comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidia deprimit adruinã : sed magis excit& &¬
ex altat adgloriã. scđm qđ beatus apłshostatur
et dicit: Quidenĩ siexciderunt a fide quidãcorũ.
nũ quid infidelitas illorũ fidẽ dĩ euacuauit
absit: est enĩ dsuerax: omnis autẽ homo m̃dax:
Si autẽ omnis homo mendax est & solus ds̃ uerax
est : quid aliud serui & maxi me sacerdotes dĩ face¬
redebemus nisi ut humanos errores et mendacia
relinquamus . & praecepta dominicacustodien¬
disciplinã neglegendã putant. et cũba silide et
mastiali temere cõmunicant: conturbare fidem
nram̃ resista non deb& cũ sp̃s sc̃s inpsalmis talib:
cõmin& dicens : Tuautẽ o disti disciplinã : & abie¬
cisti sermones meos postte : Siuidebas furẽ simul
currebas cũco et cũ adulteris postionẽtuã ponebas
Consostes & pasticipes ostendit cos alienorũ delic¬
torũ fieri qui fuerint delinquentib: copulati. sed

Expanded text:
perfidia nec deprimit ad ruinam, sed magis excitat et perfidia nec deprimit ad ruinam, sed magis excitat et exaltat ad gloriam secundum quod beatus apostolus hortatur et dicit: 'Quid enim si exciderunt a fide quidam eorum? Numquid infidelitas eorum fidem Dei evacuavit? Absit. Est enim Deus verax, omnis autem homo mendax'. Si autem omnis homo mendax et solus Deus verax est, quid aliud servi eius et maxime sacerdotes facere debemus, nisi ut humanos errores et mendacia relinquamus et precepta dominica custodiendisciplinam negligendam putant et cum Basilide et Marciale temere communicant, conturbare fidem ram res ista non debet, cum spiritus sanctus in psalmis talibus comminetur dicens: tu autem odisti disciplinam et abiecisti sermones mcurrebas cum eo et cum adulteris portionem tuam ponebas', consortes et participes ostendit eos alienorum delictorum fieri, qui fuerint delinquentibus copulati. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
scripserunt sequoq: nobcũ in eodẽ consilio scđm
catholicã fidem stare: qđ ipsũ tuetiã ad colle¬
gas nrõs quos potueris transmittes: ut apud
omnes unus actus &una consensio scđm dñi p̃

Expanded text:
scripserunt se quoque nobiscum in eodem consilio secundum scripserunt se quoque nobiscum in eodem consilio secundum catholicam fidem stare. quod ipsum tu etiam ad collegas nostros quos potueris transmittes, ut apud omnes unus actus et una consensio secundum Domi
Abbreviated transcription (Latin):
et integritatis acfidei plenas : Nec miram᷑ siex¬
ercitatus & inscripturis dominicisperitus. cauteom̃a
et consultegeras. Recte aut ẽ sensisti circa im ꝑti¬
endã fratribus nrĩs pacẽquã sibi ipsi uera paeni¬
tentia & dominica e confessionis gloriae red di¬
derunt . sermonib: suis iustificati. quibusse¬
antedamnauerant: Cũ ergo abluerint omne
delictũ & maculã primã adsistente sibi dño pos¬
teriore uis tute deleuerint : iacereultra subdi¬
abolo quasi prostratinondebent : qui extorres
facti & bonis suis omnib spoliati. erexerunt se.
et cũ xpõstarecoeperunt: Atq utinã sic & cę̧¬
teripostlapsũ paenitentes instatũ pristinũ re¬
forment᷑: quas nuncurgentes & pacẽtemere
itq: impostunae extorquentes. quomodo dis¬
posuerimus ut scires librũ tibicũ epłis numero
quinq: misi : quas adclerũ & adplebem & ad mar¬
tyres quoq: & confessores feci: Quaeepł& etiam
plurimis collegis nr̃ĩs missae placuerunt: & re¬

Expanded text:
et integritatis ac fidei plenas. nec miramur si exercitatus et in scripturis dominicis peritus caute omnia et consulte geras. recte autem sensisti circa inpertiendam fratribus nostris pacem quam sibi ipsi uera paenitentia et dominicae confessionis gloria reddiderunt sermonibus suis iustificati, quibus seante damnauerant. cum ergo abluerint omne delictum et maculam primam adsistente sibi Domino posteriore uirtute deleuerint, iacere ultra sub diabolo quasi prostrati non debent, qui extorres facti et bonis suis omnibus spoliati erexerunt se et cam Christo stare coeperunt. atque utinam sic et ceteri post lapsum paenitentes in statum pristinum reformentur: quos nunc urgentes et pacem temere atque inportune extorquentes quomodo disposuerimus ut scires, librum tibi cum epistulis numero quinque misi quas ad clerum et ad plebem et ad martyres quoque et confessores feci: quae epistulae etiam plurimis collegis nostris missae placuerunt, et re
Abbreviated transcription (Latin):
ope. & auxiliodñi : quimilites & humiles & pae¬
nitentiã uere agentes in bonisopinionibus ꝑse¬
uerauerint. quominus illis quoq: diuino re¬
medio consolat᷑: Audientib etiã siqui fucrint
periculo praeuenti& in exitu constituti. uigi¬
lantiaura non desit : in plorantib: diuinamꝰ
gratiam miseri cordia dnĩ non deneg&᷑ opto uos

Expanded text:
ope et auxilio Domini qui mites et humiles et paeope et auxilio Domini qui mites et humiles et paenitentiam uere agentes in bonis opinionibus perseuerauerint, quo minus illis quoque diuino remedio consulatur. audientibus etiam, si qui fuerint periculo praeuenti et in exitu constituti, uigilantia uestra non desit, inplorantibus diuinam gratiam misericordia Domini non denegetur. opto nos
Abbreviated transcription (Latin):
YPRIANUS PRBIS EI DIACONIBUS
tas epłas meas quas uobis frequent̃ misi nihil
rescripsis secũ fraternitatis nrãe uelitilitas.
uel necessitas. sicutiq gubern& sia uob instructi.
rerũ gerendarũ consilium limare possimus : quõ
tamen uideo facultatẽ ueniendi aduos nondũ
esse: &iã aestatem coepisse qđ tẽpus infirmita¬
tibus adsiduis & grauibus infestat. occurrendũ
puto fratribus nris. ut quilibellos a mastrribus
periculo occupati fuerint: non exspectał prae¬
sentiã e nrã : apud prbrũ quẽcũq prȩsentẽ : uel si
prb repestus non fuerit. et urgere exitus coepe¬
rit apud diaconũ quoq: ex homologesis facere
delicti sui possint : ut manueis poenitentiã in¬
posita. ueniant ad dñm cũ pace : quãdari mastr¬
res litteris ad nosfactis desiderauerunt : Cȩterã
quoq pastem leuis quael apsaest praesentia ur̃i
fou&e: &ut a fide & miseri cordia dñi. nondefici¬
anturõ solatio focilate: Neq enim deserent᷑ ab

