comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abstinendũ tam̃ ẽ. ab ipsa sp̃e huiꝰ offi¬
cii. ꝙͣ cũ in nr̃is inuenit. qͥ deoꝵ cultũ
reliqͥt: ñne hanc secũ partẽ opinionis
uetuste tanqͣ ꝓbabilẽ retentabit. qͣm xͥ¬
anis & impiis uicłit eẽ. cõmunẽ: Abici¬
atur gͦ aconsuetudine fideliũ dãpnan¬
da ꝑu̾sitas. nͨ honor uni deo debitꝰ eoꝵ
ritib qui creat᷑is seruiunt misceat᷑. Dic
enĩ scͥpta diuina. Dnm̃ dm tuũ ado¬
rabis: & illi soli seruies. Et beatꝰ iob hõ
sine q̃rela ut ait dñs. & continens se ab
om̃i remala: nunqͥd uidi inqͥt solem
cum fulgeret. ⁊lunã incedentẽ clare. &
sũ manũ meã. q̃ ẽ. iniquitas maxima:⁊
negatio contͣdm̃ abrissimũ: Qd aũ ẽ. sol
uł qͥd ẽ. luna. nͥ uisibił creat᷑e. & corporee
lucis elem̃ta : quoꝵ unũ maioris ẽ. cla¬
ritatis. aliud minoris ẽ luminis: Sicut
enĩ alia diurna. alia noctna sunt tẽpo¬
raꝰ. ita diu̾sam inluminarib qualitatẽ

Expanded text:
abstinendum tamen est ab ipsa specie hujus offiabstinendum tamen est ab ipsa specie hujus officii, quam cum in nostris invenit, qui deorum cultum reliquit, vetustae tanquam probabilem retentabit, quam Christianis et impiis viderit esse communem? Abjiciatur ergo a consuetudine fidelium damnanda perversitas, nec honor uni Deo debitus, eorum ritibus, qui creaturis serviunt, misceatur. Dicit enim Scriptura divina: Dominum Deum tuum adorabis et illi soli servies. Et beatus Job, homo sine querela, ut ait Dominus, et contines se ab omni re mala: Nunquid vidi, inquit, solem, cum fulgeret, et lunam incedentem clare, et maxima, et negatio contra Deum altissimum ? Quid autem est sol, vel quid est luna, nisi visibilis creaturae et corporeae lucis elementa? quorum unum est majoris claritatis, et aliud minoris est luminis. Sicut enim alia diurna, alia nocturna sunt tempora, ita diversam in luminaribus qualitatem
Abbreviated transcription (Latin):
& illi qui totam humane uite ꝯditio¬
nẽ de stellarum pendẽ aspectib m̃tiũt᷑:
& qd ẽ. aut diuine uoluntatis aut nr̃e.
in declinabiliũ dicunt eẽ. fateors. Que
tam̃ ut cumulatiꝰ noceant. splondent
posse mutari: si ilł que aduersant᷑ side¬
rib supplicetur. Unde cõm̃tũ impium
tione diurne lucis exurgens. a quibꝰdã
insipientiorib de locis eminentiorib¬
adoretur. Qd̃ ñ nulli etiam xpĩani adeo
se religiose facere putant: ut priꝰquam
ad beati petri apłi basilicam. que uni
deo uiuo & uero ẽ. dedicata ꝑueniant:
suꝑatis gradib quibꝰ ad suggestum
are suꝑioris ascenditur. ꝯu̾so corpore
ad nascentẽ se solem reflectant: & c̃uatiꝰ
ceruicibꝰ in honorẽ se splendidi orbis
inclinent. Qd fieri partim ignorantie
uicio. partĩ paganitatis spũ: multum
tabescimꝰ & dolemꝰ. Quia & si quidã for¬
te creatorẽ potius pulchri luminis qͣm
ipsum lum̃ qd ẽ. creatura uenerantur.

Expanded text:
 illi, qui totam humanae vitae conditio illi, qui totam humanae vitae conditionem de stellarum pendere effectibus mentiuntur, et quod est aut divinae voluntatis, aut nostrae, indeclinabilium dicunt esse fatorum. Quae tamen, ut cumulatius noceant, spondent posse mutari, si illis quae adversantur sideribus supplicetur. Unde commentum impium tione diurnae lucis exsurgens a quibusdam insipientioribadoretur: quod nonnulli etiam Christiani adeo se religiose facere putant, ut priusquam ad beati Petri apostoli basilicam, quae uni Deo vivo et vero est dedicata, perveniant, superatis gradibus quibus ad suggestum areae superioris ascenditur, converso corpore ad nascentem se solem reflectant, et curvatis cervicibus, in honorem se splendidi orbis inclinent. 95 Quod fieri partim ignorantiae vitio, partim paganitatis spiritu, multum tabescimus et dolemus: quia etsi quidam forte Creatorem potius pulchri luminis quam ipsum lumen, quod est creatura, venerantur,
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ dilectissimi misccłia di cuiꝰ erga noᷤ
magnitudinẽ ex plicare ñ ualemꝰ. mul¬
ta sollicitudine p̃cauendũ ẽ. xp̃ianis.
ne diabolicis iterũ capiantur insidiis:
& eiusdẽ rursꝰ cui renuntiauert̃ erroribꝰ
implicent᷑. Non enĩ desinit hostis anti¬
quus. tͣnsfigͣans se in angłm lucis. de¬
ceptionum laq̃os uͥq p̃tendẽ: & ut qͦqͦ
modo fidẽ credentiũ corrũpat instare.
Nouit cui adhibeat estꝰ cupiditatis:
t̃ui illecebras gule ingerat:
cui opponat incitam̃ta luxurie: cui in¬
fundat uirꝰ inuidie. Nouit quem mero¬
re cont᷑bet: quẽ gaudio fallat: quem
metu oppͥmat: quẽ ammiratione sedueat.
Omĩum discutit consuetudinẽ: uentilat
curas ⁊ scrutat᷑ affectꝰ. Et ibi querit cau¬
sas nocendi: uͥ quẽq uidit. studiosiꝰ ot¬
cupari. Habet & enim multos ex eis qͦs
tenaciꝰ obligauit. aptos artibꝰ suiᷤᷤ: quoꝵ
ad alios decipiendos. & ingeniis utatur
& linguis. ꝑ istos remedia egͥcudinumr.

Expanded text:
icordia Dei, cujus erga nos magnitudinem explicare non possumus, multa sollicitudine praecavendum est Christianis ne diabolicis iterum capiantur insidiis, et eisdem rursus, quibus renuntiaverunt, erroribus implicentur. Non enim desinit hostis antiquus, transfigurans se in angelum lucis , deceptionum laqueos ubique praetendere, et ut quoquo modo fidem credentium corrumpat, instare. Novit cui adhibeat aestus cupiditatis, cui illecebras gulae ingerat, cui apponat 94 incitamenta luxuriae, cui infundat virus invidiae; novit quem moerore conturbet, quem gaudio fallat, quem metu opprimat, quem admiratione seducat; omnium discutit consuetudines, ventilat curas, scrutatur affectus; et ibi causas quaerit nocendi, ubi quemque viderit studiosius occupari. Habet etenim multos ex eis quos tenacius obligavit, aptos artibus suis, quorum ad alios decipiendos et ingeniis utatur et linguis. Per istos remedia aegritudinum,
Abbreviated transcription (Latin):
gen̾i sp̃ale pͥncipiũ: ut ad carnał gen̾ati¬
onis abolenda contagia eẽt regenerandi
dit ininnocentiã iniquitas: & in nouita¬
tem uetustas. In adoptionem ueniunt
alieni: et inhereditatẽ ingrediunt᷑ ex¬
tranez. De impiis iusti: de auaris benig¬
nr: de incontinentib casti: de t̾renis in¬
cipiunt eẽ. celestes. Que autẽ ẽ. ista mu¬
tacio nͥ dext̾e excelsi: Qm̃ filiꝰ dĩ uenit

