comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Rgo adȩ nati sunt filii masculi duo.
in regione ad quam transinigrauit eũ
deus ex paradiso. post suam quoq p̃uaricati¬
nem: quoꝵ pͥor appellatur cam. scd̾s̾ aũt abel.
Germani siquidem: s diuersis letabant᷑ studi¬
is. Abel quidem iunior. iusticiam colebat. et
in omnib quecũq gerebat dm̃ putabat. eẽ.
p̃sentẽ. cuiꝰ erat conuersatio pastoralis Cam
aut erat qͥdem circa alia pessimꝰ. & ad lucra
Nam cũ eis cdeo sacͥficare placuiss. de frugi¬
b quidem t̾rȩ munera cam obtulit. abelaũt
de pͥmogenitis agnore ꝙ lac. Deus enim hoc
potiꝰ sacrificio delectatus ẽ. qđ spontanee &
naturaliter ortum fuerat:.⁊ non in illo qđex
inuentione hominis auari natum uidebat᷑
Quappt̾ cam indignatꝰ ẽ. qđ abel fuiss: a deo
p̃positus. S hoc ita nouit. Ignis enim dei sacͥfi¬
cium fr̃is consumsit: & eius intactum reliqͥt.
Quostimulatus liuore. frẽm suũ abel int̾emit.
Ua de re dñs ad cam ait. uii cpł.

Expanded text:
rgo Adae nati sunt filii masculi duo, in regione ad quam transmigravit eum Deus a paradiso, post suam praevaricationem. Quorum prior appellatur Cain, secundus autem Abel. Germani siquidem, sed diversis laetabantur studiis. Abel quidem junior, justitiam colebat, et in omnibus quaecunque gerebat Dominum putabat esse praesentem: cujus erat conversatio pastoralis. Cain autem erat quidem circa alia pessimus, et ad lucra Nam cum eis Deo sacrificare placuisset, de frugibus quidem terrae munera Cain obtulit, Abel autem de primogenitis agnorum et lac. Deus enim hoc potius sacrificio delectatus est, quod spontanee et naturaliter ortum fuerat, et non in illo, quod ex inventione hominis avari natum videbatur. Quapropter Cain indignatus eo quod Abel fuisset a Deo praepositus: et hoc ita novit, ignis enim Dei sacrificium fratris consumpsit, et ejus intactum reliquit; quo stimulatus livore, fratrem suum Abel interemit.ua de re Dominus ad Cain ait:
Abbreviated transcription (Latin):
Unt ab adam pͥmo homine usq
ad ninũ magnum ut dicunt raĩ
quando uatus. ẽ. abraham. anni. ĩii c
uel ab raham usq ad cesarem augustum
id .ẽ. usq ad natiuitatẽ: xp̃i quȩ fuit an
toto orbe cessarunt. computantur auni

Expanded text:
 ab Adam, primo homine, usque ad Ninum, magnum ut dicunt regem, quando natus est Abraham, anni tria milvel Abraham usque ad Caesarem Augustum, id est, usque ad Nativitatem Christi, quae fuit anntoto orbe cessarunt, colliguntur anni
Abbreviated transcription (Latin):
succedit effectus. Genus uero ipsum pe¬
nȩ quale fuit. Qm̃ dominatio imꝑanti
in lingua ẽ. ibi est dampnata suꝑbia. ut
non intelligeret iubens homini. qui no¬
luit intelligere ut obediret deo iuben¬
ti. Sic illa conspiratio dissoluta ẽ. cũ qͥs¬
q ab eo quem non intelligebat abscedet
nec se nisi ei cũ quo loqui poterat aggre¬
garet. & ꝑ linguas diuisȩ sunt gentes.
dispseq ꝑ terras. sicut deo placuit. qui
hoc modis occultis nobisq in comp̃hen¬
sibilib fecit. Ex illis igit᷑ tͥb hominib
noe filiis. septuaginta duȩ linguȩ per
terraseẽ. ceꝑunt. quȩ crescendo ad in¬
sulas ꝑuenerunt. Auctus autem ẽ. nume¬
rus gentium multo ampliꝰ quã linguarũ.
annoꝵ a diluuio usq ad natiuita Mxu¬
tem abrahȩ. ita continet᷑. Semcentum
erat annoꝵ quando genuit arfaxat bien¬
nio post diluuiũ Porro arfaxat cũ essec¬
triginta quinq annoꝵ genuit sale. Sale

Expanded text:
succedit effectus. Genus vero ipsius poesuccedit effectus. Genus vero ipsius poenae quale fuit? Quoniam dominatio imperantis in lingua est, ibi est damnata superbia, ut non intelligeret jubens homini, qui noluit intelligere ut obediret Deo jubenti, sicque illa conspiratio dissoluta est, cum quisque ab eo quem non intelligebat abscederet, nec se nisi ei cum quo loqui poterat aggregaret. Et per linguas divisae sunt gentes dispersaeque per terras sicut Deo placuit, qui hoc modis occultis nobisque incomprehensibilibus fecit. Ex illis igitur tribus hominibus Noe filiis septuaginta duae linguae per terras esse coeperunt, quae crescendo ad insulas pervenerunt. Auctus autem est numerus gentium, multo amplius quam linguarum annorum a diluvio usque ad nativitatem Abrahae ita continetur. Sem 100 erat annorum quando genuit Arfaxat, biennio post diluvium. Porro Arfaxat cum esset 30 annorum, genuit Sale. Sale
Abbreviated transcription (Latin):
cendentes confundite sed confundanus
ibi linguameoꝵ: ostendenꝰ ita seoꝑari ꝑmi
nistros suos. ut sint etiam ipsi cooꝑato¬
res dei. Illud sane qđ dictum ẽ. non de¬
sistent a cogitationib suis. donec eas
oꝑe compleant: non ẽ. dictum confir¬
mando. sed tanꝗͣ interrogando sicut so¬
let a comminantib dici. Sic ergo acci¬
piendum. ẽ. tanꝙͣ dixerit. Nonne omĩa
deficient ex illis quȩ conati sunt faceree
Sed ita dicatur. non expͥmetur cõmi¬
nanter qm̃ uoce ꝓnuntiantis non pos¬
sumus scribere Uenite igitur descenda¬
mus & confundamꝰ ibi linguas eoꝵ. ut
non audiat unusquisq uocem ꝓximi
sui. Atq ita diuisit eos dñs ex illo loco in
uniuersas terras. & cessauerunt edificare
ciuitatem. Et idcirco uocatum ẽ. nomen
eius babel. quia ibi confusum ẽ. labiũ u¬
niuersȩ terrȩ. & inde disꝑsit eos dñs suꝑ
faciem cunctarũ regionum. Merito aũt
malus punitur affectus. etiam cui non