Expanded text:
PRIANVS PRESBVTERIS ET DIACONIBVS tas epistulas meas quas ad uos frequenter misi nihil rescripsisse, cum fraternitatis nostrae uel utilitas uel necererum gerendarum consilium limare possimus. Quoniam tamen video facultatem veniendi ad vos nondum esse et jam aestatem coepisse, quod tempus infirmitatibus assiduis et gravibus infestatur, occurrendum puto fratribus nostris, ut qui libellos a martyribus periculo occupati fuerint, non expectata praesentia nostra apud presbyterum quemcumque praesentem, uel si presbyter repertus non fuerit et urgere exitus coeperit, apud diaconum quoque exomologesin facere delicti sui possint, ut manu eis in paenitentiam inposita ueniant ad Dominum cum pace quam dari martyres litteris ad nos factis desiderauerunt. Ceteram quoque partem plebis quae lapsa est praesentia uestri fouete et ut a fide et misericordia Domini non deficiant uestro solacio focillate. neque enim deserentur ab
Abbreviated transcription (Latin):
dome aduos reducem fecerit dñs: qui ut sederẽ
iussit interimmorari : Et in cauti&tumidiqui¬
dã int̃uos qui hominẽ non cogitant uel dnm
timeam : scientes quõ siultra in isdẽ ꝑseueraue¬
interim prohibeant᷑ offerre Acturi & ipud
nos & apud confessores ipsos. & apud plebem uni
fessores ipsos & apud plebem litteras feciquasutras¬
q: legiuobis mandaui. opto uos fr̃s Rm̃i ac deside

Expanded text:
do me ad uos reducem fecerit Dominus, qui ut secederem do me ad uos reducem fecerit Dominus, qui ut secederem iussit. interim temerarii et incauti et tumidi quidam inter uos, qui hominem non cogitant, uel Deum timeant, scientes quoniam si ultra in isdem perseueraueinterim prohibeantur offerre, acturi et apud nos et apud confessores ipsos et apud plebem uniunfessores et ad plebem litteras feci quas utrasque legi uobis mandaui. opto uo
Abbreviated transcription (Latin):
et nos diuina ꝓtectio reduces ad ȩcđ am suã fecerit :
hisublato honore quem nobis beatimastrres cũ
confessoribus seruant : contẽptadnĩ lege obser¬
uatione quã idẽ mastrres & confessores tenendã
mandata: ante ex tinctũ ꝑsecutionis m&ũ ante
reditũ nr̃m anteipsũ paene mastrrũ excessũ cõ¬
municent cũ lapsis. et offerant. eucharistiam
tradant: quando etiã nisi mastrres ꝑcalorẽ gloris
minus scripturã contẽplantes contraleged ñi
plus Aliquid cuperent a prbis & dia conissug¬
gerentib: ad moneri deberent. sicut sẽp in prȩ¬
teritũ factũ est: Castigarenos itaq diuinacensu¬
ra pec noctib: desinit fiec dieb: pra&er nocturnas¬
eñ uisiones Perdies quoq impl& apud nos spũsco
puerorũ in nocens a&as quac inextasi uid& in
oculis & audit &loquit᷑ ea quibus nos dñs mone¬
re & instruere dignat᷑ : Et audi& somniaqu in¬

Expanded text:
et nos diuina protectio reduces ad ecclesiam suam fecerit, et nos diuina protectio reduces ad ecclesiam suam fecerit, hi sublato honore quem nobis beati martyres cum confessoribus seruant, contempta Domini lege et obseruatione quam idem martyres et confessores tenendam mandant, ante extinctum persecutionis metum, ante reditum nostrum, ante ipsum paene martyrum excessum, communicent cum lapsis et offerant et eucharistiam tradant, quando etiam si martyres per calorem gloriae minus scripturam contemplantes contra legem Domini plus aliquid cuperent, a presbyteris et diaconis suggerentibus admoneri deberent, sicut semper in praeteritum factum est. Castigare nos itaque diuina censura nec noctibus desinit nec diebus. praeter nocturnas uisiones per dies quoque impletur apud nos spiritu sancto puerorum innocens aetas, quae in ecstasi uidet oculis et audit et loquitur ea quibus nos Dominus monere et instruere dignatur. et audietis omnia quan
Abbreviated transcription (Latin):
nus impositionẽ ep̃i &clericiius cõmunicationis
accipiant : Nunccrudo tẽporeꝑsecutione ad huc
pseuerante nondũ restitut a ecclaeipsius pace.
ad cõmunicationẽ admittunt᷑. et offestur nom̃
eorũ: & nondũ penitentia acta: Nondũ ex homo¬
loges infacta: Nondũ manueis ab ep̃o utͣinlero
inposita eucharistia illisdat : cũ scriptũ sit: quiede¬
rit panẽ autbiberit calicẽdñi indigne. reuserit
corporis & sanguinis dñi : Sed nuncillirei non sunt
et haec fr̃ib non suggerumt: ut instructia praeposi¬
tis faciant omnia cũditimore. & cũdata abeo &
praescripta obseruatione : Exponunt deinui diȩ
beatos mastrras. et gloriosos seruos dĩcũdĩ sacer¬
dote cõmittunt : ut cũ illimemores longis nr̃ae
ad melitteras direxerint & p&ierint tunc desi¬
deria sua examinari & pacẽdari. quando ipsa ante
mat̃ nr̃a pacẽ demisoricordiadnĩ prior sũpserit:

Expanded text:
manus inpositionem episcopi et cleri ius communicationis manus inpositionem episcopi et cleri ius communicationis accipiant, nunc crudo tempore persecutione adhuc perseuerante. nondum restituta ecclesiae ipsius pace, ad communicationem admittuntur, et offertur nomine eorum, et nondum paenitentia acta, nondum exomologesi facta, nondum manu eis ab episcopo et clero inposita, eucharistia illis datur, cum scriptum sit: qui ederit panem aut biberit calicem Domini indigne reus erit corporis et sanguinis Domini. Sed nunc illi rei non sunt et haec fratribus non suggerunt ut instructi a praepositis faciant omnia cum Dei timore et cum data ab eo et praescripta obseruatione. exponunt deinde inuidiae beatos martyras, et gloriosos seruos Dei cum Dei sacerdote committunt, ut, cum illi memores loci nostri ad me litteras direxerint et petierint tunc desideria sua examinari et pacem dari quando ipsa ante mater nostra pacem de misericordia Domini prior sumpserit
Abbreviated transcription (Latin):
les ẽẽ cupiunt : magis lapsis obsunt: Sũmũ enĩ
delictũ eẽ qđ ꝓsecutio cõmitt coegit: sciunt ipsi
etiã qui cõmiser̃ cũ dixeritdñs &iud ex nĩ: qui¬
&ego in illo corãpatre meo qui incaelis est : qui
autẽ me negauerit : &ego illũ negabo: Et iterũ
dicit : Omnia peccata remitient᷑ filiis hominũ
blas phemiae : qui a utẽblasphemauerit spm̃
beatus apłsdixit : Non poteftis calicẽ dñibibo¬
re & calicem dae moniorũ : Non potestis m̃sae
dñi cõmunicare : & m̃saeclaemoniorũ : haecqui
subtrahit fr̃ib nr̃is decipit miseros : ut quiposs̃
agentes paenitentiã uerã dõq patri & miseri¬
cordiã priecib & operib suissatis facere sedu¬
cant᷑ ut magis pereant : & quicrigere sepossutꝰ
pluscadant. Nãcũ inminorib. peccatis agant pec¬
catores paenitentiã iusto tempore : & scđm discipli¬
nae ordinẽ ad exhomologes inueniant. et ꝑma

