comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Odiro diuitus his utit᷑ ⁊ ronouatur:
Eximus isponso resplendet lumine claro
scula iã celebrat.⁊ iponsę fȩdera firmat.
Cantica nunc resonant. paschalia tĩ pana ludunt.
ã uidet infacie lȩtꝰ dnmque dm̃que.
AUNITUR

Expanded text:
Odilo deliciis his utitur, et renovatur, Proximus et sponso resplendet lumine claro: Oscula jam celebrat, et sponsae foedera firmat. Cantica nunc resonant, paschalia tympana ludunt, Jam videt in facie laetus Dominumque Deumque. munitur
Abbreviated transcription (Latin):
regis babylloniȩ. & ꝓuita balthasar filiieiꝰ. ut sint dies
ipsoꝵ sicut dies celi suꝑ terrã. Et det dñs uirtutẽ nob̾. & illu¬
minet oculos nr̃os. ut uiuamꝰ sub ũbra nabuchodonosor¬
regis babylloniȩ. & subũbra baltasar filii eiꝰ. & seruiamꝰ eis
multis dieb & inueniamꝰ gr̃am inc̃spectueoꝵ. Et ꝓ nob̾ ip

Expanded text:
regis et Balthasar filii eius, ut sint dies ipsorum sicut dies caeli super terram; et det Dominus virtutem nobis et illuminet oculos nostros, ut vivamus sub uregis Babylonis, et sub umbra Balthasar filii ejus, et serviamus eis multis diebus, et inveniamus gratiam in conspectu eorum . Quia p
Abbreviated transcription (Latin):
Dednelonga p̾locutio fastichũ legentib gener&.
magisq parua audientibꝰ narratio feruor excit&
audiendi. issis optẽꝑans ur̃is. dõ uiuante narrandi
mulatu idoneo lingua parer&. laus c̃uersationis eiꝰ
& sc̃ĩtatis eiꝰ eloqͥ is mis ꝓferi nopoterit. qt in urx
religionis memoria man& Ex
NCIPIT UITA.
SANC TIU
ANS BER TI

Expanded text:
Sed ne longa praelocutio fastidium legentibus generet, – Sed ne longa praelocutio fastidium legentibus generet, – magisque parva audientibus narratio fervorem excitet andiendi, – iussis obtemperans vestris, Deo iuvante, narrandi mulatu idoneo lingua pareret, laus conversationis eius et sanctitatis eloquiis meis proferri non potent, quam in vestrae religionis memoria manet. INCIPIT VITA SANCTI ANSBERTi
Abbreviated transcription (Latin):
EUERENDO
Et oaũ honone amrectenoo exiauo saceudoti
xp̃i h iltberto & abbati coenobii fagta nellensis. minimꝰ
famulorũ dnĩ deruus ai gradus. Largiente diuina
miscđia narrare aggredimur actꝰ eximiȩ sc̃ĩtatis
ANS Be RTi pontificis ȩccłȩ rotomagensis. implendo
sas intali p̃cipuo oꝑe ualde coartor Hinc meietra¬
hente exiguitate sensꝰ ac uilitate ser monis þino
ꝓuocante ur̃x iocundȩ pat̾nitatis p̾cepto. cui inobę¬
dientes existere nefas ducimꝰ Ca tam̃ fide ꝗͣadnios
cdare c̃uersationis eiꝰ actꝰ ꝑuener̃. ipsius int̾cessio¬
nib adiuuantibꝰ lic& inerudito. fidelitam̃ ꝓine
mꝰ ȩloqͥo Et enĩ ut angłs inqͥt tobiȩ. secreta igis
reticer. bonũ ẽ. oꝑa aut̃ dĩ reueloqi oƿamũ for
cõstat Nẽgesta electorũ dñi silentio tegere. & non
adutilitatẽ atq a dedificationẽ alidentiũ inluce m
scriptis ꝓpalare. sumi corporis & igna uiȩ eẽ creditur
centis desiderii inm̃tibꝰ accenditur. fideliũ ppłoꝵ

Expanded text:
ENERANDO ET OMNI HONORE AMPLECTENDO EXIMIO SACERDOTI CHRISTI HILDBERTO ET ABBATI COENOBII FONTANELLENSIS MINIMUS FAMULORUM DOMINI SERVUS AIGRADUS. Largiente divina misericordia, narrare adgredimur actus eximiae sanctitatis Ansberti pontificis ecclesiae Rotomagensis, implendo sas in tali praecipuo opere valde coartor, hinc me retrahente exiguitate sensus ac vilitate sermonis, hinc provocante vestrae iocundae paternitatis praecepto, cui inoboedientes existere nefas ducimus. Ea tamen fide, qua ad nos clarae conversationis eius actus pervenerunt, ipsius intercessionibus adiuvantiut angelus inquit Tobiae: Saecreta regis reficere bonum est, opera autem Dei revelare optimum fore constat. Nam gesta electorum Domini silentio tegere et non ad utilitatem atque ad aedificationem audientium in lucem scriptis propalare, summi torporis et ignaviae esse creditur. centis desiderii in mentibus accenditur fidelium populorum.
Abbreviated transcription (Latin):
cio pollu coegit. Potentissimi c̃dã cunuchi necati. ꝑ qͦs pala¬
clũ: uꝑse. ant̾e c̃stabat. Cõp̃hensi prb̃i ac ministri uĩne ul¬
la ꝓbacione aperẽssione dãpnati. cũ om̃ib suis deducebant᷑. Om̃is sex
& ꝯ̾atis homines adexustionẽ rapti. Nec singuli qm̃ tanta erat multitu¬
do. igregatĩ cireũ date igni abiebant᷑ domestici. Alligatis adcollũ mola¬
Nã uidices ꝑom̃a tẽpla dispũ. uni u̾sos ad sacrifitia cogebant. Pleni car¬
ceres erant. Iorm̃toꝵ gñra inaudita excogitabant᷑. In ecui temere

Expanded text:
cio pollui coegit. potentissimi quondam eunuchi necati, per quos palacio pollui coegit. potentissimi quondam eunuchi necati, per quos palatium et ipse ante constabat, comprehensi presbyteri ac ministri et sine ulla probatione aut confessione damnati cum omnibus suis deducebantur. omnis sexus et aetatis homines ad exustionem rapti, nec singuli, quoniam tanta erat multitudo, sed gregatim circumdato igni ambiebantur; domestici alligatis ad collum molanam iudices per omnia templa dispersi uniuersos ad sacrificia cogebant. pleni carceres erant, tormentorum genera inaudita excogitabantur, et ne cui temere
Abbreviated transcription (Latin):
xtitit ii pamnios plurimos execrabilus animal decuis. qui
contra dm̃ cepit. pͣtinꝰ cader. Na ꝓfectus aduersũ carpos. qͥ
tũ datiã ioenãq occupauerant. statmq circũ uentus ababar
icũ magna exercit parte del&ꝰ nec sepultura qͥdã potuit ono¬
neri s exut̾ aenudꝰ ut hostẽ dĩ oportebat: pabulũ feris ac uolu¬
crib iacuit
N on multo post ualerianꝰ quoq ñdissimil furore correptus
impias manꝰ indõ intentauit: ⁊multũ qua iis breui tp̃re
iusti sangunis fudit. Et illũ dĩ noua ac singulari ꝓpene gen¬
re adfec̃ ut esso. posteris docum̃tũ ÷ aduontioi di sc̃ꝑ dignan¬

