comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Si autem cornupercus serit taurus uirum autmulierem & mor¬
tuus fuerit lapidib lapid abitur ticuirus & non maoducabuntur
carnes eius. dominus autem in nocens erit: adiustitiam pertna
ut animal hominib: noxium perimatur. & qđ d&curo positumc̃
aperte totum intellegendum ẽ. quicquid in pecorib: usui huma¬
no subditis infestum .ẽ. hominib sed sinecesse ẽ. occidi num¬
quid lapidari quid inter ẽ enim animal quod auferendum ẽ
qua morte aufenctur. Deinde qđ addidit carnib eius non
esse uescendum quo pertin& nisi omnia ista significent alid
quod scripturr maxximue sol& intueri: lxxxiii¬

Expanded text:
Si autem cornu percusserit taurus virum aut mulierem, et mortuus fuerit, lapidibus lapidabitur taurus, et non manducabuntur carnes ejus; dominus autem tauri innocens erit. Ad justitiam pertinet ut animal hominibus noxium perimatur, et quod de tauro positum est, a parte totum intelligendum est, quidquid in pecoribus usui humano subditis infestum est hominibus. Sed si necesse est occidi, numquid lapidari? Quid interest enim animal, quod auferendum est, qua morte auferatur? Deinde quod addidit, carnibus ejus non esse vescendum, quo pertinet, nisi omnia ista significent aliquid, quod Scriptura maxime solet intueri? LXXXII
Abbreviated transcription (Latin):
enimdie descendit dñs in montẽ sina conamomni populo. hõdie
reperitur darilex quae in tabulis lapideis scripta ẽ. digito dĩ.
sicut consequentia docent dies aut̃ iste tertius appar& tertu
mensis ab exitu isrochel exaegypto. exdie ergo quo pascha fecerunt.
id ẽ. agnum immolauerunt & ederunt qui fuit quartus decimus
decimo deinde omnes triginta secundimensis. quifiunt qua¬
draeginta septem. & tertius tertii mensis. qui ẽ. sollempnitate
occisi agni quinquagensimus. ac perhoc in istaumbra futuri
secundum agni immolati diem festum sicut quinquagesimo die
lexdata ẽ quue conscripta ẽ digitodĩ Ita ipsa ueritate noui
testamenti afestiuitate agnilmmaculati xp̃iihũ quinquaginta

Expanded text:
enim die descendet dominus in montem Sina coram omni populo. hoc die enim die descendet dominus in montem Sina coram omni populo. hoc die reperitur data lex, quae in tabulis lapideis scripta est digito dei, sicut consequentia docent. dies autem iste tertius adparet tertii mensis ab exitu Israhel ex Aegypto. ex die ergo quo pascha fecerunt, id est agnum immolauerunt et ederunt, qui fuit quartus decimus decimo; deinde omnes triginta secundi mensis, qui fiunt quadraginta septem, et tertius tertii mensis, qui est a sollemnitate occisi agni quinquagesimus. ac per hoc in ista umbra futuri secundum agni immolati diem festum, sicut quinquagesimo die lex data est, quae conscripta est digito dei, ita in ipsa ueritate noui testamenti a festiuitate agni immaculati Christi Iesu quinquaginta
Abbreviated transcription (Latin):
ut intellegantur utiq littenrũ qui introducant in litteres
sicut resonat gregũ uocabulũ hic sane significatur antelegem
datic̃ qđ habuerint hebrei litteraes. quae alsquando coeperint
eẽ nescio utrum uideat indagari. ñ nullis enĩ uid&ur aprimis
hominib: eces coepisse & ꝑductas eẽ ad noe. atq: inde ad parentes
abrachȩ & inde ad populũ isrł sed unde hoc ꝓbari possit ignoro:
Mensis autem tertii exitus filiorum is rochel d&eme aegypti. hac
die uenerunt inheremum sina & profesti sunt exraefadin. &
uenerunt inheremum sina & applicuit ibi isrochel contrax montẽ.
& moses ascendit in montem dĩ & uocauit eum dñs de montedicens
haec dices domui iacob & nuntiabis filus isrochel & coerx de inde
paulo post descende & testicre populo & purifica illos hodie &
crocs &lauent uestimenta & sint paracti indiem tertium. tertia

Expanded text:
ut intellegantur utique litterarum, qui introducant in litteras, ut intellegantur utique litterarum, qui introducant in litteras, sicut resonat graecum uocabulum. hic sane significatur, ante legem datam quod habuerint Hebraei litteras: quae quando coeperint esse, nescio utrum ualeat indagari. nonnullis enim uidetur a primis hominibus eas coepisse et perduc-tas esse ad Noe atque inde ad parentes Abrahae et inde ad populum Israhel; sed unde hoc probari possit, ignoro. Mensis autem tertii exitus filiorum Israhel de terra Aegypti hac die uenerunt in heremum Sina. et profecti sunt exRaphidin et uenerunt in heremum Sina, et adplicuit ibi Israhel contra montem. et Moyses ascendit in montem dei. et uocauit eum dominus de monte dicens: haec dices domui Iacob et nuntiabis filiis Israhel et cetera. deinde paulo post: descende et testare populo et purifica illos hodie et cras, et lauent uestimenta et sint parati in diem tertium. tertia
Abbreviated transcription (Latin):
cum quods̃ loquebatur non fastidiuit neq contempsit alieni¬
genae socerisui consilium. quam quam & ipse iothorcũ isroche¬
lita non fuiss& utrum inter uiros dm̃ uerum colentes religio
seque sapientes habendus sit. quem ad modum &iob cum ex
ipso populo non fuiss& merito quueritur immo credibilius
habe atur. ambigue quippe posita sunt uerba uel utrũ sacri¬
ficauerit dõ uero in populo eius quando uidit generum suum.
ł utrum eum ad orcuerit ipse moses. quam quã de adonatione
&iam si expricesse positum. eẽt. honor uider&ur socero reddi¬
tus eo modo quo sol& hominib: honorificentiue causa exhiberi
a patrib: sicut de abrocham scriptum ẽ qđ ad oncuerit filiascethi
quos autem dicat grammato isagagos post decuriones. ñ facile
sciri potest. quõ hoc nomen innullo usu habemus. uel officiorum
ł magisteriorum nam quidam doctores interpr&ati sunt.

