comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uos displicemꝰ quia ꝑ imperatoꝵ iussiones adunitatẽ cogimini: hocuos fecistis. qͥubi cũ que
uellemꝰ ꝑdicare ueritatẽ ut eã quisque securus audir&. ut uolens eliger&: nũ quã ꝑmisis tis
puolentias & terrores ur̃os. Nolite stridere & ꝑturbure animas uras. Pacienter si ficͥri potest
considerate quod dicimꝰ. &e recolite facta cercicellionũ uror & dericor  qͥduces cor seꝑfuer̃

Expanded text:
uobis displicemus, quia per imperatorum iussiones ad unitatem cogimini, hoc uos fecistis, qui, ubicumque uobis displicemus, quia per imperatorum iussiones ad unitatem cogimini, hoc uos fecistis, qui, ubicumque uellemus praedicare ueritatem, ut eam quisque securus audiret, ut uolens eligeret, numquam permisistis per uiolentias et terrores uestros. nolite stridere et perturbare animas uestras; patienter, si fieri potest, considerate, quod dicimus, et recolite facta Circumcellionum uestrorum et clericorum, qui duces eor
Abbreviated transcription (Latin):
Quid uob uultis faciamꝰ. qͥqndo uobis dicimꝰ ut causa nr̃am & urãm pacienter audiatis.
non nostis nisi suꝑbire & insanire : Nam utiq ostenderemꝰ uobis. quia illi pocius
traditores fuer quicecilianũ & socios eius quasi traditionis crimine damnauer &dicitis
recedite aplebibairis quas docetis ut uob credant. & xp̃o noncredant. Nos enĩ eis dicitis
ꝓpc̃ traditores qͦs non ostenditis remansisse eccłam xp̃i insola africa partis donati. qđ non
delege. nonde ꝓphẽtiã. non depsilmo non de apło nonde euangło: Sedde corde uro & de
parentũ uroꝵ calũniis recitatis. Xp̃c autẽ dicit p̃dicari innomine suo pęniteritiam
& remissionem peccatorum ꝑ om̃s g̃s: incipientib ab irłm: cui eccłȩ exore xp̃i manifestatȩ
uos nco municatis. & alios inur̃amꝰ ꝑ ditionẽ trahentes: liberari non uultis. Siautẽ ideo

Expanded text:
quid uobis uultis faciamus, qui, quando uobis dicimus, ut causam nostram et uestram patienter audiatis, quid uobis uultis faciamus, qui, quando uobis dicimus, ut causam nostram et uestram patienter audiatis, non nostis nisi superbire et insanire? nam utique ostenderemus nobis, quia illi potius traditores fuerunt, qui Caecilianum et socios eius quasi traditionis crimine damnauerunt. et dicitis \'recedite a plebibus nostris\', quas docetis, ut uobis credant et Christo non credant. uos enim eis dicitis propter traditores, quos non ostenditis, remansisse ecclesiam Christi in sola Africa partis Donati, quod non de lege, non de propheta, non de psalmo, non de apostolo, non de euangelio sed de corde uestro et de parentum uestrorum calumniis recitatis. Christus autem dicit praedicari in nomine suo paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes inciuos non communicatis et alios in uestram perditionem trahentes liberari non uultis. Si Si autem ideo
Abbreviated transcription (Latin):
Uoͦ Tinꝰͦ ẽos catholicus: donatistis. Caritas xp̃i cui omnẽ hominẽ qͣntũ ad nr̃am
ꝑtin& uolunta tẽ lucrari uolumꝰ. tacere nob̃ non ꝑ mittit. Siꝓpterea nos odistis
quia pacẽ uob catholicã p̃dicamꝰ: nos dño seruimꝰ dicenti. Beati pacifici: qm̃ ipsi
immouos non recedite sed accedite pacati ad plebes ñ nr̃as. sed illius cuiꝰ om̃s sumꝰ: Aut
fudit. quas ideo uultis uras facere nesint xp̃i: quã uis eas sub eiꝰ nomine possidere conẽ¬
mini. tanquã siseruus furetur oues degrege dñisui: & quȩ cũque exillis nata fueritat.
carasterem dñi sui eis inefi gat: nefurtũ eiꝰ possit agnosci. Sic enĩ fecer̃ maiores uri.
baptis mo xp̃i. eõs baptitauerunt. Sed dñs & fures punit sinonse correxerint: & oues
Aberrore reuocat ad gregẽ. nec ineis suũ ext̃minat caracterẽ. Dicitis nos traditores.
qđ nec maiores ur̃i inmaiores Nros potuer: necuos iNnos ꝓbare ullo mͦ poterits.

Expanded text:
US EPISCOPUS CATHOLICUS DONATISTIS. Caritas Christi, cui omnem hominem, quantum ad nostram pertinet uoluntatem, lucrari uolumus, tacere nobis non permittit. si propterea nos odistis, quia pacem uobis catholicam praedicamus, nos domino seruimus dicenti: Beati pacifici, quoniam iImmo uos non recedite, sed accedite pacati ad plebes non nostras sed illius, cuius omnes sumus; aut fudit, quas ideo uultis uestras facere, ne sint Christi, quamuis eas sub eius nomine possidere conemini, tamquam si seruus furetur oues de grege domini sui et, quaecumque ex illis nata fuerint, characterem domini sui eis infigat, ne furtum eius possit agnosci. sic enim fecerunt maiores uesbaptismo Christi eos baptizauerunt. sed dominus et fures punit. si non se correxerint, et oues ab errore reuocat ad gregem nec in eis suum exterminat characterem. Dicitis nos traditores, quod nec maiores uestri in maiores nostros potuerunt nec uos in nos probare ullo modo poteritis.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium ciuitatũ deqͥb dictũ÷ ad orabunt inconspectu eiꝰ uniuersȩ patriȩ gentiũ: ergoistoꝵ
Dã natihabent baptismũ & in auditi nonhabent: nominatĩ inscelere scismatis expressi & eiecti
habent. &ignotilonge peregrini nũ quã accusati. nũquã iudicati ñ habent: qͥdep̃cissa

Expanded text:
 Adorabunt in conspectu eius uniuersae patriae gentium? ergo istorum s feriunt. intuere: damnati habent baptismum et inauditi non habent! nominatim in scelere schismatis expressi et eiecti habent et ignoti, longe peregrini, numquam accusati, numquam iudicati non habent! qui de praecisa
Abbreviated transcription (Latin):
inanit̾ baptitauerunt. ab eis receptis intus quasi utilit̃ denuo baptiratos. Sienĩ rursus bap-¬
titandi erant isti: rursus ordinandi erant illi. Amiserant enĩ episcopatũ recedentes auobis:
ra c̃õ munionẽ ur̃am baptizare ñ poterant. Nã si discedentes episcopatũ ñ amisi
baptitare utiq poterant. Siautẽ amiserant: gͦ ut eis qđ amiserant redderet᷑. redeuntes ordinari
debebant. Sed nolitimere. Sicut certũ ÷ cũ eodẽ illo episcopatu cũ qͦ exierant remeasse: itacertũ :
m̃s qͦs in maximiani scismate baptitarunt sine ulla baptismi repeticione secũ ur̃
& sufflari baptismũ orb terrarũ: Siue auditos siue in auditos. siue iuste siut iniuste dã nastis
felicianũ: dãnastis p̃textatũ. Diomͥ quẽ co rinthioꝵ ep̃m auduit aut dã nauit aliqͥs ur̃m.

