comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ponere curam aĩarum. Certe
duob monast̾iis. sc̃i uidelici petͥ
et sc̃i urbani. pastorali aliq̃n so¬
latio similit destitutis. bone me¬
morie p̾decessor ur donnus guił¬
mus. ñ songi itin̾is laborem. nõ
hyemis reputans asꝑitatem. bis
nisi fallor clumacum. semel di¬
iuonẽ ꝑ seip̃m adiit. hĩcq uirũ
bonũ donnũ hugonẽ qͥ post de¬
functꝰ ẽ. illĩc uirum uenerabisẽ
qͥ adhuc suꝑẽ. donnũ rodulfũ uix
multis p̾cib impetratos abducẽs.
singłm singło p̾posuit monast̾io.
tutũ uidelicr ñ arbitrans. cuiq̃
monachoꝵ domesticoꝵ. illam cõ¬
mitt̾e curam. Qd̃ ideo uob̾ in exẽ¬
plum adduxi. ut ur̃am caritatẽ
cõmonefac̾em. qͣliter et in hoc qd̾
ũc inmanib ẽ. oporteat eam ẽẽ ñ

Expanded text:
ponere curam animarum. Certe duobus monasteriis, sancti videlicet Petri, et sancti Urbani, pastorali aliquando solatio similiter destitutis, bonae memoriae praedecessor vester domnus Guillelmus non longi itineris laborem, non hiemis reputans asperitatem, bis nisi fallor Cluniacum, semel Divionem per seipsum adiit: hincque virum bonum domnum Hugonem, qui post defunctus est; illinc virum venerabilem, qui adhuc superest, domnum Radulfum vix multis precibus impetratos abducens, singulum singulo praeposuit monasterio, tutum videlicet non arbitrans cuiquam monachorum domesticorum illam committere curam. Quod ideo vobis in exemplum adduxi, 62 ut vestram charitatem commonefaciam, qualiter et in hoc quod nunc in manibus est, oporteat eam esse n
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq fauere huic. dño pape contra¬
dicere ẽ. etiã et dño deo ꝑquẽcumq
enĩ iusta sententia iuste detur: ab
illo certum ẽ ꝓcessisse qui loquit᷑ in
ꝓpha. Ego qui loquor iusticiã. Confi¬
do autẽ de ur̃a prudentia et honesta.¬
te. qr uisis his litt̾is de u̾itate c̾tus.
ñ abducemin amͦ cupiã assenti¬
re in hac re. nͥ qd uos deceat et eccłie
expediat. ꝓ qua legatioe fungimi¬
ni. Biligimus uos. ⁊ ad ur̃m obseqͥ¬

Expanded text:
Itaque favere huic, domino Papae contraItaque favere huic, domino Papae contradicere est, etiam et Domino Deo. Per quemcumque enim justa sententia juste detur, ab illo certum est processisse, qui loquitur in propheta: Ego qui loquor justitiam . Confido autem de vestra prudentia et honestate, quia visis his litteris de veritate certus, non abducemini amodo quidpiam assentire in hac re, nisi quod vos deceat, et Ecclesiae Dei expediat, pro qua legatione fungimini. Diligimus vos, et ad vestrum obsequ
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ eiusmͦiẽ. et delinquit ꝓpͥo iudicio
condempnatꝰ. Alioqͥn familiarem
habere et freq̃nter admit̾e ad col¬
loq̃ndum. neclicã ad conuiuand̾.
suspicio fauoris ẽ. et inimici hoĩs
fortis armat᷑a. Secure annuncia¬
bit et facile ꝑsuadebit que uolet
domesticꝰ et contub̾nalis: legati
apłice sedis. Quis enĩ a latere dñi
pape. mali quippiã suspicet᷑: S
se facile oppon̾e audeat nr̃o colla¬
t̾ali: Deinde uidetis qualia pꝰ se uͥc̃q
habitauit reliquit uestigia: Non sũ
causa uigor apłicus homĩem italia
ortum. tsalpinare coegit. repatͥare
ñ patit᷑. Quis uͦ extraneorũ ad quos
eiectus ẽ. ñ eum oĩmodis cuꝑent
suis reddidisse: Et certe sic se habere
ad om̃s. ut om̃ib odio habeatur.
Approbatio uidiciiẽ qd̾ portat. ne qͥs
dicat subreptum fuisse dño pape.
Quale ẽ sumini pontificis sugillare
sententiam. et illã sententiam cuiꝰ
rectitudĩem. eiꝰ ip̃ius in quem data
ẽ. et silingua dissimulet uita clamat᷑

Expanded text:
 ejusmodi est, et delinquit proprio judicio condemnatus . Alioquin familiarem habere, et frequenter admittere ad colloquendum, ne dicam ad convivandum, suspicio favoris est, et inimici hominis fortis armatura. Secure annuntiabit et facile persuadebit quae volet domesticus et contubernalis legati apostolicae Sedis. Quis enim a latere domini Papae mali quidpiam suspicetur? Sed se facile opponere audeat vestro collaterali? 2. Deinde videtis qualia post se, ubicunque habitavit, reliquit vestigia. Non sine causa vigor apostolicus hominem Italia ortum transalpinare coegit, repatriare non patitur. Quis vero extraneorum, ad quos ejectus est, non eum omnimodis cuperet suis reddidisse? Et certe sic se habere ad omnes, ut omnibus odio habeatur, approbatio judicii est quod portat, ne quis dicat subreptum fuisse domino Papae. Quale est ergo summi Pontificis suggillare sententiam, et illam sententiam, cujus rectitudinem ejus ipsius, in quem data est, etsi lingua dissimulat, vita clamat?
Abbreviated transcription (Latin):
seruus: claritate ꝑfundi mon¬
tiũ et̾norum. Qnͣtum uobis ho¬
noris ur̃a laudabilis uita: tan¬
tũ affert et on̾is laudãs fama.
Eoce enĩ is ꝑ quem et ꝓ quo pre¬
sentes litt̾as accipitis: exemplo
cet̾orum quos sepe tales ñ pau¬
cos experimini. motꝰ et ip̃e bono
odore ur̃i quẽ desonge sensit. tã
cõmunẽ c̃ fiducia pietatẽ reqͥrit:
spe utiq ductus inueniendi nõ
solum consilium q̃d ag̾e debeat. ses
et auxilium quo ꝑficere ualeat. Est
autem h̾ causa eius. Quadã se cella
ꝓ amore dei ex ꝓposito inclusat.
egressionis atq tͥnsgressionis sue.
uob̾ ip̃e causas exponet. Et qͥdem
ad ꝓpositum redire cupit. s ꝑ uos
implere ꝓposuit: si tñ nr̃is hoc p̾¬
cib. quib se p̾munire curauit.
obtinere potuerit. fãcite ergo mo¬
rẽ ur̃m. ferte opem misero. ĩmo
qr uos sapientib et insipientib
debitorem agnoscitis. erroneam