Expanded text:
xtitit enim post annos plurimos execrabile animal Decius, qui contra deum coepit, ut protinus caderet. nam profectus aduersum Carpos, qui tum Daciam Moesiamque occupauerant, statimque circumuentus a barbaris et cum magna exercitus parte deletus ne sepultura quidem potuit honorari, sed exutus ac nudus, ut hostem dei oportebat, pabulum feris ac uolucribus iacuit. Non multo post Valerianus quoque non dissimili furore correptus impias manus in deum intentauit et multum quamuis breui tempore iusti sanguinis fudit. at illum deus nouo ac singulari poenae genere adfecit, ut esset posteris documentum aduersarios dei semper digna
Abbreviated transcription (Latin):
uae iurtate tpsies didata sbe ibeo potesate fatiebate. Ion¬
hare adnerone delata eu uin aduerter& ud modo romes&
biꝙ cotidie maga multitudinẽ deficere acultu n doloꝵ.& adre¬
ligone noua tdanata. uor ustai transite. ut erat execrabilis
ac nocens tuanaies. ꝓsiliuit ad excidendũ celeste teraplui delendã¬
uie tafticiã. .prinus om̃ui ꝓsecutos di seruos p&rũ cruci ad
ne polt sui. Deiectus itaq faftigio immperi ac deuolutas auiimo
sit tioniis impetens nusqua repente coparatt ut ne sepulture
pde locus int̾ra tã male bestiȩ apparer&. Unde illũ quidam
defen diedunt eie rans latum. ac uiliũ teseruatũ. Sibilla di¬

Expanded text:
data sibi ab eo potestate faciebat. conqua re ad Neronem delata cum animaduerteret non modo Romae, sed ubique cotidie magnam multitudinem deficere a cultu idolorum et ad religionem nouam damnata uetusta transire, ut erat execrabilis ac nocens tyrannus, prosiliuit ad excidendum caeleste templum delendamque iustitiam et primus omnium persecutus dei seruos Petrum cruci adfixit, deus uexationem populi sui. deiectus itaque fastigio imperii ac deuolutus a summo tyrannus impotens nusquam repente comparuit, ut ne sepulturae quidem locus in terra tam malae bestiae appareret. unde illum quidam deliri credunt esse translatum acuiuum reseruatum, Sibylla di
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus dima tender&. Post quã. uͦ. ad psequendũ iustũ ppłm ĩstinc¬
tu demon uneitatus ẽ. tẽ traditus inmanus inimicqꝵ luit poe¬
captit ui aliaq nobilia mon inta feciss&: senatus ita nom̃
ei ꝑsecutus ẽ ut neq ⁊miginũ neq tituloꝵ eiꝰ relinqueren
ulla uestigia. Graussime detr&is xia mortuo notã in
tcomani imperas elauu aegumnq teruer. mullos imicor anp
passa⁊ manꝰ suas inuiiente. occidenteꝙ. poriex̃: ut iam nal̃

Expanded text:
aduersus dominum tenderet. postquam uero ad persequendum iustum populum instinctu daemonum incitatus est, tunc traditus in manus inimicorum luit poeCapitolium aliaque nobilia monumenta fecisset, senatus ita nomen eius persecutus est, ut neque imaginum neque titulorum eius relinqueret ulla uestigia, grauissime decretis etiam mortuo notam inuRomani imperii clauum regimenque tenuerunt, nullos inimicorum impetus passa manus suas in orientem occidente
Abbreviated transcription (Latin):
uirib colonon desererenter agn uulture. uerterentur insiluam:
uit om̃a trore coplerentur. Prouintie quoq infrust.a cõcisȩ. multi
p̃sides. plura officia singulis regionib ac pęnę iã ciuitatib in cubare
te rationales multi ⁊magistri iuicaru p̃fectorũ qͥb om̃ib ciuilis actꝰ
admodũ rari s̃ condepnationes tantũ ⁊ cõdei ꝓseriptiones frequent̃¬

Expanded text:
uiribus colonorum desererentur agri et culturae uerterentur in siluam. uiribus colonorum desererentur agri et culturae uerterentur in siluam. et ut omnia terrore conplerentur, prouinciae quoque in frusta concisae: multi praesides et plura officia singulis regionibus ac paene iam ciuitatibus incubare, item rationales multi et magistri et uicarii praefectorum, quibus omnibus ciuiles actus admodum rari, sed condemnationes tantum
Abbreviated transcription (Latin):
nonne mirabile ẽ ausũ eẽ quenua postea nõ mͦ facere s eniã tegita¬
rel aduersus maiestatẽ singularis dĩ regentis & cõtinentis tiniuetsa.
uerat licuit. s̃ ꝓtinꝰ int̾uitia stu furoris extinctꝰ ẽ. non dũ adpiun¬
cias ulteriores cruenta eiꝰ stripta ꝑuenerantꝰ: oiã coeno frurio qui
locus ẽ traciȩ. cruentꝰ ipse humi iacebat. falsa quadã suspitione ab
amicis sus int̾ empt̾. Ialib ntot exẽplis coherceri posteriores tiranno
ꝑder& om̃a: nec adõ quide mari potuit abstinere. hic orbẽ t̾re sumil
iauaritia itmiditate sub uertit. Res enim participes regni sui fec̃
inquatuor partes o be diuiso imultiplicatis exercitib cũ singuli eoꝵ
longe maiore numerũ militũ abere cõtenderent quã pͥores pͥncipes
habuerant: cũ sctllicã gererent. adeo maiores ẽẽ ceperant nu¬
merui accipientiũ qua dantiũ: ut inhormitate iudiccionu costaris

Expanded text:
nonne mirabile est ausum esse quemquam postea non modo facere, sed etiam cogitanonne mirabile est ausum esse quemquam postea non modo facere, sed etiam cogitare aduersus maiestatem singularis dei regentis et continentis uniuersa? m quae cogitauerat licuit, sed protinus inter initia sui furoris extinctus est. nondum ad prouincias ulteriores cruenta eius scripta peruenerant, et iam Caenofrurio, qui locus est Thraciae, cruentus ipse humi iacebat falsa quadam suspicione ab amicis suis interemptus. talibus et tot exemplis coerceri posteriores tyrannos perderet omnia, ne a deo quidem manus potuit abstinere. hic orbem terrae simul et auaritia et timiditate subuertit. tres enim participes regni sui fecit in quattuor partes orbe diuiso et multiplicatis exercitibus, cum singuli eorum longe maiorem numerum militum habere contenderent, quam priores principes habuerant, cum soli rem publicam gererent. adeo maior esse coeperat numerus accipientium quam dantium. ut enormitate indictionum consumptis
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificarent atq ita causas suas dicerent. Sic .gͦ. ad uidices tãquã
ad dõs adir&̃. &iã litt̾ę ad maximianũ atq c̃stantiũ cõmeaueran᷑
ut eadẽ facerent coꝵ sententia in tantis reb spectata ñerat: Iqͥdẽ se¬
nex maximianꝰ libens paruit: ꝑ italiã homo ñadeo dem̃s. Nã c̃stan¬
cius ne desentire amaioꝵ p̃ceptis uider&. cuenticula id parioees qͥ
restitui poterant dirui passusẽ: uerũ aut̃ di tẽplũ qđ ẽ inhomonib
in colome seruauit. Uexabat᷑ gͦ.uniu̾sa t̾ra: ⁊p̃t̃ gallias ab oriente

