comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ligeram ꝑgunt deligere in antea
deligere adrenũ pergunt. de
reno inantea ad tres inenses uistu¬
alia habere debeant. Qui autem
traus renũ sunt & adsaxoniãꝑgunt
ad albiã marcam essesciant Etqui
trans ligereminanent atque in
is paniam proficisci debent inontes
pirineos martã sibi esse cognioscquit
De hoc ut nõ nisi ꝑmiss ⁊exali cicꝰ¬
onstitutum est ut neque ep̃s ne¬
que abiba aut abbatissa uelquisli¬
b& restor ecclesiae bruniam uel
gladiũ sine nr̃o per missucuilib&
homini extraneo aut dare aut uen¬
dere praesumat. Nisi tantũ uiassal¬
lis suis. Etsieuenerit ut inquã lib&
ecclaesiae uel scõ loco plures brunias
habeant quae adliomines rectorif
eiusde ecclesiae sufficiant. Tunc
principem iđ restore in ecclesiae
tuimus ut ex quo bone memoriae
domnus pipinus rexobut & nos reg¬
nare corpinus. cause uellitis iit
partes faste atque exhorte discuti¬
antur. & congruosibi iudicio terini¬

Expanded text:
Ligerem pergunt, de Ligere initium Ligerem pergunt, de Ligere initium de Ligere ad Renum Rheno in antea ad tres menses victualia habere debeant. Qui autem trans Rhenum sunt, et ad Saxoniam pergunt, ad Albiam marcam esse sciant. Et qui trans Ligerem manent atque in Hispaniam proficisci debent, montes Pirinaeos marcam sibi esse cognoscant. 75. De hoc, ut non nisi onstitutum est, ut neque episcopus, neque abba aut abbatissa, vel quislibet rector ecclesiae, bruniam vel gladium sine nostro permissu cuilibet homini extraneo aut dare aut vendere praesumat, nisi tantum vassallis suis. Et si evenerit, ut in qualibet ecclesia vel sancto loco plures brunias habeant, quam ad homines rectoris eiusdem ecclesiae sufficiant, tunc principem idem rector ecclesiae tuimus, ut ex quo bonae memoriae domnus Pippinus rex obiit et nos regnare coepimus, causae vel lites inter partes factae atque exortae discutiantur et congruo sibi iudicio termi
Abbreviated transcription (Latin):
inissione principis de hostereuer¬
sus fuerit. quod fastũ franciherisdi
dicunt uolumus it antiqua constitu¬
tio idest capitulis sententia erga
illum puniendum custodiatur.
uicuinque exeis quibene ficiũ principis
habent parem suum contra hostescõ¬
munes inexercitu pergentẽ dimi¬
serit .& cum eo ire uel starenoluerit.
honorem suum & beneficium ꝑdat
tinhoste neino parẽ suum ud quẽ¬
lib& alterum hominẽ biberero g&
Et quicũq: in exercitu ebrius inueni¬
tus fueritita ex cõmunicetu: ut
inbibendosola aqua utatur quousq:
semale fecisse cognoscat
seruiunt & tam̃ beneficia liabert nos¬
cuirtur. Statutum est ut quicum que
ex eiscũ dom̃ impr domirem anserit.
uassallos suos casatos secumnon retineat
sed cum romcuius pagensses sire¬
faciendam indicetur & obseruetur
ldẽ uistualia deinarca ad tresiñses
& arma atque uestimenta addimi¬
diumi annuni. Quod tam̃ ita obserr¬
uam placuit. ut his quidereno ad

Expanded text:
missione principis de hoste revermissione principis de hoste reversus fuerit, quod factum Franci heriscliz dicunt, volumus ut antiqua constitutio, id est capitalis sententia, erga illum puniendum custodiatur. Quicumque ex eis qui beneficium principis habent, parem suum contra hostes communes in exercitu pergentem dimiserit, et cum eo ire vel stare noluerit, honorem suum et beneficium perdatUt in hoste nemo parem suum vel quemlibet alterum hominem bibere roget. Et quincumque in exercitu ebrius inventus fuerit, ita excommunicetur, ut in bibendo sola aqua utatur, quousque se male fecisse cognoscat.serviunt et tamen beneficia habere noscuntur, statutum est, ut quicumque ex eis cum domno imperatore domi remanserit, vassallos suos casatos secum non retineat, sed cum comite, cuius pagenses sfaciendam indicaretur et servaretur, id est, victualia de marca ad tres menses et arma atque vestimenta ad dimidium annum; quod tamen ita observari placuit, ut his qui de Reno ad
Abbreviated transcription (Latin):
autsinon habuerit unde illã sũ mam
persoluat sem & ipsum prouuadio in
seruitiun principis tradat. donec
ꝑ tẽpora ipsebannus ab eo fiatperso¬
lutus & tunciterũ adstatus liberta¬
tis suae reuertatur. Etsulle homo
qui propter heribannũ se inseruitiũ
tradidit inillo seruitio de functus
fuerit here des eius hereditate in
que ad eos ꝑtin& non perdant. nec
ubertatẽ nec de ipso banno ob noxiifiant
da nec pro heribergare nec proalio
banno heribannum comes exastare
presuinat. nisi missus nr̃prius lieri¬
bannum ad partem nrãm ricipiat.¬
& eisuam tertiam partẽ exinde ꝑ
iussionem urami don&. Ipse uero
heribannus non exasteturnieque
interris neque in mancpus. sed in
aurti & argento paliisatq armis
& amiinalibus atque pecudib: siue
talibus speciebus que adutilitatẽ
nores inhoste banuitus fuerit.
& ad condistum placitũ nouuenerit
quod diebus post placitũ condistũ ur¬
nisse conprobatus fuerit tot dieb

Expanded text:
Aut si non habuerit unde illam summam Aut si non habuerit unde illam summam persolvat, semetipsum pro wadio in servitium principis tradat, donec per tempora ipse bannus ad eo fiat persolutus; et tunc iterum ad statum libertatis suae revertatur. Et si ille homo, qui propter heribannum se in servitium tradidit, in illo servitio defunctus fuerit, heredes eius hereditatem, quae ad eo pertinet, non perdant, nec libertatem, nec de ipso banno obnoxii fiantda, nec pro heribergare, nec pro alio banno heribannum comes exactare praesumat; nisi missus noster prius heribannum ad partem nostram recipiat, et ei suam tertiam partem exinde per iussionem nostram donet. Ipse vero heribannus non exactetur neque in terris neque in mancipiis, sed in auro et argento, palliis atque armis et animalibus atque pecudibus, sive talibus speciebus quae ad utilitatem nores in hostem bannitus fuerit et ad condictum placitum non venerit, quot diebus post placitum condictum venisse comprobatus fuerit, tot diebu
Abbreviated transcription (Latin):
desuis uasis iudicauit. Etsiseruus sa¬
hoc fecerit disciplina corporali subiac
cuius lib& infregerit. quitquid ex¬
inde peruun abstulerit autrapueri
uel furauerit scđm legem. & eam¬
illi cuius domus fuerit infracta & spo¬
lata intriplum conponat. & insuper
bannum dominicũ soluat. Siseruus hoc
fecerit sententiam superiorem ac¬
cipiat & insuper scđm suam legem
conpositionem faciat. Siquis libet
homo aliquod tale damnũ alicui fe¬
cerit. pro quo plenam conpositionẽ
facere nonualeat. semetipsum in uua¬
dio proseruo darestudeat usq: dũ ple¬
nani conpositionẽ adimpleat Demesses
perbannum dominicum rapuerit uł
pauerit autfurauerit. aut cũ ca¬
ballis uastauerit aestimato dã no
scđm legem intriplum couponat
Et siliber homo hoc fecerit. bannum
dominicum prohacre conponere
cogatur. Seruus uero scđm legen
tripla conpositione damnum in loco
restituat. & prodamno disciplina.
fuerit & uenire contempserit. ple¬

