comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sacrant at uõ mensa aruleq cõdẽ die quo edes
ip̃e deditari solent. unde mẽsa hꝭ ditii dedicata in
templo are usũ t religionẽ obtinet puluina̾is
Ergo apud euandrt quidẽ fit iusta libatro. quippe
apud eã mẽsã que cũ ara mapiã. more utiq
religionis fuerat dedicata et in luco sacrato et int̾
ipã sacra inquibꝰ epulabantꝭe. Incõninio uõ dido¬
nis quod cantũ regiũ constat nõ ociã sacꝵ fuisse
apud huãnã mẽsam itriclimo. nõ in templo qr
nõ erat religiosa: sod ufurpata libacio. scolã fet
libasse regiñã in ciuq ꝑsona nulla obẜuacois necei¬
tas et multa adusmpand in potestate ꝓmissio:
At ues hic omes̃ in mẽsam leti libant dinosq pcoꝵr
quia quod recte fieri noucat̾ ab om̃ib simul intẽplo
epulantib et uni sacre assidentibꝰ mẽsẽ factũ osse
memoraiit: de illa aut̃ uersii cui tu lute fauos

Expanded text:
sacrantur, at vero mensa arulaeque eodem die quo aedes sacrantur, at vero mensa arulaeque eodem die quo aedes ipsa dedicari solent, unde mensa hoc ritu dedicata in templo arae usum et religionem obtinet pulvinaris. Ergo apud Euandrum quidem fit iusta libatio, quippe apud eam mensam quae cum ara Maxima more utique religionis fuerat dedicata et in luco sacrato et inter ipsa sacra in quibus epulabantur; in convivio vero Didonis, quod tantum regium constat, non etiam sacrum fuisse, apud humanam mensam in triclinio, non in templo, quia non erat religiosa sed usurpata libatio, solam fecit libasse reginam, in cuius persona nulla observationis necessitas et multa ad usurpandum in potestate permissio. At vero hic, omnes in mensam laeti libant divosque precantur, quia quod recte fieri noverat ab omnibus simul in templo epulantibus et uni sacratae adsidentibus mensae factum esse memoravit. De illo autem versu: Cui tu lacte favos
Abbreviated transcription (Latin):
mẽsam sõd in aram scdm̃ mor̃e delibae̾ debuerut. ut
priq tibi p̃textatus inꝙ̾ deposteriore questione refpõ¬
deam: fateor te nõ imerito de nsurpata ĩmẽsam
libacione quesisse/ Ampliq que speciẽ difficultatis
anxeras si magis didonẽ in mẽsam sar̾ libanten
uocasses. dixit. e ĩmẽsam laticũ librunt honorẽ.
Nam et terũtiꝰ cũ deritui sacioꝵ multa disferet. ait
ib hũc locũ in questionẽ uenie. Nec tamẽ hesitatõ
suã requisita racione dissoluit. Ego aut̃ qd̾ mihi
igrã lectione comꝑtũ est publicabo : in papiriano
pulonie. angusta mẽsam est Nãq infans alia
nasoꝵ sũt et sacre suppellectilis. Alia orͣmẽtoꝵ.
rue nasoꝵ sũt instenti iustar hñtꝭ̃. Quibꝰ femꝑ
sac̾ficra conficiũt᷑ cruart uerꝭ pnaipẽ locũ obtiuet
mensa inqũa epule libaciones ꝙ et scipes reponũl̃
ornamẽta uero sũt clipei corone et hiniꝯcemodi
donaria. noq eñ dedicanpr̃ co temꝑe quo de lubra

Expanded text:
d in aram secundum morem libare debuerint. Ut prius tibi, Praetextatus inquit, de posteriore quaestione respondeam, fateor te non inmerito de usurpata in mensam libatione quaesisse; ampliusque speciem difficultatis auxeras, si magis Didonem in mensam similiter libantem notasses: Dixit, et in mensam laticum libavit honorem Nam et Tertius, cum de ritu sacrorum multa dissereret, ait sibi hunc locum in quaestionem venire, nec tamen haesitationem suam requisita ratione dissolvit. Ego autem quod mihi magistra lectione compertum est publicabo. In Papiriano puloniae augusta mensa est. Namque in fanis alia vasorum sunt et sacrae supellectilis, alia ornamentorum: quae vasorum sunt instrumenti instar habent, quibus semper sacrificia conficiuntur, quarum rerum primensa in qua epulae libationesque et stipes reponuntur. Ornamenta vero sunt clipei, coronae et cuiuscemodi donaria. Neque enim dedicantur eo tempore quo delubra
Abbreviated transcription (Latin):
tuos. Nã ꝓptẽa ipĩ romai et deũ iucinq tutela urbs
roma est et ipiq urbis latinũ nomẽ ignotũ esse uo.¬
luerut Sod dei quidẽ nomẽ nõnullis antiquoꝵ licet
int̾e dissidenciũ libris insitũ. Et idoo uetustas ꝑse.¬
quẽtibꝰ quidꝙꝰ dẽ hoc puta ⁊ in nocuit Alii enĩ iouẽ
crediderũt. Alii lunã. Sũt qui ingeronã que digi¬
to d ad os admoto silenciũ demicc̾iat Alii aut̃ qͦr
fides mibi uidetꝭ firimor opem cosciuiã esse dixer̃t
ipsins uõ urbis nomẽ eciã doctissimms ignoratũ est
Canẽtibꝰ romanis ne quod sepe adũsus urbes hostiũ¬
se fecisfe nouerat id ẽ ipĩ quoq hostilẽ euocatõ pa.¬
terentꝭ. si tubele sue nomẽ duulgaretꝭ. S uidẽ.

Expanded text:
ivos. Nam propterea ipsi Romani et deum in cuius tutela urbs ivos. Nam propterea ipsi Romani et deum in cuius tutela urbs Roma est et ipsius urbis Latinum nomen ignotum esse voluerunt. Sed dei quidem nomen nonnullis antiquorum, licet inter se dissidentium, libris insitum: et ideo vetusta persequentibus quicquid de hoc putatur innotuit. Alii enim Iovem crediderunt, alii Lunam: sunt qui Angeronam, quae digito ad os admoto silentium denuntiat: alii autem, quorum fides mihi videtur firmior, Opem Consiviam esse dixerunt. Ipsius vero urbis nomen etiam doctissimis ignoratum est, caventibus Romanis ne quod saepe adversus urbes hostium fecisse se noverant idem ipsi quoque hostili evocatione paterentur, si tutelae suae nomen divulgaret
Abbreviated transcription (Latin):
est confuetudo. et hic diffinicionẽ uaronis imple.¬
uit : adiciendo deinde sacri ostendit morẽ cerio¬
inis dicatũ. quod festus asseruit. Ide obpuant ⁊¬
i puiͦ libro cũ ait. morẽ ritusq saccoꝵ adiciã
in quo ostendit aꝑte morẽ esse ritus sacroꝵ Sod
historie quoq fidem inhis uerbis secutus est. mos
hesperio in lario et reliqua: seruauit end regnor
successionẽ. Quippe p̾ͥmi regnauerũt latini inde
tolit.. Excessere om̃es aditis arisq relictis: dnĩ
quibꝰ imperiuã lioc sterat. et de urtustissimo rõuoꝵ
more et de ocuiltissuns acris uox ista ylata est
Constat enĩ om̃es urbes in alicinꝰ dei esse tutelã
morẽ q romanort Achanũ et multis ignotũ fuis.¬
se. ut cũ obsiderent urberi / hostiũ eamq iã capi
posse confiderent: Certo camiẽ euõrent tutelares
doos. quod aut̃ alit̾ urbem capi posse nõ croderent
Aut eciã si possent nepas estiarẽt. deos habe̾ cap.¬

