comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
consurrectio testrmm iniquoꝵ. uł mons ala¬
trunculis siue mons globosus Testes iuiqui
om̃s. sunt ministri antixpi Quibene iniqui
dicuntur: quĩ inique confitentur xp̃m. eẽ.
xp̃m: In consurrectionem testium iniquorum
congregabit eos antixp̃s: quia ad hoc eos ad par¬
tem suam traliet. ut contra xpin uerba blasphe¬
miȩ & iniquitatis ꝓferant: Ad numerũ isto¬
rũ testium iniquoꝵ ꝑtinent illi: dequibus
dũs dicit inpsalmo In surrexerunt in me
testes iniqui & mentita . ẽ iniquitas sibi dr̃
&iam armageddon: mons alatrunculis Mons
xp̃c appellatur a fidelibus iuxta quod inesa¬
ia prophieta hab&: Uenite ascendamus admon

Expanded text:
consurrectio testium iniquorum, vel mons a laconsurrectio testium iniquorum, vel mons a latrunculis, sive mons globosus. Testes iniqui omnes sunt ministri Antichristi, qui bene iniqui dicuntur, quoniam inique confitentur Christum esntur Christum. In consurrectione testium iniquorum congregabit eos Antichristus, quia ad hoc eos ad partem suam trahet, ut contra Christum verba blasphemiae et iniquitatis proferant. Ad istorum testium iniquDominus dicit in psalmo: Insurrexerunt in me testes iniqui, et mentita est iniquitas sibi . Dicitur etiam Armagedon mons a latrunculis. Mons Christus appellatur a fidelibus, juxta quod in Isaia propheta habetur: Venite
Abbreviated transcription (Latin):
qui custo dit uestunta iua .i. fidem quam inbap¬
tismo ꝑcepit. & innocenciam uitȩ & caritatẽ
cecerasq uirtutes. Ne nudus ambul&: hoc ẽ
ne his expoliatus turpit̃ cum diabolo clamp¬
n&ur. Quideant turpitudinẽ eius .i. om̃ib
appareant peccata illius ET COTIOREGAUIT
eos in locum qui hebraicȩ dr̃ arinageddor:
Redit adea quae suꝑius p̃termisertt despiri¬
tibus inmundis: qui ꝓcesser utreges totius t̃¬
rae. in proelium conuocarent: Et quia in trib.
unus intellegi deb&: a plurali riumero reũai¬
tur ad singularem dicens. Congregauit eos
in locum. qui hebrace dr̃ aria geddon Lale
ẽ & illud euuanglii quando cumdñs hominẽ
alegione liberar&: interrogauit tamquam
unum dicens Quod tibi Nom̃. ẽ. cui ipsa uni¬
tas respondens ait Legio nomen mibi .ẽ. Et
subd endo multi sumus ipsam untcatem ostẽ¬
dt exmultis constare Arma geddor intp̃tat᷑

Expanded text:
qui custodit vestimenta sua, id est, fidem quam in bapqui custodit vestimenta sua, id est, fidem quam in baptismo percepit, et innocentiam vitae, et charitatem, caeterasque virtutes, ne nudus ambulet, hoc est ne his exspoliatus, turpiter cum diabolo damnetur. Et videant turpitudinem ejus, id est omnibus appareat peccatum illius. Et congregabit eos in locum, qui Hebraice dicitur Armageddon. Redit ad ea quae superius praetermiserat de spiritibus immundis, qui processerunt ut reges totius terrae in praelium convocarent. Et quia in tribus unus intelligi debet, a plurali numero revertitur ad singularem, dicens: Congregabit eos in locum, qui Hebraice dicitur Armagedon. Tale est et illud Evangelii, quando dum Dominus hominem a legione liberaret, interrogavit tanquam unum dicens: Quod tibi nomen est? Cui ipsa unitas unita respondens, ait: Legio nomen mihi est. Et subdendo, multi sumus, ipsam unitatem ostendit ex multis constare. Armagedon interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
in paradiso expoliatus fuerat. sed iterum ꝑ occi¬
sum uitulum saginatum. idẽ ꝑꝑ assionem filii
di inbaptismo cadem uestiuñta recepit Seruat
igitur hȩc uestim̃ta quisquis grauioribus pecca¬
tis se non maculat Quod si& hȩc peccatis in pe¬
dientibus & fragilitate carnis cogente contige¬
rint. hab& ad huc baptismum secundum quo
mundari possit. compunctionem scilic&. fontemq
lacrimarum. Dequo geminaͦ baptismate psal¬
nuista dicit. Beati quorum remissȩ sunt iniqui¬
tates inbaptisiatȩ primȩ regenerationis. et
quorum tecca sunt peccata. ꝑ compunctionem
corelis Est & aliud genus uestim̃ti: quouesti¬
untur electi. Caritas scilic& dequa dicit ia¬
cobus Caritas operit mnultitudinem pecca¬
torum. Hoc uestinito erat ille expoliatus : quẽ
ciecit rex aconspectu ruptiarum. sicut euan¬
gelium testatur dicens. Quia intrauit rex
ut uider& discumbentes & ct̃ Beatus igitur

Expanded text:
in paradiso exspoliatus fuerat, sed iterum per occiin paradiso exspoliatus fuerat, sed iterum per occisum vitulum saginatum, id est per passionem Filii Dei, in baptismo eadem vestimenta recipit. Servat igitur haec vestimenta quisquis gravioribus peccatis se non commaculat. Quod si haec amitti peccatis impedientibus, et fragilitate carnis cogente contigerit, habet adhuc baptismum secundum, quo mundari possit, compunctionem scilicet fontemque lacrymarum. De quo baptismate gemino Psalmista dicit: Beati quorum remissae sunt iniquitates, in baptismate primae regenerationis, et quorum tecta sunt peccata , per compunctionem cordis. Est et aliud vestimenti genus, quo vestiuntur electi, charitas scilicet, de qua dicit Jacobus: Charitas operit multitudinem peccatorum. Hoc vestimento erat ille expoliatus, quem ejecit rex a conspectu nuptiarum, sicut Evangelium testatur dicens: Quia intravit rex ut videret discumbentes . Beatus igitur
Abbreviated transcription (Latin):
tumuͦ aduentũ & cotidianum possumꝰ intellege¬
re: & generalem Cotidie quippe uenit xpc̃
ut fur: quando in prouisa morte subito Nonspe¬
rat homomoritur Indie &iam iuditii sicut fur
qui siue cotidie dum transeunt ꝑ mortem. siue
Siam tunc uenientes ad generalem resurrectionẽ
parati inuenti fuerint: Hinc in aeuuanglio ipse
dicit Uigilate. Necum uenerit dñs repente
inueni& uos dormientes & alibi Dies dñi sic̃
fur ttainnocte ueni& Unde qͥuoq subiungit᷑:
bul& Uigilat. qui ad aspectũ superni luminis.
intis oculos aꝑtos ten& Uigilat. ut beatus gre¬
gorius dicit: qui seruat oꝑando quod credit.
Haec aut̃ uestunta quae iugilanti studio morien¬
tur seruari. sacramenta sunt baptisinaus. Uesti¬
it̃tta sua conseruat: qui baptismum Non iterat
Uestim̃ta dut̃ sua custodit. qui ea que inbaptis¬
mo ꝓmisit: implere satagie: Ista sunt uestunta
inmortalitatis & innocentiȩ: quibus primꝰ homo

