comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ fieri uidit. p̃dictũ germanũ
eiꝰ affuisse truidonẽ Erat enĩ
eis tnͣsitꝰ ꝑ castrũ nanitonis.
interritorio senonũ. et iuueĩs
quidã cuiꝰ pedeni fistula occu¬
pau̾a̾t. p̃dicti patris bernardi.
tactũ et bñdictõne cũ multa
supplicaciõe petebat Sitnatꝰ
aũt statim qualuit. et post
pautissimos dies regressi ꝑ idẽ
opidũ. sanũ at in columẽ in-¬
uenerũt C eterũ sepediitꝰ bt̃i
uiri fr̃. ne ipso quidẽ poterat
cõpesti miracło. quo minꝰ ĩtre¬
paret euni. et p̃sũptiõnis argue¬
ret. qd acquieuerit tantere
hoĩem. tanta siquidẽ taritate

Expanded text:
vidit, praedictum germanum ejus adfuisse Guidonem. Erat enim eis transitus per Castrum-Nantonis in territorio Senonum, et juvenis quidam, cujus pedem fistula occupaverat, praedicti patris Bernardi tactum et benedictionem cum multa supplicatione petebat. Signatus autem statim convaluit, et post paucissimos dies regressi per idem oppidum, sanum atque incolumem invenerunt. Caeterum saepe dictus beati Viri frater ne ipso quidem poterat compesci miraculo, quominus increparet eum, et praesumptionis argueret, quod acquieverit tangere hominem: tanta siquidem charitate
Abbreviated transcription (Latin):
testĩonii uirũ. ut pro eadẽ
orare deberet Oui cũ ueĩss
ad eani. qiͣ ꝓphetito mox
usurpãs uerbo. ait ad illã
Noli inquiẽs mat̾ timere.
dignabit᷑ largiri Erit enĩ
uirscõ. ac de gente sua elec¬
tꝰ. uocabit᷑q magnꝰ in

Expanded text:
testimonii virum, ut pro eadem orare deberet; qui cum venisset ad eam, quasi prophetico mox usurpans verbo, ait ad illam: 'Noli', inquiens, 'mater, timere, dignatus est largiri. Erit enim vir sanctus ac de gente sua electus vocabiturque magnus in
Abbreviated transcription (Latin):
galliaꝵ urbe. q̃ ab oc¬
teano britãnico fere
ducentoꝵ milium
spacio seiũgit᷑. in uil¬
la cathialatense. q̃ a
p̃dc̃ta urbe sex tircit̾
milibꝰ ad septenitͥo¬
nalẽ plagã uergit.

Expanded text:
Galliarum urbae, quae ab oceano Brittanico fere ducentorum milium spatio seiungitur, in villa Catalacinse, quae a praedicta urbe sex circiter milibus ad septemtrionalem plagam vergit,
Abbreviated transcription (Latin):
ab ip̃o mox cõuersioĩs epordio. p̃¬
ueni̾t eũ dñs in bñdictionibꝰ dul¬
cẽdinis sue. qnͣta repleu̾it tͣcia
electioĩs: qͦmõ ab ubertate domꝰ
sue mebriauit eũ Ing̾ssꝰ est aũt
domũ illã pauꝑem spũ. et eo adhuc
temꝑe abstonditã. ac pene nullã
intentioẽ ibi moriendi acordibꝰ et
memoria hom̃ii. et spe delitestendi
et latendi tãqnͣ nas ꝑditũ. deo
alit̾ disponẽte. et eum sibi ĩ uas
electioĩs p̃ꝑante. ñ solũ ad ordĩem
monasticũ confortandũ ac dilatã¬

Expanded text:
exordio praevenerit eum Dominus in benedictionibus dulcedinis suae; quanta repleverit gratia electionis; quomodo ab ubertate domus suae inebriaverit eum. Ingressus est autem domum illam pauperem spiritu, et eo adhuc tempore absconditam ac pene nullam, intentione ibi moriendi a cordibus et memoria hominum, et spe delitescendi et latendi tanquam vas perditum; Deo aliter disponente, et eum sibi in vas electionis praeparante, non solum ad Ordinem monasticum confortandum ac dilatan
Abbreviated transcription (Latin):
Torpꝰ om̃e tenuissimũ et sie
curnibꝰ eratꝰ p̃a etiã subtilissiã
cutis. intenis modice rubens
Illo nimirũ qͥt qͥd caloris merat
naturał. assidua meditatio. et
studiũ satre cõpũctioĩs attrare¬
rat Cesaries ex flauo colorabat᷑
et candido. barbia subruffa. circa finẽ
uite eiꝰ resꝑsa canis Etatura mediot

Expanded text:
Corpus omne tenuissimum et sine Corpus omne tenuissimum et sine carnibus erat. Ipsa etiam subtilissima cutis in genis modice rubens; illo nimirum quidquid caloris inerat naturalis, assidua meditatio, et studium sacrae compunctionis attraxerat. Caesaries ex flavo colorabatur et candido; barba subrufa, circa finem vitae ejus respersa canis. Statura medio
Abbreviated transcription (Latin):
oem̃ botꝰ. ueni ad corpꝰ incomqͥ¬
natũ Ad cõtemplanda quippe
spũalia queq seu diuĩa. cum
trr̃a spũali. naturali qͣdam bir̃¬
tute pollebat mngenii. sortitꝰ n.
etiã ip̃e in hoc aiam bonã. sensua¬
litatẽ nõ curiose lastiuiã nec
suꝑbe rebellẽ. sed congaudẽtem
spuãlibꝰ bonis et studiis : et in
eis que ad deũ sũt sponte subdi¬
tã spũi. et ẜ uientẽ. corpꝰ etiã
nulliꝰ cõtaminatũ consensu
flagicii ad ẜuiendũ spũi. in
puicio dei aptissiniũ instrumẽtũ
Apparebat in carne eiꝰ grã q̃dã.¬
spũał tamẽ pociꝰ ꝙͣ carnał. in
uultu claritus p̃fultrebat. ñ terre¬
na utiq sed celestis. in ocłis ange¬
lita qud quedã puritas. et colũ¬
bina simplicitas radiabat Tan¬
ta erat int̾ioris eiꝰ hoĩs pulchri¬
tudo. ut euidentibꝰ quibusdam
indiciis foras erũꝑet. et de cumu¬
lo int̾nie puritatis et trr̃e copiose.
ꝑfusꝰ homo qͦ ext̾ior uideret

Expanded text:
essem bonus, veni ad corpus incoinquessem bonus, veni ad corpus incoinquinatum . Ad contemplanda quippe spiritualia quaeque seu divina, cum gratia spirituali, naturali quadam virtute pollebat ingenii; sortitusque est etiam ipse in hoc animam bonam, sensualitatem non curiose lascivam, nec superbe rebellem, sed congaudentem spiritualibus bonis et studiis, et in eis quae ad Deum sunt, sponte subditam spiritui et servientem: corpus etiam nullius contaminatum consensu flagitii, ad serviendum spiritui in servitio Dei aptissimum instrumentum. Apparebat in carne ejus gratias tamen potius quam carnalis. In vultu claritas praefulgebat, non terrena utique, sed coelestis: in oculis 1117 angelica quaedam puritas, et columbina simplicitas radiabat. Tanta erat interioris ejus hominis pulchritudo, ut evidentibus quibusdam indiciis foras erumperet, et de cumulo internae puritatis et gratiae copiosae perfusus homo quoque exterior videretur.
Abbreviated transcription (Latin):
Od̾ cũ cõtinui usus instancia in
conseietudinẽ mitte̾t. consuetudo
ip̃a qdãmõ uertebat in naturam.
tatioẽ spũali. tota octupata meõria.
uidens ñ uidebat. audiẽs ñ audiebat.
nichil sapiebat tustanti: uiꝑ aliꝙͥ
sensu aliqͦ corꝑis senciebat Iani
quippe ãnũ iñtetrrũ exegerat ĩ cella
nouicioꝵ cũ exiens inde. ignora¬
ret adhuc an haberet domꝰ ipsa
testudinẽ. ꝙͣ solemꝰ dice̾ celaturã
Nulto temꝑe freꝙ̃tau̾at intrãs
et exiens domũ eccłie. cũ in eius
capite ubi tres erãt. Unã tantũ
fenestrã ẽẽ arbitraretͫ Curiosita¬
tis enĩ sensu mortificato. nil hucꝰͥ
senciebat. uł si eũ forte aliqñ cõtĩ¬
trebat uide̾. meoria ut dictũ est ali-¬
bi occupata ñ adu̾tebat Eme me¬
moria quippe sensꝯsencientis minꝰ¬
bat in eo atrrã. ut in eo qͦ imple¬
tũ qͦdãmõ uide̾t᷑ esse ꝙ legitur
Puer eram ingeniosus. et sorti¬
tus sum aĩam bonã. et cũ magis

