comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onclusi heretici scripturarũ aucto¬
ritatibus: hoc solum tribuere so¬
lent filio: ut patri tantũ uirtute similis
sit adimant autẽ similitudinẽ nat᷑e stulti
atq impii: ñ intelligentes ñ nͥ exnaturȩ
similitudine: similitudinẽ esse uirtutis.
Neq eñi aliqͣndo inferior natura suꝑioris
ase potiorisq naturȩ: uirtutẽ conseqͥtur.
Aut qͥd hȩc asserentes de oĩpotenti deo pa¬
tre ꝓfitebunt᷑ siuirtuti suȩ uirtus nat᷑e
inferioris equatur: Non eñi potest ne¬
S̾ed similitudini uirtutis naturȩ simili¬
tudo succedit: cum dicit. sicut habet pater
uitam insemetipso: ita & filio dedit intam
habere insemetipso. Inuita: naturȩ et eẽn¬
tie significatio ẽ q̃ sic̃ habet᷑. ita data eẽ
docetur ad habendum. Tenet ergo uite si¬
militudo: uirtutis similitudinẽ. Similitu¬
do enĩ uirtutis: non potest esse dissimilis
naturȩ atq ita necesse ẽ: ut ẽentie simi¬
litudo uirtutis similitudinẽ conseqͣtur.

Expanded text:
onclusi haeretici Scripturarum auctoritatibus, hoc solum tribuere solent Filio, ut Patri tantum virtute similis sit, adimunt autem ei similitudinem naturae: stulti atque impii, non intelligentes non nisi ex naturae similitudine similitudinem esse virtutis. Neque enim aliquando inferior natura, superioris a se potiorisque naturae virtutem consequitur. Aut quid haec asserentes de omnipotente Deo patre profitebuntur, si virtuti suae virtus naturae inferioris aequatur? Non enim potest neSed similitudini virtutis naturae similitudo svitam habet in semetipso, ita et Filius dedit vitam habere in semetipso . In vita, naturae et essentiae significatio est: quae sicut habetur, ita data esse docetur ad habendum. Tenet ergo vitae similitudo virtutis similitudinem: similitudo enim virtutis non potest esse dissimilis naturae. Atque ita necesse est, ut essentiae similitudo virtutis similitudinem consequatur:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽntiȩ ad eẽntiam significari conectit᷑. talis
confessione originis suȩ indiscretȩ nat᷑e: ꝑ
fecta natiuitas. Qd eñi in utroq uita ẽ idin
utͦq significat᷑ essentia⁊ in uita q̃ generatur
ex uita. idẽ eẽntia quȩ de eẽntia nascitur.
dum non dissimilis nascitur. Scilicet qͥa
uita ex uita ẽ. tenet in se originis suȩ in
non de seruit in congenita similitudinem
uaturalis ꝓprietate substantiȩ. Non eñi
aliud habet quã dedit. & sicut uitam
habens: ita habendum dedit uitã. Ac sic
quod de ẽẽntia tamquã uita ex uita si¬
inile sui scd̃m ẽẽntiam nascitur nullam
diuersitatem ac dissimilitudinẽ admittit
nascentis & gignentis ẽẽntiȩ. Sinodus.uͦ.¬
iqͥs condidit uel creauit me & genu¬
it me abeodem audiens hoc. genuit
me. ñ tã ex similitudine ee̾ntie intelligat
sed idem ẽẽ dicat genuit me. & condidit me.
quasi non dicens filium de deo ꝑfectũ. ex

Expanded text:
essentiae ad essentiam significat. » 16. Connectitur, tali essentiae ad essentiam significat. » 16. Connectitur, tali confessione originis suae, indiscretae nta est, id in utroque significatur essentia. Et in vita quae generatur ex vita, id est, essentia quae de essentia nascitur, dum non dissimilis nascitur, scilicet quia vita ex vita est, tenet in se originis suae indnon deseruit, in quo ingenita similitudo, naturalis proprietatem substantiae. Non enim aliud habet, quam dedit: et sicut vitam habens, ita habendam dedit vitam. Ac sic quod de essentia, tamquam vita ex vita, simile sui secundum essentiam nascitur, nullam diversitatem ac dissimilitudinem admittit nascentis et gignentis essentia. V. « Si quis condidit vel creavit me , et genuit me ab eodem audiens, hoc genuit me non tam ex similitudine essentiae intelligat, sed idem esse dicat genuit me, et condidit me: quasi non dicens Filium de Deo perfectum ex
Abbreviated transcription (Latin):
tatis bonis intelligitur. neq ille minor ẽẽ
cum filius sit. neq hic prestare cum pater
sit: cum patris filius & coinaginatus ad
spẽm sit: nec sit dissimilis ingenere: quia
diuersitatem substantiȩ geniti. ex sub¬
stantia patris & filii similitudo non reci¬
pit. et omne in se diuinitatis paternȩ qͣlis
& quanta forma ẽ inuisibilis dei filitis &
imago complectit᷑. Et hoc uerum ẽ esse
filiũ paternȩ scilicet forme ueritatẽ: coi¬
maginatȩ. in se nat᷑ȩ ꝑfectam similitudinẽ
retulisse.
t siquis audiens hoc quomͦ enim
pater habet uitam in semeipso.sic
dedit et filio uitam habere in semetipso: si¬
milem non dicat etiam uxta ee̾ntiã filiũ ꝑatͥ
testantem quod sic habeat quemadiodũ dix̃
anathema sit. Hy laRIUS.
a nifestũ est enim quodq uita in ꝑa¬
tre intelligitur substantia signifi¬
cata. uita quoq uingeniti quȩ expatre ge¬
uita ẽ. essentia intellecta ita similitudinem

Expanded text:
tatis bonis intelligitur neque ille minor esse, tatis bonis intelligitur neque ille minor esse, cum filius sit; neque hic praestare, cum pater sit: cum patri filius et coimaginatus ad speciem sit, nec sit dissimilis in genere; quia diversitatem substantiae geniti ex substantia patris filii similitudo non recipit, et omnem in se divinitatis paternae, qualis et quanta forma est, invisibilis Dei filius et imago complectitur: et hoc vere est esse filium, paternae scilicet formae veritatem coimaginatae in se naturae perfecta similitudine retulisse. t si quis audiens hoc, Quomodo enim Pater habet vitam in semetipso, sic t filio dedit vitam habere in semetipso ; similem non dicat etiam juxta essentiam Filium Patri, testantem quod sic habet quemadmodum 469 dixit: anathema sifestum est enim, quod quae vita in Patre intelligitur, substantia significata; vita quoque Unigeniti, quae ex Patre generata est, essentia intellecta, ita similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
crediderit: non potest intelligi ipse atq
unus ase accepisse qui dederit. neq enim
ipse solus est. qui uiuit & ꝑquem uiuit. qr
alius est sibi uiuens. alius est ꝓfitens se tu¬
uere ꝑautorem: & unum atq eundem ne¬
mo ꝓfitebitur qui uita utatur. & ꝑquẽ sit
It siquis audiens unigenitum filiũ
in uisibilis dei. similem non dixerit
essentiã filium qui est imago dei inuisibilis.
cuius imago et iuxta essentiam intelligi¬
tur. quasi non uere dicens filium: anathe¬
tura. Cum enim unigenitus filius dei et
imago inuisibilis dei sit: necesse est ꝑspeci¬
em atq naturã: similis e̾ẽntiȩ sit: aut qͦ¬
smodo interfilium atq patrem natura
discernitur generis indifferentis. cũ in his
quȩ patris st̃ ꝓpria subsistens filius ꝑna
turam in se genitam consistat: Głȩ scili¬
cet & uirtutis & potestatis: & inuisibilita¬
tis e̾ẽntia. Atq ita in his paribus diuini¬

