comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& manicheorum. siue priscillia norum ẽ. Sacrate dõ uirginitati nuptias
quo equari. aut ꝓ amore castigandi corporis abstinentib: auino uel
xorui Integra fide credendume beatã nariã dixpi matrem & uirginẽ genis¬
se a post pantum uirginem ꝑmansisse. necblas phemie heluidii aed¬
quiescendum quidixit. uirgo ante pcertum non iurgo posepcertum:
ixuii Flementa iđt celum &terram non credamus abolenda ꝑ igiem sed in

Expanded text:
ncratitarum et Manichaeorum. Sacratae Deo virginitati nuptias coaequari, et pro amore castigandi corporis abstinentibus a vino vel iniani. Integra fide credendum est beatam Mariam Dei Christi matrem et virginem genuisse, et post partum virginem permansisse. Nec est blasphemiae Helvidii acquiescendum qui dixit: Fuit virgo ante partum, non virgo post partum. LXX. Elementa, id est coelum et terram, non credamus abolenda per ignem, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
cessior ẽ. que & naturã uinqr &pugnam : corporis integritau naturĩ¬
ui pugnã custimonie pacet Ronumẽ incibo cũ gratiarũ altione sume¬
re quicquid dr̃ edendũ p̃cepit. absanere aũt aliquib nonquasi malis
sed quacsi non necessarus nonẽ malum. moderari ueno garũ usu pro
ne cessitate & temport : p̃prie xp̃i anoest: Male dicuset neptices

Expanded text:
am corporis integritate, pugnam castimoniae pace. Bonum est in cibo cum gratiarum actione sumere quidquid Deus edendum praecepit; abstinere autem aliquibus, non quasi a malis, sed quasi non necessariis, non est malum. Moderari vero carnium usum pro necessitate et tempore, propri
Abbreviated transcription (Latin):
etuidit duos ancelos inalbis sedeates unum
corpus ihũ: Ista itaq quȩ sic amabat quȩ se ad
monumentum que pror pexerat iterum inclinat:
V ideamus qu fructu uis amoris in ea ingeminat
opus in quisitionis. Sequitur uiditduos angelos
in albis sedentes unum ad caput & unum adpeder
ubi positum fuerat corpus ihũ. quidẽ qđ in loco
dominici corporis duo angeli uidentur unus ad
caput atq alius ad pedes sedens : nisi quod latina
lingua angelus nuncius dicitur. & ille epassi¬
one sua nunciandus erat qui& dr̃ est ante secula
& homo insine scłoꝵ quasi ad capuđ sed & angelus
cumꝑ apłor p̃dicatur Quia in principio erat uer¬
bum & uerbum erat apud dm̃ & dr̃ erat uerbum
gelos duo testamenta cognoscere unum prius. &
aliud sequens. qui uidelic& angeli ꝑlocum domini¬
ci corporis sibim& ipsissunt coniuncti. quia nimi¬
rum utraq: testamenta dumpari sensui in car¬
natum & mortuum acresurrexisse dñm nunci¬
ant qua si testamentum prius ad capuđ & testa¬

Expanded text:
los in albis sedentes, unum c. Ista itaque, quae sic amabat, quae se ad monumentum, quod prospexerat, iterum inclinat, videamus quo fructu vis amoris in ea ingeminat opus inquisitionis. Sequitur: Vidit duos angelos in albis sedentes, unum ad caput, et unum ad pedes, ubi positum fuerDominici corporis duo angeli videntur: unus ad caput atque alius ad pedes sedens, nisi quod Latina lingua angelus nuntius dicitur, et ille ex passione sua nuntiandus erat, qui et Deus est ante saecula, et homo in fine saeculorum? Quasi ad caput sedet angelus, cum per Apostolum dicatur, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum gelos duo tesaliud sequens, qui videlicet angeli per locum Dominici corporis sibimet ipsis sunt conjuncti, quia nimirum utraque Testamenta, dum pari sensu incarnatum, et mortuum, ac resurrexisse Dominum nuntiant, quasi Testamentum prius ad caput, et testa
Abbreviated transcription (Latin):
aria rauteo etabat ad monunentum poris p̃lo¬
rans: Pensandum nobis ẽ huius mulieris men¬
tem quantauis amoris ut accenderat
quaea monumento dñi . &iam discipulis receden¬
tibus non recedebat. & quirebat quem non inue¬
nerat flebat inquirendo &amorissui igne suc¬
censa eius quem ablatum credidit ardebat de¬
siderio &oculi quidñm quaesierunt & non inue¬
nerunt . lacrimisiam exundabant . amplius dolen¬
tes qđ fuerat ablatus demonumento quam quod
suerat occisus in ligno Qũo magistri tanti cuius
ei uita sub tracta fuerat nec memoria remanebat:
Vnde contigit ut eum sola tunc uider& quae reman¬
sit . Quianimirum uirtus boni operis ꝑseuerantia
est. ut uoce ueritatis dicitur . Qui autem ꝑ seuera¬
uerit usq: infinem hic saluus erit: duorencofleret

Expanded text:
aria autem stabat ad monumentum foris plorans. Pensandum est hujus mulieris mentem quanta vis amoris accenderat, quae a monumento Domini etiam discipulis recedentibus, non recedebat, exquirebat quem non invenerat. Flebat inquirendo, et amoris sui igne succensa, ejus quem ablatum credidit ardebat desiderio, et oculi qui Dominum quaesierunt, et non invenerunt, lacrymis jam exundabant, amplius dolentes quod fuerat ablatus de monumento, quam quod fuerat occisus in ligno, quoniam magistri tanti, cujus eis vita subtracta fuerat, nec memoria remanebat. Unde contigit ut eum sola tunc videret quae remansit, quia nimirum virtus boni operis perseverantia est, ut voce Veritatis dicitur: Qui autem perseveraverit usque in finem, hic salvus
Abbreviated transcription (Latin):
M edia amadai. filio iaf&h appellata. sunt autem in¬
terflumen indum regioner iste aracusia partha¬
assiria quas scriptura sacra uniuersas sepe media no¬
mine uocat macedonia ꝓuincia grecorum est uirtu¬
tibus alex andri meegni nobilior facta :
Mil&us ciuitas inasia est ubi paulus maiores ephesio¬
rum alloquitur:
Natar& uiculus est ingalilea iuxta montẽ tabor unde
& dñs ihs̃ nazareus est uocatus hab& ecđ& in loco
quod angelus adbeatam mariam euangeli zaturus
intrauit. hab& &aliam ubi dñs est nutritus:
N eapolis ciuitas est cariae quae est prouintia asiȩ
Sontus regio est multarum gentium auxta mare ponti¬
cum quod asiam &eoropam disterminat propt̃ plu¬
rimam hostiorum danubii infusionem dulcius esse

