comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ elegerint. aut ipsas res recipiant. aut̃
posteris eorũ sub precario & censu habere ꝑ¬
mittant. ita tam̃ ut ipsi ꝓprias & utiles res
cisdem eccłus de quarũ iure eẽ uidentur le¬
galiter tradant: & sic arectorib earundẽ
eccłarum precariȩ si renouandȩ sunt canoni¬
ce renouantur. Nouimus gͦ multa regna et
reges corũ ꝓpt̃ea cecidisse : quia eccłas expo¬
liauerunt. resq carũ uastauerunt. abstuler̃
alienauerunt. uł diripuerunt. ep̃isq & sãcer¬
dotibus atq quod magis est eccłus eoꝵ abstu¬
lerunt & pugnantib dederunt. Quappter
neͦ fortes in bello nec infide stabiles fuerunq
nec uictores ex titerunt : sed terga multi
uulnerati. & plures interfecti uerterunt :
Regnaq & regiones & quod peius .e. regna
celestia ꝑdiderunt ꝑ diderunt . atq ꝓpriis
hereditatib caruerunt . & ac tenus carent.
Quȩ omĩa uitantes. nec talia facere. nec con¬

Expanded text:
utrum elegerint, aut ut ipsas res recipiant, aut utrum elegerint, aut ut ipsas res recipiant, aut posteris eorum sub precario et censu habere permittant: ita tamen, ut ipsi proprias et utiles res eisdem ecclesiis, de quarum iure esse videntur, legaliter tradant, et si a rectoribus earundem ecclesiarum precariae renovandae sunt, canonice renoventur. Novimus ergo multa regna et reges eorum propterea cecidisse, quia ecclesias exspoliaverunt resque earum vastaverunt, abstulerunt, alienaverunt vel diripuerunt, episcopisque et sacerdotibus atque, quod maius est, ecclesiis eorum abstulerunt et pugnantibus dederunt. Quapropter nec fortes in bello nec in fide stabiles fuerunt, nec victores extiterunt; sed terga multi vulnerati et plures interfecti verterunt, regnaque et regiones et, quod peius est, regna coelestia perdiderunt atque propriis hereditatibus caruerunt et actenus carent. Quae omnia vitantes, nec talia facere nec con
Abbreviated transcription (Latin):
uia inuestigantt antiquo hoste audiuimus
quosdã nos suspectos habere ꝓpt̃ea quod con¬
cessimus cp̃is & sacerdotibus ac reliquis deiser¬
uis: ut in bostes nisi duo aut tres accteris elec¬
ti et sacerdotes similiter ꝑ pauci ab eis decti
non irent sicut in prioribi nr̃is continetur
capitularibi nec adpugnam ꝓperarent nec
arma ferrent nec homines tam xp̃ianos
quã paganos necarent. nec agitatores san¬
guinum fierent. uł quicquã contra canones
facerent. quod honores sacerdotũ & res ecła¬
rum auferre uł minorare eis uoluissemus qđ
nullatenus facere uelle uł facere uolentib
consentire om̃s scire cupimus sed quanto qͥs
eorum amplius suã normã seruauerit. & dõ
seruierit. tanto eum plus honorare & cario¬
rem habere uolumus: & ut hȩc cercius cre¬
dantur & ꝑ futura tempora conseruentur :
prȩcipimus ut nullus resecđȩ nisi prȩcario
possideat. & postquã ipse precariȩ finitȩ fue¬
rint: faciant potestatiue speculatores ecclesiȩ

Expanded text:
uia instigante antiquo hoste audivimus quosdam nos suspectos habere, prepterea quod concessimus episcopis et sacerdotibus ac reliquis Dei servis, ut in hostes nisi duo aut tres a ceteris electi et sacerdotes similiter perpauci ab eis electi non irent, sicut in prioribus nostris continetur capitularibus, nec ad pugnam properarent, nec arma ferrent, nec homines tam christianos quam paganos necarent, nec agitatores sanguinum fierent, vel quicquam contra canones facerent, quod honores sacerdotum et res ecclesiarum auferre vel minorare eis voluissemus: quod nullatenus facere vel facere volentibus consentire omnes scire cupimus; sed quanto quis eorum amplius suam normam servaverit et Deo servierit, tanto eum plus honorare et cariorem habere volumus. Et ut haec certius credantur et per futura tempora conserventur, praecipimus, ut nullus res ecclesiae nisi praecario possideat. Et postquam ipsae precariae finitae fuerint, faciant potestative speculatores ecclesiae,
Abbreviated transcription (Latin):
iũ scłares qui coniugale consorcium absq
aut illicita aut aliena presumant si ante
dexerint. & priusquã uxxores iudicio dam¬
nentur ab iecerint : a cõmunione eccłae
& sc̃ĩ popłi cȩcu pro eoquod fidẽ & coniu¬
terq seruiunt: stipendia scis laboribus
debita scđm seruitii sui meritũ ł ordina¬
tionem canonũ a sacerdotibus consequantur:¬
Vullus ep̃s alicnum parrocbianũ pͥsumat ntt¬
eius ordinatio. ita et diiudicatio. qm̃ conse¬
mus nullum alterius iudicifnisi sui sententia
teneri. Namqui cum ordinare non potiut.
nec udicare nullatenus poterit :¬
cregrina uidicia gencrali actione ꝓbibe¬
mus : quia in dignium ot ut ab extrancis iudi¬
cetur: qui ꝓuinciales et ase lectos debet
habere udices:¬

Expanded text:
ulares, qui coniugale consortium absque aut inlicita aut aliena praesumant, si antedixerint, et priusquam uxores iudicio dampnentur, abiecerint, a communione ecclesiae et sancti populi coetu, pro eo quod fidem et coniuterque serviunt, stipendia sanctis laboribus debita secundum servitii sui meritum vel ordinationem canonum a sacerdotibus consequenturullus episcopus alterius parochianum praesumat retierit ordinatio, ita et dijudicatio ; quoniam censemus, nullum alterius judicis, nisi sui, sententia teneri . Nam qui eum ordinare non potuit, nec judicare ullatenus poteriteregrina judicia generali sanctione prohibemus, quomodo dignum est ut ab extraneis judicetur, qui provinciales et a se electos debet habere judices
Abbreviated transcription (Latin):
erit sub conspectu publico: ita demũ ordinet᷑ ep̃s¬
S mersisse reprehensibilem & ualde inolitũ usum
comperimus eoquod quidã corep̃i ultra modũ
suum ꝓgredientes & donum sc̃ĩ sp̃s ꝑ impositio¬
nem manuũ tradant. et alias quȩ solis pontifi
cibus debentur contra fas ꝑ agant. presertim
cum nullũ ex.Lxxx. discipulis quorũ speciem
in ecła gerunt legatur dona scĩsp̃s ꝑ manus¬
impositionẽ tradidisse. Quod aũt solis apłis
eorumq successoribus ꝓprii sit officii trade¬
re sp̃m scm̃ liber actuum apłorũ docet: In
concilio uͦ cȩsariensi : ita de corep̃is habetur¬
scriptum : Corep̃i quoq ad exemplũ quidem¬
& formam . lxx. uidentur eẽ : ut cõministri aut̃
ꝓpt̃ studium quod erga populos ex hibent ho

