comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñtibus iuis pignoris creditonbus inio
penicus excingui. nobis au̾t uisum eit
cuni qui sciuel consensit alicat̾onibut
ñ pochoce. et hoc mio suum ius respuit
iudiguum cise cauidẽ rom ut pote abñ¬
cio ci sꝓpõicam uẽdicare ł caucutẽ ĩ quieta¬

Expanded text:
ntibus ius pignoris creditori renovarpenitus extingui. Nobis autem visum est eum, qui semel consensit alienationi hypothecae et hoc modo suum ius respuit, indignum esse eandem rem utpote ab initio ei suppositam vindicare vel tenentem inquieta
Abbreviated transcription (Latin):
dibus ꝙͥ ad eo ꝑsõnali actõne peci
potuit solucudo res obligatas distra¬
ħcudi creditori facultatem ñ adimit
spali conuentõne ꝑcredicorem alium
tui non fu̾at nexa uenundate ñ admit¬
tit ꝑsecutõnen¬

Expanded text:
dibus, quod ab eo personali actione peti potuit, solvendo res obligatas distrahendi creditori facultatem non ademitspeciali conventione per creditorem alium, cui non fuerat nexa, venumdatae non amittit pe
Abbreviated transcription (Latin):
toti suo non sibi rom pignori obliga¬
tam dilbrabat. ł husqui ab eo uolunt
cotpatate denũciat. iͣ dc̃m̃ eisicax eit
siuniũsif cã soctis quam usuracum
offerat debitum crodicori ooq ñ accipi¬
ente i. donea fide prob̾onis ita ut oꝑt
nͥn ca rõne emptor cam et sisciat ĩt̾¬
positam debitore crediton demĩciatõ¬
nem mala fide sit possõr¬
Imp̃ .p̃ reseĩ prouincieadicus sipto¬
batum siuĩt cuum crediterem cui
ius diltrahendi pionora fuit. dolo
rem iurebit᷑ ꝙ si debonis creditonbꝰ
condempnan solui petũia ñ potu̾it.
et probatum suĩt emptocem mala
fide emisse. offerente ce pecuni am
cum usuns quanti fundus uenit. ces¬
cicũe tibi fund̾̃ cumi fructibus male
sidci onptorem iubebit
dicore uonisse dicis. pat̾tuus. ł tu si
hñdicas cuis ad ce ꝑtinet apossessorib
pet̾e poces. ꝗ nusucapi sunt perat
iire suos cos uendidit¬

Expanded text:
tori suo, ne sibi rem pignori obligatam distrahat, vel his qui ab eo volunt comparare denuntiat, ita demum efficax est, si universum tam sortis quam usurarum offerat debitum creditori eoque non accipiente idonea fide probationis ita ut oportneque ea ratione emptor, tametsi sciat interpositam a debitore creditori denuntiationem, mala fide fit possippae. Praeses provinciae aditus, si probatum fuerit tuum creditorem, cui ius distrahendi pignora fuit, dolo rem iubebit. Quod si de bonis creditoris condemnati solvi pecunia non potuerit et probatum fuerit emptorem mala fide emisse, offerenti pecuniam cum usuris, quanti fundus veniit, restituere tibi fundum cum fructibus malae fidei emptorem iubebit.ditore venisse dicis, pater tuus vel tu, si hereditas eius ad te pertinet, a possessoribus petere potes. quod si usucapti sunt, petat iure eos servos vend
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi ꝑsubiectam ꝑsonam creditar con¬
qua fuit anoe ẜuius collustonem. sane
cati ꝯxemplo gniue cit. si igitur pot̾is
ciudentibus prob̾ombus mõstrare tredi¬
corom ꝑsuppõitam ymagmem natũ
cmpcoris ꝑsonam semꝑ passõm tenuis
usutis adcestõm creditorem conpllere.

Expanded text:
per subiectam personam creditor comqua fuit ante huiusmodi collusionem. Sane cari exemplo grave est. Si igitur poteris evidentibus probationibus monstrare creditorem per suppositam imaginarii emptoris personam semper possessionem tenuissusuris ad restitutionem creditorem compellere.
Abbreviated transcription (Latin):
peditor ypothoras sũ pignus cid̃
ro scnbit᷑ noͣtum sibi face oedebiton
bona fide rem gcr̾e et qũ licet tribato
dicẽ debetͣ siquid ita ꝑ fituudom ĩpiguo¬
re uille uendite conmissum probare
potes. ut infcratur acc̃o q̃ ec uõieꝯpetit

Expanded text:
Creditor hypothecas sive pignus cum proscribit, notum debitori facere, si bona fide rem gerit, et quando licet testato dicere debet. si quid itaque per fraudem in pignore villae venditae commissum probare potes, ut inferatur actio, quae eo nomine competit,
Abbreviated transcription (Latin):
lcb̃are  sin aucem incompote statucs
łmuine aũit inuentͥ. ł creditam
pccuuiam totam offerte nolĩt tũc
credicor adeat cumen⁊ principate ũ
pͥcibus porrectis iure dñii anr̃ã se¬
q cydiuinc oraculo cam insuo dñio
et postquam hoc sũit sub secutum
pieratis uicuitu hãt debitor in crabi¬
cumi compus iusuam tem hunia¬
num regrassum exdie sacri oraculi
nũand̾ et ci liceat creditori qui iam
tis quor quantitatem credicor debet .d.¬
suo iuram̃te manifcitare et suum
ditor idem ꝗ dñs iam inreuocabilẽ
indebito inuegiatur in ẜoc ꝗ uosut¬
hũdare. sit crediton omnis r̾o inte¬
exa  sin aũt entraq parte quanti¬
cas oaua inuematur. sine omni du¬
bicõe. totam teni aucea pignoratã

Expanded text:
e. Sin autem in tempore statuto fuerit inventus vel creditam pecuniam totam offerre noluerit, tunc creditor adeat culmen principale et precibus porrectis iure dominii que ex divino oraculo eam in suo dominio. Et postquam hoc fuerit subsecutum, pietatis intuitu habeat debitor intra biennii tempus in suam rem humanum reversum ex die sacri oraculi numerandum, et liceat ei, creditori qui iam tis, quorum quantitatem creditor debet suo iuramento manifestare, et suum ditor idemque dominus iam inrevocabilem in debito inveniatur, in hoc, quundare, sit creditori omnis ratio integra. Sin autem ex utraque parte quantitas aequa inveniatur, sine omni dubitatione totam rem antea pigneratam
Abbreviated transcription (Latin):
teneatur quamuis ꝑͣli accõne exptrtus
fcdi conde̾pnacõnum piguonis t̃a. ha¬
constitutus nisi ca quoq pocunia tibia
debitore roodacur ł offcratur q̃ sine pig¬
nore debecur cam reltituere pp̃ excescoͥ¬
nem dolo mali nou cog̾is Iure cium
concendis debicores caui salam peci̾a

Expanded text:
actione expertus feceris condemnationem, pignoris tamen haconstitutus, nisi ea quoque pecunia tibi a debitore reddatur vel offeratur, quae sine pignore debetur, eam restituere propter exceptionem doli mali non cogeris. iure enim contendis debitores eam sol
Abbreviated transcription (Latin):
s̾. Eimaritus tuus mutñã licet cũa
dedit᷑ pecuniam. coe q̃ piguonis ticulo
accepit. sici ñ succeisuti disbrahordi
nomnie cuo niullam ħes facultaton¬
d. ¶ ẜ cd̃m placici fidem sinichil
conuenit sp̾alit plurius pigniotibus
acceditore maiore qũatici debetur p̃¬
cio dilbractis licet exeo fundus conꝑatꝰ
sit. ñ suꝑ hoc inrem sec inꝑͥm idẽ pig¬