Expanded text:
de suis vassis iudicavit. Et si servus de suis vassis iudicavit. Et si servus hoc fecerit, disciplinae corporali subiaccujuslibet infregerit, quidquid exinde per vim abstulerit, aut rapuerit, vel furaverit, secundum legem illi, cujus domus fuerit infracta et spoliata, in triplum componat, et insuper bannum dominicum solvat. Si servus hoc fecerit, sententiam superiorem accipiat, et insuper secundum suam legem compositionem faciat. Si quis liber homo aliquod tale damnum alicui fecerit, pro quo plenam compositionem facere non valeat, semetipsum in vadio pro servo dare studeat, usque dum plenam compositionem adimpleat. De pace per bannum dominicum rapuerit, vel paverit, aut furaverit, aut cum caballis vastaverit, aestimato damno secundum legem in triplum componat: et si liber homo hoc fecerit, bannum dominicum pro hac re componere cogatur. Servus vero secundum legem tripla compositione damnum in loco restituat, et pro damno disciplinae fuerit, et venire contempserit, ple
Abbreviated transcription (Latin):
tes illorum missos transinittant in con¬
traillos quimentiendo uadunt uteos
conuincant. De fugitiuis contrap̃cep̃t
De fugitiuis quiperdiuersas proui¬
tias dusti& occultati s unt contrapre¬
ceptum domni imperatoris. ut qui
eos post praeceptũ tempus suscepit
habent blas pliemiã quicuique ali¬
quem exliis conprelenderit nullũ
damnum exinde patiatur. Depace
patriam sicut sepeperalia capitula
niores distringat ut inelius ac melius
oboediant & consentiant in andatis
& praeceptis imperialibus. Demusod
collesta & arnis uenerit & missaticũ
illiiniunstũ contradixerit aut con¬
tradicere uoluerit. & hiocei ad pro¬
batum fuerit quod sciens contramis¬
sum doininicũ ad resistendum uenisse
deuita conponat. Et sinegaueritcum¬
xͦiͦi. suis iuratoribus seidonare faciat.
& pro eo quod eum collesta contra
missum dominicũ arinatus uenerit
adresistendum bannũ dominicuin
conponat. Similimodo domñ imper̃

Expanded text:
tes illorum missos transmittant contes illorum missos transmittant contra illos qui mentiendo vadunt, ut eos convincant. 60. De fugitivis contra praeceptDe fugitivis, qui per diversas proventias ducti et occultati sunt contra praeceptum domni imperatoris, ut qui eos post praeteritum tempus suscepit habent blasphemiam, quicumque aliquem ex his comprehenderit, nullum damnum exinde patiatur. 62. De riam, sicut saepe per alia capitula niores distringat, ut melius ac melius oboediant et consentiant mandatis et praeceptis imperialibus. 64. De hcollecta et armis venerit, et missaticum illi iniunctum contradixerit aut contradicere voluerit, et hoc ei adprobatum fuerit quod sciens contra missum dominicum ad resistendum venisset, de vita co12 suis iuratoribus se idoneare studeat, et pro eo quod cum collecta contra missum dominicum armatus venerit ad resistendum, bannum dominicum componat. Simili modo domnus imperator
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem neque premiã prolioca
quolib& homine peraliquod ingeniũ
malum praesumat accipere OENON
EOGENDO ADBONTEM IRECAUS Atelone
tnullus cogatur ad pontũ ire ad flu LIIII¬
uium transeundum propter teloner
causas quando ille ei in alio loco con¬
pensius illud flumen transire potest:
Suniliter inplano campo ubi ponsnec
tre iestus est ibi omnimodis preci deprbo¬
pimus ut nontoloneum exigatur. qui chri¬
t prbt qui sc̃m chrisma don auerit mal
adiudiciũ subuertendum postquam
degra dusuo depositus fuerit manũa.¬
tiudices ad uocati prae positicente¬
narii uicarii scabinei quales ineliores
inuenire possunt constituantur ad sua
ministeria exercenda. Demallo pubs
It in locis ubimallos publicos labere
solent tectum tale constituatur quod
uuberno & aestate obseruatum
ad sliainita nipalatio perficiantui :
& consecramentales homines cum ipso
uenire rennuerint. iussionẽ doniuncã
mentum faciunt inpalatio ad aures
domni imperatoris ut missi seu comii¬

Expanded text:
tudinem, neque praemia pro hoc a tudinem, neque praemia pro hoc a quolibet homine per aliquod ingenium malum praesumat accipere. 54. De non cogendo ad pontem ire causa telonei. Ut nullus cogatur ad pontem ire ad fluvium transeundum propter telonei causas, quando ille in alio loco compendiosius illud flumen transire potest. Similiter in plano campo, ubi pons nec treiectus est, ibi omnimodis praecipimus ut non teloneum exigatur. 55. ter qui sanctam crismam donaverit ad iudicium subvertendum, postquam de gradu suo expoliatus fuerit, manuiudices, advocati, praepositi, centenarii, vicarii, scabinei, quales meliores inveniri possunt, constituantur ad sua ministeria exercenda. 57. De mallo publico. Ut in locis, ubi mallos publicos habere solent, tectum tale constituatur, quod in hyberno et in aestate observatum adhramita, in palatio perficiantur. Et si consacramentales homines cum ipso venire rennuerint, iussione dominica mentum faciunt in palatio ad aures domni imperatoris, ut missi seu comi
Abbreviated transcription (Latin):
De latrone forbannito liberhomo qui
euin suscepit xv soł componat. & seruus¬
t comes qui latronem in forbannum
miserit uicinis suis & aliis comitibus
uotum faciat eundem latronen ase
esse forbannitum ut illi eũ non reci¬
piant DEUBERISNOMININUS QUI
AOMALLŨ UENIRE COGENBISINTLI
tnullus alius deliberis hominib: ad
placitũ uł ad mallũ uenire cogatur
exceptis scabineis uł uassis comitum
nisi qui causã suã adqui rere debent
aut respondere. DETESTIB: ADTESTI¬
MONIŨ OCENDŨ QUALIT ADHISEANTUR
Uttestes ad testimonium dicendum Li¬
premio non conducantur & ut nullus
testimonium dicat aut sacramentũ
iur& nisueiunus & ut testes priusquã
iurent separatim discutiantur quid
dicere uelint deillare undetestimoniũ
redderedebent. DEIUSTITIACUIUS¬
UDETANULO QUOLIB ET DIATANDA LIII¬
t nullus quilib& missus nr̃neq: comes
neque iudex aut scabineiuscuius lib&
iustitiã dilatare praesumat. Sistatim
adinpleta potuerit esse scđm resti¬