Expanded text:
cendentes confundite, sed, confundamus cendentes confundite, sed, confundamus ibi linguam eorum, ostendens ita se operari per ministros suos, ut sint etiam ipsi cooperatores Dei. Illud sane quod dictum est, nec desistent a cogitationibus suis donec eas opere compleant, non est dictum confirmando, sed tanquam interrogando, sicut solet a comminantibus dici. Sic ergo accipiendum est, tanquam dixerit: Nonne omnia deficient ex illis quae conati sunt facere? Sed si ita dicatur, non exprimitur comminanter, quoniam voce pronuntiantis non possumus scribere. Venite igitur, descendamus et confundamus ibi linguas eorum ut nsui. Atque ita divisit eos Dominus ex illo loco in universas Terras, & cessaverunt aedificare civitatem. Et idcirco vocatum est nomen ejus Babel, quia ibi confusum est labium universae terrae - et inde dispersit eos Dominus super faciem cunctarum malus punitur affectus, etiam cui non
Abbreviated transcription (Latin):
Ouet ergo quosdam hoc qđ legit᷑
descendit dñs ut uideret ciuitatẽ
dum non loco mouetur deus. qui semper
ẽ ubiq totus. Quod ita intelligendum ẽ
di. sed filii hominũ: idest illa societas se¬
cundũ hominẽ uiuens: quã terrenã dici¬
mus ciuitatem. Deus autem non localit̾
descendit. dum sit ubiq totus. & omĩa ĩ¬
pleat. sed descendere dicitur in t̾ram: qͣn¬
do preter usitatum naturȩ cursũ. mira¬
biliter oꝑat᷑. Nec discit uidendo aliquid
ad tempꝰ qui ignorare potest nichil. Men¬
tis cuiuspiam contemptũ dicit᷑ enĩ ad
tempus uidere ae cognoscere. eo qđ uideri
qđ reꝓbat &e cognosci faciat. Ciuitas nãq
illa non sic uidebatur quomͦ eam deus
uideri fecit: quando sibi quantũ displi¬
ceret ostendit. quanuis possit intelligi.
ds ad illam ciuitatẽ descendisse. quia de¬
cenderunt angłi eiꝰ in quib habitat. qr
ꝑanglos descendebat. qui in angłis des¬
cendentib erat. et non ait. uenite ce des¬

Expanded text:
ovet ergo quosdam hoc quod legitur: Descendit Dominus ut videret civitatem, cum non loco moveatur Deus, qui semper est ubique totus. Quod ita intelligendum estDei, sed filii hominum, id est illa societas, secundum hominem vivens, quam terrenam dicimus civitatem. Deus autem non localiter descendit, cum sit ubique totus et omnia impleat, sed descendere dicitur in terram, quando, praeter usitatum naturae cursum, mirabiliter operatur. Nec discit videndo aliquid ad tempus, qui ignorare potest nihil, mente cujuspiam conceptum. Dicitur enim ad tempus videre et cognoscere, eo quod videri quod reprobat et cognosci faciat. Civitas namque illa non sic videbatur quomodo eam Deus videri fecit quando sibi quantum displiceret ostendit: quamvis possit intelligi Deus ad illam civitatem descendisse, quia descenderunt angeli ejus in quibus habitat, quia per angelos descendebat qui in angelis descendentibus erat. Et non ait: Venite et des
Abbreviated transcription (Latin):
do philosophiam ꝑfecisse laudatur. quam
intres partes distribuit. Ynam moralem
quȩ maxime in actione uersatur. alteram
naturalem. quȩ comtemplationi deputa¬
tata ẽ. t̾ciam rationalem qua uerũ dister¬
minatur a falso. Quȩ licet utͥq id. ẽ. acti¬
oni ce contemplatiom sit necessaria. max¬
une tamen contẽplatio ꝑspectionem sibi
uendicat ueritatis. Ideo hȩc tͥꝑtitio non ẽ.
contraria illi destinctioni. qua intelligit᷑
omne studiũ sapientiȩ in actione ce con¬
templatione consistere. Et athenienses xx
bentur. dioge nes cognoscitur: eudorus astro¬
logus. plato quoq & senothon. nec non ce
alii socratici. insignes habent᷑. Euagoras
cũ regnaret cypri. in furorem uersus est.
factoq etiã t̾rȩ motu magno. elica ce bu¬
ra peloponensium urbes abscete sunt.
Gunc etiam fuit kartaginenfium bellũ
illud famosissimum.

Expanded text:
do philosophiam perfecisse laudatur, quam do philosophiam perfecisse laudatur, quam in tres partes distribuit: unam moralem, quae maxime in actione uersatur; alteram naturalem, quae contemplationi deputata est; tertiam rationalem, qua uerum disterminatur a falso. Quae licet utrique, id est actioni et contemplationi, sit necessaria, maxime tamen contemplatio perspectionem sibi uindicat uericontraria illi distinctioni qua intelligitur omne studium sapientiae in actione et contemplatione consistere; et Athenienses vigbentur. Diogenes cognoscitur, Eudoxus astrologus, Plato quoque et Xenophon, nec non et alii Socratici insignes habentur. Evagoras cum regnaret Cypri, in furorem versus est. Facto etiam terraemotu magno Elica et Bura, Peloponensium urbes, absorptae sunt. Tunc etiam fuit Carthaginensium bellum illud famosissimum.
Abbreviated transcription (Latin):
fama rapiebat. Itaq & in egipto didicit
cebantur. &e inde in eas partes italiȩ ueni¬
ens ubi pitagore fama celebrabatur. qͥcqͥd
italice fuit philosophiȩ facillime compre¬
hendit. E quia magistrum socratẽ singula¬
riter diligebat. eum loquentẽ faciens fere
in omnib sermonib suis. etiam illa quȩ uł
ab aliis didicerat. uel ipse quanta potuerat
intelligentia uiderat. cũ illius lepore ce mo¬
ralib disputationib temꝑauit. Itaq cũ stu¬
dium sapientiȩ in actione & contemplati¬
one uersetur. unde una pars eius actiua.
altera contemplatiua dici potest. quarum
actiuam ad agendam uitam. id. ẽ ad mores
instruendos ꝑtinet. contemplatiua autem
ad conspiciendas naturȩ causas ce sincerissi¬
mam ueritatẽ. socrates in actiua excellius¬
se memoratur. phitagoras uero magis con¬
templatiuȩ quib potuit intelligentiȩ uiri¬
b institisse. Pinde plato utrumq ingen¬

Expanded text:
fama rapiebat: itaque et in Aegypto didicit fama rapiebat: itaque et in Aegypto didicit cebantur, et inde in eas partes Italiae veniens ubi Pythagorae fama celebrabatur, et quidquid Italicae fuit philosophiae facillime comprehendit; et quia magistrum Socratem singulariter diligebat, eum loquentem faciens fere in omnibus sermonibus suis etiam illa, quae uel ab aliis didicerat, uel ipse quanta potuerat intellegentia uiderat, cum illius lepore et moralibus disputationibus temperauit. Itaque cum studium sapientiae in actione et contemplatione uersetur, unde una pars eius actiua, altera contemplatiua dici potest quarum actiua ad agendam uitam, id est ad mores instituendos pertinet, contemplatiua autem ad conspiciendas naturae causas et sincerissimam ueritatem: Socrates in actiua excelluisse memoratur; Pythagoras uero magis contemplatiuae, quibus potuit intellegentiae uiribus, institisse. Proinde Plato utrumque iungen
Abbreviated transcription (Latin):
In duos accusatores eius usq adeo popłi in¬
dignatio conuersa ẽ: ut unus eoꝵ opp̃ssus
ui multitudinis interiret. exilio aut̃ uolun
tario atq ꝑpetuo. penam similem alter e¬
uaderet. Tam preclarȩ igitur uitȩ mortiᷤ¬
q famosȩ socrates reliquit plurimos suȩ
philosophiȩ sectatores. quoꝵ certatim stu¬
dium fuit. in questionum moralium discep¬
tatione uersari: ubi agitur de summo bono.
sine quo fieri homo beatus non potest. Igit᷑
plato interomnes socratis discipłos. gła ce
fama eminentior fuit. Nec immerito. cũ de¬
t̾minasset finem boni. ẽẽ. scd̃m uircutem
uiuere. & ei soli euenire posse. qui noticiã
unius dei habeat & imitationem. nec ẽẽ.
aliam ob causam beatum. Qui plato cũ a¬
pud suos honestonatus ẽet. loco athenis.
ingenio mirabili longe suos condiscipulos
longe lateq ꝑegrinatus ẽ. quaqua uersum
alicuius nobilitate scientiȩ ꝑcipiendȩ eum

