comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bant. & idcͥco ñ ualemes nͥ in lege d̾i sui oc¬
casionẽ illi aliqͣm. unde eũ marti tͣderent in¬
uenire. legẽ ex regis edielo tale̾ sallaciã nes¬
rientis. ꝑ sarũ ⁊ medoꝵ aue loritaie sirmat̾a
ge. Cui de creio siqͥs ĩa in ueniret᷑. ẽẽ ꝯtra¬
riꝰ : illũ absq ulla mised̾ia aut clem̃tia.
de uorandũ leonũ recipet lacus. Quo con¬
firmato ediclo. dũ diligenussima cura ñ desiste¬
rent obseruare. daihelẽ in domo sua tea mõi
die more solito uͭ d̾o sua de p̾hendebant ge¬
nua flecse. Uñ gͣuit abhis accusatũ dema¬
nib eoꝵ eruere uoluit rex: s hec lex ꝯstitu¬
ta medoꝵ atq ꝑsarũ ñ ꝑmisit. Qua ꝓpter
mesto aĩo dolente rege. deuorandꝰ cdanihel
in lacũ leonib dec̾nt̃: s a dei angło ne in¬
sons ꝑiret. ma leonũ claudunt. Uñ rex tͣns

Expanded text:
bant. Et idcirco non valentes nisi in lege Dei sui occasionem illi aliquam, unde eum morti traderent, invenire, legem ex regis edicto talem fallaciam nescientis, Persarum et Medorum auctoritate firmatam ge. Cui decreto si quis jam inveniretur esse contrarius, illum absque ulla misericordia aut clementia, devorandum leonum reciperet lacus. Quo confirmato edicto, dum diligentissima cura non desisterent observare Danielem, in domo sua ter in omni die more consueto, vero Deo suo deprehendebant genua flectere. Unde graviter ab iis accusatum, de manibus eorum eruere voluit rex. Sed hoc lex constituta Medorum atque Persarum non permisit. Quapropter moesto animo dolente rege devorandus Daniel in lacum leonibus decernitur. Sed a Dei angelo, ne insons periret, leonum ora clauduntu
Abbreviated transcription (Latin):
uita maere ⁊ humore ꝯsistai. Uni poters gub̾nator.
iguis nat᷑am. int̾ inimicos ⁊ seruos suos diuide
uoluit: ardore inimieis flabilẽ.⁊ humidam
flabili ⁊ limphatieo uapore. nil adu̾suatis ꝑ¬
peti sentirent. Qua ꝓpt̾ ua scͥptura dicit.
Angłs dñi descendit eũ azaria ⁊ socũs eius
in caminui ⁊ excussit flamam ignis de ca¬
mino. ⁊ fec̃ mediũ fornacis qͣsi uentũ roris
flant̾e. Ex aere en̾i sp̃m: & ex iqͣ impso igne

Expanded text:
in aere et humore consistit. Unde potens Gubernator ignis naturam inter inimicos et servos dividere voluit, ardorem inimicis, flabilem et humidam flabili et lymphatico vapore nihil adversitatis perpeti sentirent. Quapropter ita Scriptura dicit: Angelus Domini descendit cum Azaria et sociis ejus in caminum, et excussit flammam ignis de camino, et fecit medium fornacis quasi ventum roris flantem . Ex aere en
Abbreviated transcription (Latin):
nate᷑ pastũ ⁊ refectionẽ indesinent̾ ⁊ nat̾alic̾
conthit᷑. Cũ enĩꝑ uitis arborẽ infundit᷑. in
uini saporẽ ⁊ colorẽ mutat᷑ N. cũ oliuetis li¬
ni ad excelsas fũmitates ascendit: eadẽ aqͣ
olei pinguedinẽ fac̃. Ꝙ. cũ ab apib infauos ꝯge¬
robora digerit᷑: dactilos gignit. ⁊ ad sincere
suauitatẽ expressa ꝑuenit Et cũ in aialiũ
diu̾soꝵ pastũ deputat᷑: in sanguinis sub̾as
nutͥendis fetib. albi coloris ⁊ suauissime
dulcedinis inub̃ib lac p̃parat. ⁊ ꝑ cuncta
relique carnis mẽbra. rubicundũ sangui¬
nis colorẽ fuscat: Multa st̃ p̃terea sangiu¬
nis gen̾a. ꝑ eandẽ carnẽ que usq ad iugin¬
ci tres phisiologi enum̾ant. ex qͥb urinã¬

Expanded text:
ae pastum et refectionem indesinenter et naturaliter contrahitur. Cum enim per vitis arborem infunditur, in vini saporem et colorem mutatur: et cum olivae ligni ad excelsas summitates ascendit, eadem aqua olei pinguedinem facit: et cum ab apibus in favos conge palmarum robora digeritur, dactylos gignit, et ad sicerae suavitatem expressa pervenit et cum in animalium diversorum pastum deputatur, in sanguinis substan Nam et nutriendis fetibus, albi coloris et suavissimae dulcedinis in uberibus lac praeparat, et per cuncta reliquae carnis membra rubicundum sanguinis colorem fuscat. Multa sunt praeterea sanguinis genera per eamdem carnem, quae usque ad viginti tria physiologi dinumerant, ex q
Abbreviated transcription (Latin):
obtulit. ꝓ sapiam genĩs in scło ñ deliqͥt.
⁊ martyrii coronam sanguinis effusione
ꝓmeruit. Si gͦ largiore temꝑe ut enoch
mañet: sine ulla dubitatione coniugium
inixet. Qiiipe qͥ intemꝑe illiꝰ legis uiu̾et.
que dixit. crescite⁊ multiplicamini⁊ ix
plete t̾ram. Et si illud mandatũ expłet.
inorte seruaret: mattyrui pͥmatũ neqͣqͣm
acciperet. Recte gͥ competebat. ut qͥ pͥm
int̾ra iustꝰ eligit᷑: in eo tociꝰ iusticie forma
seruaret᷑. cuiq pͥmo in hõib pꝰ delictum

Expanded text:
obtulit, prosapiam generis in saeculo non reliquit, obtulit, prosapiam generis in saeculo non reliquit, et martyrii coronam sanguinis effusione promeruit. Si ergo longiori tempore, ut Enoch, Abel maneret; sine ulla dubitatione conjugium iniret. Quippe qui in tempore illius legis viveret, quae dixit, Crescite, et multiplicamini, et implete terram . Et si illud mandatum expleretmorte servaret, martyrii primatum nequaquam acciperet. Recte ergo competebat, ut qui primus in terra justus eligitur, in eo totius justitiae forma servaretur, cuique primo in hominibus post delictu
Abbreviated transcription (Latin):
nex genuit salomonẽ. eui n addit᷑ regẽ. eũ
de ex hoc in telligit᷑ patͥs sui cdauia regnum
salomon ħeditario iure posside. & ad cdiud
honor regni plus ꝑtin̾e. qd̾ pͥmꝰ ex illa ge¬
neratiõe regnũ obcinuit. fic̃ ⁊ abel in usti¬
cia hominũ pͥmatũ int̾ra tenuit. qd pͥmꝰ
in t̾ra iustꝰ fieni cepit. Uñ quasi hedita¬
rio iure patrũ succedunt. sic ãs iusti uesti¬
gia abel in cunctis iusticie parcib capiunt.
D: isti in uestigatiõe recte uicitatꝰ aliqͥs. for.¬
tasse in t̾rogabit. Cur gͦ inqͥers dũ abel
iusticie pͥmatũ tenuit. non hunc d̾s sine
morte ad testimoniũ nouissim tẽporis reser¬
uauit. ut in muudi fine ipse doctor existẽt.
ueritatis qͥ in pͥncipio erat auctor perfecti
oꝑis : Et tamen huic responsiõi obuiare
poterit. qͥ iusticiã in trib partib constare
nouit. Cota it. iusticia hec ÷. uirginitae.
sacerdociũ ꝙ mattyriũ. Que tͥplex ĩticu.
in abel pͥmo fuit. qͥ ꝙ munera dõ placita