Expanded text:
sacrificarent atque ita causas suas dicerent, sic ergo ad iudices tamquam ad deos adiretur. etiam litterae ad Maximianum atque Constantium commeauerant, ut eadem facerent: quorum sententia in tantis rebus expectata non. erat. et quidem senex Maximianus libens paruit per Italiam, homo non adeo clemens. nam Constantius, ne dissentire a maiorum praeceptis uideretur, conuenticula id est parietes, qui restitui poterant, dirui passus est, uerum autem dei templum, quod est in hominibus, incolume seruauit. Vexabatur ergo uniuersa terra et praeter Galli
Abbreviated transcription (Latin):
Floridus ⁊ niueus defertur lectulus illi.
Quẽ tegit alta cedrus. redolens cipressus ador
S pargunt᷑ uiolȩ. sternunt᷑ lilia quȩ que
Iũ uideas roseos illũ sibi pingere flores.
Herbas iuarias oculis spectare benignis
Salsama nõ de sunt iaromata multa tereuntur¬
ti ardus. myrranitent. ⁊ fortia cinnama flagrant
Omnibus ⁊ primis copulant᷑ fistula crocus.
Unguentis a lo es. stactes ⁊ maximaciprus.
Mille s̃species. plures uariant᷑ odores.
Nec tareus quȩ sapor cęlũ replet altius ipsũ.
hic sponiso conrenoitoR

Expanded text:
Floridus et niveus defertur lectulus illi, Quem tegit alta cedrus redolensquę cupressus adornat. Sparguntur violę, sternuntur lilia quęque. Tum videas roseos illum sibi pingere flores Et varias herbas oculis spectare benignis. Balsama non desunt, et aromata multa teruntur. Nardus, mirra nitent, et fortia cinnama flagrant. Omnibus et primis copulantur fistula, crocus Unguentis, aloés, stactes et maxima cyprus. Mille sunt speties, plures variantur odores, Nectareusque sapor caelum replet altius ipsum. HIC SPONSO CONIUNGITUR
Abbreviated transcription (Latin):
uidã mercator nomine Ranalđ. lbidẽ siluiniaco
degebat. ⁊łc habebat filiã debilẽ. erutibus inua¬
lidam. ⁊ ad suplem̃tum doloris ex superiori parte
corporis clincã hanc itaque ad tumulũ se pa¬
tris defer̃ At ubi delata est: mox se erigere. ⁊ pa¬
latĩ incedere cepit. ⁊tã diu ibi dẽ stetit. doneo
exite gro effectũ standi uel incedendi ꝓmeruit.

Expanded text:
uidam mercator nomine Rainaldus ibidem apud Silviniacum degebat. Hic habebat filiam debilem cruribus, invalidam et ad supplementum doloris ex superiori parte corporis. Hanc itaque ad tumulum sancti Patris deferunt: at ubi delata est, mox se erigere et paulatim incedere coepit, et tandiu ibidem stetit donec ex integro effectum standi vel incedendi promeruit.
Abbreviated transcription (Latin):
quedã femina cȩca. cidlimina scĩ patris est adduc¬
ta. Quȩ dutius ibi ꝑsis tens. ⁊ in oratione ꝑseue¬
rans. dũuidit que petebat in longũ sibi differri:
umdespenita ad ꝓpria cupiens regredi ad sepulhrũ
iterũ accedit. ilicentiã redeundi ascõ cȩpit cũ lacri¬
mis dep̃cari. Int̾ hȩc uerba ꝓfunda quȩ mesti cor¬
dis suspiria : oculi male clausi aperiuntur. lumen
ex insperato mox reddit᷑. ⁊ ita domũ ꝓprioꝵp. non
alioꝵ oculorũ intuitu reuertitur.

Expanded text:
quedam femina ceca ad limina sancti patris est adducta. Quę diutius ibi persistens et in oratione perseverans, dum vidit, quod petebat, in longum sibi differri, iam desperata ad propria cupiens regredi, ad sepulchrum iterum accedit et licentiam redeundi a sancto coepit cum lacrimis deprecari. Inter hęc verba profundaque cordis mesti suspiria oculi male clausi aperiuntur, lumen ex insperato mox redditur, et ita domum propriorum non aliorum oculorum intuitu revertitur.
Abbreviated transcription (Latin):
illius pscientia faalin pocest .: sine dubio non alius sed ipsi peccanł.
quosdã peccaturos eẽ pscuiit. Fecer̃ gͦ peccatũ uidȩi qđ eos
ftcere ncpulit. cui peccatu nplac&: s& facturos eȩ̃ p̃dixit
quẽ nichil lat&e. Et idõ si non malũ sedbonũ facere uoluissenł.
non ꝓhiberent᷑. Et hoc facturi ꝓuiderent᷑ ab eo qͥ nouit qͥd sit
qͥa it̃um dixit esavas. Excecauit occulos eoꝵ.⁊ indurauit
eoꝵ cor. ut ñuideant occulis & intellegant corde.: & con

Expanded text:
illius praescientia falli non potest, sine dubio non alius, sed ipsi peccant, quos Deus peccaturos esse praescivit. Fecerunt ergo peccatum Judaei, quod eos facere non compulit cui peccatum non placet, sed facturos esse praedixit quem nihil latet. Et ideo si non malum, sed bonum facere voluissent, non prohiberentur, et hoc facturi praeviderentur ab eo qui novit quid sit quia iterum dixit Esaias excaecavit oculos eorum et induravit eorum cor ut non videant oculis et intellegant corde et con
Abbreviated transcription (Latin):
os sp̃m c̃princtionis occulos ut ñuidetnt. i auresutñau¬
diant usq in hodiernũ diem. Audistis fr̃s p̃positã que¬
tionẽ. Nẽpe quã ꝓfunda sit cernitis. Sed respondemꝰ. ut por¬
sumꝰ. Non poterant credere. quia l ȩsavas ꝓph&a predixit.
Hoc aut̃ ꝓph&a p̃dixit: quia ds̃ hoc futurũ eę̃ prȩseuut.
Quare aut̃ ñ potertnt. siame queratꝰ cito respondeo quia
p̃nunciauit. ille cui abscõdi futurte ñ possunt. Sedaliam causã
inquis dicit ꝓph&a.: non uolunttitis illorũ. Quã causa dicit
occulos ut ñuidetnt. ⁊ aures ut naudiant. & excecauit
occulos eoꝵ. & indurauit eor cor. Aetiam hoc eoꝵ uoluntttẽ
meruisse. respondeo. Sic enin excecat. sic obdurtit ds̃ de seren¬
oo &d ñaduuando. Quod occulto iuditio facere potest. in iqͦ
ñpotest. Hoc omnino pi&as religiosoꝵ inc̃cussum debos
in uiolatũq seruare. sic̃ apłs ait cũ etindẽ ipsã triataere diffi

Expanded text:
deant, et aures, ut non audiant, usque in hodiernum diem . 6. Audistis, fratres, propositam quaestionem, nempe quam profunda sit cernitis: sed respondemus ut possumus. Non poterant credere, quia hoc Isaias propheta praedixit: hoc autem Propheta praedixit, quia Deus hoc futurum esse praescivit. Quare autem non poterant, si a me quaeratur, cito respondeo, quia  Prophetam praenuntiavit ille cui abscondi futura non possunt. Sed aliam causam, inquis, dicit Propheta non voluntatis eorum. Quam causam dicit oculos, ut non videant, et aures, ut non audiant, et excaecavit oculos eorum, et induravit cor eorum. Etiam hoc eorum voluntatem meruisse respondeo. Sic enim excaecat, sic obdurat Deus, deserendo et non adjuvando: quod occulto judicio facere postest, iniquo non potest. Hoc omnino pietas religiosorum inconcussum debet inviolatumque servare; sicut Apostolus, cum eamdem ipsam tractaret d
Abbreviated transcription (Latin):
qutaito magis scĩficantis &ustificantis dĩ: Iusta gͥs̃. s. occulta.
dõ cũ questiones huiꝰ. mundi inmediũ uenerint: quare alius
uante inlumin&ur. ñ nob iuditium deuiditio tanti iudicis
usurpemus. sed ẽtremescentes exclamemꝰ. cu apło. Galtitudo
diuitiaru sapientiae & scientiȩ dĩ. quã inscruttibilia sunt uidicia

