comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stramus: quod uero unum dm̃ colendo
credit qui fecit celum & tr̃am. quod om̃a
ydola et sacrilegia gentium detestatur.
quod futurum expectat uidicium. q̃d
uitam sꝑat ęt̾̃nam. quod de carns resur¬
rectione non dubitat. laudamus. appro¬
bamus. agnoscimus. sicut credebat cre¬
denda. sicut tenebat tenenda firmamꝰ.
ita etiam cum adnos uenĩt scismaticus
uł hereticus. ut catholicus fiat. scisma
eius ⁊ heresim dissuadendo & destru¬
endo rescindimis sacram̃ta uero xp̃ia¬
na sieadem in illo inueniemus. ⁊ quicqͥd
dum uitia humana curamus: diuina
medicam̃ta dampnemus. aut queren¬
do sanare quod uulneratum ẽ. hominẽ
saucium et ubi sanus ẽ uulneremus.
Proinde si de aliqua re ad fidem xp̃ia¬
nam et catholicam ꝑtinente. si deniq
de ipsa etiam trinitatis unitate dissen¬
tientem hereticum inuenio et tamen
euangłica et eccłiastica regula baptiza¬
tum. intellectum hominis corrigo nõ
dei uiolo sacram̃tum. Loquor de uide¬

Expanded text:
stramus; quod uero unum deum colendum stramus; quod uero unum deum colendum credit, qui fecit caelum et terram, quod omnia idola et sacrilegia gentium detestatur, quod futurum expectat iudicium, quod uitam sperat aeternam, quod de carnis resurrectione non dubitat, laudamus approbamus agnoscimus, sicut credebat credenda, sicut tenebat tenenda firmamus —, ita etiam cum ad nos uenit schismaticus uel haereticus, ut catholicus fiat, schisma eius et haeresim dissuadendo et destruendo rescindimus, sacramenta uero christiana, si eadem in illo inuenimus, et quidquid dum uitia humana curamus, diuina medicamenta damnemus aut quaerendo sanare quod uulneratum non est hominem saucitfm et ubi sanus est uulneremus. proinde si de aliqua re ad fidem christianam et catholicam pertinente, si denique de ipsa etiam trinitatis unitate dissentientem haereticum inuenio et tamen euangelica et ecclesiastica regula baptizatum, intellectum hominis corrigo, non dei uiolo sacramentum. loquor de Iudae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ : ut cum mala hominum reprobamus.
quetũq i illis bona dei reꝑimus approbe¬
mus. Hoc inquam uistũ est. ut etiam in
sacrilego non uiolem. quod uerum in¬
uenio sacram̃tum ne sic em̃dem sacrile¬
gum. ut in eo ꝑpetrem sacrilegium. Nã
sic sunt mali in baptismo bono: quemad¬
modum sunt uidei in lege bona. Itaq ut
illi ꝑipsam legem uidicabuntur. quã ma¬
licia sua malam non fecere. ita ⁊isti ꝑip
sum baptisinũ uidicabunt᷑. quem bonũ
mali tenuerunt. Ergo quemadmodum
iudeus cum ad nos uenĩt ut xp̃ianꝰ fiat.
non ineo destruimus bona dei s mala ip¬
sius: nam quod erat non credendo quod
xp̃c iam uenĩt. natusq &e passus sit & re¬
surreacit. hoc em̃damus eaq infidelitate
destructa. fidem qua hec creduntur
astruimus. item quod erat umbris ue¬
terum sacranĩtoꝵ inherendo dissuademꝰ.
lamq uenisse tempus quo hec auferẽda
atq niutanda ꝓpħȩ p̃dixerint demon¬

Expanded text:
est, ut, cum mala hominum reprobamus, est, ut, cum mala hominum reprobamus, quaecumque in illis bona dei repperimus approbemus. hoc, inquam, iustum est, ut etiam in sacrilego non uiolem quod uerum inuenio sacramentum, ne sic emendem sacrilegum, ut in eo perpetrem sacrilegium. Nam sic sunt isti mali in baptismo bono, quemadmodum sunt Iudaei mali in lege bona. itaque ut illi per ipsam legem iudicabuntur, quam malitia sua malam non fecerunt, ita et isti per ipsum baptismum iudicabuntur, quem bonum mali tenuerunt. ergo quemadmodum Iudaeus cum ad nos uenerit, ut christianus fiat, non in eo destruimus bona dei sed mala ipsius — nam quod errat non credendo, quod Christus iam uenerit natusque et passus sit et resurrexerit, hoc emendamus eaque infidelitate destructa fidem qua haec creduntur adstruimus, item quod errat umbris ueterum sacramentorum inhaerendo dissuademus iamque uenisse tempus, quo haec auferenda atque mutanda prophetae praedixerant, demon
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a causa est ut respondeamus nõ solum
contra sentientib. uerũ etiam contraria
facientib. debet enim palam redargui
quod in occulto nocet: quia ce palam de¬
fenditur cum suadetur. ut in occulto
noceat cum ꝑficitur. Nam quis coram
ꝓphanis quemquam bapriiat: Et tamen
baptizari xp̃ianos nullus ꝓphanus ignorat
qui audit inpublico: quod sic credit ꝑci¬
piat insecreto. Uideamus gͦ de baptisma¬
tis iteratione quid dicant qui uerecun¬
dantur hoc in aꝑto dicere quod utinam
inaꝑto timerent admitt̃e. Ubi sit inqͥt
uerum baptisma queritur. Deinde sub¬
iuigit. Usq adeo meum ẽ. ut quod ame
unicum datum ẽ nec abipsis sacrilegis
iteratur. Cui respondemnus. Sacrilegus
non ẽ qui unicum baptismum ñ quod
tuum s quod xp̃i est iterare nõ audet.
Xp̃i est enim unica hominis inbaptisina¬
te consecratio. Tua ẽ aut̃ unici baptisma¬
tis iteratio. Corrigo inte quod tuumẽ.:
agnosco quod xep̃i est. Hoc enim iustum

Expanded text:
nostra causa est, ut respondeamus non solum nostra causa est, ut respondeamus non solum contra sentientibus, uerum etiam contra facientibus. debet enim palam redargui quod in occulto nocet, quia et palam defenditur cum suadetur, ut in occulto noceat cum perficitur. nam quis coram profanis quemquam baptizat? et tamen baptizari christianos nullus profanus ignorat, qui audit in publico quod, si credit, percipiat in secreto. Uideamus ergo de baptismatis iteratione quid dicant, qui uerecundantur hoc in aperto dicere, quod utinam in aperto timerent admittere: ubi sit, inquit, uerum baptisma quaeritur, deinde subiungit: usque adeo meum est, ut, quod a me unicum datum est, nec ab ipsis saer-ilegis iteretur. cui respondemus: sacrilegus non est qui unicum baptisma, non quod tuum, sed quod Christi est, iterare non audet. Christi est enim unica hominis in baptismate consecratio, tua est autem unici baptismatis iteratio. corrigo in te quod tuum est, agnosco quod Christi est. hoc enim iustum
Abbreviated transcription (Latin):
ESPONER
diuersa sentientibus.
et a regula ueritatis
errantibus: constanti¬
ne frater sepissime
cogimur etiam de
his rebus quas aliis
atq aliis sermonib
frequentauimus. quod utiliter eris¬
mo fieri. et ꝓpter eorum ingenia taii¬
ora qui putant aliud dici cum aliqud
legunt aliter dici: et ꝓpter ipsam dispu¬
tationenem copiam. ut non solum ad
diligentes res rara ꝑueniat. s quodli¬
bet ex multis imanus etiam negli¬
gentioris incurrat. Proinde sermonẽ
de unico baptisio abeis compositum
aquib baptismus iteratur. quem mͥ
cum in rure simul eẽmus anescio qͦ
donatistarum prb̃o acceptum dedit.
atq ut ei responderem multũ peasti.
non nisi ũboꝵ strepitu inflatum et
calumpniosis criminationib asꝑatũ.
uide aduuiante dño quanta facilita¬
te confutem. Prima illic inuidia ẽ:
quod uentilatur in publico res secreta. la¬
ceant gͦ qui hoc fieri debere non putant.
Aut si ad loquendum cogise dicunt ut
respondeant contra sentientibus: hec etiã