Expanded text:
additur, regem, cum Sed ex hoc intelligitur patris sui David regnum Salomon haereditario jure possidere, et ad David honorem regni plus pertinere, quod primus ex illa generatione regnum obtinuit; sicut et Abel in justitia hominum primatum tenuit, eo quod primus in terra justus fieri coepit. Unde quasi haereditario jure patrum succedunt, sic omnes justi vestigia Abel in cunctis justitiae partibus capiunt. Sed ista investigatione recte incitatus aliquis fortasse interrogabit; Cur ergo, inquiens, dum Abel justitiae primatum tenuit, non hunc Deus sine morte ad testimonium novissimi temporis reservavit, ut in mundi fine ipse doctor existeret veritatis, qui in principio erat auctor perfecti operis? Attamen huic responsioni congrue obviare poterit, qui justitiam in tribus partibus constare novit. Tota enim justitia haec est, virginitas, sacerdotium, et martyrium. Quae triplex justitia in Abel primo fuit, qui et munera Deo placita
Abbreviated transcription (Latin):
debebant ꝑ uices eficere. eo sibi cuncta p̾ri¬
piente. In tantum aut̃ heremum deuotꝰ
incolebat et sedulꝰ ut eum magist̾ bruno
non nũquã exire compelleret dicens. ite
ad oues urãs. eisq quod debetis ex soluite.
Eo tempore magno pauꝑtatis ⁊ humilitatis
ardore succeusꝰ. uoluit equitaturas suas
san ercolleret᷑. aut acct̾is de singlitate ui¬
dicaretur ep̃is. aut quod dubiũ non erat
relo feruentiore sectaretꝰ: pͥnimus uigiliis
ieiiuiis ⁊ lectionib orationib ⁊ meditacio¬
nib ⁊ reliquis sacris exercitacionib capitis
stomachi grauissimã decideret in egritudi¬
neui. Cuiꝰ molestus ⁊ cruciatib om̃i fide fre

Expanded text:
debebant per vices efficere, eo sibi cuncta praeridebebant per vices efficere, eo sibi cuncta praeripiente. In tantum autem eremum devotus incolebat sedulus, ut eum magister Bruno nonnunquam exire compelleret: « Ite, dicens, ite ad oves vestras; eisque, quod debetis, exsolvite. » Eo tempore, magnae paupertatis et humilitatis ardore succensus, voluit equitaturas suas san extolleretur, aut a caeteris de singularitate judicaretur episcopis, aut quod dubium non eratzelo ferventiore sectaretur, prae nimiis vigiliis, jejuniis et lectionibus, orationibus et meditationibus, et reliquis sacris exercitationibus, capitis et stomachi gravissimam decideret in aegritudinem, cujus molestiis et cruciatibus, omni
Abbreviated transcription (Latin):
consilia libenter amplexꝰ ẽ. ⁊ usq ad inortẽ
cartusie habitatores consiliis fouit semꝑ et
arderet incendiis. non alit̃ tam̃ ad discipline
celestis exercicia eorũ exemplis ⁊ familiari¬
tate inferbuit. quam si flãmanti quis faci
plures alias circumponat ardentes. Erat cũ
eis non ut dñs aut ep̃c. s ut sociꝰ ⁊ frat̾ humil¬
limꝰ.⁊ ad cunctorum quantũ in ipso erat
obsequia paratissimꝰ. adõ ut uir uenerabilis
gulelimis. prior cunc beati laurentii. p̾ea
scĩ cheofredi abbas. magistro brunom etiam
ipse religiosa deuotione non medioeͥter alli¬
gatꝰ. beaci hugonis contubernalis. bini qͥpe
tune ꝑsingulas in habitabant cellulas. apud
magistrũ brunonẽ non leuit̾ cõquereret᷑.
quod pene omĩa ad humilitatẽ spectancia
saltem ut sociꝰ s pocius conuersaret᷑ ut fa¬
mulꝰ. non licere sibi tristis asserens ex serui¬
lib oꝑib quicꝗͣ attingere. que uixta morẽ

Expanded text:
consilia libenter amplexus est, et usque ad mortem consilia libenter amplexus est, et usque ad mortem Carthusiae habitatores consiliis fovit semper earderet incendiis, non aliter tamen ad disciplinae coelestis exercitia eorum exemplis et familiaritate inferbuit quam si flammanti quis faci plures circumponat alias ardentes. Erat cum eis, non ut dominus aut episcopus, sed ut socius et frater humillimus, et ad cunctorum, quantum in ipso erat, obsequia paratissimus, adeo ut vir venerabilis Guilhelmus, prior tunc S. Laurentii, postea S. Theofredi abbas, magistro Brunoni etiam ipse religiosa devotione non mediocriter alligatus, B. Hugonis contubernalis bini quippe tunc per singulas inhabitabant cellas apud magistrum Brunonem, non leviter conquereretur quod pene omnia, ad humilitatem spectantia, pus non secum, saltem ut socius, sed potius conversaretur ut famulus, non licere sibi tristis asserens ex servilibus operibus quidquam attingere, quae juxta morem
Abbreviated transcription (Latin):
adẽ magister brimo: uir religione scientid¬
q famosissimꝰ. honestatis & grauitatis ac to¬
eiꝰ maturitatis quasi quoddã simulacrũ:
sem ⁊ diense. Hi sc̃i iusti canonici fuerant:
s desiderio iuite solitarie. ei abbate fauente
se se conuinrerant. Hugonẽ etiã quẽ cog¬
nominabant capellanum: eo qd̾ solus ex eis
sacerdocis fungeret᷑ officio. Duos laicos quos
apellamꝰ conuersos: andream et garinum.
Querebant aut̃ locum heremitice uite congru¬
um: necdumq reꝑerant Hac gͦ simul ⁊ suaui
sc̃e conuersationis eiꝰ odore trahente uenerunt.
cractauit ⁊ uoci compotes fecit. Ipso nauiq
consulente. uiuante. comitante: carcusie
solitudinẽ intrauer atq extrurer̃. Uideric
aut̃ cirea id tempꝰ ꝑ somnũ. in eandem soli¬
tudinẽ dñi sue dignationi habitaelin constru¬
entem. stellas etiam septem ducatum sibi
pstantes itineris. Erant uͦ ⁊ hi septem. Qua¬
ꝓpt̾ non istorũ tantum si ⁊ qui successer̾ eis

Expanded text:
adest magister Bruno, vir religione scientia famosus, honestatis et gravitatis ac totius maturitatis quasi quoddam simulacrum; sem et Diensem hi Sancti Rufi canonici fuerant, sed desiderio vitae solitariae eis, abbate favente, sese conjunxerat, Hugonem etiam, quem cognominabant Capellanum, eo qsacerdotis fungeretur officio; duos laicos, quos appellamus Conversos, Andream et Guarinum. Quaerebant autem locum eremiticae vitae congruum, necdumque repererant. Hac ergo spe, simul et suavi sanctae conversationis ejus odore trahente, ad virum tractavit, et voti compotes fecit. Ipso namque consulente, juvante, comitante, Carthusiae solitudinem intraverunt atque exstruxerunt. Viderat autem circa id tempus per somnium in eadem solitudine Deum suae dignationi habitaculum construentem, stellas etiam septem ducatum sibi praestantes itineris. Erant vero et hi septem. Quapropter non istorum tantum, sed et qui successerunt eis,
Abbreviated transcription (Latin):
q & ipsi serpentes i maginari fuerunt:
idcͥco diuini signimiaginatio ãeuorare
potat. qd̾ ꝑ magoꝵ diabolicas incantatioes
imaginatũ fiebat. Iuxta gͦ hanc estimati-¬
onẽ ñ innaturã serpentis uirga u̾tit᷑: s ꝓ
signo in similitudinẽ imaginarie cõmu¬
que erat uͥga nat᷑aliter. uirga specialiter¬
dĩ sententiã ut istłicicũ popłi dimitt̾et regi
indicasset. & ipse rex dĩ p̃cepto nullomͦ con¬
sentiret. & iubente dño decẽ plagis t̾rã egr pti
flagellaret Pmo ꝑcussus in sanguinẽ u̾tit
mortẽ p̃starent ꝑ int̾ĩtũ sitis. ⁊ hominib pe¬
nale face̾nt exicitiũ Hec autẽ pͥmicꝰ uindic¬
ta egrptiis cũ rege suo ꝯueniencer euenãt:
ut qͥ dĩ popłi infantes in flumen iactare p̃ce¬
ꝑant. eiꝰdem fluminis aqua in sanguinẽ usa.
exiciũ bibentib inferret. ⁊ ñbibentib pena
praret At uͦ ⁊ hoc requitendũ est qͦd ad p̾sen¬