Expanded text:
quanto magis sanctificantis et justificantis Dei? Justa ergo sunt, sed occulta. Ideo cum quaestiones hujusmodi in medium venerint, quare alius uvante illuminatur, non nobis judicium de judicio tanti judicis usurpemus, sed contremiscentes exclamemus cum Apostolo: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam inscrutabilia sunt judicia
Abbreviated transcription (Latin):
nonsinim᷑ : tsi aliqͥd ĩdedicamꝰ. Accipite quod potuerimꝰ. &ubi
urȩ expectticione nsufficerimꝰ ab illo increm̃tũ poscite quinos
planctire posuit ⁊rgtre. Quia sicut dicit apłs. neq qui plantat
est aliquid neq quirigat: sed qui ĩcrem̃tũ dat ds̃. Quidã gͦ int̃se
musittent. ⁊ ubi possut aliquando clamant : ⁊ tꝰbulentt
dsceptatione c̃tendunc dicentes. Quid fecerunt iudȩi
uł quȩ culpa eors fuit. sinecesse ertit utsermo ȩsayȩ ꝓpħae¬

Expanded text:
non sinimur, nisi aliquid inde dicamus, accipite quod potuerimus: et ubi vestrae exspectationi non suffecerimus, ab illo incrementum poscite qui nos plantare posuit et rigare; quia, sicut dicit Apostolus, Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sedmussitant, et ubi possunt proclamant, et turbulenta disceptatione contendunt, dicentes: Quid fecerunt Judaei, vel quae culpa eorum fuit, si necesse erat, ut sermo
Abbreviated transcription (Latin):
se eę moriturum. cũ exlege ortatest eos ut dum adhuc m̾dicũ
ut totũ discerent nec c̃prehenderent᷑ a tenebris. It cũ hȩc
eẽt locutꝰ abscondic se abeis. H aec insuꝑiorib dñicis lectonibꝰ:
ubisq didicistis. Deinde intulit eugłista: unde hodier num
capitulũ recitatũest. &ait. Cum aut̃ ttinta signa ferisse
cora eis non credebant in eum. ucsermo esayȩ ꝓpħae im¬
plenit᷑ quẽ dixit. Dnẽ. quis credidit auditui nr̃o. ⁊brtichiũ

Expanded text:
stus manet in aeternum; hortatus est eos, ut dum adhuc modicum ut totum discerent, ne comprehenderentur a tenebris. Et cum haec esset locutus, abscondit se ab eis. Haec in superioribus dominicis lectionibus verbisque didicistis. 2. Deinde intulit Evangelista unde hodiernum capitulum recitatum est, et ait: Cum autem tanta signa fecisset coram eis, non credebant in eum: ut sermo Isaiae prophetae impleretur quem dix
Abbreviated transcription (Latin):
extoto priuatus lumine cũ sededuci faceret
tipuero. cedpatris seĩssimi urnã : ante quã at¬
tigerit limen ostiolullius criptȩ quasc̃s requies¬
cit. lum̃amissũ recepit. ductoremquesuũ iamil¬
uminatus ielox precessit. atque in t̾ram atle
gras egit. gaudens recessit. ⁊ Erat uero tunc sabba¬
tũ.ante ramis palmarũ festũ.

Expanded text:
ex toto privatus lumine, cum se deduci faceret a puero ad patris sanctissimi urnam, antequam adtigeret limen hostíoli illius cripte, qua sanctus requiescit, lumen amissum recepit ductoremque suum iam inluminatus et velox precessit atque in terram ante e sibi gratias egit et gaudens recessit. Erat vero tunc sabbatum ante ramis palmarum festum .
Abbreviated transcription (Latin):
uel pocius de nominato epita dio demoribus
patris oduoniis. ⁊ animi uirtutibus. ⁊ si nõ ad
plenũ tam̃ scđm qđ potuimus diximusa
Signorũ uero inquisitoribus. ⁊ meritũ cuiꝰ¬
que in miraculis nouita te metientibus.
id dicendũ est. quia diuinȩ dilectionis pre¬
rogatiua ponitur. nõ in ostensione signorꝵ.
sed in ꝑfectione uirtutũ. Neque enĩ mira¬
cula uel signa nos deo cõmendant sed uir¬
tutes operũ : ꝑfectos esse de mons trant. Cũ iiudas
simul cũ apłis signa fecerit nreꝓbi indie iudicu
foris aregno exclusi dicant. Onẽ none in nomine
tuo ꝓꝑhetauimus ⁊ in tuo nomine multa signa
fecimus: Et ipse dñs in euangłio scĩs apłis apre¬
dicatione re deuntibus dicat. Nolite in hoc gau¬
dere quia demonia uob subrecta sunt. sed in hoc
gaudete qui anomuna uiestra icmipta sunt incȩlis
uuergo hec itasint. uanũ est ꝓmagno ducere . qđ
constat reꝓbos ciliquando cũ electis habere. Lam̃

Expanded text:
el potius denominato epitaphio, de moribus patris Odilonis, et animi virtutibus, etsi non ad plenum, tamen secundum quod potuimus diximus. Signorum vero inquisitoribus, et meritum cujusque in miraculi novitate metientibus id dicendum est, quia divinae dilectionis praerogatiua ponitur non in ostensione signorum, sed in perfectione virtutum. Neque enim miracula vel signa nos Deo commendant, sed virtutes operum perfectos esse demonstrant. Cum & Iudas simul cum Apostolis signa fecerit, & reprobi in die iudicij foris a regno exclusi, dicant, Domine nonne in nomine tuo prophetauimus, & in fecimus? Et ipse dominus in ewangelio sanctis apostolis a predicatione redeuntibus dicat: Nolite in hoc gaudere, quia demonia vobis subiecta sunt, sed in hoc gaudete, quia nomina vestra scripta sunt in celis. Cum ergo hec ita sint, vanum est hoc pro magno ducere, quod constat reprobos aliquando cum electis habere. Tamen
Abbreviated transcription (Latin):
itinere. dieiã decurso. receper̃ se incuius dã uillule hos¬
pitiũ. Tunc iussit sibi afferri libros ⁊cetera quȩ deaqͣ
fuerant abstracta. mantelia scilicet aamanu tergia.
Quȩ sic̃ semꝑ ad utilitatẽ ita itunc sine damno aquis
reꝑta s̃ madida. Tunc uirbenignissimus dm̃ conlaudars.
fracribus siccȩpit loqui. O fr̃s dilecti cernitis circanos
mirã dĩ nostri pietatẽ Certe quȩ recuperare nõ posse¬
mus si aquis intinguerentur. ea conseruauit in lȩsa .
Quȩ uero absque damni dis crimine poterant intingi.
ipsa passus est madida fieri. Ita nichilsibi set totũ deo qui
in illo ⁊ ꝑillũ operabat᷑. fidelicorde tribuebat. Excellens
enĩ erat animus ⁊ humana contẽnens. nec desiderabat
głam quasi mercedẽ rerũ gestarũ.
DE QUODA