Expanded text:
erit sub conspectu publico, ita demum ordinetur episerit sub conspectu publico, ita demum ordinetur epismersisse reprehensibilem et valde inolitum usum comperimus, eo quod quidam chorepiscopi ultra modum suum progredientes, et donum sancti Spiritus per inpositionem manuum tradant, et alia quaeque quae solis ponticibus debentur, contra fas peragant: praesertim cum nullus ex septuaginta discipulis, quorum speciem in ecclesia gerunt, legatur donum Spiritus saninpositionem tradidisse; quod autem solis apostolis eorumque successoribus proprii sit officii tradere Spiritum sanctum, liber Actuum apostolorum docet. In concilio scriptum: Corepiscopi quoque ad exemplum et formam septuaginta videntur esse, ut comministri autem propter studium quod e
Abbreviated transcription (Latin):
& legalibus strictim foraiterq puniat᷑: & a
sacerdotib celesti gladio feriatur. &si se ñ
correxerit. non solum ex cõmunicatus sedetiã
anathematitatus moriatur:
pccunias auferunt. resq cius fraudant rapiunt.
uastant. uł diripiunt. homicidȩ ante dm̃ eẽ.
deputantur. quia res pauperũ quos ecđa pas¬
cere debet diripiunt:¬

Expanded text:
et legaliter strictim fortiterque puniatur, et a et legaliter strictim fortiterque puniatur, et a sacerdotibus coelesti gladio feriatur. Et si se non correxerit, non solum excommunicatus, sed etiam anathematizatus moriatur. pecunias auferunt, resque ejus fraudant, rapiunt, vastant, vel diripiunt, homicidae apud Deum esse deputantur, quia res pauperum, quos Ecclesia pascere debet, diripiunt
Abbreviated transcription (Latin):
munione habeatur extraneus : Nec aliud merea¬
tur habere remedium : nisi cum culpã propriã
reum emendatione purgauerit. Indigne enĩ
ad altare dñi ꝓperare ꝑmittitur: qui res eccle¬
siasticas aut audet rapere. aut iniuste possi
tores pauperũ om̃s iudicandi sunt . quod eorũ
talit̃ alimenta subtraxerint. Sacerdotalis
tam̃ debet essẽ ꝓuisio: ut uindictã ad monitio
manifesta p̃cedit & res usurpatas in iuste qui
abstulit: adhibita equitate restituat. Quodsi
neglexerit et necessita scompulerit : postea
prȩdonẽ sacerdotalis districtio ꝑcellat : Neq
ritate res dispensare nitatur : quia dĩ potentia
cunctorũ regnorũ terminos singulari domina¬
tione concludit. Qui uͦ his nr̃is sanctionibus
contraierit atq neglexerit. legibus onendare
tardauerit. uł dainceps in prȩdicta nequitia
ꝑdurare uoluerit : omnes honores quos ha¬
bere uidebatur ꝑdat & a nobis secularit̃

Expanded text:
munione habeatur extraneus, nec aliud mereamunione habeatur extraneus, nec aliud mereatur habere remedium, nisi culpam cum propria rerum emendatione purgaverit: indigne enim ad altare Domini properare permittitur, qui res ecclesiasticas aut audet rapere aut iniuste possidtores pauperum omnes iudicandi sunt, quod eorum taliter alimenta subtraxerint. Sacerdotalis tamen debet esse provisio, ut vindictam ammonitio manifesta precedat, ut res usurpatas iniuste qui abstulit, adhibita aequitate restituat. Quod si neglexerit et necessitas conpulerit postea praedonem sacerdotalis districtio maturata percelepiscopi auctoritate res dispensare nitatur; quia Dei potentia cunctorum regnorum terminos singulari dominatione concludit. Qui vero his nostris sanctionibus contraierit, et quae neglexit, legibus emendare tardaverit, vel deinceps in praedicta nequitia perdurare voluerit, omnes honores quos habere videbatur, perdat et a nobis seculariter
Abbreviated transcription (Latin):
quia et hic & ibi reperiunt᷑. cũ tuba dĩ clan¬
gamus : nec tacentes damnemur. aut simul
cum cis pereamus: Si aũt impietate horribi¬
lis et dõ ille qui impie agi certe scparatus e
talis adõ & anatbemati uste subicitur. Ana¬
thema aũt nichil aliud sĩgnificat nisi ad co¬
ueteri & in nouo testamento iudiciũ de ana¬
themate significat:¬
lacuit nobis & ab om̃ib obseruare conuenit.
ut quia non nulli memores sui ꝑquas libet
scripturas premedio animȩ suȩ de facultatib
suis ecclesus aliquid contulissẽ ꝓbantur qđ
a diuersis dm̃ minus timentib ac tenus morti¬
fera calliditate tenctur ita ut aliorũ oblatio
illis ꝑtineat ad ruinam : Nec intueri corde
ardore. Quicunq immemor interitus sui res
ecclesus ut supra diximus delegatas in iuste
possederit. p̃sumpseritq retinere. et uecitus
comꝑtas res dĩ seruis dissimulauerit reforma¬
re: ab omnib ecclesus segregatus a scã com¬

Expanded text:
qui et hic et ibi reperiuntur, cum tuba Dei clanqui et hic et ibi reperiuntur, cum tuba Dei clangamus, ne tacentes dampnemur et simul cum eis pereamus. Si autem impietate horribilis est Deo ille, qui impie agit; certe separatus est talis a Deo, et anathemati iuste subicitur. Anathema enim nihil aliud significat, nisi a Deoveteri et novo testamento iudicium de anathemate significatlacuit nobis et ab omnibus observari convenit, ut quia nonnulli memores sui per quaslibet scripturas pro remedio animae suae de facultatibus suis ecclesiis aliquid contulisse probantur, quod a diversis Deum minus timentibus actenus mortifera calliditate tenetur, ita ut aliorum oblatio illis pertineat ad ruinam nec intueri corde atis delectantur ardore, quicumque inmemor interitus sui res ecclesiis, ut supra diximus, delegatas iniuste possidebit praesumpseritque retinere, et veritate conperta res Dei servis dissimulaverit reformare, ab omnibus ecclesiis segregatus a sancta com
Abbreviated transcription (Latin):
aut aliquis prȩfectorũ uł comes scłari potesta¬
te fultus sibi ꝑ uiolentiam iapiat. aut a nob
competere uł quocunq modo inuadere prȩ¬
sumat monasteria aut prȩdia. uł qualescunq
res de potestate ep̃ĩ uł abbatis aut abbatis¬
se et incipiat ipse uice abbatis regere et
habere sub sẽ mona chos. & pecumã possi¬
dere quȩ fuit xp̃i sanguine comparata : Talon
hominẽ antiqui patres nominabant raptorẽ.
& sacrilegum & homicidã pauperũ & lupũ
diaboli intrantẽ in ouile xp̃i & maxime
anatbematis uinculo damnandũ ante tribu¬
nal xp̃i. De talibus memores estote scripturȩ
sc̃i pauli apłi ad timothcũ dicentis Diuitib huiꝰ
scłi precipe non sublime sapere. neq sperare
in incerto diuitiarũ sed indõ qui prestat omĩa:
Tales si ccclesiȩ correptionẽ non recipiunt:
ethnicis & publicanis sunt similes. quib: nec
uiuis nec mortuis cõmunicat eccła dei. Talib

