comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
balac moabitam fiusse nõ ydumeũ eũꝙ
fuisse filiũ fefto nõ filiũbeor s fuisse ⁊̃ tũc
ibi filium beor. balam nõ balach quẽ balã
mnoꝵ uniei̾re ioseph enis nepotẽ sic̃ inde¬
tur tãꝙͣ exordine scriptũ narrare quocũq
se quisq cõuertat. inuenire difficile ẽ. No¬
lo em̃ dicere nõ posse mueniri ne forte me
fugiat qd̾ alium nõ fugit. Si emĩpost mo¬
tem aui siui ysaac decemi septem ãnoꝵ
fuit ioseph. qnͣ eũ frẽs negypto uendidũt
ꝓculdubio ⁊ pr en iacob septimo decuno
anno filii siu ioseph. centũ ingnti annoꝵ
fuit. Genuit eĩ eos ysaac. cum eẽt ãnoꝵ
sexagnita. sicut scͥptum ẽ. Uixit gͦ ysaac
postea centũ uigniti. qr centesimo octoge¬
simo. mortuus est. id cireo dimisit filios.
sunt aũt septem anmubtatis ⁊ duo fa¬
iis donec ad eũ prcũ fr̃ib uenit trigm¬
ta uouem ꝓfecto annos agebat iosẽpli.
qd̾ ore suo pharaoni dicit. centesimũ atri¬

Expanded text:
Balac Moabitam fuisse, non Idumaeum, eumque Balac Moabitam fuisse, non Idumaeum, eumque fuisse filium Sephor, non filium Beor; sed fuisse etiam ibi tunc filium Beor Balaam, non Balac, quem Balaam annorum invenire Joseph ejus nepotem, sicut videtur tanquam ex ordine Scriptura narrare, quocumque se quisque convertat, invenire difficile est. Nolo enim dicere, non posse inveniri, ne forte me fugiat quod alium non fugit. Si enim post mortem avi sui Isaac, decem et septem annorum fuit Ioseph, quando eum fratres in Aegyptum uendiderunt, procul dubio et pater eius Iacob septimo decimo anno filii sui Ioseph centum uiginti annorum fuit. genuit enim eos Isaac, cum esset annorum sexaginta, sicut scriptum est. uixit ergo Isaac postea centum uiginti, quia centesimo octogesimo mortuus est. idcirco dimisit filios csunt autem septem anni ubertatis et duo famis, donec ad eum pater cum fratribus uenit, triginta nouem profecto annos agebat Ioseph, quem Iacob, quod ore suo Pharaoni dicit, centesimum et tri
Abbreviated transcription (Latin):
iudicũ quoꝵ tp̃ra fuerũt. aũ reges s exbii
multis eos solos potuit ꝯmemorare moy
⁊̃ara filiũ raguel. et iacob ałzira filiũza
ra ał iobab. cui iobab successit in regnoi
balat. qui pͥus int̾ra edomi rer fuisse ꝯme¬
moratur usq ad ultimũ regem quẽ potu¬
it noĩare moyses plures generatõnes m
moysen. Nam illic muemutur fere.xii.
hic aũt usq ad moysen ferme .uii. fieri eĩ
potuit ut io ibi plures noĩarent᷑. qr cicius
moriendo płes alt̾ alti succesẜunt. Siẽ et
contĩgit. ut ⁊ aliũ ordinẽ sequẽs mathes
ab abraam usq ad ioseph quadragintas
duas gen̾atõnes ninieret. luchas aũt
ni ordine alio numeras generatõnes. nõ
psalomonẽ sic̃ ille ꝑ uathan ab abraami
usꝙ ad ioseph quinquaginta ꝯmemora
ret. In illo quippe ordines ubi ples noĩan¬
tur cicius mortiu sũt. qͣmhie ubi paucio
tudine noĩs existmmiet illũ ee balaac qui
restitit moysi ducenti ppłm isrł. sciat illu

Expanded text:
Judicum, quorum tempora fuerunt ante reges: sed ex his multis eos solos potuit commemorare Moyset Zara filium Raguel, et Jobab filium Zara, cui Jobab successit in regno Balac, qui primus in terra Edom rex fuisse commemoratur, usque ad ultimum regem quem potuit nominare Moyses, plures generationes inMoysen. Nam illic inveniuntur fere duodecim, hic autem usque ad Moysen ferme septem. Fieri enim potuit ut ideo ibi plures nominarentur, quia citius moriendo plures alter alteri successerunt. Sic etiam contigit ut alium ordinem sequens Matthaeus, ab Abraham usque ad Joseph quadraginta duas generationes numeraret : Lucas autem in ordine alio numerans generationes non per Salomonem, sicut ille, sed per Nathan, ab Abraham usque ad Joseph quinquaginta quinque commemoret . In illo quippe ordine ubi plures numerantur, citius mortui sunt, quam hic ubi pauciorimilitudine nominis existimet illum esse Balac, qui restitit Moysi ducenti populum Israel: sciat illum
Abbreviated transcription (Latin):
sentit. ut nõ eam ꝓpriam uelit hẽre
natiuna. S de ip̃o deotanꝙͣ pticultm
defluere et tam deformit̾ inquinan
sicq indet̾ius cõnutari cũ maniche¬
is audeait affirmare. nõ parũ bomiex
mcxime in quacapitałr erratur.
de sieatore quippe nõ de creatãcam
falsa et tami nefaria sentiũt isũ gͤ
in hanc fidem qui deuiauant restitu
dsũt . sũ qui eam ũdũ nouerãt illaꝵ
disputatonũ lectõe didicerũt. hoc se
daudeant didicisse ꝙ sanũ ẽ. Q
liou et eneis ercoris est. quiꝙͣ ce cõgͦ¬
error ipe et oll exoitus ẽ et nõ oli pditus
ncntũ possũ tũ et ego cõmoneo
nib muidemꝰ. et eo moquasi utẽ iue¬

Expanded text:
iam de anima sentit, ut non eam propriam uelit habere naturam, sed de ipso deo tamquam particulam defluere et tam deformiter inquinari atque in deterius commutari cum Manichaeis audeat affirmare: non parum boni ex maxime, in qua capitaliter erratur: de creatore quippe, non de creatura tam falsa et tam nefaria sentiuntur. siue ergo in hanc fidem qui deuiauerant restituti sunt siue qui eam nondum nouerant illarum disputationum lectione didicerunt, hoc se gaudeant didicisse quod sanum est. quod autem et in eis erroris est quamquam te cognerror ipse et olim exortus est et non olim proditus. Quantum possum tamen etiam ego commoneo niis inuidemus et eo modo quasi uicem ma
Abbreviated transcription (Latin):
Amu̾o ꝙ dolendũ addidisti exp̾s¬
suliami hesi ad erroremongenis
apudnos homines fuisse de laplos
nes abiuia peste potuisse sanar: msi
et ip̃a medicma morbidũ aliquid in¬
tuliss ñ ẽ quidẽ dolor iste culpandus
iutas enĩ debuit nõ falsitas pelle fc̃a¬
sitatem. Ncmihoc mutare est ialũ.
nõ euitare. U̾mptũ quia de ip̃o deo crea¬
turcirũ otm conditore hoc est deipsa
coetua et ĩcõmutabli trantate. ab
eis qui aduos libs origenis attule¬
rtũt. id traditũ esse cõmemoras qd̃¬

Expanded text:
uod dolendum addidisti, ex Priscilliani haeresi ad errorem Origenis\' apud uos homines fuisse delapsos nec ab illa peste potuisse sanari, nisi et ipsa medicina morbidum aliquid intulisset, non est quidem dolor iste culpandus; ueritas enim debuit, non falsitas pellere falsitatem; nam hoc mutare est malum, non euitare. uerum tamen quia de ipso deo, creaturarum omnium conditore, hoc est de ipsa coaeterna et incommutabili trinitate ab eis qui ad uos libros Origenis attulerant id traditum esse commemoras q
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m ioħ̾em exordine lectio¬
num nos solere tractare. E
qr nũt int̾ poĩta est sollemp¬
intas scorum dierum quibꝰ certas ex
eurͣgłio lectiones oportet in ecc̃a trac
recicari que ita sunt sũt amnie ut alie es¬
se nõ possint ordo ille quẽ susceperatins
amissus est non amissus. Cum antẽ
cogitarem quid scd̾m plaritatem p̾sen¬
tułm dierum. ꝑ hanc ebdomad. i nob̾¬
cum descͥpturis agerem quantum dñs
donare dignatur quod possit mistis seꝑ¬
ab eo nõ recedanuis. Presertim quia ĩ
ip̃a epła satis dulci omnib quibꝰ sam̃
est palatum cordis ubi sapiat panis
dei et satis memorabili insc̃a ecc̃a ma
ad quod audit. Sic enm illi erit lec¬
tio istatamqͣm oleum inflãm.a. Si est
ibi quod nutriatur. nuitritur et crescit
et puianz. Item quibadam sic esse debet
tamꝙͣ flãma ad fomitẽ ut si nõ ardebat.
accedente ẜmone accendatur. Inquiba¬
dam enim mitritur quod est. inquiba¬
dam accenditur si de est. ut om̃s inimͣ

Expanded text:
dum Joannem ex ordine lectionum nos solere tractare: sed quia nunc interposita est solemnitas sanctorum dierum, quibus certas ex Evangelio lectiones oportet in Ecclesia recitari, quae ita sunt annuae, ut aliae esse non possint; ordo ille quem susceperamus, rmissus est, non amissus. Cum autem cogitarem quid secundum hilaritatem praesentium dierum per hanc hebdomadam vobiscum de Scripturis agerem, quantum Dominus donare dignatur, quod posset in istis sepab eo non recedamus; praesertim quia in ipsa Epistola satis dulci omnibus quibus sanum est palatum cordis, ubi sapiat panis Dei, et satis memorabili in sancta Ecclesad quod audit. Sic enim illi erit lectio ista, tanquam oleum in flamma; si est ibi quod nutriatur, nutritur, et crescit, et permanet. Item quibusdam sic esse debet, tanquam flamma ad fomitem; ut si non ardebat, accedente sermone accendatur. In quibusdam enim nutritur quod est, in quibusdam accenditur si deest; ut omnes in
Abbreviated transcription (Latin):
dit ubi ponimꝰ. qd̾ ꝯsuetudo scͥpte᷑
nõ est feminas ingenealogia ꝓ ma¬
rib ponere. sic̃ eas millus euange¬
lista int̾posuit. Ubi .n. cõmemorã

Expanded text:
dit, ubi ponimus quod consuetudo scripturae non est feminas in genealogia pro maribus ponere, sicut eas nullus euangelista interposuit? ubi enim commemora
Abbreviated transcription (Latin):
atur eꝰ ꝙͣ densas tenebras patuint᷑
qui talisi facuĩt et talia concupiscĩt.
de excecantur furor hortioili. fmor
Non concupisces ullã rem proximi tui.
huic mandato plaga contraria est deci¬
mam õs pͥmogentoꝵ om̃s res qs hũt
hoĩes heredibus seruant. et in heredib
uł pͥmogenitis carius qui nolũt. res ali¬
enas tanꝙͣ iuste possidere. heredes seq̃nĩ
rem sͥ d̾elictam possidere. Dicit .n. aliqui
diuisũ est testamentũ lege. inch urͣ iustiꝰ¬
hac ista uoce. tu laudas qiͣ in rem possi¬
dentem. deus dãnat ĩmiste cõcupiscẽtẽ.
uides quał es ĩ apstate ab aliquo hedẽ
fi. nõ ergoius ut hẽat suos heredes ĩ
quib nich est carius pͥmogenitis. Pri

Expanded text:
am densas tenebras patiuntur qui talia faciunt et talia concupiscunt! Vere excaecantur furore horribili: furor Non concupisces ullam rem proximi tui. Huic mandato plaga contraria est decima, mors primogenitorum. Omnes res quas habent homines, haeredibus servant; et in haeredibus nihil primogenitis charius. Qui volunt res alienas tanquam juste possidere, haeredes se quaerunt rem sibi derelictam possidere? Dicit enim aliquis: Dimissum est mihi; testamentum lego. Nihil videtur justius ista voce. Tu laudas quasi jure possidentem, Deus damnat injuste concupiscentem. Vide qualis es, qui optas te ab aliquo haeredem fieri: non ergo vis ut habeat suos haeredes, in quibus nihil est charius primogenitis? Proi
Abbreviated transcription (Latin):
Terciũ p̃ceptũ est. mem̃to inquit. dien
salbati sc̃ificare. ut in isto tercio p̃cepto
tequies cordis tnͣsquillitas mentis. quã
facit bona conscĩa. Ibi est sc̃ificatio. qr
ibi est spc dei. demq inidete nationem.
ħ est quietem suꝑ quem inquit dñs re¬
quiescam. nͥ st̃ hũilem et quietem et
tcementẽ u̾ta mea inquieti ergo resi¬
lint a spũ sc̃o. rixarũ amatores. calũp¬

Expanded text:
Tertium praeceptum est, Memento, inquit, diem sabbati sanctificare. In tertio isto praecepto o, scilicet requies cordis, tranquillitas mentis, quam facit bona conscientia. Ibi enim est sanctificatio, quia ibi est Spiritus Dei. Denique videte vacationem, hoc est, quietem. Super quem, inquit Dominus, requiescam, nisi super humilem et quietum et trementem verba mea ? Inquieti ergo resiliunt a Spiritu sancte, rixarum amatores, calumn
Abbreviated transcription (Latin):
corpałr perd̾e pͥmogenitos. Mortales
ne per hanc occultam et inustãconcu¬
piscentiam. pͥmogenita cordis ꝑdas
pͥmogenitũ cordis m̃i fides est. nemo
.ni. bñ oꝑatur nͥ fides p̃cesserit. Omĩa
opatua bona. filii tu sũt spũales.S
uit̾ istos tibi pͥmogenita fides est. quisquis
rem alienam oculte concupiscit et̾nam
fidem ꝑdit. Erit .n. pͥmũ sine dubio famła¬
tor obsequens non caritate. s frande. ue¬
luti amans eũ. a quo se cupit fĩ h̾edem
amare se dicit eũ quẽ mori desid̾at ⁊ ut
ut hẽamus securi res nr̃as in preceptis
dei. res inꝙ̃ ur̃as int̾iores. et in aicha
nri quos nobis. nec fur nec latto uec u¬
cinus malus pot̾it alñ aufferte nͥ uec
tinea nec rubigo est metuenda. Iste st̃
rebus plemis est. diues erit et si deuau
attenditis. et que sunt mala fugere
et que bona sunt uoluĩtis auxiliãte
dño ex̾cere. eritis ppłs dm̃. et de imqna

Expanded text:
r perdere primogenitos; mortales ne per hanc occultam et injustam concupiscentiam primogenita cordis tui perdas. Primogenita cordis nostri fides est; nemo enim bene operatur nisi fides praecesserit. Omnia opera tua bona filii tui sunt spirituales; sed inter istos tibi primogenita fides est. Quisquis rem alienam occulte concupiscit, internam fidem perdit. Erit enim primum sine dubio simulator obsequens non charitate, sed fraude, veluti amans eum a quo se cupit fieri haeredem. Amare se dicit eum quem mori desiderat, et ut ut habeamus securi res nostras in praeceptis Dei: res, inquam, nostras interiores, et in arca cnostri, quos nobis nec fur, nec latro, nec vicinus malus poterit aliquando auferre, ubi nec tinea nec rubigo est metuenda. Istae sunrebus plenus est, dives erit, etiamsi de igenter attenditis, et quae sunt mala fugere, et quae bona sunt volueritis auxiliante Deo exercere, eritis populus Domini, et de iniqua
Abbreviated transcription (Latin):
lieoiem ꝓpͥam excepta cãi filioꝵ agno¬
scere: putas quale pcc̃m est nõ solum
in sual pcc̃are. s et alienam appetere.
uere dense sunt tenebre. nicħ .n. sit
dolz corde patientis quo siuxor illus
apetatur. et qui ħ facit alti. nicħ̾ est
ꝓsic nollet pati. alia mala solent ho¬
mines pacient̾ excipi. ħ añt nescio utr̃¬

Expanded text:
uxorem propriam, excepta causa filiorum, agnoscere; quale putas peccatum est, non solum in sua peccare, sed et alienam appetere? Vere densae sunt tenebrae: nihil enim sic dolet in corde patientis, quo modo si uxor illius appetatur; et qui hoc facit alteri, nihil est quod sic velit pati. Alia mala solent homines patienter excipere; hoc autem nescio utr
Abbreviated transcription (Latin):
nib inquietat᷑ atq ꝯpĩgitur. tenete
preceptum. cauete plagam. Sequit᷑¬
quartũ preceptũ. honora pr̃em tuũ ⁊
matcem. huic contraria est quarta
affligit et cruciat. Caninũ ẽ enĩ pente
nõ cignoscere. nicħ .n. tã camirũ ꝙͣ
cũ illi qui genuerũt nõ agnoscunt᷑.¬
Qm̃tũ ẽ nõ mechab̾is. quĩta plaga¬
cumen. qui aut ueori aut filie aliene.
ant ancille. uł sue uł alt̾ius insidia¬
tur uictus cupiditate bestiali tamꝙͣ
nõ nult audiredeũ dicentem. Nolite
fi sicut equus et mulus. q. nõ est in¬
tellcus. Est illud homo cũ in honore
pecus time. Sextũ p̾ceptũ nõ occides
Uĩ. plaga puscule in corpore ⁊ uesice
bussientes ⁊ scaturiẽtes incẽdia nul¬
neꝵ de fanulla fornacis. Tales sunt
aĩe homicidiales. ardent ira. quia
iam homicidii fr̾ntas ꝑit. Ardent
hoĩes rracundia ardent et gr̃a. nã
et qui uult subuenire fu̾et. et qui
nult occidere fuet ille p̃cepto. ile

Expanded text:
nibus inquietatur atque compungitur. Tenete nibus inquietatur atque compungitur. Tenete praeceptum, cauete plagam. Quartum praeceptum est: honora patrem tuum et matrem tuam. huic contraaffligit et cruciat: caninum est enim parentes non cognoscere; nihil tam caninum, quam cum illi qui genuerunt, non agnoscunttum est: Non moechaberis. Quinta plagaum, qui uxori aut filiae alienae, aut ancillae vel suae vel alterius insidiatur, victus cupiditate bestiarum, tanqnon vult audire Deum dicentem, Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus ; et illud, Homo cum in honore on occides. Sexta plaga, pustulae in corpore, et vesicae bullientes et scaturientes incendia ulcerum de favilla fornacis. Tales sunt animae homicidales: ardent ira; quia per iram homicidii fraternitas perit. Ardent homines iracundia, ardent et gratia. Nam et qui vult subvenire, fervet, et qui vult occidere, fervet: ille praecepto, iste
Abbreviated transcription (Latin):
salb̃m .i. requiem. hr̃e non possũt. Cõ¬
tra istoꝵ inquietudinem dr. ut tãꝙͣ
salb̃m hẽant in corde et sc̃ificatõne
sp̃us sc̃i. esto inquit mansuetus ad
audiendũ u̾bũ dei. et ut intelligas
cessa ab inquitate tua. Nonsit tuł¬
tus quid̃ in corde tuo ꝑcorruptione
nolantis fantasmatis ad siłitudinẽ
muscarũ inquietantis uł pũgentis
te deũ intellecturꝰ est dicente tͥ. Uticate
et udete qm̃ ego sum deus. ẽu pinquie¬
tudinem tuam uacare non ius contẽ¬
tionũq tuarũ corruptione cecatus.
exigis iudere qd̾ non potes/ attende ter¬
ciam plagam huic tercio p̃cepto con¬
trariam. cunfes nate sunt in terra
egipti. de limo musce minutissime
inquietissime in oculis irruentes nõ¬
ꝑmiitunt hoĩem quiesc̾e dũ ambigũ¬
tur et irruũt dũ expulse iteꝵ redeunt.
in insiste̾ uolunt. ealia sine dubiost̾
fantasinata cordis contentõsorum.
et qũo corpus hũanũ ab istis imuscis
affligitur. ita coreoꝵ diu̾sis cogitatõ¬

Expanded text:
st, requiem habere non possunt. Contra istorum inquietudinem dicitur, ut tanquam sabbatum habeant in corde et sanctificationem Spiritus Dei. Esto, inquit, mansuetus ad audiendum verbum, ut intelligas . Cessa ab inquietudine tua, non sit tumultus quidem in corde tuo per corruptionem volantis phantasmatis ad similitudinem muscarum inquietantis, vel compungentis te. Deum intellecturus es dicentem tibi: Vacate et videte, quoniam ego sum Deus . Tu per inquietudinem vacare non vis, contentionumque tuarum corruptione caecatus exigis videre quod non potes? Attendite tertiam plagam huic tertio praecepto contrariam. Sciniphes natae sunt in terra Aegypti de limo, muscae minutissimae, inquietissimae, inordipermittentes hominem quiescere, dum abeunt et irruunt, dum expulsae iterum redeunt. ioni insistere nolunt. Talia sine dubio sunt phantasmata cordis contentiosorum: et quomodo corpus humanum ab istis muscis affligitur; ita cor istorum diversis cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
nb dauũ. iisibisit̾ luccũ. ĩuisibilit̾
sine equitate. ergo qui suomalo desid̾io
forisecus furantur. iustoder iudicio ĩ
trinsetus grandinant᷑. Osi possẽt fu¬
aigrũ cordis sui. ꝓfecto lug̾ent dũibiũ
et si mn finto suo muenirent qd̾ guit̾is
auiditate sorbent. maior fames ẽ aĩe
quiͣ corpis. maior fames et ꝑiculosior
plaga et grauior mors. Qd penis est
Musti per istam famen aĩe mortui ã¬
bulant et iuuentes portant fimera
sua. uiu̾e quid̾ uident᷑ corpe s malis
actib mortui ꝓbantur incorde ⁊ multi
dicit. absconditus inquit cord̃ thesan
det furaris. et uͥ deus uid iusto iudicio¬
gnͣdinaris. Octanũ p̃ceptũ. falsũ testi¬
noc̾e mordendo. et consumn̾emẽtiẽdo¬
et ideo nos admonet apłus ne nos
falsis criminib impetamꝰ. si inquit
mordetis iuicem et comeditis. uide¬

Expanded text:
damnum; visibiliter lucrum, invisibiliter mini nube. Ergo qui suo malo desiderio forinsecus furantur, justo judicio Dei intrinsecus grandinantur. O si possent fuagrum cordis sui, profecto lugerent et iamsi in furto suo invenirent, quod gutturis aviditate sorberent. Major est fames animae quam corporis, major fames, periculosior plaga, et gravior mors. Quod pejus est, multi per istam famem animae mortui ambulant, et viventes portant funera sua. Vivere quidem videntur in corpore; sed malis actibus mortui probantur in anima. Et multi dicit: Abscdet furaris, et ubi deus uidet grandinaris. Octauum praeceptum: falsum testinocEt ideo nos admonet Apostolus, ne nos falsis criminibus appetamus: Si, inquit, mordetis et comeditis i
Abbreviated transcription (Latin):
xpp̃i est i̾utas. ip̃e .n. dixit ego sũ u̾itas.
et quia iutas mũdat uanitas inquat.
uideamus huic ẜo p̾cepto contrariam
plagam que est illa scd̾a plaga rane¬
m abundantia: In rams heretici intel¬
liguntur. atq philosophihẽs ꝯgruent̾¬
Si consid̾es ranarũ loquacitatem. pħi
falsa esse dicuntur. Renie sñt clamãtes
in paludib lutosis per suꝑbiã et ĩanẽ
contemptionẽ. strepitũ uocis hr̃e posst̾.
doctrinam sapientie insinuare non possũt

Expanded text:
 est. Ipse enim dicit: Ego sum veritas . Et quia veritas mundat, vanitas inquinat; videamus huic secundo praecepto contrariam plagam. Quae est ista secunda plaga? Ranarum abundantia. In ranis haeretici intelliguntur atque philosophi. Habes congruentsi consideres ranarum loquacitatem. Philfalsa esse dicunt, ranae sunt clamantes in paludibus limosis: superbiam enim, inanes contentiones, et strepitum vocis habere possunt; doctrinam sapientiae i
Abbreviated transcription (Latin):
cõuersa in sangͥne. cõpara preceptum
pͥmũ pͥme plage. deũ unũ ex quo sunt
om̃ia in silitudinem accipere aque ex
aqua gu̾antur uniu̾sa. ad quam aũt
rem ꝑtinet saugius ad carnem mor¬
talem. Quid est ergo comu̾sio aque in

Expanded text:
um primae plagae. Deum unum ex quo sunt omnia, in similitudinem aquae accipe, ex qua generantur universa. Ad quam autem rem pertinet sanguis, nisi ad carnem mortalem? Quid est igitur conversio aquae in
Abbreviated transcription (Latin):
exequan iudetur. Nam
sicut .uprecepta sũt legis quib ad cultũ
dei populus admouetut. Ita .x. plage eli¬
gũtut quib sr̾bia egẏptioꝵ affligitur.
Consid̾emus ergoturibi .x. p̃cepta et s
.x. plage memoranti. Ideo sine dubio.
quia in istis erant nuln̾a. in islis medica¬
menta et opus erat ut tam ꝑitulosis

Expanded text:
exaequari videtur. Nam sicut decem praecepta sunt Legis, quibus ad cultum Dei populus admonetur; ita decem plagae leguntur, quibus superbia Aegyptiorum affligitur. Con plagae memorentur. Ideo sine dubio, quia et in illis erant vulnera, et in istis medicamenta; et opus erat ut tam periculosis
Abbreviated transcription (Latin):
sccãn que ꝑsecutõm patitur nõque
facit. omito dr̃e quod supius cõmo¬
ram. quiasiita est ut dicunt: cecilia¬
maiores illoꝵ usq ad impatoris iudicaĩ¬
im accusando ꝑ sequabant᷑. Nos enĩ
dicimus ido ilũ ad ueram eccc̃m ꝑti¬
musse. non quia ꝑsecutõm paciesat:
S quia pp̃iusticiam patietatur. Illos
añt ideo fuisse ab alienaros ab eccłia
Non quia ꝑsequebant᷑. S qr inuiste
ꝑsequebant᷑. Nos itaq hoc dicimus
illi u̾o si non querũt cãs quare quisq
faciat ꝑsecutõm uł quare patiatur
bio cecilianũ in ea difinitõe constitu¬
iunt qui nõ faciebat s patiebatur.¬
cꝯ cuiores aut suos ab ea diffinitione

Expanded text:
siam, quae persecutionem patitur, non quae facit, omitto dicere, quod superius commemoraui, quia, si ita est, ut dicunt, Caeciliaquando eum maiores illorum usque ad imperatoris iudicium accusando persequebantur. nos enim dicimus ideo illum ad ueram ecclesiam pertinuisse, non quia persecutionem patiebatur, sed quia propter iustitiam patiebatur; illos autem ideo fuisse abalienatos ab ecclesia, non quia persequebantur, sed quia iniuste persequebantur. nos itaque hoc dicimus; illi uero si non quaerunt causas, quare quisque faciat persecutionem uel quare patiatur, bio Caecilianum in ea definitione constituunt, qui non faciebat, sed patiebatur; maiores autem su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ totam cutem eo ip̃o iam mũdũ ẽẽ. qr
uarietas ibi iam non ẽẽt. Beinde ait.
⁊ qͣcumq die uisus fu̾it eo color. uisus
inquinabit᷑. Ubi satis ostendit uarie¬
tatem in ꝓbari. ac ꝑ hoc ꝙ mͦ dixit. Si
aut̃ restitutis fuerit oolor sams. ⁊ cõ¬
uersus fũit albueniet ad sacerdote.¬
⁊ udebit sacerdos. ⁊ ecce cõu̾sus tactus
in album ⁊ purgabit sacerdos tactum.
mũdus est. restitutũ colorem samĩ nõ
rem sanũ. ut illud eẽt qd fuerat .i. albꝰ
sano ꝑeunte. tũc eĩ rursus mũdus etir
cum tõtus albus fũit. qr nulla ibi uari¬
etas erit. S restitutũ ꝓ pereunte acciꝑe
minis inusitata loqutio est. Magis
fũit color alb mĩc uo ait restitutus
sanus ⁊ cõuersus fũit albus tanquã
diceret. Samis color si restitutus fu̾it
queret᷑ eam q̃ quassatõnẽ appellauit
cum in solo colore fiat uł cutis uł ca¬
pilloꝵ ⁊ qd himlior aspectus eis a

Expanded text:
per totam cutem eo ipso iam mundum esse, quia per totam cutem eo ipso iam mundum esse, quia uarietas ibi iam non esset. deinde ait: et quacumque die uisus fuerit in eo color uiuus, inquinabitur: ubi satis ostendit uarietatem inprobari. ac per hoc quod modo dixit: si autem restitutus fuerit color sanus et conuersus fuerit albuet videbit sacerdos: et ecce conversus tactus in album; et purgabit sacerdos tactum; mundus est. Restitutum colorem sanum non rem sanum, ut illud esset quod fuerat, id est albus sano pereunte. Tunc enim rursus mundus erit, cum totus albus fuerit, quia nulla ibi varietas erit. Sed restitutum pro pereunte accipere, nimis inusitata locutio est. Magis fuerit color albus: nunc vero ait, restitutus sanus, et conversus fuerit albus; tanquam diceret, Sanus color si restitutus fueritqueretur, eam etiam quassationem appellavit, cum in solo colore fiat, vel cutis vel capillorum, et quod humilior aspectus ejus a
Abbreviated transcription (Latin):
uidebit sacerdos ⁊ ecce cicatrix alba
incute et hec mutabit capillũ albũ
a sano carnis uiue incicatrice. Ordo
est. Mutabit capillũ albũ incicatri¬
ce et sano carns uiue .i. cum caro
uiua ⁊ sana habebat capillũ obeu¬
rum uł nigrum. hec cicatrie album
ħt. lepra ueteras cens est ineute. colo¬
ris enus. ⁊ inquinabin eũ sacerdos pri
moͥ inquinatũ prom̾iciabit. Nõ segre¬
gabit eum qr inmũdus est. hoc indet᷑
dicere qr ubi inuentus fu̾it pilus in
albũmutats. cõcolor albo uicio cutis
iam nõ se gregabit᷑ ut ꝓbetur. nec expec¬
tatur a utrũ etiam humilior fiat locus.
s ⁊ hoc tm̃ qd̾ alba est cutis discolor cet̾e
⁊ albũ ht pilũ discolorem cet̾is quisũt
in carne uiua oisana. lepra ueterascens
ꝓnũciat᷑. Ideo ueterascens qr iam non
est ꝓbanda illis bis septem dieb. Si ãt
restitutus fũit color sanaus ⁊ comĩsus:
fũit albus. qm̃ dixerat totũ albũ fcm̃

Expanded text:
uidebit sacerdos, et ecce cicatrix alba uidebit sacerdos, et ecce cicatrix alba in cute, et haec mutauit capillum album a sano carnis uiuae in cicatrice. ordo est: mutauit capillum album in cicatrice a sano carnis uiuae, id est: cum caro uiua et sana habeat capillum obscurum uel nigrum, haec cicatrix album t. lepra ueterescens est in cute coloris eius: et inquinabit eum sacerdos — id est inquinatum pronuntiabit — non segregabit eum, quia inmundus est. hoc uidetur dicere, quia, ubi inuentus fuerit pilus in album mutatus concolor albo uitio cutis, iam non segregatur, ut probetur, nec expectatur utrum etiam humilior fiat locus, sed ex hoc tantum quod alba est cutis discolor ceterae et album habet pilum discolorem ceteris qui sunt in carne uiua et sana lepra ueterescens pronuntiatur: ideo ueterescens, quia iam non est probanda illis bis septem diebus. si autem restitutus fuerit color sanus et conuersus fuerit albus, quoniam dixerat totum album factum
Abbreviated transcription (Latin):
uidit eum sacerdos septimo die. prius
m̃illa sanitate in qua eum iuderat po
primos septem dies. ⁊ inquinabit illũ
sacerdos lepra est eĩ. Iamhic qm̃ ulld
qd̾ iusum fuerat post primos septem
dies sam̃ nõ stecit insuo. S mutatum
est inpͥstumĩ uiciũ. lepra promĩciatur.
itant nõ expectetur uł locus humuilior
uł̃ pilus in albũ com̃sus. Cum emmi
lepra nõ sit notabilis atq uiciosa nͥ
uarietas. hoc ip̃m deuicioso colore re¬
dire ad sanũ ⁊ de sauo redire ad uitio¬
sum. ita notabile est. ut nõ ibi fuerit
expectand̾ qd̃ in primo expectari p̾cepe¬
rat de humiliori loco ⁊pili candore. S
iam q̃ ista uarietate sine dubitatõne
Eide sequitur ⁊ fcũs lepre si fu̾it
in hoĩe uemet ad sacerdotem ciuidebit
sacerdos. ⁊ ecce cicatrix alba incute et
ħ mmutabit capillum albũ ⁊ asano
carns iue iucicatrice. Homc si subtra¬
hamus. ⁊ more eĩ loqutionis scriptu¬
rarum positũ est aste erit sensus. Et

Expanded text:
vidit eum sacerdos septimo die prius vidit eum sacerdos septimo die prius in illa sanitate, in qua eum viderat post primos septem dies. Et inquinabit illum sacerdos: lepra est. Jam hic quoniam illud quod visum fuerat post primos septem dies sanum, non stetitiatur, ita ut non illic expectetur uel locus humilior uel pilus in album conuersus. cum enim lepra non sit notabilis atque uitiosa nisi uarietas, hoc ipsum de uitioso colore redire ad sanum et de sano redire ad uitiosum ita notabile est, ut non ibi fuerit expectandum, quod in primo expectari praeceperat de humiliore loco et pili candore, sed iam etiam ista uarietate sine dubitatione nde sequitur: et tactus leprae si fuerit in homine. ueniet ad sacerdsacerdos, et ecce cicatrix alba in cute, et haec mutauit capillum album, et a sano carnis uiuae in cicatrice. hinc si subtrahamus "et"\', more enim locutionis scripturarum positum est, iste erit sensus: et
Abbreviated transcription (Latin):
albus erit in cute coloris eius et hulis
nõ fũit aspectus enus a cute lucidus
albus. subanditur tactus .i. illa macła
coloris ũ pilus. qd̃ posteadicit si autẽ cõ¬
u̾sa mutata fu̾it signaficatio ineute hãc
legitur. nam grecus ⁊ supͣ ⁊i hic uno eodẽ¬
ꝙͥ uersousus est semasian dicens. qd̃.¬
¶i se gregabit illũ sacerdos.xliii.
septem dieb sccło. ⁊ udebit illũ sacerdoᷤ
die septimo scdo. ⁊ obscurus tactus nõ ẽ
signũ em̃ est. hoc est purgatũ eum ꝓm̃i¬
cĩabit. nõ emĩ est lepra s signum. qõ.

Expanded text:
albus erit in cute coloris eius et humilis non fuerit aspectus eius a cute. "lucidus albus" subauditur "tactus", id est illa macula coloris, non pilus. quod postea dicit: si autem conuersa mutata fuerit significatio in cute. hanc legitur. nam graecus et supra et hic uno eodemque uerbo usus est or,|xotg-av dicens. Et segregabit illum sacerdos septem diebus : et ecce obscurus tactus non estsignum enim est: hoc est, purgatum eum, pronuntiabit; non enim est lepra, sed signum. XLV.
Abbreviated transcription (Latin):
filiis hoĩnũ: Quia deꝰ quia inpͥncipio
erat uerbum et u̾bum etat apuddeum
et deus erat uerbum. Qaua uo carnem
taret se tibi cõgrueret tibi. et excitaret te
ad mauducandũ intꝯ pulcritudinem.⁊
Unde gͦ inuenimꝰ quia fed et deform̃¬

Expanded text:
iis hominum; quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Quia vero carnem taret se tibi, et congrueret tibi, et excitaret te ad amandam intus pulchritudinem. Unde ergo invenimus quia foedus et deform
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Uide ne putes deo aliquid conferri
quando uenis ad deum. nec mancipnũ
saltim. Ergo nõ habebit deus ẜuos. si
tunolueris ⁊ om̃s uoluerĩt. Dens non
indiget seruis. s serin deo: Iteo dicit psal¬
non
eges. iu eges bono ẜuitu. eget serus
bonotuo. ut pascas illum. Eges et tu
bono serui ut adiuuet te: Nontibipo¬
tes aquã implere: nõ tibipotes coquere.
nõ tibi potest ante equi curtere aumẽ¬
tum tuu nõ potest curar. Uides quia in¬
diges bono seruitui obsequio illiꝯ ĩdige
Nou es gͦ uerꝯdñs. quando indiges nife¬
riore. Ille est uerꝯdũs qui nich̾ a nob̾ que¬
rit. aue nob̾ si eum nõ queramꝰ. Puis
una errauerat. inuenit eam gaudens ĩ
humieris suis reportauit. Et mĩquid
ouis erat pastori nccͣia ⁊ non omi pocius
pastor necessariꝯ erat: Quanto libentiꝯ
de caritate loquor. tanto minꝯ uolo finiri
epłam istam. Nulla est ardentior ad com¬
mendendã caritatẽ. mchil nob̾ dulciꝯ pre¬

Expanded text:
tur. Vide ne putes Deo aliquid conferri, tur. Vide ne putes Deo aliquid conferri, quando venis ad eum; nec mancipium saltem. Ergo non habebit Deus servos, si tu nolueris, et si omnes noluerint? Deus non indiget servis, sed servi Deo: ideo dicit Psalnon eges . Tu eges bono servi tui. Eget servus bono tuo, ut pascas illum: eges et tu bono servi tui, ut adjuvet te. Non tibi potes aquam implere, non tibi potes coquere, non tibi potes ante equum currere, jumentum tuum non potes curare. Vides quia indiges bono servi tui, obsequio illius indiges. Non es ergo verus dominus, quando indiges inferiore. Ille est verus Dominus qui nihil a nobis quaerit; et vae nobis, si eum non quaeramusuna erraverat; invenit eam, gaudens in humeris suis reportavit . Et numquid ovis erat pastori necessaria, et non ovi potius pastor necessarius erat? Quanto libentius de charitate loquor, tanto minus volo finiri Epistolam istam. Nulla est ardentior ad commendandam charitatem. Nihil vobis dulcius prae
Abbreviated transcription (Latin):
uita. Nani multi cõfitentur uerbis ⁊frĩs
uegant. Et cognoscimꝰ et credidimus
quia dilectõnem h̾t deus in nob̾. Et ite¬
rum. Unde cognoiusti: Deus dilectõ est.
Iam dixit illud suꝑius. ecce it̾um dicit.
Amplius t̾e nõ potuit cõmendari qͣmi
ut dr̃etur deus. Forte munꝯ dei cõtemp¬
turꝯ eras. et deum cõtempnis: Peus
dilectõ est. et quimanet indilectõne ĩ
deo manet ⁊ deꝯin eo manet. Uicissim
se hĩtant. qui continet. et qui cõtet᷑
Habitas in deo sut cõtinearis. Hitat
inte deus. s ut cõtineat ne cadas. ue for¬
te sic te putes domũ dei fieri. quomodo
domꝯ tua portat carnẽ tuã. Si subtrabat
se domꝯ in qua es cadis. Si aut̃ tute nõ
subtrahas nõ cadet. Peus nteger est
Cum eum deseris integer cum ad illũ
redieris. Tusanaris. nouillialiquid p̾s¬
tabis. Iumundaris. tu reficieris. tu cor¬
rigeris. ille ne medicamẽtum est. non
sano regła est prauo.lux est tenebrato
hĩtatõ est deserto. Om̃a gͦ tibi cõfenĩ¬

Expanded text:
ti confitentur verbis, sed factis negant. Et nos cognovimus, et credidimus, quam dilectionem Deus habet in nobis. Et iterum unde cognovisti? Deus dilectio est. Jam dixit illud superius, ecce iterum dicit. Amplius tibi non potuit dilectio commendari, quam ut diceretur Deus. Forte munus Dei contempturus eras. Et Deum contemnis? Deus dilectio est. Et qui manet in dilectione, in Deo manet, et Deus in eo manet. Vicissim in se habitant, qui continet et qui continetur. Habitas in Deo, sed ut continearis: habitat in te Deus, sed ut te contineat, ne cadas. Ne forte sic te putes domum Dei fieri, quomodo domus tua portat carnem tuam: si subtrahat se domus in qua es, cadis; si autem tu te subtrahas, non cadit Deus. Integer est, cum eum deseris; integer, cum ad illum redieris. Tu sanaris, non illi aliquid praestabis; tu mundaris, tu reficeris, tu corrigeris. Ille medicamentum est non sano, regula est pravo, lux est tenebrato, habitatio est deserto. Omnia ergo tibi conferun
Abbreviated transcription (Latin):
rat tota ista epła. Benete gͦ dilectõnez
⁊ securi estote. Quid timẽs ne male fa¬
cias alicui. Quis male facit ei quem
diligit. Uilige nõ potest fieri nisi bene
facias. S forte corripis. Amor hoc fac̾
nõ seuicia. S forte cedis. Ad disciplinã
facis. Quia amor ip̃ius dilectõnis nõ
te ꝑmittit negligere indisciplinatum.
Et fit quodammodo qͣi diuersꝯ fructa
et contrariꝯ. Ut aliqñ odium blãdiat᷑
et caritas seuiat. Nescio quis odit im¬
micũ suum et fingit illi amiciciam.
Uidet illum fac̾e Aliquid mali. laudat
suarum unde forte nõ redeat. laudat
qm laudatur peceator in desideniis aĩe
sue ad hibet illi unctõnem adolatõnis
sue. Ecce odit ⁊ laudat. alt̾ indet ami¬
cum sinĩ tale aliquid facere reuocat.
Sullum nõ audiat ꝓft̾ uerba. ⁊ iam
castigatõnis obuirgat litigat. Aliqñ
uenitur ad hanc uẽcessitatem ut li¬
tiget. Ecce odium blanditur ⁊ ca¬
ritas litigat. Noli attendere uerba

Expanded text:
rat tota ista Epistola. Tenete ergo dilectionem, rat tota ista Epistola. Tenete ergo dilectionem, et securi estote. Quid times ne male facias alicui? Quis male facit ei quem diligit? Dilige, non potest fieri nisi bene facias. Sed forte corripis? Amor hoc facit, non saevitia. Sed forte caedis? Ad disciplinam facis; quia amor ipsius dilectionis non te permittit negligere indisciplinatum. Et fit quodammodo quasi diversus fructus et contrarius, ut aliquando odium blandiatur, et charitas saeviat. Nescio quis odit inimicum suum, et fingit illi amicitiam: videt illum facere aliquid mali, laudat:suarum, unde forte non redeat; laudat, Quoniam laudatur peccator in desideriis animae suae ; adhibet illi unctionem adulationis suae: ecce odit, et laudat. Alter videt amicum suum tale aliquid facere, revocat; si illum non audiat, profert verba etiam castigationis, objurgat, litigat: aliquando venitur ad hanc necessitatem ut litiget. Ecce odium blanditur, et charitas litigat. Noli attendere verba
Abbreviated transcription (Latin):
cupscentiis delectatõnũ carnalium. E¬
uigila gͦ delectatõnes enĩsunt mãduca¬
rebibete luxuriare ludere uenari. Põpas
istas uanas oĩa mala sequnt᷑. Nũnquit
nescimꝰ quia delectatõnes sũt. Quis
neget quia delectant. S plus diligit᷑
lex dei. Clama contͣ tales sua sores nar¬
rauerunt in iusti delectatõnes. s sicut
lex tua domine. Ista delectatõ manet
nõ solum manet quo uenias s iam re¬
uocat fugientem. Hec est enĩ dilectio
dei ut p̾cẽpta eiꝯ serueniꝯ. Iam audistis
in hiis diebꝯ duoba p̾ceptis tota lex pẽdet
et ꝓphete. Quomodo uoluit te diuidere
ꝑ multas paginas in hiis duobꝰ p̾ceptis
tota lex pend et ꝓph̾e. In quibꝰ duobus
p̾ceptis diliges dnm̃ deũtuũ ex toto cor¬
de tuo et ex tota aĩa cua ⁊ ex totamẽte
tua. et diliges ꝓximũtuũ tan qͣm te ip̃m
In hiis diemo duobꝰ p̾ceptis tota lex pẽ¬
det ⁊ ꝓphete. Ecce de quibꝯ p̾ceptis uar¬

Expanded text:
m. Em. Evigila ergo. Delectationes enim sunt, manducare, bibere, luxuriari, ludere, venari: pompas istas vanas omnia mala sequuntur. Numquid nescimus quia delectationes sunt? Quis neget quia delectant? Sed plus diligitur lex Dei. Clama contra tales suasores, Narraverunt mihi injusti delectationes; sed non sicut lex tua, Domine. Ista delectatio manet. Non solum manet quo venias, sed etiam revocat fugientem. 7. Haec est enim dilectio Dei, ut praecepta ejus servemus. Jam audistis, In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae. Quomodo noluit te dividere per multas paginas? In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae. In quibus duobus praeceptis? Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua; et, Diliges proximum tuum sicut teipsum. In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Ecce de quibus praeceptis nar
Abbreviated transcription (Latin):
caritas est. Quia ubi caritas nõ sũt
angustie. In ip̃a latitudine erat apłs
cum dr̃et. Os nr̃m patet aduos o cho¬
rinthii. corntĩ dilatatũ est. Nõ an¬
gustamim in nob̾. Ideo gͦlatũ mãda¬
tiumualde. Quod ẽ latum mãdatũ:
Gandatũ nonũ do uob̾. ut uos in ii¬
cem diligatis. Caritas gͦ nõ angusta¬
tur. Uis nõ angustari in tra in latohi¬
tata. Qauicquid em̃ tibi fecetit homo
non te angustat quia illud diligit.
quod nõ nocet homo. Deũ diligis fra¬
ternitatẽ diligis. legem dei diligis.
eccã dei diligis. sempit̾na erit. laboraᷤᷤ
in terra. s ꝑuemes ad fructum ꝓmis¬
sum. Quis tͥ tollit. quod diligis. Si
nemo tibi tollit quod diligis. securꝯ
dormmis. Immo securꝯ uigisas. ne dor¬
miendo ꝑdas quod diligis. Non enĩ
frustra deĩn est. Illumina orcłos meos ue
quando dormiam inmortẽ. Q.uu claudũt
occłos contͣ caritatẽ obdormiscũt in cõ

Expanded text:
charitas est; quia ubi est charitas, non sunt charitas est; quia ubi est charitas, non sunt angustiae. In ipsa latitudine erat Apostolus, cum diceret, Os nostrum patet ad vos, o Corinthii; cor nostrum dilatatum est: non angustamini in nobis m mandatum? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis. Charitas ergo non angustatur. Vis non angustari in terra? In lato habita. Quidquid enim tibi fecerit homo, non te angustat; quia illud diligis quod non nocet homo: Deum diligis, fraternitatem diligis, legem Dei diligis, Ecclesiam Dei diligis; sempiterna erit. Laboras in terra, sed pervenies ad fructum promissum. Quis tibi tollit quod diligis? Si nemo tollit tibi quod diligis, securus dormis: imo securus vigilas, ne dormiendo perdas quod diligis. Non enim frustra dictum est, Illumina oculos meos, ne quando obdormiam in morte . Qui claudunt oc
Abbreviated transcription (Latin):
Siibi ponis finem. finiris. S nõ fuurĩ
quasi ꝑficiaris. s fimiris ut cõsumaris.
Ergo nõ laudetur ẜmo tuus quasi
fiat ite quod sequit᷑. Indeo sꝑabo nẽ
timebo qui faciat mͥ homo. Quando
em̃ omĩa tua in deo laudant᷑. nõ time¬
tur ne pereat laus tua. qr nõ deficit d̃s.
Ergo transi et ipãm. Uidete fre̾s qͣnta
transimꝰ in quibꝰ nõ est fimis.ħis uti¬
mur quasi inuia quasimmansioni¬
bus stabuloꝵ. Reficimꝰ et tnͣsimꝰ.t
ad huc gͦ inuia sumꝯ. ad huc quoꝵ ue
nerunꝯ tnsire debeniꝯ usquequo ꝑue¬
namꝯ ad aliq̃mfinem. Scimo quia
cũ apparuerit similes ei erimꝰ. qmͣuide¬
bimꝰ eumsicuti est. Iste finis ibi ppetꝰ
laudatio. Ibi semꝑ alleluya sine de fec¬
tu. Ergo ip̃m finem dixit in psalmo.
Omis cõsũmatõnis uidi finẽ. Et qͣsi
dr̃etur illi. quis est finis quẽ iudisti.
Latum mandatũualde tuũ. Ip̃e ẽ fimᷤ
latitudo mandati. Latitudo mandati

Expanded text:
Si ibi ponis finem, finiris: sed non finiris Si ibi ponis finem, finiris: sed non finiris quasi perficiaris, sed finiris ut consumaris. Ergo non laudetur sermo tuus quasi fiat in te quod sequitur, In Deo speravi, non timebo quid faciat mihi homo . Quando enim omnia tua in Deo laudantur, non timetur ne pereat laus tua; quia non deficit Deus. Ergo transi et ipsam. 6. Videte, fratres, quanta transimus, in quibus non est finis. His utimur quasi in via; quasi in mansionibus stabulorum reficimur, et transimus. Adhuc ergo in via sumus; adhuc quocumque venerimus, transire debemus, usquequo perveniamus ad aliquem finem. Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Iste finis; ibi perpetua laudatio, ibi semper Alleluia sine defectu. Ergo ipsum finem dixit in Psalmo, Omnis consummationis vidi finem. Et quasi diceretur illi, Quis est finis quem vidisti? Latum mandatum tuum valde . Ipse est finis, latitudo mandati. Latitudo mandati
Abbreviated transcription (Latin):
catꝰ es. Erit tibi auaricia cathena pe¬
dum. ultra ꝓgredinõ potes. Gransi
gꝰ et hõc quere finem. Salutẽ corporis
queris. ad huc nolubi remanere. De
est em̃istasalus corporis que morte
ꝑunitur que egritudine debilitatur.
Friuola. mortalis fluxa. Quere illam
ne impediat forte morbida ualitudo
oꝑatuabona. Ergo nõ est tibi finis. ⁊¬
quia pp̃ aliud querit᷑. Quicquid ꝓpt᷑
aliud quent᷑ nõ est ibi finis. Qauicqͥt
pp̃ se et gratis quentꝰ ibi est finis. De¬
ris honores forte ad aliquid agẽdum
queris. ut ꝑagas aliquid ut placeas
deo. Noli ip̃m honorem amare. ne ibi
remaneas. Queris laudem. siderq̃ri
bene facis. si tuam queris male facis
remanes iuia. s amoris et tu. Lau¬
daris et tunoli gratulari. quando inte lau¬
daris. Laudare indño ut cantes/ in dũo
laudabitur amina mea. Sermonẽ ali¬
quem bonũ dicis. et laudatur sermo tuꝰ.
non laudat᷑ quasi tuus nõ est ibi finis

Expanded text:
catus es: erit tibi avaritia catena pecatus es: erit tibi avaritia catena pedum; ultra progredi non potes. Transi ergo et hoc; quaere finem. Salutem corporis quaeris, adhuc noli ibi remanere. Quae est enim ista salus corporis, quae morte perimitur, quae aegritudine debilitatur, frivola, mortalis, fluxa? Quaere illam, ne impediat forte morbida valetudo opera tua bona. Ergo non est ibi finis; quia propter aliud quaeritur. Quidquid propter aliud quaeritur, non est ibi finis: quidquid propter se et gratis quaeritur, ibi est finis. Quaeris honores; forte ad aliquid agendum quaeris, ut peragas aliquid, ut placeas Deo: noli ipsum honorem amare, ne ibi remaneas. Quaeris laudem? Si Dei quaeris, bene facis: si tuam quaeris, male facis; remanes in via. Sed ecce amaris tu, laudaris: noli gratulari quando in te laudaris; laudare in Domino, ut cantes, In Domino laudabitur anima mea . Sermonem aliquem bonum dicis, et laudatur sermo tuus? Non laudetur quasi tuus, non est ibi finis.
Abbreviated transcription (Latin):
matõnem. s cõsũmatõnẽ. Alit̾ enĩ dicit᷑.
finiui panem. alit̾ finui tunicã. fmnui
panem ĩ manducãdo. Fimuitumcam
intexendo. Et tibi finis sonat. et illic fi¬
nis sonat. S tñ panis finitur.ut cõsu¬
matur tunica finitur ut cõsũmet᷑. Pa¬
nis finit᷑. ut nõ sit. tumca finit᷑ ut p̃fc̃ã
sit. Ergo sic audite finẽ. Quando egit᷑
psalmꝰ. et auditis in finẽ psalmꝰ dauid
Assidue auditis hoc inpsalmis. ⁊ debetis
nosse. quod audistis quid est infinem.
tas. Quia et pat̾ et filius et spẽ scũs.
unũ sunt. Ibi tibi finis est. et alibuua
est. Noli herere inuia ⁊ nõ puenire ad
finem. Ad quicquidꝰ ueneris aliud tnͣsi
usquequo ꝑuenias ad finẽ. Qans est
finis. Michi aut̃ ad herere deo bomi
est. Ad hesisti deo. fiistimam. ꝑma¬
querit nõ sit ibi finis tnͣsitanqͣm pe¬
gͥtinꝰ. Quere ubi tͣnͣseas. nõ ubitema¬
neas. Si aut̃ amas ꝑ auaniciã inpli¬

Expanded text:
mptionem, sed consummationem. Aliter enim dicitur, mptionem, sed consummationem. Aliter enim dicitur, Finivi panem; aliter Finivi tunicam. Finivi panem manducando; finivi tu nicam intexendo. Et ibi finis sonat, et illic finis sonat: sed tamen panis finitur ut consumatur, tunica finitur ut consummetur; panis finitur ut non sit, tunica finitur ut perfecta sit. Ergo sic audite finem, et quando legitur Psalmus, et auditis, In finem Psalmus David. Assidue auditis hoc in Psalmis, et debetis nosse quod auditis. Quid est, in finem? tas: quia Pater et Filius et Spiritus sanctus unum sunt. Ibi tibi finis est: alibi via est. Noli haerere in via, et non pervenire ad finem. Ad quidquid aliud veneris, transi usquequo pervenias ad finem. Quid est finis? Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Adhaesisti Deo, finisti viam; permaquaerit; non sit tibi finis: transi tanquam peregrinus. Quaere ubi transeas, non ubi remaneas. Si autem amas, per avaritiam impli
Abbreviated transcription (Latin):
cum ueneriniꝰ requiesceniꝰ. Audistĩ
inpsalmo. Om̃is cõsumatonis iudi
finem. Dieit omis cõsumatonis indi
finem. Quid uiderat iste putamꝰ ascẽ¬
derat inuerticem aliciiꝯ altissum mõ¬
tis et accutissimi et ꝑpex̾at et ind̾at
ambitum t̾re. et circulos orbis uiniisi.
Et ideo dixit. Omĩs cõsũmatõnis in¬
di finem. Sihoc laudabile. occłos car¬
nis queraniꝯ adnotam acutos ut
aliquẽ excelsissimũ mõtẽ que ẽ ĩ trã
requiramꝰ de cuiꝗ cacumine iudeamo
omnis cõsũmatõnis finem. Noli ire
longe.Eccẽ dic̃o tͥ ascende nn montẽ
et uide finẽ. Xp̃e mons est. Ueni ad xp̃m
uides inde finem om̃ĩs cõsũmatõnis. Qͥs
est iste finis. Paulum int̾roga. fims aut̃
p̾cepti est. carĩtas de corde puro. et cõscĩa
bona. et fide nõ ficta. Alio loco pleritudo
aut̃ legis caritas. Quid tam funtũ et
terimnatũ qmͣ plenitudo: Et emĩfres. Fi¬
nempom laudabiłr. nolite putate cõsũp¬

Expanded text:
eam requiescemus. 5. Audistis in Psalmo, Omnis consummationis vidi finem . Dixit, Omnis consummationis vidi finem: quid viderat iste? Putamus, ascenderat in verticem alicujus altissimi montis et acutissimi, et perspexerat, et viderat ambitum terrae et circulos orbis universi; et ideo dixit, Omnis consummationis vidi finem? Si hoc laudabile est, oculos carnis quaeramus a Domino tam acutos, ut aliquem excelsissimum montem, qui est in terra, requiramus, de cujus cacumine videamus omnis consummationis finem. Noli ire longe: ecce dico tibi, ascende in montem, et vide finem. Christus mons est; veni ad Christum, vides inde finem omnis consummationis. Quis est iste finis? Paulum interroga: Finis autem praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta ; et alio loco, Plenitudo autem legis charitas . Quid tam finitum et terminatum quam plenitudo? Etenim, fratres, finem ponit laudabiliter. Nolite putare consu
Abbreviated transcription (Latin):
¶Andatũ nonũ do uob̾. ut uos in uicẽ
diligatis. Nemo se excuset ꝑ aliam diłc¬
tõnem ad aliam dilectõnem. Omuino
sic se tenet ista dilectõ. quomodo ip̃a cõ¬
paginata est inumũ. sic om̃s qui exilla
pendent unũ facit. et quasi conflat illos
ignis. Aurum est conflatur massa. et sit
unu̾ aliquid. S nisi feruor caritatis accẽ¬
dat exmultis inunũ conflari nõ potest.
Quia deuni diligimꝰ inde cognoscimꝰ
quia diligimꝯ filios dei et unde coguos

Expanded text:
Mandatum novum do vobis, ut vos invicem Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis . Nemo se excuset per aliam dilectionem, ad aliam dilectionem; omnino sic se tenet ista dilectio: quomodo ipsa compaginata est in unum, sic omnes quae ex illa pendent, unum facit, et quasi conflat illos ignis. Aurum est, conflatur massa, et fit unum aliquid: sed nisi fervor charitatis accendat, ex multis in unum conflari non potest. Quia Deum diligimus, inde cognoscimus quia diligimus filios Dei. 4. Et unde cognos
Abbreviated transcription (Latin):
diligis ⁊ xp̃m nõ diligis. Quom quando
diligis. Cum filiũ dei diligis et patrẽ dili¬
gis. Non potest gͦ separari dilectõ. Elige tͥ
quid diligas. secuitur et cetera. Uicas deũ
solum diligo. deum pr̃em mentiris. Sidi¬
lis nõ solum diligis s si diligis prẽm. dili¬
gis et filiũ. Ecce inquis diligo pr̃em. et
ũbum ꝑ quod fc̃a sunt omĩa. et uerbum
caro fc̃m est et habitauit in nob̾. hoc solũ
diligo mentiris. Si eñ diligis cap̃ dilig̾
et membra. Si aut membra nõ diligis.
nec cap̃ diligis. Non ex pauescis uocem ca¬
pitis de celo clamantẽ ꝓ membris suis.
Saule saule quid me ꝑsequetis: Perse¬
eutorem suũ uocauit ꝑsecutoreminẽbroꝵ
suoꝵ dilectorem suũuocauit dilectorem
mus quia diligimꝰ filios dei. quia deum
diligiriꝯ. Et quomodo nõ aliud sunt fi¬
lii dri aliud deus: S qui deum diligit. p̾¬
cepta eius diligit. Et qui sunt p̾cepta dei.

Expanded text:
diligis, et Christum non diligis? Quomodo, quando diligis, et Christum non diligis? Quomodo, quando diligis; cum Filium Dei diligis, et Patrem diligis. Non potest ergo separari dilectio. Elige tibi quid diligas; sequuntur te caetera. Dicas, Deum solum diligo, Deum Patrem. Mentiris: si diligis, non solum diligis; sed si diligis Patrem, diligis et Filium. Ecce, inquis, diligo Patrem, et Verbum per quod facta sunt omnia, et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; hoc solum diligo. Mentiris: si enim diligis caput, diligis et membra; si autem membra non diligis, nec caput diligis. Non expavescis vocem capitis de coelo clamantem pro membris, Saule, Saule, quid me persequeris ? Persecutorem suum vocavit persecutorem membrorum suorum: dilectorem suum vocavit dilectorem mus quia diligimus filios Dei, quia Deum diligimus. Et quomodo? Non aliud sunt filii Dei, aliud Deus? Sed qui Deum diligit, praecepta ejus diligit. Et quae sunt praecepta Dei?