Expanded text:
espondere diuersa sentientibus et a regula ueritatis errantibus, Constantine frater, saepissime cogimur etiam de his rebus, quas aliis atque aliis sermonibus frequentauimus. quod utiliter existimo fieri et propter eorum ingenia tardiora, qui putant aliud dici, cum aliquid legunt aliter dici, et propter ipsam disputationum copiam, ut non solum ad diligentes res rara perueniat, sed quodlibet ex multis in manus etiam neglegentioris incurrat. proinde sermonem de unico baptismo ab eis conpositum, a quibus baptismus iteratur, quem mihi, cum in rure simul essemus, a nescio quo Donatistarum presbytero acceptum dedisti atque ut ei responderem multum petisti, non nisi uerborum strepitu inflatum et calumniosis criminationibus asperatum uide adiuuante domino quanta facilitate confutem. Prima illic inuidia est, quod uentilatur in publico res secreta. taceant ergo, qui hoc fieri debere non putant, aut si ad loquendum cogi se dicunt, ut respondeant contra sentientibus, haec etiam
Abbreviated transcription (Latin):
caletode mea. Eoce unde
funt nob̾ oꝑa bona Nam unde nobis
essent. nisi qͥuia fides per dilectionem
oꝑatur : Unde aut̃ diligeremus. nisi
p̾rius diligeremur : Aꝑtissime hoc in
epła sua isdem iste ęuangłista dixit:
ostendit naturȩ mẽ et suȩ sicut et
patris et ipsius. s gr̃ãm qua media
Mediator quippe monstratur: cum
dicit: Diligit me patͣ: et ego uos. Naͣ
pat᷑ utiq diligit me & nos s in ipso
quia in hoc głorificatur pat̾ ut fruc¬
tum afferarnus in uitȩ hoc est in
filio: et efficiamur eius discipłi: Ma¬
nete inquit in dilectione mea: Quo
modo manebimꝰ : Audi quid sequit᷑
Si pͣcepta mea inquit seruauerius:
manebitis in dilect one mea: Dilec¬
tio facit precepta seruari. an p̃cep¬
quis ambigat qđ dilectio precedit
Vlnde et enim precepca seruet non
ht̃: qui non diligit:

Expanded text:
ctione mea. Ecce unde sunt nobis opera bona. Nam unde nobis essent, nisi quia fides per dilectionem operatur ? Unde autem diligeremus, nisi prius diligeremur? Apertissime hoc in Epistola sua idem iste evangelista dixit: ostendit nostrae et suae, sicut est Patris et ipsius, sed gratiam qua mediatesus. Mediator quippe monstratur, cum dicit, Diligit me Pater, et ego vos. Nam Pater utique diligit et nos, sed in ipso; quia in hoc glorificatur Pater, ut fructum afferamus in vite, hoc est in Filio, et efficiamur ejus discipuli. Manete, imodo manebimus? Audi quid sequitur: Si praecepta mea, inquit, servaveritis, manebitis in dilectione mea. Dilectio facit praecepta servari, an praecepquis ambigat quod dilectio praecedit? Unde enim praecepta servet non habet, qui non diligit
Abbreviated transcription (Latin):
Acia ut ex dõ illisit etia Quod
dixit. non pocest ferre fructũ a
met ipio. Si ergo in hoc glixificauis
est deus pat̾ ut fructum plurimima
afferamus et esãciamur rpiꝰ disci łi
ex nob ipsis hubeamꝰ. Euis est enim
hec grã: et idõ in hoc non nra s eiꝰ
est gla Llnde et alibi cũ dixisset
sic luceat lumen uim̃ doram ho¬
minibꝰ ut uideant bona oꝑa urã

Expanded text:
atur, ut ex Deo illi sit etiam quod non posset ferre fructum a semetipso. Si ergo in hoc glorificatus est Deus Pater, ut fructum plurimum afferamus, et efficiamur Christi discipuli, ex nobis ipsis habeamus. Ejus est enim haec gratia, et ideo in hoc non nostra, sed ejus est gloria. Unde et alibi cum dixisset, Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant opera
Abbreviated transcription (Latin):
cantibus atq exorantib dnĩ misccłiam
scđm qđ ille misericors & pus ẽ. ꝑ sacertdo¬
tes eiꝰ pacem posse concedi: admittendus
est plangentiũ gemitꝰ et penitenciȩ fruc¬
tus dolentib non negandus. Et quia
apd̃ inferos dũ confessio nõ ẽ. nec exomo¬
logesis illic fieri potest qui extoto corde
penituerint et iogauerint. in ȩccłam de¬
bent interim suscipi et in ipsa dñõ reser¬
uari: qͥ ad eccłam suam uenturꝰ. de ilł
utiq quos in ea intꝰ inuenerit uidicab¬
bit. Apostatȩ uero & desertores. uel aduer¬
sarũ et hostes. & xp̃i ȩccłam dissipantes
nec si occisi pronomine ᷤᷤ foris fuerint ad
quando nec sp̃c nec ȩccłȩ tenuerunt
unitatem. Hȩc interim f& hm̃e pauca
de multis quantũ potui breuit̃ decuc¬
curri: quib & desiderio tuo satiffacerem
et te magis ac magis collegii & corꝑis nr̃i
societati coniungerem. Si autẽ tibi ueni
endi ad nos oportunitas & facultas fue¬