Expanded text:
itinere die iam decurso receperunt se in cuiusdam vílulę hositinere die iam decurso receperunt se in cuiusdam vílulę hospitium. Tunc iussit sibi afferri libros et cetera, quę de aqua fuerant abstracta, mantelia scilicet ac manutergia. Quę sicut semper ad utilitatem ita et nunc sine dampno aquis reperta sunt madida. Tunc vir benignissimus deum conlaudans, fratribus sie coepit loqui: „O fratres dilecti, cernitis circa nos miram dei nostri pietatem? Certe, quę recuperare non possemus, si aquis intinguerentur, ea conservavit inlesa. Quę vero absque dampni discrimine poterant intingui, ipsa passus est madida fieri." Ita nichil sibi sed totum deo, qui in illo et per illum operabatur, fideli corde tribuebat. Excellens enim erat animus et humana contempnens nec desiderabat gloriam quasi mercedem rerum gestarum. DE QUODAM
Abbreviated transcription (Latin):
gerebant᷑. nil mortale sonans. cigneũ caput pillẽo
operiens. ante tulit gressũ. ceptũque it̃ ꝓgreditur:
cuidã. ut captato ingenio ꝓprius accederet. si quo¬
iomodo canimal capere posset. Quinichil mo¬
tus ꝓtensa manu capistrũ arripiens. forti adnisu
educit mulũ abaquis. Cũcurr̃ cuncti ꝑnicit̃ equis
desiliunt. ⁊ exonerato saumario. ꝑscrutantur erutã
cibaquis. patris supel lectilẽ. lectulũ scilicet ipsius atq
libros. Quȩ omĩa deo teste exhis qui int̾ fuer̃ ita in tac¬
ta cibaquis reꝑta s̃. ut nullũ uestigiũ infusionis in eis
appareret. Mirant᷑ cuncti p̃gaudio. dm̃ quȩ magni¬
ficant ⁊ tanti uiri merita : laudibus extolluNt Onera¬
to rursũ mulo. ouantes subsecunt᷑ seniorẽ . Et domnus
petrus anticipans ceteros. patri que acciderat refert.
Quileuit̃ in dignans. quid inquit dicis: Num aliqui d
quis inmersũ. potest uideri nõ madidũ. Confecto itaq

Expanded text:
gerebantur, nil mortale sonans, cigneum caput pilleo gerebantur, nil mortale sonans, cigneum caput pilleo operiens, antétulit gressum ceptumque iter progreditur. cuidam, ut captato ingenio propius accederet, si quoquo modo animal capere posset. Qui nichil moratus protensa manu capistrum arripiens, forti adnisu educit mulum ab aquis. Concurrunt cuncti, perniciter aequis desiliunt et exhonerato saumario perscrutantur erutam ab aquis patris suppellectilem, lectulum scilicet ipsius atque libros. Quę omnia deo teste et his, qui interfuerunt, ita intacta ab aquis reperta sunt, ut nullum vestigium infusionis in eis appareret. Mirantur cuncti pre gaudio deumque magnificant et tanti viri merita laudibus extollunt. Honerato rursum mulo ovantes subsequuntur seniorem. Et domnus Petrus anticipans ceteros, patri, quod acciderat, refert. Qui leviter indignans, „quid", inquit, „dicis? Num aliquid aquis inmersum potest videri non madidum?" Confecto itaque
Abbreviated transcription (Latin):
niocis PRensibus nantoatis est monaste¬
riũ scõ patri ad cõponendũ regularis uitȩ sta¬
tũ. Agis lebto comite traditũ De hoc quadã
diȩ egres sus agens it̃ adurbẽ geneuensẽ. hora
iã dieiꝰ tercia incũ bente. transiui fluuiũ ꝑeadẽ
montana discurrentẽ. Mulus autẽ suarũ rerũ porticor
quilectulũ hominis dei ferebat simul cũ libris. absque
ductore transiens. deuians apublico uado ꝑꝓfunda
fluminis iamceperat mergi. Concurrer̃ omẽs. leuatis
in altũ uocibus. conantes opẽ fere ꝑeunti. Animal aut̃ẽ
ualido conatu abaqua emersũ: adripã ꝑuenit. capite
ꝓtenso. Currens uero unus exfamulis. extendit manũ
ut capistrũ arriperet. sed nequic quã. Mutũ namq
animal nichil intelligens. iterũ retro accũ natando
ꝑꝓfunda. ad altã ripam eiectũ est. nichil desedans
uidendũ preter solũ caput. Ecce autẽ magnanimus
heros ꝑplana incedens ueniebat: In tuensꝰ uero quȩ

Expanded text:
ocis Iurensibus Nantoatis est monasterium, sancto patri ad componendum regularis vitę statum a Gisleberto comite traditum. De hoc quadam die egressus, agens iter ad urbem Genevensem, hora iam diei tercia incumbente transivit fluvium per éadem muntana discurrentem. Mulus autem suarum rerum portitor, qui lectulum hominis dei ferebat simul cum libris, absque ductore transiens, devians a publico vado per profunda fluminis, iam coeperat mergi. Concurrunt omnes, levatis in altum vocibus conantes opem ferre pereunti. Animal autem valido conatu ab aqua emersum, ad rippam pervenit capite protenso. Currens vero unus ex famulis, extendit manum, ut capistrum arriperet, sed nequicquam. Mutum namque animal nichil intelligens, iterum retroactum, natando per profunda ad alteram ripam eiectum est, nichil de se dans videndum preter solum caput. Ecce autem magnanimus heros per plana incedens veniebat. Intuens vero, quę
Abbreviated transcription (Latin):
debilitato acmine. Nã maximis imbrib & niuib: & luto & frigore
& labor. um̃ta om̃is generis amissas̃. quoꝵ miserabilis ꝑ uiã ftragis
speciẽ iã futuri belli & si milẽ cladẽ militib nuntiabat. Hec ipse
intra sinessuos moratꝰ ẽ : s& trans iecto ꝓtinꝰ fryto adbrhantipor tas
accessit armatꝰ Erant ibi milites p̃si diarii. adhuiꝰ modi causalici

Expanded text:
debilitato agmine. nam maximis imbribus et niuibus et luto et frigore et labore iumenta omnis generis amissa sunt, quorum miserabilis per uiam strages speciem iam futuri belli et similem cladem militibus nuntiabat. nec ipse intra fines suos moratus est, sed transiecto protinus freto ad Byzantii portas accessit armatus. erant ibi milites praesidiarii, ad huius modi casus a Lici
Abbreviated transcription (Latin):
latio comitib: petiuit orientẽ s& ex capadotiã collectis exfuga
& ab oriente militibꝰ subsatit ita uestẽ re sũpsit Lit mũ uͦ accepta
exercitꝰ parto ac distributa traiecit exercitũ inbithina. paucis
post pugna dieb: & i comediã ĩ gressꝰ grãm dõ cuiꝰ auxilio uicerat
retulit ac die iduũ iumarũ cõsaantino atq ipso ter cõẜ deͤ resai tuenda
eccłab uiꝰ modilitteras ad p̃sidẽ datas ꝓponiiussit Cũ felicit tã ego
quã cõsantinꝰ augistus quã &iã ego licimus augustꝰ apid mnediolanum
c̃ uenissemꝰ. atq. uniusa quead comda & securitatẽ publicã ꝑtinern