Expanded text:
Quod cum continui usus instantia in consuetudinem mitteret, consuetudo ipsa quodammodo vertebatur in naturam: tatione spirituali tota occupata memoria, videns non videbat, audiens non audiebat; nihil sapiebat gustanti, vix aliquid sensu aliquo corporis sentiebat. Jam quippe annum integrum exeNovitiorum, cum exiens inde ignoraret adhuc an haberet domus ipsa testudinem, quam solemus dicere caelaturam. Multo tempore frequentaverat intrans et exiens domum ecclesiae, cum in ejus capite, ubi tres erant, unam tantum fenestram esse arbitraretur. Curiositatis enim sensu mortificato, nil hujusmodi sentiebat; vel si forte aliquando eum contingebat videre, memoria, ut dictum est, alibi occupata non advertebat. Sine memoria quippe sensus sentientis nullbat in eo a gratia, ut in eo quoque impletum quodammodo videretur esse quod legitur: Puer eram ingeniosus, et sortitus sum animam bonam; et cum magis
Abbreviated transcription (Latin):
estimãs aut cogitans. pociꝰ ad
custõdiã cordis sui. et ꝓpositi con¬
stanciã. liͦ semꝑ in corde sẽpe etiã
iii ore habebat wernarde. bernar¬
de. ad quid uenisti : Et sit̃ de¬
doce. a pͥma die in cellã nouitioꝵ
ingressa. ipse cepit agre ini semetip̃o
qd̾ alios erat docturꝰ Ipẽ cũ noui¬
cius eẽt. in nullo sibi partens. in¬
stabat oĩmodis mortifitare ñ solũ
ꝯcupistencias carnis q̃ ꝑ corpus
flũt. sod et sensꝰ ipõs ꝑ quos fuit
Cũ enĩ iam m̃t̾ioris sensu illuĩati
amoi̾s. dulciꝰ ac freꝙ̃ciꝰ sentire

Expanded text:
aestimans aut cogitans, potius ad custodiam sui cordis, et propositi constantiam, hoc semper in corde, saepe etiam in ore habebat: « Bernarde, Bernarde, ad quid docere : a prima die in cellam Novitiorum ingressus sui, ipse coepit agere in semetipso quod alios erat docturus. 16. Ipse cum Novitius esset, in nullo sibi parcens, instabat omnimodis mortificare non solum concupiscentias carnis, quae per corpus fiunt, sed et sensus ipsos per quos fiunt. Cum enim jam interiori sensu illuminati amoris, du
Abbreviated transcription (Latin):
aconstitucione domꝰ cisterciensis.
decimo .uͦ ẜuꝰ dei bernardꝰ ãnos
cium iñgressꝰ cũ sociis ampliꝰ
iuigo xͥ. collum submisit Ab illa
aũt die dedit dñs bñdictionẽ. et
uinea illa dñi sabaoth. dedit fructũ
siũ. extendens palmites suos usq
ad mare᷑. et ultra mare ꝓpagines

Expanded text:
constitutione domus Cisterciensis quindecimo, servus Dei Bernardus annos cium ingressus, cum sociis ampliusjugo Christi collum submisit. Ab illa autem die dedit Dominus benedictionem, et vinea illa Domini Sabaoth dedit fructum suum, extendens palmites suos usque ad mare, et ultra mare propagines
Abbreviated transcription (Latin):
te. frdt̾i mererẽt᷑ fieri xpi no¬
minis cõfessores. quos catho¬
lica post modũ gaudet mater
ecclia ꝓmeruisse martyres
et fidei bellatoẽs. q̃ letabatur
ni apłis tãtos se hr̃e duces atz
rectores Oui siquidẽ cũ ĩmin̾e
suas cernerẽt passiones. que¬

Expanded text:
 multi mererentur fieri Christi nominis confessores, quos catholica postmodum mater Ecclesia, promeruisse martyres et fidei bellatores, quae laetabatur in apostolis tantos se habere duces et rectores. Qui si quidem cum imminere suas cernerent passiones, qu
Abbreviated transcription (Latin):
et in toto orbe suis pñcia et tem¬
poribꝰ nr̃is meõria fulgent In
hac sumoꝑe urbe. tẽꝑibꝰ cycro¬
pis et menãdri regũq succedẽ¬
tiũ. cultꝰ simulat᷑orũ et statuaꝵ
adoratio. ydolorũq suꝑsticiosa
religio pͥͦ est reperta. et sanctio
sui est minerue sacrata. et ip̃i
eiꝰ de noĩe nomẽ aptatũ Gec
pͥma cũctarũ urbiũ leges cõdi¬
disterminata signatur¬

Expanded text:
et in toto orbe suis praesentia, et temet in toto orbe suis praesentia, et temporibus nostris memoria fulgent. In hac summopere urbe temporibus Cecropis et Menandri, regumque succedentium cultus simulacrorum et statuarum adoratio, idolorumque superstitiosa religio primo est reperta, et sanctionsui est Minervae sacrata, et ipsi ejus de nomine nomen aptatum. Haec prima cunctarum urbium leges condidisterminata signatur
Abbreviated transcription (Latin):
una urbiũ magnaꝵ metropo¬
lis in cõfinio tracie prospicieẽ
lacedemonie t̾minos. posita me¬
dia int̾ acaiã et macedoniam
iacet Qua nichil hũit g̾tia cla¬
rius. situ t̾raꝵ eminẽtibꝰ. et
frequẽtibꝰ collibꝰ mõtuosa. ã¬
tiqua scͥptoꝵ facũdia. pr̃na uis¬
çera. et mat̾na ub̃a appellata
Nonici maris faucibꝰ bitallassi
more ĩterclusa. egeũ pelagus
aleua cõtingit. urbs ĩclita et ã¬
tiqua. sola p̃ter externũ ĩcre¬
mẽtũ gloriosa Quiꝰ ciuibꝰ nõ
dedit ĩitiũ collecta natiuitas.
sed q̃ ilł sedes eadẽ est et origo
Terraꝵ fertilitate opulẽta. fã¬
di et eloquẽtie nutrix. pħorũ
et sapiẽtiũ geĩtrix. arciũ lib̾aliũ
et diuitiarũ om̃i copia. p̃ urbibs
cũctis emicuit Mec sita est ĩ atti¬
ca elladis ꝓuĩcia. qua cycrops et
menãder retres grñosi splendue¬
rũt Uui apollo et cyt et ypocras
at aristotiles cet̾iq ĩuentores et
ꝓpatratores tociꝰ ꝑicie sũt exorti.