Expanded text:
atus tamquam inaniter baptizauerant, ab eis receptis intus quasi utiliter denuo baptizatos. si enim rursus bapatus tamquam inaniter baptizauerant, ab eis receptis intus quasi utiliter denuo baptizatos. si enim rursus baptizandi erant isti, rursus ordinandi erant illi; amiserant enim episcopatum recedentes a uobis, si extra communionem uestram baptizare non poterant; nam si discedentes episcopatum non amiserant, baptizare utique poterant, si autem amiserant, ergo, ut eis, quod amiserant, redderetur, redeuntes ordinari debebant. sed noli timere; sicut certum est cum eodem illo episcopatu, cum quo exierant, remeasse, ita certum est omnes, quos in Maximiani schismate baptizarunt, sine ulla baptismi repetitione se cum uesexsufflari baptismum orbis terrarum? siue auditos siue inauditos siue iuste siue iniuste damnastis Felicianum, damnastis Traetextatum, dic mihi: quem Corinthiorum episcopum audiuit aut
Abbreviated transcription (Latin):
centia rerũ uestigia c̃testantur. quȩ ussasint carte indicant. quȩ factasint terrȩ clamant.
inquib & iã optati illius tribuniuri sc̃a memoria p̃dicatur. Possemhincuberius aliquant o¬
sserere. sed contrauos iã nichil opus÷: qͥcũ feliciano & p̃textato &iã maximiani
baptismũ recepistis. Quot qͦt enĩbaptitauer̃ qͣndo maximiano cõmunicabant. cũ&iam ipsos
nominatim id ÷ felicianũ & p̃textatũ debasilicis eorũ sicut gesta testantur diut᷑ no c̃flictu
iudiciorum expellere conaremini. Iuot qͦt gͦ eotẽpore baptitauer̃. nunc secũ uo¬
ñ solũ ꝑ egritudinũ pericula. sed etiã ꝑsollempnitates paschalis intot ecdeis ad suas ciuitates
ꝑtinentib. & impsis tã magnis cuntatis foris. inscelere scismatis baptitatos: qͦrũ nulli baptisma

Expanded text:
recentia rerum uestigia contestantur; quae iussa sint, chartae indicant; quae facta sint, terrae clamant, recentia rerum uestigia contestantur; quae iussa sint, chartae indicant; quae facta sint, terrae clamant, in quibus etiam Optati illius tribuni uestri sancta memoria praedicatur.\' Item dicere soletsserere. sed contra uos iam nihil opus est, qui cum Feliciano et Praetextato etiam Maximianistarum baptismum recepistis. quotquot enim baptizauerunty quando Maximiano communicabant, cum etiam ipsos nominatim, id est Felicianum et Praetextatum de basilicis eorum, sicut gesta testantur, diuturno conflictu iudiciorum expellere conaremini, quotquot ergo eo tempore baptizauerunt, nunc secum n solum per aegritudinum pericula sed etiam per sollemnitates paschales in tot ecclesiis ad suas ciuitates pertinentibus et in ipsis tam magnis ciuitatibus foris in scelere schismatis baptizatos, quorum nulli baptisma
Abbreviated transcription (Latin):
cur in eodẽ episcopitu receptisint nisi ut ex aggerans utilitatẽ salubritatẽꝙ pacis. ostendas
&iã ista ꝓunitatis uinculo toleranda: qđ utinam ñ oris sed cordis uirib a geres. ꝓfectos piceres
uã nullis calũnus ꝑ orbẽt̾rirũ. eet uolenda pax xp̃i. scilicet inafrica & iã insacrilego scismate
dãnatos in eodẽ ipso episcopatu recipi ꝓpacedonati. Itẽ soletis nob̾ obicere qđ uos ꝑpõtestates
t̃renas ꝑ sequamur. Qua inrẽ nondisputo uł qͥduos ꝓ immanitate tanti sacrilegii mereamini
ꝑ iudices ab eis imperatorib missos qͦs ꝑ euuangłm genuit nr̃a cõmunio grauit᷑ insectati
debasilicis quas tenebant. in quib eos inuenit ip̃sa conscissio & c̃trouersiarũ strepitu. & iussionũ
itu. & auxilioꝵ impetu ꝑturbastis: in qua c̃flictacione quã passisint ploca singu

Expanded text:
stat defensio, cur in eodem episcopatu recepti sint, nisi ut exaggerans utilitatem salubritatemque pacis ostendas stat defensio, cur in eodem episcopatu recepti sint, nisi ut exaggerans utilitatem salubritatemque pacis ostendas etiam ista pro unitatis uinculo toleranda? quod utinam non oris sed cordis uiribus ageres! profecto perspiceres, quam nullis calumniis per orbem terrarum esset uiolanda pax Christi, si licet in Africa etiam in sacrilego schismate damnatos in eodem ipso episcopatu recipi pro pace Donati. Item soletis nobis obicere, quod uos per potestates terrenas persequamur. qua in re non disputo, uel quid uos pro immanitate tanti sacrilegii mereamini m Maximianistas per iudices ab, eis imperatoribus missos, quos per euangelium genuit nostra communio, grauiter insectati de basilicis, quas tenebant, in quibus eos inuenit ipsa conscissio, et controuersiarum strepitu et iussionum potentatu et auxiliorum impetu proturbastis? in qua conflictatione quae passi sint per loca singula,
Abbreviated transcription (Latin):
assuritanũ. Neq enĩ sicut ignorantib dicitis ex eo mimero fuer̃ isti qͥb ur̃m c̃ciliũ diẽ ꝓrogauerat
& p̃fixerat. intraquẽ nisi adur̃am cõ munionẽ remeaussent: ead ẽ sententia tenerentur. Sẽdde illo
numero isti fuer̃. qͦs eo die sine dilatione dã nastis. qͦ illis dilationẽ dedistis q babosinegaueris.
conciliũ ur̃m loq̾t. ꝓcsularia gesti habemꝰ inmanib. qͥb id ñsemel illegastis. Alia eͦ
defensionẽ pira sipotes: nedũ negas qđ c̃ uincã. moras faciamꝰ. Felicianꝰ igit᷑ a p̾textatꝰ
pauciorib muorib ur̃is falsacrimine traditionis innocentes potuisse dãnari. si atrecentis
.x. successorib eorũ ubietiã ꝓmagno scriptũ ÷ plenarii c̃cilii ore ueridico infalso crimit e
s matis in nocentes dĩnariꝰ potuer̃. Siuitẽ ꝓbaueris recte fuisse daĩnatos. quȩr