Expanded text:
Si maritus tuus mutuam, licet tuam, dedit pecuniam, eorum, quae pignoris titulo accepit, si ei non successisti, distrahendi nomine tuo nullam habes facultato. Secundum placiti fidem, si nihil convenit specialiter, pignoribus a creditore maiore quam ei debebatur pretio distractis, licet ex eo fundus comparatus sit, non super hoc in rem, sed in p
Abbreviated transcription (Latin):
cxꝑire actõne conpetenti non cm̃ ad¬
u̾sus creditorem ucrum et adu̾stis
rossõran si fiudem cum ꝑticipasse
cum credicoce potuis doccre ut reuo¬
caris q̃ mala fide geiba censtic̾it et fiuc

Expanded text:
rire actione competenti non tantum adversus creditorem, verum etiam adversus possessorem, si fraudem eum participasse cum creditore potueris docere, ut revocatis, quae mala fide gesta constiterit, et fruc
Abbreviated transcription (French):
d Si nintuã petiuram accipere ⁊eͤ.¬
met᷑ano comitianus mantarit ⁊ ħ̃
posse pidbare confidis ad exomplum
insticorie enud̾ domitianum a pud
ꝯpetentem iudicem poteꝰ comuenire

Expanded text:
 Si mutuam pecuniam accipere Demetriano Domitianus mandavit et hoc posse probare confidis, ad exemplum institoriae eundem Domitianum apud competentem iudicem potes convenire
Abbreviated transcription (Latin):
si infra certum tempus pecina soluta
nonfunss p̃dra pignoriuł ipocece data
uendere liceret. non ad imit debitori ad¬
uersus creditorem ꝓ ignoratitrã accõe
d̾. Si creditor sineiudo suo argentum
pĩgnoridatum peroiderit. restituere io
non cogitia S si culpe reus teprehendi¬
turuł nisi ꝓrobat manifestis rõib seꝑ
didisse qͣuanti ⁊ ebitoris interest ꝯdemp¬

Expanded text:
si intra certum tempus pecunia soluta non fuisset, praedia pignori vel hypothecae data vendere liceret, non adimit debitori adversus creditorem pigneraticiam actione. Si creditor sine vitio suo argentum pignori datum perdidit restituere id non cogitur: sed si culpae reus deprehenditur vel non probat manifestis rationibus se perdidisse, quanti debitoris interest condem
Abbreviated transcription (Latin):
aincartulam eiq fidem imposuerit post
dubitet᷑ utr̃ necesfitatem e⁊ qui protulit
imponi oport̾et repetitauite hec proser re
an sufficiat ei fidesꝰ pridem iam aprõba¬
ta santtrans si aliqd̾ tale eueniat eunr
sacramertum pr̃are qd̃ existimans se po¬
sse fałm redarguere qd̾ prolatum est ad hiꝰ¬
uenit petõnem. Quid. n si c̃ noss deper¬
ditam ẽẽ tartam ł forte concrematam ł
alio moto diminutam hͣnc requiri ads¬
imulans ⁊ ad difficultatem produttõis
respiciens h̃i fatit petõnem ⁊ postqͣm.
hec ad actore epetitore fuerit uiratũ ⁊
inscripcõnũ pagina apd̾ ꝯpetentẽ iudi¬
ferre quatinus possit apd̾ eum crimẽ
fałitatis uentilari Sm aut̃ dicat nõ
casus huiusmõi copia ei obrepta ⁊̃ cc̃
fubeat sacramentum qd̾ n habeat e¬
ard̾ carculam n alii eam ded̾ n apd̾
alirm uoliitate eras ꝯftituta ⁊ nec
doboradlofet̃ quominus apareat s re
uera ip̃a cartula sine omni dolo deꝑ¬

Expanded text:
am chartulam eique fidem imposuerit, postdubitetur, utrum necessitatem ei qui protulit imponi oporteret repetita vice hoc proferre, an sufficiat ei fides iam pridem approbata, sancimus, si aliquid tali eveniat, eum, sacramentum praestare, quod existimans se posse falsum redarguere quod prolatum est ad henit petitionem. Quid enim, si, cum nosset deperditam esse chartam vel forte concrematam vel alio modo diminutam, hanc requiri adsimulans et ad difficultatem productionis r espiciens huiusmodi facit petitionem Et postquam hoc ab actore vel petitore fuerit iuratum et inscriptionum pagina apud competentem iudiferre, quatenus possit apud eum crimen falsitatis ventilari. Sin autem dicat non casus huiusmodi copia ei abrepta est, tunc subeat sacramentum, quod neque habet eandem chartulam neque alii eam dedit nec apud alium voluntate eius constituta est nec dolo malo fecit, quominus ea appareat, sed re vera ipsa chartula sine omni dolo dep
Abbreviated transcription (Latin):
cõne oblgauit si c̃ eũ officio ali actõs¬
cui e negeciacõi ex̾cende prepo. ĩsi coua¬
um a te probetur. Qd̾ si eͥa ac teride
cõ lc̃c nõ habet Si quid̾ in rẽ
tuam uersum probabit᷑.
accõe in e⁊ re ꝓposita cogeris ex solu̾e

Expanded text:
one obligavit , si, cum eum officio alicui vel negotiationi exercendae praeponeres, um a te probetur. Quod si ea actio locum non habet, si quid in rem tuam versum probabitur, actione in eam rem proposita cogeris exsolve
Abbreviated transcription (Latin):
te n subscribente dona pecumam in¬
utuam seruo pisce dedisses tñ ea quã¬
titas si irem domine eius iustis ero¬
suum iuditem eam ꝯuem ꝯsequtur᷑¬
scõ upris forͣm id ꝙ tͥ deberi apparuer̃.
am acceprsiyte q euis hereditate ad¬
stinens frustra uereris ne a credito¬
rib enis conuemiaris

Expanded text:
te, neque jubente domino, pecuniam mutuam Priscae dedisses, tamen ea quantitas si in rem dominae ejus justis erosuum judicem eam conveni, consecutururis formam id quod tibi deberi apparuerit.am accepisti teque eius hereditate abstines, frustra vereris, ne a creditoribus eius conveniaris
Abbreviated transcription (Latin):
cessitas prõbandi debitsiuł si tu teneas
per uendicacõnem pignoris hec idẽ u¬
ducitur ⁊ tibi non erit difficilis uł soło¬
ne uł oblacõne atq sollempni de põe
pignoris liberacio.
do debito restitui debere prgnoiticie
accõis natura declarat. Quo iuire si ti¬
tło pignoris obligasti mantipia per eã¬
ex reb obligatis accepit hĩta rõe ac.
residuo debito soluto ł si per creditorẽ

Expanded text:
cessitas probandi debiti vel, si tu teneas, per vindicationem pignoris hoc idem inducitur et tibi non erit difficilis vel solutione vel oblatione atque sollemni depositione pignoris liberatio. to debito restitui debere pigneraticiae actionis natura declarat. quo iure, si titulo pignoris obligasti mancipia, per eanex rebus obligatis accepit, habita ratione ac residuo debito soluto, vel si per creditorem
Abbreviated transcription (Latin):
issu tuo accepta pecuna imutua in.
usuraꝵ uicem habitandi facultatẽ
cessit nullo uure adu̾sarius tuus ho¬
Sꝑitium ex hac causa sibi uendicat¬
p̃ cum te serui fc̃m non obligauerit.
⁊ ingrediens renrtuam ccͣ i̾ eiis an¬
ccorrtate ꝯpetentis iudicis procegeris¬
d̾ Et qui seruo alieno dat inꝑriã
pacumã quãdiu superest sernus
Item post mortemeius int amnim
ꝯuenire potes de ea sũma que n rem
ipͣins precessit si u̾ohoc probare nõ
potes consequens ÷ ut sr̃stite qͥd̾ suo¬

