comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uodetimus ab usionis gradus. ẽ. populussinelege
quidum dĩ dicta & legum scita contemnit : perdiuer¬
sas errorum uias eundem ꝑditionis laqueum incurrit:
Dequibus uiis preuaricatoris populi humanum genus pro¬
pheta ita deplangit: Nosautem sicut oues errauimus.
unus quisq: insuamuiam declinauit: Dequibus &iamuus
eadem sapientia eadem saptentta loquitur pers alomonẽ
multȩuiȩ uidentur hominibus recte: & nouis sima earũ
ducunt admortem ÷. Quaeutiq: multe perditi onis uia
tunc inceduntur : cum una regalis uialexdĩ uidelic&¬
quaeneq addextram: neq: ad sinistram delinat pernegle¬
leris adiustitiam omni credenti denuntiat. Egosum uia
ueritas &uita: Nemouenit ad patrem nisi perme Ad
quam uiam om̃s homines communiter inuitat dicens
cus masculus & femina seruus &liber. barbarus &scita : Dũ¬
ergo xp̃i finis legis ẽ : quis inelegesunt sin expõ sunt : Igitur
populum fierisin expõ Quando a postolis incunctas gentes

Expanded text:
uodecimus abusionis gradus est populus sine lege, qui dum Dei dicta et legum scita contemnit per diuersas errorum uias eundem perditionis laqueum incurrit. de quibus uiis sub persona praeuaricatoris populi humanum genus propheta ita deplangit: nos autem sicut oues errauimus, unusquisque in uiam suam declinauit. de quibus etiam eadem sapientia loquitur per Salomonem: multae uiae uidentur hominibus rectae, et nouissimae earum ducunt ad mortem. quae utique multae perditionis uiae tunc inceduntur, cum una regalis uia lex Dei uidelicquae neque ad dexteram neque ad sinistram declinat, per neglelegis ad iustitiam omni credenti denuntiat: ego sum uia et ueritas et uita: nemo uenit ad patrem nisi per me. ad quam uiam omnes homines communiter inuitat dicens:cus, masculus et femina, seruus et liber, barbarus et ergo Christus finis est legis, qui sine lege sunt sine Christo fiunt. igitur populum fieri sine Christo, quando apostolis in cunctas gentes
Abbreviated transcription (Latin):
riauero sunt quae maxime ad religiosas pertinent
actiones : Oratio scilic& leuinium & elemosina
Orationcenim. propitiatiodĩ ad quiritur eenimo
concupis centia carnis extinguitur. Elemosinis
pecata redimuntur. Simulq peromã dĩ in nobis imat¬
go renouatur si & in laudem eius semperparati.
& ad purificationem nostram si necessatione solliciti.
& ad sustentionem proximi indesinenter simus intenti
H aectriplex obseruantia dilectis simi. omnium uirtutũ
in orationibus perman& fides recta. In ieiunus. In nocens
uita. In elemosinis inens benigna

Expanded text:
ria vero sunt quae maxime ad religiosas pertinent actiones, oratio scilicet, jejunium, et eleemosynaOratione enim propitiatio Dei quaeritur, jejunio concupiscentia carnis exstinguitur, eleemosynis peccata redimuntur ; simulque per omnia Dei in nobis imago renovatur, si et in laudem ejus semper parati, et ad 43 purificationem nostram sine cessatione solliciti, et ad sustentationem proximi indesinenter simus intenti. Haec triplex observantia, dilectissimi, omnium virtutum in orationibus permanet fides recta, in jejuniis innocens vita, in eleemosynis mens benigna
Abbreviated transcription (Latin):
qui iuxta eum habitabat eadem hora de functus . ẽ Sicq
probatum .ẽ. uera fuisse uerba quȩ audi erat dumhac ef¬
fectus mortis stephani de monsttauit. ANte triennium
quoq in hac pestilentia quaehanc urbem clade uehemen¬
tissima depopulauit. inqua &iam corporaliuisu sagittȩ
caelitus uenire & singulos quosq ferire uidebantur: Sict

Expanded text:
qui juxta eum habitabat, eadem hora defunctus est. Sicque qui juxta eum habitabat, eadem hora defunctus est. Sicque probatum est vera fuisse verba quae audierat, dum haec effectus mortis Stephani demonstravit. Ante triennium quoque in hac pestilentia quae hanc urbem clade vehementissima depopulavit, in qua etiam corporali visu sagittae coelitus venire, et singulos quosque ferire videbantur, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
circa illum fierant gesta narrauit. Tantisq sepostmodũ
uigilis ieiunisq constrinxit: ut inferni eum uidisse
& pertimuisse tormenta. &iam sitacer& lingua. con¬
uersatio loqueretur: Quippe cui omni potentis dĩ mira
largitate morte actum est. nemori debuis s&
Sed quia humanum cor grauis ualde duritiae est lta
mihi narrare consueuerat. quia in constantino politan a
urbe proquadam causa demoratus molestia corporis
superueniente defunctus. ẽ. Cumq medicus atq pigm̃¬
tarius ad aperi endum eum atq condiendum ess& quȩsitus
& die eodem minime inuentus. subse quenti nocte iacuit
corpus inhumatum. Quiductus ad inferniloca. uidit
multa quinrius audito non credidit. sed cum presidenti
illuc iudici presentatus e& ab eorecetus non est. Itaut
dicer& non hunc deduci. sed stephanum ferrarium iussi
Quistatim reductus incorporeest. & stephanus etrrarius

Expanded text:
circa illum fuerant gesta narravit. Tantisque se postmodum circa illum fuerant gesta narravit. Tantisque se postmodum jejuniis vigiliisque constrinxit, ut inferni eum vidisse et pertimuisse tormenta, etiamsi taceret lingua, conversatio loqueretur: quippe cui omnipotentis Dei mira largitate in morte actum est ne mori debuisset. Sed quia humanum cor gravis valde duritiae est, ipsa mihi narrare consueverat, quia in Constantinopolitana urbe pro quadam causa demoratus, molestia corporis superveniente defunctus est. Cumque medicus atque pigmentarius ad aperiendum eum atque condiendum esset quaesitus, et die eodem minime inventus, subsequente nocte corpus jacuit inhumatum. Qui ductus ad inferni loca, vidit multa quae prius audita non credidit. Sed cum praesidenti illic judici praesentatus fuisset, ab eo receptus non est, ita ut diceret: Non hunc deduci, sed Stephanum ferrarium jussi. Qui statim reductus in corpore est, et Stephanus ferrarius
Abbreviated transcription (Latin):
dam illi ricianus monacus qui in hac urbe mecum inmeo
monasterio uiuebat. mihi narrare consueuerat: quia quo¬
dam tempore cum adhuc inheremomoraretur. agnouerit
quod petrus quidam monachus exregione ortus hiberie:
qui ei in loco uastȩ solitudinis cui euasa nomen est. in herebat.
sicut ipso narrante didicerat. Prius quam heremum pete¬
r& molestia corporis interueniente defunctus . ẽ. Sed protinus
corpori restitutus inferni sesubplicia atq: innumera loca flã¬
marum uidisse testabatur . qui &iam quosdam huius seculi
potentes in eisdem flammis suspenscis seuidisse narra¬
uit. Quicum iam deductus ess& ut illpͥc&ipse mergeret᷑.
subito angelum chorusci habitus apparuissẽ fatebatur
qui eum inignem mergi prohibuerit. Qui &iam dixerat
Egredere & qualiter tibi post uiuendumsit cautissi me
adtende. Postquam uocem paulatim recales centibus
membris abaeterno mortis somno euigilans. Cuncta quae