Expanded text:
cum quo Deus loquebatur, non fastidivit neque contempsit alienicum quo Deus loquebatur, non fastidivit neque contempsit alienigenae soceri sui consilium: quanquam et ipse Jethro cum Israelita non fuisset, utrum inter viros Deum verum colentes, relseque sapientes habendus sit, quemadmodum et Iob, cum ex ipso populo non fuisset, merito quaeritur, immo credibilius habetur. ambigue quippe posita sunt uerba, uel utrum sacrificauerit deo uero in populo eius. quando uidit generum suum, uel utrum eum adorauerit ipse Moyses; quamquam de adoratione etiam si expresse positum esset, honor uideretur socero redditus eo modo quo solet hominibus honorificentiae causa exhiberi a patribus; sicut de Abraham scriptum est, quod adorauerit filios Chet. quos autem dicat Ypafxfxatos-.saVWfst; post decuriones, non facile sciri potest, quoniam hoc nomen in nullo usu habemus uel officiorum uel magisteriorum. nam quidam "doctores" interpretati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uerba eorum ad dm̃ & testadieris illis preceptadĩ & legẽ eius
& demonstrabis illis uiaas inquib ambulabunt in eis: &operx
quue faciunt cum populo uniuenso haec agenda cẽ demon¬
strat non enim ait unius cuiusq uerba refer addm̃ sed uerba
eorum cum suprae dixiss& esto tu populo in his quae ad dm̃
sunt posthaec ammon& nesingulorum negotia quae inter
se habent desenaentur electis uidelic& potentib uiris dm̃
colentib: iustis & qui oderint superbiã quos constituer&
suꝑ millenos. alios suꝑ centenos. alios suꝑ quinquagenos.
alios suꝑ denos. sic & ab ipso mose remouit gracues & periculo¬
sas occupationes nec istos gracuaauut quando quidem ipsi
mille haberent unum suꝑ se. & sub illo haberent alios decem.
& subeis alios uiginti. & sub his alios centum ut uix aliquid ad sin¬
gulos quosq pracepositos perueniret qđ iudicare nec esse habe¬
rent Insinuatur hic &iam humilitatis exemplum qđ moses

Expanded text:
et referes verba eorum ad Deum, et testaberis illi praecepta Dei et legem ejus, et demonstrabis illis vias in quibus ambulabunt in eis, et opera quae faciant, cum populo universo haec agenda esse demonstrat. Non enim ait uniuscujusque verba referre ad Deum, sed verba eorum: cum supra dixisset: Esto tu populo in his quae ad Deum sunt. Post haec admonet, ne singulorum negotia quae inter se habent, deserantur: electis videlicet potentibus viris, Deum colentibus, justis, et qui oderint superbiam: quos constitueret super millenos; alios super centenos; alios super quinquagenos: alios super denos. Sic et ab ipso Moyse removit graves et periculosas occupationes; nec istos gravavit, quandoquidem ipsi mille haberent unum super se, et sub illo haberent alios decem; et sub eis alios viginti, et sub his alios centum; ut vix aliquid ad singulos quosque praepositos pervenire, quod judicare necesse haberent, insinuantur. Hic etiam humilitatis exemplum, quod Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
Quod scriptum .ẽ. obliuiscentur ubertatis futuroce in tota
terrax aegypti. non futuroce illis qui famem patientur. tam¬
quam postea ueniat illis ubertas. sed futur eraet tunc
quundo loquebatur tamquam dicer& ubertitis huius
quum futuram significauerunt boues bonue & spicae
bonue obliuiscentur homines in ea fame quam significa
secundo ubi dixit dĩ non permanebit sp̃s meus in hominib:¬
istis propter qđ caro sint. & tertio nunc qđ pharoco dicit
deioseph eẽ in illo sp̃m dĩ. nondũ tamen legimus sp̃m scm̃:¬
xv Et inposuit pharoco nomen ioseph psothon fanec. hoc nom̃¬

Expanded text:
Quod scriptum est, Obliviscentur ubertatis futurae in tota terra Aegypti, non futurae illis qui famem patientur, tanquam postea veniat illis ubertas; sed futura erat tunc quando loquebatur, tanquam diceret, Ubertatis hujus, quam futuram significarunt boves bonae et spicae bonae, obliviscentur homines in ea fame, quam significasecundo ubi dixit deus: non permanebit spiritus meus in hominibistis, propter quod carnes sunt; et tertio nunc, quod Pharao dicit de Ioseph esse in illo spiritum dei. nondum tameu legimus spiritum sanctum. Et inposuit Pharao nomen Ioseph Psonthomplanech. hoc nom
Abbreviated transcription (Latin):
quo magna de anima questio non ẽ. precipitanda indiscussue
temeritate sententiae . ideo lex noluit ad homicidium pertinere
quia nondum dici potest animauiua in co corpore. qđ sensu car&
sitcdis ẽ in carne nondum formata & ideo nonlum sensib pre¬
dita quid autem dixit & dabit cum postulactione qđ maritus mui¬
lieris informi exduso dandum constituerit non ẽ in promos inu
Intellegere ad anima quippe qđ grecus hab& plurib modis intd

Expanded text:
quoniam magna de anima quaestio non est praecipitanda indiscussae quoniam magna de anima quaestio non est praecipitanda indiscussae temeritate sententiae — ideo lex noluit ad homicidium pertinere, quia nondum dici potest anima uiua in eo corpore quod sensu caret, si talis est in carne nondum formata et ideo nondum sensibus praedita. quid autem dixit: et dabit cum postulatione, quod maritus mulieris informi excluso dandum constituerat, non est in promtu intellegere. aiiwjia quippe, quod graecus habet. pluribus modis int
Abbreviated transcription (Latin):
sit intellegi & ideo nonsit homicidium quia nec exanimatũ dici
potest si adhuc animam non habebat: sequitur enim & dicit:
si autem formatum fuerit dabit animam pro anima: ubi quid
aliud intellegitur nisi &ipse mori&ur. Nam hoc & inc&eris
exhuc occasione iam precepit. oculum pro oculo. dentẽ prodente.
manum promanu. pedem propede combustionem pro combustione
uulnus pro uulnere liuorẽ proliuore tadionis uidelic& aequi¬
tate . quae lex ideo constituit ut de monstraer& quae uindictu
debecctur. nisi enim perlegem scir&ur quid uindistae deber&ur:
unde scir&ur quid uenia reliar& ut dici poss&. dimitte nobis
debiticnr̃a sicut & nos dimittimus debitoribus nr̃is: debitores
igitur lege monstraentẽs ut quando ignoscitur appureat quid
dimittitur. Neq enim debita dimitteremus nisi quid nobis de
ber&ur lege indice disceremus: siergo illud in forme puerperiũ
iam quidem fuerat. sed adhuc quodam modo informiter animatõ.