Expanded text:
in duos accusatores eius usque adeo populi inin duos accusatores eius usque adeo populi indignatione conuersa, ut unus eorum ipsius ui multituditario atque perpetuo poenam similem alter evaderet. Tam praeclara igitur vitae mortisque fama Socrates reliquit plurimos suae philosophiae sectatores. Quorum certatim studium fuit in quaestionum moralium disceptatione versari, ubi agitur de summo bono, sine quo fieri homo beatus non potest. Igitur Plato inter omnes Socratis discipulos gloria et fama eminentior fuit; nec immerito, cum determinasset finem boni esse secundum virtutem vivere, et ei soli evenire posse qui notitiam unius Dei habeat et imitationem, nec esse aliam ob causam beatum. Qui Plato cum apud suos honesto natus esset loco Athenis, ingenioque mirabili longe suos condiscipulos longe lateque peregrinatus est; quaquaversum alicujus nobilitate scientiae percipiendae eum
Abbreviated transcription (Latin):
memoratur: cũ ante illum omnes magisphi¬
sicis id. ẽ. naturalib reb ꝑscrutandis oꝑam
maximam impenderint. finemq bonum
fieri non posse nisi bene uiuendo docuit.
Nolebat itaq inmundos terrenis cupidita¬
tib animos extendere in diuina: &e conari.
quando qͥdem ab eis causas rerum uidebat
summi dĩ uoluntate. ẽẽ credebat. Unde non
eas putabat isi munda mente posse com¬
p̃hendi. & ideo purgandȩ bonis morib ui¬
tȩ censebat instanctum. ut depͥmentib libi¬
dinib exoneratus animus. naturali uigore
in eterna se attolleret. naturamq incorpei
ce incommitabilis luminis ubi causȩ om¬
nium factarum naturarum stabilit̾ uiuunt.
intelligentie puritate conspiceret. Imꝑitoꝵ
tamen inuidia excitatis athenienses. calump¬
mosa cͥminatione dampnatꝰ morte multatꝰ
ẽ. sed eũ postea illa ipsa quȩ publice damp¬
nauerat atheniensium ciuitas publice lux̃¬

Expanded text:
memoratur, cum ante illum omnes magis phymemoratur, cum ante illum omnes magis physicis, id est, naturalibus rebus perscrutandis operam maximam impenderunt, finemque bonum fieri non posse, nisi bene vivendo, docuit. Nolebat itaque immundos terrenis cupiditatibus animos extendere in divina et conari quandoquidem ab eis causas rerum videbat summi Dei voluntate esse credebat. Unde non eas putabat, nisi munda mente posse comprehendi, et ideo purgandae bonis moribus vitae censebat instandum, ut deprimentibus libidinibus exoneratus animus, naturali vigore in aeterna se attolleret: naturamque incorporei et incommutabilis luminis ubi causae omnium factarum naturarum stabiliter vivunt, intelligentiae puritate conspiceret. Imperitorum tamen invidia excitatis Atheniensibus, calumniosa criminatione damnatus, morte mulctatus est. Sed eum postea illa ipsa, quae publice damnaverat, Atheniensium civitas publice lux
Abbreviated transcription (Latin):
one concludunt. ibiq infelices reliqͥ¬
bigunt. uendunt. Nam mille libris
auri. discessionis p̃cium paciscuntur. non
quo apd̾ gallos roma parut nomuns fu¬
rit sed quo illam sic iam ante detriuerint
ut amplius tunc ualere nonposset. Exeun-¬
cib gallis. remanserat in illo quondam urb̃
ambitu informium ruinarũobscena conge¬
nes. & undiq ꝑ impedimenta errantiũ. ce
inter sua ignotoꝵ offens&r uocis imago res¬
pondens. trepidos suspendebat auditus. Hor
sedes aliud incolere oppidũ alt̾o etiã eenseri noĩe co¬
qitatũ placitũ. atq temptatũ ẽ¬
uib dieb archelaus. amintas. pau¬
sanitas. argeus. itẽ amintas. sibi in¬
uicem succedentes. regnabant apud mace¬
dones. In sicilia uero. dionisius tyrannidem
erercet.Socrates etiam apud athenienses
tuuc cdaruit magister platonis. Socrates
ergo pͥmus uniuersam philosophiam ad
corrigendos componendosq mores flexisse

Expanded text:
one concludunt; ibiqone concludunt; ibiqbigunt uendunt: nam mille libris auri diecessionis pretium paciscuntur, non quo apud Gallos Roma parui nominis fuerit, sed quo illam sic iam ante detriuerint, ut amplius tunc ualere non posset. exeuntibus Gallis remaambitu informium ruinarum obscena congeries, et undique per impedimenta errantium, et inter sua ignotorum offensae vocis imago respondens, trepidos suspendebat auditus. Horrsedes, aliud incolere oppidum, altero etiam censeri nomine cogitatum, placitum atque tentatum euibus diebus Archelaus, Amintas, Pausanias, Argeus, item Amintas, sibi invicem succedentes, regnabant apud Macedones. In Sicilia vero Dionysius tyrannidem exercet. Socrates etiam apud Athenienses tunc claruit magister Platonis. Socrates ergo primus universam philosophiam ad corrigendos componendosque mores flexisse
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur galli senones luce brenno exercitu
copioso ce robusto minis cũ urbem clufun
quȩ nunc tuscia dr̃ obsiderent. legatos ro¬
manoꝵ quitunc componendȩ inter eos pa¬
cis grã uenerant. in aciem aduersum se uide¬
runt pugnantes. Qua indignatione ꝑmoti
clusim oppidi obsidione dimissa. totis uiri¬
bꝰ romam contendunt. Hos ita ruentes. fa¬
bius cũ exercitu consul excepit. Nec tamen
obstitit. immo potius hostilis ille impetus
qͣfiaridam segetẽ succidit. strauit. &e transi¬
it. Testatur hanc fabii cladem fluuius al¬
lia sicut oremara fabioꝵ. Non enim faci¬
le aliquis similem riunam romanȩ mili¬
tiȩ recenseret. etiam si roma insuꝑ incensa
non ẽẽt. Patentẽ galli urbem penetrant.
Trucidant rigentes simulacroꝵ modo in
suis sedib senatores. eosq incendio domoꝵ
crematos. lapsu culminũ suoꝵ sepeliunt.
Uniuersam reliquam uuentutem quam
constat uix mille hominum tunc fuisse.
in arce capitolim montis latentem. obsidi¬