Expanded text:
dam Illiricianus monachus, qui in hac urbe in dam Illiricianus monachus, qui in hac urbe in monasterio mecum vivebat, mihi narrare consueverat, quia 432 quodam tempore cum adhuc in eremo moraretur, agnoverit quod Petrus quidam monachus ex regione ortus Iberiae, qui ei in loco vastae solitudinis, cui Evasa nomen est, inhaerebat, sicut ipso narrante didicerat, priusquam eremum peteret, molestia corporis interveniente defunctus est: sed protinus corpori restitutus, inferni supplicia atque innumera loca flammarum se vidisse testabatur. Qui etiam quosdam hujus saeculi potentes in eisdem flammis suspensos se vidisse narrabat. Qui cum jam ductus esset ut in illas et ipse mergeretur, subito angelum corusci habitus apparuisse fatebatur, qui eum in ignem mergi prohiberet. Cui etiam dixit: Egredere, et qualiter tibi posthac vivendum sit, cautissime attende. Post quam vocem paulatim recalescentibus membris, ab aeternae mortis somno evigilans, cuncta quae
Abbreviated transcription (Latin):
AM quidam noster religiosus uir &uitȩ ualdȩ
laudabilis. cum ante quad riennium morir&.¬
sicut religiosi alii qui presentes fuere testatisunt
Inora sui exitus lonam propheta. hiezechiel quoq
& danielem cepit aspicere : eosq dominos suos ex nomi¬
ne clamare. Quosdum ad seuenisse dicer& & de¬
pressis luminibus eis reuerentiȩ obsequium p̃ber&
excarne eductus est. Quainre aperte datut intellegi
quęcrit in illa incorruptibiliuita nogitia. siuir ise
adhuc incorpore corruptibili positus prophetas scõ
quos nimirum num quam uiderat agneuit
DIHIS QUI QUASI EERERRORTMIMIST
UIDENT ECORPORE. ET DEUOTIONE ITRIUO¬
CATIONE PETRI MONACHI. ETDEMORTE ACRE
octumsit petre sibeneperpenditur. Nonerror
sed ãmoniuo est  Superna enim pietas exmagna
miseri cordiȩ suȩ largitate disponit. ut non nulli&iã post
exitum repente ad corpus redeant &tormenta inferi quae
audita non crediderant saltẽ uisa pertimes cant. Namqui¬

Expanded text:
am quidam noster religiosus vir, et vitae valde laudabilis, cum ante hoc triennium moreretur sicut religiosi alii, qui praesentes fuere testati sunt in hora sui exitus Jonam prophetam, Ezechielem quoque et Danielem coepit aspicere, eosque dominos suos ex nomine clamare. Quos dum ad se venisse diceret, et depressis luminibus eis reverentiae obsequium praeberet, ex carne eductus est. Qua in re aperte datur intelligi quae erit in illa incorruptibili vita notitia, si vir iste adhuc in carne corruptibili positus prophetas sanctos, quos nimirum nunquam viderat, agnovithis qui quasi per errorem educi videntur e corpore, et de vocatione et revocatione Petri monachi, et de morte et . Hoc cum fit, Petre, si bene perpenditur, non error, sed admonitio est. Superna enim pietas ex magna misericordiae suae largitate disponit, ut nonnulli etiam post exitum repente ad corpus redeant, et tormenta inferni, quae audita non crediderant, saltem visa pertimescant. Nam qui
Abbreviated transcription (Latin):
IN CAELO. HAPOST DISSOLUTIONEM CORPORIS
factione credidisti : Oport& ut perom̃a esse credas
&ini quorum animas in inferno. Quia & retributione
Internȩ iustitiȩ. exx qua iam iusti gloriantur. Necesse ẽ.
peromnia ut &iniusti crucientur. N amsicut electos
beatitudo letificat. Itacredi necesse ẽ. quod adie exitus
sui ignis reprobos exurat. PETRUS Etqua rati¬
one credendumest quia in corpoream remtenere ignis
corporeus possitꝰ
COAPOREDS SŨS TINEREIGNIS COREOREUSEOSSITGREGOR
pore. curnon po est mortem cum in corporeus
sit sp̃i &iam corporeo igneteneatur. P E T¬
nuiuente quolib& idcirco in corporeus sp̃s tenetus
incorpore. quia uiuificat corpus¬
GREGORIUS
Suncorporeus sp̃s petre in hoctenere potest quod
uiuificat. quare non penaliter &ibi teneatur ubimor¬
tificatur: Teneri autem perignem sp̃mdicimus. ut in
aspicit crematur. Sicq fit utres corporea in corporeã
exurat dum exigni uisibilȩ . ardor adolor inuisibilis
traitur. Vtperignem corporeum. mens incorporea &iã

Expanded text:
in coelo, ita post dissolutionem corporis factione credidisti, oportet ut per omnia esse credas et iniquorum animas in inferno, quia ex retributione rnae justitiae, ex qua justi jam gloriantur, neceper omnia ut et injusti crucientur. Nam sicut electos beatitudo laetificat, ita credi necesse est quod a die exitus sui ignis reprobos exurat.edendum est, quia rem incorpoream tenere ignis corporeus possit? corpoream tenere ignis corporeus possit?--GREGpore, cur non post mortem, cum incorporeus sit spiritus, etiam corporeo igne teneatur?--PETvivente quolibet idcirco incorporeus spiritus tenetur in corpore, quia vivificat corpus.--GREGORIUS. Si incorporeus spiritus, Petre, in hoc teneri potest quod vivificat, quare non poenaliter et ibi teneatur ubi mortificatur. Teneri autem per ignem spiritum dicimus, ut in aspicit, crematur: sicque fit ut res corporea incorpoream exurat, dum ex igni visibili ardor ac dolor invisibilis trahitur. Ut per ignem corporeum mens incorporea etiam
Abbreviated transcription (Latin):
& exmedio corpore iam extra pontem deiectus. a quibusdã
te terrimis uiris exflumine exsurgentibus. per coxas
deorsum atq aquibus dam albatis & speciosissimis uiris
cepit perbrachiia sursum trahi  Cumq hoductamen
ess& ut huncboni sp̃s sursum: malideorsum traherentꝰ ipse
quiuidebat ad corpus reuersus. ẽ & quid deeo plenius
gestumsit miniꝰ cognouit. Quainre deeius stephani

