comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
perũ reponamus : Neforte siplus decarne quã de ani¬
ma cogitamꝰ. Cum ad illud nuptiale conuiuiũ non bo¬
nis oꝑib ornati sed magis uitioꝵ pannis sordentibus
in uoluti uenerimꝰ: dicatꝰ nobis : Amice. quomada huç
intrasti non habens uestem nuptialẽ: auertat dr̃ ano¬
b : illud qđ sequit᷑: ligate inquit illi manus & pedes &
ꝓicite intenebras exteriores: ubi er it fl&us & stridor
uintum : Ecce qualeris ententiã audire increbitur. qur

Expanded text:
perum reponamus: ne forte si plus de carne quam de aniperum reponamus: ne forte si plus de carne quam de anima cogitemus, cum ad illud nuptiale convivium non bonis operibus ornati, sed magis vitiorum pannis sordentibus involuti venerimus; dicatur nobis, Amice, quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem ? Avertar Deus a nobis illud quod sequitur: Ligate, inquit, illi manus et pedes, et projicite in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor tium . Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
sationem apud dm̃ habere poterimꝰ. quiplus amamus uestẽ
nr̃am qua animĩ nrãm : Necgraue. necdurũ. nec in possibi¬
tes nr̃as: tamen non paruũ ꝓfectũ habet. qui uel sic custo¬
dit animã suam uti neamalis uel turpibus cogitationib
sordid&ur: quomodo custodit uestẽ suã Ne aut atineis aut
amuribus corrumpat᷑ : Rogo uos fr̃s. quid n ob tantũ male
meruit anima nr̃a ad dĩ imaginem facta. ut uel tantã custo¬
diã ei nolimus inpendere. quantũ uidemur de nr̃is uestib
cogitare : & cũ corpora nr̃a uideant oculi hominũ & animas
nr̃as inspiciant oculi angłoꝵ. nescio qua conscientiaorna¬
angłis presentanda erit incȩlo. Et idõ mutata in meli¬
us uice. corporib: nr̃is medio crem ac sufficientẽ uictũ &
uestim̃tũ ꝓuideamus. ⁊ ut torũ quod melius uiuare pos¬
sumꝰ. animȩ nr̃ae in aet̃nã beatitudinẽ ꝑelemosinã pau¬

Expanded text:
sationem apud Deum habere poterimus, qui plus amamus vestem sationem apud Deum habere poterimus, qui plus amamus vestem nostram quam animam nostram? Nec grave, nec durum, nec impossibites nostras; tamen non parvum profectum habet, qui vel sic custodit animam suam, ut nec a malis turpibusque cogitationibus sordidetur, quomodo custodit vestem suam, ne a tineis aut a muribus corrumpatur. Rogo vos, fratres, quid a nobis tantum mali meruit anima nostra ad Dei imaginem facta, ut vel tantam custodiam ei nolimus impendere, quantum videmur de nostris vestibus cogitare? Et cum corpora nostra videant oculi hominum, et animas nostras inspiciant oculi Angelorum, nescio qua conscientia ornaAngelis praesentanda erit in coelo 5. Conclusio. Et ideo mutata in melius vice, corporibus nostris mediocrem ac sufficientem victum et vestitum provideamus; ut totum quod melius habere possumus, animae nostrae in aeterna beatitudine per eleemosynam pau
Abbreviated transcription (Latin):
iracundia. cupiditas. & luxuria. cordib nr̃is iugit̃ conant᷑
obrepere : si eas uolumꝰ xp̃o auxiliante repellere: scĩs
cogitationib studeamus nr̃m animũ occupare Habemꝰ
praemia pollicetur: & peccatoꝵ supplicia cõminatur.
Misericordit̃ ad monens. ut & iusti ꝑseuerent inbonis: &
impii reuocent᷑ amalis. Quesifrequentius aut ipsi lege¬
re. autaliis legentib uoluerimꝰ libenter audire : num¬
quã nob̾ poterunt cogitationes malȩ subrepere : Quȩ
cũ ita sint fr̃s lim̃ĩ. ñsine grandi uerecundia & possumꝰ
et debemꝰ cogitare qđ cũ inara ubi sunt uestim̃ta nr̃a.
qualẽ cũq scintillã ignis intrare nolumꝰ: ꝑmiquas tam̃
cogiationes. intꝰ in arca conscientiȩ nr̃ae flammas
iracundiae. non solũ intrare ꝑmittimus. sed etiũ falsis suspicionib
admaius incendium ꝓuocamus atq succendimus: & quã excu¬

Expanded text:
iracundia, cupiditas et luxuria cordibus nostris jugiter conantur iracundia, cupiditas et luxuria cordibus nostris jugiter conantur obrepere; si eas volumus Christo auxiliante repellere, sanctis cogitationibus studeamus nostros animos occupare. Habemus ter et sanctorum praemia pollicetur, et peccatorum supplicia comminatur, misericorditer admonens, ut et justi perseverent in bonis, et impii revocentur a malis. Quod si frequentius aut ipsi legere, aut alios legentes voluerimus libenter audire; nunquam nobis poterunt cogitationes mecundia et possumus et debemus cogitare, quod cum in arca ubi sunt vestimenta nostra, qualemcumque scintillam ignis intrare nolumus; per iniquas tamen cogitationes intus in arca conscientiae nostrae flammas iracundiae non solum intrare permittimus, sed etiam falsis suspicionibus ad majus incendium provocamus atque succendimus. Et quam excu
Abbreviated transcription (Latin):
mus. incorde : Est aliud unde hoc qđ diximꝰ ꝓbare possumꝰ:
Dic mihi quȩ sote nũquid est ullus homo qui suꝑsecessum uł
cloacam uermib plenã uelit stare. & eoꝵ putredinemuenti.¬
lare : Conpara nunc fȩtorem cloa  e: cognationi luxuriosȩ
& uide quȩ pars. maiorem possit exhalare putorem: Sibene
& iuste iudicas: in cõparabilit̃ grauiorem putorẽ reddunt
cogitationes luxuriose quã cloacȩ. quia illi foetores anima
sunt : isti corpoꝵ: & sine dubio quantũ meliorest anima
quã corpus: tantũ maiorem foetorem reddunt sordidȩ co¬
gitationes in anima. quã incarne secessus aut cloacae
Q uomodo ergo in loco fȩtorib pleno diustare nolumus cor¬
pora nr̃a: sic cogitationes luxuriosas & sordidas neadmo¬
mentũ quidem moras habere ꝑmittamꝰ in animabus uł
in sensib: nr̃is. Et quia in t̃reliquas cogitationes maxime¬