Expanded text:
gitur Galli Senones, duce Brenno, exercitu copioso et robusto nimis, cum urbem Elusim, quae nunc Tuscia dicitur, obsiderent, legatos Romanorum, qui tunc componendae inter eos pacis gratia venerant, in acie adversum se viderunt pugnantes. Quo indignatione permoti, Elusini oppidi obsidione dimissa, totis viribus Romam contendunt. Hos ita irruentes Fabius cum exercitu consul excepit, nec tamen obstitit, imo potius hostilis ille impetus quasi aridam segetem succidit, stravit et transiit. Testatur hanc Fabii cladem fluvius Hallia, sicut Cremara Fabiorum. Non enim facile aliquis similem ruinam Romanae militiae recensuerit, etiam si Roma insuper incensa non esset. Patentem Galli Urbem penetrant, trucidant rigentes simulacrorum modo in suis sedilibus senatores, eosque incendio domorum crematos, lapsu culminum suorum sepeliunt. Universam reliquam juventutem, quam constat vix mille hominum tunc fuisse in arce Capitolini montis latentem, obsidi
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ cxluerat. Macedonum uero reges ale¬
xander. ptolomeus. ꝑdica. philippus ꝑ in
Iudeoꝵ uero sacerdos ioħs filius iudae. qui
frẽm fuum iesum ad sacerdotium ambien¬
tem in templo interfecit. ꝓpt̃ qd̃ facinus
uagosas dux regis artarxerxis qui iesumdi¬
ligebat. templum ingressus uiolauit. & po¬
pulum iudeoꝵ ꝓpter hanc causam in ser¬
uitutem redegit. nec hostias offerre cotici¬
anas prius in templo ꝑmisit. quã ꝓ uno¬
sacerdotis popłm afflixit. dicens qđ nũꝙͣ
prius nec apd̃ grecos nec apd barbaros ita
crudeliter uł scelerate factum sit. unde nec
ds hoc impune dimisit.

Expanded text:
 erat. Macedonum vero reges, Alexander, Ptolomeus, Perdica, Philippus, sibiJudaeorum vero sacerdos Joannes filius Judae, qui fratrem suum Jesum, sacerdotium ambigentem, in templo interfecit. Propter quod facinus Vagosus dux regis Artaxerxis, qui Jesum diligebat, in templum ingressus violavit, et populum Judaeorum propter hanc causam in servitutem redegit, nec hostias offerri quotidianas prius in templo permisit cum pro unosacerdotis populum afflixit dicens: Quod nunquam prius nec apud Graecos, nec apud barbaros ita crudeliter vel scelerate factum sit. Unde nec Deus hoc impune dimisit.
Abbreviated transcription (Latin):
troianos magna ꝑtulit certamina Quȩ quia
in fabulis celebrari solita sunt. negligentuis
& thiestis odia. stupra ce parricidia cȩlo qͦ m
iuisa. fuisse etiam tunc hidippum ferunt pa¬
tris interfectorẽ. matris maritum. filioꝵ frẽm
suũq uitricum Tunc equidem etheoclen. atq
pholinicem mutuis pierunt concursib. ut
utͥq existerent parricidȩ. Medea quo in tem¬
ꝑe amore seuo sauciata cede pignoꝵ paruu¬
loꝵ grassatur. Pseus aut̃ a gretia inasiam tͣns-¬
uectus ẽ. ibi barbaras gentes graui diuturno¬
q bello domuit: nouissime uictor nomen
subiecte genti dedit. Namq a ꝑseo. ꝑse sunt
uocitati. Illa qͦ pretereo quȩ de ꝑseo catino
thebanis spartanisq ꝑ intͥcabiles alternan¬
tium maloꝵ recursus. pelafato scribente re¬
feruntur. flagitia lempnia ce pandionis ate¬
niensium regis flebilis fuga tunc etiam con¬
tigisse credibile putatur. Eorgonȩ etiam me¬

Expanded text:
Trojanos magna pertulit certamina. Quae, quia Trojanos magna pertulit certamina. Quae, quia in fabulis celebrari solita sunt, negligentius ei et Thiestis odia, stupra, parricidia coelo quoque invisa. Fuisse etiam tunc Oedipum ferunt patris interfectorem, matris maritum, filiorum fratrem, suumque vitricum. Tunc equidem Aetheocles et Polynices mutuis perierunt concursibus, ut utrique existerent parricidae. Medaea quo in tempore amore saevo sauciata, caede pignorum parvulorum grassatur. Perseus autem a Graecia in Asiam transvectus est, ibi barbaras gentes gravi diuturnoque bello domuit, et novissime victor, nomen subjectae genti dedit. Nam a Perseo Persae sunt vocati. Illa quoque praetereo, quae de Perseo, Cathmo, Thebanis, Sparthanisque, per inextricabiles alternantium malorum recursus, Palefato scribente referuntur. Flagitia Lemnia et Pandionis Atheniensium regis flebilis fuga tunc etiam contigisse credibile putatur. Gorgonae etiam me
Abbreviated transcription (Latin):
breoꝵ uider aod qui supͣ. Atheniensiũ.ui.
erictheus. Sycioniis xix sicion. a qͦ sycionii
nuncupati sunt. qui priꝰ agialei uocaban¬
tur. argis .xiii. ꝓetus. qͥ successorem habens
acrisium. hoꝵ temꝑib menlampus diui¬
nus agnoscit᷑. In dardania uero regnauit
tros. a qͦtians nuncupati sunt. apđ phitiũ
uatis pͥma femonoe erametͥs uersib futu¬
ra cecinisse narrat᷑. Tantalus tc̃ frigas re¬
gebat. qͥ priꝰ meones uocabant᷑. hic enĩtan¬
talꝰ rer ganimedem troi dardanioꝵ regis
filiũ cũ flagitiosissime rapuisset. maiore
conserti certaminis feditate detinuit. sic̃
fanocles poeta confirmat. qui marimũbel¬
lũ excitatũ obhoc fuisse cõmemorat.
siue qͥa hunc ipsũ tantalũ ut poete asse¬
clam deoꝵ uidĩ uolunt. raptũ puerum ad
libidinem familiari lenocinio p̃parasse. qͥ
ipsum qͦ filiũ pelopẽ epulis eiꝰ non dubita¬
ret impendere Ipse etiã pelops qͥ hiptota¬
niam duxit uxorem contra dardanos atq

Expanded text:
rum judex Aod, qui et supra Atheniensium VI Erictheus, Sycioniis XIX Sycion, a quo Sycionii nuncupati sunt, qui prius Aegialei vocabantur. Argis XIII Protheus, qui successorem habuit Acrisium. Horum temporibus Melampus divinus agnoscitur. In Dardania vero regnavit Tros, a quo Trojani nuncupati sunt. Apud Phitium vates prima Phemone hexametris versibus futura cecinisse narratur. Tantalus tunc Phrygas regebat qui prius Meones vocabantur. Hic enim Tantalus rex Ganimedem Troi Dardanorum regis filium, cum flagitiosissime rapuisset, majore concerti certaminis foeditate detinuit, sicut Phanocles poeta confirmat. Qui maximum bellum excitatum ob hoc fuisse commemorat sive quia hunc ipsum Tantalum ut poetae asseclam deorum videri volunt raptum puerum ad libidinem Jovis familiari lenocinio praeparasset, qui ipsum quoque filium Pelopem epulis ejus non dubitaret impendere. Ipse etiam Pelops, qui Hiptordaniam duxit uxorem, contra Dardanos atque
Abbreviated transcription (Latin):
tate qua exarsit euanuit: Quib etiam di¬
eb terentius uarro in ꝓuintia narbonen
to namq athenas succedit rustico defen¬
so contra crissogonum. deinde post tri¬
ennum romam regreditur. qui xͣ uͦi e
tatis suȩ anno etiam quintium defendit.
Quo in temꝑe plotiꝰ galł rome latinam
rechoricam primus docuit de quo cy¬
cero sic refert. Memoria teneo. nob̾ pue¬
ris pͥmum latiam edocere cepisse ploci¬
um quendam. sunc lucius pompomꝰ bo¬
matorio pocło hausto in furorẽ uersus.
aliquos libros ꝑ interualla insamie scͥp¬
sit. quos postea cy rero emendaiit. xiii¬

