comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
confiteri dissimulans in sue con¬
scientie latebris occultat᷑. Cauẽ¬
dum itaq sũmoꝑe nobis est ne
umi qͣm delectatio praua in ꝯsensũ
transeat. ⁊ usq ad affectum peccã¬
di ꝓgrediens sathane nos laqueiᷤ
iam captiuos astringat. Si autẽ
ꝑ nr̃am mollitiem iam capti tene¬
mur. caueamus om̃imodis ne in
carc̾em retrudam᷑: s quantocius
arcdore penitentie succensi eos qui
nos astringunt sathane laqueos
exuramus: ne forte si tam diu dif¬
feremꝰ tanto difficilior iam ad ꝓgͥ¬
diendum adit᷑ pateat. quanto
nos multiplex custodia undiq cir¬
cumuallat. S petro retruso in car
quid captuum suum diabolus
tantoꝑe seruat: ecce cur eum car¬
ceri mancipat: ecce cur tot ⁊ tan¬
tis apparitorib eum delegat: ut
scilicet eum ppło ad spectaculum
pꝰ pascha ꝓducat. Quia enĩ pascha
transit̾ dicit᷑: ñ incongrue ꝑ hoc uo¬
cabulũ. transitus uniꝰciuiꝰq de hac
uita signat᷑. Omnes quippe mori¬

Expanded text:
confiteri dissimulans, in suae conconfiteri dissimulans, in suae conscientiae latebris occultatur! Cavendum itaque summopere nobis est ne unquam delectatio prava in consensum transeat, et, usque ad affectum peccandi progrediens, Satanae nos laqueis jam captivos astringat. Si autem per nostram mollitiem jam capti tenemur, caveamus omnimodis ne in carcere retrudamur; sed quantocius ardore poenitentiae succensi, eos qui nos astringunt Satanae laqueos exuamus: ne forte, si tandiu differimus, tanto difficilior jam ad progrediendum aditus pateat, quanto nos multiplex custodia undique circumvallat. Sed Petro retruso in carcquid captivum suum diabolus tantopere servat; ecce cur eum carceri mancipat! Ecce cur tot et tantis eum apparitoribus delegat! ut scilicet eum populo ad spectaculum post pascha producat. Quia enim pascha transitus dicitur, non incongrue per hoc vocabulum transitus uniuscujusque de hac vita signatur. Omnes quippe mori
Abbreviated transcription (Latin):
maloꝵ ꝯtẽpnit. Obduratio qͦq
cordis ꝓ scdo milite nunerat᷑. qͥa
cũ ꝯsid̾ata maloꝵ suoꝵ enormitate
ueniã se iã ñ posse mereri consur¬
git. ꝑ cãpos totiꝰ malicie: m̃te ob¬
durata discurrit. Obdurationẽ ꝙͦ
uitias diuine longanimitatis ꝯtẽp¬
nens. dũ peccata pecc̾is accuinulat.
irã sibi in die ire iurta apłm thesau¬
rizat. Loco autem quarti militis.
cecitas mentis accipit᷑. qr ad nor¬
man diuine rectitudinis ꝑtinet.
ut peccatori qui sepe in culpã uidẽ¬
do ⁊ contempnendo p̃cipitat᷑. in eã
qñq etiam ñ uidens inpinguat᷑: ⁊
qui ꝑ cor ĩpenitens antea ꝑdidit be¬
ne uiu̾e: pꝰmodum ꝑ cor duuinitꝰ
excecatum ꝑdat ⁊̃ bene scire. Ecce
in qͣm seuam c̾todiam se retrudit.
qui hostis ꝑsuasionib osentiens.
delectationi noxie mollit̾ acqͥescit.
Ecce quam non sue potestatis se
efficit: qui sathane potestati peccã¬
do se tradit. Ec̃ce quantis ⁊ quam
seius custodib delegat᷑: quis qͥs

Expanded text:
Obduratio quoque cordis pro II milite numeratur, quia cum, considerata malorum suorum enormitate, veniam se jam non posse mereri confingit, per campos totius malitiae mente obdurata discurrit. Obdurationem quovitias divinae longanimitatis contemnens, dum peccata peccatis accumulat, iram sibi in die irae, juxta Apostorum, thesaurizat. Loco autem IV militis caecitas mentis accipitur: quia ad normam divinae rectitudinis pertinet ut peccator, qui saepe in culpam videndo et contemnendo praecipitatur, in eam quandoque etiam non videns impingatur; et qui per cor impoenitens antea perdidit bene vivere, postmodum per cor divinitus excaecatum perdat etiam bene scire. Ecce in quam saevam custodiam se retrudit qui, hostis persuasionibus consentiens, delectationi noxiae molliter acquiescit! Ecce quam non suae potestatis se efficit qui Satanae potestati peccando se tradit! Ecce quantis et quam saevis custodibus delegatur quisquis,
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝯfessione retardat᷑. Metꝰ autẽ
ꝑseu̾antie ex ĩmissionẽ adu̾sariĩ
gen̾at᷑. qͥ idcirco peccatorẽ de ꝑseue¬
rantia reddit suspectũ. ut semꝑ
illũ teneat in iniqͥtate reclusũ.
ut scilicet nũꝙͣ bonũ audeat in¬
choare. dũ metuit ne ñ possit
in eo qd̾ cepit ꝑdurare. Quartꝰ
qͣt̾nio. qͥ ꝓfundũ maloꝵ dicit᷑. ultimiꝰ
omniũ excubat: ut ꝯmissũ sibi de
ꝓfundo malicie. in ꝓfundũ pene

Expanded text:
ne retardatur. Metus autem perseverantiae ex immissione adversarii generatur; qui idcirco peccatorem de perseverantia reddit suspectum, ut semper illum teneat in iniquitate reclusum: ut scilicet nunquam bonum audeat inchoare, dum metuit ne possit in eo quod coepit perdurare. Quartus quaternio, qui profundum malorum dicitur, ultimus omnium excubat, ut commissum sibi de profundo malitiae in
Abbreviated transcription (Latin):
crudeliter manꝰ inicerent. Ecce
quousq ꝑ satellites anime suos do¬
lor seuit. ut quasi parũ sit ei qͥ etẽ
anime ꝑcbare. studeat illã ctiã de ip̃o
habitacło corꝑis esfugare. Nestat qͣttꝰ
qͣtnio. qͣm uet̾es gaudiũ noĩauerunt.
post dolorẽ ꝯgrue collocatꝰ. qͥa sicut
dolor de regen̾at᷑ adempta. ita ⁊gau¬
diũ de re gen̾at᷑ adepta. S uidendũ
cur maioꝵ auctoritas int̾ eas ꝑtͣba¬

Expanded text:
crudeliter manus injicerent. Ecce crudeliter manus injicerent. Ecce quousque per satellites suos dolor saevit, ut, quasi parum sit ei quietem animae perturbare, studeat illam etiam de ipso habitaculo corporis effugare! Restat quartus quaternio, quem veteres gaudium nominaverunt, post dolorem congrue collocatus, quia, sicut dolor de re generatur adempta, ita et gaudium de re generatur adepta. Sed videndum cur majorum auctoritas, inter eas
Abbreviated transcription (Latin):
tanto ad omnes amarescit ext̾iꝰ. qͣnto
exurente inuidia radices eiꝰ intimas
succꝰ alicuiꝰ dulcedinis ñ infundit.
Post amaritudinem quoq clamor
ñ incongrue numerat᷑: quia amari¬
catus animꝰ cũ iam flãmas suasap̃s
seipse tolerare ñ sufficit: ex terus eas
cũ clamoris uociferatione ꝑfundit.
tantoq eas altius iacłat᷑. qnͣto id quod
amissum est carus amabat᷑. Quartꝰ
in hoc agmine sacellitũ. crudelitas
enutͥuit. cũ hũc clamores efferendo pla¬
ne ñ satiat. studet inhianter ut uer¬
bis crudelib oꝑa crudelitatis ad¬
iungat. Que ninirũ crudelitas
eo usq doloris immensitate se dila¬
tat. ut ineũdemipm̃ qͥ dolet. doloniꝰ
penas retorqueat. Plerisq et enim
accidit. ut uel rerũ uelpignorum
amissione turbati. dum doloris sui
uulmis lenirerationis medicami¬
ne neglexerunt. in eos ꝑturbatioũ
fluctꝰ incid̾ent. ut uelsensũ com¬
munem amuterent. uel inseipsos