Expanded text:
mus in corde? Est et aliud, unde hoc quod diximus probare possumus. mus in corde? Est et aliud, unde hoc quod diximus probare possumus. Dic mihi, quaeso te, numquid est ullus homo, qui super secessum vel cloacam vermibus plenam velit stare, et eorum putredinem ventilare? Compara nunc fetorem cloacae, et cogitationes luxuriae: et vide quae pars majorem possit exhalare fetorem. Si bene et juste judicas, incomparabiliter graviorem fetorem reddunt cogitationes luxuriosae, quam cloacae: quia illae fetores animarum sunt, istae corporum. Et sine dubio quanto melior est anima quam corpus, tanto majorem fetorem reddunt sordidae cogitationes in anima, quam in carne secessus aut cloacae. Quomodo ergo in loco fetoribus pleno diu stare nolumus corpora nostra; sic cogitationes luxuriosas et sordidas ne ad momentum quidem moras habere permittamus in animabus vel in sensibus nostris. 4. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
eõlum giluhonesti uel castisunt hoc ergaffieri ñ ꝑmittunt
sedetiã a illi quim secretis luxurie seruiunt. mer&ricũ
amplebus in ronuentu hominũ ꝑhorrescunt. Flustim̃tes
rpprobria hominũ inpublico quã dĩ prȩsentiã in occulto
Siergo propt̃ iuditia hominũ nullus est qui uelit publice
ireretricibus osculari quare insecr& o conscientiae
rioles & muudissimas mer&e rices id est cogititiones luru¬
piosas& mopis non solũ frequent̃ suscipere sedetiuim ñ
quã prudent̃ considerare debemus : & hoc attendite fr̃s
quia si aliquis carbonẽ uiuũ quã uis grandem appre hendit
inmanusua. & eũ statĩ ꝓiciat : nec conbusturã habere poterit.
Nec dolorem: Siuero eũ uł unius hore momento tenuerit.
sine uulnere iactare non poterit: hoc ergo qđ de carbonib:
uiuis obseruamꝰ incorpore. Quare decogitationib malis ñtime¬

Expanded text:
non solum qui honesti vel casti sunt hoc erga se fieri non permittunt; non solum qui honesti vel casti sunt hoc erga se fieri non permittunt; sed etiam et illi qui in secreto luxuriae serviunt, meretricum amplexum in conventu hominum perhorrescunt; plus timentes opprobria hominum in publico, quam Dei praesentiam in occulto. Si ergo propter judicium hominum nullus est qui velit publice a meretricibus osculari; quare in secreto conscientiae nostrae immundissimas meretrices, id est, cogitationes luxuriosas et impias, non solum frequenter suscipere, sed etiam non quam prudenter considerare debemus. Et hoc attendite, fratres, quia si aliquis carbonem vivum, quamvis grandem, apprehendat in manu sua, et eum statim projiciat, nec combusturam habere poterit nec dolorem: si vero eum vel unius horae momento tenuerit, sine vulnere jactare non poterit. Hoc ergo quod de carbonibus vivis observamus in corpore, quare de cogitationibus malis non time
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate incorde nr̃o moras habere ꝑmittimꝰ opus ẽ ut cũ
dĩ adiutorio celerius respuamus: & hoc considera quod sintem
lutum mittat. aut stercora spargat. Ita offenditur animus ñ r
ut illum ꝑquẽ neglegentia ipia facta est. flagellari uelimꝰ &
cum haec ita sint: quid denobis cogitamus. simanimabus nr̃is
nob habitare dignatur iniurias ir rogemꝰ : Er idõ licet multũ
plus oporteat. tamen uelsic abmmunditia peccatoꝵ studeamiꝰ
nr̃as animas custodire. quomodo nec templũ dĩ Nec uestes nrãs
uolumꝰ aliquib: sordib inquinari. Et illud dicmmihi quȩso
site in conuentu populi aliqua famosa m er&rix. expansis
manibus amplecti aut osculari conetur utrũ hoc patient̃
aut libenter excipias : nonne magis eã & manib repellis
& ifatem conspiuis. timeiSneforte quicũq uiderint er
coosuetudine hoceam fecisse diuidicent : Certũ est enĩ qđ

Expanded text:
voluntate in corde nostro moras habere permittimus, opus est ut cum voluntate in corde nostro moras habere permittimus, opus est ut cum Dei adjutorio celerius respuamus? Et hoc considera quod si in tlutum mittat, aut stercora spargat; ita offenditur animus noster, ut illum per quem negligentia ipsa facta est flagellari velimus. Et cum haec ita sint, quid de nobis cogitamus, si in animabus nostris, nobis habitare dignatur, injurias irrogemus? Et ideo licet multo plus oportebat, tamen vel sic ab immunditia peccatorum studeamus animas nostras custodire, quomodo nec templum Dei, nec vestes nostras volumus aliquibus sordibus inquinari. Et illud dic mihi, rogo: si te in conventu populi aliqua famosa meretrix expansis manibus amplecti aut osculari conetur, utrum hoc patienter aut libenter excipias; et non magis eam et manibus repellis, et in faciem conspuis, timens ne forte quicumque viderint, ex consuetudine hoc eam fecisse dijudicent? Certum est enim quod
Abbreviated transcription (Latin):
us qui male sunt dignabit᷑ ds̃ liberare : Locum quẽ incor¬
de libidinosa & sordida cogitatio tenebat : castitas occupet:
Que duaritia uastabat miscdia reparet : quem supbia des¬
tynebat : humilitas re. edificet: quem malitia ut inudia
tamciua upereo ut neno ꝑcusserat : ritatis ut benigni¬
tatis nulcedo conponat : Quod autem iuxuriosis cogi¬
plts ones ondebeamus incorde suscipere : euidentib eaem¬
pls possumus approbare. Attende quȩ sotȩ quom̃ sialiquis
remifaciunte uit necoculis aspicere nec sũmisultȩ dignas ue
limus actingere : & sinoł sputa quȩ sine peccato ꝓiciunt᷑ hor¬
rorem faciunt muestib nr̃is. putas cogitationes libidinose
quas diabolus ingerit qualem horrorem faciunt dõ in animabus
nr̃is : & sis puta uel flecmata sicꝑ horrescimus. quȩ utiq iui¬
ti excipimus : quanto magis cogitationes sordidas quas cũ nr̃a

Expanded text:
illis quae malae sunt dignabitur Deus liberare. Locum quem in corillis quae malae sunt dignabitur Deus liberare. Locum quem in corde libidinosa et sordida cogitatio tenebat, castitas occupet; quem a varitia vastabat, misericordia reparet; quem superbia destruebat, humilitas reaedificet; quem malitia vel invidia tanquam vipereo veneno percusserat, charitatis vel benignitatis dulcedo componat. tationes non debeamus in corde suscipere, evidentibus exemplis possumus approbare. Attende, quaeso te, quomodo si aliquis rem faciunt, ut limus attingere. Et si nobis sputa, quae sine peccato projiciuntur, horrorem faciunt in vestibus nostris; putas cogitationes libidinosae, quas diabolus ingerit, qualem horrorem faciunt Deo in animabus nostris? Et si sputa vel flegmata sic perhorrescimus, quae utique inviti excipimus; quanto magis cogitationes sordidas, quas cum nostra
Abbreviated transcription (Latin):
ones utnos dõ uacare ñsinant: ꝓpt̃ illud qđ scriptũ est : Ipe¬
dinta snundi fecerunt eos miseros: & quia necesstas coporis
pariusreb expletur. & cupiditas nullis umqũa. M asito tũ
mundũ ad quirat saciat᷑: Respuamus cogitationes impias.
quȩ deuenenosa cupiditatis radice nascunt᷑ & illas tantum modo
cdiligamus quib ad et̃num praemiũ ꝑuenitur : at impleatur. ut¬
mnpleat᷑ unob illud qđ prius dictumest : Cogitatio sc̃a custodut
te: & quia duo genera cogitationũ bonarum & malarum cordi¬
bus nr̃is se iugiter conantur in serere : cũ di adiutorio totocor¬
de dinto animo illas quȩ scȩ̃ sunt festi nemus recipere: ut
libidinosas aut improbas possimus excludere : ded forte
dicit aliquis: Ita fecerunt male tonsuetudines & turpesco¬
gitadiones in corde meo : ut eas ame. nulla possimratione
ruepellere. Om̃ib enĩ notum est : quia amor amore unci¬
tur Incipum bonas cogitationes diligere & statum nosabu

