comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
la specłatores rõ actuũ ꝓlut. Nemo.
eĩ ĩtienin pt̃ qui uñ faciat semꝑꝑaũ ma¬
maret᷑ ut ẽẽt ĩ aliis si ĩ eo duraret. ut nͣ¬
le fuc̾ec semꝑ At cũ ⁊ illũ ꝙ̃ bonuĩ pu¬
tas natũ qͦciens ud̾as male ag̾e. ⁊ hũc
q̃m malũ natũ dicis muĩꝙͣ c̾nas face bo

Expanded text:
speculatores, ratio actuum probat. nemo enim inueniri potest, qui bene faciat semper aut mamaretur, ut esset malus, si in eo duraret ut male faceret semper. at cum et illum, quem bonum putas natum, aliquotiens uideas male agere et hunc, quem malu
Abbreviated transcription (Latin):
quis ꝓ hib̾at ne quis de urbe roma tͣnsuo¬
let ĩ hispaniam. aut ne quis hum̾is mõ¬
tem tͣnsf̾at. illa ã q̃ possũt fi̾ cũ nõ de be¬
ant ꝓhibent᷑. Mos mauroꝵ ÷ ut ĩau¬
res ⁊lnarib hẽant femine. Nũꝙͥ fati

Expanded text:
quis prohibeat, ne quis de urbe Romana transvolet in Hispaniam, aut ne quis humeris montem transferat? Illa autem quae possunt fieri cum non debeant, prohibentur. Mos Maurorum est ut inaures
Abbreviated transcription (Latin):
qͣse mñgant. Mumũta gͦ sunt aminoꝵ
sos nos uid̾int a reb d̾iuis exuscitant᷑ qd
sollicitandos nos. Isti sunt .n. qui ꝑ crͣnẽ
⁊ sangͥnẽ seminat cõcupĩas. Qmͣuis eĩ
hẽat caro ꝓpͥũ motũ origins sue. qr ñ÷

Expanded text:
se inmergant. Munimenta ergo sunt animorum sos nos uiderint a rebus diuinis, exsuscitantur ad sollicitandos nos. ipsi sunt enim qui per carnem et sanguinem seminant concupiscentias. quamuis enim habeat caro proprium motum origi
Abbreviated transcription (Latin):
ut asserũt ad ħ nati eẽnt ut male fac̾ent
nĩq̃rerent latibła u aliqͣm legi teu̾entiã
exib̾ent s passim ea fac̾e̾nt q̃ cog̾et nat᷑a.
S cũ ind̾as ꝓcurari pccĩs ⁊̃ excogitari uͥpor¬
seut latent̾ admitti. ⁊ loca eĩ ⁊ ꝑsonas ⁊ tẽ¬
pora eligut ũ mali ꝓposti impleant uolũ¬
tatem. simuili mͦ ⁊̃ bon iuditõ qͦdam ⁊̃ bo¬
na oꝑa sua dec̾mit ut ꝓtempore ⁊ cã aucꝰ¬

Expanded text:
ut adserunt, ad hoc nati essent ut male facerent, non quaererent latibula neque aliquam legi reuerentiam exhiberent, sed passim ea facerent, quae cogeret natura. sed cum uideas procurari peccatis et excogitari ubi possint latenter admitti — et loca enim et personas et tempora eligunt, ut mali propositi impleant uoluntatem —, simili modo etiam boni iudicio quodam bona opera sua decernunt, ut pro tempore et cau
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ sunt demoniã ⁊ disꝑem hñcia uolũtatẽ
didut̃ corꝑa q̃dam uͣ admiscentia se san¬
gͥni gen̾ant ass desid̾ia. alia A cordi hoͥ ᷤ
fi̾nitatib. sicut ⁊ illam filiam ab he qmͣ
dñs curauit. ħ omnia ignorantes paga¬
in fatũ applłant cũ din̾se siñt caẽ ⁊ istq
ab ĩimicis ꝓcurent᷑ ut qͣcũq ex cã mitẽ¬
litate ꝯm̃dãt᷑ hũtia grãm qnͣdam. Ma¬
lũ a̾ fatũ eẽ si plus caloris hẽat̃ aut hu¬
moris aut si ñ sit asꝑsus gtã. s mag̃ ad
decͥm̃ta ꝑatus qͦs ĩfortimatos uocant.

Expanded text:
 daemonia, et disparem habentia voluntatem. lidunt corpora: quaedam vero admiscentia se sanguini, generant animis desideria: alia autem cordi hominis firmitatibus; sicut et illam filiam Abrahae, quam Dominus curavit . Haec omnia ignorantes Pagani, fatum appellant; cum diversae sint causae, et ista ab inimicis procurentur, ut quacumque ex calitate commendantur habentia gratiam quandam; malum autem fatum esse, si plus caloris habeat aut umoris, aut si non sit aspersus gratia, sed magis ad detrimenta paratus, quos infortunatos uocant.
Abbreviated transcription (Latin):
tas ꝙ icã÷ q̃ sensid accessus patit᷑ ⁊ reces¬
sus. ut ĩustus uidens coronan iustũse ꝙ
b credens malũ fecit cũ potuit fac̾e boũ
Nũquid potuit accãri sol qr urit. aut a¬
aqͣ. qr siti affcõs homines regoat uł pp̃¬
ea afficie̾ sol. qr reficit homine calore

Expanded text:
est, quae sensibus accessus patitur et recessus, ut iniustus uidens coronari iustum, se legem sensibus credens malum fecit, cum potuit facere bonum. numquid potest accusari sol, quia urit, aut aaqua, quia siti adfectos homines recreat, uel praemiis adficietur sol, quia reficit homines c
Abbreviated transcription (Latin):
istud de d̾o sentire nefariũ ÷. tecte
ars matheseq euitanda ⁊ fugiẽda
hͣnc .i. astucia ⁊ sũtilitas ĩuenit̃ dia¬
boli. Quia eĩ aꝑte repũgnare nõ
and auctori: t̾giu̾satõe id ag̃ ut ⁊
doiurã faciat. ⁊ hoĩem legas ĩimicũ
q̃ ducit. legi ab illo date obtẽꝑat. di¬
e nocteq studiis eiꝰ ĩsistens n ͨ aliꝙͥ
adu̾ssĩ respicit nõ dubitãs. qr potẽs¬

Expanded text:
istud de Deo sentire nefarium est; recte ars matheseos evitanda et fugienda est. Hanc enim astutia et subtilitas invenit diaboli. Quia enim aperte repugnare non audet auctori, tergiversatione id agit, ut et Deo injuriam faciat, et hominem legi inimicum um ducit, legi ab illo datae obtemperat, die noctuque studiis ejus insistens, nec aliquid adversum respicit, non dubitans quia pote
Abbreviated transcription (Latin):
animꝰ ut gub̃̾net iᵈ retmacłis legis d̾me
Ea .n. q̃ sñ ĩpulsu carnus sũ ab ĩcõ sug¬
gͥuit᷑ nõ eẽ utilia iex ostendit d̾ma ꝙͣ¬
id̾o adintorio dedit dens ut dictantẽi¬
imicũ mala qi bona respicientes legis
p̾cepta illũ ĩtelligamꝰ ee seductorẽ qr
pit escas aut potẽ ic̃scit illi calor ita
⁊ huiꝰ corpora q̃ sangͥnis fu̾ore tuũtur
uehem̃tius exardescent nͥ fũit gub¬
nata. igni .n. si deẽ esca sopr̃. animi
 duc̃e corpus. si ã dimisit illud ut
eat qͦ ułt p̾cipitabit eñ sicut eqͦ fre¬
nos us netgligentẽ sessorẽ. ⁊ qr corps
f̾uor plus exardescit agentib ĩ inuiaᷤ
ad deceptõm anime. qr nõ corpꝰ desid̾¬
ꝗt s calore suogn̾at aĩe desid̾ia d̾i m̃¬