Expanded text:
servus, claritate perfundi montium aeternorum. Quantum vobis honoris vestra laudabilis vita, tantum affert et oneris laudans fama. Ecce enim 60 is per quem et pro quo praesentes litteras accipitis, exemplo caeterorum, quos saepe tales non paucos experimini, motus et ipse bono odore vestri, quem de longe sensit, tam communem cum fiducia pietatem requirit, spe utique ductus inveniendi non solum consilium quid agere debeat, sed et auxilium quo perficere valeat. Est autem haec causa ejus. Quadam se cella pro amore Dei ex proposito incluserat. Egressionis atque transgressionis suae vobis ipse causas exponet. Et quidem ad propositum redire cupit; sed per vos implere proposuit, si tamen nostris hoc precibus, quibus se praemunire curavit, obtinere potuerit. Facite ergo morem vestrum: ferte opem misero; imo quia vos sapientibus et insipientibus debitorem agnoscitis, erroneam
Abbreviated transcription (Latin):
fecistis qd ꝓmisistis. Quos in
u̾bo ur̃o exposuimꝰ et misimꝰ ꝑegͥ¬
nari: regia sunt lib̾alitate suscep¬
ti. Occurristis enĩ cũ panib. edu¬
xistis eos in refrig̾ium. constitu¬
istis eos suꝑ excelsam t̾ram. ut co¬
medãt fructus agroꝵ. ut suggãt
mel de petra. oleũq: de saxo duris¬
simo. butirũ de arm̃to et lac de¬
ouib. et ficus cũ medulla tritici.
et sangͥnem uue bibãt meracissi¬
mũ. Et hec t̾rena sunt: s celestia
m̾cantur. Sic iturad astra. Talib
hostiis ꝓm̾etur deus. Istorũ ẽ regñ
celorum. qui regit̾re in t̾ra uiuenti¬
ũ redd̾e pot̾unt ꝓ his t̾renis. utam
et głam sempit̾nam. Misimus uob
magistrũ brunonẽ olim mͥ ꝑ dies
multos indiuiduũ comitem. nũc
rũ. letantium in xp̃o. s egentium
in scło. Expiatur et ip̃e munificam
manũ regis. ut augeat᷑ num̾us
amicoꝵ. qui ip̃m recipiãt in et̾na
tab̾nacła. Qd̾̃ illi mͥ facitis. mͥ faci¬

Expanded text:
fecistis quod promisistis. Quos in fecistis quod promisistis. Quos in verbo vestro exposuimus, et misimus peregrinari, regia sunt liberalitate suscepti. Occurristis eis cum panibus, eduxistis eos in refrigerium, constituistis eos super excelsam terram, ut comedant fructum agrorum, ut sugant mel de petra, oleumque de saxo durissimoicus cum medulla tritici, et sanguinem uvae 197 bibant meracissimum. Et haec quidem terrena sunt, sed coelestia mercantur. Sic itur ad astra : talibus hostiis promeretur Deus. Istorum est enim regnum coelorum, qui regi terrae in terra viventium reddere poterunt pro his terrenis vitam et gloriam sempiternam. Misimus vobis magistrum Brunonem, olim mihi per dies multos individuum comitem, nunc rum laetantium in Christo, sed egentium in saeculo. Experiatur et ipse munificam manum regis, ut augeatur numerus amicorum, qui ipsum recipiant in aeterna tabernacula. Quod illi facitis, mihi faci
Abbreviated transcription (Latin):
illi de fructu manuũ suar̃. Re¬
posita ẽ ħ spes m̃a in sinu m̃o. ut
pacient̾ feram ab his uł corꝑe se¬
ꝑari. Non mireris rex. añ elegissẽ
a corꝑe ꝑegnari. qͣm istos emitte.
si solus cause deeẽt deus. Suscipe illoꝰ
tanqͣ aduenas et pegrinos. uer̃¬
tam̃ ciues sc̃õrum et domesticos
dĩ. Parũ dixi ciues. reges sunt. Ip¬
soꝵ ẽ enĩ regnũ celorum. iure ⁊ nũ¬
to pauꝑtatis. Non decet frustra e
longinqͦ eẽ uocatos et sus sedibus
exules. mnutili ꝑegͥnatiõe uagari.
Putas pot̾unt cantare cãticum
dñi in t̾ra aliena: S ñ recte forte
dixim alienã. que semuni bono
spontaneũ expandit sinũ. ⁊ p̾cio¬
sum depositum leto ing̾ruo pie
fouere suscepit. Cecidit ut uideo
cecidit gͥnum bonum in t̾ram bo¬
nã et optimã: spero in dño q ra¬
dicabit. g̾minabit. multiplicabr.
et refẽt fructũ in pacientia. Por¬
roh̃c cum rege partibor. ⁊ unꝰquisq

Expanded text:
illi de fructu manuum suarum. Reilli de fructu manuum suarum. Reposita est haec spes mea in sinu meo, ut patienter feram ab his vel corpore separari. Non mireris, Rex. Ante elegissem a corpore peregrinari, quam istos emittere, si solus causae deesset Deus. Suscipe illos tanquam advenas et peregrinos, verumtamen cives sanctorum, et domesticos Dei Parum dixi cives; reges sunt. Ipsorum est enim regnum coelorum, jure et merito paupertatis. Non decet frustra e longinquo esse vocatos, et suis sedibus exsules inutili peregrinatione vagari. Putas poterunt cantare canticum Domini in terra aliena? Sed non recte forte dixerim alienam, quae semini bono spontaneum expandit sinum, et pretiosum depositum jam laeto in gremio pie fovere suscepit. Cecidit, ut video, cecidit granum bonum in terram bonam et optimam: spero in Domino quod radicabit, germinabit, multiplicabitur, et referet fructum in patientia . Porro hunc cum Rege partibor, et unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
ecce ego et puerim̃i quos de¬
dit mͥ deus. fertur nãq mea hu¬
militas inuenisse gr̃am. apd̾ regi¬
am maiestatẽ. ita ut q̃rat uidere
me. Et quis ego ut dissimulem be¬
neplacitũ regis: Accurro et qui q̃¬
rebar ecce assũ. nõ in p̾sentia corꝑis
infirma. in qua despexit dñm he¬
rodes: aitam̃ in uisc̾ibus meis. slã
quis me seꝑabit abhis: Seqͣr eos
quocũq ierint. et si habitau̾int
in extremic maris. ñ er̃t absq me.
Habes rex lum̃ ocłorum meorum
habes cor meũ et aĩam meam. Qͥd
si modic̃ nr̃i ab est: Corpꝰculum lo¬
quor. uile istud mãcipium. qd̾ ⁊¬
si uoluntas expon̾et. s retin̾et ne¬
cessitas. Nõ ualet sequi uolantẽ a¬
nimũ. qm̃ infirmũ ẽ.⁊ solũ pene
illi suꝑẽ sepulchrũ. S q̃ cura:
Anima nm̃a in bonis demorabit᷑
cũ sem̃ meum heditabit t̾ram. Se¬
m̃ meũ sem̃ bonum. g̾minabit si
tñ in t̾ram bonam ceciłit. Letabit᷑
et delectabit᷑ in c̃ssitudine anima
mea. quippe ut confido dabitur

Expanded text:
ecce ego, et pueri mei, quos dedit mihi Deus. Fertur namque mea humilitas invenisse gratiam apud regiam majestatem, ita ut quaerat videre me. Et quis ego sum, ut dissimulem beneplacitum Regis? Accurro, et, qui quaerebar, ecce adsum: non in praesentia corporis infirma, in qua despexit Dominum Herodes ; attamen in visceribus meis. Nam quis me separabit ab his? Sequar eos quocumque ierint: et si habitaverint in extremis maris, non erunt absque me. Habes, Rex, lumen oculorum meorum, habes cor meum, et animam meam. Quid si modicum nostri abest? Corpusculum loquor, vile istud mancipium, quod etsi voluntas exponeret, sed retineret necessitas. Non valet sequi volantem animum, quoniam infirmum est, et solum pene illi superest sepulcrum. Sed quae cura? Anima mea in bonis demorabitur, cum semen meum haereditabit terram. Semen meum, semen bonum. Germinabit, si tamen in terram bonam ceciderit. Laetabitur et delectabitur in crassitudine anima mea; quippe, ut confido, dabitur
Abbreviated transcription (Latin):
Trãsfretauit ĩ breui ħ mare mag¬
num et spaciosũ. et ꝑspere naui¬
gãs attigit iã litus optatũ: atq
ad portum tãdem salutis appli¬
cuit. Stantes sunt lam pedes eius
in atͥis iherłm. et quẽ audierat in
effrata. inuento in campis silue.
libent̾ adorat in loco uͥ stet̾ant pe¬
des eius. Ingressus ẽ. scãm ciuitatẽ.
sortitus ẽ. cum illis heditatem. qͥb