Expanded text:
una urbium magnarum metropolis in confinio Thraciae prospiciens Lacedaemoniae terminos, posita media inter Achaiam et Macedoniam jacet, qua nihil habuit Graecia clarius situ terrarum, eminentibus et frequentibus collibus montuosa, antiqua scriptorum facundia, paterna viscera et materna ubera appellata: Ionici maris faucibus, bithalassi more, interclusa, Aegeum pelagus a laeva contingit. Urbs inclyta et antiqua, sola praeter externum incrementum gloriosa: cujus civibus non dedit initium collecta nativitas: sed quae illis sedes, eadem est et origo: terrarum fertilitate opulenta, fandi et eloquentiae nutrix, philosophorum et sapientium genitrix, artium liberalium et divitiarum omnium copia prae urbibus cunctis emicuit. Haec sita est in Attica Helladis provincia, qua Cecrops et Menander, reges generosi, splenduerunt: ubi Apollo et Hippocras ac Aristoteles, caeterique inventores et propagatores totius peritiae sunt exorti,
Abbreviated transcription (Latin):
mi inclinato. toto eciã corꝑe
deuotissime bñdictõnẽ hau¬
rire Ouibꝰ ip̃e copiosam t̾ͥ¬
buẽs: elemosinã. uilissimã
panis tortã. ab eis eg̾diens
ꝓ bñdictõe sibimet uendica¬
bat Quã pro magno mune̾

Expanded text:
mi inclinato, toto etiam subtildevoti sime benedictiones haurire, quibus ipse copiosam tribuens eleemosynam, vilissimam panis tortam ab eis egrediens pro benedictione sibimet vindicabat, quam utique pro magno munere
Abbreviated transcription (Latin):
regule sollerter tenebat. solẽ¬
miacense moͣst̾iũ in ꝑtibꝰ
occiduis luiꝰ religioĩs exti¬
tit capͭ. ex qͦ demũ mlt̾i
sũpserũt ĩicium et exemplũ

Expanded text:
regulae sollerter tenebat, Solemniacense monasterium in partibus occiduis huius religionis extitit caput, ex quo demum multi sumpserunt et initium et exemplum,
Abbreviated transcription (Latin):
de uolatilibꝰ modĩcũ quid gu¬
stasse Ceterũ u̾ ꝑacta refet¬
tione. singlis quoꝵ antea ca-¬
pita lauerat et manꝰ. demũ
abluens. pedes. deosculabatur
nẽt alto sopore quiestẽ. ad hi¬
bitis secũ paucis fidissimis
famlis. si eẽt cĩtas castrũ uł
iam nocte circuibat peneĩuisꝰ¬
Od̾ si eccł̾i̾a in loco hospicii ñ
simulabat se quiesc̾e. strato ẜ
mox ut eiꝰ cubicularii obdor¬
missent. eiectũ se de lcũlo totũ
ꝓsternebat in pauimẽtũ Ibiq
oĩ noctis spacio trãsacto. cũ
aurora dei daret ĩiciũ iterũ
se reddebat thoro Iioc autẽ
agebat ob ostentationẽ decli¬
nandã. illi soli cupiẽs palam
fiei q̃ dixit Ora prẽm tuũ
quippe faciebat eligiꝰ. et in
itine̾ et in ꝓp̾a domo. et hic
laicali hĩtu dño largiente de¬

Expanded text:
de volatilibus modicum quid gude volatilibus modicum quid gustasse. Caeterum peracta refectione, singulis quorum antea capita laverat et manus, demum abluens pedes deosculabatur rneret alto sopore quiescere, adhibitis secum paucis fidissimis famulis, si esset civitas, castrum, vel jam nocte circuibat pene invisod si ecclesia in loco hospitii nonsimulabat se quiescere strato, sed mox ut ejus cubicularii obdormissent, ejectum se a lectulo totum prosternebat in pavimentum, ibique omni noctis spatio transacto cum aurora diei daret initium, iterum se indebat thoro. Haec autem agebat ob ostentationem declinandam, illi soli cupiens palam fieri, qui dixit: Ora Patrem tuum quippe faciebat Eligius et in itinere et in propria domo; et hic laico habitu Domino largiente de
Abbreviated transcription (Latin):
Umq ad mãsionem
cłm int̾iret mittebat pu̾os
fideles. qui oĩa late uagan¬
tes scrutarent᷑ loca mãsio¬
nis Et sicubi possẽt mẽdicos
om̃s quos reꝑissent. ad seaut
adduci. aut terte deportai
iubebat ¶uibꝰ ip̃e octͬrens.
si morbidũ uide̾t medebat᷑.
si putͥdas hñtem carnes
ip̃e saniem radebat. ut tũ¬
btõ iob dice̾ poss flebam
quõdã suꝑ eũ qui affluctꝰ
ea̾t. et ꝯpaciebat᷑ aiã mea
pauꝑi Porro si horrencia
ꝯspice̾t ora. ꝓpͥo palatũ ꝑfrĩ¬
cans digito. dolorẽ leniter
mulcebat morbidũ Sic n¬
mirũ oĩa tũ cura et diligẽ¬
tia ꝑficiẽs. cõponebat cũctos
Postremo ipẽ gr̃as dõ agẽs.
una tũ eis sumebat cibũ.
s plꝰ ꝙͣ illi exiguũ Deniq
cũ ipi cauĩbꝰ uterẽt᷑ et uino.
hic pane procilr. et pauxil
nũ hausit in poculo De car¬
aliqͥd dice̾. qñ quidẽ eas post
ꝓpositũ. n ͨ ede̾ passꝰ sit nec
spacio. una tñ die. eũ meĩnerĩ
pp̃ hospitẽ caĩtate exigente.

Expanded text:
umque ad mansionem culum introiret, mittebat pueros fideles qui omnia late vagantes scrutarentur loca mansionis, et sicubi possent mendicos, omnes quos reperissent ad se aut adduci, aut certe deportari jubebat, quibus ipse occurrens, si morbidum videret, medebatur; si putridas habentem carnes, ipse saniem radebat, ut cum Job dicere posset: Flebam quondam super eum qui afflictus erat; et compatiebatur anima mea pauperi . Porro si horrentia conspiceret ora, proprio palatum perfricans digito, dolorem leniter mulcebat morbidum; sic nimirum omnia cum cura et diligentia perficiens, componebat cunctos postremo ipse gratias Deo actitans, una cum eis sumebat cibum, sed plusquam illi exiguum: denique cum ipsi carnibus uterentur ac vino, is pane pro cibo, et pauxillnum hausit in poculo: de caraliquid dicere, quandoquidem eas post propositum nec edere passus sit, nec spatio una tantum die eum meminerim propter hospitem charitate exigente
Abbreviated transcription (Latin):
oĩbꝰ qͥ aderãt incussit t̾ro¬
rem Quo diuciꝰ uoteftͭate.
cutͬrerũt custodes ad edem.
mltũ ab eo sciscitantes. qͥd
sibi uelint huiꝰͥ uoces Tũt
ille interrupẽs u̾ba. manuq
porrecta surgẽs cito a paui¬
mẽto. cep ͭ anibulãe libero
gͥssu. collaudãs et bñdicẽs
sanitatis sue auctorẽ dm̃n

Expanded text:
ibus qui aderant incussit terrorem; quo diutius vociferante, cucurrerunt custodes ad eumdem, multum ab eo sciscitantes quid sibi velint hujusmodi voces. Tunc ille interrumpens verba, manuque porrecta surgens cito a pavimento coepit ambulare libero gressu, collaudans et benedicens sanitatis suae auctorem Domin
Abbreviated transcription (Latin):
in diu̾sa occupatis. nullꝰ
ad horã ex tustodibꝰ esset
ĩtrorsũ Cũ subito uir qͥdã
conscĩa sauciꝰ cupiditate
accensꝰ. captato ut fur a¬
mito uesanie sue secreto.
uelocit᷑ act̾rit ad sepulchꝵ
Et ĩpellente nefanda cupi¬
ditate. sollicite luc illucq
cͥtũ spiciẽs. cũ nullũ adesse
c̾nerẽt. nĩ timuit miser ex
pendenciis aureis q̃ illic
pro ornatu sepulchri ĩnueinum̾e
dependebant q̃dã clancule
p̃su̾e E cũ unã ex cate¬
nis aureis in qͣ dependõ ui¬
debat᷑ id ꝙ raꝑe uolebat
uiolẽt᷑ ad se tͣctam rupisset.
tantꝰ mox ad tͣhẽtis ĩpul¬
sum sonitꝰ prosiliuit. ut
custodes lõge foi̾s positi.
ĩ eccłi̾a crederẽt eportũ Uñ
et confestim ueloti tursu ad
eccli̾̃az ꝓperantes. ĩueniũt
furẽ in ip̃o uasilice limine
cũ direptis diuĩtꝰ detineri.