Expanded text:
net illud retinaculis legis divinae. Ea enim quae sive impulsu carnis, sive ab inimico suggeruntur, non esse utilia lex ostendit dideo adjutorio dedit Deus, ut dictantem inimicum mala, quasi bona respicientes legis praecepta, illum intelligamus esse seductorem, quia pit escam aut potum, increscit illi calor; ita et hujusmodi corpora quae sanguinis fervore uruntur, vehementius exardescent, nisi fuerint gubernata. Igni enim si deest esca, sopitur. Animi est ducere corpus. Si autem dimiserit illud ut eat quo vult, praecipitabit ipsum, sicut equus furiosus negligentem sessorem. Et quia corporis fervor plus exardescit, agentibus inimicis ad deceptionem animae; quia non corpus desiderat, sed calore suo generat animae desideria; Dei
Abbreviated transcription (Latin):
qluid eĩ ĩquitĩt fi̾ nõ posse qͣm ut sỹd̾a
tec̾tas sͥ impleant cõs ⁊ n reuocari
neq ad aᵈ impelli possũt s semel
statuta s̾uant officia. ħ matheͣticoꝵ
asseñatõ ÷ ut dicant fata ĩmutari ñ
dũt statusse tociꝰ mũdi rõm ⁊ mĩsts

Expanded text:
Aliud enim inquiunt fieri non posse, quam ut sidera decretas sibi impleant causas: et neque revocari, neque ad aliud impelli possunt, sed semel statuta servant officia. Haec mathematicorum asseveratio est, ut dicant fata immutari non dicunt statuisse totius mundi rationem, et
Abbreviated transcription (Latin):
młres uiroꝵ suos dimtc̃e neqͥbat̃ accep¬
ta & potestate ceput̃ fac̾e ꝙ pͥus fac̾e
nõ pot̾ant. ceꝑunt .n. cotidie licent̾ niroͦ
suos diuntt̾e. uͥ latuit facũ tantis d ꝑib
timore credo leg̃ occłtabat se. Illud ã ꝙͦ

Expanded text:
ros suos dimittere nequibant accepta autem potestate coeperunt facere quod prius facere non poterant; coeperunt enim cottidie licenter uiros suos dimittere. ubi latuit fatum tantis temporibus? timore, credo, legis occultabat se. . Illud aute
Abbreviated transcription (Latin):
Puer mens iacet in domo ꝑ alititꝰ
cui uidetur repugnare quod ait la¬
cas. Et cum audiss de ih̾u: misit
ad eum seniores indeoꝵ rogans eñ
ut ueniret et saluaret filium suũ.
at illi cum uenissent ad ihm. rogãs
enni sollicite dicentes. quia dignꝰ
est ut hoc illi pͥstes. Diligit enim gẽ

Expanded text:
puer meus iacet in domo paralyticus. puer meus iacet in domo paralyticus. cui uidetur repugnare quod ait Lucas: et cum audisset de Iesu, misit ad eum seniores Iudaeorum rogans eum, ut ueniret et saluaret seruum eius. at illi cum uenissent ad Iesum, rogabant eum sollicite dicentes ei: quia dignus est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
et c̃. usq ad illuum locum ubi ait.
et sanatus est puer ex illa lora. lyc
de po pu̾o centurionis eciam lucas
ꝯmemorat. non sicut iste post lex¬
sum mundatum quem ille postea
recordatꝰ ꝯmemorauit. S post fi¬
nem illius ꝓlixioris ẏmonis quod
lra comungit. Cum autẽ comples¬
set ommia ubasua in aures plebis ĩ¬
crauuit capharnaum. Centurioĩs a
cuiusdam ẜnus małe hñs erat mori¬
tutus qui illi erat p̾ciosiis. et cetera
us incimi locum quo sanatꝰ est. hic
intlłnd̾ est cumimpless quid̃ ominia
u̾ba sua in aures plebis intrasse xp̃m
capħarnaum. ħ est ꝯuia non ante ꝙͣ
hec u̾ba terminass intrauit. S non
cẽ expͥssumm post qnͣtum temꝑis in¬
interualo leꝓsuis ille mundatꝰ est
quem loco suo mathens int̾ponit. ip̃e
autem postea recordat᷑. Iam ergo
uideanius ittrimisibi de lic ẜuo cen¬
turionis maths lutasq ꝯsenciant.
Matheus enim dicit. Accesfit ad
eum centurio rogans eum ⁊ dicõs

Expanded text:
etera, usque ad eum locum ubi ait, Et sanatus est puer ex illa hora . Hoc de puero Centurionis etiam Lucas commemorat: non, sicut iste, post leprosum mundatum, quem ille postea recordatus commemoravit, sed post finem illius prolixioris sermonis, quod ita conjungit: Cum autem implesset omnia verba sua in aures plebis, intravit Capharnaum: Centurionis autem cuiusdam seruus male habens erat moriturus, qui illi erat pretiosus, et cetera usque in eum locum, quo sanatus est. hic intellegendum est, cum implesset quidem omnia uerba sua in aures plebis, intrasse Christum Capharnaum, hoc est, quia non, antequam haec uerba terminasset, intrauit, sed non esse expressum, post quantum temporis ininteruallo leprosus ille mundatus est, quem loco suo Mattheus interponit, iste autem postea recordatur. Iam ergo uideamus, utrum sibi de hoc seruo centurionis Mattheus Lucasque consentiant Mattheus enim dicit: accessit ad eum centurio rogans eum et dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
ait. S nimini nouũ in utres no¬
uos mictunt. et ambo conẜuãt
Hic matħs non expressit in anꝰ
domo discumbebat iłt cum pb¬
licanis. ⁊ pcc̃orib. Unde posset
uideri non hoc ex ordine sb̾iuxisse¬
d quod alio temꝑe fcm̃ est recoi¬
datus int᷑posuisse. nͥ martus i lu¬
tas qui ħ omino similit̾ uartũ¬
inanfestarent in domo leui. di
est mathi discubuisse ih̾m ⁊ dẽ
illa omnia que sequitur. Itadui
martus hc idem dicit eũ dẽ opduie
eruans. Et fc̃m est discumbe̾t
in domo illuis. multi pub lica¬
i et pcc̃ores simul discumbe¬
bant cum ih̾u. cum ergo dicit
in domo illuis: expͥmit utiq il¬
lum de quo suꝑins loquebat᷑ .i.
leui. sic ⁊ lucas cum dixiss. ait
et fecit ei conuiuiũ magnũ leui
in domo sua. et erat turba młta
publicanoꝵ. ⁊ alioꝵ qui cũ illis

Expanded text:
ait: sed uinum nouum in utres nouos mittunt et ambo conseruantur. hic Mattheus non expressit, in cuius domo discumbebat Iesus cum publicanis et peccatoribus. unde posset uideri non hoc ex ordine subiunxisse, sed quod alio tempore factum est recordatus interposuisse, nisi Marcus et Lucas, qui hoc omnino similiter narmanifestarent in domo Levi, hoc est Matthaei, discubuisse Jesum, et dicta illa omnia quae sequuntur. Ita enim Marcus hoc idem dicit, eumdem ordinem servans: Et factum est, cum accumberet in domo illius, multi publicani et peccatores simul discumbebant cum Jesu . Cum ergo dicit, in domo illius; exprimit utique illum, de quo superius loquebatur, id est Levi. Sic et Lucas cum dixisset, AitEt fecit ei convivium magnum Levi in domo sua; et erat turba multa publicanorum et al
Abbreviated transcription (Latin):
uidit hominem sedentem inthe¬
loneo mathm nomine. et ait
illi. Sequere me. et surgens se¬
cutus est eum. Hoc et marchus
ita narrat. eundẽ eciam ip̃e or¬
dinem tenens post illiuis ꝑ aliti¬
ci sanitatem. Et egressus est
inquit ad mare. ominsq tur ba
ueniebat ad eum. et docebat eoᷤ.
et cum p̾t̾iret. uidit leui alpheun
sedentem ad theloneũ. ⁊ ait illi.
sequere me. et surgens secutus ẽ
eum. Nichil hic repugnat.
Ip̃e est enim matħs. qui ⁊ leui. lu¬
cas eciam post eundem ꝑaliticũ
sanatũ ita sbͥiungit. Et post hx
exiit ⁊ iudit publicanũ nomĩe
lemi sedentem in theloneum. ⁊ ait
illi. Sequere me. et relictis om̃ib
surgens secutus eram. hinc autẽ
ꝓbabilius uidetur ꝙ hec p̃tͥmissa
plurimis discipulis electos quos
et apłos nominauit. Sequitut
itaq matheꝰ ⁊ dicit. et fc̃ est¬
Oiscuso. Discumbente eo in domo
ecce multi pubłicani et pcc̃ores

