comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ate comu̾timꝰ ad gentes: ⁊ nationi¬
bus uerbũ dei predicare ceperunt.
possũt et prophete intelligi: qui mo¬
nendo denuntiandoq ut uincam suã
custodiret. synagoga. nichil ꝓfecerũt.
fecit eĩ spmas improbitatis. q̃ uͥtutis
uberes fructus deferre debuerat. ⁊ ideo
cõfitetur quia populũ suũ custodirẽ
nõ potuit. Meritoq sero querit tene¬
re. quẽ cũ teneret anusit: multo dis¬
sinulior eius q̃ dicit. Inueni quem
dilexit anima mca. Tenuieũ: ⁊ nõu
derclinquã eũ. Demiq̃ illa inuitat
in ortũ suũ sponsũ: hec ubi pascat.
requirens dicit ad ip̃m. annuntia
iͥi. quẽ dilexit aĩa mea. Eur quem
dilexit aĩa mea dicis. et nõ quem
Diligis: Cur dimisisti ꝙͣ teneb as:
Dilersti patrũ fidẽ: amisisti creduli¬
tatẽ. Qnc̃ trucbas caritatis uiiaił.
ubi pascat. ubi maneat. Nam si sci¬
res: nõ quereres. Dicis enĩ. ubi pa¬
scis. nbi manes in meridie: Meri¬

Expanded text:
Ecce convertimur ad gentes: et nationiEcce convertimur ad gentes: et nationibus verbum Dei seminare coeperunt. Possunt et prophetae intelligi qui monendo denuntiandoque ut vineam suam custodiret Synagoga, nihil profecerunt; fecit enim spinas improbitatis, quae virtutis uberes fructus deferre debuerat: et ideo confitetur. quia populum suum custodire non potuit, meritoque sero quaerit tenere, quem, cum teneret. amisit, multo dissimilior eius . quae dicit: inueni quem dilexit anima mea: tenui eum et non relinquam eum. Denique illa inuitat in hortum suum sponsum, haec, ubi pascat requirens, dicit ad ipsum: adnuntia mihi, quem dilexit anima mea. cur \'quem dilexit anima mea\' dicis et non \'quem diligit\' ? cur dimisisti quem tenebas ? dilexisti patrum fide, amisisti incredulitate; tenebas caritatis uinculis, ubi pascat, ubi maneat; nam si scires, non quaereres. dicis enim: ubi pascis, ubi manes in meridie ?meri
Abbreviated transcription (Latin):
mifbet et mͥ. Nolite arbitrari qm̃
obfuscata sũ. quod peiitus rrliq̃nt
ĩe sol: et iã nõ iitueat᷑. ũ requirat
egram. Dissinulauit ame. quia
nõ scmaui mãdata eius. Recocilia¬
bitur: cũ uiderit meoꝵ penitẽtiam
pccõꝵ. Non uidet me sol: quia non
reccpi aduenientẽ. Nõ aperui fene¬
stras: ut uite lumeu intraret. Cũ
aperuero: illiuĩabit oculos meos. qui
uenit ut totũ mũdũ illuminaret.
et uideãt etiã nõ uidentes. Eilii ma¬
tris mee pugnaucrũt aduersũ me
Putant aliqui hoc de illis dici. qui
symagogã ad legis p̾cepta cõstrĩgũt.
ut legri custodiat. Uineã sua̾m
tucatur: qmͣ custodire non potuit.
deuiqz custodiebat ut faceret unas:
fecit autẽ spinas. Que sil igitur
uinca: ueuit dauid testificari nobis
dicens. Dincã ex egipto trãstulisti.¬
eiecisti gentes. et plantasti cã. Possũt
et apli eẽ filii matris eius qui uere
impugnauem̃t synagogã dicẽtes.

Expanded text:
mittet et mihi. Nolite arbitrari quoniam mittet et mihi. Nolite arbitrari quoniam obfuscata sum. quod penitus reliquerit me sol et iam non intueatur, non requirat aegram. dissimulauit a me, quia non seruaui mandata eius; reconciliabitur, cum uiderit meorum paenitentiam delictorum. non uidit me sol, quia non recepi aduenientem, non aperui fenestras, ut uitae lumen intraret. cum aperuero. inluminabit oculos meos, qui uenit ut totum mundum inluminaret, et uideant etiam non uidentes. Filii matris meae pugnauerunt aduersum meputant aliqui hoc de illis dici, qui synagogam ad legis praecepta constringunt, ut legem custodiat, uineam suam tueatur, quam custodire non potuit; denique custodiebat ut faceret uuas, fecit autem spinas. quae sic igitur uinea, uenit Dauid testificari nobis dicens: uinejecisti gentes, et plantasti eam . Possunt et apostoli esse filii matris ejus, qui vere impugnaverunt Synagogam dicentes:
Abbreviated transcription (Latin):
quia hẽbat eloquia sibi credita. ⁊ ido
dicebat. Susca sũ: et decora: filie ihrł.
Fusca ꝑ incredulitatẽ: decora ꝑ legẽ.
Fusca ꝑ lapsũ. decora quia dilexit
me soł: et prior facta sũ & regatio
dei. Nolite refugere me: quia aiscã
sũ. Ideo fusca sũ: qr sol me reliquit
iusticie. qui ante illuĩare cõsueu̾at.
Amisi colorẽ uultus mei. obtusa
solẽ uidebam. In tenebris ãbulo:
quia diẽ xp̃i nescio. Nolite tamen
despicere me: qũi qui reliquit potest
sursũ aspicere. misereri ittrũ. No¬
let cõgregare disperses: descrtos ir¬
quirere. colligere destitutos. Om̃s
trib isrł cõuenite: aspicite me de¬
coramante derclictã. Nolite aspice¬
sũ. Non ẽ intuitus me sol: et ideo
obfuscata sũ. Sed lucet suꝑ iustos
ritoꝵ tribuẽs. istis pcc̃a diunttõs.
Et gentib nõ lucebat ante: nũc
lucc̾t. Nũc illis oritur: qui orieba¬
tur michi. Qui illis remisit: re¬

Expanded text:
quia habebat eloquia sibi credita, et ideo quia habebat eloquia sibi credita, et ideo dicebat: fusca sum et decora, filiae Hierusalem, fusca per increduli- tatem, decora per legem, fusca per lapsum, decora, quia dilexit me sol et prior facta sum congregatio dei. nolite refugere me, quia fusca sum; ideo fusca sum, quia sol me reliquit iustitiae, qui ante inluminare consueuerat. amisi colorem uultus mei. obtunsa solem uidebam; in tenebris ambulo, quia diem Christi nescio. nolite tamen despicere me, quoniam qui reliquit potest rursum aspicere, misereri iterum. solet congregare dispersos, desertos requirere, colligere destitutos.\' omnes tribus Israel, conuenite, aspicite me decoram ante der intuitus me sol, et ideo obfuscata sum. Sed lucet sol super justos ritorum tribuens, istis peccata dimittens. Et gentibus non lucebat ante, nunc lucet: nunc illis oritur, qui oriebatur mihi; qui illis remisit, re
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ cõuuuo. reclinãtẽ se ioħem supra
pectus eius mirãtes alios qd̾ scruui
supͣ dñm reclinaret. quod caro illa
pectatrir supͣ tẽplũ u̾bi recũberet.
qd̾ aĩa illa carius uinculis iuexa:
aulam diuine plenitudĩs scrutaret.
hec ergo mirantib aliis: respõdit
aĩa ioħis. Fusca sũ et decora: filie
Dicit et caro. Fusca sũ et decora. ffu¬
sca puluere seculari. quẽ peccando
collegit: decora oleo spãli. qͦ mũdi
huius pulucrẽ squalorẽq detersit.
susca ꝑ uitiũ. sed decora iam ꝑ la¬
uacrũ: quod abluit omẽ delictũ.
fusca sun quia peccaui: decor a q
iam me diligit ꝓp̃s. Quã relcga¬
uerat ĩ euã. recepit ex uirgie: susce¬
pit ex maria. Dicit etiã synagoga¬
loco plerisq uidentur exprimi. Que
cũ se reici iaui bideret propt̾ totius
plebis impietatẽ: solabatur se tñ
quia ip̃m xp̃m de populo suo. petrũ.
ioh̾em iacobũ. xp̃o adherentes uidebat.