Expanded text:
tanto ad omnes amarescit exterius, quanto, tanto ad omnes amarescit exterius, quanto, exurente invidia radices ejus intimas, succus alicujus infundit. Post amaritudinem quoque clamor non incongrue numeratur, quia amaricatus animus, cum jam flammas suas apud se ipse tolerare non sufficit, exterius eas cum clamoris vociferatione profundit, tantoque eas altius jaculatur, quanto id quod amissum est charius amabatur. Quartus in hoc agmine satellitum, crudelitas enutrivit, cum hunc clamores efferendo plene non satiat, studet inhianter ut verbis crudelibus opera crudelitatis adjungat; quae nimirum crudelitas eousque doloris immensitate se dilatat, ut in eumdem ipsum qui dolet doloris poenas retorqueat. Plerisque etenim accidit ut, vel rerum vel pignorum amissione turbati, dum doloris sui vulnus lenire rationis medicamine neglexerunt, in eos perturbationum fluctus inciderint, ut vel sensum communem amitterent, vel in seipsos
Abbreviated transcription (Latin):
minatꝰ ꝑ ignauiã nłłi se tolerantie
uirtute ꝯfortat. Cum uero se ao
tanta discrimina p̃uroet. uirtutis
robore ñ posse subsistere. temptat
leat derutare. Ac ꝓinde post incõstã¬
tiam fictio numerat᷑. quia metu cõ¬
cussus animꝰ. decampo confidentie
fugiens. in duplicitatis angulo occul¬
tat᷑. Post fictionẽ aut̃ irrationabili¬
tas subrogat᷑. quia idcirco animũ
tam densa ꝑturbationũ nebula.
circũ fundit. eoqͦd amisso hũantatiᷤᷤ
consilio. nlła se rõnis mod̾atiõe cõponit.
Hinc iam dolor quem terciumqͣ¬
ternionem diximꝰ. cum suo agmi¬
ne ad captiui custodiam subroga¬
tur. Est autem sacellitũ eiꝰ pͥmiis
liuor: scds amaritudo: terciꝰ clamor
quartꝰ crudelitas. Dolorẽ qͥppe
primꝰ liuor ꝓsequit᷑: quia cũ alter
Ad ipiscit᷑ qͦd alt̾ amiserit: amitens
inadipiscentem liuore inuidie suc¬
cendit᷑. Liuori autem a maritiroo
succedit: quia inuidentis animus

Expanded text:
minatus per ignaviam, nulla se tolerantiae minatus per ignaviam, nulla se tolerantiae virtute confortat. Cum vero se ad tanta discrimina praevidet virtutis robore non posse subsistere, tentat leat devitare. Ac proinde post inconstantiam fictio numeratur, quia metu concussus animus, de campo confidentiae fugiens, in duplicitatis angulo occultatur. Post fictionem autem irrationabilitas subrogatur, quia idcirco animum tam densa perturbationum nebula circumfudit, eo quod, amisso humanitatis consilio, nulla se rationis moderatione componit. Huic jam dolor, quem tertium quaternionem diximus, cum suo agmine ad captivi custodiam subrogatur. Est autem satellitum ejus primus livor, secundus amaritudo, tertius clamor, quartus crudelitas. Dolorem quippe primus livor prosequitur; quia cum alter adipiscitur quod alter amiserit, amittens in adipiscentem livore invidiae succenditur. Livori autem amaritudo succedit, quia invidentis animus
Abbreviated transcription (Latin):
signa leticie. Snlłum pratum sit
quo ñ pertranseat luxuria nr̃a.
S dum infelix antina taliter in
sua uoluptate resoluit᷑: incipit ue¬
hem̃ter metuere. ne scilicet id qͦo eã
tantoꝑe delectat. ab ea subito auferat᷑
Unde bñ loco scłi quaternionis metꝰ
cũ suis satellitib subrogat᷑. quoꝵ pͥmꝰ
est sollicitudo: scd̾s incõstantia. terciꝰ
fictio: quartꝰ irrationabilitas. Nos
uidelicet frustra sic oromamꝰ: siñ rati¬
onem quoq cur taliter sint oidinati
reddamꝰ. Sollicitudo namq inetum
pͥmo gradii subsequit᷑. quia metuen¬
tis animꝰ dum aliqͥo qͦd uehementer
amplectit᷑. amittere trepitat: imm̃sa
illũ suspicionũ uanetas turbat: que
menti trepide. dũ dampna uentura
ꝓponit. omnia illi ꝑcogitationem ir¬
rogat. que posse irrogari confingit.
Sollicitudinem autem incõstantia
comitat᷑: quia dum ea que pati metu¬
it incolerabilia fore p̃ponderat. effe¬

Expanded text:
signa laetitiae; et nullum pratum sit signa laetitiae; et nullum pratum sit quod non pertranseat luxuria nostra. Sed dum infelix anima taliter in sua voluptate resolvitur, incipit vehementer metuere, ne scilicet id quod eam tantopere delectat, ab ea subito auferatur. Unde bene loco secundi quaternionis, metus cum suis satellitibus subrogatur, quorum I est sollicitudo, II inconstantia, III fictio, IV irrationabilitas. Quod videlicet frustra sic ordinavimus, si non rationem quoque cur taliter sint ordinati reddamus. Sollicitudo namque metum primo gradu subsequitur, quia metuentis animus, dum aliquid quod vehementer amplectitur, amittere trepidat, immensa illum suspicionum varietas turbat; quae menti trepidae dum damna ventura proponit, omnia illi per cogitationem irrogat quae posse irrogare confingit. Sollicitudinem autem inconstantia comitatur, qua, dum ea quae pati metuit, intolerabilia fore praeponderat, effe
Abbreviated transcription (Latin):
notat᷑. quia dum longa sibi uite
spacia pollicet᷑. instat magnoꝑe. ut
que iam parata sũt cotidiano gene¬
re cumulent᷑. Qe cum aduotũ mul¬
tiplicari contigerit. res quidem ext̾i¬
or dilatat᷑. sed ip̃e interiꝰ angustat᷑.
Unde et t̾cio loco maffectio subnfert᷑
quia tanto crudeliꝰ contra indigentiã
proxum indurat᷑. quanto sibi solicre¬
dit uix posse sufficere que habent᷑ s
inter ħ cogitat quia frustra incõgregã¬
dis cantoꝑe desitoauit. si sic ab eoꝵ com¬
munione indigentem ꝓximum
subleuat. ut ip̃e qͦ ab eoꝵ usu alienꝰ
existat. Unde quia postħ totũ se
in lasciuuiã uoluptatis deiecit: in
cõmilitonũ agmine. quarto gradu
uoluptas incedit. ꝑ quam scilicet
ita illecebris carnis sue resoliit᷑. ut
ei illa uoluptuosoꝵ sententia merito
coaptat᷑. Manoucemꝰ. ⁊ bibamꝰ. cras
enĩ moriem᷑. ꝙ coronemꝰ nos rosis an¬
teqͣm marcescant. Subiq queramꝰ