Expanded text:
um est, Impedimenta mundi fecerunt eos miseros. Et quia necessitas corporis parvis rebus expletur, et cupiditas nullis unquam, etiamsi totum mundum acquirat, satiatur, respuamus cogitationes impias, quae de venenosa cupiditatis radice nascuntur; et illas tantummodo diligamus, quibus ad aeternum praemium pervenitur: ut impleatur in nobis illud quod prius dictum est, Cogitatio sancta custodiet te. Et quia duo genera cogitationum, bonarum et malarum, cordibus nostris se jugiter conantur inserere; cum Dei adjutorio toto corde et toto animo illas quae sanctae sunt festinemus recipere; ut libidinosas et improbas possimus excludere. Sed forte dicit aliquis: Ita fixae sunt malae consuetudines et turpes cogitationes in corde meo, ut eas a me nulla possim ratione repellere. Omnibus enim notum est quia amor amore vincitur. Incipiamus ergo bonas cogitationes diligere; et statim nos ab
Abbreviated transcription (Latin):
pdebitis illius : dicit quidẽ in u&eri testamto. diliges
perimũ tiũ &odio habebis inimicũ tuũ: Sed quis anoin¬
tellectu scripturae diumȩ sensum agnoscere cupit sen¬
peritiã istã hoc modo intelligit : ut diligat omnẽ hominẽ
In ipsoenẽ uno quimalus est & ꝓximũ habes & inimicũ
Nt u od homoest primus tuus est qđ malus est. non solũ
tuus. sedetũ suus inimicus est dilige ergis in eũon soca
&arimã hoc est ꝓximũ tuũt quem ds̃ fecit & hodio habe
maliciã quã ipso consentiente diabolus intromisit:
Q uod ũ seo a pio ammo feceris uices cȩlestis medici agis
odio habens morbũ & diligens aegrotũ : te pillomonẽ¬

Expanded text:
ebis inimicum. Dicitur quidem in Veteri Testamento, Diliges proximum tuum, et odio habebis inimicum tuum . Sed qui sano intellectu Scripturae divinae sensum agnoscere cupit, sententiam istam hoc modo intelligat, ut diligat omnem hominem In ipso enim uno qui malus est, et proximum habes et inimicum. Nam quod homo est, proximus tuus est; quod malus est, non solum tuus, sed etiam suus inimicus est. Dilige ergo in eo carnem et animam, hoc est, proximum tuum quem Deus fecit; et odio habe malitiam, quam ipso consentiente diabolus intromisit. Quod cum sancto et pio animo feceris, vices coelestis Medici agis, odio habens morbum, et diligens aegrotum. 5. Et ill
Abbreviated transcription (Latin):
mihentia anio dicere debent. Si reddidi inquit raeribuendib
mibmnous i decid̃ merito abinimicis meis manis : Per sequt
mpea inpuluerẽ deducat: Ecce quali maledicto. seipsũ con¬
dempiat : quide mimicis diligendis dĩ prȩcepta contemp¬
nens odiũ incorde seruare ñ metuit. Vnde considerandue
quafronte uł qua conscienti uersiculũ istũ & oresũo ꝓ¬
ferre poterit: quimimicis suis mala ꝓmalis r& ributt:
ruat : quide mimiciruma gaudebat : scđm illud quim
rum bietaur alterius: nonerit impunitus Iteminib
Honoi nomini seruat irã & adõ querit inedelan.aui
bominẽ similẽ sibi non habet misccłiã. ipse cũ carost re

Expanded text:
trementi animo dicere debent: Si reddidi, inquit, retribuentibus trementi animo dicere debent: Si reddidi, inquit, retribuentibus mihi mala, decidam merito ab inimicis meis inanis; persequatur meam in pulverem deducat . Ecce quali maledicto se ipsum condemnat, qui de inimicis diligendis Dei praecepta contemnens, odium in corde servare non metuit. Unde considerandum est, qua fronte vel qua conscientia versiculum istum ex ore suo proferre poterit, qui inimicis suis mala pro malis retribuirigit qui de inimici ruini congaudet, secundum illud: Qui in ruina laetatur alterius, non erit impunitus . Item inibi, Homo homini reservat iram; et a Deo quaerit medelam ! et, In hominem similem sibi non habet misericordiam: ips
Abbreviated transcription (Latin):
eum Quoloco diligent̃ unusquisq consideret. quodsi asinũ
in imici non lic& in luto dimitti : quanto magis homo ad ima¬
ginẽ dĩ factus nondebet hodio haberi nec neglegi: Beatus
quoq iob ita uerã & ꝑfectam caritatem &iam cuminimicis
fidelit̃ retinebat : ut gaudens & libera conscientia addnm̃
dicer&. Sigauisus sum adruinã inimicimei : & exultaui
eo quod inuenisset cum malũ: uel siincorde meo dixibene
Beatus uero dauid lic& multis uirtutib fuerit exornatus
nulla tam̃ eum actio familius dõconiuncxit. qũ a dilectio
inimicorũ suorũ. cui cũ inimicus suus infacie maledicer&
maluit tamen parcere & dĩ iuditio reseruare. quã suae
ira cundiȩ satis facere: & in tantũ ñ fuit simulata nec fal¬
sa sua dilectio ut ipsos &iã suos aduersarios fler&: et in
illis quieos occidere prae sumpsełint uindicar&. Ideo securꝰ
dicebat inpsilmis illud: quod om̃s homines satis adtento &

Expanded text:
eum Exod, XXIII, 5. Quo loco diligenter unusquisque vestrum consideret, quod si asinum eum Exod, XXIII, 5. Quo loco diligenter unusquisque vestrum consideret, quod si asinum inimici non licet in luto dimitti; quanto magis homo ad imaginem Dei factus non debet odio haberi nec negligi? Beatus quoque Job ita veram et perfectam charitatem etiam cum inimicis fideliter retinebat, ut gaudens et libera conscientia ad Dominum diceret: Si gavisus sum ad ruinam inimici mei, et exsultavi eo quod inveBeatus quoque David, licet virtutibus multis fuerit exornatus, nulla tamen eum actio familiarius Deo conjunxit, quam dilectio inimicorum suorum . Cui cum inimicus suus in faciem malediceret, maluit tamen parcere et Dei judicio reservare, quam suae iracundiae satisfacere. Et in tantum non fuit simulata nec falsa sua dilectio, ut ipsos etiam adversarios suos fleret, et in illis qui eos occidere praesumpserant, vindicaret . Ideo securus dicebat in Psalmis illud, quod omnes homines satis attento et
Abbreviated transcription (Latin):
dum est & totis uiribus imitandi benigna &ia erga
in imicos antiquorũ scõrũ caritas: Nã beitus ioseph ꝓparricidii cri¬
mine. impus & inimicis fratribus suis : non odii amaritudinem.
sed caritatis dulci dinẽ repensauit : Osculabat᷑ enĩ singłos & ꝑ singłos
flebat: quibus non solũ nihilmali rependens. sed etiã om̃iabona
r& ribuens : tam uiuo qũã mortuo patre germano semꝑ amore
dilexit: Beatum quoq moysen cũ frequent̃ populus rebellis.
non solũ contemnere. sed etiã lapidare uoluisset : diuinȩ ca¬
ritatis memor. Ita ꝓillis dño supplicabat. ut clamaret : Sinon
dimiseris peccatũ populi tui : dele me delibro quẽ scripsisti:
nipso enĩ u&eri testam̃to legimus scriptũ: Itinera eorũ qui
in iuriã rainent malefacti. In mortẽ : & iterũ : Ne memor
inquit sis in iuriȩ ꝓximitui : & iterũ. Siuideris asinũ ini¬
mici tui in luto lacentem : non pr&eribis nisi prius alleues