Expanded text:
est consuetudo: et hic definitionem Varronis impleest consuetudo: et hic definitionem Varronis implevit. Adiciendo deinde "sacrum" ostendit morem caerimoniis dicatum, quod Festus asseruit. Idem obimo libro, cum ait: Morem ritusque sacrorum Adiciam in quo ostendit aperte morem esse ritus sacrorum. Sed historiae quoque fidem in his versibus secutus est: Mos erat Hesperio in Latio Servavit enim regnorum successionem: quippe primi regnaverunt Latini, deinde colit. Excessere omnes adytis arisque relictis Di quibus imperium hoc steterat. Et de vetustissimo Romanorum more et de occultissimis sacris vox ista prolata est. Constat enim omnes urbes in alicuius dei esse tutela, moremque Romanorum archanum et multis ignotum fuisse ut, cum obsiderent urbem hostium eamque iam capi posse confiderent, certo carmine evocarent tutelares deos: quod aut aliter urbem capi posse non crederent, aut etiam, si posset, nefas aestimarent deos habere capt
Abbreviated transcription (Latin):
et puellas nobiles et ĩnestes canullos et camullas
appellãt flamĩtaꝵ et flaminũ p̃mistros. hac̃ qͦ
obseruatõ eiꝰ nõ cõnenit preterie. Mos erit inꝙ¬
hesperio in latio quẽ protinq urbes albane coluere
sacrt nec mapiã reꝵ roma colit. Uarro de moĩb
morẽ dicit esse diudicio animi quẽ sequi debeat
consuetudo: Iulius festus de u̾toꝵ sigficaciomibris
ad religiones cerimomias q maioꝵ i gͦ u̾gilius
utrũq aucto secutꝰ et pmo quidẽ uarionẽ quĩ
ile dixerat morẽ procede soqui consuetudine.
postꝙͣ dixerat Mos erat fubĩixit quẽ protinꝰ u¬
bes albane colus̾ et mit̃ maxiã reꝵt roma colit¬
qua ꝓseuerãcia ꝯsuetudĩs mõstrat i et quĩ festũs
ꝑtine̾ adcermonicis ait. hoc idẽ docuit maro adi¬
ciendo sacr. quẽ protinꝰ urbes albane colue̾ sacꝵ
nos ergo precessit et cultiis moris secutꝰ est qͥͦs

Expanded text:
et puellas nobiles et investes camillos et camillas et puellas nobiles et investes camillos et camillas appellant, flaminicarum et flaminum praeministros. Hanc quoque observatHesperio in Latio, quem protinus urbes Albanae coluere sacrum nunc maxima rerum Roma colit, cum prima morem dicit esse in iudicio animi, quem sequi debeat consuetudo. Iulius Festus de verborum significationibus ad religiones cerimoniasque maiorum. Ergo Virgilius utrumque auctorem secutus, et primo quidem Varronem, quoniam ille dixerat morem praecedere, sequi consuetudinem, postquam dixit: Mos erat, subiunxit: Quem protinus urbes Albanae coluquo perseverantiam consuetudinis monstrat. Et quoniam Festus pertinere ad caerimonias ait, hoc idem docuit Maro adiciendo "sacrum": "quem protinus urbes Albanae coluere sacrum." Mos ergo praecessit et cultus moris secutus est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ita uti alma noci luca ẽ: philochor ꝙ ꝙͦ in attide
eam affraat esse lunã et ei sac̾ficiũ face̾ uiros
cũ ueste muliebri: mulieres cũ uirili. qͦd cadẽ et
mas estimatꝭ⁊ et fennã. hoc quoq de prudẽtia
celigionis a uiegilio dictũ: decidit examiuis uitãꝵ
reliquit in astris aereib . hignus em̃ de ꝓpetatibꝰ de¬
orũ cũ de astris ac stellis loque̾t ⁊ ait opo̾te his
uoluaces ĩmolari: docte ergo uiegiliꝰ dixit apͦ
ca minuia animã uolucris remãisse quibꝰ ad li¬
tandũ data est. nec nourẽ apud se quod fotutũ
esse poteat uatae ꝑmittit Matrsꝙ uocauit noiẽ
canulle ntata ꝑte canillã. Nam staciq tullianꝰ
de uocabul rert libꝰ pͥmo ait dixisse calimachũ
tustos canullũ appellare mecuriud. quo uocabulo
significãt p̃ministꝵ dcoꝵ . unde ygiliꝯ ait me¬
expectata aduenis. salue hospita Riomai quoq pueo̾s

Expanded text:
est, ita uti alma Noctiluca est. Philochorus quoque in Atthide est, ita uti alma Noctiluca est. Philochorus quoque in Atthide eandem adfirmat esse lunam et ei sacrificium facere viros cum veste muliebri, mulieres cum virili, quod eadem et mas aestimatur et femina. Hoc quoque de prudentia religionis a Vergilio dictum est: decidit exanimis vitamque reliquit in astris aëriis. Hyginus enim de proprietatibus deorum, cum de astris ac de stellis loqueretur, ait oportere his volucres immolari. Docte ergo Vergilius dixit apud ea numina animam volucris remansisse quibus ad litandum data est. Nec nomen apud se, quod fortuitum esse poterat, vacare permittit: matrisque vocavit nomine Casmillae mutate parte Camillam Nam Statius Tullianus de vocabulis rerum libro primo ait dixisse Callimachum Tuscos Camillum appellare Mercurium, quo vocabulo significant praeministrum deorum. Unde Virgilium ait Meexpectata advenis, salve hospita Romani quoque pueros
Abbreviated transcription (Latin):
ad deos ipos nutti nõ poteat a se tamẽ diuutte
nõ dubitabãt. Sic aiãs quas faczas in celũ mitti
posse arbitrati sũt iuduatas cõpore quãprinũ
ire alo uoluerũt: disputat de hoc more ecrã cre¬
batius religionũ libro nono Cuiꝰ exemplũ ne
sim prolixus omisi cui cordi est legere. satis hẽat
et auctorẽ uolumis ordinẽ esse monstratũ / nõmillo
que scientissime ꝓlata sũt male emiaiando corĩ¬
punꝰ dignitatem ut quidẽ logũt. discedo acͥ aucẽte
clã flamã int̾ et hostes expodior Cũ ille doctis¬
sue dixerit ducente deo nõ dea. Nã et apud cal¬
uũ etherianus affremat legendũ. pollentẽq doũ
uenerẽ nõ deam. Signũ eciã eiꝰ est cip barbat̃
cõꝑe sed ueste muliebri cũ sceptes ac statuã urili
Et putat candẽ mare̾ ac feminã esse Aristophanes
cam a plroditon appellat. leuinꝰ eciã sic ait.
uenere igitꝭ almũ adorans. sine feiã sine mas