Expanded text:
Media a Madai filio Japeth appellata. Sunt autem inMedia a Madai filio Japeth appellata. Sunt autem inter flumen Indum regiones istae, Aracusia, ParthAssyria, quas Scriptura sacra universas saepe Mediae nomine vocat. Macedonia provincia Graecorum est, virtutibus Alexandri Magni nobilior facta. Miletus civitas in Asia est, ubi Paulus majores Ephesiorum alloquitur. Nazareth viculus est in Galilaea, juxta montem Thabor. Unde et Dominus Jesus Nazaraeus est vocatus. Habet ecclesiam in loco, quo angelus ad beatam Mariam evangelizaturus intravit, habet et aliam, ubi Dominus est nutritus. Neapolis civitas est Cariae, quae est provincia Asiae. Pontus regio est multarum gentium juxta mare Ponticum, quod Asiam et Europam disterminat, et propter plurimam ostiorum Danubii infusionem, dulcius cae
Abbreviated transcription (Latin):
ata ciuitas insignis est palestinȩ. quae apud u&eres erat
terra chananeorum:
alatiae ꝓuintiae asiae agallis uocabulum trahens qui
Iin auxilium a rege bithiniȩ euocati regnum cum eo
acta uictoria diuiserunt sicque inde grecis ad mixti
primogallo greci postea galathe suntꝰ appellati:
Adrum moetus ciustas est inbizanzia regione asricȩ:
dria nomen ciuitatis contra rabennam. quȩ eiusdem
mari incuius ripa sita ẽ nom̃ &iã adriatici dedit:
oppe oppidum palestine est maritimum intribudan:
conium ciuitas est licaoniȩ & est altera in cilitia:
ibiae ꝓuinciȩ duesunt. una crenaicha dequa dictum est.¬
& partes libiȩ quae est circa cxrenen. est & libia & hiopũ:
iddȩ ciuitas palestine est. inmaris magni littore sita
quaenunc diospolis appellatur:
icaonia prouincia asiȩ est. est & alia eiusdem nomi¬
nis ciuitas infrigia minore:
Listra ciuitas est licaoniae
Licia prouincia est asiȩ

Expanded text:
Gaza civitas insignis est Palaestinae, quae apud veteres erat Gaza civitas insignis est Palaestinae, quae apud veteres erat terra Chananaeorum. Galatia provincia Asiae, a Gallis vocabulum trahens, qui in auxilium a rege Bithyniae vocati, regnum cum eo acta victoria diviserunt, sicque deinde Graecis admixti, primo Gallograeci, postea Galatae sunt appellati. Hadrumetus civitas est in Byzantia regione Africae. Adria nomen civitatis contra Ravennam, quae eidem mari, in cujus ripa sita est, nomen etiam Adriatici dedit. Joppe oppidum Palaestinae est maritimum in tribu Dan. Iconium civitas est Lycaoniae, est et altera in Cilicia. Libyae provinciae duae sunt, una Cyrenaica, de qua dictum est, partes Libyae, quae est circa Cyrenen. Est et alia Aethiopum. Lydda civitas Palaestinae est, in maris Magni littore sita, quae nunc Diospolis appellatur. Lycaonia provincia Asiae est. Est et alia ejusdem nominis in Phrygia minore. Lystra civitas est Lycaoniae. Lycia provincia est Asiae.
Abbreviated transcription (Latin):
Carra ciuitas mesopothamie est ubi suit abrahe patri¬
archȩ hospitium:
Corinthũs ciuitas achag̾e maritima:
Cencre portus chorintinorum ciuitatis:
Chio insulaante bithiniam cuius nomen syra lingua mes¬
ticem designat. eo qđ ibi mastix gignitur:
Damascus nobilis urbs fenicis quae quondam in omni sy¬
ria tenuit principatum. &nunc sarracenorum m&ro
sibi suȩ que genti basilicam dicauit xp̃ianis in cireu¬
itu ciuitatis beati baptistȩ iohannis ecclesiam fre¬
quentantibus :
aerbe ciui tas est licaoniȩ prauintiȩ:¬
⁊ lamitae principes ꝑsidis abhelam filio sunt uacati:
ephesus amatonum opus ciuitas asiȩ est ubi requi¬
escit euangelista iohannes:
Noenicia prouintia est syriȩ. cuius partessunt sama¬
ria & galilea & aliȩ plurimȩ:
alileae duae sunt una gentium uicina finibus tyrioꝵ.
intribu neptalim. altera circathyberiadem. &
stagnum genesar&h intribu ⁊abulon:

Expanded text:
Charra civitas Mesopotamiae est, ubi fuit Abrahae patriCharra civitas Mesopotamiae est, ubi fuit Abrahae patriarchae hospitium. Corinthus civitas Achaiae maritima. Cenchrae portus Corinthiorum civitatis. Chio insula ante Bithynia, in cujus nomen Syra lingua masticem designat, eo quod ibi mastix gignatur. Damascus nobilis urbs ria tenuit principatum, et nunc Sarracenorum metroea suaeque genti basilicam dicavit, Christianis in circuitu civibus beati Baptistae Joannis Ecclesiam frequentantibus. Derbe, civitas Lycaoniae provinciae. E Elamitae, principes Persidis, ab Elam filio Sem appellati. Ephesus Amaescit evangelista Joannes. Phoenicia provincia est Syriae cujus partes sunt Samaria et Galilaea et aliae plurimae. Galileae duae sunt, una gentium vicina finibus Tyriorum in tribu Nephtalim, altera circa Tyberiadem et stagnum Genesareth in tribu Zabulon.
Abbreviated transcription (Latin):
ius pireus portus. septimplici quondam muro com¬
munitus fuisse describitur:
rio pagus athenarum curia quae interpr&atur uilla
ppiforum nomenfori rumȩ ab appio quondam consulȩ
trastatũ aquo &uia apia uocata est:
abilon m&ro polis regni caldeorum est ubi eorum qui edi¬
ficabant turrem linguȩ diuise sunt unde & babilonia uo¬
catur : quȩꝑ quadrũ sita abangulo usq abdangulũ muri. sedecim passuum¬
milia tenuisse idẽ simul ꝑ circuitũ .Lx .iiͦIͦI. resertur
ero eaciuitas in mace donia ẽ qui uerbũ dñi nobilit̃ accepit:
a padotia regio incapite syriȩ ẽ a septem trionis plagam
grinȩ ciuitas est in libia cuius regio penta politana uo¬
catur eo quod quinq: urbib maxime fulgeat:
r&ca greca insula centum quandam urbibus nobilis un¬
de &centopolis dicta est
yprus insula mari phamphilonia quindecim quondã
oppidis insignis. famoraq: diuitiis & maxime aeris:
Cilitia prouintia asiȩ ẽ quã cignus amnis intersecat:

Expanded text:
us Pyreus portus, septemplici quondam muro communita fuisse describitur. reopagus Athenarum curia, quae interpretatur villa s est. Appii Forum, nomen fori Romae ab Appio quondam consule tractum, a quo et via Appia vocata est. Babylon metropolis regni Chaldaeorum est, ubi eorum qui aedificabant turrim linguae divisae sunt, unde et Babylonia vocatur. Quae per quadrum sita, ab angulo usque ad angulum muri, sedecim millia passuum tenuisse, id est, simul per circuitum sexaginta quatuor Beroea civitas in Macedonia est, quae verbum Domini nobiliter accepit. Cappadocia regio in capite Syriae est, ad septentrionis plagam. Cyrene civitas est in Libya, cujus regio Pentapolitana vocatur, eo quod quinque urbibus maxime fulgeat. Creta Graeca insula, centum quondam urbibus nobilis, unde et Centipolis dicta est. Cyprus insula mari Pamphylio, quindecim quondam oppidis insignis, famosaque divitiis, et maxime aeris. Cilicia provincia Asiae est, quam Cydnus amnis intersecat.
Abbreviated transcription (Latin):
xria quae hebraicȩ dicitur aranq egio est interflumen
eusraten & mare magnum. usquead aegyptum ꝑtin¬
gens hab& maximas ꝓiuintias in quib genter sunt duodecuĩ
ammo insula est in mari egeo inqua reꝑta prius sicti¬
lia uasa traduntur inde &uasa samia appellata sunt:
mirna ciuitas est inasia liciȩ prouinciȩ. cuius lucas
meminit dicens naui gantes uenimus insmirnã liciae.
Cirtes dicuntur a renosa loca in mari magnio multum ter¬
ribilia & metuenda :¬
iracusȩ m&ro polis siciliȩ subpromuntorio pachino:
⁊ arsus ciuitas maro polis cilicie paulo a postolo
snus in&ronolis fenicis intribu neptalim euius maxine
nobilitas concilio &purpura constat iuxta galileã.¬
roas ciuitas asiȩ maritime initinere ciuitas libie
quae est prouintiae easit asiae :