Expanded text:
les esse cupiunt, magis lapsis obsunt. summum enim les esse cupiunt, magis lapsis obsunt. summum enim delictum esse quod persecutio committi coegit sciunt ipsi etiam qui commiserunt, cum dixerit Dominus et iu coram patre meo qui in caelis est: qui autem me negauerit et ego illum negabo, et iterum dixerit: omnia peccata remittentur filiis hominum et blasphemiae. qui autem blasphemauerit spiribeatus apostolus dixerit: non pote stis calicem Domini bibere et calicem daemoniorum. non potestis mensae Domini communicare et mensae daemoniorum. haec qui subtrahit fratribus nostris decipit miseros: ut qui possunt agentes paenitentiam ueram Deo qua patri et misericordi iam precibus et operibus suis satisfacere, seducantur, ut magis pereant et qui erigere se possunt plus cadant. nam cum in minoribus peccatis agant peccatores paenitentiam iusto tempore, et secundum disciplinae ordinem ad exomologesin ueniant, et per
Abbreviated transcription (Latin):
recundũ silentiũ nm̃ proficer& ad qui&em: sed
cũ quorundã immoderata & abrupta praesũ p¬
tio temeritatesua & honor ẽ mastrrũ: & confes¬
sorũ pudorem & plebis uniuersae tranquilli¬
tatẽ turba recone pͥtacere ultra non opostẽre
ne adpericulũ &plebis pariter & nr̃m. tacit᷑¬
nitas nimia preecedat : Qđ enĩ non periculũ
m&uere debemꝰ deoffensadnĩ: quando aliqui
deprbis nec euangelii neclocisui memores.
sed neq futurũ dñi iudiciũ: Neq nuncsibi
p̃positũ epõrũ cogitantes. qđ nũ quã omnino
sub antecessorib factũ est : cũ contumelia
& conteptu praepositi. totũ sibiuindicent : atq
irinã non prostrata fratrũ nr̃orũ salute sibi om̃a
uindicarent: contumelia sepiscopatus nr̃i dissi¬
mulare & ferre possem : sicut dissimulaui semp
& ꝑtuli Sed dissimulandi nunclocus non est :
quando decipit᷑ frat̃nitas nr̃a aquib: dã ur̃m
quidũ sineratione restituendae salutis plausib¬

Expanded text:
recundum silentium nostrum proficeret ad quietem. sed cum quorundam inmoderata et abrupta praesumptio temeritate sua et honorem martyrum et confessorum pudorem et plebis uniuersae tranquillitatem turbare conetur, tacere ultra non oportet, ne ad . periculum et plebis pariter et nostrum taciturnitas nimia procedat. quod enim non periculum metuere debemus de offensa Domini, quando aliqui de presbyteris nec euangelii nec loci sui memores, sed neque futurum Domini iudicium neque nunc sibi praepositum episcopum cogitantes, quod numquam omnino sub antecessoribus factum est, cum contumelia et contemptu praepositi totum sibi uindicent?, Atque utinam non prostrata fratrum nostrorum salute sibi omnia uindicarent? contumelias episcopatus nostri dissimulare et ferre possem, sicut dissimulaui semper et pertuli. sed dissimulandi nunc locus non est, quando decipiatur fraternitas nostra a quibusdam uestrum: qui dum sine ratione restituendae salutis plausibi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ malis conuiuia uel conloquia misceantur:
Simusq ab eis tã separati. quã sunt illideeccła
ꝓfugi: Quia scriptũ est. Si autẽecclesiã contẽp¬
seritꝰ sit tibitã quã ethnicus & publicanus : Et
beatus apłs non mon& tantũ sed iub& atalib¬
ut recedat᷑ Precipimus inquit uobis in nomi¬
nedninr̃i ihũ xp̃i. ut recedatis ab omnib fr̃ibus
ambulantes inordinate & non scđm traditi¬
onẽ quã acceperunt a nobis: Nulla societas
fidei et ꝑfidi ae potest esse: quicũ xp̃o non est.
quiaduersarius xpĩest quiunitati et paciẽ
iunicus est : nobiscũ non potest coherer
Sicũpr ecibus et satisfictionib ueniunt :¬
udiantur. Simaledicta etminis inger:
respuantur. Opto tefriter semꝑ beneila

Expanded text:
cum malis conuiuia uel conloquia misceantur cum malis conuiuia uel conloquia misceantur simusque ab eis tam separati quam sunt illi de ecclesia profugi, quia scriptum est: si autem ecclesiam contempserit, sit tibi tamquam ethnicus et publicanus. et beatus apostolus non monet tantum, sed et iubet a talibus recedatur, praecipimus, inquit, uobis in nomine Domini Iesu Christi ut recedatis ab omnibus fambulantibus inordinate, et non secundum traditionem quam acceperunt a nobis. Nulla societas fidei et perfidiae potest esse. Qui cum Christo non est, qui adversarius Christi est, qui unitati et paci ejus inimicus est, nobiscum non potest cohaerere. Si cum precibus et satisfactionibus veniunt, audiantur: si maledicta et minas ingerunt, respuantur. Opto te, frater cha
Abbreviated transcription (Latin):
acsincera dilectio ab omnibus hereticae de¬
nactionis sordibus repurgetur : Declinent
autem decȩtero sostiter et euitent dilectissi¬
mifrsnri uerba et conloquia eorũ quorũ sermo
incences serpit. Sicut apłs dicit: corrũpunt
ingeniabona. confabulationes pessimae:
tigriterũ hereticũ hominẽ postunã correp¬
nonem euita sciens quia ꝑuersus est huius¬
dens. Item denuo monet dicens. Saepiaures
tuasspinis: et noliaudire linguã nequam: Et
iterũ. Malus obaudit linguae iniquorũ iustus
autem non intendit labiis mendacibus. Quã
quã sciam illic fraternitatẽ nram̃. ur̃a scilic&
ꝓuidentia monitã. sed et sua uigilantia satis
cautã. Nec capihereticorũ uenenis posse Nec
decipi: tantũq: apud illos praeualere et magis
teria et praccepta diuina. quantũ illis in dm̃
timorest: tam̃ex abundantia uel sollicitudo
nr̃a uel caritas scribere aduosista ꝑsuasit. ut
nulla cumtalib cõmestia copulent᷑ : Nulla