Expanded text:
Assuritanum. neque enim, sicut ignorantibus dicitis, ex eo numero fuerunt isti, quibus uestrum concilium diem prorogauerat Assuritanum. neque enim, sicut ignorantibus dicitis, ex eo numero fuerunt isti, quibus uestrum concilium diem prorogauerat et praefixerat, intra quem nisi ad uestram communionem remeauissent, eadem sententia tenerentur; sed de illo numero isti fuerunt, quos eo die sine dilatione damnastis, quo illis dilationem dedistis. probabo, si negaueris; concilium uestrum loquitur; proconsularia gesta habemus in manibus, quibus id non semel allegastis. aliam ergo defensionem para, si potes, ne, dum negas, quod conuincam. moras faciamus. Felicianus igitur et Praetextatus paucioribus maioribus uestris falso crimine traditionis innocentes potuisse damnari, si a trecentis decem successoribus eorum, ubi etiam pro magno scriptum est \'plenarii concilii ore ueridico\', in falso crimine schismatis innocentes damnari potuerunt? si autem probaueris recte fuisse damnatos, quae re
Abbreviated transcription (Latin):
& arege c̃tẽptore librũ ꝓpheticũ incensũ. qͦ utroq crimine scismatis malũ ñ puniret᷑ itrocius :
nisi grauius penderetus: ꝓfecto enĩ recordaris quẽ ad modũ scis matis auctores uiuos dehiscens
t̾ra sorbuerit : & eos qͥ c̃senserint cęlo irruens ignis absũserit. Sic nec fabricatũ & adoratũ idolũ.
nec sacer lib̾ exustus meruit uindicari. Curgͦ. soletis nob̾ obicere ñ solũ inñris ñ ꝓbata sed pocius
inũris ꝓbata crimina. eorũ qͥ formidine ꝑsecutionis impulsi dñicos libros ẽ cremandos
ignib tradider̃. uos eos qͦs ꝓscelere scis matis plenaru c̃cilii uri ueri dico sicut ibiscriptũ est
ore dãnastis. in eodẽ ipso episcopatu recepistis quõs dãnãstis. felicianũ dico mustitanũ. & p̃cextatũ

Expanded text:
et a rege contemptore librum propheticum incensum; quo utroque crimine schismatis malum non puniretur atrocius, et a rege contemptore librum propheticum incensum; quo utroque crimine schismatis malum non puniretur atrocius, nisi grauius penderetur. profecto enim recordaris, quem ad modum schismatis auctores uiuos dehiscens terra sorbuerit et eos, qui consenserant, caelo inruens ignis absumpserit. sic nec fabricatum et adoratum idolum nec sacer liber exustus meruit uindicari. Cur ergo, qui soletis nobis obicere non solum in nostris non probata sed potius uestris probata crimina eorum, qui formidine persecutionis inpulsi dominicos libros concremandos ignibus tradiderunt, uos eos, quos pro scelere schismatis plenarii concilii\' uestri \'ueridico\', sicut ibi scriptum est, \'ore damnastis, in eodem ipso episcopatu recepistis, in quo damnastis? Felicianum dico Mustitanum et Praetextatum
Abbreviated transcription (Latin):
uiahumilitatẽ nrãm ur̃i rep̃hendunt: ideosic epłam p̃notaui.
qđ intuã c̃tumeliã fecisse uidear: sinonitamͥ abste ut rescribatur expecto.
transierint: neqđ restat impediant. Nunc excusatio nisi fallor nulla ÷. Ad uiuante dño ambo
innumidia sumꝰ: & nob̵ loco terrarũ inuicẽ ꝓpͥnquamꝰ. Rumor ad me detulit ad huc teuelle
disputando experiri dequȩstione: quęnram dirimit cõmunionẽ. Uide quã breuit̃ om̃s
auferantur ambiges. Ad hanc epłam responde siplacet: & fortasse sufficiet ñ solũ nobis.
sed eis qͥ nos audire desiderant. Aut si non sufficiet: scripta atq rescripta donec sufficiat
repetent᷑. Quid enĩ nob̃ cõmoditf cõmodius poterit exibere urbiũ quas incolimꝰ taNita
gestis quȩ uultisfalsa iactare. forte ñm̃tiendi studio: sed errore. Proinde siplacet: dep̃sentib
illa metiamur. Procul dubio tenonfuit pͥoris popłi tẽporib & idolatriȩ sacrilegiũ fuisse cõmissũ:

Expanded text:
uia humilitatem nostram uestri reprehendunt, ideo sic epistulam praenotaui, quod in tuam contumeliam fecisse uidear, si non, ita mihi abs te ut rescribatur, expecto.transierint, ne, quod restat, impediant. nunc excusatio, nisi fallor, nulla est adiuuante domino; ambo in Numidia sumus et nobis loco terrarum inuicem propinquamus. rumor ad me detulit adhuc uelle mecum disputando experiri de quaestione, quae 10 nostram dirimit communionem. uide, quam breuiter omnes auferantur ambages; ad hanc epistulam responde, si placet, et fortasse sufficiet non solum nobis sed et eis, qui nos audire desiderant, aut, si non sufficiet, scripta atque rescripta, donec sufficiat, repetentur. quid enim nobis commodius poterit exhibere urbium, quas incolimus, tanta gestis, qui uultis, falsa iactare forte non mentiendi studio sed errore. proinde, si placet, de praesentibus illa metiamur. procul dubio te non fugit prioris populi temporibus et idolatriae sacrilegium fuisse commissum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓp̃t honores transitorios simulatur ut contre miscunt inte uiscera miscđiȩ. & uelis
aliquando rem discuti instando nob̾cũ orationib & om̃ia. pacifice c̃ferendo: ne
misere plebes quȩ nris honorib obsecunt᷑. p̃mant nos obseqͥis suis inuditiodĩ: sed
pocius nr̃a nonficta caritate nob̾cũ reuocate aberrorib & dissensionib: inueritatis
&e pacis itinera dirigantur: Optote corã oculis dĩ beatũ ẽt̃. dre honora bilis
& di lecꝰtissime.

Expanded text:
propter honores transitorios simulatur, ut contremescant in te uiscera misericordiae et uelis propter honores transitorios simulatur, ut contremescant in te uiscera misericordiae et uelis aliquando rem discuti instando nobiscum orationibus et omnia pacifice conferendo, ne miserae plebes, quae nostris honoribus obsequuntur, premant nos obsequiis suis in iudicio dei, sed potius nostra non ficta caritate nobiscum reuocatae ab erroribus et dissensionibus in ueritatis et pacis itinera dirigantur. opto te coram oculis dei beatum esse, domine honorabilis et dilectissime.
Abbreviated transcription (Latin):
seriuendo liberaret. Honorant nos uri : honorant uos ñri. Percoronã Ñram
nos idiurant u̾ri ꝑ coronã ur̃a. uos adiurant ñr̃i. Om̃iũ uerba suscipimꝰ ne¬
minẽ offendere uolumꝰ. Quid nossolus xp̾c offendit. cuꝰ menbra. Lama.mꝰ.
Ethomines quidem causas suas seculares apud nos fimre cupientes qmͦ eis nȩ cessarii
fuerimꝰ: sic nos sc̃os & dei seruos appellant. ut negotia t̃ resue ꝑ agant. Aga mꝰ
aliquando ce negocium salutis ⁊rẽ & salutis ipsorũ: non deauro nondear gento
hominũ terminemꝰ: sed deipso capitenro tã turpis int̾ nos & ꝑnitiosa dissensio est.
Q uantũ libet capita. sum mittant quinos salutant ut eos c̃cordes int̾ra faciamꝰ: decelo
usq ad crucẽ sũ missum ẽ. caput nr̃m. in qͦ concordes non sumꝰ. Rogote atq obsetro
si est inte aliqua. humanitas quã multi p̃dicant: hic appareat bonitas tua. sinot