Expanded text:
cantibus atque exorantibus Domini mcantibus atque exorantibus Domini mm quod ille misericors et pius est per sacerdotes eius pacem posse concedi, admittendus est plangentium gemitus et paenitentiae fructus dolentibus non negandus. et quia apud inferos confessio non est nec exomologesis illic fieri potest, qui ex toto corde paenituerint et rogauerint in ecclesiam debent interim suscipi et in ipsa Domino reseruari, qui ad ecclesiam suam uenturus de illis utique quos in ea intus inuenerit iudicabit. apostatae uero et desertores uel aduersarii et hostes et Christi ecclesiam dissipantes, , nec si occisi pro nomine foris fuerint, adquando nec spiritus nec ecclesiae tenuerunt unitatem. Hasc interim, frater carissime, pauca de multis quantum potui breuiter decucurri, quibus et desiderio tuo satisfacerem et te magis ac magis collegii et corporis nostri societate coniendi ad nos opportunitas et facultas fue
Abbreviated transcription (Latin):
post omĩa ista morieris. Quȩcũq ad
pacem ꝑtinent faties: s nullam pacẽ
quam queris accipies. Quis nõ statim
peat: quis non ipsa statim desꝑatione
deficiat. : quis non animũ suũ. apropo¬
sito lam̃tationis auertat: Oꝑari tu pu¬
tas rusticum posse. si dixeris. agrum
ꝑitia omĩ rusticitatis exeite. culturis
diligent̃ insiste. s nullã messem metes.
nullam uindemiã p̃mes. nullos oli¬
ueti tui fructus capies. nulla de arbo¬
nauium. suadens dicas: matheriam. de
excellentib siluis mertare frat̃. carinam
preualidis et electis roborib intexe. clauo
funib uelis ut fabricetur atq armet᷑
nauis oꝑare. s cum hȩc feceris fructum
dere est atq abscide it̃ doloris acpenitẽ¬
diatur. nr̃a duricia et crudelitate dum
fructus pȩnitenciȩ int̾cipit᷑: penitencia
ipsa tollat᷑. Quod si inuenimꝰ apenitencu
agenda neminem deb̾e prohiberi et dep̃¬

Expanded text:
post omnia ista morieris; quaecumque ad post omnia ista morieris; quaecumque ad pacem pertinent facies, sed nullam pacem, quam quaeris, accipies. » Quis non statim pereat, quis non ipsa desperatione deficiat, quis non animum suum a proposito lamentationis avertat? Operari tu putas rusticum posse, si dixeris: « Agrum peritia omni rusticitatis exerce, culturis diligenter insiste; sed nullam messem metes, nullam vindemiam premes, nullos oliveti tui fructus capies, nulla de arbm et usum navium suadens dicas: « Materiam de excellentibus sylvis mercare, frater; carinam praevalidis et electis roboribus intexe, clavo, funibus, velis, ut fabricetur atque armetur navis, operare: sed cum haec feceris, fructum dere est atque abscindere iter doloris ac poenitendiatur, nostra duritia et crudelitate, dum fructus poenitentiae intercipitur, poenitentia ipsa tollatur. Quod si invenimus a poenitentia agenda neminem debere prohiberi, et depre
Abbreviated transcription (Latin):
ri nec posse alterutrum pro altero reũ
fieri: cũ ds̃ p̃moneat. et dicat. Iusticia
iusti suꝑ eum erit: et scelus scelerati
suꝑ eum erit. Et iterum. I lon moriẽ¬
tur patres pro filiis: & filũ non moriẽt᷑
pio patrib. Unus quisq inpeccato suo
morietur. Qđ legentes scilicet et tenẽtes
neminem putamꝰ a fructu. satiffactio¬
nes et spepacis aitentum: cũ sciamus
iuxta scripturarum diuinarum fidẽ
auctore et ortatore ipso dõ. & ad agendã
penitenciam peccatores redigi: & ueniã
atq indulgenciã pęnitentib nõ dene¬
gari. Atq o frustrandȩ fr̃nitatis irri¬
deceptio. hereticȩ institutionis ineffu¬
cax et uana traditio. hortari ad satis¬
factionis pęnitenciam. & subtrahe.¬
re de satisfactione medicinã. dicere
frĩb nr̃is. Plange et lacrimas funde.
et dieb ac noctib ingemisce. &pio ab¬
bluendo et purgando delicto tuo largi¬
ter et frequent̾ oꝑare: sed extra eccłã

Expanded text:
ri nec posse alterum pro altero reum ri nec posse alterum pro altero reum fieri, cum Dominus praemoneat et dicat: Justitia justi super eum erit, et scelus scelerati super eum erit . Et iterum: Non morientur patres pro filiis, et filii non morientur pro patribus. Unusquique in peccato suo morietur . Quod legentes scilicet et tenentes neminem putamus a fructu satisfactionis et spe pacis arcendum, cum sciamus juxta Scripturarum divinarum fidem, auctore et hortatore ipso Deo, et ad agendam poenitentiam peccatores redigi, et veniam atque indulgentiam poenitentibus non denegari. XXVIII. Atque o frustrandae fraternitatis irrideceptio! o haereticae institutionis inefficax et vana traditio! hortari ad satisfactionis poenitentiam et subtrahere de satisfactione medicinam, dicere fratribus nostris: « Plange et lacrymas funde, et diebus ac noctibus ingemisce, et pro abluendo et purgando delicto tuo largiter et frequenter operare, sed extra Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
exponentes fornicationem. immundi¬
ciam. et concupiscenciam malã. & cu¬
piditatem: quȩ sunt idolorum ser¬
uitus. propt̃ quȩ uenit ira dĩ. Nam
cũ corꝑa nr̃a menbra sint. xp̃i : & singłi
simꝰ templũ dĩ: quisqͥs actulterio tem
plum dĩ uiolat. dm̃ uiolat. & qui in
peccatis cõmittendis uoluntatẽ dia¬
boli facit: demoniis &ydolis seruit.
Neq enim mala facta de scõ spu ue¬
niunt: sed de aduersarii instinctu.
cõcupiscenciȩ contra dm̃ facere & dia¬
bolo seruire compellunt. Ita fit ut
si peccato alt̾ius in qͥnari alterum
dicunt et idolatriam delinq̃ntis ad
non delinquentem transire sua. asse¬
ueratione contendunt: excusari se¬
cundum suã uocem non possint
ab idolatͥe cͥmine cum constet de aplica
piobatione mechos et fraudatores qͥb
illi cõmunicant idolatras ẽẽ. Nobaut̃
sedm fidẽ nram et diuinȩ p̃dicationis
datã formã competit ratio ueritatis.
unum quẽq in peccato suo reũ tene¬

Expanded text:
exponentes fornicationem inmundiexponentes fornicationem inmunditiam et concupiscentiam malam et cupiditatem, quae sunt idolorum seruitus, propter quae uenit ira Dei. nam cum corpora nostra membra sint Christi et singuli simus templuplum Dei violat, Deum violat; et qui in peccatis committendis voluntatem diaboli facit, daemoniis et idolis servit. Neque enim mala facta de sancto Spiritu veniunt, sed de adversarii instinctu concupiscentiae contra Deum facere et diabolo servire compellunt. Ita fit ut si peccato alterius inquinari alterum dicunt et idololatriam delinquentis ad non delinquentem transire sua asseveratione contendunt, excusari secundum suam vocem non possint ab idololatriae crimine, cum constet de Apostolica probatione moechos et fraudatores, quibus illi communicant, idololatras esse. Nobis autem secundum fidem nostram et divinae praedicationis datam formam competit ratio veritatis, unumquemque in peccato suo ipsum tene
Abbreviated transcription (Latin):
acrificauerit errore deceptus sit. ille matͥ¬
monũ expugnator alieni uł lupanar
ingressus. ad cloacam. & ad cenosam
uoraginem uulgi scĩficatũ corpus.
& dĩ templum. detestabili colluuone
iuolauerit: sic̃ apłs dicit. Omẽ peccatỹ
quodcumq fecerit homo: extͣ corpꝰ ẽ.
Qui autem mechat᷑: in corpꝰ suum pec¬
cat. Quib tam̃ & ipsis penitencia conce¬
dit᷑. et lam̃tancdi ac satiffatiendi spes
relinquitur: scłm ipsum apłm dicẽtẽ.
Iimeo ne forte ueniens aduos lugeam.
multos exhis qui ante peccauerunt:
et non egerunt penitenciam. de immũ¬
diciis quas fecerunt. & fornicationibus
et libidinib. Nec fibi in hoc noui he¬
retici blandiu̾nt᷑ qđ se dicant idolatris
non cõmunicare: quando sint apł
illos et adult̾i et fraudatores qͥ teneã
centem. hoc enim scitote intelligentes:
qͦd omĩs fornicator. aut immundꝰ.¬
ant aitarus. aut fraudator qd ẽ. ido¬
itaq menbraura quȩ int̾ra sunt:

Expanded text:
sacrificaverit, errore deceptus sit, ille matrsacrificaverit, errore deceptus sit, ille matrimonii expugnator alieni, vel lupanar ingressus ad cloacam et coenosam voraginem vulgi, sanctificatum corpus et Dei templum detestabili colluvione violaverit, sicut Apostolus dicit: Omne peccatum quodcumque fecerit homo, extra corpus est: qui autem moechatur, in corpus suum peccat. quibus tamen et ipsis paenitentia conceditur et lamentandi ac satisfaciendi spes relinquitur secundum ipsum apostolum dicentem: timeo ne forte ueniens ad uos lugeam multos ex his qui ante peccauerunt et non egerunt paenitentiam de inmunditiis quas fecerunt et fornicationibus et libidinibus. Nec sibi in hoc noui haeretici blandiantur quod se dicant idololatris non communicare, quando sint apud illos et adulteri et fraudatores qui teneancentem: hoc enim scitote intellegentes quia omnis fornicator aut inmundus aut fraudator, quod est idoloitaque membra uestra quae in terra sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
facere posse se credat. qđ nec apłis
concessit dñs. ut zizania a frum̃to¬
putet se posse discernere. aut quasi
ipsi palã ferre et aream purgare cõ¬
cessum sit. paleas conetur atritico
magna non solum sunt uasa aurea
et argentea. sed & lignea: & fictilia: au¬
rea. et argentea uasa uideatuR eligere.
lignea uero et fictilia contempnere.
abicere. damꝑnare: quando nõ nisi
indie dni uasa lignea diuini aydoris.
incendio concrem̃tur. & fictilia ab eo
cui data ẽ. uirga ferrea frangantur.
aut si se cordis &̃ renis scrutatorem cõ¬
stituit et iudicem. ꝑ omĩa ȩqualiter
uidicet: & cũ sciat scriꝑtum ẽẽ. eoce¬
sanꝰ factꝰ es iam noli peccare. ne quid
tͥ det̾ius fiat. fraudatores & mechos
alatere atq acomitatu. fuo separ&.
quando multo & grauior & peior sit
mechi quam libellatici causa. cum
hic necessitate. ille uoluntate peccaue¬
rit. hic existimans sibi satis eẽ. qđ nõ

Expanded text:
facere posse se credat quod nec apostolis facere posse se credat quod nec apostolis concessit Dominus, at zizania a frumputet se posse discernere aut, quasi ipsi palam ferre et aream purgare concessum sit, paleas conetura tritico magna non solum uasa aurea sunt et argentea, sed et lignea et fictilia\', aurea et argentea uasa uideatur eligere, lignea uero et fictilia contemnere et abicere et damnare, quando non nisi in die dincendio concrementur et fictilia ab eo cui data est ferrea uirga frangantur. Aut si se cordis et renis scmtatorem constituit et iudicem, per omnia aequaliter iudicet et cum sciat scriptum esse: eccesanus factus es, iam noli peccare, ne qtibi deterius fiat , fraudatores et moechos a latere atque a comitatu suo separet, quando multo et gravior et pejor sit moechi quam libellatici causa, cum hic necessitate, ille voluntate peccaverit, hic existimans sibi satis esse quod non
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ seminatione rescindȩ: nesciens
scismaticos semꝑ int̾ initia sua feru̾e:
inciem̃ta uͦ habere non posse: nec augere
qđ illicite ceꝑint: s statim cum. fua pra
ua emulatione deficere. Episcopatum
autem tenere non poss. etiam si ep̃s
pͥus factus acoepõrum suorum corꝑe.
& ab eccłe unitate descisceret: quan¬
do apłs admoneat. ut inuicem nos¬
m& ipsos sustinernꝰ. nec abunitate
quã ds̃ constituit. recedamꝰ & dicat.
Sustinentes inuicem indilectione:
satis agentes seruare unitatem spc̃ in con¬
tunctione pacis. Qui gͦ nec unitatem
spc̃ nec conuinctionem pacis obseruat:
et se ab eccłȩ uincło atq a sacerdotũ
collegio seꝑat: ep̃i nec potestatem potest
habere nec honorem. qui epãtuf nec
unitatem uoluit tenere nec pacem.
Tum deinde quantus arrogantiȩ
tumor est. quanta humilitatis et
lenitatis obliuio. arroganciȩ suȩ qͣn¬
ta iactatio: ut quis aut audeat aut

Expanded text:
suae seminatione rescindere, nesciens suae seminatione rescindere, nesciens schismaticos semper inter initia feruere, incrementa uero habere non posse nec augere quod inlicite coeperint, sed statim cum praua sua aemulatione deficere. episcopatum autem tenere non posset, etiam si episcopus prius factus a coepiscoporum suorum corpore et ab ecclesiae unitate descisceret, quando apostolus admoneat ut inuicem nosmet ipsos sustineamus, ne ab unitate quam Deus constituit recedamus, et dicat: sustinentes inuicem in dilectione, satis agentes seruare unitatem spiritus in coniunctione pacis. qui ergo nec unitatem spiritus nec coniunctionem pacis obseruat et se ab ecclesiae uinculo adque a sacerdotum collegio separat, episcopi nec potestatem potest habere nec honorem qui episcopatus nec unitatem uoluit tenere nec pacem. Tunc deinde quantus adrogantiae twqior est, quajita humilitatis et lenitatis obliuio, adrogantiae suae quanta iactatio, ut quis aut audeat aut
Abbreviated transcription (Latin):
eccła non est. Iactet se licet & philosophi¬
am uł eloquenciam suam suꝑbis uo¬
cibus predicet: qui nec sr̃nam carita¬
tem nec ȩccłasticam unitatem tenuit.
etiam qđ prius fuerat amisit. Nisi si
ep̃s tibi uidetur qui ep̃o in eccła a sex¬
decim coẽpis facto adult̃ atq extraneꝰ
ep̃s fieri adesertorib ꝑ ambitum nitit᷑.
dum inmulta m̃bra diuisa item
epãtus unus ep̃orum concordi nume¬
rositate diffusus. ille post traditionẽ¬
conet᷑ eccłam facere. & ꝑplurimas ciuui¬
tates nouos apłos suos mittat. ut quȩ¬
dam recencia institucionis fuȩ funda¬
menta constituat: cũq iã pͥdem ꝑ om̃s
prouincias. & ꝑurbes singłas ordinati
sint ep̃i inȩtate antiqui .n. fide integͥ
in p̃ssura probati. in ꝑsecutione prosqͥo¬
ti. ille suꝑ eos alios pseudos ep̃os aude¬
at: quasi possit aut totum orbem no¬
ui conatus obstinatione ꝑugrare. aut
eccłastici corꝑis compaginẽ discordiȩ

