comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ qͦd est. quauis alio suo mocdo
qũa filiꝰ. Inuestigemꝰ tñ. hoc
diligentius. Utiq aut postꝗͣ
fuit sp̃c sc̃s. hoc qͦd est. conti¬
git illi alium esse a patre. aut
mexistendo habet. unde aliꝰ
est. Contingit eñi aliquẽ esse
qͦd est. priꝰquam sit alius. &
contingit alique aliũ in exi¬
stendo fieri. priꝰ autẽ quẽqũã
esse alium. quam sit hoc qͦd ẽ
non est possibile. Namq pri¬
mꝰ homo. priꝰꝙͣ de illo esset ho¬
mo aliqͥs. erat ipse homo. s
titit. postꝗ. fuit factꝰ est alius.
& qui de illo extitit. simul
habuit. & ẽẽ et aliũ ẽẽ. Aut
gͦ sp̃c sc̃s. sicut dixi. pꝰꝙͣ fuit
factus. est a patre alns. aut
illi aliũ ẽẽ a patre. cũ ñ sit a
semꝑ fuit spiritꝰ sc̃s aliꝰ a pa¬
tre. Qm̃ itaq falsa st̃ hec. pa¬
tet quia in existendo habet
uñ aliꝰ est. Esse aut̃e neqͥt nisi
aut ex aliquo sicut filiꝰ. aut ex
nullo sicut pat̃. Quod si nullo

Expanded text:
esse quod est; quamvis alio suo modo, esse quod est; quamvis alio suo modo, quam Filius. Investigemus tamen hoc diligentius. Utique aut postquam fuit Spiritus sanctus hoc quod est, contigit illi alium esse a Patre, aut in existendo habet unde alius est. Contingit enim aliquem esse quod est, priusquam sit alius; et contingit aliquem alium in existendo fieri: prius autem quemquam esse alium, quam sit hoc quod est, non est possibile. Namque primus homo, priusquam de illo esset homo aliquis, erat ipse homo, sedstitit postquam fuit, factus est alius; et qui de illo exstitit, simul habuit et esse, et alium esse. Aut sanctus, sicut dixi, postquam fuit, factus est a Patre alius; aut illi alium esse a Patre; cum non sit asemper fuit Spiritus sanctus alius a Patre. Quoniam itaque falsa sunt haec: patet quia in existendo habet unde alius est. Esse autem nequit nisi aut ex aliquo, sicut Filius; aut ex nullo, sicut Pater. Quod si ex nullo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedentẽ. sicut pat̃. A quem¬
ad modũ filiꝰ. s̃i ideo ẽ alius
a patre qr patre habet. et pat̃
ñ ht̃ patr̃e. si eñ pat̃ haberet
patr̃e. alius tñ cẽt a filio. ita sp̃c
sc̃s. quia de aliqͦ procedit. &¬
pater a nullo.ñ ꝓpter hoc est aliꝰ
de aliqͦ ꝓcedit. & pat̾ de nullo.
S neq ꝑ hoc intelligi pot̃ ẽẽ
side illo ñ habet esse. Potest
enĩ intelligi aliqͥs aliꝰ ab ali¬
quo. priꝰquã sit illiꝰ. quãuis
alicꝰ nequeat ẽẽ. nͥ sit alius.
ut cũ dr̾ homo dñs alicutus.
aut homo alt̾ius hominis. pͥ
intelligit᷑ aliꝰ ab illo. cuiꝰ esse
dicit᷑. quã sit eiꝰ dñs uel homo
patre. inchil ꝓhibet eum pͥꝰ¬
sit illiꝰ. Quare non facit illũ
aliũ esse apatre hoc quia sp̃c
erus est. si ꝑ hoc non habet. ut
sit alius ab illo. ꝑ quod est sp̃c
illius. sicut filius. ꝑ hoc est aliꝰ
a patre. ꝑ qͦd est filius eiꝰ. qͦd ñ
est aliud. nͥ qr ex ip̃o existit
alius. nisi quia ab illo habet

Expanded text:
procedentem, sicut Pater. Et quemadmodum Filius non ideo est alius a Patre; quia Patrem habet, et Pater non habet patrem, si enim Pater haberet patrem, alius tamen esset a Filio ita Spiritus sanctus, quia de aliquo procedit, et Pater a nullo, non propter hoc est alius de aliquo procedit, et Pater de nullo. Sed neque per hoc intelligi potest esse asi de illo non habet esse. Potest enim intelligi aliquis alius ab aliquo, priusquam sit illius; quamvis alicujus nequeat esse, nisi sit alius: ut cum dicitur homo dominus alicujus, aut homo alterius hominis, prius intelligitur alius ab illo, cujus esse dicitur, quam sit ejus dominus vel homo.Patre, nihil prohibet eum intsit illius. Quare non facit illum alium esse a Patre hoc quia Spiritus ejus est: si per hoc non habet ut sit alius ab illo, per hoc quod est Spiritus illius; sicut Filius per hoc est alius a Patre, per quod est Filius ejus: quod non est aliud nisi quia de ipso existit alius, nisi quia ab illo habet
Abbreviated transcription (Latin):
existere. Qu̾are siquis negat
eũ ẽẽ a filio. negare neqͥt illũ
a patre esse. Siqͥs autẽ dicit.
quia licet ñ habeat esse de pa¬
tre. tñ ꝑ ꝓcessionẽ aliꝰ potest in¬
telligi. ad hoc qͦ respondendũ
arbitror. nec possit aliqͥd. in hac
questione nr̃e obici assertioni.
cui responsio nr̃a ñ obiuet.
Nec miret᷑ aliqͥs me tantũ in
hoc unmorari. qm̃ ñ parue auc¬
⁊oritatis erat ille int̾ suos. qͦm
sensi ñ sentire sp̃m sc̃m. hoc qͦd
est habere ex patre. nec tunc ha¬
bui oportunitatẽ respondendi¬

Expanded text:
existere. Quare si quis eum negat esse a Filio, negare nequit illum a Patre esse. Si quis autem dicit quia licet non habeat esse de Patre; tamen per processionem alius potest intelligi. Ad hoc quoque respondendum arbitror, ne possit aliquid in hac quaestione nostrae objici assertioni, cui nostra responsio non obviet: nec miretur aliquis me tantum in hoc immorari, quoniam non parvae auctoritatis erat ille inter suos, quem sensi non sentire Spiritum sanctum hoc, quod est, habere ex Patre; nec tunc habui opportunitatem respondendi
Abbreviated transcription (Latin):
dã ep̃m. grecis forsitan fauen¬
tem. inbarensi ciuitate sensi
nolle sentire. Nam si ñ est hoc
ip̃m de patre qͦd est. cũ sit
unꝰ idemq d̾s qui pat̾ inue¬
mri neqͥt. unde aliꝰ sit a patre
Non enĩ inde aliꝰ est. qr pat̃
habet filiũ. et sp̃c sc̃s non h̃t
filiũ. Per hoc enim ꝓbari posst̃
qͥa alii sunt ab inuicẽ. ñ tñ hec ẽ
causa. ut diu̾se sint ꝑsone. Qppe
si duo sint homines. quoꝵ alter
habeat filiũ. alter non. quam¬
uis ꝑ hoc ostendi possint diũsi.
in habendo. uel ñ habendo fili¬
um. diu̾sitatẽ tñ ñ amutunt.
bendo. et ñ habendo filiũ. ẽẽ
dissimiles. Similit̾ responderi
illos loquar. qͥ negant sp̃m sc̃m̃
de filio ꝓcedere. sic̃ ñ hec est

Expanded text:
dam episcopum, Graecis forsitan faventem, in Barensi civitate sensi nolle sentire. Nam si non est hoc ipsum de Patre, quod est: cum sit unus idemque Deus, qui Pater; inveniri nequit unde sit aenim inde alius est, quia Pater habet Filium, et Spiritus sanctus non habet Filium. Per hoc enim probari possunt quia alii sunt ab invicem; non tamen haec est causa ut diversae sint personae. Quippe si duo sint homines, quorum alter habeat filium, alter non, quamvis per hoc ostendi possint esse divin habendo et non habendo filium, diversitatem tamen non amittunt. bendo et non habendo Filium esse dissimiles. Similiter responderi illos loquar qui negant Spiritum sanctum de Filio procedere, sicut non est
Abbreviated transcription (Latin):
aut totꝰ de parte. aut pars de to¬
to.D deus nullam habet parce.
Impossibile igit᷑ est. ut sit deus
de deo. ut totus de parte. aut ut
pars de toto. aut ut pars de par¬
te. ecesse est igit᷑. ut si est cdeus
de deo totꝰ sit de toto. Cum ergo
filiꝰ. dr ẽẽ de deo. qͥ est pat̾ & sp̃c
necessitate cũ est de deo toto. qͥ
qͥ est pat̾ & filius. aut aliꝰ totus
erit pat̾. alius cotꝰ filius. ut sit
de toto patre. et ñ de toto filio
fp̃c sc̃s. aut cun est de patre sp̃c
sc̃s. non potest ñ ẽẽ de filio. si non
est filiꝰ de spũ sc̃o. Nulla enĩ alta
id̾e. deus est pat̃. et filiꝰ est etiã de
filio. cũ pater gignit filium. ne¬
cesse est eum gignere qͦ spm sc̃m̃¬

Expanded text:
aut totus de parte, aut pars de toaut totus de parte, aut pars de toto. Sed Deus nullam habet partem: impossibile igitur est ut sit Deus de Deo, aut ut totus de parte, aut ut pars de toto, aut ut pars de parte. Necesse est igitur ut, si est Deus de Deo, totus sit de toto. Cum ergo Filius dicitur esse de Deo qui est Pater et necessitate cum est de Deo toto, quiqui est Pater et Filius; aut alius totus erit Pater, alius totus Filius, ut sit de toto Patre, et non de toto Filio Spiritus sanctus; aut cum est de Patre Spiritus sanctus, non potest non esse de Filio; si non est Filius de Spiritu sancto. Nulla enim alia idem Deus est Pater et Filius, est etiam de Filio: cum Pater gignit Filium, necesse est eum gignere quoque S
Abbreviated transcription (Latin):
quia sic̃ ꝑ supͣdictã rationem. aut
pater ẽ de filio. aut filiꝰ de patre.
& sumilit̾ aut ẽ de spũ sc̃õ pat̃.
aut sp̾c sc̃s de patre. ita est aut
filio. Quod qͥ negat. neget etiã
necesse est unũ solum dm̃ esse.
ex his seqͥtur. qͦd dico. Amplius.
nisi de patris ẽe̾ntia. que una ẽ
illi cũ filio & spũ sc̃o. Cum ergo
dicit᷑. quia filius est de deo pacre
patre.si idem deus ẽ pater &
fil iꝰ. sequit᷑ scdm eamdem dei¬
tatis unitatẽ. ut sit & de filio.
Ex his igit᷑ aꝑte cognoscit᷑. quia
sp̃m sc̃m ẽẽ de filio. si potest mon¬
strari filiũ non ẽẽ de illo. Nam
siqͥs dicit non sequi filiũ eẽ de
patre et de sp̃u sc̃o. iccirco q̃m
unꝰ est deus pater et sp̃c sc̃s. eti¬
am si non opponit᷑ aliud. atit sp̃m¬
unꝰ est cdeus pat̾ et filiꝰ. qũauis
ñ sit filiꝰ de spũ sc̃o. consideret
quia cũ est deus de deo. aut est
totꝰ de coto. aut pars de parte.

Expanded text:
quia sicut, per supradictam rationem, aut quia sicut, per supradictam rationem, aut Pater est de Filio, aut Filius de patre: et similiter aut est de Spiritu sancto Pater aut Spiritus sanctus de Patre; ita est aut s sanctus de Filio. Quod qui negat, neget etiam necesse est unum solum Deum esse; ex his sequitur quod dico. Amplius: nisi de Patris essentia, quae una est illi cum Filio et Spiritu sancto. Cum ergo dicitur quia Filius est de Deo Patre;Patre; si idem Deus est, Pater et Filius, sequitur secundum eamdem Deitatis unitatem, ut sit et de Filio. Ex his igitur aperte cognoscitur quia Spiritum sanctum esse de Filio; si potest monstrari Filium non esse de illo. Nam si quis dicit non sequi Filium esse de Patre et de Spiritu sancto, idcirco quoniam unus est Deus, Pater et Spiritus sanctus; etiamsi non opponitur aliud, aut Spunus est Deus Pater et Filius; quamvis non sit Filius de Spiritu sancto: consideret, quia cum est Deus de Deo, aut est totus de toto, aut pars de parte,
Abbreviated transcription (Latin):
duob uel tͥb simul neqͥt ẽẽ pat̃.
ꝓpt̃ eãcde oppositionis rationẽ. fi¬
lium uͦ d̾m. necẽe̾ est esse de pat᷑
d̾o. qr pat̃ ñ ẽ de illo. De filio uͦ
hoc est de se ip̃o ẽẽ neqͥt. qr ñ ẽ
idem eristens de aliqͦ & de quo
existit. Ntrũ aut̃e sit de spu scõ.¬
aut sp̃c sc̃s de illo. post mon¬
strabit᷑. S pͥꝰ dicemus de sp̃u sc̃o
si scdm consequentiã p̾dictã. sit
de patre. et de se ipso. De patͤ
qͥdem necesse ẽ eum ẽẽ. qi nul¬
la obuiat oppositio. Non ẽ enĩ
pat̃ de illo. De se ip̃o uͦ. impos¬
sibile est eũ ẽẽ. qr non pot̾ exri¬
stens de aliquo. & de quo est id̾e
esse. In his om̃ib nichil obuiat
consequentie uniu idemtitatis nͥ
aliqua de p̾dictis oppositio. Quod
uͦ in his cognoscit᷑. in om̃ib que
de deo licunt᷑ inmmitabilit̃ eue¬
nire necesse est. Nunc querendũ
rationes.utrũ filiꝰ sit de spũ
sc̃o. aut spiritꝰ sc̃s de filio. Dico

Expanded text:
duobus vel tribus simul nequit esse Pater, duobus vel tribus simul nequit esse Pater, propter eamdem oppositionis rationem. Filium vero Deum necesse est esse de Patre Deo, quia Pater non est de illo; de Filio vero, hoc est de seipso esse nequit; non est idem existens de aliquo, et de quo existit. Utrum auteus sanctus de illo post monstrabitur. Sed prius dicemus de Spiritu sancto si secundum consequentiam praedictam sit de Patre, et de seipso. De Patre quidem necesse est eum esse; quia nulla obviat oppositio: non enim est Pater de illo. De seipso vero impossibile est eum esse; quia non potest existens de aliquo, et de quo est, idem esse. In his omnibus nihil obviat consequentiae unius identitatis , nisi aliqua de supradictis oppositio. Quod vero in his cognoscitur, in omnibus, quae de Deo dicuntur, immutabiliter evenire necesse est. CAPUT rationes, utrum Filius sit de Spiritu sancto, aut Spiritus sanctus de Filio. Dico
Abbreviated transcription (Latin):
tie p̃dicte unitatis. Deus est de
deo. hoc gͦ semel accepto. qm̃ ide
deus est pat̃. & filiꝰ & sp̃c sc̃s. se¬
de quo est deus. & similit̃ filius
deus de deo. & deus de quo deus
querere utrum unꝰqͥsq sit deus
de qͦ ẽ deus. ñ ẽ aliud. qũã consi¬
derare. utrũ singłus quisq sit
deus de deo. Non enĩ potest. de
aut cde sp̃u sc̃o. Inspiciamꝰ gͦ utrũ
unusqͥsq sit deus de deo. et pa¬
tebit utrũ sit singłus quisq d̾s.
de quo est deus. S pater non pot̃
esse de deo ꝓpt̾ p̃dictam oppositi
ẽẽ deus pat̾ de deo. nͥ aut de pa¬
tre. hoc est de se ipso. aut de fi¬
lio aut de spũ sc̃o. aut de duob
aut de tͥb. De ip̃o non pot̃ esse.
qͥa existens de aliquo. et de qͦ
existit ñ potest idem ẽẽ. De fi¬
lio ñ ẽ. quia filiꝰ est de ip̃o. et
ideo ñ potest ẽẽ de filio. De sp̃n
sc̃o non ẽ. qr de illo est sp̃c sc̃s.
nec ualet ẽẽ ille. qͥ de se est. De

Expanded text:
tiae praedictae unitatis: Deus est de tiae praedictae unitatis: Deus est de Deo. Hoc ergo semel accepto, quoniam idem Deus est Pater et Filius et Spiritus sauo est Deus; et similiter Filius, Deus de Deo, et Deus de quo est quaerere utrum unusquisque sit Deus de quo est Deus, non est aliud quam considerare utrum singulus quisque sit Deus de Deo. Non enim potest de aut de Spiritu sancto. Inspiciamus ergo utrum unusquisque sit Deus de Deo, et patebit utrum sit singulus quisque Deus de quo est Deus. Sed Pater non potest esse de Deo, propter praedictam oppositioesse Deus Pater de Deo, nisi aut de Patre, hoc est de seipso, aut de Filio, aut de Spiritu sancto, aut de duobus, aut de tribus. De seipso non potest esse; quia existens de aliquo, et de quo existit non potest idem esse. De Filio non est; quia Filius est de ipso: et ideo non potest esse de Filio. De Spiritu sancto non est, quia de illo est Spiritus sanctus; nec valet esse ille qui de se est. De
Abbreviated transcription (Latin):
siue. simul sunt unꝰ deus. non
est nisi unꝰ eternꝰ. Similis est con¬
sequentia. si deus dr creator.
stue iustꝰ siue aliquid asioꝵ. ĩ
qͥb nulla p̃clicta intelligitur
hanc uiitatis dei ꝯseqͤntiã restͥn¬
gat relatio. Dicimꝰ enĩ. qr cleus est
ut filius sit pater. et sp̃e sc̃s
Quippe nec nat᷑a ꝑmittit. nec
intellectꝰ capit. exutentẽ de ali¬
quo ẽẽ de quo eristit. aut de
qͦ existit ẽẽ existentẽ de se. Ex¬
istit autẽ filiꝰ et sp̃c sc̃s de pat᷑.
Quare ñ potest filiꝰ. aut sp̃e sc̃s
esse pat̃. quãnis deus sit pat̾. &
unꝰ icdeq dens sit pat̾ & filius
et sp̃c sc̃s. Id ipsũ cognoscitur
si dicit᷑ deus esse filius. Uuut
enĩ unitatis dei ꝯsequentia. ut
existit de patre procedendo. ñ
est ille qͥ est de patre uascendo
Itẽ cũ dicit᷑. deus est sp̃c sc̃s. re¬
qͥrit unitas p̃dicta patr̃e qͦ &
de patre nascendo. est ille qui
quia sp̃c sc̃s est de filio. tunc qͦ
oppositiones obsistant ꝯsequen¬

Expanded text:
plures simul, sunt unus Deus; non est nisi unus aeternus. Similis consequentia, si Deus dicitur creator, sive justus, sive aliquid aliorum, in quibus nulla praedicta intelligitur odo unitatis Dei consequentiam restringut Filius sit Pater, et Spiritus srem. Quippe nec natura permittit, nec intellectus capit existentem de aliquo esse de quo existit; aut de quo existit, esse existentem de se. Existit autem Filius et Spiritus sanctus de Patre; quare non potest Filius aut Spiritus sanctus esse Pater, quamvis Deus sit Pater, et unus idemque Deus sit Pater et Filius et Spiritus sanctus. Idipsum cognoscitur, si dicitur Deus esse Filius: vult enim unitatis Dei consequentia, ut existit de Patre procedendo, non est ille qui est de Patre nascendo. Item: Cum dicitur, Deus est Spiritus sanctus; requirit unitas praedicta Patrem quoque et de Patre nascendo, est ille qui quia Spiritus sanctus est de Filio, tunc quoque oppositiones obsistant consequen
Abbreviated transcription (Latin):
do. qr alt̾ nascendo. alt̾ ꝓceden¬
do. ut aliĩ sint per hoc ab in¬
uicem. ut dictum est. & id̾o cũ
nascit᷑ unꝰ. non potest cũ eo
nasci ille. qui ꝑ hoc est alius
ab eo. quia ñ s̾imilit̾ nascit᷑
s procedit. et cum unꝰ ꝓcedit. ne¬
qͥs ille simul ꝓcedere. qͥ ꝑ hoc ẽ
alius ab illo. quia ñ similit ꝑce¬
dit. s nascit᷑. & icło ñ habet hic
unitas illam uĩ ꝯsequentie. qr
pluralitas obuiat. q̃ ex natiui¬
tate nascit᷑ et ꝓcessione. Nam
et si ꝑ aliud non ẽẽnt plures.
ibi pluralitas generat᷑. qͦ obui¬
et unitatis consequentie. quia
ñ utrũq dico ẽẽ. s alterũ tm̃.
Om̃imoda gͥ et mexpugnabi¬
li necessitate concludit᷑. qͥa si
uera sunt. que supra dixi. nos
parit̾ cũ grecis credere. aut fi
sit de sp̃u sc̃o. palam est ex ca¬
tholica fide. Non enĩ est d̾s
de deo. nͥ aut nascendo ut filiꝰ.
aut ꝓcedendo ut sp̃c sc̃s. fi¬
lius autẽ. ñ nascit᷑ de sp̃u scõ.

Expanded text:
do; quia alter nascendo, alter procedendo, ut alii sint per hoc ab invicem, ut dictum est. Et ideo, cum nascitur unus, non potest cum eo nasci ille, qui per hoc est alius ab eo, quia non similiter nascitur, sed procedit, et cum unus procedit; nequit ille simul procedere, qui per hoc est alius ab illo, quia non similiter procedit, sed nascitur. Et ideo non habet hic unitas illam vim consequentiae; quia pluralitas obviat, quae ex nativitate nascitur et processione. Nam et si per aliud non essent plures Fibi pluralitas generatur, quae unitatis obviet consequentiae; quia non utrumque dico esse, sed alterum tantum. Omnimoda igitur et inexpugnabili necessitate concluditur, quia si vera sunt quae supra dixi nos pariter cum Graecis credere, aut Filsit de Spiritu sancto, palam est ex catholica fide. Non enim est Deus de Deo, nisi aut nascendo, ut Filius; aut procedendo, ut Spiritus sanctus. Filius autem non nascitur de Spiritu sancto:
Abbreviated transcription (Latin):
deus. Quid itaq consequentiꝰ. si
predicta perso narũ pluralitas
& alios ab inuice: S hoc nullate¬
nꝰ admictat inuiosabilis simplici¬
tas deitatis. que unũ solũ dm̃ ẽẽ
credimꝰ. Sic repellit unicas ẽentie
dei relatiuoꝵ consequentiã. Con¬
siderandũ qͦ est. quomͦ relatio¬
num plural itas obuiet unitatis
consequentie. si pͥ posuerimꝰ aliqͦͥ
ex his. inqͥb nulla obsistit opposi¬
tio. Dicimꝰ unũ dm̃ e̾ẽ patrẽ. et ẽẽ

Expanded text:
Deus. Quid itaque consequentius, si praedicta personarum pluralitas et alios ab invicem? Sed hoc nullatenus admittit inviolabilis simplicitas Deitatis, quam unum solum Deum esse credimus. Sic repellit unitas essentiae Dei, relativorum consequentiam. Considerandum quoque est quomodo relationum pluralitas obviet unitatis consequentiae; si prius posuerimus aliqua ex his, in quibus nulla obsistit oppositio. Dicimus unum Deum esse Patrem, et esse
Abbreviated transcription (Latin):
iacob. & filtus abrahe. pater est
um patrẽ. et filiꝰ ad aliũ. quam
ad suũ filiũ. Patrẽ autẽ ẽẽ in eo¬
dem ysaac illũ filiũ cuiꝰ pater
est. aut filiũ eẽ illũ patrẽ cuiꝰ
est filiꝰ. non est possibile. Ita ergo
nec filiꝰ nͥ eiꝰde patris. nec sp̃c alicꝰ.
nisi eiꝰde patris. & filii. pater non
est filius. aut sp̃c sc̃s. filiꝰ non est
pater. nec sp̃c sc̃s est pater. Quippe
qm̃ filiꝰ est de patre. et sp̃c sc̃s est
de patre. nec ille de quo est aliqͥs.
potest esse ille qͥ de se est. nec qui
de aliquo ẽ ualec ẽẽ ille de qͦ est.
sic̾ iam dictũ est. id circo nec pat̾
cendo habet ẽẽ de patre. sp̃c sc̃s
uero ñ nascendo. s proce dendo.
nec filius potest esse suuᷤ sp̃c. nec

Expanded text:
Jacob, et filius Abrahae; pater est Jacob, et filius Abrahae; pater est um patrem; et filius ad alium quam ad suum filium; patrem autem esse in eodem Isaac illum filium, cujus pater est; aut filium esse illum patrem, cujus est filius, non est possibile. Ita ergo nec Filius, nisi ejusdem Patris; nec Spiritus alicujus, nisi ejusdem Patris et Filii: Pater non est Filius, aut Spiritus sanctus; Filius non est Pater; nec Spiritus sanctus est Pater. Quippe quoniam Filius est de Patre, et Spiritus sanctus est de Patre; nec ille, de quo est aliquis, potest esse ille qui de se est; nec ille, qui de aliquo est, valet esse is de quo est, sicut jam dictum est: idcirco nec Patercendo, habet esse de Patre; Spiritus sanctus vero, non nascendo, sed procedendo, nec Filius potest esse suus spiritus, nec
Abbreviated transcription (Latin):
sicut unus deus est. sic unꝰ tantũ
fit. ut non sit in illa tͥnitate pat̃.
nͥ euscłe filiĩ. nec filius nͥ eiusłe
eiusde patris & filii. Hec itaq so¬
la causa est pluralitatis indeo. ut
sint de inuicẽ. s alii sint ab in uice
quia p̾dictiᷤ duob modis est cdeus
de deo. qͦd totũ pot̾ dici relatio. sã
qm̃ filiꝰ existit de deo nanscendo
natiuitatis et ꝓcessionis referunt᷑
ad inuicẽ. ut diu̾si ⁊ alii sint ab
inuice. Et qñ sub̾a habet esse de
substantia. due fiunt ibi relationẽ
in sociabiles. si scd̾m illas. nomina
ponant᷑ sub̾e. Cum enĩ homo est
gignendo de homine. r homo.
de quo ẽ homo pat̾: et homo qui
est de hoĩe filius. Impossibile gͥ
est. patrẽ esse illũ filium cuiꝰ pat̃
est. et filiũ ẽẽ illum patrẽ. cuiꝰ filiꝰ
est. quamuis patre esse filiũ. et fi¬
liũ esse pacrem nichil prohibeat.
cũ umis homo pat̾ est & filius.
qm̃ ad aliũ est pat̾. & ad asitm
filiꝰ Nempe cum ẏsaac sit pat̾

Expanded text:
sicut unus Deus est, sic unus tantumfit ut non sit illa Trinitate Pater nisi ejusdem Filii; nec Filius, nisi ejusdem ejusdem Patris et Filii. Haec itaque sola causa pluralitatis est in Deo; utsint de invicem, sed alii sint ab invicem; quia praedictis duobus modis est Deus de Deo. Quod totum potest dici relatio: nam, quoniam Filius existit de Deo nascendo, nativitatis, et processionis referuntur ad invicem, ut diversi et alii ab invicem. Et quando substantia habet esse de substantia, duae fiunt ibi relationes insociabiles; si secundum illas nomina ponantur substantiae: cum enim homo est, gignendo, de homine; dicitur homo, de quo est homo, pater; et homo, qui est de homine, filius. Impossibilile igitur est patrem esse illum filium, cujus pater est; et filium esse illum patrem, cujus filius est: quamvis patrem esse filium, et filium esse patrem nihil prohibeat, cum unus homo pater est, et filius; quoniam ad alium est pater, et ad alium filius. Nempe cum Isaac sit pater
Abbreviated transcription (Latin):
parabilis. Quod si per exempla
consideremꝰ. clariꝰ apparebit. Quali¬
ter quidem unitatis simplicitas
a se excludat pluralitatẽ. que ẽ
in relatiuoꝵ nominũ significa¬
tione. facile est cognoscere. Con¬
fitem᷑ eni. quia pat̾ non ẽ filiꝰ

Expanded text:
parabilis. Quod si per exempla parabilis. Quod si per exempla consideremus, clarius apparebit qualiter quidem unitatis simplicitas a se excludat pluralitatem, quae est in relativorum nominum significatione, facile est cognoscere: confitemur enim quia Pater non est Filius,
Abbreviated transcription (Latin):
spm scm de filio ꝓcedere. & gre¬
ci qͥ nobiscũ de hac re ñ senti¬
unt. debemꝰ asq ulla ambigui¬
tate.que ex his necessarie conse¬
quunt᷑ uno consensu susciꝑe.
Seqͥtur enĩ scdm unitatis dei.
que nullas habet partes ꝓpͥeta¬
tem. ut quicqͥd de uo deo. qui
totꝰ est: quicqͥd est dr. de toto di
tus deus est.Supradicta uͦ rela¬
tionis opposito que ex hoc nasci¬
tur. quia supradictis duob mo¬
dis deus est de deo. ꝓhibet patre
et filiũ et sp̃m scm. de inuicẽ
dici. et ꝓpͥa singłoꝵ aliis actribui
Sic ergo huiꝰ unitatis. et huiꝰ re¬
lationis consequentie se contem¬
perant. ut nec pluralitas. qͦ sequit᷑
relationẽ. transeat ad ea. in qͥb p̃¬
dicte simplicitas sonat unitatis.
nec unitas cohibeat pluralitate. uͥ
eadem relatio significat᷑. qͣtimꝰ nec
unitas amittat aliqñ suũ conse¬
quens. ubi non obuiat aliqua rela¬
tionis opposicio. nec relatio ꝑdat
qͦd suũ est. nͥ uͥ obsistit unitas inse¬

Expanded text:
sanctum de Filio procedere, et Graeci qui nobiscum de hac re non sentiunt, debemus absque ulla ambiguitate, quae ex his necessarie consequuntur, uno consensu suscipere. Sequitur enim secundum unitatis Dei, quae nullas habet partes, proprietatem; ut quidquid de uno Deo, qui totus est quidquid est, dicitur, de toto Deo tus Deus est. Supradicta vero relationis oppositio, quae ex hoc nascitur quia supradictis duobus modis Deus de Deo est, prohibet Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum de invicem dici, et propria singulorum aliis attribui. Sic ergo hujus unitatis, et hujus relationis consequentiae se contemperant; ut nec pluralitas quae sequitur relationem transeat ad ea in quibus praedictae simplicitas sonat unitatis; nec unitas cohibeat pluralitatem, ubi eadem relatio significatur; quatenus nec unitas amittat aliquando suam consequentiam, ubi non obviat aliqua relationis oppositio; nec relatio perdat quod suum est, nisi ubi obsistit unitas inse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcelit. S cũ dicit᷑. quia filius
est de pacre. et sp̃e sc̃s est de
patre. incelligit᷑ qr hoc qͦd est
filius. aut sp̃e sc̃s. habent de
patre. S alio mͦ intelligitur
filiꝰ ẽẽ de patre : & aliter sp̃c
sẽs. Filiꝰ enĩ est de patre suo.
id÷ de deo qui est pater eius.

Expanded text:
quia Filius est de Patre, et Spiritus sanctus est de Patre intelligitur 50 quia hoc quod est Filius, aut Spiritus sanctus, habent de Patre. Sed alio modo intelligitur Filius esse de Patre, et aliter Spiritus sanctus: Filius enim est de Patre suo, id est de Deo qui est Pater ejus;
Abbreviated transcription (Latin):
& sp̃m scm. ita ut si solus di
ñ icde. significet nom̃ patͥs aut
filii. qͦd nom̃ dei. Non enĩ est id̾e
esse dm̃. qͦd est esse patr̃e aut
filiũ. Nom̃ autẽ sp̃c sc̃i. ideo qr

Expanded text:
m sanctum; ita ut sive solus dicnon idem significet nomen Patris aut Filii, quod nomen Dei. Non enim idem est esse Deum, quod est esse Patrem, aut Filium. Nomen autem Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
enim sp̃c di. et sp̃c patͥs et filis
Quãuis enĩ greci negent de
filio illũ procedere. non tñ ne¬
gant eũ spm esse filii. Credunt
quoq et conficent᷑. dm̃ de deo ẽẽ
nascendo. et deũ esse de deo ꝓ¬
cetlendo. quia filius deus est. de
putant aliũ deum esse. gui
nascat᷑. quã de quo nascit᷑. S
qui ꝓcedit. qũã de quo ꝓcedit
quaius sccłm nomina signifi¬
cantia. quia est de quo aliquis
nascit᷑. e est qͥ de aliquo nascit᷑¬
et est qui de aliquo ꝓcedit. plu¬
ralitatẽ admmiitat. sełm quam
plures aliĩ sunt ab inuicẽ. pat̃
et filius et sp̃c sc̃s. Nam cum

Expanded text:
 Patris, et Filii. Quamvis enim Graeci negent de Filio illum procedere; non tamen negant eum esse spiritum Filii. Credunt quoque et confitentur Deum de Deo esse nascendo, et Deum esse de Deo procedendo; quia Filius Deus est de putant alium esse Deum, qui nascitur, quam de quo nascitur: et qui procedit, quam de quo procedit, quamvis secundum nomina significantia quia est de quo aliquis nascitur, et est qui de aliquo nascitut qui de aliquo procedit, pluralitatem admittat; secundum quam plures et alii sunt ab invicem Pater, et Filius, et Spiritus sanctus. Nam cum
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ omĩa et om̃ib aliis difsi¬
milis est. aliquid esse cuiꝰ exem¬
plũ. in aliis reb ñ ualeat ꝑfec¬
te inueniri. Hec autẽ tria. lati¬
nidicunt ꝑsonas. greci sub¬
stantias. Sic̃ eñ nos dicimꝰ in
deo sub̃am unã tres ꝑsonas.
sic illi dicunt unã ꝑsonã tres
sub̃as. id ipsũ ibi ꝑ scibstan¬
tiã. qͦd nos ꝑ ꝑsonam signifi¬
cantes. nec a nobis aliqͣtenꝰ iu
fide discrepantes. Quomͦ uͦ fi¬
lius nascat ᷑ de patre. et sp̃c¬
augustinꝰ uelut ꝑ speculũ et
in eniginate. in libro de hac
ipsa tͥnicate diligent̃ contẽpla¬
tus est. et ego in monologio
possibilitate disputaui. Sic̃
autẽ uult scire. cur cũ in sũma
essentia nullus sic sexus. Parenꝰ

Expanded text:
s dissimilis est, esse aliquid, cujus exemplum in aliis rebus non valeat perfecte inveniri: haec autem tria Latini dicunt personas, Graeci substantias. Sicut enim dicimus nos in Deo substantiam unam, tres personas; ita illi dicunt unam essentiam, tres substantias: idipsum ibi per substantiam, quod nos per personam, significantes; nec a nobis aliquatenus in fide discrepantes. Quomodo vero Filius nascatur de Patre, et SpirAugustinus velut per speculum et in aenigmate, in libro de hac ipsa Trinitate diligenter contemplatus est; et ego in Monologio possibilitate disputavi. Si quis, autem velit scire cur cum in summa essentia nullus sit sexus; parens
Abbreviated transcription (Latin):
cedat sic̃ nos latim
confitem᷑. nec reci¬
piun doctores nr̃os latinos. quoᷤ
in hoc seqͥmur. Qui qm̃ euugłia
nobiscũ uen̾ant᷑. ꝟ̾ maliis de tri¬
no & uno deo creclunt. hoc ipsũ
ꝑ omĩa qͦd nos. qͥ de eade re cer¬
ti sumꝰ.  spero ꝑ auxiliũ eiꝰ de
sp̃c. qr si malunt. solide u̾itati
acqͥescere. quã ꝓinam nctoria
contendere. ꝑ hoc qͦd absq ãbigui¬
tate confitent᷑. ad hoc quod non
recipiunt rationabilit̃ duci pos¬
sunt. Quãuis igit᷑ multi sint.
qͥ hoc melius me possint effic̾e
et religiosa uoluntate ñ audeo
resistere. iutoco euinde sp̃m̃
scm̃. ut ad hoc me dignet᷑ diri¬
gere. Hac itaq spe ꝓ mee scĩe¬
humilitate. scientiorib altiora
relinquens. qͦd postulant aggre¬
diar. et grecoꝵ fide. atq his
que credunt indubitant᷑. et
conficent᷑ ꝓcertissimis argum̃¬
tis. ad ꝓbandũ qͦd ñ credunt

Expanded text:
cedat, sicut nos Latini confitemur. Nec recipiunt doctores nostros Latinos, quos in hoc sequimur. Qui quoniam evangelia nobiscum venerantur, et in aliis de trino et uno Deo credunt hoc ipsum per omnia quod nos, qui de eadem re certi sumus: spero per auxilium ejusdeidae veritati acquiescere quam pro inani victoria contendere, per hoc quod absque ambiguitate confitentur, ad hoc quod non recipiunt, rationabiliter duci possunt. Quamvis igitur multi sint, qui hoc melius me possint efficereet religiosa voluntate non audeo resistere; invoco eumdem Spiritum sanctum ut ad hoc me dignetur dirigere. Hac itaque spe pro meae scienhumilitate, scientioribus altiora relinquens, quod postulant aggrediar; et Graecorum fide atque his, quae credunt indubitanter et confitentur, pro certissimis argumentis ad probandum quod non credunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Celũ rex celi mod̾at᷑. ad estq fideli.
Cũ furit aura foris. p̃mit aurã feruor amoriᷤ.
Nec nue. nec uentis. alget deuotio mentis.
aidua nulla bonis spe sidereȩ regionis.
It mͥ despondi mundu male ꝯscia mundi.
Non pars scͥpt᷑e. cordi. nec lectio cure.
Non doctͥnarũ. uel mentio sacͣrum sola
Una fuit tantũ deuotio lapsus amantũ.
Inq lupanari popło male morigerari.
Siqͥd honestatis. si moꝵ. si pietatis.
Si diuinoꝵ monim̃ta recͣcto labor um.
Cditꝰ ecce dat᷑. d̾s hoc docet. hec oꝑatur.
Spiritꝰ absq mora. m̃tẽ replet. erudit ora.
Nullꝰ dicenti. nullꝰ labor erudienti.
Sic mͥ pret̾ite fluxerunt tẽpora uite.
Tẽpora que restant. m̃cediᷤᷤ spem mͥ p̃stant.
Mors mͥ sollẽpniᷤ. quia m̃ces uita ꝑennis.¬
Ordine di gessi. quicqͥd male. uł bñ gessi.
N ec puduit retegi. que flagiciosiꝰ egi.
Nil suꝑ÷ oꝑis. cur ampliꝰ hic remoueris.

Expanded text:
Coelum Rex coeli moderatur, adestque Coelum Rex coeli moderatur, adestque Cum furit aura foris, premit auram fervor amoris, Nec nive, nec ventis alget devotio mentis. Ardua nulla bonis spes sidereae regionis, Et mihi despondi mundum male conscia mundi. Non mihi scripturae cordi, non lectio curae, Nec doctrinarum vel mentis sola sacrarum. Una fuit tantum devotio, lapsus amantum, Inque lupanari populo male morigerari. Si quid honestatis, si morum, si pietatis, Si divinorum monimenta retracto librorum Coelitus ecce datur, Deus haec docet, haec operatur. Spiritus absque mora mentem replet, erudit ora: Nullus discenti, nullus labor erudiendi. Sic mihi praeteritae fluxerunt tempora vitae: Tempora quae restant mercedis spem mihi praestant, Mortis solemnis, quia merces vita peOrdine digessi quidquid male vel bene gessi, Nec puduit retegi quae flagitiosius egi. Nil superest operis cur amplius hic remoreris:
Abbreviated transcription (Latin):
horis nocturnis. haris ꝑ sepe durnis.
Suppleo pret̾ite scesus et dispendia uite
Aluto iocis himnos. purgo merore cachiu
P ena uoluptatẽ redimit. sitis eb̾etatem.
Pauꝑtas luxũ. labor ocia. glarea mulsũ
Crux mollem stratũ. deuotio sac᷑ reatũ
Tot torm̃ta fere fero. quot ꝓbra p̃tĩere.
Quicqͥd peccauit caro. carnis uictima lautt
Quid mͥ penarũ. qͣlis conflictꝰ carum.
Quot ue cruces eque renouant᷑ nocte dieq
Sit d̾s ip̃oꝵ testis. mercesq laborum.
Sepe sub ardenti capic᷑ b̾imaꝙ
¶rigenti.
Frigore noct᷑no rigeo. cremor igne diurno.
q nusꝗͣ tuta iaceo qͣi morte soluta.
Addit᷑ huic pene. uis puliu̾s. ardoi harene.
Nec grauitas hoꝵ. lenit᷑ sorte locoꝵ.
Nam locꝰ ut cernis. uacat arbore. monte cau̾ns.
In qͥb arcef᷑ canis ardor. hiempsq cauet᷑
Scis hominẽ sane. ñ solo uiuere pane.
Nec uestimentis. aut ede resutere uentis.
Om̃ib est uictꝰ d̾s. oĩb om̃is amictus.

Expanded text:
Horis nocturnis, horis perpessa diurnis, Horis nocturnis, horis perpessa diurnis, Supplico praeteritae scelus et dispendia vitae. Muto jocis hymnos, purgo moerore cachinnos, Poena voluptatem redimit, sitis ebrietatem, Paupertas luxum, labor otia, glarea mulsum, Crux mollem stratum, devotio sacra reatum. Tot tormenta fere fero quot probra praeteriere. Quidquid peccavit caro, carnis victima lavit. Quid mihi poenarum qualis conflictus earum, Quotve cruces aeque renovantur nocte dieque, Scit Deus ipsorum testis, mercesque laborum. Saepe sub ardenti cancro, brumaque rigenti Frigore nocturno rigeo, cremor igne diurno, Et nusquam tuta jaceo quasi morte soluta. Additur huic poenae vis pulveris, ardor arenae. Nec gravitas horum lenitur sorte locorum, Nam locus, ut cernis, vacat arbore, monte, cavernis, Et quibus arcetur canis ardor hiemsve cavetur. Scis hominem sane non solo vivere pane, Nec vestimentis aut aede resistere ventis: Omnibus est victus Deus, omnibus omnis amictus,
Abbreviated transcription (Latin):
Que male feruebat penitꝰ frigere solebat
Pretem flentẽ. miserabilit̾q iacentẽ.
Circũ fulgebat spendor. totãq tegebat.
Missus abertantẽ. reuocare. leuare labants̃.
Spem ꝯferre bonã. dare iũ. monstrare coronã
Trina tͥennia bina tͥennia sic abiere
Lenib asꝑa. mitib effera. mixta fuere.
S noua uuln̾a uͥgo puerꝑa dũ bñ fleui.
Tersit ⁊ abluit. inde salꝰ fuit. m̃ qͥ eui.
ꝑtot lustͣ fere. duo panes esca fuere.
Quoᷤᷤ mec̃ gessi. simł huc ex urbe recessi.
a ruerant: ⁊ duruerant. ꝓpͥũq saporem.
Perdiderant. ⁊ desierant ꝯferre uigorem.
Quidbiberẽ cũ deficerẽ uix inueniebam.
Postꝗ̃ sunt longuo ꝯsũpti tẽpore panes
Ex tc̃ usq mͦ racioni sensus obedit.
N sq mͦ cib ext̾ior cũ frondib herba.
Usq mͦ cib int̾ior celestia u̾ba.
U estes qͦs habui scidit: tͥuitq uetustas.
Nuda dehinc tenui. regiones sole ꝑustas.

Expanded text:
Quae male fervebat penitus frigere solebat. Quae male fervebat penitus frigere solebat. Praeterea flentem miserabiliterque jacentem Circumfulgebat splendor, totamque tegebat Missus aberrantem revocare, levare labentem, Spem conferre bonam, dare vim, monstrare coronam. Trina triennia, bina tetrennia sic abiere, Lenibus aspera, mitibus effera mista fuere. Sed nova vulnera Virgo puerpera, cum bene flevi, Tersit et abluit; inde salus fuit, inde quievi. Per tot lustra fere duo panes esca fuere, Quos mecum gessi simul huc ex urbe recessi. Aruerant et duruerant, propriumque colorem Perdiderant et desierant conferre vigorem, Quid biberem cum deficerem vix inveniebam. Postquam sunt longo consumpti tempore panes, Extunc usque modo rationi sensus obedit, Usque modo cibus exterior cum frondibus herba, Usque modo cibus interior coelestia verba. Vestes quas habui, scidit trivitque vetustas, Nuda dehinc tenui regiones sole perusta,
Abbreviated transcription (Latin):
Eua coũ mortis cupit in uitalib ortis.
He mͥ nã qued̾a pudet ed̾e. s tñ edacꝯ.
D isce nichil tutũ. nͥ pͥmo carne solutũ.
Semꝑ erit p̃sto. qd̾ et instet. ⁊ obstet honosto.
Estu nubendi desid̾ioq canendi.
N rot. ⁊ ad m̃tẽ retro male respicientẽ.
Amplerus uetiti. redeunt. ⁊ mille mariti.
Oscula captant᷑. ad nutũ uota uagant᷑.
Uittꝰ est oneri. pudet ultͣ lege teneri.
Tedet aqueq uigis. pꝰpono seria nugis.
Soliuagã tͣbis heremũ ꝯuentib urbis.
h ec ad defectũ pulsant fantasmata rectũ.
Et germ̃ moris suffocat imago furoris.
Donec ad eximiã p̃cib ꝯu̾sa mariaco.
a tẽptam̃tis reuocarẽ lumina m̃tis.
huio animo uenio. gemo. lacͥmor.hostia fio.
Quero reformari. p̃cor inuet̾ata nouar
Dost holocausta p̃cũ uenit: ⁊stat mens bonã
Dost fletum cordis fugit oĩs m̃tio sordis.
h is medicam̃tis residebant udera m̃tis.
Et rediuiuoꝵ sar tago flagicioꝵ.

Expanded text:
Eva cibum mortis cupit in vitalibus hortis. Eva cibum mortis cupit in vitalibus hortis. Hei mihi! nam quaedam pudet edere, sed tamen edam. Disce nihil tutum nisi primo carne solutum: Semper erit praesto quod et instet et obstet honesto. Aestu nubendi desiderioque canendi m Uror et ad mentem retro resipiscentem Amplexus vetiti redeunt, et mille mariti, Oscula captantur, ad nuptum vota vagantur; Virtus est oneri, pudet ultra lege teneri; Taedet atque jugis, postpono seria nugis, Solivagam turbis, eremum conventibus urbis. Haec ad defectum pulsant phantasmata rectum, Et germen moris suffocat imago furoris, Donec ad eximiam precibus conversa Mariam A tentamentis revocarem lumina mentis. Huc igitur venio, gemo, lacrymor, hostia fio, Quaero reformari, precor inveterata novari. Post holocausta precum redit et stat mens bona secum, Post fletum cordis fugit omnis mentio sordis. His medicamentis residebant ubera mentis, Et redivivorum sartago flagitiorum,
Abbreviated transcription (Latin):
Dic ancilla d̾i. suꝑ est pars magna diei.
Nil magis ad uotũ cedit. qmͣ disc̾e totũ.
Digere si memores. qͦs sis uel passa labores.
Uñ tͥ uictꝰ. qͥs et unde parat᷑ amidtꝰ.
Siqua rebellauit tẽptatio. ł suꝑauit.
Si priꝰ infestꝰ carnis deferbuit estꝰ.
Sic ea mota senis p̃cib. ꝯsedit harenis.
Et rorans lacͥmis. subiungit talia pͥmis
An nos undenos. qͣdruplicit̃q nouen os.
N ec tñ absq gͣui certamine cͥmine laui.
Tẽptor enĩ rursus. fit post sacͣ uota recͦsꝰ.
Ad pigmͣtoꝵ calices. luxũq cibor.
Pisces egipti. uiniq cupido relicti.
Ale miserã tangt̃. et eo uehem̃tiꝰ angunt.
Quo magis intendi dapib studioq bibendi.
Dũ mͥ sordebat modꝰ. ebrietasq placebat.
Urbib et ꝑegre uiciũ deducit᷑ egre
Proposito moꝵ aubit hostis u̾q locor.
D ectora fida parũ mala m̃tio deliciarũ.
Urget. ⁊ nfestat. furit eua. uirũq molestat.

Expanded text:
Dic, ancilla Dei; superest pars magna diei, Dic, ancilla Dei; superest pars magna diei, Nil magis ad votum cedit quam dicere totum. Dic age, si memor es, quos sis ibi passa labores, Unde tibi victus, quis et unde paratus amictus; Si qua rebellavit tentatio, nec superavit; Si prius infestus carnis deferbuit aestus. Hic ea mota senis precibus consedit arenis, Et rorans lacrymis subjunxit talia primis: Annos undenos quadrupliciterque novenos, Nec tamen absque gravi certamine crimina lavi. Tentor enim rursus, fit post sacra vota recursus Ad pigmentorum calices, luxumque ciborum; Pisces Aegypti, vinique cupido relicti Me miseram tangunt et eo vehementius angunt, Quo magis intendi dapibus, studioque bibendi. Dum mihi sordebat modus, ebrietasque placebat, Urbibus et peregre vitium dediscitur aegre. Proposito morum subit hostis ubique locorum. Pectora firma parum mala mentio deliciarum Urget et infestat, furit Eva, virumque molestat.
Abbreviated transcription (Latin):
Dũ tã sollicite pulsat᷑ adh ostia uitȩ.
Sic respondet᷑. nec noui. qͥ loq̃retur.
hoc noui tantũ. quẽd̾a sic esse locutum.
hic stupor opp̃ssit. qui postꝗͣ tẽpore cessit.
Egredior celeri pede sic mͦ uisa mͣd
Querit᷑ et rapit᷑ ua. qua iordamꝰ ad it᷑.
Tres mͥ denarios iefert. tͥbuitq latent̃.
Hĩc emo tͤs panes. eg̾taq menib urbis.
N itr. ⁊ asportor. ⁊ cedo ꝓliga t᷑bis.
U esper erat. subeo baptistȩ t̾ola iohis.
Que placido cͤsu dictꝰ p̃terfluit .nnis.
Illic in lacͥmis. gemituq ꝓ fessa botũ
Mist̾iis accedo gerens cor ꝯtͥbtilatũ.
Pane dehinc sũpto. p̃fatũ tranfueor ãnẽ.
Quero modũ uite. qͦ pͥstina cͥmina d̾ apnẽ
Tc̃ mͥ delicias. tc luxũ carnis ademi.
Tc̃ scelerũ tẽpꝰ studio meliore redemi.
Solq rota celeri uolat. indocilis retinert.
E rgo recede pat. tr̃ ille. piissima mat̃.
Dic age. qd̃ seqͥt᷑. nil aptiꝰ hoc aꝑit᷑.

Expanded text:
Dum tam sollicite pulsatur ad ostia vitae, Dum tam sollicite pulsatur ad ostia vitae, Sic respondetur: Nec novi qui loqueretur, Hoc novi tantum quemdam sic esse locutum: Hinc stupor obrepsit, qui postquam tempore cessit, Egredior celeri pede sic mihi visa moneri. Quaeritur et rapitur via qua Jordanis aditur. Tres Hinc emo tres panes, egressaque moenibus urbis, Nitor et asportor et cedo profuga turbis. Vesper erat, subeo Baptistae templa Joannis, Quae placido cursu dictus praeterfluit amnis. Illic in lacrymis gemituque professa reatum, Mysteriis accedo gerens cor contribulatum. Pane dehinc sumpto praefatum transvehor amnem, Quaero modum vitae quo pristina crimina damnem. Tunc mihi delicias, tunc luxum carnis ademi; Tunc scelerum tempus studio meliore redemi. Solque rota celeri volat indocilis retineri. Ergo recede, Pater. Tunc ille: Piissima mater, Dic age quod sequitur, nihil aptius hic aperitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Talit excessi. mͦ d̾apno. qd̾ male gessi.
Peniti erroris. sordet sentina furoris.
Nec bñ d̾apnatũ patiar. ł amabo reatum.
Si sera laxet᷑. qua peccatͥx retinet᷑.
Si liceat misere. lignũ uitale uidere.
hoc ꝑte spero. ꝑ te succedere quero.
Nam licet iratꝰ celet te supplice natꝰ.
Cedet enĩ siqͥd̾̃e pat̃ est ⁊ filiꝰ idem.
Dupplex affectꝰ trahet exorabile pectꝰ.
Ad qd̾ uis munꝰ flectet᷑ ut̃q s unꝰ.
Sis testis pacti.sis index tu qͦ facti.
Nolo parcat᷑ mͥ. si facinꝰ repetat᷑.
Erigor his dictis. uiciis iã mente relictis.
Iñ reflecto ped̾e. bona spes comitat᷑ ad ed̾e.
Impatiensq more feror intꝰ ⁊ absq labore.
Gratulor admitti. posco delicta remitti.
In ueniã ploro. uexilla salutis adoro.
Asacram̃tis. absterrent cͥmina mentis.
Illis oblatis matrẽ repeto pietatis.
Ꝙ bene ꝓm̾ite. gͣtes ago. supplico rite.
Quid iubeat fieri. qͦ tend̾e quero doceri. ¶¬
Quero uiã moꝵ roget obsecro mat̃ eor.

Expanded text:
Taliter excessi, modo damno quod male gessi, Poenitet erroris, sordet sentina furoris; Nec bene damnatum patiar vel amabo reatum, Si sera laxetur qua peccatrix retinetur, Si liceat miserae lignum vitale videre. Hoc per te spero, per te succedere quaero. Nam licet iratus cedet, te supplice, Natus; Cedet enim, siquidem Pater est et Filius idem. Duplex affectus trahet exorabile pectus, Ad quodvis munus flectetur uterque, sed unus. Sis testis pacti, sis vindex tu quoque fracti. Nolo parcatur mihi, si facinus repetatur. Erigor his dictis, vitiis jam mente relictis, Inde reflecto pedem, bona spes comitatur ad aedem, Impatiensque morae feror intus, sed absque labore Gratulor admitti, posco delicta remitti, In veniam ploro, vexilla salutis adoro. A sacramentis absterrent crimina mentis, Illis oblatis matrem repeto pietatis Et bene promeritae grates ago, supplico rite Quid jubeat fieri, quo tendere quaero doceri; Quaero viam morum, regat obsecro mater eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Et dũ necto moras. adiit qͦs incolit horas.
Fortassis ueniet. s que mͥ copia fiet.
Nel sacra tͣdendi. ł cũ muliere loquendi.
Obstat iordanis. uti pede nisus manis.
Quippe uadũ nusꝗͣ. s nec pons. nͨ ratiꝰ usꝙͣ.
Plura senex questꝰ. circũfert lumina mestꝰ
Prospicit attente. menꝰ ñ tacet. ore tacñte.
Ecce gradu ꝓpero. nudo pede. uesꝑe sero.
Sic̃ ꝓmisit. uenit illa. senẽq reuisit.
Subsistensq parũ. qͣi fessa labore uiarũ.
Frigit ad suꝑos animũ. uultꝰq seueros
Sens fecunde signũ crucis ĩpͥmit ũn.
Nulli d credit se mundo mund̾ obedit.
Menti sincere. norunt elementa fauere.

Expanded text:
Et dum necto moras, adiit quas incolit oras. Et dum necto moras, adiit quas incolit oras. Fortassis veniet, sed quae mihi copia fiet, Vel sacra tradendi, vel cum muliere loquendi? Obstat Jordanis, niti pede nisus inanis: Quippe vadum nusquam, sed nec pons, nec ratis usquam. Plura senex questus circumfert lumina moestus, Prospicit attente, mens enim tacet ore tacente. Ecce gradu propero, nudo pede, vespere sero, Sicut promisit, venit illa, senemque revisit; Subsistensque parum quasi fessa labore viarum, Erigit ad superos animum vultusque serenos, Et flens fecundae signum crucis imprimit undae. rum. Nulli qui credit se mundo, mundus obedit, Menti sincerae norunt elementa favere
Abbreviated transcription (Latin):
hec rosimas eque. suspirat nocte dies.
At morbo tactꝰ rosimas. ⁊ stare cactꝰ
Letꝰ agit gͣces. dũ qd̃ sibi femna uates.
Duaerat implet᷑ act. at qandoꝙ sequet᷑.¬
Dura libens tolerat. qͥsqͥs sublimia sperat.
Spes egrotanti. monacho. lectoq cubanti.
Subuenit. alludit. gemitũ. lacͥmasq retͣͥdit.
Auxia refrenat. ctas leuat. ora serenat.
Nec spe frustrit. qͥa pͥsca salus reparatur.
Incolumanq breui. defectus debilis eui.
Non daiet. egredit᷑. labor exoptat᷑ in itur.
Et qi pulmentis. aut multimodiᷤᷤ alim̃tiᷤ.
t emina secet᷑. que nomina sola uerctur.
Nas elixarũ fert plenũ lenticularum.
Tectaq sollicite. suꝑ addens fercula uite.
Carpit it̃ plene sub sacre uesꝑe cene.
Speq fid escitꝰ. ꝓperat ꝯtingere littus.
Utq gradũ fixit. suspirans talia dixit.
Aut oblita seniᷤᷤ lati. aut tardat᷑ harens
Aut prior accessit. et spe frustta recessit.

Expanded text:
Hoc Zosimas aeque suspirat nocte dieque. Hoc Zosimas aeque suspirat nocte dieque. At morbo tactus Zosimas, et stare coactus, Laetus agit grates, quia quod sibi femina vates Dixerat, impletur. Jacet, at quandoque sequetDura libens tolerat quisquis sublimia sperat. Spes aegrotanti monacho, lectoque cubanti Subvenit, alludit, gemitum lacrymasque retrudit, Anxia refrenat, curas levat, ora serenat. Nec spe frustratur, quia prisca salus reparatur, Incolumemque brevi defectus debilis aevi Non tenet; egreditur, labor exoptatus initur; Et quasi pulmentis, aut multimodis alimentis Femina laetetur, quae nomina sola veretur, Vas elixarum fert secum lenticularum, Tectaque sollicite superaddens fercula vitae. Carpit iter plenae sub sacrae vespere coenae, Speque fideque citus properat contingere littus: Utque gradum fixit, suspirans talia dixit: o lustra, Aut oblita senis latet, aut tardatur arenis, Aut prior accessit, sed spe frustrata recessit;
Abbreviated transcription (Latin):
Quando monast̾iũ cdaistrales egredient᷑.
Et parit̃ fluuiũ iordann tnͣsgredient᷑.
Ipse domi residens morbo renanebis agente.
Quẽ tam̃ euades dño tͥ subuenie te.
In columis factꝰ exi. cunctamine dento.
Altarisq cibũ tec̃ deferre mem̃to.
Quẽ celis spero. terris p̃sumere. quero.
Quero rom purã. peto remq. reiq figurã.
hoc duce carpe uã. tͥ mi pat̃ obuia fiam.
His oculis iterũ te ꝯferet una dierum.
Conferet. et qued̾a q̃ ꝓsunt fr̃ib edamꝯ.
Tc̃ ego tc̃ demũ sum te iusura supremum.
Iñ ualedicta zosimas ait illa relicto.
Ipse recedentẽ. nec uel p̃ce respicientem.
Proseqͥt᷑ uisu. qm postꝗͣ prepete nisu.
Sic asportari uidet ⁊ frustͣ reuocari.
Conu̾tit gressus. redit. egredit᷑ recessus.
Cella reu̾tenti patet.heret femina m̃ti
Femina u̾sat᷑ in pectore. uixq putat᷑.
Femina sic suꝑis par ÷ abitus mulieris.
Sic est ñ hominis statꝰ. os abiectio trinis
hec et sola fere recolit. captatq uidere.

Expanded text:
Quando monasterium claustrales egredientur, Et pariter fluvium Jordanis ingredientur, Ipse domi residens morbo remanebis agente, Quem tamen evades Domino tibi subveniente. Incolumis factus exi, cunctamine dempto, Altarisque cibum tecum deferre memento: Quem coelis spero, terris praesumere quaero. Spero rem puram, peto rem, reique figuram: Hoc duce carpe viam, tibi, mi Pater, obvia fiam. His oculis iterum te conferet una dierum, Conferet, et quaedam quae prosint fratribus edam. Tunc ego, tunc demum sum te visura supremum. Inde valedicto Zosima fugit illa relicto. Ipse recedentem, nec vel prece respicientem, Prosequitur visu, quam postquam prepete visu Sic asportari videt, et frustra revocari, Convertit gressus, redit, egrediturque recessus. Cella revertenti patet, haeret femina menti, Femina, versatur in pectore, vixque putatur Femina sic superis par est habitus mulieris. Sic est non hominis status, os, abjectio, cinis: Hoc et sola fere recolit, captamque videre:
Abbreviated transcription (Latin):
naturalis altitudinis inconp̃hen¬
sibilitate explicari ñ patiantur.
Quid autẽ tam in conp̾hensibile.
tã meffabile. ꝙ̃. id qd suꝑ oĩa est:
Quappter si ea que de summa es¬
sentia hactemis disputata sunt ne¬
cessariis sunt rationib asserta. qũã¬
ius sic intellectu penetrari non pos¬
sint. ut ⁊ u̾bis ualeant explicari.
nullatenꝰ tam̃ certitudinis eoꝵ.
nuttat soliditas. Nam si suꝑior con¬
sideratio rationabilit̾ cõprehendit
in cõp̾hensibile esse. quomͦ eadẽ
summa sapientia sciat ea que fe¬
cit. de quib tam multa nos scire
necesse est. quis explicet quomͦ
sciat. aut dicat se ipsam. de qua
aut nichil. aut uix abhomine
sciri possibile est: Ergo si in eo
quod ipsam dicit. generat pater
& generat᷑ filius. generationẽ eiꝰ
quis enarrabit :

Expanded text:
naturalis altitudinis incomprehennaturalis altitudinis incomprehensibilitate explicari non patiantur. Quid autem tam incomprehensibile, tam ineffabile, quam id quod supra omnia est? Quapropter si ea, quae de summa essentia hactenus disputata sunt, necessariis rationibus sunt asserta, quamvis sic intellectu penetrari non possint, ut et verbis valeant explicari; nullatenus tamen certitudinis eorum nutat soliditas. Nam, si superior consideratio rationabiliter comprehendit incomprehensibile esse, quomodo eadem summa sapientia sciat ea quae fecit, de quibus tam multa nos scire necesse est: quis explicet quomodo sciat aut dicat seipsam, de qua aut nihil, aut vix aliquid ab homine sciri possibile est? Ergo si non eo quod seipsam dicit, generat Pater, et generatur Filius: Generationem ejus quis enarrabit