comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re diũ pape uoluntati: s si digne.¬
tur attendere ip̃e quid possim.
Utinam nempe nou̾it qͣm ista ñ
possim: aut qͣm difficile possim:
Et de ħsatis dictum sit sapienti.
fuit ad manũ quod ur̃o dignũ ẽẽt
stadio. libellum tñ de grã ⁊ lib̾o
arbitrio nuꝑ edidi. illum uobis
libent̾ mittã: cum uos uelle cogno¬
uero. ual.¬

Expanded text:
re domini papae voluntati; sed si dignere domini papae voluntati; sed si dignetur attendere ipse quid possim. Utinam nempe noverit quam ista non possim aut quam difficile possim. Et de hoc satis dictum sit sapienti. fuit ad manum, quod vestro dignum crederem studio. Libellum tamen De gratia et libero arbitrio nuper edidi: illum vobis libenter mittam, cum vos velle cognovero. Val
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝓ ipso nunc in defensione archi¬
episcopi: cui qñq ⁊ uos astare
habetis in examinatione ur̃i .Uał.
tensis ep̾c uoluit uob̃ etiam
ꝑ me certum fieti. quia id qͦd de
ipso a quibdam dño pape ꝑsua¬
sum fuisse cognouimus. ut eum
uidelicet iherosolunam ꝑmitt̾ẽt
ꝓficisci: nec sui fu̾it studii nec uo-¬
luntatis. Quod ⁊ si multum uo-¬
luisset ꝓficisci. tñ ñ poterat tͥ
cum graui scandalo omniũ qͥ ap̃d
nos sunt bonorum: metuentiũ
quippe ne plus mali eius absen¬
tia faceret suis. qͣm boni alienis
p̾sentia. Hec pro ep̃o. Cet̾m ut ⁊ ꝓ
me aliquid loquar: scdm quod
scriptura monet. miserẽ in qͥens¬
anime tue placens deo. placet ne
uob̾ ut causis onerer. occuper q
negociis. nichilq ꝓsit exoccupari ꝓ¬
priis. cum totus implicer alienis.
Si mueni grãm in ocłis urĩs. date
oꝑam ut ꝓrsus amouear ab hꝰmo¬
urĩs orare delictis. Et quidem ni¬
chil mͥ securius iudico. qͣm obedi¬

Expanded text:
te pro ipso nunc in defensione archite pro ipso nunc in defensione archiepiscopi, cui quandoque et vos adstare habetis in examinatione vestri. tensis episcopus voluit vobis etiam per me certum fieri, quia id quod de ipso a quibusdam domino papae persuasum fuisse cognovimus, ut eum videlicet Jerosolymam permitteret proficisci, nec sui fuerit studii, nec voluntatis. Quod etsi multum voluisset, proficisci tamen non poterat nisi cum gravi scandalo omnium qui apud nos sunt bonorum, metuentium quippe ne plus mali ejus absentia faceret suis, quam boni alienis praesentia. Haec pro episcopo. Caeterum ut et pro me aliquid loquar secundum quod Scriptura admonet, Miserere, inquiensanimae tuae placens Deo ; placetne vobis ut causis onerer, occuperque negotiis, nihilque prosit exoccupari propriis, cum totus implicer alienis? Si inveni gratiam in oculis vestris, date operam ut prorsus amovear ab hujusmoatque vestris orare delictis. Et quidem nihil mihi securius judico, quam obedi
Abbreviated transcription (Latin):
illa sententia. omnes qui pie uo¬
lunt uiuere in xp̃o. ꝑsecutionem
patiunt᷑ Quousq relinquitur
uirga pecc̾orum suꝑ sortem iusto¬
rum: Quis det ut stare incipiant
iusti adu̾sus eos qui se angustia-¬
uerunt: Quis iam ferat tantam
int̾ cȩlum t̾ramꝙ discordiam᷑. ut
exultantib angłis suꝑ emendatio¬
ne malorum. filii adam fremant¬
⁊ tabescant: Quasi ñ sit passus
iħc pacificans in sanguine suo
que in t̾ra sunt ⁊ que in cęlo: aut
in ip̃o deus ñ fu̾it. mundum re¬
concilians sibi. Laudabatur qͦn¬
dam archiep̾c in desidiis animȩ
suȩ: ⁊ in scłari utta ⁊ habitu bñ¬
dicebatur. At nunc sub pannis in¬
fantiȩ iħu queritur symonia:
⁊ int̾ nascentes uirtutes. emortu¬
orum uel cadauera uicioꝵ scruta¬
tur curiosa malicia.Uidetis n
nunc stare iħm in signum cui
contradicitur: Pipsum uos obse¬
cro. ꝓ ip̃o supplico uobis. Habet
siquidem ⁊ unde illum reuerea-¬
mini:.⁊ unde illi misereamini. Sta¬

Expanded text:
pie volunt vivere in Christo, persecutionem patiuntur? Quousque relinquitur virga peccatorum super sortem justorum? Quis det ut stare incipiant justi adversus eos qui se angustiaverunt? Quis jam ferat tantam inter coelum terramque discordiam, ut exsultantibus Angelis super emendatione malorum, filii Adam fremant et tabescant? Quasi non sit passus Jesus pacificans in sanguine suo quae in terra sunt, et quae in coelo; aut in ipso Deus non fuerit mundum reconcilians sibi. Laudabatur quondam archiepiscopus in desideriis animae suae, et in saeculari vita et habitu benedicebatur. At nunc sub pannis infantiae Jesu quaeritur simonia, et inter nascentes virtutes emortuorum vel cadavera vitiorum scrutatur curiosa malitia. Videtis et nunc stare Jesum in signum cui contradicitur. Per ipsum vos obsecro, pro ipso supplico vobis. Habet siquidem et unde illum revereamini, et unde illi misereamini. Sta
Abbreviated transcription (Latin):
largit̾ contulisti: Utinã ip̃e pro
cuiꝰ amore fecisti: in et̾nũ ñ obli¬
uiscat᷑ ds Nam nos qͣntũ in no¬
bisẽ minime ꝓrsus ingrati. me¬
moriã abundantiȩ suauitatis
tuȩ mente retinemꝰ: & si liceret
oꝑe monstraremꝰ. O qͣm libenti
auimo. & corpori tuo parit̾ &e
animȩ ꝓuidissemꝰ: si datum fu¬
isset ut simul fuissemꝰ. Quod qr
ñ ẽ. restat ut quẽ p̾sentem hr̃e
ñ possumꝰ: ꝓ absente semꝑ oreoꝰ:¬

Expanded text:
Utinam ipse pro cujus amore fecisti, in aeternum non obliviscatur Deus! Nam nos, quantum in nobis est, minime prorsus ingrati, memoriam abundantiae suavitatis tuae mente retinemus, et, si liceret, opere monstraremus. O quam libenti animo, et corpori tuo pariter et animae providissemus, si datum fuisset ut simul fuissemus! Quod quia non est, restat ut quem praesentem habere non possumus, pro absente semper o
Abbreviated transcription (Latin):
si. si bñ memini. S ne qͥd nimis. Dabo
si pot̾o zelo meo de cet̾o temꝑam̃tum.
scĩam: & ponã digitũ suꝑ os meuͭ. To¬
lerabiliꝰ enĩ offendã aliqͦs amicoꝵ: ꝙͣ¬
multis p̃cibꝰ defatigẽ xp̃m dñi. Et nc̃
qͦ ñ sũ audꝰ scrib̾e uob̾ de unminentibꝰ
ecclłe ꝑiculis. & gͣui scismate qd̾ time¬
bꝰ: ab ipsis audire pot̾itis. si scire pla¬
cuerit q̃ scͥpserĩ ego.¬