Expanded text:
nectatur, quia, dum longa sibi vitae nectatur, quia, dum longa sibi vitae spatia pollicetur, instat magnopere ut quae jam parta sunt, quotidiano foenore cumulentur. Quod cum ad votum multiplicari contigerit, res quidem exterior dilatatur, sed ipse interius angustatur. Unde et tertio loco inaffectio subinfertur, quia tanto crudelius contra indigentiam proximi induratur, quanto sibi soli credit vir posse sufficere quae habentur. Sed inter haec cogitat quia frustra in congregandis tantopere desudavit, si sic ab eorum communione indigentem proximum sublevat, ut ipse quoque ab eorum usu alienus existat. Unde, quia post haec totum se in lasciviam voluptatis dejecit, in commilitonum agmine quarto gradu voluptas incedit; per quam scilicet ita illecebris carnis suae resolvitur, ut ei illa voluptuosorum sententia merito coaptetur: Manducemus et bibamus, cras enim moriemur; et: Coronemus nos rosis, antequam marcescant; et: Ubique quaeramus
Abbreviated transcription (Latin):
insipientie ostiũ intͦduxit. Q ut p̾¬
fati sumꝰ. qͥa preter hoc qd̾ corꝑeis
oculis uidet. nͥl aliud cͣdit. bonis
int̾iorib uacuus. totꝰ in ext̾iorib¬
ꝓlabit᷑: & pͥmo qͥdẽ uallat eũ cuꝑi¬
ditas ut habeat. sed̾o metꝰ ne amit¬
tat. tercio dolor si amiserit. qͣrto
gaudiũ si recuꝑau̾it. habent aũ
⁊ isti qͣt̾niones ad seruandũ cap¬
tuiũ diaboli. singłi sub se mili¬
tes suos. Uicia etenĩ q̃ de unaq̃q
ꝑt̾batĩe quasi originalit̾ nascũt᷑ ip̃i sũt
milites. qui unicuiq quaternioni. qͣi
ꝓ adiutorio ad peccõris custodiã deput̾at᷑.
Sub pͥmo itaq quat̾nione quem cupi¬
ditatem noĩauimꝰ. pͥm̃ miles est. tena¬
cia: scd̃s multiplicatio. terciꝰ. naffectio.
quartꝰ uoluptas. Recto siquidem or¬
dine. cupiditatem tenacia sequit᷑.
quia tanto quisq studet strictius
qͥd ad quisitũ est retinere: quanto se
meminit in adquirẽdo grauiꝰ labo¬
rasse. Tenacie uͦ multiplicatio sub¬

Expanded text:
sipientiae ostium introduxit. Qui, ut praefati sumus, quia praeter hoc quod corporeis oculis videt, nihil aliud credit, bonis interioribus vacuus, totus in exteriora prolabitur. Et primo quidem vallat eum cupiditas, ut habeat; secundo metus, ne amittat: tertio dolor, si amiserit; quarto gaudium, si recuperaverit. Habent autem et isti quaterniones, ad servandum captivum diaboli, singuli sub se milites suos. Vitia etenim quae de unaquaque perturbatione quasi originaliter nascuntur, ipsi sunt milites, qui unicuique quaternioni, quasi pro adjutorio, ad peccatoris custodiam deputantur. Sub primo itaque quaternione quem cupiditatem nominavimus, primus miles est tenacia, secundus multiplicatio, tertius inaffectio, quartus voluptas. Recto siquidem ordine cupiditatem tenacia sequitur, quia tanto quisque studet strictius quod acquisitum est retinere, quanto se meminit in acquirendo gravius laborasse. Tenaciae vero multiplicatio sub
Abbreviated transcription (Latin):
copłat᷑. ut de illo etiã gen̾et᷑. Nã
qͥsqͥs pͥuato amore se amat. ad ħ
magnoꝑe itit᷑. ut ꝑ famã lau¬
dabilẽ. nom̃ sue opinionis exten¬
dat. Q ͤ uidelicet opinionis extensio
uultũ ꝯfessionis p̾pedit. qͥa difficile
ĩmo ĩpossibile ẽ. ut culpas suas ꝯfi¬
appetit apparere. Uñ de ħ ꝙͦ milice
aliꝰ ꝓcreat᷑. qͥ pudor abiectionis uo¬
cat᷑ qͥa tanto se qͥsq in ꝯfessione
tardiꝰ de ꝯmissis humiliat. qͣnto il¬
lũ ampliꝰ aut loci aut ordinis alti¬
tudo delectat. Ꝙ dũ abiectꝰ uideri
exteriꝰ erubescit. in int̾ni iudicis ob¬
tutib erubescendꝰ haberi ñ metuit.
magisq ueret᷑. ne int̾ ꝯsortes despec¬
tꝰ appareat. ꝙͣ ne eũ equus arbiter
ext ꝯsortiũ humiliũ mittat. Q cont᷑
exẽplo suo psalmista nos instruit
dicens. Elegi abiectꝰ ẽẽ in domo dĩ
mei magis ꝙͣ habitare ĩ tab̾nacłis

Expanded text:
copulatur, ut de illo etiam generetur. Nam copulatur, ut de illo etiam generetur. Nam quisquis privato amore se amat, ad hoc magnopere nititur ut per famam laudabilem nomen suae opinionis extendat; quae videncet opinionis vultum confessionis praepedit, quia difficile, imo impossibile est ut culpas suas appetit apparere. Unde de hoc quoque milite alius procreatur, qui pudor abjectionis vocatur; quia tanto se quisque in confessione tardius de commissis humiliat, quanto illum amplius aut loci aut ordinis altitudo delectat. Et dum abjectus videri exterius erubescit, in interni judicis obtutibus erubescendus haberi non metuit; magisque veretur ne inter consortes despectus appareat, quam ne eum aequus Arbiter extra consortium humilium mittat. Quocirca exemplo suo Psalmista nos instruit, dicens: Elegi abjectus esse in domo Dei mei, magis quam habitare in tabernaculis
Abbreviated transcription (Latin):
blandiens. ueniã se mereri qͣndo¬
cũq redeat reꝓmittit: ñ ĩmerito
ip̃a p̾sũptio uenie. ꝑ qͣm ꝯfessio dif¬
fert᷑. loco t̾cii militis numerat᷑. Ort̾
peccator pudori suo carnalit̾ ꝓspi¬
ciens. ꝯficeri dissimulat. dũ sibi nox¬
ie blandiens. pondꝰ sibi sui peccati
leuigat. dũ de diuina longanimica¬
te p̾sumens ꝯu̾ti detrectat. repente
in torpore negligentie resolutũ. dies
extrema supplantat. S utqͥd se ho¬
mo in culpa tam mollit̾ palpat.
utqͥd eã tot uelaminib oꝑit. nͥ qͥa
amore pͥuato se diligens. equitatis
regulã ut se diligat ñ assumit:
ab intuitu rectitudinis au̾tit᷑. hoc
in loco uice qͣtnionis t̾cii ꝯputat᷑.¬
In cuiꝰ comitatu pͥmꝰ muiles est ap¬
petitꝰ fame. scd̾s rubor abiectiõĩs.
t̾ciꝰ rigor penitentie. qͣrtꝰ metꝰ ꝑ¬
seu̾antie. In istiꝰ itaq q̃t̾nionis acie
pͥmꝰ militat appetitꝰ fame: qͥa n¬
mirũ sic suo pͥmicerio adiutoriũ

Expanded text:
blandiens, veniam se mereri, quandocunque redeat, repromittit, non immerito ipsa praesumptio veniae, per quam confessio differtur, loco tertii militis numeratur. Quariae; quia, dum peccator, pudori suo carnaliter prospiciens, confiteri dissimulat; dum, sibi noxie blandiens, pondus sibi sui peccati levigat; dum, de divina longanimitate praesumens, converti detrectat: repente in torpore negligentiae resolutum dies extrema supplantat. Sed ut quid se homo in culpa tam molliter palpat? Ut quid eam tot velaminibus operit? nisi quia, amore privato se diligens, aequitatis regulam ut se diligat non assumit.ab intuitu rectitudinis avertitur, hoc in loco vice quaternionis tertii computatuIn hujus comitatu primus miles est appetitus famae, II rubor abjectionis, III rigor poenitentiae, IV metus perseverantiae. In istius itaque quaternionis acie primus militat appetitus famae, qui nimirum sic suo primicerio ad adjutorium
Abbreviated transcription (Latin):
bor ꝯfessionis a ꝯfessione ret̾hit. s
rigor penitentie. ⁊ metꝰ ꝑ seu̾antie.
Unde ⁊ ħ duo. ꝓ duob qͥ restant
militib ꝯputant᷑: qͥa ⁊ ip̃a maxime
pͥpediunt. ne is qͥ captꝰ est eruatur.
Quoꝵ unũ nascit᷑ ex amore carnis.
aliud ex ĩmissione adu̾sariĩ. Bigor
etenĩ penitentie qͥ peccatorẽ a con¬
fessione deterret. ex carnis amore
nascit᷑: qͥa dũ apd̾ se tacitꝰ ꝑpen¬
dit. qͣnta sibi si ꝯfessus fuerit. ꝓ
satisfactione cͥminis iniungent᷑.