Expanded text:
tate, qua exarsit evanuit. Quibus etiam ditate, qua exarsit evanuit. Quibus etiam diebus Terentius Varro in provincia Narbonensro namque Athenas succedit Rustico, defenso contra Chrysogonum. Deindepost triennium Romam regreditur: qui vigesimo sexto aetatis suae anno etiam Quintium defendit. Quo in tempore Plotius Gallus Romae Latinam rhetoricam primus docuit. De quo Cicero sic refert: Memoria teneo, nobis pueris, primum Latine edocere coepisse Plotium quemdam. Tunc Lucius Pomponius Bomatorio poculo hausto, in furorem versus, aliquos libros per intervalla insaniae scripsit, quos postea Cicero emendavit.
Abbreviated transcription (Latin):
onis & crudelitatis libido honesti nõis
reuerentia & armaretur & uelaretur.
Nouissime sylla potestate pͥuatus ẽ.
hoc fine conclusa sunt duo bella funes¬
simoꝵ uiroꝵ uernaculoꝵ q militum.
roma hoc ciuili bello ꝑdidit. quantũ
in ea suꝑiore temꝑe cum se iam aduer¬
sum alexandrum magnum circum spi¬
ceret. in discretis etatib census inuenit.
sim sine consideratione deleti sunt. Igi¬
tur sylla mortuo. lepidus marianȩ par¬
tis assertor aduersus catulum syllanum
ducem surgens. rediuiuos belloꝵ ciuiliũ
cineres suscitauit Bis tunc acie certatũ ẽ
Plurumi romanoꝵ iam ipsa paucitate
miseroꝵ & adhuc illo furore insamentiũ
cesi sunt albanoꝵ ciuitas obsidione op¬
pugnata. atq excruciata fame. ultima im¬
serabiliũ reliquiarũ dechitione seruata est
Ibitunc scipio lepidi filius captus atq
occisus est.Ita hoc bellũ ciuile ñ magis
delitatis ut ignis in stipula eadem celeri¬

Expanded text:
onis et crudelitatis libido honesti nominis onis et crudelitatis libido honesti nominis reverentia et armaretur et velaretur. Novissime Sylla potestate privatus est. Hoc fine conclusa sunt duo bella funessimorum virorum vernaculorumque militum Roma hoc civili bello perdidit, quantum in ea superiore tempore, cum se jam adversus Alexandrum Magnum circumspiceret, indiscretis aetatibus census invenit. sim sine consideratione deleti sunt. Igitur, Sylla mortuo, Lepidus, Marianae partis assertor, adversus Catulum, Syllanum ducem, surgens, redivivos bellorum civilium cineres suscitavit. Bistucatiae Bis tunc acie certatum est. Plurimi Romanorum, jam ipsa paucitate miserorum, et adhuc illo furore insanientium, caesi sunt. Albanorum civitas, obsidione oppugnata atque excruciata fame ultima, miserabilium reliquiarum deditione servata est. Ibi tunc Scipio, Lepidi filius, captus atque occisdelitatis, ut ignis in stipula, eadem celeri
Abbreviated transcription (Latin):
gantib utquẽq uł ira uel p̃da sollicitabat.
agitabantur. Igitur cunctis iam qđ singłi
timebant. aꝑte frementib. quintus catulꝰ
palam sylle dixit. Cũ quib tandem uicti
sumus:. si in bello armatos. in pace inermes
tissime uiri consulares p̃tores. senatores.
passim sine consideratione deleti sunt.
quos in stabulis cruentisime descripserant.
inde sylla preneste ꝓfectus est. om¬
nes mariane militie pͥncipes. hoc est
legatos. questores. p̃fectos & tribunos
iussit occidi Pompeius carbonẽ mari¬
anum ducem in egiptum fugere cona¬
tem comp̃hendit. & occidit. Idemq põ¬
peius in africam transgressus eruptio¬
tione circa uticam facła. xuiii milia ho¬
minum interfecit. Quo hello domitiuᷤ
dux marianꝰ dum inter pͥores pugnat
occisus. ẽ. In de pompeiꝰ hyrtam numi¬
die regem ꝑsequutus. fugientemq om¬
nib copiis nudatũ interfecit. dylla de¬
mum dictator creatus est. ut dominati¬

Expanded text:
gantibus ut quemque uel ira uel praeda sollicitabat, gantibus ut quemque uel ira uel praeda sollicitabat, agitabantur. igitur cunctis iam quod singuli timebant aperte frementibus Q. Catulus palam Sullae dixit: cum quibus tandem uicturi sumus, si in bello armatos, in pace inermes viri consulares, praetores, senatores, passim sine consideratione deleti sunt, quos in tabulis cruentissime descripserant, inde Sylla Praeneste profectus est, omnes Marianae militiae principes, hoc est, legatos, quaestores, praefectos et tribunos, jussit occidi. Pompeius Carbonem, Marianum ducem, in Aegyptum fugere conantem, comprehendit et occidit. Idem Pompeius in Africam transgressus, eruptione circa Uticam facta, octodecim millia hominum interfecit. Eo bello Domitius, dux Marianus, dum inter priores pugnat, occisus est. Idemque Pompeius Hirtam Numidiae regem persecutus, fugientemque omnibus copiis nudatum interfecit. Sylla demum dictator creatus est, ut damnati
Abbreviated transcription (Latin):
nunc ad deditionem cogendo. plurima
exercitus parte pͥuauit. Metellus. norba¬
ni agmen oppressit. ubi uiiii milia mari¬
anȩ partis occisa funt: lucullus cũ a qͥnto
obsideretur erupit. & repentina pugna
obsessorem deleuit exercitum. Nam plus
quã x milia ibi tunc cesa referuntur. dyl¬
la deinde cũ camponio samnitum duce
& carninatis reliquiis copiisante ipsam
urbẽ portamq collinam ad horam diei
nonam signa contulit. grauissimoq p̃¬
lio tandem uicit. Lx milia hominum
ibi fusa dicuntur. xii milia se se dedidert̃
reliquam multitudinem in sugam uer¬
sam. insaciabilis uictoꝵ ciuiũ ira consu¬
mit. dylla mox urbem uictor intrauit.
Iria milia hominum qui se ꝑ legatos
dediderant. contra fas contraq fidem
datam. mermes securosq interfecit. Plu¬
rimi tunc quoq ut ñ dicam innocentes.
sed etiam ipsius syllane partis occisi sunt.
quos fuisse płꝙͣ ix milia ferunt. Ita libe
re ꝑurbem cedes ꝑcussorib passim ua¬