Expanded text:
Syria quae Hebraice dicitur regio est inter flumen Syria quae Hebraice dicitur regio est inter flumen Euphraten et mare Magnum usque ad Aegyptum pertingens. Habet maximas provincias, in quibus gentes sunt duodecim. Samos insula est in mari Aegeo, in qua reperta prius fictilia vasa traduntur, unde et vasa Samia appellata sunt. Smyrna civitas est in Asia Lyciae provinciae, cujus Lucas meminit dicens: Navigantes venimus in Smyrnam Lyciae. Syrtes dicuntur arenosa loca in mari Magno, multum terribilia et metuenda. Syracusa metropolis Siciliae sub promontorio Pachino. Tarsus civitas metropolis Ciliciae, Paulo apostolo us metropolis Phoenicis in tribu Nephthalim, cujus maxime nobilitas conchylio et purpura constat. Troas civitas Asiae maritimae. Thyatira civitas Libyae, quae est provincia Asia
Abbreviated transcription (Latin):
Sergen ciuitas ẽ phamphiliȩ prouincie. philippus ciuitas
est in prima parte macȩdoniae:
Itolomaias ciui tas est iudeae iuxta montem carmelũ.
& est altera inpentapoli prouintiae affricae:dia:
Outeolis ciuitas coloniae campaniȩ eadem dicta archa
Rodus cicladum insularum nobilissima distat autem
aportu asiȩ uiginti milibus passuum:
Regium est ciuitas siciliȩ maritima.
ichem ciuitas ia cob nunc neapolis dicta. nea grece¬
ioseph ubi nunc est eccła fabricata & latere montis gari
ynamons in regione madian. suꝑ arabiam ⁊ zim:
qui alio nomine orebh appellatur. unde dicitur.
& fecerunt uitulum ina orebh cum hoc moxses in
syna factum scripserit.
aronas qđ interp̃ tatur campestris regio est quae pe¬
tro predicante sidȩi continuo fructus germinabit:
Cidon urbs senicis est insignis arcif&x uitri :¬
eleutia ciuitas syriȩ nobilis in promuntorio syriȩ an¬
ti ochiae sita:
alamis ciuitas est in ex pro insula nunc constantia dida:
amotrachia insula est in pacasico sinu:

Expanded text:
iae provinciae. Philippis civitas est in prima parte Macedoniae. Ptolomais, civitas est Judaeae, juxta montem Carmelum. Est et altera in Pentapoli provinciae Africae. Puteolis civitas colonia Campaniae, eadem dicitur Ceadicta. Rhodus Cycladum insularum nobilissima, distat autem a portu Asiae viginti millibus passuum. Regium est civitas Siciliae maritima. Sichem civitas est Jacob, nunc Neapolis dictJoseph, ubi nunc est ecclesia fabricata ex latere montis Garizim. Sina mons in regione Madian super Arabiam, qui alio nomine Horeb appellatur. Unde dicitur: Et fecerunt vitulum in Horeb, cum hoc Moses in Sina factum scripserit. Saronas, quod interpretatur campestris, regio est, quae Petro praedicante fidei continuo fructus germinavit. Sidon urbs Phoenicis est, insignis artifex vitri. Seleucia civitas Syriae nobilis, in promontorio Syriae Antiochiae sita. Salamis civitas est in Cypro insula, nunc Constantia dicta. Samothracia insula est in Pacatico sinu.
Abbreviated transcription (Latin):
igna heł :  Qm̃ apparens eis locutus ẽ deregnodĩ
Sp̃s quoq: scĩ nom post multos dies ꝓmisit aduentũ:
consequenter eũ de eodem regno ꝑ cantameutrũ
uidelic& moxadueniente spũ scõ. in p̃senti restitu¬
endum : añ in futuro scĩs reseruandum credere de¬
beant: Carnales enim adhuc discipuli. resurrecti¬
one xp̃i compl&a continuo regnum ispł credebant
ẽẽ uenturum : Iuxta qđ cleophas ait Nosaũt spe¬
rabamus qđ ipse e&̃ redempturus isrł : & euangelir¬
ta p̃misit quia dño hierosolimam uenturo & esti¬
marent : qđ confestim. regnumdi manifestar&ur:
sed opor tebat impleri ꝓph&iã quapatri canens ant
Tuuero reppulisti & spreuisti & distulisti. xp̃m tuũ:
Reppulit enim & sp̃uit filium pater. quando eum in
passione deseruit loquentem Dr̃m̃s dr̃m̃s quare
me dereliquisti : distulit autem ut quem scĩ illo tẽp̃r̃
regnaturum putabant: Expestent indie iudicii. in
sua maiestate uenturum : &enimips edñs & spirita¬

Expanded text:
ns eis locutus est de regno Dei, spiritus quoque sancti non post multos dies promisit adventum; consequenter eum de eodem regno percunctantur, utrum videlicet mox adveniente Spiritu sancto, in praesenti restituendum, an in futuro sanctis reservandum credere debeant. Carnales enim adhuc discipuli resurrectione Christi completa, continuo regnum Israel credebant esse venturum, juxta quod Cleophas ait: Nos autem sperabamus, quod ipse esset redempturus Israel, et evangelista praemisit, quia Domino Hierosolymam venturo existimarent, quod confestim regnum Dei manifestaretur. Sed oportebat impleri prophetiam, qua Patri canens ait: Tu vero repulisti et sprevisti et distulisti Christum tuum . Repulit enim, et sprevit filium pater, quando eum in passionme repulisti ? Distulit autem, ut quem sancti illo tempore regnaturum putabant, exspectent in die judicii in sua majestate venturum. Unde et ipse Dominus spirita
Abbreviated transcription (Latin):
defuerat. ut haber& baptizatos seruos ꝑ quos c&e¬
ros baptitar& quia nondum fuit memorabilis
illius humilitatis ministerium. quando eiss lauit pe¬
des : Cumergo dicor& dñs quia io hannes quidem
baptiz auit aqua nequaquam subiungit uosaũt
baptizant in ecđã alit quã iohannes idẽ in aqua
baptizare p̃ualent: sed tantum inuocato xp̃i nomine
adẽ interior uirtus sp̃s sci quȩ homine aquã tribu¬
ente baptizaturum animas simul & corpora purifsi¬
c& qđ in iohannis baptismononfiebat: non enĩ erat
spr datus quia ihr̃ nondum suerat glorificatus
iqitur quiconuenerant. interRocabant euor