Expanded text:
latio comitibus petiuit Orientem. sed in Cappadocia collectis ex fuga latio comitibus petiuit Orientem. sed in Cappadocia collectis ex fuga et ab Oriente militibus substitit. ita uestem resumpsit. Licinius uero accepta exercitus parte ac distributa traiecit exercitum in Bithyniam paucis post pugnam diebus et Nicomediam ingressus gratiam deo, cuius auxilio uicerat, retulit ac die Iduum Iuniarum Constantino atque ipso ter consulibus de restituenda ecclesia huius modi litteras ad praesidem datas proponi iussit: Cum feliciter tam ego quam Constantinus Augustus quam etiam ego Licinius Augustus apud Mediolanum conueniss
Abbreviated transcription (Latin):
ad ũsarios inuadunt. illi uͦ ꝑt̾ria nec gladios expedire. nec tela ia cere
qͥ euer̃ Maximinꝰ atẽ cir cũ ire ac milites licimanos nunc p̃cibs
sollicitare nuncdonis: nullo loco audit᷑ fit mmricꝰ in eũ & ad suos refu¬
git Gedebat̃ aties ei inpune & tantus numerꝰ legionũ. tantauis mi¬
litũ a paucis metuebat᷑. nemo nominis. nemo uirtutis. ne moue terũ
ds sũmꝰ iugulandos sub iecit Inimicis iãstrata erat ingens multitudo
uid& maximnꝰ alit̃ rẽ geri quã putabat: piecit purpura & sũpta
ueste ser uili fugit acfretũ traiecit. Ac in exercitu pars dimidia
ꝓfqra ta ẽ. pars aut̃ uł dedita uł infugnẽ uersaẽ. Ademerat enĩ
pudorẽ descrendi de sertor imperator: at ille halendis maisi idẽ
una noc te atq una die nico mediã alia nocte ꝑuenit cũlocus p̃lii
ab cẽt milacentũ scexaginta raptisq fili is & uxore & paucis expa¬

Expanded text:
aduersarios inuadunt. illi uero perterriti nec gladios expedire nec tela iacere aduersarios inuadunt. illi uero perterriti nec gladios expedire nec tela iacere quiuerunt. Maximinus aciem circumire ac milites Licinianos nunc precibus sollicitare, nunc donis. nullo loco auditur. fit impetus in eum et ad suos refugit. caedebatur acies eius inpune et tantus numerus legionum, tanta uis militum a paucis metebatur. nemo nominis, nemo uirtutis, nemo ueterum psent, sic eos deus summus iugulandos subiecit inimicis. iam strata erat ingens multitudo. uidet Maximinus aliter rem geri quam putabat. proiecit purpuram et sumpta ueste seruili fugit ac fretum traiecit. at in exercitu pars dimidia prostrata est, pars autem uel dedita uel in fugam conuersa est: ademerat enim pudorem deserendi desertor imperator. at ille Kalendis Mais id est una nocte atque una die , Nicomediam alia nocte peruenit, cum locus proelii abesset milia centum sexaginta, raptisque filiis et uxore eto:.paucis ex pa
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ implebunt. ut suo potissimũ natali uinceret᷑ sic̃ ille uictus ẽ romo
Maximinꝰ uoluit p̃ire maturius pͥdie mane aciẽ cõposuit ut natalẽ suũ
posttridie uictor celobrar& Nuntiat᷑ in castra mouisse maximinũ
Capiunt milices arma ob iuãq ꝓcedunt Cãpus int̃erat sterelis.
acnudꝰ quẽ uocant serenũ Erat iã utroq aties ĩ cõspectu. Liciman
Illi oratione t̃dicta. urtute iãpleni. reponunt capitibꝰ galeas. scuta tollum
ꝓcedunt imperatores ad c̃loqͥ u. ferre n potuit maxi mi nꝰ ad pacẽ. c̃tep¬
nebat eniliciniũ ac desertũ iri amilitib extimabat. qđ ille eẽt in lar¬
giendo tenax. ipse aut̃ ꝓfus: eoq ꝓposito mouerat bellũ ut exercitũ
licini sine certamina accepto. ad c̃stantinũ duplicatis uirib statĩ ꝑ ger&
Ergo ꝓpius accedit᷑ tube canunt. signa ꝓcedunt. licimani impetu fticto

Expanded text:
eius implebant, ut suo potissimum natali uinceretur, sicut ille uictus est Romae. eius implebant, ut suo potissimum natali uinceretur, sicut ille uictus est Romae. Maximinus uoluit praeire matunus: pridie mane aciem composuit, ut natalem suum postridie uictor celebraret. nuntiatur in castra mouisse Maximinum. capiunt milites arma obuiamque procedunt. campus intererat sterilis ac nudus, quem uocant Serenum. erat iam utraque acies in conspectu. Liciniani illi oratione ter dicta uirtute iam pleni reponunt capitibus galeas, scuta tollunt. procedunt imperatores ad conloquium. ferri non potuit Maximinus ad pacem: contemnebat enim Licinium ac desertum in a militibus existimabat, quod ille esset in largiendo tenax, ipse autem profusus, eoque proposito mouerat bellum, ut exercitu Licinii sine certamine accepto ad Constantinum duplicatis uiribus statim pergeret. Ergo propius acceditur, tubae canunt, signa procedunt. Liciniani impetu facto
Abbreviated transcription (Latin):
extinguera funditꝰq deler&. Tunc ꝓxima noc telicinio qͥ escenti ad sis¬
tit angłs dĩ monens ut otius surger& atq orar& dm̃ sũmũ: cũ om̃i
exercitu suo. Illius fore uictoriã. si feciss&. Posthas uoces c̃surgere
sibi iusꝰ eẽt & cũ ipso qͥ monebat ad star&. Tunc docebat eũ qͦmͦ oͦ & qͥb uerbis
cẽt orandũ Discussoder̃ de sõno. notariũ ussit asciri. & si c̃ audieratħ uerba
dictauit. Sũ me ds̃ terogo mꝰ. scẽ ds̃ terogamꝰ. omẽm iusticiã tͥ cõmendamus
tors & felices existimͦ. sũ me sc̃e ds̃ p̃ces nr̃as exaudi brachia nr̃a
ad tetendimꝰ exaudi sc̃e sũ me ds̃. Scribunt᷑ hec in libollis plurib
& p̃p̃positos cribunosq mittunt᷑ ut suos quisq milites dogeat Creuit
animꝰ uniũ sis uictoriã sibi credentib de celo nuntiatã. Staait im¬
perator p̃liũ di eiklendarũ maxirũ que octauũ annũ nuncupationis