Expanded text:
De latrone forbannito: ut liber homo qui eum suscepit, 15 solidos conponat, et servusUt comes qui latronem in forbanno miserit, vicinis suis et aliis comitibus notum faciat, eundem latronem a se esse forbannitum, ut illi eum non recipiant. 51. De liberis hominibus, qui ad mallum venire cogendi sint. Ut nullus alius de liberis hominibus ad placitum vel ad mallum venire cogatur, exceptis scabineis vel vassis comitum, nisi qui causam suam adquirere debent aut respondere. 52. De testibus, ad testimonium dicendum qualiter adhibeantur. Ut testes ad testimonium dicendum praemio non conducantur; et ut nullus testimonium dicat aut sacramentum iuret, nisi ieiunus. Et ut testes priusquam iurent, separatim discutiantur, quid dicere velint de illa re, unde testimonium reddere debent. 53. De iustitia cuiuslibet a nullo quolibet dilatanda. Ut nullus quilibet missus noster neque comes, neque iudex aut scabineus, cuiuslibet iustitiam dilatare praesumat, si statim adimpleta potuerit esse secundum recti
Abbreviated transcription (Latin):
trocinio euistus fuiss&. ut similiter
dampuetur
& iumentum uel alia. inisiilluni ho¬
minem cognoscat qui eumuendat aut
de quo pago est uel ubi inan& autqui
est eiussenior.DEUOAICIDUISCLRICO
ui subdiaconum occiderit. coc solđ

Expanded text:
trocinio postea victus fuerit, ut similiter trocinio postea victus fuerit, ut similiter dampnetur.et iumentum vel alia, nisi illum hominem cognoscat qui eum vendit, aut de quo pago est, vel ubi manet, aut quis est eius senior. 25. De homicidiis clericoui subdiaconum occiderit, CCC solidos
Abbreviated transcription (Latin):
lun tatem ad aures nr̃as talia o pera
illorũ non ꝑueniunt.
unt & alia qui iustitiã legibus prae¬
cipere debent & in tantũ fiunt
inquibusdam locis fugatiusq dum illoꝵ
iustitiam ꝑfide iussorum manus tra¬
dant. It aut aliquid uel paruũ possint
habere & fortiores suscipiaut maiorẽ
infra patriam arinaid ÷ scutum &
lance am portat.
missam scĩ iohannss latronimansionem
dederit si francus est cum xͦusimilib
francis iur& quodipse latronem eum
fuisse non sciss& lic& pater eiussit aut
frater uel propinquus. sihoc iurare
non potuerit & ab alio conuistus fuerit
quod latronem in liospitio suscepiss&.
quasi latro & infidelis iudicetur quia
latro & infidelis est noster& francorũ.
Etqui illum suscepit sinulis est illi. Si
autem audiuit quod latro fuiss& et
tamen non sit profiriniter aut iur&
solus. quodnumquã eum audisset neo
perueritatem nec ꝑ mendaciuin la¬
trouem aut sit paratus sulle dela¬

Expanded text:
luntatem ad aures nostras talia opera luntatem ad aures nostras talia opera illorum non perveniunt. unt et alii, qui iustitiam legibus recipere debent, et in tantum fiunt quibusdam locis fatigati, usque dum illorum iustitiam per fideiussorum manus tradant, ita ut aliquid vel parvum possint habere, et fortiores suscipiant maiorem infra patriam arma, id est scutum et lanceam, portet. missam sancti Iohannis latroni mansionem dederit, si Francus est, cum duodecim similibus Francis iuret, quod ipse latronem eum fuisse non scisset, licet pater eius sit aut frater vel propinquus. Si hoc iurare non potuerit, et ab alio convictus fuerit, quod latronem in hospitio suscepisset, quasi latro et infidelis iudicetur: quia latro est et infidelis est noster et Francorum, et qui illum suscepit, similis est illi. Si autem audivit, quod latro fuisset, et tamen non scit profirmiter, aut iuret solus, quod numquam eum audisset nec per veritatem nec per mendacium latronem; aut sit paratus, si ille de la
Abbreviated transcription (Latin):
Polumus ut aequaliter missi nr̃i faciant
de singulis causis siue delieiribanno
siue de aduenis siue deceteris quibus¬
lib& causis. Deaduenis uolunius iãdiu
coniugatis persingula loca. ut uliuna¬
neaut & sine causa & sine aliquaculpa
non fiant eiesti. Eugitiui uero serui
& latrones redeant ad propmaloca.
PEIS QUIEENETICIANABENTREGAUA
Auditum habemus qualiter comites
& alii homines quinr̃a beneficiala¬
bere uidentur conparant sibi pro¬
prietates de ipso nro beneficio. & fa¬
ciunt seruire adipsa proprietates
seruientes nr̃osde eorũbene¬
ficia & curtes nr̃ae remanent deser¬
te. Et in aliquib: locis ipsiuicinantes
multa mala patiuitur
audiuimus quod aliqui reddant be¬
Ane ficium nẽ in ad alios homines
inpropiaetatem & in ipsopalatio
dato pr&io conparauit ipsas rẽs.
lterũ sibi in alodem quod omnino ca¬
uendum est. Quiaqulhaec faciunt
nonbene custodiunt fidẽ quã nobis
promissamhabent. Etne forte in
aliqua infidelitate inueniantur.
quia qui hoc faciunt per eorum uo¬

Expanded text:
olumus, ut aequaliter missi nostri faciant de singulis causis, sive de heribanno, sive de advenis, sive de caeteris quibuslibet causis. De advenis volumus iam diu coniugatis per singula loca, ut ibi maneant et sine causa et sine aliqua culpa non fiant eiecti. Fugitivi vero servi et latrones redeant ad propria loca. 19. De his qui beneficia habent regalia. Auditum het alii homines qui nostra beneficia habere videntur, conparant sibi propriaetates de ipso nostro beneficio, et faciunt servire ad ipsas proprietates servientes nostros de eorum beneficio, et curtes nostrae remanent desertae, et in aliquibus locis ipsi vicinantes multa mala patiunturAudivimus quod aliqui reddunt beneficium nostrum ad alios homines in proprietatem, et in ipso placito dato pretio conparant ipsas res iterum in alode sibi: quod omnino cavendum est; quia qui hoc faciunt, non bene custodiunt fidem quam nobis promissam habent. Et ne forte in aliqua infidelitate inveniantur; quia qui hoc faciunt, per eorum vo
Abbreviated transcription (Latin):
tinissi nr̃i scabineos ad uocatos nota¬
mos ꝑsingula loca eligant & eorũ
nec fiscalinus possint alicubi traditi¬
tnullus praesuinat liominẽ inuidi¬
ciomittere sine causa insi iudicatũ fiat
comes habeat nisi ieiunus nussisdom̃¬