Expanded text:
et ex medio corpore jam extra pontem dejectus, a quibusdam et ex medio corpore jam extra pontem dejectus, a quibusdam teterrimis viris ex flumine surgentibus, per coxas deorsum, atque a quibusdam albatis et speciosissimis viris coepit per brachia sursum trahi. Cumque hoc luctamen esset, ut hunc boni spiritus sursum, mali deorsum traherent, ipse qui haec videbat, ad corpus reversus est, et quid de eo plenius gestum sit, minime cognovit. Qua in re de ejusdem Stephani
Abbreviated transcription (Latin):
broso fȩtentiq fluuio laberetur. Iustiuero quibus culpa
non obsister& securo pereum gressu adibero ad loca a moena¬
i orem quiante quadriennium . ẽ. defunctus. deorsum
positum in locis t&errimis. magno ferripꝰ ndere religatũ
acdepressum uidisse confessus est. Quidum requireses
curita ẽ& ease dixit audisse quȩ nos qui eum in hac
ecclesiastica domo nouimus scientes eius acta recolimus
Dictum namq est. Haecidcircopatitur. quia siquid ei
profacienda ultione iubebatur ad inferendas plagas plus
excri delitatis desiderio quam oboedientia serui ebat quoo
sic fuisse nullus quullum nouit ignorat. Ibi se&iam quen¬
dam peregrinum presbiterum uidisse fatebatur. qui ad
predictum pontem ueniens. tanta ꝑ eum auctoritate tran¬
sut quanta & hic sinceritate uixit In eodem quoque¬
In eodem quoque
ponte hunc quem predixi stephanum se recognouisse
testatus est. quidum transire uoluiss&. eius pes lapsus. ẽ.

Expanded text:
broso fetentique flumine laberetur. Justi vero quibus culpa broso fetentique flumine laberetur. Justi vero quibus culpa non obsisteret, securo per eum gressu aae familiae majorem qui ante quadriennium est defunctus, deorsum positum, in locis teterrimis magno ferri pondere religatum ac depressum vidisse confessus est. Qui dum requireret cur ita esset, ea se dixit audisse, quae nos qui eum in hac ecclesiastica domo novimus, scientes ejus acta recolimus. Dictum namque est: Haec idcirco patitur, quia si quid ei pro facienda ultione jubebatur, ad inferendas plagas plus ex crudelitatis desiderio, quam ex obedientia serviebat. Quod sic fuisse, nullus qui illum novit, ignorat. Ibi se etiam quemdam peregrinum presbyterum vidisse fatebatur, qui ad praedictum pontem veniens, tanta per eum auctoritate transiit, quanta et hic sinceritate vixit. In eodem quoque ponte hunc quem praediximus Stephanum se recognovisse testatus est. Qui dum transire voluisset, ejus pes lapsus est,
Abbreviated transcription (Latin):
miles  hac eadem nostra urbe percussus ad extrinum
perunit. qued uctus ecorpore exanimis iacui sedutu s
pons erat sub quoniger atq caligosus fetoris intolerabilis.
Nebula exaltans fluuius decurrebat. Trans acto autem
ponte amoena erant prata atq: uirentia odori feris
erbarum floribus exornata. In quibus albatorum homi¬
num conuenti cula eẽ uidebantur. Tantusq in loct
eodem odor suauitatis inerat ut ipsa suauitatis flagrantia.
illic deambulantes habitantesq: satiar&bimansiones
bimansiones
diuersorum singulȩ magnitudine lucisplene. Ibi que¬
dam mire potentiae edificabatur domus. quȩ aureis uide¬
batur latercilis construi. sed cuius ess& nonpotuit agnosci
Erant uero superri: pam prȩdicti fluminis non nulla
habitacula. sed alia exsurgentis fetoris nebula tange¬
bantur. Alia autem exsurgens fetor a flumine mini me
tangebat Haecuero erat in predicto ponte ꝓbatio.
utquis quis. pereum in iustorum uell&transire. Intene¬

Expanded text:
in hac Romana urbe percussus ad extrema pervenit. Qui eductus e corpore exanimis jacuit, sed citpons erat, sub quo niger atque caliginosus fetoris intolerabilis nebulam exhalans fluvius decurrebat. Transacto autem ponte amoena erant prata atque virentia odoriferis herbarum floribus exornata, in quibus albatorum hominum conventicula esse videbantur. Tantusque in loco eodem odor suavitatis inerat, ut ipsa suavitatis fragrantia illic deambulantes habitantesque satiaret. Ibi mansiones diversorum erant, singulae magnitudine lucis plenae. Ibi quaedam mirae potentiae aedificabatur domus, quae aureis videbatur laterculis construi, sed cujus esset non potuit agnosci. Erant vero super ripam praedicti fluminis nonnulla habitacula. Sed alia exsurgentis fetoris nebula tangebantur, alia autem exsurgens fetor a flumine minime tangebat. Haec vero erat in praedicto ponte probatio, ut quisquis per eum injustorum vellet transire, in tene
Abbreviated transcription (Latin):
proceder& estimans quod eius scelus dñs. autnon uidis¬
s& autuiium misericorditer dimisis &. Die autem
septimi. subita morte defunctus. ẽ. Cumq sepultu
traditus fuiss& ꝑ longum tempus cunctis uidentib
desepulcro ipsius flamma exiit . &tam diu eius osse
concremauit quousq: omne sepulcrum consu mir&
anima in occulto ꝑtulit cuius &iam corpus ante li¬
nos oculos flam ma consumpsit. Quain re nobis
quoq haccaudientibus exemplum formidinis dare
dignatus ẽ. quatenus ex hacconsideratione colligamus
quidanima uiuens acsentiens proreatu suo patitut
sitanto ignis supplicio &iam in sensibilia ossa concremant᷑¬

Expanded text:
procederet, aestimans quod ejus scelus Dominus aut non vidisprocederet, aestimans quod ejus scelus Dominus aut non vidisset, aut misericorditer dimisisset. Die autem septimo subita morte defunctus est. Cumque sepulturae traditus fuisset, per longum tempus cunctis videntibus de sepulcro illius flamma exiit, et tandiu ossa ejus concremavit, quousque omne sepulcrum consumeret, anima in occulto pertulit, cujus etiam corpus ante humanos oculos flamma consumpsit. Qua in re nobis quoque haec audientibus exemplum formidinis dare dignatus est, quatenus ex hac consideratione colligamus, 424 quid anima vivens ac sentiens pro reatu suo patiatur, si tanto ignis supplicio etiam insensibilia ossa concremant
Abbreviated transcription (Latin):
ir.uitȩ uenerabilis maximianus syracus anus
epis copus. qui diu in hacurbe in meo monasterio
prefuit nerrare consueuit dicens. Quidã
curialis illic sacraussimo paschali sabbato iuueñculã
uius dam filiã in baptismate sus cepit. qui postiȩiuniũ
domum reuerius. multoq: uino in ebriatus eandẽ
filiolam suam secum manerȩ petit: eamq: nodeilla quod
dicto nefas ẽ perdidit Cumq: mane facto surrexissa
reus cogitare coepit ut adbalncum perger&.  acsiaqua
balnei lauar& maculam peccati Perrexitigitur lauit
cepitq trepidare edesiam ingredi. sedsitantu die
uerecundia. perrexit ad ecdesiam. sed tremebundus
acpauens stare cepit atq persingula momenta suspec¬
tus qu& ora inmundo spũ traderetur. & coram oni
populo uexaretur. Cumq: uehementer timer&. eiq
in illa missarum celebritate quasi aduersi nil contigit.
quiletus exiit & die altero ecclesiã iam securus intrauit
factumq est utpersex continuos dies lȩtus ac securus