Expanded text:
tem in telonio, Matthaeum nomine, et ait illi, Sequere me: et surgens secutus est eum . Hoc Marcus ita narrat, eumdem etiam ipse ordinem tenens post illius paralytici sanitatem: Et egressus est, inquit, ad mare, omnisque turba veniebat ad eum, et docebat eos. Et cum praeteriret, vidit Levi Alphaei sedentem ad telonium et ait illi: sequere me. et surgens secutus est eum. nihil hic repugnat; ipse est enim Mattheus qui et Leui. Lucas etiam hoc post eundem paralyticum sanatum ita subiungit: et post haec exiit et uidit publicanum nomine Leui sedentem ad telonium et ait illi: sequere me. et relictis omnibus surgens secutus est eum. hinc autem probabilius uidetur, quod haec praetermissa plurimis discipulis electos, quos et apostolos nominauit. Sequitur itaque Mattheus et dicit: et factum est discumbente eo in domo, ecce multi publicani et pec
Abbreviated transcription (Latin):
ti eius temu̾t. magis tam̃tagit
illum dñm qm ille turbe a qubi
pͥmebat᷑. ut .n. ħ quo magis ced¬
dit eo magis tetigit dñm: itaet
centurio quo mag̾ credidit eoma¬
gis accessit ad dñm. Iam cet̾a m
hec capitulo que alt̾ dicit et abrer
p̾t̾mittit suꝑ fluo ꝑtractant᷑ cimi¬

Expanded text:
ti ejus tenuerit, magis tamen tetigit Dominum, quam illae turbae a quibus premebatur . Ut enim haec quo magis credidit, eo magis tetigit Dominum; ita et Centurio quo magis credidit, eo magis accessit ad Dominum. Jam caetera in hoc capitulo quae alter dicit, et alter praetermittit, superfluo pertractant
Abbreviated transcription (Latin):
ns c homini nenat in mentẽ nõeat
u̾ibile est ꝙ uinisquis eũngelis¬
fnun co se ordine credidit debunsse
narrtare quo noluiss deus ea ip̃aq̃
natabat eius recordatiomi suger̾e
In cis dinntaxat reb quaꝵ ordo
siut ille siue ille sit. nicħ minuit
aute ueritatiq eimnͣgelice. Cur aũt
h̃is diuidens ꝓpͥa nnicuiq ꝓut ult.
in tanto auctoritotis culmine collo¬
cndos in recolendo que scrib̾ent sñ
dubio gubͥuans et regens alium sic
Alium u̾osit. narrõnem suam ordĩa¬
re ꝓuisit. quisq pia diligencia q̃¬
hoc tamẽ non est huius oꝑis mu¬

Expanded text:
at in mentem, non est obabile est quod unusquisque euangelistarum eo se ordine credidit debuisse narrare, quo uoluisset deus ea ipsa quae narrabat eius recordationi suggerere in eis dumtaxat rebus, quarum ordo, siue ille siue ille sit, nihil minuit auctoritati ueritatique euangelicae. Cur auts dividens propria unicuique prout vult , in tanto auctoritatis culmine collocandos, in recolendo quae scriberent sine dubio gubernans et regens, alium sic, alium vero sic narrationem suam ordinare permiserit, quisquis pia diligentia quHoc tamen non est hu
Abbreviated transcription (Latin):
nũ eent ⁊ consensione ñ eẽnt.
ño simime unũ eẽnt. Si uero
nature dispares ẽẽnt unũ nõ
ẽẽnt. Hii gͦ tres qui unũ sunt
pp̃ in effabilem ꝯinccõne dei¬
tatis qua ineffabiłt copulant᷑
umis deus est. Porro autẽ xp̃c
cũ homo diuinitati eiꝰ accessit.
Qd̃ si inuna ꝑsona absurdis¬
sime dr᷑ qr pars rei ullius esse
ñõ potest deus. qnͣtomagis ꝓs
tͥnitatis eẽ nõ potest. qͥtim̃q
unꝰ intrib: Deinde ubi att apꝰ
qui ad heret domino inꝰ sp̃t est.
em̃ hoc dicimꝰ. quid aliud dr̃ẽ
deprehendimur. nͥ ꝙ angeat᷑
adherente homine ⁊ recedente
minuat᷑ Intͥnitate gͥ que dẽ¬

Expanded text:
consensione non essent, non summe unum essent: si vero natura dispares essent, unum non essent. Hi ergo tres, qui unum sunt propter ineffabilem conjunctionem deitatis, qua ineffabiliter copulantur, unus Deus est. Porro autem Christus cum homo divinitati ejus accessit. Quod si in una persona absurdissime dicitur, quia pars rei ullius esse non potest Deus; quanto magis pars Trinitatis esse non potest, quicumque unus in tribus? Deinde ubi ait Apostolus, Qui adhaeret Domim hoc dicimus, quid aliud dicere deprehendimur, nisi quod augeatur adhaerente homine, et recedente minuatur? In Trinitate igitur
Abbreviated transcription (Latin):
spetie columbe nec informa
homĩs. nec aliqnͣcdo uertit se
informas. s nec aliqnͣdo uer¬
atur de quo scriptum est. Ego
sum qui sum ⁊ non sum imi¬
filuis sane dei informa consti¬
tutus iam ut ip̃e ꝓtulisti for¬
mam accepit. seru quoda
non pr̃. sp̃c eque sanctus s¬
cepit spetiem columbe qm̃
non suscepit p̃r. Scito ergo
nquis qr uinus est inuisibłis.
uiuus etiam incaꝑabilis atz¬
psses cogitare quid dtes. ho
lemm qui legis inscriptu¬
il sanctis. Ego sum qui sum
non sum imitatus. Et cum
nerba ista sint non prĩs soliꝰ.
siplus trmitatis que uinis
st deus. tu ea que ꝑam tm̃¬
lem credis unigenitu per
s facta sunt omnia. Muta¬
lem gredis eum de quo dicit
cunͣgłm. Inprincipio erat uer¬
um ⁊ u̾bum erat aꝑud d̾m
deus erat uerbum. ⁊ omma
ꝑ ipm facta sunt. Mutabilem
rredis quid iam dicam de sꝑi
itiq non crederes si formã
sccu a forma dei ee suscep¬
cam non formam di infor¬
nam serui ẽẽ mutatam tnͣ¬
qmͣ catholins crederes ⁊ iusi¬