Expanded text:
t missi nostri scabinios, advocatos, notarios per singula loca eligant, et eorum nec fiscalinus foras mitio possint alicubi traditinullus praesumat hominem in iuditio mittere sine causa, nisi iudicatum fiat comes habeat nisi jejunus. Ex eodem
Abbreviated transcription (Latin):
iquis percartã in genuitatis ado¬
Omnino suo legitimam libertatẽ
est consecutus liber perinaneare
Siuero aliquis eum iniuste in seraunie
temptauerit & ille cartam ingenui¬
qui hoc tẽptauit. multa quae incerto
scripta est soluere cogatur Siuero
carta non paruerit sediam abide
quicum inseruire uoluerit disfasta
est uurdgildum componat. duas pas¬
tes illi quem in seruire uolueretei
tertiam regi. & ille iterũ ꝑpueaep¬
tum regis libertatẽ suã conqͥuirat.
potestatem commiserit. Ibi que
constitutus dampnum aliquod cunli¬
bet fecerit qui eum in loco uuadi suscepit
aut dampnum soluat. aut hominem in
mallo productum ꝑdens simuldebitũ
propter quod eũ prouuadio suscepit.
Et quid amnum fecit dimissus iuxta qua¬
litatẽ rei cogatur emendare. Siuero
liberam feminam habueritus quedum
inpignore extiterit & filios habuerint
liberi permaneant. Dedebitis regalib
cepto freda quae inlege salica conscripta
est. Illa eadei soł quo cetere conposi¬

Expanded text:
quis per cartam ingenuitatis a domino suo legitime libertatem est consecutus, liber permaneat. Si vero aliquis eum iniuste inservire temptaverit, et ille cartam ingenuiqui hoc temptavit, multam quae in carta scripta est, solvere cogatur. Si vero carta non paruerit, sed iam ab illo qui eum inservire voluerit disfacta est, widrigildum eius componat, duas partes illi quem inservire voluerit, tertiam regi; et ille iterum per praeceptum regis libertatem suam conquirat. 8potestate commiserit, ibique constitutus damnum aliquod cuilibet fecerit, qui eum in loco wadii suscepit, aut damnum solvat, aut hominem in mallo productum demittat, perdens simul debitum propter quod eum in wadio suscepit. Et qui damnum fecit demissus iuxta qualitatem regi cogatur emendare. Si vero liberam feminam habuerit, usque dum in pignus extiterit, et filios habuerint liberi permaneant. 9. De debitis regalibusant, excepta freda quae in lege Saliga scripta sunt. Illa eodem solido quo caeterae composi
Abbreviated transcription (Latin):
fideliter exastare debeant. absq:
ullius persone gratiablanditiae seu
terrore scđmniussionem nr̃am. iđ ut
deliomine habente. lib .uI. in auro
argento bruneis. erainento pannis
integris caballis. bubus. uaccis. uelalio
peculio & uxores uel infantes. scripto

Expanded text:
fideliter exactare debeant absque ullius personae gratia, blanditiae, seu terrore, secundum iussionem nostram; id est, ut de homine habente libras sex in auro, in argento, bruneis, aeramento, pannis integris, caballis, boves, vaccis, vel alio peculio, et uxores vel infantes no
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit quodiurare debeat̃si ali¬
quis ipsuni sacramentum falsundi¬
cere uoluerit contendant
DENOMINE CUIPOSTIU DICIUMUITA
CONCESSAEST SIIUSTITIAMRTO¬
PERENOLUERIT XTUII
Si alicui postiudium scabiniorum uita
fuerit concessa & ipse in postinodum
aliqua mala perpe trauerit & iusti¬
tiã reddere noluerit. Dicendo quod
mortuus sit & ideo iustitiã red dene
nondebeat. Statutum estut superius
iudicium sustineat quod antea sustinere
debuit. & sialiquis aduersus eum aliqua
inala fecerit scđm equitatis ordinem
bcentiam habeat suam iustititiã requi¬
rendi Decausis perpetratis postquam
admortem deudicatus est. de preteri¬
tis inane aut sicut supra diuidicatũ fuerit
OCLATRONEEORBANNITO ALBERO

Expanded text:
fuerit, quod iurare debeat, si alifuerit, quod iurare debeat, si aliquis ipsum sacramentum falsum dicere voluerit, contendat. 48. De homine cui post iudicium vita concessa est, si iustitiam reddere noluerit. Si alicui post iudicium scabiniorum fuerit vita concessa, et ipse in postmodum aliqua mala perpetraverit et iustitiam reddere noluerit, dicendo quod mortuus sit et ideo iustitiam reddere non debeat, statutum est, ut superius iudicium sustineat, quod antea sustinere debuit. Et si aliquis adversus eum aliqua mala fecerit, secundum aequitatis ordinem licentiam habeat suam iustitiam requirendi de causis perpetratis postquam ad mortem diiudicatus est; de praeteritis maneat, sicut supra diiudicatum fuit. 49. De latrone forba
Abbreviated transcription (Latin):
getur & quicquid inde iudicauerit
fiat srima mannitio super nostes
Similit̃ & debenefio hominissi forte
inbannum usque regiint̃rogetur
Siastor uenerit DEAUTONERU
arem intertia tam̃ recipere reu¬
DENOAINIBUSAD MORTENDICATIS
SITCOSTIATIS UITACONCESSA
SIIUSTITIAMTECERINT
pas adinortem diiudicati fuerint
& postea eis uita fuerit concessa
supsi iustitiã ab aliis requisierint
aut eis iustitiã querere uolueruti
qualiter inter illos iudicium teir¬
minetur. srimo omniũ deillis
causis proquib: iudicatus fuerit
admortem nullam potest facere
petitionẽ quia o mnes ressiue scđm
iudicium francorũ inpublico fue¬
ruit reuocate. Etsi aliquidin post¬
modum post quã ei uita cocessa ẽ
cumiustitia adquire potuerit in
sua libertate teneat & defendat
scđmn legem. Intestimonio non so¬
scipiatur. nec interscabineo sadle¬
geni iudicandam teneatur. Et si ad
sacramentum aliquid iudicatum