Expanded text:
ecclesia non est. iactet se licet et philosophiecclesia non est. iactet se licet et philosophiam uel eloquentiam suam superbis uocibus praedicet, qui nec fraternam caritatem nec ecclesiasticam unitatem tenuit etiam quod prius fuerat amisit nisi si episcopus tibi uidetur qui episcopo in ecclesia a sedecim coepiscopis facto adulter adque extraneus episcopus fieri a desertoribus per ambitum nititur, totum mundum in multa membra diuisa, item episcopatus unus eprositate diffusus, ille post Dei traditioneconetur ecclesiam facere et per plurimas ciuitates nouos apostolos suos mittat, ut quaedam recentia institutionis suae fundamenta constituat, cumque iam pridem per omnes prouincias et per urbes singulas ordinati sint episcopi in aetate antiqui, in fide integri, in pressura probati, in persecutione proscripti, ille super eos creare alios pseudoepiscopos audeat: quasi possit aut totum orbem noui conatus obstinatione peragrare aut ecclesiastici corporis conpaginem discordiae
Abbreviated transcription (Latin):
pietas letatur in pęnitencia. filiorum
suorum. nec iram penitentib aut plan¬
gentib et lamentantib pęnam cõmi¬
nat᷑: s ueniam magis & indulgenciam
pollicet᷑. Unde dñs in euangłio. beatos
dicit plangentes: quia qui plangit
misccłiam prouocat. qui ꝑuicax ẽ. et¬
suꝑbꝰ. iram sibi et pęnam uiditũ ueniẽ¬
suorum toto corde et manifesta lam̃ta¬
cionis suȩ professione testantes prohi¬
bendos omino censiumꝰ. ab sꝑe cõmu¬
uicationis & pacis si infirmitate atq
inꝑicło ceꝑint dep̃cari: quia rogare
illos non delicti pęnitencia sed mortis
igentis admonitio compellit. nec
dignus est in morte acciꝑe solatium.
qui se non cogitauit eẽ. moriturum.
hane de quo desidasti tibi scribi quã
heresim introcduxiss: scias nos pͥmo in
loco nec curiosos eẽ. debere quid ille do¬
ceat cum foris doceat. Quisq ille est et
qualiscumq ẽ. xpĩanus non ẽ. qͥ in xp̃ĩ

Expanded text:
pietas, laetatur in paenitentia filiorum pietas, laetatur in paenitentia filiorum suorum nec iram paenitentibus aut plangentibus et lamentantibus poenam comminatur, sed ueniam magis et indulgentiam pollicetur. unde Dominus in euangelio beatos dicit plangentes, quia qui plangit misericordiam prouocat: qui peruicax et superbus est, iram sibi et poenam iudicii ueniensuorum toto corde et manifesta lamentationis suae professione testantes prohibendos omnino censuimus a spe communicationis et pacis, si in infirmitate adque in periculo coeperint deprecari, quia rogare illos non delicti paeniteutia sed mortis urgentis admonitio conpellit, nec dignus est ia morte accipere solacium qui se non cogitauit esse moriturum.  frater carissime, de quo desiderasti tibi seribi quam haeresim introduxisset, scias nos primo in loco nec curiosos esse debere quid ille doceat, cum foris doceat. quisque ille est et qualiscumque est, christianus non est qui in Christi
Abbreviated transcription (Latin):
non disꝑgam. ab eis. Dñs quoq in euã¬
głio pietatem dĩ patris ostendens ait.
Quis ẽ. ex uob̾ homo. quẽ si petierit
siliꝰ eiꝰ panem lapidem porrigat illi. aut
si piscem postulauerit serꝑentẽ illi por¬
rigat: Si ergo uos cum sitis neqͣm sci¬
tis bona data dare filiis ur̃is: quanto
magis pat̾ ur̃ cȩlestis dabit bona poscẽ¬
tib se. Comparat hic dñs carnalem
patrem: et dĩ patris ȩt̃nam largãq pie¬
tatem. Qđ si iste int̾ris neqͣm pat̃ offen¬
sus grauit᷑ a filio peccatore et malo. si
tam̃ eum de postmodum uidit refor¬
matũ et depositis prioris uite delictis
ad sobros et bonos mores & adinnocen¬
ciȩ disciplinam penitenciȩ dolore cor¬
rectum gaudet et gratulat᷑. & susceptĩ
quem ante proiecerat cum pat̾ne uoto
exultatioais complectitur: quantoma¬
gis unꝰ ille et uerus pat̾ bonus misericors
et piꝰ. immo ipsa bonitas et miscłia et

Expanded text:
non dispargam ab eis. Dominus quoque in euannon dispargam ab eis. Dominus quoque in euangelio pietatem Dei patris ostendens ait: quis est ex uobis homo quem si petierit filius eius panem, lapidem porrigat illi, aut si piscem postulauerit, serpentem illi porrigat? si ergo uos, cum sitis nequam, scitis bona data dare filiis uestris, quanto magis pater uester caelestis dabit bona poscentibus eum? conparat hic Dominus carnalem patrem et Dei patris aeternam largamque pietatem. quod si iste in terris nequam pater offensus grauiter a filio peccatore et malo, si tamen eundem postmodum uiderit reformatum et depositis prioris uitae delictis ad sobrios et bonos mores et ad innocentiae disciplinam paenitentiae dolore correctum, gaudet et gratulatur et susceptum quem ante proiecerat cum uoto paternae exultationis amplectitur: quanto magis unus ille et uerus pater bonus misericors et pius, immo ipse bonitas et misericordia et
Abbreviated transcription (Latin):
lo suꝑ unum peccatorem pęnitenciã
agentem: quã suꝑ nonagita nouem
iustos quib non est opꝰ pęnitencia. Nã
cũ scͥptum sit. ds mortẽ nõ fecit. nec le¬
tatur inꝑditione uiuorũ: utiq quine¬
minem uult ꝑire. cupit peccatores pe¬
nitenciã agere. et ꝑpęnitenciã denuo
aduitam redire. Idõ & ꝑ iohel propħam
damat et dic̃. Et nc̃ hȩc dicit dñs ds̃
ur̃. Reuertimini ad me ͥ iͤn toto corde
ur̃o. sunulq & ieuinio et fletu et plãc¬
tu: et discindite corda uĩa & non uesti¬
menta ur̃a. & reuertimmi ad dñm dm̃¬
ur̃m qͥa misericors & pius est. et ꝑatiẽs.
et mults miserationis et qui sentenci¬
am. flectat aduersus maliciã irrogatã
In psalmis etiam legimꝰ censiuam parit̃.
et dem̃tiam dĩ cõminantis simulatq
parcentis. punientis ut corrigat. & cũ
correxerit reseruantis. Uisitabo inqͥt
inuirga facinora eorũ: et inflagellis
delicta eorum. aliscdiam autẽ meã