Expanded text:
extingueret unusque deleret. tunc proxima nocte Licinio quiescenti adsisextingueret unusque deleret. tunc proxima nocte Licinio quiescenti adsistit angelus dei monens, ut ocius surgeret atque oraret deum summum cum omni exercitu suo: illius fore uictoriam. si fecisset. post has uoces cum surgere sibi usus esset et cum ipse qui monebat, adstaret, tunc docebat eum, quomodo et quibus uerbis esset orandum. discusso deinde somno notarium iussit acciri et sicut audierat, haec uerba dictauit: Summe deus, te rogamus, sancte deus, te rogamus: omnem iustitiam tibi commendamus, tores et felices existimus. summe, sancte deus, preces nostras exaudi: brachia nostra ad te tendimus: exaudi sancte, summe deus. scribuntur haec in libellis pluribus et per praepositos tribunosque mittuntur, ut suos quisque milites doceat. creuit animus uniuersis uictoriam sibi credentibus de caelo nuntiatam. statuit imperator proelium diei Kalendarum Maiarum, quae octauum annum nuncupationis
Abbreviated transcription (Latin):
& oppugnatione t̾rere. me tam̃ qͥ quã uis auo ꝓ missa ualuer̃ Iã c̃sũpti
erant dies undecĩ : ꝑ qͦs fuit spatiũ. nuntios literasq mittendi ad impe¬
ratorẽ cũ milites nõ fiđ sed paucitate deffisiseipsos deder̃. Hinc ꝓmouit
eracliã & illic eadẽ racione detentus aliqđ dierũ tempus amisit. Et iã
licinius festinato itinere cũ paucis adrianopoli uenerat cũ ille accepta
licione perentho aliquanto moratus ꝓcessit ad mansio
xocto nec enipoterat ul terius licinio iãsecunda mansione tenente.
destante militibꝰ totidẽq collectis ea ꝓa imo quantis potuit militibus
ꝑgebat obuiã maximino magis ut eũ morar et̃ qu aꝓposito dimicanditut
spe uctorre. Quippecũ ille septuagipta miliũ armatoꝵ exercitũ diuo¬
ra ipseuix triginta miliũ numonir calluse
ꝓpinquantib ergo exercitibꝰ iã futurũ ꝓpe diẽ p̃liũ udebat᷑. Tũ maxi¬
minꝰ eiꝰ modi uotũ Ioui uouit ut si uictoriã cȩpiss&. xp̃ianoꝵ nom̃

Expanded text:
 oppugnatione terrere, nec tamen quicquam uis aut promissa ualuerunt. iam consumpti erant dies undecim, per quos fuit spatium nuntios litterasque mittendi ad imperatorem, cum milites non fide, sed paucitate diffisi se ipsos dederunt. hinc promouit Heracleam et illic eadem ratione detentus aliquot dierum tempus amisit. et iam Licinius festinato itinere cum paucis Hadrianopolim uenerat, cum ille accepta in deditionem Perintho aliquantum moratus processit ad mansionem milia decem et octo: nec enim poterat ulterius, Licinio iam secundam mansionem tenente distantem milibus totidem. qui collectis ex proximo quantis potuit militibus pergebat obuiam Maximino, magis ut eum moraretur quam proposito dimicandi aut spe uictoriae. quippe cum ille septuaginta milium armatorum exercitum duceret, ipse uix triginta milium numerum collegisPropinquantibus ergo exercitibus iam futurum propediem proelium uidebatur. tum Maximinus eius modi uotum Ioui uouit, ut si uictoriam cepisset, Christianorum nomen
Abbreviated transcription (Latin):
maret᷑ edebat nocentem sp̃m de testabili genere mortis efflauit. Hoc
modo dĩ uniũsos ꝑsecutores nominis sui debelliuit: ut eorũ noc
sarpis nec rodis ulla remaner&. Nam licinius summa rerũ potitꝰ
inpͥnus ualeriũ quẽ maximinꝰ iratꝰ nec post fugam quidem cum¬
sibi uidere et̃ ꝑ eundum fuepcit ausus occidere : idẽ candidianũ
qriẽ ualeria ex concubina genitũ obste relitatem ad optauerat:
nerar uisste nulier tam̃ ut cũ iuxisse cognonit mutato habitu
comutatui eꝰ se muiscuit. ut fortunã candidiã speculant. quani

Expanded text:
maretur edebat, nocentem spiritum detestabili genere mortis efflauit. Hoc maretur edebat, nocentem spiritum detestabili genere mortis efflauit. Hoc modo deus uniuersos persecutores nominis sui debellauit, ut eorum nec stirps nec radix ulla remaneret. nam Licinius summa rerum potitus in primis Yaleriam, quam Maximinus iratsibi videret esse pereundum, fuerat ausus occidere; item Candidianum, quem Valeria ex concubina genitum ob sterilitatem adoptaverat, necari jussit. Mulier tamen, ut eum vixisse cognovit, mutato habitu, comitatui ejus se miscuit, ut fortunam Candidiani specularetur; qui
Abbreviated transcription (Latin):
uisugium. angore animi ac metu.
confugit lid martẽ quasi ad remedium maloꝵ qu solent pr qri hos a
timo sefacepo arbigant᷑ : & sic ausit uenenũ. Cuiꝰ iuis peferto stumaco
spcus sus. ualere non potiut in p̾sens. sed inlangorem inalũ uorso
poscilentia similem: ut diutius ꝓtracco spũ guciam̃ ta serane
a soure ineum coeperat uirus. ciuiꝰ ui cũ ꝓcordia cius furens iisus¬
cemtabili dolore usq ad rabiem mentis elatꝰ ÷: adeo ut ꝑdies uĩi.
in sania ꝑcutis austam manib terst̃. uelud esuriens de uorar
De inde post multos grauesq cruciatꝰ. cũ capud suum parietibus
infligera: exilierunt occuli eiꝰ de caucis. Tt̃ demũ amisso uissit.
dm̃ uidere coepit candidatis ministris de se iudicantem.
clamabat gͦ sic̃ hii qui torqueri solent. & non se sed alios feculse
dicrbat Be incdo quasi cormentis ad aetꝰ fatebat᷑ xp̃m sub uede
dep̾cans & plorans ut suum& misereret̾. Sic int̾gemitꝰ quos tam ꝗ cre¬

Expanded text:
ugium, angore animi ac metu confugit ad mortem quasi ad remedium malorum, quae deus in caput eultimo se facere arbitrantur, et sic hausit uenenum. cuius uis referto stomacho repercussa ualere non potuit in praesens, sed in languorem malum uersum est pestilentiae similem, ut diutius protracto spiritu cruciamenta sentiret. iam saeuire in eum coeperat uirus. cuius ui cum praecordia eius furerent, insustentabili dolore usque ad rabiem mentis elatus est, adeo ut per dies quattuor insania percitus haustam manibus terram uelut esuriens deuoraret. deinde post multos grauesque cruciatus cum caput suum parietibus infligeret, exilierunt oculi eius de caueis. tunc demum, amisso uisu, deum uidere coepit candidatis ministris de se iudicantem. exclamabat ergo sicut ii qui torquentur solent, et non se, sed alios fecisse dicebat. deinde quasi tormentis adactus fatebatur Christum subinde deprecans et implorans, ut suimet misereretur. sic inter gemitus quos tamquam cre
Abbreviated transcription (Latin):
quã quisq uoluiss& qđ qͥdẽ diuinitas ĩsede celefti nob atq. om̃b qͥ sub po¬
testate nr̃a s̃ cõstrarai placatũ aeꝓpiciũ possit existere Itaq l c̃ silio salubria
ac iectissimaratione in eundũ eẽ credidimꝰ ut nulli om̃ no facultatẽ ab no¬
gindã putaremꝰ. qͥuł obseruationi xp̃ianor uł ei religoni m̃tẽ suam¬
at quã ipsesibi aptissimã eẽ sentir&. ut possit nob sũ m
lentiãq p̃stare. Qua resciir dicationẽ tuã c̃uenit. placu isse nob ut a motis
om̃ib: om̃ino c̃ditionib quȩ pͥus scriptis ad officiũ tuũ datis suꝑ xp̃ia¬
noꝵ nomine uidebant᷑. nũc cauere ac simplicit̾ unus quisq eoꝵ qui eando
obseruande religioni xp̃ianoꝵ gerunt uolunatẽ. citra illã in quic¬
tudinẽ ac molestiã sui id ipsũ obseruare c̃tendant. que sollici aidini cuo
plenissi ma significanda eẽ credidimꝰ. quoscires nos libera atq. absolutã