Expanded text:
getur, et quicquid inde iudicaverit, getur, et quicquid inde iudicaverit, fiat. Prima mannitio super noctes Similiter et de beneficio hominis, si forte in bannum, usque dum rex interrogetur. Si auctor venerit et rem intertiatam recipere noluDe hominibus ad mortem diiudicatis et postea eis vita concessa, si iustitias quaesierint. pas ad mortem diiudicati fuerint et postea eis vita fuerit concessa, si ipsi iustitiam ab aliis requisierint aut ab eis iustitiam quaerere voluerint, qualiter inter illos iudicium terminetur. Primo omnium de illis causis, pro quibus iudicatus fuerit ad mortem, nullam potest facere repetitionem, quia omnes res suae secundum iudicium Francorum in publico fuerunt revocatae. Et si aliquid in postmodum, postquam ei vita concessa est, cum iustitia adquirere potuerit, in sua libertate teneat et defendat secundum legem. In testimonium non suscipiatur, nec inter scabinios ad legem iudicandam teneatur. Et si ad sacramentum aliquid iudicatum
Abbreviated transcription (Latin):
intelpellauit scđm legem ipsã cartã
sulsam efficiat & seruum conquirat:
Si uero inter pellator austore aut
testimoniis aut cartarũ conlatione
uistus fuerit ex hoc quod uulteffi¬
cere & non potuerit. multã quae
in ipsa ingenuitatis carta continet᷑
dampnum abullo cunilib& in latum
dimittere. sed iuxtaqualitatem
damni. dominus pro illo responde¬
at. uł eũ in corpositionẽ ut ad poe¬
nam p&itoris offerat. Si autẽ ser¬
uus perpetrato scelere fugerit.ita
ut ad ñopenitus inueniri non possit.
sacramento sedomuius eius excusare
studeat quod hioc suae uoluntatis
nec conscientia fuiss& quod seruus
cius tale facinus cõmisit OEMANNI¬
Siquis ad mallũ legib: mannitus fue¬
Sicautẽ scđm & tertiun. Si aute mad
quartũ uenine contẽpserit posses
sio eius in bannum mittatur donec
ueniat & dere qua interpellatus
fuerit iustitiam faci&. Si in fra an¬
num non uenerit dereb: eiusque
inbannum missi sunt regi interro¬

Expanded text:
interpellavit, secundum legem ipsam cartam interpellavit, secundum legem ipsam cartam falsam efficiat et servum conquirat. Si vero interpellator auctore, aut testimoniis, aut cartarum conlatione victus fuerit, ex hoc quod voluit efficere et non potuerit, multam quae in ipsa ingenuitatis carta contineturdamnum ab illo cuilibet inlatum dimittere, sed iuxta qualitatem damni dominus pro illo respondeat, vel eum in compositionem aut ad poenam petitori offerat. Si autem servus perpetrato scelere fugerit, ita ut a domino penitus inveniri non possit, sacramento se dominus eius excusare studeat, quod hoc suae voluntatis nec conscientiae fuisset, quod servus eius tale facinus commisit. 45. De manniSi quis ad mallum legibus mannitus fueSic ad secundum et tertium. Si autem ad quartum venire contempserit, possessio eius in bannum mittatur, donec veniat et de re, pro qua interpellatus fuerit, iustitiam faciat. Si infra annum non venerit, de rebus eius, quae in banno missae sunt, rex interro
Abbreviated transcription (Latin):
Ut nullus ad placitum banniatur
nisi qui causam suam querit aut si al¬
teriquaerere deb& exceptis sca¬
bineis uii qui adom placita prae¬
esse debent. Oefalsis testibus¬
Defalsis testibus praecipimus ut non
& filiorum eius iurare. Steoquib:
fuerit & aquolib& homine adser¬
uitiũ interpellatus fuerit. prinũ
legitiinũ austorẽ suae libertatis
pro ferat. & insualibertate ꝑseue¬
ret. Si uero legitim austor defu¬
erit. testimoniobonorũ hominũ
qui tunc aderant quando liberdi¬
missus fuerat. sedefendere per¬
mittatur. Siuero testes defue¬
rint cum duab aliis cartis quae:
eiusdẽ cancellariũ inanu firinatȩ
sut uł scriptae cuius cumq: fuerint.
suam cartam quae certia est. ueran
& legitimã esse confirm& Cancel¬
larius tamen talis esse deb& quipa¬
gensibus locuillius notus fuiss& et
acceptus. Si autem quiu t̃pellatus
fuerit adseruitium nec austorem
Nec testimmonia habuerit. Neq: alias
duas cartas adsuani cartã confirinan¬
dam iuenire potuerit tuc isquieũ

Expanded text:
banniatur, nisi qui causam suam quaerit, aut si alter ei quaerere debet; exceptis scabinis septem, qui ad omnia placita praeesse debent. 41. De falsis testibusDe falsis testibus praecipimus, ut nonet filiorum eius iurare. 43. De eo , et a quolibet homine ad servitium interpellatus fuerit, primum legitimum auctorem suae libertatis proferat et in sua libertate perseveret. Si vero legitimus auctor defuerit, testimonio bonorum hominum, qui tunc aderant quando liber dimissus fuerat, se defendere permittatur. Si vero testes defuerint, cum duabus aliis cartis, quae eiusdem cancellarii manu firmatae sint vel scriptae, cuiuscumque fuerint, suam cartam, quae tertia est, veram et legitimam esse confirmet. Cancellarius tamen talis esse debet, qui pagensibus loci illius notus fuisset et acceptus. Si autem qui interpellatus fuerit ad servitium, nec auctorem, nec testimonia habuerit, neque alias duas cartas ad suam cartam confirmandam invenire potuerit, tunc is qui eum
Abbreviated transcription (Latin):
Si autẽ liomo furtũ aut homicidiũ
uel quodlib& crimenforis cõmiserit
inimmunitatẽ fugerit. in andet
comes uel ep̃o uel abbati uel uice¬
domino uel illi quicumq locum
eñi aut abbatis tenuerit. utred¬
dat eireũ. Si ille coutradixerit
& eum reddere noluerit. inprima
Sinec ad tertiam in quisitiontin con¬
sentire uoluerit. quic quidreus dãni
fecerat. totum ille qui eum infra
inmunitatem retin& nec reddere
uult soluere cogatur. Etipse comes
ueniens licentiamili ab eat ipsum lo¬
miuem infrainmnunitatem queren¬
diubicumq: in uenire potuit . Si
autem in prima inquisitione comiti
responsum fuerit quodreus infra in¬
munitatem quide in fuiss& sed fuga
lapsus sit iur& quod ipse eum adiusti¬
tiam cuius lib& diffaciendam fugere
non feciss& et sit ei uiliocsatis factũ.
Siautem in trantiin ipsã in imunita tem̃.
comiti collestamanuquis lib& resis¬
tere capta uerit lioc adregẽ comes
ued principem deferat ibiq: ibiq:¬
iuđi ut sicut ille qui immunitate

Expanded text:
Si autem homo furtum aut homicidium vel quodlibet crimen foris committens infra immunitatem fugerit, mandet comes vel episcopo, vel abbati, vel vicedomino, vel illi, quicumque locum episcopi aut abbatis tenuerit, ut reddat ei reum. Si ille contradixerit t eum reddere noluerit, in prima Si nec ad tertiam inquisitionem consentire voluerit, quicquid reus damni fecerat, totum ille qui eum infra immunitatem retinet nec reddere vult, solvere cogatur. Et ipse comes veniens licentiam habeat ipsum hominem infra immunitatem quaerendi, ubicumque eum invenire potuerit. Si autem statim in prima inquisitiresponsum fuerit, quod reus infra inmunitatem quidem fuisset, sed fuga lapsus sit, statim iuret quod ipse eum ad iusticiam cuiuslibet disfaciendam fugire non fecisset, et sit ei in hoc satisfactum. Si autem intranti in ipsam inmunitatem comiti collecta manu quilibet resistere temptaverit, comes hoc ad regem vel ad principem deferat, ibique iudicetur; ut sicut ille qui in inmunitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo exigantur. Qui autẽ non habu
rum seualeat praeparare ad dĩserui¬
tium & adnr̃am utilitatẽ. Et nr̃i
inissi caueant & diligenter inquirat
neper ali quod malum ingeniũ sub¬
trabant nrãm iustitiã alteri traden¬
doaut cominendando. DECENSUREGA
ensus regalis undecumque legiti¬
me exiebat. uolumus ut inde solua¬
tur siue depropria ꝑ sona hominis
lin as regias & defeminis liberis qui
houiuies simili terfis kaliuos regios
accipiuit. ut non deliereditate paren¬
tuni uel decausa sua quaerenda nec
detestimoniꝰ prohacre abiciantur
Sed talis &ia nolbis iniliaccausa honor
seruetur qualis & antecessoribus nr̃is
regibus uelimperatoribus seruatus
esse cognoscitur. DECURAASSORŨ¬