Expanded text:
generi spiritale principium, ut ad carnalis generationis abolenda contagia, esset regenerandis dit in innocentiam iniquitas, et in novitatem vetustas; in adoptionem veniunt alieni, et in haereditatem ingrediuntur extranei. De impiis justi, de avaris benigni, de incontinentibus casti, de terrenis incipiunt esse coelestes. Quae autem est ista mutatio, nisi dexterae Excelsi? Quoniam venit
Abbreviated transcription (Latin):
informa di. & incõmutabilit̾ atq intẽ¬
porabilit̾ habens ñ aliud eẽ. ꝙͣ paterͥ for¬
mã serui sine sue det̾mento magestatiᷤ
accepit: ut insim: sua nos ꝓueheret. ñ
in nr̃a deficeret. Undiq utͥq nature
insingłis ꝓpͥetatibꝰ ꝑmanenti. tanta ẽ.
unitatis facta cõmunio: ut qͥcqͥd ibi
est di. ñ sit ab humanitate disiunctũ:
qͥeq̃d̾ aut ẽ. hoĩs ñ sit ad̾itate diusum
Celebrantes gͥ dilectissimi natalẽ diem
dñi saluatoris parcũ beate uirginis in¬
tegre cogitemꝰ: ut carni animeq concep¬
te iurtutẽ u̾bi nullo temporis puncto
nouo homini datum eẽ. pͥncipiũ. ut in
uno di atq hoĩs filio. & sine matre ditaᷤ:
& sine patre eẽt humanitas. Simul enĩ
tionis uestigio edidit & sui gen̾is sobotẽ:
& sue styrpis auctorẽ. Uñ idẽ dñs sicut
euuangłista cominemorat quesiuit a

Expanded text:
atque intemporaliter habens non aliud esse quam Pater est, formam servi sine suae detrimento majestatis 98 accepit, ut in sua nos proveheret, non se in nostra dejiceret. Unde utrique naturae in suis proprietatibus permanenti, tanta est unitatis facta communio, ut quidquid ibi est Dei, non sit ab humanitate disjunctum; quidquid autem est hominis, non sit a Deitate divisumCelebrantes igitur, dilectissimi, natatem diem Domini Salvatoris, partum beatae Virginis integre cogitemus, ut carni animaeque conceptae virtutem Verbi nullo temporis puncto novo homini datum esse principium: ut in uno Dei atque hominis filio, et sine matre Deitas, et sine patre esset humanitas. Simul enim tionis vestigio edidit et sui generis sobolem, et suae stirpis auctorem. Unde et idem Dominus, sicut evangelista commemorat, quaesivit
Abbreviated transcription (Latin):
am eiꝰ.: głam qͣsi unigeniti a patre. Inu¬
traq gͦ nat᷑a idẽ ẽ. dĩ filiꝰ: nr̃a su̾cipiens:
& ꝓpͥa tĩ amittens. In hoĩe hoiẽ renouans:
inse incommutabił ꝑseuerans. Deitas
trimentũ oipotencie subiit: nͨ cłi formã
serui forma uiolauit. Quia sũma & sẽ¬
pit̾na eẽntia. q̃ se adhumani gen̾is in¬
clinauit salutẽ: nos qͥdẽ insuã głam
transtulit: s qđ erat eẽ. ñ destitit. Unde
cũ unigenitꝰ di minorẽ se patre ꝯfitetur.¬
cui se dicit eqͣlẽ u̾itatẽ inse forme itͥtuq
demonstͣt᷑: ut & humanã ꝓbet imparili¬
tas : & diuinã declaret equalitas. Maie¬
stati gͥ filii dĩ corporea natiuitas. nich
abstulit. nich contulit: Q substancia ĩ¬
cõmutabił. nec minui potuit. nec auge¬
ri. Qđ enĩ u̾bũ caro factũ ẽ: ñ hoc signi¬
ficat qđ incarnẽ sit dĩ nat᷑a mutata: s
qd a u̾bo in unitatẽ ꝑsone sit caro suscep

Expanded text:
am quasi unigeniti a Patre. In utraque ergo natura idem est Dei Filius nostra suscipiens, et propria non amittens, in homine hominem renovans, in se incommutabilis perseverans. Deitas rimentum omnipotentiae subiit, nec Dei formam servi forma violavit, quia summa et sempiterna essentia, quae se ad humani generis inclinavit salutem, nos quidem in suam gloriam transtulit, sed quod erat esse non destitit. Unde cum Unigenitus Dei minorem se Patre cui se dicit aequalem, veritatem in se formae utriusque demonstrat: ut et humanam probet imparilitas, et divinam declaret aequalitas. Majestati igitur Filii Dei corporea nativitas nihil abstulit, nihil contulit; quia substantia incommutabilis nec minui potuit nec augeri. Quod enim Verbum caro factum est, non hoc significat, quod in carnem sit Dei natura mutata, sed quod a Verbo i
Abbreviated transcription (Latin):
estiuitas hodierne dilectissimi ue¬
rus uen̾ator ẽ. & piꝰcultor: qͥ nec de
incarnatione dñi aliqͥd falsũ. nͨ de dĩta¬
te aliqͥd sentit indignũ. Paris enĩ ꝑicłi
malũ ẽ: si illi aut nature nr̃e ueritas:
aut pat̾ne głe negat᷑ eqͣlitꝰ. Cũ gͦ ad in¬
telligendũ sacͣm̃tũ natiuitatiᷤᷤ xͥ qͣ de ma¬
tre uirgine ẽ. ortꝰ accedimꝰ:⁊ abigat᷑ ꝓcul

Expanded text:
estivitatis hodiernae dilectissimi, verus venerator est et pius cultor qui 92 nec de incarnatione Domini aliquid falsum, nec de Deitate aliquid sentit indignum: paris enim periculi malum est, si illi aut naturae nostrae veritas, aut paternae gloriae negatur aequalitas. Cum ergo ad intelligendum sacramentum Nativitatis Christi, qua de matre Virgine e
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi gaudere in dño oĩa
diuina eloqͥa cohortent᷑: hodie ꝓculdu¬
bio adspiritalẽ leticiam copiosius ĩcitamͦ.
natiuitatis nob̃ dñice sacram̃to clarius
choruscante: ut recurrentes ad illam di¬
uine miscłie ineffabilem inclinationẽ.
qua creator hoĩum homo fieri dignatꝰ
ẽ. in ipsiꝰ noᷤ inueniam᷑ natura. ꝙ adoramꝰ
int̾ra. Ds̃ enĩ d̃ĩ filiꝰ de sempit̾no ⁊ inge

Expanded text:
dilectissimi, gaudere in Domino, omnia divina eloquia exhortentur, hodie procul dubio ad spiritalem laetitiam copiosius incitamur, Nativitatis Dominicae sacramento nobis clarius coruscante: ut recurrentes ad illam divinae misericordiae ineffabilem inclinationem, qua Creator hominum homo fieri dignatus est, in ipsius nos inveniamur natura, quem adoramus in nostra. Deus enim Dei Filius, de sempiterno et i
Abbreviated transcription (Latin):
na ñ depͥmant: ad ȩt̾na p̃ electos ꝑitura
ñ occupent: uiam u̾itatis ingͤssos. fallaces
illecebre ñ retardent. Et ita a fidelib hec
tẽporalia decͤrantur: ut ꝑegͥnari se inhac
mundi ualle cognoscant. Inqua etiã siq̃dã
commoda blandiunt᷑. Ñamplectenda ne¬
quit̃. ħ tͣnseunda st̃ fortit̾. Ad hanc enim
nos deuotionẽ beatissimꝰ apłs petrꝰ incitat:

Expanded text:
na non deprimant; ad aeterna praeelectos peritura na non deprimant; ad aeterna praeelectos peritura non occupent; viam veritatis ingressos fallaces illecebrae non retardent; et ita a fidelibus haec temporalia decurrantur, ut peregrinari se in hac mundi valle cognoscant, in qua etiamsi quaedam commoda blandiantur, non amplectenda nequiter, sed transeunda sunt fortiter. Ad hanc enim nos devotionem beatissimus apostolus Petrus incitat;
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis anglĩ duo mirabili uestiũ candore ful¬
gentes. qͥ ⁊ dixeit̃ Miri galilei. qͥd statis as¬
picientes incelũ: hic iħs qͥ assũptꝰ ẽ. a uob̾¬
incelũ: sic ueniet qͦ ad modũ uidistiꝰ eum
euntẽ incelũ. Quibꝰ u̾b̃ om̃s eccłie filii do
ambigi omnia illi eẽ. subiecta: cui ab ip¬
so corporee natiuitatis exordio famulatꝰ
seruisset angłicꝰ. Sicut enĩ concipiendum
tiauit: sic & editũ de uirgine. uox celestiũ
pastorib cecinit. Sicut resurrexisse a mor¬
tus suꝑnoꝵ nuntioꝵ pͥma testimonia do¬
cuert̃ : sic adiudicandũ mundũ in ipsa
carne uenturũ angłoꝵs officia p̾dicarunt:
ut intelligerem᷑ quante potestates sint af¬
future cum iudicaturo: cui tante minis¬
trarunt etiam iudicando. Exultemꝰ itaꝙ:
dñm grãrum actione letantes. lib̾os cordiᷤ
ocłos ad illam altitudinẽ inqua xp̃c ẽ. eri¬
gamꝰ. Sursum uocatos aiõs desicłia t̾re¬

Expanded text:
ipsis angeli duo mirabili vestium candore fulipsis angeli duo mirabili vestium candore fulgentes, qui et dixerunt: Viri Galilaei, quid statis aspicientes in coelum? Hic in coelum, sic veniet, quemadmodum vidistis eum euntem in coelum . Quibus verbis omnes Ecclesiae filii docambigi omnia illi esse subjecta, cui ab ipso corporeae nativitatis exordio famulatus servisset angelicus. Sicut enim concipiendumtiavit, sic et editum de Virgine vox coelestium pastoribus cecinit: sicut resurrexisse a mortuis, supernorum nuntiorum prima testimonia docuerunt, sic ad judicandum mundum in ipsa carne venturum, angelorum officia praedicarunt: ut intelligeremus quantae potestates sint adfuturae cum judicaturo, cui tantae ministraverunt etiam judicando. CAP. V. Deum gratiarum actione laetantes, liberos cordis oculos ad illam altitudinem in qua Christus est, erigamus: sursum vocatos animos desideria terre
Abbreviated transcription (Latin):
ne maiestatis głam se recepit: & ineffabili
modo cepit eẽ. diuinitate p̾sentior: qͥ factuᷤ
est humanitate longinquior. Tunc ad eqͣ¬
lem patͥ filiũ eruditior files gressu cepit
m̃tis accedẽ. ⁊ contrectatione corporee in xp̃o
substancie q̃ patre minor ẽ. ñ egere: qm̃
głificati corporis manente natura. eo fides
credentiũ uocabatur: uͥ ñ carnali manu.
s spiritali intellectu par genitori unigenitꝰ
dñs marie magilalene ꝑsonã eccłie geren¬
t. cũ ad contactum ipsiꝰ ꝓꝑaret accetłe: dic̃.
Noli me tangere. Nondũ enim ascendi ad
patrẽ meũ. Hoc ẽ. Nolo ut ad me corpo¬
ralit̾ uenias: nec ut me sensu carnis agnos¬
cas. Ad sublimiora te differo: maiora tͥ p̃¬
paro. cũ ad patrẽ ascendero. Tunc me ꝑfec¬
tius ueriꝰq: palpabis: app̃hensura qđ non
tangis ⁊ & creditura qd ñ cernis. Cũ autẽ
ascendentẽ ad celo ᷤ dnm̃ seqͣces discipłors
ocłi intenta admiratioẽ suspic̾ent: astitert̃

Expanded text:
atis gloriam se recepit et ineffabili modo coepit esse Divinitate praesentior, qui factus est humanitate longinquior. Tunc ad aequalem Patri Filium eruditior fides gressu mentis coepit accedere, et contrectatione corporeae in Christo substantiae, qua Patre minor est , glorificati corporis manente natura eo fides credentium vocabatur, ubi non carnali manu, sed spiritali intellectu par Genitori Unigenitus Dominus, cum Maria Magdalene personam Ecclesiae gerens, ad contactum ipsius properaret accedere, dicit ei: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum : hoc est, nolo ut ad me corporaliter venias, nec ut me sensu carnis agnoscas; ad sublimiora te differo, majora tibi praeparo. Cum ad Patrem meum ascendero, tunc me perfectius veriusque palpabis, apprehensura quod non tangis, et creditura quod non cernis. Cum autem ascendentem ad coelos Dominum sequaces discipulorum oculi intenta admiratione suspicerent, astiterunt coram
Abbreviated transcription (Latin):
aĩas ad suꝑna tendentes. corruptibiliũ bo¬
noꝵ delectacionib obligare. & ab ilł sedibꝰ
de qͥb ipse excidit gaudet abducere: Con¬
tra cuiꝰ insidias sapient debet fidelis qͥsq
ugilare: ut inimicũ suũ de eo qđ tẽptatur
possit elidẽ. Nichil ẽ. aut̃ ualid  dilectissimi
ꝯtͣ diaboli dolos qͣm benignitas miscdie ⁊
largitas caritatis: ꝑ ꝙͣ om̃e peccatũ aut de¬
clinatur. aut uincitur. S huiꝰ iurtutis sub
dice oiũm maloꝵ germ̃ em̃git: Que nisi
in suis fomitibꝰ enecet᷑: neceẽ ẽ. ut in agͦ cor¬
dis illiꝰ inqͦ huiꝰ mali planta oualuit. spi¬
ne pociꝰ tͥbuliq: uitioꝵs quam ullũ u̾e uir¬
tutis sem̃ oriatur. Resistamꝰ gͦ dilectissimi
huic tã pestifero malo. & caritatẽ sine qͣ
nulla iurtꝰ potest enite̾ sectem᷑ ⁊ ut ꝑhanc
qua ad nos. xp̃c descendit dilectiois uiã.
etiã nos ad ipsũ possimꝰ ascende: cui ẽ. cũ
deo patre & spũ scõ honor & gła in scl̃a scł̃ox