Expanded text:
seruiendo liberaret; honorant nos uestri, honorant uos nostri; per coronam nostram seruiendo liberaret; honorant nos uestri, honorant uos nostri; per coronam nostram nos adiurant uestri, per coronam uestram uos adiurant nostri; omnium uerba suscipimus, neminem offendere uolumus; quid nos solus Christus offendit, cuius membra laniamus? et homines quidem causas suas saeculares apud nos finire cupientes, quo modo eis necessarii fuerimus, sic nos sanctos et dei seruos appellant, ut negotia terrae suae peragant: aliquando agamus et negotium salutis nostrae et salutis ipsorum. non de auro, non de argento, hominum terminemus, sed de ipso capite nostro tam turpis inter nos et perniciosa dissensio est. quantum libet capita submittant, qui nos salutant, ut eos concordes in terra faciamus, de caelo usque ad crucem submissum est caput nostrum, in quo concordes non sumus. Rogo te atque obsecro, si est in te aliqua humanitas, quam multi praedicant, hic appareat bonitas tua, si non
Abbreviated transcription (Latin):
tate polliceor hoc eum cũmagna. leticia cogniturũ. Noui eñĩ quantũ diligat
pac̃e. &nulli uan fastus in anitate iactetur. Rogote quid nob est cũ ueteribus
dissensionib ut huc usq uulnera. illa durauerint. qͦue anmositas hominum
superborum menbris nr̃is inflixit. quorũ uul uerum putre factione &ũ dolorẽ
ꝑdidimꝰ quosolet medicꝰ implora ri Uides quanta. & quã miserabili feditate
Xpiane domꝰ familieq turpatesint: Mariti & uxores desuo lecto sibi consentiunt.
& de xp̃i altare dissentiunt: Per illũ sibi uirant ut int̾se pace habeant. & in illo
habere donpossunt. Filii cũ parentib unã domũ habent suã: & domũ dĩ non
habent unam. Succedere ineorũ hereditatẽ cupiunt: cũ qͥb dexp̃i heredita te
reax ant᷑. Serui & domini cõmunẽ dñm diuidunt: qͥformã serui accepit ut om̃s

Expanded text:
tatapacem, et nulla vani fastus inanitate jactetur. 5. Rogo te quid nobis est cum veteribus dissensionibus? Hucusque vulnera illa duraverint, quae animositas hominum superborum nostris membris inflixit; quorum vulnerum putrefactione etiam dolorem perdidimus, quo solet medicus implorari. Vides quanta et quam miserabili foeditate christianae domus familiaeque turbatae sint. Mariti et uxores de suo lecto sibi consentiunt, et de Christi altari dissentiunt; per illum sibi iurant, ut inter se pacem habeant, et in illo habere non possunt; filii cum parentibus unam domum habent suam et domum dei non habent unam; succedere in eorum hereditatem cupiunt, cum quibus de Christi hereditate rixantur; serui et domini communem deum diuidunt. qui formam serui accepit, ut omnes
Abbreviated transcription (Latin):
mira non inanit uentilent᷑ sed stilo excipiantur: ut & tran quillius & or di¬
natius dissera .mͦ. & siquid forte anobis dictum dememoria lapsum fuerit reuocet᷑.
remtam magnã & ad salutẽ omiu ꝑtineNtẽ. cum concordia requiramꝰ. Aut
si placet. nulsi media iñtpositio pͥus nob cum siue perepłas siue ꝑ collocutioNem
atq lectionẽ ubi placuerit c̃ferimꝰ: neforte intemperantes non nulli auditores
malint quasi nr̃m expectare certam̃ quã deñra. salute mnñra collocutiore
cogitare ut qđ internos fuerit t̃mina tum. postea. ꝑnos popłs nouerit. Autsi per
epistolas agi placet. ipse plebib recitent᷑ : ut aliquando Nonplebes sed plebs uNa
dicatur. ꝓrsus sicut uolueris. sicut uisseris. sicut tͥ placuerit libent ãplecꝰtor.
&e deanimo beatissimi & uenera bilis mͥ patris ualerii nunc absentis. tota securi¬

Expanded text:
nostra non inaniter uentilentur, sed stilo excipiantur, ut et tranquillius et ordinostra non inaniter uentilentur, sed stilo excipiantur, ut et tranquillius et ordinatius disseramus et, si quid forte a nobis dictum de memoria lapsum fuerit, recitatione reuocetur, rem tam magnam et ad salutem omnium pertinentem cum concordia requiramus, aut, si placet, nullo medio interposito prius nobiscum siue per epistulas siue per conlocutionem atque lectionem, ubi placuerit, conferamus, ne forte intemperantes nonnulli auditores malint quasi nostrum expectare certamen, quam de sua salute in nostra conlocutione cogitare, ut, quod inter nos fuerit terminatum, postea per nos populus nouerit, aut, si per epistulas agi placet, ipsae plebibus recitentur, ut aliquando non plebes sed plebs una dicatur. prorsus sicut nolueris, sicut iusseris, sicut tibi placuerit, libenter amplector. et de animo beatissimi et uenerabilis mihi patris Valerii nunc absentis tota securi
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt arrogantẽ. recte &iã. uulgo dr̃: creuit caput. Inpingua tũ. ẽ. etQum
oleopeccatoris. hoc est non aspera ueritate corrigen.lis: sed lemfalsitate laudantis.
N eq hoc ineã. partẽ peto accipias. quasi egote afr̃e euodio tã. quã aiusto em̃datũ
intelligi uelim. Uereor enĩ. ne me quoq aliquid c̃tumeliose inte dicere existim
qd̾ uehe̾m̃t caueo quantum possum: Sed iustus est ille quidixit: egosũ ueritas.
taq decuius libet hominis ore nob̾ uerũ cum aliqua asperitate Sonuerit: non
oleum peccatoris noninpinguet. Quanquã &iã sifr̃ euodius aliquantum
ꝓsue communionis defensionie turbatior aliquid elatuuis animo cõmotiore dixisset:
etatihominis & necessitatis causate oporteret ignos ce̾re. Illud tam qđ ꝓͥmittere¬
dignatus es peto mimineris: ut sedentib quos ipse delegeris. dum modo uerba