Expanded text:
tum vero adventum et quotidianum possumus intelligere et generalem; quotidie quippe venit Christus ut fur, quando improvisa morte subito dum non sperat homo moritur. In die etiam judicii sicut fur,qui sive quotidie dum transeant per mortem, sive etiam tunc venientes ad generalem resurrectionem, parati inventi fuerint. Hinc in Evangelio ipse dicit: Vigilate, ne cum venerit Dominus repente, inveniat vos dormientes ; et alibi: Dies Domini sicut fur ita in nocte veniet . Unde hic quoque subjungitur: bulet. Vigilat, qui ad aspectum superni luminis mentis oculos apertos tenet; vigilat ut beatus Gregorius dicit qui servat operando quod credit. Haec autem vestimenta quae vigilanti studio monentur servari, sacramenta sunt baptismatis. Vestimenta sua conservat qui baptismum non iterat. Vestimenta etiam sua custodit qui ea quae in baptismo promisit, implere satagit. Ista sunt vestimenta immortalitatis et innocentiae, quibus primus homo
Abbreviated transcription (Latin):
plius Exhis quae dam ꝑtinent ad olfactũ.
quedã aut̃ simul adol factum & tactũ. Cina¬
momu enim &amomũ diu̾sorũq odoram̃ta
pigintoꝵ & thus ad olfactum Unguentum
uͦ. ad tactum simul adol factũ redigit᷑. Uerũ
queramus ut coepimus: qualit̃ illa quȩ in bonu
iste species significant usurpe pars aduersa.
quibusq ablatis amariter defleat ł cina¬
momũ quippe & amomum. odor designat᷑
uirtutũ. unde aeccla dic: sicut cinamomum
& amomum a romatizans odorem dedi. hinc
paulus dicit: Ap̃ibonus odor sumus dõ.
enim incanticis carticoꝵ sponsi uoce in lau¬

Expanded text:
plius. Ex his quaedam pertinent ad olfactum, plius. Ex his quaedam pertinent ad olfactum, quaedam autem simul ad olfactum et tactum. Cinnamomum enim et amomum diversorumque odoramenta pigmentorum, et thus ad olfactum, unguentum vero ad tactum simul et olfactum redigitur. Verum quaeramus, ut coepimus, qualiter illa, quae in bonum istae species significant, usurpet pars adversa, quibusque ablatis amariter defleat. Per cinnamomum quippe et amomum, odor designatur virtutum, unde Ecclesia dicit: Sicut cinnamomum et amomum aromatizans odorem dedi. Hinc Paulus dicit: Christi bonus odor sumus Deo enim in Canticis sponsi voce in lau
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit In lapide p̾tioso: ac margaritopse
bisso: iniusticiam obtentu iusticiȩ adoꝑtam
Inpurpura: interfectionem hereticorũ tecmi¬
rie martirũ xpĩ uelata. Inserico corruptionẽ¬
m̃tis integritate carnis obpdnsam: In cocco: simu¬
latione caritatis crudelitatem palliatam In
ligno tihuno ac p̃tioso: durabili constantiam
tis obstinationem obumbratã In ebore: si¬
mulatione uirtutũ. uiciorum turpitudinẽ
obtectã Inaere: firmissime p̾dicationis teg¬
mine. durabilem atq sonabilem ꝑ fidiam
palliatã Inferro: a cumine subuentionis
astuciani deceptionis celatã. In marmore:
humilitatis similitudinem. falsȩ subieccio¬
nis muscipula obumbratã anteponit Quia
igitur hȩc ominia falsȩ religionis obcentu
uelata confunduntur. atq ad interitum
tolluntur : recte mundus in reprobis hasdẽ
diuiciis in ops effectus flere describitur:
semꝑ asuperiaribus merces nemo emet am¬

Expanded text:
ostendit. In lapide pretioso, ac margarita, psostendit. In lapide pretioso, ac margarita, psbysso injustitiam obtentu justitiae adopertam. In purpura interfectionem haereticorum tegmine martyrum Christi velatam. In serico corruptioneentis integritate carnis oppansam. In cocco simulationem charitatis crudelitate palliatam. In ligno thyino ac pretioso, durabili constantia, mentis obstinationem obumbratam. In ebore simulatione virtutum, vitiorum turpitudinem obtectam. In aere, fortissimae praedicationis tegmine, durabilem atque sonorabilem perfidiam palliatam. In ferro autem, acumine subventionis astutiam deceptionis caelatam. In marmore humilitatis similitudine falsae subjectionis, muscipulam obumbratam anteponit. Quia ergo haec omnia falsae religionis obtentu velata confunduntur, atque ad interitum tolluntur, recte mundus in reprobis iisdem divitiis inops effectus florere describitur. semper a superioribus, merces nemo emet am
Abbreviated transcription (Latin):
tum.ẽ Eccepono insyon lapidem angularem.
electũ. p̃tiosum & qui crediderit in eum non
confund&ur Cũ aũt plurali numero interseri¬
tur menbra eiusclem redemptoris ꝑ eum figu¬
rantur. quibus apls p&rus dicit Et uostãqua
lapides uiui super aedificamini domosspiri¬
tales Margarits &iam nomine: in singulari
figurantur: de quibus in hac eadem apo calipsi
dr̃ &duodecim portȩ. duodecim margarite
sunt ꝑ singulas Inbẏssiuͦ: iustificationes scõꝵ
intelliguntur : Inpurpura: martirium In
serico uirginitas. In cocco uͦ caritas. In ligno.
tihino ac p̾tioso constantia durabilis. Inebore.
uirtutũ pulchritudo. In aere. fortitudo & lon¬
ganimitas uł certe p̃dicationis sonoritas: In
ferro: subtilitatis acuien Inmarmore: in uic¬
ta humilitas Hȩc deniq omnia plerumq
se habere obumbrata uerisimile gloriatur
bestia uł ciuitas meretrix.: cũ in auro uł argen¬
to: philosophorum. & herecicorũ doctrinam

Expanded text:
o in Sion lapidem summum angularem electum pretiosum, et qui crediderit in eum non confundetur . Cum autem plurali numero inseritur, membra ejusdem Redemptoris per eum figurantur, quibus apostolus Petrus dicit: Et vos tanquam lapides vivi superaedificamini domos spirituales . Margaritae etiam nomine, in singulari figurantur. De quibus in hac eadem Apocalypsi dicitur: Et duodecim portae duodecim margaritae sunt per singulas. In bysso vero justificationes sanctorum intelliguntur. In purpura martyrium. In serico virginitas. In cocco vera charitas. In ligno thyino, ac pretioso, constantia durabilis. In ebore virtutum pulchritudo. In aere fortitudo et longanimitas, vel certe praedicationis sonoritas. In ferro subtilitatis acumen. In marmore invicta humilitas. Haec denique omnia plerumque se habere obumbrata verisimile gloriatur bestia, vel civitas meretrix, cum in auro, vel in argento philosophorum et haereticorum doctrinam
Abbreviated transcription (Latin):
phemabant dm̃ ꝓpt̃ plagam grandinis .i. ꝓpẽ¬
torm̃ta ua lidissima & in ex quisita : qm̃ mag¬
nificata .ẽ. uehement̃: ita ut naec ante talis
fuerit. Nec postea futura sit sicut ipse dñsin
euuangelio dic̃ Crit tunc talis tribulatio.
quia finis earundem plagarum. eẽ ad futur
dicitur: & hic liber congruo fine terinin&us¬
meretricis magnȩ Angelus in hoc loco.
ꝑ sonam gerit xp̃i. qui est rauntius paternȩ
uoluntatis. Iohannes aut tẏpum ten& aeccłe