Expanded text:
a et dimidia. Qui autem non habuerum se valeat praeparare ad Dei servitium et nostram utilitatem. Et nostri missi caveant et diligenter inquirant, ne per aliquod malum ingenium subtrahant nostram iustitiam, alteri tradendo aut commendando. 20. Census regaensus regalis undecumque olim legitime exigebatur, volumus ut inde solvatur sive de propria persona hominis linas regias, et de feminis liberis quae homines similiter fiscalinos regios accipiunt, ut non de hereditate parentum, vel de causa sua quaerenda, nec de testimonio pro hac re abiciantur; sed talis etiam nobis in hac causa honor servetur, qualis et antecessoribus nostris regibus vel imperatoribus servatus esse cognoscitur. 17. De cura missoru
Abbreviated transcription (Latin):
Utnullus homo in placito cente¬
nari neq: ad morte in neq: ad liber¬
tatẽ suã amittendam aut adres
reddendas uel mancipia iudicet᷑.
sedista aut in praesentia comitis
uel missorũ nr̃drũ iudicentur

Expanded text:
Ut nullus homo in placito centenarii, neque ad mortem neque ad libertatem suam amittendam, aut ad res reddendas vel mancipia, iudicetur; sed ista aut in praesentia comitis vel missorum nostrorum iudicentur
Abbreviated transcription (Latin):
tinissi nr̃i diligenter inquirant &
describere faciant unusquisque in
suo missatico quod unusquisq: debe¬
neficio habeat. uel quot homines
casatos in ipso beneficio
Quo modo ea dem beneficia condricta
suit. aut quis debeficio alodein com¬
parauit uel struxit.

Expanded text:
t missi nostri diligenter inquirant et describere faciant unusquisque in suo missatico, quid unusquisque de beneficio habeat, vel quot homines casatos in ipso beneficio. Quomodo eadem beneficia condricta sint, aut quis de beneficio alodem comparavit vel struxit.
Abbreviated transcription (Latin):
efalsis monetis. quia in multis locis con¬
traiustitiam & contra edictũ fiunt.
uolumus ut nullo alio loco moneta sit
nisi inpalatio nr̃o. nisi forte iterũ a nobis
alter fuerit ordinatum.

Expanded text:
falsis monetis, quia in multis locis contra iustitiam et contra edictum fiunt, volumus ut nullo alio loco moneta sit, nisi in palatio nostro, nisi forte iterum a nobis aliter fuerit ordinatum.
Abbreviated transcription (Latin):
eteloneis placet nobis iit antiqua & iu¬
sta telonea anegotiatorib: exigantur
tam depontib quam que denauigiis seu
mercatis. Nou aergo seu iniusta ubi uel¬
funes tenduntur. uel cum nauis sub
pontibus transitur. seuliis similia in quib:
nullum aditorium itinerantibus prȩstat᷑
Similiter &iam nec deliis quisine negoti¬
andi causa substantiã suã deuna domusua
ad aliã autad palatiũ aut in exercitum
ducunt. teloneum nullatenus ab eis

Expanded text:
teloneis placet nobis, ut antiqua et iusta telonea a negotiatoribus exigantur, tam de pontibus, quam et de navigiis seu mercatis. Nova vero seu iniusta, ubi funes tenduntur, vel cum navibus sub pontibus transitur, seu his similia in quibus nullum adjutorium itinerantibus praestatur, similiter etiam nec de his qui sine negotiandi causa substantiam suam de una domo sua ad aliam, aut ad palatium, aut in exercitum ducunt, telonium nullatenus ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
testibus munere conductur uł corruptis autqua¬
lib& calliditate uł fraude ad gradurecle¬
si asticos ꝑuenerit. decretum est utdepona¬
tur & dominus eius euin recipiat. Siuero
Auus id pater ab alia patria in aliam nũ grans
in eadem ꝓuntia filium genuent &ipsefiliur
ibidem edo catus & ad gradus ecclesiasticor
ꝓmotur fuerit. &utrum seruus sit ignorat
& postea ueniens dominur illius legibus eum
adqui sierit : sanctitumest ut sidominus eiur
Dabstrahere uoluerit ut gradum dmie quia
iuxtasacros ordiner uilir ꝑ ranamanenr. sacet¬
doti dignitatem funginol potest u Derobus

Expanded text:
testibus munere conductis vel corruptis, aut qualibet calliditate vel fraude ad gradus ecclesiasticos pervenerit, decretum est ut deponatur, et dominus ejus eum recipiat. Si vero avus aut pater ab alia patria in aliam migrans in eadem provincia filium genuerit, et ipse filius ibidem educatus ad gradus ecclesiasticos promotus fuerit, et utrum servus sit ignotum sit, et postea veniens dominus illius legibus eum adquisierit, sancitum est, ut si dominus eiusextrahere voluerit, gradum amittat: quia iuxta sacros ordines vilis persona manens sacerdotii dignitate fungi non potest. De rebus
Abbreviated transcription (Latin):
necex pellantur & si laici clericor ꝓbabilir
uite & dostrine epĩ consecrandor siur qua
ineclesiis constituendor obtulerunt nulli qui¬
lib& occasione eos reitiant ¶e
anctitum est utunicuique ecclesiȩ unusinan¬
oblationibur fidelium uon dedomiburneq:
dealtarus uł hortir iuxta ecclesiam positir neq
dep̃ scripto manso aliquod seruitium p̃t̃ ecles¬
a sticum faciant. & sialiquida fluala¬
buerit indos mimibur sus debitum seruitis¬