Expanded text:
si, si bene memini. Sed ne quid nimis. Dabo, si, si bene memini. Sed ne quid nimis. Dabo, si potero, zelo meo de caetero temperamentum, scientiam; et ponam digitum meum super os meum. Tolerabilius enim offendam aliquos amicoi. Et nunc quoque non sum ausus scribere vobis de imminentibus Ecclesiae periculis, et gravi schismate quod timeteri adhaerentibus: ab ipsis audire poteritis, si scire placuerit, quae scripserim ego.
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ tc̃ ͥ mͥ parit̾ qͥ absens erã diui¬
dendũ cõmisit: qd̾ nob̾ nota ẽẽnt
loca pauꝑiora scõꝵ. Porro abbates
illi domũ uenientes. ⁊ ñ inuenienteᷤᷤ
me. detinebar enĩ tẽ temꝑis ex ur̃o
mandato pacis querende negotiis.
nichilominꝰ pecuniã sic̃ eis uisũ ẽ
diuisert̃. me ñ solũ ñ conuiente. s ⁊
nesciente qͥd fec̾int. Cedat iã si pla¬
cet manifeste indignatio u̾itati. nec
mͥ deinceps frons ruget᷑. aut suꝑci¬
liũ deponat᷑. s solita redeat sere¬
nitas blando & benigno uultui. ac
suo denuo sole leta facies indua¬
tur. Nã qd̃ itẽ cõperi displicuisse me
in multis in multis scͥptitatiõibꝰ
meis. hoc me iã metuere ñ oporte¬
bit: qm̃ facile em̃dabo. Scio. scio.
p̃sũpsi plus ꝙͣ oportuit. parũ atten¬
dens qͥs. cui scͥptitare p̃sumerẽ: & ad id
qͥdẽ audendũ ur̃a me armarat benig¬
nitas. ñ negabitis. Urgebat deinde
caritas amicoꝵ. etenĩ ꝑpauca ꝓ me scͥp¬

Expanded text:
i, et mihi pariter qui absens eram, dividendum commisit; eo quod nobis nota essent loca pauperiora sanctorum. Porro abbates illi domum venientes, et non invenientes me detinebar enim tunc temporis ex vestro mandato pacis quaerendae negotiis, nihilominus pecuniam, sicut eis visum est, diviserunt, me non solum non connivente, sed et nesciente quid fecerint. Cedat jam, si placet, manifestae indignatio veritati, nec mihi deinceps frons rugetur, aut supercilium deponatur: sed solita redeat serenitas blando et benigno vultui, ac suo denuo sole laeta facies induatur. 202 3. Nam quod item comperi displicuisse me in multis scriptitationibus meis, hoc me jam metuere non oportebit, quoniam facile emendabo. Scio, scio, praesumpsi plus quam oportuit, parum attendens quis cui scriptitare praesumerem: et ad id quidem audendum vestra me armarat benignitas, non negabitis. Urgebat deinde charitas amicorum: etenim perpauca pro me scrip
Abbreviated transcription (Latin):
& aures eiꝰ ad p̃ces meas: cũ om̃e
qd̾ scriberẽ obuiis manibꝰ accepis¬
set. & uultu hylari ꝑlegisset: be¬
nignissime atq plenissime ad oĩa
postulata respondens. Modo aũ
me mi̾to ñ modicũ dico. s nichi¬
faciẽ suã ame. Cur hoc: Qͥd pec¬
caui: Multũ fateor si pecunia
cardinał iuonis bone memorie
meo arbitrio distributa fuit. &
ñ ad nuitũ ipsiꝰ. qd̾ utiq ad aures diuĩ
S iã audite simplicẽ u̾itatẽ. Si in¬
uentũ fui̾t ĩ ore meo m̃datiũ: ipsũ
os meũ condemnabit me. Qñ homo
exuit hominẽ absens erã: immo &
ualde remotꝰ. Audiui aũ ab his qͥ af¬
suert̃. qd̾ ipse fec̾it suũ testam̃tum:

Expanded text:
et aures ejus ad preces meas: cum omne quod scriberem, obviis manibus accepisset, et vultu hilari perlegisset, benignissime atque plenissime ad omnia postulata respondens. Modo autem me merito non modicum dico, sed nihifaciem suam a me. Cur hoc? quid peccavi? Multum, fateor, si pecunia cardinalis Ivonis bonae memoriae meo arbitrio distributa fuit, et non ad nutum ipsius: quod utique ad aures domini m2. Sed jam audite simpliciter veritatem. Si inventum fuerit in ore meo mendacium, ipsum os meum condemnabit me. Quando homo exuit hominem, absens eram, imo et valde remotus. Audivi autem ab his qui adfuerunt, quod ipse fecerit suum testam
Abbreviated transcription (Latin):
qͥrimꝰ. Ibi ibi uidebimꝰ nos. ⁊ gaudebit
cor nrm̃. Interim uͦ delectabor. ⁊ letabor
incħominꝰ inhis que dicta sunt mͥ:
sꝑans ⁊ expectans quod reliquũ ẽ de
uisione corꝑali indie dñi. ut gaudiũ
meũ plenũ sit. Adde obsecro ad ea bona
que abs te ⁊ dete nobis assidue uniũt:
tuas tuoꝵq ꝓ nobis or̃ones pat̾ kñiȩ¬

Expanded text:
 gaudebit cor nostrum. Interim vero delectabor et laetabor nihilominus in his quae dicta sunt mihi, sperans et exspectans quod reliquum est de visione corporali in die Domini, ut gaudium meum plenum sit. Adde, obsecro, ad ea bona quae abs te et de te nobis assidue veniunt, tuas tuorumque pro nobis orationes, pate
Abbreviated transcription (Latin):
mouet meũ: ⁊ doleo qͦd ꝓut mo¬
ueor ñ possũ rescb̃e. Nec inmoror ĩ
excusandis excusationibꝰ.: sciens qͦd
scientime loqͦr. Nosti ingͣ sub qua
sarcina gemo: igemitꝰ meꝰ a te ñ ẽ
absconditꝰ. Tu uͦ ꝓscedule b̾uitate.
affectũ ne estimes: ꝙͣ nulla sui ꝓlixi¬
tate explicare poss oratio. Et malicia
quidẽ occupationũ põt facẽ ut paucis
scͥbam: s ñ ut parũ diligam. Actũ sa¬
ne excludat uel impediat actꝰ. s nũqͥd
affectũ: Sic̃ mat̾ unic̃ amat filiũ ita
te diligebã herentẽ lat̾i meo. placentẽ
cordi meo. Diligam ⁊ absentẽ: ne solatiũ
nieũ ex te. ⁊ ñ te uideat dilexisse. ẜ ras
ꝑnec̾ariꝰ mͥ: atq hĩc uel maxime claret
ꝙͣ sincẽ te diligã. Hodie nẽpe ñ te caru¬
issẽ: si quesissẽ ꝙ̃ mea st̾. Nunc autẽ.¬

Expanded text:
movet meum. Et doleo quod prout moveor non possum rescribere. Nec immoror in excusandis excusationibus, sciens quod scienti me loquor. Nosti, inquam, sub qua sarcina gemo: et gemitus meus a te non est absconditus. Tu vero pro schedulae brevitate affectum non aestimes, quem nulla sui prolixitate explicare posset oratio. Et malitia quidem occupationum potest facere ut paucis scribam, sed non ut parum diligam. Actum sane excludat, vel impediat actus: sed numquid affectum? Sicut mater unicum amat filium, ita te diligebam, haerentem lateri meo, placentem cordi meo. Diligam et absentem, ne solatium meum ex te, et non te videar dilexisse. Erasessarius mihi. Atque hinc vel maxime claret quam sincere te diligam. Hodie nempe non te caruissem, si quaesissem quae mea sunt. Nunc aute
Abbreviated transcription (Latin):
ure scͥbitis ñ merenti. Quid pecca¬
iii. Si monui magistrũ. Ros ertũ pul¬
lũ aliqnͣtũ tẽpꝰ facẽ parisiꝰ. obsanam
doctnã que apud illũ eẽ dinoscit᷑. id
putaui necessariũ. ⁊ adhuc puto. Si
rogaui sublimitatẽ ur̃am ut ꝑmitra¬
tis: etiã nc̃ id ipsũ rogarẽ. nisi eã de
pͥori p̃ce ĩdignatã sensissẽ. Si dixi ho
minima auctoritas ẽ: io dixi qͦd nob̾
formidaui:⁊ ad huc formido. Nã quod
post appellationẽ factã. ext̾ndistis
manũ ut accepimꝰ ad res appellantis.
nec laudaui nec laudo. Uerũptam̃
uoluntati ur̃e ĩ aliqͦ ꝯtͣclicẽ. nec ꝯsului
ei nec ꝯsulo. De cẽto ur̃i sumꝰ: coronam
urãm susciꝑe. ⁊ colere semꝑ digna ⁊
debita uen̾atione ꝑati. Huiꝰ testimo¬
nio conscientie. audemꝰ ad huc ad uos
p̾ce dũtaxat atq ꝯsilio. ut magister
tp̃s possit parisiꝰ demorari. Retͥbuat
uobis dñs inuita et̾na. quod uiscera
nr̃a refouistis: filios nrõs loqͦr quos
iisimꝰ ĩ hyb̾niã.