Expanded text:
 devorantur, imaginarii fuerunt; et ideo divini signi imaginatio devorare poterat quod per magorum diabolicas incantationes imaginatum fiebat. Juxta ergo hanc aestimationem non in naturam serpentis virga vertitur, sed pro signo in similitudinem imaginarie commuquae erat virga naturaliter, serpens specialiterDei sententiam, ut Israeliticum populum dimitteret, regi indicaret, et ipse rex Dei praecepto nullo modo consentiret, et jubente Domino decem plagis terram Aegypti flagellaret; primo percussas in sanguinem vertit mortem praestarent, et per interitum sitis hominibus poenale facerent exitium . Haec autem primitus vindicta Aegyptiis cum rege suo convenienter evenerat, ut qui Dei populi infantes in flumen jactari praeceperant, ejusdem fluminis aqua in sanguinem versa exitium bibentibus inferret, et non bibentibus poenam praestaret. At vero et hoc requirendum est, q
Abbreviated transcription (Latin):
illud coburebat: Seruata gͦ in utͦq nata
igne scilicet ⁊ arbore considat᷑. dũ zignis
nat᷑alit̃ de arbore ardet. ⁊ arbor ardens
igni nat᷑alit̾ nͥ consumit᷑. uł certe in illo rubo¬
ñ ille ignis arboꝵ inimicꝰ uidebat᷑. ẜ potiꝰ ignis
ille ibi fuit de qͦ dr̃. Qͥ facit angłos suos
Sp̃c: ꝙ iniustros suos igne urente. Ignis gͦ
incorporeꝰ in rubo declarat᷑. qͥ dũ corporali
hõi ostensus ẽ: necesse fuit ut aliqͣ corꝑea.
materia monstraret᷑. XUIII.

Expanded text:
illud comburebatur? Servata ergo in utroque natura, illud comburebatur? Servata ergo in utroque natura, igne scilicet et arbore, consideratur; dum et ignis naturaliter de arbore ardet, et arbor ardens igni naturaliter non consumitur. Vel certe in illo rubo non ille ignis arboris inimicus videbatur; sed potius ignis ille ibi fuit, de quo dicitur, Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem . Ignis ergo incorporeus in rubo declaratur, qui dum corporali homini ostensus est, necesse fuit ut aliqua corporea materia monstraretur.
Abbreviated transcription (Latin):
rare cuperet: eur rubꝰ ñ cõbureret᷑ cũ
ardet: dñs de medio rubi. Ego inqͥt sũ
dũs ds patrũ tuoꝵ: in egyptũ mitta te
ci in de seruitutis iugo oppressũ soluas.
IN hac horribili xuii.sem̃ eor.
mͦ ignis uidebat᷑ arde̾. ꝙ t̾n illud arse
rat in qͦ non cõbussit. Si gͦ de ista mat̾ia
ignis alimoniam sũpserat. qͣre illud uñ
creu̾at ñ consumebat: Et si ñ de hac
mat̾ia flãma qͦ uidebat᷑ surrex̃at: ut
in rubo ostendet᷑. qͥd neccesse erat:
Quiꝰdam gͦ uirgulti ꝯsuetudo refertur:
qd̃ qͣnto plꝰ arserit. non tm ñ consumit᷑
s ardendo pͣgatiꝰ reddit᷑. De qͦ ligno
sc̃s ieronimꝰ in explanatiõe altarie.
lignei qd in ciuitate ꝑ uisionẽ dñi i
iezechiele ostendit᷑. refert. qđ quasi
lini colorẽ habeat: at tam̃ de huiꝰ noĩe
recicuit. cũ illiꝰ nat᷑am in dicauit.
digͦ in illiꝰ arboris rubo ignis ille
mos si ostensꝰ arserit. qͥd miꝵ si neqͣ. qua

Expanded text:
rare cuperet, cur rubus non combureretur cum rare cuperet, cur rubus non combureretur cum arderet, Dominus de medio rubi, Ego, inquit, sum Dominus Deus patrum tuorum. In Aegyptum mittam te, ut inde servitutis jugo oppressum solvas In hac horribili visione, hoc modo ignis videbatur ardere, et tamen illud in quo arserat, non comburi. Si ergo de ista materia ignis alimoniam sumpserat; quare illud unde creverat non consumebatur? Et si non de hac materia flamma, quae videbatur, surrexerat; ut in rubo ostenderetur quid necesse erat? Cujusdam ergo virgulti consuetudo refertur, quod quanto plus arserit, non tantum non consumitur, sed ardendo purgatius redditur. De quo ligno sanctus Hieronymus in explanatione altaris lignei, quod in civitate per visionem Domini in Ezechiele ostenditur , refert quod quasi lini colorem habeat: attamen de hujus nomine reticuit, cum illius naturam indicavit. Si ergo in illius arboris rubo ignis ille Moysi ostensus arserat, quid mirum si nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
uisitacione uisitabit uos ds̃: ⁊ efferie
ossa mea hinc uob̾cũ. Hanc gͦ eausam
in hoc loco posui. nͨ qd̾ int̾ mirabilia
deputaret᷑ : s netam magnũ in ter
abrahã. ⁊ moysen. sine aliqͦ qd̾ memo¬
ratiõe dignũ sit spaciũ omitterem.
ost morc̃e aũ ioseph.II.
durissime seruitutis iugo egyp¬
tioꝵ gens filios isrł cepit opprim̃e.
ita ut mares eoꝵ paruulos ne ultra modũ
gens succresc̾et in flumine ꝓicere. & diũisa
iub̾et morte mactare. E. uo tp̃r moyses.
am re filiꝰ. in illa etiã tempestate gen̾atus.
leuitice stirpis uir in ultio sue gentis su¬
rrexit. ꝙ uidens iuꝵ egyptiũ isrłitam
oppͥmentẽ occidit. Que res ut egyptioꝵ
uegi qͣliter facta ẽẽt in notuit: ipse de
egypto fugiens. ꝑ quadraginia annoc.
in t̾ra madian oues pascens exul fuit.
Cui euolito tp̃r. ꝓmissiõis qͦ facta ÷ ad
patres minanti ꝑ pascua gregẽ in mon¬
te oreb: rub ardere & igne suo non con¬
buri apparuit. E cũ talẽ uisionẽ explo¬