Expanded text:
crediderit; non potest intelligi ipse atque crediderit; non potest intelligi ipse atque unus a se accepisse, qui dederit. Neque enim 468 ipse solus est, qui vivit, et per quem vivit; quia alius est sibi vivens, alius profitens se num atque eumdem nemo profitebitur, qui vita utatur, et per quem sit Et si quis audiens unigenitum filium invisibilis Dei similem, non dixerit essentia Filium, qui est imago Dei invisibilis, cujus imago et juxta essentiam intelligitur: quasi non vere dicens filium, anathetura. Cum enim unigenitus filius Dei, et imago invisibilis Dei sit; necesse est per speciem atque naturam similis essentiae sit. Aut quomodo inter Filium atque Patrem natura discernitur generis indifferentis; cum in his, quae Patris sunt propria, subsistens Filius per naturam in se genitam consistat, gloriae scilicet, virtutis, potestatis, invisibilitatis, essentiae? Atque ita in his paribus divini
Abbreviated transcription (Latin):
i quis audiens imaginẽ esse Sinodus.I.¬
filium dei intusibilis. idem dicat ima¬
ginem eẽ dei quod et dm̃ inuisibilem quasi
nominibus tantum patrem & filiũ
predicare.cum imago omnis eius ad quẽ
coimaginetur species in differens sit. Neq
enim ipse sibi quisquã imago est: sed eũ
cuius imago est: sed eu necesse est ut ima¬
go demonstret. Imago itaq est adrem
coequandam. & imaginata. & indiscreta
similitudo. Est ergo pater. est & filius quia
imago patris ẽ filiꝰ⁊ quia imago est: ut
rei imago sit. speciem necesse est et naturã
et ẽẽntiã scd̃m quod imago ẽ inse habeat
auctoris. Sinodus.
t siquis audiens filium dicentem.
sicut enim pater habet uitã insemet¬
ipso sic dedit & filio uitam habere in semet¬
ipso: eundem dicat qui accepit apatre
dantis: ne ipse idem sit unus et solus. Cum
enim inanathemate sit qui solitarium atq
unicum in accipientis & dantis ꝓfessione

Expanded text:
Si quis audiens imaginem esse Si quis audiens imaginem esse Filium Dei invisibilis, idem dicat esse imaginem Dei, quod et Deum invisibilem: quasi nominibus tantum Patrem et Filium praedicare; cum quando imago omnis, ejus ad quem coimaginetur species indifferens sit. Neque enim ipse sibi quisquam imago est; sed eum, cujus imago est, necesse est ut imago demonstret. Imago itaque est rei ad rem coaequandae imaginata et indiscreta similitudo. Est ergo Pater, est et Filius: quia imago Patris est Filius; et qui imago est, ut rei imago sit, speciem necesse est et naturam et essentiam, secundum quod imago est, in se habeat auctoris. II. t si quis audiens Filium dicentem, Sicut enim Pater habet vitam in semetipso, sic et Filio dedit vitam habere in semetipso , eumdem dicat, qui accepit a Patre dantis; ne ipse idem sit unus et solus. Cum enim in anathemate sit, qui solitarium atque unicum in accipientis et dantis professione
Abbreviated transcription (Latin):
ficaret. His itaq tot et tantis impietatis
ꝓfessionibus editis: has rursum econtrario
orientales ep̃i in unum congregati senten¬
tiarũ definitiones condiderunt. Sed quia
frequenter nobis nuncupatio ee̾ntiȩ ac sub¬
stantie necessaria est. cognoscendum est qͥd
significet ẽẽntia. ne de rebus locuturi rem
uerborum nesciamus. Essentia est res quȩ
est. uel ex quibus est. & quȩ in eo quod ma¬
neat subsistit. Dicit autem essentia et na¬
tura et genus et substantia uniuscuiꝰq
rei poterit. Proprie autẽ ẽentia iccirco est
dicta: quia semꝑ est. Quȩ iccirco etiã sub¬
stantia est quia res quȩ est. necesse est sub¬
sistat in se se. Quicquid autem subsistit.
sine dubio ingenere uel natura uł substan¬
tia maneat. Cum ergo ẽẽntiã dicimꝰ: signi¬
ficare naturã uel genꝰ uł substantiam in¬
telligimus eiꝰ rei quȩ in his omnibꝰ. semꝑ ẽẽ
subsistit. ¶ Nunc qͥ prescriptas aborienta¬
libus fidei definitiones recenseamus.

Expanded text:
re. --His itaque tot et tantis impietatis professionibus editis, has rursum e contrario Orientales episcopi in unum congregati sententiarum definitiones condiderunt. Sed quia frequens nobis nuncupatio essentiae ac substantiae necessaria est; cognoscendum est quid significet essentia, ne de rebus locuturi, rem verborum nesciamus. Essentia est res quae est, vel ex quibus est, et quae in eo quod maneat subsistit. Dici autem essentia, et natura, et genus, et substantia uniuscujusque rei poterit. Proprie autem essentia idcirco est dicta, quia semper est. Quae idcirco etiam substantia est, quia res quae est, 467 necesse est subsistat in sese; quidquid autem subsistit, sine dubio in genere vel natura vel substantia maneat. Cum ergo essentiam dicimus significare naturam vel genus vel substantiam, intelligimus ejus rei quae in his omnibus semper esse subsistat. Nunc igitur praescriptas ab Orientalibus fidei definitiones recenseamus. I. «
Abbreviated transcription (Latin):
onem unigenitũ filium sine passione ex¬
titisse. quasi pret̾ grediens euangelicã p̾di¬
cationẽ quȩ temporum qͥdem int̾pretatio¬
nem de patre & de filio asꝑnata ẽ. fideliter
autẽ nos docuit qd̃ inpͥncipio erat uerbũ
& uerbũ erat apud dm̃ & d̾s erat uerbum
anathema sit.