Expanded text:
ure scribitis non merenti. Quid peccavi? Si monui magistrum Robertum Pullum aliquantum tempus facere Parisiis ob sanam doctrinam quae apud illum esse dignoscitur, id putavi necessarium, et adhuc puto. Si rogavi sublimitatem vestram ut permitteretis, etiam nunc idipsum rogarem, nisi eam de priori prece indignatam sensissem. Si dixi homminima auctoritas est, id dixi quod vobis formidavi et adhuc formido. Nam quod post appellationem factam, extendistis manum ut accepimus ad res appellantis, nec laudavi nec laudo. Verumtamen voluntati vestrae in aliquo contradicere nec consului ei nec consulo. De caetero vestri sumus coronam vestram suscipere et colere semper digna et debita veneratione parati. Hujus testimonio conscientiae audemus adhuc ad vos prece duntaxat atque consilio ut magister r aliquantum tempus possit Parisiis demorari. Retribuat vobis Dominus in vitam aeternam quod viscera nostra refovistis, filios nostros loquor quos misimus in Hyb
Abbreviated transcription (Latin):
.B. clareuałt uocatus abbas. di¬
ligͥe iusticiam ⁊ odire iniqͥtatem.NNã¬
gist᷑ petrus ab ailardus. sine regła mo¬
nachus. sine sollicitudine p̾latꝰ. nec or¬
dinem tenet. nec tenet᷑ ab ordine: ho¬
mos dissimit ẽ. intꝰ herodes. foris io¬
hes. Totus ambiguus. nich habens de
monacho p̾t̾ nom̃ ⁊ habitum. S qͥd ad
me : ynusqͥsq onus suũ portabit. Ali¬
ud ẽ qd̾ dissimulare ñ possum. qd̾ ꝑti¬
net ad om̃s qui diligunt nom̃xͥ. Inqͥ¬

Expanded text:
 Clarae-Vallis vocatus abbas, diligere justitiam, et odire iniquitatem. Magister Petrus Abaelardus, sine regula monachus, sine sollicitudine praelatus, nec ordinem tenet, nec tenetur ab ordine. Homo sibi dissimilis est, intus Herodes, foris Joannes; totus ambiguus, nihil habens de monacho, praeter nomen et habitum. Sed quid ad me? Unusquisque onus suum portabit. Aliud est quod dissimulare non possum, quod pertinet ad omnes qui diligunt nomen
Abbreviated transcription (Latin):
sam: S dubiumẽe ñ pot̾ scire uos
qd̃ ap̃ uossit: qñ idusq ad nos utiq
tamremotos potuit ꝑuenire.Nec
mirum siñ horam p̃uid̾e. ac noctꝰ¬
num furis ing̾ssum obseruare qui¬
iustis. mir̃ aut̃ si dep̃hensum iam
ñ agnoscitis. ñtenetis. ñ ꝓhibetis ex¬
portare spolia urã. ĩ mop̾ciosissimaᷤᷤ
gine p̃signiũ. suocruore redemit:
Ad ħ forsitan heretis:⁊ miramini
quẽnã dice uelimn Er naldum loqͦr de
brixia: qui utinã tam sane ẽẽt doc¬
trine. qͣm distͥcte ẽ uite. Et si uultis sci¬
re.homoẽ neq manducans neq bi¬
bens: solocumdiabolo esuriens ⁊ si¬
tiens sangͥnemanimaĩ. unus de
num̾o illorum qͦs apłica iugilanti¬
a notat. ħntes formam pietatis. uir¬
tutem illiꝰ penitꝰ abnegantes. tipẽ
d̾ns. uenient inquit ad uos in ues

Expanded text:
sam? Sed dubium esse non potest, scire vos, quod apud vos fit, quando id usque ad nos utique tam remotos potuit pervenire. Nec mirum, si non horam praevidere, aut nocturnum furis ingressum observare quivistis. Mirum autem, si deprehensum jam non agnoscitis, non tenetis, non prohibetis exportare spolia vestra, imo pretiosissimas gine praesignivit, suo cruore redemit. Adhuc forsan haeretis, et miramini, quemnam dicere velim. Arnaldum loquor de Brixia, qui utinam tam sanae esset doctrinae, quam districtae est vitae. Et si vultis scire, homo est neque manducans, neque bibens, solo cum diabolo esuriens et sitiens sanguinem animarum. Unus de numero illorum quos apostolica vigilantia notat, habentes formam pietatis, virtutem illius penitus abnegantes : et ipse Dominus, Venient, inquiens, ad vos in
Abbreviated transcription (Latin):
Isgͦ usq adhancetatem lͥicunq cõ¬
u̾satusẽ. tam feda pꝰse ⁊ tam seua reli¬
quit uestigia:uu̾ semel fix̾it pedem
illuc ultra omĩno redire ñ audeat:
Demq ip̃am in qua natus ẽ ualde a¬
trocit̾ cõmouit t̾ram. ⁊ conturbaũ
cam. Uñ ⁊ accusatus ap̃dum papam
scismate pessimo. natali solo pulsuᷤ
ẽ. ⁊ ⁊ abiurare compulsus reu̾sio¬
nem. nͥ ad ip̃ius apłici ꝑmissionẽ.
& simili dem̃ causa. ⁊ aregno franco¬
rum exturbatus ẽ scismaticus insig.¬
rores ab eccłia iam dep̃hensos atq
dampnatos. cum illo ⁊̃ ⁊ p̃illo def¬
fend̾e acrit̾ ⁊ ꝑtinacit̾ conabat᷑. Et in
his omĩb ñẽ au̾sus furor eius: s ad¬
hucmanus eius extenta. Nam t̃ita
licet int̾suos. ñ cessat apd alienos. tã¬
qͣm leo rugiens circuiens ⁊querens
quos deuoret:tnunc ap̃uos sic̾acce¬
pimꝰ oꝑatur iniqͥtatem. ⁊deuorat ple¬
bem urãm sic̃escampanis. cuiꝰ osma¬
crucis xͥ. seminator discordie. fabrica¬

Expanded text:
ad hanc aetatem, ubicumque conersatus est, tam foeda post se, et tam saeva reliquit vestigia, ut ubi semel fixerit pedem, illuc ultra redire omnino non audeat. Denique ipsam, in qua natus est, valde atrociter commovit terram, et conturbavit eam. Unde et accusatus apud dominum Papam schismate pessimo, natali solo puletiam et abjurare compulsus reversionem, nisi ad ipsius Apostolici permissionem. Pro simili deinde causa et a regno Francorum exturbatus est schismaticus insigrores, ab Ecclesia jam deprehensos atque damnatos, cum illo etiam et prae illo defendere acriter et pertinaciter conabatur. 2. Et in his omnibus non est aversus furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta. Nam etiam ita licet inter suos, non cessat apud alienos, tanquam leo rugiens, circuiens et quaerens quem devoret. Et nunc apud vos, sicut accepimus, operatur iniquitatem, et devorat plebem vestram, siccrucis Christi, seminator discordiae, fabrica
Abbreviated transcription (Latin):
de sacram̃tis. de sc̃a tͥnitate. disputais
iscribens. singula ꝓsua uoluntate
mutat. auget ⁊ minuit. In libris ⁊ in
oꝑib suis ostend̾ se fabricatorẽ m̃da¬
cu. ⁊ cultorem ꝑu̾sorũ dogmatum: he¬
ticũ se ꝓbans. ñ taminerrore. qͣminꝑ
tinacia ⁊ defensione erroris. homo
ẽ eg̾diens m̃suram suam. insapĩa u̾bi
euacuans uirtutem crucisxͥ: nch̾nes.¬