Expanded text:
specie columbae, nec in forma hominis; nec aliquando vertit se in formas, sed nec aliquando vertetur: de quo scriptum est, Ego sum qui sum, et non sum mulius sane in forma Dei constitutus jam, ut ipse protulisti, formam servi accepit, quod non Pater: Spiritus aeque sanctus suscepit speciem columbae, quam non suscepit Pater. Scito ergo, quia unus est invisibilis, unus etiam incapabilis atposses cogitare quid diceres? Homo es enim, qui legis in Scripturis sanctis, Ego sum qui sum, et non sum mutatus . Et cum verba ista sint, non Patris solius, sed ipsius Trinitatis, quae unus est Deus; tu ea Patri tantumlem credis! Unigenitum per quem facta sunt omnia mutabilem credis: eum de quo dicit Evangelium, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; et, Omnia per ipsum facta sunt , mutabilem credis! Quid jam dicam de Spirutique non crederes, si formam servi a forma Dei esse susceptam, non formam Dei in formam servi esse mutatam, tanquam catholicus crederes; et visib
Abbreviated transcription (Latin):
ponsione nominat xp̃m̃. Nam
sis indeus quomodo a me brbe
sio carnalis est. carnalib em
datus fuerat locus t̾remis ut
postea qmͣ locutus est sexta mu¬
lieris responsio xp̃m fatetur o̾r¬

Expanded text:
ponsione nominat Christum. Psis Judaeus, quomodo a me bibere sio carnalis est; carnalibus enim datus fuerat locus terrenus, uposteaquam locutus est, sexta mulieris responsio Christum fatetur omn
Abbreviated transcription (Latin):
ertor iste tanqm adult̾ expelli¬
tur. dicit enĩ ei ih̾c. Ego sumqͥ
tecũ loquor. Qͦ audito illa no
respondit s statim sua yͥdriaie
tenebrosa ꝓfuuditate anꝰyma¬
giñe putens gerit. hoc est de terre¬
na comu̾sacone hauriunt uolup¬
tatẽ qmͣ p̾cepta it̾m in eiꝰ appeti¬
tũ l̃ardescunt sicut de aqua illa
qui biberit inquit siciet it̾m¬
ciaret. ⁊ relicta ydria cupiditatẽ
scłarem se reliquisse mõstraret.
non solum corde credens adiusti¬
ciam. s ⁊ ad salutẽ ora confes¬
sum ⁊ p̾dicatura qd̃ credidit.

Expanded text:
error iste tanquam adulter expellitur. Dicit enim ei Jesus: Ego sum qui tecum loquor. Quo audito illa non respondit, sed statim relicta hydria tenebrosa profunditate, cujus imaginem puteus gerit, hoc est, de terrena conversatione hauriunt voluptatem: qua percepta iterum in ejus appetitum inardescant, sicut de aqua illa qui biberit, inquit, sitiet ittiaret, et relicta hydria cupiditatem saecularem se reliquisse monstraret; non solum corde credens ad justitiam, sed etiam ad salutem ore confessura et praedicatura quod credidit
Abbreviated transcription (Latin):
cie presens esto. est eniu aĩe
quasi maritus quodammͦ sp̃c
homĩs qui animalẽ affectõem
tanqm coniugem regit. non
ille sp̃c sanctꝰ qui cũ pr̃e ⁊ filio
ĩ cõmutabił manet. ⁊ dignuis
aĩs ĩ cõmutabiłr datur. s sp̃c¬

Expanded text:
tiae praesens esto. Est enim animae quasi maritus quodam modo spiritus hominis, qui animalem affectionem tanquam conjugem regit. Non ille Spiritus sanctus, qui cum Patre et Filio incommutabilis manet, et dignis animis incommutabiliter datur: sed sp
Abbreviated transcription (Latin):
li error tanqmͣ ab sente ĩtellec¬
tu mamma dominat᷑ adultor
est: Uoca g ͦ inquid uirum tu
loquor tibi ut spũalem aqmͣ
possis acciꝑe. et cum illa dret
non hẽo uirum. bñ inquid
dixisti. Quinq emĩ uiros hui¬
pͥma etate rerum erunt. ⁊ nũc
li pocuis dominatur qui inte
adult̾ma contaminatõe corr̃¬
pit. Et fortasse ut intelligen¬

Expanded text:
li error, tanquam absente intellectu, in anima dominatur, adulter est. Voca ergo, inquit, virum tuloquor tibi, ut spiritualem possis accipere aquam. Et eum illa diceret, Non habeo virum; Bene, inquit, dixisti: quinque enim viros habuiprima aetate rexerunt, et nunc, li potius dominatur, qui te adulterina - contaminatione corrumpit. Et fortasse ut intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
culi uanus suꝑsticonib subuir¬
gan post temꝑa illa .u.carna¬
liũ sensuũ quib prima etas
bat. itaq illi dominꝰ dicit. ui¬
dens eam ẽẽ carnalem .i. carna¬
lit̾ sapere. Inde uoca iirum

Expanded text:
culi vanis superstitionibus subjugati, post tempora illa quinque carnalium sensuum, quibus prima aetas,bat. Itaque illi Dominus dicit, videns eam esse carnalem, id est, carnaliter sapere: Vade, voca virum
Abbreviated transcription (Latin):
et qui eani u̾am existimat: fallit᷑. uͭ ex
ea p̃t existere bona uita. qr ex amore
suo quis uiuit uł bñ uł male. uos
autem si sp̃uasatq intelligibił boĩ ca¬
ritate ac noncorꝑalium fantasmatũ cu¬
piditate arderis. ut ato dicam. qd̾ de uob¬
notissiuũ est. sołem cor istim coꝑe¬
um non ꝓdĩna sb̾a. S ꝓ sapientie¬

Expanded text:
et qui eam ueram existimat, fallitur; nec ex et qui eam ueram existimat, fallitur; nec ex ea potest existere bona uita, quia ex amore suo quisque uiuit uel bene uel male. uos autem si spiritalis atque intellegibilis boni caritate, ac non corporalium phantasmatum cupiditate arderetis, ut cito dicam, quod de uobnotissimum est, solem istum corporeum non pro diuina s
Abbreviated transcription (Latin):
manducare scĩs dedit. S qr uł mandu¬
cauit quos anhesar. uł mauducatꝰ est
a quib hanelaret᷑ incelum. nec illi drẽt.¬
dũe. qñ te uid imus esurientem. ⁊ dedimꝰ
tibi mauducate. S drẽnt. qñte uidinᷤ
esurientem ⁊ manducasti nos. quibille
non snd̾et. oed uni ex minimis meis
dedistis m̃ dedistis q cum unus ex mi¬
nimnis meis uos manducaũ: ego uos
⁊ docentes ⁊ẜm hec iuentes audetis uos
dr̃e eungłica p̃cepta seruare. ⁊ catholice
ecc̃e derogare. in qua sunt tam multi ⁊¬
pusilli cum magnis quos utrosq dñs be¬
uedicit. ꝓsuis gradib eungłica manda¬
ta seruantes. ⁊ eũngłica ꝓmissa sꝑaĩtes.
q ur̃m ocł̾m maliuolus error in solam
pileam nr̃e segenis ducit. Nam ⁊ tri¬
ticum ibi cito uideretis si ⁊ ẽe uelletis.
In uob̾a ⁊ qui manichei fc̃ĩ sunt mali st̾.
et qui ficti non st̃: uani st̾. Ibi .n. fides ip̃a
ficta est. ⁊ qui ea simłate utitur: fallit