Expanded text:
onem unigenitum filium sine passione exonem unigenitum filium sine passione exstitisse: quasi praetergrediens evangelicam praedicationem, quae temporum quidem intercapedinem de Patre et Filio adspernata est, fideliter autem nos docuit, quod in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum : anathema sit.
Abbreviated transcription (Latin):
dicatio iterum dissimilis nat᷑e possit obreꝑe.
ne cũ aliꝰ ẽ qͥ miserit. & aliꝰ ẽ qͥ missus ẽ. qr
ñ unꝰ ẽ missꝰ & mittens discrete ac dissimił
nat᷑e existimaretur esse missus & mittens cũ
diuerse essentie ẽẽ non possit natus. & gigneis.
Retinet᷑ itaq inpatre & filio naturȩ indif¬
ferentis similitudo ꝑeẽntie natiuitatem:
non tam̃ dampnũ ꝑsone affert. ut unus
sibi unus & filiꝰ et ꝑater dici. aufert simi¬
litudo nat᷑e. atq ita & natiuitatis ueritas
ad similitudinẽ ꝓficit e̾ẽntiȩ. & similitudo
ẽẽntie non adimit natiuitatis ꝑsonalem ue¬
ritatem. neq rursum ꝓfessio gignentis et
geniti similitudinem exclusit sententiȩ. qr
cũ gignens et genitꝰ unus esse non possit:
non tamen diuersȩ nat᷑ȩ sit natus et ge¬
It siquis in aliqͦ temꝑe patrẽ dĩn
unigeniti filii intelligat. et ñ super
tempora & suꝑ omnem humanã estimati¬

Expanded text:
dicatio iterum dissimilis naturae possit obrepere: dicatio iterum dissimilis naturae possit obrepere: ne cum alius est qui miserit, et alius est qui missus est quia non unus est missus et mittens, discretae ac dissimilis naturae existimarentur esse missus et mittens, cum diversae essentiae esse non possint natus et gignens. Retinetur itaque in Patre et Filio naturae indifferentis similitudo per essentiae nativitatem: non tamen damnum personae affert, ut unus sibi unus et filius et Pater dici, aufertur similitudo naturae. Atque ita et nativitatis veritas ad similitudinem proficit essentiae, et similitudo essentiae non amittit nativitatis personalem veritatem. Neque rursum professio gignentis et geniti 475 similitudinem excludit essentiae; quia cum gignens et genitus unus esse non possit, non tamen diversae naturae sint natus et geEt si quis in aliquo tempore patrem Deum unigeniti filii intelligat, et non super tempora et super omnem humanam aestimati
Abbreviated transcription (Latin):
ictum ad apłos dñi ẽ. estote pruden¬
tes sicut serpentes & simplices ut co¬
lumbȩ. ꝑ quod dissidentiũ a se animantiuum.
in e̾e̾ nobis uoluit naturã. sed ita ut serpen¬
tiuã prudentiã colũbȩ simplicitas tẽꝑaret.
& simplicitatẽ columbe prudentia serpentiᷤᷤ
instrueret: fieretq & simplex sapientia.
& sapiens simplicitas. Quod preceptũ in
huiꝰ fidei expositione seruatum ẽ. Namq
cum suꝑior de qͣ locuti sumꝰ sententia id
cauisset ne ꝑsimilitudinẽ eẽntiȩ ꝑsonalis
unio predicaretur. neq ut naturȩ indiffe¬
rentia ꝑimeret filii natiuitatẽ. & unus ac
solitarius nobis esset in sensu. qr alter ab alt̾o
non differret ingenere. Sed conseq̃nti senten¬
tia illi prudentiȩ serpentis cui configurari
cum columbe simplicitate precipiiur. ꝑ
simplicem atq apłicã prudentiã rursus
occursum est. ne forte ꝑid quod ꝑsonalis
unio ñ reciꝑet᷑ qi alius sit pat̾ aliꝰ filius pre¬

Expanded text:
ictum ad Apostolos Domini est: Estote prudentes ut sunt serpentes, et simplices ut columbae . Per quod dissidentium a se animantium inesse nobis voluit naturam: sed ita, ut serpentinam prudentiam columbae simplicitas temperaret, et simplicitatem columbae prudentia serpentis instrueret; fieretque et simplex sapientia, et sapiens simplicitas: quod praeceptum in hujus fidei expositione servatum est. Namque cum superior, de qua locuti sumus, sententia id cavisset, ne, per similitudinem essentiae, personalis unio praedicaretur; neque ut naturae indifferentia perimeret Filii nativitatem; et unus ac solitarius nobis esset in sensu, quia alter ab altero non differret in genere: sed consequenti sententia illi prudentiae serpentis, cui configurari cum columbae simplicitate praecipimur, per simplicem atque apostolicam prudentiam rursum occursum est; ne forte per id, quod personalis unio non reciperetur, quia alius sit Pater, alius et Filius, prae
Abbreviated transcription (Latin):
alterũ in ꝓprietate nature est. sitq utrũq
unum. & unum utrumq ꝑfectum: dum
filius ex deo ac sine demutatione dei natus
sic expatre nascitur ut creetur & indemu¬
tabilis ex se. acnaturalis filii ꝑat̾: sic filiũ
condat ut generet. Heresis gͦ creaturã ẽẽ
dĩ filium ꝓfiteri ausa dampnat᷑. quia im¬
piam creaturȩ exnichilo opinionẽ impas¬
sibili ꝑeam diuinitatis ꝑfectione monstra¬
ta: cõsequens ꝓfessio naturalis generatioĩs
extinguat.
It siqͥs in filio patris similitudinem
scd̃m essentiam qͥdem: ipso filio re¬
uelante ꝑhȩc quȩ dicit. sicut eñi pater
habet uitam insemetipso: sic & filio dedit

Expanded text:
alterum in proprietate naturae est. Fitque utrumque alterum in proprietate naturae est. Fitque utrumque unum, et unum utrumque perfectum: dum et Filius, ex Deo ac sine demutatione Dei natus, sic ex Patre nascitur, ut creetur; et indemutabilis ex se ac naturalis Filio Pater sic Filium condit, ut generet. Haeresis ergo creaturam esse Dei filium profiteri ausa, damnatur: quia impiam creaturae ex nihilo opinionem, impassibili per eam divinitatis perfectione monstrata, consequens professio naturalis generationis exstinguat. Et si quis in Filio, Patris similitudinem secundum essentiam quidem ipso Filio revelante per haec quae dicit: Sicut enim Pater habet vitam in semetipso, sic et Filio dedit
Abbreviated transcription (Latin):
quod creatꝰ exnichilo. & qͥ creat efficit ꝓ
potestate quod condit: & ẽ. opus uirtutis.¬
et creatio non nature ex natura gignen¬
te natiuitas. At uero natiuitas legitimȩ
originis: & gemine nat᷑ȩ ꝑfectꝰ. ꝑfectꝰ est.
Ernatura eñi generante naturã sũꝑsit
genita nat᷑a. Sed quia dei filiũ ñ corꝑał
partitudinis est genitꝰ exemplo. sed exꝑ
sapientia. omnẽ ingeneratione sua natu¬
ram passionis corꝑalis excludens. At uͦ¬
ut ostend̾et non creationis in se. sed natu¬
ram esse natiuitatis subiecit & genitam.
ut cũ creatã se & genitam confitet᷑: abso¬
lutã natiuitatis sue intelligentiã presta¬
ret: dũ & indemutabilem patris naturã
increatione significat. & legitimã ac ꝓpri¬
am exdeo patre genitȩ naturȩ suȩ osten¬
dit esse substantiã. Atq ita ꝑfecte natiui¬
tatis intelligentiã creationis & generatioĩs
attulit sermo. cũ alterum sine demutatiõe

