comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
supputant᷑ a supradicto de¬
solationis templi anno. usq
regis iudeoꝵ: sub qͦ ysaias &
oseȩ fuerunt. Itaq pͥma olĩ¬
pora & usq ad captiuitatem
troiȩ ꝓueharis. inuenies an¬
& nos in priore opusculo diges
historia conscribit. Itẽ apud
hebreos a supradicto oriȩ an¬
no & temporib ysaiȩ ꝓphete
usq ad sanson & t̃cium annũ
labdon iudicis: supputabis
son autẽ ẽ quẽ in corporis ro¬
bore herculi similem ferunt
posteri udeors. & mͥ uident᷑
non multum int̾ se distare
tempore. Siquidẽ ambo circa
troie captiuitatem fuerunt.
Post hec iterũ ad priora conuer
actus impleuerit: grecorũ
cecropem defien. & moysen
inuenies hebreoꝵs. Nã a qua¬
no usq ad captiuitatẽ troie.
& ab octogesimo etatis moỹsi
in qͦ popłm israheliticũ de egyp¬
to edixit usq ad labdon &

Expanded text:
subputantur a supra dicto desolationis templi anno usque regis Judaeorum, sub quo Ysaias et Osee fuerunt. Itaque prima olimpora et usque ad captivitatem Trojae proveharis, invenies annos in priore opusculo digesshistoria conscribit. Item apud Hebraeos a supradicto Oziae anno et temporibus Isaiae prophetae, usque ad Samson et tertium annum Labdon Judicis, supputabis son autem est, quem in corporis robore Herculi similem ferunt posteri Judaeorum. Et mihi videntur non multum inter se distare tempore, si quidem ambo circa Trojae captivitatem fuerunt. Post hoc iterum ad priora convertactus impleverit, Graecorum Cecropem Diphyem et Mosem inno usque ad captivitatem Trojae et ab 80m o aetatis Moysi, in quo populum Israheliticum de Aegypto eduxi
Abbreviated transcription (Latin):
Corpꝰ ioħis chrisostomi in exilio defuncti tandẽ constantinopo¬
lim referturinstantia ꝓculi ep̃i. & iussu theodosii imꝑatoris.
cum lacrimis orantis ut ueniam daret archadio patri suo & eu¬
daxiȩ matri qui eum exiliauerunt: & ꝑ hoc finita ẽ dissensio qͦ
adhuc erat in eccła ꝓ eiusdem iohannis dampnatione.
Constantinop̾oli ꝑ quatuor menses t̾remotu t̾ra fluctuante. qͥdã
coram om̃ib orantib sullatꝰ in aera a diuina uirtute admonitꝰ᷑ ẽ
a diuina uoce. ut factis letaniis canerent om̃s sc̃s ds̃. sc̃s fortis.
Romani duce littorio eũ Wi sigothĩ pugnant mise cessauit t̾remotꝰ.

Expanded text:
Corpus Johannis Crisostomi in exilio defuncti tandem Constantinopolim refertur, instantia Procli episcopi et jussu Theodosii imperatoris cum lacrimis orantis, ut veniam daret Archadio patri suo et Eudoxiae matri, qui eum exiliaverunt; et per hoc finita est dissensio, quae adhuc erat in aecclesia pro ejusdem Johannis damnatione. Constantinopoli per 4 menses terremotu terra fluctuante, quidam coram omnibus orantibus sublatus in aera a divina virtute, ammonitus est a divina voce, ut factis letaniis canerent omnes Sanctus Deus, Sanctus essavit terraemotus. Romani duce Litorio cum Wisigothis pugnant miserabiliter.
Abbreviated transcription (Latin):
Karolus rex leonẽ papam in sede romana relocar. ipse qͦq romã ꝓꝑat.
causas examinat. reos legalit᷑ dãpnat. sicq oñs romanoꝵ motus sedat.
Baleares insulȩ auxilio francoꝵ a sarracenis defensantur.
ꝑu idonẽ karoli ducẽ britones uincunt᷑ & indeditionẽ recipiuntur
Geraldꝰ dux baioarie in pannonia auarib congressus ꝑimitur. de qͦ
in uisione wetini legitur qđ int̾ martyres annumeratus sit.
In mense uilio contra naturam asꝑa & gelu concretabis fuit pruina.¬

Expanded text:
Karolus rex Leonem papam in sede Romana relocat; ipse quoque Romam properat, causas examinat, reos legaliter damnat, sicque omnes Romanorum motus sedat. Gens Avarum a fide deficit. Baleares insulper Widonem Caroli ducem Brittones vincuntur, et in deditionem recipiuntur. Girardus dux Bajoariae in Pannonia Avaris congressus perimitur. De quo in visione Wethini legitur, quod inter martyres annumeratus sit. In mense
Abbreviated transcription (Latin):
Karolus dux remin occupat. archiep̃m quẽ hugo rex prefecerat
& quosdam primates capit &e lauduno religat. Clothariensiũ.

Expanded text:
Karolus dux Remim occupat; archiepiscopum, quem Hugo rex prefecerat, et quosdam primates capit et Lauduno relegat. 991. 8. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
Muro carthago circundata. quȩ ex tẽpore qͦ uetꝰ illa destructa
ẽ. sanctione romanoꝵ ne rebellioni ẽẽt munim̃to muroꝵ ñ ẽ
ꝑmissa uallari. Ioħe ab exercitu orientis uicto & ꝑempto. rauen¬
na dep̃datione uastata ẽ. Atius gaudentii comitis a mlitibus
ingalliis occisi filiꝰ cũ chuniꝰ ioħi opẽ laturus italiam ingredit᷑.
Ualentinianus rome imperator factꝰ.
Arelas a gothis ꝑ ethium liberatur.
Placidia tandẽ illata optato regno. Clodiꝰ regnat in francia.

Expanded text:
Muro Carthago circumdata, quae ex tempore quo vetus illa destructa Muro Carthago circumdata, quae ex tempore quo vetus illa destructa est, sanctione Romanorum, ne rebellioni esset, munimento murorum non est permissa vallari. Joanne ab exercitu Orientis victo et perempto, Ravenna depraedatione vastata est. Aetius, Gaudentii comitis a militibus in Galliis occisi filius, cum Chunnis Joanni opem laturus Italiam ingreditur. III. Valentinianus Romae imperator factus. IV. Arelas a Gothis per Aetium liberatur. V. Placidia tandem illata optato regno. Clodius regnat in Francia.
Abbreviated transcription (Latin):
fraude sullato constantis conubio copulatur.
Gothi cũ seiterũ atauulfo ꝑempto mouissent constantis repelluns
porib serpere exorsa.
Tricesimꝰ nonꝰ. xistus romanam ȩccłam regit.
Solis hoc anno facta defectio. Faramundꝰ regnat in francia.
Signũ in cęlo mirabile apparuit. Maximꝰ tyrannꝰ hispaniarũ
dominatum ui optinet.
UIII. Honoratꝰ. mineruiꝰ. castor. iouranꝰ. singłoꝵ monasterioꝵ patres in¬
Constantio dignitas imꝑii ab honorio sponte delata. qua uix
octo m̃sib usus interiit. ualentiniano octo annoꝵ filio derelicto.
Maximꝰ tyrannꝰ de regno deicit᷑. ac rauennã ꝑductꝰ sullimẽ
spectaculoꝵ põpam tricennalib honorii p̃buit. ligata.¬
cerio notarioꝵ regnũ sumit. qͥ uulneratũ multiꝰ dadib reliqͥt ĩꝑiũ.
Theodosiꝰ annos. xxuii. Placidia ad theodosiũ auxiliũ p̃catũ mittit.
Sigisuuldꝰ ad africã contra bonefacium ꝓperauit.
Ingalliis exuperantius prefectus a militib interficitur.