Expanded text:
lis vitae et doctrinae episcopis consecrandos suisque in ecclesiis constituendos, obtulerint, nulla qualibet occasione eos reiciant. 10. Sanccitum est, ut unicuique ecclesiae unusoblationibus fidelium, non de domibus neque de atriis vel ortis iuxta ecclesiam positis neque de praescripto manso aliquod servitium praeter ecclesiasticum faciant. Et si aliquid amplius habuerint, inde senioribus suis debitum serviti
Abbreviated transcription (Latin):
decretum est utarehi ep̃i ꝑ singular ꝓiunti¬
As constituti nram austoritatem sũfpraga¬
neiuero illorum exemplarillius poenerre
habeant & quando cumque de familie
in ambo neipsa Auctoritas coram populo lega¬
tur & coram sacerdotibus ut coram fidelibur la¬
icis Ante cornũ Altaris sicut in nra auctori¬
tate continetur remota qualibo& calliditate
libertatem consequatur. & tunc demum
ad gradur eaden asticos ꝓmoueantur
imiliter quoquedehir a gendum est quorla¬
cidefamiliȩ ecclesiarum ad sacror ordiner
ꝓinouere uoluerint sed & dehir quor p̃posi¬
ti canonicorum dattinanachorum ordinan¬
dos expetierunt. eodem forma seruanda ẽ
tatutum est ut nullur qui lib& eccleniasti¬
tur dilii ppais res deinceps accipire p̃su¬
matt quirum liberi Aut ppire mac in con¬
sult ob latione possent roruni ꝓpriarum ei¬
heredar Quod si aliquir demcepr hoc facereep

Expanded text:
decretum est, ut archiepiscopi per singulas provincias constituti nostram auctoritatem, suffraganei vero illorum exemplar illius penes se habeant. Et quandocumque de familia in ambone ipsa auctoritas coram populo legatur, et coram sacerdotibus vel coram fidelibus laicis ante cornu altaris, sicut in nostra auctoritate continetur, remota qualibet calliditate, libertatem consequatur; et tunc demum ad gradus ecclesiasticos promoveatur. Similiter quoque de his agendum est, quos laici de familia ecclesiarum ad sacros ordines promovere voluerint. Sed et de his quos praepositi canonicorum aut monachorum ordinandos expetiverint, eadem forma servanda est. 7. Statutum est, ut nullus quilibet ecclesiasticus ab his personis res deinceps accipere praesumat, quarum liberi aut propinqui hac inconsulta oblatione possent rerum propriarum exheredari. Quod si aliquis deinceps hoc fac
Abbreviated transcription (Latin):
conlaturi su erit inditioribus locir du asple
cermuscrꝓauperum tertia instipendu ca¬
dere elericonum Aut mona chorum Inmi¬
nanibus uero locur aeque interdericora
nauperer ferediuidendum nisi forteadito¬
tibur ubispeculiter dandesunt constitutĩ¬

Expanded text:
conlatum fuerit, in ditioribus locis duas partes in usus pauperum, tertiam in stipendia cedere clericorum aut monachorum, in minoribus vero locis aeque inter clerum et pauperes fore dividendum; nisi forte a datoibus, ubi specialiter dandae sint, constitut
Abbreviated transcription (Latin):
iasluram patiatur
& populi secundum statuta canonum depp
diocera remota ꝑsonarum & munerums
ceptione obuite meritum &sapientiae di
eligantur. ut exemplo & uerbo sibi sub¬
tis usquequaquẽ ꝓdesse ualeant
Qiuuero canonica ꝓfessione Amultis p¬
timignorintia partim desideria. dehon¬
batur operep̃ tium duximur. dõ annuente
apud sacrum conuentũ ut exdicus scorum pa¬
trum iđ ut exdiuersis partis quas damueri¬
nanter flosculos carpendo iiinum regulo
canonicorum & canonicarum congerera
& canonicis id sc̃imonia libus seruandansi¬
tradere ut ꝑ eam canonicurordo absq
biguitate poss& seruari: Eqm̃ illam
sacerconuentus ita eam licdibur ext
utus que aduniun iota obseruandã p
decentibur in dubit anter teneatura

Expanded text:
iacturam patiatur.onem cleri et populi secundum statuta canonum de propria diocesi, remota personarum et munerum acceptione, ob vitae meritum et sapientiae donum eligantur, ut exemplo et verbo sibi subiectis usquequaque prodesse valeant. 3. Quia vero canonica professio a multis, partim ignorantia, partim desidia, dehonestabatur, operae pretium duximus, Deo annuente, apud sacrum conventum ut ex dictis sanctorum patrum, velut ex diversis pratis quosdam vernantes flosculos carpendo, in unam regulam canonicorum et canonicarum congerere, et canonicis vel sanctimonialibus servandam contradere, ut per eam canonicus ordo absque ambiguitate possit servari. Et quoniam illam sacer conventus ita etiam laudibus extulit, ut usque ad unum iota observandam pedegentibus indubitanter teneatur,
Abbreviated transcription (Latin):
quicuinq: facere praesunipserit &
sacram ento quãcumq: conspiratione
firinaueruit ut triplicirationem ii¬
dicentur. Primo ut ubicũq: aliquot
malum per lioc perpetratum fuit :
austores fasti inter ficientur. Adiu¬
tores uero eorum singuli alter ab al¬
tero flagellentur. & nares sibi inui¬
cem pretidant. Vbi uero nibilmali
perpetratum est similiter quidem
uiteuse flagellentur. & capillossibi
uicissim detondant. Siueroperdex¬
tuas aliqua conspiratio firmatafuerit
sili bem sunt autiurent cumidoneis
ausifacere non potuerint suã legẽ
conponant. Siuero serui sunt fla¬

Expanded text:
nque facere praesumpserint, et sacramento quamcunque conspirationem firmaverint, triplici ratione judicentur. Primo, ut ubicunque aliquod malum per hoc perpetratum fuit, auctores facti interficiantur. Adjutores vero illorum singuli alter ab altero flagellentur, et nares sibi invicem praecidant. Ubi vero nihil mali perpetratum est, similiter 375 quidem inter se flagellentur, et capillos sibi vicissim detondeant. Si vero per dextras conspiratio facta fuerit, si liberi sunt, aut jurent cum idoneis hoc facere non possunt, suam legem componant. Si vero servi sunt, fla
Abbreviated transcription (Latin):
nem reddere ualeant: De placitis siqui¬
dem quorliber homines obserua redebent.
constitutio genitoris nr̃i. poenitus obseruan¬
da adque cenenda est. Uit uidelie& in ap¬
natria solummodo generalia placita ob¬
seruent. & nullur eos ampliur placita ob¬
serua re conpellat. nisi forte quilib& accu¬
ratur fuerit Aut alium accus auerit Aut
is uenire iubeatur nisi qui aut litigat aut
sideratio fiat uthis qui ignoranter peccauo
non totum scđm legom componere cogtit᷑
sed iuxta quod possibile uisum fuerit᷑. Is uero
qui tantum modo uolunta te peecauit : to¬
tam legis conposenonem cogatur ex sol¬
uere. Ut nullur palatium uł in bostẽ
pgtns qł depastaero uł dehosterediens tri¬
cleriri a manachi & seriui fugtiui. Alo casua

