comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
set offende̾. nec scalorem
caireris declinass : nͨ tirã¬
nico gladio refugiss occi¬
di. Audiamꝰ adhuc pau-¬
lulum frẽs: quid ad pro¬
fectum omniũ nr̃m sal¬
uatoris nũtius p̾dica¬
bat. Parate inquit uiam do¬
mino: rectas facite semitas
dci nostri. Nere dignus b̃s
tiuitas qui ct illis deparen¬
tib quoꝵ ess desꝑata poste¬
ritas: deimune̾ nasceretur.
Nam tanta auctoritate tan¬
toqz docendi pondere ĩuocem
sc̃e predicationis erupit:¬
ut et instantẽ dnũĩ nunti¬
arrt aduentũ: ⁊ ad semitas
rectas male uiuetium dĩge¬
ret prauitatẽ. Quid ẽ enĩ
uentanti de celo iudici pur¬
gato auiniispectore simpli¬
cis cordis ħ abitacłm p̾ꝑare:
Quid est uectas facere semi¬
tas dei. nisi ut tales actnum
tuoꝵ tibi munias uias:
quas ꝑ amblare ꝓpitius ue¬
mens ad tedñs delectetur:
Ille uiam dño suo parat: qͥ
luxuriantis carnis respuẽs
uolũtates. toto meniis sue
spiritu suspensus ad deum.

Expanded text:
set offendere, nec squalorem set offendere, nec squalorem carceris declinasset, nec tyrannico gladio refugisset occidi. Audiamus adhuc paululum, fratres, quid ad profectum omnium nostrum Salvatoris nuntius praedicabat: Parate, inquit, viam Domino, rectas facite semitas Dei nostri. Vere dignus beatus tivitas, qui et illis de parentibus, quorum esset desperata posteritas, Dei munere nasceretur. Nam tanta auctoritate, tantoque docendi pondere in vocem sanctae praedicationis 209 erupit, et instantem Domini nuntiaret adventum, et in semitas rectas male viventium dirigeret pravitatem. Quid est enim, ventanti de coelo judici, purgato a vitiis pectore, simplicis cordis habitaculum praeparare? Quid est, rectas facite semitas Dei, nisi ut tales actuum tuorum tibi munias vias; quas perambulare propitius veniens ad te Dominus delectetur? Ille viam Domino suo parat, qui luxuriantis carnis respuens voluptates, toto mentis suae spiritu suspensus ad Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
lege ordinem suũ morta¬
lis seruare natura. qͣndo
ꝑ noũa diuinitatis gra¬
tiam. nouũ saluti omniũ
mist̾ium ꝑabatur. Hic gͦ
est ioh̾es de quo ꝓph̾auit
ysaias dicens. Uox clamã¬
tis in deserto: pate iuam
dñi. rectas facite semitas dei
nr̃i. Uox inquit clanĩatis
Quã bene uox dicitur. qui
uenientẽ de celestib ĩcarne
hominis unigenitũ deiple¬
cte uox dicitur. cuiꝰ intonã¬
te p̾conio sacramẽtum re¬
demptõis humane surda
dudum cepit audire mor¬
talitas. Ut enim ueneran¬
dus baptista nuito patri a¬
peruit linguã: ita aures
hominũ salutaris gr̃e in¬
nouauit auditu. Cama¬
bat aũt indeserto. ubi p̾di¬
cationẽ eius nec in solens
rideret auditor. S hii tan¬
tum audur possint qui p̾¬
dicantẽ u̾bum salutis cu¬
ra tantũ diuini cultus ex¬
peterent. ⁊ au̾terent eũ uera
annũtiare de xp̃o: qui ꝑ as¬
sercionẽ iustieie ut illici¬
tas herodis nuptias incre¬
paret. nec regem timuis¬

Expanded text:
lege ordinem suum mortalege ordinem suum mortalis servare naturam, quando per novam Divinitatis gratiam, novum saluti omnium mysteriuphetavit Isaias dicens: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Vox, inquit, clamantis; quam bene vox dicitur, qui venientem de coelestibus in carne hominis Unigenitum Dei plecte vox dicitur, cujus intonante praeconio sacramentum redemptionis humanae, surda dudum coepit audire mortalitas. Ut enim venerandus Baptista muto patri aperuit linguam, ita aures hominum salutaris gratiae innovavit auditum. Clamat autem in deserto, ubi praedicationem ejus nec insolens rideret auditor, sed hi tantum audire possunt, qui praedicantem verbum salutis, cura tantum divini cultus expeterent, et adverterent eum vera enuntiare de Christo, qui per assertionem justitiae, ut illicitas Herodis nuptias increparet, nec regem timuis
Abbreviated transcription (Latin):
cum. qd zacharias sacerdoᷤ
pater futurꝰ ꝓph̾e. quia hoc
quẽti non credidit: lisum
loquedi amisit. donec ꝓmis¬
sione completa. natus no¬
ui hominis p̾co. pat̾ne lin¬
gue uincła relaxaret. Os
euim qd̾ angłs clauserat:
pmissus ab angło filius
reserauit. Nam̃ cum nũ¬
cupatione paruuli cogna
um: ꝓprietatẽ ueri nomi¬
nuis cius qm angło dictã¬
te didicerat. recepta subi
nis pater mutus aꝑuit.
Ut cuiꝰ natiuitatẽ ꝑceptio¬
ne celesti tacitus expectabat:
nati uocabulũ loqueretur.
et agnosce̾t anxius senex
ꝑ eum sesibi redditum: ꝙ̃
de se non crediderat nascitu¬
rum. Nec dubitaret ultra
celitus illum uel ꝓmissumm
fuisse uel natum: cuiꝰ cau¬
sa ⁊ amisisse ꝓbabat. ⁊re¬
cepisse ẜmonẽ. Quid hac
fratres religione głiosius.
quid hac insigniꝰ fide inqͦ
sterilis concipit. iuigo par¬
turit. mutus loquitur. et
in secreto maternoꝵ uisce¬
rum ꝑuuli tocius mundi
gaudia futura p̾ludunt:
Nec enim poterat ueteri sb̃