Expanded text:
sit intelligi: et ideo non sit homicidium, quia nec exanimatum dici sit intelligi: et ideo non sit homicidium, quia nec exanimatum dici potest, si adhuc animam non habebat. Sequitur enim et dicit: Si autem formatum fuerit, dabit animam pro anima. Ubi quid aliud intelligitur, nisi ut ipse moriatur? Nam hoc et in caeteris ex hac occasione jam praecepit: Oculum pro oculo, dentem pro dente, manum pro manu, pedem pro pede, combustionem pro combustione, vulnus pro vulnere, livorem pro livore: talionis videlicet aequitate . Quae lex ideo constdebeatur. nisi enim per legem sciretur quid uindictae deberetur, unde sciretur quid uenia relaxaret, ut dici posset: <et> dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris? digitur lege monstrantes, ut quando ignoscitur, appareat quid dimittatur. Neque enim debita dimberetur lege indice disceremus. si ergo illud informe puerperium iam quidem fuerat, sed adhuc quodam modo informiter animatum —
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ proprio filio non pepercit sed pronobis omnib: traedidit illum.
ideo iudas excusatus ẽ. qui cundem ad mortem tradidit xp̃m: lxxx
Si autem litigabunt duo uiri & percusserit mulierem in utero haben¬
tem & exierit in fans eius non deformatus. d&rimentum pati&ur
quantum indixerit uir mulieris & dabit cum postulatione. mihi
uid&ur significationis alicuius causa dici haec magis quã scriptur
circa huius modi fasta occupata. Namsi illud attendem& ne p̃g¬
nans mulier percussa in abortũ compeller&ur. non poter& duos
litigantes uiros cum possit & ab uno hoc admitti qui cum ipsi
muliere litigicuerit uel &i am non litigauerit. sed alienȩ poste¬
ritati nocere uolendo id fecerit. qđ uero nonformatum puerpe¬
rium uoluit ad homicidium pertinere. profecto nec hominem
deputauit qđ tede in utero geritur. hic de anima questio sol&
agitiri utrum qđ formatum non ẽ ne animatum quidem pos¬

Expanded text:
Deus proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum , Deus proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum , ideo Judas excusatus est, qui eumdem ad mortem tradidit Christum. . LXXX. Ib. XXI, 22-25. Si autem litigabunt duo viri, et percusserint mulierem in utero habentem, et exierit infans ejus nondum formatus; detrimentum patietur, quantum indixerit vir mulieris, et dabit cum postulatione. Mihi videtur significationis alicujus causa dici haec, magis quam Scripturam circa hujusmodi facta occupatam. Nam si illud attenderet, ne praegnans mulier percussa in abortum compelleretur, non poneret duos litigantes viros, cum possit et ab uno hoc admitti, qui cum ipsa muliere litigaverit, vel etiam non litigaverit, sed alienae posteritati nocere volendo id fecerit. Quod vero non formatum puerperium noluit ad homicidium pertinere, profecto nec hominem deputavit quod tale in utero geritur. agitari, utrum quod formatum non est, ne anima quidem pos
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis percusserit aliquem & mortuus fuerit morte moriatur
qui autem nolens sed ds̃ tradidit in manus eius dabo tibi locũ
inquem fugiat : quueritur hic quomodo dictum ẽ. si autem
nolens: sed ds̃ tradidit in manus eius quasi & si uolens occiderit
poss& occidere nisi ds̃ traocder& inmanus eius. intellegitur ergo
tuntum modo dm̃ fecisse cumquisq occiditur anolente & pro
hoc tamen modo ds̃ id fecit dictum ẽ. sed ds tradidit inmanũ
eius . cum uero uolens occidit & ipse occidit & đs tredidit in
munum eius. hoc ergo inter .ẽ. qđ illic tantum dsfecit. hic aut̃
& ds̃ & homo propter uoluntatem facientis sed non sicͣđs homo
ds̃ enim nonnisi iuste homo autem poena dignus non quia illũ
occidit quem ds̃ noll& occidi sed quia per iniquitatem non enim
ministerium dõiubenti prebuit. sed suue malignue cupiditati
seruiuit. in uno lgitur codemq facto & ds̃ deocculta aquitite
liudatur & homo depropria iniquitate punitur. non enim quia

Expanded text:
Si quis percusserit aliquem et mortuus fuerit, morte moriatur; qui autem nolens, sed deus tradidit in manus eius, dabo tibi locum in quem fugiat. quaeritur hic quomodo dictum sit: si autem nolens, sed deus tradidit in manus eius, quasi etsi uolens occiderit, posset occidere, nisi deus traderet in manus eius. intellegitur ergo tantummodo deum fhoc quod tantummodo Deus id fecit, dictum est, sed Deus tradidit in manus ejus. Cum vero volens occidit, et ipse occidit, et Deus tradidit in manus ejus. Hoc ergo interest, quod illic tantum Deus fecit: hic autem et Deus et homo, propter voluntatem facientis; sed non sicut Deus homo. Deus enim nonnisi juste, homo autem poena dignus: non quia illum occidit quem Deus nollet occidi, sed quia per iniquitatem. Non enim ministerium Deo jubenti praebuit, sed suae malignae cupiditati servivit. In uno igitur eodemque facto et Deus de occulta aequitate laudatur, et homo de propria iniquitate punitur. Non enim quia
Abbreviated transcription (Latin):
sit a aron cum in ipsum uindicta nulla processerit. neq cum
moses interfici iussit omnem qui leuitis euntib: ad portũ
& redeuntib occurrissent armatis. Neq cum postea fac¬
tum .ẽ. qđ scripture dicit & percussit dñs populũ propter
facturtem uituli quemfecit aaron. maxime quia & hic
hocidem rep&endo inculcatum ẽ. Nonenim dictum: & per¬
cussit dñs populum propterfacturam uituli quem fecertt.
sed quem fecit a aron. & tamen non .ẽ. percussus aaron. quið
&iam illud qđ de sacerdotio eius ante peccatum eius đs
precipiebat impl&um ẽ. sediussit & ipsum & filios ablui
& sic ordinati sunt in sacerdotio. Ita nouit ille cui parcat
usque ad commutationem in melius. & cui parcat ad tempus
quamuis eum prȩscierit in melius non mutari. & cui non
parcat ut mut&ur in melius. & cui non parcat Ita ut nec mu¬
tationem eius exspect&. & totum hoc adid redit quod