Expanded text:
faciunt arrogantem, recte etiam vulgo dicitur, Crevit caput: impinguatum est enim faciunt arrogantem, recte etiam vulgo dicitur, Crevit caput: impinguatum est enim oleo peccatoris; hoc est, non aspera veritate corrigentis, sed leni falsitate laudantis. Neque hoc in eam partem peto accipias, quasi ego te a fratre Evodio, tanquam a justo, emendatum intelligi velim. Vereor enim ne me quoque aliquid contumeliose in te dicere existimes, quod vehementer caveo, quantum possum. Sed justus est ille qui dixit, Ego sum veritas . Itaque de cujuslibet hominis ore nobis verum cum aliqua asperitate sonuerit, non oleum peccatoris, impinguet. Quanquam etiamsi frater Evodius aliquantum pro suae communionis defensione turbatior, aliquid elatius animo commotiore dixisset, aetati hominis et necessitati causae te oporteret ignosdignatus es, peto memineris, ut sedentibus, quos ipse delegeris, dummodo uerba
Abbreviated transcription (Latin):
pacẽ meã relinqͦ uob̾ tamlugendȩ atq plan gendȩ discissionis extiterit.
Audiui qͥdẽ dememorato fr̃e tefuisse õ questũ. quod nescio qͥdtͥ c̃tumeliose
responderit. Quod que sote ne illã c̃cumeliã deputes. quã certũ mͥẽ. nde
ꝓfide sua &ꝓ eccłae caritatt dix̃ fortasse feruentius. quod tua grauitas nollet audirt.
nonilla c̃tumatia. sed fiducia nominanda est. Conlatorẽ enĩ & disputato rẽ nori
asentatorẽ & adulatorẽ sȩẽe cupiebat Ham hoc est oleũ peccatoris qͦ propheta non
uult impinguari caput. Ita eni dicit ł mendabit me iustus in miscdia & ar quet me:
oleũ autem petcatoris nonu in pin quet caput meũ. Mauult enĩ seuera misodia
iusti emendari. quã leni adulationis unctione laudari. Unde &iã illud ꝓpbeticũ t̃.
Quiuos felices dicunt: inerrorẽ uos mittunt. Ideoq de homine quẽ falsȩ̃ blandicie

Expanded text:
pacem meam relinquo uobis, tam lugendae atque plangendae discissionis extiterit. pacem meam relinquo uobis, tam lugendae atque plangendae discissionis extiterit. Audiui quidem de memorato fratre te fuisse conquestum, quod nescio. quid tibi contumeliose responderit. quod, quaeso te, ne illam contumeliam deputes, quam certum mihi est npro fide sua et pro ecclesiae caritate dixit fortasse feruentius, quod tua grauitas nollet audire, non illa contumacia sed fiducia nominanda est. conlatorem enim et disputatorem, non assentatorem et adulatorem se esse cupiebat. nam hoc est oleum peccatoris, quo propheta non uult inpinguari caput; ita enim dicit: Emendabit me iustus in misericordia et arguet me: oleum autem peccatoris non inpinguet capujusti emendari, quam leni adulationis unctione laudari. Unde etiam illud propheticum est: Qui vos felices dicunt, in errorem vos mittunt . Ideoque de homine, quem falsae blanditiae
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatẽ cumfuerit demonstrata. cõplecti: sine ullo estu dubitatioNiđ s¬
onorandum puto. Dilectionis autem tantũ tͥ debeo. quantũ nobis ipse
imperat quinos dilex̃ usq ad crucis obꝓbriũ. Sed ne mireris: quod apud
beniuolentiã. tuã. diutacui. Nonputabã in hac te ee sententia. quam mͥ
fr̃ euodius cuifidem non habere nonpossum gaudens indicauit. Na cũforte
ontigisset ut munã domũ conueniretis. & sermo inter uos despenr̃a. hoc
dexp̃ihere ditate ortus c̾et: ait dixisse benignitatẽ tuã. uellete bonis uiris
Sedentib conferre nobis cum. Quodte multum gaudeo nr̃e humilitati
fferre dignatũ: neq ullo modo possum tantã occasionẽ benigni animiti
deserert. ut quantũ uires dñs p̃bere dignabit᷑. quȩrã tecũ atq discutiã.
que causa. que origo. quȩratio ineccłȩa xp̃i cui dixit. pacẽ meã douobis

Expanded text:
ueritatem, cum fuerit demonstrata, complecti, sine ullo aestu dubitationis hueritatem, cum fuerit demonstrata, complecti, sine ullo aestu dubitationis honorandum puto. dilectionis autem tantum tibi debeo, quantum nobis ipse imperat, qui nos dilexit usque ad crucis opprobrium. Sed ne mireris, quod apud beniuolentiam tuam diu tacui, non putabam in hac te esse sententia, quam mihi frater Euodius, cui fidem non habere non possum, gaudens indicauit. nam cum forte contigisset, ut in unam domum conueniretis, et sermo inter uos de spe nostra, hoc est de Christi hereditate ortus esset, ait dixisse benignitatem tuam uelle te bonis uiris sedentibus conferre nobiscum. quod te multum gaudeo nostrae humilitati offerre dignatum neque ullo modo possum tantam occasionem benigni animi tui deserere. ut, quantum uires dominus praebere dignabitur, quaeram tecum atque discutiam, quae causa, quae origo, quae ratio in ecclesia Christi, cui dixit: Pacem meam do uobis,
Abbreviated transcription (Latin):
Nohonorabili & dilectissimo ꝓculeiano: augustinꝰ. Propter
imperitoꝵ hominũ uanitatẽs. duicius apudte decitulo epłȩ
meȩ disputare non debeo. Cum enĩ nos reuocare inuice aberro.¬
re conam᷑. quã uis ante plenissimã. discussionẽ causȩ qͥb dã uide¬
ripossit quis nr̃m erret incertũ: seruimꝰ tam inuicẽ nob̾. sibono animo nob̾cũ
agimꝰ ut aꝑuersitate discordie libertm. Quod me sincero corde agere &cũ
tremore xp̃i anȩ humilitatis. &iã siplerisq hominib aꝑtũnon est: uidectam̃
lle cui nulla corda cladunt᷑. Quid autẽ inte honorare nondubitẽ: facile
intelligis. Nonenĩ errorẽ scismatis undeom̃s homines quantũ ad me attinet
cupio sanare. dignũ honore aliquo existimo: sedte ante om̃ia qđ ipsius nob̾
umanȩ Societat̾is uinculo stringeris. & quod non nulla inte preminent
placidioris mentis indicia. qub nullo modo desperandũ est facile teposse

Expanded text:
NO HONORABILI ET DILECTISSIMO PROCULEIANO AUGUSTINUS. Propter inperitorum hominum uanitates diutius apud te de titulo epistulae meae disputare non debeo. cum enim nos reuocare inuicem ab errore conamur, quamuis ante plenissimam discussionem causae quibusdam uideri possit, quis nostrum erret, incertum, seruimus tamen inuicem nobis, si bono animo nobiscum agimus, ut a peruersitate discordiae liberemur. quod me sincero corde agere et cum tremore Christianae humilitatis, etiam si plerisque hominibus apertum non est, uidet tamen ille, cui nulla corda clauduntur. quid autem in te honorare non dubitem, facile intellegis. non enim errorem schismatis, unde omnes homines, quantum ad me adtinet, cupio sanari, dignum honore aliquo existimo; sed te ante omnia, quod ipsius nobis humanae societatis uinculo adstringeris et quod nonnulla in te praeminent placidioris mentis indicia, quibus nullo modo desperandum est facile te posse
Abbreviated transcription (Latin):
tentiũ dicendo tam fallacit᷑ eis regnũ eẽ ꝓmissũ quã fallaciter dicebat᷑ cito cerentũrũ. Quiaut credit
qđ dicit secundus tardius dñm c̃e. uenturũ :. Si falsũ fucritinuentũ citius dño ueniente nullomodo quiei
crediderant turbabunt᷑ in fide. sed inopinato gaudio ꝑfruent᷑. Qua propt̃ quidicitdñm citius esse uen¬
turũ obtabilius loquittr: sed periculose fallitur. Vtinã ergo sit uerũ quia erit molestũ. siñ
erituerũ. Qui aut dicit dñm tardius eẽ uenturũ. & tam̃ credit. sperat. amateiꝰ aduentũ P ro¬
fecto deceleritate ei ctiã si fallit᷑. felicit̃ fallit᷑. Habebit enĩ maiorẽ patientiã sihoc itaerit: maiorẽ