Expanded text:
fraude sublato, Constantis connubio copulatur. Gothi cum se iterum, Atauulfo perempto, movissent, Constantis repelluntuporibus serpere exorsa. XXIV. Tricesimus nonus Xistus Romanam Ecclesiam regit. XXV. Solis hoc anno facta defectio. XXVI. Faramundus regnat in Francia. XXVII. Signum in coelo mirabile apparuit. Maximus tyrannus Hispaniarum dominatum vi obtinet. II. Honoratus, Minervius, Castor, JoConstantio dignitas imperii ab Honorio sponte delata, qua vix octo mensibus usus interiit, Valentiniano octo annorum filio derelicto. XXX. Maximus tyrannus de regno dejicitur, ac Ravennam perductus sublimem spectaculorum pompam tricennalibus Honorii praebuit. XXcerio notariorum regnum sumit, qui vulneratum multis cladibus reliquit imperium. Thodosius annos XXVII. I. Placidia ad Theodosium auxilium precatum mittit. Sigisvultdeus ad Africam contra Bonifacium properavit. II. In Galliis Exuperantius praefectus a militibus interficitur.
Abbreviated transcription (Latin):
yonisiꝰ sicilia pellit᷑.
lexander phẏlippi & olimpiadis filiꝰ nascitur.
yonisiꝰ syracusis int̾imit᷑.¬
Romani gallos suꝑant.
yonisius chorinthum sub federe nauigauit.
Plato morit᷑. post quẽ achademiã speusippus tenuit.

Expanded text:
onysius Sicilia pellitur. Alexander Philippi et Olympiadis filius nascitur. Dion Syracusis interimitRomani Gallos superant. Dionysius Corinthum sub foedere navigavit. Plato moritur, post quem Academiam Speusippus tenuit.
Abbreviated transcription (Latin):
oc tempore sc̃s Guictheth qui & adelbertꝰ pragensis
truo suo lamberto louaniense insecutꝰ apud florinas pugnã conseruit.¬
ubi plus ꝗͣ quadringenti uiri occisi sunt: & ipse lambertꝰ occubuit.
Ubi res mira contigit. Cum lamb̾tꝰ spẽ uictoriȩ iam hab̾et. habebat
quippe filacteriũ a collo usq ad pectꝰ pendens sc̃oꝵ reliquiis refertũ.
quoꝵ patrocinio se in periculis tutũ fore credebat: instante ei t̃mino
uite filacterium illud a collo eiꝰ exiens suꝑ tumulũ campi exiliuit.
&e mox comes antea inuictꝰ ꝑimitur. Quidã militũ filacteriũ accipi¬
ens in caliga abscondit. sed coxa eiꝰ & crure intumescente rem ꝓdidit.¬
& filacterium dño suo etheloni fr̃i ducis dedit.

Expanded text:
oc tempore S. Guiteth, qui et Adelbertus, Pragensis truo suo Lamberto Lovaniensi insecutubi plus quam quadringenti viri occisi sunt, et ipse Lantbertus occubuit. Ubi res mira contigit. Cum Lantbertus spem victoriae jam haberet--habebat quippe filacterium a collo usque ad pectus pendens, sanctorum reliquiis refertum, quorum patrocinio se in periculis tutum fore credebat,--instante ei termino vitae filacterium illud a collo ejus exiens, super tumulum campi exiluit; et mox comes antea invictus perimitur. Quidam militum filacterium accipiens, in caliga abscondit; sed coxa ejus et crure intumescente, rem prodidit, et filacterium domino suo Hetheloni, fratri ducis, dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
pene amisit exercitum.
hereticoꝵ imagines dĩ scõꝵq execrantiũ niis laborauit. & libro
aduersus eos edito multis scripturarum inductionib: roborato
eoꝵ errores infirmauit. fidemq rectam solidauit. Hic ui offer¬
toriis & offertoriorũ uersib qͦd geminatum est geminauit.
Karolus rex ad saxonicũ bellum animũ intendit. heres burch ca¬
strum saxonũ capit. hormensul fanũ destruit. ibiq siti laboran¬
te exercitu subito in torrente largissime aque effuse sunt diui¬
no nutu: uotiq cõpos karo lꝰ obsides pacis accepit a saxonib:¬

Expanded text:
ene amisit exercitum. hereticorum imagines Dei sanctorumque execrantium nimis laboravit; et libro adversus eos edito multis scripturarum inductionibus roborato, errores eorum infirmavit, fidemque rectam solidavit. Hic in offertoriis et offertoriorum versibus, quod geminatum est, geminavit Karolus rex ad Saxonicum bellum animum intendit, Heresburch castrum Saxonum capit, Hormensul fanum destruit; ibique siti laborante exercitu, subito in torrente largissimae aquae effusae sunt divino nutu; votique compos Karolus obsides pacis accepit a Saxonib
Abbreviated transcription (Latin):
& alii multi de anglia uł scotia in galliis ꝑegrinantes. uerbum dĩ
seminabant. multũ q fructũ dõ faciebant. scilicet eito. Bertumꝰ.
Cenobium floriacense a leo deboldo abbe fundatur.scloquius.¬
& non multo post corpꝰ scĩ Benedicti abb̾is ab agilulfo monacho
a castro cassimo delatum illuc transportat᷑. corpꝰ uͦ sororis eiꝰ sc̃ẽ
Scola̾tice eynomannris transfertur.

Expanded text:
et alii multi de Anglia vel Scottia in Galliis peregrinantes, verbum Dei et alii multi de Anglia vel Scottia in Galliis peregrinantes, verbum Dei seminabant, multumque fructum Deo faciebant, scilicet Etto, Bertuinus, Eloquius. Coeonobium Floriacense a Leodeboldo abbate fundatur, et non multo post corpus sancti Benedicti abbatis, ab Agiulfo monacho a castro Cassino delatum, illac transportatur. Corpus vero sororis ejus sanctae Scholasticae Cynomannis transfertur.
Abbreviated transcription (Latin):
Rex sigebertus de posteritate ꝓlis defꝑans. duodecĩ monasteria hinc
inde dõ construxit. in quib stabulaus & malmundariũ eminebar
cooꝑante sibi in his maiore domus Grimoaldo & traiectensiũ ep̃o
remaclo. Qui remadus non multo post ꝑtesus seculariũ tumul¬
tuũ. in ipso stabulaus monachice uitȩ assumpsit habitum.
His dieb multi utriꝰq sexus in galliis claruerunt. qͥ ad testimoniũ
scĩtatis suȩ in edificandis dõ monasteriis oꝑam suam nauauerunt.
Ex his in nr̃a uicina tunc florebant sc̃s landelinꝰ confessor xp̃i qͥ¬
& morosus ab autberto cameracensi ep̃o ex p̃done ad xp̃m retractꝰ¬
& abeato papa martino ad p̃dicandũ ordinatꝰ. fundator cenobioꝵ.
bobiensis. alnei.Waslaris atq crispinensis ubi corpore reqͥescit
dux qͥ & uincentiꝰ altimontensis & sonegensis eiꝰq coniunx Walde¬
trudis castrilocensis. sororq Waldetrudis aldegundis melbodiensiᷤ.
Trudo etiã hasbaniensis in tẏronem xp̃i adolescebat. Preter hos