Expanded text:
ad deos ipsos mitti non poterat a se tamen dimittere ad deos ipsos mitti non poterat a se tamen dimittere non dubitabant, sic animas, quas sacras in caelum mitti posse arbitrati sunt, viduatas corpore quam primum ire illo voluerunt. Disputat de hoc more etiam Trebatius Religionum libro nono, cuius exemplum, ne sim prolixus, omisi. Cui cordi est legere, satis habeat et auctorem et voluminis ordinem esse monstratum. Nonnullorum quae scientissime prolata sunt male empimus dignitatem, ut quidam legunt: discedo ac ducente dea flammam inter et hostes expedior, cum ille doctissime dixerit "ducente deo", non "dea". Nam et apud Calvum Haterianus adfirmat legendum, pollentemque deum Venerem, non "deam". Signum etiam eius est Cypri barbatum, corpore et veste muliebri, cum sceptro ac statura virili et putant eandem marem ac feminam esse. Aristophanes eam Ἀφρόδιτον appellat. Laevinus etiam sic ait, Venerem igitur almum adorans, sive femina sive mas
Abbreviated transcription (Latin):
euandri. Nã quidꝙ destinatũ est diis saccũ uocatꝭr
ꝑuemi̾ aũt ad deos nõ potest nsi libera ab ouere
coꝑis fuert̾ aĩa. Quod nisi mõte fieri nõ pt̾. Ita
go oportune sacratũ holesũ facit quia cãt̾ appeti¬
iurꝰ Et hic pp̾etatem et huõn et diuini mris se¬
cutus est. Nã ex manꝰ diecione pene mãcipiũ de¬
signauit ⁊ sacacionis uocabulo obẜuãtiã dnũ iuris
impleuit hoc loco nõ alienũ uidet⁊ decondicione
coꝵ hom̃i ⁊eferre quos leges sacros esse tertis
diis iobent. quia nõ ignora quibusdã nꝵꝭ uideĩ
quod cũ ceteã sacra molari nefas sit hominẽ
saccũ ius fuent occidi. Cinqrei causa hec est.
uetes in illũ aiał sacꝭ infinibꝰ suis esse paciebãt ꝑ¬
soo abigebant ad fines deoꝵ quibꝰ sacri esfet aias
uero sacrort hom̃i quas zanas greci uocant dii
debitas escimabãt: ue̾admnod̃ igitł quod sacꝵꝭ

Expanded text:
Euandri. Nam quicquid destinatum est dis sacrum vocatur, Euandri. Nam quicquid destinatum est dis sacrum vocatur, pervenire autem ad deos non potest nisi libera ab onere corporis fuerit anima, quod nisi morte fieri non potest. Ita ergo opportune sacratum Halesum facit quia erat oppetiturus. Et hic proprietatem et humani et divini iuris secutus est. Nam ex manus iniectione paene mancipium designavit, et sacrationis vocabulo observantiam divini iuris implevit. Hoc loco non alienum videtur de condicione eorum hominum referre quos leges sacros esse certis dis iubent, quia non ignoro quibusdam mirum videri quod cum cetera sacra violari nefas sit, hominem sacrum ius fuerit occidi. Cuius rei causa haec est. Veteres nullum animal sacrum in finibus suis esse patiebantsed abigebant ad fines deorum quibus sacrum esset, animas vero sacratorum hominum, quos zanas Graeci vocant, dis debitas aestimabant. Quem
Abbreviated transcription (Latin):
ara mapomiia aute aduentũ enee ĩitalia constituta
est qui huc̃ ritũ uelandu capitis ĩuenit. la qͦ¬
que manose tnĩsuuttũtr̃ a legenciũ plebe. nõ carẽt
ꝓfunditate. Nã cũ loque̾te de filio pollionis id
quod adpñcipem suũ expectae̾t adiecit ipe ẜ in
pratis aries iã suaue rubentĩ murice iã eoco mu¬
tabit uellera luto. Tradit᷑ aut̃ in libͦ etrustoꝵ si
hoc animal in solito caloe fuĩt inductũ. potendi
imꝑatoi reri om̃i felicitatem. Est suꝑ hoc / liber
tarquimi transtriptus exostentario tusto ibi repitꝭ
purpureo aures ue colore ouis aries ne si asꝑget
pu̾cipi ordinis et grauis simma cũ felicitate lar¬
gitatem auget. genis ꝓgeniem ꝓpagat inclad¬
tate leticiore̾ ꝙ efficit: hiigᵈ ⁱ igitsd statũ imꝑatoꝰ
intransitu uaticinas Uerbis eciã singiud de sacro¬
riti quã exalto petita sig̾sicet ueł hint liebit
aduertere. Inete̾ manũ parce colisq sacrarũt

Expanded text:
ara Maxima ante adventum Aeneae in Italia constituta ara Maxima ante adventum Aeneae in Italia constituta est, qui hunc ritum velandi capitis invenit. Ea quriose transmittuntur a legentium plebe non carent profunditate. Nam cum loqueretur de filio Pollionis, id quod ad principem suum spectaret, adiecit: Ipse sed in pratis aries iam suave rubenti Murice, iam croceo mutabit vellera luto. Traditur autem in libro Etruscorum, si hoc animal insolito colore fuerit inductum, portendi imperatori rerum omnium felicitatem. Est super hoc liber Tarquitii transcriptus ex Ostentario Tusco. Ibi reperitur: Purpureo aureove colore ovis ariesve si aspergetur, principi ordinis et generis summa cum felicitate largitatem auget, genus progeniem propagat in claritate laetioremque efficit. Huiusmodi igitur statum imperatori in transitu vaticinatur. Verbis etiam singritu quam ex alto petita significet vel hinc licebit advertere: iniecere manum Parcae telisque sacrarunt
Abbreviated transcription (Latin):
sacci custodes uocã. ut ipe ugiliꝰ alibi. Ant rune
custor iã dudũ dmontibꝰ opis idẽ ministra insi
forte custodẽ dixit cã que se ꝓhibueit̃ ⁊ cõtinierit
a faceis ut ipe alibi. Et custos furũ atq auiũ cũ
falce saligna. helles ponciati seruet tutela priapi
hic utiq custode̾ ꝓlubitõ auiũ furiq sig̾ficat. hec
ube dicta. dapes iubet et sublata repomi pocula:
gromineoq uiros locat ipse sdili. nõ rocat qd dixit
sedili. nã ꝓpria oẜuatio est inheculis sacs epulai
ita apud arã maximã obẜuatũ. ne lectistermum
fiat. custodit᷑ in code̾ loco ut om̃e aꝑto capite sac̾
faciant. hoc fit ne qo dode dei habitũ eiꝰ imitet
Nã ip̃e ibi aꝑto capite est : uarro ait gecũ hũc
esse morẽ quia sine ipẽ siue ab co relicti arã ingo.¬
nt̃ statuerũt: greco ritũ sac̾ficanerut ħ ampłiq
addidit gramꝰ bassus Pcto eñ hͦ fieri dicit quia

Expanded text:
sacri custodes vocari. Ut ipse Virgilius alibi: At Triviae sacri custodes vocari. Ut ipse Virgilius alibi: At Triviae custos iamdudum in montibus Opis id est ministra; nisi forte custodem dixit eam quae se prohibuerit et continuerit a sacris, ut ipse alibi: Et custos furum atque avium cum falce saligna Hellespontiaci servet tutela Priapi. Hic utique custodem prohibitorem avium furumque significat. Haec ubi dicta, dapes iubet et sublata reponi Pocula, gramineoque viros locat ipse sedili. Non vacat quod dixit sedili. Nam propria observatio est in Herculis sacris epulari it apud aram Maximam observatum ne lectisternium fiat. Custoditur in eodem loco ut omnes aperto capite sacra faciant. Hoc fit, ne quis in aede dei habitum eius imitetur: nam ipse ibi operto est capite. Varro ait Graecum hunc esse morem, quia sive ipse sive qui ab eo relicti aram Maximam statuerunt Graeco ritu sacrificaverunt. Hoc amplius addit Gavius Bassus. Idcirco enim hoc fieri dicit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
restencia tibicer postꝙͣ arti sue diffisꝗ ẽinstituit
mẽccalurã et bñ regesti deciumã herculi ꝓfanauĩt¬
postea cũ nauigans hoc idẽ ageret a prodombꝰ aci
uentꝰ fortissime repugnauit et uictor recesit hic
insomius he̾cules docuit sua oꝑa sernatuꝵ. Cui
octauius impetrato a magistatitꝰ loco edem sac̾fi.¬
cauit. et signũ uictorẽ ꝙ incisis litteris appellant
dedit ergo epitheton deo quo et a̾gumẽtũ ueteꝵ
uictoria ꝵ herculis. et cõmeõra ͦ none hiistorie que
recenti romano sacro causã dedit continẽt. Nec
frustra ĩ codẽ loco dixit. et domꝰ herculei custos
piaria sacri Quidã eĩ ara maxinã cũ uicino
flagrae̾t incendio liberatã apmariis ferũt. et idco
premio corupti. sacra seruis publicꝭ ꝓdiderũt: sod
ueranus pontificalis in eo libro quẽ fecit de suppli¬
cacianibꝰ ita ait pmariis qui nouissum cõmeso pn¬
dio uenissent cũ iã manus prausores lauarent
prece p isse hẽtulem nequid postea ip̃d aut ꝓgemes