Expanded text:
sit Aaron, cum sit Aaron, cum Moyses interfici iussit omnem qui Leuitis euntibus ad portam et redeuntibus occurrisset armatis neque cum postea factum est quod scriptura dicit: et percussit dominus populum propter facturam uituli quem fecit Aaron, maxime quia et hic hoc idem repetendo inculcatum est. non enim dictum est: et percussit dominus populum propter facturam uituli, quem fecerunt, sed: quem fecit Aaron. et tamen non est percussus Aaron; quin etiam illud quod de sacerdotio eius ante peccatum eius deus praecipiebat, inpletum est. sed iussit et ipsum et filios ablui; et sic ordinati sunt in sacerdotio. ita nouit ille, cui parcat usque ad commutationem in melius et cui parcat ad tempus, quamuis eum praescierit in melius non mutari, et cui non parcat, ut mutetur in melius, et cui non parcat, ita ut nec mutationem eius expectet. et totum hoc ad id redit. quod
Abbreviated transcription (Latin):
Et cum uidiss& moses populum quia dissipatus .ẽ. dissipauit enĩ
eos a aron ut inguudium uenirent aduessariis suis. notund
ẽ. quemad modum illud totum mali qđ populus fecit ipsi aa¬
ron tribuatur qđ eis consenserit ad faciendum qđam mule
p&iuerent. mugis enim dictum .ẽ. dissipauit eos aaron quõ
cessit eis quã dissipauert̃ seipsi qui tantũ malũ flugitauerunt:
UIICum moses dicit addm̃. precor peccauit populus iste peccatũ¬
magnũ. & fecerunt sibi deos aureos & nunc siquidem remit¬
tes illis peccatum illorum remitte. sin autem deleme de
libro tuo quemscripsisti. securus quidem hoc dixit ut a con¬
sequentibus nctiocinatio condudatur. id.ẽ. ut quia dr̃
mosen non deler& delibro suo. populo peccatum illud remit¬
ter&. uerum tamen aduertendum . ẽ. quantum melum in illo
peccato perspexerit moses qđ tantu cede crediderit expicn¬
dum qui eos sic diligebat ut pro eis illa uerba dõ funder&:
Merito quueritur cum superius populum dissipass& dictus

Expanded text:
Et cum uidisset Moyses populum, quia dissipatus est; dissipauit enim eos Aaron, ut in gaudium uenirent aduersariis suis. notandum est quemadmodum illud totum mali, quod populus fecit, ipsi Aaron tribuatur, quod eis consenserit ad faciendum quod male petierant. magis enim dictum est "dissipauit eos Aaron", quoniam cessit eis, quam dissipauerunt se ipsi, qui tantum malum flagitauerunt. Cum Moyses dicit admagnum, et fecerunt sibi deos aureos. Et nunc si quidem remittis illis peccatum illorum, remitte: sin autem, dele me de libro tuo, quem scripsisti. Securus quidem hoc dixit, ut a consequentibus ratiocinatio concludatur, id est, ut quia Deus Moysen non deleret de libro suo, populo peccatum illud remitteret. Verumtamen advertendum est quantum malum in illo peccato perspexerit Moyses, quod tanta caede crediderit expiandum, qui eos sic diligebat, ut pro eis illa verba Deo funderet. Merito quaeritur, cum superius populum nudasse vel dissipasse dictus
Abbreviated transcription (Latin):
uentus a propinquo occidatur. quia & sinolens occidit
prx̧ter illas ciuitates inuentus occiditur: Cum uero in
ditur. ẽẽ ibi non sinitur tum demum iam uidicatum.
ubi cumque conꝑtum propinquo lic& occidere. Neque
enim opus ẽ eum adiudicium deduci cum ium fuerit iu¬
dicctus homicida & propter ea deillis ciuitatibus pul¬
sus sit:¬

Expanded text:
uentus a propinquo occidatur; quia, etsi nolens occidit, uentus a propinquo occidatur; quia, etsi nolens occidit, praeter illas ciuitates inuentus occiditur. cum uero in ditur, esse ibi non sinitur; tum demum iam iudicatum ubicumque compertum propinquo licet occidere. neque enim opus est eum ad iudicium deduci, cum iam fuerit iudicatus homicida et propterea de illis ciuitatibus pulsus sit
Abbreviated transcription (Latin):
st& inconspectu si nugoge in iudicium. Cum de his loqua¬
tur quinolentes occiderint. &ulibi dicat tunc unumquẽ¬
que intulicausa confugientium exire liberum deciuitate
quo confugerat cum sacerdos maximus fuerit defunctus.
quomodo ergo hic dicit. & non mori&ur is qui occidit quo¬
adusq st& in conspestu sinagoge in iudicium nisi quia ideo
iudicatur ut tunc ei liceat ẽẽ. inciuitate refugi simanifes¬
tum factum fuerit iniudicio quod nolens occiderit:
Quid ẽ quod uit. quiuindicat sunguinem ipse inter ficiat
homicidam cumoccunerit ei. iste interfici& eum. sic eũ
sonat male intellegentib quasi pussim & sine iudicio
dicta fuerit ultori mortis propinqui sui occidendi eius
inter fectorem. sed hoc intellegi uoluit quia secundum qđ
supra dictum . ẽ. qui occiderit confugiat adunã deciui¬
tictibus refugiorum quousq st& in iudicium neante in¬

Expanded text:
stet in conspectu synagogae in iudicium? cum de his loquastet in conspectu synagogae in iudicium? cum de his loquatur, qui nolentes occiderint, et alibi dicat tunc unumquemque in tali causa confugientium exire liberum de ciuitate quo confugerat. cum sacerdos maximus fuerit defunctus. quomodo ergo hic dicit: et non morietur is qui occidit. quoadusque stet in conspectu synagogae in iudicium, nisi quia ideo iudicatur, ut tunc ei liceat esse in ciuitate refugii, si manifestum factum fuerit in iudicio quod nolens occiderit? Quid est quod ait: qui uindicat sanguinem, ipse interficiet homicidam; cum occurrerit ei iste, interficiet eum? sic enim sonat male intellegentibus, quasi passim et sine iudicio data fuerit ultori mortis propinqui sui licentia occidendi eius interfectorem. sed hoc intellegi uoluit, quia secundum id quod supra dictum est qui occiderit confugiat ad unam de ciuitatibus refugiorum, quoadusque stet in iudicium, ne ante in
Abbreviated transcription (Latin):
desingulis tribus cumuistute eorum. Anforte cibus quo
sustentabantur uirtus eorum appellata ẽ. quo subminis¬
trato uires supp&unt . & quo sub tracto uires deficiunt:
Vnde ꝑproph&̃ dr̃ cumminar&urct. auferũ uirtuti
panis & uirtutem aquȩ: & moses ergo cum annon a mi¬
serat illos millenos. quod dictum ẽ. cum uistute eorũ &
isti madianitis uictis &icm hoc eorũ interc&era fuerunt
ut eis ad in lecebrũ feminȩ supponerent ꝑquas ñ solũ corpo¬
ruliter sed &iã spiritaditer inadorundo idolofornicar¬
quando dederit bulaam scriptura non dixit & ta men appar& fuctũ
ẽẽ cumhic commemoratur. sic ergo potuit &re dire ipse bulaam
qui iam ierat in locum suum ut non locũ eius intellegam⁊ ꝑegrina¬
tionis hospitium quamuis hoc scriptura tacuerit¬
liii quid ẽ quoditit & erunt ciuitates uobis refugia auindican¬
te sanguinem & non mori&ur is qui occidit quo adusque