Expanded text:
Rex Sigibertus de posteritate prolis desperans, duodecim monasteria hinc inde Deo construxit, in quibus Stabulaus et Malmundarium eminebant, cooperante sibi in his majore domus Grimoaldo et Trajectensium episcopo Remaclo. Qui Remaclus non multo post pertesus secularium tumultuum, in ipso Stabulaus monachicae vitae assumpsit habitum. His diebus multi utriusque sexus in Galliis claruerunt, qui ad testimonium sanctitatis suae in aedificandis Deo monasteriis operam suam navaverunt. Ex his in nostra vicinia tunc florebant Landelinus, qui et Morosus, ab Autberto episcopo ex predone ad Christum retract beato Martino papa ad praedicandum ordinatus, fundator coenobiorum Lobiensis Alnei, Vallaris, atque Crespiniensis, ubi corpus ejus requiescit dux, qui et Vincentius Altimontensis, et Sonogoensis, ejusque conjux Waldetrudis Castrilocensis, sororque WaldetTrudo etiam Hasbaniensis in tyronem Christi adolescebat. Preter hos
Abbreviated transcription (Latin):
Clodius rex francoꝵ missis exploratorib de dispargo castello usq
ad urbẽ canieracũ transiit rhenum. & ꝓtrito multo romanoꝵ popło
citra rhenũ usq ligerim fluuiũ habitantiũ. carboniã siluã in¬
gressus urbem tornacũ obtinuit: & inde usq ad urbẽ cameracum
ꝙꝑauit. Ubi pauco tempore residens. romanos si quos ibi inuenit
ꝑemit. & exinde usq ad somenã fluuiũ ꝑuenienᷤ omĩa occupauit.
Theodericꝰ rex uisi gothoꝵ hispanias occupat.

Expanded text:
lodius rex Francorum missis exploratoribus de Dispargo castello usque ad urbem Cameracum, transiit Rhenum; et protrito multo Romanorum populo citra Rhenum usque Ligerim fluvium habitantium, Carboniam silvam ingressus, urbem Tornacum optinuit, et inde usque ad urbem Cameracum properavit. Ubi pauco tempore residens, Romanos, si quos ibi invenit, peremit; et exinde usque ad Summam fluvium perveniens, omnia occupavit. Theodoricus rex Wisigotho
Abbreviated transcription (Latin):
Neenias hebreus. minister uinariꝰ artaraxersis regis. concedente sibi dño
suo. uicesimo eiꝰ anno de babylone uenit in udeam: & tricesimo anno
cui successit ioħs filiꝰ suus qͥ tempore alexandri macedonis fuit.: opꝰ¬
fuisse cõpletũ. Neeniam qui muros ierłm construxit. consũmasse
opus tricesimo anno artarxersis regis ꝑsarũ erras memorat. Siqͥs
autẽ ab hoc tempore.lxx. ebdomades a daniele scriptas memoret.
faciunt annos. ceccac: repꝑiet eas in regno neronis expli
ucusq diuinȩ scripturȩ. hebreors annalia tempora contineNt.
Ca uͦ quȩ post hec apud eos gesta sunt exhibeo de libro machabeorum.
& iosephi & africani scriptis. qui deinceps uniuersã historiam usq

Expanded text:
Neemias Hebraeus, minister vinarius Artaxerxis regis, concedente sibi domino suo, 20 ejus anno de Babylone venit in Judaeam, et 32 anno cui successit Joannes filius suus, qui temporibus Alexandri Macedonis fuit. e celebratur. Neemiam, qui muros Jerusalem construxit, consummasse opus 32 anno Artaxerxis regis Persarum, Ezras memorat. Si quis ab hoc tempore LXX hebdomadas a Daniele scriptas numeret, quae faciunt annos 490, reperiet eas in regno Neronis expletas, um divinae Scripturae annales temporum continent: ea vero quae post haec apud eos gesta sunt, exhibemus de libro Machabaeorum, et Josephi, et Africani scriptis, qui deinceps universam historiam usque
Abbreviated transcription (Latin):
Petronax ciuis brixianꝰ diuino instinctu & gregorii papȩ anima¬
tus hortatu. cenobiũ scĩ benedicti apud castrum cassinum nobi¬
liter reȩdificat. & sub regimine suo multos ad regularit seruien¬
dum dõ aggregat. expletis plus centũ decẽ annis ex qͦ a langobar¬
dis desolatum fuerat.
Pipinus princeps obit. & filiũ suũ ex alpaide karolũ tutiden
siue martellũ cognom̃to. pͥncipatus sui heredem reliquit.
Plectrudis relicta pipini karolum priuignũ suũ captũ in
colonia urbe custodie mancipat. & cum nepote suo theodealdo ma¬
iore domꝰ principatum regni usurpat.

Expanded text:
Petronax civis Brixianus, divino instinctu et Gregorii papae hortatu animatus, coenobium sancti Benedicti apud castrum Cassinum nobiliter reaedificat, et sub regimine suo multos ad regulariter serviendum Deo aggregat, expletis plus 110 annis, ex quo a Langobardis desolatum fuerat. Pipinus princeps obiit, et filium suum ex Alpaide Karolum, Tudetem sive Martellum cognomento, principatus sui heredem reliquit. Plictrudis relicta Pipini Karolum privignum suum captum in Colonia urbe custodiae mancipat; et cum nepote suo Theodoaldo majore domus principatum regni usurpat.
Abbreviated transcription (Latin):
In gallia herimannꝰ miles herimanni ep̃i.
corona sibi imposita post Rodulfũ in saxoniam tyranndem exercet.
Marianꝰ scotus chronicam suam a xp̃i natiuitate inchoatam usq
ad hunc annũ ꝑduxit. qui erat etatis sue annꝰ.Luiꝰ. multũ laboranᷤᷤ
errorẽ corrigere de annis dñi qui inuenit᷑ in ciclo dyonisii.: qͦd facile
est uide. hinc positis ab eo annis dñi scđ̃m ciclũ dẏonisii. altrinsecͤaut̃
secundum ueritatem euangelii.

Expanded text:
In Gallia Herimannus, miles Herimanni episcopi, corona sibi imposita, post Rodulfum in Saxonia tirannidem exercet. Marianus Scottus chronicam suam a Christi nativitate inchoatam usque ad errorem corrigere de annis Domini, qui invenitur in cyclo Dionysii; quem facile est videre, hinc positis ab eo annis Domini secundum cyclum Dionysii, altrinsecus secundum veritatem Evangelii.
Abbreviated transcription (Latin):
hora noctis. portendens forte ĩminens malũ qͦd in toto orbe insonuit:
& unde t̾ra dolet & doluit. Henricꝰ enim imꝑator ad debellandũ
papam hildebrannũ italiam petit. contͣ quẽ papa urbib & castell
munitis se ad rebellandũ aceingit. eũq romã hostilit̾ ad euntem
non recipit. Henricꝰ autẽ imꝑator expugnatis urbib & castellis quȩ
contra se ꝓ hildebranno erant: romam leonianam obsidet.