Expanded text:
s sacerdos, pater futurus prophetae; quia hoc quenti non credidit, usum loquentis amisit, donec, promissione completa, natus novi hominis praeco paternae linguae vincula relaxaret. Os enim quod angelus clauserat, promissus ab angelo filius reseravit. Nam cum de nuncupatione parvuli cognatum, proprietatem veri nominis ejus, quam angelo dictante didicerat, recepta pristnis, pater mutus aperuit; ut ejus nativitatem praeceptione coelesti tacitus exspectabat, nati vocabulum loqueretur, et agnosceret anxius senex, per eum se sibi redditum, quem de se non crediderat nasciturum. Nec dubitaret ultra coelitus illum vel promissum fuisse, vel natum, cujus causa, et amisisse probabat, et recepisse sermonem. Quid hac, fratres, religione gloriosius? Quid hac insignius fide? in qua sterilis concipit, mutus loquitur, et in secreto maternorum viscerum parvuli totius mundi gaudia futura praeludunt; nec enim poterat veteri sub
Abbreviated transcription (Latin):
uite p̾sentis occasus: et
suscepta ab eis pro xpisti
nomine passio consecrauͭ.
Multimoda nãq ueterũ
relatione didicimꝰ. non¬
nullos miͣm ꝓstratos gla¬
dio. igni alios cõcrematoᷤ.
dilaceratos: innumeros
etiam uariis tormẽtoꝵ cru¬
ciatib affectos: spreta sin
corporis morte. xpĩane fi¬
dei testimoniũ reddidisse.
Beatus uero baptista ioh̾es
cuiꝰ nunc festiuitate leta¬
mur celestia mũdo gaudi¬
a stcrili ab utero hodie na¬
tus inuexit: et illi quidem
indubitata iam głia reg¬
nantẽ confessi sunt dei fili
uilegio gr̃e singłaris osten¬
dit. In tantũ autẽ specialis
in eo p̾fulsit electio. ut an¬
te m̾eretur annũtiare do¬
minũ. qͣm nascendi inici¬
um uel linguã q̃ enũtiare
poss: acciꝑet. Beniq helisa¬
bech illa uctus mulier. et
noua mat̾ que ante ꝑtum
suũ de futuri filii letabat᷑
offitio: uenienti ad se bea¬
te marie in ip̃o salutatõis
occursu ait. Ecce ex quo frã¬
est uox salutatois tue in

Expanded text:
itae praesentis occasus, et suscepta ab eis pro Christi nomine passio consecravit. Multimoda namque veterum relatione didicimus nonnullos martyrum prostratos gladio, igni alios concrematos, dilaceratos dentibus, innumeros et jam variis tormentorum cruciatibus affectos, spreta sui corporis morte Christianae fidei testimonium reeatus vero Baptista Joannes, cujus 207 nunc festivitate laetamur, coelestia mundo gaudia sterili ab utero hodie natus invexit. Et illi quidem indubitata jam gloria regnantem confessi sunt Dei Filiuvilegio gratiae singularis ostendit. In tantum autem specialis in eo praefulsit electio, ut ante mereretur annuntiare Dominum quam nascendi initium vel linguam, quam enuntiare posset, acciperet. Denique Elisabeth illa vetus mulier, et nova mater, quae ante partum suum de futuri filii laetabatur officio, venienti ad se beatae Mariae in ipso salutationis occursu, ait: Ecce, ex quo facta vox salutationis tuae in
Abbreviated transcription (Latin):
necdum scinet ip̃m senti¬
ens: dñicum iam sentiret
aduentum. Uere hic om̃i¬
um beatissimꝰ paruuloꝵ.
qui intra uiscera adhuc
mat̾na conclusus: ad ẽẽ
saluatorẽ mundi quia nͦ
dum sermone poterat. pro¬
pletico gaudio reuelauit.
Nullus ignorat kiñi om¬
nem ꝑuulum materno ab
uteto ꝓdeuntem. inter ip̃a
lutis exordia magnis con¬
crepare uagitib: solus bap¬
tista dñi ultra legem nas¬
centiũ natiuitatẽ suã leti¬
cie exultatione p̾uenit. Et
qm decuit frẽs ut de matre
sterili nasceretur. qui fecũ¬
ditatem uirginis reuela¬
bat: qͣtenus in irabilem
parcum mirablĩter natꝰ
ostendẽt : Illud etiã quã