Expanded text:
in conuiuio, reclinantem se lohannem supra in conuiuio, reclinantem se lohannem supra pectus eius. mirantes alios, quod seruus se supra dominum reclinaret. quod caro illa peccatrix supra templum uerbi recumberet. quod anima illa carnis uinculis innexa aulam diuinae plenitudinis scrutaretur. haec ergo mirantibus aliis respondet anima Iohannis: fusca sum et decora, filiae dicit et caro: fusca sum et decora, fusca puluere saeculari quam certando collegi, decora oleo spiritali quo mundi huius puluerem squaloremque detersi, fusca per uitium, sed decora iam per lauacrum quod abluit omne delictum; fusca sum, quia peccaui, decora, quia iam me diligit Christus, quam relegauerat in Eua, recepit ex uirgine, suscepit ex Maria. Dicit etiam synagogaloco plerisque uidentur exprimi; quae cum se reici iam uideret propter totius plebis inpietatem, solabatur se tamen, quia ipsum Christum de populo suo, Petrum Iohannem Iacobum Christo adhaerentes uidebat,
Abbreviated transcription (Latin):
dicentẽ. Tienite ad me: faciã uos
piscatores hominũ. E t relictis
retib et patre: secutus est eum̃.
Uiam seaili ceperat currere: sed
auditis xpĩ imperiis: deseruit
biam mundi. secutꝰ est xp̃mi. Pro¬
bauit qͥa ĩ co corrigit niuemon
uiã suã: si xp̃i ulã custodiat. dicẽs
ad cũ. Diliganius ubera tua suꝑ
uinũ. Sic tamẽ bibens. ut nõ ab¬
sor berctur uino: sed grã eius leti¬
ciam cordis hauriret. et nõ corpis
ebrictate titubaret. Deniq bibens
hoc uinũ aperuit gulos suos: ⁊̃ uidit
uiam rectam: reliquit tortuosas ui¬
as dicẽs. Equitas dilexit te. lpoc est
nõ fleruosa itinera te secuntur: sed
solus ad te potest iusticie trames
puenur. Qui enĩ diligit iusticiã:
nõ sẽ auertit a xp̃o. Quomodo enĩ
arbitiũ iusti remuneratorẽq me¬
ritoꝵ: ĩnocẽs metuat conscientia:
mysteria. q̃ ĩ canticis cãticor scũs
salomon repletus dni spũ resulta¬
uit. Constitue dñm ihm recũbẽtẽ

Expanded text:
dicentem: uenite, faciam uos dicentem: uenite, faciam uos piscatores hominum, et relictis retibus suis et patre secutus est eum. uiam saeculi coeperat currere, sed auditis imperiis deseruit uitam mundi, secutus est Christum, probauit, quia in eo corrigit iuuenior uiam suam, si Christi uerba custodiat, dicens ad eum: diligamus ubera tua super uinum, sic tamen bibens, ut non absorberetur uino, sed gratia eius laetitiam cordis hauriret, non corporis ebrietate titubaret. denique bibens hoc uinum aperuit oculos suos et uidit uiam rectam, reliquit tortuosas uias, dicens: aequitas dilexit te, hoc est: \'non flexuosa itinera te sequuntur, sed solus ad te potest iustitiae trames peruenire\'. qui enim diligit iustitiam, non se auertit a Christo; quomodo enim arbitrum iusti remuneratoremque meritorum innocens metuat conscientia? mysteria, quae in Canticis canticorum sanctus Salomon repletus domini spiritu resultauit. constitue dominum Iesum recumbentem
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bũ autẽ dnĩ manet in eternũ.
t prophetica uece clamauit. U¬
terq igiturꝰ iuuenis predicãdus.
Ille tamẽ serus. hic cautus. ille
et nũqm̃ sibi solus: iste pulcram
etati lubrisce disciplinã asciscens
silentii. nec ad huc sibi habũdãs
sed aliis se tumens credere: q̃rens
eũ a niuẽtute cõgregare. q̃ ĩ senec¬
tute et sibi ⁊ proximis sus pro¬
sint: ne dicatur ei. Que in iu¬
uentute nõ collegisti: quomodo
ĩuenies ĩ senectute: Ergo is si
ĩcõcilio semoꝵ sederit. manun
adhibebit ori suo: ut audicus¬
scusũ. sententias colligat. ⁊ qd
sibi. ad maturiorẽ etatem ẜuet:
quẽadmedũ maria cũ uerba xp̃i
audirct. cõferebat ea oĩa ĩcorde
suo: quẽadmodũ iohes cũ caput
suũ supͣ pectus dm̃i ĩhũ reclina¬
ret. hauriebat profũda secreta sa¬
pientie. En tibi iuuenẽ: qui uiã
suã ĩ iniuẽtute correxit. Piscator
erat cũ fiẽ suo. uidit dñm ih̾m
cũ plicaret retia sua: et audiuit

Expanded text:
bum autem domini manet in aeternum, et prophetica uoce clamauit. Uterque igitur iuuenis praedicandus. ille tamen serius, hic cautus; ille et numquam sibi solus, iste pulchram aetati lubricae disciplinam adsciscens silentii nec adhuc sibi abundans, sed aliis se timens credere, quaerens tamen a iuuentute congregare. quae in senectute et sibi et proximis suis prosint, ne dicatur ei: quae in iuuentute non collegisti, quomodo inuenies in senectute? ergo is, si in consilio seniorum sederit, manum adhibebit ori suo, ut audiens sententias colligat, quod sibi ad maturiorem seruet aetatem: quemadmodum Maria, cum uerba Christi audiret, conferebat ea omnia in corde suo; quemadmodum Iohannes, cum caput suum supra pectus Iesu domini reclinaret, hauriebat profunda secreta sapientiae. En tibi iuuenem, qui uiam suam in iuuentute correxit! piscator erat cum fratre suo; uidit dominum Iesum, cum plicaret retia sua, et audiuit
Abbreviated transcription (Latin):
ne rudis etatis facilitate labatur:
sct intendere seniorũ preceptis. ꝓ¬
phetaꝵ oraculis. apłoꝵ magiste¬
riis: laudandus eo qiia prius
uult loquẽda cognoscere. qmͣ pro¬
ferre que sentiat añqmͣ loqui di¬
scat: timens ne multiloquio pec¬
catũ cõtrahat. Unde et puto pi
tagorã illũ philosophum uni¬
tatorẽ huius iuuenis ꝓphetici.
instituisse sectam. ut discipult
siui quinquennio nõ loquẽtes.
tanto silentio loqui discerent
cũ presertim et dauid suꝑioris
ctatis qmͣ pitagorã fuisse nõ
dubiũ sit. qui ait. dixi custodi¬
am uias meas: ut nõ delinquã
in lingua nica. Posui ori meo
custodiam. Et quia fortasse a¬
liquãdo aliquid locutus esset
incautius. ideo postea a deo poni
ori suo custodiam postulabat.
Isayam quoq pitagor icis an¬
teriorẽ fuisse quis nesciat. Qͥ
cuĩ audisset. dama: nõ prius
clamau̾it qmͣ audiret. qͥd clama¬
re deberet. Respondit eĩ. Quid
clamabo. Unde dictũ est ei. Uĩs