Expanded text:
ac sincera dilectio ab omnibus haereticae deac sincera dilectio ab omnibus haereticae detractationis sordibus repurgetur. Declinent autem de cetero fortiter et euitent dilectissimi fratres nostri uerba et conloquia eorum quorum sermo ut cancer serpit, sicut apostolus dicit: corrumpunt ingenia bona confabulationes pessimae. et iterum: haereticum hominem post unam correptionem euita, sciens quia peruersus est huiusignem condit. item denuo monet dicens: tuas spinis et noli audire linguam nequam. et iterum: autem non intendit labiis mendacibus . Quod quamquam sciam illic fraternitatem nostram, vestra scilicet providentia munitam, sed et sua vigilantia satis cautam, nec capi haereticorum venenis posse, nec decipi, tantumque apud illos praevalere mteria et praecepta diuina quantus illis in Deum timor est: tamen ex abundanti uel sollicitudo nostra uel caritas scribere ad uos ista persuasit, at nulla cum talibus commercia copulentur, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
nissuis parricidalibus. crudeliter ꝑseue¬
rauerint: nullus dĩ sacerdos sicinfirmus et
siciacens et ab iectussit inbecillitate humanȩ
mediocritatis inualidus. qui non contrahos¬
tes et impugnatores dĩ. diuinitus erigatur.
cuius nonhumilitas et infirmitas uigore
et robore dnĩ protegentis anim&ur. r̃a
mortis & sanguinis praemiũ dedinõ recepturi :
Illorũ flenda et lamentanda concisi o est : quos
sic diabolus excȩcat. ut aeternae gehennae
supplicia non cogitantes antixpii im propinquis
debemus et exhibemus inuicem nobis floren¬
tissimo illicclero tecũ praesidenti. et sanetissi¬
mȩ atq: amplis simac plebi legere tesem plit¬
teras nras ta mennunc ad moneo & peco: ut
qdaliasponte atq: honorificefacis. etiã p&en¬
temeficias ut haec epła mcalecta si quod
illic contagiũ uenenati sermonis & pestiferae
seminationis in repserat idomne defratrum
auribus et pectorib exuat᷑ et bonorũ integra

Expanded text:
nis suis parricidalibus crudeliter perseuenis suis parricidalibus crudeliter perseuerauerint, nullus Dei sacerdos sic infirmus est, sic iacens et abiectus, sic inbecillitate humanae mediocritatis inualidus qui non contra hostes et inpugnatores Dei diuinitus erigatur, cuius non humilitas et infirmitas uigore et robore Domini protegentis animetur. nosmortis et sanguinis praemium de Domino recepturi. illorum flenda et lamentanda condicio est quos sic diabolus excaecat ut aeterna gehennae supplicia non cogitantes antichristi iam propinquantis  quam debemus et exhibemus inuicem nobis, florentissimo illic clero tecum praesidenti et sanctissimae adque amplissimae plebi legere te semper litteras nostras, tamen nunc et admoneo et peto ut quod alias sponte adque honorifice facis etiam petente me facias, ut hac epistula mea lecta, si quod illic contagium uenenati sermonis et pestiferae seminationis inrepserat, id omne de fratrum auribus et pectoribus exuatur et bonorum integra
Abbreviated transcription (Latin):
aut si cõminant᷑ : sciant quia a sacerdo tibus
do pontiment᷑ Neq enĩ & anti x p̃scũ uenir
coeperit introibit in ecctam quiaminatur :
autarmiscius. & uio lentiae cedit᷑ quiare¬
sist cnaes pempturũ secẽprofit& . Armant
nos heretici : dum nos putant sua cõminati¬
one terreri. Nec in facienos deiciunt: sed magis
erigunt et accendunt. dũ ipsa pacem ꝑsecutio¬
nepciorem fr̃ibus faciunt: Etoptamus quidẽ
ne qđ loquunt᷑ furore. impleant crimine:
Nequi uerbis ꝑfidis et crudelibus peccant. fac¬
tis quoq: delinquant: Oramus acdep̾camur
dm̃. quẽ pro uocareilli ex acerbare non desi¬
nunt : ut eorũ corda mitescamt: ut furore
deposito ad sanitatẽ mentis redeant: ut pec¬
catores að delictorum tenebris paenitentiae
lum̃ agnoscant: et magis p&ant fundi ꝓse
preces atq orationes antestitis: quã ipsi fun¬
dant sanguinẽ sacerdotis. Siautẽ in suo fu¬
rore ꝑmanserint: atq: in istis insidis ac mi¬

Expanded text:
ant si comminantur, sciant quia a sacerdotibus ant si comminantur, sciant quia a sacerdotibus Dei non timentur. neque enim et antichristus cum uenire coeperit introibit ecclesiam quia minatur, aut annis eius et uiolentiae ceditur quia resistentes perempturum se esse profitetur. armant nos haeretici dum nos putant sua commina tione terreri, nec in faciem nos deiciunt, sed magis erigunt et accendunt, dum ipsam pacem persecutione peiorem fratribus faciunt. et optamus quidem ne quod locuntur furore inpleant crimine, ne qui uerbis perfidis et crudelibus peccant factis quoque delinquant. oramus ac deprecamur Deum quem prouocare illi et exacerbare non desinunt, ut eorum corda mitescant, ut furore deposito ad sanitatem mentes redeant, ut pectora operta delictorum tenebris paenitentiae lumen agnoscant et magis petant fundi pro se preces adque orationes antistitis quam ipsi fundant sanguinem sacerdotis. si autem in suo furore permanserint adque in istis insidiis ac mi
Abbreviated transcription (Latin):
diuinatutela: Anad hoc fraterkm ẽ depo¬
nen da est catholicae ecł aedignitas: & pleb
intus positae. fidelis atq incorrupta maiestas.
et sacerdotalis quoq auctoritas ac potestas:
ut iudicare uelle sedicant decccłae proposi¬
to extraecdesiã constituti: dexp̃ianohereti¬
ci. desano saucũ de integro uiil nerati: dest an¬
telapsi. deiudice rei desacerdotes icrilegi
Quid suꝑest. quã ut eccła capitolio cedatꝰ.
et recedentib sacerdotibus acdnĩ altare re¬
mouentibus inclerinr̃ sacrũ uenerandũq
congestum. simulaera atq: idola cũ arissuis
tranꝰ sednt : et nouitiano declamandi aduer¬
sũnos atq: increpandi largior et plenior
materia praest&ur Simihi qui sacrifica¬
uerunt et xpmpublice negiuerunt Non
tantũ rogari et sine acta paenitentia admit¬
ti sed adhuc insupcoeperi nt terroris sui po¬
testaredominar: Si pacem postulant : ar¬
ma deponant. Si satisficiunt qui d minint :