Expanded text:
i suae diffisus est, instituit mercaturam, et bene re gesta decimam Herculi profanavitPostea, cum navigans hoc idem ageret, a praedonibus circumventus fortissime repugnavit et victor recessit. Hunc in somnis Hercules docuit sua opera servatum. Cui Octavius impetrato a magistratibus loco aedem sacravit et signum, Victoremque incisis litteris appellavit. Dedit ergo epitheton deo quo et argumentum veterum victoriarum Herculis et commemoratio novae historiae quae recenti Romano sacro causam dedit contineretur. Nec frustra in eodem loco dixit: Et domus Herculei custos Pinaria sacri Quidam enim aram Maximam, cum vicino conflagraret incendio, liberatam a Pinariis ferunt, et ideo praemio corrupti sacra servis publicis prodiderunt. Sed Veranius Pontificalium eo libro quem fecit de supplicationibus ita ait: Pinariis, qui novissimi comeso prandio venissent, cum iam manus pransores lavarent, praecepisse Herculem, ne quid postea ipsi aut progenies
Abbreviated transcription (Latin):
pontificii iuris h ͦ apud pictorẽ uerbũ ho por̃tũ
quibusdã uitular sole at quod greci rraratuzem
uocat̃. has tot inpretacoĩs anibages quã pancis
uerbis docta clegãtia maronis expressit letud chieo
pcana cauẽtes. Nã si uitulad est uoce letari qd̾ ẽ
bulo duiciꝰ ĩmoremẜ iullꝰ in libͦ quẽ de duis tõ.¬
posunt ait uitulã uocar deam que leticie pre est
piso ait uitulã uictoiai noiãri. Cuiꝰ rei l agu¬
mẽtũ profert quod postadie nonas mlias re bene
gesta cũ populꝰ pridie a tuscis in fugã u̾sus sit
unde populi fugia uocãꝵ. pꝯ uictoriã certis sacu¬
ficiis fiat uitulacio Quidã nomẽ eiq am̾tidusiũ
putat quod potens sit uite tollerands. Ideo huic
dee pro fengibꝰ fieri sarca dicĩxx quia fuigibꝰ uita
huãna toleratr unde hͦ esse aue̾idũtimꝰ qd ait
u̾gilia. Cũ faciã uitulã ꝓfrugibꝰ ipe uenito. uitũ¬

Expanded text:
pontificii iuris libro apud Pictorem verbum hoc positum pontificii iuris libro apud Pictorem verbum hoc positum quibusdam vitulari soleat, quod Graeci παιανίζειν vocant. Has tot interpretationes ambages quam paucis verbis docta elegantia Maronis expressit: Laetumque choro paeana canentes! Nam si vitulari est voce laetari, quod est bulo diutius immoremur, Hyllus libro quem de dis conposuit ait Vitulam vocari deam quae laetitiae praeest. Piso ait vitulam victoriam nominari. Cuius rei hoc argumentum profert, quod postridie Nonas Iulias re bene gesta, cum pridie populus a Tuscis in fugam versus sit unde Populifugia vocantur post victoriam certis sacrificiis fiat vitulatio. Quidam nomen eius animadversum putant, quod potens sit vitae tolerandae: ideo huic deae pro frugibus fieri sacra dicuntur, quia frugibus vita humana toleratur. Unde hoc esse animadvertimus? quod ait Virgilius: Cum faciam vitulam pro frugibus, ipse venito ut vitu
Abbreviated transcription (Latin):
in uno sepe reꝑire uerto. qd fortuita dictũ nulgꝰ
putaet: Multifarie eͣm̃ legimꝰ qd̾ litae̾ pola nõ
possit oratio nisi ut qui deos precatꝭ. Eciã arani
dicit aras pͥmũ a sas dictas quod ess necessariũ
a sac̃icãtibꝰ cas teneri. Ansis eiũ teneri solere
uasa quis dubitet : Cõnutatõe aũt litterarparas
dici ceptas ut ualesios et fusios dictos p̾us. Nũc
ualerios ⁊ furios dici. hec omiã illo uersu poeta
executus est Talibus orantẽ dictis orasq tenẽtẽ
audiet omp̃s. Nõne eo qd auditũ credideĩs. nõ
quia orabat tantũ ẜ quia et aras tenebat auditũ
Nec nõ cũ ait łalibis orabat dictis arasq tene¬
bat. Item tango aras medios ignes ac nuimina
testor/ eaude uim nonũs exapphensione ẜgͥfica¬
bat. idem poeta tã sciencia ꝓfundꝰ quã amenꝰ
ngenio nõ nulla deuet̾ibꝰ uerbis que ad ꝓp̾etatẽ
saccoꝵ noueat̾ ꝑtiune̾. ita int̾peetatꝰ est ut muta¬
to uerbi sono integ̾ intellectꝰ manẽt. Nã pͥmo

Expanded text:
d fortuito dictum vulgus putaret. Multifariam enim legimus, quod litare sola non possit oratio nisi ut is qui deos precatur etiam aram mo quinto dicit aras primum asas dictas, quod esset necessarium a sacrificantibus eas teneri: ansis autem teneri solere vasa quis dubitet? Conumtatione ergo litterarum aras dici coeptas, ut Valesios et Fusios dictos prius nunc Valerios et Furios dici. Haec omnia illo versu poeta executus est: Talibus orantem dictis arasque tenentem Audiit omnipotens. Nonne eo additum credideris, non quia orabat tantum, sed quia et aras tenebat, auditum? Nec non cum ait: Talibus orabat dictis arasque tenebat. item: Tango aras, medios ignes ac numina testor, eandem vim nominis ex adprehensione significat. Idem poeta tam scientia profundus quam amoenus ingenio nonnulla de veteribus verbis quae ad proprietatem sacrorum noverat pertinere ita interpretatus est ut mutato verbi sono integer tellectus maneret. Nam primo
Abbreviated transcription (Latin):
fidem imꝑiũq legiones epercitũq nrus qui nnhiis
rebus gerendis sũt bene saluos sinatis esse. Sed
hec/ ita fapitis ut ego sciã senciãq inteligã. Tũt
quisq̃s notũ hec faxit : ubi faxit rectũ factũ esto.
ouibꝰ a tristibꝰ tellus mat̾. Teq iupit̾ obtestor
Cid tellurẽ diat manibꝰ t̾ram tangit. Cũ iouen¬
dicit manꝰ ad celum tollit. Cũ uotũ reciꝑe dicit
manbꝰ pectus tangit. In antiquitatibꝰ aut hec
opida inueni deuota. stromos fregellas. framos
ueros. fidenas. hec int᷑ italiã i prete̾a catagiuẽ
et cornthũ Scd et multos exertitus opidaꝙ hostiũ
gallort. iyspanoꝵ afroꝵ mauroꝵ. Aliarũq gẽtiũ
quos pristi loquãt anuales. hnit est ergo quod

