nosquerur sum soleeorũ non soluctt offensa nisi praelati humiliato¬
rum pariter uere amur exemplũ & unam inxp̃o atq: indubita¬
blemuiam utriq: populo patere credentes intemerata fideido¬
lateneamus sicut in euan gelio ipsenios docuit dicens ł gosũ
na & ueritas &uita Nemouadit ad pactre nisi ꝑme. & quiere dide¬
nit in me hic scluus erit idẽ ut sicut unus ds̃ ltaunus credentiũ
iopulus crecctoris inperp&uum seruiat uoluntati. cultũ que non
spuit dũ neutram partẽ dĩ iustitia & de premens absoluila&a

Expanded text:
tate mihi credidit, pari et vos mansuetudine crederetis. Hanc tate mihi credidit, pari et vos mansuetudine crederetis. Hanc tamen eorum cordis duritiam manere quidem pro sui miseratione Divinitas non vult, sed existere pro eorum incredulitate permisit, ac secundum Apostolum: Ex parte in Israel caecitas contigit, ut fides gentium subintroiret . Itaque ad obtinenda aeternitatis bona nec Judaeis praerogativa generis sufficit, nisi et fides origini suffragetur; nosque rursum sola eorum non salvat offensa, nisi praelati humiliatorum pariter vereamur exemplum; et unam in Christo atque indubitabilem viam utrique populo patere credentes, intemerata fidei dona teneamus; sicut in Evangelio ipse nos docuit dicens: Ego sum via, et veritas, et vita. Nemo vadit ad Patrem nisi per me . Et: Qui crediderit in me, hic salvus erit . Id est, ut sicut unus Deus, ita unus credentium populus Creatoris in perpetuum serviat voluntati: cultumque non respuit, dum neutram partem Dei justitia deprimens, absolvi la
Abbreviated transcription (Latin):
taberna culũ inuinea & sicut cas a cus todiciria
cucumerciria & sicut ci urtas quae expuguatur qu
a scolimpro ph&ã dicta confirmans. in euangeliodõse
ꝓbauit uicens Hierus salem hierus salem quato c¬
dis proph&as & lapidas mis sos ate Quotiens uoluse
gregcue filios tuos sicut gealliua congre getepullos sibalas suas
& nolusti. ł ecere linquetor uobis domus ur̃ta deserta Idẽ quȩdierat
habitatio antenune demonum quia quic quid religio uerti desseruerit
suiꝑstit ioprostina sibi uindicat V biergo iudaeorũ perditio inxp̃i in¬
truefione conpl&ca est. credulitatigentiũ fides peccuit promis so¬
rom & sicut abinitio non generis dignuitati sed meritis fidei sclus
magna permis saest. dũosic docente cũ seidemiud ciei prototius
fidei probatione abrtibae filios eẽ iactareNT uos inquid dediabo¬
milis aparer& & sicut ille in onihum ane haesitationes disficul¬

Expanded text:
ut tabernaculum in vinea, et sicut casa custodiaria in ut tabernaculum in vinea, et sicut casa custodiaria in cucumerario, et sicut civitas quae expugnatur . Quae a se olim per prophetam dicta confirmans, in Evangelio Dominus approbavit dicens: Hierusalem, Hierusalem, quae occidis prophetas, et lapidas missos ad te; quoties volui gregare filios tuos sicut gallina congregat pullos suos sub alas suas, et noluisti? Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta . Id est quae Dei erat habitatio ante, nunc daemonum est: quia quidquid religio vera deseruerit, superstitio profana sibi vindicat. Ubi ergo Judaeorum perditio in Christi internecione completa est, credulitati gentium fides patuit promissorum: et sicut ab initio non generis dignitati, sed meritis fidei salus magna promissa est, Domino sic docente cum se iidem Judaei pro potius fidei probatione Abrahae filios esse jactarent: Vos, inquit, de diabomilis appareret: et sicut ille in omni humanae haesitationis difficul
Abbreviated transcription (Latin):
tium impecu in pen&ra bilis des cretiote nebrarum in audtta
praeterea pelagifuga & contra insi s tentium uolentiam defaisi
proliantis elementi manna in heremo & sine decoris acuestumnae¬
trimento duturuae usus a&atis expulsioꝵ in degeneium uiac
numero in paribus praestita at que in posses sionem afluen¬
tis cerra epereditas constituta qui obusgatio sae pebrenen
peccantibus & abolita paucorum dium aduemsimetranscis¬
so remis saꝙecantiũ nec es acpenae in abusimem don antis
redacts adsiducas lepiatitis tantis ugtus clebae chato
ꝑfidia emalis quid adicipotius potuit in mealellã quõ ao
asumere totum in dõ susciper& hominem ut & tocun
creder& in sua adobtiones aluar& sed restabat inqu¬
lis ut in illos eorumq. Nunc posteros sententia e conut¬
tur oculis uideant & non uideaNt. Corde intellis
illos dicit dñs &iterum uaegenti pec catricipopulop
peccatis filuis caclesti& terciodere lin quetur filio sin