Expanded text:
tentium dicendo tam fallaciter eis regnum esse promissum, quam fallaciter dicebatur cito esse uenturum. qui autem credunt, tentium dicendo tam fallaciter eis regnum esse promissum, quam fallaciter dicebatur cito esse uenturum. qui autem credunt, quod dicit secundus, tardius dominum esse uenturum, si falsum fuerit inuentum citius domino ueniente, nullo modo, qui ei crediderant, turbabuntur in fide, sed inopinato gaudio perfruentur. Quapropter qui dicit dominum citius esse uenturum, optabilius loquitur, sed periculose fallitur. utinam ergo sit uerum, quia erit molestum, si non erit uerum! qui autem dicit dominum tardius esse uenturum et tamen credit, sperat, amat eius aduentum, profecto de tarditate eius etiam si fallitur. feliciter fallitur; habebit enim maiorem pat
Abbreviated transcription (Latin):
senm̃ tẽ pus quando uenturus .ẽ. dñs euangłiũ dicit uidere uigilate & orate: nescitis eni quando
nom pust : Ob seoro de quuid aliud dicere audiumꝰ hunc tertium quãquł dicere audiuim eua nganio:
nonnegat aliquid horum sedignorare se fatctur. Suisurũ dicatiloru ꝓindr si hoc fatũ fuers
qđ dixerat primus. gaudebt̃ cũillo secundus & etuis. Om̃seni mani festatione dni diligunt xul¬
tan bant itaq c̃mus uenturus ẽ dñs Alt̃ dicĩt factũ non fuerit & apparere cȩpit. hoc potuis xt¬
uerũ qđ dicebat secundus Mecuendũ .e. neintipsas moras ꝑturbent᷑ qͥ crediderant qđ dixerat pmis.
& incipiant dñi aduentũ nontardũ putare sed nullũ quiuuides quantus sit interitus animaru.   si fant
fidei fuerint ut se ad secundi p̃dicta conuertant & dñm etiã tardante fidelit & pacient ex petenst n
abund abt̃ tam̃ ob ꝓbria & in sultationes atq inrisiones inmicorũ multos infirmosxp̃iana fide auer¬

Expanded text:
. euangelium dicit: uidete, ui uigil ate et orate; nescitis enim quando tempus sit. obsecro te, quid aliud dicere audimus hunc tertium, quam quod dicere audimus et euangelium? ius uero non negat aliquid horum, sed ignorare se fatetur quis uerum dicat illorum. proinde si hoc factam fuerit quod praedixerat primus, gaudebunt cum illo secundus et tertius; omnes enim manifestationem domini diligunt. exsultabunt itaque citius uenverum quod dicebat secundus, metuendum est ne inter ipsas moras perturbentur qui crediderant quod dixerat primus, et incipiant Domini adventum non tardum putare, sed nullum: qui vides quantus sit interitus animarum. Quod si tantae fidei fuerint, ut se ad secundi praedicta convertant, et Dominum etiam tardantem fideliter et patienter exspectent; abundabunt tamen opprobria et insultationes atque inrisiones inimicorum multos infirmos a Christiana fide auer
Abbreviated transcription (Latin):
dium: ut ꝑ ipsũ &iam uultũ oculosq loquentiũ: uos incordib eoꝵ scriptos cũ inef¬
ili laicia legeremꝰ. hoc quoq amplius erat quod pagina quelib&. quar
bona scripta contineat. nichil ipsa ꝓficit. quã uis ad ꝓfectũ ex plic&ur aliorũ: hanc
aut̃ epistolã uram fr̃nã scilic&̃ animã: sic in eorũ colloquio legebamꝰ. ut tanto bea¬
ꝓparer& nobis: quanto uberius conscripta ess& ex uob. Itaq ad eius dem

Expanded text:
dium, ut per ipsum etiam uultum oculosque loquentium uos in cordibus eorum scriptos cum inefdium, ut per ipsum etiam uultum oculosque loquentium uos in cordibus eorum scriptos cum ineffabili laetitia legeremus. hoc quoque amplius erat, quod pagina quaelibet, quantacumque bona scripta contineat. nihil ipsa proficit, quamuis ad profectum explicetur aliorum; hanc autem epistulam uestram, frappareret nobis, quanto uberius conscripta esset ex vobis. Itaque illam
Abbreviated transcription (Latin):
p̃stantissimis fr̾ibus. paulino & terasiȩ augustinꝰ indño salutem. Cũ litteras meas
lucrũ mͥ urȩ epłȩ contulit tarditas mea. Bonus dns qͥ ñ tribuit sepe quod uolumus.
ut quod mallemus ad tribuat Aliud ẽ. enĩ quod accepta epła mea scripturiestis aliud
quod ñ accipiendo scripsistis uodcũ l&issime legeriꝰ : de fuissa certe nob̾ ista loicia.
si sicut optauimꝰ maximeq uoluimꝰ. cito ad ur̃am scĩtatẽ nre litterȩ ꝑ meassent
Uunc uͦ & hȩc habere scripta: & illa sperare scripta: gaudio cumulatiore delectat.
Ita nec nra culpa accusari potest. & dñi largior berignitas fecit: quod nr̃o desiderio con¬
ducibilius ẽẽ. iudicauit. Scõs fr̃s romanũ & agilem. aliã epistolã uram. audientẽ
uoces atq reddentẽ : & suauissimã partẽ urȩ p̃sentiȩ. s qua uobis uisendis inhiaremꝰ
auidius. cũ magna in dño iocunditate suscepimꝰ. Unde aut quando. aut qͦmͦ uł uos

Expanded text:
INO ET THERASIAE AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM.. Cum litteras meas, lucrum mihi uestrae epistulae contulit tarditas mea. bonus dominus, qui non tribuit saepe, quod uolumus, ut, quod mallemus, adtribuat. aliud est enim, quod accepta epistula mea scripturi estis, aliud, quod non accipiendo scripsistis. quod cum laetissime legerimus, defuisset certe nobis ista laetitia, si, sient optauimus maximeque uoluimus, cito ad uestram sanctitatem nostrae litterae permeassent. nunc uero et haec habere scripta et illa sperare rescripta gaudio cumulatiore delectat. ita nec nostra culpa accusari potest et domini largior benignitas fecit, quod nostro desiderio conducibilius esse iudicauit. Sanctos fratres Romanum et Agilem, aliam epistulam uestram audientem uoces atque reddentem et suauissimam partem uestrae praesentiae, sed qua uobis uisendis inhiaremus auidius, cum magna in domino iucunditate suscepimus. unde aut quando aut quo modo uel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ pauciores pie doctos & uerespiritales uiros. copio sissimis apparatib &iam in uictissime ra¬
tionis armauit. Uerũ illa rectissima disciplinae in arce fidei quã maxime recipi in¬
firmos. ut ꝓeis iã tutissime positis. fortissima ratione pugnet᷑. ꝑ latonici uͦ qͥfalsorũ phi¬
sophorũ errorib illo temp̃r circũ latrantib ñ habentes diuinã ꝑsonã qua¬
fidẽ sententiã suã tegere querendã quã polluendã ꝓ ferre maluer̃: Cũ iã xp̃i nom̃