Expanded text:
sfretavit in brevi hoc mare magnum et spatiosum, et prospere navigans attigit jam littus optatum, atque ad portum tandem salutis applicuit. Stantes sunt jam pedes ejus in atriis Jerusalem; et quem audierat in Ephrata, inventum in campis silvae libenter adorat in loco ubi steterunt pedes ejus. Ingressus est sanctam civitatem, sortitus est cum illis haereditatem, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
dator qd̾ absit debiti. et preuarica¬
dor pacti inueniat᷑. ita munꝰ con¬
triti cordis qd̾ offert cotidie nõ re¬
cipiatur. dũ frat̾ quispiã h̃t aliqͥs
adu̾sus eum. Precatur deinde ut
domus qͣm ip̃e matͥ suȩ in t̾ra ec¬
cłie construxit. cum t̾ra qͣm ibi
delegauit eidem matͥ. qͥ du iu¬
x̾it concedatur. hec ꝓ phippo. Re
liqua hec pauca ꝓ uobis. ip̃o qͥdem
intimante. imino insprante do̾
aditienda putauimus. hortari
uos in caritate p̾sumentes. ne qͣi
głam mũdi qͣi stantẽ aspiciatis.
et u̾e stantem amittatis. ne plus
uob̾ aut ꝓ uobis ur̃a diligatis.
et sic uos et ur̃a ꝑdatis. neblan¬
diẽs p̾sens ꝓsꝑitas sui uob̾ finem
abscondat. et adu̾sitas sine fine
succedat: ne letitia temꝑalis luc¬
tum uob̃ et̾num. et oꝑiat quem
parit. et pariat quem oꝑit. ne
mors longe ẽẽ. putetur. et pre¬
occupet improuidum: et uita
dũ long̾ expectatur. cito desãt

Expanded text:
dator quod absit! debiti, et praevaricadator quod absit! debiti, et praevaricator pacti inveniatur; et ita munus contriti cordis, quod offert quotidie, non recipiatur, dum frater quispiam habet aliquid adversus eum. Precatur deinde ut domus quam ipse matri suae in terra Ecclesiae construxit, cum terra quam ibi delegavit, eidem matri, quamdiu vixerit, concedatur. Haec pro Philippo. 3. Reliqua haec pauca pro vobis, ipso quidem intimante, imo vero inspirante Deo, adjicienda putavimus, hortari vos in charitate praesumentes, ne casuri gloriam mundi quasi stantem aspiciatis, et vere stantem amittatis; ne plus vobis aut pro vobis vestra diligatis, et sic vos et vestra perdatis; ne blandiens praesens prosperitas sui vobis finem abscondat, et adversitas sine fine succedat; ne laetitia temporalis luctum vobis aeternum et operiat quem parit, et pariat quem operit; ne mors longe esse putetur, et praeoccupet improvidum; et vita, dum longa exspectatur, cito deserat
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝗͣ unus e sc̃is: głatur et ip̃e cũ
cet̾ic dicẽs. Conu̾satio nr̃a in celis ẽ.
factꝰ ẽ. ergo ñ curiosus tm̃ specta¬
tor. sed deuotus habitator ⁊ ciuis
conscͥptus ierłm: ñ autẽ t̾rene hu¬
ius. cui arabie mons sina coniuẽ¬
tus ẽ. q̃ seruit cum filiis: s lib̾e¬
illius q̃ sursumẽ. mat̾ nr̃a. Et si
tatioẽ. et cognatioe q̃dam sp̃c so¬
ciata. Hec requies illius. sicut ip̃e
promittit in scłm scłi:. elegit eam
in habitatioẽm sͥ. qd̾ apd̃ eam sit.
et si ñdum iuisio. certe expectatio
uere pacis. illius utiq de qua dr̃.¬
Uerũ hoc suũ bonumisi desuꝑ ac¬
cepit. in ur̃o tñ bñplacito facere
cupit. ĩmo se fecisse confidit: sci¬
ens uos sapientis ñ ignorare sen¬
tentiã. qd̾ filius utiq sapiẽs sit
gła patͥs. Rogat autẽ pat̾nitatẽ
ur̃am. rogamꝰ et nos cũ illo ⁊ ꝑil
so. qͣtinus de p̾benda sua. qd̾ ip̃e
creditorib suis constituit. ĩmobi¬
lit̾ stare. faciatis. ne ui aliquo frar¬

Expanded text:
am unus e sanctis, gloriatur et ipse cum caeteris, dicens: Conversatio nostra in coelis est . Factus est ergo non curiosus tantum spectator, sed et devotus habitator, et civis conscriptus Jerusalem, non autem terrenae hujus, cui Arabiae mons Sina conjunctus est, quae servit cum filiis suiest sursum mater nostra . 2. Et, si tatione, et cognatione quadam spiritus sociata. Haec requies ejus, sicut ipse promittit, in saeculum saeculi: elegit eam in habitationem sibi; quod apud eam sit, etsi nondum visio, certe exspectatio verae pacis, illius utique de qua dVerum hoc suum bonum, etsi desuper accepit, in vestro tamen beneplacito hoc facere cupit, imo se fecisse confidit, sciens vos Sapientis non ignorare sententiam: quod filius utique sapiens sit gloria patris . Rogat autem paternitatem vestram, rogamus et nos cum illo et pro illo, quatenus de praebenda sua quod ipse suis creditoribus constituit, immobiliter stare faciatis; ne in aliquo frau
Abbreviated transcription (Latin):
frat̾ . B. dictus abbas de clara¬
ualle. salt. et or̃ones. Hec mulier¬
cła qͣm ecce iã multis annis. mui¬
tic et ꝑplexis pec̃corum nodis sata¬
nas alligauit. suꝑ statu salutis
sue. nr̃e paruitatis cõsilium ex¬
petiit. et tale accepit. ut pꝰ multũ
uidelic⁊ ac diuturnũ erratũ. ad
ꝓpͥi pastoris sinum. ꝓfuga ouicła
fident̾ recurret. qͥutiq eo citiꝰ ac sol¬
liciciꝰ inopi ferret oꝑem. quo se cer¬
tiꝰ scit. atq districtius de sͥ cõmis¬
sa. agno qui ꝓip̃a mortuus ẽ. red¬
dit᷑um ratiõem. Nr̃m fuit deuiã¬
tẽ corrigere. ur̃m sit peccatͥcem
ñ despicere. umo penitentẽ susci¬
ꝑe. et siuera ẽ. sue qͣm nob̾ exposu¬
it infelicitatis historia. aut uiro
suo pͥori si adhuc uiuit reconcili¬
are: aut si ille nolu̾it. sic̃ hãc ĩnup¬
tam. sic illum cog̾e. absq uxore ma