Expanded text:
aut aliquis praefectorum vel comitum, seculari potestaaut aliquis praefectorum vel comitum, seculari potestate fultus, sibi per violentiam rapiat aut a nobis competere vel quocumque modo invadere praesumat monasterium aut praedia vel quascunque res de potestate episcopi vel abbatis aut abbatissae, et incipiat ipse vice abbatis regere et habere sub se monachos et pecuniam possidere, quae fuit Christi sanguine comparata. Talem hominem antiqui patres nominabant raptorem et sacrilegum et homicidam pauperum et lupum diaboli, intrantem in ovile Christi, et maxime anathematis vinculo dampnandum ante tribunal Christi. De talibus memores estote scripturae sancti Pauli apostoli ad Timotheum dicentis: Divitibus huius seculi praecipe non sublime sapere, neque sperare in incerto divitiarum, sed in Deo, qui praestat omnia. Tales si ecclesiae correctionem non recipiunt, ethnicis et publicanis sunt similes, quibus nec vivis nec mortuis communicat ecclesia Dei, Talibus,
Abbreviated transcription (Latin):
rȩcipiorus omnibus dicioni nr̃ãe subiectis
ut nullus priuilegia eccłarũ uł monaste¬
riorum frangere resq eccłarum inuadere
uł uastare . aut alienare uł facultates earũ
diripere presumat. Nec sine precario possi¬
dere ꝑtẽptet : quia sicut a scis patribus in¬
ftituti sumus grauissimũ peccatũ hoc eẽ di¬
noscitur : testante scã scriptura quȩ ait. Qui
abstulit aliquid patri uł matri & dicit hoc ñ
esse peccatum : homicidii particips est : Pater
nr̃ sine dubio ds̃ est . qui nos creauit: Mat̃ nr̃a
ecła est : quȩ noͦs inbaptismo sp̃iritalit̃ rege¬
nerauit: Ergo qui xp̃i pecunias & eccłȩ frau¬
dat. uł rapit siue uastat uł alienat. homici¬
da ante conspectũ iusti udicis esse deputabit᷑
De quo quidã sapientũ dicit. Qui rapit pecu¬
niam ꝓimi sui : iniquitatẽ facit: Qui aut̃
pecuniã eccłȩ abstulerit: sacrilegiũ facit:
exemplum dantes. generaliter interdicimus
ut nullus laicus homo uł imꝑator uł rex

Expanded text:
ecipimus omnibus ditioni nostrae subiectis, ut nullus privilegia ecclesiarum vel monasteriorum infrangere, resque ecclesiarum invadere vel vastare aut alienare vel facultates earum diripere praesumat, nec sine precaria possidere pertentet; quia, sicut a sanctis patribus instructi sumus, gravissimum peccatum hoc esse dinoscitur, testante sacra scriptura, quae ait: Qui abstulerit aliquid patri vel matri, et dicit hoc non esse peccatum, homicidii particeps est. Pater noster sine dubio Deus est, qui nos creavit: mater nostra ecclesia, quae nos in baptismo spiritaliter regeneravit. Ergo qui Christi pecunias ecclesiae fraudat vel rapit sive vastat vel alienat, homicida ante conspectum iusti iudicis esse deputabitur. De quo quidam sapientum dicit: Qui rapit pecuniam proximi sui, iniquitatem facit; qui autem pecuniam ecclesiae abstulerit, sacrilegium facit. exemplum dantes generaliter interdicimus, ut nullus laicus homo, vel imperator, vel rex,
Abbreviated transcription (Latin):
communone pellatur. Simili modo deere¬
tum est ut clericiqui comam nutruint ab
archidia cono etiã si poluerint in uiti de¬
tondantur. Uestimenta uͦ uł calciamenta
eis nisi quȩ ad religionẽ deceant. uti aut
habere non liceat:¬
tes quos oporteat maiori auctoritate cu¬
ut semꝑ sic salua dilectio:
dignitatis ordo ꝑ miserit ab ep̃ĩs corrigant᷑:
Et siqui priores gradu clati suꝑbia cõmũ¬
nionem fortasse contẽpserint aut eccłam
frequentare uł officium suum neglexerint
peregrina eis cõmunio tribuatur. ita ut cũ
eos penitentia correxerit : rescripti inmati

Expanded text:
communio tribuatur. Simili modo decretum est, ut clerici, qui comam nutriunt, ab archidiacono, etiamsi noluerint, inviti detondantur. Vestimenta vero vel calciamenta eis nisi quae religionem deceant uti aut habere non liceatres quae oporteat majori auctoritate cuut semper sit salva dilectio. dignitatis ordo permiserit, ab episcopis corrigantur, et si qui prioris gradus elati superbia communionem fortasse contempserint, aut ecclesiam frequentare, vel officium suum implere neglexerint, peregrina eis communio tribuatur, ita ut cum eos poeni
Abbreviated transcription (Latin):
qui eos ordinauerint. si bonȩ actionis & cathol¬
ciuiri sunt ipsi prb̃i. & inministerio xp̃iomĩq. Ir
lege sca educati & aptiꝰ ab ep̃o suo benedictio¬
nem prisbiteratus suscipianit & consecrontur.
& sio ministeriosa cro fungantur:¬
tione ep̃iquis uitam finiat. animaq periditet᷑¬

Expanded text:
qui eos ordinaverunt, si bonae actionis et catholqui eos ordinaverunt, si bonae actionis et catholici viri sunt ipsi presbiteri et in ministerio Christi omnique lege sancta educati et apti, ab episcopo suo benedictionem presbiteratus suscipiant et consecrentur et sic ministerio sacro funganturtione episcopi quis vitam finiat animaque periclitet
Abbreviated transcription (Latin):
artis in signia sunt sed ꝓ infirmitate illud
quod apłi & canones sanxerunt id ÷ orationes
& sacri olei unctio fiat:¬
S uin firmitate depresus quis fuerit. uitam sine
cõmunione non finat nec unctione sacri olei
cartat & si finem ꝑspiciat saero scõ corpore dõ
anima eius a sacerdote precib cõmendetur
Qua pp̃t omnib placuit. ut nullus prbt am¬
plius quã unã cecłam sibi uindicet. quia sic̃
quisq scłaris non amplius quã unã debet¬
habge uxorem ita & unusquis prbt ñ ampliꝰ
rbi degradati & post degradationẽ multis
sceltrib implicati: ad pęnitentiã publicam
scđm canones redigantur :
costes si qui uelint a quã conseeratã ad asꝑsionẽ
in domos suas recipere : ante chrismatis infusio¬
nem accipiant :¬
Dreos quos unus quisq ep̃s insua parrochia reꝑ¬
perit. si in cogniti fuerint uri illi a quib sunt
ordinati & dubium est cos epõs fuisse annon