Expanded text:
r abjectionis a confessione retrahit, sed rigor poenitentiae et metus perseverantiae. Unde et haec duo pro duobus qui restant militibus computantur, quia et ipsa maxime praepediunt ne is qui captus est ematur; quorum unum nascitur ex amore carnis, aliud ex immissione adversarii. Rigor enim poenitentiae qui peccatorem a confessione deterret, ex carnis amore nascitur; quia, dum apud se tacitus perpendit quanta sibi, si confessus fuerit, pro satisfactione criminis injung
Abbreviated transcription (Latin):
bris ꝯscientie se peccator abscondit.
nͥ qͥa pudet eũ ꝯfiteri qd̾ fecit:
Sub ħ scdo qͣt̾nione. pͥmo loco leui¬
gatio militat culpe: scd̾o: longitur¬
nitas uite: tercio: p̾sũptio uenie.
qͣrco: torpor negligentie. Primas
enĩ excubias ĩ ħ agmine leuigatio
culpe obseruat. q̃ dũ aut nichil
aut parũ ẽẽ qd̃ ꝑpec̾tũ est ꝑsuadet.
mentẽ q̃ iam salubrit̾ ꝯtristari ce¬
ꝑat. manu noxie ꝯsolationis de¬
mulcet: sic q dũ apud eiꝰ estimati¬
onẽ pondꝰ peccati leuigat. agit ut
eã pondꝰ iudicii qͣndoq incolera¬
bilit̾ p̾mat. Loco autẽ scdi militiᷤᷤ.
longit᷑nitas uite ꝯputat᷑. qͥa nimi¬
rũ dũ mens longa sibi uite spa¬
cia pollicet᷑. seriꝰ qͣm oportet. de pec¬
cati sui carc̾e̾ ꝑ ostiũ ꝯfessionis egͥ¬
diet᷑. Qͤm ñ ad ꝯfessionis dilationẽ
ea ñnũꝙͣ cogitatio nutͥt. qͥa qͣndo

Expanded text:
entiae se peccator abscondit, nisi quia pudet eum confiteri quod fecit? Sub hoc secundo quaternione, I loco levigatio militat culpae, II longiturnitas vitae, III praesumptio veniae, IV torpor negligentiae. Primas enim excubias in hoc agmine levigatio culpae observat; quae, dum aut nihil aut parum esse quod perpetratum est persuadet, mentem, quae jam salubriter contristari coeperat, manu noxiae consolationis demulcet: sicque, dum apud ejus existimationem pondus peccati levigat, agit ut eam pondus judicii quandoque intolerabiliter premat. Loco autem secundi militis, longiturnitas vitae computatur, quia nimirum, dum mens longa sibi vitae spatia pollicetur, serius quam oportet de peccati sui carcere per ostium confessionis egreditur. Quam etiam ad confessionis dilationem ea nonnunquam cogita
Abbreviated transcription (Latin):
qͣtnionib ꝑtͣetemꝰ. Ponamꝰ itaq ali¬
quẽ. qͥ ꝑ delectationis sue molliciem
in cenũ luxurie cecid̾it. Hunc sine
dubio diabolꝰ app̾hendit. qͥa eũ liber¬
tate castitatis ablata. in seruitutẽ
libidinis captiuauit. S ꝯpͥhensus
peccator. carceri mancipat᷑. si post
ꝑpetrationẽ criminis. in sue ꝯscien¬
tie latebris occultat᷑. Nec tñ sufficit
crudeli adu̾sario. qd̾ captiuũ suum
tenebris caroeralib dãpnat. insuꝑ
ꝙ̃ custodes illi adhibet ne euadat.
Nam peccator qͤm ꝑ admissũ fa¬
cinꝰ diabolꝰ captiuauit. ñ nũqͣm de
eiꝰ captione ꝑ ꝯfessionis foram̃ exire
disponit. S custodes adhibiti uo¬
lentẽ exire retentãt. qͥa difficulta¬
tũ obstacula q̃ supponit. illũ ne
possit exire retardant. S aluagͥ
trus clausus carcere custodit᷑. ip̃a
st̾ difficultatũ obstacula. qͥb pecca¬
tor ꝯfiteri deliberans. a ꝯfessione
p̾pedit᷑. Qͦs nimirũ qͣtnones ut
euidentiꝰ ostendamꝰ. necesse eos no¬

Expanded text:
nionibus pertractemus. Ponamus itaque aliquem qui per delectationis suae mollitiem in coenum luxuriae ceciderit: hunc sine dubio diabolus apprehendit, quia eum, libertate castitatis ablata, in servitute libidinis captivavit. Sed comprehensus peccator carceri mancipatur, si, post perpetrationem criminis, in suae conscientiae latebris occultatur. Nec tamen sufficit crudeli adversario suo quod captivum suum tenebris carceralibus damnat; insuper etiam custodes illi adhibet, ne evadat. Nam peccator, quem per admissum facinus diabolus captivavit, nonnunquam de ejus captione per confessionis foramen exire disponit; sed custodes adhibiti volentem exire retentant, quia difficultatum obstacula, quae supponit, illum ne possit exire retardant. Salva itatrus clausus carcere custoditur, ipsa sunt difficultatum obstacula, quibus, peccata confiteri deliberans, a confessione praepeditur. Quos nimirum quaterniones ut evidentius ostendamus, necesse est eos no
Abbreviated transcription (Latin):
carce̾ mancipatꝰ. Qͥ nimirũ qͥa al¬
teriꝰ bona uite. uł mala ẽẽ aliqua
om̃ino ñ credit. ad uite p̾sentis
bona appetenda. uł mala cauen¬
da. curã suã ex toco inflectit. Uñ
fit. ut anime illiꝰ iã in infidelitatiᷤᷤ
caroẽ retruse .iiͦiͬ. modos ꝑt̾batio¬
nũ diabolꝰ supponat. qͥ eã sub seua
custodia clausã teneant ne euadat.
Qnimirũ ꝑt̾bationes ⁊ in anima
sapientis uicissim sibi ꝓ causarũ
uarietate succedunt. s in anima
insipientis ꝑtbationes st̃. qͥa ꝑ eas
insipiens ꝑtbat᷑. in anima sapi¬
entis ñ tã ꝑtͣbationes qͣm affecti¬
ones uocant᷑. qͥa ne ꝑtbent ratio¬
ne sapientie mod̾ant᷑. Primꝰ itaꝙ
ꝑt̾bationũ modꝰ est cupere. scds
metuere. t̾cius dolere. qͣrtꝰ gaudere.
Nec moueat qd̾ istos ꝑt̾bationũ mo¬
dos ñ eo ordine posuimꝰ. qͦ illos scła¬
ris poeta locauit. qͥa scͥpte nr̃e aue¬
toritatẽ iudicauimꝰ potiorẽ. inqua
legit᷑. radix om̃iũ maloꝵ: cupiditas.