Expanded text:
ir venerabilis Maximianus Syracusanus episcopus, qui diu in hac urbe meo monasterio praefuit, narrare consuevit dicens: « Quidam curialis illic, sacratissimo paschali Sabbato, juvenculam cujusdam filiam in baptismate suscepit. Qui post jejunium domum reversus, multo vino inebriatus, eamdem filiolam suam secum manere petiit, eamque nocte illa quod Dei famulus addedit", dicens: "Etiam mortuus est; nam reus cogitarbalnei lavaret maculam peccati. Perrexit igitur, lavit, coepitque trepidare ecclesiam ingredi. Sed si tanto die que humana verecundia, perrexit ad ecclesiam: sed tremebundus ac pavens stare coepit, atque per singula momenta suspectus qua hora immundo spiritui traderetur, et coram omni populo vexaretur. Cumque vehementer timeret, ei in illa missarum celebritate quasi adversi nihil contigit. Qui laetus exiit, et die altero ecclesiam jam securus intravit. Factumque est ut per sex continuos dies laetus ac securus
Abbreviated transcription (Latin):
cum patriciũ districtus atq discalciatus &uinctis manib
deductus in hac uicina uulcani ollaiactatus. ẽ. Quod
illi audientes solliciti conscripserunt diem : atq: initalia
fuisse mortuum. quode eius exitu atq subplicio dĩ famu¬
lo fuerat ostensum. Etquia io hannem papam affligen¬
do incusto diam occidit. simma cumq patricium ferro
trucidauit. Abillis iuste inigne mitti apparuit. quos
in hacuita iniuste iudicauit
DEMORTE¬

Expanded text:
chum patricium discinctus atque discalciatus? et vinctis maniulianus namque, huius Romanae ecclesiae, cui Deo auctore chum patricium discinctus atque discalciatus? et vinctis maniulianus namque, huius Romanae ecclesiae, cui Deo auctore deductus, in hac vicina Vulcani olla iactatus est". Quod illi audientes, sollicite conscripserunt diem et oram, atquefuisse mortuum, quo de eius exitu atque supplicio Dei famulo fuerat ostensum'. Et quia Iohannem papam adfligendo in custodia occidit, Simachum quoque patricium ferro trudicavit, ab illis iuste in igne mitti apparuit, quos in hac vita iniuste iudicavitappellatur. Et quia illic vir quidam solitarius mag
Abbreviated transcription (Latin):
ulianus namq huius romane ecłȩ cuidõ auctore
deseruio secundus defensor quiante septem fere annos
defunctus ẽ : Ad me adhuc in monasterio positum
crebro ueni ebat. metumq conlo qui deanimȩ utilitate
consueuerat. H icitaq: mibi quadam die parrauit
dicens. Teuderici regis temporib: pater soceri mei
insicilia exactionẽ canonis egerat atq iam aditaliã
redibat cũius nauis adpulsa . ẽ ad insulam quęli paris
appellatur. Et quia illicuir quidam solitarius mag¬
ne uirtutis habitabat: Dum nauis armiamentarepara seri
uisum est prȩdicto patriso cerimei ad eundem uirũ dĩ
pergere seq: eius orationibus commendare. Quos uir
dnĩ cumui diss&. eis interalia conloquens dixit Satis
qui arex theudericus mortuus. ẽ: Cuillli protinus
responderunt. Absit. Nos eum uiuentem dimisimus
& ui hil taleadnos deeo nuncusq perlatum. ẽ Quibus
dĩ famulus addidit dicens. &iam mortuus ẽ. Nam
externodies oranona inter. io linnem papam & sim ma¬

Expanded text:
ulianus namque, huius Romanae ecclesiae, cui Deo auctore deservio, secundus defensor, qui ante fere annos septem defunctus est, ad me adhuc in monasterio posito crebro veniebat mecumque colloqui de animae utilitate consueverat. Hic itaque mihi quadam die narravit, dicens: 'Theudorici regis temporibus pater soceri mei in Siciliam exactionem canonis egerat atque iam ad Italiam rediebat. Cuius navis appulsa est ad insulam quae Liparis appellatur. Et quia illic vir quidam solitarius magnae virtutis habitabat, dum nautae navis armamenta repararent, visum est praedicto patri soceri mei ad eundem virum Dei pergere seque eius orationibus commendar. Quos vir Domini cum vidisset, eis inter alia colloquens dixit: "Scitis, quia rex Theudericus mortuus est"? Cui illi protinus responderunt: "Absit; nos eum viventem dimisimus, et nihil tale ad nos de eo nunc usque perlatum est". Quibus Dei famulus addedit", dicens: "Etiam mortuus est; nam hesterna die hora nona inter Iohannem papam et Syma
Abbreviated transcription (Latin):
i enim quis iudicem suum uidens uel principem.
& cum eo loquens. nonsibi credit licitum eẽ uagari
oculis & alior sum aspicere dumipsi loquitur quaoribũ
magis quiaccedit addnm. Nus quam deb& mouere oculũ
cor dis sedintentus ẽẽ in eum quiscrutatur renes&
corda

Expanded text:
i enim quis judicem suum videns vel principem, et loquens cum eo, non sibi credit licitum esse vagari oculis, et aliorsum aspicere, dum ipse loquitur; quanto magis qui accedit ad Dominum, nusquam debet movere oculum cordis, sed intentus esse in eum, qui scrutatur renes et corda
Abbreviated transcription (Latin):
uangelium audiuimus: & in eo dnm̃ eos arguentẽ.
qui faciem cęlinorunt probare. & tepus fideirag¬
nicaelorum ad propinquantis nesciunt inuenire: Iudȩis aut̃
hoc dicebat. sed &iam ad nos sermo ꝑuenit: Dñs autem ipse ihs
xp̃s: euangelii sui prȩdicationem ita coepit: Agitepeiten¬
tiam: ad propinquabit enim regnum cęlorum: &ioħs euan

Expanded text:
angelium audivimus, et in eo Dominum eos arguentem, qui faciem coeli norunt probare, et tempus fidei regni coelorum appropinquantis nesciunt invenire. Judaeis autem hoc dicebat: sed etiam ad nos sermo pervenit. Dominus autem ipse Jesus Christus Evangelii sui praedicationem ita coepit: Agite poenitentiam; ap
Abbreviated transcription (Latin):
cepit Namid circo pauꝑ factus .ẽ. utnos diuitia rũ suarũ
socios facer& & in effabilis futurȩ gloriȩ participes
potestate dicboli liberar&. H unc ergo diligere sine inter¬
missione debemus. ut ab ipso quoque dligi mereamur
& cum illo inmansionem illam qua eapud patrem prȩparata

Expanded text:
tram salutem pauper factus est , ut nos divitiarum suarum socios faceret, et ineffabilis futurae gloriae participes pes demonstraret. Hunc ergo diligere sine intermissione debemus, ut ab ipso quoque diligi mereamur, et cum illo in mansionem illam, quae apud Patrem praeparata
Abbreviated transcription (Latin):
diei non suecetlit crastinus. qi non eũ precedit hesternꝰ. Hunc
diẽ ł hos dies. & hanc uitã & uerã uitã : in ꝓmissis habemus.
A licuius ergo oꝑis merces est. Si enĩ mercedẽ amamus: in oꝑe
non tleficiamus. & in ȩt̃nũ cũ xp̃o regnabimus: Ex piicit.