Expanded text:
phement Deum propter plagam grandinis. phement Deum propter plagam grandinis. tormenta validissima et exquisita. Quoniam magna facta est vehementer, ita ut nec ante talis fuerit, nec postea futura sit, sicut Dominus in Evangelio dicit: Erit tunc talis tribulatio quia finis earumdem plagarum esse affuturus dicitur, et hic liber congruo fine terminmeretricis magnae. Angelus in hoc loco personam gerit Christi, qui est nuntius paternae voluntatis; Joannes autem typum tenet Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
quia sub sequentẽ culpam qua diabolus in anti¬
xp̃o ad orandus suscipitur ex se genuit: Et
BLADΗEMΑUER homines diñ: ꝓpt̾ plagam
grandinis. Acsi dicer& Ira distriti iudicis ac¬
tum. ẽ: ut qui uertatẽ Non receper̃ ut salui fi¬
erent. operttione erroris famulatũ exhibe¬
bant ut pereant Propter plagam grandinis.
quippe dm̃ blasphemare . ẽ. propt̾ p̃cedens
peccati meritũ ira superni iuidicis ꝑmittente
blasphemie plagas incurrere Sic enim dicit᷑.
Blasphemauer̃ homines dñ ꝓpt̾ plaga grandi¬
nis : tamquã dicer&ur Idõ blasphemauerunt.
quia ipsis blasphemiȩ plagas agrandine ipicur
tribulatio temporibus antixp̃i futura Mucato
enim subito sensu cum loquerecur declampna¬
tione reproborum suꝑ quos iradi descendet: re¬
uercitur ad tempora antixp̃i. quo tanta erit
grandinis afflictio: ut multi timentes pe¬
nas sibi p̃positas recedant a fide xpi Etblas¬

Expanded text:
quia subsequentem culpam, qua diabolus in Antiquia subsequentem culpam, qua diabolus in Antichristo adorandus suscipitur, ex se genuit. Et blasphemaverunt homines Deum propter plagam grandinis. Ac si diceret: Ira districti judicis actum est, ut qui veritatem non receperunt, ut salvi fierint, operatione horroris famulatum exhibeant ut pereant. Propter plagam quippe grandinis Deum blasphemare est propter praecedens peccati meritum, ira superni judicis permittente, blasphemiae plagas incurrere, sic enim dicitur: Blasphemaverunt homines Deum propter plagam grandinis, tanquam diceretur: Ideo blasphemaverunt, quia ipsius blasphemiae plagas a grandine incurrtribulatio temporibus Antichristi futura. Mutato enim subito sensu, cum loqueretur de damnatione reproborum, super quos ira Dei descendit, revertitur ad tempora Antichristi, quibus tanta erit grandinis afflictio, ut multi timentes poenas sibi praepositas recedant a fide Christi, et blas
Abbreviated transcription (Latin):
serendo ꝑcussit. Sed ut in anifestius hoe fiat dica¬
mus sub exemplo: Populus udeorũ de accepta
dĩ lege suꝑbiens ꝑtumorem cordis. ꝑuenit ad
malum negationis Si enim ex suꝑbia quatu¬
muit paenitentiam ager&: peccatũ solummͦ fuiss&.
At quia ꝑtumorem ꝑuener̃ ad xp̃i Negationẽ.
Non solũ iam pecoatũ ẽ sed peccatũ simul & causa
peccati: quia ex se aliud genuit Equam &iam
causa lapsi sunt inpoena peceati: ut qui xpm̃
sibi ꝓmissum suscipere Noluer: suscipiant quan¬
doq antixpm. ipso dño dicente Ego ueru in
Nomine patris mei. & Non suscepistis me: Ali¬
us ueni& in nomine suo illũ suscipi&is : Intu¬
morem teaq delegis obseruantia anitixpĩ sus¬
ceptione positis xp̃i contemptus: peccatum et
plaga.ẽ. & causa peccati Pecattura uͦ ẽ ꝑ semet¬
ipsum: plaga aut̃ pecatei.ẽ. quia p̾cedenscul¬
pa tumoris illud inflixit Causa uͦ peccati

Expanded text:
serendo percussit. Sed ut manifestius hoc fiat, dicaserendo percussit. Sed ut manifestius hoc fiat, dicamus sub exemplo: Populus Judaeorum de accepta Dei lege superbiens, per tumorem cordis pervenit ad malum negationis. Si enim ex superbia qua tumuit poenitentiam ageret, peccatum solummodo fuisset. At quia per tumorem pervenerunt ad Christi negationem, non solum peccatum est, sed peccatum simul et causa peccati, quia ex se aliud genuit. Per quam etiam causam lapsi sunt in poenam peccati, ut qui Christum sibi promissum suscipere noluerunt, suscipiant quandoque Antichristum, ipso Domino dicente: Ego veni in nomine Patris mei, et non suscepistis me, alius venimore itaque de legis observantia Antichristi susceptione publicus Christi contemptus peccatum et plaga est, et causa peccati. Peccatum vero est per semetipsum; plaga autem peccati est, quia praecedens culpa tumoris illud inflixit. Causa vero peccati,
Abbreviated transcription (Latin):
sicut grando descendens. Quae bene ut ta
exlxx. duabus linguis peccantes reprobi
dampnabunt᷑. Mullusq ael mortem p̾scitus
hanc morcem euad&. Calenti enim ponde¬
ris ꝓmagnitudine uindiccę ipsa grani¬
dinis ira fuisse ꝑ lubetur. Quae uidelic& ira.
non nisi p̃cedentis culpe merito infligitur:
Precedit gͦ peccatum in hominibus cuius merito
grando descendit de coelo. Descendens aut pla¬
ga magna reprobos uulnerat. quia ipsa distric¬
ti uidicis ira agitur: ut qui peccatũ commissũ
manu penitentiae cito Nontergunt: in aliud
decergunt cadant: Exillo quippe iudicio cul¬
pa subsequens oritur. ex quo cȩcata mens ducitꝰ
ut peius & alio ligetur: Sed peccatum quod ex
peccato oritur. Non iam peccatũ tantum modo.
sed peccatum.ẽ. simul & plaga hac poena percati:
Quia iusto iuditio omni potens ds̃ corpeccantis
obnubilat: ut p̃cedentis peccati merito &iam
in aliis cadat Quem enim liberare Noluit: de¬