Expanded text:
lo super uno peccatore poenitentiam lo super uno peccatore poenitentiam agente, quam super nonaginta novem justis quibus non ecum scriptum sit: Deus mortem non fecit nec laetatur in perditione . uiuorum, utique qui neminem uult perire cupit peccatores paenitentiam agere et per paenitentiam denuo ad uitam redire. ideo et per Iohel prophetam clamat et dicit: et nunc dicit Dominus Deus uester: reuertimini ad me ex toto corde uestro simulque et ieiunio et fletu et planctu, et discindite corda uestra et non uestimenta uestra, et reuertimini ad Domum, quia misericors et pius est et patiens et multae miserationis, et qui sententiam flectat, adversus malitiam irrogatam. In Psalmis etiam legimus censuram pariter et clementiam Dei comminantis simul atque parcentis, punientis ut corrigat, et cum correxerit reservantis. Visitabo, inquit, in virga facinora eorum, et in flagellis delicta eorum. misericordiam autem meam
Abbreviated transcription (Latin):
et quem dñs hortatur. ꝑoꝑa rursus ex-¬
uigere quia scriptum ẽ. Elemosina a
morte liberat. Et non ab illa utiq morte.
quam semel xp̃c sanguis extinxit &
aqua nos salutaris baꝑtismi & redẽp¬
toris nr̃i grã liberauit: s abea quȩ per
delicta post modum serpit. alio itaq lo¬
co penitenciȩ tempꝰ dat᷑: et penitenciam
nõ agenti dñs cõminat᷑. habeo inquit
aduersus te multa: qđ uxorem ierabel
quȩ se dicit propheten sinis docere: &
seducere seruos meos fornicari et mã¬
ducare de sacrificio. Et dedit illi tempꝰ
ut pęnitenciam ageret: & pęniteri uo
luit afornicatione. Ecce mitto eam in
lectõ et qui cum ea fornicati funt in
maximam tribulationẽ: nisi pęnitẽciã
gesserit ab oꝑib suis. Quos utiq ad pęni¬
tenciam non hortat᷑ dñs: nͥ qͥa penitẽtibꝰ
inctulgenciam pollicet᷑. Et in euangłio.
Dico inquit uob̾: sic erit gaudiũ in cȩ¬

Expanded text:
et quem Dominus hortatur per opera rursus exet quem Dominus hortatur per opera rursus exurgere, quia scriptum est: eleemosyna a morte liberat, et non utique ab illa morte quam semel Christi sanguis extinxit et a qua aqua nos salutaris baptismi et redemptoris nostri gratia liberauit, sed ab ea quae per delicta postmodum serpit. alio item loco paenitentiae tempus datur et paenitentiam non agenti Dominus comminatur, habeo, inquit, aduersus te multa, quod uxorem tuam Iezabel quae se dicit propheten sinis docere et seducere seruos meos, fornicari et manducare de sacrificio, et dedi illi tempus ut paenitentiam ageret, et paeniteri non uult a fornicatione. ecce mitto eam in lectum maxima tribulatione erunt nisi poenitentiam egerint ab operibus suis. Quod utique ad poenitentiam non hortaretur, nisi quia poenitentibus indulgentiam pollicetur. Et in Evangelio: Dico, inquit, vobis, sic erit gaudium in coe
Abbreviated transcription (Latin):
in die uiditũ ad sentenciam dni: aliud
statim adnõ coronari. & quidem. apđ̃
antecessores nr̃os quidam de ep̃is istic
inprouincia. nr̃a dandã pacem mechis
non putauerunt: & in totum pęniten¬
ciȩ locum contra adulteria clausert̃.
Non tam̃ acoep̃õrum suorum collegio
recesserunt. aut catholicȩ eccłȩ unita¬
tem uł duriciȩ uł censure suȩ obsti¬
natione ruperunt: ut quia apud
alios acdulteris pax dabatur. qui non
dabat de ȩccła sepuraret᷑. Manente con¬
cordiȩ uincło. & ꝑseuerante catholicȩ
eccłȩ indiuiduo sacram̃to: actum. fu¬
um disponit & dirigit unius quisq ep̃s
rationem propositi sui dnõ redditurus.
aliror autem quosdam obstinatos sic¬
ẽẽ. ut dandam non putent lapsis peni¬
tenciam. aut penitentib existiment
ueniam denegandam: cum scͥptum
sit. M emento unde cecideris: & age
pęnitenciam: & fac priora oꝑa. Quod
utiq ei dicitur. quem constat cecitisse:

Expanded text:
in die iudicii ad sententiam Domini, aliud in die iudicii ad sententiam Domini, aliud statim a Domino coronari. Et quidem apud antecessores nostros quidam de episcopis istic in prouincia nostra dandam pacem moechis non putauerunt et in totum paenitentiae locum contra adulteria cluserunt. non tamen a coepiscoporum suorum collegio recesserunt aut catholicae ecclesiae unitatem uel duritiae uel censurae suae obstinatione ruperunt, ut quia apud alios adulteris pax dabatur, qui non dabat de ecclesia separaretur. manente concordiae uinculo et perseuerante catholicae ecclesiae indiuiduo sacramento, actum suum disponit, et dirigit unusquisque episcopus rationem propositi sui Domino redditurus. Miror autem quosdam sic obstinatos esse ut dandam non putent lapsis paenitentiam aut paenitentibus existiment ueniam denegandam, cum scriptum sit: memento unde cecideris et age paenitentiam et fac priora opera. quod utique ei dicitur quem constet cecidisse
Abbreviated transcription (Latin):
tiria deficere: qđ lapsis laxata sit peni¬
tencia. & quod penitentibris spee
pacis oblata. Manet uere fidencium ro¬
bur immobile. & apł timentes ac dili¬
gentes corde toto dm̃ stabilis & fortis ꝑse¬
uerat integritas. Nam & mechis a nob
penitenciȩ tempꝰ concectit᷑. & pax datur:
non tam̃ iccuro uirginitas in ȩcoła defi¬
cit. aut continenciȩ ꝓpositum głofum
ꝑaliena peccata languescit. floret ȩccła
tot uirginib coronata: & castitas & pu¬
dicicia tenorem gloriȩ suȩ seruat: nec qͥa
actultero pęnitencia et uenia laratisf
continenciȩ uigor frangit᷑. aliud est ad
ueniam stare: aliucd ad głam ꝑuenire.
Aluid missum in cartere non exire.
inde donec soluat nouissimũ qua¬
drantem: aliud statim. fidĩ & uirtu¬
tis accipere mercedem. Aliud pro pec¬
catis longo dolore cruciatum emundari
et purgari diu igne: altud peccata omĩa
passione purgare. Aliud deniq pendere