Expanded text:
da est et totis viribus imitanda benigna etiam erga inimicos antiquorum sanctorum charitas. Nam beatus Joseph pro parricidii crimine impiis et inimicis fratribus suis non odii amaritudinem, sed charitatis dulcedinem recompensavit. Osculabatur enim singulos, et per singulos flebat. Quibus non solum nihil mali rependens, sed etiam omnia bona retribuens, tam vivo quam mortuo patre germano semper amore dilexit. Beatus quoque Moyses cum frequenter eum populus rebellis non solum contemnere, sed etiam lapidare voluisset, divinae charitatis memor ita pro illis Domino supplicabat, ut clamaret et diceret, Si non dimiseris peccatum populi tui, dele me de libro quem scripsisti . In ipso enim Veteri Testamento legimus scriptum, Itinera eorum qui injuriam retinent malefacti, in mortem: et iterum, Ne memor, inquit, sis injuriae proximi tui : et iterum, Si videris asinum inimici tui in luto jacentem, non praeteribis nisi prius alleves
Abbreviated transcription (Latin):
nscripturis scĩs fr̃s lem̃i legimꝰ. quia eos quide animȩ suae
salute solliciti sunt. Cogitatio scã custodiet: Sic enĩ ait ser-¬
mo diuinus: Cogitatioscã: custodit te: Si cogitatioscã cus¬
todit : illa quaenon est scã non solũ non custodit sedetiam
ꝑdit: Sed dicit forte aliquis: & quis est quipossit semꝑ
dedõ & net̃na beatitudine cogitare. cũ om̃ib hominibus ne¬
cesse sit deuictu uł uestitu & domus suae ordinatione
sollicitudinẽ gerere: Nec ds̃ hociubet ut sollicitudo de
presentiuita ẽẽ ñdebeat : prȩcipiers ꝑ apłm suũ: qui non
oꝑat᷑ nec manducet : Et illud quod dese ipso. Idem apłsdix̃:
N octe & die oꝑantes: neque urm̃ grauaremꝰ:. Istienĩ cogitati.¬

Expanded text:
charissimi, legimus quia eos qui de animae suae salute solliciti sunt, cogitatio sancta custodit: sic enim ait sermo divinus, Cogitatio sancta custodiet te . Si cogitatio sancta custodit, illa quae non est sancta non solum non custodit, sed etiam perdit. Sed dicit forte aliquis: Et quis est qui possit semper de Deo et aeterna beatitudine cogitare; cum omnibus hominibus necesse sit de victu atque vestitu et domus suae ordinatione sollicitudinem gerere? Nec Deus hoc jubet, ut sollicitudo de praesenti vita esse non debeat, praecipiens per Apostolum suum, Qui non operatur, non manducet : et illud quod de se ipso idem apostolus dixit, Nocte et die operantes, ne quem vestrum gravaremus . Isti enim cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
tua redimere. Accipe ergo etfidelit̃ tene preclarũ acprȩci¬
puum t̃tium ele mosinarum genus : sit intebona uoluntas
Omnes homines dilige sicut teipsum: ꝓ om̃ibus ora & hocillis
desidera quod & tibi: & clamat᷑ tibi ab angłis: pax hominib:
bonȩ uoluntatis. Et quiabona uoluntas ipsa est caritas: Siil¬
lã habere uolueris impletur inte illud quod scriptum est.
Caritas oꝑit multitudinẽ peccatorũ. Agnosce ergo quia
sublata est om̃s excusatio uł contradictio tua Nonenĩ po¬
teris dicere. qđ bonã uoluntatẽ habere nom possis quia po¬
test fieri qđ ñ uelis: numqũã tam̃ probare poteris qđ

Expanded text:
tua redimere. Accipe ergo et fideliter tene praeclarum ac praecitua redimere. Accipe ergo et fideliter tene praeclarum ac praecipuum tertium genus eleemosynarum. Sit in te bona voluntas, omnes homines dilige sicut te ipsum, pro omnibus ora, et hoc illis desidera quod et tibi: et clamatur tibi ab Angelis, Pax hominibus bonae voluntatis . Et quia bona voluntas ipsa est charitas; si illam habere volueris, impletur in te quod scriptum est, Charitas operit multitudinem peccatorum . Agnosce ergo quia sublata est omnis excusatio vel contradictio tua. Non enim poteris dicere quod bonam voluntatem habere non possis: quia potest fieri quod non velis; nunquam tamen probare poteris quod
Abbreviated transcription (Latin):
cator quando reuertitur ad peccatum suũ: Seddũ ista
duo genera elemosinarũ insinuare uidemur. forie dicit
aliquis: Ecce ego nec terrenam substantiã habeo quam
possim pauꝑib erogare: nec ab aliquo in iuriam patior. cui
indulgentiã dando possim peccata mea redimere. Quis
facturussum qui nec ista habeo : necienmare auino. uł a car¬
nibus ualeo abstinere : qui enĩ istadicit. poterã eirespondere
falsũ esse qđ conat᷑ aserere : Quia nullus homo in hocmu¬
do inuenitur : quinũ qũã ab aliis iniuriã patiatur. Tamen
adquiescamus i ta esse ut asserit. sic tamen ad quiescamꝰ:
ut ei demonstremus esse adhuc ttium edemosinarum
genus quod iti omnes excusationes possit ex dudere : ut nullus um¬
qũã inueniat. quod ei possit obponere. Ecce dixisti tẽ nec
abundant̃ frumenta colligere unde uictũ acuestitũ possis
pauperibus dare: nec iniuriassustinesquas in imicis debeas in¬
dulgere : & ideo dubitas quod non habeas. unde possis peccata