Expanded text:
RDUS dictus abbas de Clara-Valle, salutem et orationem. Haec muliercula, quam ecce jam multis annis, multis et perplexis peccatorum nodis Satanas alligavit, super statu salutis suae, nostrae parvitatis consilium expetiit: et tale accepit, ut post multum videlicet ac diuturnum erratum, ad proprii pastoris sinum profuga ovicula fidenter recurreret: qui utique eo citius ac sollicitius inopi ferret opem, quo se certius scit atque districtius de sibi commissa, Agno qui pro ipsa mortuus est, redditurum rationem. Nostrum fuit deviantem corrigere; vestrum sit peccatricem non despicere, imo poenitentem suscipere: et si vera est suae, quam nobis exposuit, infelicitatis historia; aut viro suo priori, si adhuc vivit, reconciliare; aut, si ille noluerit, sicut hanc innuptam, sic illum cogere absque uxore ma
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis ur̃e excellentie placuit
sciscitari: aut nos fallimur. aut
ille qͥ ea uob̾ retulit fallit. Si quid
tñ fuit. suspectã quippe habeo me¬
am. qͣm noui labilem memoriã.
ne tantã in fr̃e qui h̾ loqͥtur sus¬
picer falsitatem: Hoc me c̾tissime
scire confido. et uos indubitant᷑
cred̾e uolo. nemini me suꝑ noĩe
ur̃o reprehensionis aliq̃n uł accu¬
sationis u̾ba fecisse uł iniunxis¬
se. absit hec a nr̃a pusilsitare te¬
m̾itas. ut contͣ ep̃os et absentes
loqͥ que ad nos nõ atcinent au¬
Demde qd̾ nr̃i noticiam dignant̾
expetitis. gratant̾ accipimus.
habundantius nos et innotescere
uobis: et uos nosc̾e cupientes. Qua
iam sane fidutia p̾stantie ur̃e
supplicamꝰ. ĩmo ur̃ãm fident̾ cõ¬
monemꝰ beniuolentiã. de loco il¬
lo quẽ sub tutela ur̃a ur̃o ut ai¬
ũt hortatu fr̾ reu̾endus et coabƀs
ñr dñs guido de trib fontib con¬
struere suscepit. In illo nobis
qͣntũ nos curatis ostendite. et

Expanded text:
a nobis vestrae excellentiae placuit sciscitari, aut nos fallimur, aut ille qui ea vobis retulit, fallit. Si quid tamen fuit suspectam quippe habeo meam, quam novi, labilem memoriam, ne tantam in fratre qui haec loquitur, supicer falsitatem: hoc me certissime scire confido, et vos indubitanter credere volo, nemini me super nomine vestro reprehensionis aliquando vel accusationis verba fecisse, vel injunxisse. Absit haec a nostra pusillitate temeritas, ut contra episcopos, et absentes, loqui quae ad nos non attinent, auDeinde quod nostri notitiam dignanter expetitis, gratanter accipimus, abundantius nos et innotescere vobis, et vos noscere cupientes. Qua jam sane fiducia Praestantiae vestrae supplicamus, imo vestram fidenter commonemus benevolentiam, de loco illo quem sub tutela vestra, vestro, ut aiunt, hortatu, frater reverendus et coabbas noster domnus Guido de Tribus-Fontibus construere suscepit. In illo nobis quantum nos curatis, ostendite; et
Abbreviated transcription (Latin):
parua. ad que me ita purgẽt. ego car¬
sam ñ habeo. Quero siquidẽ. fãesia
sũt andifficłia q̃ ad ꝑturbandũ. ⁊¬
micũ. silentium tantoꝑe impon̾e cu¬
ratis amico: Sifacilia. absq me pos¬
sũt fieri. Si difficilia. ꝑme ñ possũt
effiq. Nisiforte tanti estrmor. cingͣn¬
dia et impossibłia refeseruent᷑. tanq̃m
ea ego possim. q̃ nemo alius facẽ pot̃.
Qo̾siita ẽ. dñe ds meus. qͥm̃ tuũ de
me solo frustratũ ẽ. iudiciũ. ponẽt
submodio lucernã. que pot̾at sur̾e
suꝑ candelabrũ: Et ut aꝑtius loq̃r
temptaris me sacere monachui. ⁊ uo¬
lẽs abscond̾e intab̾nacło tuo in die ma¬
loꝵ. homiẽm necessarium mũdo. sine
quo ep̃i sua ñ possunt ꝑtractare nego¬
cia. Sedrhoc mei mͥ necessariĩ p̾stiter̃t.
ut nũc quoq uidear loqui turbatus
homini. cuius ñqͣm nͥ serenus. ⁊ cũ
om̃i iocunditate soleo recordari. uos
autẽ uobis dico pat̾ nou̾itis. qr ꝑatus

Expanded text:
parva, ad quae me ita perurgent ego cauparva, ad quae me ita perurgent ego causam non habeo. Quaero siquidem: Facilia sunt an difficilia, quae ad perturbandum amicum silentium tantopere imponere curatis amico? Si facilia, absque me possunt fieri; si difficilia, per me non possunt effici, nisi forte tanti aestimor, cui grandia et impossibilia reserventur, tanquam ea ego possim, quae nemo alius facere potest. Quod si ita est, Domine Deus meus, quomodo tuum de me solo frustratum est judicium, ponens sub modio lucernam, quae poterat lucere super candelabrum; et, ut apertius loquar, tentans me facere monachum, et volens 39 abscondere in tabernaculo tuo in die malorum, hominem necessarium mundo, sine quo episcopi non possunt sua pertractare negotia? Sed et hoc mei mihi necessarii praestiterunt, ut nunc quoque videar loqui turbatus homini, cujus nunquam nisi serenus et cum omni jucunditate soleo recordari. Vos tamen vobis dico, pater noveritis quia paratus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ exhausta sucorib. ñ ualuit suffic̾e
spũi ꝓmpto caro infirma. uoli er¬
¶. sed p̾uolanti uoluntati obstitit
ea qͣm dixi occasio. Que an iusta sit.
ip̃i iudicẽt amici nr̃i. qͥ me om̃i ex¬
clusa excusatioe obedientie. retib cu¬
cũclusum. cotidie de claustro adci¬
uitates ꝑtraħ̾e moluintur. Simłq
attendãt istam me occasioẽm ñ fal¬
lacit᷑ adinuenisse. s gͣuit̾ ꝑtulisse. ut
uł nũc expiantur. qr ñ ẽ. cõsiliũ cont᷑
cõsiliũ dñi. Quib siego respõdissem:
exui tunicã meã. qͦm induã illam
laui peces meos. qͦm inqͥnabo illos:
Profecto indignarentur. slũc autẽ di¬
uino aut succẽseant. aut acqͥescãt
iudicio. qͦ fc̃m̃ẽ. ut ⁊ si uelim ñ ua¬
leam ꝓficisci. Sed gͣndis inqͥunt fu¬
it causa. gͣuisq necessitas. Querendꝰ
ergo fuerat. qui grandib diffinien¬
dis fuisset idoneus. Si me talẽ putãt
ego me talem ñ ẽe. nequaqͣm puto
sedscio. Deniq siue gnctia suit. siue

Expanded text:
 exhausta sudoribus, non valuit sufficere spiritui prompto caro infirma. Volui ergo, sed praevolanti voluntati obstitit ea quam dixi occasio. Quae an justa sit, ipsi judicent amici nostri, qui me omni exclusa excusatione, obedientiae retibus circumclusum, quotidie de claustro ad civitates pertrahere moliuntur; simulque attendant istam me occasionem non fallaciter adinvenisse, sed graviter pertulisse: ut vel nunc experiantur, quia non est consilium contra consilium Domini. Quibus si ego respondissem, Exui tunicam meam, quomodo induam illam? lavi pedes meos, quomodo inquinabo illos? profecto indignarentur. Nunc autem divino aut succenseant, aut acquiescant judicio, quo factum est ut etsi velim, non valeam proficisci. 2. Sed grandis, inquiunt, fuit causa, gravisque necessitas. Quaerendus ergo fuerat qui grandibus definiendis fuisset idoneus. Si me talem putant, ego me talem non esse nequaquam puto, sed scio. Denique sive grandia sint, sive
Abbreviated transcription (Latin):
Plures sunt nobiscum qͣm cum il¬
lis. Sume arma. resume uires. dũ
adhuc prelium durat. adsunt an¬
geli spectatores et protectores. ad est
ip̃e dñs adiutor et susceptor: qui
doceat manus tuas ad prelium:
et digitos tuos ad bellum. Proceda¬
mus in adiutorium fratrum. ne
si forte sine nobis pugnent:sine
nobis uincant. sine nobis ingredi¬
antur: nouissime cũ clausa fue¬
rit ianua sero pulsantib deintus
nobis respondeatur. Amen dico uo¬
bis nescio uos. Fac queso de prius
sciri. fac de prius uideri. ne tuine
nesciaris ad glam: sciaris autem
ad penam. Si te xp̃c agnoscit in bel¬
lo: recognoscet in celo. Et sicut ꝓmi¬
sit. manifestabit tibi se ip̃m. Si tñ
et tu penitendo. resipiscendo. talem
te exhibuieris: ut cum fiducia di¬
cere possis. tunc cognoscam sicut
et cognitus sum. Hiis interim ad¬
monitionib uerecundum adoles¬
centis animũ pulsatum ẽẽ suffici¬
at. Iam enim nr̃is etiam precib pro