Expanded text:
ullus ad horam ex custodibus superesset introrsus: cum subito vir quidam conscientia saucius, cupiditate accensus, captato ut fur amico vesaniae suae secreto, velociter accurrit ad sepulchrum, et inpellente nefanda cupiditate, sollicite huc illucque circumspiciens, cum nullum adesse cerneret, non timuit miser ex pendentiis aureis, quae illic pro ornatu sepulchri innumerae dependebant, quaedam clancule praesumere. Sed cum unam ex catenis aureis, in qua dependere videbatur id quod rapi volebat, violenter ad se tractam rupisset, tantus mox ad trahentis inpulsum sonitus prosilivit, ut custodes longe foras positi, in ecclesia crederent exortum. Unde et confestim veloci cursu ad ecclesia properantes, inveniunt furem in ipso basilicae limine cum direpta divinitus detineri
Abbreviated transcription (Latin):
ep lõgo iain temꝑe
toto corꝑe tabidꝰ Oui au¬
diẽs de mlt̾i moĩs btĩ eligni
miracłia. peciit se ex fide
ĩ t̾ram. oĩbꝰ pene dissolutis
mẽbris. uid ͭ subito aꝑte se¬
pulchri. ꝙ̃dam splendoi̾bꝰ
radiũ mita̾e̾. at ĩ sua ta¬
inida et trelida m̃bra miꝑ
ĩ modũ resplẽde̾ Et ꝓtinꝰ
pauore magno ꝑcussa. cep ͭ
repente calefieri. at ubertĩ
sudarestiade̾ ideinde cũ totũ erpꝰ
ĩfũde̾t᷑ ex humore maͣmẽte.
ꝯfestim cũ ip̃o sudo̾e̾ ueluti
qͥs ouũ depellit. exiens cũc¬
ta putredo lepre. nitidam
ac mũdissimã reliquit cor¬
ꝑis cutem Et ꝯtimio exur-¬
gẽs qui fueãt etrer. ita sa¬
nꝰ at illesꝰ ab ecclĩa ꝓcessit.

Expanded text:
ex longo jam tempore toto corpore tabidus, qui addiscens de multimodis beati Eligii miraculis, petiit se ex fide in terram omnibus pene dissolutis membris, vidit subito a parte sepulcri quemdam splendoris radium micare, atque in sua tabida et gelida membra mirum in modum resplendere, et protinus pavore magno perculsus coepit repente calefieri, atque ubertim sudare; deinde cum totum corpus infunderetur ex humore manante, confestim cum ipso sudore veluti quis ovum depellit exiens cuncta putredo leprae nitidam ac mundissimam reliquit corporis cutem: et continuo exsurgens qui fuerat aeger, ita sanus atque illaesus ab ec
Abbreviated transcription (Latin):
ipm sonitũ ad se delatum.
uł qͥd illic aget̾ ꝑcũctãtur
Tũt miẜer furata ĩ mediũ
ꝓ ferens. qpulsꝰ estꝯfiteri.
se eisdem ablatis silent᷑ uo¬
luisse aufugẽ. s nullatenꝰ
potuisse exͣ limitẽ eccłie
pedẽ ꝓferre Git tr ͦ furtũ
tũ pudore restituens. ueiãt¬
q facinois sui toto torde de¬
poscens. ex loco mouei̾ po¬
tuit. et ab eisdem miẜicor¬
dit̾ dimissꝰ liber discessit

Expanded text:
itum ad se delatum, vel quid illic ageret, percunctantur; tunc vero miser furata in medium proferens, conpulsus est confiteri se eisdem ablatis silenter voluisse aufugere, sed nullatenus potuisse extra limitem basilicae pedem proferre. Sic ergo furtum cum pudore restituens veniamque facinoris sui toto corde deposcens, et ex loco moveri potuit, et ab eisdem misericorditer dimissus, liber discessit
Abbreviated transcription (Latin):
claudo sanato Cͫ .xuii.¬
Riꝰ nichilonũꝰ uir
mũ tempꝰ arcebat᷑ oĩmo¬
dis gressu. repẽs bacterio
corꝑe curuo ¶uni et ip̃e au¬
diẽs eximia q̃ fierent a
scõ uiro miracła. ad hibi¬
ta itinei̾s ãminicła. delatꝰ
est eid eiꝰ basilicã Cñq tũc
tempꝰ ĩstaret dies utĩ eligii
natalis. deportatꝰ ille ad
se pulchy. copͭ flagitare re¬
mediũ Et ecce suꝑueĩente
nocte. cũ decũbe̾t in pauimẽ¬
to etrer. adueiẽns ilico scũs.
tus
cepit eiꝰ extende̾ artꝰ Quo

Expanded text:
claudo sanato. Alius nihilominus vir imum tempus arcebatur omnimodis gressu, repens bacterio corpore curvo; quique et ipse audiens eximia quae gererentur a sancto viro miracula, adhibito itineris adminiculo delatus est ad ejus basilicam. Cumque tunc temporis instaret dies beati Eligii natalis, deportatus ille ad sepulcrum coepit flagitare remedium: et ecce superveniente nocte cum decumberet in pavimento aeger, adveniens illico sanctus tus, coepit
Abbreviated transcription (Latin):
fũde̾t. merũq ac panẽ
manu ꝓpͥa p̃beret S quid
liec diuciꝰ narrãdo ĩmoror ͤ
Ita fateor nũꝙͣ uidi sic stu-¬
diũ feruere. nusꝙͣ in gal¬
audiui expleri Posset enĩ
quis ut raro arriꝑe. sed
uix aut difficile ꝑpetuo ten̾e

Expanded text:
funderet, merumque ac panem manu propria praeberet. Sed quid haec diutius narrando immoror? Ita, fateor, nunquam vidi studium fervere, nusquam in Galaudivi expleri: posset enim quis vel raro arripere, sed vix aut difficile perpetuo tenere;
Abbreviated transcription (Latin):
dignꝰ In oꝑe docilis. in
spe lõganimis Il collo quio
sapiẽs. in ꝯsilio prudens
In corrigendo uehemens.
i diligendo ardens Ini ad¬
u̾sis paciẽs. in ꝑicłis fortis
Ii disciplĩs mãsuetꝰ. in
elemosinis largꝰ Ini studiso
assiduus. metu mortis sol

Expanded text:
in opere docilis, in spe longanimis, in colloquio sapiens, in consilio prudens, in corrigendo vehemens, in diligendo ardens, in adversis patiens, in periculis fortis, in disciplinis mansuetus, in eleemosynis largus, in studiis assid
Abbreviated transcription (Latin):
bona ut decet queat ꝓsequi ͨ
Idem semꝑ robustꝰ. ad u̾tu¬
tis instanciã se exc̾cens. ꝯstã¬
tissime in cepto ꝓposito ꝑse¬
uet uerabat Eadem in cor¬
de huĩlitatis. eadem in uultu
gͣuitas eat Eandem pau¬
ꝑibꝰ curã. eandẽ ut priꝰ sol¬
q̃ cet̾is pompe fomẽtũ sbͥni¬
strare solet. ei plꝰ studiũ
abiectõis exhibuit Et uñ
alii ad tempꝰ uident᷑ extol¬
li. inde ip̃e ampliꝰ studuit

Expanded text:
bona, ut decet, queat prosequi? Idem semper robustus ad virtutis instantiam se exercens, constantissime in coepto proposito perseverabat; eadem in corde humilitas, eadem in vultu gravitas erat, eamdem pauperibus curam, eamdem ut prius soquae caeteris pompae fomentum subministrare solet, ei plus studium abjectionis exhibuit, et unde alii ad tempus videntur extolli, inde his amplius studuit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuidꝰ Delictũ ꝓpriũ caues.
alienũ ut suũ lugens Ple
ta docens Prot̾uos non
armis sed pacia uĩcens.
suꝑbos xꝑĩ iugo suauissiõ
subdens Semꝑ enĩ inob¬
sequiis pauꝑm. in diligẽ¬
cia ꝑeg̾noꝵ. ĩfacigabilit̾
ꝑdurabat Atz it a eis suñ
ĩpendebat obsequiũ. ut nͥ
qͥs fũdatam in xp̃o habe̾t
mẽtem. ꝓculdubio desp̾tui
duce̾t. talia coequalibꝰ p̃be.¬
picabilibꝰ ex hibebat iDdeni¬
q om̃i epãli pompa pꝰpo¬
sita. pplõꝵ agiĩẽ cõtempto.
clericoꝵ feꝙ̃tia spreta. Fa¬
mulãtiũ obsequiis relictis.
delcãbat᷑ ꝯsortiis Mabebat
enĩ seq̃stratim statutum
locũ. in q ͦ tertis quibusq
diebꝰ. egenos ac debiles
intromittẽs. ip̃e ut dudũ
ꝯsueuãt. famuloꝵ more sa¬
tagens. eis deuote ẜuiebat p
Ip̃e squalencia capita la
singulos munatos. nudos
eciã uestitos. qͣtifice dimitte¬
bat Ilłq ex una ꝑte exeũ¬
tibꝰ. alios si adessent eꝑ al¬
t̾a ꝑte ĩtromtti iũbebat