Expanded text:
cator quando revertitur ad peccatum suum. De ta genera eleemosynarum insinuare videmur, forte dicit aliquis: Ecce ego nec terrenam substantiam habeo quam possim pauperibus erogare, nec ab aliquo injuriam patior, cui indulgentiam dando possim peccata mea redimere: quid facturus sum, qui nec ista habeo, nec jejunare a vino, vel a carnibus valeo abstinere? Qui enim ista dicit, poteram ei respondere, falsum esse quod conatur asserere; quia nullus homo in hoc mundo invenitur, qui nunquam ab aliis injuriam patiatur. Tamen acquiescamus ista esse ut asserit: sic tamen acquiescamus, ut ei demonstremus esse adhuc tertium eleemosynarum genus, quod ita omnes excusationes possit excludere, ut nullus unquam inveniat quod ei possit opponere. Ecce dixisti te nec abundanter frumenta colligere, unde victum aut vestitum possis pauperibus dare; nec injuriam sustinere, quam inimicis debeas indulgere: et ideo dubitas quod non habeas unde possis peccata
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ. necinũ. uel oleũ unde corporalem elemosinã
faciat: quia ñ potest fieri. ut ab aliquib hominib ñ patiat᷑
inuiriã : toto corde omnib: in imicis suis indulgeat. & nul¬
lũ peccatũ remaneat qđ eius conscientiã mordeat: & se¬
curus in oratione dominica dicat : dimitte nob̵ debita

Expanded text:
mentum, nec vinum vel oleum, unde corporalem eleemosynam mentum, nec vinum vel oleum, unde corporalem eleemosynam faciat; quia non potest fieri ut ab aliquibus hominibus non patiatur injuriam, toto corde omnibus inimicis suis indulgeat, et nullum peccatum remaneat quod ejus conscientiam mordeat, et securus in
Abbreviated transcription (Latin):
quia nulla excusatio nobis potest remanere: ꝑ quã dicamꝰ pecciti
nr̃a ñ potuissẽ redimere. Potes forsitandicere . qđ carnẽ tuã ieu¬
nus acuigiliis ñ possis affligere : auino uel a carnibus ñ ualeas
abstinere. Nũ quid potes dicere quod ea quȩ tibi amplius quã
opus erat dr̃ dit. non possis ꝓpeccatis tuis pauperib: erogare :
tiosissima conparare. Cuiego respondeo: ornamenta quidẽ
emis sed peccata ñ redimis: & quia ñ solũ decimȩ non sunt
nrae sed ecdesiis deputate. Uerũ quic quid amplius qua
nob opus est adõ accipimꝰ : pauperib: erogare debemus
Si qͣuod eis deputatũ . ẽ. nr̃is cupiditatib uel uanitatibus re¬
seruamus. quanti pauperes in locis ubi nos sumꝰ fame uł nu¬
ditate mortui fuerint : Nouerimꝰ nos rationẽ de anima¬
bus illoꝵ indie iuditii redituros: Et adhuc aliud genus¬
elemosinarũ. dequo possumꝰ sine ullo labore peccata nr̃a
redimere: Si enĩ itasit pauꝑ ut nec aurũ habeat. nec fru¬

Expanded text:
quia nulla excusatio nobis potest remanere, per quam dicamus peccata nostra non potuisse redimere. Potes forsitan dicere quod carnem tuam jejuniis ac vigiliis non possis affligere, a vino vel a carnibus non valeas abstinere: numquid potes dicere quod ea quae tibi amplius quam opus erat Deus dedit, non possis pro peccatis tuis pauperibus erogare? tiosissima comparare. Cui ego respondeo: Ornamenta quidem emis, sed peccata non redimis. Et quia non solum decimae non sunt nostrae, sed Ecclesiae deputatae; verum quidquid amplius quam nobis opus est a Deo accipimus, pauperibus erogare debemus: si quod eis deputatum est, nostris cupiditatibus vel vanitatibus reservamus, quanti pauperes in locis ubi nos sumus, fame vel nuditate mortui fuerint, noverimus nos rationem de animabus illorum in die judicii reddituros. 3. eleemosynarum, de quo possumus sine ullo labore peccata nostra redimere. Si enim ita sit pauper, ut nec aurum habeat, nec fru
Abbreviated transcription (Latin):
ne a postolica audieritis. Si quis supra fundamtũ ap̃i sup¬
aedificat. aurũ. argentũ. lapides preciosos Descis hoc et
ꝑfecuis ap̃ianis accipite : quiuelut aurũ purgatũ me¬
rebuntur ad aet̃na p̃mia ꝑuenire. Illiuero qui suꝑ ȩdifi¬
cant ligna. fȩnum & stipulam: debonis ap̃ianis sedta
dictum est intelligite: Quae peccata sineo diuina iusti¬
tia multis tribulationib purgauerit. necunꝰ quisq elemosi¬
narũ largitate redemerit : non sine grandidolore i il
men sic̃ iam supra dictum est seipsũ circũ ueniat : ⁊tt ho
uã & ꝓcapitalib erminib si incurata remanserint᷑ posse
fieri credat. Et ideo sicut iam sȩpedixi quantũ possumꝰ
cũdĩ adnitorio laboremꝰ ut & muora peccata possimꝰ eua¬
dere: a minita sine quib esse ñpossumꝰ iugier amnore
inimicorum. elyͦ mosinarũ largitate redimere : prestante dño

Expanded text:
uis supra fundamentum Christi supuis supra fundamentum Christi superaedificat aurum, argentum, lapides pretiosos; de sanctis hoc et perfectis christianis accipite, qui velut aurum purgatum merebuntur ad aeterna praemia pervenire. Illi vero qui superaedificant ligna, fenum et stipulam, de bonis christianis, sed dictum est, intelligite: quae peccata si nec divina justitia multis tribulationibus purgaverit, nec unusquisque eleemosynarum largitate redemerit, non sine grandi dolore in imen, sicut jam supra dictum est, se ipsum circumveniat, ut hoc etiam pro capitalibus criminibus, si incurata remanserint, posse fieri credat. Et ideo, sicut jam saepe dixi, quantum possumus, cum Dei adjutorio laboremus; ut et majora peccata possimus evadere, et minuta sine quibus esse non possumus, jugiter amore inimicorum, et eleemosynarum largitate r
Abbreviated transcription (Latin):
seruiunt: lectioni & orationi uacare & in bonis operib
ꝑ seuerare contendunt. Neccapitalia crimina nec minu¬
ta peccata. Id est lignafenũ & stipulã supra fundamentũ
xp̃i. sedbona oꝑa. hoc est aurũ argentũ lapides pretiosos.
suꝑ aedificintes: ꝑignem illum de quo apłs di it. Quia inigne
reuelabitur absq ulla uolentia transibunt. Illi uero qui qui¬
uis capitalia crimina ñ admittant & ad ꝑpe randa minuta
tumest a marissimis tribulationib ex quoquendi: aut illi
dĩ miscdiã liberandi : aut certe illo igne dequodirit apłs
longo tempore cruciandi ut aduitã aet̾nã sine macula &
ruga pueniant: Illi uero qui a ut homicidiũ aut sacrilegiũ
aut adulteriũ uł reliqua hissimilia cõmiserunt sicut iam
dictum est sieis digna paenitentia ñ subuenerit : nonper
purgatoriũ ignem transire merebunt᷑ aduitam sedaet̃ no