Expanded text:
manducare sanctis dedit, sed quia uel mandumanducare sanctis dedit, sed quia uel manducauit, quos anhelaret. uel manducatus est, a quibus anhelaretur in caelum. nec illi dquando te uidimus esurientem, et dedimus tibi manducare? sed dicerent: quando te uidimus esurientem, et manducasti nos? quibus ille non responderet: cum uni ex minimis meis dedistis, mihi dedistis, sed: cum unus ex minimis meis uos manducauit, ego uos t docentes et secundum haec uiuentes audetis uos et dicere euangelica praecepta seruare et catholicae ecclesiae derogare, in qua sunt tam multi pusilli cum magnis, quos utrosque dominus benedicit pro suis gradibus euangelica mandata seruantes et euangelica promissa sperantes. sed uestrum oculum maleuolus error in solam paleam nostrae segetis ducit; nam et triticum ibi cito uideretis, si et esse uelletis. in uobis autem et qui Manichaei ficti sunt, mali sunt; et qui ficti non sunt, uani sunt. ubi enim fides ipsa ficta est, et qui ea simulate utitur, fallit
Abbreviated transcription (Latin):
non tm̃ qui modicum uiui thymotħo
dedit p̃pstomatũ ⁊ freq̃ntes infirmituteᷤᷤ
eius. S ⁊̃ qui saulori atq forciori cali¬
cem a que frigide porrex̾it tm̃ in noie
discipuli sicut ibi sequit᷑ nõ ꝑdet mer¬
cedemsuam. Quid aũt falltts audi¬
tores ur̃os qui cum suis uyorib ⁊ filiis ⁊
famliis ⁊ domib ⁊ agris uob̾ su̾ũt dñtes¬
illis si quisqͥs ista om̃ia non dimisit: ñ
accipiet enũgłm. s⁊ qr eis non resurret¬
tionem. S reuolutionem adistam mor¬
talitatem ꝓmictitis. nt rursus nascant᷑.
et inepta ⁊ sacrilega qm̃ uos uiuitis. qũ
ualde laudamini. aut si młioris m̾iti st̃.¬
et in melones ⁊ cucum̾es. uł in alios aliqͦs
cibos ueniant quos uos mauducaturies¬
tis ut ur̃is ructatib cito purgent᷑ m̃ito eoᷤ
a mandatis eungłicis alienatis. s ⁊ uos
ip̃os tałia scientes atq suadentes maxi¬
me inde seꝑare debetis. Si .ni. ħ uanitas
menta quisqm̃ recipiet᷑ in regnũ di qr

Expanded text:
modicum uini Timotheo dederit propter stomachum et frequentes infirmitates eius. sed etiam qui saniori atque fortiori calicem aquae J'rigidae porrexerit tantum in nomine discipuli, sicut ibi sequitur non perdet mercedem suam. Quid autem fallitis auditores uestros, qui cum suis uxoribus et filiis et familiis et domibus et agris uobis seruiunt, si quisquis ista omnia non dimiserit, non accipiet euangelium? sed quia eis non resurrectionem, sed reuolutionem ad istam mortalitatem promittitis, ut rursus nascantur et inepta et sacrilega, quam uos uiuitis, quando ualde laudamini; aut si melioris meriti sunt, in melones et cucumeres uel in aliquos alios cibos ueniant, quos uos manducaturi estis, ut uestris ructatibus cito purgentur: merito eos a mandatis euangelicis alienatis; sed et uos ipsos talia sentientes atque suadentes maxime inde separare debetis. si enim haec uanitas menta quisquam recipietur in regnum dei, quia
Abbreviated transcription (Latin):
rium. qualib etiam idem apłus dicit.
paulo pꝰ dicit. Scłaria gͥ iudicia si hũe¬
ritis eos qui contemptibiles sunt ĩ ecc̃a
hos collocate. Neq .n. illi soli qui ut sĩt
ꝑfc̃i uendunt uł dimittunt omĩa sua ⁊
caritatis sb̃ iungitur ⁊ quedam stipendi¬
aria multitudo. cui dicetur infine. esu
tam disigenti ⁊ sollicita cura compõit apꝰ
ros diligere uxores suas. filios obtẽpate
Siquis non tulerit crucem suam. ⁊ secu¬
tus me fu̾it. non potest ẽẽ meus disci¬
pulus. exhortaus inf̾iores ad ꝑfc̃ionẽ
ibi. statim ⁊ istos consolatus est diceris.
Qͥ recipit iustum in nomĩe iusti: mer¬
cedem iusti accipiet. ⁊ qui recipit ꝓphͣm¬

Expanded text:
rium . Qualibus etiam idem apostolus dicpaulo post dicit: Saecularia igitur judicia si habueritis, eos qui contemptibiles sunt in Ecclesia, hos collocate . Neque enim illi soli, qui ut sint perfecti, vendunt vel dimittunt omnia sua, et charitatis subjungitur etiam quaedam stipendiaria multitudo, cui dicetur in fine: Esutam diligenti et sollicita cura componit Aposros diligere uxores suas; filios obtemperare Si quis non tulerit crucem suam, et secutus me fuerit, non potest esse discipulus meus, exhortans firmiores ad perfectionem; ibi statim et istos consolatus est dicens, Qui receperit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet: et qui receperit p
Abbreviated transcription (Latin):
lnt intercedentib in t̾cedentib le¬
inissima pena. Sitñ ilła pena dñda ẽ
i insulam religatus est ꝙ sua sponte
coridie seru dei faciunt se a turbulẽto
sepmi ppsoꝵ remou̾e cupientes. ⁊ uñ
publita t̾renoꝵ p̾ncipum uota ꝑ in¬
dulgenciam solent relaxare dãpna¬
uꝰ. demiq non multo post inde om̃s
edem sollempni sorte dimissist̾. fa¬
cnini gͦ illos illos fidem temuisse ue¬
noiem iustioremq uitam qui ꝓ ea
multo qmͣ nos a trociora sustinere
meruerunt. aut dissinite uos iactare

Expanded text:
ntibus leuissima poena, si tamen illa poena dicenda est, in insulam relegatus est: quod sua sponte cotidie serui dei faciunt se a turbulento strepitu populorum remouere cupientes, et unde publica terrenorum principum uota per indulgentiam solent relaxare damnatos. denique non multo post inde omnes eadem sollemni sorte dimissi sunt. fatemini ergo illos fidem tenuisse ueriorem iustioremque uitam, qui pro ea multo quam uos atrociora sustinere meruerunt, aut desinite uos inde
Abbreviated transcription (Latin):
p̃m dm̃ gentis adu̾se tumltu ꝑ t̾ritũ
meubͣ sua misisse crucianda. nec pꝰ ea
tota purganda uidetis qmͣ sitis alieni
qui credunt in eim. at .ii. dixit pe¬
ito confitenti eum filiũ dei. Reatꝰ ẽs
simon bariona. numꝙͣ id eo nicħ ꝓ¬
misit ois qui in eũ fil̃iũ hoĩs crdent.
cum idem ip̃e sit. ⁊ filius honr̃is. ⁊ filiꝰ

Expanded text:
ipsum deum gentis aduersae tumultu perterritum membra sua misisse crucianda nec postea tota purganda docetis, uidetis, quam sitis alieni qui credunt in eum. at enim dixit Petro confitenti eum filium dei: beatus es, Simon Bariona. numquid ideo nihil promisit eis, qui in eum filium hominis crederent, cum idem ipse sit et filius dei
Abbreviated transcription (Latin):
istaꝵ paciamim in ur̃is libris ⁊̃ actu
atq etiam diligenter adu̾tite. Qmͣ
multi autẽ in ur̃a ꝯmunione u̾acit̾
faciunt ista sblimiora p̾cepta enͣngłi¬
e de quoꝵ sp̃e fallitis imꝑitos qui
nꝰ qmͣ multi ieiunis uł crebris uł coti¬
danis. uł ⁊̃ incredibilit̃ ꝯtinuatis corꝰ
senuituti sb̾iciunt qnͣi młte fr̃ne ꝯg̾¬

Expanded text:
in uestris libris etiam atque etiam diligenter aduertite. Quam multi autem in nostra communione ueraciter faciunt ista sublimiora praecepta euangelica, de quorum specie fallitis inperitos! quam res, quam multi ieiuniis uel crebris uel cotidianis uel etiam incredibiliter continuatis corpus seruituti subicientes! quam multae frate
Abbreviated transcription (Latin):
in euni non ꝑeat. S hãt uicam et̾nã.
Q miltis amplius. credite gͦ infilium
ẽ filius dei qui pot̃ dade uitã et̾nã. qr
ip̃e est dens uerus. ⁊ ur ⁊ et̾na. Sicut
ip̃e iohes ait in epła sua. ubi ⁊̃ dicit an