Expanded text:
nunc ad deditionem cogendo, plurima nunc ad deditionem cogendo, plurima exercitus parte privavit. Metellus Norbani agmen oppressit: ubi novem millia Marianae partis occisa sunt. Lucullus, cum a Quinctio obsideretur, erupit, et repentina pugna obsessorem delevit exercitum. Nam plus quam decem millia ibi tunc caesa referuntur. Sulla deinde cum et Carrinatis reliquis copiis ante ipsam Vrbem portamque Collinam ad horam diei nonam signa contulit grauissimoque proelio tandem uicit. octoginta milia hominum ibi fusa dicuntur: duodecim milia sese dediderunt, reliquam multitudinem in fugam uersam insatiabilis uictorum ciuium ira consumpsit. Sulla mox atque Vrbem uictor intrauit, tria milia hominum, qui se per legatos dediderant, contra fas contraque fidem datam inermes securosque interfecit. plurimi tunc quoque, ut non dicam innocentes, sed etiam ipsius Sullanae partis occisi sunt, quos fuisse plus quam nouem milia ferunt. ita liberae per. Vrbem caedes, percussoribus passim ua
Abbreviated transcription (Latin):
clitanti immo iam pene ꝑditȩ paten
opem ferret. Igitur sylla mox ut campu¬
num litus adtigit. noruanum consulen
p̃lio obpressit. uii milia tunc romanoyn
mani inter fecerunt. ui. milia eoꝵdema
cui imꝑium ꝓ p̃tore erat. regnum af̾rim
seruoꝵ manu affectans. a dm̃is eoꝵ apio
uticam congestis sarmentis. cũ omnifa¬
milia uiuus incensus ẽ. Damasippus pn¬
tor incentore mario consule qͥntum sceu¬
lam .õ. carbonem .L. domitium . p̃. anti
um in curiam quasi ad consultandum
uocatos crudelissime occidit. Corꝑa int̃¬
fectoꝵ carnificis uncotracta. atq intybe¬
rim missa sunt. Codem temꝑe sylle duis
plura prelia aduersus marianas partesi¬
felicisfima felicitate gesserunt. Nam& que
metellus carninatis copias cicidit ꝙ cał
grauiter trucidauit. Sylle etiam & mari
adolescentis maximũ templũ apd̃ sacn¬
tum portum fuit. in qͦ de exercitu mari
it. sugientẽ q insequutus nunc cedendo

Expanded text:
clitanti, immo jam pene perditae patriae, clitanti, immo jam pene perditae patriae, opem ferret. Igitur Sulla, mox ut Campanum littus attigit, Norbanum consulem praelio oppressit, septem millia tunc Romanorum Romani interfecerunt, sex millia eorumdem ab cui imperium propraetore erat, regnum Africae servorum manu affectans, a dominis eorum apud Uticam, congestis sarmentis, 347 cum omni familia vivus incensus est. Damasippus praetor, incentore Mario consule, Q. Scaevolam, C. Carbonem, L. Domitium, P. Antistium 348 in curiam quasi ad consultandum vocatos, crudelissime occidit. Corpora interfectorum per carnifices unco tracta, atque in Tiberim missa sunt. Eodem tempore Sullae duces plurima praelia adversus Marianas partes infelicissima felicitate gesserunt. Nam et Q. Metellus Carrinatis copias cecidit, et cagraviter trucidavit. Sullae etiam et Marii adolescentis maximum tunc praelium apud Sacriportum fuit, in quo de exercitu Mariiit, fugientemque insecutus, nunc caedendo,
Abbreviated transcription (Latin):
ius fuit tanta numerositas. tanta diuitur¬
nitas. tanta crudelitas. tantaq diuersita̾.
de quib etiam auditis posteri ꝑhorres¬
cant.: Igitur marius cũ interfectoꝵ ciui
um capita illata conuiuiis. oblata capi¬
gereret: acseptimum consulatum cũ cin¬
na tercio consule ꝑuasisset in exordio con¬
sulatus imꝑii. sera tandem morte p̃rept ẽ.
Cuma. bonoꝵ neces maloꝵ cede suppleuit.
Nam cũ introducta ꝑ mariũ fugitiuoꝵ
manus. insaciabilis p̃dandi ẽẽt. nullamq
partem auctorib p̃de consulib minstia¬
ret in foꝵ quasi stipendii causa sollid¬
ta. militibq circũdata. inermis extinda
ẽ. Cesa sunt illa die in foro urbis uuimil
fugitiuoꝵ. idemq cinna quarto consis
aberercitu suo interfectus ẽ. Interea res¬
dui senatoꝵ qui potentiam cinnemaris
crudelitatem. in saniam fimbriȩ serton
ꝙ audatiam fuga euaserant. transuect
in gretiam coegere precib sillam ut ꝑ¬

Expanded text:
ius fuit tanta numerositas, tanta diuturius fuit tanta numerositas, tanta diuturnitas, tanta crDe quibus etiam auditis posteri perhorrescant. Igitum capita inlata conuiuiis, oblata Capiumque congereret ac septimum consulatum cum Cinna tertium consule peruasisset, in exordio consularis imperii sera tandem morte praereptus est. Cinna bonorum neces malorum caede suppleuit. nam cum introducta per Marium fugitiuorum manus insatiabilis praedandi esset nullamque partem auctoribus praedae consulibus ministraret, in forum quasi stipendii causa sollicitata, militibusque circumdata, inermis extincta est. caesa sunt illa die in foro Vrbis octo milia fugitiuorum, idemque Cinna quarto consul ab exercitu suo interfectus est. Interea residui senatorum, qui potentiam Cinnae, Marii crudelitiique audaciam fuga evaserant, transvecti in Graeciam, coegere precibus Sullam, ut peri
Abbreviated transcription (Latin):
rat contemptꝰ a mario uel cina ad
octauum alterum consulem sese contu¬
lit. & mox cũ sertorio conflixit. Infelicẽ
pugnam. interuentus noctis diremit.
Sexcentem ex utraq parte milite militeᷤ
trucidati sunt. Igitur marius coloniam
hostiensem ut ẽ. ingressus. omma ibi gene¬
ra libidinis. auariciȩ. & crudelitatis exercu¬
it. Pompeius fulmine afflatus. interiit.
exercitus uero eius pestilentia correptus.
pene totus absumptus est. Nam ximilia
uiroꝵ de castris pompen mortua. ui mił
autem de parte octaui consulis siderata
sunt. Marius antium & aratiam ciuita¬
tes hostiliter irrupit. cunctosq in his
preter ꝓditores interfecit bona suis diri¬
pienda ꝑmisit. Post cinua consulcũ le¬
gionib oe marius cũ fugituus urbem in¬
gressi. nobilissimos quoq e senatu & plu¬
rimos consulares uiros interfecerunt.
Sed quota hȩc portio ostentatȩ miseriȩ
est. uno uerbo difinisse cedem bonoꝵ. cu¬

Expanded text:
rat, contemptus a Mario, uel Cinna ad rat, contemptus a Mario, uel Cinna ad Octauium alterum consulem sese contulit et mox cum Sertorio conflixit. infelicem pugnam interuentus noctis diremit; sescenteni ex utrae parte milites trucidati sunt. postOstiensem ui ingressus omnia ibi genera libidinis auaritiae et crudelitatis exercuit. Pompeius fulmine adflatus interiit; exercitus uero eius pestilentia correptus paene totus absumptus est. nam undecim milia uirorum de castris Pompei mortua, sex milia autem de parte Octauii consulis siderata sunt. Marius Antium et Arioiam ciuitates hostiliter inrupit cunctosque in his praeter proditores interfecit, bona suis diripienda permisit. post Cinna consul cum legionibus et Marius cum fugitiuis Vrbem ingressi nobilissimos quosque e senatu et plurimos consulares uiros interfecerunt.\' Sed quota haec portio ostentatae miseriae est? uno uerbo definisse caedem bonorum, cu
Abbreviated transcription (Latin):
litus ignominiose ꝓtractus t᷑pi aut̃
spectaculo minturnas deductꝰ contrusꝰ¬
q in carcerẽ. ꝑcussorem ad se missum so¬
lo uultu exderruit. Deinde lapsus ẽ uin¬
cłis in africam transfugit. sollicitato q
ex utica filio ubi in custodia obseruaba¬
tur. continuo romam regressus: cinnȩ
consuli societate scelerum coniunctus
ẽ. Igit̾ ad ꝓfligandam uniuersam rem¬
publicam exercitũ sibi in quatuor par¬
tes diuiserunt. Gres siquidem legiones
mario datȩ. parti copiarũ oñ. carbo p̃¬
positus ẽ. partem sertorius accepit. ille
scilicet sertoriꝰ iam hic ciuilis belli incen
tor & particeps. qui etiam hoc finito
aliud post in hispania bellum excita¬
uit. qđ ꝑ multos annos maximꝰ romanoꝵ
cladib traxit. Cetera uero exercitus por¬
tio erinam sequuta .ẽ. Porro GÑ. pompe.¬
ius qui a senatu cũ exercitu accersitus.
ut rei publicȩ opitularetur. & dui sese
nouarũ rerum occupatione suspende¬