Expanded text:
issu tuo accepta pecunia mutua in usurarum vicem habitandi facultatem concessit, nullo iure adversarius tuus hospitium ex hac causa sibi vindicat, cum te servi factum non obligaverit: et ingrediens rem tuam contra vim eius auctoritate  Ei, qui servo alieno dat mutuam pecuniam, quamdiu superest servus, item post mortem eius intra annum convenire potes de ea summa, quae in rem ipsius processit. Si vero hoc probari non potest, consequens est, ut superstite qui
Abbreviated transcription (Latin):
itoris permanere iõq ip̃i perire u.
tubium non uenit. c̃ gͥ asseueras in
herreis pignora teposita ꝯsequens ẽ.
Scd̃ ins perpecuũ pignorib tebitori
pareũtib si tñ in horreis quib ⁊ aln
solebant puplicenti res deposice sĩt
persorialem accõem debiti reposcendi
causa integram te habereoms¬

Expanded text:
itoris permanere ideoque ipsi perire in dubium non venit. Cum igitur adseveres in horreis pignora deposita, consequens est secundum ius perpetuum, pignoribus debitori pereuntibus, si tamen in horreis, quibus et alii solebant publice uti, res depositae sunt, personalem actionem debiti reposcendi causa integram te habere
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Si nulla tuipa seu segnitia c̃ditori
imputari põt ꝑignoꝵ amissoꝵ dispẽ¬
t̃ium ad pericłm eius minime perci¬
net Sanc si surallata amissione ⁊̃ nñc
ead̾ pignora ut asseuems a parte diu̾¬

Expanded text:
 Si nulla culpa seu segnitia creditori imputari potest, pignorum amissorum dispendium ad periculum eius minime pertinet. Sane si simulata amissione etiam nunc eadem pignora, ut adseveras, a parte di
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Si quis gestsi a se fecerit aliu egisse
tibi uelud iccacõis quam fierimanda¬
suoras subscribere te non relicto s fidẽ
habente suasit nentrũ ccͣtum in ut ro¬
q alt̾utrius ⁊sensu defficiente ostire¬
se procaldubro est de comod ato¬
mꝑr. Ea quidꝰ qne ui maiore anffer.¬
untur tetrimento eoꝵ quib res ꝯmo¬
datur imputari non sol Is cumis qui
ate ꝯmodari fibi ⁊ bouẽ postulabat ho¬
stilis incursionis ꝯtemplacõe ꝑicłm a¬
missionis ac fortimam futuri tampni
in se fuscepisse ꝓponatur preses ꝓuĩ¬

Expanded text:
s, tibi, velut locationis quam fieri mandaveras, subscribere, te non relecto, sed fidem habente, suasit, neutrum contractum in utroque alterutrius consensu deficiente constitisse procul dubio est. DIOCL. ET. Ea quidem, quae vi maiore auferuntur, detrimento eorum quibus res commodantur imputari non solent. Sed cum is, qui a te commodari sibi bovem postulabat, hostilis incursionis contemplatione periculum amissionis ac fortunam futuri damni in se suscepisse proponatur, praeses
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Cum eumqui temporał ministern
causa suscepit ancillamad restõnem
dius bona fides urgeat ꝯsequens : so¬
cerum tuũ hums rei cansa tͣdidisse.
ancillam adito preside probĩcie ꝓb¬
are ut fidem susceptã is aduersũs.
tinem supplicas ꝯpollatur agnoscere
das pro sededoris postqͣm debitũ fuer̃
extenuatũ ꝯmodati accõe ⁊̃ adu̾sus b¬
eretes eius exercere potes.
probabiliter recusatur. de acꝑõe ꝓig¬

Expanded text:
 Cum eum, qui temporalis ministerii causa suscepit ancillam, ad restitutionem eius bona fides urgueat, consequens est socerum tuum huius rei causa tradidisse ancillam adito praeside provinciae probare, ut fidem susceptam is adversus quem supplicas compellatur agnoscere.das pro se dederas, postquam debitum fuerit extenuatum, commodati actionem etiam adversus heredes eius exercere potes. probabiliter recusatur. D. XII
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ei copiam pr̃amus donet cã apd̾
iudicem uentisletur Si .n. plenissime
finem accepit ⁊ n per apellonẽ sus¬
pensa ÷ in per solitam retractatonẽ¬
it sidhunc lis uiere speratur tunc sãt
durum ⁊ hunismõi cmerele ĩdulgere

Expanded text:
onec causa apud iudicem ventilatur. Si enim iam plenissimum finem accepit et neque per appellationem suspensa est neque per solitam retractationem adhuc lis vivere speratur, tunc satis durum est huiusmodi querellae indulgeri,
Abbreviated transcription (Latin):
modis eĩb ad hibenda cali itaq ordina¬
cione increacõe furiosi disposita siqͥdẽ
postea adfuriosũ ꝑuenit sine hĩditate
ł saccessione ł legato ł fidei ꝯmisso uł
alio quocqr modo hoc furioso accedat
⁊ bec c̃ alia eiꝰ sti manib curatoribus¬
tradatur ĩ uentario ⁊ suꝑhũs reb .s.

Expanded text:
modis omnibus adhibenda. Tali itaque ordinatione in curatore furiosi disposita, si quid postea ad furiosum pervenerit sive ex hereditate vel successione vel legato vel fideicommisso vel alio quocumque modo, hoc furioso accedat et hoc cum alia eius substantia manibus curatoristradatur, inventario etiam super his rebus
Abbreviated transcription (Latin):
SCum emancipatis uob p̃dium ad¬
quisitum foret alienari apatre eo de¬
mq curataie sine płidis auctoritate
ne n potuit maxime sitamꝙͣ suũ eẽt
non tãꝙͣ pupillare uendid̾it illiba¬

Expanded text:
s . Cum emancipatis vobis praedium adquisitum foret, alienari a patre eodemque curatore sine praesidis auctoritate non potuit, maxime si, tamquam suum esset, non tamquam pupillare vendiderit, illiba
Abbreviated transcription (Latin):
hũ uem̾iant ad successionẽ qui mortis
tẽꝑe furiosi ꝓpͥnquiores existant eiad
cuiꝰ rona uocabantur sinon ĩ iuedio erit
duxerunt radicitus excis aegatis aut̃
ꝓculdubio ł fidei ꝯmissis cet̾isq ad quisi¬

Expanded text:
hi veniant ad successionem, qui mortis tempore furiosi propinquiores existant ei ad cuius bona vocabantur, si non in medio erat duxerunt, radicitus excisa: Legatis autem procul dubio vel fideicommissis ceterisque adquisi
Abbreviated transcription (Latin):
paiens uõ fec̾it lex a̾ curatorem ut pote ag¬
natum uocau̾it i̾ eo cessante aut nõ idoneo
forsitam existente ex iudiciali e lectõe cu¬
ratoremei dare necesse fuit tũe scd̾ ꝑfõam¬
apd̾ gloriosissimã urbicariam p̃fecturã
creacõ ꝓcedat g si quid̾ nobił sit furio