Expanded text:
artis insignia sunt: sed pro infirmate illud, artis insignia sunt: sed pro infirmate illud, quod apostoli et canones sanxerunt, id est orationes et sacri olei unctio fiatSi infirmitate depressus quis fuerit, vitam sine communione non finiat, nec unctione sacrati olei careat. Et si finem perspiciat, sacrosancto corpore Deo anima eius a sacerdote praecibus commendetur. Quapropter omnibus placuit, ut nullus presbiter amplius quam unam ecclesiam sibi vindicet; quia sicut quisque sdebet uxorem, ita unusquisque presbyter non amplius ri degradati, et post degradationem multis sceleribus implicati, ad poenitentiam publicam secundum canones redigantur. 7costes, si qui velint aquam consecratam ad adpersionem in domos suas recipere, ante chrismatis infusionem accipiantros, quos unusquisque episcopus in sua parrochia repperit, si incogniti fuerint viri illi, a quibus sunt ordinati, et dubium est eos episcopos fuisse an non,
Abbreviated transcription (Latin):
iquis ep̃s. prbt diaconus uł subdiaconus
ad bellum ꝓcesserit. & arma bellica indu¬
tus fuerit adbelligerandũ ab omni officio
deponatur. intantũ ut nec laicam commu¬
nionẽ habeat:¬
It hi uł hae qui uxores aut uiros dimittunt
non nubant. sed aut continentes maneant
aut sibimet reconcilientur:
rdinatus clericus ab alio ep̃o non depre¬
cante uł consentiente suo in lero non
ciiii
c eo qui semet ipsum occidit. aut laqueo se suspen¬
dit considorandum ost ut siquis compatiens uelit x¬
demosinam dare: tribuat & orationes in psal¬
modus faciat: oblationib tam̃ &missis ipsi cas:¬
reant: quia in comprehensibilia sunt iudicia
dei & ꝓfunditatẽ consilii eius nemo potest
inuestigare:
stuprauit. ut conugiũ ultra non repetat &
militiȩ cingulũ derelinquat. & aut monaste¬
rium petat. aut si foris manere uoluerit tẽ¬
pom penitentiȩ scđm canones plenit̃ exsoluat: xiui
tiones aut ligaturas quȩ imprudentes ꝓfebrib
aut aliis pestibus adiuuari putant. nullo mͦ

Expanded text:
us, presbyter, diaconus, vel subdiaconus, ad bellum processerit, et arma bellica indutus fuerit ad bellicandum, ab omni officio deponatur, intantum ut nec laicam communionem habeatt hi vel hae, qui uxores aut viros dimittunt, non nubant; sed aut continentes maneant, aut sibimet reconcilientur. rdinatus clericus ab alio episcopo, non deprecante vel consentiente suo, in clero non cidit De eo, qui semetipsum occidit aut laqueo se suspendit, consideratum est, ut si quis compatiens velit elimosinam dare, tribuat et orationem in psalmodiis faciat. Oblationibus tamen et missis ipsi careant; quia incomprehensibilia sunt iudicia Dei et profunditatem consilii eius nemo potest investigare. 71. stupravit, ut coniugium ultra non repetat, et militiae cingulum derelinquat, et aut monasterium petat, aut si foris remanere voluerit, tempora poenitentiae secundum canones pleniter exsolvat. 72. tiones aut ligaturas, quae inprudentes pro febribus aut aliis pestibus adiuvare putant, nullo mod
Abbreviated transcription (Latin):
quam omne militiã secularẽ. Qua ꝓpt̃ om̃s
scire cupimus si suꝑ his quib: fruimur bonis
uniuersum mundum lucrare potuissemus.
nr̃am ur̃asq animas ꝑdere noluissemus. nec se
ꝓp̃t̃ dictis cupiditatib ꝑ dere uolenub consen¬
tire Testante nanq euangelica tuba didici¬
mus nichil ꝓdesse homini uniuersũ mundũ
lucraro : si animȩ suȩ detrimentũ patiatur.
Et iterum Quã dabit homo cõmutationẽ
ꝓanima sua : Et iterũ : Ibunt hi in suppliciũ
aeternũ iusti aũt inuitã ȩternã:¬

Expanded text:
quam omnem militiam secularem. Quapropter omnes quam omnem militiam secularem. Quapropter omnes scire cupimus, si super his quibus fruimur bonis universum mundum lucrari potuissemus, nostran vestrasque animas perdere noluissemus; nec se pro praedictis cupiditatibus perdere volentibus assentire. Testante namque euangelica tuba didicimus, nihil prodesse homini universum mundum lucrari, si animae suae detrimentum patiatur. Et iterum: Quam dabit homo commutationem pro anima sua? Et iterum: Ibunt hi in supplicium sempiternum, iusti autem in vitam aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
ab eis & aprȩpositis eccłarum unde esse uident᷑
quocunq modo iuste potuerit ex impetrare lxxu¬
sãtagat. & nichil ex eis aliter abigat aut con¬
cupiscat. uł accipiat. necupidus sacrarũ rerũ
ignis qui in eis est eos fauillos uix exurat. Un¬
de et in sacris canonibus sp̃ũdĩ conditis decre¬
tum habetur ita: Siquis oblata dederit uł ac¬
ceperit prȩter ep̃m. anathema sit Scimus eñi¬
anathematos homines & in prȩsenti scło infa¬
mes esse ac ꝑditos & a consorcio fideliũ in om̃i¬
bus absq pant & aqua fieri alienos atq si absq
eccłȩ satis factione de hac uita recesserint.
a regno dei fore extorres: quã foueã cauere
dissimulans ł recusans nr̃a se sciat ꝑ omnia
carere societate : quia non solum qui faciuNT
sed facientibus praua qui consentiunt. ⁊ ei
sunt: Satius enĩ nobis est regnũ non habere
terrenum : quã ȩternũ ꝑdere. Plusũ me credo