Expanded text:
animas ad superna tendentes corruptibilium bonorum delectationibus obligare et ab illis sedibus de quibus ipse excidit gaudet abducere? Contra cujus insidias sapienter debet fidelis quisque vigilare, ut inimicum suum de eo quod tentatur possit elidere. Nihil autem est validius, dilectissimi, contra diaboli dolos, quam benignitas misericordiae et largitas charitatis, per quam omne peccatum aut declinatur aut vincitur. Sed hdice omnium malorum germen emergit? quae nisi in suis fomitibus enecetur, necesse est ut in agro illius in quo hujus mali plantatio convaluit, spinae potius tribulique vitiorum quam ullum verae virtutis semen oriatur. Resistamus ergo, dilectissimi, huic tam pestifero malo et charitatem, sine qua nulla virtus potest nitere, sectemur, ut per hanc, qua ad nos Christus descendit, dilectionis viam, et jam nos ad ipsum possimus ascendere, cui est cum Deo Patre et Spiritu sancto honor in s
Abbreviated transcription (Latin):
pueri. s etiã ten̾e uirgines usq ad effusioẽm
sui sangͥnis decertart̃. Hec fides demonia
eiecit ⁊ egͥtudines depulit: mortuos suscita¬
uit. Uñ & ipsi beati apłi petͥ qͥ tot miracłis
ꝯfirmati. tot sermõib eruditi. atͦcitatẽ tam̃
dñice passioĩs expau̾ant ⁊ u̾itatẽ resurrec¬
tioĩs eiꝰ ñ sine hesitaciõe susceꝑant : tm̃ de
ascensiõe dñi ꝓfecerunt: ut qͥcqͥd illiᷤ priꝰ in¬
tulerat metũ. u̾teret᷑ in gaudiũ. Totã enĩ
ꝯtẽplaciõem aĩ indiunitatẽ ad patͥs dex¬
teram ꝯsedentis erexerant: neciã corporee ui-¬
sionis tardabantur obiectu. qͦ minꝰ ĩid aciẽ
mentis intenderent: qđ nec apatre decenden¬
do abfuerat. nec ã discipłis ascendendo dis¬

Expanded text:
pueri, sed etiam tenerae virgines, usque ad effusionem pueri, sed etiam tenerae virgines, usque ad effusionem sui sanguinis decertarunt. Haec fides daemonia ejecit, aegritudines depulit, mortuos suscitavit. Unde et ipsi beati apostoli, qui tot miraculis confirmati, tot sermonibus eruditi, atrocitate tamen Dominicae passionis expaverant, et veritatem resurrectionis ejus non sine haesitatione susceperant, tantum de ascensione Domini profecerunt, ut quidquid illis prius intulerat metum, verteretur in gaudium. Totam enim contemplationem animi in Divinitatem ad Patris dexteram consedentis erexerant, nec jam corporeae visionis tardabantur objectu, quominus in id aciem mentis intenderent, quod nec a Patre descendendo abfuerat, nec a discipulis ascendendo dis
Abbreviated transcription (Latin):
credidert. Ut gͥ huiꝰ beatitudinis dilectissi¬
mi capaces eẽ. possemꝰ. expletis om̃ibꝰ que euan¬
glice p̃dicatioi. & noui testamenti mist̾iᷤ con¬
surrectionẽ die corã discipłis eleuatꝰ incelũ.
corporali p̾̃sentie modũ fecit: mansurꝰ ĩ patͥs
dext̾a. donec tẽpora multiplicandis eccłie fili¬
is diuinitꝰ p̾stituta ꝑagant᷑÷ ⁊ ad iudicandoᷤᷤ
uiuos ⁊ mortuo ᷤ in eadẽ carne inqͣ ascendit
adueniat. Qđ itaq redẽptoris nr̃i conspicu¬
um fuit: insacram̃ta tͣnsiuit. Et ut fides ex¬
cellentior eẽt ac firmior. uisioni doctͥna suc¬
cessit: cuiꝰ auctoritatẽ suꝑnis illuminata
radiis credentiũ corda sequerent᷑. Hanc fi
roboratã: ñ uincła. ñ carceres. ñ exilia. ñ
fames. ñ ignis. aut laniatꝰ ferarũ. nec exqͥsi¬
ta ꝑsequentiũ crudelitatib supplicia t̾ru¬
erunt. ꝓhac fide ꝑuniu̾sũ mundũ ñ solũ
iuri. s etiã femine: nec tantum impubes

Expanded text:
CAP. II. Ut igitur hujus beatitudinis, dilectissimi, capaces esse possemus, expletis omnibus quae evangelicae praedicationi et novi Testamenti mysteriis consurrectionem die coram discipulis elevatus in coelum , corporalis praesentiae modum fecit, mansurus in Patris dextera, donec tempora multiplicandis Ecclesiae filiis divinitus praestituta peragantur, et ad judicandos vivos et mortuos in eadem carne in qua ascendit adveniat. Quod itaque Redemptoris nostri conspicuum fuit, in sacramenta transivit; et ut fides excellentior esset ac firmior, visioni doctrina successit, cujus auctoritatem supernis illuminata radiis credentium corda sequerentur. CAP. III. Hanc fidroboratam, non vincula, non carceres, non exsilia, non fames, non ignis, non laniatus ferarum, nec exquisita persequentium crudelitatibus supplicia terruerunt. Pro hac fide per universum mundum, non solum viri, sed etiam feminae, nec tantum impubes
Abbreviated transcription (Latin):
fundati. nos edificati sumꝰ: ut mirabilior
fieret grã cdi cũ remotis a ꝯspectu hõĩum
que m̾ito reu̾entiã sui sentiebant᷑ indic̾e.
fides ñ diffidẽt ⁊ spes ñ fluctuaret : caritaᷤᷤ
ñ teperet. Magnarũ enim hic uigor ẽ.

Expanded text:
os aedificati sumus: ut mirabilior fieret gratia Dei, cum remotis a conspectu hominum, quae merito reverentiam sui sentiebantur indicere, fides non diffideret, spes non fluctuaret, charitas non tepesceret. Magnarum enim hic vigor est
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c in multis manifestisꝙ: docum̃tiᷤ mul¬
toꝵ declarauit aspectibꝰ: donec tͥumpbũ
iuctorie quẽ reportarat a mortus. infer¬
ret & celis. Sicut gͦ insollẽpnitate pas¬
chali resurrectio dñi nob̾ fuit causa le-¬
tandi: ita ascensio eiꝰ incelos p̾sentium
nob̾ ẽ. mat̾ia gaudioꝵs: recolentib illũ
diem. & rite uenerantibꝰ qͦ nat᷑e nr̃e hu

Expanded text:
 in multis manifestisque documentis , multorum declaravit aspectibus, donec triumphum victoriae, quem reportarat a mortuis, inferret et coelis. Sicut ergo in solemnitate paschali resurrectio Domini fuit nobis causa laetandi, ita ascensio ejus in coelos praesentium nobis est materia gaudiorum, recolentibus illum diem et rite venerantibus,
Abbreviated transcription (Latin):
acram̃tom dilectissimi salutis
nr̃e. ꝙͣ p̃cio sanguinis sui uniu̾sitatis condi¬
tor estimauit: adie corporał ortꝰ. usq adex¬
itum passioĩs ꝑdispensationẽ humilitatis
impletũ ẽ. Et licet multa etiã informa ser¬
ui diuinitatis signa radiauerint: ꝓͥe tam̃
illiꝰ actio tẽporis. ad de monstrandã sus¬
cepti hoĩs ꝑtinuit u̾itatẽ. Post passionẽ uͦ

Expanded text:
acramentum, dilectissimi, salutis trae, quam pretio sanguinis sui universitatis 293 conditor aestimavit, a die corporalis ortus usque ad exitum passionis, per dispensationem humilitatis impletum est. Et licet multa etiam in forma servi Divinitatis signa radiaverint, proprie tamen illius temporis actio ad demonstrandam suscepti hominis pertinuit veritatem. Post
Abbreviated transcription (Latin):
łi custodiant: ⁊ int̾ diuersa fidei ⁊ ꝓbi¬
tatis merita uenei abilit̾ sͥ estimant unã
deesse iurcutem. Herum hec tanta est:
ut sine illa cetere etiam si sint ꝓdesse ñ
possint. Quamus etum qͥs fideł sit.⁊
cautus ⁊ sobrius. & aliis maioribꝰ ornatꝰ