Expanded text:
divina tutela. XVIII. An ad hoc, frater charissime, depodivina tutela. XVIII. An ad hoc, frater charissime, deponenda est catholicae Ecclesiae dignitas, et plebis intus positae fidelis atque incorrupta majestas, et sacerdotalis quoque auctoritas ac potestas, ut judicare velle se dicant de Ecclesiae praeposito extra Ecclesiam constituti, de Christiano haeretici, de sano saucii, de integro vulnerati, de stante lapsi, de judice rei, de sacerdote sacrilegi? Quid superest, quam ut Ecclesia Capitolio cedat et recedentibus sacerdotibus, acmouentibus in cleri nostri sacrum uenerandumque congestum simulacra adque idola cum aris suis transeant, et Nouatiano declamandi aduersum nos adque increpandi largior et plenior materia praestetur, si hi qui sacrificauerunt et Christum publice negauerunt non tantum rogari et sine acta paenitentia admitti, sed adhuc insuper coeperint terroris sui potestate dominari? si pacem postulant, arma deponant: si satisfaciunt, quid minantur ?
Abbreviated transcription (Latin):
talesclausam stare ecclesi am dñi. Necastraxp̃i
inuicta & fostia. etd nõtuente munita.minis
federe. Sacerdosdĩ euangeliũ tenens. et xp̃i
praecepta custodiens: occidi potef. non potest
uina. Suggerit et sũbministrai nob exempla
uistutis acfidei: ⁊ acharias antistes dĩ. Quicũ
terrem minis elapidatione non poss&. in
templodĩ occisus est. clamans et identidem
dicens. qued nos quoq: contrahereticos cla¬
mamus et dicimus: et dicimus. Haec dicit dñs:
deredi quistis uias dñi : et dñs derelinqu&uos:
Neq: enem quia pauci temerarii et improbi.
caelestes et salutares uias dnĩ derelinquunt.¬
& sanctanon agentes. ascõspũ deseruntur:
ideonos diuinae traditionis imme mores eẽ
debemus. ut maiora eẽ furentium scelera.
quã sacerdotũ iudicia censeamus : Nut plus
existimemus ad inpugnandũ possehumana
conamina. quã qđ ad protegendũ praeual&

Expanded text:
tales clusam stare Ecclesiam Domini, nec castra Christi tales clusam stare Ecclesiam Domini, nec castra Christi invicta et fortia, et Domino tuente munita, minis cedere. Sacerdos Dei Evangelium tenens, et Christi praecepta custodiens, occidi potest, non potest vinci. Suggerit et subministrat nobis exempla virtutis ac fidei Zacharias antistes Dei, qui cum terreri minis et lapidatione non posset, in templo Dei occisus est; clamans et identidem dicens, quod nos quoque contra haereticos clamamus et dicimus: Haec dicit Dominus, dereliquistis vias Domini, et Dominus derelinquet vos . Neque enim, quia pauci temerarii et improbi, coelestes et salutares vias Domini derelinquunt, et sancta non agentes a sancto Spiritu deseruntur; ideo et nos divinae traditionis immemores esse debemus, ut majora esse furentium scelera, quam sacerdotum judicia censeamus; aut plus existimemus ad impugnandum posse humana conamina, quam quod ad protegendum praevalet
Abbreviated transcription (Latin):
illis excusatio et defensio potest ẽẽ : Vide am̃
quẽ habeant satis fictionis suae sensũ quẽ
aðferant paenitentiae fructũ Nec ecclesi
astreicuiquã cludit᷑: necepis copus alicuide¬
negatur. Patientia et facilitas ethuminitas
nr̃a uenientibus praesto est. Opto omnes in ec¬
clesiã regredi: opto uni uersos conmilitones
nrõs intraxp̃i castra et dipatris domicilia con¬
cludi Remitio omnia : multa dissimulo:
studio et uoto colligendae fraternitatis: etia
quae indm̃ cõmissa sunt. Nonpleno iudicio
religionis ex aminq:delictis plusquã oport&
remittendis pieneipsedelinquo. Amplec¬
tor prompta & plena dilectione cũ paeniten¬
tia reuestentes: peccatũ suũ satis factione hu¬
mili et simplici confitentes. Si qui autẽ sum
qui putant sea decclesiam non precib sed mi
nis regredi posseaut existimant aditũ sibi
non samentationib & satis fictionibus sed
terroribis ficere: procestohabeant. contra

Expanded text:
illis excusatio et defensio potest esse, uideamus illis excusatio et defensio potest esse, uideamus quem habeant satisfactionis suae sensum, quem adferant paenitentiae fructum. nec ecclesia istic cuiquam cluditur nec episcopus alicui denegatur. patientia et facilitas et humanitas nostra uenientibus praesto est. opto omnes in ecclesiam regredi, opto uniuersos conmilitones nostros intra Christi castra et Dei patris domicilia concludi. remitto omnia, multa dissimulo studio et uoto colligendae fraternitatis. etiam quae in Deum commissa sunt non pleno iudicio religionis examino. delictis plus quam quod oportet remittendis paene ipse delinquo. amplector prompta et plena dilectione cum paenitentia reuertentes, peccatum suum satisfactione humili et simplici confitentes. Si qui autem sunt qui putant se ad ecclnis regredi posse; aut existimant aditum se sibi non lamentationibus et satisfactionibus, sed terroribus facere: pro certo habeant, contra
Abbreviated transcription (Latin):
tentiae seruare potuerunt. quia nec cũ uera
paenitentia uenerant. Deistis uero quid
dicã . quinunc ad tecum felicissimo omniũ
criminũ reo nauigauerunt : Legatia fostu¬
nato pseudo epis cõmissĩ tam fals& ad telit¬
teras adferentes. quã est et ipsecuius litteras
ferunt falsus. quã esteͣs peccatorũ multi plex
Conscientia : quã execrabilis uita. quãtur¬
pis: ut etsi in ecclesiaeeñt. eicitales deecclesia
debuissent : Deniq quia conscientiã suam
norunt: Nec dudent adire aut adecclesiae
lim̃ accedere: sed foris ꝑprouintiã circũ¬
ueniendis fratribus & spoliandis pererant
Et omnibus iam satis notiatq: undiq: pro
suis facinoribus exclusi: illuc etiã ad uos na¬
uigant. Neq en impotest illis frons esse
ad nos accedendi. aut apud nos cansistendi:
cũ sint a cerbissima & grauissi macrimina.
quaecis a fratrib ingerant᷑. Siiudiciũ nr̃m
uoluerint experiri: ueniant. Deniq siqua