Expanded text:
quod creatur ex nihilo. Et qui creat, efficit pro quod creatur ex nihilo. Et qui creat, efficit pro potestate quod condit: et est opus virtutis creatio, non naturae ex natura gignente nativitas. At vero nativitas, legitimae originis et genuinae naturae perfectus profectus est: ex natura enim generante naturam sumpsit genita natura. Sed quia Dei filius non corporalis partitudinis est genitus exemplo, sed ex 4Sapientia, omnem in generatione sua naturam passionis corporalis excludens. ut ostenderet, non creationis in se, sed nativitatis esse naturam; subjecit et genitam, ut cum creatam se et genitam confitetur, absolutam nativitatis suae intelligentiam praestaret: dum et indemutabilem Patris naturam in creatione significat, et legitimam ac propriam ex Deo patre genitae naturae suae ostendit esse substantiam. Atque ita perfectae nativitatis intelligentiam, creationis et generationis attulit sermo: cum alterum sine demutatione,
Abbreviated transcription (Latin):
e̾e̾ filiũ dei: contͣhit᷑ ratione sub¬
iecta. Namq impietatis hereticoꝵ hinc
ꝓfana presumptio ẽ. quod segisse se dicant.
Añs condidit uel creauit me: id ipsum
conditio uł creatio uidetur intelligi Sed
consequentem sententiam subtrahentes.
ex qua intelligentiã prior sumit expͥma
arripiunt impietatis suȩ auctoritatem
ut creaturã dicant. quia sapientia dixe¬
rit se creatã. quȩ si creata ẽ. qͦmͦ potuit et
nasci: Quia natiuitas oĩs quȩcumq ẽ.
in nat᷑a sua ex nat᷑a gignentis consistit.
creatio autẽ sumit exordium decreantĩ
potestate. potente scilicet creatore exnichi¬
lo condere creaturã. Sapientia itaq quȩ
se dixit creatam eadem inconsequenti
indemutabilẽ naturã. quȩ extra humani
partꝰ speciẽ et consuetudinẽ sine immuta¬
tione aliqua ac demutatione sui creauit
ipse ex se quod genuit. Creantis eñi opꝰ
non habet passionẽ: aut ꝑmixtionis
aut partus. Esse eñi aliquando incipit.

Expanded text:
ilium Dei, contraitur ratione subjecta. Namque impietatis haereticorum hinc profana praesumptio est, quod legisse se dicant, Dominus condidit vel creavit me; id ipsum creatio videtur intelligi: sed consequentem sententiam subtrahentes, ex qua intelligentiam prior sumit, ex prima arripiunt impietatis suae auctoritatem, ut creaturam dicant, quia Sapientia dixerit se creatam. Quae si creata est, quomodo potuit et nasci? quia nativitas omnis, quaecumque est, in naturam suam ex natura gignente consistit: creatio autem sumit exordium de creantis potestate, potente scilicet Creatore ex nihilo condere creaturam. Sapientia itaque, quae se dixit creatam, eadem in consequentiindemutabilem naturam, quae, extra humani partus speciem et consuetudinem, sine imminutione aliqua ac demutatione sui, creavit ex se ipsa quod genuit. Creantis enim opus non habet passionem, aut permixtionis, aut partus. Esse enim aliquando incipit,
Abbreviated transcription (Latin):
causa sub assistentis licet conscientia nesciat᷑.
Huiꝰ naturam inter creaturas referam. et
originis suȩ definitione moderabor. Omni a
quidem facta ꝑfilium. quia apud te dm̃n
in principio erat ds uerbum iohannes tu¬
us loquitur. Sed creata omnia in eo inceł
& interra uisibilia & inuisibilia paulus
entem sibi significationem esse existimauit
quod hunc sp̃m tuum diceret. Cum his gͦ
ꝓprie electis tibi uris hȩc ita sentiam. ut
sicut nichil aliud ultra sensum intelligentie
meȩ secundum eos de unigenito tuo dicam
quam esse natum: ita quoq ulta ingenii hu¬
mani opinionem scd̃m eos nichil sit. de sc̃o spi¬
ritu tuo loquar quam sp̃m cuum ẽẽ. Neq
sit mͥ inutilis pena uerborum: sed in cun¬
et usq ad excelsum spiritus mei dona michi
hanc conscientiȩ meȩ uocem. ut quod in re¬
generationis mneȩ symbolo baptizatus in pa
neam. patrem scilicet te nr̃m filium tuum

Expanded text:
causa; sub assistentis licet conscientia, nesciatur, causa; sub assistentis licet conscientia, nesciatur, hujus naturam inter creaturas referam, et originis suae definitione moderabor? Omnia quidem facta per Filium, qui apud te Deum in principio erat Deus Verbum, Joannes tuus loquitur . Sed creata omnia in eo in coelis et in terra visibilia et invisibilia Paulus entem sibi significationem eam existimavit, quod hunc Spiritum tuum diceret. Cum his ego proprie electis tibi viris haec ita sentiam, ut sicut nihil aliud ultra 444 sensum intelligentiae meae secundum eos de Unigenito tuo dicam, quam esse natum; ita quoque ultra ingenii humani opinionem secundum eos nihil aliud de sancto Spiritu tuo loquar, quam Spiritum tuum esse. Neque sit mihi inutilis pugna verborum, sed incunet usque ad excessum spiritus mei dona mihi hanc conscientiae meae vocem: ut quod in regenerationis meneam: Patrem scilicet te nostrum, Filium tuum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑegrine atq alienȩ ate uirtutis causa meti¬
tur. Tuum est quicquid tenet: neq alie¬
num ate est quicquid uirtuti scrutantis
ꝓme michi inenarrabiles sunt loquele. Nã
ut ineo quod ante eterna tempora unigeni¬
tus tuus exte natus est. cessante omni ambi¬
guitatis sermone atq intelligentia ac diffi¬
cultate solum quod natus est manet: ita qd̃
ex te per eum sc̃s sp̃c tuus est. et si sensu qui¬
dem non ꝑcipiam sed tam̃ teneo conscientia
Inspiritalibus enim rebus tuis hebes sum:
unigenito tuo dicente. Nemireris quod
dixerim tibi: oportet uos nasci denuo. Sp̃c
ubi uult spirat: & uocẽ eiꝰ audis. sed nescis
unde ueniat. & quo eat. Sic est omnis qui
fidem obtinens nescio. & quod ignoro iam
teneo. Sine sensu enim ineo renascor: cum
efficientia renascendi. Modus autem sp̃u
nullus est. loquendi cum uelit: quod uelit.
ubi uelit. & cuius adeuntis atq ab euntis