Expanded text:
 custodiunt, et inter diversa fidei et probi custodiunt, et inter diversa fidei et probitatis merita, veniabiliter sibi aestimant unam deesse virtutem. Verum haec tanta est, ut sine illa caeterae, etsi sunt, prodesse non possint. Quamvis enim quis fidelis sit, et castus, et sobrius, et aliis majo
Abbreviated transcription (Latin):
uitare: & incopia affluentes uilem atq
sordentẽ horreant parcitatem: ñ ẽ. tam̃
talium aut felix abundantia. aut blan¬
da frugalitas : si ipsis tm̃ ꝓpͥe opes ser¬
uiunt. si eorũ bonis nulli iuuant᷑ pau¬
peres. nulli fouent᷑ infirmi: si de mag¬
narum abundantia facriltatũ. ñ cap¬
tuius redẽptionem: ñ ꝑegͥnꝰ solatium:
non exul sentit auxilium. Huiꝰmͦi di¬
uites: egentiores omnibꝰ sunt egenis.
ꝑdunt enim illos redditꝰ: quos posst̃
habere ꝑpetuos. Et dum breui. nec sẽꝑ
libero incubant usui: nullo iusticie cibo.
nulla misccłie suauitate pascuntur.
fous splendidi: intꝰ obscuri. Habundan¬
tes temporalium: inopes t̾renoꝵs. Quia
ipsi aiãs suas fame afficiunt. & nuditate
de honestant: qui de his que t̾renis hor¬
reis comm̃darunt. nichil thesauris cele¬
stibꝰ intulerunt. S forte sint aliqͥ diuitũ
qui licet nullis largitionib pauꝑes ȩcd̃ie
soleant adiuuare. alia tam̃ di mandata¬

Expanded text:
ulere, et in copia affluentes vilem atque sordentem horreant parcitatem, non est tamen talium aut felix abundantia, aut probanda frugalitas, si ipsis tantum propriae opes serviunt; si eorum bonis nulli juvantur pauperes, nulli foventur infirmi; si de magnarum abundantia facultatum non captivus redemptionem, non peregrinus solatium, non exsul sentit auxilium. Hujusmodi divites egentiores omnibus sunt egenis. Perdunt enim illos redditus quos possent habere perpetuos, et dum brevi nec semper libero incubant usui, nullo justitiae cibo, nulla misericordiae suavitate pascuntur; foris splendidi, intus obscuri; abundantes temporalium, inopes aeternorum: quia ipsi animas suas fame afficiunt et nuditate dehonestant, qui de iis quae terrenis horreis commendarunt, nihil thesauris coelestibus intulerunt. Sed forte sunt aliqui divitum qui, licet nullis largitionibus pauperes Ecclesiae soleant adjuvare, alia tamen Dei mandata
Abbreviated transcription (Latin):
qr animoꝵ ibi magis quam impendioꝵ
mensura trahitur: & tantũ reddent exi¬
gua de exiguis: quantũ magna de ma¬
gnis. Et ileo dilectissimi satisfiat apłi¬
cis institutis. Et quia die illo pͥma ẽ. fu¬
tura collectio⁊ omnes uos deuotioni uo¬
luntarie p̃parate: ut unusqͥsq sccłm suf¬
ficientiã suam habeat insacratissima o¬
blatione consortium. Exoeabunt ꝓ uob̃
& ipse elemosine. & hi qui urĩs mun̾ib
uuiabunt᷑: ut ad omne opus bonum y¬

Expanded text:
quia animorum ibi magis quam impendiorum quia animorum ibi magis quam impendiorum mensura taxabitur; et tantum reddent exigua de exiguis, quantum magna de magnis. Et ideo, dilectissimi, satisfiat apostolicis institutis. Et quia die Dominica prima est futura collectio, omnes vos 37 devotioni voluntariae praeparate, ut unusquisque secundum sufficientiam suam habeat in sacratissima oblatione consortium. Exorabunt pro vobis et ipsae eleemosynae, et ii qui vestris muneribus juvabuntur; ut ad omne opus bonum i
Abbreviated transcription (Latin):
datur. Elemosine enim peccata delent:
paortem ꝑimunt: & penam ꝑpetui ig¬
nis extingunt. S qui ab earum fructu
fuerit uacuus ⁊ erit ab indulgentia re¬
tribuentis alienꝰ: dicente salomone. Qui
obturat aures ne audiat inbecillem:⁊
ipse inuocabit dñm. ⁊ ñ erit qui exau¬
diat eum. Ynde ⁊ tobias filium suum
p̾ceptis pietatis instituens: ex substancia
inquit tua fac elemosinã ÷ & noli au̾t̾e
faciem tuam ab ullo pauꝑe. Ita fiet:
ut nec a te auertatur facies dei. Hec uir¬
tus õs facit utiles eẽ. uircutes: que ipsã
quoq fidem ex qua iustus uiuit. & que
sine oꝑib mortua nominat᷑ ⁊ sui amix¬
dione uiuificat. Quia sicut infide ẽ. os¬
perum ratio: ita in oꝑibꝰ fidei fortitudo.
metemus. Presens itaq uita tempus
est sationis ÷ & retͥbutionis tempꝰ ẽ. mes¬
sis: quando unusquisq seminum frue¬
tum. scd̃m sationis sue ꝑcipiet qͣntitad̃
De ꝓuentu autẽ istiꝰ segetis nemo falletur:

Expanded text:
datur. Eleemosynae enim peccata delent datur. Eleemosynae enim peccata delent , mortem perimunt, et poenam perpetui ignis exstinguunt. Sed qui ab earum fructu fuerit vacuus, erit ab indulgentia retribuentis alienus, dicente Salomone: Qui obturat aures ne audiat imbecillum, et ipse vocabit Dominum, et non erit qui exaudiat eum. Unde et Tobias filium suum praeceptis pietatis instituens: Ex substantia, inquit, tua fac eleemosynam, et noli avertere faciem tuam ab illo paupere: ita fiet ut nec a te avertatur facies Dei . Haec virtus omnes facit utiles esse virtutes, quae ipsam quoque fidem, ex qua justus vivit , et quae sine operibus mortua nominatur , sui admixtione vivificat: quia sicut in fide est operum ratio, ita in operibus fidei fortitudo. metemus . Praesens itaque vita tempus est sationis, et dies retributionis tempus est messis, quando unusquisque seminum fructus secundum sationis suae percipiet quantitatem. De proventu autem istius segetis nemo falletur,
Abbreviated transcription (Latin):
miscdẽs: qm̃ ipsorum miserebit᷑ d̾s. Cũ
autem uenerit filiꝰ hoĩs in maiestate sua.
& sẽit in throno głe sue & congregatis
omnib gentib bonorũ & maloꝵ fuerit
facta discretio. in quo laudabunt᷑ qͥ ad
pensa reputabit: Qm̃ qͥ naturã hoĩs su¬
am fecit: in nullo se abhumana humi¬
litate discreuit. Sinist̾s uero qͥd obicitt᷑.
nͥ neglectus dilectionis. duricia in hu¬
manitatis ⁊ & pauꝑibꝰ miscdia de nega¬
ta: Quasi nec alias uirtutes dextͥ: nec
alias offensiones habeant sinistri. S il¬
lo magno summoq iudicio. tanti existi¬
mabitur uł largitatis benignitas. uł
tenacitatis impietas: ut plenitudine
omnium uirtutum. & ꝓsumma omĩũ
cõmissoꝵs. & ꝑ unum bonum ist intro¬
ducant᷑ in regnum: & ꝑ unum malum
illi inignem mittantur et̾num. Nemo
gͥ dilectissimi de ułł sͥ bone uite meritᷤ
blandiatur: si illi defuerint oꝑa caritatis.
Nec de sui corporis qualitate securus sit:
qui nulla elemosinarũ pͣificatione mun¬