Expanded text:
tentiae seruare potuerunt, quia nec cum uera tentiae seruare potuerunt, quia nec cum uera paenitentia uenerant. De istis nero quid dicam qui nunc ad te cum Felicissimo omnium criminum reo nauigauerunt legati a Fortunato pseudoepiscopo missi, tam falsas ad te litteras adferentes quam est et ipse cuius litteras ferunt falsus, quam est eis peccatorum multiplex conscientia, quam execrabilis uita, quam turpis, ut etsi in ecclesia essent, eici tales de ecclesia debuissent ? denique quia conscientiam suam norunt, nec audent uenire aut ad ecclesiae limen accedere, sed foris per prouinciam circumueniendis fratribus et spoliandis pererrant, et omnibus iam satis noti adque undique pro suis facinoribus exclusi, illuc etiam ad uos nauigant. neque enim potest illis frons esse ad nos accedendi aut apud nos consistendi, cum sint acerbissima et grauissima crimina quae eis a fratribus ingerantur. si iudicium nostrum uoluerint experiri ueniant. denique si qua
Abbreviated transcription (Latin):
sultus est pastor. quiita morbidas et contrae¬
tas oues gregiad misc& : ut gregem totũ mali
cohȩrentis afflictatione contamin& Osi
posses frater lme istic inter ẽẽ nobcum. cũ¬
prauiistic & ꝑuersi deschis mate reuestunt᷑:
uideres quis mihi labor sit. ꝓsuadere pitien¬
tiam fr̃ibus nr̃is : ut animidolore sopitoreci¬
piendis maliscurindisq: consentiant. Nãq
ut gaudent & la&ant᷑ cum tolerabiles et
minus cul pabiles redeunt : ita contra fremus
et reluctant᷑ quotiens in emendabiles et pro¬
terui. et uel adulteriis uel sacrificus conta¬
minati Et posthaec ad huc insuꝑ & su ꝑbi
sic ad ecclesiam remeant. uthona intus inge¬
nia corrũ pant: Vix plebi ꝑsuadeo. immo
extorqueo: uttales patiant᷑ admitti. Et ius¬
tior factus est fraternitatis dolor. ex eoqđ
unus atq: alius optinente plebe et contradi¬
cente. meatamen facultate suscepti peiores
extiterunt quã prius fuerant : Nec fidẽ p&eni¬

Expanded text:
sultus est pastor, qui ita morbidas et contacsultus est pastor, qui ita morbidas et contactas oves gregi admiscet, ut gregem totum mali cohaerentis afflictatione contaminet. O si posses, frater praui isti et peruersi de schismate reuertuntur.: uideres quis mihi labor sit persuadere patientiam fratribus nostris, ut animi dolore sopito recipiendis malis curandisque consentiant. namque ut gaudent et laetantur cum tolerabiles et minus culpabiles redeunt, ita contra fremunt et reluctantur quotiens inemendabiles et proterui et uel adulteriis uel sacrificiis contaminati et post haec adhuc insuper et superbi sic ad ecclesiam remeant, ut bona intus ingenia corrumpant. uix plebi persuadeo, immo extorqueo, ut tales patiantur admitti. et iustior factus est fraternitatis dolor ex eo quod unus adque alius obnitente plebe et contradicente mea tamen facilitate suscepti peiores extiterunt quam prius fuerant nec fidem paeni
Abbreviated transcription (Latin):
pon. Sieorũ quideillis priore anno iudicaue¬
runt numerus cũ prbis et diaconis conput&:
plures tunc adfuerunt iudicio et cognitioni:
quã sunt idem isti qui cũ fostunato nuncui¬
iampaene ab omnib esse desestum. Nãque
huquibus in pra&eritũ prȩstigia obtendebaNt
et dabant᷑ uerba fallacia. qđ simul adeccłam
regressuri dicerent᷑: poste i quã uider illic
pseudo epm̃ factũ frustratos et deceptos seeẽ
didicerunt : et reme int qͥotidie atq adeccłam
pulsant : Nobis tamen a quibus ratiod nõ red¬
denda est. anxie ponderantibus et sollicite ex¬
aminantibus qui recipi et admitti a decclesiã
debeant: quibus dã enim aut crimina sua ob¬
sistunt: aut frsobstinate et firmit̃ renitunt.
ut recipiomnino non possint cũ scandalo et
periculo plurimorũ. Neq: enimsic putrami¬
na qua edã colligenda sunt : ut quae integra
et sana sunt uulnerent᷑: Necutilis aut con¬

Expanded text:
non . XV. Si eorum, qui de illis priore anno judicavenon . XV. Si eorum, qui de illis priore anno judicaverunt, numerus cum presbyteris et diaconis computetur, plures tunc adfuerunt judicio et cognitioni, quam sunt iidem isti, qui cum Fortunato nunc vijam pene ab omnibus esse desertum. Namque ii, quibus in praeteritum praestigiae obtendebantur, et dabantur verba fallacia, quod simul ad Ecclesiam regressuri dicerentur; postea quam viderunt illic pseudoepiscopum factum, frustratos et deceptos se esse didicerunt, et remeant quotidie, atque ad Ecclesiam pulsant: nobis tamen, a quibus ratio Domino reddenda est, anxie ponderantibus et sollicite examinantibus, qui recipi et admitti ad Ecclesiam debeant. Quibusdam enim ita aut crimina sua obsistunt, aut fratres obstinate et firmiter renituntur, ut recipi omnino non possint cum scandalo et periculo plurimorum. Neque enim sic putamina quaedam colligenda sunt, ut quae integra et sana sunt vulnerentur: nec utilis aut con
Abbreviated transcription (Latin):
scelere ꝑ seuerant: autsidisplic&. et recedun.
sciunt quore uestant᷑. Nãcũ statutum sit
abomnibus nobis &aequũ sit pariteracius¬
tum ut unius cuiusq causa illic audiatur
ubi est crimenad missũ & singulis pastorib
postiogregissit a scripta quam regat unus¬
quisq: & gubern& rationem sui actus dño
redditurus. opost& utiq eos quib: praesumus
non circũ cursare. Neceporũ concordiam
cohȩrentem sua subdola & fallacitemeritate
collidere : sed agereillic causã suam. ut et accu¬
satores habere et testes sui criminis possint:
nisi paucis desperatis & ꝑditis. minor uid&
eẽ auctoritas epõrum in africa constitutorũ.
quiiã deillis iudicauer̃. et eorũ conscientiã
multis delictorũ laqueis uinctã. iudicii sui
nuꝑ grauitatedamnarunt. Iam causa eorũ
cognita est: iam decis dicta sententia est.
Necensurae congruit sacerdotũ mohilis at¬
que inconstantis animileuit ite rephenden

Expanded text:
scelere perseuerant: aut si displicet et recedunt, scelere perseuerant: aut si displicet et recedunt, sciunt quo reuertantur. nam cum statutum sit ab omnibus nobis et aequum sit pariter ac iustum ut uniuscuiusque causa illic audiatur ubi est crimen admissum, et siportio gregis sit adscripta, quam regat unusquisque et gubernet, rationem sui actus Domino redditurus; oportet utique eos, quibus praesumus, non circumcursare, nec episcoporum concordiam cohaerentem sua subdola et fallaci temeritate collidere; sed agere illic causam suam, ubi et accusatores habere et testes sui criminis possint: nisi si, paucis desperatis et perditis minor videtur esse auctoritas episcoporum in Africa constitutorum, qui de illis jam judicaverunt, et eorum conscientiam multis delictorum laqueis vinctam judicii sui nuper gravitate damnarunt. Jam causa eorum cognita est: jam de eis dicta sententia est, nec censurae congruit sacerdotum mobilis atque inconstantis animi levitate reprehendi
Abbreviated transcription (Latin):
non satis fuit ab euangelio recessis se.spem
lapsis satis factionibus & paenitentiae sustu¬
lisse. fraudibus inuolutos. uel adulteriis cõ¬
maculatos. uel sacrificiorũ funesta contagi¬
one pollutos. nedm̃ rogarent. ne inecclesia
ex homologes in criminũ facerent. ab omni
sensu & fructu paenitentiae remouisse.
forissibi extraecclesiam et contraecclesiam
constituisse conuenticulũ ꝑditae factionis
cũ malesibi consciorũ et dm̃ rogare acsitis¬
facere nolentiũ caterua confluer&: postista
adhuc insuꝑpscudo ep̃o sibi abhereticis con¬
stituto. nauigare audent: et ad petricathe¬
drã atq ad ecclesiã principalem. undeuni¬
tas sacerdotalis ex osta est. a schismaticis
& profinis litteras ferre : Nec cogitare eos
esse romanos. quorũ fides apło praedicante
laudata est. ad quos ꝑfidia habere non pos¬
sit accessũ. Quae autem causa ueniendi. &
aut enimplac& illis quod fecerunt. & in suo