Expanded text:
parens non confecerit, lex autem curatorem, utpote agnatum, vocaverit, vel, eo cessante, aut non idoneo forsitan existente, ex judiciali electione curatorem ei dare necesse fuerit, tunc scapud gloriosissimam urbicariam praefecturam creatio procedat: sed si quidem nobilis sit furios
Abbreviated transcription (Latin):
n a eiꝰ ucenciã damus ĩ ino magis necessita¬
tem ĩ ponimꝰ siutilem eiꝰ successionẽ estima¬
lege sub latu eit ab eouitraducta ob ẜuacõ
ꝓ antiqͣ sufficit peticõe s cũ antiqͥtas in
curatore furiosi młeas ambages astituit

Expanded text:
s necessitatem imponimus, si utilem esse successionem existimalege sublata est et ab ea introducta observatio pro antiqua sufficit petitione. Sed cum antiquitas in curatore furiosi multas ambages constituit,
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ int̾missio p̃uenit ⁊ ĩ hoc ip̃o młta est
differẽcia ut quib: d̾ breues in ducie aliis
maiores ab hi uicio inducantꝰ autiqͥtas
qui escente finita iterũ moilo ad ueniẽte
re ĩtegratur Nositaq eiꝰ ambiguitatẽ
decidentes sanctimꝰ t̃ mc̾tũ est hi funo¬

Expanded text:
eis intermissio pervenit, et in hoc ipso multa est differentia, ut quibusdam breves indutiae, aliis maiores ab huiusmodi vitio inducantur, antiquitas quiescente finita iterum morbo adveniente redintegratur. Nos itaque eius ambiguitatem decidentes sancimus, cum incertum est in
Abbreviated transcription (Latin):
possõnes rustitassine decreto p̃sidis pripil¬
loꝵ ẜ adolescentiũ ditrahi ł ob ligari ꝓhĩt
est non in uiria ⁊̃ ad agnatũ furosi po
nexus est iũcłm pignoris in eonõ ꝯsistit
ntilitarem peccimia murua accepta÷¬

Expanded text:
reto praesidis pupillorum seu adulescentium distrahi vel obligari prohibitum est, non iniuria etiam ad agnatum furiosi pornexus est, vinculum pignoris in eo non consistit, utilitatem pecunia mutua accepta
Abbreviated transcription (Latin):
ad olescenciũ alie substitui possunt
lic mod̾ racõ tutele sine cure ad mĩst᷑¬
te reddita sit s in ꝑfecte diu̾se spẽs
nõ ꝑficiunt scire gͥ cebes eũ quiduose
filios habet ⁊ duas tutelas admĩstrat
excusacõem non mereri

Expanded text:
adulescentium aliae substitui possunt, licet nondum ratio tutelae sive curae administratae reddita sit. Sed imperfectae diversae species non proficiunt. Scire igitur debes eum, qui duos filios habet et duas tutelas administrat, excusationem non mereri
Abbreviated transcription (Latin):
gionis racõ non ꝑuintit ut adu̾sus
sororem ł filios fororis actõnũ neces¬
sitates cuteie occasione suscipias
cum ⁊ ip̃iis ⁊̃ pupilli cui tutor datꝰ
es alius exig̾e udeatur utilitas .s.
ut cum tutorem pocius habet qui
ad deffensionem nõ hibeatur affec¬
tu iuxᷤ formam gͥ qmͣ ꝯsulti dedimꝰ¬

Expanded text:
nis ratio non permittit, ut adversus sororem vel filios sororis actionum necessitates tutelae occasione suscipias, cum ipsius etiam pupilli, cui tutor datus es, aliud exigere videatur utilitas, scilicet ut eum tutorem potius habeat, qui ad defensionem eius non inhibeatur adfectu. Iuxta formam igitur,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ꝯpetentib allegacõib qui nob̾ .tu.¬
tores .ł cu. dati erant lib̾ati eẽ anuni̾e
uissi sunt neeis cirẽue uisse iudicis
reugionem ꝓsit p̃ses ꝓiũcie audiet
nos usi ĩ iustũ decretũ eos extorsisse ap
paruerit ꝙx iñ adeos ꝑ icłm adinĩstidĩs

Expanded text:
ompetentibus adlegationibus, qui vobis tutores aut curatores dati erant , liberati esse a munere visi sunt, ne eis circumvenisse iudicis religionem prosit, praeses provinciae audiet vos et, si iniustum decretum extorsisse eos apparuerit, exinde ad
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. Auãqm̃ intutela detentus en ꝙ
exeusatõ qmͣ obiciebas nõ est am.  issa
ꝓuocatõis auxstiũ flagitares. ⁊ ĩmedio
tẽꝑe hũ quoꝵ ienũsti ĩ adultaetate
ag̾e ceꝑunt. tñ nõ eo miuus cã ĩtposite

Expanded text:
. Quamquam in tutela detentus eo, quod excusatio quam obiciebas non est admissa, provocationis auxilium flagitares et in medio tempore hi quorum meministi in adulta aetate ag
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. tĩ estam̃to datus tutor ut abonishus
ex cusareris quepupillitui ĩ aliaꝓiũcia
quã iuide es ubiq. moraris possdent int̾
quĩq̃ gesimũ diem postulare debiusti.
o si fac̾e cessasti excusatõ qͥd̾ tẽꝑis p̃scͥpcõe
submouetur. s pp̃late difusum pũmõĩ
gtr antͥ adiungi aliquos tutores aꝑt pses

Expanded text:
. Testamento tutor datus, ut a bonis his excuseris, quae pupilli tui in alia provincia quam unde es ubique moraris possident, intra quinquagesimum diem postulare debuisti. Quod si facere cessasti, excusatio quidem temporis praescriptione submovetur, sed propter late diffusum patrimonium an tibi adiungi aliquos curatores
Abbreviated transcription (Latin):
furtiuas iuipcias uec dotis amissunem sustis¬
nere nec dapitalipene ẽẽ ob uoxia que pꝰ
tam magnitemꝑis iugitatem non tem̾e
nͨ elaucłos puplice ꝯtestatã cõe deposita
si adult̾si suspicio nuillasit nec ꝯm̃ctio
furtiua de tegieur nullũ ꝑ iłm ab hiis
quoꝵ ꝯuigio erant copłatae uereantur
cũ si ꝯsciencia maritalis tori fintimeẽt
uiolata disciplirie iacõ peuam ꝯgruam fia
monia posse ꝯtrahi ꝯcta nou rissi repudia
mouii difficiliorem dełͥe eẽ fauor s̃perat
hac salubrima lege ꝯꝑciuis designanius
sociuͭ n. sũ iusta causa dissolu̾e matͥmeni¬
um iusto iuiute ꝓ hibemus ita didu̾sa noces¬
molientem ł falitatis crimine ꝯde p̃nacũ
ĩ uenerit si sepultoꝵ dissolutorem si sadͥs
edib aliꝙ subtra hentem si latronũ susces¬

Expanded text:
inisse furtivas nec dotis amissionem sustinere nec capitali poenae esse obnoxia, quae post tam magni temporis iugitatem non temere nec clanculo, sed publice contestatione deposita si adulterii suspicio nulla sit nec coniunctio furtiva detegitur, nullum periculum ab his quorum coniugio erant copulatae vereantur, cum, si conscientia maritalis tori furtim esset violata, disciplinae ratio poenam congruam flamonia posse contrahi, contracta non nisi misso monii difficiliorem debere esse favor imperat hac saluberrima lege apertius designamus. sicut enim sine iusta causa dissolvi matrimonia iusto limite prohibemus, ita adversa necesmolientem vel falsitatis crimine condemnatum invenerit, si sepulchrorum dissolutorem, si sacris aedibus aliquid subtrahentem, si latronem vel la
Abbreviated transcription (Latin):
exipcũs lucrat᷑ est filis seualiũs filiex filia¬
bus post mottem accipieutis ẜ uari id̾ si pat᷑
demi̾e repudium misent donacõem aũ nup¬
cias a matre fuocri. gin a̾ mat̾ dotem ip̃am
eid̾ ł eisd̾ filio seu filie patre morietite dunut
cẽsemus prĩ uidelieł matͥ ĩscribendis filuis