Expanded text:
ab eis et a praepositis ecclesiarum, unde esse videntur, ab eis et a praepositis ecclesiarum, unde esse videntur, quocumque modo iuste potuerit, ea inpetrare satagat, et nihil ex eis aliter ambiat aut concupiscat vel accipiat, ne cupidus sanctarum rerum ignis, qui in eis est, eos favillosius exurat. Unde et in sacris canonibus spiritu Dei conditis decretum habetur ita: « Si quis oblata dederit vel acceperit praeter epanathematos homines et in praesenti seculo infames esse ac perditos, et a consortio fidelium in omnibus absque pane et aqua fieri alienos, atque si absque ecclesiae satisfactione de hac vita recesserint, a regno Dei fore extorres. Quam foveam cavere dissimulans vel recusans nostra se sciat per omnia carere societate; quia non solum qui faciunt, sed qui facientibus prava consentiunt, rei sunt. Satius enim nobis est regnum non habere terrenum quam aeternum perdere: plus vero me credo
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta scõꝵ canonũ sanctiones plenã seꝑ ha¬
beant potestatẽ : Nullus eas dare uł accipe¬
re absq ꝓprii epĩ audeat iussione : Nullus
eas inuadere uł uastare uł quo quomodo
deteriorare prȩsumat. Nam de uastantib:
eccłas earumq res nichil aliud in telligimus
quã contra illum ȩterni imꝑii dm̃ eius ma
iestatis homines mouere cercam̃ cũ ille
aedes illi die noctuq famulentur. & illi sint
consecrate. Uideant gͦ uastantes easq inuaden¬
tes prȩnuntiamus ne ab illosi sẽ commoueat
uastentur & disp̃dantur cuius ꝑ cussionem
montiũ dorsa ferre non possunt Nos ũ ista
nec agere uolumus. nec facere uolentibus
consentire. ne nos ipsos quod ab sit ꝑdamus
aut se ꝑdere uolentib: consentiamus. Quappt̃
p̃cipimus ut siquis iure eccłastico actenꝰ nr̃a
largitate aliquid possedit: sulla de inceps
habere uoluerit. ut ad ꝓprios epõs ueniat &

Expanded text:
iuxta sanctorum canonum sanctiones plenam semper haiuxta sanctorum canonum sanctiones plenam semper habeant potestatem. Nullus eas dare vel accipere absque proprii episcopi audeat iussione; nullus eas invadere vel vastare aut quoquo modo deteriorare praesumat. Nam devastantibus ecclesias earumque res nihil aliud intellegimus, quam contra illum aeterni imperii Deum eiunes movere certamen, cum illae aedes illi die noctuque famulentur et illi sint consecratae. Videant ergo vastantes easque invadentes, praenuntiamus, ne ab illo, si se commoveat, vastentur et disperdantur, cuius percussionem montium dorsa ferre non possunt. Nos vero ista nec agere volumus nec facere volentibus consentire; ne nos ipsos quod absit, perdamus aut se perdere volentibus consentiamus. Quapropter praecipimus, ut si quis ex iure ecclesiastico hactenus nostra largitate aliquid possedit, si illa deinceps habere voluerit, ut ad proprios episcopos veniat et
Abbreviated transcription (Latin):
ter p̃sumptũ est a ca nonice ordinatis ep̃is
ꝑagi debere. nec ullã unquã de episcopali
ministerio acorep̃is aliquid accepisse : quia
nichil indante erat quod aliquis horum
accipere potuisset . qm̃ quod non habuit qͥs
corum dare non potuit. Nam ep̃i non erant :
quia nec ad quendã ciuitatis episcopalem
sedem titulati erant. nec canonice a tribus
ep̃is ordinati. ideo de episcopali ministerio
nichil agere potuerunt. et idcirco non os¬
erunt. Ideonanq nulla causa ꝑmittit ut
uideatur iteratũ : quod de causis memoratis
canonice ordinatis ep̃is cognoscitur regula¬
riter ꝑ actum. Vnde & cum sȩpe questio de
male accepto honore nascatur. quisambi¬
gat nequã essẽ tribuendum quod non doce
tur collatum : Scimus enĩ sicut & in antiqͥs
patrũ legimus decretis. posse uera aciusta
legitimi ep̃i benedictione auferre omne¬
uitium : quod auitioso fuerat in iectum¬

Expanded text:
ter praesumptum est, a canonice ordinatis episcopis ter praesumptum est, a canonice ordinatis episcopis peragi debere, nec ullum usquam de episcopali ministerio a chorepiscopis aliquid accepisse, quia nihil in dante erat, quod aliquis horum accipere potuisset; quoniam quod non habuit quis eorum, dare non potuit. Nam episcopi non erant, quia nec ad quandam civitatis episcopalem sedem titulati erant, nec canonice a tribus episcopis ordinati. Ideo de episcopali ministerio nihil agere potuerunt. Et idcirco non oserunt. Ideo namque nulla causa permittit, ut videatur iteratum, quod de causis memoratis a canonice ordinatis episcopis cognoscitur regulariter peractum. Unde et cum saepe quaestio de male accepto honore nascatur, quis ambigat nequaquam esse tribuendum, quod non decet fuisse collatum. Scimus enim, sicut et in antiquis patrum legimus decretis, posse veram ac iustam legitimi episcopi benedictionem auferre omnvitium, quod a vitioso fuerat iniectum
Abbreviated transcription (Latin):
nec quenquã confirmatũ neq quicquam
quod de episcopali ministerio p̃sũpsere
ꝑ actum : sed quicquid ex his ab eisillicite
erat p̃sumptũ omnia aca nonice ordinatis
ep̃ĩs debere rite ꝑ agere & in meliorẽ statũ
reformare : quia quod non ostenditur ges¬
tum. ratio non sinit ut uideatur iteratum
Prȩdictos aũt cor epõs om̃s prȩcepit damna¬
re : & in exilium retrudi. Ista uͦ om̃s maxi¬
me regni nobis adõ cõmissi ep̃i cum codem
Arnone ꝑmitente p̃fato apłico mitius
tractantes: iam dictos uillanos epõs inter
prbos statuerunt ita ut amplius nichil de
episcopali ministerio prȩsumerent: nec ipsi
deinceps a quoquã fierent. qui gradus sui pe¬
riculum uitare uellet. Decretum nanq est
in illa synodo quã reginis burȩ ꝓeadem
uł ꝓ aliis causis apłica auctoritate p̃fato
precepto habuimus nichil ex prȩdictis
a quoquã coꝵ agere nec facere uolentib
consentire : sed quiquid abhis episcop ali¬

Expanded text:
nec quemquam confirmatum, neque quicquam nec quemquam confirmatum, neque quicquam quod de episcopali ministerio praesumpsere esse peractum; sed quicquid ex his ab eis inlicite erat praesumptum, omnia a canonice ordinatis episcopis debere rite peragi et in meliorem statum reformari, quia quod non ostenditur gestum, ratio non sinit ut videatur iteratum. Praedictos autem chorepiscopos omnes praecepit damnare et in exilio detrudi. Ista vero omnes, maxime regni nobis a Deo commissi episcopi cum eodem Arnone, permittente praefato apostolico mitius tractantes, iamdictos villanos episcopos inter presbiteros statuerunt, ita ut amplius nihil de episcopali ministerio praesumerent, nec ipsi deinceps a quoquam fierent, qui gradus sui periculum vitare vellet. Decretum namque est in illa synodo, quam Reginisburc pro eadem vel pro aliis causis apostolica auctoritate praefato praetexto habuimus: nihil ex praedictis a quoquam eorum, agere nec facere volentibus consentire; sed quicquid ab his episcopali
Abbreviated transcription (Latin):
dictionẽ accipiant. Quod iurgiũ cũ enu¬
cdeatius discutere uoluissemus placuit nobis
ex hoc apłicam sedem consulere. iubente
canonica auctoritate atq dicente. Si maiones
causȩ in medio fuerint deuolute: ad sedẽ
apłicam ut scã sinoduis statuit & beata con¬
ꝓpter arnonem archi ep̃m ad leonẽ apłi¬
cum misimus ut intercȩcera quȩ ferebat:
ctiã cum & interroget. ut quicquid suꝑhis
definiendum essec: apłica a uctoritate
anr̃is ep̃is regularit̃ sopiretur. Qui nobis
uerbis & scriptis ab eo renuntians hȩc
non esse necesse iterare uł definire : quia
sepissime a suis prȩdecessorib & amultis
scĩs ep̃is atq synodalib sanctionib eosẽt
ꝓhibitos atq damnatos & ideo non esse
necesse uentilare. sed definita tenere : Dixit
enim nullũ fore prbm aut diaconẽ uł sub¬
dia conẽ ab eis ordinatum nec ȩccłam ab
eis ordinatã. nec uirginem consecratam.