Expanded text:
sicut grando descendens. Quae bene ut talsicut grando descendens. Quae bene ut talginta duabus linguis peccantes reprobi damnabuntur, nullusque ad mortem praescitus hanc mortem evadet. Talenti enim ponderis pro magnitudine vindictae, ipsa grandinis ira fuisse perhibetur. Quae videlicet ira non nisi praecedentis culpae merito infligitur. Praecedit ergo peccatum in hominibus, cujus merito grando descendit de coelo. Descendens autem plaga magna reprobos vulnerat, quia ipsa districti judicis ira agitur, ut qui peccatum commissum manu poenitentiae cito non tergunt, in aliud deterius cadant. Ex illo quippe judicio, culpa subsequens oritur, ex quo caecata mens ducitur, ut pejus et alio ligetur. Sed peccatum quod ex peccato oritur, non jam peccatum tantummodo, sed peccatum est simul et plaga ac poena peccati, quia justo judicio omnipotens Deus cor peccantis obnubilat, ut praecedentis peccati merito etiam in alio cadat. Quem enim liberare noluit, de
Abbreviated transcription (Latin):
fluctibus istius uitȩ tundunt᷑. undiq & t̾rae
suꝑ eminentes. mentem cũ aplõ cȩlestia pecunt
Unde psalmista Leuaui oculos meos in montes
& alibi Montes incircuitu eius. Et prophe¬
ta: Crit p̃paratus mons domus dni inutice mon¬
ciõm Isti fugiunt sociecatẽ malorũ noncorpo¬
re quia non possunt sed mente Corpore enĩ.
ininedio peccatoꝵ morant᷑. Mente aut̃ abeoꝵ
consortio longe distant Quibus ꝑ proph& am
dr̃. Exite deilla. hoc .ẽ. debabylone popłs
m̃s & inmundum Netetigeritis Sed quod tunc
facturi sunt corpore. quando excoto ab eis se pa¬
rabuntur: hoc nunc mente faciunt. quia ab
eorũ reprobauit alonge ꝑ meritũ distant:¬
decoelo in homines. &et̃ Calenti genera sunt
tria Unũ scilic& centum .XX. librarum:
modo medi talenti fit mentio: quod contin&
Lxx. duas libras Quid aut̃ ꝑ grandinẽ nisi
sententiã & uidictã omni pocentis di in tel¬
ligere debemus. unde scriptum . ẽ: Ira dnĩ

Expanded text:
rae supereminentes, mente cum Apostolo coelestia petunt: Unde Psalmista: Levavi oculos meos in montes; et alibi: Montes in circuitu ejus ; et Propheta: Erit praeparatus mons domus Domini in vertice montium . Isti fugiunt societatem malorum non corpore, quia non possunt, sed mente. Corpore enim in medio peccatorum morantur, mente autem ab eorum consortio longe distant. Quibus per Prophetam dicitur: Exite de illa, hoc est de Babylone, populus meus, et immundum ne tetigeris . Sed quod tunc facturi sunt corpore, quando ex toto ab eis separabuntur, hoc nunc mente faciunt, quia ab eorum reproba vita longe per meritum distantde coelo in homines. Talenti genera sunt tria: unum scilicet centum vigenti librarum; m medii talenti fit mentio, quod continet septuaginta duas libras. Quid autem per grandinem, nisi sententiam omnipotentis Dei intelligere debemus? unde scriptum est: Ira Domini
Abbreviated transcription (Latin):
& in habitando p̾sid&: et p̃sidendo in habi¬
tat. ln habitat sicut intemplo. p̃sidet sic̃
inthrono. Asedente gͦ utthrono atq in¬
habitante intemplo uox ista procedit. quia
eus iuditio consumantur omnia: Factum
.e. inquit .i. finitum . ẽ. regnum antixp̃i: & com¬
pleca ẽ dampnatio repboꝵ Quod uͦ sequitur
facta sunt fulgura & uoces et tonitrua & ech.
quae secuntur. eiusdẽ ꝑsecutionis tempus reca¬
pitulatum comp̃hendit᷑: Fulgura itaq mira¬
cula significant quae facturi sunt ministri
anti xp̃i. ut terrorem incuciant hominib
Uoces aut̃ exortationes illoꝵ appellantur
quibus suadebant hominibus antix p̃m cre¬

Expanded text:
et inhabitando praesidet, et praesidendo inhabiet inhabitando praesidet, et praesidendo inhabitat. Inhabitat sicut in templo, praesidet sicut in throno. A sedente ergo in throno, atque inhabitante in templo vox ista procedit, quia ejus judicio consummantur omnia. Factum est, inquit, id est finitum est regnum Antichristi, et completa est damnatio reproborum. Quod veEt facta sunt fulgura, et voces, et tonitrua, et caetera quae sequuntur, ejusdem persecutionis tempas recapitulatum comprehenditur. Fulgura itaque miracula significant, quae facturi sunt ministri Antichristi, ut terrorem incutiant hominibus. Voces autem exhortationes appellantur illorum, quibus suadebunt hominibus Anti
Abbreviated transcription (Latin):
diusos ostendit errares in suo corpore.: dũ harie
aperte seuit. illinc fraudulant̃ decipit. Quasi
enim unum bellantium globum contra emit¬
tit.: dum eos ꝑtemporalem potentiam affli¬
git: sed dui eius in sana potentia contempnit᷑.
fortiorem climittit: cum ꝑ miracula & falsa
ẜ digia in la queare satagit: Et seetiaꝰ
angelus effudit plua lam suam in aerem. & ct̃¬
Qui est septimꝰ ipse .e. & primus: qui in uno
oms intelleguntur Et in septem anglis. ut
supra dictum. ẽ. om̃s p̃dicatores aecclesiae fi¬
gurantur. Quieffundunt plualam suam in ae¬
rem: id .ẽ. p̃dicationem suã contra demones
Fhunc aera discurrentes spargunt. iuxta illud
apli Non. ẽ nobis conluctatio adũsus carnẽ
& sangune. sed contra spiritalia nequitiae in
celestibus O exIUIT Uox Magna detẽplo
atlirono dicens Factum. ẽ. Nox ista: uox dĩ
omnipotentis intelligitur Templũ aut̃ & thro¬
nus unum. ẽ id ẽ sca aecclesia. Quam dũs

Expanded text:
diversos ostendit errores in suo corpore, dum hinc aperte saevit, illinc fraudulenter decipit. Quasi enim unum bellantium globum contra electos emittit, dum eos per temporalem potentiam affligit. Sed dum ejus insana potentia contemnitur, fortiorem dimittit, cum per miracula et falsa prodigia illaqueare fingit. Et septimus angelus effudit phiatam suam in aerem. Qui est septimus ipse est et primus, quia in uno omnes intelliguntur, et in septem angelis, ut supra dictum est, omnes praedicatores Ecclesiae figurantur, qui effundunt phialam suam in aerem, id est praedicationem suam contra daemones, per hunc aerem discurrentes spargunt, juxta illud Apostoli: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed contra spiritualia nequitiae in coelestibus .-- Et exivit vox magna de templo a throno dicens: Factum est. Vox ista vox Dei omnipotentis intelligitur. Templum autem et thronus unum est, id est sancta Ecclesia, quam Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
querrtis eius qui mnme loquitur xp̃c. Qui an¬
gelus decȩ. lo descendisse dr̃ : quia quicqͥd
scĩ p̃dicatores habent seu indoctrina. se
in opere celitus illi datum. ẽ Hinc & erum ia¬
cobus dicit Omne datum optimũ ecomne do¬
num ꝑ fectum desursum. ẽ descendens a pa¬
tre luminũ: Ipse quoq hab& potestatẽ mag