Expanded text:
hora noctis, portendens imminens malum, quod in toto orbe insonuit, et unde terra dolet et doluit. Henricus enim imperator ad debellandum papam Hildebrandum Italiam petit: contra quem papa urbibus et castellis munitis se ad rebellandum accingit, eumque Romam hostiliter adeuntem non recipit. Henricus autem, expugnatis urbibus et castellis, quae contra se pro Hildebrando erant, Romam Leonianam obsidet.
Abbreviated transcription (Latin):
Godefridꝰ hortatu quoꝵdã dĩ fideliũ ad recuꝑandam
imꝑatoris gr̃am adductꝰ ab imꝑatore capit᷑. & custodiȩ mancipatur.
sed filiũ suum obsidem dans relaxatur. qͦ defuncto in obsidatu: ad rebel¬
landũ grassat᷑. Benedictꝰ qui symoniace p̾apatum romanũ inuaserat.
cum ẽẽt rudis litt̾arum. alterũ ad uices eccłastici officii exequendas secũ
papam siluestrũ scilicet consecrari fecit. Qͦd cum multis ñ placeret:

Expanded text:
ortatu quorundam Dei fidelium ad recuperandam imperatoris gratiam adductus, ab imperatore capitur et custodiae mancipatur ; sed filium suum obsidem dans, relaxatur. Quo defuncto in obsidatu, ad rebellandum grassatur. Benedictus Simoniace papatu Romano invaso, cum esset rudis litterarum, alterum ad vices aecclesiastici officii exequendas secum papam consecrari fecit. Quod cum multis non placeret,
Abbreviated transcription (Latin):
Heracliꝰ imꝑator moritur. constantinꝰ filiꝰ eiꝰ substituit᷑. & qͣͥrto m̃se
imꝑii sui a nouerca sua martina & pẏrro patriarcha ueneno ex¬
tinguit᷑. & martina cũ filio suo eraclona imꝑium arripit.
Si sebodo wisigothoꝵr rege mortuo. suitilan succedens regnaũ anñ.ii.
Dagobertꝰ saxonib contra winidos sibi auxiliantib. annuum.

Expanded text:
Heraclius imperator moritur. Constantinus filius ejus substituitur, et quarto mense imperii sui a noverca sua Martina et Pyrro patriarcha veneno extinguitur, et Martina cum filio suo Heraclona imperium arripit. Sisebodo Wisigothorum rege mortuo, Suitilan succedens, regnat annis 2. Dagobertus, Saxonibus contra Winidos sibi auxiliantibus, annuum
Abbreviated transcription (Latin):
Franci uti ceꝑunt legib. &e legem salicam dictauerunt. ꝑ quatuor
gentis suȩ ꝓceres electos de plurib: his appellatos nominibue.
sogast. Bosogast. Salagast .W.idigast: in uillis germaniȩ. Salechaim.
edohaim.W indohaim. Hi quatuor ꝓceres ꝑ tres mallos causarũ origi¬
nes conuenientes sollicite tractantes. de singulis discutiendo sic̃ lex
salica declarat iudicare decreuerunt.
Wandali. alam. sueui. regiones hispaniarũ ad habitandum int̾ se
trifariam cõpartiti. & in trib regnis diuisi collidunt᷑ int̾ se intestino

Expanded text:
Franci uti coeperunt legibus, et legem Salicam dictaverunt per quatuor gentis suae proceres electos de pluribus, his appellatos nominibus, Usogast, Bosogast, Salagast, Widigast, in villis Germaniae Salehaim, Bodohaim, Windohaim. Hi quattuor proceres per tres mallos causarum origines convenientes sollicite tractantes, de singulis discutiendo, sicut lex Salica declarat, judicare decreverunt. Wandali, Alani, Suevi, regiones Hispaniarum ad habitandum inter se trifariam compartiti et in tribus regnis divisi, colliduntur inter se intestino
Abbreviated transcription (Latin):
Nome uno contͣ duos & duob contra unũ de papatu alt̾cantib. rex
positis. suidigerꝰ babenbergensis ep̃s qui & clemens romane ecclesiȩ
Cliii. p̃sidet. & ab eo rex henricus in imꝑatorẽ benedicit᷑. iurantib
Deoderico mettensnĩ ep̃o defuncto. suecedit adelbero fratruelis eius
quȩ ante aliquot annos post negligentiam & incuriã effusi sanguinis
dñi concremata fuerat in nouam reȩdificata benedicit᷑. p̃sente hugone

Expanded text:
ome uno contra duos, et duobus contra unum de papatu altercantibus, repositis Suidgerus Babenbergensis episcopus, qui et Clemens, Romane ecclesie CXLVI. presedit, et ab eo rex Heinricus in imperatorem benedictus est, iurantibus Deoderico Metensium episcopo defuncto succedit Adalbero fratruelis ejus,ensis, quae ante aliquot annos per negligentiam et injuriam Dominici sanguinis effusi concremata fuerat, in novam reaedificata benedicitur, praesente impe
Abbreviated transcription (Latin):
eo papa dum northinannos a romanoꝵ terminis
deturbare satagit. multã calamitatẽ incurrit:. quia cum multis
etiam ipse capitur. seo tam̃ relaxari noluit nͥ etiã suis relaxatis.
Sẽs theobaldꝰ int̾ nobiles francoꝵ ñ infimus hoc tempore clarebat.
urbe reclusus duodecimo conu̾sionis suȩ anno beato fine quieuit: h
ꝗͣ accepte seruierit dõ pꝰ mortẽ eiꝰ miraculoꝵ ꝓdidit magnitudo.
Ossa eiꝰ in gallias translata. multã multiᷤ in locis uen̾ationẽ meruert᷑.
Bardo maguntiȩ ep̃s obit. cuiꝰ scĩtas ꝑ multã miracłoꝵ gr̃am patuit.

Expanded text:
eo papa dum Normannos a Romanorum terminis deturbare satagit, multam calamitatem incurrit; quia cum multis etiam ipse capitur. Sed tamen relaxari noluit, nisi etiam suis relaxatis. Sanctus Theobaldus inter nobiles Francorum non infimus hoc tempore clarebat: urbe reclusus, 12 conversationis suae anno beato fine quievit. Qui quam accepte Deo servierit, post mortem ejus miraculorum prodidit magnitudo. Ossa ejus in Gallias translata multam multis in locis venerationem meruerunt. Bardo Maguntinus episcopus obit; cujus sanctitas per multam miraculorum gratiam patuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Contentio int̾ romanam eccłam &e arrogantiam iohannis
ep̃i constantinopolitani uniuersalis patriarchȩ nom̃ sibi usur¬
pantis sub pelagio papa concepta. & a Gregorio iam inde ñ lenit᷑
exagitata. ñ antea qͥescere potiuit ꝗͣ ioħs ipse sub ita morte obiit.
Huni cũ francis fortit̾ bellant in thuringia.
Fredegundis regina morit᷑. Agilulfꝰ theoderico confederatur.
In nilo egypti flumine uisa sunt animalia humanȩ formȩ.
uir scilicet & mulier usq ad lumbos suꝑ aquan extantes. qui
ab om̃ib ꝑ dm̃ adiurati a mane usq ad nonam se uidendos p̃bu

Expanded text:
Contentio inter Romanam aecclesiam et arrogantiam Johannis episcopi Constantinopolitani, universalis pathriarchae nomen sibi usurpantis, sub Pelagio papa concepta et a Gregorio jam inde non leniter exagitata, non antea quiescere potuit, quam Johannes ipse subita morte obiit. Huni cum Francis fortiter bellant in Thuringia. Fredegundis regina moritur. Agilulfus Theoderico confIn Nilo Aegypti flumine visa sunt animalia humanae formae, vir scilicet et mulier, usque ad lumbos super aquam extantes; qui ab hominibus per Deum adjurati, a mane usque ad nonam se videndos prebu
Abbreviated transcription (Latin):
Maiolus abbas cluniacensis scĩtate & religione claret.
Gelu magnũ a kł nouembris usq ad equinoctium uernale.