Expanded text:
peregrinae atque alienae a te virtutis causa metiperegrinae atque alienae a te virtutis causa metitur. Tuum est quidquid te init: neque alienum a te est, quidquid virtute scrutantis pro me mihi inenarrabiles sunt loquelae. Nam ut in eo, quod ante aeterna tempora Unigenitus tuus ex te natus est, cessante omni ambiguitate sermonis atque intelligentiae difficultate, solum quod natus est manet: ita quod ex te per eum sanctus Spiritus tuus est, etsi sensu quidem non percipiam, sed tamen teneo conscientia. In spiritalibus enim rebus tuis hebes sum, Unigenito tuo dicente: Ne mireris quod dixerim tibi, oportet vos nasci denuo. 443 Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis; sed nescis unde veniat, et quo eat. Sic est omnis qui fidem obtinens nescio: et quod ignoro, jam teneo. Sine sensu enim meo renascor, cum efficientia renascendi. Modus autem Spiritui nullus est, loquenti cum velit, quod velit, ubi velit. Et cujus adeuntis atque abeuntis
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse confitendus aliquando es ne aut
imꝑfectus sine generatione aut suꝑfluus
post generationem arguaris. Atq ita ad
id tantum natiuitas ꝓficit ȩterna: ut geni¬
ti ante ȩcerna tempora exte filii patrem te
hoc fidei meȩ ac uocis officio dñm & dm̃ me¬
um unigenitum tuum xꝑm iħm creaturã
negare. Huius ego nominis consortium ne
in scõ quidem sp̃u tuo patiar exte ꝓfecto
et ꝑcum misso. Magna enim michi erga
res tuas religio ẽ: neq quia te solum in¬
nascibilem & unigenitum ex te natũ sciens.
umquã creatum. Huius ergo dicti quod
mͥ cũ cet̾is ate substitutis commune est.
ad te qͦq ꝓrepentis timeo contumeliam.
tur et nouit. &. interpellator ꝓme tuus inenar¬
rabilia ame tibi loquitur. & ego nature suȩ
exte ꝑunigenitum tuum manentis poten¬
tiam creationis nomine non mͦ eloquar
sed infamabo. Hulla te nisi res tua pene¬
trat: nec ꝓfundum in mense maiestatis tue

Expanded text:
fuisse confitendus aliquando es, ne aut fuisse confitendus aliquando es, ne aut imperfectus sine generatione, aut superfluus post generationem arguaris. Atque ita ad id tantum nativitas proficit aeterna, ut unigeniti ante aeterna tempora ex te filii patrem te hoc, fidei meae ac vocis officio, Dominum et Deum meum unigenitum tuum Jesum Christum creaturam negare: hujus ego nominis consortium ne in sancto quidem Spiritu tuo patiar, ex te profecto, et per eum misso. Magna 442 enim mihi erga res tuas religio est. Neque, quia te solum innascibilem, et unigenitum ex te natum sciens, umquam creatum. Hujus ego dicti, quod mihi cum caeteris a te substitutis commune est, ad te quoque prorepentes timeo contumelias. tur et novit, et interpellator pro me tuus inenarrabilia a me tibi loquitur: et ego naturae suae ex te per unigenitum tuum manentis potentiam creationis nomine non modo eloquar, sed etiam infamabo? Nulla te nisi res tua penetrat: nec profundum immensae majestatis tuae,
Abbreviated transcription (Latin):
tibi debeo: cui ultra intelligentiam naturał
exordii sensum naturȩ oblectantis imꝑtias. et
cum te in eis ignorans intelligam & intelligens
uenerer. nec ego intuis rebus fidem ommipoten¬
tie tuȩ laxabo. quia nesciam. ut sensus meus
originem primogeniti tui occupet. & sibi sub¬
dat & aliquid in me sit quod ego ultra et cre¬
atorem & deum meũ tendam. Natiuitas eiꝰ¬
ante ȩcerna tempora est. Si aliquid in rebus
est quod anteuenit eternitatem: erit ali¬
quid ꝓfecto quod sensum ȩternitatis excedat.
Tua enim res est. et unigenitus tuus est. ñ
porcͥo non ꝑtensio. non scd̃m efficientiarum
opinionem nomen aliquod inane. sed filius.
filius ex te do uero patre ds̃ uerus. & ate in
nature tue unigenite genitus potestate.
ita ex se confitendus ut cecum. quia eterne
originis suȩ auccor ȩternus est. Nam dũ
exte est. scd̃s ate est. Dum uero tuus est:
non separandus ab eo es. quia nec sine tuo

Expanded text:
tibi debeo, cui ultra intelligentiam naturalis tibi debeo, cui ultra intelligentiam naturalis exordii, sensum naturae oblectantis impertias. Et cum te meis ignorans intelligam, et intelligens venerer: 441 nec ego in tuis rebus fidem omnipotentiae tuae laxabo, quia nesciam; ut sensus meus originem Unigeniti tui occupet, et sibi subdat, et aliquid in me sit, quod ego ultra et Creatorem et Deum meum tendam. 54. Filius eante aeterna tempora est. Si aliquid in rebus est, quod antevenit aeternitatem; erit aliquid profecto, quod sensum aeternitatis excedat. Tua enim res est, et Unigenitus tuus est: non portio; non protensio, non secundum efficientiarum opinionem nomen aliquod inane; sed filius, filius ex te Deo patre Deus verus, et a te in naturae tuae unitate genitus; post te ita confitendus, ut tecum: quia aeternae originis suae auctor aeternus es. Nam dum ex te est, secundus a te est; dum vero tuus est, non separandus ab eo es: quia nec sine tuo
Abbreviated transcription (Latin):
luciferum & diuersa ministerioꝵ suorum
sortitos officia conspiciens: dm̃ te in his qͦrũ
intelligentiã non complector intelligo. Cũ
uero mirabiles elationes maris tui uidi:
non solum aquarum originem. sed nec mo¬
tum dimense huius uicissitudinis assecu¬
tus. fidem tamen rationis michi inconspi¬
cabilis licet apprehendens. in his te quoq
quȩ ignoro non nescio. Iam uero cũ int̾¬
ras mente con uertor quȩ occultarum
uirtute causarum omnia sata suscepta
dissoluunt. dissoluta uiuificant. uiuifi¬
cata multiplicant. multiplicata confir¬
mant. nichil in his repꝑi quȩ intelligere
sensu meo possim. Sed ignoratio mea
ad intelligendum te ꝓficit: dum famu¬
lantis michi nature imꝑitus usu te tantũ
meȩ utilitatis intelligo. Ipsũ me quoq ne¬
sciens. ita se sentio: ut te magis eo quod mei
sum ignarus admirer. Nam hunc di udi¬
cantis mentis meȩ. aut motum aut rationem.
aut uitam. & non intelligens sentio. & sentiens