Expanded text:
s ejus qui in me loquitur Christus? Qui angelus de coelo descendisse dicitur, quia quidquid sancti praedicatores habent, seu in doctrina, seu in opere, coelitus illis datum est. Hinc etenim Jacobus dicit: Omne datum optimum, et omne donum perfectum desursum est, descendens a Patre luminum . Ipse quoque habet potes
Abbreviated transcription (Latin):
masculum conũtit in uxorem ĩ niperabat toto
signisicat cecitatem ignorantiȩ quo replentur
illis ut filiis hereditatẽ. ẽ datur. Idoq ꝑmit¬
tit eos affligi ad tempus int post modum lecen¬
tur cum illo sine tempaie. Et hoc a maiestate
& urtute dĩ fit: Magna quippe .ẽ. in hoc dĩ
uirtus: quod sustinere potest homiunem ma¬
lum: ut sit imperttor totius mundi. Et ut
elecci illiuis mala paciantur ab illo Et
NEMo talioa sub auditur poterat intrare

Expanded text:
masculum convertit in uxorem, et imperabat toti masculum convertit in uxorem, et imperabat toti significat caecitatem ignorantiae, quo replentur illis ut filiis haereditatem est daturus, ideoque permittit eos affligi ad tempus, ut post modicum laetentur cum illo sine tempore. Et hoc a majestate et virtute Dei fit Magna quippe est in hoc Dei virtus, quoniam sustinere potest hominem malum, ut sit imperator et Dominus totius mundi, et ut electi illius mala patiantur ab illo. Et nemo talium subauditur, poterat intrare in
Abbreviated transcription (Latin):
re in lustrantur: Ded cum suꝑius desemorib.
dixerit. quod habeant plualas plenas odoramtis
quid ẽ. quod iuc dr̃ deanglis quod acceperut
uii. plualas plenas inacundia dĩ uiuentis in sclã
seculorum: ipsi enim sunt angeli qui sunt seni¬
ores. Iuia uidelic& inilloꝵ doctrina & plena
ẽ electorum salus & plena reproborũ damp¬
patio Et unde illiuitam inde .sti accipiunt
mortem : unde a postolus : Aliis sumus odor
uite inuitam: aliis odor morcis in mortem
Hine & erim ipse dns quibusdam in ruinam posi¬
tus dr̃. quibusdam in resurreccionem Et
corda simplitum fratrũ. quibus in iustum.
uidetur quod ds̃ omni potens reprobos in
hac uita ꝑͥmittit regnare : & omni honcie
& diuitiis & saritate corporis iugere.
conera scos suos pattaur cruci figi. lapidari.
ustulari. & ꝑ uaria torm̃ta p̃senoem utu finure
xeq. uinquã possunt in p̃senti quietdmn uitam ha¬
bere. Dicut ubigrã pero iinpuissimus qui &iam

Expanded text:
re illustrantur. Sed cum superius de senioribus re illustrantur. Sed cum superius de senioribus dixerit, quod habebant phialas plenas odoramentis, quid est quod hic dicitur de angelis, quod acceperunt septem phialas plenas iracundia Dei viventis in saecula saeculorum? Ipsi enim sunt angeli, qui et seniores, quia videlicet in eorum doctrina et plena est electorum salus, et plena est reproborum damnatio et unde illi vitam, inde isti accipiunt mortem. Unde Apostolus: Aliis sumus odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem . Hinc etenim ipse Dominus quibusdam in ruinam positus dicitur, quibusdam in resurrectionem. Et corda simplicium fratrum, quibus injustum videtur quod Deus omnipotens reprobos in hac vita permittit regnare, et omni honore et divitiis ac sanitate corporis vigere; et contra, sanctos suos patitur crucifigi, lapidari, ustulari, et per varia tormenta praesentem vitam finire, neque unquam possunt in praesenti vita quietem habere, si
Abbreviated transcription (Latin):
sione qua semecipsum obtulit do in aracru¬
Aquila: quad ragesimo die ascendendo ad celos:
pleni cdiuna p̃dicatione Ut enim possent
phialȩ : repl&i uerbo sapientiȩ Sed quia
ab surdum erat dicere minusq conueniens:
unium aiuoal dedit septem anglis. septem
angelos uariauit sermonem dicens Unũ atuimal
dedit septem angelis septem pinalas : Vel &iam
ꝑi fum animal quod dedit septem angelis. septẽ
derunt phualas .i. diuina p̃dicationem comm¬
serunt: qm̃ nonsolũ eos baptizauer sed& iã
ordinauerunt & ialoco suo sedere fecer : sicuti
p&lrus dem̃tẽ. linum. & cletum. quibus &iam
potestatẽ ligandi. atq soluandi quam adxĩo
ꝑcepit xradidit. & incathedra sua sedere com¬
pulit: Quod oiam cotidie agtur: cum ꝑ imposi¬
tionem manuum in cuutatibus p̃sules animarum
constituuntur: Bene aut̃ phialȩ quas accipunt
aureȩ describuntur: quia ut p̃dicationis offi¬
cium implere possi nt celitus sapientiȩ fulgo¬

Expanded text:
sione, qua semetipsum obtulit Deo in ara crusione, qua semetipsum obtulit Deo in ara cruAquila, quadragesimo die ascendens ad coelos. pleni divina praedicatione. Ut enim possent phialae repleti verbo sapientiae. Sed quia absurdum erat dicere minusque conveniens: Unum animal dedit septem angelis septem angelos, variavit sermonem, dicens: Unum animal dedit septem angelis septem phialas. Vel etiam per istud animal, quod dedit septem angelis septem derunt phialas, id est divinam praedicationem commiserunt, quoniam non solum eos baptizaverunt, sed etiam ordinaverunt, et in loco suo sedere fecerunt, sicut Petrus Clementem, Linum atque Cletum: quibus etiam potestatem ligandi atque solvendi quam a Domino percepit, tradidit, et in cathedra sua sedere compulit. Quod etiam quotidie agitur, cum per impositionem manuum in civitatibus praesules animarum constituuntur. Bene autem phialae quas accipiunt, aureae describuntur. Quia ut praedicationis officium implere possint coelitus sapientiae fulgo
Abbreviated transcription (Latin):
mñto non solumopus. libidinis. sed &am ipsa
restringitur cogitatio uigore m̃tis Uetusenĩ
dicit Qui adulterium commiserit: puniat᷑
dãm eam iam moechatus. ẽ. in corde suo Uelcer¬
te ꝑ sonam auream uinculum carttattis intelle¬
gitur. quia scĩ nontimore poenali sed ꝑ carita¬
tem semuicem solodi amore stringunt: Siue
&iam ꝑtonas aureas sapientia significatur de
qua scriptum. ẽ. Acciprte sapientiã sicut aurũ :¬
ona aurea cinguntur augelorum pectora
quia superna sapiencia replentur eleccorum
corda qua &ipsi dm̃ iugiter laudant & alios
adlaudandum prouocant: Et uuam ex
quatuor animabus dedit septem anglis septem¬
plialas aureas plenas iracundia di uiuentis in
secula seculorũ. Superius legimꝰ quod uide¬
rit quattuor animalia: quae tam quatuor
euu angelistas quamom̃s scos siue &iam ipsum
dnm significant. qui factus ẽ. homo temporalit
nascendo ex uirgine Factus ẽ uitulus inpas¬