Expanded text:
de singulis tribulus cum uirtute eorum. an forte cibus, quo de singulis tribulus cum uirtute eorum. an forte cibus, quo sustentabantur, uirtus eorum appellata est, quo subministrato uires subpetunt et quo subtracto uires deficiunt? unde per prophetam deus cum minaretur ait: auferam uirtutem panis et uirtutem aquae. et Moyses eigo cum annona miserat illos millenos, quod dictum est: cum uirtute eorum, et isti Madianitis uictis etiam hoc eorum inter cetera fuerant ut eis ad inlecebram feminae subponerentur, per quas non solum corporaliter sed etiam spiritaliter in adorquando dederit Balaam, Scriptura non dixit, et tamen apparet factum esse, cum hic commemqui iam ierat in locum suum. ut non locum eius intellegamus peregrinationis hospitium, quamuis hoc scriptura tacuerit. Quid est quod ait: et erunt ciuitates uobis refugia a uindicante sanguinem et non morietur is qui occidit, quoadusque
Abbreviated transcription (Latin):
so loco ubi sacrificia fuciebat in eum locum reuersus. ẽ. unde
illuc exierat. idest ubi tamquã ꝑegrinus habebat hospiti¬
um: Non enim dictum .ẽ in domũ succ̃ aut inpatriã suã sed
in locum suum hab& aũt & quisq ꝑegrinus locũ suũ ubiad
tempus habitat De ipso autem balaac quieum conduxerat
non distum ẽ ad locum suum sed ad sem& ipsum id est ubi domi¬
nans habitabat : poss& ergodici cdlocum suũ & dominans
& ꝑegrinus ad seipsũ autem Non uideo quomodo poss& dici
ꝑegrinus cũ ad hospitiũ suum uenis s&:
& prȩdam egerunt mulieres madian & supelletilemeorũ
& pecorueorum &omni quȩ possedertnt &uir tutẽ eorũ
dep̃datisunt : Cum iam dixissent mulieres suppellestilem¬
& pecora & omnia quȩ possidebant. quid deinde addidit
& iurtutem eorum dep̃dati sunt Nimirũ enĩ haec intelle¬
genda ẽ uirtus dequa & supra dictum .ẽ. mississe mille nos

Expanded text:
lo loco, ubi sacrificia faciebat, in eum locum reuersus est, unde lo loco, ubi sacrificia faciebat, in eum locum reuersus est, unde illuc exierat, id est ubi tamquam peregrinus habebat hospitium. non enim dictum est "in domum suam" aut "in patriam suam", sed: in locum suum. habet autem et quisque peregrinus locum suum, ubi ad tempus habitet. de ipso autem Balac qui eum conduxerat non dictum est "ad locum suum", sed: ad semet ipsum, id est ubi dominans habitabat. posset ergo dici: ad locum suum et dominans et peregrinus; "ad semet ipsum" autem non uideo quomodo posset dici "peregrinus", cum ad hospitium suum uenisset. Et praedam egerunt mulieres Madian et supellectilem eorum et pecora eorum et omnia quae possederant et uirtutem eorum depraedati sunt. cum iam dixisset mulieres, supellectilem, pecora et omnia quae possidebant, quid deinde addidit: et uirtutem eorum depraedati sunt? nimirum enim haec intellegenda est uirtus. de qua et supra dictum est misisse millenos
Abbreviated transcription (Latin):
imꝓb& sit peccatum consilii cutem sic tumen non nisi rati¬
oni motio illa consentiat:
Quid ẽ & misit eos moses mille extribu & mille extribu
cum uir tute eorum. utrum uistutem eorum uult intelle¬
gi principes eorum. anuirtutem adño eis datam uel per
ipsum mosen imp&ratam. anpotius uirtutem eorum
dicit ea quib: uiltus eorum sustentaretur :
Potest uideri questio quomodo quando israhelitȩ madi
Iunitas debellauerunt interfectum dicat scripturuba¬
laam qui fuerat conductus ad maledicendum populum
israhel. cum superius quando benedicere coctus ẽ. ita
eandem aetionẽ scriptura conduserit cumait. & surgens
balaam abiit reuertens in locum suum: balaac abiit ad sem& ipsũ
siergo redierat ad locum suum balaam quo modohic intersec
tus .ẽ. cum detam longinquo id est demesopotamia uenerit :
anforte reuersus ẽ. adbalaac & hoc scriptura non dixit quã¬
quam &iam possit in locum suum redisse intellegi. quod ab ip¬

Expanded text:
inprobet, sit peccatum consilii, etiam sic tamen nonnisi ratiinprobet, sit peccatum consilii, etiam sic tamen nonnisi rationi motio illa consentiat. Quid est: et misit eos Moyses mille ex tribu et mille ex tribu cum uirtute eorum? utrum "uirtutem eorum" uult intellegi "principes eorum"? an uirtutem a domino eis datam uel per ipsum Moysen impetratam? an potius uirtutem eorum dicit ea quibus uirtus eorum sustentaretur? Potest uideri quaestanitas debellaverunt, interfectum dicat Scriptura Balaam, qui fuerat conductus ad maledicendum populum Israel, cum superius quando benedicere coactus est, ita eamdem coactionem Scriptura concluserit cum ait: Et surgens Balaam, abiit in locum suum. Balac abiit in semetipsum. Si ergo redierat ad locum tus est, cum de tam longinquo, id est de Mesopotamia uenerit? an forte reuersus est ad Balac et hoc scriptura non dixit? quamquam etiam possit in locum suum redisse intellegi, quod ab il
Abbreviated transcription (Latin):
interse uir & uxor de concumbendo uel deabstinentia con¬
cumbendi placita habuerint. deinde quiu & iste iustifi¬
cationes dicuntur & meminim⁊ in illis iustificationibus
quȩ in exodo subhoc nomine cdiȩ commemorantur.
multa p̃cipi quȩ accipi ad ꝓpri&atem non possint. nec
in nouo testamento obseruentur. Sicut decure serui ꝑ¬
tundenda . & siquid eius modi ẽ. non absurde &ium hic ali¬
quid figurate dictum intellegitur. ut quõ sunt multȩ absti¬
nentiȩ ceremoniarum inrationabiles. &uliquando &iũ
inimicȩ ueritati. hoc fortas se hic intellegi uoluit. tunc
ratas eẽ cumrationabiles fuerint. hoc ẽ cumeas ad ꝓbaue¬
rit ratio quȩ adisuicem uiri deb& regere omnem anima¬
lem motionem quȩ fit nontantum in ad p&endo. uerum
&ium in abstinendo utsimente &ratione decernitur
tunc fiat. si autem imꝓbatur consilio rationis nonfict
quod siratio qđ prius recte faciendum. eẽ. decreuerit. post