Expanded text:
etipsum sentiens, dominicum jam sentiret adventum? Vere hic omnium beatissimus parvulorum, qui intra viscera adhuc materna conclusus, adesse Salvatorem mundi, quia nec tum sermone poterat, prophetico gaudio revelavit. Nullus ignorat, carissimi, omnem parvulum, materno ab utero prodeuntem, intra ipsa lucis exordia moestis concrepare vagitibus; solus Baptista Domini ultra legem nascentium nativitatem suam laetitiae exsultatione praevenit. Et quam decuit, fratres, ut de matre sterili nasceretur, qui fecunditatem virginis revelabat; quatenus mirabilem partum mirabiliter natus ostenderet. Illud etia
Abbreviated transcription (Latin):
cui nomen symcon. Et
honio iste iustus ⁊ innoratꝰ.
expectans consolationẽ isrł.
Non solum ab angelis ⁊ ꝓ¬
phecis: apastorib ⁊ parenti¬
b: s etiam aseniorib et
iustis. generatõ diui accepit
testimoniũ. Om̃is etas et u¬
uterqz sexus euentoꝵ q mi¬
racła: fidem astruuint᷑. Uir¬
go generat:sterilis parit.
mutus loquitur. helysabech
ꝓph̾at. magus adorat: ut̾o
clausus exultat. iudua cõ¬
fitetur: iustus expectat. Et
bene iustus. qui ñ suam s
ppłi grãm iequirebat: cuꝑi¬
ens ip̃e corpore a uincłis fra¬
gilitatis absolui: s expectãs
uidere ꝓmissum. sciebat em̃i:
quia beati ocli qui uiderent.
nunt inquit dimite ẜnum
tuum. Uidete iustum uelut
corporee carcẽ molis inlusũ
uelle dissolui: ut incipiat eẽ¬

Expanded text:
cui nomen Symeon, et homo iste iustus et timoratus, exspectans consolationem Israhel. non solum ab angelis et prophetis, a pastoribus et parentibus, sed etiam a senioribus et iustis generatio domini accipit testimonium. omnis aetas et uterque sexus euentorumque miracula fidem adstruunt: uirgo generat, sterilis parit, mutus loquitur, Elisabet prophetat, magus adorat, utero clausus exsultat, uidua confitetur, iustus exspectat. et bene iustus, qui non suam, sed populi gratiam requirebat, cupiens ipse corporeae uinculis fragilitatis absolui, sed exspectans uidere promissum; sciebat enim quia beati oculi qui uiderent. nunc inquit dimitte seruum tuum. uide iustum uelut corporeae carcere molis inclusum uelle dissolui, ut incipiat e
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bum dci: complectat᷑ ueld̃
quibdam fidei suc brachiis.
Tuuc dimittet᷑: ut nõ uideat. mnͦ¬
mortẽ: qr uiderit uitam. Ui¬
des uberem in om̃es grãm
dni genatioẽs diffusam: et
ꝓpłiam in crodulis negatã
esse non iustis. Eoce ⁊ sỹmeõ
ꝓphetat. in rumam ⁊ resur¬
rectione plurimoꝵ uenisse
miquoꝵ qz nũta discernat.
et ꝓ nr̃oꝵ qualitate fc̃orũ:
uidex uerus et iustus. aut
supplicia decernat ant pre¬
nua. Et tuam inqͥt ip̃ius
ammã: ꝑtransibit gladius.
Nec litera nechystoria doc.
exhac uita mariam corꝑa¬
lis necis passione migrasse:
non enim antma s corp̾
materiali gladio transuer¬
l̃atur. Et ideo prudenti am¬
marie haudignarã miste¬
rii celestis ostendit. uiuũ
eium u̾bum dei ⁊ ualidũ.
et acutius om̃i gladio acu¬
tilĩmo. penetr̃as usq ad

Expanded text:
uerbum dei et conplectatur quibusdam fidei suae bracchiis. tunc dimittetur, ut non uideat mortem, qui uiderit uitam. uides uberem in omnes gratiam domini generatione diffusam et prophetiam incredulis negatam esse, non iustis. ec.ce . et Symeon prophetat in ruinam et resurrectionem plurimorum uenisse mque- merita discernat et pro nostrorum qualitate factorum iudex uerus et iustus aut supplicia decernat aut praemia. et tuam inquit ipsius animam pertransibit gladius. nec littera nec historia docet ex hac uita Mariam corlis necis passione migrasse. Non enim anima, sed corpus materiali gladio transverberatur. Et ideo prudentiam haud ignara mysterii coelestis ostendit. Vivum est enim verbum Dei et validum et acutum et omni gladio acutissimo, pe
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i una cũbõ dyonisio qua¬
fu̾ant mͣrtirt aniacebãt.
ꝓfuturas ad patrociniũ
colleg̾e̾nt. ⁊ tumłarent. mi¬
to ꝯuͣlio eligunt tetris seq̃¬
ne ꝑfundis q gurgitib.
martirũ corꝑa ꝑdenda com¬
mitere. Que imposita na¬
uib ad ꝓuisum gurgitẽ
ministros uibent demergẽ¬
ui futuroꝵ qͥ mutat tempꝰ.
⁊ qd̃ p̾destinauit ñ nuutat cõ¬
silium. qͥ malũ olofernis

Expanded text:
Dionysio fuerunt martyrisati, jacebant, profutura sibi ad patrocinium colligerent, et tumularent, initio consilio, eligunt terris Sequanae profundisque gurgitibus martyrum corpora perdenda committere. Quae imposita navibus, ad provisum gurgitem ministros jubent demergenus futurorum, qui mutat tempus, et quod praedestinavit non mutat consilium
Abbreviated transcription (Latin):
głico ministĩo ĩmodum in¬
uentis amblare: cũ idem ds̃
sua om̃ipotentia efflato spi¬
ritu cadaner eiꝰ facile ꝓpt̾ fidĩ
sue cõmendatõem quam idẽ
siuis fidelis seruꝰ p̾dicauerat.
ut iret potuit regere. qͥ ip̃m
corpꝰ de pulu̾e terre ꝯpingẽs.
spũ quo negetaret᷑ dignat᷑
est inspirare. eundẽq reda¬
ctum incinerẽ. dignabitur
reꝑare. ⁊ qua uixerat anima
Qd stupendũ miracłm cũ
suꝑius fata laiia cõspexis¬
s. ꝓsiliuit ĩinfideliũ turbaᷤ.
xp̃i domini nr̃i ꝯfessione sã¬
guinis sui fonte ab umũdi¬
cia ydoloꝵ occubuit bapuza¬
ta. ĩremissione pocõꝵ. Cuiꝰ fi¬
lius urbiꝰ quẽ exprescpͥto
lubio uiro suo susceꝑat ro¬
mam ductus. domiciano eiꝰ¬
palati ꝑ tres cesares milita¬
uit.⁊ sub scõ masso epõ qui
t̾cius abõ dyonisio parisioꝵ
rexit eccliam reu̾sus. oĩb
q̃ sunt mũdi relictis bapti¬
zatus. ⁊ religiosoꝵ xp̃i qz pau¬