Expanded text:
ne rudis aetatis facilitate labatur, ne rudis aetatis facilitate labatur, sed intendere seniorum praeceptis, prophetarum oraculis, apostolorum magisteriis, laudandus eo, quia prius uult loquenda cognoscere quam proferre quae sentiat antequam loqui discat, timens, ne in multiloquio peccatum contrahat. unde puto et Pythagoram illum philosophum imitatorem iuuenis huius prophetici instituisse sectam, ut discipuli sui quinquennio non loquentes tanto silentio loqui discerent, cum praesertim et Dauid superioris aetatis quam Pythagoram fuisse non dubium sit, qui ait: dixi: custodiam uias meas, ut non delinquam in lingua mea; posui ori meo custodiam. et quia forte aliquando aliquid locutus esset incautius, ideo postea a deo poni ori suo custodiam postulabat. Esaiam quoque Pythagoricis anteriorem fuisse quis nesciat ? qui cum audisset: clama, non prius clamauerit, quam audiret quid clamare deberet; respondit enim: quid clamabo? unde dictum est ei: omnis
Abbreviated transcription (Latin):
etus. et feriatus ab oĩ interpel¬
latione mũdane sollicitudinis
et uoluptatis. et diuinis uaca¬
bit oraculis. que solent singu¬
lariter sedentib reuelari: sicut
scõ dauid qui ait. Qm̃ tu singu¬
lariter in spe cõstitiisti me. Et
hic quidẽ nõ ĩ secreto solus sede¬
bat: sed cũ preeset populis. sin¬
gulari tamẽ gr̃a preminebat.
Helias solus sedebat. cũ ab ãgło.
uel etiã coruis cibũ deferentĩb
pasceretur. Solus. nõ solũ a tur¬
a mitis plurimoꝵ. Deniq ieue¬
lationes illi diuine gr̃ẽ refulgebãt.
cuius mun̾is fructum ꝓ merͤcede
adipiscebatur: quia au̾iuentute
sua nigũ uerbi suscipiendũ puta¬
uit: ne trahenda ẽent. longo diu¬
tius fune ꝑcc̃a. Potest iuuenior
iste qui fecit bonum. ĩ iuuentute
qui adhuc iumor. segregans se
acolloquiis equaliũ. q̃ plerũq
corrũpũt mores bonos. et cõtagi¬
a uolens fugere peccantiũ. ita i¬
telligi singulariter sedere ⁊ silere.

Expanded text:
etus et feriatus ab omni interpeletus et feriatus ab omni interpellatione mundanae sollicitudinis, et voluptatis: et divinis vacabit oraculis, quae solent singulariter sedentibus revelari, sicut sancto David, qui ait: Quoniam tu singulariter in spe constituisti me . Et hic quidem non in secreto solus sedebat, sed cum praeesset populis; singulari tamen gratia praeminebat. Elias solus sedebat, cum ab angelo, vel etiam corvis cibum deferentibus pasceretur . Solus non solum secrea meritis plurimorum. Denique revelationes illi divinae gratiae refulgebant, cujus muneris fructum pro mercede adipiscebatur; quia a juventute sua iugum uerbi suscipiendum putauit, ne trahenda essent longo diutius fune peccata. Potest iuuenior iste, qui fecit bonum tollendo in iuuentute quia adhuc iunior, segregans uero se a conloquiis aequalium, quae plerumque corrumpunt mores bonos, et contagia uolens fugere peccantium ita intellegi singulariter sedere et silere,
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ sero tollamus: ĩcipimus sã
ergo ĩ iuuc̾ntute annos correp¬
tiõne cõriua: uit magis dicamꝰ
singuli. deus qui pascis me a iui¬
uẽtute mea: ꝙͣ reco⁊ dationẽ ha¬
bentes laꝑsuũ. defleamus dicẽ¬
tes. delicta iuuẽtutis mee. et ig¬
norantie mee ne memineris.
loc debilitatis ẽ remediũ. illud
robur salutis. Salictis medici¬
na uubieri queriturꝰ: grã sanita¬
ti. Ideoq ast. Bonũ ẽ uiro: cum
tollit iugũ ĩ iuuẽtute. Ei autẽ
qui post discurse iuuẽtutis ãnos
iugũ tu lerit: nõ est statim ꝑfec¬
tũ bonũ. Stimulãt eĩ cũ peccata
sua. exagitat cõscientiã cõsuctu¬
do peccandi: et bsus erroris ĩsta¬
bilẽ facit. Luctandũ est duui hu¬
iusmodi biro: ut abole faciat
diuturna. Nuic in periculo rẽs
est: illi ĩ boño. Demq sedebit il¬
le singularit. qĩ is qui facile nõ
ĩueniat equalẽ: singularibus
donatus premiis. Et silebit qui¬

Expanded text:
enim sero tollamus, incipimus poenenim sero tollamus, incipimus poenergo juventutis annos correctione congrua; ut magis dicamus singuli: Deus qui pascis me a juventute mea ; quam recordationem habentes lapsum defleamus dicentes: Delicta juventutis meae, et ignorantiae meae ne memineris . Hoc debilitatis est remedium, illud robur salutis. Salutis medicina vulneri quaeritur: gratia sanitati. Ideoque ait: Bonum est viro, cum tollit jugum in juventute . Ei autem qui post decursae juventutis annos jugum tulerit, non est statim perfectum bonum. Stimulant enim eum peccata sua, exagitat conscientiam consuetudo peccandi, et usus erroris instabilem facit. Luctandum est diu hujusmodi viro, ut abolefaciat diuturna. Huic in periculo res est, illi in bono. 4. Denique sedebit ille singulariter, quasi is qui facile non inveniat aequalem, singularibus donatus praemiis: et silebit qui
Abbreviated transcription (Latin):
fuictusq afferre ĩcipit. Dirigã¬
mus igitur semitas nr̃ãs: ne
tortuosi serpentis sequamur
an fractus. Die erũ dnĩ recte.
Peruerse eĩ uie crrãtiĩ. de quib
dr̃. O qui dereliq̃uĩt semitas
rectas. In ordine seges leta por¬
rigitur: atq ĩ uersũ quendam
ĩcta ponũtur. Ceruorũ cursꝰ
directior: bulpecule flexuosus.
Ideo de herode dr̃. Ĩ te dicite uulpi
illi: quia deflexerat a uia recta.
nec iter suũ ĩ iuuẽtute correre¬
rat: dignus ierenne fhreno. q
deflentur ꝑccõres: qui iugum
uerbi ĩ iuuẽtute suscipere recusa¬
uerũt. Ideo captim ducti sunt.
ideo deplorantur qiͣ mortui: qr
uite nescierũt semitas. ⁊ digna
oꝑa cadauerũ busto nõ declina¬
uerũt. Flens ergo mortẽ perpe
tuã iudeoꝵ dicit ieremias. So¬
nũ ẽ biro: cũ tollit igũ ĩ inuẽ¬
tute sua. Sedebit singulariter
et silebit: quia tulit in sẽ. Nõ
solũ tollere nigũ u̾bi: sed etiã¬
ĩ iuuẽtute debemus tollere. si