Expanded text:
Majolus abbas Cluniacensis sanctitate et religione claret. Gelu magnum a Kal. Novemb. usque ad aequinoctium vernale.
Abbreviated transcription (Latin):
Felix romane eccłexluiꝰ. p̃sidet. Hic achatiũ ep̃m constantinopoli¬
tanum dampnauit. assentientẽ petro alexandrino dampnato.
In africa honoriꝰ rex wandaloꝵ in eccłam dĩ grauiꝰ solito efferatꝰ.
om̃s africȩ ep̃os quasi ad synodũ conuocat. & fugatis & exiliatis
rianis dedit. plebemq uariis suppliciis afflixit. Letũ uͦ ep̃m. incendi
concremauit. Eugeniũ qͦq carthaginis ep̃m eũ clericis suis plus ꝗͣ
quingentis. cruciatos multis modis exiliauit:.

Expanded text:
esiae 46t u s presidet. Hic Acathium episcopum Constantinopolitanum damnavit, assentientem Petro Alexandrino damnato. In Africa Honoricus rex Wandalorum in aecclesiocat, et fugatis et exiliatis rianis dedit, plebemque variis suppliciis afflixit. Letum vero episcopum incendio concremavit; Eugenium quoque Carthaginis episcopum cum clericis suis plus quam quingentis cruciatos multis modis exiliavit.
Abbreviated transcription (Latin):
Post decẽ annos ꝑ asclepiodotũ p̃fectũ p̃torii britanne re
Iuxta lingonã a constantio cesare .lx. milia hominũ cesa.

Expanded text:
Post decem annos per Asclepiodotum praefectum praetorii Britanniae receptae. Juxta Lingonas a Constantio Caesare sexaginta millia
Abbreviated transcription (Latin):
olim ep̃m. a qͦ incapite baculo ꝑcissus: iram di morte ꝑsensit.
Hoc tempore leuculfꝰ dux saxonũ pat̾ ottonis ducis auiis aut̃ henrici
regis corpus scĩ innocentii pape a roma in saxoniam transtulit.
Herispous filius numenei rex britonũ. karolo
regi confederatur. & mimeratꝰ eiꝰ se dominationi subdit.

Expanded text:
episcopum; a quo in capite baculo percussus, iram Dei morte persensit. Hoc tempore Leutulfus dux Saxonum, pater Ottonis ducis, avus autem Heinrici regis, corpus sancti Innocentii papae a Roma in Saxoniam transtulit. 861. 6. 17. 5. Herispous, filius Numenei, rex Brittonum, Karolo regi confederatur, et muneratus ejus se dominationi subdit.
Abbreviated transcription (Latin):
In mense iunio cometes apparuit radioᷤ
dirigens ad austrũ. multis conicientib hoc signo portendi futurã
regis henrici expeditionẽ italiam uersus.¬
xI
Heuricꝰ rex romam uadit ꝓpt̃ sed andam
discordiam quȩ erat int̾ regnum & sac̾dotium.quȩ cepta a papa
gregorio septimo qͥ & hildebrandꝰ. & exagitata a successorib eiꝰ uictore
& urbano. & pre om̃ib a paschali: magno scandalo erat toti mundo.
Rex enĩ uti uolens auctoritate & consuetudine & auctoralib pͥuile¬
giis imꝑatoꝵ qui a karolo magno qui pͥmꝰ de regib francoꝵ imꝑauit
romanis iam ꝑ trecentos & eo ampliꝰ annos imꝑauerant sub. Ecuiiͦ.
Contͣ hanc maioꝵ auctoritatẽ censebant pape sẏnodali rudicio. nec
posse nec debere dari ꝑ uirgam uł ꝑ anulum ep̃atum aut aliquam
aliam ȩccłastici uris inuestiturã accipiebant: ex cõmunicabantur

Expanded text:
In mense Junio cometes apparuit, radios dirigens ad austrum: multis conjicientibus, hoc signo portendi futuram regis Henrici expeditionem versus Italiam. Rex Henricus Romam vadit, propter sedendam discordiam, quae erat inter regnum et sacerdotium: quae coepit a papa Gregorio VII et exagitata a successoribus ejus Victore, et Urbano, et prae omnibus a Paschali, scandalo erat toti mundo. Rex enim uti volens auctoritate et consuetudine, et auctoralibus privilegiis imperatorum, qui a Karolo Magno, qui primus de regibus Francorum imperavit Romanis, iamque per CCC et eo amplius annos imperaverant sub LX Contra hanc maiorum auctoritatem censebat papa synodali iudicio nec posse nec debere dari per virgam vel per anulum episcopatum aut aliquam aliam ecclesiastici iuris investituram accipiebant, excomunicabantur.
Abbreviated transcription (Latin):
qui habitus est fr̃ dñi. Ex hoc loco considerandum. quante de¬
inceps calamites iudeoꝵ gentem oppresserint.
Tassius seuerꝰ orator egregiꝰ qͥ qͥntilianũ illud ꝓueraerro¬
bium luserat. uicesimo qͥnto exilii sui anno sũma inopia morit᷑.
uix panno uerenda contectus. Pilatus post supͣdictã seditionẽ¬
cesaris imagines fuerat concitata. sacrũ thesaurũ quem
p̃buit semina.

Expanded text:
ur Jacobus frater Domini. Ex hoc loco considerandum, quantae deinceps calamitates Judaeorum gentem oppresserint. 19 Cassius Severus orator egregius, qui Quintianum illud Proverbium luserat, 25 exsilii sui anno summa inopia moritur, vix panno verenda contectus. , quae ob Caesaris imagines fuerat concitata, sacrum thesaurum quempraebuit semina.
Abbreviated transcription (Latin):
Caianꝰ pecunia corruptꝰ alebne imꝑatore. cum uellet iustinianũ
ei ꝓdere. iustinianꝰ ab eo ad therbellẽ regem bulgaroꝵ fugit.
Iustinianꝰ auxilio therbellis bulgaroꝵ regis imꝑiũ recipit. leonẽ & tyb̃iũ
usurpatores imꝑii in medio cirei iugulat. callinicũ patarchã excecatũ
exiliat. & tantam in aduersarios ultionẽ exercet. ut qͦtiens a naso sibi
absciso defluentẽ reumatis guitã cetergeret. pene totiens aliquẽ ex hi

Expanded text:
Cajanus pecunia corruptus a Leone imperatore cum vellet Justinianum ei prodere, Justinianus ab eo ad Therbellem regem Bulgarum fugit.  Justinianus auxilio Therbellis Bulgarum regis imperium recipit; Leonem et Tyberium usurpatores imperii in medio cyrci jugulat; Callinicum patriarcham excaecatum exiliat; et tantam in adversarios ultionem exercet, ut quoties a naso sibi absciso, defluentem reumatis guttam detergere
Abbreviated transcription (Latin):
que facta ẽ int̾ imꝑatorẽ & papam. nam ipsum papam cum ep̃is
& cardinalib ceꝑat. die paschȩ henrico in imꝑatorẽ coronato pase
lectum euangłiũ tradidit ei papa ante altare apłoꝵ petri & pauli¬
abbatiarum tam ꝑ anulum ꝗͣ ꝑ uirgam: scilicet ut regni eiꝰ ep̃is
uł abbatib libere pret̃ iuolentiam & symoniam electis inuestiturã
uirge &e anuli conferat. post inuestionẽ uͦ: canonice consecrationẽ
Confirmatio pacis int̾ apłicũ & imꝑatorẽ. dũ in celebratione misse
traderet ei corpꝰ & sanguinẽ dni nr̃i iħu depurr