Expanded text:
de Sacramentis, de sancta Trinitate disputans et scribens, singula pro sua voluntate mutat, auget, et minuit. In libris et in operibus suis ostendit se fabricatorem mendacii et cultorem perversorum dogmatum; haereticum se probans, non tam in errore, quam in pertinacia et defensione erroris. Homo est egrediens mensuram suam, in sapientia verbi evacuans virtutem crucis Chris
Abbreviated transcription (Latin):
beluac̃ elicuit. Quid enĩ a me ille ñ ob¬
tineret: Si ñ uultis ułtra modũ on̾are
ꝯsciãm meã. nil lucret᷑ surreptione do¬
losus: nec delitt̾is nr̃is oppͥmat inno¬
centes. Qmqm ne hoc qͥdẽ mͥ satis fui̾t:
nͥ & penã portet quã meruit surrep

Expanded text:
em elicuit. Quid enim ille a me non obtineret? Si non vultis ultra modum onerare conscientiam meam, nil lucretur subreptione dolosus, nec de litteris nostris opprimat innocentes. Quanquam ne hoc quidem mihi satis fuerit, nisi et poenam portet quam meruit su
Abbreviated transcription (Latin):
hꝰ archaniindicẽ sp̃m iustificantem.
eo ꝙ ip̃o testificãtẽ sp̃uituo. qd̃ filiꝰ
di ⁊ ip̃e sis. Agnosce ꝯsiliũ d̃i in iusti¬
ficõne tui. Cõfit̾e ⁊ dic. Cõsiliũ meũ:
iustificõnes tue. Presens nãq iustifi

Expanded text:
 arcani indicem spiritum justificantem, eoque ipso testificantem spiritui tuo, quod filius Dei et ipse sis. Agnosce consilium Dei in justificatione tui; confitere et dic, Consilium meum justificationes tuae . Praesens na
Abbreviated transcription (Latin):
sime. huic uocid̾ĩ tui dulciori suꝑ mel
⁊ fauũ. si p̃paras aurẽ int̾iorẽ. fuge cu¬
rã ext̾iorẽ: ũ expedito ⁊uacãte int̾iore
sensu. dicas ⁊ tu c̃ samuele. Loq̃re dñe:
dit᷑ inpublico. Sec̾tũ ꝯsiliũ: secͥtũ q̃¬
rit ⁊auditũ. Auditui ꝓcerto gaudiũ¬

Expanded text:
i super mel et favum, si praeparas aurem interiorem, fuge curam exteriorem, ut expedito et vacante interno sensu, dicas et tu cum Samuele: Loquere, Domiditur in publico. Secretum consilium, secretum quaerit et auditum. Auditui tuo gaudiu
Abbreviated transcription (Latin):
sc o bone p̃r u̾mis uilissimꝰ. ⁊ odio
dignissimꝰ sẽpit̾no. tñ ꝯfidit amari.
q̃mse sentit amare. ĩmoqr amari
se p̾sentit. ñ redamare ꝯfũdit᷑. Iã ap¬
paret in lumine tuo omaccessibit
lux. qͥd boni penes te. ⁊̃ cũ malus eẽt
miserũ man̾et homuncłm. Amat N¬
mat sñ fine: qr sñ pͥncipio se cognosc̃
amatũ. d̾ in lucẽ admiseri ꝯsolonẽ
magnũ ꝯsiliũ qd̃ ab et̾no latuerat
in sinuet̾nitatis: qͣm nolit uidi ds¬

Expanded text:
 o bone Pater, vermis vilissimus et odio dignissimus sempiterno, tamen confidit amari, quoniam se sentit amare: imo quia se amari praesentit, non redamare confunditur. Jam apparet in lumine tuo, o inaccessibilis Lux, quid boni penes te, etiam cum malus esset, miserum maneret homonculum. Amat pmat sine fine, quia sine principio se cognoscit amatum. Prodit in lucem ad miseri consolationem magnum consilium, quod ab aeterno latuerat in sinu aeternitatis: quod nolit vid
Abbreviated transcription (Latin):
d̾e ⁊ possid̾e m̾eat᷑ t̾rã uiuentiũ. Iacob
relicto fr̃e ⁊ prĩa: iordanẽ tͣnsit in ba¬
culo. ⁊ excipit᷑ racheł ãplexib Ioseph
dñat᷑ egipto: merc̃one furtiua prĩ
sublatꝰ ⁊ prĩe. Eccłia iubet᷑ uͥ ꝯcupis
tib q̃rit᷑: nec tñ inuenit᷑. fuge fr̃s tu¬
os ⁊ tu: si tuã uis ĩuenire salutẽ. fu¬
ge inqͣm de medio babilonis: fuge a
facie gladii aqͥlonis. Parati sumꝰ c̃ pa¬
nib occ̾rere fugiẽti. Abb̃em tuũ me
nominas: ñ renuo int̾im ꝓpt̾ obseqͥũ.
Obseqͥũ dico. ñ qd̾ exigã. s qd̃ exhibeã:
sic̃ filius hõis ñ ueñ ministͣre. s. ma¬

Expanded text:
et possidere mereretur terram viventium . Jacob relicto fratre et patria Jordanem transit in baculo , et excipitur Rachelis amplexibus . Joseph dominatur Aegypto , mercatione furtiva patri sublatus et patriae . Ecclesia jubetur, ut concupisctibus quaeritur, nec tamen invenitur . Fuge fratres tuos et tu, si tuam vis invenire salutem. Fuge, inquam, de medio Babylonis, fuge a facie gladii aquilonis. Parati sumus cum panibus occurrere fugienti. Abbatem tuum me nominas; non renuo interim propter obsequium. Obsequium dico, non quod exigam, sed quod exhibeam: sicut Filius homin
Abbreviated transcription (Latin):
b aũ uͥ dictũ ẽ. sc̃is atq ĩpiis suũ ad
se qͥbq ꝯsiliũ. magnũ ꝓculdubio ĩ¬
t utͦsq chaos firmatũ ẽ. Llã qͦmͦ iustꝰ
longe se facit a ꝯsilio ⁊ ꝯcilio malig¬
nantiũ: ita nec resurg̃t oĩo impii in
ds hereditati sue. Est ꝯsiliũ uere se¬
c̾tũ: descendẽs nimir̃ sic̃ pluuia in
uellus. Est fons signat᷑: ciui alienꝰ ñ ꝯ¬
municat. Est sol iusticie: qͥ tim̃tib
in sui siccitate ⁊ cecitate remanẽtes.
iustorũ si qͥd̃ ymbris ilucis exꝑtes. ĩ¬
fcẽdos ac tenebrosos. ꝯfusos ⁊ au̾sos:
subsãnat ⁊ notat. ħ ẽ inqͥens gens q̃
as falsas. intimũ. optimũ ꝙ ñ reqͥri¬
tis u̾itatis auditũ. Filii hõĩum usq¬