Expanded text:
Plures sunt nobiscum, quam cum ilPlures sunt nobiscum, quam cum illis. Sume arma, resume vires, dum adhuc praelium durat. Adsunt Angeli spectatores et protectores: adest ipse Dominus adjutor et susceptor, qui doceat manus tuas ad praelium, et digitos tuos ad bellum . Procedamus in adjutorium fratrum, ne si forte sine nobis pugnent, sine nobis vincant, sine nobis ingrediantur; novissime cum clausa fuerit janua, sero pulsantibus, nobis de intus respondeatur: Amen dico vobis, nescio vos . Fac, quaeso, te prius sciri, fac te prius videri: ne tunc nesciaris ad gloriam, sciaris autem ad poenam. Si te Christus agnoscit in bello, recognoscet in coelo; et sicut promisit, manifestabit tibi se ipsum ; si tamen, et tu poenitendo et resipiscendo talem te exhibueris, ut cum fiducia dicere possis: Tunc cognoscam, sicut et cognitus sum . His interim admonitionibus verecundum adolescentis animum pulsatum esse sufficiat. Jam enim nostris etiam precibus pro
Abbreviated transcription (Latin):
quib lasciuiamus. non quib su¬
perbiamꝰ: non quib mulierculis
uel similari nel placere studeamuᷤ.
S hoc faciunt inquis cum quibus
babito: si non facio qd̃ ceteri : de sin¬
gularitate notabor. Propt̾ea inqͣm
exi de medio eoꝵ. ne aut in urbe no¬
tabiliter uiuas: aut exemplo pere¬
as alioꝵ. Qͥd agis in urbe delicate
miles: Commilitones tui quos fu¬
giens deseruisti pugnant et uin¬
cunt: pulsant et intrant: celum
rapiunt et regnant. Et tu sedens
super ambulatorem tuum indu¬
tus pur pura et bysso. cireuis pla¬
teas. uicos ꝑambulas: Hec sũt pa¬
cis ornamenta: non belli munim̃¬
ta. An dicis pax. et non est pax: Pur¬
pura non propulsat libidinem. ñ
superbiam. non auariciam repellit.
et si qua st̃ alia inimici iacula non
extinguit. Deniq qd̵ magis metu¬
is. febrem non prohibet. mort̾e non
arcet. uhͥ sunt arma bellica: ubi scu¬
tum fidei. ubi galea salutis. ubi
pacientie lorica: Aͥd trepidas:

Expanded text:
quibus lasciviamus, non quibus suquibus lasciviamus, non quibus superbiamus, non quibus mulierculis vel simulari, vel placere studeamus. Sed hoc faciunt, inquis, cum quibus habito; si non facio quod caeteri, de singularitate notabor. Propterea, inquam, exi de medio eorum. ne aut in urbe notabiliter vivas, aut exemplo pereas aliorum. 12. Quid agis in urbe, delicate miles? Commilitones tui quos fugiens deseruisti, pugnant et vincunt; pulsant et intrant; coelum rapiunt et regnant - et tu sedens super ambulatorem tuum, indutus purpura et bysso, circuis plateas, vicos perambulas? Haec sunt pacis ornamenta, non belli munimenta. An dicis, Pax et non est pax? . Purpura non propulsat libidinem, non superbiam, non avaritiam repellit; et si qua sunt alia ignea inimici jacula, non exstinguit. Denique, quod magis metuis, febrem non prohibet, mortem non arcet. Ubi sunt arma bellica? ubi scutum fidei? ubi galea salutis? ubi patientiae lorica? Quid trepidas?
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie: Recte. Na surgis ad uigłias
uadis ad missas. horis chorum noct᷑¬
nis diurnisq frequentas. Benefacis.
Sic eccł̃ie prebendam gratis non
accipis. Dignum est qui altar io
seruit de altario uiuat. Conceditur
gͦ tibi ut sibene desernis: de altari¬
oniuas. Non autem ut de altar io
luxurieris. ut de altario superbias.
ut inde compares tibi frena aurea.
sellas depictas. calcaria deargentata.
uaria grisiaq pellicia. a collo ⁊ ma¬
nib ornatu purpureo diuersi fica¬
ta. deniq qͥcqͥd preter necessarium
uictum ac simplicem uestitũ de al¬
tario retines: tuum non est. rapi¬
na est. sacrilegium est. Orabat qͥ¬
dam sapiens tamtũ uictui suo tri¬
bui nescessaria. non super flua. ha¬
bentes ait apostolus uictum et ue̾¬
titum. non uictum et ornatum.
Et̃ quidam alius sanctus. Si dederit
et uestimentum quo operiar. Nota
quo operiar. Sic gͦ contenti simiis
uestimentis quib operiamur. non

Expanded text:
Ecclesiae? Recte. Quia surgis ad vigilias, Ecclesiae? Recte. Quia surgis ad vigilias, vadis ad missas, horis chorum nocturnis diurnisque frequentas; bene facis. Sic Ecclesiae praebendam gratis non accipis. Dignum est ut qui altario deservit, de altario vivat. Conceditur ergo tibi, ut si bene deservis, de altario vivas; non autem ut de altario luxurieris, ut de altario superbias, ut inde compares tibi frena aurea, sellas depictas, calcaria deargentata, varia griseaque pellicea a collo et manibus ornatu purpureo diversificata. Denique quidquid praeter necessarium victum ac simplicem vestitum de altario retines, tuum non est; rapina est, sacrilegium est. Orabat quidem sapiens tantum victui suo tribui necessaria non superflua . 13 Habentes, ait Apostolus, victum et vestitum ; non, Victum et ornatum. Et quidam alius sanctus: Si dederit,et vestimentum quo operiar . Nota, quo operiar. Sic ergo et nos contenti simus vestimentis quibus operiamur, non
Abbreviated transcription (Latin):
trem: celestis panis ieiunam de¬
serit mentem. E ia letare iuue¬
nis in adolescentia tua: ut dece¬
dente par iter cum etate tempo¬
rali leticia: succedat que te absor¬
beat eterna tristicia. S absit hoc
ab adolescentulo nr̃o: auertat hoc
deus apuero suo. Qn pocius dis¬
ꝑdat dñs uniuersa labia dolosa.
eoꝵ qui tibi tale consilium donãt.
qui dicunt tibi cotidie enge enge.
et querunt animam tiam. Hii
sunt cum quib habitas. quoꝵ pra
res corrumpunt. S qͣmdiu iam ñ
exis de medio eoꝵ: Qid facis in ur¬
be qui claustrum elegeras: Qd tͥ
cum seculo qui seculum spreueras:
fũnes ceciderũt tibi in preclaris:
et tu opib inhias terrenis: Si uis
habere simul ⁊ hec et illa: breuiter
tibi respondebitur. Memento fili
qr recepisti bona in uita tua. Rece¬
pisti dixit non rapuisti. ne etiam
de hoc tibi frustra blandiaris. qd̾ tu¬
is contentus: aliena non rapias. ue¬
rũtam que sũt illa tua: beneficia