Expanded text:
 Testamento non solum opus libidinis, sed etiam ipsa  Testamento non solum opus libidinis, sed etiam ipsa restringitur cogitatio vigore mentis. Vetus enim dicit: Qui adulterium cooncupiscendam , iam moechatus est eam in corde suo. Ete per zonam auream vinculum charitatis intelligitur, quia sancti non timore poenali, sed per charitatem se invicem solo Dei amore stringunt. Sive etiam per zonas aureas sapientia significatur, de qua scriptum est: Accipite sapientiam sicut aurum. Zona aurea cinguntur angelorum pectora, quia superna sapientia replentur electorum corda, quia et ipsi Deum jugiter laudant, et alios ad laudandum provocant. Et unum ex quatuor animaphialas aureas, plenas iracundia Dei viventis in saecula saeculorum. Superius legimus quod viderit quatuor animalia, quae tam quatuor Evangelistas quam omnes sanctos, sive etiam ipsum Dominum significant, qui factus est homo temporaliter nascendo ex virgine: Factus est vitulus in pas
Abbreviated transcription (Latin):
ad templo .i. a secreto m̃tis suae foras egre
cumdantur: quia murus. ẽ im pene¬
trabilis Mundus quia peccatum pon fe¬
cit. Nec dolus inuentus .ẽ. inore eius Eandi¬
dus uocatur : quia candor. ẽ lucis aet̃nȩ
mundis sicut in quibusdam codicibus inue¬
nitur: ꝑ hos lapides designantur uircu¬
tes. spes. uidelic& fides. caritas. castitas.
humilitas: & cȩtera liuius modi quibus
ornantur fideles. Alia trans latioha¬
b& uestiti linteo murido. ꝑ quod puritas
uitae & innocen per tiȩ cafiitas intelle¬
gitur: Namlin co teum exterra nascit᷑.
& multo labore sei ael candorem uenustatis
ꝑducitur: quia uidelic& castitas siue pu¬
ra uita cum multo labore & morcificatione
cartus adquiritur Ex liis uestimentis:
salomon dicit Omni tempore stꝰ⁊ uesti¬
m̃ta tua candida. Et PRE CiNIetiad
pectora zonis aureis ꝑ tonam qua p̃ cingeban¬
tur eorum pectora: uinculum castitatis osten

Expanded text:
a templo, id est a secreto mentis suae foras egreda templo, id est a secreto mentis suae foras egredcumdantur, quia murus est impenetrabilis. Mundus, quia peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus . Candi vocatur, quia candor est lucis aeternaemundis, sicut in quibusdam codicibus invenitur, per hos lapides designantur virtutes: spes videlicet, fides, charitas, castitas, humilitas, et caeterae hujusmodi, quibus ornantur fideles. Alia translatio habet, Vestiti lino mundo, per quod puritas vitae et innocentiae castitas intelligitur. Nam linum ex terra nascitur, et multo labore ad candorem venustatis perducitur, quia videlicet castitas sive vita pura cum multo labore et mortificatione carnis acquiritur. De his vestimentis Salomon dicit: Omni tempore sint vestimenta tua candida .-- Et praecincti pectora zonis aureis. Per zonam qua praecingebantur eorum pectora, vinculum castitatis ostend
Abbreviated transcription (Latin):
dis accibus illorum intellegitur Quando
enum scĩ p̃dicatores comtemplacioni inser¬
uiunt. ab or̃ibus seculi actibus se alierios
redelunt: diuina eloquia meditantur:
quasi intemplo hoc. ẽ. in secreco nt̃tis suae
morantur: Sed quia nionita debent in¬
sistere propriis ut relinquant &iamalio¬
rum pecessitates. quando tterum procedunt
ad publicum ad p̃dicandũ ad carnalium
mores componendos: siue ad temporalia
ministrandum: quasi d etemplo egrediunt
Dicq fit: ut internis in hiantes intemplo
sedeant: rursus & curam proximorum
Non neglegentes de templo exeant. Uerbi gr̃a
Est qui lib& doctor ł homo processur ad pu¬
blicum: ut faciat sermonem ad populum:
Qui prius residens colligit sese intra seip¬
sum meditando: qualit̃. quibus & quo mͦ
debeat loqui. qualit in cͥoare sermonem:
qualit ue fimre Ecce dum ita secr&ũ m̃¬
tissuae in habitat: quasi in templo morat᷑
Cum aut̃ ꝓcedit adp̃dicandum. &ea quae
mente tractauerat publice profert: quasi

Expanded text:
is eorum intelligitur. Quando enim sancti praedicatores contemplationi inserviunt, ab omnibus saeculi actibus se alienos reddunt: et cum divina eloquia meditantur, quasi in templo, hoc est, in secreto mentis suae morantur. Sed quia non ita debent insistere propriis, ut relinquant etiam aliorum necessitates, quando iterum procedunt ad publicum, ad praedicandum, ad carnalium mores componendos, sive ad temporalia ministrandum, quasi de templo egrediuntur. Sicque fit ut internis inhiantes, in templo sedeant, et rursus curam proximorum non negligentes, de templo exeant, verbi gratia: Est quilibet doctor vel homo processurus ad publicum, ut faciat sermonem ad populum, qui prius residens colligit sese intra seipsum, meditando qualiter, quibus et quomodo debeat loqui, qualiter inchoare sermonem, qualiterve finire. Ecce dum ita intra secretum mentis suae inhabitat, quasi in templo moratur. Cum autem procedit ad praedicandum, et ea quae mente tractaverat, publice profert, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ta ex quibus unum. ẽ aureum sed conĩtit hoc
in sanguinem: cum reculit hec regna ad saturtiũ
&iouem. ipsosq dixit conditores ipsorum reg¬
norum Hinc doctorgentium loquit᷑ dicens.
Sapere sedm̃ carnem morsiẽ & rurlum: Sa¬
ntesentia carnis. inatrica .ẽ. dõ. Et XUDIUI an

Expanded text:
ta, ex quibus unum est aureum, sed convertit hoc ta, ex quibus unum est aureum, sed convertit hoc in sanguinem, cum retulit hoc ad Saturnum et Jovem, ipsosque dixit conditores regnorum ipsorum; hinc doctor gentium loquitur dicens: Sapere secundum carnem mors est, et rursum, sapientia carnis inimica est Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc multi dogras eaquȩ illis infigura contin¬
nime coniti Omnis gͦ anima mortua uimari
phis tantum accipienda. ẽ: qui inlege nihil
aluid nisi litteram adtendunt sicut iudei.
qui maxime exeo tempore sunt mortui: quol
ceperunt uiuere fideles ꝑsensus spiritales. Et
TERTIUS effudit phualam suam suꝑ flumina. &
fontes a quarũ. & facta sunt sanguis: Quod .ẽ.
primus angls. hoc e secundus. hoc tertius hoc
deniq om̃s id.ẽ cuncti p̃dicatores Porro ꝑ
flumina & fontes aquarum: gentiles signifi¬
cantur sicut suprasmare iudei Eluuius erum
abinitio sui ad inferiora tendit. & inmare dif¬
funditur. Sic & gentilitas in fidelitate p̃uenta.
to cognouit. quod dĩ om̃ps fecerit çȩlum &strã
mare &omĩa quae meis sunt: Sed hanc plua¬
lam uertit in sanguinẽ.i. in prauitatẽ erroris:
munorem creaturã Uirgilius quoq. ex damelis
uolimine didicit quatuor regna ado pordina¬