Expanded text:
dictionem acciperent. Quod iurgium cum enudictionem acciperent. Quod iurgium cum enucleatius discutere voluissemus, placuit nobis ex hoc apostolicam sedem consulere, iubente canonica auctoritate atque dicente: Si maiores causapostolicam, sicut synodus statuit, et vetus conpropter Arnonem archiepiscopum ad Leonem apostolicum misimus, ut inter cetera, quae ferebat, etiam eum ex hoc interrogaret; ut quicquid super his definiendum esset, apostolica auctoritate a nostris episcopis regulariter sopiretur. Qui nobis verbis et scriptis ab eo renuntians haec non esse necesse iterare vel definire, quia sepissime a suis praedecessoribus et a multis sanctis episcopis atque synodalibus sanctionibus eos esse prohibitos atque damnatos; et ideo non esse necesse ventilare sed definita tenere. Dixit enim nullum fore presbiterum vel diaconum aut subdiaconum ab eis ordinatum, nec ecclesiam ab eis dedicatam, nec virginem consecratam,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑstitione ad nos non semel aut bis uł ter
uenerit: sed sepissimȩ nr̃is aurib molestiã
intulerit. Ipsa enĩ questio non solum in ter
clericos sed etiã inter laicos erebrius uenti¬
labatur. Dicebant gͦ prbi. diaconi. & sub¬
diaconi. a regularib ep̃is ordinati: non eos
dotale eos debere ꝑ agere officium. nisi fo¬
rent a canonice ordinatis ep̃is consũmati:
Sumentes quoq de canonica auctoritate
sanctionẽ affirmabant acorep̃is ordina¬
tos uulneratũ potius quã episcopalit̃ scĩfi¬
catum se ꝑ illam manus impositionẽ ha¬
bere caput. Ubiaũt uulnus infixũ est: me¬
dicina est adhibenda qua possit recipe¬
re sanitatem: Similiter & laici dicebant.
quod talium ministroꝵ uł sacerdotũ id ests
qui acorep̃is quasi ordinati erant officia¬
audire nollent. nec eorum infantes maio¬
res uł minores aut familiã eorum ꝑmanꝰ
impositionẽ consignari uł confirmari
usquã uellent ne magis uulnus quã bene¬

Expanded text:
stitione ad nos non semel aut bis aut ter venerat, sed saepissime nostris auribus molestiam intulerat. Ipsa enim quaestio non solum inter clericos, sed etiam inter laicos crebrius ventilabatur. Dicebant ergo presbiteri, diaconi et subdiaconi a regularibus episcopis ordinati, non esse dotale eos debere peragere officium, nisi foreat a canonice ordinatis episcopis consummati. Sumentes quoque de canonica auctoritate sanctionem affirmabant, a chorepiscopis ordinatos vulneratum potius quam episcopaliter sanctificatum per illam manus inpositionem habere caput. Ubi autem vulnus infixum est, medicina est adhibenda, qua possit recipere sanitatem. Similiter et laici dicebant, quod talium ministrorum vel sacerdotum, id est qui a chorepisaudire nollent, nec eorum infantes maiores vel minores aut familiam eorum per manus inpositionem consignari vel confirmari usquam vellent, ne magis vulnus quam bene
Abbreviated transcription (Latin):
Prius aut̃ quã in eccła admitatur ad orationẽ
ad nullius conuiuium xp̃ianȩ mulieris accedat
Quod si ad missa fucrit. etiã hȩc quȩ đ̃ recepoat xcuii
habeatur absens : Corruptorm etũ parpena
constringat Quȩ aũt maritum acceperat :
non admittatur ad pęnitentiam. nisi ad huc
uiuente ipso marito caste uiuere ceperit. aut
Siquis laicus ꝑ ex cõmunicationẽ abstinet:
ad domum cius clericoꝵ uł religiosorũ nullus xexiui¬
accedat. Similiter & clericus se abstinet acle¬
ricis diuidetur. Siquis cum illo colloqui aut
conuiuare fuerit deprehensus etiã ipse absx¬
tineatur: Sed hoc ꝑtineat ad eos clericos
quicius sunt qp̃i. & ad domos qui coniuncti
fucrint cum eo qui abstinet. siue laico quoli
cdericus siue etiã india conali ministerio uł
pres bittrali officio constitutus. si c̃i a quo
ordinatus est preceptis non obȩdierit : ut in
delegita sibi eccła officium dependat assi¬

Expanded text:
Prius autem quam in ecclesia admittatur ad orationem, Prius autem quam in ecclesia admittatur ad orationem, ad nullius convivium christianae mulieris accedat. Quod si admissa fuerit, etiam haec, quae eam receperit, habeatur absens. Corruptorem etiam par poena constringat. Quae autem maritum acceperit, non admittatur ad poenitentiam, nisi adhuc vivente ipso marito caste vivere coeperit, aut Si quis laicus per excommunicationem abstinet, ad domum eius clericorum vel religiosorum nullus accedat. Similiter et clericus si abstinet, a clericis devitetur. Si quis cum illo conloqui aut convivare fuerit deprehensus, etiam ipse abstineatur. Sed hoc pertineat ad eos clericos, qui eius sunt episcopi, et ad omnes, qui commoniti fuerint de eo, qui abstinet, sive laico quolibclericus sive etiam in diaconali ministerio vel presbiterali officio constitutus, si episcopi, a quo ordinatus est, praeceptis non obedierit, ut in delegata sibi ecclesia officium dependat assi
Abbreviated transcription (Latin):
eccłarum seruos. epõrum uł omnium dericoꝵ
aiudicib: uł auctorib publicis indiuersis an¬
garus non fatigari : diuina prȩcipimus aue¬
toritate Unde omne conciliũ apietate glo¬
riosisũmi poposcit. ut tales de inceps asuis
inhibeat. sed serui supra scriptoꝵ officiorum
in eorũ usibus uł eccłȩ laborent. Siquis uͦ
iudicum aut auctoꝵ clericũ aut seruum
clerici uł eccłȩ. inpublicis ac priuatis
nego ciis occupare uoluerit a cõmunione
ecclesi astica cui impedimentũ fecit efficiatur¬
lxxeuiui tionem & potestatẽ ꝑtineant:
Cint semꝑ ꝑspectores epĩ sc̃đm magis ad monitio¬
nem qualit̃ iudices cum popłis agant. & aut
ipsos prȩmonitos corrigant. aut insolentias
eoꝵ iudicibus principũ innotescant. Quod si
correptos emendare ne quiuerint : & ab eccła
& a cõmunione eos suspendant :
nisi peccare desierit. Si et deserens egerit aptã
penitentiã decem annis: recipiat cõmunionẽ