Expanded text:
Visitatione visitabit vos Deus; et efferte ossa mea hinc vobiscum. Hanc ergo causam in hoc loco posui, non quod inter mirabilia deputaretur, sed ne tam magnum inter Abraham et Moysen, sine aliquo quod commemoratione dignum sit, spatium omitterem.ost mortem autem Joseph, durissimae servitutis jugo Aegyptiorum gens filios Israel coepit opprimere, ita ut mares eorum parvulos, ne ultra modum gens succresceret, in flumine projicere, et diversa juberet morte mactare . Quo tempore Moyses Amrae filius, in illa tempestate generatus, Leviticae stirpis vir, in ultionem suae gentis surrexit: et videns virum Aegyptium Israelitam opprimentem, occidit. Quae res ut Aegyptiorum regi qualiter facta esset, innotuit; ipse de Aegypto fugiens, per quadraginta annos in terra Madian oves pascens exsul fuit . Cui evoluto tempore promissionis, quae facta est ad patres, minanti per pascua gregem in monte Oreb rubus ardens, et igne suo non comburi apparuit. Et cum talem visionem explo
Abbreviated transcription (Latin):
crũ noluit. s in egypto in t̾im sepul¬
ture locũ suscepit. ⁊ pꝰea de ossib suis
ꝑgenti de egypto popło mandauit
dicens. efferte ossa hinc uobis cum.
Quare gͦ alt ad sepulcrũ abraham iN
t̾ram reꝓmissioĩs ꝓtinꝰ portatur. alt
ad huc int̾ra egypti qͣndoq deportan¬
dus sepelit᷑: Iacob namq neqͣqͣm ex¬
t̃ne gentis feminis. nͥ his qͦ de mesopo¬
tamia secũ uen̾ant miscebat᷑. Idcͥco
ad pat̾nũ sepulcrũ incegͦ corꝑe post
morte̾ statim de uehit᷑.Ioseph a senech¬
filiã phutiphfaris sacerdotis heliopoleos
uxorẽ accipiers: ext̾no sanguini fuert
mircꝰ. ⁊ id̾o pꝰ mort̾ẽ in extͣneo t̾re li mo
conduꝰ est. Quare gͦ pꝰ modũ ad terram
repinissiõis uehi maluit. dũ primitꝰ
centie illis auclor fuiss ut ipsos de fa¬
mis ꝑicło lib̾ass. aliq̾n adorare uellei.
qd ⁊ fecert̃. Nam bouis simulacrum
iuxta sepulcrũ iosepħ statuer: eo qd¬

Expanded text:
sed in Aegypto interim sepulturae locum suscepit, et postea de ossibus suis pergenti de Aegypto populo mandavit, dicens: Efferte ossa mea vobiscum hinc . Quare ergo alter ad sepulcrum Abraham in terram repromissionis protinus portatur, alter adhuc in terra Aegypti quandoque deportandus sepelitur? Jacob namque nequaquam externae gentis feminis, nisi iis quae de Mesopotamia secum venerant, miscebatur; idcirco ad paternum sepulcrum integro corpore post mortem statim devehitur. Joseph vero Assenech Putifaris sacerdotis Heliopoleos filiam uxorem accipiens , externo sanguini fuerat mixtus, et ideo post mortem in extraneo terrae limo conditus est. Quare ergo postmodum ad terram repromissionis vehi voluit, dum primitus centiae illis auctor fuisset, et ipsos de famis periculo liberasset, aliquando adorare vellet: quod et fecerunt. Nam bovis simulacrum juxta sepulcrum Josep
Abbreviated transcription (Latin):
t̾re egipti accepit. ita ut ꝙ pr̃em cũ o̾i
domo sua in egyptũ in uitau̾it. Ubi cũ
annis sexdecĩ uixisset. die mortis iam
in stante filiũ fuũ ioseph ad iurauit. ut
ad sepulcrũ patrũ suoꝵ in t̾ram reꝑmi¬
ssionis in qͣ abraham ⁊ ysaac cũ sara et
rebecca iacebant asbi etiã lia condita
fuerat illũ deportasset. qͣm ad iuratio¬
nẽ ioseph oꝑe cõpleuit. Primũ it suoꝵ
ad sepulcrum pat̾nũ corpꝰ de uexit.

Expanded text:
terrae Aegypti accepit, ita ut et patrem cum omni domo sua in Aegyptum invitaverit: ubi cum annis sexdecim vixisset, die mortis jam instante, filium suum Joseph adjuravit, ut ad sepulcrum patrum suorum id terram repromissionis, in qua Abraham et Isaac cum Sara et Rebecca jacebant, ubi etiam Lia condita fuerat, illum deportaret. Quam adjurationem Joseph opere complevit: patrum enim suorum ad sepulcrum paternum corp
Abbreviated transcription (Latin):
si contͣ consuetudinẽ ÷ ut pariat anus:
adu̾sus tñ nat᷑am ñ ÷ ut in ut̃o feminali
cilla agar. cũ filio suo hismael
qͥ pͥor natꝰ : eicit᷑ que ꝑdesertũ defici¬
uidit puteũ in solitudine. Deqͦ picteo
ua refert᷑: ut aut tunc erũpens. iari
a t̾ra ꝓdiat᷑. aut si ibi añ fuit. tunc
agar ocłi ut uidet qm̃ añ ñ poterat¬

Expanded text:
si contra consuetudinem est ut pariat anus, si contra consuetudinem est ut pariat anus, adversus tamen naturam non est ut in utero feminali cilla Agar cum filio suo Ismael qui prior natus est ejicitur, quae per desvidit puteum in solitudine . De quo puteo ita refertur, ut aut tunc erumpens jam e terra prodatur, aut si ibi ante fuerit, tunc Agar oculi, ut videret, quem ante non poterat
Abbreviated transcription (Latin):
salis uert̾e uoluit. pars illa tenuissima
salis quȩ carnis in erat. totũ corpꝰ infecit.
Et ita tñ factũ÷ ut qͥ sexto die õs nat᷑as
ꝯstituere consũmauit: nil ex aliqua nata
in aliã congessit: s unã qͣmq in semet ipsa
gub̾nat qͣm in pͥma ꝯditione ꝯstituebat.
Iodem fere tp̃r abrahe xiii.
illiꝰ ex multitudine gentiũ in dei
amiticiã electi. sara ff̾ilis uxor. filium
usaac noĩe. ĩa nonagenaria peꝑit. cum
illa usq etatẽ ꝑ totũ uite sue spacium
ffilis fuit. S hoc ualde ꝯueniebat. ut
q̃m filiꝰ quẽ parturiebat. ipsam fig̃am
rp̃i. qͥ ex sola uirginȩ. sin̾ aliqͣ humane
uoluntatis cupidine nasc̾et᷑ p̾tulit.
illũ ñ etate qͣ solent feminȩ parere id:
metas parturiret. ut scilicet ille infans.
ñ solũ ultra qͥnqͣgesimũ annũ desinente
partu officio. s etiã nonagesimo anno
nasc̾et᷑. desinente uoluptatis desidĩo.
Et hoc qͣmuis contͣ consuetudinem:

Expanded text:
salis vertere voluit, pars illa tenuissima salis vertere voluit, pars illa tenuissima salis quae carni inerat, totum corpus infecit. Et ita factum est, ut qui sexto die omnes naturas constituere consummavit, nihil ex aliqua natura in aliam congessit, sed unamquamque in semetipsa gubernat, quam in prima conditione constituebat.Eodem fere tempore Abrahae illius ex multitudine gentium in Dei amicitiam electi, Sara sterilis uxor filium, Isaac nomine, jam nonagenaria peperit , cum illam usque aetatem per totum vitae suae spatium sterilis fuit. Sed hoc valde conveniebat, ut quoniam filius quem parturiebat, ipsam figuram Christi, qui ex sola Virgine sine aliqua humanae voluptatis cupidine nasceretur, praetulit; illum non aetate qua solent feminae parere, id est, metas parturiret: ut scilicet ille infans non solum ultra quinquagesimum annum, desinente partus officio, sed etiam nonagesimo anno nasceretur, desinente voluptatis desiderio. Et hoc quamvis contra consuetudinem,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ erat ĩ munis exculpe consorcio: mor¬
tem effug̃e ñ posset qͣmuis ꝓpt̾ iusti
contub̾niũ eruta sit de in. cendio. Sed
dũ hoc assũpsimꝰ. qđ̾ nił ind̾i creatura
contͣ natͣam sit. s in sita nat᷑a semꝑ in
om̃ib gubnat᷑. qͣlit̾ uxoi loth cũ in salis
statuam u̾titur. nat᷑a humani corꝑis
in hac inutatione gubnat᷑. Salis igit᷑
natam inhumano corꝑe ẽẽ nullꝰ ambigit.
qͥ lacͥmaꝵ salsitudinẽ cõꝓbauit. qͦ atur¬
bato felle ut medici dicunt egredien¬
tes. salis nat᷑am qͣm in recondito nature
sinu concipiunt de ocłis fluentes. etiam
saporis ꝯꝓbatiõe ostendunt. Et ñ solũ in
lacͥmis. s etiã infleu mate ⁊ tussi expresso
sputo pectoris sapit᷑. qd̃ salis nat᷑a ꝑhu
manũ corpꝰ in serat᷑. Potens gͦ reꝵ gub̾¬
nator: cũ cotũ in partẽ uert̾e cupit. qd̾ in
modica parte latebat. ꝑ totũ in fundit.
atq hac ex causa. cũ uxorẽ loth instatuã