Expanded text:
per pauciores pie doctos et uere spiritales uiros copiosissimis apparatibus etiam inuictissimae raper pauciores pie doctos et uere spiritales uiros copiosissimis apparatibus etiam inuictissimae rationis armauit. uerum illa rectissima disciplina est in arcem fidei quam maxime recipi infirmos, ut pro eis iam tutissime positis fortissima ratione pugnetur. Platonici uero, qui falsorum philosophorum erroribus illo tempore circumlatrantibus non habentes diuinafidem, sententiam suam tegere quaerendam, quam polluendam proferre maluerunt, cum jam Christi nomen
Abbreviated transcription (Latin):
am᷑: ꝑ quẽ factũ e. ut ñ pauci s ꝓopłi &iã qͥñ possunt ista diiuidicare ratio
irrideant. donec salutarib p̃ceptis ad miniculati. euadant ab his ꝑ plexitatib in aural
puris simȩ atq sincerissimȩ ueritatis. Cuiꝰ auctoritati tanto deuotius obtemperari opor
quanto uidemꝰ iam nullũ errorẽ seaudere extollere ad congregandas sibi turba
uenticulis sus aliquanto frequentiꝰ ꝑdurare . qui scripturas eas tenent ꝑ quas ad nunciatũ
idem popłis imꝑar&: s hoc facere cogurit᷑ ut dixi qui iacere se abiectissume
fundatissime eccłȩ : quasi rationis nomine & pollicitatione suꝑare. Omiũ enĩ here¬
tia rũ quasi regularis e. ista temeritas: s ille fidei dem̃tissimꝰ imperatorũ & ꝑ conuentꝰ
celeb rimos popłorũ atq gentiũ sedesq ipsas apłorũ arce auctontatis iiunuit ȩccłam: &

Expanded text:
hortamur, per quem factum est, ut non pauci, sed populi etiam, qui non possunt ista dijudicare ratione, hortamur, per quem factum est, ut non pauci, sed populi etiam, qui non possunt ista dijudicare ratione, fide credant, donec salutaribus praeceptis adminiculati, evadant ab his perplexitatibus in auras purissimae atque sincerissimae veritatis. Cujus auctoritati tanto devotius obtemperari oporquanto uidemus nullum iam errorem se audere extollere ad congregandas sibi 25 turen in conuenticulis suis aliquanto frequentius perdurare. qui scripturas eas tenent, per quas adnuntiatufidem populis imperaret. sed hoc facere coguntur, ut dixi, quia iacere se abiectissime fundatissimae ecclesiae quasi rationis nomine et pollicitatione superare. omnium enim haereticorum quasi regularis est ista temeritas. sed ille fidei clementissimus imperator et per conuentus celeberrimos populorum atque gentium sedesque ipsas n apostolorum arce auctoritatis muniuit ecclesiam et
Abbreviated transcription (Latin):
Nã itacensent ut exire a corpore & uenire adoculos uł ad animũ possint. quẽ nichilominꝰ dicunt
eẽ. corporeũ: quero utrũ &iã ab ipsis atbomis affluant unagines Si affluunt. qͦmͦ iã sunt
athomi a quib aliqua ctorpora separant᷑ : si ñ affluunt. aut potẽ. aliquid sine imaginib co¬
gitari : quod uehe m̃ter nolunt : aut unde nor̃ at homos quos nec cogitare potuer̃ : s iã pud&
me ista refellere: cũ eos ñ puderit ista sentire. Cũ uͦ ausisunt &iã defendere ñ iã eorum¬
m̃tis ꝑ ingluuempeccatorũ amoremq carnis. ut &iam ista sententiarũ portenta otia doc¬
uisse generi humano quã ut homo ab ipsa ueritate susceptus ineffabulit̃ atq m
ñ dũ prudent̾ poss& intelligi. Huiꝰ nos głe seruimꝰ. huicte ĩ mobilit̾ atq constant̃ credere

Expanded text:
Nam ita censent, ut exire a corpore et venire ad oculos, vel ad animum possint, quem nihilominus dicunt Nam ita censent, ut exire a corpore et venire ad oculos, vel ad animum possint, quem nihilominus dicunt esse corporeum. Quaero utrum etiam ab ipsis atomis affluant imagines? Si affluunt, quomodo jam sunt atomi, a quibus aliqua corpora separantur? si non affluunt, aut potest aliquid sine imaginibus cogitari, quod vehementer nolunt; aut unde norunt atomos, quas nec cogitare potuerunt? Sed jam pudet me ista refellere, cum eos non puduerit ista sentire. Cum vero ausi sint etiam defendere, non jam eorummentium per ingluuiem peccatorum amoremque carnis, ut etiam ista sententiarum portenta otia doctuisse generi humano, quam ut homo ab ipsa ueritate susceptus ineffabiliter atque nondum prudenter posset intellegi? huius nos gloriae seruimus, huic te inmobilit
Abbreviated transcription (Latin):
nia id &iam negotiũ susceper̃. ut copiose ista respuerent que statĩ dicta &iã a tar dis¬
suts derideri abiciq debuer̃. Sienĩ concesseris eẽ. athomis siconcesseris &iã concur¬
suforturto ipsas reppellere & agitare Nũ & illud eis fas ẽ. concedere ut uit̾se athomu
fortuito concurrentes rẽ aliquã ita conficiant ut eã forma modificent: figura det̾mineat.
a quo factus e. Nã nec ipsas athonios eẽ. ullomͦ concedendũ ẽ: quod omissa subtilitate quȩ
de diuisione corporũ adoctis tradit᷑. Uide quã facile scđm ipsorũ opituonẽ. possit ostetidi
Certe enĩ ipsi dicunt omia quȩ sint naturȩ nichil eẽ. aliud quã corpora & mane queq his¬
accidant. quod credo motũ & pulsũ dicere: & consequentes formas. dicant gͦ in quo genere
ponant imagines quas de corporib solidioribus affluereputant ipsas minime solidal.
ita ut tactu nisi oculorũ cũ uidemꝰ & animi cũ cogitamꝰ sentiri ñ possint. si& ipsa corporasunt

Expanded text:
nia id etiam negotium susceperunt, ut copiose ista refellerent, quae statim dicta etiam a tardissimis derideri abicique debuerunt. si enim concesseris esse atomis, si concesseris etiam concursu fortuito se ipsas pellere et agitare, num et illud eis fas est concedere, ut inter se atomi fortuito concurrentes rem aliquam ita conficiant, ut eam forma modificent, figura determinent, a quo factus est. nam nec ipsas atomos esse ullo modo concedendum est, quod omissa subtilitate, quae de diuisione corporum a doctis traditur, uide quam facile secundum ipsorum opinionem possit ostendi. certe enim ipsi dicunt omnia, quae sint naturae. nihil esse aliud quam corpora et inane quaeqaccidant; quod credo motum et pulsum dicere et consequentes formas. Dicant ergo in quo genere ponant imagines, quas de corporibus solidioribus affluere putant, ipsas minime solidas, ita ut tactu nisi oculorum cum videmus, et animi cum cogitamus, sentiri non possint, si et ipsa corpora sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
illis sustentandũ ad miniculis erigatur. mallẽ iã in om̃iib latinis cucurl
tasse plusq satis tribus epłis tuis respondisse arbitror. quarũ duas ꝑciprianũ accepi
unã ꝑfirmũ. Rescribe quod uisũ fuerit. ad nos uł alios instruendos dabo aut̃ operam
diligentiorẽ. quantũ me adiuuat dñs: ut litterȩ quas ad tescribo prius ad te ꝑueniant
qua adquemq a quo latius disꝑgantur fateor enĩ nec mͥ hoc fieri uelle de tuis ad me:
quod de meis ad te factũ iustissime expostulas. Tam̃ placeat nob̾ inuicẽ ñ tantũ caritas.
uerũ &iam libertas amicitiȩ. neapud ine taceas ut ego apudte. quod in nr̃is litteris
uicissim nos mou&. eo scilica animo qui oculis dĩ infr̃na dilectione ñ displic&. Quod
si int̃ nos fieri posse sine ipsius dilectionis ꝑ niciosa offensione ñ putas ñ fiat. Illa enĩ ca¬

Expanded text:
nullis sustentandum adminiculis erigatur, mallem iam in omnibus Latinis cucurbinullis sustentandum adminiculis erigatur, mallem iam in omnibus Latinis cucurbitasse plus quam satis tribus epistulis tuis respondisse arbitror, quarum duas per Cyprianum accepi, unam per Firmum. rescribe, quod uisum fuerit, ad nos uel alios instruendos. dabo autem operam diligentiorem, quantum me adiuuat dominus, ut litterae, quas ad te scribo, prius ad te perueniant quam ad quemquam, a quo latius dispergantur. fateor enim nec mihi hoc fieri uelle de tuis ad me, quod de meis ad te factum iustissime expostulas. tamen placeat nobis inuicem non tantum caritas, uerum etiam libertas amicitiae, ne apud me taceas uel ego apud te, quod in nostris litteris uicissim nos mouet, eo scilicet animo, qui oculis dei in fraterna dilectione non displicet. quod si inter nos fieri posse sine ipsius dilectionis perniciosa offensione non putas, non fiat. illa enim ca
Abbreviated transcription (Latin):
se ẽ &iam sirectȩ atq unius fidei fuerint uarias parere in multorũ locorũ obscuritate
sententias. quamuis nequaquã ipsa uaridas ab eius demfidei untate discord&. sicut &iã
unus tractator. scđ̾m eandem fideni alit̾ atq alit̃ eundem locũ potest exponere: qr hocꝰ
int̾ p̃tum qͥ qualescũq hoc ausi sunt: quantũ possumꝰ imꝑitia careamꝰ. & hi qui me nu¬
de reputant utilib laborib tuis tandẽ aliquando sifieri potest intelligant ꝓpt̃ea
me nolle tuã ex hebreo int̾p̃tationẽ in ȩccłiis legi. ne contra lxx. auctoritatem. tamꝙ
nouũ aliquid ꝓferentes magnoscandalo ꝑturbemꝰ plebes xp̃i: quarũ aures & corda illã
ut̾ p̃tationẽ audire consuer quȩ &iã ab apłis approbataest Unde illud apudionã
uirgultũ si inhebreo nec hederaẽ nec cucurbita. s nescio quid aliud quod trunco suo nixũ

Expanded text:
se est, etiam si rectae atque unius fidei fuerint, uarias parere in multorum locorum obscuritate se est, etiam si rectae atque unius fidei fuerint, uarias parere in multorum locorum obscuritate sententias, quamuis nequaquam ipsa uarietas ab eiusdem fidei unitate discordet, sicut etiam unus tractator secundum eandem fidem aliter atque aliter eundem locum potest exponere, quia hoc interpretum, qui qualescumque hoc ausi sunt, quantum possumus, inperitia careamusethi, qui me inuidere putant utilibus laboribus tuis, tandem aliquando, si fieri potest, intellegant propterea me nolle tuam ex Hebraeo interpretationem in ecclesiis legi, ne contra Septuaginta auctoritatem tamquam nouum aliquid proferentes magno scandalo perturbemus plebes Christi, quarum aures et corda illam interpretationem audire consuerunt, quae etiam ab apostolis adprobata est. unde illud apud Ionam uirgultum, si in Hebraeo nec hedera est nec cucurbita, sed nescio quid aliud, quod trunco suo nixum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ suasisti. qua utilitate scripturas uolueris trans ferre dehebres : ut scilic& ea quȩ aui¬
deis p̃t̃iissa uł corrupta sunt ꝓferres in mediũ. S p&o insinuare digneris. aquibus
uideis: utrũ ab eis ipsis qui ante aduentũ dñi int̾praatisunt. & si ita est: quib uł quonã
eorũ anabistis posterius qͥ ꝓp terea putari possunt aliqua detodicibus gretis. uł subtra¬
xisse. uł in eis corrupisse. ne illis testimonus dexpiana fide conuincerent᷑ Illi aut
anteriores cur hoc facere uoluerint ñ inuenio. de inde nobmittas obsecro int̃p̃tationẽ
tuã de septuaginta. quã te edidisse nesciebam. Librũ quoq tuũ cuiꝰ m̃tionẽ fecisti de
optimo genere int̾p̃tandi cupio legere: & ad huc nosse quomͦ coequanda sit. mint̾¬
p̃te peritia linguarũ: coniecturis eorũ qui scripturas disserendo ꝑtractant. quos neces¬

Expanded text:
persuasisti, qua utilitate scripturas uolueris transferre de Hebraeis, ut scilicet ea, quae a Ipersuasisti, qua utilitate scripturas uolueris transferre de Hebraeis, ut scilicet ea, quae a Iudaeis praetermissa uel corrupta sunt, proferres in medium. sed peto insinuare digneris, a quibus Iudaeis, utrum ab eis ipsis, qui ante aduentum domini interpretati sunt, et, si ita est, quibus uel quonam eorum, an ab istis posterius, qui propterea putari possunt aliqua de codicibus Graecis uel subtraxisse uel in eis corrupisse, ne illis testimoniis de Christiana fide conuincerentur. illi autem anteriores cur hoc facere uoluerint, non inuenio. deinde nobis mittas, obsecro, interpretationem tuam de Septuaginta, quam te edidisse nesciebam. librum quoque tuum, cuius mentionem fecisti, \'De optimo genere interpretandi\' cupio legere et adhuc nosse, quomodo coaequanda sit in interprete peritia linguarum coniecturis eorum, qui scripturas disserendo pertractant, quos neces