Expanded text:
luciferum, diversa ministeriorum suorum luciferum, diversa ministeriorum suorum sortitos officia conspiciens, Deum te in his, quorum intelligentiam non complector, intelligo. Cum vero mirabiles elationes maris tui vidi; non solum aquarum originem, sed nec motum dimensae hujus vicissitudinis assecutus, fidem tamen rationis, mihi imperspicabilis licet, apprehendens, in his te quoque quae ignoro, non nescio. Jam vero cum in terras mente convertor, quae occultarum virtute causarum sata omnia suscepta dissolvunt, dissoluta vivificant, vivificata multiplicant, multiplicata confirmant; nihil in his reperi, quae intelligere sensu meo possem: sed ignoratio mea ad intelligendum te proficit, dum famulantis mihi naturae imperitus, usu te tantum meae utilitatis intelligo. Ipsum me quoque nesciens, ita sentio: ut te magis eo, quod mei sum ignarus, admirer. Nam dijudcantis mentis meae aut motum aut rationem aut vitam et non intelligens sentio, et sentiens
Abbreviated transcription (Latin):
ibu xꝑo fuisse prefiniam. Non enim p̾¬
iudicat de te sensui meo naturȩ nr̃ȩ in¬
firmus imperfec̾tusq sermo: ut fidem
intra silentium transgulet inopia loquen¬
di. Namq cum uerbum. et sapientia. et
uirtus in nobis interioris motus nr̃i opus
nr̃m sit: tecum tamen ꝑfecti dei. qui et
uerbum tuum. et sapientia. & uirtus est
absoluta generatio est. ut in separabilis sẽ¬
minibus exte natus ostenditur. Natus
autem ita ut nichil aliud quã te sibi signi¬
ficet auctorem non etiam fidem infinitatis
amittat. ꝑid quod ate ante tempora eterna
natus esse memoratur. Aulta enim istiꝰ¬
modi in rebus humanis prestitisti: quorũ
cum causa ignoretur. effectus tamen non
nescitur. et religiosa fides est: ubi est etiã
naturalis inscitia. Nam cum erexi incȩlũ
tuum hos luminis mei infirmos oculos. ni¬
chil aliud esse quam cȩlum tirum credidi.
Hos enim astriferos in eo circulos. & annos
recursus. & uergilias et septentrionem &

Expanded text:
Jesu Christo fuisse praefiniam. Non enim prJesu Christo fuisse praefiniam. Non enim praejudicat de te sensui meo naturae 440 nostrae infirmus imperfectusque sermo; ut fidem intra silentium strangulet inopia eloquendi. Namque cum verbum et sapientia et virtus in nobis interioris motus nostri opus nostrum sit, tecum tamen perfecti Dei, qui et Verbum tuum et Sapientia et Virtus est, absoluta generatio est; ut inseparabilis semminibus ex te natus ostenditur: natus autem ita, ut nihil aliud quam te sibi significet auctorem; non etiam fidem infinitatis amittat per id, quod ante tempora aeterna natus esse memoratur. modi in rebus humanis praestitisti, quorum cum causa ignoretur, effectus tamen non nescitur. Et religiosa est fides, ubi est etiam naturalis inscientia. Nam cum erexi in coelum tuum hos luminis mei infirmes oculos, nihil aliud esse quam coelum tuum credidi. Hos enim astriferos in eo circulos, et annuos recursus, et vergilias, et septemtrionem, et
Abbreviated transcription (Latin):
inquantum sensus nr̃ intelligentiam tẽp¬
tabit natiuitatis excedere. intantum neces¬
se est etiam generationis excedat. Solus
hic itaq pus de d̾o sermo est scire patrem: &
cum eo eum qui exeo est filus. Neq sane
aliquid dedeo preter quam patrem eum eẽ
umgeniti dei et creatoris docemur. Ultra
se itaq infirmitas humana non tendat:
sed loquatur hoc solum in quo solo ei salus
est. ante carnis sacramentum indomino
iħu xp̃o hoc se semper scire quod natus
est. O¬
go quidem inquantum concesso mͥ
hoc ate spũ uigebo scẽ pater omnipo¬
tens ȩterne d̃s : ut ȩternum te dm̃. ita eter¬
num & patrem conficebor. Neq inid unꝗͣ
stulticie atq impietatis erumpam: ut om¬
nipotentie tue sacramentorumq arbiter
hunc infirmitatis meȩ sensum ultra infir¬
mitatis tuȩ religiosam opinionem & signi¬
ficatam michi ȩternitatis fidem erigam:
ut te aliquando sine sapientia et uirtute
& uerbo tuo unigenito deo. & domino meo

Expanded text:
in quantum sensus noster intelligentiam tenin quantum sensus noster intelligentiam tentabit nativitatis excedere, in tantum necesse est etiam generationis excedat. Solus itaque hic pius de Deo sermo est, scire Patrem: scire et cum eo eum qui ex eo Filius. Neque sane aliud de Deo, praeter quam patrem eum esse unigeniti Dei et creatoris, docemur. Ultra se itaque infirmitas humana non tendat: et loquatur hoc solum, in quo solo ei salus est, ante carnis sacramentum in Domino Jesu Christo hoc se semper scire, quod natus est. go quidem, in quantum concesso mihi hoc a te spiritu vigebo, sancte Pater omnipotens Deus, ut aeternum te Deum, ita aeternum et patrem confitebor. Neque in id umquam stultitiae atque impietatis erumpam, ut omnipotentiae tuae sacramentorumque arbiter, hunc infirmitatis meae sensum ultra infinitatis tuae religiosam opinionem, et significatam mihi aeternitatis fidem erigam: ut te aliquando sine Sapientia et Virtute et Verbo tuo, unigenito Deo Domino meo
Abbreviated transcription (Latin):
factum esse dicentis. ne natus esse ambigere¬
tur unus exuno. sed adimpiissimum sensũ.
ne ds̃ naturali natiuitate subsisteret. ctim
creatura potius exiichilo substitisset. Hoe
primum infelicis mentis tuȩ uirus est:
non natiuitatem etiam creaturam nomi¬
nare. sed ꝓnatiuitate fidem creatiom apta¬
re. quam quam id quidem inopis ingenu
esset. sed tamen non admodum irreligiosi
creatum iccirco dixisse ut inpassibilis ex
patitur. Scit enim inqua dispensatione
temporis xꝑc creatus & in qua temporum
ȩternitate sit natus. Natus autem ex deo
nerationis non ambigua diuinitas est.
Nichil enim in rebus dei: nisi natum &
ȩternum confitemur. Natum autem non
post aliquid se ante omnia: ut natiuitas
tantum testetur auctorem non preposte¬
rum aliquid in se ab auctore significet.
Et quidem confessione cõmuni. scd̃a qͥdẽ
ab auctore natiuitas est quia ex deo est:
non tamen separabilis ab auctore. quia

Expanded text:
factum esse dicentis ne natus esse ambigerefactum esse dicentis ne natus esse ambigeretur unus ex uno; sed ad impiissimum sensum, ne Deus naturali nativitate subsisteret, cum creatura potius ex nihilo 439 substitisset. Hoc primum infelicis mentis tuae virus est, non nativitatem creaturam nominare, sed pro nativitate fidem creationi aptare. Quamquam id quidem inopis ingenii esset, sed tamen non admodum irreligiosi, creatum idcirco dixisse, ut impassibilis ex patitur. Scit enim in qua dispensatione temporis Christus creatus, et in qua temporum aeternitate sit natus. Natus autem ex Deo tae generationis non ambigua divinitas est. Nihil enim in rebus Dei nisi natum et aeternum confitemur. Natum autem non post aliquid, sed ante omnia: ut nativitas tantum testetur auctorem, non praeposterum aliquid in se ab auctore significet. Et quidem confessione communi, secunda quidem ab auctore nativitas est, quia ex Deo est; non tamen separabilis ab auctore, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ret. ne nẽ quȩ creationis ꝓprietas eẽt conse¬
cun posset: tamen uel scd̃m apłi dictũ factu¬
ram uere natiuitati deputantem: creati¬
onemi quoq csi in docte canen non impie
ad generationis fidem ꝓficere oportere. ex¬
istimare debuerat. Apłs enim uidetur
unius exuno natiuitatem id est dñi ex
uirgine sine passionum humanar ⁊n con¬
ceptu predicaturus : non extra rationem
factum de muliere locutus ẽẽt. quem natũ
sciebat frequenterq dixisset. ut et natiui¬
tas ueritatem generationis ostenderet: &¬
factura unius ex uno diuinitatem ꝓtestare¬
tur. quia humane ꝑmixtionis conceptum
facturẽ nomen excluderet. cum factus esse
eruirgine diceretur: qui natus ẽt magis non
ambigebatur. At uide tu quam sis impius
oheretice. Creatum iħm xꝑm potius ex deo
quam natum esse sermo nullus aut ꝓpheti¬
cus aut euangelicus. aut apłicus est locu¬
tiis: tu uero natiuitatem negas et affirmas
creaturam non scd̾m significationem apłi