Expanded text:
impiis suum ad se quibusque consilium, magnum procul dubio inter utrosque chaos firmatum est. Nam quomodo justus longe se facit a consilio et concilio malignantium, ita nec resurgunt omnino impii in Deus haereditati suae: est consilium vere secretum, descendens nimirum sicut pluvia in vellus: est fons signatus, cui alienus non communicat: est sol justitiae, qui timentibus in sui siccitate et caecitate remanentes, justorum siquidem imbris et lucis expertes infecundos ac tenebrosos, confusos et aversos, subsannat et notat: Haec est, inquiens, gens quae as falsas, intimum optimumque non requiritis veritatis auditum. Filii hominum, usqu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ se amari diffidat: qui iã amat.
Libent̾ di amor. nr̃m quẽ p̃ueñ sub¬
seqͥt᷑. slã qͦmͦ redamare pigebit. qͦs a¬
mauit ⁊ necd̾ amantes: Amauit inꝗͣ
amauir. h̾es enĩ diłonis pignꝰ sp̃m:¬
ħes ⁊ testẽ fidelẽ iħm. ⁊ hc̃ crucifixũ
Ogeminũ. ip̃m ꝙ firmissimũ dĩ gͣ
isto sumimꝰ un amemꝰ. Caritatis gͥ
ab illo occasio: ex isto affectio. Qͣnta
ꝯfusio. di filiũ ingͣtis ocłis cern̾e mo¬
rientẽ. Qd̃ qͥd̾ facile cõting̃. si desit

Expanded text:
que se amari diffidat, qui jam amat. Libenter Dei amor nostrum, quem praevenit, subsequitur. Nam quomodo redamare pigebit, quos amavit et necdum amantes? Amavit, inquam, amavit. habes enim dilectionis pignus Spes et testem fidelem Jesum, et hunc crucifixum. O geminum, ipsumque firmissimum Dei erga isto sumimus unde amemus. Charitatis igitur ab illo occasio, ex isto affectio. Quanta confusio, Dei Filium ingratis oculis cernere morientem! quod quidem facile contingit, si desit
Abbreviated transcription (Latin):
mutet uitã. domet carnẽ. amet ꝓxi¬
mũ. clamet addm. ꝓponat ꝙ de cet̾o
minis gͣtuita uisi tõne. ⁊ subita mu¬
tõne dext̾e exrelsi agnoscat se m̾ito qͥ¬
se diuine bonitatis exꝑit᷑ affectũ. ꝙ
se utiq hactenꝰ infm latuerat. ut ñ
solũ ñnesciret ut̃rnã dignꝰ foret a¬
more an odio. uer̃ ⁊̃ odiũ mag̃ ⁊ ñ a¬

Expanded text:
vitam, domet carnem, amet proximum, clamet ad Deum, proponatque de caetero minis gratuita visitatione, et subita mutatione dexterae Excelsi, agnoscat se merito quse divinae bonitatis experitur affectum; quod se utique hactenus in tantum latuerat ut non solum nesciret utrumnam dignus foret amore an odio, verum etiam odium magis, et
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ inead̾ ũbra sedet. qͥppe cui nullũ
ad huc sue sałis signũ elux̾it. cuinec¬
d̾ inaliqͦ int̾na testet᷑ inspirõ. anbo¬
ni de se qͥppiã et̾na teneat p̃destina¬
tio. At uͦ si suꝑna eũ miserõ dignãt᷑
q̃nq respex̾it. ĩmiserit q sp̃m ꝯpũc

Expanded text:
is umbra sedet? quippe cui nullum adhuc suae salutis signum eluxerit; cui necdum in aliquo interna testetur inspiratio, an boni de se quidpiam aeterna teneat praedestinatio. At vero si superna eum miseratio dignanter quandoque respexerit, immiseri
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m dignos ñ inuenit sensus qͥb pa¬
tͥs ꝯmutat archanũ. texit ꝑabolas
turbis. ut audientes ñ audiãt. ⁊ ui¬
dentes ñ intelligãt. Cet̾m amici seor¬
sũ audiũt uob̃ datũ ẽ. nosse.m .r. d̃i.¬

Expanded text:
m dignos non invenit sensus, quibus Patris committat arcanum, texit parabolas turbis, ut audientes non audiant et videntes non intelligant. Caeterum amici seorsum andiunt: Vobis datum est nosse mysteri
Abbreviated transcription (Latin):
tͣ arma lucis.⁊ is quẽ pͥor uita ac ꝓ¬
pͥa ꝯscientia tanqͣm re uera filiũ
gehẽne deputau̾at ardorib sẽpit̾¬
nis. ad tantã uisitantis seorientis ex
alto dignationẽ respirans. głari ⁊
tans nouo in lumine speculat᷑ ⁊ dic̃

Expanded text:
 is quem prior vita ac propria conscientia, tanquam revera filium gehennae, deputaverat ardoribus sempiternis; ad tantam visitantis se Orientis ex alto dignationem respirans, gloriaritans, novo in lumine speculatur, et dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
filii sũt. nec prno ꝓrsus arcendi ꝯsi¬
lio. hñt nẽpe in se manentẽ sp̃m qui
rent. quos ũctio docet de omĩb: ue
dentia. ignorãtes sp̃m salutarẽ. nec
participãtes ꝯsilio qd̾ solus soli pr
eructat filio. excepto cui filius uo
luerit reuelare. Qs cognouit sensũ¬

Expanded text:
filii sunt, nec paterno prorsus arcendi consilio. Habent nempe in se manentem spiritum,rent, quos unctio docet de omnibus? 4.insipiente prudentia, ignorantes spiritum salutarem nec participantes consilio, quod solus soli Pater aructat Filio, excepto cui voluerit Filius revelare! Quis cognovit sensu
Abbreviated transcription (Latin):
nec c̃ corꝑe deficiũt. nec c̃tẽpore p̃t̾eũt
Qnĩmo posito corꝑe plus delectãt. pꝰtẽ¬
pora durãt. Nil simile hñt c̃ supͣ enu¬
m̾atis. eorũ ue similib. q̃utiq in st̃ tͥ¬
ñ ex pre. s ex mũdo. Ed horũ enĩ uł ñ
optimapars ẽ: q̃ ñ auferet᷑ in et̾nũ
Qdistud: Nec oculus .ii.nec.a. a.n.i. c.h.¬

Expanded text:
nec cum corpore deficiunt, nec cum tempore praetereunt; quinimo posito corpore plus delectant, post tempora durant. Nil simile habent cum supra enumeratis eorumve similibus, quae utique insuntn ex Patre, sed ex mundo. Quid horum enim vel non optima pars est, quae non auferetur in aeternum. Quid istud? Nec oculus vidit, nec auris
Abbreviated transcription (Latin):
tit. qͣm ipẽ ꝑtͣnsit. Qd te sine fine de¬
lectat. amor mox finiendus: Nos uͦ te
ñtua diligimꝰ. Tua sint: aqͦsũt. Tu
tue ꝓmissioĩs memor. tui nob̾ copiã
diutiꝰ ñ negaris. amãtib te sinc̾it̾:⁊
amaturis ꝑhennit̾. Pure siqͥd̃ nos a¬
mantes inuita nr̃ã: in morte qͦ ñerunꝰ¬

Expanded text:
tit, quam ipse pertransit. Quid te sine fine delectat amor mox finiendus? Nos vero te, non tua diligimus: tua sint, a quo sunt. Tu tuae promissionis memor, tui nobis copiam diutius non negaris, amantibus te sinceriter, et amaturis perenniter. Pure siquidem nos amantes in vita nostra, in morte quoque n
Abbreviated transcription (Latin):
mens desid̾iũ: aperiri sola lin¬
gua ñ sufficit. Loquant᷑ nob̾ af¬
fectum tuũ ⁊ reliqͣ m̃bra. Presens me¬
liꝰ ⁊innotesces nob̾.⁊ nos cognosces.Iã¬
dudũ ab inuicẽ tenemͣ alt̾utr̃ debito¬
res: ego fideł cure. tu hũił obedien¬
tie. ꝓ bet utr̃q si placet. opus. ñ calamꝰ.
uolo te ⁊ tͥusurpare. ⁊ in me ꝓbare illã
unigenitiuocẽ. Oꝑa q̃ ded̾ mͥp̃r uͥ faci¬
ã: i.t.ꝑ. de me.Sic re uera. sic unici fi¬
lii sp̃s testimoniũ ꝑhibet sp̃ui nr̃o.
qd̃ filii di sumꝰ ⁊ nos: cũ suscitans ex o¬
ꝑib mortius largit᷑ oꝑa uite. Non ex
foliis. ñ ex florib sed ex fructu: arbor
bona. malaue discernit᷑. Deniq a fruc¬
discernũt int̾ filios di: ⁊ filios diffiden¬
tie. Oꝑib ꝓinde desid̾iũ ⁊aꝑituũ: ⁊ exꝑi
tatã. ĩmo ꝓmissã exigimꝰ. Cur tanto:
Nil in ea sane expetimꝰ de carne ⁊ sangͥ¬
ne. aut ꝓfic̾e ex te cupimꝰ: aũ ꝓdesse tibi.