Expanded text:
tium impenetrabilis discretio tenebrarum? Inaudita tium impenetrabilis discretio tenebrarum? Inaudita praeterea pelagi fuga, et contra insistentium violentiam defensio praeliantis elementi; manna in eremo, et sine decoris ac vestium detrimento diuturnae usus aetatis: expulsio perinde gentium vi ac numero imparibus praestita, atque in possessionem affluentis terrae haereditas constituta. Quid objurgatio saepe incruenta peccantibus, et abolita paucorum animadversione transgressio, remissae peccantium neces, ac pene in abusionem donantis redacta assiduitas lenitatis? Tantis igitur debacchantis perfidiae malis quid adjici potius potuit in medelam, quam ut in assumere totum in Deo susciperet hominem, ut et totum si crederet, in sua adoptione salvaret? Sed restabat incredulis, ut in illos eorumque nunc posteros sententia compleretur: Oculis videant et non videant: corde intelligant eccatrici, populo pleno peccatis, filiis scelestis . Et tertio: Derelinquetur filia Sion
Abbreviated transcription (Latin):
in sinquid gentes in capud. in credulus autẽ populus. in cau
duideis autẽ quã diufiles &iustitia uiguit dĩ quoq: ab his
etio non recessit ip soper esa iamin canticis protestante
CANITABO NIUCNC diLIC TO
sait . & uunc homo iuida & qui in habitatis hierus salem
icate inter me &ueneam meã quid faciamuinacemeae
ad huc non fecerim ei. Vineo enĩ dñi saba othdomusisrahel
homo iuida saluator ut supra. huaut̃ qui habetant hie¬
salem quorũ spes in ec clesiae fidecurrit : Itaq: interse
pulũ iudeorum uelut pari condicione dñs hortatdrag¬
. Quideradhuc mirabiliũ acbeneficiorum prestere
pos sit quodcnte non stctum sit. Cuͥmex egrpto grauis simȩ li¬
bercit ÷o seruitutis & absolicae achophiio incuuus cuiinnu mertiin
furtionem atq om̃s aegiptios sigra sicut in columna nabis &lum¬
uis dpe ac nocte uisibile praeuie diuinitatis axilium &a ꝑ sequen¬

Expanded text:
Eritis, inquit, gentes in caput: incredulus autem populus in caudam Eritis, inquit, gentes in caput: incredulus autem populus in caudam . Judaeis autem quamdiu fides et justitia viguit, Dei quoque ab his dilectio non recessit, ipso per Esaiam in Canticis protestante: Cantabo nunc dilecto tibus ait: Et nunc homo Juda, et qui inhabitatis Hierusalem, judicate inter me et vineam meam: quid faciam vineae meae quod adhuc non fecerim ei ? Vinea enim Domini sabaoth, domus Israel est . Homo Juda, Salvator ut supra: hi autem qui habitant Hierusalem, quorum pes in Ecclesiae fide currit. Itaque inter se ac populum Judaeorum velut pari conditione Dominus hortatur agnosci. Quid ei adhuc mirabilium ac benefinte non factum sit: cui ex Aegypto gravissimae liberatio servitutis, et absolutae a cophino manus; cui innumera in Pharaonem atque omnes Aegyptios signa, sicut in columna nubis et luminis die ac nocte visibile praeviae divinitatis auxilium, et a persequen
Abbreviated transcription (Latin):
sua dis plicuere gentes quõ beneficiorũ illius & suae condis¬
nis oblite proeius reuerentia uel honore in sensibiles colera
croceaturas : acsimula crahomin ũ& pecudũ uen erantos
his merito similes prelerentur quae sibi cũ potiore sado folo
sunt prattulerunt. Scriptura memorante simulo crages
ascã artifex. sed autignem aut sp̃m auta erem aut g¬
mstellarum autnimiam a quã aut solem autlunam rec¬
es orbis terrarũ potauerunt: Cũ ergo totius spei fiduciã
uddeto creatore intabulis conlocassent mercedem proprii
uttis ꝑcsperunt. ut sua sponte in omne in munditiarum
quisruentes alia ene ab informationedĩ fiereN quae so
iitiis seruiebant demer seq: criminibus non prius ut&̃
cnente in mortalitatis agnoscerent quã mediato
nas & bominũ credisdisseNt. Vn de in deitero nomio
qtũest syua gogue ecclesiam ex gentibus preferendã

Expanded text:
suo displicuere gentes, quam beneficiorum illius et suae conditsuo displicuere gentes, quam beneficiorum illius et suae conditionis oblitae pro ejus reverentia vel honore insensibiles colerent creaturas, ac simulacra hominum et pecudum venerantes, his merito similes redderentur, quae sibi, cum potiores a Deo facti essent, praetulerunt; Scriptura memorante: Simulacra genesset artifex; sed aut ignem, aut spiritum, aut aerem, aut gyrum stellarum, aut nimiam aquam, aut solem, aut lunam rectores orbis terrarum deos putaverunt . Cum ergo totius spei fiduciam, neglecto Creatore, in talibus collocassent, mercedem proprii operis perceperunt, ut sua sponte in omne immunditiarum genus ruentes alienae ab informatione Dei fierent, quae solis vitiis serviebant, demersaeque criminibus non prius viam adipiscendae immortalitatis agnoscerent, quam mediatori Dei et hominum credidissent: unde in Deuteronomio scriptum est, Synagogae Ecclesiam ex gentibus praeferendam: