comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quã inbello armis offenderat. sine ulla
dubitatione remeauit. Tantꝰ itaq uitȩ huiꝰ
contẽptor. cũ sauientib hostib ꝑquas li¬
bet panas eam famre. quã se ipse ꝑ imere
maluit: magnũ scelus eẽ si se homo int̃̾¬
imat ꝓculdubio uidicauit. Int̾ om̃s suos
laudabiles & urtutis in signib illustres
uiros. ñ ꝓferunt romani meliorẽ: quẽ
neq felicitas corruperit. nã intanta iuc-¬
toria mansit pauꝑimꝰ. ⁊ nec infelicitas
fregerit. nã ad tanta ęxitia reuercitur
in trepidus. Porro si fortissum & pꝰclaris¬
simi uiri t̾renę patriȩ defensores. deoꝵq
licet falsorum ñ tam̃ fallaces cultores.
s uerarissimi & iã uiratores. qͥ hostes uie¬
tos more ac uire belli ferire potuerunt.
hi abhostib uicti se ipsos ferire noluer̃.
& cũ mortẽ minime formidarent. uio¬
cores tam̃ dũos ferre. quã eã sͨ in ferre
maluer̃: quanto magis. xp̃iam uerum

Expanded text:
quam bello armis offenderat, sine ulla quam bello armis offenderat, sine ulla dubitatione remeauit. Tantus itaque uitae huius contemtor, cum saeuientibus hostibus per quaslibet poenas eam finire quam se ipse perimere maluit, magnum scelus esse, si se homo interimat, procul dubio iudicauit. Inter omnes suos laudabiles et uirtutis insignibus inlustres uiros non proferunt Romani meliorem, quem neque felicitas corruperit, nam in tanta uictoria mansit pauperrimus, nec infelicitas fregerit, nam ad tanta exitia reuertit intrepidus. Porro si fortissimi et praeclarissimi uiri terrenae patriae defensores deorumque licet falsorum, non tamen fallaces cultores, sed ueracissimi etiam iuratores, qui hostes uictos more ac iure belli ferire potuerunt, hi ab hostibus uicti se ipsos ferire noluerunt et, cum mortem minime formidarent, uictores tamen dominos ferre quam eam sibi inferre maluerunt: quanto magis Christiani, uerum
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritate celsissimis fideq dignissimis. qui
captiuitatẽ dominationẽq hostiũ ferre. quã
ł necẽ inferre maluer̃. catoni p̃feramꝰ. Sed
exlitteris corũdem illi mareo eatoni. marcũ¬
regulũ p̃feram. Cato enĩ nũquã çȩsarem
uicerat: cui uictꝰ dedignatꝰ ẽ. subici. & rie
subiceret᷑ a se ipso elegit occidi. Regulus aũ
pęnos iam uieerat: imꝑioq romano roma¬
nus impator iã ex enub dolendã s ex hos¬
tib laudandã uictoriã reportauerat. Ab
eis tam̃ postea uictus. maluit eos ferro ser¬
uiendo: quã eis se auferre moriendo. Pinde
seruauit & sub cartaginensiũ dñatione pa¬
cientiam. & in romanoꝵ dilectione constan¬
tiam: nec uictũ auferens corpꝰ ab hostib.
nec in uictũ animũ aciuib. Neo qđ se occi¬
dere noluit: uitȩ huiꝰ amore fec̃. Hoc ꝓ¬
bauit: eũ causa ꝓmissi uirisq uirandi. ad
cosdem hostes. quos grauiꝰ insenatu uerb

Expanded text:
auctoritate celsissimis fideque dignissimis, qui auctoritate celsissimis fideque dignissimis, qui captiuitatem dominationemque hostium ferre quam sibi necem inferre maluerunt, Catoni praeferamus; sed ex litteris eorum eundem illum M. Catoni Regulum praeferam. Cato enim numquam Caesarem uicerat, cui uictus dedignatus est subici et, ne subiceretur, a se ipso elegit occidi: Regulus autem Poenos iam uicerat imperioque Romano Romanus imperator non ex ciuibus dolendam, sed ex hostibus laudandam uictoriam reportauerat; ab eis tamen postea uictus maluit eos ferre seruiendo quam eis se auferre moriendo. Proinde seruauit et sub Carthaginiensium dominatione patientiam et in Romanorum dilectione constantiam, nec uictum auferens corpus ab hostibus nec inuictum animum a ciuibus. Nec quod se occidere noluit, uitae huius amore fecit. Hoc probauit, cum causa promissi iurisque iurandi ad eosdem hostes, quos grauius in senatu uerbis
Abbreviated transcription (Latin):
censuerunt. quo demonstraret᷑ n estas tur
turpe erat sub uictoria casaris uiuere. eur
auetor huiꝰ turpitudinis filio fuit. quem
de cȩsaris benigntate om̃a sꝑare p̃cepit.
Cur ñ && illum secũ eoegit ad mortẽ.: Nam
si eum filiũ qui contra imꝑiũ in hostẽ pu¬
gnauerat. & iã uictorẽ laudabilit̃ corqͥtꝰ
occidit: cur uetꝰ uicco filio peꝑcit eato qui
ñ pepcit sĩbi: Ancurpius erat contra imꝑiũ
eeꝰ iuctorẽ. quã contra decus ferre uictorẽ:
turpitudine pat̾no furore filiũ liberaret.
parci a cęsare sꝑauit & uoluit. tantũ głe
ipsiuis cȩsaris ue ab illo & iã sibi parceretur.
ut ipse cesar dixisse fertur inuidit.: ut ali¬
quid nos mitius dimicamꝰ erubuit: Nolunt axuii¬
aũ isti contra quos agimꝰ: ut sem̃ uirũ iob
qui tã horrenda mala insua carne ꝑpeti
maliut. quã illata iͥ morte om̃ib carere cru¬
ciatib. uł alios scõs exluteris nr̃is summa

Expanded text:
censuerunt, quo demonstraretur non honestas turpcensuerunt, quo demonstraretur non honestas turpturpe erat sub victoria Caesaris vivere, cur auctor hujus turpitudinis pater filio fuit, quem de Caesaris benignitate omnia sperare praecepit? cur non et illum secum coegit ad mortem? Nam si eum filium, qui contra imperium in hostem pugnaverat, etiam victorem laudabiliter Torquatus occidit ; cur victus victo filio pepercit Cato, qui non pepercit sibi? an turpius erat contra imperium esse victorem, quam contra decus ferre victorem? turpitudine paterno ferro filium liberaret. parci a Caesare et speravit et voluit; tantum gloriae ipsius Caesaris, ne ab illo etiam sibi parceretur, ut ipse Caesar dixisse fertur, invidit ; aut, ut aliquid nos mitius dicamus, erubuit? CAPUT XXItem isti, contra quos agimus, ut sanctum uirum lob, qui tam horrenda mala in sua carne perpeti maluit quam inlata sibi morte omnibus carere cruciatibus, uel alios sanctos ex litteris nostris summa
Abbreviated transcription (Latin):
& exempla concordant: S illa quȩ canco
digniora sunt unitatione. quanto excellenti¬
si ꝑsecutionẽ paterent᷑ fugere ad monuit
de ciuitate in ciuitatẽ ⁊ potuit ad monere.
hoc ille. uissit ñ aut monuit ut eo mͦ sui¬
ex hac uita emigrarent. quib migrantib¬
se mansiones ȩc̃nas preparaturũ ẽẽ ꝓmisit:
quȩ libet exempla ꝓponant gentes quȩ ig-¬
norant dm̃. manifestũ ẽ. ħ ñ licere colentib¬
lueretiã de qͣ supͣ satis qđ uidebat᷑ diximus.
ñ facile reꝑuint de cutis auetoritate prae¬
seribant. nisi illũ catonẽ qui se utice occi¬
dit: Non quia solus hic fecit.⁊ s quia uir
ꝓbus & doctus habebatur. ut merico pu¬
tetur & iam recte fieri potuisse uł posse
qđ fecit. Decuius facto quid potissimũ dicã.
nisi qđ amici eiꝰ & iã docti quidã uiri qui
hoc fieri prudentius dissuadebant. in¬
becillioris quã fortioris ammi facius eẽ

Expanded text:
et exempla concordant, sed illa quae tanto et exempla concordant, sed illa quae tanto digniora sunt imitatione, quanto excellentisi persecutionem paterentur, fugere admonuit de civitate in civitatem , potuit admonere uthoc ille non jussit, aut monuit, ut eo mex hac uita emigrarent, quibus migrantibus mansiones aeternas praeparaturum esse se promisit, quaelibet exempla proponant gentes, quae ignorant Deum, manifestum est hoc non licere colentibLucretiam, de qua supra satis quod videbatur diximus, non facile reperiunt de cujus auctoritate praescribant, nisi illum Catonem, qui se Uticae occidit: non quia solus id fecit, sed quia vir doctus et probus habebatur, ut merito putetur recte etiam fieri potuisse vel posse quod fecit. De cujus facto quid potissimum dicam; nisi quod amici ejus etiam docti quidam viri, qui hoc fieri prudentius dissuadebant, imbecillioris quam fortioris animi facinus esse
Abbreviated transcription (Latin):
pre conscientiȩ luce ac puritate c̃ tẽpnere.
Quam obrem si magno animo fieri putandũ
ẽ. cũ sibi homo ingerit mortẽ: ille potus
elemobrotus in hac animi magnitudine
reꝑitur: quẽ ferunt lecto platonis libro.
ubi de immortalitate animi disputauit. se
p̃cipitẽ dedisse de muro. atq ita exhac
uita emigrasse. ad eã quam credidit eẽ
meliorẽ. Nichil enim urgebata ut cala¬
mitatis aut criminis. seu uerũ seu falsũ
qđ ñ ualendo ferre se auferret: sed ad capes¬
sendam mortẽ atq ad huius intȩ suauia
uinla rũpenda. sola affiuit animmi magni¬
tudo. Qđ tamen magne potius factã eẽ
quã bene: cestis ei potuit ẽẽ plato ipse
quẽ legerit. Qui ꝓfecto id p̾cipue p̾tissimũ¬
q fecisset. ut & iã sprecepisset: nͥ ea m̃te qua
ꝑuenirent. Nonmͦ quęrimꝰ utrum sit factũ:
s utrũ fuerit faciendũ. Sana quippe ratio
& iã exemplis ante ponenda ẽ. Cui quidem

Expanded text:
prae conscientiae luce ac puritate contemnere. prae conscientiae luce ac puritate contemnere. Quam ob rem si magno animo fieri putandum est, cum sibi homo ingerit mortem, ille potius Theobrotus in hac animi magnitudine reperitur, quem ferunt lecto Platonis libro, ubi de inmortalitate animae disputauit, se praecipitem dedisse de muro adque ita ex hac uita emigrasse ad eam, quam credidit esse meliorem. Nihil enim urguebat aut calamiquod non valendo ferre, se auferret; sed ad capessendam mortem, atque ad hujus vitae suavia vincula rumpenda sola adfuit animi magnitudo. Quod tamen magne potius factum esse quam bene, testis ei potuit esse Plato ipse, quem legerat: qui profecto id praecipue potissimumque fecisset, vel etiam praecepisset; nisi ea mente, qua pervenirent. Non modo quaerimus utrum sit factum, sed utrum fuerit faciendum. Sana quippe ratio etiam exemplis anteponenda est, cui quidem
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmitꝰ occurrisset.⁊ nec sanson alit̾ excusat᷑
qđ se ipsum cũ hostib ruina domꝰ opp̃ssĩt.
nisi quia sp̃s latent̃ hoc uisserat qͥ ꝑ illum
miracula faciebat: His gͥ exceptis quos ut
lex iusta generalit̃ uł ipse fons iusticiȩ ds̃
specialit̾ occidi uibet.⁊ quisquis hominem.
uł se ipsum. uł quẽ libet occiderit: homi¬
se ipsis ꝑpetrauerunt. animi magnitudine.
fortasse mirandi. ñ sapientiȩ sauitate lau¬¬
dandi sunt: quã quã si rationẽ diligentius
consulas. nec ipsa qudẽ animi magnitudo
recte nominat᷑. ubi quisq ñ ualendo tolerare
uł queq asꝑa. uł aliona peceata. se ipse int̾¬
emerit. Magis enim mens infirma dep̃hen¬
ditur.quȩ ferre non pocest. uł durã sui cor¬
poris seruitutẽ. uł stultã uulgi opinionem:
maiorq animus merito dacendus ẽ. qͥ uitã¬
erumnosam magis potest ferre quã fugere
& humanũ uidiciũ maximeq uulgare.
qđ plerumq caligine erroris inuoluitur.

Expanded text:
iter excusatur, quod se ipsum cum hostibus ruina domus obpressit, nisi quia spiritus latenter hoc iusserat, qui per illum miracula faciebat — his igitur exceptis, quos uel lex iusta generaliter uel ipse fons iustitiae Deus specialiter occidi iubet, quisquis hominem uel se ipsum uel quemlibet occiderit, homise ipsis perpetrauerunt, animi magnitudine fortasse mirandi, non sapientiae sanitate laudandi sunt. Quamquam si rationem diligentius consulas, ne ipsa quidem animi magnitudo recte nominabitur, ubi quisque non ualendo tolerare uel quaeque aspera uel aliena peccata se ipse interemerit. Magis enim mens infirma deprehenditur, quae ferre non potest uel duram sui corporis seruitutem uel stultam uulgi opinionem, maiorque animus merito dicendus est, qui uitam aerumnosam magis potest ferre quam fugere et humanum iudicium maximeque uulgare, quod plerumque caligine erroris inuoluitur,
Abbreviated transcription (Latin):
sententiã. Qđ si ꝓpt̃ea ñ potestis. qr ñ stat
quã punire possitis: cur int̃ fectricem
innocentis & castę tanta p̃dicatione lau-¬
datis. Quã certe apud infernos iudices
& iã tales quales poetarum ur̃oꝵ carmi-¬
nib cantitantur nulla ratione defenditis:
nimas: eui ad suꝑna redire cupienti fas
obstat. tristisq pa lus innabi lis unda alli¬
gat  Anforte ideo ibi ñ ẽ. quia ñ iisontẽ
sed male sibi consciam se ꝑemit: Quid si enĩ
qđ ipsa tantum mͦ niosso poterat quã uis ui¬
ueni iuolent̃ irruenti. & iam sua libidine
illecta consensit. idq inse punens ita doluit
ut morte putaret expiandũ : Quã ꝗ niec
sie quidẽ se occidere debuit: si fructuosam
posset apud deos falsos agere poenitentiã.
Uerũtamen si forte ita ẽ: falsumq ẽ. illud
qđ duo fuerunt & ad ulterium unis ad¬
misit S potius ambo ad ulceriũ cõmiser̃.
unus manifesta inuasione. altera latente

Expanded text:
sententiam. Quod si propterea non potestis, quia non adstat sententiam. Quod si propterea non potestis, quia non adstat quam punire possitis, quur interfectricem innocentis et castae tanta praedicatione laudatis? Quam certe aput infernos iudices etiam tales, quales poetarum uestrorum carminibus cantitantur, nulla ratione defenditis, nimas; cui ad superna redire cupienti Fas obstat, tristisque palus inamabilis undae Adligat. An forte ideo ibi non est, quia non insontem, sed male sibi consciam se peremit? Quid si enim quod ipsa tantummodo nosse poterat quamuis iuueni uiolenter inruenti etiam sua libidine inlecta consensit idque in se puniens ita doluit, ut morte putaret expiandum? Quamquam ne sic quidem se occidere debuit, si fructuosam posset aput deos falsos agere paenitentiam. Verum tamen si forte ita est falsumque est illud, quod duo fuerunt et adulterium unus admisit, sed potius ambo adulterium commiserunt, unus manifesta inuasione, altera latente
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. & ñ quid conuictione mẽbroꝵ
s quid animoꝵ diuersitate ageret᷑ atcer¬
dens: duo inquit fuer̃. & ad ulterium
unꝰ ad misit. S quid ẽ. ħ qđ in eã grauius
uindicat᷑ quȩ ad ulterium ñ ad misitͦ
Nam ille patria cũ patre pulsus ẽ: haec sũ¬
mo ẽ. mactata supplicio. Si ñ ẽ. illa impu-¬
dicitia qua inuita cõpͥmit᷑ : ñ ẽ. hac iusticia
quã casta punitur. Uos appello leges uidi.¬
cesq romani. Nempe pꝰ ꝑpetrata facinora.
nec quẽquã scelestum indempnatũ uolu¬
istis occidi impune. Sigͦ ad ur̃m udiciũ
quisquã deferret ħ crim̃. uob̃q ꝓbaretur
ñ solũ indempnatã uerũ & iã castã & iN¬
nocentem int̾fectã ẽẽ mulierẽ : nonne eũ
qui id fecisset seueritate congrua plectere¬
tis: Hoc fecit illa lucretia illa illa sic pre¬
dicta lucretia. Innocentẽ castã iũ ꝑpessã.
lucretiã : lucretia insuꝑ int̾emit. Ro ferte

Expanded text:
tatem, et non quid coniunctione membrorum, tatem, et non quid coniunctione membrorum, sed quid animorum diuersitate ageretur adtendens: Duo., inquit, fuerunt, et adulterium unus admisit.\' Sed quid est hoc, quod in eam grauius uindicatur, quae adulterium non admisit? Nam ille patria cum patre pulsus est. haec summo est mactata supplicio. Si non est illa inpudicitia qua inuita obprimitur, non est haec iustitia qua casta punitur. Vos appello, leges iudicesque Romani. Nempe post perpetrata facinora nec quemquam scelestum indemnatum inpune uoluistis occidi. Si ergo ad uestrum iudicium quisquam deferret hoc crimen uobisque probaretur non solum indemnatam, uerum etiam castam et innocentem interfectam esse mulierem, nonne eum, qui id fecisset, seueritate congrua plecteretis? Hoc fecit illa Lucretia; illa, illa sic praedicata Lucretia innocentem, castam, uim perpessam Lucretiam insuper interemit. Proferte
Abbreviated transcription (Latin):
contra dicere. audebunt hi contra quos
feminarũ xp̃ianarũ in captiuitate opp̃s¬
sarum. ñ tantũ mentes uerũ & iã corpora
scã defendimus. Lucretiã certe matro¬
tiam tobilẽ. uederẽq romanã: pudicitiȩ¬
magnis efferunt laudib Nuiꝰ corpore cũ
uiolent̃ opp̃sso tarquimiꝰ regis filius libi.¬
dinose potitus eẽt : illa scelus imꝓbissimi¬
uuenis. marito collatino. & ꝓpinquo bruto
uiris clarissimis ac fortissimis indicauit.
eosq aduindictã constrinx̃. Deinde fȩdi
inse cõmissi aegra atq ĩpatiens: se ꝑemit.
Quid dicemus: Ad ultera hac ancasta uidica¬
nda ẽ. Quis in hire controuersia laborandũ
putauerit. E gregie quidã ex hoc ueracit̃q
de clamans: ait. Mirabile dictu. Duo fu.¬
erunt: & ad ulteriũ unus ad misit. Sple¬
ndide : atq clarissime. In tuens enĩ indu.¬
orũ corpoꝵ cõmixtione unuis in qͥnatissi.¬
mã cupiditatẽ. alterius castissimã uolun-¬

Expanded text:
contradicere audebunt hi, contra quos contradicere audebunt hi, contra quos feminarum Christianarum in captiuitate obpressarum non tantum mentes, uerum etiam corpora sancta defendimus? Lucretiam certe, matronam nobilem ueteremque Romanam, pudicitimagnis efferunt laudibus. Huius corpore cum uiolenter obpresso Tarquinii regis filius libidinose potitus esset, illa scelus inprobissimi iuuenis marito Collatino et propinquo Bruto, uiris clarissimis et fortissimis, indicauit eosque ad uindictam constrinxit. Deinde foedi in se commissi aegra adque inpatiens se peremit. Quid dicemus? Adultera haec an casta iudicanda est? Quis in hac controuersia laborandum putauerit? Egregie quidam ex hoc ueraciterque declamans ait: \'Mirabile dictu, duo fuerunt et adulterium unus admisit.\' Splendide adque uerissime. Intuens enim in duorum corporum commixtione unius inquinatissimam cupiditatem, alterius castissimam uolun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓposito qđ dõ uouerat. ꝑgat uitianda ad
deceptorẽ suũ. ⁊ ad buc eam ꝑgentẽ. scãm
uł corpore dicimus. ea sc̃itate annni ꝑ quã
corpꝰ scĩficabat᷑ amissa atq destructa:¬
bsit hic error: & hinc potius ad monea¬
mur ita ñ amitti corporis sc̃ĩtatẽ manente
animi sc̃itate. & iã corpore opp̃sso.⁊ sic̃ amit.¬
titur & corporis scĩtas uiolata animi sc̃ĩta¬
te. & iã corpore intacto. Quã obrẽ ñ hab&
qđ inse morte spontanea puniat femina
sine ulla sua consensione uiolent̃ opp̃ssa:
& alieno cõp̃ssa peccato. Quanto minus
ande quã ħ fiat: Ne ad mittat᷑ homicidium
certũ. cũ ipsum flagitium quã uis alienũ
spieuȩ rationi. qua dicimꝰ corpore opp̃sso
nequaquã ꝓ posito castitatis ulla in malũ
c̃ sensione mutato. illius tantũ eẽ flagitiũ
qui oppͥmens concubuerit. ñ illiꝰ quȩ op¬
p̃ssa c̃cũbenti nulla uoluntate õsenserit.

Expanded text:
proposito, quod Deo uouerat, pergat uitianda ad proposito, quod Deo uouerat, pergat uitianda ad deceptorem suum, ad hoc eam pergentem sanctam uel corpore dicimus, ea sanctitate animi, per quam corpus sanctificabatur, amissa adque destructa? Absit hic error et hinc potius admoneamur ita non amitti corporis sanctitatem manente animi sanctitate etiam corpore obpresso, sicut amittitur et corporis sanctitas uiolata animi sanctitate etiam corpore intacto. Quam ob rem non habet quod in se morte spontanea puniat femina sine ulla sua consensione uiolenter obpressa et alieno conpressa peccato; quanto minus antequam hoc fiat! ne admittatur homicidium certum, cum ipsum flagitium, quamuis alienum, erspicuae rationi, qua dicimus corpore obpresso nequaquam proposito castitatis ulla in malum consensione mutato illius tantum esse flagitium, qui obprimens concubuerit, non illius, quae obpressa concumbenti nulla uoluntate consenserit,
Abbreviated transcription (Latin):
citis carnaliũ concupiscentiarũ ñ cedit.
&x ipsũ corpꝰ scĩficat᷑. Et ideo cũ eis ñ cede
in coneussa intentione ꝑsistit. nec de ipso
corpore ꝑit sc̃itas: qr eo sc̃ã utendi ꝑ seue¬
rat uoluntas. & quantũ in ipso ẽ. & iã
Intur
attatu: cũ possint diuersis easib & iam
uulnerata ium ꝑpeti. & medici aliqđo
saluti opitulantes hac ibi faciant quȩ hor¬
ret aspectus. Obstetrix. uirginis euiꝰdam in¬
itegritatẽ manu uelut explorans: siue ma-¬
liuolentia. siue inscitia. siue casu quodam
dũ inspicit ꝑdidit. Non opinor quẽquam
tã stulte saꝑe : ut huic ꝑisse aliquid exis.¬
timet &iã de ipsius corporis scitate. quãuis
m̃bri illius indegritate iã ꝑdita. Quo cirra
ꝓposito anum ꝑmanente ꝑ qđ &iã corpus
scĩficari meruit. ⁊ nec ipsi corpori aufert
sõĩtatẽ uiolentia libidinis aliena: quã ser¬
uat ꝑ seuerantia continentiȩ suȩ. An uͦ
si aliqua femina m̃te corrupta uiolatoq

Expanded text:
tiae carnalium concupiscentiarum non cedit, et ipsum corpus sanctificatur, et ideo, cum eis non cedere inconcussa intentione persistit, nec de ipso corpore perit sanctitas, quia eo sancte utendi perseuerat uoluntas et, quantum est in ipso, etiam antur adtactu, cum possint diuersis casibus etiam uulnerata uim perpeti, et medici aliquando saluti opitulantes haec ibi faciant, quae horret aspectus. Obstetrix uirginis cuiusdam integritatem manu uelut explorans siue maleuolentia siue inscitia siue casu, dum inspicit, perdidit. Non opinor quemquam tam stulte sapere, ut huic perisse aliquid existimet etiam de ipsius corporis sanctitate, quamuis membri illius integritate iam perdita. Quocirca proposito animi permanente, per quod etiam corpus sanctificari meruit, nec ipsi corpori aufert sanctitatem uiolentia libidinis alienae, quam seruat perseuerantia continentiae suae. An uero si aliqua femina mente corrupta uiolatoque
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc mͥ quȩdã dicenda sunt ad uersus eos
qͥ romanȩ rei publice clades inreligionem
nr̃am refer̃: quadiis suis sacrificare ꝓhibe¬
ntur. Commemoranda s̃ enĩ quȩ & quanta
occurrere poter̃.ł satis eẽ uidebunt᷑. mala
ꝑtinentes: ante ꝗͥ eoꝵ sacͥficia ꝓhbita fuissent.¬

Expanded text:
huc quaedam mihi dicenda sunt adversus eos, qui Romanae reipublicae clades in religionem nostram referunt, qua diis suis sacrificare prohibentur. Commemoranda enim sunt quae et quanta occurrere potuerint, vel satis esse videbuntur, mala rtinentes
Abbreviated transcription (Latin):
paciat᷑ nocentẽ atq inse ꝑ petret pecea¬
cum ꝓpͥum. ne ieo ꝑpetret᷑ alienũ.
At eniꝰ. no uł aliena polluat libido me.¬
tuitur. Non polluet: si aliena erit.
Si aut polluet: aliena ñ erit. S cum
pudicitia uircꝰ sit animi. comitẽq ha.¬
beat fortitudinẽ. qua potuis quę liber
tolerare mala quã malo consentipie
tate habeat quid de sua carne fiat. sed
tantum quid annuat mente uł renuat.
Quis tãdem sana mente putauerit ꝑde¬
se pudieitiã. si forte in app̃hensa & opp̃s¬
sa carne sua exerceat᷑ & expleat᷑ libido¬
ñ sua: Si enĩ hoc mͦ pudicitia perit:
ꝓfecto pudicitia iurtꝰ anini ñ erit.
rec ꝑtinebit ad ea bona quib bene iuiu¬
tur: s in bonis corporis numerabit᷑ ⁊ qͣlia
sunt uires. pulchritudo sana in tegraq
ualitudo. ac si quid huiꝰ modi ẽ. Quę bo¬
ta ce iã simimiant᷑: bonã iustãq uitam
om̃ino ñ minuinit. Qđ si tale aliquid ẽ.

Expanded text:
patiatur nocentem, adque in se perpetret peccapatiatur nocentem, adque in se perpetret peccatum proprium, ne in eo peAt enim, ne vel aliena polluat libido, metuitur. Non polluet, si aliena erit: si autem polluet, aliena non erit. Sed cum pudicitia virtus sit animi, comitemque habeat fortitudinem, qua potius quaelibet mala tolerare, quam malo consentire icus in potestate habeat, quid de sua carne fiat, sed tantum quid annuat mente, vel renuat: quis eadem sana mente putaverit se perdere pudicitiam, si forte in apprehensa et oppressa carne sua exerceatur et expleatur libido non sua? Si enim hoc modo pudicitia perit, profecto pudicitia virtus animi non erit; nec pertinebit ad ea bona, quibus bene vivitur, sed in bonis corporis numerabitur; qualia sunt, vires, pulchritudo, sana integraque valetudo, ac si quid hujusmodi est: quae bona, etiam si minuantur, bonam justamque vitam omnino non minuunt. Quod si tale
Abbreviated transcription (Latin):
tie insipientiȩ ñ carebit. Nam utiq si
ñ licet pͥuata pocestate hominẽ occidere
ut nocentẽ. cuiꝰ occidendi licentiam lex
nulla concedit: ꝓfecto & iã qui se ipsum
oceidit homicida ẽ. & canto fic Nocentior
eũ se occidit: quanto in nocentior in ea
causa fuit qua se occidendũ putauit.
N am si uidȩ factũ merito decestam᷑: eumq
ueritas uidicat cũ se laqueo suspendit
sceleratae illuis traditionis auxisse potꝰ
quã expiasse cõmissũ. ⁊ qm̃ dĩ misediam
salubris pęnitentiȩ locũ reliqͥt: Quanto
magis a sua nece se abstinere debet. qui
tali supplicio qđ inse puniat ñ habet.
Iudas eiĩ eũ se occidit: sceleratũ hominẽ
mortis reus. finiuit hanc uitã: Quia
scilieet ꝓpt̾ suũ scelus. alio suo scelere oc¬
eislis ẽ. Cur aũ homo qͥ mali nichil fec̃ xbiii.
sibi male faciat. & se ipsum int̾ficiendo
hominẽ int̃ficiat in nocentẽ Ne alium

Expanded text:
en insipientiae non cauebit. Nam utique si en insipientiae non cauebit. Nam utique si non licet priuata potestate hominem occidere uel nocentem, cuius occidendi licentiam lex nulla concedit, profecto etiam qui se ipsum occidit homicida est, et tanto fit nocentior cum se occiderit, quanto innocentior in ea causa fuit, qua se occidendum putauit. Nam si Iudae factum merito detestamur eumque ueritas iudicat, cum se laqueo suspendit, sceleratae illius traditionis auxisse potius quam salubris poenitentiae locum reliquit: quanto magis a sua nece se abstinere debet qui tali supplicio quid in se puniat Iudas enim cum se occidit, sceleratum hominem etiam suae mortis reus finiuit hanc uitam, quia licet propter suum scelus alio suo scelere occisus est. Quur autem homo, qui mali nihil fecit, sibi malefaciat et se ipsum interficiendo hominem interficiat innocentem, ne alium
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is consolationẽ. Sit gͥ in pͥmis positum
atq firmatũ: uircutẽ qua recte uiuitur
ab animi sede m̃bris corporis imꝑare.
sem̃q corpꝰ usu fieri scȩ̃ uoluntatis. Qua
in coneussa ac stabili ꝑ manente: qͥeqͥd
alius de corpore uł meorpore fecerit. qđ
sine peccato ꝓpͥo ñ ualeat euitari: pret̾
culpã ẽẽ patientis. S qr ñ solũ qđ ad dolo¬
rẽ uerũ &iã qđ adlibidinẽ ꝑtinet in cor¬
pore alieno ꝑpetrari pocest: qͥeqͥd tale
factũ fuerit. & si retentã constantissimo
pudicitiã animo ñ exeutit⁊ tam̃ pudo¬
rem in eutit: ne credatur faetũ eũ
m̃tis & iã uoluntate. qđ fieri fortasse sirae
carnis aliqua uoluptate ñ potuit. Ae ꝑ hoc
& quȩ se occiderunt ne quieꝗͣ huimodi
paterent᷑. quis humanꝰ affectꝰ eis Nolit
ignosci & quȩ se occide noluer̃. ne suo
facmore alienũ flagitiũ deuitarent: qͥs.¬
quis eis hoc crimini dederit. ipse erimi¬

Expanded text:
nostris consolationem. Sit igitur in primis positum nostris consolationem. Sit igitur in primis positum adque firmatum uirtutem, qua recte uiuitur, ab animi sede membris corporis imperare sanctumque corpus usu fieri sanctae uoluntatis, qua inconcussa ac stabili permanente, quidquid alius de corpore uel in corpore fecerit, quod sine peccato proprio non ualeat euitari, praeter culpam esse patientis. Sed quia non solum quod ad dolorem, uerum etiam quod ad libidinem pertinet, in corpore alieno perpetrari potest: quidquid tale factum fuerit, etsi retentam constantissimo animo pudici. tiam non excutit, tamen pudorem incutit, ne credatur factum cum mentis etiam uoluntate, quod fieri fortasse sine carnis aliqua uoluptate non potuit. Cet quae se occiderunt, ne quidquam huius modi paterentur, quis humanus adfectus eis nolit ignosci  et quae se occidere noluerunt, ne suo facinore alienum flagitium deuitarent, quisquis eis hoc crimini dederit, ipse crim
Abbreviated transcription (Latin):
timent habe ciuitatẽ : Qd si ñ tuent: tale
gͦ ailiquid quale accidit regulo. & iã ciuitati
iamquã ille deos colenti accide pocuisse fate¬
qui & iã captiuati sunt: ħ intueant᷑ & tace¬
ant. qui sabrimȩ religioni hinc impudent̃
atq imprudent̾ illudt̃. ⁊ Quia sidis eorũ
ꝓbro rẽ fuit qđ attentissimꝰ culcor illoꝵ dũ
eis uiris uirandi fidẽ seruaret. patria caru¬
it eũ aliã ñ haberet. captiuusq apd hostes
ꝑ longam mortẽ supplicio noue crudelitatis
occisus ẽ: multo minus nom̃ criminandum
ẽ. xp̃ianũ incaptiuitate sacratoꝵ suorum:
qui suꝑnã patriã ueraei fide expectantes.
& iã in sius sedib ꝑegrinos se ẽẽ nouerunt.
M agnum sane crim̃ se putant obicere xp̃ĩanis: xbi¬
cũ eoꝵ ex aggerantes captiuitatẽ. addunt
eciã stupra cõmissa. ñ solũ in aliena matrimo¬
nia uirginesq niupturas. s & iã inquaslam
alienis responsionẽ reddere: quantũ ipsis

Expanded text:
timent habere civitatem? Quod si non timent, tale timent habere civitatem? Quod si non timent, tale ergo aliquid, quale accidit Regulo, etiam civitati tam diligenter, quam ille, deos colenti accidere potuisse fatequi etiam captiuati sunt, hoc intueantur et taceant, qui saluberrimae religioni hinc inpudenter adque inprudenter inludunt, quia, si dis eorum probro non fuit, quod adtentissimus cultor illorum, dum eis iuris iurandi fidem seruaret, patria caruit, cum aliam non haberet, captiuusque aput hostes per longam mortem supplicio nouae crudelitatis occisus est, multo minus nomen criminandum est Christianum in captiuitate sacratorum suorum, qui supernam patriam ueraci fide expectantes etiam in suis sedibus peregrinos se esse nouerunt. Magnum sane crimen se putant obicere Christianis, cum eorum exaggerantes captiuitatem addunt etiam stupra commissa, non solum in aliena matrimonia uirginesque nupturas, sed etiam in quasdam alienis responsionem reddere, quantum ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
sam eiuitatẽ deos colentẽ infelicẽ eẽ ñ posse.
unũ uͦ hominẽ posse: ad uidelicec p̾tentia
deori suoꝵ multos potius sit idonea c̃ seraiare
quã singulos: cũ multitudo constet exsinguł.
Si aũ dicunt marcũ regulũ & iã in illa cap.¬
tiuitate illisq eruciatib corporis. animi uir¬
tuce beatũ eẽ potuisse: uircꝰ potius uera quȩ¬
rat᷑ qua beata ẽẽ possit & ciuitas. Neq enĩ
aliunde beata ciuitas. aliunde homo: cum
aliud eiuitas ñ sit quã concors hominũ mnul¬
titudo. Quã obrem ñ dũ int̾im disputo qͣlis
in regulo uireꝰ fuit. Sufficit nunc qđ isto
Nobilissimo exemplo cogunt᷑ fateri. ñ ꝓpt̃
corporis bona. uł carũ rerũ quę extruisecus
homini accidunt. colendos deos: quando
quidẽ ille carere his om̃ib maluit quã dõs
ꝑ quos uirauerat offendere.S quid faciemus
hominib qͥ głiant᷑ se calẽ habuisse ciuẽ. qͣlẽ

Expanded text:
rsam ciuitatem deos colentem infelicem esse non posse, rsam ciuitatem deos colentem infelicem esse non posse, unum uero hominem posse, quod uidelicet potentia deorum suorum multos potius sit idonea conseruare quam singulos, cum multitudo constet ex singulis. Si autem dicunt M. Regulum etiam in illa captiuitate illisque cruciatibus corporis animi uirtute beatum esse potuisse, uirtus potius uera quaeratur, qua beata esse possit et ciuitas. Neque enim aliunde beata ciuitas, aliunde homo, cum aliud ciuitas non sit quam concors hominum multitudo. Quam ob rem nondum interim disputo, qualis in Regulo uirtus fuerit: sufficit nunc, quod isto nobilissimo exemplo coguntur fateri non propter corporis bona uel earum rerum, quae extrinsecus homini accidunt, colendos deos, quando quidem ille carere his omnibus maluit quam deos per quos iurauit offendere. Sed quid faciamus hominibus, qui gloriantur se talem
Abbreviated transcription (Latin):
patria.⁊ nec inde quolibet ire. s ad suos acer.¬
rimos iimncos redire minime dubitaret.
Hoc si huic uitę utile ex istimabat. cuiꝰ tã hor¬
rendũ ęxitũ meruit. ꝓculdubio fallebatur.
S uo quippe docuit exemplo nichil deos ad
istã tẽporalẽ felicitatẽ sus ꝓdesse cultorib.
quando quidẽ ille eoꝵ deditꝰ cultui & uictus
& captiuus abductus ẽ. Et qͥ noluit aliter
quã peos uirauerat facere: Nouo ac prius
in audito Nimiũq horribili supplicu gene¬
re eruciatus extinctꝰ ẽ.Si aũ deori cultꝰ pꝰ
hanc uitã uelut mercedẽ reddit felicitatẽ.
cur calumpnuiant᷑ tẽporib xp̃ianis. idõ di¬
centes urbi accidisse illã calamitatẽ. quia
deos suos colere destitit. cũ potuerit & iam
illos diligentissime colens cã infelix fieri.
quã ille regulus fuit: Hisi forte contra cla¬
rissimã ueritatẽ canta quisꝗͣ dementia mmiyx
cȩcitatis obintitur: ut contende audeat unũ¬

Expanded text:
patria, nec inde quolibet ire, sed ad suos acerpatria, nec inde quolibet ire, sed ad suos acerrimos inimicos redire minime dubitaret. Hoc si huic uitae utile existimabat, cuius tam horrendum exitum meruit, procul dubio fallebatur. Suo quippe docuit exemplo nihil deos ad istam temporalem felicitatem suis prodesse cultoribus, quando quidem ille eorum deditus cultui et uictus et captiuus abductus et, quia noluit aliter quam per eos iurauerat facere, nouo ac prius inaudito nimiumque hon\'ibili supplicii genere cruciatus extinctus est. Si autem deorum cultus post hanc uitam uelut mercedem reddit felicitatem, quur calumniantur temporibus Christianis, ideo dicentes Urbi accidisse illam calamitatem, quia deos suos colere destitit, cum potuerit etiam illos diligentissime colens tam infelix fieri, quam ille Regulus fuit? Nisi forte contra clarissimam ueritatem tanta quisquam dementia mirae caecitatis obnititur, ut contendere audeat uniue
Abbreviated transcription (Latin):
utile ẽẽ romanȩ reiꝰ publicę mutare capti¬
uos. Nec pꝰ hanc ꝑsuasionẽ a suis ad hostes
redire compulsus ẽ. S qr uirauerat: id
sponte cõpleuit. At illi eũ ex cogitatis atq
horrendis eruciatib necauer̃. In clusum
quippe angusto ligno ubi stare cogeretur.
clauisq acutissimis undiq c̃fixo. ut se innul¬
lam eiꝰ partẽ sine panis a trocissimis meli¬
naret. & iã uigilando ꝑemerunt. Merito
certe laudant uircutẽ tã magna infelicita¬
te maiorẽ. & ꝑdõs ille uirauerat: quorum
cultu ꝓhibito has generi humano clades
isti opmant᷑ infligi. Qui gͦ ꝓpt̃ea colebantur
ut istã intã ꝓsꝑam redderent. si uerum iu¬
ranti has irrogari pęnas seu uoluer̃. seu noluer̃.¬
intꝑ miserunt. quid ꝑ uiro grauius irati facere
potuer̃ : S cur ñ ratiocinationẽ meã pͦtius
ad utrumq c̃ dudã : Deos certe ille sic coluit:
ut ꝓpt̃ uiris uirandi fidẽ. nec maneret in

Expanded text:
utile esse Romanae reipublicae mutare captiutile esse Romanae reipublicae mutare captivos. Nec post hanc persuasionem a suis ad hostes redire compulsus est; sed quod juraverat, id sponte complevit. At illi eum excogitatis atque horrendis cruciatibus necaverunt. Inclusum quippe angusto ligno, ubi stare cogeretur, clavisque acutissimis undique confixo, ut se in nullam ejus partem sine poenis atrocissimis inclinaret, etiam vigilando peremerunt. Merito certe laudant virtutem tam magna infelicitate majorem. Et per deos ille juraverat, quorum cultu prohibito, has generi humano clades isti opinantur infligi. Qui ergo propterea coleut istam uitam prosperam redderent, si uerum iuranti has inrogari poenas seu uoluerunt seu permiserunt, quid periuro grauius irati facere potuerunt? Sed quur non ratiocinationem meam potius ad utrumque concludam? Deos certe ille sic coluit, ut propter iuris iurandi fidem nec maneret in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa: Rec dĩ de fuit consolator. Sic gͦ non
deseruit fideles suos sub dñatione gentis licet
barbara tam̃ humane. qͥ ꝓpħã ñ deseruit
nec mniuscerib beluȩ: Hȩc quoq illi eũ quib
agimꝰ malunt irride quã eredere. Qui tam̃
in suis licteris credunt. arionẽ medrumneũ
Nobilissimũ eyharistã. cum eẽt deiectus en¬
aui. exceptũ delfini dorso. & ad t̾ras eẽ ꝑ¬
uectũ. Uerum illud nr̃m de iona ꝓpħa. it¬
eredibilius ẽ. Plane incredibilius. qr mirabi¬
lius: & mirabilius. qͥa potentius. Habent ta¬
ꝑator popli romani. captuuis apđ chartagi¬
nenses fuit. Qui cũ sibi mallent aromanis
suos reddi quã eori tenere captiuos: ad hoc
impetrandũ & iam istũ precipue regulum
cũ legatis sius romã miser̃. pͥus uratione
constrictũ. si qđ uolebant minime ꝑ egissẽt.
rediturũ eẽ chartaginẽ. P rex̃ ille. atq ite
senatu contraria ꝑ suasit: qm̃ ñ arbitrabat᷑

Expanded text:
prophetae; nec Deus defuit consolator. Sic ergo non prophetae; nec Deus defuit consolator. Sic ergo non deseruit fideles suos sub dominatione gentis, licet barbarae, tamen humanae, qui nec in uisceribus beluae. Haec quoque illi, cum quibus agimus, malunt inridere quam credere, qui tamen in suis litteris credunt Arionem Methymnaeum, nobilissimum citharistam, cum esset deiectus e naui, exceptum delphini dorso et ad terras esse peruectum. Verum illud nostrum de Iona propheta incredibilius est. Plane incredibilius quia mirabilius, et mirabilius quia potentius. CAPUT rator populi Romani, captivus apud Carthaginenses fuit. Qui cum sibi mallent a Romanis suos reddi, quam eorum tenere captivos, ad hoc impetrandum etiam istum praecipue Regulum cum legatis suis Romam miserunt, prius juratione constrictum, si quod volebant minime peregisset, rediturum esse Carthaginem. Perrexit ille, atque in senatu contraria persuasit, quoniam non arbitrabatur
Abbreviated transcription (Latin):
undo. conexos cõmunone sacram̃toꝵ. riec
secũ futuros inȩt̃na sorte scõꝵ. Qui partem itx
occulto. partĩ in aꝑto s̃. Qui &iã cũ ipsis iau¬
micis: ad uersus dm̃ cuiꝰ sacram̃tũ ger̃ mur¬
murare ñ dubitant: aiꝰ eũ illis cheatra. mͦ
eccłas nob̾cũ replentes. De correctione aũ quo-¬
rũdam &uiã taliũ multominꝰ ẽ. desꝑandum:
si apd aꝑtissimos ad ũ sarios p̃destinati annei
latitant ad huc ignoti & iã sibi. ꝑ plexe qͥp¬
pe s̃ istȩ duȩ ciuitates in ħ scło. inuicẽq ꝑ¬
mixtȩ : donec ultimo uidicio dirimant᷑. De
quarũ exortu & ꝓcursu & debitis finib qđ
dicendũ arbitrorꝰ. quantũ diuinitꝰ ad uuabor
expediã : ꝓpt̃ głiã eiuitatis dĩ quȩ alienis

Expanded text:
undo, conexos communione sacramentorum, nec undo, conexos communione sacramentorum, nec secum futuros in aeterna sorte sanctorum, qui partim in occulto, partim in aperto sunt, qui etiam cum ipsis inimicis aduersus Deum, cuius sacramentum gerunt, murmurare non dubitant, modo cum illis theatra, modo ecclesias nobiscum replentes. De correctione autem quorundam etiam talium multo minus est desperandum, si aput apertissimos aduersarios praedestinati amici latitant, adhuc ignoti etiam sibi. Perplexae quippe sunt istae duae ciuitates in hoc saeculo inuicemque permixtae, donec ultimo iudicio dirimantur; de quarum exortu et procursu et debitis finibus quod dicendum arbitror, quantum diuinitus adiuuabor, e
Abbreviated transcription (Latin):
Uolebat uos ille scipio t̾reri ab hoste ne ira
luxuriã flueretis: nec contriti ab hoste
luxuriã rep̃ssistis. ꝑdidistis utilitatẽ cala¬
mitatis. Et miserrimi facti estis: & pessimi
parcendo. ad monet ut corrigamini pęnite¬
nido. Qui uob & iã ingratis p̃stitit. ut uł
sub nomine seruoꝵ eiꝰ. in locis mr̃m eiꝰ. hos¬
tiles manus euadetis. Romulus & remꝰ.
asylum constitusse ꝑhibent᷑. qͦ quisquis
c̃fugeret ab om̃i noxa lib eẽt: augere quȩ¬
rentes creandę multitudinẽ ciuitatis.
Mirandũ in honorẽ xp̃i ꝓcessit exemplum.
Hoc constituer̃ eũsores urb̾ : qđ c̃stituerant
andea conditores. Quid aũ magnũ si hoc
fecerunt illi ut ciuiũ suoꝵ numerꝰ supple¬
retur. qđ fecer̾ isti ut suoꝵ hostiũ nume¬
& cõmodius potuerit respondeat mimidꝰ
imicis latere ciues futuros: Ne infructuosum
ut apud ipsos putet. qđ donec ꝑueniat ad con¬
fessos portat infensos. sicut ex illoꝵ numero

Expanded text:
V Volebat uos ille Scipio terreri ab hoste, ne in V Volebat uos ille Scipio terreri ab hoste, ne in luxuriam flueretis: nec contriti ab hoste luxuriam repressistis, perdidistis utilitatem calamitatis, et miserrimi facti estis et pessimi parcendo admonet, ut corrigamini paenitendo; qui uobis etiam ingratis praestitit, ut uel sub nomine seruorum eius uel in locis martyrum eius hostiles manus euaderetis. Romulus et Remus asylum constituisse perhibentur, quo quisquis confugeret ab omni noxa liber esset, augere quaerentes creandae multitudinem ciuitatis. Mirandum in honorem Christi processit exemplum. Hoc constituerunt euersores Urbis, quod constituerant antea conditores. Quid autem magnum, si hoc fecerunt illi, ut ciuium suorum numerus subpleretur, quod fecerunt isti, ut suorum hostium numeet commodius potuerit, respondeat inimicis imicis latere ciues futuros, ne infructuosum uel aput ipsos putet, quod, donec perueniat ad confessos, portat infensos; sicut ex illorum numero
Abbreviated transcription (Latin):
tus ñ error si furor. ut exitiũ ur̃m sicut
audiuimꝰ plangentib orentalib popłis.
& maximis cuntatib in remotissimis t̃ris
publicũ luctũ merorẽq ducentib uos the¬
atra quęreretis intraretis. impleretis. &
multo in saniora quã fuerant antea facere.¬
tis: Hanc animoꝵ labẽ hane pestẽ. hanc
ꝓbitatis & honestatis euersionẽ uob scipio
ille metuebat : qđo construi cheatra ꝓhi¬
bebat. quando reb ꝓsꝑis uos facile corrũpi
atq euerti posse cernebat. qđo uos ab hos
sẽbat ille felicẽ ẽẽ rẽ publicã: stantil mę¬
nib. ruentib morib S in uob plus ualuit
qđ daemones impii seduxer̃: ꝗͣ qđ homines
ꝓuidi p̃cauer̃. Hinc ẽ. qđ mala quȩ facitis
uob ĩputari ñ uultis: mala uͦ quȩ patimini
xp̃ianis temporib unputatis. Neq enim
inur̃a securitate pacatã rem publicam. s
luxuriã quęritis impunitã: qui de pͣuati
reb ꝓsꝑis. nec corrigi potuistis ad uersis.

Expanded text:
ut exitium uestrum, sicut audiuimus, plangentibus orientalibus populis et maximis ciuitatibus in remotissimis terris publicum luctum maeroremque ducentibus uos theatra quaereretis intraretis inpleretis, et multo insaniora quam fuerant antea faceretis? Hanc animorum labem ac pestem, hanc probitatis et honestatis euersionem uobis Scipio ille metuebat, quando construi theatra prohibebat, quando rebus prosperis uos facile corrumpi adque euerti posse cernebat, quando uos secusebat ille felicem esse rem publicam stantibus moenibus, ruentibus moribus. Sed in uobis plus ualuit quod daemones inpii seduxerunt, quam quod homines prouidi praecauerunt. Hinc est quod mala, quae facitis, uobis inputari non uultis, mala uero, quae patimini, Christianis temporibus inputatis. Neque enim in uestra securitate pacatam rem publicam, sed luxuriam quaeritis inpunitam. qui deprauati rebus prosperis nec corrigi potuistis aduersis.
Abbreviated transcription (Latin):
tiam demonstrare ñ potuit. Sociã quippe
faeti se eredi erubuit: si qđ alits in eam
fecerat turpit̃. ferret ipsa pacient̃. Non
hoe fecerunt feminȩ xp̃ianȩ quȩ passe si¬
milia. uuuint tam̃: nec inse ultȩ sunt eri¬
men alienũ. ne alior scelerib adderent sua:
si qm̃ hostes in eis concupiscendo stupra com¬
miserant. illȩ inse ipsis homicidia erubes¬
cendo cõmitterent. Habent qͥppe intꝰ głam
castitatis: testimoniũ conscientiȩ. Habent
aũ corã oculis dĩ sui. nec requirunt ampliꝰ:
ubi quid recte faciant ñ habent amplius:
ne deuient ab auecoritate diuinȩ legis. cũ
male deuitant offensionem suspitionis hu

Expanded text:
tiam demonstrare non potuit. Sociam quippe tiam demonstrare non potuit. Sociam quippe facti se credi erubuit, si, quod alius in ea fecerat turpiter, ferret ipsa patienter. Non hoc fecerunt feminae Christianae, quae passae similia uiuunt tamen nec in se ultae sunt crimen alienum, ne aliorum sceleribus adderent sua, si, quoniam hostes in eis concupiscendo stupra commiserant, illae in se ipsis homicidia erubescendo committerent. Habent quippe intus gloriam castitatis, testimonium conscientiae; habent autem coram oculis Dei sui nec requirunt amplius, ubi quid recte faciant non habent amplius, ne deuient ab auctoritate legis diuinae, cum male deuitant offensionem suspicionis hu
Abbreviated transcription (Latin):
ad ulterium confirmet᷑. ⁊ si purgat᷑ adul¬
terium unius. homicidiũ cumulet᷑. Nec
om̃ino muenit᷑ exitꝰ: ubi dr̃. Si ad ultera.¬
ta. eur laudata: Si pudica. cur occisa :
Nob tam̃ inł tã nobili feminȩ hiuꝰ exẽplo.
ad istos refutandos qui xp̃ianis feminis
in captiuitate comp̃ssis. alienis ab om̃i co&¬
tagione sc̃ĩtatis insultant: sufficit qđ in
predaris eiꝰ laudib dictũ ẽ. Duo fuerunt:
& ad ulterium unus ad misit. Talis enim
ab eis luerecia magis credita ẽ: quȩ se nullo
ad ulterino potuerit maculare consensu.
Q gͥ se ipsam qm̃ adulterium ꝑtulit & iã
&̃ adultera occidit: non ẽ. pudicitiȩ cari.¬
tas: s pudoris infirmitas. Puduit enĩ eam
turpitudinis alienȩ in se cõnissȩ & iam si rẽ
secum : & romana mulier laudis auida ni.¬
miũ uerita ẽ. Neputaret᷑ qđ uiolent̃ ẽ. passa
cũ uiueret. libent̃ passa si uiueret. Unde
ad oculos hominũ mentis suȩ cestẽ illam
penam ad hibendã putauit: quib conseien.¬

Expanded text:
ium confirmetur; si purgatur adulterium, homicidium cumuletur; nec omnino inuenitur exitus, ubi dicitur: Si adulterata, quur laudata; si pudica, quur occisa? Nobis tamen hoc tam nobili feminae huius exemplo ad istos refutandos, qui Christianis feminis in captiuitate conpressis alieni ab omni cogitatione sanctitatis insultant, sufficit quod in praeclaris eius laudibus dictum est: Duo fuerunt et adulterium unus admisit.\' Talis enim ab eis Lucretia magis credita est, quae se nullo adulterino potuerit maculare consensu. Quod ergo se ipsam, quoniam adulterum pertulit, etiam non adultera occidit, non est pudicitiae caritas, sed pudoris infirmitas. Puduit enim eam turpitudinis alienae in se commissae etiamsi non secum, et Romana mulier, laudis auida nimium, uerita est ne putaretur, quod uiolenter est passa cum uiueret, libenter passa si uiueret. Unde ad oculos hominum testem . mentis suae illam poenam adhibendam putauit, quibus conscien
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicat. p̃dicandũq cõmendat. qđ unguentũ
p̃tiosum suꝑ m̃bra eiꝰ effuderit. atq ħ ad eum
sepeliendũ fecerit. & laudabilit̾ cõmemorant̾
in euangłio. qui corpꝰ eiꝰ de cruce acceptũ.di¬
ligent̃ atq honorifice tegendũ sepeliendũq
eurarunt. Uerum istȩ auctoritates ñ hoc ad¬
monent qđ insit̾ cadauerib sensus: s ad dĩ
ꝓuidentiã cui placent & iã talia pietatis
officia. corpora quoq mortuoꝵ ꝑtinere sig.
nificant. ꝓpt̾ fidem resurrectionis astruen¬
dam. Ubi & illud salubrit̃ discitur. quanta
possit ẽẽ remuneratio ꝓ elemosinis quas
uuientib & sentientib exhibemꝰ. si teeq ħ
apud dm̃ ꝑit qđ ex animis hominũ m̃bris
officio diligentiaq ꝑsoluit᷑. Sunt quidem

Expanded text:
praedicat praedicandumque commendat. quod unguentum praedicat praedicandumque commendat. quod unguentum pretiosum super membra eius effuderit atque hoc ad eum sepeliendum fecerit. et laudabiliter commemorantur in euangelio qui corpus eius de cruce acceptum diligenter atque honorifice tegendum sepeliendumque curarunt. uerum istae auctoritates non hoc admonent, quod insit ullus cadaueribus sensus, sed ad dei prouidentiam, cui placent etiam talia pietatis officia, corpornificant propter fidem resurrectionis adstruendam." Vbi et illud salubriter discitur quanta possit esse remuneratio pro elymosinis quas uiuentibus et sentientibus exhibemus si neque hoc apud Deum periit quod exanimis hominum membris officii dilig
Abbreviated transcription (Latin):
denda & redintegranda ꝓmutit᷑. Nec ideo tam̃
contempnenda & abicienda s̃corpora defimctoꝵ.
maximeq iustoꝵ atq fideliũ. quib tanquam
organis & uasis ad om̃a bona oꝑa sc̃s usus est.
sp̃s. Si enim pat̾na uestis & anulus. ac si quid
huiꝰ nodi tanto carius ẽ. posteris. quanto erga
parentes maior affectꝰ: Nullomͦ ipsa sꝑnenda
sunt corpora. quȩ utiq multo familiarius
atq conuinetius quã quęlibet indumenta
gestamꝰ. Hac enĩ ñ ad ornam̃tũ uł ad uitoriũ
qd adhibet̾ extruisecus: s ad ipsam nat᷑am
honinis ꝑtinent. Unde & antiquoꝵ iustoꝵ
funera. officiosa pietate curata sunt. & ex¬
equiȩ cȩlebrate. & sepultura ꝓuisa. ipsiq
dũ uiuerent de sepeliendis uł &iã trans fere¬
Ndis sui corporib filiis mandauerunt. & to.¬
bias sepeliendo mortuos. dm̃ ꝓ meruisse teste
angło cõmendat᷑. Ipse quoq dñs die tertia
resurrecturus. religiosȩ mulieris bonũ opꝰ

Expanded text:
Nec ideo tamen contemnenda et abicienda sunt corpora defunctorum maximeque iustorum atque fidelium, quibus tamquam organis et uasis ad omnia bona opera sancte usus est spiritus. si enim paterna uestis et anulus ac si quid huius modi tanto carius est posteris, quanto erga parentes maior affectus, nullo modo ipsa spernenda sunt corpora, quae utique multo familiarius atque coniunctius quam quaelibet indumenta gestamus. haec enim non ad ornamentum uel adiutorium, quod adhibetur extrinsecus, sed ad ipsam naturam hominis pertinent. unde et antiquorum iustorum funera officiosa pietate curata sunt et exequiae celebratae et sepultura prouisa, ipsique, cum uiuerent, de sepeliendis uel etiam transferendis suis corporibus filiis mandauerunt. et Tobis sepeliendo mortuos deum promeruisse teste angelo commendatur. ipse quoque dominus die tertio resurrecturus religiosae mulieris bonum opus
Abbreviated transcription (Latin):
uII. tarentuus dõsiratos. Cũ gͥ nec illius flecum.
nec huiꝰ risum. nec illiꝰ castã insediã. nee
huiꝰ facetã ẽtinentiã. romanarã rerũ ges¬
tarũ scriptores tacere potuerut: quando
p̃t̃ mitteret᷑ si aliquib hominib in honorẽ
ciuꝰ piã deori suoꝵ sic peperessent. ut in¬

Expanded text:
uit <Tarentinis deos i1\'at08. Cum igitur nec illius fletum uit <Tarentinis deos i1\'at08. Cum igitur nec illius fletum nec huius risum, nec illius c:Rtam misericordiam nec huius facetam continentiam Romanarum rerum gestarum scriptores tacere potuerint: quando praetermitteretur. si aliquibus hominibus in honorem cuiuspiam deorum suorum sic pepercissent