Expanded text:
serviunt, lectioni et orationi vacare, et in bonis operibus serviunt, lectioni et orationi vacare, et in bonis operibus perseverare contendunt, nec capitalia crimina, nec minuta peccata, id est, ligna, fenum et stipulam supra fundamentum Christi, sed bona opera, id est, aurum, argentum, lapides pretiosos superaedificantes, per ignem illum, de quo dicit Apostolus, Quia in igne revelabitur, absque ulla violatione transibunt. Illi vero, qui quamvis capitalia crimina non admittant, et ad perpetranda minuta m, sicut jam dictum est, amarissimis tribulationibus sunt excoquendi, aut illi Dei misericordiam liberandi; aut certe illo igne, de quo dicit Apostolus, longo tempore cruciandi, ut ad vitam aeternam sine macula et ruga perveniant. Illi vero qui aut homicidium, aut sacrilegium, aut adulterium, vel reliqua his similia commiserunt, sicut jam dictum est, si eis digna poenitentia non subvenerit, non per purgatorium ignem transire merebuntur ad vitam, sed aeterno
Abbreviated transcription (Latin):
exhibent alienȩ carni &hoc uidete fr̃s. quã malũ sit ut
quȩ ramus quod ñ possumꝰ & ñquȩ ramus qđ possumꝰ : Car¬
Sed quod nob̾ peius est. corpus mortuũ plangimꝰ qđ amamus
animã uero mortuã quã non amamꝰ. Nec dolemꝰ nec plangimꝰ.
Et ideo mutuauice incipiamus plus dñm amare qũã serũũ :
est plus factorem corporis quã corpus : Plus dominam dili¬
gere quã ancillã : iđ est plus animã ad imaginem dĩ factã.
quã carnẽ delimo terrae formatã. Ut cũ die ultimo caro
nostra putrescere. & uermib: deuorari coeperit insepul¬
chro : anima nr̃a in abrahȩ gremio angłoꝵ manib eleuet᷑.
Et indiem iuditii recepto corpore ꝑresurrectionẽ audire
mereamur : euge seruebone. intra in gaudiũ dñi tui.¬
Uut hȩc quȩ supra diximus cordibus ur̃is tenacius ualeant
in herere. & ipsa apłica lectio plenius possit intelligi.
breuit̃ caritati ur̃ae uolo repetere. Om̃s scĩ quidõ fidelit̃

Expanded text:
 quam malum sit, ut quaeramus quod non possumus, et non quaeramus quod possumus. CarSed quod nobis pejus est, corpus mortuum plangimus quod amamus; animam vero mortuam quam non amamus, nec dolemus, nec plangimus. Et ideo mutata vice incipiamus plus Dominum amare quam servum, id est, plus factorem corporis quam corpus; plus dominam quam ancillam, id est, plus animam ad imaginem Dei factam, quam carnem de limo terrae formatam: ut cum die ultimo caro nostra putrescere, et a vermibus devorari coeperit in sepulcro; anima in Abrahae gremio Angelorum manibus elevetur, et in die judicii recepto per resurrectionem corpore audire mereamur: Euge, serut haec, quae supra diximus, cordibus vestris tenacius valeant inhaerere, et ipsa apostolica lectio plenius possit intelligi, breviter ea Charitati vestrae volo repetere. Omnes sancti qui Deo fideliter
Abbreviated transcription (Latin):
libera conscientia ante tribunal xp̃i dicere poterit: dadñe
qui a dedi : dimitte. quia dimisi. Eatamen conditione ut
postea quã talibus elemosinis coeperit peccata sua redi¬
mere. quia nũquã illi deerunt minuta peccita quȩ cotidie
redimat : crimina capitalia non admittat : ꝓpter illud
quod scriptum est: Quibapti zatur amortuo . & iterum

Expanded text:
libera conscientia ante tribunal Christi dicere poterit, Da, Domine, libera conscientia ante tribunal Christi dicere poterit, Da, Domine, quia dedi; dimitte, quia dimisi: ea tamen conditione, ut posteaquam talibus eleemosynis coeperit peccata sua redimere, quia nunquam illi deerunt minuta peccata quae quotidie redimat, crimina capitalia non admittat, propter illud quod scriptum est, Qui baptizatur a mortuo, et iteru
Abbreviated transcription (Latin):
in illa alia dequa prius diximꝰ. ita et in hac elemosina
nullꝰ potest inuenire unde seualeat excusare : nec aliquã
rationẽ dare poterit. qđ eã ĩplere ñ possit. Ista enĩ elemo¬
sina ꝑquã inũot̃ peccantib ueniã damꝰ: ñ decellario non
de horreo uel de ficcello : sed decordis thes auro ꝓfertur. dequo ipse
dñs dix̃. Bonus homo debono thesauro cordis. ꝓfert bona: De illis
ergo qua e supra diximus: Id est auro. irgento frumento uino & oleo:
multi se possunt pauperes excufare. Illã uero elemosinã quȩ
decorde ꝓfertur: qua fronte. aut qua conscientia ullus homo
excusare possimus : cui ds̃ amplius dederit quã illi opus est. de
suꝑ fluis redimere peccata sua festinet. Ille uero qui captiuos
redimere & pauperes pascere uel uestire non p̃ualet: contra
nullũ hominem hodiũ in corde reseru&. & inimicis suis non
solum malũ ꝓmalo non reddat. sed etiã diligat. & proeisorare
non desinat : Certus de promissione uel de miscđia dñi sui

Expanded text:
in illa alia, de qua prius diximus, ita et in hac eleemosyna nullus potest invenire unde se valeat excusare; nec aliquam rationem dare poterit, quod eam adimplere non possit. Ista enim eleemosyna, per quam in nobis peccantibus veniam damus, non de cellario, non de horreo vel de agello, sed de cordis thesauro profertur, de quo ipse Dominus dixit: Bonus homo de bono thesauro cordis profert bona . De illis ergo quae supra diximus, id est, auro, argento, frumento, vino et oleo multi se possunt pauperes excusare: illam vero eleemosynam quae de corde profertur, qua fronte aut qua conscientia ullus homo excusare possimus; cui Deus amplius dederit quam illi opus est, de superfluis redimere peccata sua festinet: ille vero qui captivos redimere et pauperes pascere vel vestire non praevalet, contra nullum hominem odium in corde reservet, et inimicis suis non solum malum pro malo non reddat, sed etiam diligat et pro eis orare non desinat. Certus de promissione vel de misericordia Domini sui,
Abbreviated transcription (Latin):
operib minuta petcata redimant᷑: plenius uobis insinu¬
are desidero: Q uotieis infirmos usitamus in carcere mre
lias frequentius conuenimus. aelͨ mosinã ante hostium
pretereuntibus paupibus damtꝰ Inimicis nr̃is quotiemꝰ pe¬
tierint indulgemus. Istis enĩ operibus & hissimilibus mi¬
nuta peceta cotidie redimuntur : Procapitalib: uero
er minibus nonboc solum sufficit seda ddendae sunt lacrim¬
es rugitus & gemitus. continuata & longo tempore pro¬
munione ecclesiae remouentes. in luctu & intristitia multo
tempore ꝑmanentes. & poenitentiã & iam publice agentes.
Quia iustum est ut qui cũ multorum destructione seꝑdidit
cum multoꝵ aedificatione se redimat. Ad extremum non est
in possibile uel graue quod suggero: Uel sic lugeamus extinc¬
tam animã nr̃am. quomͦ alienã carnẽ mortuã plangimus.
Siaut uxor aut filius aut maritus mortui fuerint. int̾ra se
co lidunt homines capillos trahendo & tundendo pectora.