Expanded text:
fuerat ut haberet baptizatos servos per quos caeteros baptizaret, quia non defuit memorabilis illius humilitatis ministerium, quando eis lavit pedes. Cum ergo diceret Dominus: Quia Joannes quidem baptizavit aqua, nequaquam subjunxit: Vos autem baptizant in Ecclesia, aliter quam Joannes, id est, in aqua baptizare praevalent, sed tantum invocato Christi nomine adest interior virtus Spiritus sancti, quae homine aquam tribuente baptizatorum animas simul et corpora purificet, quod in Joannis baptismo non fiebat. Nondum enim erat Spiritus datus, quia Jesus nondum fuerat glorificatus . Igitur qui convenerant inte
Abbreviated transcription (Latin):
potentia custo diri ual& inbonis sed illius ꝑ om̃a quȩ ren¬
dumẽ auxilium ut ꝑ ficiamur a quo in itiũ boneactionis
accipimur Iri quo &ultabitis modicum riuncsiopoꝵ¬
t& contais tani inuariis temptationuibus: quȩ dic̃

Expanded text:
potentia custodiri valet in bonis, sed illius per omnia quaerenpotentia custodiri valet in bonis, sed illius per omnia quaerendum est auxilium, ut perficiamur a quo initium bonae actionis accepimus. In quo exaltabitis modicum, nunc si oportet contristari in variis tribulat
Abbreviated transcription (Latin):
uatam nunc ut uobis tempore p̃stituto reddatur in
uobis incelis uł certe conseruatã incelis in uob quia
quidedit credentib: potestatem filios dĩ fieri ipsededit
eisdem potestatem hereditatem incelis accipere ꝑseue¬
rando usq: infinem : ut saliũ sint & ideo conseruatam
ꝑueniendum nouit ad illam quia quinon reserua uerint
disciplinam patris hereditatem habeo non merentur ac¬
cipere. Quiiniur tute dĩ cus todionini perpideo insa
eucło : Indomopatris mei multe mansiones sunt . &iterũ
nonẽ meũ dare : sed quib: paratum ẽ a patremeo. Parate
sunt ergo sedes in regno dĩ parate mansiones indomopatris.
parata salus in celis : tantum faci& se dignũ qui accipere
desiderat: nemo suo tantũ conamine dignus fierisuis uirib
ad a&̃ nã potest uenire salutem : Recte ꝓmittitur qui in uir¬
tutedĩ custodimini ꝑsidem. Neq enĩ quis quã sue libitatis

Expanded text:
vatam nunc, ut vobis tempore praestituto reddatur in vatam nunc, ut vobis tempore praestituto reddatur in coelis. Vel certe conservatam in coelis in vobis, quia qui dedit credentibus potestatem filios Dei fieri , ipse dedit ejusdem potestatem haereditatem in coelis accipere, perseverando usque in finem ut salvi sint. Et ideo conservatam ino, perveniendum novit ad illam, quia qui non servaverint disciplinam Patris, haereditatem ab eo non merentur accipere. Qui in virtute Dei custodimini per fidem, Evangelio: In domo Patris mei multae mansiones sunt , et iterum: Non est meum dare, sed quibus paratum est a patre meo. Paratae sunt ergo sedes in regno Dei, paratae mansiones in domo Patris, parata salus in coelis. Tantum faciat se dignum qui accipere desiderat. Sed quia suo tantum conamine dignus fieri suis viribus, ad aeternam non potest venire salutem, recte praemittitur, qui in virtute Dei custodimini per fidem, neque enim quisquam suae libertatis
Abbreviated transcription (Latin):
nem factum fuisse meminit. patrem aũt dñi nr̃i nominat:
quia eundem dñm nr̃m ihm̃ xp̃m dĩ filium semꝑ ꝯxtitisse non
dubitat: Qui secunduo mraguiam onicdĩao suaor nece¬
xp̃i & onortuis: Iure benedicitur a nob̵ dr̃ quicum nr̃is me¬
nr̃am dilexerit uitam. ut illumꝑ hac mori dispaner& at¬
que eadem morte ꝑresurrestiomem destructa spemnobis
exemplum q resurgendi monstrar&. mortuus ẽ namq: nenuos
mori timeremus : Resurrexit & mortuis ut & nos ꝑ eũ re¬
morte nec aliqua mestitia tangitur. in contaminatã quia
nullus in eã potest in mundus intrare : In marcescibilẽ quia
nec in ipsis beatorum hominum mentib: & longousu ce¬
lestis illa conuersatio ual& aliquando uilescere: quo¬
mado p̃senti scłi luxus & diliciae solent Nonnumquam
diutina consu&udine & usu in fastidium uerti : conger¬
uatam incaelis inuobis: Conseruatam in uob dicit
ꝓ eo ut dicer& conseruatam uobis. idẽ ad hoc conser¬

Expanded text:
tum, hominem factum fuisse meminit; Patrem autem Domini nostri nominat, quia eumdem Dominum nostrum Dei Filium semper exstitisse non dubitat. Qui secundum magnam misericordiam suam regeit nos, etc. Jure benedicitur a nobis Deus, qui, cum nostris me cum in tantum nostram dilexerit vitam, ut illum pro hac mori disponeret, atque eadem morte per resurrectionem destructa, spem nobis exemplumque resurgendi monstraret. Mortuus namque est, ne nos mori timeremus. Resurrexit ex mortuis, ut et nos per eum remorte, nec aliqua moestitia tangitur. Incontaminatam, quia nullus in eam potest immundus intrare. Immarcescibilem, quia nec ipsis beatorum hominum mentibus ex longo usu coelestis illa conversatio valet aliquando vilescere, quomodo praesentis saeculi luxus et deliciae solent nonnunquam diutina consuetudine et usu in fastidium verti. Conservatam in coelis in vobis. Conservatam in vobis dicit, pro eo ut diceret, conservatam vobis, id est ad hoc conser
Abbreviated transcription (Latin):
riis a &ẽnis inhiare. Cunctoꝵ aut̃ fidelium ẽ renunciare
omnib quae possident hoo sic tenere que mundisunt ut
tam ꝑea n teneantur inmundo habere rem temporalem
musu a&na. indesiderio sic terrena gerere ut tam̃ tota
mente ad celostia tendant: Innuatale sc̃onũ pluaiaio¬

Expanded text:
riis aeternis inhiare. Cunctorum autem fidelium est renuntiare riis aeternis inhiare. Cunctorum autem fidelium est renuntiare omnibus quae possident, hoc est, sic tenere, quae mundi sunt, ut tamen per ea non teneantur in mundo habere rem temporalem in usu, aeternam in desiderio, sic terrena regere, ut tamen tota mente ad coelestia tendant. IN NATALEM SANCTORUM PLURIMO
Abbreviated transcription (Latin):
nit : quinos uix in solo opere p̃paratos simul deopere & co¬
gitatione discutit. &ideo dũ adhuc longe ẽ : legationẽ mit¬
tamus : rogemus eaq: pacis sunt longe enim ẽẽ dicitur : quiad
huc p̃sens ꝑ iudiciũ non uid&ur. Mittamus legationẽ : lacri¬
mas nrãr mittamus miđiae opera mactemus in ara eius hos¬
tias placationis hȩc ẽ nr̃a legatio quȩ regem uenientem placat :
sic omrus & uobis quinor renunciat ooibus quae
possid& non potest oeus ẽẽ discipulus Manifes¬
tissime dñs in hac conclusione doc& qđ sit aedificare turrẽ
uł cum rege forciore facere pacem sisuũ uidelic& ẽe disci¬
pulum. Praeparare autem sumptus ad ꝑficiendam turrem
&mittere legationem adimp&randã pacem : nonẽe aliud
quam renunciare omnib: quaepossi demus distat sane unter
renunciare omnib & relinquere om̃a. Paucoꝵ enĩ ꝑfestoꝵ¬
quae ẽ relinquere om̃a curas mundi postponere solis deside¬

Expanded text:
nit, qui nos vix in solo opere praeparatos, simul de opere et conit, qui nos vix in solo opere praeparatos, simul de opere et cogitatione discutit. Et ideo dum adhuc longe est, legationem mittamus, rogemus ea huc praesens per judicium non videtur. Mittamus legationem lacrymas nostras, mittamus misericordiae opera, mactemus in ara ejus hostias placationis. Haec est nostra legatio, quae regem venientem placat. Sic omnis ex vobis, qui non renuntiat omnibus quw possidet, non potest esse meus discipulus. Manifestissime Dominus hac conclusione docet, quid sit aedificare turrem, vel cum rege fortiore facere pacem, suum videlicet esse discipulum, praeparare autem sumptus ad perficiendam turrem, et mittere legationem ad impetrandam pacem, non esse aliud quam renuntiare omnibus quae possidet. Distat sane inter renuntiare omnibus et relinquere omnia. Paucorum enim perfectorumque est relinquere omnia, curas mundi postponere, solis deside
Abbreviated transcription (Latin):
intenti nisi contra malignos spr̃ sollicite iugilemus ipsos in risc¬
res patimur : quod admalu ꝑsua sores habemus: autquis rex
iturus cõonttene bellum ad uensus aliuo reqem tiori¬
Se deus prius cocitat si possit cuordecem omilibus oc
cun rere ei. qui cuor uicuati onlitus uenut adse⁊ alio quiie
ad huic illo loriçe acente lecationem onteris Rogat ea
quae pacis surit: R&x contra regem & & quouenit ad p̃liũ
& tam̃ si seꝑpendit non posse sufficere legationem mittit &
eaq pacissunt postulat : Quibiergonos lacrimis spercre
ueniã debemus quiinillo tremendo & anime cũ rege nr̃o
& aequo adiudicium uenimus : quos nimirum condicio in¬
firmitatis & causa in ferioris & hib&. Sed fortasse iammali
operis culpaes abscidimus iam praua quaeq: &terius de¬
cdinamus numquid ad reddendam rationẽ cogitationis
nr̃ae sufficimus cum duplo ergo gercitu contra simplum ue¬

Expanded text:
intenti, nisi contra malignos spiritus sollicite vigilemus, ipsos irrisointenti, nisi contra malignos spiritus sollicite vigilemus, ipsos irrisores patimur, quos ad malum persuasores habemus. Aut quis rex iturus committere bellum adversus alium regem, nosedens prius cogitat, si possit cum deei qui cum viginti millibus venit ad se? Alioquin adhuc illo longe agente legationem mittens, rogat ea quae pacis sunt. Rex contra regem ex aequo venit ad praelium, et tamen si se perpendit non posse sufficere, legationem mittit, et ea quae pacis sunt postulat. Quibus ergo nos lacrymis sperare veniam debemus, qui in illo tremendo examine cum rege nostro ex aequo ad judicium non venimus, quos nimirum conditio, infirmitas et causa inferiores exhibet? Sed fortasse jam mali operis culpas abscidimus, jam prava quaeque exterius declinavimus, nunquid ad reddendam rationem cogitationis nostrae sufficimus? Cum duplo ergo exercitus contra simplum ve
Abbreviated transcription (Latin):
parat. Siigitur humilitatis turrem construere cupimus pri¬
usnos p̃pacrare adaduersa huius scłi debemus hoc enim in¬
ter terrenum & celeste aedificium distat. Quod terrenũ aȩdi¬
ficium & pensas colligendo construitur : caeleste aut̃ adificiũ
&xpensas disꝑgendo ad illud sumptus facimus sinon habita col¬
ligamus A distud sumptur facimus : Si& haliita relinquamus
Considerandum uero qđ dicitur Nepostea quam posuenit
pundameritum &p̃i potuerit pericere om̃s quiude¬
ruit incipiant iludene ei dicentes quia hic hamo cȩpit
aedipicare & nonpotuit consummane: Qua uxta pauli
uocem &pecta culum fasti summus mundo angelis & hominib
& inomne qđ agimus considerare occultos aduersarios nr̃os de¬
bemus qui semꝑ &nr̃is operib intendunt. semꝑ &nr̃o defeltu
gratulantur quos ꝓph&a intuens ait dr̃ ms̃ inte confidonon¬
erubes cam Neq inrideant me inimicimei. In bonis enĩ operibur

Expanded text:
parat. Si igitur humilitatis turrem construere cupimus, priparat. Si igitur humilitatis turrem construere cupimus, prius nos praeparare contra adversa hujus saeculi debemus. Hoc enim inter terrenum et coeleste aedificium distat, quod terrenum aedificium expensas colligendo construitur, coeleste autem aedificium expensas dispergendo ad illud sumptus facimus, si non habita colligamus. Ad istud sumptus facimus, si et habita relinquamus. Considerandum vero quod dicitur: Ne posteaquam posuerit fundamentum, et non poterit perficere, omnes qui viderint, incipiant illudere ei, dicentes: Quaedificare, et non potuit consummare. Quia, juxta Pauli vocem, spectaculum facti sumus mundo, angelis et hominibus . Et in omne quod agimus considerare occultos adversarios nostros debemus, qui semper nostris operibus intendunt, semper ex nostro defectu gratulantur. Quos Propheta intuens, ait: Deus meus, in te coerubescam, neque irrideant me inimici mei . In bonis enim operibus
Abbreviated transcription (Latin):
ligamus qđ ds̃ & habeamus odio qđ indĩ nob̵ itinere obsistunt:
& qui noriba iulat crucem suao &uenit postore ñ potest
ẽẽ meus discipulus: Crux quippe acruciatũ dicitur & duo¬
bus modis crucẽ dñi baiulamus cum aut ꝑ abstinentiã carnem
afficimus autꝑ compassionẽ ꝓximi necessitatem illius nr̃am pu¬
tamus quionũ dolarẽ & bab& in aliena necessitate crucẽ portat
re Nam quisquis hȩc ꝓtemporali intentione & hib& crucẽ quidẽ
baiulat. sedire postdnm recurat . quia uero sublimia p̃cepta da¬
ta sunt ꝓtinus comparatio edificande sublimitatis adiungitur
cum dicitur: quis erum & uobis uolenis turaro aedipicare.
nonne pruis sedetis coorputat suoiptus quineces sa¬
ru sunt. Si hab& ad perpicieridum:÷ Omne qđ agimus p̃¬
uenire ꝑstudium considerationis debemus: Ecce enĩ iuxta
ueritatis uocem quiturrem edificat prius aedificii sumptus

Expanded text:
ligamus, quod Deus, et habeamus odio, quod in Dei nobis itinere obsistunt. ligamus, quod Deus, et habeamus odio, quod in Dei nobis itinere obsistunt. Et qui non bajulat crucem suam, et venit post me non potest esse meus discipulus. Crux quippe a cruciatu dicitur, et duobus modis crucem Domini bajulamus cum aut per abstinentiam carnem afficimus, aut per compassionem proximi necessitatem illius nostram putamus. Qui enim dolorem exhibet in aliena necessitate, crucem portat re. Nam quisquis haec pro temporali intentione exhibet, crucem quidem bajulat, sed ire post Dominum recusat. Quia vero sublimia praecepta data sunt, protinus comparatio aedificandae sublimitatis adjungitur, cum dicitur: Quis enim ex vobis volens turrem aedificare, tus qui necessarii sunt, si habeat ad perficiendum? Omne quod agimus, praevenire per studium considerationis debemus. Ecce enim juxta Veritatis vocem. Qui turrem aedificat prius aedificii sumptus
Abbreviated transcription (Latin):
Percunctari liba quomodopccrentes & carnaliter ꝓpinquos p̃¬
cipitur odisse qui iubemur & inimicos diligert & certe deuxore
ueritas dicit qđ ds̃ iunexit: homo ñ separa & paulus ait Viri
diligendam p̃cipit : cũ maegister dicit. Quiuxorẽ nonodit ñ
potest ẽẽ meus discipulus: Nlum quid aliud iud& nunciat ali¬
ud p̃coclamat ir ansimul&odisse possumus & diligere
sed siuimp̃cepti ꝑpendimus utrumq: agere ꝑ discr&ionẽ ualẽ¬
odiendo & fugiendo nesciamus ut aũit dñs demonstrar&:
Hoc ergee ꝓximos odium ñ de in affectione ꝓcedere sed de carita¬
te ad didit ꝓtinus dicens Adhuc aũt & animã suã Tunc & enĩ¬
bene animã nr̃am odimus cum eĩ carnalib: desideriis ñ ad qui¬
escimus cũ ẽ app&itũ frangimus & eĩ uoluntatib reluctamur
Que ergo contẽpta ad melius ducitur quasi ꝑ odiũ amatur. sic sic ni¬
mirũ &hibere ꝓximis nr̃is odiidis cr&ionem debemus ut in eis &di¬

Expanded text:
Percunctari libet quomodo parentes et carnaliter propinquos praecipimur odisse, qui jubemur et inimicos diligere, et certe de uxore Veritas dixit: Quod Deus junxit, homo non separet , et Paulus ait: Viri,diligendam praecipit, cum magister dicit: Qui uxorem non odit, non potest meus esse discipulus. . Nunquid aliud judex nuntiat, et aliud praeco clamat? An simul odisse possumus et diligere? Sed si vim praecepti perpendimus, utrumque agere per discretionem valeodiendo et fugiendo nesciamus. Ut autem Dominus demonstraret hoc erga proximos odium, non de inaffectione procedere, sed de charitate, addidit protinus dicens: Adhuc et animam suam. Tunc etenim animam nostram odimus, cum ejus carnalibus desideriis non acquiescimus, cum ejus appetitum frangimus, ejus voluntatibus reluctamur. Quae ergo contempta ad melius ducitur, quasi per odium amatur. Sic nimirum exhibere proximis nostris odii discretionem debemus, ut in eis et di
Abbreviated transcription (Latin):
putauerat seꝓ & cusatione dixisse inculpam ꝓpriã auertitur
Siinquid durum & crudelem ẽẽ menoueras & aliena secta
sectari ibiq m&ere ubi non seuerim : quare ñ tibi istius modi
timorem ut scires me. mea diligentius
quesiturum
& dares pecuniam meam siue ar¬
gentum
eloquia
casta argentũ igne &aminatũ. pecu
diuinus quadari debuit ad mensã hocẽ ꝓptcs paratisq si¬
delium cordib: intimari ad quã uidelic& mensam idẽ men¬
tem auditurũ ñ alia quam dominica ẽ deferenda pecunia
utomnis sermo docentis scripture sensum sequatur nã qđ
si sermoner dĩ: & ego uenietas cum usunis utiq &igis¬
seor illam: Qui uerbi pecuniam ad octore ꝑcipit emiitq
credendo Necesse ẽ eã cũ usuris soluat operando ut quod
auditu didicit & sequatur & actu. Inusura quippe pecunia
& iam modica recipitur uł certe de accepto uerbo fenoris
usurã soluit qui&eo qui audit &iã illa stud& intellegere¬

Expanded text:
putaverat se excusatione dixisse, in culpam propriam vertitur, putaverat se excusatione dixisse, in culpam propriam vertitur, si, inquit, durum et crudelem esse me noveras, et aliena secta sectari, ibique metere, ubi non seminaverim, quare non tibi istiusmodi cogitatio incussit timorem? ut scires me mea diligentius quaesiturum, et dares pecuniam meam, sive argentum eloquia casta, argentum igne examinatum. Pecudivinus, qui dari debuit ad mensam, hoc est, promptis paratisque fidelium cordibus intimari. Ad quam videlicet mensam, id est, mentem auditorum, non alia quam dominica est deferenda pecunia, ut omnis sermo docentis Scripturae sensum sequatur. Nam quod si sermones Dei . Et ego veniens, cum usuris utique exegissem illud. Qui verbi pecuniam a doctore percipit, emitque credendo, necesse est eam cum usuris solvat operando, ut quod auditu didicit, exsequatur et actu. In usura quippe pecunia etiam non data recipitur. Vel certe de accepto verbi fenore usuras solvit, qui ex eo quod audit
Abbreviated transcription (Latin):
uasti: Pecunsam quippe insudario religacre ẽ ꝑfecta
dona sub ociolenti corporis abscondere. Sunt enĩ homines
acsibi ꝑuersitate blandientes ut dicant sufficit ut dese unus¬
quisq: rationem reddat quidopus ẽ aliis p̃dicare ut &iam
deipsis rationem reddere quisq: cogatur cum apud dñm &iã
illisint in ecusabiles quib: lex data nonẽ neq audito eugło
dormierint quia ꝑcreaturam poterant creatorẽ cognascere
hocẽ enĩ quasi m&ere ubin on seminauit idẽ &iam eos im¬
pi&atis reos tenere quib: uerbum legis auteuangelii non mi¬
nistratum ẽ. hocaũt ueluti periculum iudicii deuitantes
pigro langore a uerbi ministratione conquiescunt & hoeest
quasi in sucdario ligare qđ acteper̃: Dicitei deoretao teiudi¬
co serue nequam. Ceruus nequã uocatur quia & piger. hac
sandum dñi udiciũ: Sciebas quod enco auster homo suon
tollens quod nor posui & meto guod non seontiaui. &