Expanded text:
is lucratum est filio seu filiis, filiae seu filiabus post mortem accipientis servari, id est si pater temere repudium miserit, donationem ante nuptias a matre servari, si mater, dotem ipsam eidem vel eisdem filio seu filiae patre moriente dimitti censemus: patri videlicet vel matri in scribendis filiis
Abbreviated transcription (Latin):
aut gladios alio simili mͦ insidiantem si seuer¬
berib q̃ ingenus aliena sunt afficientẽ ꝓ ba¬
uerit tunc iepudiĩ auxilio uti neccisariam
licebit ei sine causis aꝑcius designatis ꝓpͥarnre¬
pudiare uigalem uec ullo mͦ expellat nͥ adul

Expanded text:
aut gladio vel alio simili modo insidiantem, si se verberibus, quae ab ingenuis aliena sunt, adficientem probaverit, tunc repudii auxilio uti necessariam licebit ei sine causis apertius designatis propriam repudiare iugalem, nec ullo modo expellat nisi adul
Abbreviated transcription (Latin):
has si forte uxor tua ope ł in dust̾a abort̃
fecenit ł ita luxuria est ut cõe lanãcr̃¬
c̃ uiris libidins cã habͥe audeat. ł dum
nimꝰ amusionis ꝑicłm sustineantuidi¬
cio demorib ꝙ aña quid̾ inantiquis legi¬
bus positũ erat non aũt frequẽ tebat᷑
penitꝰ abolito oĩb enĩ cãis reauisitis
n ꝑlectis quas antiquitas introduce¬
bat nichil ualid̾ p̃tͥ eas quas anteriores

Expanded text:
us, si forte uxor sua ope vel ex industria abortum fecerit, vel ita luxuriosa est, ut commune lavacrum viris libidinis causa habere audeat, vel, dum navimus, amissionis periculum sustineant. Iudicio de moribus, quod antea quidem in antiquis legibus positum erat, non autem frequentabatur, penitus abolito: omnibus etenim causis requisitis et perlectis, quas antiquitas introducebat, nihil validum praeter eas, quas anteriores
Abbreviated transcription (Latin):
uxori ab inicso matͥmouĩ usqr. ad duos ꝯti¬
nuos aunos ꝯputandos ꝯputareminime pp̃
natalem ĩ ẜ becillitatẽ ualeat possit mulier
ł ciꝰ parentes si ne ꝑicło dotis amittẽde repu¬
dium marito mitt̾e ita tũ ut ante nupcias

Expanded text:
io matrimonii usque ad duos continuos annos computandos coire minime propter naturalem imbecillitatem valeat, possit mulier vel eius parentes sine periculo dotis amittendae repudium marito mittere, ita tamen, ut ante nuptias
Abbreviated transcription (Latin):
mus facłtatem s si aliquid ex eisdẽreb defa¬
erit abhedib seu eaꝵ detentorib si tm̃ nõ
ip̃os h̾edes scͥpserat aut scͥpti filii nõ adie
animi ad repudiũ inmittend̾ det̾mento rat᷑¬
hantur pactões sane siq̃ ad u̾sus p̃sencia scit᷑
iuris maiestitis fuerint a temptate camꝙͣ

Expanded text:
iquid ex isdem rebus defuerit, ab heredibus seu earum detentatoribus, si tamen non ipsos heredes scripserit aut scripti filii non adieranimi ad repudium mittendum detrimento retrahantur. Pactiones sane, si quae adversus praesentia scita nostrae maiestatis fuerint attemptandae, tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
eam ⁊ dotem recuꝑare ⁊ añ nupcias donacõis
lucra hab̾e aut legibi uendicare censemus
care uxorem q̃ si uelit statũ duc̾e hac iusta
tis ingeritur tam uiri d mulieris ad exa¬
minandam cam̃ repudii quo ilitas aut fa¬
ciliis eruetur aut liquidius de tegatur.

Expanded text:
eam et dotem recuperare et ante nuptias donationem lucro habere aut legibus vindicare censemus et care uxoremque, si velit, statim ducere hac iusta tis ingeritur, tam viri quam mulieris ad examinandam causam repudii, quo veritas aut facilius eruatur aut liquidius detegatur,
Abbreviated transcription (Latin):
minimam quãtitatem mulieri detu ea̾
modo ẜuando ⁊inmulienb q̃ indotate
ꝯstitute sine culpa mariti ꝯstd̃ib ꝯguita
mariti p̃buerut ut exutͣ a ꝑte equa
lance ⁊ equitas. ⁊pena ẜuetur. hoc lucio
quarte ꝑtis faus quid̾ non extantib ip̃is
uero ⁊ mulierib ꝯpetente ⁊ ab hĩs quõ
uoluerint digoneudo filus aũt ⁊de ĩ ceps

Expanded text:
minimam quantitatem mulieri detur. Eodem modo servando et in mulieribus, quae indotatae constitutae sine culpa mariti constitutionibusmarito praebuerint, ut ex utraque parte aequa lance et aequitas et poena servetur. Hoc lucro quartae partis filiis quidem non extantibus ipsis viro et mulieri competenti et ab his quo modo voluerint
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ sine dote uxoreni acceꝑat a ꝯuigio suo
repeste uoluerit non alias ei fac̾e licebit
nisi tał culpa int̾cesserit que nr̃is legib ꝯ¬
depnatur in uͦ sine culpa cam ieiec̾it uł
ip̃e talem culpam ꝯͣ in nocentem mulierẽ

Expanded text:
 sine dote uxorem acceperat, a coniugio suo repellere voluerit, non alias ei hoc facere licebit, nisi talis culpa intercesserit, quae a nostris legibus condemnatur. Si vero sine culpa eam reiecerit vel ipse talem culpa
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. P at̾ tiuis siexresidua pcu̾ te
hr̃s mititut᷑ est quã alt̾ hr̃s sccipcusca¬
pere non posset is qad nullam ꝑcom h̾e¬
ditatis ꝓpt condicõnem suam ad mitti
pocuit exasse hr̃s exticit nam residui ⁊¬
mp̃. um ꝓponas alexandrum cõ¬
equicatem cestõ pͥmo loco ulianum
ut lib̾cum suum hedem milituisse eiꝙ
subllituisse hus u̾bis ꝙ si exaliqua cã
pͥmus hr̃s ħeditatem meam adire uo

Expanded text:
. Pater tuus si ex residua parte heres institutus est, quam alter heres scriptus capere non posset, isque ad nullam partem hereditatis propter condicionem suam admitti potuit, ex asse heres extitit: nam residui m proponas Alexandrum equitem testamento primo loco Iulianum ut libertum suum heredem instituisse eique substituisse his verbis: "quod si ex aliqua causa primus hereditatem meam
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃ ¶i conpensandi debiti snoĩata ẽ¬
grã Riorͣte maritum fecit ħodem desid̾ie
cui p̾t̾ porco̾nem ẜeditatis debitum qͦ
reitituis postulantis non tr̃ uiris scu¬
tas uerum ⁊̃ defuncte uolunta s i r fraca