Expanded text:
iam ipsorum miserebitur Deus . Cum autem venerit Filius hominis in majestate sua, et sederit in throno gloriae suae, et congregatis omnibus gentibus, bonorum et malorum fuerit facta discretio , in quo laudabuntur qui ad pensa reputabit? Quoniam qui naturam hominis suam fecit, in nullo se ab humana humilitate discrevit. 36 Sinistris vero quid objicietur, nisi neglectus dilectionis, duritia inhumanitatis, et pauperibus misericordia denegata? quasi nec alias virtutes dextri, nec alias offensiones habeant sinistri. Sed illo magno summoque judicio tanti aestimabitur vel largitatis benignitas, vel tenacitatis impietas, ut pro plenitudine omnium virtutum, et pro summa omnium commissorum, et per unum bonum isti introducantur in regnum, et per unum malum illi in ignem mittantur aeternum. Nemo igitur, dilectissimi, de ullis sibi bonae vitae meritis blandiatur, si illi defuerint opera charitatis; nec de sui corporis puritate securus sit, qui nulla eleemosynarum purificatione mun
Abbreviated transcription (Latin):
stituta seruantes pastorali sollicitu¬
dine cohortam᷑. ut diem quem illi ab
consuetudinis celebremꝰ. Ostentlentes apd̃
nos auctoritatẽ patrum uiuere: eoꝵq
uanitatum ⁊ hoc nob̃ ꝓficeret ad incre¬
menta uirtutum. Quid autem tã ap¬
tum ficłi. quid tam conueniens pietati:
quã egentiũ iuuare pauꝑiem. infir¬
moꝵ curam recipere. frat̾nis necessitatibͦ
subuenire. & conditionis ꝓpͥe malioꝵs labo¬
qͥd qͥbꝰqͣ: contulerit. Non solum enim
spãles opes. & dona celestia deo donante
ipsius largitate ꝓueniunt: ut m̾ito ratio¬
nem eoꝵs q̃siturꝰ sit. que ñ magis possiden¬
da tͣdidit. ꝙͣ dispensanda commisit. Mu¬
neribꝰ gͥ dĩ ĩte ⁊ sapient̾ utendũ ẽ: ne ma¬
teria oꝑis boni fiat causa petcati. Nã
diuitie qđ ad ipsas species eaꝵs atq̃ sub¬
stancias ꝑtinet bone st̃: ⁊ humane socie¬
tati plurimũ ꝓsunt cũ abeniuolis ha¬
bentur & largis ⁊ nec illas aut luxurios
ꝓdigit aut auarꝰ abstrudit: ut tam ꝑeat

Expanded text:
stituta servantes, pastorali vos sollicitudine cohortamur, ut diem quem illi ab consuetudinis celebremus, ostendentes apud nos auctoritatem Patrum vivere, eorumque vanitatum, hoc nobis proficeret ad incrementa virtutum. Quid autem tam aptum fidei, quid tam conveniens pietati, quam egentium juvare pauperiem, infirmorum curam recipere, fraternis necessitatibus subvenire, et conditionis propriae in aliorum laboquid quibusque contulerit. Non solum enim spiritales opes et dona coelestia Deo donante ipsius largitate proveniunt, ut merito rationem eorum quaesiturus sit, quae non magis possidenda tradidit, quam dispensanda commisit. Muneribus igitur Dei juste et sapienter utendum est, ne materia boni operis fiat causa peccati. Nam divitiae, quod ad ipsas species earum atque substantias pertinet, bonae sunt, et humanae societati plurimum prosunt, cum a benevolis habentur et largis, nec illas aut luxuriosus 35 prodigit, aut avarus abstrudit, ut tam pereant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ cuius cupiditatẽ iusticie spẽs plerunq:
p̃tendit᷑. & uͥ nulla cura ẽ. conscientie. amat᷑
falsitas fame: ut iniquitas que occultaciõe
arguitur. mendacii opinione letetur: Ra
ostentacionisq iactancia polluat᷑: nec bo¬
num suum qͥsqͣm fideliũ de humanis ue¬
Elte pendẽ iudiciis. Diligenti dñt sufficit ei
placere quẽ diligit: quia nulla maior expe¬
tenda ẽ. remuneratio. qͣm ipsa dilectio. Sic
enĩ caritas ex deo ẽ: ut ds ipse sit caritas.
Qđ utiq: piꝰ & castꝰ animꝰ ita gaudet implere:
ut nullo extͣ ipsum cupiat delectari Ueris¬
simũ namq ẽ. qd ait dñs: uͥ erit thesaurꝰ
tuus. ibi erit ⁊ cor tuum. Quis autẽ ẽ. the¬
saurus hoĩs : nisi q̃dam fructuũ eiꝰ congre¬
gatio. laboꝵq collectio: Qđ enim semina¬
uerit qͥs: hoc & metet. Et qͣle cuiusq opꝰ.

Expanded text:
pter cujus cupiditatem, justitiae species plerumque praetenditur, et ubi nulla est cura conscientiae, amatur falsitas famae; ut iniquitas, quae occultatione arguitur, mendacii opinione laetetur. CAostentationis jactantia polluatur, nec bonum suum quisquam fidelium de humanis velit pendere judiciis. DILIGENTI Deum sufficit ei placere quem diligit: quia nulla major expetenda est remuneratio, quam ipsa dilectio: sic enim charitas ex Deo est, ut Deus ipse sit charitas. 360 Quo utique pius et castus animus ita gaudet impleri, ut nulla re extra ipsum cupiat delectari. Verissimum namque est quod dicit Dominus: Ubi est thesaurus tuus, ibi erit et cor tuum . Quis autem est thesaurus hominis, nisi quaedam fructuum ejus congregatio laborumque collectio? Quod enim quis seminaverit, hoc et metet , et quale cujusque opus,
Abbreviated transcription (Latin):
galibꝰ nos oneribꝰ subicimꝰ. s utilitatem
ꝯtinentie q̃ xp̃i euangłio seruit amplec¬
timur: qr & in hoc potest suꝑ scͥbas &
phariseos. xpĩana habundare iusticia.
ñ euacuando legem. s intelligentiã refu¬
tando carnalẽ. Nec enĩ nr̃a talia debẽt
menias ur̃as ⁊ sabb̃a: ⁊ diẽ magnũ non
sustineo. Ienunũ ⁊ ferias & dies festos
urõs: odit anima mea. Uñ & dñs ieui¬
nandi formã discipłis tradens: cũ ieui¬
natis inqͥt. nolite fieri sicut hy pocͥte tͥstes.
Ext̾minant enim facies suas: ut pareant

Expanded text:
galibus nos oneribus subjicimus, sed utilitatem continentiae quae Christi Evangelio servit, amplectimur. Quia et in hoc potest super Scribas et Pharisaeos Christiana abundare justitia, non evacuando legem, sed intelligentiam refutando carnalem. Nec enim nostra talia debent menias vestras et sabbata et diem magnum non sustineo, jejunium et ferias et dies festos vestros odit anima mea . Unde et Dominus jejunandi formam discipulis tradens, Cum jejunatis, inquit, nolite fieri sicut hypocritae tristes. Exterminant enim facies suas, ut appareant
Abbreviated transcription (Latin):
te cognouimꝰ. qm̃ in his duob mandatis
tota lex pendet ⁊ꝓph̾e. tantaq: ẽ. sub huiꝰ
gemine caritatis edicto. utͥusq: copula tes¬
tamenti: ut sine istaꝵ conexione uirtutũ.
nec lex quenꝙͣ inueniat᷑ iustificasse. nͨ grã.
Ille quoq partes legaliũ mandatoꝵ. ex qͥbꝰ
quedam p̃cipiunt᷑ ut fiant. quedã int̾dicũt
lt ñ fiant: antiq auctoritatis retinent fir¬
mitatẽ. Nec ideo eis euangłica putanda
est aduersa ꝑfectio. qui & iuitutũ studia
aduoluntaria incitantur augmenta: et
ultiones cͥminũ penitencie remediis re¬
laxantur. Dicit aut̾ dñs. Nisi habundau̾it
intrabitis in regnũ celoꝵ. Quomꝰ uͦ habũ¬
qͥd tam equũ. qͥd ue tam dignũ ẽ. quã
ut creatura ad ymaginẽ & similitudinẽ
dei condita suum imitetur auctorẽ÷ qͥ
reparationẽ. scĩficationẽq credentium
inpeccatoꝵ remissioẽ ꝯstituit. ut remota
seu̾itate uindicte. oĩq cessante supplicio
reus innocentie redderetur. & finis cͥmi¬