Expanded text:
arcere mancipatus. Qui nimirum, quia alterius bona vitae vel mala esse aliqua omnino non credit, ad vitae praesentis bona appetenda vel mala cavenda curam suam ex toto inflectit. Unde fit ut animae illius, jam in infidelitatis carcere retrusae, quatuor modos perturbationum diabolus suppevadat. Quae nimirum perturbationes, etiam in anima sapientis, vicissim sibi pro causarum varietate succedunt; sed in anima insipientis perturbationes sunt, quia per eas insipiens perturbatur. In anima sapientis non tam perturbationes quam affectiones vocantur, quia, ne perturbent, ratione sapientiae moderantur. Primus itaque perturbationum modus, cupere; secundus, metuere; tertius, dolere; quartus, gaudere. Nec moveat quod istos perturbationum modos non eo ordine posuimus quo illos saecularis poeta locavit, quia Scripturae nostrae auctoritatem judicamus potiorem, in qua legitur: Radix omnium malorum cupidita
Abbreviated transcription (Latin):
ercituũ est. Nam qͥa grece angłs la¬
tine dicit᷑ nunciꝰ. recte is qͥ legẽ an¬
nunciat. angłs appellat᷑. Sacerdo¬
tis gͦ labia scientiã custodiunt. qͥa
nimirũ ille sacrũ ducatũ ppłis lo¬
q̃ndo ostendit. qͥ qd̾ nouit sciendo.
etiã uiuendo custodit. Ex cuiꝰ ore le¬
gẽ reqͥrunt. qͥa p̾latũ suũ subditꝰ
tanto reu̾entiꝰ audit. qͣnto eũ intel¬
ligit ñ de. p̾sumptionis opinione.¬

Expanded text:
a Graece angelus, Latine dicitur nuntius, recte is qui legem annuntiat, angelus appellatur. Sacerdotis ergo labia scientiam custodiunt, quia nimirum ille sacrum ducatum populis legendo ostendit, qui, quod novit sciendo, etiam vivendo custodit. Ex cujus ore legem requirunt, quia praelatum suum subditus tanto reverentius audit, quanto eum intelligit n
Abbreviated transcription (Latin):
abusiue posuit dicens: ñ gaudet suꝑ
iniqͥtate. cũ certe qͥcũq suꝑ inqͥtate
letat᷑. ñ gaudere s potiꝰ gestire dicen¬
d̾ ÷. Gaudere etenĩ tantũ modo bonoꝵ
est. Gestire autẽ ñsolũ hominũ.
uerũetiã irrationabiliũ aĩaliũ est.
Uñ ⁊ catuli gestire dicunt᷑. cũ int̾nã
alacͥtatẽ gestu auide uł alioꝵ m̃bro¬
rũ ostentare uident᷑. Hoc itaq loco
cũ gaudiũ int̾ ꝑtͣbationes animi¬

Expanded text:
posuit, dicens: Non gaudet super iniquitate; cum certe quicunque super iniquitate laetatur, non gaudere, sed potius gestire dicendus est. Gaudere etenim tantummodo hominum est, gestire autem non solum hominum, verum etiam irrationabilium animalium est: unde et catuli gestire dicuntur, cum internam alacritatem gestibus caudae vel aliorum membrorum ostentare videntur. Hoc itaque loco cu
Abbreviated transcription (Latin):
illã graue aliqͥd signat᷑. Grãm itaq
suã nobis dñs subministrare dig¬
netͣ. qͣtinꝰ sic de illa loqͥ possimꝰ. ut
siqͥs ÷ int̾ nos. qͥ adhuc uinculis
inimici teneat᷑ astrictꝰ. de istis qͣt̾¬
monib qͣntũ expedit audiat. au¬
diens intelligat: intelligens doleat.
dolens ingemiscat. ingemiscens ta¬
lib se ex ecutorib tͣditũ ꝑhorres¬
cat. ꝑ horrescens autẽ det oꝑam
t̾mones cũ sibi subiectis militib
simul uiginti milites st̃. Qͥ nume¬
rus qͥa ex qͥnatio ndenario ꝯficit᷑.
nã ⁊ qͣter qͥni. ⁊bis deni uiginti st̃.
potest ꝑ illũ uniu̾sa uicioꝵ multi
plicitas designari. q̃ contͣ decalogi
p̾cepta. ꝑ qͥnq corꝑis sensus ꝑpe¬
tͣnt᷑. S fortasse exigit᷑ a nobis. ut
eos qͣt̾niones. ⁊ qͥ sub eis militant
satellites specialit̾ distinguamus.
De qͥb nimirũ qͣt̾nionib ut scđ̾m
int̾nã intelligentiã loqͥ aꝑtiꝰ uale¬
amꝰ. pͥmũ oportet eos seorsũ ꝯstru¬

Expanded text:
illam grave aliquid signatur. Gratiam itaque suam nobis Dominus subministrare dignetur, quatenus sic de illa loqui possimus, ut, si quis est inter nos qui adhuc vinculis inimici teneatur astrictus, de istis quaternionibus quantum expedit audiat, audiens intelligat, intelligens doleat, dolens ingemiscat, ingemiscens talibus se exsecutoribus traditum perhorrescat, perhorrescens autem det operaaterniones cum sibi subjectis militibus, simul viginti milites sunt. Qui numerus quia ex quinario et denario conficitur nam et quater quini, et bis deni, viginti sunt, potestplicitas designari, quae contra decalogi praecepta per quinque corporis sensus perpetrantur. Sed fortasse exigitur a nobis ut eosdem quaterniones, et qui sub eis militant satellites, specialiter distinguamus. De quibus nimirum quaternionibus ut secundum internam intelligentiam loqui apertius valeamus, primum oportet eos seorsum constru
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃ insipiens incorde suo ñ est deus.
Et quia scłm omne contẽpsimꝰ
iam fortassis ñ nos cupiditas habendi
ĩflãmat. ñ metꝰ amittendi sollicitat.
ñ dolor amissi addicit. ñ gaudiũ re¬
cuꝑati extollit. Sunt autẽ alia uicia

Expanded text:
Dixit insipiens in corde suo: Non est Deus. Dixit insipiens in corde suo: Non est Deus. Et quia saeculum omne contempsimus, jam fortassis non nos cupiditas habendi inflammat, non metus amittendi sollicitat, non dolor amissi addicit, non gaudium recuperati extollit. Sunt autem alia vitia
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ etiã quedam interserat unde
mentiat᷑. Mendacio autem suꝑ¬
bia subrogat᷑ que ⁊ supradictis oĩbꝰ
inat̾iam subministrat: ⁊ ultima
suꝑatur. Nam sicut scriptum est.
radix omniũ maloꝵ cupiditas. ita
etiam scͥptũ legit᷑. iniciũ omnis pec¬
cati suꝑbia. Que utreq sententie
ualde ab iuicem discreparent.
nisi aliquo modo unũ essent. S
quia una semꝑ aliã gradu indiui¬
duo comitat᷑: tecte ⁊ radix maloꝵ¬
cupiditas. ⁊ inicuim omnis peccati
suꝑbia ꝑhibet᷑: quia nisi cuptoꝰ per
suꝑbiam intumesceret. nequaqͣm
diuitiarũ copia excedere ceteros festi¬
naret: ⁊ nisi suꝑbus cupiditatis stimu¬
hensus.⁊ quat̾nionib traditꝰ
dicit᷑. unomodo tractauimꝰ: libet hoc
ip̃m sub alia significationȩ exponere.
eiꝰ iudicio qui ħ fortassis legere digna¬
bit᷑. uitamq expositionẽ relinquere.
Nam qͥ iam ꝑ diuinam grãm illuĩa¬
ti sumꝰ. ñ nob̾utiq iam ꝯgruit. quod