Expanded text:
gelico ministerio in modum vigelico ministerio in modum viventis ambulare, cum idem Deus sua omnipotentia efflato spiritu, cadaver ejus facile propter fidei suae commendationem, quam idem suus fidelis servus praedicaverat facile ut iret, potuit regere, qui idipsum corpus de pulvere terrae compingens, spiritum, quo vegetaretur, dignatus est inspirare: idemque redactum in cinerem dignabitur reparare, et qua vixerat anima, Quod stupendum miraculum, cum superius fata Larcia conspexisset, prosiluit in infidelium turbas, Christi Domini nostri confessione, sanguinis sui fonte ab immunditia idolorum occubuit baptizata in remissionem peccatorum. Cujus filius Visbius, quem ex praescripto Lisbio viro suo susceperat, Romam ductus, Domitiano evespillatoper tres Caesares militavit, et sub sancto Masso episcopo, qui tertius a beato Dionysio Parisiorum rexit Ecclesiam reversus, omnibus quae sunt mundi relictis, baptizatus, et religiosorum Christique pau
Abbreviated transcription (Latin):
mabłis suauitatis modu¬
lantia. głia tibi dñe. adiũ¬
cto frequẽtius alleluya. Nã
prout discerti potuit tantꝰ¬
auditꝰ. uelut alt̾natim cho¬
incellectus non potuit ꝑcipi
cõtinebant. Qd indentes et
audientes innimũ ppłi. et
multi etiã ꝑsecutoꝵ. in dñm
credicerũt. Non credentes aũt
nimio t̾rore ꝓcussi quiq in
stras ꝑtes fugerũt. Compe
tens ꝓfecto erat diumedig¬
nationi. mirificatũ scm̃ su¬
um in celis talit̾ demõstrare
int̾ris. qui ad ferocissimos po¬
pulos inclitꝰ mntiꝰ. ⁊ confes¬
sor ip̃ius p̾ciosus. succẽsus
igne diuini amoriscõstan¬
ter sistinuit supplicia passi¬
ouis. Et ꝑ ĩmanitatẽ tormẽ¬
toꝵ: ꝑuenit ad societatẽ an¬
gelor. Iempe nouũ pͥus et
in auditum miradm. exami¬
ne corpꝰ uiuẽns curiere more.
⁊ hominẽ iam mortuũ recto
gressu incedẽ. S qͣmꝙͣ sit mi¬
rum. ñ est difficile p̾ciso ca¬
pite scĩssimi iuiri corpꝰ an¬

Expanded text:
mabilis suavitatis modumabilis suavitatis modulantia: Gloria tibi, Domine, adjuncto frequentius, Alleluia. Nam prout discerni potuit tantauditus, velut alternatim chointellectus non potuit percipi, concinebant. Quod videntes et audientes innumeri populi, et multi etiam persecutorum, in Dominum crediderunt. Non credentes autem, nimio terrore perculsi, quique in suas partes futens profecto erat divinae dignationi mirificatum sanctum suum in coelis taliter demonstrare in terris, qui ad ferocissimos populos inclytus nuntius et confessor ipsius pretiosus, succensus igne divini amoris, constanter sustinuit supplicia passionis, et per immanem tormentorum pervenit ad societatem angelorum. Nempe novum, prius et inauditum, miraculum, exanime corpus viventis currere more, et hominem jam mortuum recto gressu incedere. Sed quanquam sit mirum, non est tamen difficile, praeciso capite, sanctissimi viri corpus an
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetico uaticinio fua̾t ꝑ¬
oratũ. Posuerũt morta¬
lia seruoꝵ tuoꝵ ĩ curuitu eiꝰ.
⁊non crat qui sepeliret. Nã¬
q ad declanda martiris
⁊ galliaꝵ pͥmi sacerdotis
merita gloriosa. ut uͥ salu¬
tifer pͥmo ceperat fructus
oriri. eo ampliꝰ głie ip̃ius
pateret trm̃phins. maxim
cunctos assistentes horror¬
ĩuasit. aclux ĩ effabilis cũ¬
ctis resplenduit. ⁊ bĩssum
dyonisii se cadauer erexit.
Scãqz manu caput a cor¬
pore dolabra lictoris trũca¬
tum. anglico ductn gressũ
regente. ⁊luce celesti cutũ¬
fulgente pendulis ceꝑit
brachiis uectitare. Et fcã
ẽ comes młtitudo celestis ex¬
citus exanimi corꝑis. capdꝰ
ꝓpriũ ab ip̃o monte uͥ fuat
decollatꝰ ꝑ dio fere milia
deportãtisusq ad locũ in qͦ
nunc dei dispositõne ⁊ sua
electõne reqͥescit humatũ.
sine cessatione hymnis dul¬
cissonis dm̃ laudans. s ⁊ ĩ
celos potentia diuinoꝵ spũ¬
um ĩnumablĩa agmina
sũt audita. cauore n esti¬