Expanded text:
tyria deficere quod lapsis laxata sit paenityria deficere quod lapsis laxata sit paenitentia et quod paenitentibus spes pacis oblata. manet uere fidentium robur inmobile et apud timentes ac diligentes corde toto Deum stabilis et fortis perseuerat integritas. nam et moechis a nobis paenitentiae tempus conceditur et pax datur. non tamen idcirco uirginitas in ecclesia deficit aut continentiae propositum gloriosum per aliena peccata languescit. floret ecclesia tot uirginibus coronata et castitas ac pudicitia tenorem gloriae suae seruat nec quia adultero paenitentia et uenia laxatur, continentiae uigor frangitur. aliud est ad ueniam stare, aliud ad gloriam peruenire, aliud missum in carcerem non exire inde donec soluat nouissimum quadrantem, aliud statim fidei et uirtutis accipere mercedem, aliud pro peccatis longo dolore cruciatum emundari et purgari diu igne, aliud peccata omnia passione purgasse, aliud denique pendere
Abbreviated transcription (Latin):
iustum: et ipse ẽ. propitiatio pro delictis
suit. Si cum adhuc peccatores eẽmus.
ap̃c pro nobis mortuus est: multomagis
nunciustificati insanguine illiꝰ liberabi¬
mur abira ꝑillum. Cuiꝰ pietatem & de
mentiam cogitantes nõ accerbi ad eo nec
duri nec in fouendis frĩb inhumani eẽ
debemus: s dolere cum. dolentib & cum
flentib flere:: & eos quantum possumus
auxilio et solatio niẽ dilectionis erigere
nec adeo immites & ꝑtinaces ad eorum pȩ¬
nitenciam retundendam: neciterum
soluti. et faciles ad cõmunicationem teme
laxandam. Iacet ecce sauciꝰ frat̃ ab aduer¬
sario inaccie uulneratꝰ. Inde diabolus
conatur occide quem uulnerauit: hinc
xp̃c ortat᷑ ne in totum ꝑeat quẽ redemit.
Cui. de duobus assistimus in cuiꝰ parte
stabimus: utrum ne cdiabolo fauemus
ut ꝑimat: et semianimem frem iacentẽ
sic̃ in euangłio sacerdos et leuites p̃terimꝰ.
an uero ut sacerdotes dĩ et xp̃i quod ip̃c
hinc aut uirtutem fr̃mminui. aut mar¬

Expanded text:
iustum, et ipse est deprecatio pro delictis suit: si cum adhuc peccatores essemus, Christus pro nobis mortuus est, multo magis nunc iustificati in sanguine illius eliberabimur per illum ab ira. Cuius pietatem ementiam cogitantes, non acerbi adeo nec duri, nec in debemus, sed dolere cum dolentibus et cum flentibus flere, et eos quantum possumus auxilio et solacio nostrae dilectionis erigere, nec adeo inmites et pertinaces ad eorum paenitentiam retundendam nec iterum soluti et faciles ad communicationem temere laxandam. iacet ecce saucius frater ab aduersario in acie uulneratus. inde diabolus conatur occidere quem uulnerauit, hinc Christus hortatur ne in totum pereat quem redemit. cui de duobus adsistimus, in cuius parte stamus? utrumne diabolo fauemus ut perimat, et semianimem fratrem iacentem, sicut in euangelio sacerdos et leuites, praeterimus? an uero ut sacerdotes Dei et Christi quod Chhinc aut uirtutem fratrum minui aut mar
Abbreviated transcription (Latin):
ret: nisi solum diabolum inimicum
generis humani. Eixinde uscendens
in montem innocens & mundo corde.
Et idõ ꝑpħa dicit. Quis ascendet in
montem domini. & quis stabit in lo¬
co scõ eiꝰ : innocens manib & muncło
corde. Et cetera. Et decdarauit montẽ¬

Expanded text:
verit, nisi solum diabolum inimicum verit, nisi solum diabolum inimicum generis humani. Exinde in montem ascendit innocens et mundus corde; et ideo propheta dicit: Quis ascendet in montem Domini, et quis stabit in loco sancto ejus? Innocens manibus et mundo corde. Et de
Abbreviated transcription (Latin):
uideis et grecis dĩ uirł  etͫdĩ saꝑienciã.
Sic uͦ & alius propħa declarat. lignum
passionis dominicȩ ẽẽ. montem sion
sc̃m: in sp̃u ita dicens. Quis ascendet
in montem dnĩ: aut quis stabit in lo¬
co scõ eiꝰ : Innocens manib. Dextra le¬
uaq extensis clauis fixisq innocentiã
demonstrans. Idõ dicit innocens manibꝰ.
& mundo corde: qui ñ accepit inuano
animam suam. & nõ turauit fubdol e
Omĩs passio hominum. in t̾ram cad&:
hec sola passio orucis stantem demons
trat. Unde uerum dicimus: montem
som̃ lignum eẽ. passionis. Inde innocẽs
manib & mundo corde. Hoc dicto prop¬
pħico uideos redarguebat: qui moy sen
preponẽtes ap̃o dño illiꝰ eo qđ moyses
cum in montem sina ascendiss ut legẽ
uid eis acciꝑet innocens manib & mũ¬
in egipto: & mortiferauit eum cũ ma¬
nib fuis in harena obruerit. Ap̃e aut̃
in montem scm̃ ascendit. lignũ regni
sui: ut moreret᷑ auideis. Quam quam¬
ipse aliquem hominem non mortifera¬

Expanded text:
udaeis et Graecis, Dei virtutem et Dei sapientiam. Sic vero et alius propheta declarat lignum passionis Dominicae esse montem Sion sanctum, in Spiritu ita dicens: Quis ascendet in montem Domini, aut quis stabit in loco sancto ejus? Innocens manibus; dextera laevaque extensis, clavis fixis, innocentiam demonstrans. Ideo dicit: Innocens manibus et mundo corde, qui non accepit in vano animam suam, et non juravit subdole pi suo. Omnis passio hominum in terram cadet, haec sola passio crucis stantem demontrat: unde uerum dicimus montem sanctum lignum esse passionis. inde innocens manibus et mundus corda: hoc dicto prophetico Iudaeos redarguebat qui Moysen praeponent Christo domino illius, eo quod Moyses cum in montem Sina ascendisset, ut legem Iudaeis acciperet, innocens manibus et munin Aegypto et mortiferatum manibus suis eum in harena obruent: Christus autem in montem sanctum ascendit lignum regni sui, ut moreretur a Iipse aliquem hominum non mortifica
Abbreviated transcription (Latin):
tunc ratum fatiat qđ a nob̾ fuerit hic
statutum. si uͦ nos aliquis penitenciȩ si¬
mulatione deluserit ds̃ qui non
deridet᷑. & qui corhominis intuetur de
his quȩ nos minus ꝑspeximꝰ uidicet. et
seruorum sentenciam. dñs emendet: dũ
unus quisq ne et uos temptemini. alte¬
rutrum honera sustinete. et sic adimp¬
plebitis legem xp̃i: item qđ suꝑbos redar¬
guens. et arroganciam frangens in epła
sua ponat. et qui se putat stare uideat
ne cadat. & alio in loco dicat. tu quis es
acduocatũ. ⁊ dep̾̃cataiẽ ꝑ peccatiꝰ nris ꝓbet dicẽs.
filiolimei ista scribo uob: nedelĩqͣtis. Et si quis
deliquerit: aduocatũ habemꝰ apud patrem