Expanded text:
uctusque adferre incipit. dirigamus igitur semitas nostras nec tortuosi serpentis sequamur anfractus. uiae enim domini rectae, peruersae autem uiae errantium, de quibus dicitur: o qui dereliquerunt semitas rectas! m ordinem seges laeta porrigitur atque in uersum quendam uineta ponuntur; ceruorum cursus directior, uulpiculae flexuosus. ideo de Herode dicitur: ite dicite uulpi illi, quia deflexerat a uia recta nec iter suum in iuuentute correxerat, dignus Hieremiae threno, quo deflentur peccatores qui iugum uerbi in iuuentute suscipere recusarunt. ideo captiui ducti sunt, ideo deplorantur tamquam mortui, quia uitae nescierunt semitas et digna opera cadauerum busto non declinauerunt. ficit Hieremias: Bonum est viro cum tollit jugum in juventute: sedebit singulariter, et silebit; quia tulitin se . 3. Non solum tollere jugum verbi, sed in juventute debemus tollere. Si
Abbreviated transcription (Latin):
liter: sed ille audit qui audit in spiritu.
Nabent illi libros: sed sensum librorum
nõ hnͣt. Habent ꝓphas: sed non habent
quẽ illi ꝓphaucrunt. Quomꝰ eĩ habent.
quẽ nõ receperunt. ⁊ deo cũ moyse ⁊ helya
michi apparuit: quia ab illis retessit.
Multa habet spolia: qui ht nerbum dei.
habet resiurettionẽ. habet iusticiam. uii¬
tutem atq sapientiã. Habet omnia:
quia omĩa in ip̃o constant. Hebrei ex¬
poliauerũt egiptios: et uasa corum
aibstulerũt. Iudeoꝵ spolia habet ppło
xp̃ianus: et totum habenuis. qd̾ ilu¬
se habere nesciebant. Illi auirũ et argentũ
materiale abstulerũt: nos aurũ mentis
accepimus: nos adquisnuimus celestis
sermonis argentũ. Scquit᷑ u̾sus tercius.
In iusticiã odio habui. ⁊ ab hominat᷑
sum: legem autem tuam dileri.

Expanded text:
liter, sed ille audit qui audit in spiritu. liter, sed ille audit qui audit in spiritu. habent illi libros, sed sensum librorum non habent; habent prophetas, sed non habent quem illi prophetauerunt. quomodo enim habent quem non receperunt? ideo cum Moyse et Helia mihi aMulta habet spolia, qui habet Dei Verbum. habet resurrectionem, habet iustitiam, uirtutem atque sapientiam, habet omnia, quia omnia in ipso constant. Hebraei spoliauerunt Aegyptios et uasa eorum abstulerunt; Iudaeorum spolia habet populus christianus et totum habemus, quod illi habere se nesciebant. illi aurum et argentum materiale abstulerunt, nos aurum mentis accepimus. nos adquisiuimus caelestis sermonis argentum. Sequitur uersus tertius: iniustitiam odio habui m et abominatus sum, le gem aut em tuam
Abbreviated transcription (Latin):
captiuitatẽ. ideo caput eius abstulit.
ut ip̃e caput esset corꝑis interempti
merito nũc gentes toto orbe caput re¬
Cornonisti de nationib. cognosce eciã
de uideis. quib dñs iħs abstulit spolia. lxc
est regnũ celoꝵ abstulit: et iedit genti
facienti faictum eius. Abstulit uirtutẽ
panis. et uirtutẽ aque. ꝓpħam et aunnira¬
bilem consiliarium. et prudentẽ archites¬
tum: et sapientẽ auditorẽ. Illis abstulit.
nobis dedit. Merito cxulto. sicut q̃ ĩuenit
spolia multa: sine labore meo mueni spo¬
lia que nõ habebam. Inueni eꝑtaticum
inueni prou̾bia. nueni ecdesiasten ĩueĩ¬
cantica canticoꝵ: niuẽĩ ãmirabilẽ consi¬
liarum xp̃m. iueĩ paulum prudentẽ
architectum. inueni sapient em audito¬
rrm populũ xpĩanũ. qui nouit ea que
leguntur audire. Ille enĩ audit. qui ea
que audit intelligit. Lex spiritalis est.
Non cam audit iideus. qui audit cor pa¬

Expanded text:
captiuitatem. ideo caput eius abstulit, captiuitatem. ideo caput eius abstulit, ut ipse caput esset corporis interempti. merito nunc gentes toto orbe caput reCognouisti de nationibus. cognosce etiam de Iudaeis, quibus dominus Iesus abstulit spolia, hoc est regnum caelorum abstulit et dedit genti facienti fructum eius. abstulit uirtutem panis i s et uirtutem aquae, prophetam et admirabilem consiliarium et prudentem architectum et sapientem auditorem illis abstulit, nobis dedit; merito exulto. sicut qui inuenit spolia multa. sine labore meo inueni spolia quae non habebam, inueni Heptateuchum, inueni PCantica canticorum, inueni admirabilem consiliarium Christum, inueni Paulum prudentem architectum, inueni sapientem auditorem populum christianum, -qui nouit ea quae leguntur audire; ille enim au:iit, qui ea quae audit intellegit. lex spiritalis est; non illam audit Iudaeus qui audit corpora
Abbreviated transcription (Latin):
putauit. Arma eiũ dieboli gentes erãt.
fide autẽ gentiũ hulueratus caput qd̃
hãbebat amisit. Sctratta sunt spolia
prostrato uesa eius direpta: quia alliggã¬
tus est fortis. Sas diaboli caro erat ho¬
nunis pccõris: sed postea quam in xp̃ni
credimus. caro nr̃a cepit eẽ uas electioĩs.
ut habes de apło peuilo qui ad gentes ms¬
sus est dictũ ad ananiam a dño ihũ. Ua¬
de: qũĩ uas electionis est m. suerito ergo
uoratuni nomẽ est xp̃i. ueloriter spolia detra¬
he. cito pdire: quia pͥusqmͣ sciat ꝓuer decare
patiem aut matrem. accipiet uirtuteni da¬
masti. et spolis samaric contra regẽ assyrio¬
nim. Ergo assyrioꝵ rex. eoꝵ scilicet quos
uanos ꝑfidia fecerat. amsit spolia que
tenebat. Et ut itm cognoscas. q spolia
xp̃s adiabolo que in adam ille inuasernt
uendicauit. et sabami uni extelsi ad dñm
iħm alligati uiculis transicrũt. atq ip̃u
adozare ceperunt. quia captinam duxit