Expanded text:
in eum non pereat, sed habeat vitam aeternam . Quid vultis amplius? Credite ergo in filium est et Filius Dei qui potest dare vitam aeternam; quia ipse est verus Deus et vita aeterna, sicut idem Joannes ait in Epistola sua. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
bitur: aũo esurientem ⁊ sicientẽ iusti¬
ciam qr faustus in scriptis suis non
addidit credo ne sibi deẽẽ uid̾t᷑ sieĩ
se ad huc esurire. ac sitire fat̾et᷑. S
qmͣ iusticiam isti esuriunt. ⁊ siciũt
quib ꝑfc̃a iusticia erit dampnatis
ingłobo suis fr̃ib qui nicħ suo ui¬
cio peccau̾ut. S hostisi cabe quo eas
pr̃ misit in expiabilit̾ infecti Et ile
ins trihumphare quomĩo ꝑsecuciões
eͣt odia sustinetis ꝑẽ iusticiam quib
het sacrilegia p̾dicare. ⁊ ꝑsuade̾ iustiã¬

Expanded text:
bitur? quomodo esurientem et sitientem iustibitur? quomodo esurientem et sitientem iustitiam, quam Faustus in scriptis suis non addidit, credo, ne sibi deesse uideretur, si eam se adhuc esurire ac sitire fateretur? sed quam iustitiam isti esuriunt et sitiunt quibus perfecta iustitia erit damnatis in globo fratribus, qui nihil suo uitio peccauerunt, sed hostili tabe, quo eos pater misit, inexpiabiliter infecti sunt, insuper triumphare? Quomodo persecutiones et odia sustinetis propter iustitiam, quibus haec sacrilegia praedicare et persuadere iusti
Abbreviated transcription (Latin):
nem ⁊ odia sustiuentem ꝑp̃ iusticiam
et dubitas utrũ accipiam eungłm.
Si hec eẽt iustũ esse iustificare se ip̃m
u̾bͥ suis uolass in celum homo iste cũ
hoc loqueretur. S ego in delicias fasti
non inuehor notas omnib auditori¬
b manicheoꝵ. ⁊ eis maxime qui st̃
rome calem ꝓpono manicheũ qualẽ
constancius requirebat. cum ilła p̃¬
cepta exigebat impleri. non qͣlem
indere nolebat. ⁊ illum tñ quo modo
in deo pauꝑem sp̃u qui tam suꝑb e
aĩa ut aĩam suam dm̃ credat. nactp¬
tiuus erubestat: Qũo mitẽ qͥ tante
auͣcti eunͣgłice mauult insultare qͣ
credẽ qũo pacificũ qui naturam ip̃ĩ
dĩnam qua deus est quicꝙͥ est solꝰ
uerus est ꝑpetuam pacem hĩs poti¬
isse nonputat quomodo puro co¬
de inquo tumultuantur. tam sae¬
lega. ⁊ tam multa figmenta qͦnͥ
lugentem uisi dm̃i captum ⁊ ligu
donec soluatur ⁊ euadat. ey quadã
tñ ꝑte decurtatus que in globo tene¬
brarum a pr̃e ligabitur. ⁊ non luge¬

Expanded text:
nes et odia sustinentem propter iustitiam et dubitas, utrum accipiam euangelium? si hoc esset iustum esse, iustificare se ipsum, uerbis suis uolasset in caelum homo iste, cum haec loqueretur. sed ego in delicias Fausti non inuehor notas omnibus auditoribus Manichaeorum et eis maxime, qui sunt Romae: talem propono Manichaeum, qualem Constantius requirebat, cum illa pcepta exigebat inpleri, non qualem uideri nolebat. et illum tamen quomodo uideo pauperem spiritu, qui tam superbus est, ut animam suam deum credat nec captiuus erubescat? quomodo mitem, qui tantae auctoritati euangelicae mauult insultare quam credere ? quomodo pacificum, qui naturam ipsam diuinam, qua deus est quicquid est, qui solus uere est, perpetuam pacem habere potuisse non putat? quomodo puro corde, in quo tumultuantur tam sacrilega et tam multa figmenta ? quomodo lugentem, nisi deum captum et ligatum, donec soluatur et euadat ex quadam tamen parte decurtatus, quae in globo tenebrarum a patre ligabitur et non luge
Abbreviated transcription (Latin):
domum pris sui homĩs ꝑ auꝑis miloui
morib non uultis. saltem de lr̃is ur̃is.
pugnare indeatur. S ne in homines poꝰ
non ĩpłentes ea que sibi p̾cipiut᷑ ꝙ ĩ
ipãm sectam uanissimi erroris me ista
drẽ quisqm̃ repreheudat. hoc dico talia
sunt ip̃a p̃cepta manichei. ut si ea ñ fa¬
ciatis deceptores. si autẽ faciatis decep
bam non euellatis. ne homicidiũ ꝑpetre¬
tis. qui discipulos suos ꝑ segetem tnͣse¬
untes ⁊ esuriantes uolłere spicas salło ñ
ꝓhibuit. unde conuinc̾et ⁊ p̾sentes iu¬
deos ⁊ futuros manicheos illos. qr sabbo
fiebat illos. quia fiebat. S plane ma¬
nicheus p̾cepit ut ociosis manib ur̃is
de homicidiis uiuatis alienis. Et illa
quidꝰ fla st̃ hoĩcidia. s ur̃a st̃ u̾a. cũ tali
demonioꝵ doctrinam misas aĩas truci¬
datis. In est tñ ille heretieus cyfus intol

Expanded text:
domum patris sui hominis pauperis Mileuitdomum patris sui hominis pauperis Mileuitmoribus non uultis, saltem de litteris uestris, npugnare uideatur. Sed ne in homines potius non inplentes ea, quae sibi praecipiuntur, quam in ipsam sectam uanissimi erroris me ista dicere quisquam reprehendat, hoc dico: talia sunt ipsa praecepta Manichaei, ut si ea non faciatis, deceptores, si autem faciatis, deceptbam non euellatis, ne homicidium perpetretis, qui discipulos suos per segetem transeuntes et esurientes uellere spicas sabbato non prohibuit, unde conuinceret et praesentes ludaeos et futuros Manichaeos: illos, quia sabbato fiebat, illos, quia fiebat. sed plane Manichaeus praecepit, ut otiosis manibus uestris de homicidiis uiuatis alienis. et illa quidem falsa sunt homicidia, sed uestra sunt uera, cum tali daemoniorum doctrina miseras animas trucidatis. In
Abbreviated transcription (Latin):
uultis quis non in uob̾ caueat fli̾ta¬
cem. ut inhiis quo mandatis q̃ uos
impłe dicitis non sit nsi soła Ełꝯ silła.
Quippe cum ausussit faustus dr̃e
ꝙ es in zonis non portetis. nisi forte
ideo u̾m dixit. qr non es in ⁊ onis. s¬
rep̾hend̾ent᷑ ista in uob̾. uͥ quia ꝓfite¬
mini aᵈ. ⁊ alr̾ uiuitis. Ad huc in reb
hũanis est ille constaneius mͦ iã fr̃nr̃¬
catholicus x̾ amis. qui młtos ur̃m tome
in domũ suam ꝯg̾gau̾at pp̃ implenda
p̾cepta manichei. satis quid̃ uana ⁊ ĩep¬
ta. s tũ que magna existimatis. Qtͥb
cum nr̃a infinitas ced̾et disꝑsi estis qͥs
in uiam suam. unde illi qui in eis per¬
durare uoluerunt. a nm̃ societate scis¬
ma fecerinit. ⁊ qr in matlis dormiunt:
mactaril appellantur a quoꝵ fiͣtis son¬
ge dissimiles fuerunt ꝑlume fausti ⁊
capͥne lodices qua deliciarum fiueñ ñ
non solum mactarios fastidiebat. S ⁊̃