Expanded text:
satis non fuit ab Evangelio recessisse, spem satis non fuit ab Evangelio recessisse, spem lapsis satisfactionis et poenitentiae sustulisse, fraudibus involutos, vel adulteriis commaculatos, vel sacrificiorum funesta contagione pollutos, ne Deum rogarent, ne in Ecclesia exomologesin criminum facerent, ab omni et sensu et fructu poenitentiae removisse; foris sibi extra Ecclesiam et contra Ecclesiam constituisse conventiculum perditae factionis, quo male sibi consciorum et Deum rogare ac satisfacere nolentium caterva conflueret: post ista adhuc insuper pseudoepiscopo sibi ab haereticis constituto, navigare audent, et ad Petri Cathedram atque ad Ecclesiam principalem, unde unitas saceret profanis litteras ferre nec cogitare eos esse Romanos quorum fides apostolo praedicante laudata est, ad quos perfidia habere non possit accessum. quae autem causa ueniendi et aut enim placet illis quod fecerunt et in suo
Abbreviated transcription (Latin):
uiderint laicihoc quomodo curent: sacerdo
tibus labor maior incũbit: adserenda et pro¬
curandadĩ maiestate : Nequid uideam̃ in
hac paste neglegere . quando admoneat dns
et dicat. Et nunc praeceptũ hoc aduos est o sa¬
cerdotes: si non audieritis et si non posueritis
incordeuro. ut detis honorem nomini meo
dicit dñs: inmittã inuos maledictionẽ. & ma¬
ledicã benedictionẽ urãm. honor ergodat᷑
do quando sic dĩ maiestas et censuri contẽnit᷑.
ut cũ seille indignari et irascis acrificantibus
dicat. et cũ poenas aeternas & supplicia ꝑpe¬
tua cõmin&ur. ꝓponat᷑ a sacrilegis atq dicat᷑
Neira cogit& di: Netimeat᷑ iudiciũ dñi Ne
puls&ur ad ecclesiã xp̃i: sed sublata poeniten¬
tia: Neculla ex homologes in criminis facta.
fillacibus praedic&t᷑: et nel apsi surgant a ut
foris positi ad ecclesiã redeant. cõmunicatio
non comunicantibus offerat᷑ : Quibus etiã

Expanded text:
? uiderint laici hoc quomodo curent. sace? uiderint laici hoc quomodo curent. sacetibus labor major incumbit in asserenda et procuranda Dei majestate, ne quid videamur in hac parte negligere, quando admoneat Dominus et dicat: Et nunc praeceptum hoc ad vos est, o sacerdotes: si non audieritis, et si non posueritis in corde vestro, ut detis honorem nomini meo, dicit Dominus; immittam in vos maledictionem, et maledicam benedictionem vestram . Honor ergo datur Deo, quando sic Dei majestas et censura contemnitur, ut cum se ille indignari et irasci sacrificantibus dicat, et cum poenas aeternas et supplicia perpetua comminetur, proponatur a sacrilegis atque dicatur; ne ira cogitetur Dei, ne timeatur judicium Domini, ne pulsetur ad Ecclesiam Christi: sed sublata poenitentia, nec ulla exomologesi criminis facta, resbyteris verbis fallacibus praedicetur; et ne lapsi surgant, aut foris positi ad Ecclesiam redeant, communicatio a non communicantibus offeratur? XIV. Quibus etiam
Abbreviated transcription (Latin):
scilic& etcurent: et depriecationibus acsitis¬
factionibus iustis. post peccatasanent᷑. Paulus
apostolus inepistola sua ponit et dicit. ope¬
tũ ueritatis non habuerunt. ut saluifierent :
ac propterea mut & illis ds̃ operationẽ erroris.
ut credant mendatio . ut iudicent᷑ omnes qui
non crediderunt ueritati. sed sibi placent in
in iustitia. Primus felicitatis gradus est. non
delinquere : secundus delicta cognoscere.
Illiccurrit innocentia integra etinͥlibataques
seru&. hic succedit medela quaesan&. Qđ
utrũq: istioffensodo ꝑdiderunt : Et ut amis¬
si sit gratia quaedebaptismi scĩficatione ꝑci¬
pitur : & non sub ueni at poenitentia ꝑquam
culpacuratur. Anputasfrater leui a esse
ad uersus dm̃ facinora parua et modicadelic¬
ta : quod ꝑ illos non rogat᷑ maiestas indignan¬
tis di quod nontim& ira &ignis et dies ddñi:
quodimminente antixp̃o ex armat᷑ fides mi¬
litantis populi: dũ tollitͥtimor et uigor xp̃i

Expanded text:
scilicet et curentur et deprecationibus ac satisscilicet et curentur et deprecationibus ac satisfactionibus iustis post peccata sanentur. Paulus apostolus in epistula sua ponit et dicit: dilectum ueritatis non habuerunt ut salui fierent: ac propterea mittet illis Deus operationem erroris, ut credant mendacio, ut iudicentur omnes qui non crediderunt ueritati, sed sibi placent in iniustitia. primus felicitatis gradus est non delinquere, secundus delicta cognoscere. illic currit innocentia integra et inlibata quae seruet, hic succedit medella quae sanet. quod utrumque isti offenso Deo perdiderunt, ut et amissa sit gratia quae de baptismi sanctificatione percipitur et non subsit paenitentia per quam culpa curatur. an putas, frater, lenia esse aduersus Deum facinora, parua et modica delicta, quod per illos non rogatur maiestas indignantis Dei, quod non timetur ira et ignis et dies Domini, quod inminente antichristo exarmatur fides militantis populi, dum tollitur uigor ettimor Christi
Abbreviated transcription (Latin):
etuburt unte ultimutt post imonũ quȩnet
redimantur : neuulnera lacrimis abluantur.
Pax uera falsae pacis mendaciotollit᷑. saluta¬
ssinus matris nouerca intercedente cludit᷑:
ue depectore atq orelapsorũ fl&us et gemitꝰ
udiatur. Compellunt᷑ ad huc insuꝑlapsi
itlinguis atq: ore quo in capitolio antedeli¬
querant sacerdotibus conuitiũ faciant. Con¬
fessores & uirgines et iustos quosq fide lau¬
de praecipuos atq: inecclesia gloriosos. contu¬
meliis et maledicis uecibus proseqͥunt᷑.
A quibus quidem non tam nr̃orũ modestia
ethumilitas & pudor caedit᷑ : quã illorum
ipsorũ spes &uita lacerat᷑. Neq: enim qui
audit. sed qui facit conuitiũ miser est. Nec
quia frater uapulat. sed quia fratrem cedit.
inlege peccator est. Et cum nocentes in no¬
centibus in iuriã faciunt: illipatiunt᷑ in iuri¬
im qui facere secredunt. Deniq hincillis
ꝓcussamens et hebes animus & sensus alienus
est. Ira estdi: Non intelligere delicta. nese