Expanded text:
ant. Pecuniam quippe in sudario ligare est, percepta dona sub otio lenti torporis abscondere. Sunt enim homines hac sibi perversitate blandientes, ut dicant: Sufficit ut de se unusquisque rationem reddat. Quid opus est aliis praedicare, ut etiam de ipsis rationem reddere quisque cogatur, cum apud Dominum etiam illi sint inexcusabiles, quibus lex data non est, neque audito Evangelio dormierunt, quia per creaturam poterant creatorem cognoscere? Hoc est enim quasi metere ubi non seminavit, id est, etiam eos impietatis reos tenere, quibus verbum legis aut Evangelii non ministratum est. Hoc autem veluti periculum judicii devitantes, pigro languore a verbi ministratione conquiescunt, et hoc est quasi in sudario ligare quod acceperunt. Dicit ei: De ore tuo te judico, serve nequam. Servus nequam vocatur, quia et piger ac sandum Domini judicium. Sciebas ergo quod ego austerus homo sum, tollens quod non posui, et metens quod non seminavi:
Abbreviated transcription (Latin):
maliuntur artius in heremur ñ separat ꝓmisso fituroꝵ
nam & quic quidboni futurum et cerciur ꝓmittitess anihil
ẽ ipso melius quiiam ꝓfecto benesibi inberentib p̃sens ẽ:
centus: sum enioi: Nondix̃ opinor sed certussũ qđ fide¬
lesxp̃i ñ separat ab eius caritate nec mors nec uita idẽ nec
ꝑsecutio quaenunc spem uitȩ ingerit nunc terrorem
mortis intentat neq potestas aduersa trans figurans se
in angelũ lucis audienda ẽ. Neq fortitudiner quia uasa
moncia quia &illa altitidinẽ sursũ & ista infernum
scrutatur deorsum: Neque creatuna alia poteritNos
Etiamsi alia creatura idẽ alterius regionis que in aliarerũ
natura seposita sit deinferis possit resurgere separarenos
acreatore cui animã &iã morte iungendaẽ ñ ualer&:¬

Expanded text:
moliuntur arctius inhaeremus. Non separat promissio futurorum, moliuntur arctius inhaeremus. Non separat promissio futurorum, nam et quidquid boni futurum est, certius promittit Deus, et nihil est ipso Deo melius, qui jam profecto bene sibi inhaerentibus praesens est. Certus sum enim. Non dixit, opinor, sed certus sum quod fideles Christi non separat ab ejus charitate, nec mors, nec vita, id est, nec persecutio, quae nunc spem vitae ingerit, nunc terrorem mortis intentat, neque potestas adversa transfigurans se in angelum lucis, audienda est. Neque fortitudines, quia vasa mantia, quia et illa altitudinem sursum, et ista infernum scrutantur deorsum. Neque creatura alia poterit nosEtiam si alia creatura, id est, alterius regionis, quae in alia rerum natura seposita sit, de inferis possit resurgere, separare nos a creatore, cui anima etiam morte jungenda est, non valer
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ uiuens & efficax & penetrabilior omni gladio ancipi¬
ti Illius enĩ caritar quinos dil&̃ & nr̃m ad eẽ rapuit af¬
fectũ cruciatum corporis & dolorẽ sentire nos ñ facit
ideo ergo in his omnib: superamus. Vid&ur enĩ posse
hoc agere ut a caritate dĩ separemurmors. & angeli
& altitudo &creatura alia quomodo acaritate dĩseparare
nos certent : Ñ ociosũ uid&ur & ponere nisi quis foete di
possunt sed ne ꝑea quidẽ quae uenire omnino ñ possunt
ullo peccato adĩ caritate deflestimur nemonos inde se¬
parat minando mortẽ : id ipsum enĩ qđ diligimus dm̃ ciu
endo uitã. nemo enĩ ab ipso fonteseparat aquã ñ separat
angelus ñ enĩ ẽ angelus cũ in heremus dõ nr̃a mente po¬
tentior Nonse pcratuirtus illa scilic&q potestatẽ tene¬
brarum in hoc mundo ten& totomundo ẽ omnino subli¬
mior mens inherensdõ. Nonseparant in stantes molestiȩ¬
in hoc enĩ leuiorer eassentimus quo ei aquonos separare

Expanded text:
i, vivens et efficax, et penetrabilior omni gladio ancipiti. Illius enim charitas qui nos dilexit et nostrum ad se rapuit affectum, cruciatum corporis et dolorem nos sentire facit, ideo ergo in his omnibus superamus. Videtur enim posse haec agere, ut a charitate Dei separemur. Mors et fortaet altitudo et creatura, aliquo modo a charitate Dei separare nos conantur. Non otiosum videtur exponere, nisi quis forte dicper ea quae accidere possunt, sed ne per ea quidem quae venire omnino non possunt, ullo pacto a Dei charitate deflectimur. Nemo nos inde separet minando mortem, idipsum enim, quod diligimus Deum, endo vitam: nemo enim ab ipso fonte separat angelus; non enim est angelus, cum inhaeremus Deo, nostra mente potentior. Non separat virtus, illa scilicet, quae potestatem tenebrarum in hoc mundo tenet, toto mundo est omnino sublimior mens inhaerens Deo. Non separant instantes molestiae, hoc enim leviores eas sentimus quo ei a quo nos separare
Abbreviated transcription (Latin):
terra ecłȩ semꝑ statũ conspicit cotidiȩ intanto fideliũ ser¬
uorũ numero huic pecunĩã negociaturo cõmedat in altero
modũ consumati operis & aminat huic fideliter prudenterq:
laborantẽ amplioris grȩ munere donat illũ desidias molles
& marcida luxu ocia sectantem & eo qđ dederat priuat:¬

Expanded text:
terra Ecclesiae semper statum conspicit: quotidie in tanto fidelium serterra Ecclesiae semper statum conspicit: quotidie in tanto fidelium servorum numero huic pecuniam negotiaturo commodat, in altero modum consummati operis examinatur: hunc fideliter prudenterque laborantem amplioris gratiae munere donat, illum desidias molles et marcida luxu otia sectantem, et eo quod dederat, privat
Abbreviated transcription (Latin):
terã legis inbutos det illis decemminar quia legisdicta
spiritaliter intellegenda reuelat. post passionem quippe
resurrestionẽ q suã aperuit illis sensum ut intellegerent
scriptur armina quam grecimnam uocant centũ drag¬
mis appenditur & omnis scripturȩ quia uitae caelestis
ꝑfectionẽ suggerit quasi numericentenarii pandere
sulgescit: &ait illis urcotiaonni dumuenio
Verba in quidlegis hac ꝓph& aerum mistica in terp̃tatio¬
ne discussa populis oferte atq: ab eis fidȩi confessionem
morumq ꝓbitatẽ recipite. Iuxta qđ psalmista suis audi¬
torib: p̃cipit dicens. Sumite psalinum & date tympanũ
hocẽ laudem p̃dicationis in tordis intentione ꝑcipite.
& deuotionem operis in carnis castigatione redigite:
ciues auteor eius oderanit illum &miserunt le¬
gationem post illum dicerites noluonis huricres¬
nare supernos: Ciues impios iudeos dicit de quib