Expanded text:
phetico vaticinio fuerat peroratum: posuerunt mortalia servorum tuorum in circuitu ejus, et non erat qui sepeliret. Namque ad declaranda sancti martyris et Galliarum primi sacerdotis merita gloriosa, ut ubi salutifer primo coeperat fructus oriri, eo amplius gloriae ipsius pateret triumphus, maximus cunctos honor assistentes invasit, ac lux ineffabilis cunctis resplenduit; et beatissimi Dionysii se cadaver erexit, sanctaque manu caput a corpore dolabra lictoris truncatum, angelico ductu gressum regente, et luce coelesti circumfulgente, pendulis coepit brachiis vectitare. Et facta est comes multitudo coelestis exercitus exanimi ejus corpori caput proprium, ab ipso monte, ubi fuerat decollatus, per duo fere millia deportanti usque ad locum, in quo nunc Dei dispositione et sua electione requiescit humatum, sine cessatione hymnis dulcisonis Deum laudans. Sed et coelos petentia divinorum spirituum innumerabilia agmina sunt audita, canore inaesti
Abbreviated transcription (Latin):
quos in celesti regnotam
gl̾io se exaltari ante omne
tempꝰ deciruit. Demde t̾ro¬
re subiũcto. młtisq inin¬
riis ⁊ ñ antea ꝑlatis suppli¬
ciis macerati. xp̃i se famu¬
los niͣgna cõfessionis no¬
cepuinitiãt. Lacerabatur¬
q p̾cipuescs̃ dei sacerdos
humana rabie. cui serui¬
uit ⁊ bestia. Qui p̾currebat
ad torm̃ta. ne carde iret ad
głiam. Puocabat in sepe¬
nam: ut maior eẽt nctori¬
a.Confligebãt inter se illũc
carnifices. hinc palmata
uor mĩtiris ambiebat sup¬
plicia. ut torm̃to crescente
cresceret ⁊ corona. Quappter
iterũ uelut ab initio ngis
ĩ cõspectu om̃iũ scĩ marti¬
res nudicesi. ⁊ suis uestib
reiduti. eregione ydolim̾¬
curii ad locum ĩstitutum
educti. ad decollatoem sũt
genua flectere iussi. emie¬
beatus antistes dñi dyoni¬
sius manꝰ expandẽs. ⁊ oclos
ad celos erigens ait. Ds de¬
us meus qui creasti me.
⁊ grã tua in uitam hãc
induxisti me. qͥ et̾na sapiẽ¬

Expanded text:
quos in coelesti regno tam quos in coelesti regno tam gloriose exaltari ante omne tempus decrevit. Deinde terrore subjuncto, multisque injuriis et non ante perlatis suppliciis macerati, Christi se famulos magna confessionis voce pronuntiant: lacerabaturque praecipue sanctus Dei sacerdos humana rabie, cui servivit et bestia: qui praecurrebat ad tormenta, ne tarde iret ad gloriam. Provocabat in se poenam, ut major esset victoria. Confligebant inter se, illinc carnifices, hinc palmata vox martyris. Ambiebat supplicia, ut tormento crescente, cresceret et corona. Quapropter iterum, velut ab initio, virgis in conspectu omnes sancti martyres nudi caesi, et suis vestibus reinduti, e regione idoli Mercurii, ad locum constitutum educti, ad decollationem sunt genua flectere jussi. beatus antistes Domini Dionysius manus expandens, et oculos ad coelos erigens, ait: Deus, Deus meus, qui creasti me, et gratia tua in vitam hanc induxisti me, qui aeterna sapien
Abbreviated transcription (Latin):
nitas qͣm habes semꝑ pro
quib crĩq peticrit impet᷑¬
bit. Huius uero et amirã
rio. qͣnquã ad huc paga¬
na curiositate tam̃e mira¬
culoꝵ sollicita p̾dicta larcia
famłos desqualore carceris
educentes. p̾fecti obiutib
itcrum p̾sentarũt. Quib
p̾fectus ait. Si prudenti cõ¬
silio tandẽad uitam tendi¬
tisimmolate dus ⁊ uiuite.
Si u̾o mori eligitis mortu¬
orũ quos seduxistis cadaue¬
ra in feliciter ĩ humata.⁊
tormetoꝵ ad huc signa ser¬
uantia. euntes cerm̃re. ⁊ si
ñ resipueritis. infelicitatem
coꝵ in felicitate excedite et
infelicit᷑ ut desideraris obite.
Adhanc uocem xp̃i mrtires
dyonisiꝰ rusticus ⁊ eleithe¬
rius. in agonia pari cõfes¬
sione fidei ⁊ u̾tutis cõstan¬
tia roborati. pꝰnimia tor¬
menta głiosum comple mͣr¬
tiriũ elegerũt. Ut iudicis
abstracti conspectib ac fu¬
nerib sibi scõꝵ ostensis di¬
uina.iusta et occulta. lau¬
dauere iudicia. q̃ sic eos ĩ
p̾senti humliare disponit.