Expanded text:
trem, coelestis panis jejunam detrem, coelestis panis jejunam deserit mentem. Eia laetare, juvenis, in adolescentia tua, ut decedente pariter cum aetate temporali laetitia, succedat quae te absorbeat aeterna tristitia. Sed absit hoc ab adolescentulo nostro, avertat hoc Deus a puero suo. Quin potius disperdat Dominus universa labia dolosa eorum qui tibi tale concilium donant, qui dicunt tibi quotidie, Euge, euge; et quaerunt animam tuam. Hi sunt cum quibus habitas, quorum prres corrumpunt. 11. Sed quamdiu jam non exis de medio eorum? Quid facis in urbe, qui claustrum elegeras? quid tibi cum saeculo, qui saeculum spreveras? Funes ceciderunt tibi in praeclaris, et tu opibus inhias terrenis? Si vis habere simul et haec et illa, breviter tibi respondebitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua . Recepisti dixit; non, Rapuisti: ne etiam de hoc tibi frustra blandiaris, quod tuis contentus, aliena non rapias. Verumtamen quae sunt illa tua? Beneficia
Abbreviated transcription (Latin):
te nondum gustasti: et nescis qͥd
sapit xp̃c. ideo q non appetis inex¬
peitus. Si gustasti et dulce non sa¬
puit: sanum non habes palatũ.
Ip̃e quippe est dei sapientia qͥ ait.
tes bibere simul calicem xp̃i. ⁊ ca¬
licem demonioꝵ. Calix demoni¬
oꝵ: superbia est. Calix demonioꝵ
detractõ ⁊ inuidia est. Calix demo¬
nioꝵ. crapula et ebrietas est. Ne
cum impleuerint uel mente uel
uentrem tuum: xp̃c in te non in¬
uenit locum. Non mireris qd di¬
co. In domo au̾uculi tui non po¬
tes inebriari ab ubertate domus
ddei. Cur inqͥs: ¶a domus deli¬
ciaꝵ est. Qͦ mͦ ignis et aqua si¬
mul esse non possunt: sic sp̃ualeᷤᷤ
et carnales delicie in eodem se ñ
paciũtur. Ubi crapulam ructã¬
tis inter pocula senserit xp̃c: ui¬
na sua dulciora suꝑ mel et fait̃
menti ꝓpinare non dignatur.
Ubicuriosa ciboꝵ diuersitas. ubi
diuitis supellectilis discolor ua¬
rietas. oculos pariter pascit et uẽ¬

Expanded text:
te nondum gustasti, et nescis quid te nondum gustasti, et nescis quid sapit Christus; ideoque non appetis inexpertum: aut si gustasti, et dulce non sapuit, sanum non habes palatum. Ipse quippe Dei est sapientia, quae ait: tes bibere simul calicem Christi, et calicem daemoniorum . Calix daemoniorum superbia est, calix daemoniorum detractio et invidia est, calix daemoniorum crapula et ebrietas est; quae cum impleverint vel mentem vel ventrem tuum, Christus in te non invenit locum. Non mireris quod dico. In domo avunculi tui non potes inebriari ab ubertate domus Dei. Cur, inquis? Quia domus deliciarum est. Quomodo ignis et aqua simul esse non possunt, sic spirituales et carnales deliciae in eodem se non patiuntur. Ubi crapulam ructantis inter pocula senserit Christus, vina sua, dulciora super mel et favum, menti propinare non dignatur. Ubi curiosa ciborum diversitas, ubi divitis supellectilis discolor varietas oculos pariter pascit et ven
Abbreviated transcription (Latin):
nati sũt: nõd̾ tñ ordinem aut dis¬
ciplinam professi st̃. St̃ qͥdẽ pec¬
catores: s nõ p̃uaricatores. Tu uͦ
qͣmtũlibet modeste ⁊ honeste ui¬
uas. si caste. si sobrie. si om̃ino re¬
ligiose te habeas: deo tñ minꝰ est
ne te tuis coetaneis compares: a
qͥbus professio separat. Nec respc¬
tu secłariũ de tua tͥ forte paulo
grauiori continentia blandiaris:
ꝯ tibi dñs dicat. utinã te calidũ
aut frigidũ inuenissem. Hic os¬
tenditur aꝑte qr minꝰ deo tepidꝰ
places: qm si uł quales illi st̃ fri¬
gidus esses. Illos utiq deus paciẽ¬
ter expectat de frigore qñq ad
calorem ꝓfice̾. Te uͦ indignans
adu̾tit de calore iam in deporem defe¬
cisse. Et quia tepidum te inueni:
incipiam inqͥt te euomere ex ore
dis de quo scriptũ est mel ⁊ lac srib
lingua eins : Miror qd̾ ad gustũ
cibi dulcissimi nausiaris. si tame
gustasti qͣm dulcis est elñs. Aut cer¬

Expanded text:
nati sunt; nondum tamen ordinem aut disnati sunt; nondum tamen ordinem aut disciplinam professi sunt. Sunt quidem peccatores, sed non praevaricatores. Tu vero quantumlibet modeste et honeste vivas; si caste, si sobrie, si omnino religiose te habeas: Deo tamen minus ane te tuis coaetaneis compares, a quibus professio te separat; nec respectu saecularium de tua tibi forte paulo graviori continentia blandiaris, cum tibi Dominus dicat: Utinam te calidum aut frigidum invenissem. Hic ostenditur aperte, quia minus Deo tepidus places, quam si vel quales illi sunt, frigidus esses. Illos utique Deus patienter exspectat de frigore quandoque ad calorem proficere, te vero indignans advertit de calore jam in teporem defecisse. Et quia tepidum te inveni, incipiam, inquit, te evomere ex ore dis de quo scriptum est: Mel et lac sub lingua ejus? Miror, quod ad gustum cibi dulcissimi nausearis; si tamen gustasti quam dulcis est Dominus. Aut cer
Abbreviated transcription (Latin):
cia paruulus. id ip̃m m calũnieriᷤᷤ
et dicas: immo qͥd mͥ et ip̃i: Qdad
illum de pcc̃o meo: Non qͥd ego sũ
monachꝰ Et ad hoc fateor qd̾ res¬
pondeam non habeo: nͥ qd confisuꝰ
sim tũ de tua qm inde credidi mã¬
suetudine: tũ de dei caritate qͣ
et inpͥncipio epłe excusasse me
memini. Cuiꝰ delo tm̃ tui erroriᷤ
misertus. tm̃ tue miserie cõpassu̾
sum: qͣtinus supra modum et mo¬
rem meũ. de te nõ meo me intro¬
miserim. Grauis lapsus tuus et mi¬
serabilis casus prouocauit me ut hoc
p̃sũpserim. QEm eñi coetaneoꝵ tu¬
oꝵ. me uides arguere:: cui uł bre¬
uissimas aliqñ litteras direxisse:
sione dignũ inueneri. Cur gͦ
inqͥs singłariter me rep̃hendlis:
cũ et in aliis uideas qd̾ iustiꝰ forsi¬
tan rep̃hendere possis : Ad qd ego.
Propter singłaritatem er roris
tui: ꝓpt̃ immanitat̾e pcc̃i tui.
Nam et si pleriq alii iniuste ui¬
uũt. ⁊ si mordinati ⁊ indiscipli¬