Expanded text:
diei non succedit crastinus; quia non praecedit eum hesternus. Hunc diei non succedit crastinus; quia non praecedit eum hesternus. Hunc diem, vel hos dies, et hanc vitam, et veram vitam in promissis habemus. Alicujus ergo operis merces est. Si enim mercedem amamus, in opere non deficiamus: et in aeternum cum Christo regnabimus.
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est aliud diu uiuere. quã malos dies. malis dieb addere.
& cũ crescunt pueri. quasi accetdunt illis dies & nesciunt qͥaminu¬
unt᷑. & ipsa ẽ falsa cõputatio. Crescentib enĩ decedunt dies potus
qu̾a accedunt. Constitue alicui homini nato. u̾bi gr̃a. octoginta an¬
nos: quicqͥd uiuit desũma minuit. Et in epti homines gratulant᷑
plurimis nataliciis. tã sus quã filioꝵ suoꝵ. O uirũ prudentẽ. Si
tibi uinũ minuat᷑ in butte tristaris. dies ꝑdis& gaudes: Mali st̃ ergo
dies. & eo peiores qͥa diligunt᷑. Sic blandit᷑ hic mundus. ut nemo uelit
finire ȩrũnosã uitã. Uera rnĩ uita. uł beata hȩc est cũ resurgemis.
U.ita itaq non est: nisi beata. & beata uita eẽ non potest: nisi ȩt̾na.
ubi sunt dies boni. Nec multi: s unus. Ex consuetudine hiuiis
uitȩ : appellati st̃ dies. Dies ille: nescit ortũ. nescit occasũ. Illi

Expanded text:
Quid est aliud diu vivere, quam malos dies malis diebus addere? Quid est aliud diu vivere, quam malos dies malis diebus addere? Et cum crescunt pueri, quasi accedunt illis dies; et nesciunt quia minuuntur: et ipsa est falsa computatio. Crescentibus enim decedunt dies potius, quam accedunt. Constitue alicui homini nato, verbi gratia, octoginta annos: quidquid vivit, de summa minuit. Et inepti homines gratulantur plurimis natalitiis, tam suis, quam filiorum suorum. O virum prudentem! Si tibi vinum minuatur in utre, tristaris: dies perdis, et gaudes? Mali ergo sunt dies: et eo pejores, quia diliguntur. Sic blanditur hic mundus, ut nemo velit finire aerumnosam vitam. Vera enim vita vel beata haec est, cum resurgemus Vita itaque non est, nisi beata. Et vita beata esse non potest, nisi aeterna, ubi sunt dies boni; nec multi, sed unus. Ex consuetudine hujus vitae appellati sunt dies. Dies ille nescit ortum, nescit occasum. Illi
Abbreviated transcription (Latin):
sicit dicit propheta. diligit uidere dies bonos
am in diebus malis. mors potius optatur quamuita ionne
audimus & uidemus omnes in aliquibus tribulationibus
& angustiis conflictationib & egritudinib dũ sunt constituti.
accelera dies meos: &. aliquando uenit egritudo: curritur.
ad ducunt᷑ medici. solidi & munera ꝓmittunt᷑. Dicit tͥ ipsa mors.
Ecce assũ quã paulo ante adño petebas. A uid me mͦ fugere uis
nueni te falsatorẽ. & miserȩ uitȩ amatorẽ. Dehis aut̃ dieb qͦs
dies quos agimꝰ. in corruptela huiꝰ carnis. intanta ł sub tanta sar¬
cinai corruptibilis corptiris: int̾ tantas tẽptationes. int̾ tantas tliffi¬
cultates. ubi falsa uoluntas. nulla securitas gaudii. timor torquens.
cupiditas auida. tristititi arula : Ecce quã malos dies. & nemo
uult finire ipsos dies malos. Multũq rogant hinc homines tlm̃
ut du uiuant. Quid est aut̃ diu uiuere nisi dui torqueri .

Expanded text:
sicut dicit propheta, diligit videre dies bonos sicut dicit propheta, diligit videre dies bonos . Nam in diebus malis mors potius optatur, quam vita. Nonne audimus et videmus homines in aliquibus tribulationibus et angustiis, conflictationibus et aegritudinibus dum sunt constituti,  mortem, accelera dies meos? Et aliquando venit aegritudo; curritur, adducuntur medici, solidi et munera promittuntur. Dicit tibi ipsa mors: Ecce adsum, quam paulo ante a Domino petebas; quid me modo fugere vis? Inveni te falsatorem, et miserae vitae amatorem. 2. Mali sunt diesdies quos agimus in corruptela hujus carnis, in tanta et sub tanta sarcina corruptibilis corporis, inter tantas tentationes, inter tantas difficultates, ubi falsa voluntas, nulla securicupiditas avida, tristitia arida? Ecce quam malos dies: et nemo vult finire ipsos malos dies, multumque hinc rogant homines Deum, ut diu vivant. Quid est autem diu vivere, nisi diu torqueri?
Abbreviated transcription (Latin):
ixit dñs cuidam adolescenti Siuisuenire aduitã
serua mandata Nondixit siuis uenire aduitam
uita ista: & ipsam qualem cumque atrumnosam miserem. fi¬
nirꝑ homines timent & pauescunt: H inc uidendum .e. hinccon¬
siderandum quem admodum amandasit. aeterna uita quan¬
do sic amatur misera ista. & quandoque finienda uita:
Consi derate fnitres quantum amandasit uita. ubinum qua
finics uitam : Amas ergo istam uitam. ubitantum laboras.
curris. satagis. anhelas & uix enumerantur quaeneces sa¬
ra sunt. inmiserti uita. seninare. arare. Nouellase. naui¬
gare. molere coquere texere & post hec omnia
finire habesuitam: Ecce quȩ pateris inmisera ista quaridi¬
ligis uite. & putaste semꝑ uicturum & numquam moriturun.
empla sa xco marmora. ferro plumboq consolidata tamen
cadunt & homo num quam seputat moriturum. Discite eigo
frares quȩrere. aeternam uitam ubiista paotolerabitis ul
sed in acternum cumdo regnabitis abe uemm iuibt umł.