Expanded text:
LEGIONES EXERCITUMQUE NOSTRUM QUI IN HIS REBUS GERUNDIS SUNT BENE SALVOS SIRITIS ESSE. SI HAEC ITA FAXITIS UT EGO SCIAM SENTIAM INTELLEGAMQUE, TUNC QUISQUIS HOC VOTUM FAXIT UBI FAXIT RECTE FACTUM ESTO OVIBUS ATRIS TRIBUS. TELLUS MATER TEQUE IUPPITER OBTESTOR. Cum Tellurem dicit, manibus tdicit, manus ad caelum tollit; cum votum recipere dicit, manibus pectus tangit. In antiquitatibus autem haec oppida inveni devota: Stonios, Fregellas, Gabios, Veios, Fidenas; haec intra Italiam, praeterea Carthaginem et Corinthum, sed et multos exercitus oppidaque hostium Gallorum Hispanorum Afrorum Maurorum aliarumque gentium quas prisci loquuntur annales
Abbreviated transcription (Latin):
mẽcione. doc ai̾stoteles ⁊ quibius uoluptatibꝰ nt
canendr̃ ⁊mĩp enĩ sũt horm sensꝰ quos grceci
aiestelie appellãt ꝑ quos uoluptas animo et
cõpori queri uidetꝭ ⁊actus. insus odoratus, auditꝰ
gustus Ex his om̃tii uoluptas que imodice capi
ea tirepis atq improba est. Si enĩ q̃ nmia extattu
atq ex gustu est. Ea igit  gemina uoluptas sicut
sapientes uiri cenfuerũt ꝰ onrĩ rerp fedissima est
tosq maxĩe qui sese duatꝰ istis uoluptatibus
dediderũt gͣuissimi uicii uocabulis greci appellare
duas qustus ⁊ tactus idẽ cibi et ueneris solas ho¬
nũbꝰ cõmunes esse uidemꝰ cũ belius Et idct̾o in
pecudũ ferart q animaliũ mi᷑o habetꝰ. quisquis
est his feraꝵ uoluptatibꝰ occupatus. Cetere ex
tribus aliis sensibus ꝓficistentes hoiĩ tantũ ꝓpe
sũt : uerba suꝑ hac re aristotelis ptũ in mediũ
ꝓferã ut qd̵ de his infamibꝰ uoluptatibꝰ tam clarꝰ
atq inclitus/ une puciat publite ᷑¬

Expanded text:
quibus voluptatibus sit cavendum. Quinque enim sunt hominum sensus, quos Graeci αἰσθήσεις appellant, per quos voluptas animo aut corpori quaeri videtur, tactus gustus odoratus visus auditus. Ex his omnibus voluptas, quae immodice capitur, ea turpis atque improba est. Sed enim quae nimia ex gustu atque tactu est, ea igitur gemina voluptas, sicut sapientes viri censuerunt, omnium rerum foedissima est eosque maxime qui sese duabus istis voluptatibus dediderunt gravissimi vitii vocabulis Graeci appellaveduas, gustus atque tactus, id est cibi et Veneris, solas hous communes videmus esse cum beluis, et idcirco in pecudum ferorumque animalium numero habetur quisquis est his ferarum voluptatibus occupatus: ceterae ex tribus aliis sensibus proficiscentes hominum tantum propriae sunt. Verba super hac re Aristotelis philosophi in medium proferam, ut quid de his infamibus voluptatibus tam clarus atque inclytus vir sentiat publice
Abbreviated transcription (Latin):
quõ ego fencio me dite fugã forundine trori compleatꝭ
quiqs aduersũ legiones exercitũq nruĩ arma telaq
ferent uti uos eũ exercitũq cosꝙ hostes eosq homies̃
urbes agrosqs coꝵ et quibꝰ in luib locis regionibꝰ q
agris urbibusq habitat abdicat: lumue̾ supero
prinetis exercitũq hostiũ urbes agrosq coꝵ quos
me sencio dice uti uos cos urbes agrosq capita cta¬

Expanded text:
PLEATIS, QUIQUE ADVERSUM LEGIONES EXERCITUMQUE NOSTRUM ARMA TELAQUE FERENT, UTI VOS EUM EXERCITUM EOS HOSTES EOSQUE HOMINES URBES AGROSQUE EORUM ET QUI IN HIS LOCIS REGIONIBUSQUE AGRIS URBIBUSVE HABITANT ABDUCATIS LUMINE SUPERO PRIVETIS EXERCITUMQUE HOSTIUM URBES AGROSQUE EORUM QUOS ME, SENTIO DICERE, UTI VOS EAS URBES AGROSQUE CAPITA AETA
Abbreviated transcription (Latin):
consistes egre q cicuis quã destendas decides/ ceridi
ego cadet qui sequite lauo est publica publii autẽ
sentẽcie ferũt ⁊ lepide ⁊ ad cõmunẽ urũ diccõmodatissiẽ
ex quibus fere has menũ siigulis u̾sibꝰ ccu̾scriptas
beneficiũ dando accepit qui digno dedit. feras nõ
culpes quod mutai nõ potest. Cui plus licet quã
par est plus uolt quã licet. Comes facũdus ĩ uia
ꝓuehiculo est. frugalitas miseria est ninois boni
heredis fletus sub persona risus est. furoꝰ sit lesa
sepius paciẽcie imꝓbe nptiumũ accusat qͣ iterat

Expanded text:
consistes aegre et citius quam ascendas cades. Cecidi consistes aegre et citius quam ascendas cades. Cecidi ego, cadet qui sequitur: laus est publica. Publilii autem sententiae feruntur lepidae et ad communem usum accommodatissimae, ex quibus has fere memini singulis versibus circumscriptas: Beneficium dando accepit qui digno dedit. Feras, non culpes, quod mutari non potest. Cui plus licet quam par est plus vult quam licet. Comes facundus in via pro vehiculo est. Frugalitas miseria est rumoris boni. Heredis fletus sub persona risus est. Furor fit laesa saepius patientia. Inprobe Neptunum accusat qui iterum
Abbreviated transcription (Latin):
ille seruũ suũ hidropicũ iacentẽ in area uidisset
in rrepuisset q quid in sole facetꝰ respondit Aquã
calefacit. Ioculari deiuide suꝑ cena exorta questione
uid nã esset molestũ ociũ aliud alio opinãte: ille
podagriai pedes dixit : ob hoc et alia maniimissiis
et maioi̾ cura eruditus. cũ mimos compone̾t. In¬
gentiq asfensu in italie oppidis agere cepisset ꝓduct
rome ꝑcesaĩs ludos om̃es qui tuc scp̾ta ⁊ operas
recusante suꝑauit omes inquit et labium. Unde
cesar arridens hoc modo ꝓuuctiauit. fauẽte tibi me
uictus es laberi a syro. Statim ꝙ pablio palmã
⁊ laberio amilũ aurer̃ cũ qu̾gentis sest̾tiis dedit.
Tũc̃ publiꝰ ad loberiũ recedentẽ aĩt.
Ui cũ contendisti striptõ ht̃ spectator sub leua
dod et labius scqueti statim cõmissione nu-¬
mo nouo int̾iecit hos uersus nõ pũt pmi esse omẽs
omni intemꝑe. Sũmũ ad gradũ cũ claritatꝭ uenerꝭ