Expanded text:
teram legis imbutos. Dat illis decem minas, quia legis dicta teram legis imbutos. Dat illis decem minas, quia legis dicta spiritualiter intelligenda revelat. Post passionem quippe, resurrectionemque suam aperuit illis sensum ut intelligerent Scripturas. Mina quam Graeci μνᾶμ vocant C dragmis appenditur, et omnis Scripturae sermo, quia vitae coelestis perfectionem suggerit, quasi numeri centenarii pondere fulgescit. Et ait illis: Negotiamini dum venio. Verba, inquit, legis ac prophetarum mystica interpretatione discussa, populis offerte, atque ab eis fidei confessionem, morumque probitatem recipite: juxta quod Psalmista suis auditoribus praecepit dicens: Sumite psalmum et date tympanum, hoc est, laudem praedicationis in cordis intentione percipite, et devotionem operis in carnis castigatione redigite. Cives autem ejus oderant illum. Et miserunt legationem post illum, dicentes: Nolumus hunc regnare super nos. Cives, impios Judaeos dicit. De quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ooioquidã nobilis. habiit inrecioneo Iongin¬
quao accipere sibi reniuoi & reuerti:
Homo nobilis ille ẽ cuicecus supra clamabat filiđđ mise¬
reremei & uenienti hierusolimã concinnabant osan¬
na filiodđ benedictus quiuenit in nomine dñi re&isrł
longinquaregio eccła ẽ &gentib: dequa idem homo nobi¬
li quiloquitur. Ego aũt constitutus sum rex habeo dicitur
a patre. Pastula ame & dabotibigentes hereditatt̃ tuam
& possessionenituam terminos terre. Queuidelic& &
here dntes hac possessio bifacria ratione regio longinquae
uocatur uł quia afinib terre clamat addñm ał quia longe
est apeccatorib: salus & cumdr̃ ubiq sit p̃sens longe tam̃
ab eorum sensu qui idola colunt dr̃ uerus ab ẽ sed qui erant
longe facti sunt ꝓpe in sanguine xp̃i: uocatis auteo de¬
cetis serui guis. dedit illis deceor ouas. Denarius
numerus adlegem ꝑtin& ꝓpter decalogum. Vocat itaq
pater familar decem seruos : quia elegit discipulos ꝑ lit¬

Expanded text:
Homo quidam nobilis abiit in regionem longinquam accipere sibi regnum et reverti. Homo nobilis est ille, cui caecus supra clamabat: Fili David, miserere mei, et venienti Hierosolymam concinebant: Osanna filio David. Benedictus qui venit in nomine Domini rex Israel. Longinqua regio, Ecclesia est ex gentibus, de qua idem homo nobilis loquitur: ego autem constitutus sum rex ab eo, dicitur a Patre: Postula a me et dabo tibi gentes, het possessionem tuam terminos terrae . Quae videlicet haereditas ac possessio, bifaria ratione regio longinqua vocatur: vel quia a finibus terrae clamat ad Dominum , vel quia longe est a peccatoribus salus . Et cum Deus ubique sit praesens, longe tamen ab eorum sensu qui idola colunt, Deus verus abest. Sed qui erant longe, facti sunt prope in sanguine Christi . Vocatis autem servis dedit illis decem minas. Denarius numerus ad legem pertinet propter Decalogum, vocat itaque paterfamilias decem servos, quia elegit discipulos per lit
Abbreviated transcription (Latin):
miorũ : Hos enim adueniens cũ iugilantes inuenerit
faci& discumbere & transiens ministrabit eis illos aũt cũ uer¬
bi annonam familiae sibi gredite fideliter prudenterq:
dispensantes inuenerit supra om̃a quae possid& constitu&
idẽ supra om̃a caelestis regni gaudia non utiq: ut horum
solidominũ teneant sedut eorũ abundantius ac&eris
sc̃is a&̃na possessione fruantur. Quienim doctifuerint ful¬
gebunt quasi splendor firmam̃ti & qui adiustitiam erudi¬
unt multos quasi stelle in ꝑp&uas a &ernitates :

Expanded text:
miorum. Hos enim adveniens cum vigilantes invenerit, faciet discumbere, et transiens ministrabit eis. Illos autem cum verbi annonam familiae sibi creditae fideliter prudenterque dispensantes invenerit, supra omnia quae possidet constituet, id est supra omnia coelestia regni gaudia, non utique ut horum soli Dominum teneant, sed ut eorum abundantius caeteris sanctis aeterna possessione fruantur. Qui enim docti fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti, et qui ad justitiam erudiunt multos quasi stellae in perpetuas
Abbreviated transcription (Latin):
familias furdomũ ꝑfodit : quia dum a suicustodia sp̃s dormit
ciũ nescientẽ rapit furi aũt resister& siuigilar& quia ad¬
aduentũ iudicis qui occulte animã rapit. p̃cauens ei pe¬
nitendo occurrer& nempenitens perir&. Horã uero ulti¬
mac dñs nr̃ id circo nob̵ uoluit ꝓ eẽ in cogitam ut semꝑpor
sit ẽe sus pecta ut dum illam p̃uidere non possumus : ad
illam sine intermissione p̃pccremur: ait auteo ei pe¬
trus. dr̃e adnos dicis hancparabolao a & ad oc̃s
dixit aũtdñs quis putas ẽ pidelis dispetisaton &
prudenis queo constituit dñs supea faonliam suã
ut d& illis intempore tritici oien sunamz Per
mensurã tritici &x primitur mođ uerbi Alta& enĩ queq
debent multis audientib: contegi. &uix paucis aperiri:
Necum angusto corde incapabili aliqui tribuitur & tra
fundatur : Hinc mosses asecr&odĩ &iens corus cantem
faciem corã populo uelut qui animirũ turbis claritatis
intime archana ñ indicat. Proqualitate igitur audien¬

Expanded text:
familias fur domum perfodit, quia dum a sui custodia spiritus dormit cium nescientem rapit, furi autem resisteret si vigilaret. Quia adventum judicis qui occulte animam rapit praecavens, ei poenitendo occurreret, ne impoenitens periret. Horam vero ultimam Dominus noster idcirco nobis voluit esse incognitam, ut semper possit esse suspecta, ut dum illam praevidere non possumus, ad illam sine intermissione praeparemur. Ait autem ei Petrus: Domine, ad nos dicis hanc parabolam, an et ad omnes? Dixit autem Dominus: Quis putans est fidelis dispensator et prudens, quem constituet Dominus super familiam suam, ut det illis in tempore tritici mensuram. Per mensuram tritici exprimitur modus verbi. Alta etenim quaeque debent multis audientibus contegi, et vix paucis aperiri, ne cum angusto cordi incapabile aliquid tribuitur, extra fundatur. Hinc Moses a secreto Dei exiens coruscantem faciem coram populo velat, quia nimirum turbis claritatis intimae arcana non indicat. Pro qualitate igitur audien
Abbreviated transcription (Latin):
qui & iniuuentute aduias uitȩ ñ euigilat saltim in senec¬
tute resipiscat. Ad ecuciendã uerom̃tis nr̃ae desidiã &iam
&x teriora dãpna ꝑsimilitudinem deducuntur ut ꝑ haec
animus ad suã custo diã suscit&ur Namdicitur. hoc autẽ
scitote qm̃ sisciret pater pamilias qua horapur ue¬

Expanded text:
qui et in juventute ad vias vitae non evigilat, saltem in senecqui et in juventute ad vias vitae non evigilat, saltem in senectute resipiscat. Ad excutiendam vero mentis nostrae desidiam, etiam exteriora damna per similitudinem deducuntur, ut per haec animus ad suam custodiam suscitetur. Nam dicitur: Hoc autem scitote. Quoniam si sciret paterfamilias, qua hora fur ve