Expanded text:
Ecclesiarum servos et episcoporum vel omnium clericorum a iudicibus vel actoribus publicis in diversis angariis non fatigari divina praecipimus auctoritate. Unde omne concilium a pietate glonostri poposcit, ut tales deinceps ausus inhibeat, sed servi suprascriptorum officiorum in eorum usibus vel Ecclesiae elaborent: si quis vero judicum, aut actorum clericum, aut servum clerici vel Ecclesiae in publicis ac privatis negotiis occupare voluerit, a communione ecclesiastica cui impedimentum facit efficiaturlium, dicens : « Multi, contra canonum constituta, sic ecclesias, quas aedifint semper perspectores episcopi secundum regis ammunitionem, qualiter iudices cum populis agant, et aut ipsos praemonitos corrigant, aut insolentias eorum auditibus principum innotescant. Quod si correptos emendare nequiverint, et ab ecclesia et a communione eos suspendant. 2nisi peccare desierit. Et si desinens egerit aptam poenitentiam decem annis, recipiat communionem.
Abbreviated transcription (Latin):
uitales ordinant sacerdotes quales et̃ ñ de¬
bent: non est hoc consulere populis sed no¬
cere. nec prestare regimen sed augere
discrimen:
neglexerunt. et quos refutare debuerunt:
ordinauerunt. Unde siqui epĩ talẽ ordina¬
uerint sacerdotẽ qualtesse non liceat. etiã¬
si aliquomodo damnũ ꝓpru honoris euase¬
rint: ordinationis tam̃ uim ulterius non habe¬
bunt. nec ei sacramento umquã inter erunt.
quod neglecto iudicio prestiterunt:
factȩ sunt ordinationes illicitȩ remoueantur:
Nec tantũ putemus petitiones ualere popłoꝵ̃
ut cum his parere cupimus contra uoluntatem

Expanded text:
ui tales ordinat sacerdotes, quales esse non debent, non est hoc consulere populis, sed nocere; nec praestare regimen, sed augere discrimen. neglexerunt, et quos refutare debuerunt, consecrarunt; unde si qui episcopi talem ordinaverint sacerdotem, qualem esse non liceat, etiamsi aliquo modo dampnum proprii honores evaserint, ordinationis tamen vim ulterius non habebunt, nec ei sacramento umquam intererunt, quod neglecto iudicio praestiterunt.factae sunt ordinationes illicitae, removeantur. Nec tantum putemus petitiones valere populorum, ut cum his parere cupimus, contra voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
tio non emendauerit : etiã uerberib statui¬
mus cohercere:
omniũ uitiorũ fomes ac nutrix est: Nec quis
potest liberum corporis sui ac mentis ha
taducatur acplerunq possit peccatum
aut crimen dum nescit incurrere. Ignorantia
uͦ talis non potest effugere penã : quã ex uo¬
luntaria amentia manasse constiterit : Itaq
quencunq ebrium fuisse constiterit. ut or¬
do patitur aut .xl. dierum sp̃acio a cõmu¬
nione statuimus sub mouendũ: aut corpora¬
li sub eundum esse supplicio:¬

Expanded text:
tione non emendaverint, etiam verberibus statuitione non emendaverint, etiam verberibus statuimus coherceri. omnium vitiorum fomes ac nutrix est, nec quis potest liberum corporis sui ac mentis habta ducitur: ac plerumque solet peccatum aut crimen dum nescit incurrere. Ignorantia vero talis non potest effugere poenam, quam ex voluntaria amentia manasse constiterit. Itaque quemcunque ebrium fuisse constiterit, ut ordo patitur, aut XL dierum spatio a communione statuimus submovendum, aut corporali subdendum esse supplicio
Abbreviated transcription (Latin):
tum caticuminis non decur. nec eis qui ali¬
minib eccłȩ sunt exclusi. neq eis ante ca¬
nonicam reconciliationẽ qui publicam
gerunt pęnitentiam sed tantũ benedictum
sal a sacerdotib ꝓ cõmunione tribuatur.
& qui fideles ꝑ illos dies sacramenta non
mutant. nec caticuminos uł publice pęni¬
tentes oportet mutare:¬
Qui reicolam eccłȩ petunt a regibus & hor¬
rendo cupiditatis impulsu egentiũ substan¬
tiam rapiunt. irrita habeant quȩ optineq̃
& a cõmunione eccłȩ cuius facultatẽ aufer¬
re cupiunt excludantur :¬
iquiscuiuscunq munuscula eccłȩ scis scriptu¬
rarum titulis collata nefaria calliditate
abstulerit fraudauerit. in uaserit. retentaue¬
rit. atq suppresserit . & non statim a sacerdo¬
te commonitus dõ collata reddiderit ab ec¬
clesiae catholicȩ cõmunione pellatur :
sine epłis ep̃i sui ut dictum est uenerint: a cõ¬
munione habeantur alieni : In monachis qͦq
par forma seructur: quos si uerboꝵ increpa¬

Expanded text:
liminibus ecclesiae sunt exclusi, neque eis ante canonicam reconciliationem, qui publicam gerunt poenitentiam; sed tantum benedictum sal a sacerdotibus pro communione tribuatur. Et quia fideles per illos dies sacramenta non mutant, nec caticuminos vel publice poenitentes oportet mutareQui res Ecclesiae petunt a regibus, et horrendae cupiditatis impulsu egentium substantiam rapiunt, irrita habeantur quae obtinent, et a communione Ecclesiae, cujus facultatem auferre cupiunt, excludanturquis cujuscunque munuscula ecclesiae sanctis Scripturarum titulis collata, nefaria calliditate stulerit, fraudaverit, invaserit, retentaverit, atque suppresserit, et non statim a sacerdote commonitus Deo collata reddiderit, ab Ecclesiae catholicae communione pellatur. sine epistolis episcopi sui, ut dictum est, venerint, a communione habeantur alieni. In monachis quoque par forma servetur; quos si verborum increpa
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotũ tanta tractauimus eamq cũ testi¬
bus sicut in anteriori capitulari nr̃o conti¬
netur fieri decreuimus : qm̃ nesciebamus
eandem causam ab eato gregorio pãpa eẽ
definitam : Nam cum uuormatiã genera¬
lẽ conuentũ habuis semus allata est nobis
arichulfo magontiacensi metropolitano