Expanded text:
o quibuscunque petierit, impetrabit. Hujus vero terribilis rio, quanquam adhuc pagana curiositate, tamen miraculorum sollicita, praedicta Larcia famulos de squalore carceris educentes, praefecti obtutibus iterum praesentarunt. Quibus praefectus ait: Si prudenti consilio tandem ad vitam tenditis, immolate diis, et vivite: si vero mori eligitis, mortuorum quos seduxistis, cadavera infeliciter inhumata, et tormentorum adhuc signa servantia, euntes cernite, et si non respueritis, infelicitatem eorum infelicitate excedite, et infeliciter, ut desideratis, obite. Ad hanc vocem Christi martyres, Dionysius, Rusticus et Eleutherius, in agonia pari confessione fidei et virtutis constantia roborati, post nimia tormenta gloriosum complere martyrium elegerunt. Et judicis abstracti conspectibus, ac funeribus sibi sanctorum ostensis, divina justa et occulta laudavere judicia, qui sic eos in praesenti humiliare disponit,
Abbreviated transcription (Latin):
nocebutte. ⁊ dedisti ꝑiesilo¬
siorẽ ignẽ in cupiditatib
uinc̾e. fac ⁊ ad nõid tu̾i głi¬
am hauc adustioñe me su¬
pare. Et sic cum ambusto to¬
to corꝑe fuiss. leuatus. ad be¬
stias ferocissim as inrabicm
młto ieiunio excitatas: ꝓie¬
atus subrginir. Quas cum
impetu ualidissimo cõspetis¬
set accurr̾e. contͣ casfaciens
signũ crucis. ⁊ suspiciens in
celũ ait. Tu dñe qui semꝑ
idẽ es adesto m̃e mchi ean¬
dem põtẽtian exerĩdo. qm
in lacu seruo tuo danieli mi¬
scd̾it̾ cõtulisti: Pueniẽtes au¬
tem ad eũ bestie. mãsuetissi¬
me ꝓcidelunt ei. Preꝑant᷑
qͦ ingentia clilam incen¬
nisus nexalo scẽ crucis ar¬
matꝰ proicit᷑. Et hic inq̃ens
sc̃ĩ sp̃c hos fidei mee sedes ro¬
gos qui rumpheã ignitã
in custodiã ꝑadisi cruoris
nas simłes uoto prõptissi¬
mo ꝓperantes. iuncti differũ¬
cur nõ dimittũt᷑. Cumq ex¬
tincto adoratocm eiꝰ fornacis
inccndio. beat᷑ dñi pontifex

Expanded text:
nocebunt te: et dedisti mihi periculosiorem ignem in cupiditatibus vincere, fac et ad nominis tui gloriam hanc adustionem me superare, et sic cum ambusto toto corpore fuisset levatus, ad bestias ferocissimas, in rabiem multo jejunio excitatas, projectus subrigitur. Quos cum impetu validissimo conspexisset accurrere, contra eas faciens signum crucis, et suspiciens in coelum, ait: Tu, Domine, qui semper idem es, adesto nunc mihi, eamdem potentiam exerendo, quam in lacu servo tuo Danieli misericorditer contulisti. Pervenientes autem ad eum bestiae, mansuetissime procidebant ei. Praeparantur quoque ingentia clibani incennysius, vexillo sanctae crucis armatus, projicitur, et hic, inquiens, ncti Spiritus, hos fidei meae sedes rogos, qui rhomphaeam ignitam in custodiam paradisi, cruoris nas similes voto promptissimo properantes, vincti differuntur, non dimittuntur. Cumque exstincto ad orationem ejus fornacis incendio, beatus Domini pontifex
Abbreviated transcription (Latin):
is seruis tius suscipe me. Cũ¬
osqz tue custodie ꝯmendo.
qͦs minist̾io nr̃o ⁊tibituo
sang̾ne acquisisti. Cũctos
etiam qui teꝑ nos in noĩe
tuo petierĩt ut pollicutis es
clemiẽter exaudi. qm̃ tuũ
est rogñ ⁊ potestas cũ patre
atus rusticus ⁊ eleuchetiꝰ cũ¬
ci q fideles. ⁊ młui etiam
paganoꝵ qui cũ lamẽtan¬
tes ꝓsequebant᷑ respõdissẽt
amen . positis genibz. ⁊ ꝓ
tensis ccruicib.uno eodem¬
b decollati sunt. Ato ĩ hac
fidei cõstantia ꝑmanẽtes red¬
dentes t̾re corꝑa. beatis celo
animas intulerũt. Taliq
ad dñm meruerũt ꝓfessio¬
ne mgͣre. ut amputatis
capitib. ad huc putaret᷑
lingua palpitãs ihm̃ xp̃m
dũm cõfiteri. Qm̃ iuide m̃¬
tib in erat amor licet p̾tiosis
capitib qd ore iam sũpse¬
rat. sermonib estuabat ar¬
dor. Herebeata nimiũ ⁊ dõ
nr̃o grata societas. int̾ quos
nec primꝰ alter potuit ẽẽnec
t̾cius. s trinitatẽ ꝯfitentes.