Expanded text:
ille servum suum hydropicum iacentem in area vidisset ille servum suum hydropicum iacentem in area vidisset increpuissetque quid in sole faceret, respondit, "aquam calefacit." Ioculari deinde super cena exorta quaestione quodnam esset molestum otium, aliud alio opinante, ille "podagrici pedes" dixit. Ob haec et alia manu missus et maiore cura eruditus, cum mimos componeret ingentique adsensu in Italiae oppidis agere coepisset, productus Romae per Caesaris ludos, omnes qui tunc scripta et operas recusante superavit omnes, in quis et Laberium. Vnde Caesar adridens hoc modo pronuntiavit: favente tibi me victus es, Laberi, a Syro; statimque Publilio palmam et Laberio anulum aureum cum quingentis sestertiis dedit. Tunc Publilius ad Laberium recedentem ait, quicum contendisti scriptor, hunc spectator subleva. Sed et Laberius sequenti statim commissione mimo novo interiecit hos versus: Non possunt primi esse omnes omni in tempore. Summum ad gradum cum claritatis veneris,
Abbreviated transcription (Latin):
mẽbris p̃uridantibꝰ. satis fade̾ cũ populo et tali
poterã uro. nõ flexibilem me ꝯuirnasti ut caperes
nũc me deicis quoquid ad stenã affero decõ forme
an dig̾tatẽ cõꝑis Annini murtutẽ au uotis iocũde
somud . ut hedera serpend uires arboreas necat Ita
me uetustas amplexit necat: sepulchri siualis nisi
Nipsa quoq accione subide sequa poterat ul.¬
ciscebat  inductũ habitu syri qui uelut flagris
cesus preripienti q se sualis exclamabat: porro
qrites lib̾tatem perdimꝰ. Et paulo post adietit: ne¬
cesse est multas iuueat quẽ multi tunẽt. Quo dicto
uing̾itas populi ad plũ cesarẽ oculos ⁊ ora ꝯdtit
Notantes impotẽciã eius hac dicacitate lapidatã: ob:
hec in publiũ u̾tit fano. is publius nacione syrus
cũ puer ad patronũ domi fuisset adductꝰ ꝓmeriit eũ
nõ mino salibus et ingenio ꝙͣ forma Nã forte cũ

Expanded text:
membris praeviridantibus, satis facere populo et tali cum membris praeviridantibus, satis facere populo et tali cum poteram viro, non flexilem me concurvasti ut carperes? Nuncine me deicis? Quo? Quid ad scaenam adfero? Decorem formae an dignitatem corporis, animi virtutem an vocis iucundae sonum? Vt hedera serpens vires arboreas necat, ita me vetustas amplexu annorum enecat. Sepulcri similis nihil In ipsa quoque actione subinde se, qua poterat, ulciscebatur, inducto habitu Syri qui velut flagris caesus praeripientique se similis exclamabat, porro, Quirites, libertatem perdimus, et paulo post adiecit, necesse est multos timeat quem multi timent. Quo dicto universitas populi ad solum Caesarem oculos et ora convertit, notantes impotentiam eius hac dicacitate lapidatam. Ob haec in Publilium vertit favorem. Is Publilius natione Syrus cum puer ad patronum domini esset adductus, promeruit eum n minus salibus et ingenio quam forma. Nam forte cum
Abbreviated transcription (Latin):
cesar qu̾gentis nulibꝰ d̾uitauit ut ꝓducet in stenã
et ip̃e ageret minos quos scp̾titabat᷑. S ptas nõ
solũ si muitet sed et si supplicet cogit. Unde se labius
a cesae coactũ inꝑlogo testat his u̾sibus: Necessi.¬
tas ciuiꝰ cͣcus tũsuersi impeti y uoluerut multi effuge
panci potuerũt / quo me decensit pene exmis sẽsibꝯ.
Quẽ nulbla ambicio nulla u̾ꝙͣ largicio. nullꝰ timoie
uis nulla / nulla auctoritas. moue̾ potuit ĩuiuenta
de stati . Etce in senecta ut facile labefecit laco iri
excellentis mẽte clemẽte odita/ submissa placide blã.¬
diloquens oracia Etem̃ ip̃i du negae̾ cui mhuil pomer̃t
hoĩes me deuegae quis posset pati. Ergo bis t̾renis
anuis actis sine nota. Eques. Re lare ogressꝰ meo domũ
reutar ñmus niuꝵ hoc die uno płus iuxi mihi
quã uiendũ fuit: fortuã ĩ moderata in bono cque
atq in malo Si ubi erat lbitũ litteraꝵ landibus
Aorcis cacumĩe nostre fame frange̾ are cũ uigebam

Expanded text:
libus invitavit ut prodiret in scaenam et ipse ageret mimos quos scriptitabat. Sed potestas non solum si invitet sed et si supplicet cogit, unde se et Laberius a Caesare coactum in prologo testatur his versibus: Necessitas, cuius cursus transversi impetum voluerunt multi effugere, pauci potuerunt, quo me detrusti paene extremis sensibus? Quem nulla ambitio, nulla umquam largitio, Nullus timor, vis nulla, nulla auctoritas, Movere potuit in iuventa de statu, Ecce in senecta ut facile labefecit loco Viri excellentis mente clemente edita Summissa placide blandiloquens oratio? Etenim ipsi di negare cui nihil potuerunt, Hominem me denegare quis posset pati? Ego bis tricenis annis actis sine nota Eques Romanus e Lare egressus meo Domum revertar mimus: nimirum hoc die Uno plus vixi mihi quam vivendum fuit. Fortuna inmoderata in bono aeque atque in malo Si tibi erat libitum litterarum laudibus Floris cacumen nostrae famae frangere, Cu
Abbreviated transcription (Latin):
numi rem diuinã faciãt penatibꝰ parĩt et reste
Scd et u̾giliꝰ ubi ex ꝑsona hectois dixit. sac
suos ix tibi tõmẽdãt trma penates. Sicͥ ait et
manibꝰ uittas nestamq potentẽ. Eternũ ꝙ adi¬
cis effort ponẽtlibꝰ ignẽ : addidit hiiginꝰ in laͦ
quẽ de dus penalibꝰ stripsit &ore rrałpiore. Sod

Expanded text:
nii rem divinam faciant Penatibus pariter et Vestae. Sed et Virgilius, ubi ex persona Hectoris dixit: Sacra suosque tibi commendat Troia Penates Sic ait, et manibus vittas Vestamque potentem, Aeternumque adytis effert penetralibus ignem. Addidit Hyginus in libro que
Abbreviated transcription (Latin):
ostendat animalẽ sagnie placasers uentos et u̾gine
cesa cũ p̾mũ ilitas clanai uenistis ad horas. sagniẽ
sat̾ficio facto placasse numẽ, In hus ipĩs sostus uel
nost̾ poeta sit menũt Nũc grego deintacto septem
mactae inuẽtocꝰ. prestitei᷑ totidẽ lectas de more bĩ¬
dentes. et ut dinges eiudenciꝰ expͥmẽt adiecit. et
intacta totidem cenite uiuẽtos. Spmni ꝙͦ ĩ sac̾fienis

Expanded text:
ne placastis ventos et virgine caesa, Cum primum Iliacas Danai venistis ad oras: Sanguine sacrificio facto placasse numen. In his ipsis hostiis, vel noster poeta sic meminit: Nunc grege de intacto septem mactare iuvencos Praestiterit, totidem lectas de more bidentes et ut iniuges evidentius exprimeret, adiecit: Et intacta totidem cervice iuvencos Eximii quoque in sacrificiis
Abbreviated transcription (Latin):
as uocãt. utrũq hostiarꝭ genꝰ ĩ ca̾muiẽ suo u̾głiꝯ
ostendit: et p̾mo quidẽ illud quo uolũtas nuiuinũ
ꝑ exta monstrat᷑ Mactat lectas d̾ more bidẽtes. et
mox petudũes reclusis pectorbꝰ in hiãs spirancia
consulit exta. Altexũ illud in quo hostia animalis
dicit᷑ quod eiꝰ tantũ aĩa sacratꝭ ostendit tũ facit
entellũ uictorẽ et yci mactae̾ tauꝵi Nã ut explet̾
niõlis hostie causas ipo usus est noĩe. hãc̃ tibĩ ecix
melioꝰ aia ꝓmõte daretis Et ut nũcupata uota sig/¬
naet̾ ait ꝑ soluo quod deuoto ꝓpris dicit . utq oñdet᷑¬