Expanded text:
putauit. arma enim diaboli gentes erant, putauit. arma enim diaboli gentes erant, fide autem gentium uulneratus caput quod habebat amisit. detracta sunt spolia prostrato, uasa eius direpta, quia alligatus est fortis. uas diaboli caro erat hominis peccatoris; sed posteaquam in Christum credidimus. caro nostra coepit esse uas electionis, ut habes de apostolo Paulo, qui ad gentes missus est, dictum ad Ananiam a domino Iesu: uade, quoniam uas electionis mihi est. merito ergo uocatum nomen est Christi uelociter spolia detrahe, cito diuide, quia, priusquam sciat puer uocare patrem aut matrem, accipiet uirtutem Damasci et spolia Samariae contra regem Assyriorum. ergo rex Assyriorum, eorum scilicet quos uanos perfidia fecerat. amisit spolia quae tenebat. et ut iterum cognoscas, quia spolia Christus a diabolo, quae in Adam ille inuaserat, uindicauit, et Sabain uiri excelsi ad dominum Iesum alligati uinculis transierunt atque ipsum adorare coeperunt, quia captiuam duxit
Abbreviated transcription (Latin):
collegio iudicauerit. uideat magis licet
ꝑ motũ corporaliũ terrore penaruĩ: plus
tamen trepidantẽ futura iudicia. Et¬
si dixerit michi. modice fidei quare du¬
bitasti: porriget tamen dexteram. et
insurgentis fluctus scłaris huiꝰ mole
turbatum: fida mentis stacione firma
Sona igitur trepidatio a uerbis
dei si exultationem generat. Qui
enĩ trepidat a u̾bis dei: postea exultat
iubis dei. Ergo qui habet in aula sua
cõr de uidelicet suo ubai dei: excludit ẜmo¬
nes pͥncipum a corde suo. excludit tumo
timore. sienĩ quis ingressus balnea so¬
lis estus deponit et calor extludit calorẽ.
qñtomagis iudicii diuini terror. hunc
qui halet u̾bũ dei. Habet enĩ spolia mł¬
ta que iudeis abstulit: halet prostra¬
sn hostis exiuas. Sicut dauid abstu¬
lit golie gladium. et ip̃ius gladio ca¬
prit eius exsecuit: sic uerus damio bu¬
milis atq mansuetus dñs iħs intelli¬
gibilis golie caput armis ip̃uis. ai¬

Expanded text:
collegio iudicauerit, uideat magis, licet collegio iudicauerit, uideat magis, licet permotum corporalium terrore poenarum, plus tamen trepidantem futura iudicia! etsi dixerit mihi: modicae fidei, quare dubitasti?, porriget tamen dexteram et insurgentis fluctus saecularis huius mole turbatum fida mentis statione firmabona ergo trepidatio a uerbis dei, si exultationem generat; qui enim trepidat a uerbis dei, postea exultat in dei uerbis. ergo qui habet in aula sua, corde uide- Licet suo uerba dei, excludit sermones principum a corde suo, excludit timor timorem. si enim quis ingressus balneas solis deponit aestus et calor excludit calorem, quanto magis diuini iudicii terror hunc qui habet uerbum dei; habet enim spolia multa quae Iudaeis abstulit, habet prostrati hostis exuuias. sicut Dauid abstulit e gladium et ipsius gladio caput eius exsecuit, sic uerus Dauid, humilis atque mansuetus dominus Iesus, intellegibilis Goliae caput armis ipsius am
Abbreviated transcription (Latin):
cruentus. pone inqmͣ circũspectantẽ oĩa
plena supplicii. deide cogitantẽ mãdata
diuina: illũ ignẽ perpctuũ: ⁊llud sine
fine incendium ꝑfidorum. illã pene re¬
trudescentis erumpnã. trepidare corde
ne dum presentibz cedit. ꝑpetiis se dedat
exiciis: ꝑ turbari animo dum futuri
iudicii nĩpheam illã terribilẽ quadã
conspectus siuacie contuetur. nonne
hanc trepidationẽ. fiducie uin constã¬
tis equabis: In euudem cum currit
effectuni confidentia cupientis eterna :¬
et diuina trepidantis. Sit tamẽ forcior
ille qui sperat: sit fortior qui presiunit.
Utinam ego talis eẽ merear. ut si tor¬
te persequutor ingruerit nõ considerẽ
supplitioꝵ meoꝵ accrbitates. nõ me¬
tiar tormẽta. nõ penas. non cogiten
ullius attrocitatem doloris: sed hec oĩa
lcuia ducã. trepidem autẽ ne xp̃s me
neget. ne xp̃s excludat ne nie repellat
de consilio sacerdotum. si nidignum eõ

Expanded text:
adsistat: pone, inquam, circumspectantem omnia adsistat: pone, inquam, circumspectantem omnia plena suppliciis. deinde cogitantem mandata diuina. illum ignem perpetuum, illud sine fine incendium perfidorum. illam poenae recrudescentis aerumnam, trepidare corde, ne, dum praesentibus cedit, perpetuis se dedat exitiis, perturbari animo, dum fu- turi iudicii romphaeam illam terribilem quadam conspectus specie contuetur. nonne hanc trepidationem fiduciae uiri constantis aequabis? in eundem concurrit effectum confidentia cupientis aeterna et diuina trepidantis. sit tamen fortior ille qui sperat, sit fortior qui praesumit. Utinam ego talis esse merear, ut, si forte persecutor ingruerit, non considerem suppliciorum meorum acerbitates, non metiar tormenta, non poenas, non cogitem ullius atrocitatem doloris, sed haec omnia leuia ducam, trepidem autem ne Christus me neget, ne Christus excludat, ne me repellat de concilio sacerdotum, si indignum eo
Abbreviated transcription (Latin):
patitur. qui impugnatur sine crimine.
impugnatur ut noxius: cumi sit ĩ tali
confessione laudabilis. ĩ mpugnatur
qrͣ ueneficus. quia in noĩe dñi gli̾atur.
cũ pictas uirtutũ oĩm fundamentũ
sit. Dere fiustra impugnat᷑: qͥ apud
impios et infidos impictatis artessit᷑
cum fidei sit magister. Uerum is qui
gratis impugnatur. fortis debet esse
et constans. Quomiͦ ergo subtexuit.
et a uerbis tus trepidauit cor meum:
Trepidare infirmitatis est: timoris atq
formidinis. Sed est etiã infirmitas
ad salutẽ: est etiã timor scõꝵ. T mmiete
dnm scĩ cius: et beatus uir qui timet
dm̃n. Qua ratione bratus: Quia ĩ
mandatis eius cupi̾t nimis. Ponc engo
martuẽ int̾ ꝑicula constitutũ: cũ inde
ĩmanitas bestiarum ad incutiendũ terro¬
rem infremat. aliunde stridor candentiũ
laminar̃ et flãma fornacis ardentis ere¬
stuet. ex parte alia ꝑsonent tractus gͣ¬
uium cathenaꝵ. Hinc carnifex assistat

Expanded text:
patitur, qui impugnatur sine crimine: patitur, qui impugnatur sine crimine: impugnatur ut noxius, cum sit in tali confessione laudabilis: impugnatur quasi veneficus, quia in nomine Domini gloriatur; cum pietas virtutum omnium fundamentum sit. Vere frustra impugnatur, qui apud impios et infidos impietatis arcessitur, cum fidei sit magister. 8. Verum is qui gratis impugnatur, fortis debet esse et constans. Quomodo ergo subtexuit: Et a verbis tuis trepidavit cor meum? Trepidare infirmiformidinis; sed est etiam infirmitas ad salutem, est etiam timor sanctorum. t imete dominum, sancti eius et: beatus uir qui timet dominum. qua ratione \'beatus\' ? quia i mandatis eius cupiet nimis. pone ergo martyrem inter pericula constitutum, cum inde inmanitas bestiarum ad incutiendum terrorem infremat, aliunde stridor candentium laminarum et flamma fornacis ardentis exaestuet, ex parte alia personent tractus grauium catenarum, hinc carnifex cruentus
Abbreviated transcription (Latin):
repetamus hystoriam. ⁊ saul. ⁊
pes mũdi rectoresqz tenebrarũ. qui in
tuo pectore te conantur opprimere: et
ꝑsequitionũ seua intus operantur.
promittentes regna teirar. honores atqs
diuitias. si fragili mente succumbas:
et obediendũ coꝵ imꝑiis arbitreris. ⁊si
p̾ncipes int̾dum gratis ꝑsequuntur.
interdũ nõ gratis. Gratis cũ ꝑsequũt᷑
apud quẽ nichil suũ nueniunt. et eñ
subiugare contendũt. Nlon gratis perse¬
quũtur euni: qui se eoꝵ dedenit potestati.
et in possessionẽ scłi totus nitrauerit.
In suos enĩ iure sibi dominatũ uendicãt:
atq ab his mercedẽ iinquitatis eff lagi¬
tant. Gene hoc martir dicit. qd̾ iiuste
ꝑsequitionũ tormenta sustineat: qui
nichil rapuerit. nullum molentus op¬
presserit. nullius sanguinẽ fuderit.
nullũ iustorputauerit cẽ iuolandum.
qui nichil legibz debcat. et grauiora la¬
plena salutis et impugnetur. ut possit
dicere. cũ loquebar illis. impugnabant
me gratis. Gratis igitur ꝑscquutionẽ