Expanded text:
inter se uir et uxor de concumbendo uel de abstinentia coninter se uir et uxor de concumbendo uel de abstinentia concumbendi placita habuerint. Deinde quia et istae iustificationes dicuntur et meminimus in illis iustificationibus, quae in Exodo sub hoc nomine aliae commemorantur, multa praecipi, quae accipi ad proprietatem non possint nec in nouo testamento obseruentur — sicut de aure serui pertundenda et si quid eius modi est — non absurde etiam hic aliquid figurate dictum intellegitur, ut, quoniam sunt multae abstinentiae cerimoniarum inrationabiles et aliquando etiam inimicae ueritati, hoc fortasse hic intellegi uoluerit tunc ratas esse, cum rationabiles fuerint, hoc est cum eas adprobauerit ratio, quae ad uicem uiri debet regere omnem animalemmotionem, quae fit non tantum in adpetendo uerum etiam in abstinendo: ut, si mente et ratione decernitur, tunc fiat, si autem inprobatur consilio rationis, non fiat. quodsi ratio quod prius recte faciendum esse decreuerit, post
Abbreviated transcription (Latin):
stinentia concubitus fuerit. maxime quia cum hiclex auc¬
toritatem uiro tribuat non mulieri quȩ uiro subdita .ẽ.
ut tunc ꝑ soluenda sint uota mulieris siuir aꝓbauerit:
sicuitem rennuerit non debeantur : A postolus tumencum
de concubitu coniugaaarum. loqueretur non ibi maiorẽ
austoritatẽ uiro quam feminȩ dedit: sed uxori inquit
uir debitum reddat similiter & uxor uiro: uxor non ha¬
in hacre. parem utriusq eẽ. uoluit potestatem. puto quod
nob̵ intellegendum insinu& istam de concumbendo uel non
concumbendo regulã non ꝑtinere adea uota ubi non habeđ
parem uir & mulier potestitem sed uirimaior ẽ ac ꝓpeeus
solius ẽ: Non enim uit lex uirum non debere reddere uota sua.
siuxor ꝓhibuerit sed uxorem siuir ꝓhibuerit: unde non mihi
uid &ur inhuius modi uotis & definitionib: atq obligationi¬
b: quȩ cduersus animã fiunt &iamista debere accipi quȩ

Expanded text:
stinentia concubitus fuerit: maxime quia cum hic lex aucstinentia concubitus fuerit: maxime quia cum hic lex auctoritatem uiro tribuat, non mulieri quae uiro subdita est, ut tunc persoluenda sint uota mulieris, si uir adprobauerit, si autem rennuerit, non debeantur. apostolus tamen, cum de concubitu coniugatarum loqueretur, non ibi maiorem auctoritatem uiro quam feminae dedit, sed, uxori, inquit, uir debitum reddat, similiter et uxor uiro. uxor non hain hac re parem utriusque esse uoluit potestatem, puto quod nobis intellegendum insinuet istam de concumbendo uel non concumbendo regulam non pertinere ad ea uota, ubi non habent parem uir et mulier potestatem, sed uiri maior est ac prope eius solius est. non enim ait lex uirum non debere reddere uota sua, si uxor prohibuerit, sed uxorem, si uir prohibuerit. unde non mihi uidetur in huius modi uotis et definitionibus atque obligationibus, quae aduersus animam fiunt, etiam ista debere accipi, quae
Abbreviated transcription (Latin):
nam. eẽ subuiro ut nulla uotaeius quȩ abstinenticecausa
uouerit reddantur abeu Nisi austor uirfuerit ꝑmitten¬
do : nam cum ad peccatum eius demuiri ꝑtinere uoluerit
si prius pmiserit & postea phibuerit. &ium hic tamen non
dixit ut fuciat mulier qđ uouerat quia ꝑmissa prius aui¬
rofuerat. uiridixit . eẽ peccatum quilbnuit qđ prius con¬
cesserat non tamen mulieri uel ex hoc ꝑmissũ dedit ut cum
prius ei uir concesserit post eu si ꝓhibuerit condempnatur.¬
utrum autem ista &iam aduota continentia & concubitu d¬
stinentiȩ ꝑtineat. merito quȩritur. neforte ectantum intel¬
legenda sint aduersus animã uoueri quȩ sunt incibis & po¬
tionib: quod uid&ur & illud significare ubi dñs uit. non ne
anima plus ẽ. qua mesca : &cum de ieuinio p̃cipitus. itapre¬
cipitur: ufflig&is unimas urt̃s: Nescio cutem utrum cli¬
cubilegi possit aduersus animam diciuotum. quod de cb¬

Expanded text:
inam esse sub uiro, ut nulla uota eius, quae abstinentiae causa inam esse sub uiro, ut nulla uota eius, quae abstinentiae causa uouerit, reddantur ab ea, nisi auctor uir fuerit permittendo. nam cum ad peccatum eiusdem uiri pertinere uoluerit, si prius permiserit et postea prohibuerit, etiam hic tamen non dixit, ut faciat mulier quod uouerat, quia permissa prius a uiro fuerat. uiri dixit esse peccatum, quia abnuit quod prius concesserat; non tamen mulieri uel ex hoc permissum dedit, ut, cum prius ei uir concesserit. postea si Utrum autem ista etiam ad votum continentiae et concubitus abstinentiam pertineat, merito quaeritur, ne forte ea tantum intelligenda sint adversus animam voveri, quae sunt in cibis et potibus. Quod videtur et illud significare, ubi Dominus ait: Nonne anima plus est quam esca ? Et cum de jejunio praecipitur, ita praecipitur: adfligetis animas uestras. nescio autem utrum alicubi legi possit aduersus animam dici uotum quod de ab
Abbreviated transcription (Latin):
uirieius uotum eius aut definitio quȩ aduersus animã
eius cumiure iurando & audierit uireius & tacuerit ei
& non abnuerit ei & stabunt om̃a uotueius & omnes defi¬
nitiones quas definiuit aduersus animã suã & stabunt
aduersus eum: siuutem circum auferens circum aufe¬
rat uir eius. quacumq: die cuudierit. omnia quȩ cumq:
exierint ex labiis eius secundũ uotieius & secundũ defi¬
nitiones quȩ aduersus animam eius non man& ei uireius
Circum cobstulit. & dñs mundauit eamꝰ omne uotũ. &om¬
ne ius iurandum uinculi affligere animã uireius statu¬
& ei &uir eius circum aufem&: siuutem tucens tacuerit et
diem exdie & statu& ei omnia uotaeius & definitiones quȩ suꝑ
ipsum statu& ei. qũotacuit ei die qua audiuit siaũt circũ¬
auferens circum auferat eius postdiem quã audiuit. & ac¬
cipi& peccatũ suum manifestum ẽ ita uoluisse legem fem¬