Expanded text:
utrumque hostiarum genus in carmine suo Vergilius ostendit. Et primo quidem illud quo voluntas numinum per exta monstratur: mactat lectas de more bidentes, et mox: pecudumque reclusis pectoribus inhians spirantia consulit exta. Alterum illud in quo hostia animalis dicitur, quod eius tantum anima sacratur, ostendit, cum facit Entellum victorem Eryci mactare taurum. Nam ut expleret animalis hostiae causas, ipso usus est nomine: hanc tibi, Eryx, meliorem animam pro morte Daretis. Et ut nuncupata vota signaret, ait "persolvo", quod de voto proprie dicitur, utque ost
Abbreviated transcription (Latin):
ieta loi c sed omis noĩa cũ uni desup̃ditis
noĩbꝰ seruat doct̾nã ꝑcul dubio suã d̾ om̃i hac
opinione cõfremat dũ enĩ ait Innoĩs magne
letitie bacchꝰ dator et bona umo TtM Apcłm
appellanit. et uescã quã dimoͣ penatiũ aut c̾te

Expanded text:
ia haec nomina cum in uno de supradictis numinibus servat, doctrinam procul dubio suam de omni hac opinione confirmat. Cum enim ait: Iunonis magnae laetitiae Bacchus dator et bona Iuno τὴν χρηστήν; appellavit et Vestam, quam de n
Abbreviated transcription (Latin):
est eñ spacrat⁊: qm̃ spacio lati itmeis̃ obambulat
.quod adiciendo aute aras ostendit areã assup̃tã
deor causa. Ita suo moe uolud aliud agendo implet
eiũ de diis libro uiiiiͦ .xͦ requit̾ num dii penates
suit trorauort apollo et neptimꝰ qͥ muros eis fecisse
dicĩꝭ et nũ cos in italiã eneas adduxerit. Cor¬
neliq quoꝙ labeo libro de diis penatibi cadẽ existiãt
hanc opinio sequit ⁊ maro cũ dicit. Sit fatiis
merito sacris mactabat honoe̾s. Tauẽt neptimo
Taurt tibi pulchri appollo. Uarro huamanar
scds dardanũ refert deos penates exsamochrate
infrigiam. Et eneã exfrigia in italiã detulisse. Qui
suit autẽ dii penates in libro quidẽ meorato ua̾ro
nõ exp̾unt S qͥ diligẽciq eruñt ui̾tatẽ penates
ese dixerũt ꝑ qͥs penitꝰ spiãmꝰ. ꝑ qͣs hẽmq cõpꝰ

Expanded text:
enim est "spatiatur" quam "spatio lati itineris obambulat"? enim est "spatiatur" quam "spatio lati itineris obambulat"? Quod adiciendo ante aras ostendit aream adsumptam deorum causa. Ita suo more velut aliud agendo implet enim De dis libro nono decimo requirit num di Penates sint Troianorum Apollo et Neptunus, qui muros eis fecisse dicuntur, et num eos in Italiam Aeneas advexerit. Cornelius quoque Labeo libro de dis Penatibus eadem existimat. Hanc opinionem sequitur Maro cum dicit, sic fatus meritos aris mactabat honores, taurum Neptuno, taurum tibi, pulcher Apollo. Varro Humanarum secundo Dardanum refert deos Penates ex Samothrace in Phrygiam, et Aeneam ex Phrygia in Italiam detulisse. Qui sint autem di Penates in libro quidem memorato Varro non exprimit. Sed qui diligentius eruunt veritatem Penates esse dixerunt per quos penit
Abbreviated transcription (Latin):
assup̃ta dm̃i causa ut ẽ in circo flamimo iouis statoid
alios in quo loto dei simlachrũ dedicatũ sit. et
adiecit sicut locũ in quo figerent candelã candelabri
appellatũ ita in quo deũ ponerent noĩãtũ delubrs
hiis a na̾rone p̃scciptis intellige possũq̃ id potissinĩ
ab eo probatũ ꝙ ox sua ꝯsuetudine dultiõ posuit
ut a di dicato siuilãthro delubri ceꝑit inicupã
aut ꝓprie dcor noĩa aͥ ea ꝙ diis accõmodarẽtꝭ mie¬
rere/ At genini lapsu delubra ad sũma dracones
effigiũt et ut iop siuilãclit noiaret sub texiit
seneq petũt tritoidis artem. subpedib q dee
clipooy sub orbe tegiigd. Itẽ nos delubra deũ miserꝰ
quibꝰ ultimis ẽẽt ille dies. Illã uero opinionem
de area quã uaro prediperat nõ omisit. pn̾cipio
delubra adeũt patẽq ꝑ aras exquueũt. Et mox ã
ante ora deũ puignes spacrat ⁊ ad aras: Quid

Expanded text:
adsumpta deum causa, ut est in Circo Flaminio Iovis Statoris: adsumpta deum causa, ut est in Circo Flaminio Iovis Statoris: alios in quo loco dei simulachrum dedicatum sit, et adiecit: sicut locum in quo figerent candelam candelabrum appellatum, ita in quo deum ponerent nominatum delubrum. His a Varrone praescriptis intellegere possumus id potissimum ab eo probatum quod ex sua consuetudine in ultimo posuit, ut a dei dedicato simulachro delubrum coeperit nuncupari. aut propria deorum nomina aut ea quae dis accommodarentur inserere: at gemini lapsu delubra ad summa dracones effugiunt, et ut mox simulacrum nominaret subtexuit, saevaeque petunt Tritonidis arcem, sub pedibusque deae clipeique sub orbe teguntur, item, nos delubra deum miseri, quibus ultimus esset ille dies. Illam vero opinionem de area, quam Varro praedixerat, non omisit: principio delubra adeunt, pacemque per aras exquirunt et mox, aut ante ora deum pingues spatiatur ad aras. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
ostenderet nõ. sola ad eundi difficultate/ adiecit
et sanctitatẽ: sauano fama ẽ uetes saccasse
pelagos. agrori pecoit̃ ꝙ deo Scdm̃ pompeũ festũ
religiosi sũt qui facienda et uitanda difteruũt.
huic maro ait Rimos deduce nulla religio uetuit
licet. Nouos fodere nõ licet ĩ trãscursũ Et hoc nonͣd
est quod et ipe preteriens subrinꝰ u̾bi sig̾ficatoe pro¬
iecit. Cauetꝭ eĩ mique pontificio ut quĩ auel dũ¬
abus excausib lauaĩ solent aut ut curete scabies
scabies abluenda iit. Ideo hoc quoq int̾ concessa
miauit. balantũq gregẽ fluuio mersae̾. cr̾d
si huc usq dixisset licita et uetita confunderet¬
. sed adiciendo salubri causã concesse ablucionis
ex pressit. Noua eciã sacroꝵ locori sub congrua
ꝓpͥetate ꝓfe̾re pontificalis obseruatio est: Rego
delubrt q̃d pontifices ꝓprie uocẽt. et qualit u̾giliꝰ
delubrt ait alios estumae in quo p̃t̾ edem area