Expanded text:
que facta est inter imperatorem et papam nam ipsum papam cum episcopis et cardinalibus ceperat, die pasche ipso Henrico in imperatorem coronato post lectum ewangelium tradidit ei papa ante altare beatorum aabbatiarum, tam per annulum quam per virgam: scilicet ut regni ejus episcopis vel abbatibus libere et praeter violentiam et Simoniam electis, investituram virgae et annuli conferat. Post investituras vero, canonice consecrationem Confirmatio pacis inter apostolicum et imperatorem, dum in celebratione missae traderet ei corpus et sanguinem Domini nostri Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
ta & uaria describit. Solis facta defectio.
Bellum ꝑsicum nocturnũ apud singaram. in qͦ haud c¬
dubiam uictoriam militũ stoliditate ꝑdidimus. Neq
uͦ ullum constantino ex nouẽ grauissimis p̾liis contra
ꝑsas gͣuiꝰ bellũ fuit. Nam ut alia omittam: nisibim ob¬
sessa. bẏzabde & amide captȩ sunt.¬
Q dragesimꝰ marimꝰ post machariũ iero solimoꝵ ep̃s morit᷑.
Fost quẽ eccłam arriani inuadunt. id ẽ cyrillus eutitius.
rursum cyrillus. hyreneus. t̃cio eyrillꝰ. hylariꝰ. qͣrto cyrillꝰ

Expanded text:
tulinus. Solis facta est defectio. Bellum Persicum nocturnum apud Singaram, in quo haut dubiam victoriam militum stoliditate perdidimus. Neque vero illum Constantio ex novem gravis proelis contra Persas bellum fuit. Nam ut alia obmittam, Nisibis obsessa, Bizabde et Amida captae sunt. 40. Maxaminus post Macharium Hierosolimarum episcopus moritur. Post quem aeclesiam Arriani invadunt, id est Cirillus Eutichius, rursus Cirillus Hireneus, tertio Cirillus Hilarius, quarto Cirill
Abbreviated transcription (Latin):
primo die nonembris sollennitas om̃ium scõꝵ agit᷑. ita sequenti die
memoria omium in xxp̃o quiescentiũ celebret᷑. Qui ritꝰ ad multas eccłas
transiens. fideliũ defunctoꝵ memoriam sollennizari fecit.
In italia crescens patriciatu romanoꝵ arrepto. con¬
tra ottonem imperatorem rebellat.

Expanded text:
primo die Novembris solemnitas omnium sanctorum agitur, ita sequenti die memoria omnium in Christo quiescentium celebretur. Qui ritus ad multas aecclesias transiens, fidelium defunctorum memoriam solemnizari facit. 3. In Italia Crescens patriciatu Romanorum arrepto contra Ottonem imperatorem rebellat.
Abbreviated transcription (Latin):
uocauit inũ de duodecim cardinalib quẽ multũ diligebat p̃ ceteris.
ce confessus ẽ dõ & sco petro &e toti eccłȩ se ualde peccasse in pastoralicura.
huȩ ei ad regendum cõmissa erat. & suadente diabolo contͣ humanũ genꝰ
odium & iram concitasse. postea uͦ sententiã quȩ in orbe t̾rarũ effusa ẽ pro
augm̃to xp̃ianitatis cepisse dicebat. Tunc demũ misit p̃dictũ confessorẽ
suũ ad imꝑatorẽ & ad totã eccłam. ut optaret illi indulgentiã: quia
finẽ uitȩ sue aspiciebat. & tã cito induebat se angłicam uestem: & dimi¬
sit acdissoluit uincula omium bannoꝵ suoꝵ imꝑatori & omi popło
cep̃iano uiuis & defunctis. clericis & laicis. & iussit eͥos abire de domo
deoderici. & amicos imꝑatoris ascendere.
Saxones urbẽ Wir burch osidentes ut ep̃m ipsiꝰ¬

Expanded text:
 cardinalibus, quem multum diligebat prae caeteris;  cardinalibus, quem multum diligebat prae caeteris; et confessus est Deo et sancto Petro, et toti Ecclesiae, se valde peccasse in pastorali cura, quae ei ad regendum commissa erat; et suadente diabolo contra humanum genus odium et iram concitasse. Postea vero frumentinam, quae in orbe terrarum effusa est, pro augmento charitatis coepisse dicebat. Tunc demum misit praedictum confessorem suum ad imperatorem, et ad totam Ecclesiam, ut optaret illi indulgentiam; quia finem vitae suae aspiciebat, et jam cito induebat se angelicam vestem, et dimisit ac dissolvit omnia jura . . . bannorum suorum imperatori, et omni populo Christiano, vivis et defunctis, clericis et laicis; et jussit suos abire de domo Deoderici, et amicos imperatoris ascendere. Saxones urbem Linaburch obsidentes, ut epis
Abbreviated transcription (Latin):
Ienricꝰ imꝑator maguntie regali & synodali
conuentu coacto. exigit ab om̃ib ut hildebranni depositionẽ & oibti
ordinationẽ sub scripto approbent. Cui aliqui manu & ore fauentes.
corde tam̃ hildebranno adberebant.
Herimannꝰ mettensis sibi absenti abiudicato ep̃atu. iterũ urbe pellit᷑.
Imꝑator in ep̃atu mettensium alterum mercennariũ supposuit. sed
oues xp̃i non audierunt uocem alienorum.
Imꝑator saxones aggreditur. illi pacẽ petunt & impetrant. pacti qđ om̃ib
ꝓꝓ hac rebellione ꝓscriptis sua restituant᷑. Qͦo qͥa factũ ñ ẽ iterũ rebellans
iucentore pre cunctis egberto comite imꝑatoris consanguineo.
Gualcherꝰ ex clero scĩ lamberti in anglia ep̃s angloꝵ odiis innocens
unpetitur. & in celebrando missã ab eis qͦsi alter stepħs p̃p martrrizat᷑.
Hildebranuꝰ papa qͥ & sregoriꝰ septimꝰ. apuo salernũ exulans moritur.
De hoc ita scriptũ repꝑi. Uolumꝰ uos scire qui ȩccłasticȩ curȩ solliciti esti.

Expanded text:
enricus imperator Maguntiae regali et synodali conventu habito, exigit ab omnibus, ut Hildebrandum deponant, et Guiberti ordinationem subscripto approbent: cujus aliqui manu et ore faventes, corde tamen Hildebrando adhaerebant. Hermannus Metensis sibi absenti abjudicato episcopatu, iterum urbe pellitur Imperator in episcopatu Mettensi unum et alterum mercennarium supposuit, sed oves Christi non audierunt vocem alienorum. Imperator Saxones aggreditur; illi pacem petunt et impetrant, pacti ut omnibus pro hac rebellione proscriptis sua restituantur. Quod quia factum non est, iterum rebellant; incentore pre cunctis Egberto comite, imperatoris consanguineo. Gualcherus ex clero sancti Lantberti in Anglia episcopus, Anglorum odiis innocens impetitur, et in celebrando missam ab eis quasi alter Stephanus papa martirizatur. Hildibrandus papa apud Salernum exulans, moritur. De hoc ita scriptum repperi: Volumus vos scire, qui aecclesiasticae curae solliciti estis,
Abbreviated transcription (Latin):
Muhauias sarracenoꝵ ãmiras cũ constantino imꝑatore firmat pa¬
ctum. ut sarracem romanis soluant tributũ. scilicet ꝑ singulos
dies nũmismata mille. & seruum. & equum.
Clodoueus rex corpus scĩ dyonisii parisiensis discooꝑiens minus
religiose licet cupide. os brachii eiꝰ fregit & rapuit: moxq in amen