Expanded text:
uiri eius uotum eius aut definitio quae aduersus animam uiri eius uotum eius aut definitio quae aduersus animam eius cum iureiurando et audierit uir eius et tacuerit ei et non abnuerit ei, et stabunt omnia uota eius et omnes definitiones <eius>, quas definiuit aduersus animam suam, stabunt aduersus eam. si autem circumauferens circumauferat uir eius quacumque die audierit. omnia quaecumque exierint ex labiis eius secundum uota eius et secundum definitiones quae aduersus animam eius non manet ei; uir eius circumabstulit et dominus mundabit eam. omne uotum et omne iusiurandum uinculi adfligere animam uir eius statuet ei et uir eius circumauferet. si autem tacens tacuerit ei diem ex die, et statuet ei omnia uota eius et definitiones quae super ipsam statuet ei, quoniam tacuit ei die quo audiuit. si autem circumauferens circumauferat < uir > eius post diem quem audiuit, et accipiet peccatum suum. Manifestum est ita uoluisse legem fem
Abbreviated transcription (Latin):
tia ut in eisdem uotis feminea ualeat cuctoritas sed uirilis.
ita ut si adhuc innuptȩ  concesserat pater uota ꝑsoluere.
si antequam ꝑsoluerit nupserit & uiro eius hoc cognitũ non
placuerit non ꝑsoluat. & sit omnino sine peccato quia dñs
mundabut eat̃. sicut dicit idest mundã udicabiit Neq hoc con¬
tru dm̃ fieri putandum ẽ. cum ipse ds̃ hoc p̃ceperit. hoc uolu¬
erit sequitur autem deuiduis uel auiro abiectis. idest non
sub potestate uiri constitutis aut patris. & eurum uotor adꝑ
soluendũ libera eẽ. dicit. hoc modo & uotũ inquit uiduȩ &
expulsȩ quȩcumq uouerit aduersus animã suã manebunt
ei: deinde dicit denupta si indomo uiri sui iam constituta ali¬
quid tale uo uerit: Deilla enim prius dixerat quȩ indomo
patris uouerat & antequã redder& nupserat. dehacergo
quȩ indomo mariti uouit. italoquitur siautem indomo

Expanded text:
tia, ut in eisdem uotis feminea ualeat auctoritas, sed uirilis, tia, ut in eisdem uotis feminea ualeat auctoritas, sed uirilis, ita ut, si adhuc innuptae iam concesserat pater uota persoluere, si. antequam persoluerit, nupserit et uiro eius hoc cognitum non placuerit, non persoluat et sit omnino sine peccato, quia dominus mundabit eam, sicut dicit, id est mundam iudicabit; neque hoc contra deum fieri putandum est, cum ipse deus hoc praeceperit, hoc uoluerit. Sequitur autem de uiduis uel a uiro abiectis, id est non sub potestate uiri constitutis aut patris et earum uota ad persoluendum libera esse dicit hoc modo. et uotum, inquit. uiduae et expulsae quaecumque uouerit aduersus animam suam manebunt ei. deinde dicit de nupta, si in domo uiri sui iam constituta aliquid tale uouerit. de illa enim prius dixerat, quae in domo patris uouerat et antequam redderet nupserat. de hac ergo. quae in domo mariti uouit, ita loquitur: si autem in domo
Abbreviated transcription (Latin):
luiii Quod aũt uit & dñs emundabuit eum quia abnuit pater
eius: emundubit dixit auoti non impleti crimine ab¬
solu&. sicut inmultis locis dicitur. & mundabiit eũ sucer¬
dos idest mundum habebit. mundũ iudicabiit sicuti est¬
& illud mundatione non mundabis reum. idest nondicis
mundum eum qui inmundus est:
luiniiSicutem fucta fuerit uiro. & uotueius suꝑec̃ secundũ
distinctionẽ labiorũ eius quanta definiuit aduersus
unimam suũ & audierit uireius &tacuerit ei quacumq
die cuidierit &itu stubunt om̃a uota eius & definitiones
eius quas definiuit aduersus animã suã stabunt. si autem ab¬
nuens abnuerit uireius in quacumq: die audierit. omnia uo¬
taeius & definitiones eius quas definiuit aduersus animã
suam non manebunt. qũo uir abnuit abea. & dñs munda¬
bit eam: feminam sub patre antequã nubat. & subuiro nup¬
tum noluit lex ita uouere aliquid dõ aduersus animã suam.
Idest inaliquarũ rerum licitarum atq concessarũ abstinen¬

Expanded text:
 Quod autem ait: et dominus emundabit eam, quia abnuit pater eius, emundabit dixit "a uoti non inpleti crimine absoluet". sicut in multis locis dicitur: et mundabit eum sacerdos. id est mundum habebit, mundum iudicabit; sicuti est et illud: mundatione non mundabis reum, id est: non dices mundum eum qui inmundus est. Si autem facta fuerit uiro et uota eius super eam secundum distinctionem labiorum eius, quanta definiuit aduersus animam suam, et audierit uir eius et tacuerit ei quacumque die audierit, et ita stabunt omnia uota eius et definitiones eius, quas definiuit aduersus animam suam, stabunt. si autem abnuens abnuerit uir eius in quacumque die audierit, omnia uota eius et definitiones eius, quas definiuit aduersus animam suam, non manebunt, quoniam uir abnuit ab ea, et dominus mundabit eam. feminam sub patre antequam nubat et sub uiro nuptam noluit lex ita uouere aliquid deo aduersus animam suam, id est in aliquarum rerum licitarum atque concessarum abstinen
Abbreviated transcription (Latin):
deistitente sicut paradisusdi:
Respiciens oculis tuis uide aloco inquo nunc tues ad aquilonẽ
& a fricum &orientem & mure quia omnem tentẽ quam tu
uides tibi dubo eam & seminituo usq in seculum : quaeritur
hic quomodo intellegatur tantũ temte promissum esse
abrochȩ & semini eius quantũ poteraet: oculis circum spicere
ꝑquittuor cardines mundi quantum . ẽ enim qđ ad tenuẽ
conspiciendam. acies corporalis  sus possit ađ tingere sed
nulla ẽ. questio si aduertamus non hoc solum eẽ promissum.
non enim dictum ẽ. tantum temre dabo tibi. quuntum uides
sed tibi dabo tenẽ quam uides. cum enim &ulterior undiq
dabatur. profecto huec prcecipue quae uidebatur dabatur.
deinde ad tendendum ẽ qđ sequitur quo neputun& &iũ¬
&inlaitudine quia tibidabo eam. ut per ambulando perueni¬
io decm quae oculis uno loco stans uidere non poss&. signi¬
ficitur autem eateni quam prius populus accepit isathel