Expanded text:
te cognoscimus, quod in his duobus mandatis tota lex pendet et prophetae ; tantaque est sub hujus geminae charitatis edicto utriusque copula Testamenti, ut sine istarum connexione virtutum nec lex quemquam inveniatur justificasse, nec gratia. Illae quoque partes legalium mandatorum ex quibus quaedam praecipiuntur ut fiant, quaedam interdicuntur ut non fiant, antiquae auctoritatis retinent firmitatem. Nec ideo eis evangelica putanda est adversa perfectio, quia et virtutum studia ad voluntaria incitantur augmenta, et ultiones criminum poenitentiae remediis relaxantur. Dicit enim Dominus: Nisi abundaverit intrabitis in regnum cam aequum 359 quidque tam dignum est quam ut creatura ad imaginem et similitudinem Dei condita suum imitetur auctorem, qui reparationem sanctificationemque credentium in peccatorum remissione constituit, ut remota severitate vindictae, omnique cessante supplicio, reus innocentiae redderetur, et finis crimi
Abbreviated transcription (Latin):
ex eis sic̃ erant condita. euangłice erudi¬
cioni ꝓfut᷑a decerꝑet: ut q̃dam ex eis fuerãt
ꝯsuetudinis uidaice. fierent obsuantie xͥa
differentie baptismatũ. & ocia salbatoꝵ. cũ
ipsa carnis cͥcumcisione cessauerint: manẽt
tam̃ ex ipsis uoluminibꝰ etiã apd̃ noᷤ płima
p̃cepta moralia. Ecũ inde dicat᷑. diliges¬

Expanded text:
icut erant condita, evangelicae eruditioni profutura decerperet, et quae dudum fuerant consuetudinis Judaicae, fierent observantiae Cdifferentiae baptismatum, et otia sabbatorum cum ipsa carnis circumcisione cessaverint, manent tamen ex ipsis voluminibus etiam apud nos plurima praecepta moralia. Et cum inde dicat
Abbreviated transcription (Latin):
ut crescant ⁊ & ñ timere ne ꝑeant. Oꝑanteᷤᷤ¬
gͥ dilectissimi qđ bonũ ẽ. ad om̃s. maxime
autẽ ad domesticos fidĩ. septimũ mensem
ab initio mysticũ. ꝓpt̾ septiformẽ spm̃. et
ipso sui ordinis mimero consecratũ. conti¬
nentie fructibꝰ deputantes .iiiiͣ. ⁊ .uͭͣ. sabb̃i
sollẽpnit̾ ieiunemꝰ ⁊ sabbo autẽ ad beatũ

Expanded text:
ut crescant, et non timere ne pereant. CAut crescant, et non timere ne pereant. CA dilectissimi, quod bonum est ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei , septimum mensem ab initio mysticum propter septiformem Spiritum, et ipso sui ordinis numero consecratum, continentiae fructibus deputantes, quarta et sexta sabbati solemniter jejunemus; sabbato autem a
Abbreviated transcription (Latin):
sint gen̾a cliuitiarũ. dissimilesq mat̾ie
gaudioꝵs: thesaurꝰ cuiq ẽ. sue cupiditatis
affectus: qui s deappetitu est t̾renorum.
ñ beatos facit sui participatione s mise¬
ros. Hii uͦ qͥ ea quesursum sunt sapiunt
ñ que suꝑ t̾ram : nec ꝑit᷑is intenti sunt s
et̾nis: in illo habent incorruptibiles recon¬
ditas facultates. dequo dicit ꝓpħa. Thesantꝰ
& salus nr̃a aduenit: sapientia. & discipli¬
na. & pietas ã qño. Hii st̃ thesauri iusticie
ꝑ quos auxiliante di gr̃a. etiã t̾rena bona ĩ ce¬
lestia transferunt᷑: dum multi diuiciis aut
iuste sͥ relictis. aut alit̾ acqͥsitis ad instru¬
mentũ pietatis utunt᷑. Cumq ad sustenta¬
cionẽ pauꝑum. q̃ possunt exuberare dis¬
tribuunt ⁊ congregant sͥ inamissibiles fa¬
cultates: ut qd abdiderunt elemosinis.
nullis possit subiacere dispendiis: & dig¬
ne ibi habeant cor uͥ habent thesaurum
suum: qr tales diuitias beatissimũ ẽ. ex̾ce

Expanded text:
divitiarum, dissimilesque materiae gaudiorum, THESAURUS CUIQUE est suae cupiditatis affectus, qui si de appetitu est terrenorum, non beatos facit sui participatione, sed miseros. Hi vero qui ea quae sursum sunt sapiunt, non quae super terram , nec perituris intenti sunt, sed aeternis, in illo habent incorruptibiles reconditas facultates, de quo dicit propheta: Thesaurus et salus nostra advenit, sapientia et disciplina et pietas a Domino: hi sunt thesauri justitiae : per quos, auxiliante Dei gratia, etiam terrena bona in coelestia transferuntur, dum multi divitiis, aut juste sibi relictis aut aliter acquisitis, ad instrumentum pietatis utuntur. Cumque ad sustentationem pauperum, quae possunt exuberare distribuunt, congregant sibi inamissibiles facultates: ut quod abdiderunt eleemosynis, nullis possit subjacere dispendiis; et digne ibi habeant cor, ubi habent thesaurum suum : quia tales divitias suas beatissimum est exercere
Abbreviated transcription (Latin):
ad nulla contagia uigorẽ animi re¬
laxare. Quis tangit picem. & ñ inqui¬
natur ab ea: Quis ñ infirmat᷑ incarne:
quis ñ sordescit inpuluere: Quis pꝰtre
mo tante ẽ. pͣitatis ⁊ ut his ñ polluat᷑
sine qͥbꝰ uita ñ ducit᷑. lubet enim ꝑ a¬

Expanded text:
ad nulla contagia vigorem animi read nulla contagia vigorem animi relaxare. Quis picem tangit, et non inquinatur ab ea ? quis non infirmatur in carne? quis non sordescit in pulvere? quis postremo est tantae puritatis, ut iis non polluatur sine quibus vita non ducitur? Jubet enim
Abbreviated transcription (Latin):
sub anxia sollicitudine laborare. Implet᷑
cimꝰ angͦtam ẽẽ. & arduam uiam q̃ ducit
ad uitam: & cum latitudo itin̾is ad mortẽ
trahentis multis frequentet᷑ agminib :
in salutis semitis paucorũ intrancium
sunt rara uestigia. Unde autẽ popłatior
est uia leua qͣm dextera: nͥ qi ad munda¬
na gaudia & cor poralia bona multi¬
tudo ꝓcluus ẽ: Et ꝙͣuis caducũ sit incer¬
tumꝙ qđ cupitur. libentiꝰ tam̃ suscipit᷑
labor ꝓ desid̾io uoluptatis: quã ꝓ amo¬
re uirtutis. Ita cum innumi sint qui
usibilia concupiscant: uix inueniunt᷑
qui temporalib et̾na p̾ponant. Et ido
latet quodãmꝰ & mabscondito ẽ. uirtu¬
tum uia: qm̃ spe salui facti sumꝰ: & fi
des uera id suꝑ omĩa diligit. qđ nullo
sensu carnis attingit. Magni ẽ. gͦ oꝑiᷤᷤ
& laboris mobilitatem cordis ab õĩbꝰ
continere peccatis: & cũ undiq in nu¬
mere uanitatum illecebre blandiant᷑:

Expanded text:
sub anxia sollicitudine laborare. CAP. II.sub anxia sollicitudine laborare. CAP. II.cimus angustam esse et arduam viam quae ducit ad vitam ; et cum latitudo itineris ad mortem trahentis multis frequentetur agminibus, in salutis semitis paucorum intrantium sunt rara vestigia. Unde autem populosior est via laeva quam dextera, nisi quia ad mundana gaudia et corporalia bona multitudo proclivis est? Et quamvis caducum incertumque sit quod cupitur, libentius tamen suscipitur labor pro desiderio voluptatis quam pro amore virtutis. Ita cum innumeri sint qui visibilia concupiscant, vix inveniuntur qui temporalibus aeterna praeponant. Et ideolatet quodammodo et in abscondito est virtutum via, quoniam spe salvi facti sumus , et fides vera id super omnia diligit, quod nullo sensu carnis attingit. Magni est ergo operis et laboris mobilitatem cordis ab omnibus continere peccatis, et cum undique innumerae voluptatum illecebrae blandiantur,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ festiuitate paschali. ad ẽ. maximũ
sacratissimũꝙ: ieuniũ: qđ obsuantiã
sui uniu̾sis fidelibꝰ sine exceptione de¬
nuntiat. Quia nemo tam sc̃s ẽ. ut non
scĩor. nemo tam deuotꝰ. ut ñ debeat eẽ.
deuotior. Quis enĩ in huiꝰ uite constitutꝰ
incerto. aut immunis a tẽptacione⁊ aut
liber inueniat᷑ aculpa: Quis ẽ. qͥ nichil sͥ¬
uirtutis adici. aut cui nichil uicii optet
auferri. cum & adu̾sa noceant. & sccł̃a
corrumpant. nec minoris sit ꝑicłi care¬
re desicdatis. quã habundare concessis :
Insidie sunt indiuiciarũ amplitudine:
insidie in pauꝑtatis angustiis. Ille ele¬
uant adsuꝑbiam: hee incitant adque¬
relam. Temptat sanitas: tẽptat infir¬
mitas: dũ & illa mat̾ia ẽ. negligentie ⁊
& hec causa tͥsticie. Laqueꝰ ẽ. insecuritate:
laqueꝰ in timore. Nec int̾ ẽ. utrũ animꝰ
qui terreno tenetur affectu. gaudiis
occupetur ancuris: cum par morbꝰ sit.
uel sub uana delectacione languere: uł

Expanded text:
itate paschali, adest maximum sacratissimumque jejunium quod observantiam sui universis fidelibus sine exceptione denuntiat: 185 quia nemo tam sanctus est ut non sanctior, nemo tam devotus ut non debeat esse devotior. Quis enim in hujus vitae constitutus incerto, aut immunis a tentatione, aut liber inveniatur a culpa? Quis est qui nihil virtutis sibi adjici, aut qui nihil vitii sibi optet auferri? cum et adversa noceant et secunda corrumpant, nec minoris sit periculi carere desideratis quam abundare concessis. Insidiae sunt in divitiarum amplitudine, insidiae in paupertatis angustiis. Illae elevant ad superbiam, hae incitant ad querelam. Tentat sanitas, tentat infirmitas, dum et illa materia est negligentiae, et haec causa tristitiae. Laqueus est in securitate, laqueus est in timore; nec interest utrum animus, qui terreno tenetur affectu, gaudiis occupetur an curis, cum par morbus sit vel sub vana delectatione languescere, vel
Abbreviated transcription (Latin):
tatem partꝰ regenerationis augeri. Hi¬
det se dominatioĩs sue iure pͥuatũ acor¬
dib quos possidebat expelli: eripi s
in utroq: sex u nilia senum. milia iu¬
uenum. milia paruuloꝵ: nec ob eẽ. cu¬
igum uł ꝓpͥum. uł originale peccatum

Expanded text:
tatem, partus regenerationis augeri. Vitatem, partus regenerationis augeri. Videt se dominationis suae jure privatum, a cordibus eorum quos possidebat expelli; eripi sibi in utroque sexu millia senum, millia juvenum, millia parvulorum; nec obesse cuiquam vel proprium, vel originale peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
non possidentes : & qui utuntur hoc
mundo tanꝙͣ ñ utantur. Pret̾it enim
figura huiꝰ mundi. Beata gͥ mens que
ꝑegͥnatioĩs sue tempora casta sobͥetate
transcurrit ⁊ & in his ꝑque eam necesse
est ambłare ñ remanet: ut hospita ma
humanisꝰ. & ꝓmissionib sit innixa di
mi nulli magis quam p̃sentes & exigũt
& conferunt dies: quibꝰ dum obseruantia
speciał impendit᷑. consuetudo inqua ꝑ¬
seueretur aquirit᷑. Notũ enim uob̃ ẽ. hoe
ẽẽ. tẽpꝰ qͦ ꝑtotum mundũ seuienti di¬
abolo acies debeat: xpĩana confligere:
& si quos aut desidia tepidos. aut solli¬
citudo habuit occupatos ⁊ nunc oporteat
armis sp̃alib instrui. & celesti tuba ad
ineundũ certamen accendi: qm̃ ille cuiꝰ
inuidia mors introiuit in orbem t̾rarũ.
mͦ p̃cipuo liuore urit᷑. mͦ maximo dolore
cruciat᷑. Yidet enĩ de omĩũ hoinũ gene̾.
in adoptionem filiorum di nouos popło ᷤᷤ
introduci: & ꝑ uirgineam eccłie fecundi¬

Expanded text:
tuntur hoc mundo, tamquam non utantur: praeterit enim figura mundi hujus . Beata igitur mens quae peregrinationis suae tempora casta sobrietate transcurrit, et in iis per quae necesse est eam ambulare non remanet, ut hospita maghumanis, et promissionibus sit innixa divmi, nulli magis quam praesentes et exigunt et conferunt dies: quibus dum observantia specialis impenditur, consuetudo in qua perseveretur acquiritur. Notum enim vobis est hoc esse tempus quo per totum mundum, saeviente diabolo, acies debet Christiana confligere; et si quos aut desidia tepidos, aut sollicitudo habuit occupatos, nunc oportet armis spiritalibus instrui, et coelesti tuba ad ineundum certamen accendi: quoniam ille cujus invidia mors introivit in orbem terrarum , modo praecipuo livore uritur, modo maximo dolore cin adoptionem filiorum Dei novos populos introduci, et per virgineam Ecclesiae fecundi
Abbreviated transcription (Latin):
giaris ⁊ ꝓpͥa. Sub ocłis iusti uidicis sumus:
qͥ nouit qͣntã uniciuq bene oꝑandi decłit
facultatẽ ⁊ ñ uult ociosa cẽ. mun̾a sua qͥ ser¬
uis suis sic m̃suraᷤ misticoꝵ distͥbuit talentoꝵ.

Expanded text:
giaris et propria. Sub oculis justi judicis sumus, giaris et propria. Sub oculis justi judicis sumus, qui novit quantam unicuique bene operandi dederit facultatem. Non vult otiosa esse munera sua, qui servis