Expanded text:
 Si compensandi debiti gratia uxor maritum fecit heredem, desiderio tuo praeter portionem hereditatis debitum quoque restitui postulantis non tantum iuris severitas, verum etiam defunctae voluntas refraga
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃.Consulta diualia quibus con¬
sid̾are ꝓspectum est ne uoluntates ul¬
time deficiencium ĩ hac regia urbecõ¬
focte ap̃ alium aꝑiri possint quam
uirum clarissimum ꝓtemꝑx census¬

Expanded text:
p. Consulta divalia, quibus considerate prospectum est, ne voluntates ultimae deficientium in hac regia urbe confectae apud alium aperiri possint quam virum clarissimum pro
Abbreviated transcription (Latin):
Sn criłis siue scriptis faciendis
omnem̃ formanlem obsuacõnem
ponitus amputamꝰ ut postquam ⁊.ni.
ꝑuenire uelit ł quibiis legata dare¬
ł fidei cõmisa ł lib̾caces disponere

Expanded text:
ntis sine scriptis faciendis omnem formalem observationem penitus amputamus, ut, postquam septem pervenire vellet vel quibus legata vel fideicommissa vel libertates disponere
Abbreviated transcription (Latin):
estac sinichil suꝑca re scuptũ fun̾set
nec exemplum leorti ł hr̾dicatis ĩ quib
condicõ diuortu ñ numquam remicti
solet huic rei conꝑand̾ est. cum ab suid̃
sit ideo ppetui edicti negligi formã qui

Expanded text:
est, ac si nihil super ea re scriptum fuisset. Nec exemplum legati vel hereditatis, in quibus condicio divortii nonnumquam remitti solet, huic rei comparandum est, cum absurdum sit ideo perpetui edicti neglegi formam, qui
Abbreviated transcription (Latin):
inp̃. cire debes omissa falodia qͦ
ñ uideri plus debito solutũ esss
gata cñ seufidciomissa q̃ testõ relic¬
ca sunt p̾standa esse ñ ambigi oppor¬
cet. adcum udelicet mod̾ quã lexfas¬
cidia pacitur cum quarã que aufrit᷑¬

Expanded text:
isco. Scire debes omissa Falcidia, qhiberes, non videri plus debito solutum esse. gata tamen seu fideicommissa, quae testamento relicta sunt, praestanda esse ambigi non oportet, ad eum videlicet modum, quem lex Falcidia patiatur, cum quartam, quae aufert
Abbreviated transcription (Latin):
diacõne usus fu̾it. uñ cum ce ħ non s pa¬
trem fccisse asseueras qui cibi ñ potuit nec
cesse nichil cibi obesse pot̾
penicencia ꝓbata successores nũquã p̃sta¬
reconplluntur

Expanded text:
one usus fuerit. unde cum hoc non te, sed patrem fecisse adseveras, qui tibi nocere non potuit, nihil tibi obesse potespaenitentia probata successores numquam praestare compelluntur
Abbreviated transcription (Latin):
est quibus se recepisse doce̾ uniu̾sum
quondam soc̾ ciuis significauit ne ħ
nomine ꝯueniens sallicite age̾ ñ deb̾es
cum aut soluca dote nula suꝑsit acco̾
aut non reddita adũsus pecẽtẽ iusta
uoluntatẽ desuncti parata sit exteptio

Expanded text:
es, quibus recepisse dotem universam quondam socer tuus significavit, ne hoc nomine conveniaris, sollicite agere non debes, cum aut soluta dote nulla supersit actio aut non reddita adversus petentem iuxta defuncti voluntatem parata sit exceptio
Abbreviated transcription (Latin):
inpꝰ. ñ  N on nutã cẽgerẽ souicitudi¬
ne ꝓ sidei ꝯ missum relicte porcõnus hr¬
ditatis ꝓ speximus uerẽtẽ ne fructus a¬
citũt caliditate ac fraude repudiauit
ut ad ulũ nepotẽ eumd̾e̾ q coħ̾rdẽ de¬
uołuatut porcõ aquo cibi noĩatĩ ñ fu¬
erat fidci ꝯ missũ relictume icoacta sus¬
pecta ħiditatẽ adire pͥusquã ꝓħede gẽ¬
reret rebus sit humanis exẽpta eũ diuo
ã conino parente nr̃o deb̾i iabsubsti

Expanded text:
ere sollicitudinem per fideicommissum relictae portionis hereditatis perspicimus verentem, ne fructum atituere calliditate ac fraude repudiavit, ut ad alium nepotem eundemque coheredem devolvatur portio, a quo tibi nominatim non fuerat fideicommissum relictum, et coacta suspectam hereditatem adire, priusquam pro herede gereret, rebus sit humanis exempta: cum divo Antonino parenti nostro deberi eti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑduos foite trites conposicũ celtm̃ maioiẽ
numeiᷤ ceilium expostulat ut ꝑ ampli¬
ores homines ꝑfectissima u̾itas reucletu
cum aut̃ is qui asĩqͣuid exuoliuitate de¬
functi lucratur i maxime ip̃e hĩs cui sũ¬
ma auctontus cocius cause ⁊ tniua est

Expanded text:
duos forte testes compositum, maiorem numerum testium expostulat, ut per ampliores homines perfectissima veritas reveletur. Cum autem is, qui quid ex voluntate defuncti lucratur, et maxime ipse heres, cui summa auctoritas totius causae commissa est,
Abbreviated transcription (Latin):
tuntur. auis ł uendicacõis
ł sinendi modo alior ꝙ. gnm̾
legacor sub cilitatẽ ꝓno aĩo ad¬
mictet qua p̾cicas optimis tõib
usa nec facite suscep̾ nec ĩ extrica¬
biles cirtuitus saudauit quib ĩ
ren misfionis scrupulosis utuncur
abagibus. netius igitur esse consemꝰ
inrem quidẽ mułionẽ pcuitus abo¬
len omnib nec cã legatatus quã si¬
dei ꝯmissariis unã naturã ĩpon̾e ot
non solum pͣdem accõne̾ p̃stares q̃¬

Expanded text:
cuntur, quis vel vindicationis vel sinendi modo aliorumque generum legatorum subtilitatem prono animo admittet, quam posteritas optimis rationibus usa nec facile suscepit nec inextricabiles circuitus laudavit? quis in rem missionis scrupulosis utatur ambagibus? Rectius igitur esse censemus in rem quidem missionem penitus aboleri, omnibus vero tam legatariis quam fideicommissariis unam naturam imponere et non solum personalem actionem praestare,
Abbreviated transcription (Latin):
quitalii reslitũe sp̃ale aũt fideiꝯmissũ
masarus idqd̾ ciderlictũ cił a aquo
ꝯsoqui debeat uttum ue abħide ut p̃
restitucone eius alias res uniu̾sicatis
fida ꝯmissarius accipiat anuna ꝯaliis
rebus opporteat. ħ gn̾ali fida ꝯmissa¬