Expanded text:
nitatis in sede caelesti, nobis atque omnibus qui sub potestate nostra sunt constituti, placatum ac propitium possit existere. itaque hoc consilium salubri ac rectissima ratione ineundum esse credidimus, ut nulli omnino facultatem abnegandam putaremus, qui uel obseruationi Christianorum dederat, quam ipse sibi aptissimam esse sentiret; ut possit nobis summlentiamque praestare. Quare scire Dicationem tuam convenit, placuisse nobis, ut, amotis omnibus omnino conditionibus, quae prius scriptis ad officium tuum datis super christiantur, et> nunc libere ac simpliciter unus quisque eorum, qui eandem obseruandae religionis Christianorum gerunt uoluntatem, citra ullam inquietudinem ac molestiam sui id ipsum obseruare contendant. quae sollicitudinplenissime significanda esse credidimus, quo scires nos liberam atque absolutam
Abbreviated transcription (Latin):
aeccłarũ ñ hominũ singuloꝵ ꝑtinentia ea om̃ialege quasuperi
c̃p̃hendimꝰ citra ullã ꝓors aminguitatẽ uł c̃tro uerlia iden
pianis idẽ corpori & conuenticulis eoꝵ reddi iubebis. supdicta
scilica racienciseruata. ut lui qui eadem sine p̾cio sic̃ diximꝰ resti¬
tuantt i depnitatemo de nr̃a benȩ uolentia spepent. in quib̾ ominib
sup dicto corpori xp̃ranorum int̾ cessionem tuam efficacissimam
exibere debebis. ut p̾ceptũ nr̃um quantociꝰ conplecã: quo &iam ii hoc
ꝑclementiam nr̃am quiei publice c̃sulat᷑. ac tenꝰ fiee ut sic̃ suꝑiꝰ con¬
p̃hensum ÷ diuinꝰ uixtanios fauor que intantis sumꝰ rebꝰ exp̾ti. ꝑ
onie trempꝰ ꝓspore suc ces sibus nr̃is cum beatitudine nr̃a publie
ꝑssuor&. Ut aut̃ hui sanctionis beni uolentiae nr̃a forma ad om̃aũ
possit ꝑuenire hoticiã: p̾lata ꝓgramate tuo hec serieta. & ubiq¬

Expanded text:
superius comprehendimus, citra ullam prorsus ambiguitatem uel controuersiam isdem Christianis id est corpori et conuenticulis eorum reddi iubebis, supra dicta scilicet ratione seruata, ut ii qui eadem sine pretio sicut diximus restituant, indemnitatem de nostra beniuolentia sperent. in quibus omnibus supra dicto corpori Christianorum intercessionem tuam efficacissimam exhibere debebis, ut praeceptum nostrum quantocius conpleatur, quo etiam in hoc per clementiam nostram quieti publicae consulatur. hactenus fiet, ut, sicut suprehensum est, divinus juxta nos favor, quem in tantis sumus rebus experti, per omne tempus prospere successibus nostris cum beatitudine nostra publica perseveret. Ut autem hujus sanctionis benevolentiae nostrae forma ad omnium possit pervenire notitiam, perlata programmate tuo haec scripta et ubiq
Abbreviated transcription (Latin):
nuano insolent̃ as sumpta. hac post modum ad suc cessores eorum trans¬
lata : iuguerunt. Hempe de leuit eam dñs. & erasit det̾ra.
Celebremꝰ igit̾ triũphum dĩ cum exultatione. uictoriam dñi cum
laudib frequentemꝰ. durnis norꝰturnisq. p̃cib. celebre mꝰ cae lebre¬
mꝰ ut pacem post annos decem plebis su& datam c̾firma& in scłum
Tu p̾cipue donate keĩne : qui adeo mereris audiri. dñm dep̃care
ut miscđiam suam seru& &iam famulis sius ꝓpicius acmitis. ut om̃s
in sidias aq. impetus diaboli appło suo arceat. ut floressentes accłce
ꝑ petuae qui&e custodiat

Expanded text:
miano insolenter adsumpta ac postmodum ad successores eorum transmiano insolenter adsumpta ac postmodum ad successores eorum translata uiguerunt? nempe deleuit ea dominus et erasit de terra. celebremus igitur triumphum dei cum exultatione, uictoriam domini cum laudibus frequentemus, diurnis nocturnisque precibus celebremus, celebremus, ut pacem post annos decem plebi suae datam confirmet in saeculum. tu praecipue, Donate carissime, qui a deo mereris audiri, dominum deprecare, ut misericordiam suam seruet etiam famulis suis propitius ac mitis, ut omnes insidias atque impetus diaboli a populo suo arceat, ut florescentis ecclesiae perpetuam quietem custodiat
Abbreviated transcription (Latin):
quin de cum mensib. plebeio cultu ꝑ uagata postremo psrd tosaloni¬
cam cognita. conp̃hensa cum matre poenas dedit . Ducte igit muili¬
eres cum ingenti spectaculo. & miseracioni tanti casus ad suppliciũ
r̃ amiputantis capitib̾ corpora eorũ in mare abiec casunt. Ita llic
puditicia & conditioni exitio fuit. Que om̃ia scđm finẽ scientien
loen. ita ut gesta sunt : mandanda litteris credidi. ue aus
memoria tantarũ rerum. interire. aud siquis istorim seribere uolu¬
ista non corrunpere ueritatem. Uel specta illorum ad uersum deũ
u uidicium dĩ edũ sos illos reticendo : Cu lene pietau gras agur
debemꝰ. quitandem respexit interram qđ grege suũ partum uastatũ
alupis rapacib partim uero disꝑsum. reficere ac recolligere dignat:
a&e bestias malas extir pare qua diumi gregis pascua ꝓcriuerant. cubi¬
lia dis sipauerant. Ubi sunt modo magnificentia illa & dura ꝑgences
iouiorum. & hepculiorum cognomina. que primũ adioclete ac maxi¬

Expanded text:
quindecim mensibus plebeio cultu peruagata postremo apud Thessalonicam cognita, comprehensa cum matre poenas dedit. ductae igitur mulieres cum ingenti spectaculo et miseratione tanti casus ad supplicium, et amputatis capitibus corpora earum in mare abiecta sunt. ita illis pudicitia et condicio exitio fuit. Quae omnia secundum fidem — scienti enim loquor — ita ut gesta sunt mandanda litteris credidi, ne aut memoria tantarum rerum interiret aut si quis historiam scribere uoluisset, non corrumperet ueritatem uel peccata illorum aduersus deum uel iudicium dei aduersus illos reticendo. cuius aeternae pietati gratias agere debemus, qui tandem respexit in terram, quod gregem suum partim uastatum a lupis rapacibus partim uero dispersum reficere ac recolligere dignatus est et bestias malas extirpare, quae diuini gregis pascua protriuerant, cubilia dissipauerant. ubi sunt modo magnifica illa et clara per gentes Iouiorum et Herculiorum cognomina, quae primum a Dioclete ac Maxi
Abbreviated transcription (Latin):
s phutꝰ semine decretu cũuestib i qͥb trucidatꝰ fuerat ł Paruulo
orat ot iobeatꝰ mar tis est sepultꝰ. Hoc uͦdie sexto nonaruos todriũ
aitit ẽ. ereditur. In qͦ sephio annis duob & dimid io humnat us fuulse

Expanded text:
e decretus, cum vestibus, in qua trucidatus fuerat, in parvulo oraturio beatus martyr est sepultus. Haec vero diae sexto Nonarum Octobrium actum esse creditur; in quo sepulchro annis duobus et dimidio humatum fuisse