Expanded text:
non erat immunis ex culpae consortio, mornon erat immunis ex culpae consortio, mortem effugere non posset, quamvis propter justi contubernium eruta sit de incendio. Sed dum hoc assumpsimus, quod nihil in Dei creatura contra naturam sit, sed insita natura semper in omnibus gubernetur; qualiter, uxor Loth cum in salis statuam vertitur, humani corporis natura in hac mutatione gubernatur? Salis igitur naturam in humano corpore esse nullus ambigit, qui lacrymarum salsitudinem comprobavit; quae a turbato felle, ut medici dicunt, egredientes, salis naturam, quam in recondito naturae sinu concipiunt, de oculis fluentes, etiam saporis comprobatione ostendunt. Et non solum in lacrymis, sed etiam in phlegmate, et tussi expresso sputo pectoris sapitur, quod salis natura per humanum corpus inseratur. Potens ergo rerum gubernator, cum totum in partem vertere cupit, quod in modica parte latebat, per totum infundit. Atque hac ex causa, cum uxorem Loth in statuam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ actenus eoꝵdẽ t̾ram ñ deseruit.
dũ quali pene qͥ talia agunt subi ace¬
bunt ostendit. Inter istas uͦ duas pͥma¬
rias in scło penas. diluuii scilicet ⁊ sodo¬
mitanã: talis differentia dep̃henditur.
qͣtinꝰ aqua una t̾ra. igni alta puuita
udeat᷑: una celi rore ⁊ abyssi unda
diluit᷑. alt̾a igneo ymbre ⁊ sulphurio
suꝑfusione dãpnat᷑. una anni circulo
uniꝰ ꝑmanente t̾ra retegit᷑. ꝑ alt̾am c̾ra
adhuc siñ cessacione macerat᷑. Ii ina
nat᷑ale scebꝰ in hõib punit᷑. ꝑ alt̾am ac
in uencio concupiscentie contͣ consue¬
tudinẽ facta uindicat᷑. In ista uͦ sodoni¬
tana pena nil contͣ nat᷑am cłs facere
cernit᷑: cũ de suꝑ aereo ignito illo spi¬
cio insoliti desid̾ii ardor imflaminat᷑.¬
Ie qua pecc̃oꝵ plaga loch xii.¬
dei seruus ꝑ angłos eruit᷑: s illiꝰ uxor
ne retro respicẽt iussa. dũ respiceret:
in salis statuam solidat᷑. ut cuiꝰ sensus

Expanded text:
hactenus eorumdem terram non deseruit, hactenus eorumdem terram non deseruit, dum quali poenae, qui talia agunt subjacebunt, ostendit. Inter istas vero duas primarias in saeculo poenas, diluvii scilicet et Sodomitanam, talis differentia deprehenditur, quod aqua una terra, igni altera punita videatur: una coeli rore, et abyssi unda diluitur; altera igneo imbre, et sulphuris superfusione damnatur. Una anni circulo unius permanente, terra retegitur; per alteram terra et adhuc cessatione maceratur: in una naturale scelus in hoinventio concupiscentiae contra consuetudinem facta vindicatur, In ista vero Sodomitana poena nil contra naturam Deus facere cernitur, cum desuper aereo ignito illo spatio, insoliti desiderii ardor inflammatDe qua peccatorum plaga Loth Dei servus per Angelos eruitur; sed illius uxor ne retro respiceret jussa, dum respicit, in salis statuam solidatur , ut cujus visus
Abbreviated transcription (Latin):
fat᷑. Ex qͦ intelligit᷑ dm̃ nͥ nat᷑am hoĩum
se. s discendi tm̃ modos ⁊ formas indi¬
ũsis generib diuisisse.xi.¬
aguo de m̃ temꝑis in teruallo
ꝑ acto in confimo arabie ⁊ palestine
ra. adama. seboim. ꝙ segor. fecundissi¬
in soli habitatiõe ꝙ reꝵ oĩum ha¬
bundantia ꝑ fruentes. in conuenien¬
tẽ inxurie cupidinẽ in contͤctatione
tͥtici uenienti dñice uindicte aditũ
p̃buer̃t: ita ut imbrib ignis ⁊ sulphu¬
ris suꝑfusa tota cũ habitatorib suis ꝙ
aĩantib ⁊ urbib regio flag̃ns ard̾et.
Hoc namq mͦ ꝯueniebat. ut qͥ communi
studio dm̃ offender̾t: cõmunis uindie¬
te impetu eodẽ ꝑirenł. Et qͥ cont̃ con¬
suetudinẽ hoĩum in turpis concupis¬
centie ꝑpeteione ex arserant: extͣ con¬
suetam hoĩum mortẽ. ñ t̾rena uindie¬
ta. s celestiũ igniũ infusione ard̾ent.
famosa pena ꝯsumeret. Que uindicta

Expanded text:
fatur. Ex quo intelligitur Deum non naturam hominum fatur. Ex quo intelligitur Deum non naturam hominum se, sed dicendi tantum modos et formas in diversis generibus divisisse.agno deinde temporis intervallo peracto, in confinio Arabiae et Palaestinae ra, Adama, Seboim, et Segor, fecundissimi soli habitatione, et rerum omnium abundantia perfruentes, inconvenientis luxuriae et cupidinis in contractione tritici convictae, dominicae vindictae aditum praebuerunt; ita ut imbribus ignis et sulphuris superfusa tota cum habitatoribus suis et animantibus et urbibus, regio flagrans arderet . Hoc namque modo conveniebat, ut qui communi studio Deum offenderant, communis vindictae impetu eodem perirent: et qui contra consuetudinem hominum in turpis concupiscentiae perpetratione exarserant, contra consuetam hominum mortem non terrena vindicta, sed coelestium ignium infusione arderent:famosa poena consumerent. Quae vindicta
Abbreviated transcription (Latin):
de p̃dictis tẽporib medie aue uidelicet
eqͥnoctiales. ⁊ alie qͣn uł dies uel uox
cursus sui t̾minũ ꝯ sumit solito ualidior
hac in undatione altior fieri ꝯsueseit. INT
nare ꝯtendat. ꝙ int̾im cũ in signi genti¬
um magistro dicat. Ex parte coguoscimꝰ:
mꝰ: ex parte uix nouimꝰ. Terre namq
suꝑficies inqͣ laboramꝰ: alim. uiuimus. &
sustentamͣ. nr̃is apparet obtutib: s. qͦ mͦ
t̃n illa sustentat᷑ adhuc ignoramꝰ. Sol
III ministeriũ nr̃e necessitatis ꝑdiem tradit᷑:
s qͣlem in nocte ꝓfectũ exeqͥt᷑ a ur̃a scien
dinis causas. qͥs in tellig̾e sufficiet:
Maris in undantis tumores ꝯsid̾are ꝑmit¬
tim᷑: s recedentis illiꝰ in telligentia pͥuamͣ.
In nob̾met ipsis diem nr̃e natiuitatis
scimꝰ ⁊ memoram̃: diẽ mortis quando
suctudinarie docet. Latnꝰ nainq uł grecꝰ
int̃ barbaricos genitꝰ uł nutrtiꝰ barba¬
rice loqͥt᷑ u̾saq uice barbari filiꝰ agre¬
cis aut latinis edoctꝰ. uenusto sermõe