Expanded text:
gnis, delictum proprium cavens, alienum ut suum lugens, plebta docens, protervos non armis sed patientia vincens, superbos Christi jugo suavissimo subdens: semper enim in obsequiis pauperum, in diligentia peregrinorum infatigabiliter perdurabat, atque ita eis suum impendebat obsequium, ut nisi quis fundatam in Christo haberet mentem, procul dubio despectui duceret talia vel coaequalibus praepicabilibus exhibebat. Denique omni episcopali pompa postposita, populorum agmine contempto, clericorum frequentia spreta, famulantium obsequiis relictis, delectabatur consortiis; habebat enim sequestratum statutum locum, in quo certis quibusque diebus egenos ac debiles intromittens, ipse ut dudum consueverat famulorum more satagens satis eis devote serviebat, ipse squallentia capita lavsingulos muneratos, nudos etiam vestitos gratifice dimittebat, illisque ex una parte exeuntibus, alios, si adessent, ex altera parte intromitti jubebat;
Abbreviated transcription (Latin):
ad ictum feriencis processit.
tantã uiiii sue cla̾i̾tatis spar¬
sparsitfit. ut cũctorũ astanciũ ob¬
tutibꝰ oclõꝵ retonsis. ꝑ tem
maxiãm regionis illiꝰ i
diei clai̾tatem mutaret Uñ
om̃s quos eadem hoͣ uigi¬
lare cõtigeat. quiq rei tau¬
sam ignorabãt. magnũ
quoddã datũ celitꝰ signũ
estimabãt. Eat enĩ tnͣsacta
media nox. et nox quidem
obscura ualde et caliq fa
G procednte fulgore. qiͣ lux
diei ad tp̃s resplenduit. et
in tp̃e clai̾tas recessit Tut̃
ergo sacrũ ĩuentũ corpꝰ.
eligriꝰ cũ gaudio lacͥmabili¬
ciũ medela. ex maxilla scã
abstulit. at in gr̃a dei cõ¬
cedentis. gucta sanginis
exiuit Clauos qͦ mire
magnitudĩs. quos tẽpore
passioĩs eiꝰ ꝑsecutores cor¬
ꝑi ĩfixerant ex cerebro
cet̾isq artubꝰ austra̾tos.
sibi pro reliquiis seq̃strauit
Capillos eciam pulchĩmos.
reliquiis seꝑacos delegauit
Dem̃ oloserio p̃ciosissi mo

Expanded text:
ad ictum ferientis processit, ad ictum ferientis processit, tantam vim suae claritatis sparsit, ut cunctorum astantium obtutibus oculorum retusis, partem maximam regionis illius in diei claritatem mutaret; unde omnes quos eadem hora vigilare contigerat, quique rei causam ignorabant, magnum quoddam datum coelitus signum aestimabant. Erat enim transacta media nox, et nox quidem obscura valde et caliginosa, sed procedente fulgore quasi lux diei ad tempus resplenduit, et in tempore claritas recessit. Tunc ergo sacrum inventum corpus Eligius cum gaudio lacrimabiltium medella ex maxilla sancta abstulit, atque in radice dentis gutta sanguinis exivit. Clavos quoque mirae magnitudinis, quos tempore passionis eius persecutores corpori infixerant, ex cerebro ceterisque artubus abstractos, sibi pro reliquiis sequestravit. Capillos etiam pulcherrimos reliquiis separatos delegavit. Deinde olosirico praetiosissimo
Abbreviated transcription (Latin):
cum adiutores eiꝰ ꝑ diu̾sa
ecclie loca temptando disc᷑¬
rerent. nullãqz ĩueniendi
spen caꝑent. lenit̾ ille om̃s
cõpescens. unũ eis locũ quo
nulla ẽẽ suspicio pot̾at. in
post̾i̾orẽ eccłie ꝑtẽ effodien¬
dũ designat Tũc om̃i la¬
lore ibi conu̾so. libent̾ iussis
obtemꝑant De fossaq iam
in altum ultͣ pedes decem
seu ampliꝰ t̾ra. ab spe iteꝵ
ĩueniendi corꝑis destũt
Et cũ t̾cia iam nox media
fluxisset arrepto eligiꝰ sar¬
culo. reiectoq amfibalo. cepͭ
totis uiribꝰ cum tereis et
lampadibꝰ. t̾ram scĩs effo¬
dere maĩbꝰ Cũq paululũ
ima fosse declinans. in latꝰ
cau̾ne scabare humũ cepis¬
set. mox repꝑit tumbai
sane uet̾rimã. tegentem
sime latꝰ ferisset sepulchri.
confestim forato tumulo.
tanta aodoris flagrancia
cum mimẽso lm̃e ex eo
manauit. ut eciã ip̃e scũs eli¬
giꝰ fulgore luĩs odoreq
ĩenarrabili ꝑcussꝰ. uix sub
sist̾e̾ potuiss Nam globꝰ
splendois qui ex tumulo

Expanded text:
cum adiutores eius per diversa ecclesiae loca temptando discurrerent nullamque inveniendi spem caperent, leniter ille omnes conpescens, unum eis locum, quo nulla esse suspicio poterat, in posteriora ecclesiae parte effodiendum designat. Tunc omnium labore ibi converso libenter iussis obtemperant, defossaquae iam in altum ultra pedes decem seu amplius terram, ab spe iterum inveniendi corporis destituuntur, et cum tertia iam nox media fluxisset, arrepto Eligius sarculo reiectoque amfibalo coepit totis viribus cum cereis et cum lampadibus terram sanctis effodere manibus. Cumque paulolum ima fossae declinans, in latus cabernae scabare humum coepisset, mox repperit cumbum sanae veterrimum, tegentem sime latus ferisset sepulchri, confestim forato tumulo, tanta odoris flagrantia cum inmenso lumine ex eo manavit, ut etiam ipse sanctus Eligius fulgore luminis odoreque inenarrabsistere potuisset. Nam et globus splendoris, qui ex tumulo
Abbreviated transcription (Latin):
stancia. ut plerũq sic faciẽ¬
ꝙͣadmodũ cũ t̾reno suolo¬
ip̃e statue̾t. id deum cõplere
ĩdubitant̾ crede̾t Dñ eciã
cũ a młtis dehortaret᷑. di¬
cebat Tu inquit dñe ihũ qͥ
oĩa nosti pͥusꝙͣ fiant tusis

Expanded text:
ut plerumque sic facienquemadmodum cum terreno suo loipse statueret, id Deum complere indubitanter crederet: unde etiam cum a multis dehortaretur, dicebat: Tu, inquit, Domine Jesu, qui omnia nosti priusquam fiant, tu s
Abbreviated transcription (Latin):
luiꝰꝰ. condicio mẽte eiꝰ titil¬
laret. cepͭ tandẽ sagaci ĩqui¬
sicõne. ꝑ basilice pauimẽtũ
huc illucq temptare. sicubi
sacratũ tumulũ poss dep̃hẽ¬
d̾e ẜed cũ nullatenꝰ indiciũ
tumuli reꝑiret. cepͭ a frĩbꝰ
destitui. proseꝙ̃tibꝰ cum
tremore int̾itũ illiꝰ. qui du¬
suꝑba mente concipiens.
lugubri morte uitã finiss
Necnõ antiquitatem corpis
longinquitate iam tꝑis cõ¬
sũpti. at ad nichilũ in pul¬
uerem redacti obitienͣs. co¬
nabant᷑ eũ acepto mẽtis
ꝓ posito reuocare Cũqz eusthꝰ¬
modi ĩpedimẽta afrĩbꝰ obi¬
cerent᷑. altiꝰ ille ĩgemiscens
aiebat Polite frẽs q̃so. noli¬
te ĩpedire deuocionẽ meã
Nam ego t̾do in t̾atorem
meun. ꝙ ñ me dignabit᷑ tã¬
to thesauro. tantũq mͥ desidã¬
to fraudare Tũt g⁰ attenciꝰ
ꝑsistens. leuauit tͥduanum