Expanded text:
litus, ignominioseque protractus, turpi autem litus, ignominioseque protractus, turpi autem spectaculo Minturnas deductus, contrususque in carcerem; percussorem ad se missum solo vultu exterruit. Deinde lapsus e vinculis, in Africam transfugit, sollicitatoque ex Utica filio, ubi in custodia observabatur, continuo Romam regressus, Cinnae consuli societate scelerum conjunctus est. Igitur ad profligandam 343 universam rempublicam, exercitum sibi in quatuor partes diviserunt. Tres siquidem legiones Mario datae, parti copiarum Cn. Carbo praepositus est, partem Sertorius accepit: ille sctor et particeps, qui etiam hoc finito aliud post in Hispania bellum excitauit, quod per multos! annos maximis Romanorum cladibus traxit. cetera nero exercitus portio Cinnam secuta est. porro autem Cn. Pompeius, qui a senatu cum exercitu arcessitus, ut reipublicae opitularetur, et diu sese nouarum rerum aucupatione suspende
Abbreviated transcription (Latin):
MARnondum finito sociali bello. romȩ
pͥmum bellum ciuile commotũ est: eo¬
demq anuo mitridaticum bellum & si
minus infame ñ tamen minus graue cȩꝓ¬
tum ẽ. Itaq marius uiͦͥi consulatum et
bellum susciꝑe mitridaticum affecta¬
uit. Dum sillȩ consuli contra mitridatẽ
in asiam cũ exercitu ꝓfecturo. in campa¬
pama hȩc res innotuisset. confestim ira
indignationeq ꝑmotus romã reuersuͤ.
siquidem aute urbem marii legatũ qͣsi
pͥnam unctunam ciulis belli occidit. mox
urbem irrupit. Marius uero cũ ꝑ mo
uere nobilitatem nobilitatem inflam¬
mare plebem. ordinem equestrẽ ꝑar¬
mare aduersus syllam temptasset. frustͣ
tandem in capitolium concessit. sed par¬
tib syllanis ibi grauiter contritus ab eo
diffugit magna suoꝵ cede. ubi tunc sulpi¬
cius marii collega occisus ẽ. Marius qͦ
fugiens cũ ꝑsequentium instantia cir¬
cum septus eẽt. in minturnensiũ paludi-
b sese abdidit. equib infeliciter luto ob¬

Expanded text:
nondum finito sociali bello Romae primum bellum ciuile commotum est, eodemque anno Mithridaticum bellum minus infame, non tamen minus grave coeptum est. Itaque Marius septimum consulatum, et bellum suscipere Mitridaticum affectavit. Dum Syllae consuli contra Mitridatem in Asiam cum exercitu profecturo, in Campania haec res innotuisset, confestim ira indignationeque permotus, Romam reversus est. Siquidem ante Urbem Marii legatum, quasi primam victimam civilis belli, occidit, mox Urbem irrupit. Marius vero cum permovere nobilitatem, inflammare plebem, ordinem equestrem perarmare, adversus Syllam frustra tentasset, tandem in Capitolium concessit.Sed partibus Syllanis ibi graviter contritis, ab eo diffugit magna suorum caede, ibique tunc Sulpicius Marii collega occisus est. Marius quoque fugiens, cum persequentum instantia circumseptus eus sese abdidit, e quibus infeliciter luto ob
Abbreviated transcription (Latin):
exercitu. lauronem ciuitatem quã tunc
sertorius oppugnabat frustra conatus de¬
fendere. uictus aufugit. Sertorius suꝑato
fugatoq pompeio. lauronem captam
oruentissime depopłatus. ẽ reliquũ agnen
lauronensium qđ cedib suꝑfuerat. mise¬
rabili in lusitamam captiuitate transdux̃.
pompeiũ autẽ hoc ẽ illum romanũ ducẽ
a se uictũ fuisse glatus ẽ. quẽ magna p̃ditũ
fidutia ad hoc bellũ ñ ꝓ consule sed ꝓcon¬
sulib roma misisset. fuisse tunc pompe
io xx milia peditum . ĩ. equites. galba scͥp¬
sit. sertoriũ autẽ xł milia peditũ. uiiimła¬

Expanded text:
exercitu, Lauronem civitatem, quam tunc exercitu, Lauronem civitatem, quam tunc Sertorius oppugnabat, frustra conatus defendere, victus aufugit. Sertorius, superato fugatoque Pompeio, Lauronem civitatem cruentissime depopulatus est: reliquum agmen Lauronensium, quod caedibus superfuerat, miserabili in Lusitaniam captivitate transduxit. Pompeium autem, hoc est, illum Romanorum ducem, a se victum fuisse gloriatus est: quem magna praeditum fiducia, ad hoc bellum non pro consule, sed pro consulibus Roma misisset. Fuisse tunc Pompeio triginta millia peditum, mille equites, Galba scribit; Sertorium autem sexaginta millia peditum
Abbreviated transcription (Latin):
sonantib undiq belloꝵ fragorib quoꝵ u¬
num in hispana erat. aliud in pamphi-¬
lia. in macedonia terciũ. quartum in dal¬
matia. Exanguis adhuc atq exhausta in¬
destina ꝑnitie tanqͣ febrib romana res¬
publica ꝓpulsare armis occidentis septẽt¬
onisq fortissimas gentes cogebatur. Serto¬
rius siquidẽ uir dolo atq audatia potens
cũ partium marianarum fuisset. syllã
fugiens ex africa. dilapsus in hispanias.
bellicosissimas ferocissimasq gentes in
arma excitauit. Aduersus hunc ut bre¬
uiter diffiniam duo duces missi metel
Iꝰꝙ domitius. quoꝵ domitius ab hyrtu¬
leio sertorii duce cũ exercitu oppressusẽ.
sus. iniquam cũ hyrtuleio pugnam con¬
seruit. a quo castris copusq nudatus
in oppidum hylerdam pene solus refu¬
git. Metellus multis p̃liis fatigatus. ꝑde
uia oberrans. hostem mora fatigabat.
donec pompeii castris consociaretur.
Pompeius contracto apd pallantiam