Expanded text:
erubuit ante uel timuit postmodum quaerat, redimantur, ne uulnera lacrimis abluantur. pax uera falsae pacis mendacio tollitur, salutaris sinus matris nouerca intercedente cluditur, ne de pectore adque ore lapsorum fletus et gemitus audiatur. conpelluntur adhuc insuper lapsi ut linguis adque ore quo in Capitolio ante deliquerant sacerdotibus conuicium faciant, confessores et uirgines et iustos quosque fidei laude praecipuos adque in ecclesia gloriosos contumeliis et maledicis uocibus prosecuntur. a quibus quidem non tam nostrorum modestia et humilitas et pudor caeditur quam illorum ipsorum spes et uita laceratur. neque enim qui audit, sed qui facit conuicium, miser est: nec qui a fratre uapulat sed qui fratrem caedit, in lege peccator est: et cum nocentes innocentibus iniuriam faciunt, illi patiuntur iniuriam qui facere se credunt. denique hinc illis percussa mens et hebes animus et sensus alienus est: ira est Dei non intellegere delicta, ne se
Abbreviated transcription (Latin):
imen angeliosuodicat: Omnis plantatioquã
non plantauit patermeus caclestis: eradicabi᷑:
Quiplantatis nonest pracceptis dĩ patris et mõ¬
nitis. solus poterit deeclesia ille discedere. solis
episcopis derelictis. cũ scis maticis ethereticis
infurore manere. Cęteros uero nobiscũ aduna¬
gentia: et nr̃a patientia. Optotefraterkmãe¬

Expanded text:
in Evangelio suo dicat: Omnis plantatio, quam in Evangelio suo dicat: Omnis plantatio, quam non plantauit pater meus caelestis eradicabitur. qui plantatus non est praeceptis Dei patris et monitis, solus poterit de ecclesia ille discedere, solus episcopis derelictis cum schismaticis et haereticis in furore remanere. ceteros uero nobis adunagentia et nostra patientia. opto te, frater cari
Abbreviated transcription (Latin):
centior pedibus quibus filius quinascebatur
occisus est ÷ hanc conscientiã criminũ iampri¬
demtimebat: propterhoc senon de presbite¬
ro excitaritantũ : sed et cõmunicatione phibe¬
riprocesto tenebat. Et urgentib fratribuss
imminebat cognitionis dies quo apud nos
causaeius ager& : nisi ꝑsecutio ante uenissa
quã isto uoto quodã euadendae eclucrandȩ
dãnationis excipiens. hacc omnia cõmisr
et miscuit: Vt qui eici decccła excludihabe¬
ba :iudicium sacerdotũ uoluntaria discessio¬
ne p̃cederet : quasi euasisse sit poenã. prieua¬
nis se sententiam. Circa cȩteros autẽ fratres
claboramus quos ab eocircũuentos dolemus:
Ehueteratoris pnitiosũ latus fugiant : utl se¬
taleslaquieos sollicitantis euadant : ut dequa
illepellidiuinitus meruit ecdestãrep& dnt
ques quidẽ dño adiuuante ꝑ eius misericordiã
regrediposse confidimus. Neq enĩ potest
perire nisi quẽ constat eẽ periturũ : Cũ dns

Expanded text:
centior pedibus, quibus filius qui nascebatur centior pedibus, quibus filius qui nascebatur occisus est. Hanc conscientiam criminum iam pridem timebat. propter hoc se non de presbyterio excitari tantum, sed et communicatione prohiberi pro certo tenebat, et urguentibus fratribus imminebat cognitionis dies quo apud nos causa eius ageretur, nisi persecutio ante uenisset, quam iste uoto quodam euadendae et lucrandae damnationis excipiens haec omnia commisit et miscuit, ut qui eici de ecclesia et excludi habebat, iudicium sacerdotum uoluntaria discessione praecederet, quasi euasisse sit poenam praeuenisse sententiam. Circa ceteros autem tratres elaut veteratoris perniciosum latus fugiant, ut lethales laqueos sollicitantis evadant, ut de qua ille pelli divinitus meruit, Ecclesiam repetant, quos quidem, Domino adjuvante, per ejus misericordiam regredi posse confidimus: neque enim potest perire, nisi quem constat esse periturum, cum Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
tis. et se inuicem diligentis. concordiã scindens.
plane quõ promagnitudinesua debeat casta¬
ginẽ roma pr&cedere: illic maiora et graui¬
ora cõmisit Qui istic ad uersus ecclesiã diaco¬
nũ fecerat: illic epm̃ fecit: Nechoc quisquã
miret᷑ intalibusferuntur semꝑ mali suo
furore dementes: Et posteaquã scelera fece¬
rimt. conscientia ipsa sceleratae m̃tifagitant᷑:
Nec remanere in ecdadĩ possunt: quideificã
et ecclesi asticã disciplinã: Neactus sui conuer¬
satione. Nec morũ pace tenuerunt. Spoli¬
ati abillo pupilli: fraudatae uiduae. pecu¬
niae quoq eccłae denegatae: has deillo exi¬
gunt poenas: quas in eius furore conspicimus:
Pater etiã eius inuico fame mostuus: et abeo
inmortẽ post modũ nec sepultus : Vterus
uixoris calceꝑcussus: & a pastione ꝓperante
in parricidiũ pastus expressus: Et dãnare
nuncaudet sacrificantiũ manus. cũ sit ipse no¬

Expanded text:
tis et se inuicem diligentis concordiam scindens. tis et se inuicem diligentis concordiam scindens. plane quoniam pro magnitudine sua debeat Carthaginem Roma praecedere, illic maiora et grauiora commisit. qui istic aduersus ecclesiam diaconum fecerat, illic episcopum fecit. nec hoc quisquam miretur in talibus. feruntur semper mali suo furore dementes et posteaquam scelera fecerunt, conscientia ipsa sceleratae mentis agitantur. nec remanere in ecclesia Dei possunt qui deificam et ecclesiasticam disciplinam nec actus sui conuersatione nec morum pace tenuerunt. spoliati ab illo pupilli, fraudatae uiduae, pecuniae quoque ecclesiae denegatae has de illo exigunt poenas quas in eius furore conspicimus. pater etiam eius in uico fame mortuus et ab eo in morte postmodum nec sepultus. uterus uxoris calce percussus et abortione properante in parricidium partus expressus. et damnare nunc audet sacrificantium manus, cum sit ipse no