Expanded text:
tia parvulus, idipsum mihi calumnieris, tia parvulus, idipsum mihi calumnieris, et dicas: Imo quid mihi et ipsi? quid ad illum de peccato meo? Nunquid ego sum monachus? Et ad hoc, fateor, quod respondeam non habeo; nisi quod confisus sum tum de tua, quam in te credidisuetudine, tum de Dei charitate, qua et in principio epistolae excusasse me memini. Ejus zelo tantum tui erroris misertus, tantum tuae miseriae compassus sum, quatenus supra modum et morem meum de te non meo me intromiserim. Gravis lapsus tuus ac miserabilis casus provocavit me ut hoc praesumpserim. Quem enim coaetaneorum tuorum me vidisti arguere? cui vel brevissimas aliquando litteras direxisse? sione dignum invenerim. 9. Cur ergo, inquis, singulariter me reprehendis, cum et in aliis videas quod justius forsitan reprehendere possis? Ad quod ego: Propter singularitem erroris tui, propter immanitatem peccati tui. Nam etsi 12 plerique alii perdite vivunt, etsi inordinati et indiscipli
Abbreviated transcription (Latin):
s qͥ sͥ neqͣm est. cui bonꝰ: Maluit in
suis facultatib habere successorẽ: qͣm
ꝓiniqͥtatib int̾cessorem. S qͥd adie
de decanis magistris nr̃is qui pͥnci¬
patũ mernerũt in eccłis: Clau̾e
scientie tenent: primas cathedias
in conuentib possident. uiderint
ip̃i qͣliter subdidos iudicent. fugi¬
tiuos reuocent. reuocatos si ita uo¬
luerint iterũ effugent: disper soᷤᷤ
colligant. collectos disꝑgant. Qͥd ad
me: fateor aliqͣntũ in illos prop̃t
te mi fulco. modũ nr̃e paruitatis ex¬
cessi. dũ tuam de illis cupio pallia¬
re uerecundiã: temꝑare culpam.
omitto gͦ illos. ne nõ tam rep̃hen¬
sioni qͣm rep̃hensori iuste indignẽ¬
tur: nec tam de sua corrept̃õne co¬
gitent: qmͣ mͥ de p̃sumpc̃one calũ¬
nientur. Non eccł̃ie pͥncipem. s pn¬
erũ scolarem obiurgare suscepi:
qui nesciat indignari. ũo norit
irasci. iisi forte et sensu nõ mali¬

Expanded text:
Sed qui sibi nequam est, cui bonus? Maluit in Sed qui sibi nequam est, cui bonus? Maluit in suis facultatibus habere successorem, quam pro iniquitatibus intercessorem. 8. Sed quid ad me de decanis magistris nostris, qui principatum meruerunt in ecclesiis? Clavem scientiae tenent, et primas cathedras in conventibus possident. Viderint ipsi qualiter subditos judicent, fugitivos revocent, revocatos, si ita voluerint, iterum effugent, dispersos colligant, collectos dispergant: quid ad me? Fateor, aliquantum in illos propter te, mi Fulco, modum nostrae parvitatis excessi; dum tuam de illis cupio palliare verecundiam, temperare culpam. Omitto ergo illos, ne non tam reprehensioni, quam reprehensori juste indignentur; nec tam de sua correctione cogitent, quam mihi de praesumptione calumnientur. Non Ecclesiae principem, sed puerum scholarem objurgare suscepi, qui nesciat indignari, non norit irasci. Nisi forte et tu sensu, non mali
Abbreviated transcription (Latin):
Neutrũ illoꝵ reuocare potuit.
aut illum a seductone timor ⁊
racio: aut hunc a p̃uaricatõne
pudor et ꝓfessio. Qͥd plura: u̾¬
ba p̃cipitatõnis concinnat lingͣ
dolosa. Concepit dolorem: et ꝑ¬
suasit iniqͥtatem. Subu̾tit ꝑu̾¬
sus conuersum reu̾titur canis ad
nomitũ eccłia nr̃a suũ recipit
alũpnũ : q̾m melius habebat
agͥmissum. Sic lugdunũ olim stu¬
dio simiłr ⁊ industria sui decani. e¬
iu̾dem decani nepotẽ suũ canoni¬
cũ qͣm bene ꝑdiderat: male recu¬
ꝑauit. Sicut ille fulconem beato
subripuit. Oqͣm orelinatiꝰ ip̃e cũ
u̾teretur. O ꝗͣ pulchriꝰ senem secłã¬
rem puer religibsus ad se traheret.
⁊ sic uinceret uterq: qͣm religi¬
osum secłaris ad se retraheret in
qͦ uictus uterq. Osenem infelice.
o̾ aũuculũ erudelem qͥ ĩa decre¬
pitus statim moriturꝰ nepotis aĩam
prius interfecit: qũe ut pc̃coꝵ suoꝵ
haberet heredem. a xp̃i sorte pͥuauit.

Expanded text:
neutrum illorum revocare potuit, neutrum illorum revocare potuit, aut illum a seductione timor et ratio; aut hunc a praevaricatione pudor et professio. Quid plura? verba praecipitationis concinnat lingua dolosa: concepit dolorem, et persuasit iniquitatem. Subvertit perversus conversum: revertitur canis ad vomitum . Ecclesia vestra suum recepit alumnum, quem melius habebat amissum. Sic Lugdunum olim, studio similiter et industria sui decani, ejusdem decani nepotem, suum canonicum, quem bene perdiderat, male recuperavit. Sicut ille Fulconem beato subripuit. O quam ordinatius ipse cum teretur! o quam pulchrius senem saecularem puer religiosus ad se traheret, et sic vinceret uterque, quam religiosum saecularis ad se retraheret, in quo victus est uterque! O senem infelicem! o avunculum crudelem! qui jam decrepitus, statim moriturus, nepotis animam prius interfecit; quem ut peccatorum suorum haberet haeredem, a Christi sorte privavit!
Abbreviated transcription (Latin):
destruis preuaricatorem te consti¬
tuis. Ambos uos necesse est meo
iudicio ꝓresentari: ambos assiste
meo tribunali. Alter de ꝓpͥa p̃ua
in iniqͥtate sua morietur: inde
morientis sanguis cle manu al¬
teriꝰ reqͥretur. Hec ⁊ his similia
utriꝰq deste consrientia utͥq teste¬
xp̃e inuisibiliter. s terribiliter
intonabas. His sacris monitisam¬
boꝵ mentes pie t̾rendo pulsabas.
Ois ad hec nontimeret. timẽdo
resipisceret. nͥ qͥ more aspidis sur¬
de ⁊ obturantis aures suas. uocem
uenefici incantantis sapient̃ aut
ño audiret. aut se audire dissimu
nã: Cur tantis circuitõnib ad
ueritatem ambimꝰ: dum pudẽ¬
da reuelare timemꝰ : Dic̃a tam̃
dicã cũ pudore qd̵ multis cognitũ.
occultare et si uolo nõ ualeo. S
qͣre cũ pudore: Ut qͥd me pudeat¬
scribere:. qd̾ illos nõ puduit fac̾e̾:
Si pudeat audire qd̃ impudent̃
egerũt: non pigeat em̃dare qd̾
libent̃ nõ audiunt. Prohdolor.