Expanded text:
nem reddere valeant. 14. De placitis siquinem reddere valeant. 14. De placitis siquidem quos liberi homines observare debent, constitutio genitoris nostri penitus observanda atque tenenda est, ut videlicet in anno tria solummodo generalia placita observent, et nullus eos amplius placita observare compellat; nisi forte quilibet aut accusatus fuerit, aut alium accusaverit, autus venire iubeatur, nisi qui aut litigat, aut talis consideratio fiat, ut is qui ignoranter peccavit, non totum secundum legem componere cogatur, sed iuxta quod possibile visum fuerit. Is vero qui tantum mala voluntate peccavit, totam legis compositionem cogatur exsolvere. 16. Ut nullus ad palatium vel in hostem pergens, vel de palatio vel de hoste rediens, triclerici et monachi et servi fugitivi ad loca sua
Abbreviated transcription (Latin):
spurtitia foeditatis. ut iuxta possibilitatem in an¬
tiquum factum reformentur: De benefitiis nris
que destructa inueniuntur. hoc impleatur quod
& defalsamoneta. & de dirpestulisterarũ nrã¬
rum & delatronibus coherendis uł punien dr
modo constitumus omnibur ad nunti&ur &
infuturum obseruetur. Hoc uolumus ut missi
nostriobseruent. & quicum que dehircausir
uł simul. uł singillatun emendare potuerunt
emendent & eaque emendauerint diligen¬
ter scriptis notent & hoc sic ꝑ agere curent
quatenus iuste rep̃hendi a quo quam nullate¬
÷ possint. & quȩ faceredebent Aut possunt.
nullatenus p̃termittant. Inmo caueant
ne quod absit gratia alicuus. aut honoris
xuttimoris siueo dii causa illud quod agera
debeant amittant. & sumimoperestude¬
Ant ut hoc quod ꝑse efrscere non pos sunt nob
notam faciant : Eomnimo dis p̃uideant
ut ꝑsingula capitula tam uerbir quam scrip¬
tis deomnibus quȩ illic ꝑegerint nobrato¬

Expanded text:
spurcitia foedatis, ut iuxta possibilitatem in anspurcitia foedatis, ut iuxta possibilitatem in antiquum statum reformentur. 11. De beneficiis nostris, quae destructa inveniuntur, hoc impleatur quod et de falsa moneta, et de dispectu litterarum nostrarum, et de latronibus cohercendis vel puniendis, modo constituimus, omnibus adnuntietur et innostri observent, ut quicquid de his causis vel simul vel singillatim emendare potuerint, emendent, et ea quae emendaverint, diligenter scriptis notent. Et hoc sic peragere curent, quatenus iuste reprehendi a quoquam nullatenus possint. Et quae facere debent aut possunt, nullatenus praetermittant; immo caveant, ne, quod absit, aut gratia alicuius, aut honoris aut timoris sive odii causa, illud quod agere debent omittant. Et summopere studeant, ut hoc quod per se efficere non possunt, nobis notum faciant. Et omnimodis praevideant, ut per singula capitula, tam verbis quam scriptis, de omnibus quae illic peregerint, nobis ratio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmulgatam examin&ur. Hepaupen¬
bus  uidus & pupillis iniusteo pprersis
ut adiuuentur & releuentur. Peiniustis
occasionibus & consuetudinibus noui ter
institutis. sicut sunt tributa & telonei in
mediauia. ub in ecaqua nec palus nec pontꝰ¬
net aliquid tale fuerit unde iustecensur exigi
porsit. uł ubin aues subtur pontus transiro
selent. siue in medio flumine ubi nullũ est¬
obstaculum ut auferantur. Antiqueaut̃
ad nostram notiti am deferentur. Deho¬
nore ecclesiarum. ut ꝑ omnia ex eis exhibe¬
atur. si cutnuꝑ a nob̵ cum consensu omniũ
fidelium nostroꝵ. constitutum est. &x uthoc
onissinostri omnibus in sualegatione consti¬
minum commutetur. Si autem defisco
nostro suerit nostraliberalitate concedatur
tatum ut ita obseruentur sicut anob & ab
Antecessoribus nostris constitutumest. De
hns qui ꝓ occasionem humanitatis iustitiam face¬
rerennuunt ut hoc obseruetur quod a nabis consti¬
tutum est. Delocir iam dudum sacris & nunc

Expanded text:
promulgatam examinentur. 3. De pauperpromulgatam examinentur. 3. De pauperibus, et viduis, et pupillis iniuste oppressis, ut adiuventur et releventur. 4. De iniustis occasionibus et consuetudinibus noviter institutis, sicut sunt tributa et telonei in medianec aliquid tale fuerit, unde juste census exigi possit, vel ubi naves subtus pontes transire solent, sive in medio flumine ubi nullum obstaculum est, ut auferantur. Antiqua autem ad nostram notitiam deferantur s exhibeatur, sicut nuper a nobis cum consensu omnium fidelium nostrorum constitutum est. Et ut hoc missi nostri omnibus in sua legatione constiminum commutetur. Si autem de fisco nostro fuerit, nostra liberalitate concedatur. tatum, ut ita observentur, sicut a nobis et ab antecessoribus nostris constitutum est. 9. De his qui per occasionem inmunitatis iustitiam facere rennuunt, ut hoc observetur quod a nobis constitutum est. 10. De locis iamdudum sacris et nunc
Abbreviated transcription (Latin):
porissionem donini carob grnitoris nostnear
undenos decernere uoluonus quicquid nobpla¬
ꝑsingulas ciuitates unacum epõ & comite
eligant quorum curaesit pontes ꝑdiuersalo ta
emendare & eos quiillos emenda redebent
exnostra iussione ad monere ut unusquis qua
iuxtasuam possibilitatem & quantitatem
eos emendare studeant
rimo utsicut iamaliis missis iniunctũ fuit
iustitiam faciant derebus & lib̵ tatibur
iniusteablatis. E siepr̃ aut abbar aut u¬
carius aut aduocatus. Autquis lib& depla¬
be hoc fecis seiiuentus fuerit: statim restitua¬
tur Siuero uł comes. ut actor dominicur at
Altera missur palatinur hoc ꝑ p&rauit. & in
nostram potestatem rediit: res diligenter in¬
uestigata & descripta Ad nr̃m reseruen
tibur & rebur reddendis que in nostrauestitura
sunt primo ꝑoptimos quos que in quiratur
& si ꝑ illos in uenire nonpos sit: tuncꝑ eos qui post
tibus ex utraque parte tester adhibere. Q
si dis cordauerint secundũ constitationens a nob̵

Expanded text:
permissionem domni Karoli genitoris nostri eas unde nos decernere volumus quicquid nobis plaper singulas civitates, una cum episcopo et comite,eligant, quorum curae sit pontes per diversa loca emendare, et eos qui illos emendare debent ex nostra iussione admonere, ut unusquisque iuxta suam possibilitatem et quantitatem eos emendare studeatrimo, ut sicut iam aliis missis iniunctum fuit, iustitiam faciant de rebus et libertatibus iniuste ablatis; et si episcopus, aut abbas, aut vicarius, aut advocatus, aut quislibet de plebe hoc fecisse inventus fuerit, statim restituatur. Si vero vel comes vel actor dominicus, vel alter missus palatinus, hoc perpetravit, et in nostram potestatem redegit, res diligenter investigata et descripta ad nostrum tibus et rebus reddendis quae in nostra vestitura sunt, primo per optimos quosque inquiratur. Et si per illos inveniri non possit, tunc per eos qui post tibus ex utraque parte testes adhibere. Et si discordaverint, secundum constitutionem a nobis