Expanded text:
nunc multi Dei gratia ea quae illis in figura continnunc multi Dei gratia ea quae illis in figura continnime converti. Omnis ergo anima mortua in mari, pro his tantum accipienda est, qui in lege nihil aliud nisi litteram attendunt, sicut Judaei, qui maxime ex eo tempore non sunt mortui, quo coeperunt vivere fideles per sensus spirituales. Et tertius effudit phialam suam super flumina et super fontes aquarum, et factus est sanguis. Quod est primus angelus, hoc secundus, hoc tertius, hoc denique omnes, id est cuncti praedicatores. Porro per flumina et fontes aquarum gentiles significantur, sicut supra per mare. Fluvius ab initio sui ad inferiora tendit, et in mare diffunditur, sic et gentilitas in infidelitate praeventa, tus, cognovit quod Deus omnipotens fecerit coelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt, sed hanc phialam vertit in sanguinem, id est in pravitatem erroris, ra, id est, minorem creaturam. Virgilius quoque ex Danielis volumine didicit quatuor regna a Deo praeordina
Abbreviated transcription (Latin):
amietant. quam sola gerunt lingua & caracte¬
rem habeant infidei abnegatione quem dudũ
phialam suam inmare. & factum .ẽ. sanguis
quid sit aqua. & deinde quomodo conuersa sit in
sanguinem: Lex enim ueteris testam̃ti aqua:
Conusa deinceps inuinũ ꝑ xp̃i riuptias. Data
e itaq uideis scriptura .i. p̃dulcis aqua qua sal¬
uari possent credentes in xp̃m sib ꝓmissum.
sedilli uerter̃ eandem scripturã in amaritudinẽ
guis ẽ incorpore mortui hominis. quia ueracit
in sui ꝑniciem ipsiuerterunt legem dum eam
semꝑ carnalit̾ uoluer̃ intellegere & numqua
ad spirttalem sensum transire Sed hde labe
illi periculosius perire ꝓbantur: qui in sui ẽ¬
dempnationem ante faciem pilati xpm̃ negan¬
tes dixisle referuntur. Sangus luui suꝑ
nos & suꝑfilios nr̃õs Et OMΠIS anima mor¬
tua ⁊ in mari. Hic a toto pars intellegitur. Neq
enu om̃s subcarnali sensu legis moriunt quia

Expanded text:
amittant, quam sola gerunt lingua, et characteamittant, quam sola gerunt lingua, et characterem habeant in fidei abnegatione, quem dudum phialam suam in mare, et factus est sanguis quid sit aqua, et deinde quomodo conversa sit in sanguinem. Lex enim Veteris Testamenti aqua est, conversa deinceps in vivum per Christi nuptias. Data est quippe Judaeis Scriptura dulcis aqua, qua salvari possent credentes in Christum sibi promissum, sed illi verterunt eamdem Scripturam in amaritudinem guis est in corpore mortui hominis, quia veraciter in sui perniciem ipsi verterunt legem, dum eam semper carnaliter voluerunt intelligere, et nunquam ad spiritualem sensum transire. Sed hac labe illi periculosius perire probantur, qui in sui damnationem ante faciem Pilati Christum negantes, dixisse referuntur: Sanguis hujus super nos et super filios nostros . Et omnis anima vivens mortua est in mari. Hic a toto pars intelligitur. Neque enim omnes sub carnali sensu legis moriuntur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
racter uͦbestiȩ. ut supra diccum .ẽ. fides euisin¬
tellegitur: Quem caracterem iam haberit
iudei credentes iillũ. & eum expeccantes
su scepturi illum. cuinuenerit cumom̃i cordis
deuocione: Tuncq aꝑte. suscipient: quem nc̃
toco uoto tenent: Adorant quoq imagi
in conspecto illius Reuera enim dignum ÷
ut qui uitulum saginatum tumentes despici¬
unt edum acipiant. Contempnentes ui¬
delic& xpm suscipiant anti xpm̃ Quemobren spe¬
cialiter hoc deipsis intellegamꝰ: quamquã hoc
olincredulis gentibus generalit̾ congruere ui¬
deamus Multos enim & innumerabiles ipsi
iudei in susceptione antixp̃i & incredulis
gentibus habebunt sequaces. sicut apostoli in
fide xp̃i multos habuer̾ imitatores. Sciendũ
ad ditum uulneri suscipient anti xp̃m sic rȩpbi
intra scam aecclãm constituti quia xpm̃ uoce
confitentur oꝑibus denegant. dignum. ẽ. ut
imminente ꝑsecutionis arciculo ꝓfessionem

Expanded text:
racter vero bestiae, ut supra dictum est, fides ejus inracter vero bestiae, ut supra dictum est, fides ejus intelligitur. Quem characterem jam habent Judaei, credentes in illum et eum exspectantes, suscepturi illum cum omni cordis devotione. Tunc utique aperte suscipient, quem nunc toto voto tenent. Adorant quoque imagiin conspectu illius. Revera enim dignum est, ut qui vitulum saginatum tumentes despiciunt, haedum accipiant, contemnentes videlicet Christum, suscipiant Antichristum. Quamobrem specialiter hoc de ipsis intelligamus, quanquam hoc et incredulis gentibus generaliter congruere videatur. Multos enim et innumerabiles ipsi Judaei in susceptione Antichristi ex incredulis gentibus habebunt sequaces, sicut apostoli in fide Christi multos habuerunt imitatores. Sciendum adjunctum vulneri suscipient Antichristum, sic reprobi intra sanctam Ecclesiam constituti, quia Christum juste confitentur, operibus denegant, dignum est ut, imminente persecutionis articulo, professionem
Abbreviated transcription (Latin):
iudei quam gentes. Quia illi habuer̃ legem&
dĩ Noticiã acceperunt : i plum &iam in carne
p̃ dicantem audier̃. Gentiles aut̃ ni hulhorum
habuerunt : nisi tantum pͣ dicationem xpi con¬
tempser quam ꝑ apostolos audierunt : Idõq
&isti dampnabunt. sed illi crudeliuis: Hinc &¬
enim scriptum ẽ: Qui non creditiam iudicat᷑
.ẽ. Undebene pondixit simplicit̃ saeuum
uulnus eẽ factum aut pessimum. sed iunxit
duo nomina .i. saeuum ac̃pessimum ad exag¬
gerandã hiuius uulneris magnitudinem. Quasi
dicen&: in remgibile atq mortiferum quo
solo A &am si alia desint. qui libet uulne¬
rat a ecña iulicant᷑ poena plectendi. Ecquia
pouissimã udeorum cecitatem describit qui
ꝓxp̃o anti xpm̃ sunt suscepturi. Iuxta illud:
go ueni in nomine patris mei. et ruon susco¬
pistisme. aliũ ueni& in nomine suo: illum
suscipietis. bene homines dic̃ p̃diattionex pĩ
pessime uulpierari. qui ca niccerem bestiȩ ui¬
dentur labere eiusq imaginem adorart: Ca¬