Expanded text:
de ista terra: sicut paradisus de ista terra: sicut paradisus Respiciens oculis tuis uide a loco in quo nunc tu es ad aquilonem et africum et orientem et mare, quia omnem terram quam tu uides tibi dabo eam et semini tuo usque in saeculum. quaeritur hic quomodo intellegatur tantum terrae promissum esse Abrae et semini eius, quantum poterat oculis circumspicere per quattuor cardines mundi. quantum est enim, quod ad terram conspiciendam acies corporalis uisus possit adtingere? sed nulla est quaestio, si aduertamus non hoc solum esse promissum; non enim dictum est: tantum terrae tibi dabo quantum uides, sed: tibi dabo terram quam uides. cum enim et ulterior undique dabatur, profecto haec praecipue quae uidebatur dabatur. deinde adtendendum est quod sequitur, quoniam, ne puitudine, quia tibi dabo eam: ut perambulando perveniret ad eam, quam oculis uno loco stans videre non posset. Significatur autem ea terra quam prius populus accepit Israel,
Abbreviated transcription (Latin):
corpore nulla intrebat ad regem. quae dum fierent afflictus ẽ.
phictco munudĩ. ut uiro redhiber& in tactam. quam ipsidõ ma¬
ritus commisenet. tacens qđ uxor e&. sed nonmentiens quod
soror. e&. ut cauer& qđ poterrt quantum homopoterrt. & dõ
commendar& qđ cauere non poterat. nesi & illa quae cauere
poterat dõ tantũ dimit terenon indm̃ credere seddm̃ temp¬
tare potius inueniretur:¬
Quod tenae sodomorũ & gomonȩ antequam deler&ur com¬
panctur paradisodĩ eo qđ enet in rigua & tentre aegypti
quamnilus inrigat. satis ut opinor ostenditur quomodo debeat¬
intellegi ille purte disus quemplantiuuit ds̃ ubi constituit adã.
quis enim alius intellegatur para disus dĩ nonuideo. & utiq
si arbores fructiferȩ in paraediso uirtutes animi accipiendȩ
essent sicut non nulli existimant. nullo corpordi interra
partediso ueris lignorũ generib instituto. non dicer&ur

Expanded text:
corpore nulla intrabat ad regem. quae dum fierent, adflictus est corpore nulla intrabat ad regem. quae dum fierent, adflictus est Pharao manu dei, ut uiro redhiberet intactam, quam ipsi deo maritus commiserat tacens quod uxor esset, sed non mentiens quod soror esset, ut caueret quod poterat, quantum homo poterat, et deo commendaret quod cauere non poterat, ne, si et illa quae cauere poterat deo tantum dimitteret, non in deum credere sed deum tentare potius inuenireturQuod terra Sodomorum et Gomorrhae, antequam deleretur, comparatur paradiso dei, eo quod erat inrigua, et terrae Aegypti, quam Nilus inrigat, satis, ut opinor, ostenditur quomodo intellegi debeat ille paradisus, quem plantauit deus, ubi constituit Adam. quis enim alius intellegatur paradisus dei, non uideo. et utique si arbores fructiferae in paradiso uirtutes animi accipiendae essent, sicut nonnulli existimant, nullo corporali in terra paradiso ueris lignorum generibus instituto, non diceretur
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad natiuitatẽ ia cob si recte intellegitur soluta questio
ẽ. secundum recapitulationẽ quamuis & aliae solutiones
Erit ergo cum te uiderint aegyptu dicent quia uxor il¬
lius haec factum .ẽ. autẽ stitim ut intracuit abraocham
in aegyptũ uidentes aegyptii mulierẽ quia speciosa ertet
ualde quomodo accipiatur qđ abrocham ueniens in aegyp¬
tũ celare uoluit uxorem suã eẽ. suã secundum omnia
quaedehac rescripta sunt. utrum hoc cum uenerit tũ scõ
uiro. ansub defectio fidei eius intellegatur sicut non nulli
arbitrati sunt ium quidem & contra faustum dehac re
disputuui. & diligentius a prespitero hieronimo expositũ
quare non sit consequens cum aliquod dies apud regem ae¬
gypti sunte fecerit &ium eius concubitu creditur esse
polluta quõ mos enat regius. uicib: adse ammittere muli¬
eres suus & nisi lomentis &unguentis diuprius adcuncto

Expanded text:
usque ad nativitatem Jacob, si recte intelligitur; soluta quaestio usque ad nativitatem Jacob, si recte intelligitur; soluta quaestio est secundum recapitulationem; quamvis et aliae solutiones Ib. XII, 12, 14. Erit ergo cum te viderint Aegyptii, dicent quia uxor illius haec. Factum est autem statim ut intravit Abraham in Aegyptum, videntes Aegyptii mulierem quia speciosa erat valde. Quomodo accipiatur, quod Abraham veniens in Aegyptum celare voluit uxorem suam esse Saram, secundum omnia quae de hac re scriuiro an subdefectio fidei eius intellegatur, sicut nonnulli arbitrati sunt? iam quidem et contra Faustum de hac re disputaui et diligentius a presbytero Hieronymo expositum est, quare non sit consequens, ut. cum aliquot dies apud regem Aegypti Sarra fecerit, etiam eius concubitu credatur esse polluta, quoniam mos erat regius uicibus ad se admittere mulieres suas et nisi lomentis et unguentis diu prius accurato
Abbreviated transcription (Latin):
eius egressus. ẽ. de cantrm sed incollocauit eũ ds̃ in tenue
hac. ut post habitationem in camuem collocar&ur interue
canaan. non post mortem patris egressus. sed post mortẽ
patris collocatus interae canaan: ut ordo uerborum sit. ha¬
bitiuit in camuem & in decollocauit illum interae hac post¬
quam mortuus .ẽ. pater eius. ut tunc intellegamus collo¬
catũ ł constitutum abrocham intere canaan. quando illic
eũ nepotẽ suscepit. cuius uniuessũ semen illic fueraet reg¬
naturũ ex promisso dĩ hereditate donata. nam ex ipso
abracham natus ẽ. ismahel deagar. nati & alii excechuro
ad quos illius tene non pertinem& hereditas. & exisa ac na¬
tus ẽ esau quisimiliter ab illa hereditate alienatus ẽ. ex
ia cob autem filio isaac quot quot filii nati sunt id ẽ uniuer¬
sum semen cius ad illũ hereditatẽ pertinuit. sic ergo col¬
locatus & constitutus ẽ. in illa tente abrachum quo uixit

Expanded text:
ejus, egressus est de Haran, sed Inde collocavit eum Deus in terra ejus, egressus est de Haran, sed Inde collocavit eum Deus in terra hac, ut post habitationem in Haran, collocaretur in terra Chanaan, non post mortpatris collocatus in terra Chanaan, ut ordo verborum sit, Habitavit in Charran, et inde collocavit illum in terra hac, postquam mortuus est pater ejus; ut tunc intelligamus collocatum vel constitutum Abraham in terra Chanaan, quando illic eum nepotem suscepit, cujus universum semen illic fuerat regnaturum, ex promisso Dei haereditate donata. Nam ex ipso Abraham natus est Ismael de Agar, nati et alii ex Cethura, ad quos illius terrae non pertineret haereditas. Et ex Isaac natus est Esau, qui similiter ab illa haereditate alienatus est. Ex Jacob autem filio Isaac, quotquot filii nati sunt, id est universum semen ejus, ad illam haereditatem pertinuit. Sic ergo collocatus et constitutus in illa terra Abraham, quoniam vixit