Expanded text:
destruis; praevaricatorem te constidestruis; praevaricatorem te constituis. Ambos vos necesse est meo judicio praesentari, ambos assistere meo tribunali: alter de propria prin iniquitate sua morietur, inde morientis sanguis de manu alterius requiretur . Haec et his similia, utriusque teste conscientia, utrique, Christe, invisibiliter, sed terribiliter intonabas; his sacris monitis amborum mentes pie terrendo pulsabas. Quis ad haec non timeret, timendo recipisceret, nisi qui more aspidis surdae et obturantis aures suas, vocem venefici incantantis sapienter, aut non audiret , aut se audire dissimulnam? Cur tantis circuitionibus ad veritatem ambimus, dum pudenda revelare timemus? Dicam tamen, dicam cum pudore, quod multis cognitum, occultare etsi volo, non valeo. Sed quare cum pudore? Utquid me scribere pudeat, quod illos non puduit facere? Si pudeat audire quod impudenter egerunt; non pudeat emendare quod libenter non audiunt. Proh dolor!
Abbreviated transcription (Latin):
rima. Dimittes gͦ ꝓ t̾renis celes¬
tia: ꝓ temꝑalib eterna: Alioqͥn:
oportet te soluere uota tua: que
distinxerunt labia tua. Iuste exig̃r
ad soluend̾: qui non cogitur ad uo¬
uend̾. Nam ⁊ si cũ pulsares non
repuli: tamen ut intrares nõ cõ¬
puli. Non licet gͦ dimittere qd̾ sp̃o¬
te ꝓmisisti. Non est fas reqͥrere qd̾
ꝑte dimisisti. En utrumq ur̃m pre¬
moneo: utriq salubriter consulo.
Guinquit adiuculũ: regłarẽ ne
reducas ad sclm. Quia si redu¬
cis: seducis quẽ apostatare facis
Tu regłaris: secłarem ne seqͣris.
Nͥa si illum sequeris: me ꝑseq̃riᷤ.
seduxeris aĩam ꝓ qua mortuus
sum: crucis mee te constituis ini¬
micũ. Ql em̃i nõ colligit mecũ:
disꝑgit. Qmtomagis qui collec¬
tos disꝑgit: Tui uͦ si ei consenti̾.
trame est: Tu si circũuenis par¬
uulum qͥ ad me uenit: seduc¬
tor ac sacrilegus iudicaberis.
Tu uͦ si qd̾ edifficaueras iterum

Expanded text:
rima. Dimittes ergo pro terrenis coelesrima. Dimittes ergo pro terrenis coelestia, pro temporalibus aeterna? Alioquin oportet te solvere vota tua, quae distinxerunt labia tua. Juste exigitur ad solvendum, qui non cogitur ad vovendum: nam etsi cum pulsares, non repuli; tamen ut intrares, non compuli. Non licet ergo dimittere quod sponte promisisti: non est fas requirere quae per te dimisisti. En utrumque vestrum praemoneo, utrique salubriter consulo. Tu, inquit ad avunculum, regularem ne reducas ad saeculum; quia si reducis, seducis quem apostatare facis. Tu, regularis, saecularem ne sequaris; quia si illum sequeris, me persequeris, seduxeris animam pro qua mortuus sum, crucis meae te constituis inimicum. Qui enim non colligit mecum, dispergit ; quanto magis qui collectos dispergit? Tu vero si ei consentis, tra me est? Tu si circumvenis parvulum qui ad me venit, seductor ac sacrilegus judicaberis: tu vero si quod aedificaveras, iterum
Abbreviated transcription (Latin):
dit: set inuia mutate qr retroas¬
pexit. Disce in enangłio qm ñõli¬
ceat retro aspic̾e. ei qui semel ma¬
nũ ad aratrũ misit. Anũculus tuꝰ
querit aiãm tuam: qui ĩa ꝑdidit
suam. uerba oris eius iniquitas
et dolus. Noli indellig̾e fili mi ut
male agas: noli intend̾e in uani¬
tates et insanias falsas. Ecce in uia
qͣ ambłabas abscondit laqueos: tẽ¬
dit recia. Molliti st̃ sermones eiꝰ
super oleum et ip̃i st̃ iacła. uide
filimi ne capiaris a labii miquis:
et alingua dolosa. configat carnes tu¬
as diuinus timor: ne te decipiat car¬
nalis amor. Blanditur: s sub lingua
e ius labor et dolor. Lacrimatur: s
insidiatur. Insidiatur ut rapiat
pauꝑeni: rapere pauperem dum
attrait eum. Caue inqͣm filimi
ne adquiescas carni et sanguini:
na gladiꝰ meus deuorabit carnes.
Sperne blandim̃ta: contẽpne ꝓmiᷤᷤ¬
siones. promittit magna: s ego
maiora. Offert plura: s ego płu¬

Expanded text:
dit; sed in via mutatae, quia retro asdit; sed in via mutatae, quia retro aspexit . Disce in Evangelio quod non liceat retro aspicere ei, qui semel manum ad aratrum misit . Avunculus tuus quaerit animam tuam, qui jam perdidit suam. Verba oris ejus, iniquitas et dolus. Noli intelligere, fili mi, ut male agas ; noli intendere in vanitates et insanias falsas . Ecce in via qua ambules, abscondit laqueos, tetendit retia. Molliti sunt sormones ejus super oleum, et ipsi sunt jacula . Vide, fili mi, ne capiaris a labiis iniquis, et a lingua dolosa. Configat carnes tuas divinus timor, ne te decipiat carnalis amor. Blanditur, sed sub lingua ejus labor et dolor; lacrymatur, sed insidiatur; insidiatur ut rapiat pauperem, rapere pauperem dum attrahit eum . Cave, inquam, fili mi, ne acquiescas carni et sanguini ; nam gladius meus devorabit carnes . Sperne blandimenta, contemne promissiones. Promittit magna, sed ego majora; offert plura, sed ego plu
Abbreviated transcription (Latin):
ad p̃dam. et sicut leeua rapto catu¬
io rapiens et rugiens: sacra non
ueritus. scõꝵ irrupit habitacłm.
in qͦ tyrunculũ suũ xp̃c absconde¬
derat a coutͣdictõne linguaꝵ. pꝰmo¬
dũ admixturꝰ consorcio angłoꝵ.
Querit ac flagitat reddi sibi nepo¬
tem siuũi:. queritur ⁊ clamat in ius¬
te se ab illo relictũ: xp̃o reclam̃a¬
de et dicente. Qd agismiser: Qd
furis: Ꝙd me ꝑsequeris: Non
sufficit tͥ qd̾ tuam tuoq exemplo
multoꝵ michi aĩas tuleris siñ ⁊
hõc ausu sacrilego rapias de ma¬
numea: Non times tu futurũ
iudiciũ : an contẽpnis ter rorẽ
meũ: Cui hoc facis: Cui bellũ
indicis: Terribłi utiq et ei qͥ
anfert sp̃m principũ. Insane re¬
di ad cor tuum. Memorare nouiͤ¬
sima tua: et non peccabis. Memo¬
rare que tria substantia: et uti¬
liter timebis. Et tu puer inqͥt.
si assenseris si adqͥeueris: morte
morieris. Memento uroris loch
de sodomis quidẽ eiecte qr deo credi¬

Expanded text:
ad praedam , et sicut leaena rapto catuad praedam , et sicut leaena rapto catulo rapiens et rugiens, sacra non veritus, sanctorum irrupit habitaculum, in quo tirunculum suum Christus absconderat a contradictione linguarum, postmodum admisturus consortio Angelorum. Quaerit ac flagitat reddi sibi nepotem suum; queritur et clamat injuste se ab illo relictum, Christo reclamante et dicente: Quid agis, miser? quid furis? quid me persequeris? Non sufficit tibi, quod tuam, tuoque exemplo multorum mihi animas tuleris, si non etiam hunc ausu sacrilego rapias de manu mea? Non times tu futurum judicium? an contemnis terrorem meum? Cui hoc facis? cui bellum indicis? Terribili utique, et ei qui aufert spiritum principum . Insane, redi ad cor tuum; memorare novissima tua, et non peccabis : memorare quae tua substantia, et utiliter timebis. Et tu puer, inquit, si assenseris, si acquieveris, morte morieris. Memento uxoris Lot de Sodoma quidem creptae, quia Deo credi