Expanded text:
repetamus historiam, et Saul, et pes mundi, rectoresque tenebrarum, qui te in tuo pectore conantur opprimere, et persecutionum saeva intus operantur, promittentes regna terrarum, honores atque divitias, si fragili mente succumbas, et obediendum eorum imperiis arbitreris. Isti principes interdum gratis persequuntur, interdum non gratis. Gratis eum persequuntur, apud quem nihil suum inveniunt, et eum subjugare contendunt: non gratis persequuntur eum, qui se eorum dederit potestati; et in possessionem saeculi totus intraverit; in suos enim sibi jure dominatum vindicant, atque ab iis mercedem iniquitatis efflagitant. 7. Bene hoc martyr dicit, quod injuste persecutionum tormenta sustineat, qui nihil rapuerit, nullum violentus oppresserit, nullius sanguinem fuderit, nullius thorum putaverit esse violandum: qui nihil legibus debeat, et graviora laplena salutis, et impugnetur, ut possit dicere: Cum loquebar illis, impugnabant me gratis . Gratis igitur persecutionem
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. et sepulture: in quib uulue¬
rata est ecclia. sȩd uuluere carita¬
tis. Uulnus enĩ est. qd̾ xp̃s excepit.
sed unguentũ est qd̾ effudit. No¬
mũ est quod pepeudit. hoc pomun
gustauit ecclesia. et ait. Et fruct
cius dulcis in fancib meis. Et
ut scias quia pomũ est dũs: legi¬
sti supra. Tanqmͣ malũ ĩ ligis
silue: ita cõsobrinus nis. Nos qͣz
uulnus fatemur.: cũ predicam᷑
xp̃m crucitixum. Sed bouus odor
lumus deo. quia crux xp̃i iudeis
scandalum. grecis stulticia: nob̾
autẽ urtus dei atq sapientia est.
Hoc bulnere ecclia uuluerat᷑. cũ
saluatoris sin p̾dicat mortẽ. Sed
hoc bulnus est caritatis. Demq
qui nõ credit negat: qui credit cõ¬
fitetur. Manicheus negat. ꝓp̃ĩanꝰ¬
cõfitetur: ⁊ idõ scriptum est. Utilie¬
ra uuln̾a amici: qmͣ uoluntaria
oscula iimici. Pulchre gͦ dicit
eccłia: quia uuluerata caritatis
ego sũ. Nudemus mẽbra nra bo¬

Expanded text:
Christi et sepulturae, in quibus uulneChristi et sepulturae, in quibus uulnerata est ecclesia, sed uulnere caritatis; uulnus enim est quod Christus excepit, sed unguentum est quod effudit, pomum est quod pependit. hoc pomum gustauit ecclesia et ait: et fructus eius dulcis in faucibus meis. et ut scias, quia pomum est dominus, legisti supra: tamquam malum in lignis silu ae, ita consobrinus meus. nos quoque uulnus fatemur, cum praedicamus Christum crucifixum, sed bonus odor sumus deo, quia crux Christi Iudaeis scandalum, Graecis stultitia, nobis autem uirtus dei atque sapientia est. hoc uulnere ecclesia uulneratur, cum saluatoris sui praedicat mortem, sed hoc uulnus est caritatis. denique qui non credit negat, qui diligit confitetur: Manicheus negat, christianus fatetur. et ideo scriptum: utilia uulnera amici quam uoluntaria oscula inimici. pulchre ergo dicit ecclesia: quia uulnerata caritatis ego sum. Nudemus membra nostra bo
Abbreviated transcription (Latin):
Deus autẽ pibat: cũ hebrei face¬
rent iter: Deniqz in columpna
nubis loquebatur adeos. Et ut
scias quia p̾ibat: d̾ inquit p̾ibat
illoꝵ iter. Dic quidẽ in columpna
nubis ostendeus illis uiã. noctu ãt
in columpna ignis. Et nõ deficie¬
bat columpna nubis in die. Hãc
p̾cedentẽ nubis columpnã sequẽs
eccłia nõ deficientẽ ne ipa deficeret.
unibra eius refrigerabat᷑. et idco
dicit. in unibra eus concupuu. et
sedi. et fructus eius dulcis ĩ faucib
meis. quia a dño pascebatur deduc¬
ta in locũ pascuũ. et aquã refecti¬
onis. Intreducite me in domum
unu. Et ab his copiis preparatis
querit progredi ad aliam mansi¬
onem: in qua misterioꝵ grãm. et
leticie capiat suauitatẽ. Hinc qͦs
promouens uerũ iter: ait. Cõsti¬
tuite in me dilectionẽ. Bona sta¬
siua: ubi plenitudo ẽ. caritatis.
Confirmate me inquit in unguẽtis:
stipate me malis. Habes alias mã¬
siones ad quas ecclia cũ delectatioẽ
sugedit. ⁊ste mansiones st̃ crucis

Expanded text:
deus autem praeibat, cum Hebraei facerent iter, denique in columna nubis loquebatur ad eos. et ut scias, quia praeibat, deus, inquit, praeibat illorum iter, die quidem in columna nubis ostendens illis uiam, noctu autem in columna ignis, et non deficiebat columna nubis interdiu. Hanc praecedentem nubis columnam sequens ecclesia non deficiente, ne ipsa deficeret, umbra eius refrigerabatur, et ideo dicit: in umbra eius concupiui et sedi et fructus eius dulcis in faucibus meis. quia a domino pascebatur deducta in locum pascuum et aquam refectionis. introducite me in domum uini. copiis praeparatis quaerit progredi ad aliam mansionem, in qua mysteriorum gratiam et laetitiae capiat suauitatem. hinc quoque promouens uerum iter ait: constituite in me dilectionem. bona statiua, ubi plenitudo est caritatis. confirmate me, inquit, in unguentis, stipate me i n malis. Habes alias mansiones, ad quas ecclesia cum delectatione succedit. istae mansiones sunt crucis
Abbreviated transcription (Latin):
bulu̾ati sunt dilectione. Diccbãt
apłi: cũ pro xpõ lapidarẽtur et
xpm p̾dicarẽt. Dicebat paulus:
cũ ter uirgis cederetur. et die ac
uate xꝓp̃m adorandũ gentibus
plus diligunt. Ad hanc gͦ uenieus
mãsionem ecclia. ad hunc ꝓcessũ.
ut pro xp̃o filios suos offerat. ut
excipiat uulu̾a caritatis: qiͣ bona
aluuẽta fidei repperiens. pictatisq
fructus gustauit ip̃a. et hortari ce¬
pit ceteros diccus. Gustate. et uide