Expanded text:
e creationis proprietas esset consequi posset; tamen vel secundum Apostoli dictum facturam verae nativitati deputantem, creationem quoque etsi indocte, tamen non impie, ad generationis fidem proficere oportere existimare debuerat. Apostolus enim videtur, unius ex uno nativitatem, id est, Domini ex virgine sine passionum humanarum conceptu praedicaturus, non extra rationem factum de muliere locutus esse, quem natum sciebat, frequenterque dixisset: ut et nativitas veritatem generationis ostenderet, et factura unius ex uno nativitatem protestaretur; quia humanae permixtionis conceptum facturae nomen excluderet, cum factus esse ex virgine disceretur, qui natus magis esse non ambigebatur. At vide tu, quam sis impius, o haeretice. Creatum Jesum Christum potius ex Deo, quam natum esse, sermo nullus aut propheticus aut evangelicus aut apostolicus est locutus: tu vero nativitatem negas, et affirmas creaturam, non secundum significationem Apostoli,
Abbreviated transcription (Latin):
regnans incorporis gła. subicienti sibi uni¬
uersa subdatur. Subdimur autem głȩ cor¬
poris eius ut in ea simus claritate qua regnat
in corpore. quia corporis eius conformes eri
corporis sui: euãgelia non tacent. Ita enim
scribitur: dño dicente. Amen amen dico
uobis. qm̃ sunt aliqui de astantibus istis qͥ
non gustabunt mortem donec uideant fi

Expanded text:
regnans in gloria corporis subjicienti sibi uniregnans in gloria corporis subjicienti sibi universa subdatur. Subdimur autem gloriae corporis sui, ut in ea simus claritate, qua regnat in corpore: quia corpori ejus conformes erimcorporis sui Evangelica non tacent. Ita enim scribitur, Domino dicente: Amen dico vobis, quoniam sunt aliqui de adstantibus istis, qui non gus
Abbreviated transcription (Latin):
fideci subiectionem ꝓprietas sit: idem apłs
testatus est cum ait. Qui transfigurabit
corpus humilitatis nr̃ȩ conforine corporis
gloriȩ suȩ. secundum efficatiȩ suȩ oꝑa qua
possit subicere sibi omnia. Subiectio itaq
etiam ea est. quȩ est exnatura in naturam
concessio: dum ase secundum quod est de¬
sinens. ei subicitur cuius concedit informam.
Desinet autem non ut non sit sed ut ꝓficiat:
fitq exdemutatione subditus inspeciem su¬
scepti alterius generis transeundo. Deneq ut¬
sacramenti huius ratio esset absoluta: post
nouissime deuictam mortem. tum ait. Cum
autem dixerit omnia subiecta sunt absq eo
qui subiecit ei omnia: tunc ipse subiectus
erit illi qui ei subiecit omnia. ut sit ds omĩa
in omnibus. Primus igitur sacramenti gra¬
dus est subiecta ei esse omnia. et cunc ipsum
subiectum fieri subicienti sibi omnia. ut q̃¬
admodum nos gloriȩ regnantis corporis sui
subdimur. eotdem rursum sacramento ipse

Expanded text:
fidei subjectionem proprietas sit, idem Apostolus fidei subjectionem proprietas sit, idem Apostolus testatus est, cum ait, Qui transfigurabit corpus humilitatis nostrae conforme 397 corpori gloriae suae; secundum efficaciae suae opera, qua possit subjicere sibi amnia . Subjectio itaque etiam ea est, quae est ex natura in naturam concessio: dum a se secundum quod est desinens, ei subjicitur, cujus concedit in formam. Desinit autem, non ut non sit, sed ut proficiat: fitque ex demutatione subditus, in speciem suscepti alterius generis transeundo. 36. sacramenti hujus esset ratio absoluta, post novissime devictam mortem, tum ait: Cum autem dixerit, Omnia subjecta sunt, absque eo qui subjecit ei omnia, tunc ipse subjectus erit illi, quiin omnibus . Primus igitur sacramenti gradus est, subjecta esse ei omnia; et tunc ipsum subjectum fieri subjicienti sibi omnia: ut quemadmodum nos gloriae regnantis corporis sui subdimur, eodem rursum sacramento ipse
Abbreviated transcription (Latin):
dilecti ꝓpter patres sunt: scimus eos subiec¬
tioni reseruatos: secundum quod dic̾tum ẽ
Non enim uolo uos ignorare fratres sacra¬
mentum hoc ait nonsitis uob̃is sapientes.
qm̃ exparte obtunsio facta est inisrł. quo ad
usq plenitudo nationum intret. & sic omnis
ifrł liberabitur. Sicut scriptum est. Ueniet
exsyon qui liberet. et auertat impietatem
abiacob. Et hoc illis ame testamentum est:
cum abstulero iniquitates eoꝵ. Inimici ergo
Nempe illud. Nouissime deuicta est ab eo
mors. Deuictio autem mortis nichil aliud
quam resurrectio amortuis est: cum interitꝰ
corruptione cessante uiuȩ iam celestisq nat᷑e
constituatur ȩternitas. scđm quod dictum
scriptum est. absorta est mors incontentione.
Ubi est mors aculeus tuus:. Ubi est mors
contentio tua: Insubiectiõe itaq inimicoꝵ
mors uincitur: & morte
uicta im¬
mortalitatis uita succe¬
dit. Q
autem subiectionis ꝑfec¬
ta illa pͦ