Expanded text:
de praedictis temporibus mediae duae, videlicet aequinoctiales, et aliae quando vel dies vel nox cursus sui terminum consumit, solito validior ac inundatione altior fieri consuescit. Innare contendat, et interim cum insigni gentium magistro dicat: Ex parte cognoscimus, mus, ex parte vix novimus. Terrae namque superficies in qua laboramus, alimur, vivimus et sustentamur, nostris apparet obtutibus; sed tamen quomodo illa sustentatur, adhuc ignoramus. Sol in ministerium nostrae necessitatis per diem traditur, sed qualem in nocte profectum exsequitur, a nostra scientdinis causas quis intelligere sufficiat? Maris inundantis tumores considerare permittimur, sed recedentis illius intelligentia privamur. In nobismetipsis diem nostrae nativitatis scimus et memoramus; diem mortis quandosuetudinarie docet. Latinus namque vel Graecus inter Barbaricos genitus vel nutritus, barbarice loquitur; versaque vice barbari filius a Graecis aut Latinis edoctus, venusto sermone
Abbreviated transcription (Latin):
ysaac cũ ẽẽt ĩa adultꝰ offerre gͥ iN
holocaustũ sr̃ unũ montiũ qͦm ei¬
de monft᷑uerat ds p̃cepit. Qͥ obediens.
Et assũptum filiũ iam ĩaq ĩ molare
cepit. s angło clamante. filio suo qͥc¬
qͣm mali ne fac̾et. ĩa int̾ uepres he¬
rentẽ cornib arietẽ uidit: quem
iubente angło holocaustũ ꝓsilio ftatim ob¬
tulii. d iste aries reqͥrit᷑ unde in solitu¬
dine tuit. utrũ ut qͥdam asserunt hunc
in illa hora t̾ra protulit. qͦmͦ ꝙ inpͥncipio
peccora gignu. an etiã ne illud opꝰ post
diem sertũ condidisse ds de terra di

Expanded text:
 esset jam adultus, offerre sibi in holocaustum super unum montium, quem ei monstraverat, Deus praecepit. Qui obediens, et assumptum filium jam jamque immolare coepit: sed clamante angelo, filio suo quidquam mali ne faceret, jam inter vepres haerentem cornibus arietem vidit, quem jubente holocaustum pro filio statim obtulit . Sed iste aries requiritur unde in solitudine fuit: utrum, ut quidam asserunt, hunc in illa hora terra protulit, quomodo et in principio pecora gignit? An etiam, ne illud opus post diem sextum con
Abbreviated transcription (Latin):
&̃ eredidit. nr̃is t̾n adhuc mentib illa qͦs¬
no innouata residet. Cotidianis ⁊ eñi iN¬
uncdationib ⁊ recessib occeami hec semper
qͥstio renascit᷑. quẽ admodũ hauc in un¬
dicionẽ un uenit aut a qͦ recedit nesci¬
mus. ita etiam recessũ diluius ignoramꝰ.
ec namq cotidiana in undacio bis in die
uicissicudo cõmutat᷑. S ledon sea horas
mundacionis:: totidẽ recessus ht̃. Malina
uͦ qͣndis ꝑ qͥnq horas ebullit ⁊ ꝑ septẽ ho¬
ras littoꝵ dorsũ retegit. Que tantã con¬
cordiã cũ luna ostendit: ut añqͣm luna
nascat᷑ trib dieb ꝙ .xii. horis semꝑ in ei¬
piat.⁊ ⁊ pꝰ nascentis lune pͥncipia alioe

Expanded text:
esse crediderit, nostris tamen adhuc mentibus illa quaesesse crediderit, nostris tamen adhuc mentibus illa quaestio innodata residet. Quotidianis etenim inundationibus et recessibus Oceani, haec semper quaestio renascitur. Quemadmodum hanc inundationem unde venit, aut quo recedit nescimus; ita etiam recessum diluvii ignoramus. Haec namque quotidiana inundatio bis in die vicissitudo commutatur. Sed Ledo sex horas inundationis, et totidem recessus habet; Malina vero grandis per quinque horas ebullit, et per septem horas littorum dorsa retegit. Quae tantam concordiam cum luna ostendit, ut antequam luna nascatur, tribus diebus et duodecim horis semper incipiat; et post nascentis lunae principia alios
Abbreviated transcription (Latin):
modũ helye ⁊ helyseo dedit in uidua s..
O aiia quoq ext̃ terminos antiqͦs cresc̾e
ꝯsuescunt. ꝙ terraꝵx spacia diminuunt atq
presciudunt. sic̃ x senes nr̃o adhuc temꝑe
uiuentes uidisse se confirmant. unde etã
in sulas qͦ abinicio conditi orbis ut multi
affirmant ñ fuerant. ꝓcessu tpris affitiãt
dũ ad ꝓpinqua ꝓ montoria marmis sinb
a continenti terta diuidunt ꝓqd̾ intelligit̃
Qd ille fere qͦ in sulan orbib in cludint̃.
ñ humana diligentia deuecte. s in illa
diuisione in sularũ. a contiunenti cerra
repti ẽe ꝓbant̃. Qus eñi uerbi gracia.
iupos. ceruos.⁊ siluaticos poecos.⁊ uulpes. ta¬
xones:: lepusculos.⁊ seqͥrilioles. in hib̾miani
de ueh̾et. uł quomͦ si tunc domestica erant
manũ portantis ita esfugeran. ut hec oĩa
ipsam t̾ram gigñe dicunt. qͥ hec aĩalia qͤ
iationẽ eoꝵ de qͥb dioximꝰ. de recessu aqͣꝵx
diliiiiii. ⁊ si aliqͥs acceptam ⁊ sufficientem

Expanded text:
et Elysaeo dedit in nubecula. Maria quoque extra terminos antiquos crescere consuescunt, et terrarum spatia diminuunt atque praescindunt, sicut et senes nostro adhuc tempore viventes, vidisse se confirmant. Unde etiam insulas quae ab initio conditi orbis, ut multi affirmant, non fuerant, processu temporis faciunt, dum propinqua promontoria marinis finibus a continenti terra dividunt. Per quod intelligitur, quod illae ferae quae insularum orbibus includuntur, non humana diligentia devectae, sed in illa divisione insularum a continenti terra repertae esse probantur. Quis enim, verbi gratia, lupos, cervos, et silvaticos porcos, et vulpes, taxones, et lepusculos, et sesquivolos in Hiberniam deveheret? Vel qualiter si tunc domestica erant, manum portantis ita effugerant, ut omnia ipsam terram gignere dicunt, qui haec animalia quae tationem eorum de quibus diximus, de recessu aquarum diluvii, etsi aliquis acceptam et sufficientem
Abbreviated transcription (Latin):
bile eciam uideatur. pocuisse hominem¬
consueta. de memoria ꝑdere et diuma
non potuisse: eum id pocius nature
ul confuttudinis exigat ratio ut spũalia
n auuna tamquã sub tiliora ⁊ minus
assucta captuq dificiliora. priꝰ abscedat̃
illa uͦ ut pote familiariora⁊ humane in¬
firiuitati ad cogitandum faciliora diutius
maneant. Quoo si ea que cirea scõs contui¬
gere solent. quo rariora eo sunt etiam mi¬
rabiliora. quod eo mirabiliꝰ euiꝰ ꝓ sui rarita¬
te nec in scripturis ullum nec in humanis
reb extat cremplum: Ec sentiant quisq
quod uult: nob̾ aut̃ uidetur. nec alit̾ ꝑei¬
ores eos marime qui phisicam norunt sen¬
suros existimaniꝰ. non minꝰ fingłare ininꝰ¬
ue unio force amplius fuisse mirabile.
anunã cognntionẽ atq inuocatione in
es ardentesq lãminas ⁊ succensas erati¬