Expanded text:
onis. dicebant apostoli. cum pro Christo lapidarentur et Christum praedicarent; dicebat Paulus, cum ter uirgis caederetur et die ac nocte Christum adorandum gentibus plus dilig-unt. Ad hanc ergo ueniens mansionem ecclesia, ad hunc processum, ut pro Christo filios suos offerat. ut excipiat uulnera caritatis, quasi bona fidei alimenta repperiens pietatisque fructus gustauit ipsa et hortari ceteros coepit dicens: ̒gustate et uide
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitamitigat. dura dissoluit.
et inualida confirmat. Sicubi bult
requiescere rex terre exercitũ suũ.
non ignobilẽ uicum. nõ cõmeãtib
indigentẽ nõ harenosa et nichil¬
gignentia. sed u; lem edificiis nobi¬
lem. refertani. et uberẽ copiarum.
aut agrũ amenũ et unentem
pascis: aut nemorasa et cãpe¬
stria statiuis. oportuna deccruit
Ergo si reges terre norunt cõmeda p̾¬
uidere sequẽtib se qnͣtomagis deus
qui bonus est nouit: ꝙͣ admodum¬
profutura disponat diligentibus
sc: Ac pͥmũ si ĩcognitũ caipendũ
est iter: duces eliguntꝰ biax qui
p̾cunãt agmni. Eed hoe impera¬
tores isti muiriosũ sibi abitrant᷑.

Expanded text:
sollicita mitigat, dura dissoluit sollicita mitigat, dura dissoluit et inualida confirmat. Sicubi uult requiescere rex terrae exercitum suum, non ignobilem uicum, non commeatibus indigentem, non harenosa et ngignentium, sed urbem aedificiis nobilem, refertam et uberem copiarum aut agrum amoenum et uirentem pascuis aut nemorosa et campestria statiuis oportuna decernit. ergo si reges terrae norunt commoda prouidere sequentibus se, quanto magis deus, qui bonus est, nouit profutura disponat diligentibus se? Ac primum si incognitum carpendum est iter, duces eliguntur viarum, qui praecurrant agmini, sed hoc imperatores isti injuriosum sibi arbitrant
Abbreviated transcription (Latin):
cib meis. Qui frictus eiꝰ dulcis.
nisi p̾dicatio dnice passionis: Ut
ip̃e ait. Ette hereditas dñi: filii mer¬
ces fructus uentris. Quis eĩ dulcioꝵ
fructus potest eẽ in fancib nr̃is:
qmͣ remssio pccõꝵ: Et bene flos
Ergo ubi gustauit fructũ suanita¬
tis: impatiens ad ꝑfectiora festinat
dicens. Introducite me ĩ domũ ium.
constituite in me dilectionẽ. cõfir¬
mate me in unguentis. stipate me
malis: quia uuluerata dilectione
et dextera eius amplexabitur me.
usq quo uolucrit. Merito querit eũ.
merito desiderat: quia bene omnia
in occursu atq itinere disposuit ĩ¬
perator noster. Prmmũ oimi fidci fũ¬
damento tabernaculũ hoc cõfirmã¬
dum putauit: deinde si qua ẽ nob̾
aspera atqs arida et p̾rupta mãsio.
imperator tamen iste statiuas discer¬
nit. arida irrigat. deserta fecundat.
Si quid amaritudinis. si qͥd tẽp¬
tationis. si quid infiriuitatis est.
ductor nr̃ et amara temperat et

Expanded text:
cibus meis. qui fructus eius dulcis cibus meis. qui fructus eius dulcis nisi praedicatio dominicae passionis, ut ipse ait: ecce hereditas domini filii, merces fructus uentris? qui enim dulcior fructus potest esse in faucibus nostris quam remissio peccatorum ? et bene flos Ergo ubi gustauit fructum suauitatis, inpatiens ad perfectiora festinat dicens: introducite me in domum uini, constituite in me dilectionem. confirmate me in unguentis, stipate me in malis, quia uulnerata dilectioniset dextera eius amplexabitur me. usque quo uo- luerit. merito quaeri eum, mento aeSlQerat, quia bene omnia in hoc cursu atque itinere disposuit imperator noster. primum omnium fidei fundamento tabernaculum hoc confirmandum putauit: deinde, si qua est nobis aspera atque arida et praerupta mansio, imperator tamen iste turbata discernit, arida inrigat, deserta fecundat. si quid amaritudinis, si quid temptationis, si quid infirmitatis est, ductor noster et amara temperat et
Abbreviated transcription (Latin):
cius nustica uidet: ut facie ad faciẽ
cognoscat. que anno qͥnquage si¬
mo complenda lege p̾scripta sũt:
Umbra sũt dies festi scd̃m legem.
pͥmo mense. decima mensis. usq̃
ad quartã decimã: et inde usq ad
uicesima pͥmi mẽsis. Que uni¬
bra est celebritas illa int̾ pͥmũ
et septiniũ mensem: In tempore
septimi mensis. neomenie. ⁊ me¬
moriale tubarum. Septimi men¬
sis dies decimus. dies ꝓpitiationis:
Uides quia monas et decas duo
festi dies: Item quintus decimus
dies tabernaculoꝵ ꝑ octo dies. In
umibra hec omĩa. In unibra pͥma
dies uocata. et octaua dies uocata
in umbra. que in scenophegiis p̾¬
scripta scd̃m legẽ. Constitue michi
aliquos ex circuncisione credẽtes
in lege doctos. obseruantie sollicite
uiros. et nũc euãgelii agnitione
illuminatos. spiritali saginatos
grã. Dicit in his ecclia q̃ uidet xp̃m.
que sponsũ recipit. que cibo eius
pascitur. In unibra eius cõcupiui
et sedi. et fiuictus eius dulcis ĩ fau¬

Expanded text:
ius mystica uidet, ut facie ad faciem cognoscat, quae anno quinquagesimo complenda lege praescripta sunt? —, umbra sunt dies festi secundum legem primo mense decima mensis usque ad quartam decimam et inde usque ad uicesimam primam mensis, quae umbra est celebritas illa inter primum et septimum mensem in tempore septimi mensis neomeniae et memoriale tubarum septimi mensis dies decimus, dies propitiationis. uides, quia monas et decas duo festi dies, item quintus decimus dies, dies tabernaculorum per octo dies. in umbra haec omnia; in umbra prima dies uocata et octaua dies uocata in umbra, quae in scenopegiis praescripta secundum legem. Constitue mihi aliquos ex circumcisione credentes in lege doctos obseruantiae sollicitae uiros et nunc euangelii agnitione inluminatos, spiritali saginatos gratia; dicit in his ecclesia, quae uidet Christum, quae sponsum recipit, quae cibo eius pascitur: i n umbra eius concupiui et sedi et fructus eius dulcis in fau
Abbreviated transcription (Latin):
Uiam suam: Superiorũ
ato uersuũ nõ absurda nobis ce¬
cidit disputatio: ideoq ⁊ sequẽ¬
tia psequi studiũ fuit.Et pͥmũ
lictere scdc̃ hoe est beth. ĩterpreta¬
cio cõsideuanda est: que ĩ latino
cõu̾sa cõfusio declaratur. Sed q
uiam suã corrigit. nõ cõfũdetur.
Derũ quia is qui corrigitur.
positus. ⁊ adolescentie luxii ac
lascuuc etatis captus illecebris.
ubi ad inuentutis prouectus cõ¬
timia. sobria mente resipuit: tãꝙͣ
cõfusus animo. uel quodã modo
erbescenda deponat. et plena ꝓ¬
bitatis assumiat. diu secũ noꝰ¬
luit et diuersis fluctuãs cogita¬
tionib librat atq examinat
posteriora obluuscens. ⁊ ea que
st̃ pͥora appctens quc̃ad modũ
uiam suã corrigat. offensionẽq
adolescentioris etatis seria iuue¬
tutis fronte p̾taxat. Unde ne dui
dubitet huiꝰmodi. ⁊ ĩccrto hereat:
dat ꝓphetti cõsiliũ. qiͣ cũ eo ip̃c deli