Expanded text:
onditio mentem eius stimularet, coepit tandem sagaci inquisitione per basilicae pavimentum huc illucque temptare, sicubi sacratum tumulum posset depraehendere. Sed cum nullatenus indicium tumuli reperiret, coepit a fratribus distitui, prosequentibus cum tremore interitum illius, qui dusuperba mente concipiens, lugubri morte vitam finisset; necnon et antiquitatem corporis longinquitate iam temporis consumpti atque ad nihilum in pulverem redacti obicientes, conabantur eum a coepto mentis proposito revocare. Cumque ei istiusmodi inpedimenta a fratribus obiceaiebat: 'Nolite, fratres, quaeso, nolite inpediri devotioni meae; nam ego credo in creatorem meum, quod non me dignabitur tanto thesauro tantumque mihi desiderato fraudare'. Tunc ergo adtentius persistens levavit triduanum
Abbreviated transcription (Latin):
habebant᷑. eo ĩuestigante. ac
nimio ardore fidei ĩdagante.
pateftã proderent᷑ Giquidem
nõnulla uenerabãt᷑ pͥus appło
in lotis quibꝰ nouerãt. et tñ
q ͦ in loco terciꝰ humata tege¬
rent᷑ prorsꝰ ignorabat᷑ Ex
eo gͦ temꝑe. q ͦ eligiꝰ põtifex
ꝯsecratꝰ. et eccli̾e pastor est
datꝰ. ab eo nõnulla ĩuenta
primũ ac sũmũ scm̃ martyrẽ
quĩtinũ. in pͥncipio ep̃at ꝰ sui.
grandi ĩstancia q̃sitũ. ꝓmouit
eiusdẽ loti datꝰ eẽt ep̃s. ex¬
titit quidã uir ĩprobꝰ. uoca¬
bulo maurinꝰ. ut uidebat᷑
pplõ hĩtu religiosꝰ. tantor in
regis palacio laudatꝰ Alt
ex hoc ut rei docuit exitꝰ.
mente tumidꝰ. corde ꝓt̾us.
et actõe dispensatꝰ Qui au¬
dacia sue p̃sũptione deceptꝰ. cepit
ut t̾ram sarculo scabare cepͭ.
manubriũ fossorii maĩbꝰ eiꝰ
inhesit Gicq miser opꝰ p̃sñp¬

Expanded text:
habebantur, eo investigante ac nimio ardore fidei indagante patefacta proderentur: siquidem nonnulla venerabantur prius a populo in locis quibus non erant, et tamen quo in loco certius humata tegerentur, prorsus ignorabatur. Ex eo ergo tempore quo Eligius pontifex consecratus, et Ecclesiae pastor est datus, ab eo nonnulla inventa primum ac summum sanctum martyrem Quintinum in principio episcopatus sui grandi instantia quae iteiusdem loci datus esset episcopus, extitit quidam vir inprobus, vocabulo Maurinus, ut videbatur populis habitu religiosus, cantor etiam in regis palatio laudatus atque ex hoc, ut regi docuit exitus, mente tumidus, corde protervus atque actione dissipatus, qui audatia suae praesumptionis deceptus, coepit ut terram sarculo scabare coepit, manubrium fossorii manibus eius inhaesit, sicque miser opus praesump
Abbreviated transcription (Latin):
pplõ. ut nullꝰ deĩceps ꝙͣuis
negociũ audẽt appet̾e Eligiꝰ
uo̾ cura pastorali suscepta.
statim in exordio sue ordĩa¬
cõnis cep assiduare erga lo¬
tũ illũ. Est enĩ haud procul
ab urbe u̾medense. in eosclz
loco. ubi quõdã martỹr ex
fluuio eleuatꝰ ab eusebia¬
romana. in mõte fua̾t tumu¬
latꝰ. Eligiꝰ ita diuĩõ nutu

Expanded text:
ut nullus deinceps quamvis negotium auderet appetere. Eligius ergo cura pastorali suscepta, statim in exordio suae ordinationis coepit assiduare erga locum illum: est enim haud procul ab urbe Vermandensi, in eo scilicet loco ubi quondam martyr ex fluvio elevatus ab Eusebia in monte fuerat tumulatus. Eligius itaque divino nutu
Abbreviated transcription (Latin):
Qd et de alio nichilo¬
minꝰ. solo auditu cõ
rasset. at demũ ad domũ
suã ueluti uictor rediret.
pͥus ꝙͣ domꝰ sue uestibu¬
lum ĩtroisset. ni uia mor¬
tuus est Ex qͦ nimirũ
pꝰ modũ tantꝰ pauor tre

Expanded text:
ed et de alio nihilominus auditu solo rasset, atque demum ad domum suam veluti victor rediret, priusquam domus suae vestibulum introisset, in via mortuum fuisse: ex quo nimirum postmodum tantus pavor cr
Abbreviated transcription (Latin):
spacia. ecce suꝑueniũt et alii
Tũc eligiꝰ ãterioĩs hore
mĩme recordãs. alia forte
mẽte intuens. ꝓtulit ꝙͣ pͥus
scrutatꝰ eat sportellã Et
ut eam apꝑuit. metallũ au¬
ri mdutũ repperit. at pau¬
ꝑibꝰ illico tͥbuit Sicq demũ
prioi̾s fr̃ĩ admirãdo recordãs.¬

Expanded text:
lii. Tunc Eligius anterioris horae minime recordans, alias forte mente intentus, protulit quam prius scrutatus erat sportellam, et ut etiam aperuit, metallum auri inditum reperit, atque pauperibus illico tribuit: sicque demum prioris facti admirando recordans
Abbreviated transcription (Latin):
adorãs et glificãs deũ. reu̾sꝯ
est in locũ suũ Tũc eligiꝰ
cep ͭ t̾ribilit̾ cõiurare puo̾s.
et cũctos comites suos. ne
quousqz ip̃e in corꝑe mane̾t.
rem gestã cuilibet hoĩ ĩdica¬
rent Magnoꝑe metuens.
metallo auri in sinu reꝑto.
die. cũ copiosã pauꝑi
młtitudo. ad eũ ꝯfluxissẽt.
totũ pene quitqͥt in auro
hẽre potãt eisdẽ erogauit
Cũq hiis discedentibꝰ alii
aduentassent. loculo auri sol¬
licite ꝑscrutato atz excusso.
nichil penitꝰ reꝑꝑit. ꝙ eisdẽ
tͥbue deberet Tũc ab uno ex
sius familiaribꝰ auri ꝙͣtita.