Expanded text:
bile etiam videatur, potuisse hominembile etiam videatur, potuisse hominemconsueta de memoria perdere, et divina non potuisse, cum id potius naturae vel consuetudinis exigat ratio, ut spiritualia et divina, tanquam subtiliora in minus assueta, captuque difficiliora, prius abscedant; illa vero, utpote familiariora et humanae infirmitati ad cogitandum faciliora, diutius maneant. Quod si ea, quae circa sanctos contingere solent, quo rariora eo sunt etiam mirabiliora, quid eo mirabilius, cujus pro sui raritate, nec in scripturis ullum, nec in humanis rebus exstat exemplum? Et sentiat quisque quod vult, nobis autem videtur nec aliter peritiores, eos maxime qui physicam norunt, sensuros existimamus non minus singulare, minusve, imo forte amplius fuisse mirabile, divinam cognitionem atque invocationem et eculeos ardente
Abbreviated transcription (Latin):
curauit. ut de caligis pedules abscideret. qua¬
ainus p̃ter pedes cocꝰ iaceret uestitiis. Uolebat
enini non nillos in religioso habitu ad
sanchicatis imuriam cibus dormire nudatis.
Post hec inuantib ministris in planũ
descendit solum. ꝓstracusq in faciem
magnos dõ ꝓ eo quod factum fuerat eũ
lacrimis gr̃as obtulit. his indiciis quantũ
salutem desideraret humanam pene iam
de fuctiis ostendens. Ridere autẽ ut oci¬
osis uacare uerbis aut rumores recitare¬
inutiles. scruitores suos nequanͣ pacient̃
habebat. Statimi enimi hoc ipsũ seuera
inerepatione frenabat. Asserens cempora
flecib debita .⁊ penitencie occupanda la¬
mentis. nec cachinnis nee nugacibus rela¬
cionib uec ociosis t̾enda sermonibi. Und̾
nisi insolica non nouerunt. utrũ uł inscͥp¬
turis uł in humanis relationib tale quicqͥ
nosse potuerat ⁊ utrum non om̃ino ini¬
possibile ⁊ contra naturam ⁊ idõ icredi¬

Expanded text:
curavit ut de caligis pedules abscinderet, quacuravit ut de caligis pedules abscinderet, quatenus praeter pedes totus jaceret vestitus; dolebat enim nonnullos in religioso habitu, ad sanctitatis injuriam, tibiis dormire nudatis. Post haec, juvantibus ministris, in planum descendit solum, prostratusque in faciem, magnas Deo, pro eo quod factum fuerat, cum lacrymis gratias obtulit; his indiciis, quantum salutem desideraret humanam, pene jam defunctus ostendens. 32. Ridere autem, vel otiosis vacare verbis, aut rumores inutiles recitare, servitores suos, nequaquam patienter habebat; statim enim hoc ipsum severa increpatione frenabat, asserens tempora fletibus debita et poenitentiae, occupanda lamentis, nec cachinnis, nec nugacibus relationibus, nec otiosis terenda sermonibus. Unde,nisi insolita non norunt, utrum vel in Scripturis, vel in humanis relationibus tale quidquam nosse potuerint, et utrum non omnino impossibile et contra naturam, et ideo incredi
Abbreviated transcription (Latin):
Diensis etiam ep̃c dñs odolricꝰ unius er eis
alumpiiꝰ in ecelia grãnopolitana ꝑ om̃s
honores usq ad decanatũ qui pꝰ epatum uaior
ibidẽ ẽ dignitas ab ipso ꝓuectus. ute reglã.¬
ris habitum ꝑ reuerendas mauꝰ scĩsimi se¬
nis desiderans sumere deuocus aduenit.
ipso iam multa morbis in grauescentib
debilicade grauaco. Cuiꝰ aduentꝰ eausa mi¬
nistris indicantib uir beatus audita.
canco erulcauit gandio. tantaq ꝓciuꝰ ẽ.
replecus grͣa: ut oblicus infirmitatis uenien¬
ti occurrere gesticus. pene se de lecto p̾ci
ce u̾ecerem hominem cum actib siuis et
induat nouũ qui scdmi dm̃ ereatus ẽ in
iusticia sc̃itate ueritatis. memoria ut iã
dictum ẽ. ad cõimunia ultra fidem defici¬
ence ⁊ diuina solico nontũquani ampliꝰ
crubante. Ham ⁊ pꝰ multa seĩssima ⁊ salu¬
berrima monita. cum habiret nee dumiq¬
aca cuncta transisset: id etiani mandare

Expanded text:
31. Diensis etiam episcopus dominus Odolricus, unus ex ejus 31. Diensis etiam episcopus dominus Odolricus, unus ex ejus alumnis, et in Ecclesia Gratianopolitana per omnes honores usque ad decanatum qui post episcopatum major ibidem est dignitas ab ipso provectus, vitae regularis habitum per reverendas manus sanctissimi senis desiderans sumere, devotus advenit, ipso jam multa, morbis ingravescentibus, debilitate gravato. Cujus adventus causa, ministris indicantibus, vir beatus audita, tanto exsultavit gaudio, tantaque protinus et repletus laetitia, ut oblitus infirmitatis, venienti occurrere gestiens, pene se de lectulo prate Deus veterem hominem cum actibus suis, et induat te novum, qui secundum Deum creatus est in justitia et sanctitate veritatis, » memoria, ut jam dictum est, ad communia ultra fidem deficiente, ad divina solito nonnunquam amplius exuberante. Nam et post multa sanctissima et saluberrima monita cum abiret, necdum atria cuncta transisset, id etiam mandare
Abbreviated transcription (Latin):
ille ut ꝓ se nr̃a benignitas dĩ clementiam
eroret. Si⁊ hic cum quereret quid ꝓ se uellet
orari: ut ds̃ inquid inmie mundanũ exongat.
⁊ suũ accendat amorẽ. Id ipsimmi religiosos
fr̃s qui sedulum sibi erbibebant obsequiũ
sepissime p̃cabatur. reum se ⁊ diuinis indig¬
num beneficuis non sine pectoris contusioẽ
contestans. Quodam aũ uice quidã ex socus
cantis eiꝰ flecib atq suspiruis motꝰ quasi con¬
solatur quid inquio pat̾ cantũ plangis. eũ
nec homicidium nec ꝓuiriũ nec aliud
quid crimmale cõmiseris: Procinꝰ ille qͥd
hoc inquid refert cum sola cupidicas et
uanitas si diuina non assit clementia
ꝑdicioni possint humane sufficere: Quid
prudentiꝰ ul compendiosius ab in eolumi
⁊ incegre memorie potuit respondi: Om̃ia
que ul boni pus studiis aduersant᷑ ul
mali ꝓmciosis nisib consectantur. auob
uerbis cupidicatis ⁊ uanitatis in clusit.