Expanded text:
vultis, quis non in vobis caveat falsitavultis, quis non in vobis caveat falsitatem, ut in his quoque mandatis quae vos implere dicitis, non sit nisi sola fallacia? Quippe cum ausus sit Faustus dicere quod aes in zonis non portetis: nisi forte ideo verum dixit, quia non aes in zonis, sreprehenderentur ista in vobis, nisi quia profitemini aliud, et aliter vivitis. Adhuc in rebus humanis est ille Constantius, modo jam frcatholicus christianus, qui multos uestrum Romae in domum suam congregauerat propter inplenda praecepta Manichaei, satis quidem uana et inepta, sed tamen quae magna existimatis: quibus cum uestra infirmitas cederet, dispersi estis quisque in uiam suam. unde illi, qui in eis perdurare uoluerunt, a uestra societate schisma fecerunt, et quia in mattis dormiunt, Mattarii appellantur; a quorum stratis longe dissimiles fuerunt plumae Fausti et caprinae lodices, qua deliciarum adfluentia non solum Mattarios fastidiebat, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfcĩone iactatis. ꝙ ea que in euingio nͨ¬
cepta sunt oꝑamini. Quid .n. ilła ꝓdes¬
sent ubi non est fides uera. ⁊̃ siue ĩple¬
rentur a uob̾. Nonne audistis apłm
dũtem. si distribuam omnia mea pau¬
tis. cum yͥana caritate careatis: hñt .ni.
int̾ se qm̃ caritatẽ uocant. ⁊ latro nes
sibi debentes. faciũosam fagiciosamq
ꝯscĩam. S non caritatem ꝙͣ cõmendat
apłus. ut eam acet̾is imꝑbandis repu¬
dieudis repudiandis qr se teru̾et ait.
alio loco finis. sides autẽ p̾cepti est ca¬
ritas de corde puro. ⁊ consçĩa bona. ⁊ fide
nõ ficta. Unde ergo hr̃e potestis uerã
caritatem ex fide non ficta surgentẽ:
aut qñ uos pigebit fidem ur̃am com
fuscare mendaciis. añ ip̾mũ hominẽ
u̾itas. sp̃em carnis. mortẽ crucis. ułn̾a
passionis cicatrices resurrexiois men¬
titum ẽẽ suadetis. ꝓ inde uos xp̃o nr̃o
ante poĩ ułtis. siillo m̃ciente: annũciatiᷤᷤ
u̾itatem. Si autem xp̃m nr̃m sectari

Expanded text:
ione iactatis, quod ea quae in euangelio praecepta sunt operamini? quid enim illa prodessent, ubi non est fides uera, etiamsi uere inplerentur a uobis ? nonne audistis apostolum dicentem: si distribuam omnia mea pautis, cum christiana caritate careatis ? habent enim inter se quam caritatem uocant etiam latrones sibi debentes facinorosam flagitiosamque conscientiam, sed non caritatem, quam commendat apostolus. et ut eam a ceteris inprobandis repudiandisque secerneret, ait alio loco: finis autem praecepti est caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta. unde ergo habere potestis ueram caritatem ex fide Aut quando vos pigebit fidem vestram fucare mendaciis, quando et primum hominem veritas , speciem carnis, mortem crucis, vulnera passionis, cicatrices resurrectionis, mentitum esse suadetis? Proinde vos Christo vestro anteponi vultis, si illo mentiente, vos annuntiatis veritatem. Si autem Christum vestrum sectari
Abbreviated transcription (Latin):
multa gͣuiora paciant᷑ aliis atꝙ a
quib ꝙ facinorib flagiciisq pollu
Illud dico spp nomine xp̃i quoquon
usurpato atq suscepto quis qͥs pat̃
ꝑsecutionem. Iam ⁊̃ u̾am fidemuł¬
tiamq ten̾e dicend̾ ẽ. concedite ut
ille sit u̾ioris maiorisq iusticie qͣu

Expanded text:
 patiantur aliis atque aliis quibusque facinoribus flagitiisque polluti — illud dico: si pro nomine Christi quoquo modo usurpato atque suscepto quisquis patitur persecutionem, iam etiam ueram fidem iustitiamque tenere dicendus est, concedite, ut ille sit fidei uerioris maiorisque iustitiae, qu
Abbreviated transcription (Latin):
hs. auia filius hom̃is est. dixit uocẽ
fibi dei audient. Et dixit quia filiꝰ
quiai ip̃a forma uentunis est ad¬
ind̾m. ut ⁊ a bonis ⁊ amalis indeat᷑
in qua forma ⁊̃ ascendit in celum.
et uox illa discipulis sonuit. Sic ue¬

Expanded text:
 quia filius hominis est . Dixit, Vocem Filii Dei audient: et dixit, Quia filiuquia iiudicium, ut et a bonis et a malis uideatur. in qua forma etiam ascendit in caelum et uox illa discipulis sonuit: sic ue
Abbreviated transcription (Latin):
iins cred̾e debeus qui filius hoi dei
ionem carnis fcũs est ut moreretur.
p̃ desicta nr̃a. ⁊ resurg̾et pp̃ iustificati¬
oncm nr̃ami. Ideoq utrum se dicit.
et filium dei ⁊ filium hõis. uñ ne ꝑ¬
gam ꝑ płnna uno loco in eiͣigłio ẜm¬

Expanded text:
hominis credere debeamus, qui Filius Dei per tionem carnis factus est, ut moreretur propter delicta nostra, et resurgeret propter justificationem nostram . Ideoque utrumque se dicit, et Filium Dei, et filium hominis. Unde ne pergam per plurima, uno loco in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
p̾itum us insinem ꝑseulant salui fi¬
unt. inquoꝵ societate quasi dispares
tationem hñt uxores tanqm nõ hñtes
ħ mundo tamꝙͣ non teuentes. et utuut᷑
ħ mundo tanqm non utentes hiis sb̃¬
iun guntur ẜm hũndantes diuicias mĩe¬

Expanded text:
ue ad finem perseuerant et salui fiunt! in quorum societate quasi dispares tationem habent uxores tamquam non habentes quam non tenentes et utuntur hoc mundo tamquam non utentes. his subiunguntur secundum abundantes diuitias mise
Abbreviated transcription (Latin):
tanto mag̃ ꝓpensior sredentis ⁊ m̾tes
⁊minor pena diffidentis. Decłatõ &
ita maioraes exuscitãt᷑ diffidẽtibꝰ pe¬
nas mamfestior eĩ lex plus facit reũ
siam suffec̾at test̾i saluatoris qͦ¬

Expanded text:
tanto magis propensior credentis est merces et minor poena diffidentis. declaratio ita maiores exsuscitauit diffidentibus poenas. manifestior enim lex plus facit reum. Nam suffecerat testatio saluatoris, q
Abbreviated transcription (Latin):
ypocritas a domino ꝯputet᷑. De¬
inde si benefcĩs platere appetit.
ne hnͣc m̾cedem aucupans ꝑdat
ꝙ daturꝰ est deus. S deuictã ista
cupiditate: cauenda suꝑbia ẽ.
uifficile est enim ut dig̾netur
consociari hominib qui eis pla¬
cere non desiderat: ⁊plenũ se u̾¬
tutis putat. itaq ad ħ nccariꝰ
ẽ timore illiid ⁊̃ qd̃ indetur ha¬
bere auferat᷑ ab oo ⁊ manib ⁊
pedib diligatis mittatur in
tenebras ext̾iores q̃ pp̃ dei ti¬
mor uon solum uichdat s ⁊̃ ꝓ
ficit sapientẽ. is autẽ est qui¬