Expanded text:
mens desiderium aperiri sola lingua non sufficit. Loquantur nobis affectum tuum et reliqua membra. Praesens melius et innotesces nobis, et nos cognosces. Jamdudum ab invicem tenemur alterutrum debitores, ego fidelis curae, tu humilis obedientiae. Probet utrumque, si placet, opus, non calamus. Volo te et tibi usurpare, et in me probare illam Unigeniti vocem: Opera quae dedit mihi Pat de me . Sic revera, sic unici Filii spiritus testimonium perhibet spiritui nostro, quod filii Dei sumus et nos, cum suscitans ex operibus mortuis largitur opera vitae. Non ex foliis, non ex floribus, sed ex fructu arbor bona malave dignoscitur. Denique a frucdiscernunt inter filios Dei et filios diffidentiae. Operibus proinde desiderium et aperitatam, immo promissam exigimus. Cur tanto? Nil in ea sane expetimus de carne et sanguine. Aut proficere ex te cupimus, aut prodesse tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itas resic̾e te ꝓmittit: Certe si t̃m
te delectat tenebrosa aqua in nubi¬
b aeris: qͣnto ioc̃dius haurias de se¬
renissimis fontib saluatoris: O sise¬
mel paululũ qͣd̾ de adipe frumenti
un saciat᷑ ierłm degustares: qͣm li¬
bent̾ suas crustas rodendas littͥato¬
rib iudeis relinq̃res. Osi te unqͣm in
scolapietatis sub magistro iħu m̾e¬
ar hẽre ꝯsortẽ. Osimͥliceat purifica¬
tũ pͥus uascłm pectoris tui suppon̾e
ũctioĩ. q̃ docet de om̃ib Oqͣm libens
huc fumigãtes ⁊ qͣi mͦ defurno uͥ ai¬
ũt recẽs tͣctos. de celesti largitate cre
lare dignet᷑ in dulcedine sua paupi
d̾s. mox eã tͥpossẽ refund̾e. ⁊ rursus
ate uicissim reciꝑe qd̃ senseris. Ex ꝑ¬
to crede: aliqͥd ãpliꝰ inuenies in siluis
qͣm in lib̾s. Ligna ⁊ lapides docebt te:
s. durissimo: An ñ montes stillãt dul¬
cedinẽ. ⁊ colles fluũt lac ⁊ .in. ⁊ ualles ha¬
bũdãt frum̃to: Mulus occͣrentib mͥ¬

Expanded text:
Veritas reficere te promittit? Certe si tantum te delectat tenebrosa aqua de nubibus aeris, quanto jucundius haurias de serenissimis fontibus Salvatoris? 2. O si semel paululum quid de adipe frumenti, unde satiatur Jerusalem, degustares! quam libenter suas crustas rodendas litteratoribus Judaeis relinqueres! O si te unquam in schola pietatis sub magistro Jesu merear habere sodalem! O si mihi liceat purificatum prius tui pectoris vasculum supponere unctioni quae docet de omnibus! O quam libens huc fumigantes, et quasi modo de furno, ut aiunt, recens tractos, de coelesti largitate creblare dignetur in dulcedine sua pauperi Deus, mox eam tibi possem refundere, et rursus a te vicissim recipere quod senseris! Experto crede: aliquid amplius invenies in silvis, quam in libris. Ligna et lapides docebunt te, e de saxo durissimo? An non montes stillant dulcedinem, et colles fluunt lac et mel, et valles abundant frumento? Multis occ
Abbreviated transcription (Latin):
putas intelligis q̃ legis: Nlã si intel¬
cupis: citiꝰ illũ seq̃ndo. qͣm legen¬
do. ꝯseqͥ potes. Quid q̃ris u̾bũ in u̾¬
bo: qd̃ iã caro factũ p̃sto est oculis:
Iã enĩ de latibulo ꝓpħarũ. egͥssus:¬

Expanded text:
putas intelligis quae legis? Nam si intelcupis, citius illum sequendo, quam legendo consequi potes. Quid quaeris verbum in Verbo, quod jam caro factum praesto est oculis? Jam enim de latibulo prophetarum egressus
Abbreviated transcription (Latin):
e s.ł .c. Ab et̾no ꝓpt̾ p̃destinationẽ in
et̾nũ ꝓpt̾ beatificationẽ. Ait̾a carens
pͥncipio: alt̾a nesciens finẽ. Siqͥd̃ qͦs
ab et̾no p̃destinat. inetͥnũ b̃i ficat: ĩ¬
tͥcedente sane media uocõne. una c̃ iuᷤᷤ¬
tificatiõe dũtaxat in adultis. Sic ad
ortũ soł iusticie sacram̃tũ abscõdi¬
tũ ascłis. de p̃destinatis ⁊ beatificã¬
dis emerg̾e qͦdãmͦ incip̃ ex abysso et̾¬

Expanded text:
eum . Ab aeterno propter praedestinationem, in aeternum propter beatificationem. Altera carens principio, altera nesciens finem. Siquidem quos ab aeterno praedestinat, in aeternum beatificat, intercedente sane media vocatione una cum justificatione, duntaxat in adultis. Sic ad ortum Solis justitiae sacramentum absconditum a saeculis de praedestinatis et beatificandis, emergere quodam
Abbreviated transcription (Latin):
es eius faciẽ iudere.⁊ de celesti fistu¬
la ore uidł ipĩus plurima haurire
meruerĩ: ħ t̃n abipõ ñ audiui. ue¬
rũ de antixpõ cũ inqͥrerẽ qͥd sen¬
tiret: durante adhuc ea q̃ nc̃. ẽ. ge¬
n̾atione reuelandũ illũ ẽẽ. se cer¬
tissime scire ꝓtestatus ẽ. At cum
eandẽ certitudinẽ uñ hrẽt scisci¬
tanti mͥ ex pon̾e uellet. audito qł
respondit. ñ me illud ꝓcerto cre¬
dere debere putaui. Ad sũmã tñ
hoc asseruit. ñ uisurũ se mortẽ. nͥ
pͥus uideat generalem in eccłia ꝑ¬
secutionẽ. De cet̾o memorari urãm
pietatẽ uolo. illius pauꝑis ⁊ exulis
hunberti nomine. qui dudum dũ
trecis essetis uobis supplicabat qͣte¬
nus ad comitem theobaldum qui eũ
exheredau̾at. int̾cederetis. Quod iego
nunc ꝓipõ⁊ cum ipõ itidem aũta fla¬
gito pietate. Nam nr̃as litt̾as de hac re
p̃catorias iam ad p̃dictũ misi pͥncipẽ¬