Expanded text:
is servis tuis suscipe me: tuosque tuae custodiae commendo, quos ministerio nostro, et tibi tuo sanguine acquisisti: cunctosque etiam, qui te, per nos in nomine tuo petierint, ut pollicitus es, clementer exaudi: quoniam tuum est regnum et potestas cum Patreatus Rusticus et Eleutherius, cunctique fideles, et multi etiam paganorum, qui eum lamentantes prosequebantur, respondissent, amen: positis genibus, et protensis cervicibus, uno eodembus decollati sunt: atque in hac fidei constantia permanentes, reddentes terrae corpora, beatas coelo animas intulere. Talique ad Dominum meruere professione migrare, ut amputatis capitibus adhuc putaretur lingua palum confiteri. Quoniam unde mentibus inerat amor, licet praecisis capitibus, quod ore jam sumpserat, sermonibus aestuabat ardor. Vere beata nimium et Deo nostro grata societas, inter quos nec primus alter potuit esse, nec tertius: sed Trinitatem confitentes,
Abbreviated transcription (Latin):
dempnãdi a dap̃natis.⁊ in¬
nocẽtes a nocẽtib exponunt᷑.
ybi cũ post młtas ⁊ ꝑnecessa¬
rias ppłi qui cũ sequẽdo car¬
cerem irruperant exhortati¬
ones. ⁊ ad absentes directa
ĩstitutionũ p̾cepta dñita.
missarũ sollc̃pnia ut con¬
firmarẽtur parcicipacõe cor¬
poris ⁊ sanguinis dñi nr̃i¬
ihũ xp̃i fideles uelut iam ĩ
celis positus celebraret. ho¬
ra qua frãgebat᷑ panis scõ.
quo ip̃e ⁊ ppls cõmunicare
delebant. resplenduit huiꝰ
modi lux de celo suꝑ eũ et
om̃s qui ibi aderant qͣlem
nemo eoꝵ ante uiderat.In
qͣueniens. apparuit ei dñs¬
ilx̃xp̃c. etiam cũctis uidẽti¬
b quib ẽ datũ iidere. cum
multitudĩe angłoꝵ. Et acci¬
piens pane scm̃: dedit illis
dicens. Accipe hoc cair meus
qd mox cõplebotibi una
cum premeo. Qñ metum
ẽ marima merres tua. et
hiis qui audicrĩt te salus
ĩ regno meo. Nũc facies for

Expanded text:
amnatis, et innocentes a nocentibus exponuntur. Ubi cum post multas et pernecessarias populi, qui eum sequendo, carcerem irruperant, exhortationes, et ad absentes directa institutionum praecepta, Dominica missarum solemnia, ut confirmarentur participatione corporis et sanguinis Domini fideles, velut jam in coelis positus celebraret: hora, qua frangebatur panis sanctus, quo ipse et populus communicare debebant, resplenduit hujus modi lux de coelo super eum et omnes qui ibi aderant, qualem nemo eorum antea viderat: in qua veniens apparuit ei Distus, etiam cunctis videntibus, quibus est datum videre, cum multitudine angelorum: et accipiens panem sanctum, dedit illi, dicens: Accipe hoc, chare meus, quod mox complebo tibi una cum Patre meo: quoniam mecum est maxima merces tua, et his qui audierint te, salus in regno meo. Nunc facies f
Abbreviated transcription (Latin):
bilis q̃ dam mat̾ familias
catula nõie q̃ licet pagano¬
rũ adhuc errorib necessita¬
te potius ꝙͣ uoluntate tene¬
retur addicta. comi̾̾ti tamen
ad fidem xp̃i ꝑ exempla mͣr¬
tirum. atq adbaptisini gra¬
tiam ꝑ uenire se desiderare
atq ad conuiniũ uenire po¬
stulat. scõꝵ corpoꝵ ꝑdito es
Et dũ eis copiam oblate hu¬
manitatis expandit. a memo¬
ua eoꝵ q̃ susceꝑant agenda
discussit. fidelib q sius ⁊ fa¬
miliaris uoti cõsciis secreta
ordinatõne cõmittit. ut sb̃¬
tracta furto p̾ciosa corpora
beatoꝵ. diligens claboraret occl¬

Expanded text:
bilis quaedam mater familias, Catulla nomine, quae licet paganorum adhuc erroribus necessitate potius quam voluntate, teneretur addicta, converti tamen ad fidem Christi, per exempla martyrum, atque ad baptismi gratiam pervenire se desiderare, atque ad convivium venire postulat sanctorum corporum perditores. Et dum eis copiam oblatae humanitatis expendit, a memoria eorum quae susceperant agenda, discussit, fidelibusque suis et familiaris voti consciis secreta ordinatione committit, ut subtracto furto pretiosa corpora beatorum diligens laboret occ
Abbreviated transcription (Latin):
in oculis suoꝵ suplectum
ferreũ suppositis flaminis
nudꝰ extensusẽ. ⁊ cantabat
diceus. Ignitũ oqͥums eu¬
tuus dilexit illud. Prdplt̃a

Expanded text:
in oculis suorum super lectum ferreum, suppositis flammis, nudus extensus est et cantabat, dicens: Ignitum eloquium tutuus dilexit
Abbreviated transcription (Latin):
diũi tortorib traditi. ad loca¬
penalia ducti sũt. ⁊ in cons¬
pectu scõꝵ rustici ⁊ eleutherii.
ut torm̃etoꝵ ip̃ius t̾rore ab
intentõne sua resipiscerent.
Pretiosus cãpidoctor corũ
⁊ fortissimꝰ athleta dñi dyo¬
nisius expoliat ᷑ ⁊ toto corꝑe
nudus altemis militũ t̾mio¬
nib uicissim flagellat᷑. noc
uincit᷑. Qui int̾ crepitus
u̾berum dei głiam collanda¬
re. ⁊ cõmilitones suos ut ad
hec sem̃ictos pparent cõmo¬
nere. om̃es q fideles ut hinc
in dm̃ca fide corroborẽtuir ñ
cesinit p̾dicaiedicẽs. Laudẽ
cat om̃is caro nomẽ scm̃ eiꝰ.¬

Expanded text:
i, tortoribus traditi, ad poenalia loca ducti sunt, et in conspectu sanctorum Rustici et Eleutherii, ut tormentorum ipsius terrore ab intentione sua resipiscerent, pretiosus campiductor eorum, et fortissimus athleta Domini Dionysius exspoliatur, et toto corpore nudus, a ternis militum ternionibus vicissim flagellatur, nec vincitur. Qui inter crepitus verberum Dei gloriam collaudare, et commilitones suos, ut ad haec se invictos praepararent, commonere: omnesque fideles, ut hinc in Dominica fide corroborarentur, non desinit praedicare, dicens: Laudem cat omnis caro nomen s
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. cõpellans p̾fedum a
dyonisio ionico. agnonii¬
ne machario uirũ suũ lubi¬
um magicisatib mente
captũ. ⁊ in xiꝰ crãsgressionib
sociatũ. Qui statim q̃situs
reꝑtus ẽ ⁊ adductus. atq in
xp̃i nominis cõfessione p̾fe¬
cto dictante sententiã. trans