Expanded text:
 fideicommissum missarius id quod ei derelictum est a quo consequi debeat, utrumne ab herede, ut post retentionem eius alias res universitatis fideicommissarius accipiat, an una cum aliis rebus oporteat et hoc generali fideicommissa
Abbreviated transcription (Latin):
d̾cipcre Smaut̃ subcendicone ł sub nic¬
tadie fuĩt relictum legatũ ł sidci ꝯmissũ
sub sticucõne. melius quide̾ faciat isi i
hus casbus caueat ab omi uendicõne
ł ypocheca ne se grauioribus hom̃bus
euiccõnis nomine supponat. sin aũt aua¬
ricie cupidine ꝓpt̾ spem condicõnis mini¬
ꝓsiliit. sciat qr condicõne impseta abnu¬
cio causa mirritum reuocetur i sic in¬
telligrnda est quasi nec scripta nec penit
fuĩt cesebrata. ut usu capio nec lõgice̾¬
ꝑis p̃scriptu concra legatariũ ł sidci ꝯmi¬
ssariũ ꝓcedat. ꝗ sintilit̾ optin̾e censem̃
ĩ huius logacis q̃ siue pure. siue subdie
c̾to. sũ sub condicõne. sũ sub inc̾ca dierr¬
licta sint. s in huis omnib casibus lega¬
tano quid̾ scu fidei ꝯmissario omuis licẽ
nendo empcor aũt scicus reigraua¬

Expanded text:
decipere. Sin autem sub condicione vel sub incerta die fuerit relictum legatum vel fideicommissum restitutione, melius quidem faciat, et si in his casibus caveat ab omni venditione vel hypotheca, ne se gravioribus oneribus evictionis nomine supponat. Sin autem avaritiae cupidine propter spem condicionis miniprosiluerit, sciat, quod condicione impleta ab initio causa in irritum devocetur et sic intellegenda est, quasi nec scripta nec penitus fuerat celebrata, ut nec usucapio nec longi temporis praescriptio contra legatarium vel fideicommissarium procedat. Quod similiter censemus in huiusmodi legatis, quae sive pure sive sub die certo sive sub condicione sive sub incerta die relicta sint: sed in his omnibus casibus legatario quidem vel fideicommissario omnis licentnendo. Emptor autem sciens rei grava
Abbreviated transcription (Latin):
uas censlilse nos palam est est qͥb¬
sane u testam̃tarsĩ de fensores ui
legitini iuta etate facłtatib sup¬
iure p̃scribimus cet̾m alia q̃ in ca¬
sib minoꝵ antiquis legib cauta
sunt man̾e intem̃ata decreui mꝰ¬

Expanded text:
as censuisse nos palam est, quibus neque testamentarii defensores neque legitimi vita aetate facultatibus subiure praescribimus. Ceterum alia, quae in causis minorum antiquis legibus cauta sunt, manere intemerata decernim
Abbreviated transcription (Latin):
lcc̃ uris dictat drsciplina quapp̃ si.
titulo liberalitatis res tuas in spor¬
sam conferendo certam dixisti legem
nec huic illa c̾ poss parint successor¬
is ip̃ius de repetendis q̃ ded̾as si hec
t̾ placuerit ꝯuenire nõ phiberis.¬

Expanded text:
locum iuris dictat disciplina. Quapropter si titulo liberalitatis res tuas in sponsam conferendo certam dixisti legem, nec huic illa, cum posset, paruit, successores ipsius de repetendis quae dederas, si hoc tibi placuerit, convenire non prohiberis
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. Imuto łignorante ab alio ulla¬
tum corpusiupinrã possõnem tuam
uł lapidem locum religiosum fac̾e ñ
tuũ in locum tũ intulerit teligiosꝰ
⁊ quod ĩ furiꝰ ẜ ĩ morbũ erogasse te kũ

Expanded text:
 vel ignorante te ab alio illatum corpus in puram possessionem tuam vel lapidem locum religiosum facere non quis in locum tuum intulerit, religiosus et quod in funus vel morbum eius erogasse te boni
Abbreviated transcription (Latin):
dimento gu̾ando s. donec ea ꝓce¬
dunt donec aliis ł capitulis ł luis
⁊ pꝰqmͣ fu̾int intimata ei gesta
snꝑ uira mento subsecuta tunc
dem̃ ad hec capiłm iudice rede¬
unte ⁊ eo ad unpleto ad cet̾a ꝑ¬

Expanded text:
dimento generando, sed, donec ea procedunt, aliis vel capitulis vel litis tquam fuerint ei intimata gesta super iuramento subsecuta, tunc iterum ad hoc capitulum iudice redeunte et eo adimpleto ad cetera
Abbreviated transcription (Latin):
supplicasti dedisse ꝓponatis interest᷑
multum utrum ne donandi amimo
ded̾ an obmnamimittendam filliamꝙͣ
ancillam existimabat cum perfc̃a
quid̃ donatio reuccari non posũt cã
uero tandi non sequta repefo ꝯpetit.¬
d Si repetẽdi quid̾ cansa donabas rxx q¬
ori eius quẽ ad proficiscend̾ huns tec
modi liberalitate ꝓ nocare proposite¬
ras nullam addidistitibi ꝯdõnem re¬
manz integͣ donacõ c̃ leuitati perfe¬
ctam tonacõnem rouccare cupien¬
cium uire concurratur¬

Expanded text:
supplicastis, dedisse proponatis, interest multum, utrumne donandi animo dedit, an ob manumittendam filiam, quam ancillam existimabat, cum perfecta quidem donatio revocari non possit, causa vero dandi non secuta repetit Si repetendi, quod donabas uxori eius, quem ad proficiscendum tecum huiusmodi liberalitate provocare proposueras, nullam addidisti condicionem, remanet integra donatio, cum levitati perfectam donationem revocare cupientium
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ solidũ accepta mutua quãtitate
i stipłati creditori spante nos ob¬
ligastis. licet uni uinũaca sit pe¬
cunia sint̾ressiorit noĩe hancꝓ
reo suscepistis obligacõem frisf᷑
ueremini e ne eiꝰ pecimie uoĩe uos
ꝯuerure possit ꝙͣ aliĩ mntuo dedit
siintͣ p̃stitutũ tẽpꝰ rei geste qõnẽ
detulistissac młto magis manẽ
timorem gerias sꝑꝓpecuna mim̃a¬
ta oleum susceptum instiõ sit col¬
latum cũ si reddendistipso nulla

Expanded text:
in solidum accepta mutua quantitate vel stipulanti creditori sponte vos obligastis, licet uni numerata sit pecunia, vel intercessionis nomine hanc pro rea suscepistis obligationem, frustra veremini, ne eius pecuniae nomine vos convenire possit, quam alii mutuo dedit, si intra praestitutum tempus rei gestae quaestionem detulistis. Ac multo magis inanem timorem geritis, si pecunia numerata oleum susceptum instrumento sit collatum, cum, si reddendi stipulatio nulla
Abbreviated transcription (Latin):
reris indubia probõis luce consucerit in¬
stantia eius redipies qui memor censu¬
ciusionis crumen mmultum eẽ non paci¬
etur. ¶d̾. Queciens dccipientis non ⁊̃¬
dantis turpis inuenitur cansa licet hec¬
as ꝯtinere ⁊ caute qͣntitatis ob turpem ca

Expanded text:
ris indubia probationis luce constiterit, instantia eius recipies: qui memor censuconcussionis crimen inultum esse non patietur. DIOCLris indubia probationis luce constiterit, instantia eius recipies: qui memor censuas continere et cautae quantitatis ob turpem ca
Abbreviated transcription (Latin):
dem ¶a lege in uos collata tonacõut
uentrĩabienande sue porcõis facultas.
ulla ꝯpeteret id efficit ne alt̾uter eoꝵ doꝰ¬
minium prorsus alienaret uł ut dona¬
ciperes longe maiorem te accepisse ca¬
mutteret cum dicas fidem ꝓpussi non
sequtara ut libereris odligntõ oris cid̾