Expanded text:
operibus minuta peccata redimantur, plenius vobis insinuare desidero. Quoties infirmos visitamus, in carcere clalias frequenter convenimus, eleemosynam ante ostium praetereuntibus pauperibus damus, inimicis nostris, quoties petierint, veniam indulgemus: istis operibus, et his similibus, minutcriminibus non hoc solum sufficit; sed addendae sunt lacrymae, rugitus et gemitus, continuata et longo tempore promunione Ecclesiae removentes, in luctu et in tristitia multo tempore permanentes, et poenitentiam etiam publice agentes: quia justum est ut qui cum multorum destructione se perdiderit, cum multorum aedificatione se redimat. Ad extremum non est impossibile vel grave quod suggero: vel sic lugeamus exstinctam nostram animam, quomodo alienam carnem mortuam plangimus. Si aut uxor, aut filius, aut maritus mortui fuerint, in terram se collidunt homines, capillos trahendo, pectora
Abbreviated transcription (Latin):
uites facere : Sed diuitib uoluit locum miscđiae ꝓuidere:
d onenĩ prosuo merito paucidiuites plus colligunt. quã illis
opus est : & multi pauperes non colligunt nec qđ ipsis neces¬
sariũ est: hoc enim sicut iã dixi diuinȩ misericordiae ar¬
tificium est. ut dũ pauperes pacient̃ egestatẽ tolerant. in¬
dulgentiã peccatoꝵ accipiant : Similit̃ & diuites dũ super¬
flua misericordit̃ erogant : & apeccatis se redimant& ad¬

Expanded text:
vites facere; sed divitibus voluit locum misericordiae providere. vites facere; sed divitibus voluit locum misericordiae providere. Non enim pro suo merito pauci divites plus colligunt quam illis opus est: et multi pauperes non colligunt nec quod ipsis necessarium est. Hoc enim, sicut jam dixi, divinae misericordiae artificium est; ut dum pauperes patienter egestatem tolerant, indulgentiam peccatorum accipiant, similiter et divites dum superflua misericorditer erogant, et a peccatis se redimant,
Abbreviated transcription (Latin):
nes uel oportunitates prouidere dignat᷑ : quibus possimꝰ sĩne
grandi labore. ac difficultate. peccata nostra redimere:
Nam quos uidet propeccatis suis adieiunandũ uirtutẽ ñ habere
&acarnib uel auino abstinere ñ posse. uendere & iã substan¬
tiam suam & pauꝑib: erogare : pauperũ in opiã prouidet &
habundantiores fructus tribuit. Utdũ suꝑ flua sua pauꝑib
largiunt᷑. ꝑeccatoꝵ indulgentiã consequant᷑: Quid tam
pium ac delegatũ. quid tam facile & impromptu positum
est tibi ds̃ dignatus fuerit dare. elemosinã dandostudeas
peccata tua redimere : Non hoc iubet ds̃ ut ea quȩ tibi
uel tuis necessaria sunt debeas erogare : dequibus & iam
apostolus dicit. nonut aliis sit refrigeriũ : uobis autem
tribulatio. Superflua non ille sibi indiget expendere :
sed tibi uult in acterna beatitudine conseruare: Nam et
pauperes ideo esse uoluit : ut diuites haberent. quo mͦ
peccata sua redimerent. potuit enĩ ds̃. om̃s homines di¬

Expanded text:
nes vel opportunitates providere dignatur, quibus possimus sine grandi labore ac difficultate peccata nostra redimere. Nam quos videt pro peccatis suis ad jejunandum virtutem non habere, et a carnibus vel a vino abstinere non posse, vendere etiam substantiam suam, et pauperibus erogare. Pauperum inopiam providet, et abundantiores fructus tribuit: ut dum superflua sua pauperibus largiuntur, peccatorum indulgentiam consequantur. Quid tam pium ac delegatum, quid tam facile et in promptu positum est tibi Deus dignatus fuerit dare, eleemosynam dando studeas peccata tua redimere? Non hoc jubet Deus, ut ea quae tibi vel tuis necessaria sunt debeas erogare: de quibus etiam Apostolus dicit, Non ut aliis sit refrigerium, vobis autem tribulatio . Superflua non ille sibi indiget expendere, sed tibi vult in aeterna beatitudine conservare. Nam et pauperes ideo esse voluit, ut divites haberent quomodo peccata sua redimerent. Potuit enim Deus omnes homines di
Abbreviated transcription (Latin):
petendũ portũ penitentiae longa nos tempoꝵ spatia
reseruamꝰ: non intelligentes qđ de multitudine pecca¬
torum desperatio nascit᷑: Etͣ desperatione uero : absq
ulla reuerentia peccatoꝵ frena laxant᷑ : & impletur
illud quod scriptũ est : Impius cumuenerit in ꝓfundũ
maloꝵ. conteminit : Sed dicit aliquis : Cũ ad senectã ueno¬
ro etaliqua nimia infirmitate fuero desperatus : ttc̃
pęnitentiã p&am: Non quidem dicimꝰ pȩnitentiã pro¬
desse nom posse. Certum est quia prodest. sicum grandi

Expanded text:
petendum portum poenitentiae post longa nos temporum spatia petendum portum poenitentiae post longa nos temporum spatia reservamus, non intelligentes quod de multitudine peccatorum desperatio nascitur, ex desperatione vero absque ulla reverentia peccatorum frena laxantur; et impletur illud quod sclose. Sed dicit aliquis: Cum ad senectam venero, aut aliqua nimia infirmitate fuero desperatus, tunc poenitentiam petam. Non quidem dicimus poenitentiam illam prodesse non posse: certum est quia prodest, si cum grandi
Abbreviated transcription (Latin):
dere uolumus. quod in ipsa aecła stantes dũ scẽ lectiones le¬
gerent᷑ otiosis fabulis occupati fuimus quod aut psallendo
aut orando. aliquotiens aliud quã oportuit cogitauimus:
quod inconuiuiis nr̃is ñ semꝑ quȩ scã sed aliquotiens qua e st̃
cumulũ colligantur. & iã si capitalia crimina ñ addant᷑ quli¬
tiso qualib bonoꝵ oꝑum copis redimi poter : nisi prae¬
ponderante diuina miscđia ꝑ humilẽ & cõpunctã paen¬
tentiã additis scđm uires nr̃as largiorib: ȩlemosinis dĩ
seueritas uł iustitia fuerit mitigata : Cũ ergo & ista quȩ
dixi sine quib nullus hominũ potest esse nos nimiũ prȩ¬
mant. & forte &iam capitalia nob̵ crimina & petcata sub¬
ripuni uescio qua conscientia periculo sam nob securita¬
tem inducimus & remedium penitentiae quȩrere.
mortifera dissimulatione neglegimus : Et cumin pelago
mundi huiis innumerabilib: fluctibus fatigemur. adec¬