Expanded text:
buerunt legem, et Dei notitiam acceperunt, ipsum etiam in carne praedicantem audierunt. Gentiles autem nihil horum habuerunt, nisi tamen praedicationem Christi contempserunt, quam per apostolos audierunt. Ideoque et isti damnabuntur, sed illi crudelius Hinc etenim scriptum est: Qui non credit, jam judicatus est. Unde bene non dixit simpliciter saevum vulnus esse factum, aut pessimum, sed junxit duo nomina, id est, saevum ac pessimum, ad exaggerandam hujus vulneris magnitudinem, quasi diceret irremediabile atque mortiferum, quo soli, etiam si alii desint, quilibet vulnerati, aeterna judicentur poena plectendi. Et quia novissimam Judaeorum caecitatem describit, qui xta illud: Ego veni in nomine Patris mei, et non suscepistis me: alius veniet in nomine suo, illum suscipietis. Bene homines dicit praedicatione Christi pessime vulneratos, qui characterem bestiae videntur habere ejusque imaginem adorare. Cha
Abbreviated transcription (Latin):
te niegauer̃ & aclorabunt in conspectutuo
hoc ẽ in corde puro quo tu solus uides: de
hac oratione dns mulieri samaritanȩ dic̃
Uenit̾ hora quando ueri adoratores adora
tua manifesta sunt Questio oritur in hõe
loco trium phantes debestia dicant. iudicia
tua manifesta sunt cum a postolus dicat:
Daltitudo sapientie & scientiȩ dĩ. quam ins¬
crutabilia sunt udicia eiꝰ & inuesti gabiles
uie eiꝰ: quȩ questio ita soluit᷑ subtilitatem
quidem iuditiorum dĩ quare scilic& hoc ut
illud fiat. Nemo comp̃ hendere ual&. Uus
enim dicere potest quare ds̃ pruis gentes
libere uiassuas ingredis ꝑmisit iud eos sibi
ad sciuit. & deinde uideos repellens gentes
ad uocauerit: manifesta uͦ sunt. in hoc scili¬
e& quod iusta sunt: Quia quicquid ds̃ fac
tibus intellegitur : PosT NEC UIDI. et

Expanded text:
te negaverunt. Et adorabunt in conspectu tuo. te negaverunt. Et adorabunt in conspectu tuo. Hoc est, in corde puro, quod solus vides. De hac adoratione Dominus mulieri Samaritanae dicit: Veniet hora quando veri adoratores atua manifesta sunt. Quaestio oritur in hoc loco, Quare triumphantes de bestia dicant, Judicia tua manifesta sunt, cum Apostolus dicat, O altitudo sapientiae et scientiae Dei. Quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus! Quae quaestio ita solvitur: Subtilitatem quidem judiciorum Dei, quare scilicet hoc vult, ut illud fiat, nemo comprehendere valet. Quis enim dicere potest, quare Deus qui prius gentes vias suas libere ingredi permisit, Judaeos sibi ascivit, et deinde, Judaeos repellens, gentes advocaverit? Manifesta vero sunt in hoc, scilicet justa sunt, quia quidquid Deus fecit, tibus i
Abbreviated transcription (Latin):
r& aut iusticia Nisi enim reprobos dampnar&
iniquitas ei quod absit placere uiderec᷑. Quam¬
obrem qui p̃sumit blandiendo sibi de miscdiã:
uideat &iam quia iustus udex ẽ. Bene gͦ de
bestia trium phantes in laudibus dño dicunt.
iuste &uerȩ uiȩ tuȩ sunt rex seculorũ Acsi
dicant &cum gentes quibus iram irrogare:
debueras ad mis cdiam ꝑducis: nequaquam iust
ẽẽ. deistis. Ec cum udeos quibus ꝓlegis obser¬
uar ͣ mercedem tedare ꝓmiseras iratus repel¬
lis nullatenus ueritatẽ amitris Quis non
timebit te dõe & magnificabit nom̃ tuũ:
sensus. ẽ. Iam quia tu iudicia uera sunt & sine
quis uideoꝵ aut gentiũ Nontumnebit te
.i. quis non habebit reuerentiam Nominis
tui: & quis noninagnificabit Nom̃ tuum
iuxta illud. Magnus dñs & laudabilis
nimis: quia tosolus pius qui gratuita pie¬
tate quosdam qui digni fuerant morce ad
uitam p̃destinans saluas: Qm̃ om̃s gentes
uenient gressibus fidei & cordis: quia iudei

Expanded text:
ret justitia. Nisi enim reprobos damnaret, iniquitas ei quod absit placere videretur; quamobrem qui praesumit blandiendo sibi de Dei misericordia, videat etiam quia justus judex est. Bene autem de bestia triumphantes in laudibus Domino dicunt: Justae et verae viae tuae sunt, rex saeculorum; ac si dicant: Et cum gentes, quibus iram irrogare debueras, ad misericordiam perducis, nequaquam justus esse desistis. Et cum Judaeos, quibus pro legis observantia mercedem te dare promiseras, iratus repellis, nullatenus veritatem amittis. Quis non timebit te, Domine, et magnificabit nomen tuum? Sensus est: Jam quia judicia tua vera sunt, et sine quis Judaeorum aut gentium non timebit te? id est quis non habebit reverentiam nominis tui? Et quis non magnificabit nomen tuum, juxta illud, Magnus Dominus et laudabilis nimis? -- Quia tu solus pius, quia gratuita pietate quosdam qui digni fuerant morte, ad vitam praedestinans salvas. Quoniam omnes gentes venient gressibus fidei et cordis, quia Judaei
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ Ehoc loco intellegendum. ẽ. quod dicit᷑
nemo poterat intrare intemplum Aliter:
Templũ corda significat scoꝵ łumꝰ uͦ.
templum fumo. quando corda quorundam
implentur penitentiȩ lam̃to Uerbi gracia
Audit quilib& peccator loqu /entem p̾dica
tus corde effundit fumum .i. compunctionem
cordis dum cum lacrimis comsitecur peccatũ
suum Fumus quippe: multum ignem ꝓcedit:
Quia uidelic& ex confessione pecetti & conpune¬
tione cordis. pascitur ignis cartattis. Priuseni
homo confitet᷑ peccatum suum. postea incipit
iestate & uirtute dĩ fit. quia ds sua uircute
inluminat cor illius ut agat penitentiam.
qui incordibus hominiũ confessionem gignte
git montes & fumigant: id ẽ. mentes seculariũ
ho minũ & superborũ respeccu suae miseratio¬
Ded quamuis itasit: nemo potest intrare intem¬
plum .i. Nemo potest. eẽ. secur desua consci¬
entia : utrum scilic& indulgentiã comsecutus¬

Expanded text:
n hoc loco intelligendum est quod dicitur, nemo poterat intrare in templum. Aliter: Templum corda significat sanctorum electtemplum fumo, quando corda quorumdam facinorosorum implentur poenitentiae lamento. Verbi gratia: Audit quilibet peccator loquentem sapientertus corde, effundit fumum, id est compunctionem cordis, dum lacrymis confitetur peccatum suum. Fumus quippe multum ignem praecedit, quia videlicet ex confessione peccati et compunctione cordis nascitur ignis charitatis. Primum enim homo confitetur peccatum suum, postea incipit jestate et virtute Dei fit, quia Deus virtute sua illuminat cor illius, ut agat poenitentiam, qui in cordibus hominum confessionem gignit git montes, et fumigant , id est mentes saecularium hominum et superborum respectu suae miseratioSed quamvis ita sit, nemo potest intrare in templum, id est, nemo potest esse securus de sua conscientia, utrum scilicet indulgentiam et remis