Expanded text:
ificans Deum, reversus est in locum suum. Tunc Eligius coepit terribiliter conjurare pueros et cunctos comites suos, ne quousque ipse in corpore maneret rem gestam cuilibet homini indicarent, magnopere metuens nmetallo auri in sinu reperto. die cum copiosa pauperem multitudo ad eum confluxisset, totum pene quidquid in auro habere poterat eisdem erogavit. Cumque his discedentibus alii adventassent, loculo auri sollicite perscrutato atque excusso, nihil penitus reperit quod eisdem tribuere deberet; deinde ab uno ex suis familiaribus auri quantita
Abbreviated transcription (Latin):
columẽ reddat Et mox ĩtro¬
ducens eũ in eccłia. p̾cepit
ꝓsternẽs se in t̾rã. diutissime
orauit Deĩde paululũ se eri¬
grens. cũ ad huc uide̾t clau¬
dũ iace̾. rursũ orõi incubuit
Et lacͥmabilit̾ p̃cem fũdens
tam ꝓlixe orauit. tãtasqz
latͥmas effudit. ut ꝑtem pa¬
uimẽti ubertas lac̾maꝵ huc
humectaret. ac ueluti riuulũ
de torrente ii t̾rã efficẽt
Tandem roboratq fide. erexit
se. et cũ magͣ fiducia ad egrũ
Et ꝯfestim ꝓ secuta est salus.
u̾bũ hoĩs dei. et ĩualuit eger
et surrexit Rã õs qͥ aderant
audiebãt cũ magno stupore.
iũcturas et neruos. atz oĩa
ossa clandi illiꝰ crussire et so¬
lidari S̾anꝰ gͦ fc̃o est ex illa
hoͣ . et ãbulabat exiliens et
bñdicẽs deũ cũ oĩ alacͥtate
fua̾t enĩ ex młtis iã ãnoꝵ
spaciis. uĩcli̾s artuũ ast̾ctus.
at ex hoc magis cũctos oc

Expanded text:
colomem reddat'; et mox introducens eum in ecclesiam, praecepit prosternens se in terram, diutissime oravit; deinde paulolum se erigens, cum adhuc videret claudum iacere, rursum orationi incubuit, et lacrimabiliter praecem fundens, tam prolixe oravit tantasque lacrimas effudit, ut partem pavimenti ubertas lacrimarum umectaret ac veluti rivolum decurrentem in terra efficeret. Tandem roboratus fide erexit se et cum magna fiducia ad aegrum Et confestim prosecuta est salus verbum hominis Dei, et invaluit aeger et surrexit; nam omnes qui aderant audiebant cum magno stupore iuncturas et nervos atque omnia ossa claudi illius cruscire ac solidare. Sanus ergo factus est ex illa hora et ambulabat exiliens et benedicens Deum cum omni alacritate. Fuerat enim ex multis iam annorum spatiis vinculis artuum adstrictus, a
Abbreviated transcription (Latin):
hate mͣ pietatẽ Ocłis cͥcem
Tũt ille ualde cõposite dissi¬
mulãs ac subridẽs. tu inqͥt
amice. nõ te nosti signare :
uirtute fugẽ. in qͦ ñ pot̾at

Expanded text:
habe in me pietatem, oculis crucem Tunc ille valde composite dissimulans ac subridens: Tu, inquit, amice, non te nosti signare? virtute fugere, in quo non poterat
Abbreviated transcription (Latin):
Uadam iterũ die cum
rioͣ quẽdã locũ adire ꝑaret.
explorãtes egeni ꝑ ꝙ iter
tnͣsiret. ꝑ auerũt se tũcti iupͣ
morẽ in ponte Quocũ eligiꝰ
aduẽtasset. singłisq ut so¬

Expanded text:
uadam iterum die cum rio quemdam locum adire pararet, explorantes egeni per quod iter transiret, paraverunt se cuncti juxta morem in ponte: quo cum Eligius adventasset, singulisque ut so
Abbreviated transcription (Latin):
hiis ꝯtenti simꝰ plam qui
uolũt diuites fiei̾. incidũt
intẽptacõem et laq̃um dya¬
boli Et hͦ iugit̾ ꝯsiderans.
faciebat sibi amicos de mã¬
mona miqͥtatis. qui se re
hec oĩa facẽt. ostentationẽ
penitꝰ fuge̾t. ne in hoc scło
landes liuãnas suo ꝓ oꝑe re
cipẽt G cũctis ip̃e amabilis.
pͥncipes diligebat ut frẽs.
uenerabat᷑ ut dños Eorũ
Uo̾ mĩstros ac uniu̾sir pala¬
ciĩ ordĩem q ͦ regalis freꝙ̃¬
tat᷑ ambicio. cordissimo sibi
caĩtatis cõglutinauãt uĩcło¬
et inclitqͣ. ita ut nullꝰ eisi¬
milis fu̾i̾t in cuc̃tis retro frã¬
coꝵ regibꝰ. in tm̃ diligebat
eũ. ut frequet caterus pͥn¬
ulla dilatõẽ ĩpetrabat Quit¬
qͥd u̾o adipisci potuiss. in
elemosinas egenciũ. in p̃cia
taptiuoꝵ. et in remedia de¬
biliũ expendebat Uñ et ip̃e
pͥnceps libentissiẽ p̃stabat.

Expanded text:
tenti simus; nam qui volunt divites fieri, incidunt in tentationem et laqueum diaboli . Et haec jugiter considerans faciebat sibi amicos de mammona iniquitatis, qui se rechaec omnia faceret, ostentationem penitus fugeret, ne in hoc saeculo laudes humanas suo pro opereed cunctis ipse amabilis, principes diligebat ut fratres, venerabatur ut dominos, eorum etiam ministros, ac universum Palatii ordinem, quos regalis frequentatur ambitio, concordissimo sibi charitatis conglutinaverat vincet inclytus, ita ut nullus ei similis fuerit in cunctis retro Francorum regibus, in tantum diligebat eum, ut frequenter catervis prinulla dilatione impetrabat, quidquid vero adipisci potuisset, in eleemosynas egentium, in pretia captivorum, in remedia debilium expendebat, un e et ipse princeps libentissime praestabat
Abbreviated transcription (Latin):
caĩtate securꝰ. Quo cum
ꝑueĩsset. britãnoꝵ pͥncipẽ
adiit. causas pacti indicaᷤ¬
et pacis obsidẽ recepit Et
cũ nõnulli iurgia ut bella
mutuo sibi indic̾e estĩarẽt.
tãta p̃fatum pͥncipem beĩ¬
gnitate et mãsuetudĩe atͣ¬

Expanded text:
itate securus. Quo cum pervenisset, Britannorum principem adiit, causas pacti indicavit, pacis obsidem recepit; et cum nonnulli jurgia eos vel bella mutuo sibi indicere aestimarent, tanta praefatum principem benignitate et mansuetudine a
Abbreviated transcription (Latin):
rediens demũ ꝑduxit secũ
regem cum mlt̾o exc̾citu.
gnĩs sui. eũq criolio in uil¬
la retri francoꝵ pñtans.
pacifice ꝯfed̾auit Qui copio¬
sa mua intulit. s uberiꝰ
mun̾atꝰ. ad ꝓp̾a rediit G
qͥs plene sufficiat enarrare.
qnͣtas in eodem itine̾ elemo¬
sinas eligiꝰ fec̾i̾t : Iã p̃ter
aurũ cet̾aq opes quas dist̾¬
buit. eciã cingulũ suũ au¬
ieũ elegãtissime aptatũ.
pauꝑibꝰ ac nctͣitatẽ paciẽti¬
ba disꝑsit. ut apte ei psal¬
miste uox poss ꝯgrue̾ dis¬
eiꝰ man in seculũ scliSꝑ¬

Expanded text:
iens demum perduxit secum regem cum multo exercitu generis sui, eumque Crioilo in villa regi Francorum praesentans, pacifice confoederavit; qui copiosa munera intulit, sed uberius muneratus ad propria rediit. Sed quis plene sufficiat enarrare quantas in eodem itinere eleemosynas Eligius fecerit? nam praeter aurum caeterasque opes quas distribuit, etiam suum cingulum aureum elegantissime aptatum pauperibus ac necessitatem patientibus dispersit, ut apte ei Psalmistae vox posset congruere: Disejus manet in saeculum s
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe tm̃ silenciũ studebat.
nusꝙͣ cap ͭ reflectẽs. nichilq
aliud intendens. ut uix ali¬
tũ spiramĩs eiꝰ quisꝙͣ au¬
dire posset sane frequẽt
diu̾ẜ ex causis. noctu et
matutĩs horis in regis ca¬
merã uocatꝰ nullatenꝰ ꝑ¬
gebat. priusꝙͣ suũ ꝓpositũ
in xp̃i ꝯpleret obsequium
Egrediens g᷑ domo. orõĩs
et crucis muniebat᷑ signo
Regrediẽs uo̾ domũ. oracio
occͣrebat ei priusꝙͣ sessio
Talit̾ nã agebat cũctis
diebꝰ uitesue. et hiis exc̃a¬
ciis. ad et̾nã prĩa iugit̾
anhielabat ¶Od britã¬