Expanded text:
diecti propter patres sunt, scimus eos subjecdiecti propter patres sunt, scimus eos subjectioni reservatos, secundum quod dictum est: Non enim volo vos ignorare, fratres, sacramentum hoc, ut non sitis vobis sapientes: quoniam ex parte obtusio facta est in Israel, quoad usque plenitudo nationum intret; et sic omnis Israel liberabitur, sicut scriptum est , Et veniet a Sion, qui liberet, et avertat impietates ab Jacob, et hoc illis a me testamentum est, cum abstulero iniquitates eorum . Inimici ergo nempe illud, Novissime devicta est ab eo mors . Devictio autem mortis nihil aliud quam resurrectio ex mortuis est: cum interitus corruptione cessante, vivae jam coelestisque naturae constituatur aeternitas, secundum quod dictum scriptum est: Absorpta est mors in contentione. Ubi est mors aculeus tuus? Ubi est mors contentio tua? . In subjectione itaque inimicorum mors vincitur: et morte victa, immortalitatis vita succedit. Quae autem subjectionis perfecta illa post
Abbreviated transcription (Latin):
cepta. Atq ita filio cognito ad uitȩ ñȩ et̃¬
nitatem pater & adducit et suscipit: & utrũq
& ꝑducit ad eum pater. & ad patrem ipse dedu¬
cit. Ad absolutiorem itaq dicti presentis intel¬
ligentiam
cominemoratio sacram̃ti
istius
fuit necessaria: ut ꝑfili¬
um esset
quod pater nos & ad du¬
cit & suscipit. & ꝑ hoc intelligeremus quate¬
nus quod ipse sibi subiecit. ds ei subiecit. dei
scilicet in eo natura ꝑnatiuitatem manente.
et ea quȩ ipse agit agente. dum ita agit. ut
ea ds agat. & tamen ipse quȩ ds egerit agat.
Ita tamen in eo quod ipse agit filius. ds agere
intelligatur: in eo uero quod ds agit pater¬
nȩ in eo naturȩ. ut in filio ꝓprietas sentiatur
ci eius. Et quos inimicos intelligi oporteat:
idem apłs docuit dicens. Secundum euange¬
lium quidem inunici ꝓpter uos. scd̃m electi¬
oneni autem dilecti ꝑpter patres. Hos gͦ
immicos crucisxꝑi memimmus. Sed quia

Expanded text:
cepta. Atque ita Filio cognito, ad vitae nos aetecepta. Atque ita Filio cognito, ad vitae nos aeternitatem Pater adducit et suscipit: et utrumque ris, et perducit ad eum Pater, et ad Patrem ipse deducit. Ad absolutiorem itaque dicti praesentis intelligentiam commemoratio sacramenti istius fuit necessaria, ut per Filium esset, quod Pater nos et adducit et suscipit: et per hoc intelligeremus, 396 quatenus quod ipse sibi subjecit, Deus ei subjecit. Dei scilicet in eo natura per nativitatem manente, et ea quae ipse agit agente: dum ita agit, ut ea Deus agat; et tamen ipse ea, quae Deus egerit, agat: ita tamen, ut in eo quod ipse agit, filius Dei agere intelligatur; in eo vero quod Deus agit, paternae in eo naturae ut in filio proprietas sentiatur ci ejus. Et quos inimicos intelligi oporteat, idem Apostolus docuit, dicens: Secundum Evangelium quidem inimici propter vos, secundum electionem autem dilecti propter patres . Hos ergo inimicos crucis Christi meminimus: sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
subicientur inimici eius. ita autem subici¬
entur ut ipse sibi subiciat. Ita uero subiciet:
ut ei subiciat ds. Anne ignorauit apłs
ad me nisi pater meus ad ducat illum. cum
tamen scriptum sit. nemo uadit ad patrem
men d̃s ei subiecit omne ꝑ hoc opus eius. dei in
eo opus ẽẽ testans. Et cum non nisi ꝑeum
eundum ad ꝑatrem sit. ad eum tamen ñ nisi
pater durerit ꝑuenitur. Nam dum filius
di intelligitur: paternȩ ineo naturȩ ueritas
dicitur. Atq ita et cognito filio ds̃ pater ad¬
uocat. & credito filio pater suscipit. quia sig¬
nificatio. & cognitio patris infilio sit ꝑsignifi¬
cationem in se dei patris. religiosos nosin eũ pa-¬
ternam religionem ꝑferentes ꝑfectos. Adducit
ergo ita pater dum quod principalem est pat̃
creditur. Ad patrem autem nemo uadit nisi
ꝑfilium. quia cessante in nobis fide fide filii.
ignorabilis pater est non adituris paternam
religionem: nisi prius filii ueneratione sus¬

Expanded text:
subjicientur inimici ejus. Ita autem subjicisubjicientur inimici ejus. Ita autem subjicientur, ut ipse sibi subjiciat. Ita vero subjiciet, ut ei subjiciat Deus. Anne ignoravit Apostad me, nisi pater meus adducat illum ad me ; cum tamen scriptum sit: Nemo vadit ad Patrem,men Deus ei subjecit; omne per hoc opus ejus, Dei in eo esse opus testans. Et cum non nisi per eum eundum ad Patrem sit; ad eum tamen, nisi Pater adduxerit, non venitur. Nam dum filius Dei intelligitur, paternae in eo naturae veritas discitur. Atque ita et cognito Filio Deus pater advocat, et credito Filio Pater suscipit: quia significatio et cognitio Patris in Filio sit per significationem in se Dei patris, religiosos nos in eum paterna religione perferentis. Adducit ergo ita Pater, dum quod principale est pater creditur. Ad Patrem autem nemo vadit nisi per Filium: quia cessante in nobis fide Filii, ignorabilis Pater est, non adituris ad paternam religionem, nisi prius Filii veneratione sus
Abbreviated transcription (Latin):
Q futura sunt. dispensationis in his potius
est ordo. qriam quam nouitas. Subiecit enim
omnia as̃ sub pedibus eius. licet ad huc sub¬
icienda sint: ut in eo quod subiecta sint xpi
indemutabilis sit potestas. In eo uero quod
subicienda sunt: secundum plenitudinem
temporum succedentium adfidem etatum
tudem euacuandam esse non obscura cognitio
est: & hunc aeris principem. & spiritalis ne¬
quitiȩ potestatem ȩterno interitu traden¬
autem: non idem est quod subiectio. Nam
euacuare aduersantem potestatem. hoc est
ius potestatis auferre ne maneat. Et ꝑpo
testatis euacuationem. regin est abolere do¬
minatum. de quo et dñs testatus est dicens.
Regnum meum non est de hoc mundo. Hu¬
nc eundem regni istius potentem potestatũ.¬
mundi principem ante testatus. cuius potes¬
tas desinet: regni sui euacuato dñatu. Sub¬
iectio uero quȩ & obedientiȩ et fidei est: eadẽ
uel concessionis uel demutationis demons¬

Expanded text:
que futura erunt, dispensationis in his potius que futura erunt, dispensationis in his potius est ordo, quam novitas. Subjecit enim omnia Deus sub pedibus ejus, licet adhuc subjicienda sint: ut in eo, quod subjecta sunt, Christi indemutabilis sit potestas; in eo vero, quod subjicienda sunt, secundum plenitudinem temporum succedentium ad finem aetatututem evacuandam esse non obscura cognitio est, et hunc aeris principem et spiritalis nequitiae potestatem aeterno interitui tradenautem non idem est, quod subjectio. Nam evacuare adversantem potestatem, hoc est jus potestatis auferre ne maneat, et per potestatis evacuationem, regni est abolere dominatum. De quo et Dominus testatus est dicens, Regnum meum non est de hoc saeculo : hunc eumdem regni istius potentem mundi principem ante testatus, cujus potestas desinet regni sui evacuata dominatu . Subjectio vero, quae et obedientiae et fidei est, eadem vel concessionis vel demutationis demons