Expanded text:
ut non etiam quaedam interserat unde ut non etiam quaedam interserat unde mentiatur. Mendacio autem superbia subrogatur, quae supradictis omnibus materiam subministret, et ultima superatur. Nam, sicut scriptum est: Radix omnium malorum cupiditas, ita etiam scriptum legitur: Initium omnis peccati superbia. Quae utraeque sententiae valde ab invicem discreparent, nisi aliquo modo unum essent; sed, quia una semper aliam gradu individuo comitatur, recte et radix ocupiditas, et initium omnis peccati superbia perhibentur. Quia nisi cupidus per superbiam intumesceret, nequaquam divitiarum copia excaecare caeteros festinaret; et nisi superbus cupiditatis stimuhensus et quaternionibus traditus dicitur, uno modo tractavimus, libet hoc ipsum sub alia significatione exponere, et ejus judicio qui haec fortassis legere dignabitur, utramque expositionem relinquere. Nam qui jam per divinam gratiam illuminati sumus, non nobis utique jam congruit quod
Abbreviated transcription (Latin):
leuitatem ꝑsigna ext̾iora demon¬
strat. Uñ quia ꝑdissolutionem ex¬
t̾iorem demonstratã leuitas int̾na
detegit᷑. ñ in ꝯgrue ipsa dissolutio.
quarto huic quat̾nioni ꝓ pͥmo mi¬
lite deputat᷑. Cum enĩ mens ꝯcep¬
tamintus leticiã grauitatis freno
retinere ñ curat: quał apt̾ se intͥnsecꝰ
lateat. motꝰ ext̾iꝰ manifestat. Qua
scilicet manifestatione. ñ minimũ
illi dispendiũ irrogat᷑. quia cũ motꝰ
ext̾ior. ab int̾ne suꝑfiuitatis fontib
hauriat. qͥcqͥd merternis obtutib
foris manat. tantoq iammens uli¬
or abominib estimat᷑. qͣnto int̾no eiꝰ
garophilatio. p̃ciũ grauitatis ñ messe
dep̃hendit᷑. Scđs inhaç extrema
acie miles iactantia nõiat᷑. quia
nimirum cũ m̃bra ꝑ motꝰ in con¬
aditos dissoluunt᷑. lingua qͦ ruptis
habenis silentii. ꝑu̾ba iactantiedif¬
frenat᷑. ꝓtercio adhuc milite m̃¬
daciũ computat᷑: quia qͥ multa de
se iactanter eloquit᷑. fieri ñ potest.

Expanded text:
iora demonstrat. Unde, quia per dissolutionem exteriorem demonstratam levitas interna detegitur, non incongrue ipsa dissolutio huic quarto quaternioni pro primo milite deputatur. Cum enim mens conceptam intus laetitiam gravitatis freno retinere non curat, qualis apud se intrinsecus lateat motus exterior manifestat, qua scilicet manifestatione non minimum illi dispendium irrogatur; quia, cum motus exterior ab internae superfluitatis fontibus hauriat quidquid in externis obtutibus foris maneat, tanto jam mens vilior ab omnibus aestimatur, quanto interno ejus gazophylacio pretium gravitatis non inesse deprehenditur. Secundus in hac extrema acie miles, jactantia nominatur; quia nimium cum membra per motus inconditos dissolvuntur, lingua quoque, ruptis habenis silentii, per verba jactantiae diffrenatur. Pro tertio adhuc milite mendacium computatur, quia qui multa de se jactanter loquitur, fieri non potest
Abbreviated transcription (Latin):
tigisse scͥpt᷑a asseruit. s nimirũ sig¬
ificans. qͥa cũ ab ip̃o humane ꝯdi¬
tionis pͥmordio. adu̾sus hoĩes in¬
uidia diaboli exarsit: a tẽꝑe tam̃
incarnationis dñice tanto acerbiꝰ
seuit. qͣnto seuicie sue finẽ iãiãq
ĩminere p̾sentit. Un scͥptũ÷. He

Expanded text:
serui; sed nimirum significans quia, cum ab ipso humanae conditionis primordio adversus homines invidia diaboli exarsit, a tempore tamen incarnationis Dominicae tanto acerbius saevit, quanto saevitiae suae finem jamjamque imminere praesentit. Unde scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
aditũ ꝯfessionis accipimꝰ. custodes qͥ
ante ostiũ excubant. st̃ illa difficul¬
tatũ obstacula. q̃ iã supͣ noĩatim
in descͥptione scdi qͣt̾monis exp̃ssimꝰ.
S licet ħͥ parũ ꝑsistere. ⁊ captiui
huiꝰ miserias expͥmere. Ecce etenĩ
qͥa hosti blandienti ꝯsentit. ab eodẽ
est atrocit̾ app̾hensus. ecce qͥa ꝯficeri
distulit. in carce̾ est retrusus. ecce illi
iã retruso multiplex qͣtnionũ eusto¬
dia ext̾iꝰ adhibet᷑. ecce intͣ ipsũ ꝙͦ car¬
cerẽ cathenis astrictꝰ. a militib
obseruat᷑. Qͣndo gͦ euadit. qͦm intꝰ
⁊extͣ. tã multiplex custodia circũ¬
uallat: S ubi humana maior mi¬
seria. ibi plerũq maior claret diuma
dñi astitit. ⁊ lum̃ refulsit in habitacło.
Notandũ magnoꝑe uideo. qd̾ dicit᷑
s ecce. Ecce etenĩ dicere solemꝰ. cũ
aliqͥd p̾ter spem subito ꝯtigisse mon
innuit᷑. q̃ plerũq tunc ⁊̃ captiuũ
de sua captiuitate liberat. qͣndo ip̃e

Expanded text:
onis accipimus, custodes qui ante ostium excubant, sunt illa difficultatum obstacula quae jam supra nominatim in descriptione secundi quaternionis expressimus. Sed licet hic parum persistere, et captivi hujus miserias exprimere. Ecce etenim quia hosti blandienti consentit, ab eodem est atrociter apprehensus. Ecce quia confiteri distulit, in carcerem est retrusus! Ecce illi jam retruso multiplex quaternionum custodia exterius adhibetur. Ecce intra ipsum quoque carcerem catenis astrictus a militibus observatur! Quando ergo evadit, quem intus et extra tam multiplex custodia circumvallat? Sed ubi humana major miseria, ibi plerumque major claret divina Domini astitit, et lumen refulsit in habitaculo. Notandum magnopere video quod dicitur, Et ecce. Ecce etenim dicere solemus, cum aliquid praeter spem subito contigisse monsinnuitur, quae plerumque tunc etiam captivum de sua captivitate liberat, quando ipse
Abbreviated transcription (Latin):
diabolꝰ. habens irã magnã. sciens
qͥa modicũ tempꝰ habet. Cerre.
qͥppe ⁊ maris nõie. carnales qͥq
significant᷑. qͥa ⁊ t̾renis solis inten¬
dunt: ⁊ undarũ more uicissim se
saltu suꝑbie supponunt. Ad qͦs
diabolꝰ habens irã magnã des¬
cendit. qͥa electoꝵ corda deserens
in reꝓboꝵ cordib reqͥescit. Q qͥa
iã ad beatitudinẽ se ñ posse re¬
dire ꝯsid̾at. qͣsi insolatiũ sue ꝑ¬
dicionis. socios sibi cũ qͥb ue in
et̾nũ habeat. coaceruat. Seqͥt᷑.
Iuem cũ app̾hendisset. misit in
carcerẽ. Cõp̾hensũ petrũ herodes
in carcerẽ mittit. cũ antiquus hos¬
tis iustũ letali crimine captiua¬
tũ. in latebris ꝯscientie peccatͥcis
abscondit. Recte autẽ peccatͥr ꝯsci¬
entia appellat᷑ carcer. qͥa ibi homo
int̾ior ⁊ uinculis peccatoꝵ astringit᷑.
⁊ nocte int̾na cecatꝰ uidere solem
iusticie ꝓhibet᷑. Seqͥt᷑. T radens