Expanded text:
 Ea lege in vos collata donatio, ut neutri alienandae suae portionis facultas ulla competeret, id efficit, ne alteruter eorum dominium prorsus alienaret, vel ut donaciperes, longe maiorem te accepisse caromitteret, cum dicas fidem promissi non secutam, ut libereris obligatione eius, quod
Abbreviated transcription (Latin):
dam solitoꝵ quantitatem ł aliam resn
promiserit ⁊ cum litencia ei fuer̃ unũ
ex hus soluendo lidemri utrumqs per
ignoratiani tependerit dubitabatur
cuius rei dat᷑ a legib ei repetõ utr̃ nes¬
in an pocume ⁊ utr stipulator an pro¬
missor habeat huis rei facultatẽ ⁊ uul¬
pranus quid̃ eleccõem ei prestat qui
utrumq acceperiout hec redcat qd̾ si¬
bi placuerit ⁊ tam marcollum quã ce¬
lsum sibi consonantes refert. papima¬
mis ã ⁊p̃r qui utrumq ꝑsoluit elect¬
ionem tonat qui ⁊ antequã depenidat

Expanded text:
aliam rem promiserit et, cum licentia ei fuerat unum ex his solvendo liberari, utrumque per ignorantiam dependerit, dubitabatur, cuius rei datur a legibus ei repetitio, utrumne servi an pecuniae, et utrum stipulator an promissor habeat huius rei facultatem. Et ulpianus quidem electionem ipsi praestat qui utrumque accepit, ut hoc reddat quod sibi placuerit, et tam marcellum quam celsum sibi consonantes refert. Papinianus autem ipsi qui utrumque persolvit electionem donat, qui et antequam dependat
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ sacͦ sẽis scͥpturis instis oratorus
suuiliq̃ mͦ in sua firinitate man̾e
que de caluynie iuteuirãdo uł
getur antiquiorib legib ħ ꝑ
lata sunt s ut si quid de rẽ eĩs
idebat᷑ ħ repleatur.¬
d̾ Cum quis legat ẜ fid̾rcõ¬
missũ ut pate gii relict᷑ exige¬
bat . testõ for nõ aparente pro
eo sacͣment᷑ ei abhrede de latũ:
iis religionẽ suam pr̃aint ar¬
firmaus sibi legatũ ł fid̾i ꝯmus.¬
sum relict᷑ eẽ i ex h̾i testõ id ꝙ¬

Expanded text:
rosanctis oratoriis. Similique modo in sua firmitate manere, quae de calumniae iureiurando vel getur antiquioribus legibus, haec prolata sunt, sed ut, si quid deesse eis videbatur, hoc repleatur Cum quis legatum vel fideicommissum utpote sibi relictum exigebat et testamento forte non apparente pro eo sacramentum ei ab herede delatum est et is religionem suam praestavit, adfirmans sibi legatum vel fideicommissum derelictum esse, et ex huiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
sirntropho certũ arri poudus itẽ q
num̾atã pocuniã nutuo dedisse ut
rome solu̾etur p̃cib asseu̾as ad itꝰ
apetens uidex siduos reos stipulãdi
uelre ꝓsolido tibi quesicam actõem sũ
ab hr̃dibi siutrophi ꝓcuratorẽ te fcm̾

Expanded text:
Syntropho certum auri pondus itemque numeratam pecuniam mutuo dedisse, ut Romae solveretur, precibus adseveras, aditus competens iudex, si duos reos stipulandi vel re pro solido tibi quaesitam actionem sive ab heredibus Syntrophi procuratorem te factum
Abbreviated transcription (Latin):
S̾ ncebitũ solutñ sciens nõ ucte setitẽi¬
tra aut̃ maridatum ab alio re distcta.
oñs emcta re uł ob procedensuciũ emp
tori satisfaciens non indebitum ꝑreten¬
deres per hrifrnõi factum ratũ ccͣtũ
hũisse probans a se debit̃ ostẽd̾ ẽẽ solut̃¬

Expanded text:
ndebitum solutum sciens non repetit. Citra mandatum autem ab alio re distracta dominus evicta re vel ob praecedens vitium satis emptori faciens non indebitum praetendere, sed per eiusmodi factum ratum contractum habuisse probans a se debitum ostendit solut
Abbreviated transcription (Latin):
iꝓmutua petunia ꝙͣ acitdito¬
te poscebas ar gentumił uinĩta łalias
spẽs utͥusq ꝯsensu estunatas accepis¬
ti daco auro pignori licet ult mĩa
centesi mam usuras stipłanti s popõdisti
nita est iusuraꝑ titulo legituasiam

Expanded text:
mutua pecunia, quam a creditore poscebas, argentum vel iumenta vel alias species utriusque consensu aestimatas accepisti, dato auro pignori, licet ultra unam centesimam usuras stipulanti spopondisti, nita est, et usurarum titulo le
Abbreviated transcription (Latin):
qͦl m possidens ĩ mobilem rem litemal
aliquo ꝑinrem actõem sustineat. d:
statim ĩ uidicio noĩare dominũ ut siũ
ĩ ead̾ cuutate degat si ũ magid siũ ĩ alia
ꝓ uĩcia sit c̾to dierũ spacio aiuidice fini¬
ip̃e in locis in quib p̃diũ situm est ꝑ¬
ueniens uł ꝓcinatorem mutens acto
dultum tp̃s minime hoc ꝙ dispositum
est ad int̾rumpendã longitẽꝑis p̃scͥp¬
cõem ꝯtestata uidex ut poce dño pos¬
sessioĩs nec pꝰ hꝰi humanitatem sui p̃sẽ
ciam faciente edcĩs legitanis faciendis
eun citdre curabit itũc in ead̾ uolũ¬
tate eod̾ ꝑmanente negociũ suĩmatĩ
discuciens in possõnem reꝵ actorem mit

Expanded text:
em, litem ab aliquo per in rem actionem sustineat, debet statim in judicio dominum nominare: ut sive in eadem civitate degat, sive in agro, sive in alia provincia sit; certo dierum spatio a judice definiipse in locis in quibus praedium situm est perveniens vel procuratorem mittens actordultum tempus minime hoc quod dispositest, ad interrumpendam longi temporis praescriptionem contestata iudex, utpote domino possessionistiam faciente, edictis legitimis proponendis eum citare curabit: et tunc in eadem voluntate eo permanente, negotium summatim discutiens, in possessionem rerum actorem mitt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯititutũ ꝯseutire tebebũt. ut hac ra¬
arbitͥum set eand̾ diłonem si rer̾ur¬
tas desid̾ate ĩstrucõis exeg̾it nõ facile
amplius ꝙͣ scł. nͣ ulla tͣhendi artesciãt᷑
esse tribuendũ.

Expanded text:
tes sentire debebunt, ut hac raarbitrium, sed eandem dilationem, si rerum urtas desideratae instructionis exegerit , non facile amplius quam semel nec ulla trahendi arte sciant esse tribuendam.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ̃ possidentẽ ꝯpetit frust᷑ͣ itaq desid̾as
noncecũ ꝯgrediset c̃ actoretuo dũiũ
uendicantem cum te posside ꝯtendas
uam si denũciasti ei qui tͥ uendidit
em̃ uirdc̃ois forma in ead̾ ꝓuĩcia osti¬
tutis tampetitore ꝙͣ possessore ab acto

Expanded text:
contra possidentem competit. Frustra itaque desideras non tecum congredi, sed cum auctore tuo dominium vindicantem, cum te possidere contendas. Nam si denuntiasti ei qui tibi vendidit, iurisdictionis forma in eadem provincia constitutis tam petitore quam possessore ob aucto