Expanded text:
ostenderet non sola adeundi difficultate, adiecit ostenderet non sola adeundi difficultate, adiecit et sanctitatem: Silvano fama est veteres sacrasse Pelasgos Agrorum pecorisque deo Secundum Pompeium Festum religiosi sunt qui facienda et vitanda discernunt. Hinc Maro ait: Rivos deducere nulla Religio vetuit.licet, novos fodere non licet. In transcursu et hoc notandum est quod et ipse velut praeteriens sub unius verbi significatione proiecit. Cavetur enim in iure pontificio ut, quoniam oves duabus ex causis lavari solent, aut ut curetur scabies scabies abluenda sit. Ideo hoc quoque inter concessa numeravit: Balantumque gregem fluvio mersare quod si hucusque dixisset, licita et vetita confunderet: sed adiciendo salubri causam concessae ablutionis expressit. Nomina etiam sacrorum locorum sub congrua proprietate proferre pontificalis observatio est. Ergo delubrum quid pontifices proprie vocent, et qualiter Delubrum ait alios aestimare in quo praeter aedem sit area
Abbreviated transcription (Latin):
acturet idẽ ut nõ aliud sit quã sacrꝭ ac religiosid
ecce leuis sũmo deu̾tice uisꝰ̃ iuli fũde̾ lumẽ apex
et paulorꝰ. Nos pauidi trepidae̾ metu comẽq fla¬
grantẽ excutẽ et scos resbngnere fontibꝰ ignes
hic eni̾ scot̃ ac sacros accipiemꝰ qr diuunitꝰ cõti.¬
gerut̃. Item. Tuꝙ o sanctisrã uates p̃stia nẽturi
.nõ aliã insi sacrã uocat quã uidebat et natem et
deo plenã ⁊ sac̾dotem. Suꝑ est ut quid sit kieligi¬
osum cũ uirgilio cõmuitemꝰ. Sexiuꝰ suppliciũs
religionẽ dictã esse tradidit que ꝓpt̾ sctĩtatẽ aliꝙͣ
remota ac seporita a nobis t quast a reliquendo
dicta ut a carendo ceximonia. hͦ ugiliꝰ ẜuans
ait. Est ingens gelidũ lucꝰ ꝓpe ceretis anmem de.¬
ligione patrꝭ late sacer. Et adiecit quo ꝓpetatem
religionis exop̾mẽt᷑. Undiq colles mclusere caui et
inqra nemꝰ abiete cingit/ que res utiq faciebat
lucũ a ppłi cõuudone seccetũ. Et ut relictũ locũ

Expanded text:
et, id est ut non aliud sit quam sacrum aut religiosum: ecce levis summo de vertice visus Iuli fundere lumen apex et paulo post: nos pavidi trepidare metu crinemque flagrantem excutere et sanctos restinguere fontibus ignes. Hic enim "sanctos" ac si "sacros" accipiemus, quia divinitus contigerunt. Item: Tuque, o sanctissima vates Praescia venturi non aliud nisi sacram vocat, quam videlicet vatem, et deo plenam et sacerdotem. Superest ut quid sit religiosum cum Virgilio communicemus. Servius Sulpicius religionem esse dictam tradidit quae propter sanctitatem aliquam remota ac seposita a nobis sit, quasi a relinquendo dicta ut a carendo cerimonia. Hoc Virgilius servans ait: Est ingens gelidum lucus prope Caeretis amnem Religione patrum late sacer et adiecit, quo proprietatem religionis exprimeret: undique colles Inclusere cavi, et nigra nemus abiete cingit quae res utique faciebat lucum a populi communione secretum. Et ut relictum locum
Abbreviated transcription (Latin):
etheris cacumẽ ⁊ igumẽto utũ r qd carquimiꝰ
demarachi coruithii filiꝰ samotracius religioms
mistice iuibutꝰ uno templo atq sub cod tecto nũ¬
nã menata cõiup̾it Casriq̃ uero hemina dixit
samothracos deos eosõẽq romanori penates

Expanded text:
et argumento utuntur quod Tarquinius, Demarati Corinthii filius Samothracicis religionibus mystice imbutus, uno templo ac sub eodem tecto numina memorata coniunxit. Cassius vero Hemina dicit Samothracas deos eosdemque Romanorum Penates
Abbreviated transcription (Latin):
deoꝵ taurt ĩuolet᷑:  uis cũ uiegilio cõmñtare
p̃e te docebit. Taurt neptuõ tanꝵ tib puicter
a pollo. uides in oꝑe pocte uerba laboonis. Igtr
ut hoc docte ita illud argũte. Nam ostendit ioco
nõ litatũ. Ioco secutũ. horcendũ dictu et uisr m̃¬
rabile moustꝵ. Ergo respiciens ad futũa hostiã coñ¬
rrã fecit. Sc̃o et nouoeat hũc exroi nõ esse ine¬
piabilem. Atteiꝰ eni capito quẽ datĩe conta
maronẽ locasti. adrecit hoc uerba : Ni quis forte
tauro ioui fecit piaculũ dato. Cõmiatit ergo res
nõ quidẽ impianda infolita tamẽ. et cõmctit nc
inorancia: sod ut locũ monstro facẽt seturo. Sũb¬
iecit euãgelus. Si euentu excusant illicta dic
queso quod erat moustrũ secrituꝵ: et cũ cerei libari
fauos et miti dalue bacho. uinũ aut cerei nõ liba

Expanded text:
deorum tauro immoletur si vis cum Vergilio communicare, deorum tauro immoletur si vis cum Vergilio communicare, ipse te docebit: taurum Neptuno, taurum tibi, pulcher Apollo. Vides in opere poetae verba Labeonis? Igitur ut hoc docte, ita illud argute. Nam ostendit deo non litatum: ideo secutum: horrendum dictu et visu mirabile monstrum. Ergo respiciens ad futura hostiam contrariam fecit. Sed et noverat hunc errorem non esse inexpiabilem. Atteius enim Capito, quem in acie contra Maronem locasti, adiecit haec verba: "si quis forte tauro Iovi fecerit, piaculum dato." Committitur ergo res non quidem impianda, insolita tamen; et committitur non ignorantia, sed ut locum monstro faceret secuturo.» Subiecit Euangelus: «si eventu excusantur inlicita, dic quaeso, quod erat monstrum secuturum et cum Cereri libari favos
Abbreviated transcription (Latin):
argos iñstulit. Uidetir ne uobis ꝓbatũ sine diũ
et hũãni iurꝭ sciencia nõ posse ꝑfunditate̾ maro¬
nis intelligi: Nã cũ omes cõmordi testiõma
doctrinã ot poete et enãrantes oquarent. exclã¬
uit euangeluis dui se succubuisse patiẽtie uet
ultra dissm landũ quĩ in modio dete gat instiẽee
megiliane roluera : Et nos inꝙ̃ manũ ferule
aliqũ subaxiq. et nos cepunꝰ pontifiõꝵ iuris aditũ
et exlris que nobis nota sũt. martonẽ disciplĩ.
nã iuris nescisse constabit. Quando em̃ dicoret
celucoli regi mactabã. ilitore tauꝵ. si stiet taui¬
mmolari huit deo uetitũ : aut ꝓ didicisset qd atteia
capito qñ dicet comp̃hendit : Ciuꝰ peiba dlibo
pͥmo de iure sac̾ficioꝵ hec sũt Itaꝙ ioni tamro ueru
intulit insi neptuo appollim et marti tauꝵ nõ duo.¬
lari Ecce pontifer tũq quid apud quas aras mactos
gnorat. cũ uł oditius hoc nota su̾it. et neteꝵ nõ ta¬
cuerit industria. Ad hoc pretextatus reuidens. quib

Expanded text:
Argos Transtulit Videturne vobis probatum sine divini et humani iuris scientia non posse profunditatem Maronis intellegi? Hic cum omnes concordi testimonio doctrinam et poetae et enarrantis aequarent, exclamavit Evangelus diu se succubuisse patientiae, nec ultra dissimulandum, quin in medium detegat inscientiae Virgilianae vulnera. Et nos, inquit, manum ferulae aliquando subduximus, et nos cepimus pontificii iuris auditum: et ex his quae nobis nota nam iuris nescisse constabit. Quando enim diceret: caelicolum regi mactabam in litore taurum, si sciret tauro immolari huic deo vetitum aut si didicisset quod Ateius Capito comprehendit? Cuius verba ex libro primo de iure sacrificiorum haec sunt: "itaque Iovi tauro verre intulit, nisi Neptuno Apollini et Marti, taurum non immolari. Ecce pontifex tuus quid apud quas aras mactetur ignorat, cum vel aedituis haec nota sint et veterum non tacuerit industria.» Ad haec Praetextatus renidens: «quibus