Expanded text:
tunc ratum faciat quod a nobis fuerit hic tunc ratum faciat quod a nobis fuerit hic statutum. Si vero nos aliquis poenitentiae simulatione deluserit, Deus, qui non deridetur, et qui cor hominis intuetur , de his quae nos minus perspeximus judicet et servorum suorum sententiam Dominus emendet; dum unusquisque, ne et vos tentemini, alterutrum onera sustinete, et sic adimplebitis legem Christi , item quod superbos redarguens et arrogantiam frangens, in epistola sua ponat; Et qui se putat stare, videat ne cadat ; et alio in loco dicat: Tu quis es aduocatum et deprecatorem pro peccatis nostris probet dicens: filioli mei, ista scribo uobis ne delinquatis: etsi qui deliquerit, aduocatum habemus apud patrem
Abbreviated transcription (Latin):
gis semiammes iacere: eos quos ꝑsecu¬
cione funesta sauciatos uidemus.
Qui si nitotum in qͥtui essent.: nũqͣm¬
de eisdem postinodum & confessores et mar
sequente reualescat ad fidem: adurtutẽ
penitenciȩ iobur armat᷑. qđ armari non
pot̾it si quis desꝑatione. deficiat. si ab ȩccła
dure et crudelit̾ segregatꝰ ad gentiles se
uias et scłaria desideria conuertat: uel
adhereticos et scismaticos reiectus ab ȩocła
transeat. Ubi et si occisus propt̃ nomen
postmodum fuerit: extra eccłam constitu¬
tus. et ab unitate atq a caritate diusus.
coronari in morte non pot̾it. Et ideo pla
rum. libellaticos interim admiti. sa¬
crificatis mexitu. fubueniri: qm̃ exomo¬
logesis apud inferos non est. nec adpenitẽ¬
ciam quis a nobis compelli potest si fruc¬
tus penitenciȩ substrahat᷑. Si prelium pͥꝰ
uenerit: corroboratus a nob̾ inuenitus
tas urserit: consolatio pacis & cõmunica¬
plenã et iustam peccatoris inuenerit:

Expanded text:
gis semianimes iacere eos quos persecugis semianimes iacere eos quos persecutione funesta sauciatos uidemus: qui si in totum mortui essent, numqde eisdem postmodum et confessores et martsequente revalescat ad fidem, et ad virtutem de poenitentia robur armatur, quod armari non poterit, si quis desperatione deficiat, si ab Ecclesia dure et crudeliter segregatus ad gentiles se vias et saecularia opera convertat, vel ad haereticos et schismaticos rejectus ab Ecclesia transeat; ubi, etsi occisus propter nomen postmodum fuerit extra Ecclesiam constitutus et ab unitate atque a charitate divisus, coronari in morte non poterit. Et ideo placrum, libellaticos interim admitti, sacrificatis in exitu subveniri: quia Exomologesis apud inferos non est, nec ad poenitentiam quis a nobis compelli potest, si fructus poenitentiae subtrahatur. Si praelium prius venerit, corroboratus a nobis invenietutas urserit, cum solatio pacis et communicaplenam et justam peccatoris invenerit,
Abbreviated transcription (Latin):
cutio infesta non ꝑdidit: eos nos duricia
nr̃a et inhumanitate ꝑdimus. Et ubi
s qđ multis ut saluent᷑. immitatores mei
unum m̃brum compatiunt᷑ & cet̾a m̃bra.
et si letatur unum menbrũ: collectant᷑
et cet̾a menbra: Alia ẽ. philosopnorum.
et stoicorum ratio frat̃ Nme: qui dicunt
omĩa ꝑeccata paria eẽ. et uirum grã nõ
facile flecti oportere. Int̾ xpianos autem
& philosophos plurimum distat. Et cum
apłs dicat. uidete ne quis uos dep̃detur
ꝑphilosophiam et in anem fallatiam :
uitanda sunt quȩ nõ de dĩ clementia
ueniunt. s de philosophiȩ duriori p̃¬
sumꝑtione descendunt. De moyse aut̃
legis: inscͥpturis dictum. Et fuit moy¬
ses homo lenis rimus.. Et dñs in
euangło suo dicit. Estote misericordes:
quo modo et pat̾ ur̃ misertus est ur̃i.
Et iterum. Nonest opꝰ sanis medicus:
sedinale habentib. Quam potest exertere
debemꝰ. Nec putemꝰ mortuos eẽ. s ma¬

Expanded text:
cutio infesta non perdidit eos nos duritia cutio infesta non perdidit eos nos duritia nostra et inhumanitate perdamus. et ubi sed quod multis; ut saluentur. imitatores mei mbrum unum, conpatiuntur et cetera membra: et si laetatur unum membrum, conlaetantur et cetera membra. , Alia est philosophorum et Stoicorum ratio, frater carissime, qui dicunt omnia peccata paria esse et uirum grauem non facile flecti oportere. inter Christianos autem et philosophos plurimum distat. et cum apostolus dicat: uidete ne quis uos depraedetur per philosophiam et inanem fallaciam, uitanda sunt quae non de Dei clementia ueniunt, sed de philosophiae durioris praesumptione descendunt. de Moyse autem legimus in scripturis dictum: et fuit Moyses homo lenis nimis. et Dominus in euangelio suo dicit: estote misericordes, sicut et pater uester misertus est uestri. et iterum: non est opus sanis medicus, sed male habentibus. quam potest exercere debemus. nec putemus mortuos esse, sed ma
Abbreviated transcription (Latin):
hoc facere debuisset̾: et si manꝰ pura sit
et os eiꝰ feralis cibi contagia nulla pollu¬
erunt. conscienciam tam̃ eiꝰ eẽ. pollutã.
flet auditis nob̾ & lam̃tat᷑. et qđ deliq̃rit
nunc admonetur: et non tam crimine
quam errore deceptus. quod iã de cet̾o
instructus sit et paratus contestatur.
Quorum si pęnitenciam respuamꝰ habẽ¬
cium aliquam fiduciam tolerabilis cõ¬
scienciȩ. statim cum uxorib cum liberis
quos incolumes reseruauerãt in heresĩ
uł scisma diabolo inuitante rapiuntur.
Et ascribetuar olo iitta nobmdie udłi
Et ascribetur
nob̾ in die uidi¬
cũ nec ouem sauciam curasse : & propter
unam sauciam. multas integras ꝑdidisse.
et lapsam quesierit. et inuentam in hu¬
meris fius ipse portauerit: nos non tantũ
Qu̾erimꝰ lapsos .s. &uenientes artemꝰ. Et
cum pseudo propħe gregem xp̃i nunc
uastare et lacerare non desinant: occasi¬
onem canib et lupis damꝰ. &quos ꝑse¬

Expanded text:
hoc se facere debuisse, etsi manus pura sit, hoc se facere debuisse, etsi manus pura sit, et os ejus feralis cibi contagia nulla polluerint, conscientiam tamen ejus esse pollutam, flet auditis nobis et lamentatur, et quod deliquerit nunc admonetur, et non tam crimine quam errore deceptus, quod jam de caetero instructus et paratus sit contestatur. XV. Quorum si poenitentiam respuamus habentium aliquam fiduciam tolerabilis conscientiae, statim cum uxore, cum liberis, quos incolumes reservaverant, in haeresim vel schisma, diabolo invitante, rapiuntur; et adscribetur nobis in die judiet adscribetur nobis in die iudicii nec ouem sauciam curasse et propter unam sauciam multas integras perdidisse: et lassam quaesierit et inuentam umeris suis ipse portauerit, nos non tantum non quaeramus lassos, sed et uenientes arceamus, et cum pseudoprophetae gregem Christi nunc uastare et lacerare non desinant, occasionem canibus et lupis demus ut quos perse