Expanded text:
am, sciens quia modicum tempus habet . Terrae quippe et maris nomine carnales quique significantur, quia et terrenis solis intendunt, et, undarum more, vicissim se saltu superbiae superponunt; ad quos diabolus habens iram magnam descendit, quia, electorum corda deserens, in reproborum cordibus requiescit. Qui, quia jam ad beatitudinem se non posse redire considerat, quasi in solatium suae perditionis, socios sibi, cum quibus vae in aeternum habeat, coacervat. V. Sequitur: Quem cum apprehendisset, misit in carcerem. Comprehensum Petrum Herodes in carcerem mittit, cum antiquus hostis justum, lethali crimine captivatum, in latebris conscientiae peccatricis abscondit. Recte autem peccatrix conscientia appellatur carcer, quia ibi homo interior et vinculis peccatorum astringitur, et, nocte interna caecatus, videre Solem justitiae prohibetur. VI.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe arimoꝵ illi septẽ ꝓpͥe uoca¬
bant᷑. qͥ qͣrtũ decimũ diẽ pͥmi m̃¬
sis qͦ agnꝰ ĩmolabat᷑ ad uesꝑã ex or¬
dine seq̃bant᷑. Euuangłistarũ tñ
auctoritas ⁊ pascha ꝓ azimis. ⁊
arima ꝓ pascha pon̾e ꝯsueuit. sic̃
facile ÷ ei agnoscere. qͥ eoꝵ uolumi¬
na studuerit recensere. S nos hec
paucis uixta hystoriã dixerimꝰ.
nunc interiorẽ sensũ huiꝰsenten¬
tie uideamꝰ. Ait gͦ. Erant autẽ

Expanded text:
rum illi septem proprie vocabantur qui quartum decimum primi mensis, quo agnus immolabatur ad vesperam, ex ordine sequebantur. Evangelistarum tamen auctoritas et pascha pro azymis, et azyma pro pascha ponere consuevit, sicut facile est ei agnoscere qui eorum volumina studuerit recensere. Sed nos haec paucis juxta historiam dixerimus; nunc interiorem sensum hujusce sententiae videamus.
Abbreviated transcription (Latin):
runt. aut eisde nõib nuncupauert̃.
Ecre etenĩ unꝰ eoꝵ cũ de animab cor¬
pore erutis scd̾m suã opinionẽ ag̾et.
ait. Hinc metuunt cupiuntq dolent
gaudentq. Aliꝰ autẽ qͥ ⁊in scolis
scłarib legit᷑. ita posuit. Gaudia
pelle. pelle timorẽ: spemq fugato
nec dolor assit. Eoce qd̾ ille ultimi
iste posuit pͥmũ. qd̾ ille pͥmũ. iste
scđm. qd̾ ille scd̾m. iste mutato loo
⁊ nõie posuit terciũ. Dolor autẽ
qͥ ħ quarto loco est positꝰ ibi in t̾c
ponit᷑. Iam autẽ uerũ constat. qr¬

Expanded text:
sdem nominibus nuncupaverunt. Ecce etenim unus eorum, cum de animabus corpore exutis secundum suam opinionem ageret, ait: Hinc metuunt, cupiuntque, dolent, gaudentque, etc Alius autem, qui in scholis saecularibus legitur, ita posuit: gaudia pelle, Pelle timorem; spemque fugato, nec dolor adsit. Ecce quod ille ultimum, iste posuit primum; quod ille primum, iste secundum; quod ille secundum, iste, mutato loco et nomine, posuit tertium. Dolor autem qui hic quarto loco est positus, ibi in tertio ponitur. Jam autem verum constat q
Abbreviated transcription (Latin):
plex qͣt̾nionũ custodia circũuallat.
S siue uolens siue nolens teneat᷑
in carce̾. dignũ est. ut mat̾ eccłia
filiũ quẽ genuit recognoscat. & ei
materne pietatis uiscera ꝓ eo orando
impendat. Qd̃ qͣ instantia sit agen¬
dũ. sententia int̾posita manifestat.
Nam cũ dicẽt᷑. oratio aũ fiebat. int̾¬
positũ est. sñ int̾missione. qͥa nimi¬
rũ tunc qd̾ petimꝰ impetramꝰ. cũ
nulla ĩpetͣndi difficultate ab oratio¬
ne lassam᷑. Un etiã itixta litterã
qͣntũ orationes beato pet᷑ ꝓfuerint
aꝑit᷑. cũ subdit᷑. Cũq ꝓducturus
eũ ẽẽt herodes. in ipsa nocte erat
petrꝰ dormiens int̾ duos milites

Expanded text:
plex quaternionum custodia circumvallat. plex quaternionum custodia circumvallat. Sed, sive volens sive nolens teneatur in carcere, dignum est ut mater Ecclesia filium quem genuit recognoscat, et ei maternae pietatis viscera, pro eo orando, intendat. Quod qua instantia sit agendum, sententia interposita manifestat. Nam cum diceretur, Oratio autem fiebat, interpositum est, sine intermissione; quia nimirum tunc quod petimus impetramus, cum nulla impetrandi difficultate ab oratione lassamur. Unde, etiam juxta litteram, quantum orationes beato Petro profuerint, aperitur, cum subditur: X. Cumque producturus esset eum Herodes, in ipsa nocte erat Petrus dormien
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. poplari autẽ uastare dicimꝰ. no¬
bis qͥ religiosi uidem᷑. magna ꝓfec¬
to ignominia erit. si post tͣnsitũ
uite huiꝰ. illis ⁊̃ ad spectacłm deri¬
sionis ꝓducim᷑. qͥ ꝑ lata uoluptatũ
itinera discurrentes. uitã suã coti¬
die popłant᷑. Sequit᷑. Et petrus
qͥde seruabat᷑ in carce̾: oratio autẽ
fiebat ꝓ eo sñ int̾missione ab eccłia
ad dm. Cũ is qͥ in captione diabo¬
li detinet᷑ ꝑ se exinde exire aut ñ
uolet aut ñ ualet. ad pietatis sc̃e
egͣdiendi imploret affectũ. Utrũq
enĩ a dño necessario postulat᷑. qͥa
peccator in carc̾e̾ peccati reclusus
tanta aliqͦtiens insensibilitate
obdurescit. tantis tenebris obum¬
brat᷑ ut nͨ squalorẽ fui carceris
sentiat. nͨ uincła qͥb alligatꝰ: ude
at. Unde qͣntominꝰ calamitatẽ qͣ
p̾mit᷑ sentit. tantominꝰ ab ea desi¬
uerat liberari. Nonnũqͣm uͦ & mi¬
seriã suã uidet. & erui ab illa exoptat.
s exire ñ p̾ualet: qͥa illa eũ multi¬

Expanded text:
r, populari autem vastare dicimus, nobis, qui religiosi videmur, magna profecto ignominia erit, si, post transitum vitae hujus, illis etiam ad spectaculum derisionis producimur, qui, per lata voluptatum itinera discurrentes, vitam suam quotidie populantur. IX. Sequitur: Et Petrus quidem servabatur in carcere, oratio autem fie eo. Cum is qui in captionem diaboli detinetur, per se exinde exire aut non velit aut non valet, ad pietatis sanctei a Domino egrediendi imploret effectum. Utrumque enim a Domino necessario postulatur, quia peccator, in carcere peccati reclusus, tanta aliquoties insensibilitate obdurescit, tantis tenebris obumbratur, ut nec squalorem sui carceris sentiat, nec vincula quibus alligatus est videat. Unde quanto minus calamitatem qua punitur sensit, tanto minus ab ea desiderat liberari. Nonnunquam vero et miseriam suam videt, et erui ab illa exoptat; sed exire non praevalet, quia illa eum multi
Abbreviated transcription (Latin):
rat. ꝓtensis fraudiũ laq̃is iterũ
irreciuit. Ad qd̾ scilicet astruendũ
si exemplũ querit᷑ ñ est opꝰ ut lon¬
giꝰ euagemur. qͥa is ipse petrus cu¬
ius hystoriã figurata int̾p̾tatione
mã iam pͥdẽ herodes typicꝰ trine
negationis laqͦo qͣsi fune torto al¬
ligauit tͥplicit̾. E certe de sue fir¬
mitatis robore multa iã exꝑim̃ta
tenebat. iã xp̃m di uiui filiũ ꝯfes¬
sus fuerat. iã beatũ se ore u̾itatis
audierat. iã a soliditate inuiolabi