Expanded text:
Muhavias Saracenorum amiras cum Constantino imperatore firmat pactum, ut Saraceni Romanis solvant tributum, scilicet per singulos dies nomismata mille et servum et equum. Chlodoveus rex corpus sancti Dionysii Parisiensis discooperiens, minus religiose, licet cupide, os brachii ejus fregit et rapuit; moxque in amen
Abbreviated transcription (Latin):
osephus autẽ uernaculus iudeoꝵ scriptor eirca hȩc tempora diei
pentecostes sacerdotes pͥmum cõmotiones locoꝵ & qͦsdã sonitus
sensisse testatur. deinde ex abdito templi repentinam subito
erupisse uocem dicentium. Transmigremus ex his sedib
Scribit autẽ supradictus uir qđ eodem anno pilatꝰ preses secreto
noctis imagines cesaris in templo statuerit. & hec seditionis
& turbarum iudeis causa extiterat.¬

Expanded text:
osephus etiam vernaculus Judaeorum scriptor, circa haec tempora die Pentecostes sacerdotes primum commotiones locorum, et quosdam sonitus sensisse testatur. Deinde ex adyto Templi repentinam subito erupisse vocem dicentium: Transmigremus ex his sedibus. Scribit autem memoratus vir, quod eodem anno Pilatus praeses secreto noctis imagines Caesaris in teet turbarum Iudeis causa exstiterit
Abbreviated transcription (Latin):
Cymon uxta eurimedonẽ ꝑsas nauali pedestriq certamine
suꝑat. & medicũ bellũ conqͥescit.
Anaxagoras moritur.
Heraclytus clarus habetur.
eliasib filiꝰ ioachim filii iħu filii iosedech. Fuit autẽ ez ras eruditissimꝰ
legis diuinȩ. & clarꝰ om̃ium iudeoꝵ magister. qͥde captiuitate reg̃ssi fu

Expanded text:
pedestrique certamine superrat: et Medicum bellum conquiescit. Anaxagoras moritur. Heraclitus clarus habetur. ximus habitus est Heliasib, filius Joachim, filii Jesu, filii Josedech. Fuit autem Ezras eruditissimus Legis divinae, et clarus omnium Judaeorum magister, qui de Captivitate regressi fu
Abbreviated transcription (Latin):
Sabinianus romanȩ eccłȩ .Lxuiꝰ. p̃sidet. Hoc tẽpore pauꝑ qͥdã
cum a nautis elemosinam peteret nec acciꝑet. dicente nauclero
desiste elemosinam petere a nobis qͥ nichil hic p̃ter lapides ha¬
bemꝰ. cum subiecisset pauꝑ omĩa gͦ uertantur in lapides: qͥcqͥd
manducabile in naui erat in lapides conuersum est: colore &
forma rerum earundem permanente
Fame romam aggrauante. romani gregorio pape iã defun
derogantes qđ thesauros eccłȩ sua nimia liberalitate dissipasset.
cum ñ adeẽt ꝑsona in quam exardescerent. memoriã nominiꝰᷤ
illiꝰ in libris eiꝰ delere uolebant: ac ꝑ hoc libros Gregorii pape
romanis exurere uolentib obstitit petrus diaconus. ꝓdens
sedentẽ uidisse sepiꝰ. idq confirmans iurisiurandi sacram̃to
max moriens ex condicto fidem fecit suo testimonio.
Post recharedũ apud wisigothos regnauit becthericꝰ anniꝰ.uii.

Expanded text:
Sabinianus Romanae ecclesiae 62u s presidet. Hoc tempore pauper quidam cum a nautis elemosinam peteret nec acciperet, dicente nauclero: Desiste elemosinam petere a nobis, qui nihil hic preter lapides habemus! cum subjecisset pauper: Omnia ergo vertantur in lapides; quidquid manducabile in navi erat, in lapides conversum est, colore et forma rerum eadem permanente. Fame Romam aggravante, Romani Gregorio papae jam defuncto derogantes, quod thesauros aecclesiae sua nimia liberalitate dissipasset, cum non adesset persona, in quam exarderent, memoriam nominis ejus in libris illius delere volebant. Ac per hoc libros Gregorii papae Romanis exurere volentibus obstitit Petrus diaconus, prodensedentem vidisse sepius; idque confirmans jurisjurandi sacramento, mox moriens ex condicto, fidem fecit suo testimonio. Post Richaredum apud Wisigothos regnat Bettericus annis 7.
Abbreviated transcription (Latin):
Karlomaniꝰ rex regis karoli fr̃ obit. pars regni eiꝰ partibus
saroli se unit. uxor eius cum filiis & authario franco ad desideri¬
um regem italiȩ confugit.
Hunaldꝰ dux aquitanie romã quasi ibi ꝑseueraturꝰ uenit. qui
ad langobardos fugiens apostatauit: ibiq ñ multo post lapidib
obrutus male periit.
Constantinꝰ imꝑator contra bulgares nauali p̃lio pugnaturus.
nauib suis fere duab milib impetu aquilonis contritis. totũ¬

Expanded text:
Karlomannus rex, regis Karoli frater, obit; pars regni ejus partibus Karoli se unit; uxor ejus cum filiis et Authario Franco ad Desiderium regem Italiae confugit. Hunaldus dux Aquitaniae Romam, quasi ibi perseveraturus, venit; qui ad Langobardos fugiens apostatavit, ibique non multo post lapidibus obrutus male periit. Constantinus imperator contra Bulgares navali prelio pugnaturus, navibus suis fere duabus milibus impetu aquilonis contritis, totu
Abbreviated transcription (Latin):
Clodoueus rex toringiam sibi subiugat.
Theodericꝰ rex oñs uicinarũ gentiũ reges & pͥncipes aut amicitia
aut affinitate sibi conciliat. & pacifice agens in locis celebrib rega¬
lia habitacula edificat.
Florebant hoc tempore launomatꝰ carnotensis fundator cenobii

Expanded text:
Ludowicus rex Turingiam sibi subjugat. Theodericus rex omnes vicinarum gentium reges et principes aut amicitia aut affinitate sibi conciliat, et pacifice agens in locis celebribus regalia habitacula aedificat. Florebant hoc tempore Launomarus Carnotensis, fundator cenobii
Abbreviated transcription (Latin):
luntperto maguntino. bertulfo treuerensi. Willeberto coloniensi.
nocte audite sunt uoces malignoꝵ sp̃uum int̾ se dolentiũ & con¬
querentrũ sea possessis du sedib debere expelli
Karolus rex francoꝵ defuncto fr̃uele suo lothario dũ lotharingiã
solus usurpare nitit᷑. ꝑ moderantiã & industriã ludouici fr̃is sui
b exercitu ludouici germanici uario euentu