Expanded text:
ille ut pro se vestra benignitas Dei clementiam exoraret. Sed et hic cum quaereret quid pro se vellet orari: « Ut Deus, inquit, in me mundanum exstinguat, et suum accendat amorem. » Idipsum religiosos fratres, qui sedulum sibi exhibebant obsequium, saepissime precabatur, reum se et indignum divinis beneficiis non sine pectoris contusione contestans. Quadam autem vice quidam ex sociis, tantis ejus fletibus atque suspiriis motus, quasi consolaturus: « Quid, inquit, Pater, tantum plangis, cum nec homicidium, nec perjurium, nec aliud quid criminale commiseris? » Protinus ille: « Quid hoc, inquit, refert, cum sola cupiditas et vanitas, si divina non adsit clementia, perditioni possint humanae sufficere? » Quid prudentius aut compendiosius ab incolumi et integrae memoriae potuit responderi? Omnia quae vel boni piis studiis aversantur, vel mali perniciosis nisibus consectantur, duobus verbis, cupiditatis et vanitatis, inclusit.
Abbreviated transcription (Latin):
imminute sunt aque. Utrũ uͦ in nubee
uentꝰ limphata eqͦna collegerat: an illa
suꝑni firmim̃ti spaciũ resumpserat pro
certo eruditi uidint. Aque aũ ille que
de abyssi fontib diruptis largiten de¬
fluxen ꝑͣ eascdẽ uias uude uen̾aint. rursum
dĩico ussu remeabant. S ꝙ nob̾ cõminus
qͦstio inhis renascit᷑. que in reliqͥs uelut
curata uidebat᷑. si q̃n in undauerant. ali¬
qd spaciũ relinqͤbant.⁊ si hoc ñ habuet int
qͣu reu̾se sunt qͥd im plebant. Cẽci hane
qͦstionẽ ita disseñt: qd mare tunc dĩ ius¬
su de suo mͦ consueto. ꝑ illoꝵ fontiũ aꝑ¬
tionẽ cresc̾e. ⁊ ultra metas suas inunda¬
tione in solita. ꝑ cunela terre spacia tͦnsim¬
dare potuerat. ⁊ in se it̃m qd̾ amiserat resu¬
mere. uł etiam in spaciũ t̾re deportare qd
ad inferiores aqͣs ꝑtinebat. Que semꝑ suꝑ¬

Expanded text:
diminutae sunt aquae . Utrum vero in nubes ventus lymphata aequora collegerat, an illa superni firmamenti spatium resumpserat, pro certo eruditi viderint. Aquae autem illae quae de abyssi fontibus disruptis largiter defluxerunt, per easdem vias unde venerant, rursum dominico jussu remeabant. Sed adhuc nobis communis quaestio in his renascitur, quae in reliquis velut curata videbatur: Si, quando inundaverant, aliquod spatium relinquebant; et si non hoc habuerant, quando reversae sunt quid implebant? Caeteri hanc quaestionem ita disserunt, quod mare tunc Dei jussu de suo modo consueto, per illorum fontium apertionem crescere, et ultra metas suas inundatione insolita per cuncta terrae spatia transundare poterat, et in se iterum quod amiserat resumere, vel etiam in spatium terrae deportare, quod ad inferiores aquas pertinebat: quae terra s
Abbreviated transcription (Latin):
ab ipso celo aqua conducta deleuit. sed
uniu̾sa que in aqͥs uiu̾e possunt. plaga
illa ñ tetigit. t̾rena tm̃ aĩalia mortifi¬
cauit. Quo in loco a stute querentib ab
solucione indigens questio subuenit. Quam¬
obrẽ t̾rena animalia huiane uindicte plꝰ
qͣm aquatica succumbunt: quoꝵ nec plu¬
ra peccaminũ gesta subueniunt. In pecc̃o
tñ pͥmi hoĩs terra dequa gustau̾at statĩ
maledicit᷑. ł diuinũ namq oraculũ: it a
in fertur. Maledicta terra in oꝑe tuo. et
reliqͣ. Qua in re notandũ ⁊ ipsa animalia.
que maledictam t̾ram manducauerunt.
exꝑcia maledietionis. ẽẽ non posse: pre¬
sertim cũ terra cũ suis aĩalib maledicta
erat. Iter gͦ alia adhuc questio suecurrit:
quare ds̃ & aquis in.ide maledicto ñ
maledixit. Cui facillime respondet᷑. qd̾
non aqͣm contra interdictũ dñi bibit.
s de terre fructu hõ comedit. Ex ceptis
simul ⁊ sp̃ualia purgant᷑. Aquatilia tantũ

Expanded text:
ab ipso coelo aqua conducta delevit . Sed ab ipso coelo aqua conducta delevit . Sed universa quae in aquis vivere possunt, plaga illa non tetigit; terrena tantum animalia mortificavit. Quo in loco astute quaerentibus ac solutione indigens quaestio subvenit: Quamobrem terrena animalia humanae vindictae plus quam aquatica succumbunt, quorum nec plura peccaminum gesta subveniunt? In peccato tamen primi hominis, terra de qua gustaverat, statim male dicitur. Per divinum namque oraculum ita infertur, Maledicta terra in opere tuo , etc. Qua in re notandum, ipsa animalia quae maledictam terram manducaverunt, expertia maledictionis esse non posse, praesertim cum terra cum suis animalibus maledicta erat. Iterum ergo alia adhuc quaestio surgit: Quare Deus etiam aquis in Adae maledicto non maledixit? Cui facillime respondetur, quod non aquam contra interdictum Domini bibit, sed de terrae fructu homo comedit. Exceptis simul et spiritualia purgantur. Aquatilia enim
Abbreviated transcription (Latin):
geñalis om̃iũ hominũ gubenat᷑. In sitiua
eni om̃i hõi. in pͥma conditione libri ge¬
neseos historiam consid̾antib ẽẽ apparet.
hõib preter originale peccatũ ꝑ ꝓpria
studia indei offensam ꝓcedentib ꝙ in
obliuionẽ sui conditoris decidentibus
cũ ꝑ in nocme peccatũ gͣndi corporis
mole gigantes esent exorti. tociꝰ t̾ne
facinꝰ aqͥs diluimꝰ purit. Et uiro ꝑfeclo
ingen̾e suo reꝑto. noe uidelicet lamech
filio. misteriũ consilii sui soło in sinuat.
eiq archam ꝑ longi temꝑis spaciũ fabri¬
care cõmendat. ut uel ille ꝑhoc factũ mor¬
te inminente cũ domo sua liberaret᷑. uel
uidentes ꝙ imminens exitũ ꝑtimescentes
ad delictoꝵ penitudinẽ reuocarent᷑. Sed
illo contumaeit̃ ⁊ negligent̃ indicio con¬
tempto: ex insꝑato łs temꝑe offensꝰ. ad
cõmune tociꝰ orbis excidium. aqͥs uniũ¬
se t̃rae spacia parit̃ obtexit. ⁊ exceptis
que archa clauserat. cuncta que in terra

Expanded text:
gubernatur. Insitum enim omni homini in prima conditione Geneseos libri historiam considerantibus esse apparet, minibus post originale peccatum per propria studia in Dei offensam procedentibus, et in oblivionem sui Conditoris decidentibus, cum per enorme peccatum, grandi corporis mole gigantes essent exorti, totius terrae facinus aquis diluere parat: et viro perfecto in genere suo reperto, Noe videlicet Lamech filio, mysterium consilii sui soli insinuat, eique arcam per longi temporis spatium fabricare commendat: ut vel ille per hoc factum morte imminente cum domo sua liberaretur, vel videntes imminens exitium pertimescentes ad delictorum poenitudinem revocarentur . Sed illo contumaciter et negligenter judicio contempto, ex insperato tempore Deus offensus, ad commune totius orbis excidium, aquis universa terrae spatia pariter obtexit: et exceptis quae arca clauserat, cuncta quae in terra
Abbreviated transcription (Latin):
i cct̾a eẽ. denuntiant. Hec cotiddianis am¬
ministrationib nature sue ꝑ res uarias aqͣ
p̃parat: Qͥd gͥ capacib m̃tib obstat. si il¬
potentissimi gub̾natoris nat᷑alit̾ efficiat :

Expanded text:
ant: haec quotidianis administrationibus naturae suae per res varias aqua praeparat. Quid ergo capacibus mentibus obstat, si ilpotentissimi Gubernatoris naturaliter efficiatur?