Expanded text:
iterum irretivit. Ad quod astruendum si exemplum quaeritur, non est opus ut longius evagemur. Quia is ipse Petrus, cujus historiam figurata interpretatione mam jampridem Herodes typicus trinae negationis laqueo, quasi fune torto, tripliciter alligavit. Et certe de suae firmitatis robore multa jam experimenta tenebat: jam Christum Dei vivi Filium confessus fuerat; jam beatum se ore Veritatis audiverat
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ ut ita dixerĩ curtas habet.
Unde manꝰ ut petrũ cõp̾hendat
apponit. qͥa ut robustũ qͣmq de¬
cipiat: multiplices deceptionum
laq̃os nectit. Nulla autẽ callidi
tẽptatoris arte tã cito uͥtꝰ robusti
pectoris infirmat᷑ qͣm cũ roboris
sui uires sibi arrogans. pͥuata apd̃
se exultatione letat᷑. Nã mox asu¬
ꝑno ꝓtectore desertꝰ. in uͥtutũ cul¬
mine diu minime ꝑseuerat. qͥa
eũ exinde uentꝰ elationis ꝑtͣbat.
Ab alto uͦ corruentẽ adũsariꝰ ex¬
cipit: cũ suꝑno auxilio destitutũ

Expanded text:
manus ut ita dicam arctas habet. manus ut ita dicam arctas habet. Unde manus ut Petrum comprehendat apponit, quia ut robustum quemque decipiat, multiplices deceptionum laqueos nectit. Nulla autem callidi tentatoris arte tam cito virtus pectoris infirmatur, quam cum, roboris sui vires sibi arrogans, privata apud se exsultatione laetatur. Nam mox, a superno protectore desertus, in virtutum culmine diu minime perseverat, quia eum exinde ventus elationum perturbat. Ab alto vero corruentem adversarius excipit, cum su
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis ꝯstantiã fortit̾ stare in uirtu¬
tũ soliditate uident᷑. contͣ qͦs nimi¬
rũ hostis tanto atrociꝰ pugnat.
qͣnto ꝑ illos etiã alios in uirtute
roborari dolens pensat: Ee qͥa for¬
tassis soliditatẽ m̃tis eoꝵ pͥmo ĩpe¬
tu tẽptatioĩs labefactare ñ sufficit:
more aque crebro suꝑueniens. durã
eoꝵ ꝯstantiã rũpit. Nã sicut qͥdã
ait. lẏmpha cauat lapidẽ. ñ ui s
inducit. qͣsi ad ꝯp̾hendendũ petrũ
manꝰ herodes apposuit. Ubi ipsa
eccłia afflig̾et manꝰ misit: nunc ut
petrũ ꝯpͥhend̾et apposuit. Sciend̾
itaq qͥa tanto se unqͥsq a diabo¬
lo minꝰ elongat. qͣnto ad ꝯp̾henden¬
dũ culmen ꝑfectionis minꝰ appro¬
piat. Unde cũ aliquẽ ex talib ad
culpã diabolꝰ rapit. qͣsi uxta se ma¬
nꝰ mittit. qͥa ad se eũ qͥ ñ longe dis¬
cesserat tͣhit. Cũ uͦ fortẽ qͦmq atꝙ
in uirtute ꝑfectũ deciꝑe nitit᷑ ⁊ ñ
ualet. qͣs ad ꝯp̾hendendũ petrũ

Expanded text:
tis constantiam fortiter stare in virtutum soliditate videntur? contra quos nimirum hostis tanto acrius pugnat, quanto per illos etiam alios in virtute roborari dolens pensat. Et, quia fortassis soliditatem mentis eorum primo impetu tentationis labefactare non sufficit, more aquae crebro superveniens, duram eorum constantiam rumpit. Nam sicut quidam ait : Gutta cavat lapidem, non vi, sed inducit, quasi ad comprehendendum Petrum manus Herodes apponit. Ubi ipsa Ecclesia affligeret, manus misit, nunc, ut Petrum comprehenderet, apposuit. Sciendum itaque quia tanto se unusquisque a diabolo minus elongat, quanto ad comprehendendum culmen perfectionis minus appropiat. Unde cum aliquem ex talibus ad culpam diabolus rapit, quasi juxta se manus mittit, quia ad se eum qui non longe discesserat, retrahit. Cum vero fortem quemque atque in virtute perfectum decipere nititur et non valet, quasi ad comprehendendum Petrum,
Abbreviated transcription (Latin):
app̾hend̾e ⁊ petrũ. Iudei nãq qͥ
ꝯfitentes interp̾tant᷑. qͦs alios hoc
in loco designant. nͥ eos qͥ iuxta
apłm confitent᷑ se nosse d̾m factiᷤᷤ
autẽ negant: Possunt tñ iudoꝵ
noĩe. etiã ĩmundi sp̃s accipi. qͥa
& ip̃i in euuangłio dum de obses¬
sis corꝑib pellerent᷑. qͣmꝙͣ inuiti

Expanded text:
apprehendere et Petrum. Judaei namque, qui apprehendere et Petrum. Judaei namque, qui confitentes interpretantur, quos alios hoc in loco designant, nisi eos qui, juxta Apostolum, Confitentur se nosse Deum, factis autem negant? Possunt tamen Judaeorum nomine etiam immundi spiritus accipi, qui et ipsi in Evangelio, dum de obsessis corporibus pellerentur, quanquam inviti
Abbreviated transcription (Latin):
scãm eccłiã. illi ꝙͦ qͥ blandim̃tis
diaboli eneruit̾ succũbunt. cũ
illis qͥ ꝑ grãm dĩ in u̾tute ꝑfecti
st̃: uno u̾bi semine concepti. uno
scẽ matͥs eccłie utero st̃ renati.
sicq illos meritoꝵ diu̾sitas se¬
parat: ut tñ sacram̃toꝵ cõmu¬
nio. qͣdã ut ita dixerim fidei
ꝯsanguinitate ꝯiungat. Nec no¬
uũ sane. si sem̃ u̾bũ dicit᷑. qͥa ⁊
paułꝰ cũ idẽ u̾bũ suꝑ corda athe¬
niensiũ sparg̾e̾t. ab eisde semi¬
niu̾biꝰ uocatꝰ ÷. Si autẽ ꝑ hane
apłi necẽ. ñ mors peccati s carnis
accipit᷑. sciendũ ÷. qͥa crudelis ad¬
u̾sariꝰ lesionẽ bonoꝵ semꝑ esuri¬
ens. cũ ut supͣdictũ ÷ ad inferen¬
posse ꝯsid̾at. eũ qͥ sibi resistit. sal¬
tẽ corꝑalit̾ trueidare festinat.
S qͦlibet mͦ electis noceat. eiꝰ se¬
uitia illis maxime placet. qͥb ꝓ
sua innocentia uita fideliũ dis¬
plicet. Unde & sequit᷑. Uidens
autẽ qͥa placeret iudeis. apposuit

Expanded text:
sanctam Ecclesiam, illi quoque qui blandimentis diaboli enormiter succumbunt, cum illis qui per gratiam Dei in virtute perfecti sunt, uno verbi semine concepti, uno sanctae matris Ecclesiae utero sunt renati. Sicque illos meritorum diversitas separat, ut tamen sacramentorum communio quadam, ut ita dixerim, fidei consanguinitate conjungat. Nec novum sane si semen verbum dicitur, quia et Paulus, cum idem verbum super corda Atheniensium spargeret, ab eisdem Seminiverbius vocatus est. Si autem per hanc Apostoli necem non mors peccati, sed carnis, accipitur, sciendum est quia crudelis adversarius, laesionem bonorum semper esuriens, cum ut supra dictum est ad interioposse considerat, eum qui sibi resistit, saltem corporaliter trucidare festinat. Sed quolibet modo electis noceat, ejus saevitia illis maxime placet quibus, pro sua innocentia, vita fidelium displicet. III. Unde et sequitur: Videns autem quia placeret Judaeis, apposuit