Expanded text:
utperto Moguntino, Bertulfo Trevirensi, Williberto Coloniensi, nocte auditae sunt voces malignorum spirituum, inter se dolendo conquerentium, se a possessis diu sedibus debere expelli. Karolus rex Francorum, defuncto fratruele suo Lothario, dum Lotharingiam solus usurpare nititur, per moderantiam et industriam fratris sui Ludowici uelis dividerent. Ab exercitu Ludowici Germanici vario eventu
Abbreviated transcription (Latin):
laruit hoc tempore in italia ouido aretinꝰ multi
int̃ musicos nominis. in hoc etiam phẏlosophis p̃ferendꝰ: qđ ignotos
cantus etiam pueri faciliꝰ discunt ꝑ eiꝰ regulam ꝗͣ ꝑ uocẽ magistri aut
ꝑ usũ alicuiꝰ instrumenti. dũ sex litt̾̃is uł fillabis modulatĩ appositis
ad sex uoces quas solas regularit᷑ musica recipit. hisq uocib ꝑ flexu¬
ras digitoꝵ leuȩ manus distinctis. ꝑ integrũ diapason se ocłis & aurib
ingerunt intentȩ & remisse eleuationes uł depositiones earũdẽ sea uocũ
IConradꝰ imꝑator rebellantib sclauis ad eos debellan

Expanded text:
laruit hoc tempore in Italia Guido Aretinus, multi inter musicos nominis, in hoc etiam philosophis preferendus, quod ignotos cantus etiam pueri facilius discunt per ejus regulam, quam per vocem magistri aut per usum alicujus instrumenti; dum sex litteris vel sillabis modulatim appositis ad sex voces, quas solas regulariter musica recipit, hisque vocibus per flexuras digitorum levae manus distinctis, per integrum diapason se oculis et auribus ingerunt intentae et remissae elevationes vel depositiones earundem sex vocum. Cuonradus imperator rebellant
Abbreviated transcription (Latin):
Cosdroe rex ꝑsarum pacẽ cũ romanis facere nullo modo admittit.
A nastasius ꝑsa ex mago xp̃ianus & monachꝰ a ꝑsis captꝰ. post uerbera
uincula & carceres. post diutinã appensionẽ ꝑ unam manũ. tandem
absciso capite cum aliis seꝑtuaginta martyrizatur.
ciuitates a francis extortas ad Wisigothoꝵ ius redegit.

Expanded text:
osdroe rex Persarum pacem cum Romanis facere nullo modo ammittit. Anastasius Persa ex mago christianus et monachus, a Persis captus, post verbera, vincula et carceres, post diutinam appensionem per unam manum, tandem absciso capite, cum aliis 70 martyrizatur. civitates a Francis extortas ad Wisigothorum jus redigit.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmisso exercitu occidit multa milia eoꝵ.
Inter thurifmodum regera gepidarum & audohin regẽ langobardoꝵ:
conserto p̃lio albiunꝰ filiꝰ audohin thurisindũ filium thurismodi
extinguit. & uictoria langobardis cedit. Thurismodꝰ p̃ponens fidẽ
trȩ & dolori. eidẽ albiuino postea ad se sub fide uenienti dedit arma
filii sui thurisindi ab eo perempti.

Expanded text:
immisso exercitu occidit multa milia eorum. Inter Thurismodum regem Gepidarum et Audohin regem Langobardorum conserto prelio, Albuin filius Audohini Thurinsindum filium Thurismodi extinguit, et victoria Langobardis cedit. Thurismodus preponens fidem irae et dolori, eidem Albuino postea ad se sub fide venienti dedit arma filii sui Thurisindi ab eo perempti.
Abbreviated transcription (Latin):
Karolus imꝑator ꝑ omẽ imꝑium suũ legatos ad faciendũ uidiciũ
& iusticiam cunctis dirigit. &e legis capitula.xxiii. instituit.
Legati imꝑatoris karoli ab aaron ãmira uenientes. int̃ cet̾a mu¬
nera corpora etiam cypriani kartaginensis ep̃i & mr̃. & sperati
primi scillitanoꝵ martyrũ. & caput pantaleonis mr̃ in franciã
ipse constantinopoli annis. uiii. imperat.

Expanded text:
Karolus imperator per omne imperium suum legatos ad faciendum judicium et justitiam cunctis dirigit, et legis capitula 23 instituit. Legati imperatoris Karoli ab Aaron amyra venientes, inter cetera munera etiam ossa Cypriani Kartaginiensis martyris et Sperati primi Scillitanorum martyrum, et caput Pantaleonis martyris in Fran Constantinopolitanis annis 8 imperat.
Abbreviated transcription (Latin):
Magnentio apud augustidunũ arripiente imꝑiũ. constass ccclu¬
publica: uetranio murse. nepotianꝰ rome ĩꝑatores facti.
Rome popłs adũsꝰ magnentiacoᷤ rebellans. ab eraclida se¬
natore proditur¬
xini Nepotiani caput pilo ꝑ urbẽ circũlatũ. multȩq ꝓscrip eccliu¬

Expanded text:
Magnentio apud Augustodurium aripiente imperium, Constans puplica, Vetranio Mursae, Nepotianus Romae imperatores facti. Romae populus adversus Magnentiacos rebellans, ab Heracliada senatore proditur. Nepotiani caput philo per urbem circumlatum, multaeque proscripti
Abbreviated transcription (Latin):
pedes ab. latitudo sex. grossitudo duos pedes habebat
Tegati michaelis imꝑatoris int̾ ceta munera detulerunt ludouico
imꝑatori libros dẏonisii ariopagitȩ ab ipso conscriptos de ierarchia
id ẽ saero principatu petente ipso ludouico de greco in latinũ trans¬
latos: qui libri parisius in ipso scĩ martyris festo missi cũ gaudio sus
transfert a leodio ad andagium monasterium.
Rabbanus sophista & sui temporis poetarum nulli scđ̾s. fit abbas
fuldensis. qui multa de scripturis sc̃is disseruit. qͥ etiam librum
de laude scẽ crucis figurarum uarietate distinctũ difficili & mi¬
rando poemate cõposuit. & sergio papȩ scõ petro offerendũ misit.

Expanded text:
decim, latitudo sex, grossitudo duos pedes habebat. Legati Michaelis imperatoris inter cetera munera detulerunt Ludowico imperatori libros Dionisii Areopagitae, ab eo conscriptes de hierarchia, id est sacro principatu, petente ipso Ludowico de Greco in Latinum translatos. Qui libri Parisius in ipso sancti martyris festo missi, cum gaudio sustransfert a Leodio ad Andagium monasterium. Rabanus sophista et sui temporis poetarum nulli secundus, fit abbas Vuldensis; qui multa de sanctis scripturis disseruit, qui etiam librum de laude sanctae crucis, figurarum varietate distinctum, difficili et mirando poemate composuit, et Sergio papae sancto Petro offerendum misit.
Abbreviated transcription (Latin):
rome instituit hł augusti. ideo maxime ut popłm reuocaret aͥ
gentiliꝰ suꝑstitionis pompa. qđ adhuc sollennitabat in hac die ci¬
uitas exritu gentili ꝓ uictoria octouiani augusti de antonio & de
Diabolus iudeos in specie pseudo ꝓpħe moẏsen se eẽ mentiens sedu¬
xit. & ꝓmittens se in t̾ram ꝓmissionis eos reducturũ ad mare tns¬
fretandũ adduxit. ibiq eoꝵ multos multis modis perire fecte.
Quȩ res multis eoꝵ hoc ꝑiculo erutis credendi in xp̃m causa fuit.

Expanded text:
Romae instituit Kal. Aug., ideo maxime, ut populum revocaret a gentili superstitionis pompa, quod adhuc sollemnizabat in hac die civitas ex ritu gentili pro victoria Octaviano Augusto de Antonio et Cli. Diabolus Judeos in specie speudoprophetae Moysen se esse mentientis seduxit, et promittens se in terram repromissionis eos reducturum, ad mare transfretandum adduxit; ibique eorum multos multis modis perire fecit. Quae res multis eorum hoc periculo erutis credendi in Christum causa fuit.