Expanded text:
opere tantum silentio studebat, nusquam caput reflectens, nihilque aliud intendens, ut vix halitum spiraminis ejus quisquam audire posset. Sane frequenter diversis ex causis et noctu et maturius in regis cameram vocatus nullatenus p priusquam suum propositum in Christi conpleret obsequium. Egrediens enim domum, orationis et crucis muniebatur signo; regrediens vero domum, oratio occurrebat ei prius quam sessio. Taliter nempe agebat cunctis diebus vitae suae et his exercitiis ad aeternam patriam iugiter anhelabat. Er
Abbreviated transcription (Latin):
eũ rex. ob deuocionẽ amorẽq
xp̃i expoliatũ. subripiens sibĩ
ip̃i. dabat ei ꝓpͥium ĩdumẽtũ
et cingulũ ddicebat eñ. nõ
ẽẽ dignũ. hos qui seculo mili¬
tant inced̾e̾ ĩornatos. et illos
qui ob xpp̃m tũcta sibi aufe¬
rũt ẽẽ ĩglorios Idemq apᵈ
regeni iĩtans. hẽbat mãsionẽ
assidue subiũctã cũ audadone.

Expanded text:
eum rex ob devotionem amoremque Christi exspoliatum, surripiens sibi ipsi dabat ei proprium et indumentum et cingulum; dicebat enim non esse dignum hos qui saeculo militarent incedere inauratos, et hos qui ob Christum cuncta sibi auferrent esse inglorios. Idemque apud regem habitans habebat mansionem assidue subjunctam cum Dadone;
Abbreviated transcription (Latin):
uens. et qiͣ apes prudentissiã
diu̾sos ex diu̾ẜ flores lugẽs.
in alueariũ sui ptoris optiã
q̃qz recondebat. Eãt ei ꝯsue¬
tudo in nocte ciliciũ añ lectũ
stern̾e̾. seq aut a pͥmo crepus¬
culo aut pꝰ paululũ quietis
illd submissõ capite ꝓstratũ
orare. sicq plerũq noctã

Expanded text:
ens, et quasi apis prudentissima diversos ex diversis flores legens, in alvearium sui pectoris optima quaeque recondebat. Erat ei consuetudo in noctibus cilicium ante lectulum sternere, seque aut a primo crepusculo, aut post paululum quietis illud submisso capite prostratum orare, sicque plerumque noctem
Abbreviated transcription (Latin):
marũ Cũ aũt ꝓlixe oraret.
pro quodã leuame int̾mit¬
tẽs orẽtionẽ orõnẽ psalmos
cõcinebat ex ordĩẽ Quibꝰ
lõge tantatis. ad lcĩonẽ
ilico accedebat Dũq satra
u̾ba ꝑt̾reret. uideres repẽte
supplicit̾ ocłos ad celũ leua¬
re. suspiria suspiriis iĩce̾.
fletũ lcõni misce̾. singultibꝰ
pͤtꝰ quat̾e̾. et ora lacͥmis

Expanded text:
m. Cum enim prolixe′ oraret, pro quodam levamine intermittens orationem, psalmos concinebat ex ordine, quibus longe cantatis ad lectionem ilico accedebat; dumque sacra verba percurreret, videres repente suppliciter oculos ad caelum levare, suspiria suspiriis iungere, fletum lectioni misceri, singultibus pectus quatere atque ora lacrimis
Abbreviated transcription (Latin):
eñ fcctuͣ ꝓlixꝰ. et facie rubi¬
cũdꝰ Gerebat cesariem for¬
mosam. et crinẽ circillatum
et prudẽtẽ uisũ Utebatur
quidẽ in primordio. auroet
gẽmis in hĩtu Mabebat qͦ
zonas ex auro et grẽmis
comptas. n ͨnõ et bursas elgũt᷑

Expanded text:
enim statura prolixus, et facie rubicundus; gerebat caesariem formosam, et crinem quoque circillatum,et prudentem visum: utebatur quidem in primordio auro et gemmis in habitu, habebat quoque zonas ex auro et gemmis comptas, necnon et bursas eleganter
Abbreviated transcription (Latin):
aũ figura dictionis in ordinero¬
boꝵ: cum decore compasita.E
paracligma uarratio ꝑ exemp
hortans aliqͤm aut det̾rens. I¬
et reliqua. Ret̾i ait aut̃ cumni a
sic impii nonsic de cet̾a. E sfic

Expanded text:
est figura dictionis in ordine verborum cum decore composita; est enim paradigma narratio per exempla, hortans aliquem, aut deterrens. Iet reliqua; deterruit autem cum ait: Non sic impii, no
Abbreviated transcription (Latin):
buntur. Aprissime contra ułe̾
ade ponit᷑ cuius facta nobis aduersa
manoꝰ gen̾i amarttudinem riort. S
intluxẽ. T ribus etgomodis hec preis¬
eationis forma constructa est dicend
uiter atq breuit mediocͥter pofuũs

Expanded text:
buntur. Aptissime contra illud Adae ponitur, cujus facta nobis adversa mano generi amaritudinem mortis inflixit. Tribus ergo modis haec praedicationis forma constructa est, dicendoviter atque mediocriter positum est
Abbreviated transcription (Latin):
Tt soluim eiuis non decidet. id ẽ
sermo ip̃ius nullo casu auerita¬
te discenit. s tanqͣm in albare palme
folia manentia sunt: ita & ista infira
ueritati cercis ꝓmisionib ꝑseuerant.
sicut in euangłio clitit᷑. Celũ & terra
transsibunt uerbaaũ mea non trans
sibunt. Et intuere tliũ uerba folus
arboris comꝑata. qͥa sicut illa fructꝰ
regunt sic ꝓmissiones suas & ista
custodiunt. Hec sunt aque spuales.
hec folia salutaria. de quib napo¬
calysi beatus iohannes clicit. Et o¬
stenit mͥ flum̃ aque uiue splet¬
didum tanqͣm cristallũ exiens de
thrmno dei uiui. In medio platee eiꝰ¬

Expanded text:
t folium ejus non decidet. Id est sermo ipsius nullo casu a veritate discedit, sed tanquam in arbore palmae folia manentia sunt, ita et ista infixa veritati certis promissionibus perseverant, sicut in Evangelio legitur: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non praeribunt . » Et intuere Domini verba foliis arboris comparata: quia sicut illa fructus tegunt, sic promissiones suas, et ista custodiunt. Haec sunt aquae spiritales, haec folia salutaria. De quibus in Apocalypsi beatus Joannes dicit: « Et ostendit mihi flumen aquae vitae, splendidum sicut crystallum, exiens de throno Dei et Agni. In medio plateae e
Abbreviated transcription (Latin):
ex utraq parie fumimis arborem
intte que faat fructum duodecies sii¬
Oniis men̾sibus reodens fructum su¬
um & folia atboris illius sunt ad sa¬
nitatemn gentium deꝑutita e¬

Expanded text:
ex utraque parte fluminis arborem vitae, quae facit fructum duodecies, singulis mensibus reddens fructum suum, et folia arboris illius sunt ad sanitatem gentium .
Abbreviated transcription (Latin):
us ille. qui humanum genꝰ
sima credulitate satiatuan
õ gustare pectare est &
& nus genus est preuari cationis a ta¬
libus cibis abstinete. fructus enimdicit᷑
afruendo. Et notandum quia dabit dit̾
qd̾ ad rationabilẽ sensum & ad offeren¬
us ꝑtinet uoluntatem. Nam licet &¬
alia ligna erumpentes inferant᷑ fructꝰ
hoc recte dare dicit᷑ quia et̾na p̃mia
donare monstratur

Expanded text:
s, qui humanum genus dulcissima credulitate satiavit! Unde non gustare peccare est; et potius genus est praevaricationis a cibis talibus abstinere. Fructus enim dicitur a fruendo. Et notandum quia dabit dixit, quod ad rationabilem sensum, et ad offerentis pertinet voluntatem. Nam licet et alia ligna erumpentes inferant fructus, hoc recte dare dicitur, quia aeterna praemia donare monstratur