Expanded text:
uiam suam? superiorum octo uersuum non absurda nobis cecidit disputatio, ideoque et sequentia persequi studium fuit. et primum litterae secundae, hoc est \'Beth\', interpretatio consideranda est. quae in Latino conuersa \'confusio\' declaratur. sed qui uiam suam corrigit, non confundetur. uerum quia is, qui corrigit, positus et adulescentiae luxu ac lasciuae aetatis captus inlecebris, ubi ad iuuentutis prouectus confinia sobria mente resipiscit, tamquam confusus animo, quonam modo erubescenda deponat et plena probitatis adsumat, diu secum uoluit et diuersis fluctuans cogitationibus librat atque examinat posteriora obliuiscens et ea quae sunt priora appetens, quemadmodum uiam suam corrigat offensionemque adulescentioris aetatis seria iuuentutis fronte praetexat. unde ne diu dubitet huiusmodi et m incerto haereat, dat propheta consilium quasi cum eo ipse deli
Abbreviated transcription (Latin):
sit. deinde interius omĩno crucifigendo.
et int̾ficiendo. ut iam prorsus non sit.
Sic pͥus studio nro cooperante gr̃a dei
in nobis. destruenda est iniquitas: ut
ꝑ eandem grãm postea in nobis sine
Dupplex sapĩa est. una inferior.¬
cͥt altera suꝑior. Inferior sapĩa ĩ naturis
rerum habetur. Suꝑior in iniusibilib
essentiis. Philosop hi autẽ gentilium in
ĩferiori sapientia illuminati fuerũt. Iã
berũ in rebus uisibilib scd̃m elementa
huius mũdi efficaciter comp̾henderunt.¬

Expanded text:
sit; deinde interius omnino crucifigendo sit; deinde interius omnino crucifigendo et interficiendo, ut jam prorsus non sit. Sic prius studio nostro, cooperante gratia Dei, in nobis destruenda est iniquitas, ut per eamdem gratiam postea in nobis sine Duplex sapientia est, una inferior, altera superior. Inferior sapientia in naturis rerum habetur, superior in invisibilibus essentiis. Philosophi autem gentilium in inferiori sapientia illuminati fuerunt; nam verum in rebus visibilibus secundum elementa hujus mundi efficaciter comp
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑ formã similiter in mente generẽt
affectum. et ꝑ essentiã cogitacõnq̃ tem
uobus modis dicitur elementum.
Elementũ enĩ est pͥma materia
corꝑalis. complexionis. Item. Elemẽtũ¬
est materialis representacio ĩuisibilis
subsistentie. et pͥncipium cognitionis
ab incorꝑalib ad incorporalia transcũ¬
tib. Illic elemẽtũ est pͥncipiũ subsistẽ¬
cie ad inuisibilẽ actũ prodeuntibus.
Hic elemẽtum est pͥncipiũ intelligẽtie.
ad muisibilẽ beritatẽ ingredientibus.
in nobis erant interior ꝑ iniqui¬
tatem. exterior ꝑ mortalitatem. xp̃s
autẽ carnẽ cum mortalitate assũpsit.
animã sine iniquitate. Detustatem
autẽ carnis sue ꝑ crucẽ hoc ordine dispo¬
suit. Primũ ligatus est. postea cruci¬
fixus. Sic et nos uetustatẽ interioris
hominis: hoc est miquitatis. hoc ordine
destruere debenius. Idrimũ eam foris
ꝑ disciplinã ligando. ut oꝑari nõ pos¬

Expanded text:
ut per formam similiter in mente generent ut per formam similiter in mente generent affectum, et per essentiam cognitionemuobus modis dicitur. Elementum est prima materia corporalis complexionis. Elementum materialis repraesentatio invisibilis subsistentiae et principium cognitionis a corporalibus ad incoporalia transeuntibus. Illic elementum est principium subsistentiae ad invisibilem actum prodeuntibus; hic elementum est principium intelligentiae ad invisibilem veritatem ingredientibus.in nobis erant, interior per iniquitatem, exterior per mortalitatem. Christus autem carnem cum mortalitate assumpsit, animam sine iniquitate. Vetustatem autem carnis suae per crucem hoc ordine disposuit; primum ligatus est, postea crucifixus. Sic et nos vetustatem interioris hominis hoc est iniquitatem hoc ordine destruere debemus: primum eam foris per disciplinam ligando, ut operari non pos
Abbreviated transcription (Latin):
tate. in ciborum et potuũ dulcedine. ĩ
locoꝵ amenitate. et fluuiorũ iocundi¬
congruit. Spũalis uero exultat. ⁊ gau¬
det. lumine diuino suꝑiifuso. qd̃ cõtem¬
platiuis conuenit. Gaudet in uirtutum
exertitatione in colenda iusticia. Et cum
exterior sensus. id est carnalis. suo bono
btitur: tũt mentis interior sensus qͣsi
obdormt. Sonde contigit eum qui bonoꝵ
huiuscemodi iocunditate capitur non
interioris quidẽ bona sensus agnoscere.
Nam speruit exteriora: quod dulcedinem
bonoꝵ interioris sensus rapitur. Inde
est quod uiri religiosissimi stulti eẽ mũ¬
uo sunt in bocibus. Melodia et sig¬
nificatio. Et in rebus duo: forma
et essentia. In mentib similiter duo: af¬
fectus et cogitacio. In corꝑe autem duo
sũt instrumẽta: aures et oculi. Per au¬
res ingrediuntur uoces: ut ꝑ melodiam
generent affectiones. ꝑ significationem
cogitationes. Res uero ꝑoculos ĩgrediũt᷑.

Expanded text:
tate, in ciborum et potuum dulcedine, in tate, in ciborum et potuum dulcedine, in locorum amoenitate, et fluviorum jucundiconvenit. Spiritalis vero exsultat lumine divino superinfuso, quod contemplativis convenit, gaudet etiam in virtutum exercitatione, in colenda justitia, et cum exterior sensus, id est carnalis, suo bono utitur, tunc mentis interior sensus quasi obdormit. Unde contingit eum qui bonorum hujusmodi jucunditate capitur, ne interioris quidem sensus bona sua agnoscere. Nam spernit exteriora, qui dulcedine bonorum interioris sensus rapitur. Inde est quod viri religiosissimi, stulti mundo euo sunt, melodia, et significatio. Et in rebus duo, forma et essentia. In mentibus similiter duo, affectus et cognitio. In corpore autem humano duo sunt instrumenta, aures et oculi. Per aures ingrediuntur voces, ut per melodiam generent affectum, et per significationem cognitionem. Res vero per oculos ingrediuntur,