Expanded text:
Sonantibus undique bellorum fragoribus, quorum uSonantibus undique bellorum fragoribus, quorum unum in Hispania erat, aliud in Pamphylia, in Macedonia tertium, quartum in Dalmatia, exsanguis adhuc atque exhausta intestina pernicie, tanquam febribus Romana respublica, propulsare armis Occidentis Septentrionisque fortissimas gentes cogebatur. Sertorius siquidem, vir dolo atque audacia potens, cum partium Marianarum fuisset, Syllam fugiens, ex Africa dilapsus in Hispanias, bellicosissimas ferocissimasque gentes in arma excitavit. Adversus hunc, ut breviter diffiniam, duo duces missi, Metellus et Domitius: quorum Domitius ab Hirtulegio, Sertorii duce, cum exercitu oppressus est. sus, iniquam cum Hirtulegio pugnam conseruit. A quo castris copiisque nudatus, in oppidum Hilerdam pene solus refugit. Metellus, multis praeliis fatigatus, per devia oberrans, hostem mora fatigabat, donec Pompeii castris consociaretur. Pompeius, contracto apud Palantiam
Abbreviated transcription (Latin):
nocentes existimaret. Illi quidem data sibi
copia ꝑ agros disꝑsi sunt. Int̾ hec alexandra
morbo laborante. minor eius filius aristobo¬
lus cũ seruis sins quos multos habebat. om̃sq
petatis feruore fidissimos. unuiersa castel¬
la optinuit. & peccunia quãib repꝑit con-¬
ductis auxiliis. regem se declarauit. Ob hȩc
miserata querelis hyrcam mat̾. coniugem
aristoboli cũ filiis inludit apud castaellum
quod a septentͥone fano ad iacens. baris an¬
tea uocabat᷑ ut diximus. postea uero anto¬
niũ cognominatũ ẽ. imꝑante antonio. qͣm¬
ad modum de augusti & agrippe nomine
sebaste & agͥppas aliȩ ciuitates uocate sunt.
Ante tamen alexandra moritur. quã in a¬
ristobolũ hyrcami frĩs illius contumelias
iundicaret. quẽ deici regno curauerat: qđ
ipsa ix ꝑ annos ad ministrauit. Theres qͥ¬
dem ominum fit hircanuis. cui regnum
etiã uiua cominiserat.
Nterea apd romanos hȩc gerebantur.

Expanded text:
nocentes existimaret. Illi quidem, data sibi nocentes existimaret. Illi quidem, data sibi copia, per agros dispersi sunt. Inter haec, Alexandra morbo laborante, minor ejus filius Aristobolus cum servis suis, quos multos habebat, omnesque pro aetatis fervore fidissimos, universa castella obtinuit, et pecunia quam ibi reperit conductis auxiliis, regem se declaravit. Ob haec miserata querelis Hircani mater, conjugem Aristoboli cum filiis includit apud castellum quod a septentrione fano adjacens, Baris antea vocabatur, ut diximus, postea vero Antonium cognominatum est, imperante Antonio, quemadmodum de Augusti et Agrippae nomine Sebaste et Agrippas et aliae civitates appellatae sunt. Ante tamen Alexandra moritur quam in Aristobolum Hircani fratrem illius contumelias vindicaret, quem dejici regno curaverat, quod ipsa novem per annos administravit, et haeres quidem omnium fit Hircanus, cui regnum etiam viva commiserat.Interea apud Romanos haec gerebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
mire callebat is administrare. Maiores itaq
augendi copias semꝑ intenta. duplicem
conflauit exercitum: neq pauca ꝑegri¬
noꝵ ꝑauit auxilia. qͥb ñ modos tantum
gentis suȩ roborauit. sed etiam metuendã
se reddidit externȩ potentiȩ. Impabat aut̃
alis. uerũ phariseis ipsa ultro parebat e¬
nieꝵ diogenẽ quendã insignẽ iurũ. qui
alexandro fuisset amicissimus interfieunt
eius consilio cͥminantes. ut dẽcc quos sup̃
memoraui. regis ussu tollerentur incru¬
cem. Nichilhominus autẽ alexandrȩ suade¬
bant. ut & alios quib auctorib in illos fius¬
set alexander exercitatus occideret Cũꝙ his
numia suꝑsticione nichil abnuendum pu¬
caret quos sibi libuisset ea specie trucida¬
bant donec: opti inatũ qͥsq ad aristobo¬
lum confugerent. quoꝵ ꝑiclm agebatur
atꝙ ille matͥ ꝑsuasit. ut his ꝓpter digni¬
tatẽ parceret. ciuitate aut pelleret. quos

Expanded text:
mire callebat res administrare majores. Itaque mire callebat res administrare majores. Itaque augendis copiis semper intenta, duplicem conflavit exercitum. Neque pauca peregrinorum paravit auxilia, quibus non modo statum gentis suae roboravit, sed etiam metuendam se reddidit externae potentiae. Imperabat autem aliis, verum Pharisaeis ipsa ultro parebat. Denique Diogenem quemdam insignem virum, qui Alexandro fuisset amicissimus, interficiunt, ejus consilia criminantes, ut octingenti, quos supra memoravi, regis jussu tollerentur in crucem. Nihilominus autem Alexandrae suadebant ut et alios, quibus auctoribus in illos fuisset Alexander excitatus, occideret. Cumque his nimia superstitione nihil abnuendum putaret, quos sibi libuisset, ea specie trucidabant: donec optimatum quisque ad Aristobolum confugerent, quorum periculum agebatur, atque ille matri persuasit ut his propter dignitatem parceret, civitate autem pelleret, quos
Abbreviated transcription (Latin):
erant cecc xox regnum uero iudeoꝵ alexan¬
dra salma alexandri regis uxor ut p̃misi¬
mus habebat. Quȩ cũ duos filios ab alexan¬
aro generatos haberet. natu quidem maxi¬
inum hyreanum ꝓpter etatem decdlaraũ
pontificem. & ꝓpter modestiam regẽ con¬
situit. minorẽ uero aristobolũ pͥuatum
uiuere maluit. qd̾ feruentioris eẽt ingenii
psa uero alerandra. qui sacras temerassenrt
leges ab iicio detestabatur religiom aut̃
diuine suꝑsticiose deseriuebat. Quade re
iuingunt se eidem mulieri pharisei qd̃¬
dam uideoꝵ collegiũ. qui preter alios pre¬
tatẽ colere putarentur. & ꝑitius legeser¬
ponebant: obeamq causam ꝓpius eos as¬
piciebat Illi autem paulatĩ femine simpli¬
citatem decipientes. omnes ꝓ sua libidine
sub mouendo ac deponendo. uincendo as
soluendo quos uellent ordines rei pubu¬
ce confundebant ꝓrsus. ut ipsi quidem
regis cominodis fruerentur. expensas ac
difficultates alexandra ꝑferret. sed eadẽ

Expanded text:
nta. Regnum vero Judaeorum Alexandra Salina, Alexandri regis uxor, ut praemisimus, habebat. Quae cum duos filios ab Alexandro generatos haberet, natu quidem maximum Hircanum propter aetatem declaravit pontificem, et propter modestiam regem constituit; minorem autem Aristobolum privatum vivere maluit, quod ferventioris esset ingenii. Ipsa vero Alexandra, qui sacras temerassent leges, ab initio detestabatur, religioni tamen divinae superstitiose deserviens. Qua de re jungunt se eidem mulieri Pharisaei, quoddam Judaeorum collegium, qui praeter alios pietatem colere putarentur et peritius leges exponebant. Ob eam causam propius eos aspiciebat. Illi autem, paulatim feminae simplicitatem despicientes, omnes pro sua libidine submovendo ac deponendo, vinciendo ac solvendo quos vellent, ordines reipublicae confundebant prorsus, ut ipsi quidem regiis commodis fruerentur, expensas ac difficultates Alexandra perferret. Sed eadem