Expanded text:
ixit Dominus cuidam adolescenti: Si vis venire ad vitam, serva mandata. Non dixit, Si vis venire ad vitam vita ista; et ipsam qualemcumque, aerumnosam, miseram, finire homines timent, et pavescunt. Hinc videndum est, hinc considerandum, quemadmodum amanda sit aeterna vita; quando sic amatur misera ista et quandoque finienda vita. Considerate, fratres, quantum amanda sit vita, ubi nunquam finias vitam. Amas ergo istam vitam, ubi tantum laboras, curris, satagis, anhelas; et vix enumerantur quae necessaria sunt in misera vita; seminare, arare, novellare, navigare, molere, coquere, texere: et post haec omnia finire habes vitam. Ecce quae pateris in misera ista quam diligis vita: et putas te semper victurum, et nunquam moriturum? Templa, saxa, marmora, ferro plumboque consolidata, tamen cadunt: et homo nunquam se putat moriturum? Discite ergo, fratres, quaerere aeternam vitam, ubi ista non tolerabitis, sed in aeternum cum Deo regnabitis. Qui enim vult vitam,
Abbreviated transcription (Latin):
num celorum & modo corripit dñs. qui nolunt agere peni¬
tentiam ad propinquante rognoclorum : Regnum cȩloꝵ
sicut ipseait nonueni& cum obseruatione: & iterum ipse
ait : Regnum cȩlorum intra uos est. P rudenter ergo acci¬
piat unus quisque monita preceptoris. nonꝑdat tempus
misericordie saluatoris. qua modo in penditur. quam diu hu¬
mano generi parcitur: Ad hoc enim parcitur homini : ut con¬
uertatur & non sit quidamnetur. Viderit ds̃ quando uenit
finis sȩguli. est tamen modo tenpus fidei: ł inis sęculi. utrũ
hic aliquem inueniat. pescio. & fortasse noninueni&. Tempus

Expanded text:
enitentiam, appropinquante regno coelorum. Regnum coelorum, sicut ipse ait, non veniet cum observatione. Et iterum ipse ait: Regnum coelorum intra vos est . Prudenter ergo accipiat unusquisque monita praeceptoris, ut non perdat tempus misericordiae Salvatoris, quae modo impenditur, quamdiu generi humano parcitur. Ad hoc enim parcitur homini, ut convertatur, et non sit qui damnetur. Viderit Deus quando veniat finis saeculi: est tamen modo tempus fidei. Finis saeculi utrum hic aliquem nostrum inveniat, nescio: et fortasse non inveniet. Tempus
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. &cudi quamid facile probo Putemus nos scis se an¬
nos ipsius ex quonatus est. Verbi gratia. Vtbene illi opte¬
mus octoginta annos uicturus. ẽ. ꝑuenturus . ẽ. ad senec¬
tutem. Scribe octo guita annos. uixit unum annũ. quod
habess in summa quod tenebas octo ginta. deduc unum
Uixit decem. septuaginta restiterunt. Uixit uiginti. sexa¬
ginta restiterunt. Certe accedebant. quid est hoc: ueniunt
utabeant anninri. U eniunt inquã uteant Nonenim ueniunt
utstent nobis cum. Sed cum transeunt ꝑ nos. terunt nos. & min
minus que ualere nos faciunt: Tcdis . ẽ. uia in quauenimus.
Quid facturi sumus cum aduersario illo id .ẽ. cũ sermonedĩ.
Concorda cumillo. Nes cis enim quando uia finitur Cumuia
finita fuerit. iudex restat &minister & carcer: Ad si ser¬
uaueris aduersario tuo bonam uoluntatẽ. & cum eo con¬
senseris. proiudice inuenies patrem. proministro sȩuo. ange¬

Expanded text:
dunt. Et audi quam facile id probo. Putemus nos scisse andunt. Et audi quam facile id probo. Putemus nos scisse annos ipsius ex quo natus est: verbi gratia, ut bene illi optemus, octoginta annos victurus est, perventurus est ad senectutem. Scribe octoginta annos. Vixit unum annum: quot habes in summa? quot tenebas? Octoginta. Deduc unum. Vixit decem: septuaginta restiterunt. Vixit viginti: sexaginta restiterunt. Certe accedebant: quid est hoc? Veniunt, ut abeant anni nostri: veniunt, inquam, ut eant. Non enim veniunt, ut stent nobiscum: sed cum transeunt per nos, terunt nos, et minus minusque valere nos faciunt. Talis est via, in qua venimus. Quid facturi sumus cum adversario illo, id est, cum sermone Dei? Concorda cum illo. Nescis enim quando via finiatur. Cum via finita fuerit, judex restat, et minister, et carcer. At si servaveris adversario tuo bonam voluntatem, et cum eo consenseris; pro judice invenies patrem, pro ministro saevo ange
Abbreviated transcription (Latin):
cas: audi & concordasti Non concupis cas uxorem proxi¬
mitui: audi & concordasti. Non concupiscas remproxi¬
mitui. audi. & concordasti In his omnibus cumtuo isto ad¬
uersario concordasti: & tibi quid ꝑ didisti: Non solum
nihil ꝑdidisti: sed & tapsum qui perieras inuenisti &uia
uita ista est: Si concordauerimꝰ cumillo. si con senserimilli.
finita ẽ. uic: nontimebimus iudicem: minis trum. carce
U nus quisque hab& horam quando finiat uiam. Uia. uita
ista dic taest F inisti iftam uitam. finistiuiam Ambu¬
lamus. & ipsum uiuere accedereest. Nisiforte quiputa¬
tis quia tempus accedit. & nos stamus: Non potest
fieri. Quomodo accedit tempus. accedimus & nos &
non anni nobis accedunt. sed magis decedunt. Ualdeer¬
rant homines quando dicunt. puer iste adhuc minus sapit.
accedunt illi anni & prudens erit Ataende quiddicas. acce¬
dunt dixisti. Ego ostendo quia decedunt cumtudicis acce¬

Expanded text:
cas: audi, et concordasti. Non concupiscas uxorem proxicas: audi, et concordasti. Non concupiscas uxorem proximi tui: audi, et concordasti. Non concupiscas rem proximi tui : audi, et concordasti. In his omnibus cum tuo isto adversario concordasti: et tibi quid perdidisti? Non solum nihil perdidisti: sed et te ipsum, qui perieras, invenisti. Via, vita ista est: si concordaverimus cum illo, si consenserimus illi; finita via, non timebimus judicem, ministrum, carcerUnusquisque habet horam, quando finiat viam. Via, vita ista dicta est: finisti istam vitam, finisti viam. Ambulamus; et ipsum vivere, accedere est. Nisi forte putatis quia tempus accedit, et nos stamus? Non potest fieri. Quomodo accedit tempus, accedimus et nos: et non anni nobis accedunt, sed magis decedunt. Valde errant homines, quando dicunt: Puer iste adhuc minus sapit, accedunt illi anni, et prudens erit. Attende quid dicas. Accedunt, dixisti: ego ostendo quia decedunt, cum tu dicis, Acce
Abbreviated transcription (Latin):
similiter eplicauerunt: Vnus dixit daoperam libera¬
riabillo: Alter dixit. consenti illi: Non enim poteris libe¬
rari ab illo: nisi e consen seris: Vis liberariab illo: consenti
illi: Num quid dicibolus . ẽ. cui deb& consentire xpĩanus
Qua eramus iftum aduersarium cui debemus consentire: ne
tradatnos iudici: &iud ex ministro. Quaeramus illum &
consentiamus illi : Si peccas aduersarius tuus sermo dĩ est:
Uerbi causa forsitan delectat te in ebriari: dicit tibi noli
Delectatte spectare &nugari: illedicit tibi noli. Delectat
te a dulterari : dicit tibi sermodĩ noli. In quibus cum que
peccatis uolueris facere uoluntatem tuam: dicit tibi noli
quamutilis aduersarius: N on quaerit nostram uoluntate.
sed utilitatem Aduer sarius. ẽ. nobis: quam diusumus & ip¬
sinobis. Quam dui tu tibi inimicus es. inimicum habes
sermonemdi. Estotibi tmicus: & concordas cum ipso
Non homicidium feceris: audi & concor dasti. Non furtũ