Expanded text:
es ejus faciem videre, et de coelesti fistues ejus faciem videre, et de coelesti fistula, ore videlicet ipsius, plurima haurire meruerim; hoc tamen ab ipso non audivi. Verum de Antichristo cum inquirerem quid sentiret, durante adhuc ea, quae nunc est, generatione revelandum illum esse se certissime scire protestatus est. At, cum eamdem certitudinem unde haberet, sciscitanti mihi exponere vellet; audito quod respondit, non me illud pro certo credere debere putavi. Ad summam tamen hoc asseruit, non visurum se mortem, nisi prius videat generalem in Ecclesia persecutionem. De caetero memorari vestram pietatem volo illius pauperis et exsulis Humberti nomine: qui dudum, cum Trecis essetis, vobis supplicabat, quatenus ad comitem Theobaldum, qui eum exhaeredaverat, intercederetis. Quod et ego nunc pro ipso, et cum ipso itidem a vestra flagito pietate. Nam nostras litteras de hac re precatorias jam ad praedictum principe
Abbreviated transcription (Latin):
litt̾as accipitis. exẽplo cet̾oꝵ quos se¬
pe tales ñpaucos exꝑimini. motꝰ ⁊
ipẽ bono odore urĩ q̃ delonge sen¬
sit. tam ꝯmunẽ cum fiducia pieta¬
tem reqͥrit. spe utiq ductus mue¬
niendi ñ solũ osilium qͥd agere de¬
beat. s ⁊ auxilium quo ꝑficere ua¬
leat. Est aũ ħ causa eius. Quadã se
cella ꝓamore dĩ ex ꝓposito incluse¬
rat. Egressionis atq tͣnsgressionis
sue uob̾ ipẽ causas exponet. Et qͥ¬
dem ad ꝓpositum redire cuꝑit.s ꝑ
uos implere ꝓposuit. si tñ nr̃is hoc
p̃cib quib se p̾munire curauit ob¬
tinere potuerit. Facite gͦ morẽ ues¬
trum.ferte opẽ misero. ĩmo qr uos
sapientib ⁊insipientib debitorem
agnoscitis. erroneam xͥ ouiculã de
faucib lupi festinate eripere. et ad
pastum reducendo pͥorem iuxta a¬
liqd ouilium urorũ quaꝙ in cella
iubete recludi. nͥforte aliud qͥd ei
magis expedire p̾pexeritis. ⁊ lice¬
nescio. Nam cũ añ hos pancos di¬

Expanded text:
litteras accipitis, exemplo caeterorum, quos saepe tales non paucos experimini, motus et ipse bono odore vestri, quem de longe sensit, tam communem cum fiducia pietatem requirit, spe utique ductus inveniendi non solum consilium quid agere debeat, sed et auxilium quo perficere valeat. Est autem haec causa ejus. Quadam se cella pro amore Dei ex proposito incluserat. Egressionis atque transgressionis suae vobis ipse causas exponet. Et quidem ad propositum redire cupit; sed per vos implere proposuit, si tamen nostris hoc precibus, quibus se praemunire curavit, obtinere potuerit. Facite ergo morem vestrum: ferte opem misero; imo quia vos sapientibus et insipientibus debitorem agnoscitis, erroneam Christi oviculam de faucibus lupi festinate eripere; et ad pastum reducendo priorem, juxta aliquod ovilium vestrorum quacunque in cellula jubete recludi: nisi forte aliud quid ei magis expedire perspexeritis, et licenescio. Nam, cum ante hos paucos di
Abbreviated transcription (Latin):
uobis. Stephanus ur̃ sic currit nõ
quasi mincertũ. sic pugnat. ñ quasi
aerem u̾berans. Orate qͣtenus sic cur¬
rat ut conp̾hendat: sic pugnet ut
icut is aurã mͥparte reporta¬
uit. iccirco ip̃ius desiderio et
petitioniusq adhuc satiffacere di¬
stulistis. quia pͥmum uotum ꝑgen¬
di uidl ierosolimam irritũ uobis
fecisse uidetur. Suꝑ quo sinr̃am re¬
quiritis sentñciam. ego ñ arbitror
minora uota impedire debere maio¬
ra: nec d̾m exigere qđcunq fibi ꝓmis¬
sum bonum. si ꝓeo melius aliquid
fuerit ꝑsolutum. Emmuero alicii
si ꝓeis die constituto marcam solue¬
ret argñti iuste iraceresmini: Iam
si ⁊ ab huius ep̃o aliquid timetis se¬
curum uos reddo. quia ñ solũ ei si
qđ huic auxilium impenderitis. ñ
displicebit. s etiã ualde gͣtum habe¬

Expanded text:
vobis. Stephanus vester sic currit, non quasi in incertum: sic pugnat, non quasi aerem verberans. Orate, quatenus sic currat ut comprehendat; sic pugnet ut icut is a vestra mihi parte reportavit, idcirco ipsius desiderio et petitioni usque adhuc satisfacere distulistis; quia primum votum, pergendi videlicet Jerosolymam, irritum vobis fecisse videtur. Super quo si nostram requiritis sententiam, ego non arbitror minora vota impedire debere majora; nec Deum exigere quodcunque sibi promissum bonum, si pro eo melius aliquid fuerit persolutum. Enimvero alicui si pro eis die constituto marcam solveret argenti, juste irasceremini? Jam si et ab hujus episcopo aliquid timetis, securum vos reddo, quia non solum ei, si quod huic auxilium impenderitis, non displicebit, sed etiam valde gratum habe
Abbreviated transcription (Latin):
olo ⁊p̃cor ut harũ lator uen̾abi¬
lis altecunbe abbas uiuianus mͥ
obsuam religiositatẽ admodum fa¬
miliaris amicus anucũ uos ꝓdei a¬
more. ⁊ nr̃o. in suo negocio expiatur.
Et ħꝓ illo. reliqua aũ uob̃. Quid ꝓ¬
dẽ. hoĩ si uniu̾sũ mundũ lucretur.
anime autẽ sue decrim̃tum patiat᷑:
aut quã dabit homo cõmutõnẽ ꝓ
anima sua: ꝯsec totus mundus suffi¬
ri. Sirursum corruerit peccõ dum¬
dum carnotensem ep̃m. lxi.

Expanded text:
olo et precor ut harum lator venerabilis Altaecumbae abbas Vivianus, mihi ob suam religiositatem admodum familiaris amicus, amicum vos pro Dei amore et nostro, in suo negotio experiatur. Et haec pro illo, reliqua autem vobis. Quid prodest homini si universum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum patiatur? aut quam dabit homo commutationem pro anima sua? Nec totus mundus suffiri. Si rursum corruerit peccato dunDUM CARNOTENSEM EPISCOPUM.
Abbreviated transcription (Latin):
annulla sit culpa: uos iudicabitis. ẜgo
ꝓmisi. S tutiꝰ ad ducomagistrũ. qͥ ñ uereat᷑ ep̃c-¬
ep̃o nudã dicẽ ueritatẽ. Hoc ipsũ inqͥt
delictũ ẽ in uob̾: qͦd causas habetis int̾ uos.
Quare ñ magis fraudẽ patimini: oppo¬
suit specłmi. refulsit iusticie sol: emicuit
lieritas. nelius apparuit. Qnͣti ẽgͥ nes¬
cio quȩ illa possessiuncła maledicta.
ut ulteriꝰ iam possit aut obũbrare
tã manifestã ueritatẽ. aut ĩpedire
tã optatã correptionẽ: Inspiret uob̃

Expanded text:
an nulla sit culpa, vos judicabitis. Ego an nulla sit culpa, vos judicabitis. Ego promisi. Sed tutius adduco magistrum, qui non vereatur episcopo nudam dicere veritatem. Hoc ipsum, inquit, dilectum est in vobis, quod causas habetis inter vos. Quare non magis fraudem patimini? Opposuit speculum, refulsit justitiae sol, emicuit veritas, naevus apparuit. Quanti est igitur nescio quae illa possessiuncula maledicta, ut ulterius jam possit aut obumbrare tam manifestam veritatem, aut impedire tam optatam correptionem? Inspiret Deus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ certe sc̃ius uob̾illatã inuriã fortit̾ sus¬
tinẽtis: ⁊ famã ur̃am ad głam di custo¬
diretis: Qmꝙͣ nescio quomͦ uel ꝯscientiã
ũam ẽẽ in tuto confiditis. sub hoc scan¬
dalo. Nec enĩ excusat uos: etiã simꝙ̃
piã alt̾m iure culpam resũditis. F sto
qͦd alius mouerit scandalũ: ꝓfecto cõ¬
pescẽ uos potestis. Nolle cõpescẽ. sine
culpa erit: aut uero cõpesce̾. sine gła
erit: Malũ si cõpͥmas tuũ: reputabit᷑
t̾ ad iusticiam. si alienũ: ad głam. Qui¬
cũq auctor sit scandali a uob̃ õimodis
exigit᷑ tolli: ⁊ in eo loco excusatũ dicimꝰ.
si ñ potestis. Anñ deniq ministiũ ẽ an-¬
głoꝵ. tolłe scandala deregno dĩ. Si dixi̾¬
tis qͥd adnos: arguet uos illa sententia.
labia sacerdotis c̾todiunt scientiam.
ilegẽ requirt̾ deore eiꝰ: angłs enĩ dñi ẽ.
Si gͦ hoc scandalũ cũ possitis ñ tollitis:
plane ñ ĩpletis minist̾iũ ur̃m. Quod qͥd̾e