Expanded text:
dere voluimus, quod in ipsa ecclesia stantes, dum sanctae lectiones ledere voluimus, quod in ipsa ecclesia stantes, dum sanctae lectiones legerentur, otiosis fabulis occupati fuimus, quod aut psallendo aut orando aliquoties aliud quam oportuit cogitavimus, quod in conviviis non semper quae sancta, sed aliquoties quae sunt cumulum colligantur, etiamsi capitalia crimina non addantur, quantis et qualibus bonorum operum copiis redimi poterunt, nisi praeponderante divina misericordia, per humilem et compunctam poenitentiam additis secundum vires nostras largioribus eleemosynis Dei severitas vel justitia fuerit mitigata? Cum ergo et ista quae dixi, sine quibus nullus hominum potest esse, nos nimium premant, et forte etiam capitalia nobis crimina et peccata subrepant; nescio qua conscientia periculosam nobis securitatem inducimus, et remedium poenitentiae quaerere mortifera dissimulatione negligimus: et cum in pelago mundi hujus innumerabilibus fluctibus fatigemur, ad ex
Abbreviated transcription (Latin):
remhorrorem generat uulnus deoꝑtũ: quã siesset medi¬
etiã sinob capitalia crimina ñsubri perent ipsã minuta
peccata quȩ qđ peius est aut ñ attendimus aut certe pro
nihilo cõputamꝰ. Sisimul om̃ia congregent᷑: nescio quȩ
bonoꝵ oꝑum habundantia illis praeponderare sufficiat:
Cogitemus ex quo sapere coepimꝰ. quid ꝓiuram̃tist quid ꝓꝑ
iuriis. quid ꝓmaledictis. quid ꝓdetractionib. quidꝓotio¬
sis sermonib:. Quid proodio. quid proira. quid ꝓ inuidia.
quid ꝓconcupiscentia mala. quid ꝓgula. quid ꝓsom nalen¬
tia. quid ꝓsordidis cogitationibus. quid ꝓ concupiscentia
oculorũ . quid prouoluptuosa delectatione aurium. qiđ
inbaptismo hospitib pedes lauarȩ negleximus quod infirmos tar¬
dius quã oportuit ui sit auimus : Quod discordes ad concordiã non
toto & integro animo reuo cauimꝰ : quod ecła ieiunante prar¬

Expanded text:
rem horrorem generat vulnus deopertum, quam si esset medirem horrorem generat vulnus deopertum, quam si esset medietiamsi vobis capitalia crimina non subreperent; ipsa minuta peccata, quae, quod pejus est, aut non attendimus, aut certe pro nihilo computamus, si simul omnia congregentur, nescio quae bonorum operum abundantia illis praeponderare sufficiat. Cogitemus ex quo sapere coepimus quid pro juramentis, quid pro perjuriis, quid pro maledictis, quid pro detractionibus, quid pro otiosis sermonibus, quid pro odio, quid pro ira, quid pro invidia, quid pro concupiscentia mala, quid pro gula, quid pro somnolentia, quid pro sordidis cogitationibus, quid pro concupiscentia oculorum, quid pro voluptuosa delectatione aurium, quid in Baptismo, hospitibus pedes lavare negleximus, quod infirmos tardius quam oportuit visitavimus, quod discordes ad concordiam non toto et integro animo revocavimus, quod Ecclesia jejunante pran
Abbreviated transcription (Latin):
uel frbula calidis adhuc uulnerib apponitur: & cito uulnus
adsanitatem reducit᷑. qđ putrescere diuturna abustione ñ sinit᷑:
Seddicit aliquis : Cũ ad senectã uenero: tunc ad penitentiȩ me¬
dicamenta confugiã. Quare hoc dese fragilitas humana p̃¬
s̃ amat. cũ unũ diem uitae suae in potestatem ñ habeat : quam
multi secredebant longo tempore iiuere. & ita illos mors
repentina subtraxit : ut nec ad illã momentaneã possint
pęnitentiã ꝑ uenire : Erubescimꝰ modo par uo tẽpore
penitentiã agere : & ñ timemus sine ullo termino ȩt̃na
supplicia sustinere : Oinfelix homo deipso uulnere ñeru¬
bescis & deligatura uulneris erubescis: peccatũ. enĩ. uulnꝰ
est. pęnitentia ligatura uulneris est : Tu quipęnitentiã
ñ uis agere : sine dubio dissimulas medicamenta. tuis uul¬
nerib adhibere: & ñ agnoscis quia plus factũ est. et maio¬

Expanded text:
el fibula calidis adhuc vulneribus apponitur: et cito vulnus el fibula calidis adhuc vulneribus apponitur: et cito vulnus ad sanitatem reducitur, quod putrescere diuturna abusione non sinitur. Sed dicit aliquis: Cum ad senectam venero, tunc ad poenitentiae medicamenta confugiam. Quare hoc de se fragilitas humana praesumat; cum unum diem vitae suae in potestate sua non habeat? Quam multi sese credebant longo tempore vivere; et ita illos mors repentina subtraxit, ut nec ad illam momentaneam possent poenitentiam pervenire? Erubescimus modo parvo tempore poenitentiam agere; et non timemus sine ullo termino aeterna supplicia sustinere. O infelix homo, de ipso vulnere non erubescis; et de ligatura vulneris erubescis! Peccatum enim vulnus est, poenitentia ligatura vulneris est: tu qui poenitentiam non vis agere, sine dubio dissimulas medicamenta tuis vulneribus adhibere; et non agnoscis quia plus foedum est, et majo
Abbreviated transcription (Latin):
UI. AD MONINO UT PROCAPITALIB CRIAINIBUS:
sine aliqua dissimulatione ad medicam̃tũ penitentiȩ¬
quocumq graui peccato aut etiã crimine aliquis ut
se habet humana fragilitas cadat: nec quia ds̃ iustus est des¬
perare. nec quia misericors est debet nimia securitate confi¬
dere : sed sic timeat iustitiã utquerat miscđiam : Sic de misdi
confidat: ut tam̃ deiustitia contremiscat : quia quantũ nos
ds̃ diutius expectat ut corrigimur : tantũ grauius uindi¬
cat side conuersione tardius cogitimus. Optime enima lgns¬
& falsa gaudia quae ueros dolores pariunt & uoluptas mun¬
rogo ut nullus ex uob deecda dscedat. nisicũ diuina myste¬
ria ad integrũ fuerint celebrata: & ita uos in eccła conti
deat occupare : E go qđ & mihi expedit dicere . & uobis¬
oportet audire. humilit̃ admoneo parit̃ & contestor
qui contẽnit prȩconẽ. sentiet iudicem: Ille aut̃ quime
libent̃ audierit & quod suppliciui implere contenderi

Expanded text:
I. Admonitio ut pro capitalibus criminibus sine aliqua dissimulatione ad medicamentum poenitentiquocumque gravi peccato aut etiam crimine aliquis, ut se habet humana fragilitas, cadat; nec quia Deus justus est, desperare, nec quia misericors est, debet nimia securitate confidere: sed sic timeat justitiam, ut quaerat misericordiam; sic de misericordia confidat, ut tamen justitiam contremiscat: quia quantum nos Deus diutius exspectat ut corrigamur, tantum gravius vindcat, si de conversione tardius cogitemus. Optime enim  falsa gaudia, quae veros dolores pariunt, et voluptas munum atque iterum rogo, ut nullus ex vobis de ecclesia discedat, nisi cum divina mysteria ad integrum fuerint celebrata. Et ita vos in ecclesia contideat occupare. Ego quod et mihi expedit dicere et vobis audire, humiliter admoneo pariter et contestor: qui contemnit praeconem, sentiet judicem. Ille autem qui me libenter audierit, et quod supplicavi implere contenderi