Expanded text:
similiter hoc explicaverunt. Unus dixit, Da operam in via liberari ab illo: alter dixit, Consenti illi. Non enim poteris liberari ab illo, nisi ei consenseris. Vis liberari ab illo? Consenti illi. Numquid diabolus est, cui debeat consentire christianusus ergo istum adversarium, cui debemus consentire, ne tradat nos judici, et judex ministro: quaeramus illum, et consentiamus illi. Si peccas, adversarius tuus sermo Dei est. Verbi causa, forsitan delectat te inebriari: dicit tibi, Noli. Delectat te spectare et nugari: ille dicit tibi, Noli. Delectat te adulterari: dicit tibi sermo Dei, Noli. In quibuscumque peccatis volueris facere voluntatem tuam, dicit tibi, Noliquam utilis adversarius! Non quaerit nostram voluntatem, sed utilitatem. Adversarius est nobis, quamdiu sumus et ipsi nobis. Quamdiu tu tibi inimicus es, inimicum habes sermonem Dei: esto tibi amicus, et concordas cum ipso. Non homicidium feceris: audi, et concordasti. Non furtum
Abbreviated transcription (Latin):
mus Ieiunium est parsi monia uictus. abstinentia¬
quȩciborumꝰ cuinomenest inditum exquadam parte
uiscerum tenui semꝑ &uacua quod uulgo ieiunium
dicitur. Vnde &ieiunii nomen creditur diriuatũ
quando sui inȩdia uiscerauacua & exinanita existunt
eiunium autem & statio dicitur. statio autem demili¬
tari exemplo nomen accepit. proeo quod nulla lȩtitia
obueniens castris stationem militum rescindit. Nã
l&itia libentium tristitia sollicitius. administrant
disciplinam Unde &milites num quã in memores
sacramenti. magis stationibus parent. Dis cernunt
autẽ quidam & inter ieiuniu &stationem. nam
ieiunium est in differenter cuius lib& diei abstinentia
Non secundum dm̃ sed secundum propriã uoluntatẽ
Statio autem obseruatio statutorum dierũ. ut
terminatis temporibus flatuta sunt utieiunium

Expanded text:
 Jejunium est parcimonia victus, abstinentiaque ciborum, cui nomen inditum ex quadam parte viscerum tenui semper et vacua, quod vulgo jejunum vocatur. Unde jejunium nomen creditur derivatum, quod sui inedia viscera vacua et exinanita existant. Jejunium autem et statio dicitur. Statio autem de militari exemplo nomen accepit pro eo, quod nulla laetitia obveniens castris stationlaetitia libentius, tristitia sollicitius administrat disciplinam; unde et milites numquam inmemores sacramenti magis stationibus parent. Discernunt autem quidam inter ieiunium et stationem. Nam ieiunium est indifferenter cuiuslibet diei abstinentia, non secundum legem, sed secundum propriam voluntatem; statio autem est observatio statutorum dierum vel terminatis temporibus statuta sunt, ut ieiunium
Abbreviated transcription (Latin):
remoto indigentie oĩs impedim̃to frat
⁊ int̾ra. hoc est in bominib fic̃ in celo hoc
est in angłis ⁊ ut regnũ eius qͦ carmi sp̃o¬
faciamus. Hȩc enĩ oiã dep̃cat᷑ illa huma¬
nignis ñ quidẽ omniũ s fidelit̾ hoc ẽ¬
escam fumeret. semꝑ uui̾e
potiuss. hisq ñ mori. Idcͥco
paradysi fructib indigen¬
tiam explebat. Quã indigẽ¬
tiã fuisse inxp̃o nullus igno¬
rat. s potestate ñ necessita¬
te. Et ipsamdigentia ante
resurrectionẽ in eo fuit.
Post resurrõnẽ uͦ talis exti¬
tit. ut ita illd̃ corpus ĩmu¬
taret᷑ humanũ. sic̃ ad e p̃t̾¬

Expanded text:
remoto indigentiae omnis impedimento, fiat remoto indigentiae omnis impedimento, fiat et in terra, hoc est in hominibus, sicut in coelo, hoc est in angelis; et ut regnum ejus, quo carni spfaciamus; haec enim omnia deprecatur illa humani generis, non quidem omnium, sed fideliter hoc escam sumeret, semper uiuere potuisset hisque non mori; idcirco paradisi fructibus indigentiam explebat. Quam indigentiam fuisse in Christo nullus ignorat, sed potestate non necessitate; et ipsa indigentia ante resurrectionem in eo fuit, post resurrectionem uero talis exstitit ut ita illud corpus inmutaretur humanu
Abbreviated transcription (Latin):
senserit. qr uidłc ñ humane generationis
lege. hoc est ꝑpeccatum cõcupiscentie. s so¬
la uoluntate fẽs homo qui uoluit dep̃dic¬
tis humane nature statib ut nos de ne-¬
cessitatib nr̃is erueret. lib̾ ab omni hiuiꝰ¬
nͦ necessitate suscep̃. iõq rõ regule que
ꝓpͥa est gn̾is p̃uaricatoꝵ extra genus illud
in argum̃tum adducta ñ facit. Itaq ẜ
illum statũ qͥ futurus erat p̃miũ obedi-¬
entis ĩmunis ab omni ꝑ eccõ. scd̃m illum
statum. qui penalis est in obedientis pas¬
siones multas ⁊ usq ad mortem recte fus¬
turuit. ⁊ scd̃m illum in quo adam ante
peccm̃ paradysi fructib illam q̃ dicta ẽ
indigentiã explebat potestate ñ necessi¬
tate. humani corꝑis officio functus est.
Et h ipsa quidẽ indigentia añ resurrec¬
tionem in eo fuit. post resurrõnẽ uͦ dalis
extitit. ut ita illud corpus humanũ. ẜ
oꝵ u̾boꝵ sono cdamore. um̃i ⁊̃ intimi affec¬
tus uotis optare. ut uidłe uoluntas eius

Expanded text:
e generationis lege, hoc est, per peccatum concupiscentiae, sed sola voluntate factus homo, quae voluit de praedictis humanae naturae statibus, ut nos de necessitatibus nostris erueret, liber ab omni hujusmodi necessitate suscepit. Ideoque ratio regulae, quae propria est generis praevaricatorum, extra genus illud in argumentum adducta, non facit. Itaque secundum illum statum, qui futurus erat praemium obedientis, immunis ab omni peccato, secundum illum statum, qui poenalis est inobedientis, passiones multas, et usque ad mortem recte sustinuit, et secundum illum in quo Adam ante peccatum, Paradisi fructibus illam quae dicta est indigentiam explebat, potestate, non necessitate, humani corporis officio functus est: et haec ipsa quidem indigentia ante resurrectionem in eo fuit; post resurrectionem vero talis exstitit, ut illud corpus humanum, seorum sono clamare, verum etiam intimi affectus votis optare, ut videlicet voluntas ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
rõne effuderim contendam añ¬
ferre c̃iuuslib meliori sententie
Hec debeo contend̾e ⁊ tamꝗͣ fint
mea defend̾e. Si enim nichil bo¬
ni ex nobis est .i. si nullares est
q̃ nobis auctoribus bona fit. ut
utiq non est. nicħ est qd̾ debe¬
amus amare insententiis tãꝗͣ.
nr̃is. Quod si cuncta sunt bona
ex illo solo auctore qui solus ñ
extͣnsecus accidente bonitate.
s u̾itate essentie sue est bonus.
illud potus esse bonũ ẽdendr̃
est. qd̾ in comiutabilis boni¬
tas .i. ds̃ qui in cõmutabiliter
bonus est. ⁊ ominium bonoꝵ
causa in commutabili ꝓposi¬
to fue uoluntatis prescribit:¬