Expanded text:
 certe sanctius vobis illatam injuriam fortiter sustineretis, et famam vestram ad gloriam Dei custodiretis! quanquam nescio quomodo vel conscientiam vestram esse in tuto confiditis sub hoc scandalo. Nec enim excusat vos, etiamsi in quempiam alterum jure culpam refunditis. Esto quod alius moverit scandalum: profecto compescere vos potestis. Nolle compescere, sine culpa erit? aut vero compescere, sine gloria erit? Malum si comprimas tuum, reputabitur tibi ad justitiam; si alienum, ad 192 gloriam. Quicumque auctor sit scandali, a vobis omnimodis exigitur tolli: et in eo loco excusatum dicimus, si non potestis. An non denique ministerium est Angelorum, tollere scandala de regno Dei? Si dixeritis: Quid ad nos? arguet vos illa sententia: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt de ore ejus; angelus enim Domini est . Si ergo hoc scandalum, cum possitis, non tollitis, plane non impletis ministerium vestrum: quod quidem
Abbreviated transcription (Latin):
odorẽ. inuidia diaboli int̾polatũ ẽẽ uel
modice. mͥ ꝓmodico ñ ẽ. S neq eccłie dĩ
que uͥq tã celebri gaudio in hoc meridi-¬
ano lumine exultare solebat. Uerũ uos
Laudo: s si ñ uisq adĩuiriã di.laudo ⁊
ꝯstantiã: qua nec sũmis potestatibꝰ cedi-¬
tis de iure ur̃o qͦd putatis: s si ñ ꝑtinaciꝰ

Expanded text:
rem, invidia diaboli interpolatum esse vel modice, mihi pro modico non est, sed neque Ecclesiae Dei, quae ubique tam celebri gaudio in hoc meridiano lumine exsultare solebat. 2. Verum vLaudo, sed si non usque ad injuriam Dei. Laudo et constantiam, qua nec summis potestatibus cedit
Abbreviated transcription (Latin):
oportet dare.: uillas ñ omitte. Has uob̾.
llas m̃. ⁊ pusiłł multis mei similibꝰ qͥ
scandalizant᷑. Dicitis forsitan. scandalũ
facile cet̾a portarẽ: tm̃uos ñ eẽtis ĩ causa.
Nam inculpa dr̃e ñ audeo. Nõ ẽ meũ
discut̾e hoc: ẽ qͥ q̃rat uudicet. Ue hoĩ
illi: ꝑ ꝙ̃ scandalũ uenit. Iudiciũ ꝓfecto
portabit: qͥs qͥs ẽille uł illa. Cetm aduos.
mͥ ñc sermo. Sustinete moicũ qͥd insipi¬
entie mee. Quia semel cepi: loqͣr ad dnm̃
meũ. faciã satis uel ex parte. ⁊ elo ⁊ affec¬
tui qͥ loqͥt᷑. Non uerebor etatẽ. dignita¬
de ñ t̾rebor: ñ cunctabor ad nom̃ gͣnde
magistri. ulgerii. Nam qͦ gͣndiꝰ nom̃:
eo gnͣdiꝰ scandalũ. Propterta me ipsũ
tnͣsg̾diar: ⁊ ero insipiens. Seniorẽ ĩcre¬
ꝑabo: ep̃m arguã. Magistrũ connabor
doce: ꝯsiliũ dare sapienti. Nullũ p̾sũp¬
tionis genꝰ p̾t̾e̾at caritas: ⁊ emulatio

Expanded text:
oportet dare, et illas non omittere: has vobis, illas mihi, et pusillis multis mei similibus, qui scandalizantur. Dicitis forsitan scandalum nFacile caetera portarem, tantum vos non essetis in causa. Nam in culpa dicere non audeo. Non est meum discutere hoc: est qui quaerat et judicet. Vae homini illi per quem scandalum venit! judicium profecto portabit quisquis est ille, vel illa. Caeterum ad vos mihi nunc sermo: sustinete modicum quid insipientiae meae. Quia semel coepi, loquar ad dominum meum: faciam satis vel ex parte zelo et affectui qui loquitur. Non verebor aetatem, dignitate non terrebor, non cunctabor ad nomen grande magistri Ulgerii. Nam quo grandius nomen, eo grandius scandalum. Propterea me ipsum transgrediar, et ero insipiens. Seniorem increpabo, episcopum arguam, magistrum conabor docere, consilium dare sapienti. Nullum praesumptionis genus praetereat charitas et aemulatio
Abbreviated transcription (Latin):
itotus orbis adu̾sum me con¬
iuraret uͥ qͥppiam molirer
adu̾sus regiam maiestatẽ. ego t̃ndm
tim̾em: ⁊ ordinatum ab eoregem of¬
fendẽ teni̾e ñ audẽm. Nec enĩ ignoro
uͥ leg̾im: qͥpotestati resistit. d̃i ordia¬
tioni resistit. S nec me latet. nec omĩ

Expanded text:
totus orbis adversum me conjuraret, ut quidpiam molirer adversus regiam majestatem; ego tamen Deum timerem, et ordinatum ab eo regem offendere temere non auderem. Nec enim ignoro ubi legerim: Qui potestati resistit, Dei ordinationi resi
Abbreviated transcription (Latin):
Tra ur̃a ẽ.⁊ in ħ plane cognoscimꝰ ⁊ do¬
lemꝰ dedecus regniurĩ. qđ̃ uos iure
abhorrere mandastis. si ñ fuet qͥ defen¬
dat. Nam inqͦ alio regia maiestas
recte in eo quod factum ẽ ĩminuta di¬
cat᷑. Electio rite celebta ẽ: electus fideł
tendit. necdũ ciuitatẽ ur̃ãm ingͥssus
ẽ. necdum ꝓrsus seintͦmisit de aliqͦ.
qͣmqͣm inuitatio cleri ⁊ppłi ⁊ opp̃ssoꝵ
afflictio. ⁊ uota bonorũ. id ab eo uehe¬
m̃tissime flagitarint. Que cũ ita
sint: opꝰẽ u̾uidetis mat᷑atiõe consili
ñ minꝰ ur̃o honori. qͣm nr̃e necessitati.
Et nͥ ꝑp̃sentesñcios expectanti ppło qͥ
multorum religiosorum adu̾sũ uos
quod ñ exped̃ deuota nc̃ uob̃ corda tur¬
babitis: ⁊ regalib ur̃is ip̃is que ad
cõmodum acqͥretis.

Expanded text:
tra est: et in hoc plane cognoscimus et dolemus dedecus regni vestri, quod vos jure abhorrere mandastis, si non fuerit qui defendat. Nam in quo alio regia majestas recte in eo quod factum est, imminuta dicatur? Electio rite celebrata est, electus fidelitendit, necdum civitatem vestram ingressus est: necdum prorsus se intromisit de aliquo, quanquam invitatio cleri et populi, et oppressorum afflictio, et vota bonorum id ab eo vehementissime flagitarint. Quae cum ita sint, opus est, ut videtis, maturatione consilii, non minus vestro honori, quam nostrae necessitati. Et nmultorum religiosorum adversum vos quod non expedit devota vobis nunc corda turbabitis, et regalibus vestris ipsis, quae ad commodum acquiretis.