Expanded text:
ypocritas a Domino computetur; deinde, si benefactis placere appetit, ne hanc mercedem aucupans perdat quod daturus est Deus. 4. Sed devicta ista cupiditate, cavenda superbia est. Difficile est enim ut dignetur consociari hominibus, qui eis placere jam non desiderat, et plenum se virtutibus putat. Itaque adhuc necessarius est timor, ne illud etiam quod videtur habere, auferatur ab eo ; et manibus ac pedibus ligatis mittatur in tenebras exteriores . Quapropter Dei timor non solum inchoat, sed etiam perficit sapientem. Is est
Abbreviated transcription (Latin):
geu̾atõ eciam si ex nt̾o prĩs
accipitur. hoc significatum est
tris quando natus est homo
homine genuit ut intellige¬
mus mutraq gen̾atõne non
diu̾sas enis qui est natus. ⁊
filins. De uentie iquid matͥs
mee deus m̃s̃ es tu. Noli mul¬
tis nerbis ad rem nõ nccͣriis

Expanded text:
eratio etiam si ex utero Patris accipitur, hoc significatum est,tris quando natus est, homo hominem genuit: ut intelligeremus in utraque generatione non diversas ejus qui est natus, etFilius: De ventre, inquit, matris meae Deus meus es tu. Noli multis verbis ad rem non neces
Abbreviated transcription (Latin):
tamen indetur sic reddita ẽẽ pc̃c̃a pa¬
trum infilios. dim incaptiuitate duc¬
solum odio habentib reddidit pes¬
cata pr̃um: S et diligentib nom̃
sium. quia et danel abductus est
et tres pu̾i. et baruch. et ezethieb
et hesdra illic natus est. liquido gͥ
qd supͣ diximus. I. Cum iustum
lex pdicet. et hic nere iustus q
plenam ht iusticiam q̃ salomon¬
Noli ait ẽẽ iustus multũ.
Imia iusticia incurrit ꝑcc̃m.¬
Temꝑata uͥo iusticia: facit
ꝑfcos. Non enim sine malicia
est qui multum iustus est. qui a
peccantib ad singula. si sendeas. nõ
deerit ubi pectes. Deniq dei temꝑan¬
nosit. Aliqͣndo irascit᷑. Aliqñ teddit
nonsñtũ digni sunt. Suffert. n. eos
ut snt qui ꝓficiant. Lox enim quia
serp̃an mosttre non potest a nob̾mi¬
tiganda est. ut possit ꝓ deise so se
agentib. Hic ergo iustust instꝰ nõ
est multum. qui dei imitator est.
dat n ma moy occidere.

Expanded text:
tamen uidetur sic reddita esse peccata patamen uidetur sic reddita esse peccata patrum in filios, dum in captiuitatem ducsolum odio habentibus se deus reddidit peccata patrum, sed et diligentibus nomen suum, quia et Danet tres pueri, et Baruch, et Ezechiel, et Esdras ibi natus est. Liquido ergo quod supra diximus. XV. --Cum justum Lex praedicet, et hic vere justus sit, qui plenam habet justitiam, quomoNoli, inquit, esse justus multum ? Nimia justitia incurrit peccatutemperata vero justitia facit perfectos. Non enim sine malitia est, qui multum est justus; quia peccantibus ad singula si respondeas, non deerit ubi pecces. Denique Dei tempernoscit, aliquando irascitur, aliquando reddit non quantum digni sunt: suffert enim eos, ut sint qui proficiant. Lex enim quia seipsam mollire non potest, a nobis mitiganda est, ut possit prodesse sub se agentibus. Hic ergo justus non est multum, qui Dei imitator est. bat in via Moysen occidere
Abbreviated transcription (Latin):
randa erant exemplau̾unt acer¬
bius pumantur. post qm oñdit
deus quid mali pareat ydolatria
addidit statim. que bona diligen¬
tes se seqͣntur dicens. ħ faciens mi¬
ut boninm prĩs non us ad ꝓnepotẽ.
S us in milia milium reddat. ut
puta fiquis ex seurne damd dĩligat
dominũ quem constat utiq. porro
aute mille anos fuisse. hraic addi¬
et ex euis semine est qui amaue¬
rit d̾m. et in ħ clemencia dei lau¬
dabilis est. ut odio hñtib seus in
tertiam et quartam reddet ꝓgeni¬
em. et non milia milium. ut̃ si in
quintam ꝓgeniem tractum fu̾it
malum. Inde iterum capd̾ hre in¬
cipiat. ut ex eo num̾et᷑ us ad cetci¬
am et quartam ꝓgeniem. Si dic
quis auctori magis ampluis reddẽ¬
dumiustum uni det᷑ qmͣ mitatori. In
auctorem congrua dat᷑ uindc̃a. fili¬
is autem ꝙ płus dicit reddi pena ẽ
prum. et si queras accessu legis pͤ¬
catores plus fiunt rei sicut et la¬
meth et post lamech. Qmbdam

Expanded text:
randa erant, exemplaverint, acerranda erant, exemplaverint, acerbius puniantur. Postquam ostendit Deus quid mali pariat idololatria, addidit statim quae bona diligentes se sequantur, dicens, Et faciens miut bonum patris non usque ad pronepotem, sed usque in milia milium reddat. ut puta, si quis ex semine Dauid diligat dominum, quem constat utique porro ante mille annos fuisse, huic addiet ex eius semine est, qui amauerit deum. et in hoc clementia dei laudabilis est, ut odio habentibus se usque in tertiam et quartam reddat progeniem et non in milia milium, ut si in quintam progeniem tractum fuerit malum, inde iterum caput habere incipiat, ut ex eo numeretur usque ad tertiam et quartam progeniem. Sed dicet quis: \'auctori magis amplius reddendum iustum uidetur, quam imitatori.\' in auctorem congrua datur uindicta, filiis autem quod plus dicit reddi, poena est patrum. et si quaeras, accessu legis peccatores plus fiunt rei, sicut et Lamech et post Lamech. quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓgeniem reddere se ꝓmisit. ut si
post prẽm malum filiꝯ filius seq̃¬
tur ꝑfidiam pr̃is. Nopos autem
aui in malis imitator existens:
sciat se non ĩmuem futurum a
seueritate sm̃e. aut si ⁊ nepos forte
non aui. S ptĩs secutus uestigia
cestamentũ diligat dei. non igno¬
ret ꝓnepos ad se usz ꝑuenire sen¬
Hac legis manifestatione det̾reri
uoluit dominus impios pr̃es. ut
agnoscentes qnͣtum mali pareret
sectatio ydolatrie. uł affcũs filioꝵ
reuocarent᷑ ad reu̾enciam crea¬
toris aut filii timentes ne incurre¬
rent pcc̃a prm̃ dei legi obtemꝑa¬
rent. Illi autem actendentes ad
nequiciam aliter hec int̾pͥtari ce¬
ꝑunt dicentes. Parres mandu¬
cauerunt uuam acerbam. ⁊ den¬
tes filioꝵ obstupuerunt. ut seci
berent pietatem. hinc dicit᷑ eis.¬
etur. ut addisc̾e̾nt non impune
sibi futurum. s sic reddi pcc̃a pa¬
trum filiis. ut quia impietatẽ
pentun secuti mala que oblite¬

Expanded text:
progeniem reddere se promisit, ut si progeniem reddere se promisit, ut si post patrem malum filius non sequatur perfidiam patris, nepos autem aui in malis imitator existens sciat se non inmunem futurum a seueritate sententiae, aut si et nepos forte non aui, sed patris secutus uestigia testamentum diligat dei, non ignoret pronepos ad se usque peruenire senHac legis manifestatione deterreri uoluit deus impios patres, ut agnoscentes quantum mali pareret sectatio idolatriae uel adfectu filiorum reuocarentur ad reuerentiam creatoris, aut filii timentes, ne incurrerent peccata patrum, dei legi obtemperarent. illi autem adtendentes ad nequitiam aliter hoc interpretari coeperunt dicentes: patres manducauerunt uuam acerbam et dentes filiorum stupuerunt, ut securi berent pietatem — hinc dicitetur . Ut addiscerent non impune sibi futurum, sed sic reddi peccata patrum filiis, ut quia impietatem parentum secuti, mala, quae oblitte