Expanded text:
ratione effuderim, contendam antratione effuderim, contendam anteferre cujuslibet meliori sententiae; nec debeo contendere, et tanquam sint mea defendere. Si enim nihil boni ex nobis est, id est si nulla res est quae nobis auctoribus bona sit ut utique non est, nihil est quod debeamus amare in sententiis tanquam nostris. Quod si cuncta sunt bona ex illo, hoc est illo solo auctore qui solus non extrinsecus accidente bonitate, sed veritate essentiae suae est bonus, illud potius bonum credendum est, quod incommutabilis bonitas, id est Deus, qui incommutabiliter bonus est, et omnium bonorum causa, incommutabili proposito suae voluntatis perscribit
Abbreviated transcription (Latin):
ihẽ. xp̃c uotis docuit opta¬
re. ut frat uoluntas eiꝰ fic̃
ĩ celo & interra.⁊ ut adue¬
niat eius regnum ⁊ nos¬
liberet a malo. Hec enim omĩa
illa beatissima humani generis
fidelit̾ credentium immuuitatio
deprecatur.
ec sunt que adte de fidei me¬
e credulitate scpͥsi. Qua in re
si quid ꝑperam dictum ẽ. ñ ita
sum amator mei ut ea quȩ sem¬
el effuderin meliori sententie añ¬
ferre contendam. Si enim nich
ẽ ex nobis boni. nichil est qd̃ in
nrĩs sententiis amare debeamꝰ.
Qd̃ si exillo cuncta st̃ bona qͥ solꝰ
ẽ bonus illud potius bonũ ẽẽ
c̃dendum est. Qd̃ illa in cõmuta¬
bilis bonitas atq omnium bo¬
noꝵ causa PRESCRIS IT:¬
recta fide e̾dentiũ. beatissima
nimutatio .i. ipsi immutan
da scpͥsi de c̾dulitate mee fid̾i .i.
de his que recte c̾dendo c̃do. Qua
ut fi qua alit̾ quam conuenit
a me dicta cognoueris corrigas.
Ham siquid ame dictum ẽ ꝑ pe¬
ram hoc est ꝑuerse. ñ ita sum a¬
mator mei. ut ea q̃ semel fine

Expanded text:
Christus uotis docuit optare, ut fiat uoluntas eius sicut in caelo et in terra et ut adueniat eius regnum et nosliberet a malo. Haec enim omnia illa beatissima humani generis fideliter credentium inmutatio deprecatur. Haec sunt quae ad te de fidei meae credulitate scripsi. Qua in re si quid perperam dictum est, non ita sum amator mei, ut ea quae semel effuderim meliori sententiae anteferre contendam. Si enim nihil est ex nobis boni, nihil est quod in nostris sententiis amare debeamus. Quod si ex illo cuncta sunt bona qui solus est bonus, illud potius bonum esse credendum est quod illa incommutabilis bonitas atque omnium bonorum causa perscribitrecta fide credentium, beatissima immutatio, id est ipsi immutandda scripsi de credulitate meae fidei, id est de his quae recte credenda credo. Qua ut si qua aliter quam convenit a me dicta cognoveris, corrigas. Nam si quid a me dictum est perperam, hoc est perverse, non ita sum amator mei, ut ea quae semel sine
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ uiuere potuiss. hisq. hoc
est ħ sumendo ñ mori ⁊ ide̾co
ut uidłc his semꝑ uiuere po¬
tuiss paradysi fructib exple¬
bat eam q̃ dicta est indigen-¬
tiam. Non enĩ q̃ in hoc pena¬
li statu omnia quib indige
dicimur talia sunt. ut quã¬
uis in hac uita degentibus
qͦdãmͦ ãminiculent᷑. sine illis
tñ mori necesse sit. qͣlia funt
uestim̃ta. uehicłã. ⁊ multifa¬
rie qͣlitatis hiuiusmͦi plurima
⁊ tñ his indigemus. Multo
magis gͦ in illo statu qͥ fuit
ante pecc̃m adam ñ sine escis
iuu̾e poterat ⁊ tñ his indi-¬
gebat. Quã hoc ẽ cꝰmͦi in di-¬
gentiam in xͦ fuisse scdm̃ statumillum qͥ fuit ade añ peccm̃ nullus ignorat. s hoc sola

Expanded text:
set, hisque, hoc est haec sumendo non mori: et idcirco, ut videlicet his semper vivere potuisset, Paradisi fructibus explebat eam quae dicta est indigentiam. Non enim etiam in hoc poenali statu omnia quibus indigere dicimur, talia sunt, ut quamvis in hac vita degentibus quodammodo adminiculentur, sine illis tamen mori necesse sit, qualia sunt vestimenta, vehicula et multifariae qualitatis hujusmodi plurima, et tunc his indigemus. Multo magis ergo in illo statu qui fuit ante peccatum, Adam etiam sine escis vivere poterat, et tamen his indigebat. Quam, hoc est cujusmodi indigentiam in Christo fuisse secundum statum illum qui fuit Adae ante peccatum, nullus ignorat; sed hoc sola
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptis dĩ adam man̾e uoluiss.
& is qui pene fuit qm̃ manere
noluit. In illo enum nee mors es¬
s nec peccatum. nec uoluntas
ulla peccandi. In hoc uͦ & mors
& peccatum & delinquendi oĩs
affectio. omniaq in ꝑniciẽ ꝓna
nec quicꝗͣ. in se oꝑis habentia. ut
post lapfum poss assurg̾e. Ille
uͦ medius fc̃s in quo p̃sentia ꝙͣ.
mortis uel peccati aberat. potes¬
tas utͥusq constabat. int̾ utrũꝙ
statum ẽ collocatus. Ap̃c nec to¬

Expanded text:
ceptis dei Adam manere uoluisset et is qui poenae fuit, quoniam manere noluit; in illo enim nec mors esset nec peccatum nec uoluntas ulla peccati, in hoc uero et mors et peccatum et delinquendi omnis affectio omniaque in perniciem prona nec quicquam in se opis habentia, ut post lapsum posset adsurgere. Ille uero medius status in quo praesentia quidem mortis uel peccati aberat, potestas uero utriusque constabat, inter utrumque statum est conlocatus. Ex his
Abbreviated transcription (Latin):
ficantem. tñ sic̃ adam fes ut dic¬
tum est in animã iuultem.
⁊ manducauit n bibit. ⁊ cet̾is
q̃ humano statu p̾mo exigebat
natura. humani corꝑis officio
absq necesfitatis alicurus indi¬
gentia functus ẽ. Neq s̃ in adã

Expanded text:
ficantem, tamen sicut Adam factus, ut dictum est, in animam viventem, et manducavit et bibit et in caeteris quae humana statu primo exigebat natura, humani corporis officio absque necessitate alicujus indigentia functus est. Neque enim etiam