Expanded text:
cerdotum tanta tractavimus eamque cum testicerdotum tanta tractavimus eamque cum testibus, sicut in anteriori capitulari nostro continetur, fieri decrevimus, quoniam nesciebamus eandem causam a beato Gregorio papa esse definitam. Nam cum Wormatiae generalem conventum habuissemus, allata est nobis a Rihulfo Mogontiacensi metropoli
Abbreviated transcription (Latin):
ne quiscum armis ꝑtinentib: ad bellorum
usum expectet: Quod qui fecerit: in sacer
dotis potestate consistat : quali eũ distric¬
tione debeat castigare:
uidam sabbato scõ abhora nona ieunium sol¬
uunt. conuiuiis utuntur: & dum sol ipse
eadem dic tenebris pellatur lumine subduxcrit.
ipsaq elementa turbata mesticiam totius
mundi ostenderint. illi ieiunium tanti diei
polluunt. ꝙulisq in seruiunt : Et quia totum
cundem diem uniuersalis eccła ꝓpt̃ passionẽ
dñi in merore & abstinentia ꝑ agit. quicunq
in eo ieiunium prȩt̃ paruulos & senes & lan¬
guidos. ante ꝑ actas indulgentiȩ preces per¬
soluerit: a paschali gaudio depellatur. Nec
in eo sacramentũ corporis & singuinis dñi
ꝑcipiat: quidiem passionis eius ꝑ abstinen¬
tiam non honorat:¬
mnibus uobis tam p̃sentib quã et futuris
scire cupimus et quia ideo consultu sedis
um nr̃oꝵ de purgatione criminatoꝵ sa¬

Expanded text:
ne quis cum armis pertinentibus ad bellorum ne quis cum armis pertinentibus ad bellorum usum expectet. Quod qui fecerit, in sacdotis potestate consistat qualiter ejus districtione debeat castigari. uidam sabbato sancto ab hora nona ieiunium solvunt, conviviis utuntur; et dum sol ipse eadem die tenebris palliatus lumina subduxerit ipsaque elementa turbata moestitiam totius mundi ostenderint, illi ieiunium tamen diei polluunt, epulisque inserviunt. Et quia totum eundem diem universalis ecclesia propter passionem Domini in moerore et abstinentia peragit, quicumque in eo ieiunium praeter parvulos, senes et languidos ante peractas indulgentiae preces persolverit, a paschali gaudio depellatur; nec in eo sacramentum corporis et sanguinis Domini percipiat qui diem passionis eius per abstinentiam non honoratmnibus vobis, tam praesentibus quam et futuris, scire cupimus, quia ideo consultu sedis um nostrorum de purgatione criminatorum sa
Abbreviated transcription (Latin):
rio traditis nil alioare uł obligare. absq
pmissione & subscriptione ep̃ĩ suiliceat.
Quod si presumpserint. degradent᷑ cõmunione
concessa : & qđ temere p̃sumptũ aut alienatũ
est ordinatione epĩ reuocetur:
agicum caballis aut bubus uł uehiculis. itera¬
re non debere. neq ullã rem ad uictũ p̃pa¬
rare uł ea quȩ adnitorem domus uł hominis
ꝑtinent nullatenus exercere : quȩ res adiudai¬
cam suꝑstitionem magis quã xp̃ianã obser¬
uantiã ꝑtinere ꝓbantur : Qua ꝓpt̃ id statu¬
imus ut die dominico quod ante fierilicuit :
nea uł secatione messis excussione exarto
uł sepe. consuimus abstinendum. quo faciliꝰ
ad eccłam uenientes orationis gratia ua¬
cent Quod si inuentus fuerit aliquis in oꝑib
supra scriptis. aut quȩ in dicta sunt exerce¬
re presumpserit qualiter hȩo emendare
debeat non blaicoꝵ districtione sed in sacer¬
dotis castigatione consistat:

Expanded text:
rio traditis nil alienare vel obligare absque rio traditis nil alienare vel obligare absque permissione et subscriptione episcopi sui liceat. Quod si praesumpserint, degradentur, communione concessa; et quod temere praesumptum aut alienatum est, ordinatione episcopi revocetur. agi cum caballis aut bubus vel vehiculis itinera non debere, neque ullam rem ad victum reparare, vel ea, quae ad nitorem domus vel hominis pertinent, nullatenus exercere; quae res ad iudaicam superstitionem magis quam ad christianam observantiam pertinere probatur. Quapropter id statuimus, ut die dominico quod ante fieri licuit, , vel vineae, vel sectione messis excussione exarto vel sepe censuimus abstinendum, quo facilius ad ecclesiam venientes orationis gratia vacent. Quod si inventus fuerit aliquis in operibus suprascriptis, aut quae interdicta sunt exercere praesumpserit, qualiter haec emendare debeat, non in laicorum districtione, sed in sacerdotis castigatione consistat.
Abbreviated transcription (Latin):
ras auctoritate & districtione pontificali est
reprimendum:
Siquis res ecłȩ debitas uł proprias sacerdotis.
horrendȩ cupiditatis infanctu occupauerit.
aut apotestate ex competitio ꝑceperit. nisi cas
restituerit nullis se rebus excuset. Quod si agnito
iure eccłastico. non statim ec łȩ uł sacerdoti re¬
formauerit. aut ut ipsumius agnoscere possit
iniudicium electoꝵ uenire distulerit. tandiu
a cõmunione eccłastica sũspendat᷑. quandiu
restitutis rebus tam eccłam quã sacerdotem
reddat indemnẽ: Similis etiã qui oblationes
defunctorũ eccłus uł sacerdotib legaliter
dimissas. quolibet ordine ad signare tarda¬
uerint. uł retinere prȩsumpserint: districtionis
eccłasticȩ iuxta priores canones forma seruetur
Cui etiã sententiae subiacebit quisquis sibi quo
uocare presumpserit abbatib prbis cȩterisq
ministris de rebus eccłasticis uł sacro ministe¬

Expanded text:
ras, auctoritate et districtione pontificali est ras, auctoritate et districtione pontificali est reprimendum. Si quis res ecclesiae debitas vel proprias sacerdotis horrendae cupiditatis instinctu occupaverit, retinuerit aut a potestate ex competitione perceperit, si eas non restituat, nullis se rebus excuset. Quod si agnito iure ecclesiastico non statim ecclesiae vel sacerdoti reformaverit, aut ut ipsum ius agnoscere possit in iudicium electorum venire distulerit; tamdiu a communione ecclesiastica suspendatur, quamdiu restitutis rebus tam ecclesiam quam sacerdotem reddat indemnem. Similis etiam his, qui oblationes defunctorum ecclesiis vel sacerdotibus legaliter dimissas quolibet ordine adsignare tardaverint vel retinere praesumpserint, districtionis ecclesiasticae iuxta priores canones forma servetur. Cui etiam sententiae subiacebit, quisquis sibi quolvocare praesumpserit. Abbatibus, presbiteris ceterisque ministris de rebus ecclesiasticis vel sacro ministe