Expanded text:
enit, compellans praefectum, a Dionysio Ionico, agnomine Macario, virum suum Lisbium magicis artibus mente captum, et ejus transgressionibus sociatum. Qui statim quaesitus, repertus est et adductus, atque in Christi nominis confessione, praefecto dictante sententiam mortis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ cõfessione eiꝰ in corꝑe nco.
los ⁊ dilectissimi frẽs. Idõq
uidete ne deficiatis in tribu¬
latõib meis. S magisar¬
mentur corda nr̃a. ⁊ ad si¬
nlia ꝓpter amorẽ dñi no¬
stri ihesu xp̃i offerte promp¬

Expanded text:
 confessione ejus in corpore meo: les, et dilectissimi fratres. Ideoque videte, ne deficiatis in tribulationibus meis, sed magis armentur corda vestra, et ad similia propter amorem Domini nostri Jesu Christi offerre promp
Abbreviated transcription (Latin):
ca cira pedes demissa. fri¬
gus nocdis ut cumq tem¬
peraret. Exemplũ prebens
infirmis. cũ molestia corpo¬
rali uel inuiria temptãt᷑
humana: licere uel aliqͥ
de sui ꝓpositi rigore laxarẽ.

Expanded text:
ca circa pedes demissa, frigus noctis utcunque temperaret, exemplum praebens infirmis, cum vel molestia corporali, vel injuria tentemur humana, licere nobis aliquid de nostri propositi rigore laxare.
Abbreviated transcription (Latin):
anno ꝑiter cõtulit. Porro
cruciatũ modis exilio damp¬
nasse ꝑpetuo. Porro istum
hodem agrippam t̾cio claudii
regni septimo annõ ab an¬
eiusdem agrippe nõis reliqͥs¬
se. Anstobolus aũt cuius¬

Expanded text:
ro cruciatum morbis exsilio damnasse perpetuo. Porro hunc Herodem sive Agrippam, tertio Claudii regni septimo ab anum Agrippae filio reliquisse. Aristobulus autem qu
Abbreviated transcription (Latin):
suppliciũ. Cumq ducerent᷑¬
cobum dari sibi remissio¬
nem. Atille partumꝑ libe¬
rans: partibi inquit. Etos¬
culatus est eum. Et sicam¬
bo sumul capite plexi sũt.

Expanded text:
supplicium, et cum ducerentcobum dari sibi remissionem. At ille parum deliberans: Pax tibi, inquit, et osculatus est eum, et ita ambo simul capite plexi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sibi offerͣri pͥcepit. Et ita
manseruit. Et ita altera di¬
octobris. mane multa t᷑¬
la cõueniebat ad sextis se-¬
cundum p̾ceptum galerii
maximi ꝓconsulis. in atri¬
ximus ꝓconsul. cip̾ano¬

Expanded text:
sibi praecepit: et ita manserant. Et ita altera dOctobrium, mane, multa turba convenit ad Sexti, secundum praeceptum Galerii Maximi proconsulis. Et iximus proconsul, ea
Abbreviated transcription (Latin):
Galerius maximus ꝓcon¬
sul dixit. Iusserũt te sacri
Nonfacio. Galerius maxi
sulcio. Galerius maximꝰ¬
m̃te iuxisti. et nefariẽ tibi
cõspirationis hominis ag¬
gregasti:⁊ ĩimicũ te diis
romanis. ⁊ sacris legib
ꝯstituisti: nec te pii⁊ sa tra¬
cerimoniarũ suaꝵ ieuoca¬
re potuerũt. Itaq cum sis
nequissimi criminis actor
⁊ signis rep̾hensus eris ip̃o
docum̃to cum hiis qͦs sc̃e¬
lere tuo terũ aggregasti sã¬
nos cum eo decollemt᷑. Et ita

Expanded text:
Galerius Maximus proconsul dixit: iusserunt te sacratnon facio. Galerius Maximsultatio. Galerius Maximmente vixisti, et nefarios tuae conspirationis homines aggregasti, et inimicum te diis Romanis et sacris religionibus constituisti, nec te pii imperacaeremoniarum suarum evocare potuerunt: cum sis nequissimi criminis auctor et signifer deprehensus, eris ipse documento cum his quos scelere tuo tecum aggregasti, sannos cum eo decollemur. Et ita
Abbreviated transcription (Latin):
dyaconib tradidit. ⁊ lineis
stecit: et ceꝑit spitulatorẽ
sustin̾e. Qui cũ ueniss spi¬
culator: iussit suis ut eidẽ
quinq darent. Linteami
nu sua ocłos texit. Qͥ cum
licun annales ligare sibi
ñ poss. iulianus p̾sbiter.
et iulianus dyacomis liga¬
passus ẽ: eiusq corpꝰ ꝓpter
gentilium curiositatem ĩ
candidi ꝓcuratorisque est
uia mappaliense uixta p̾is
galerius maximus ꝓoon¬

Expanded text:
diaconibus tradidisset, in linea stetit et coepit spiculatorem sustinere. Cum venisset autem spiculator, jussit suis ut eidem aureos darent. Linteaminnu sua oculos sibi texit. Qui cum lacinias manuales ligare sibi non potuisset, Julianus presbyter et Julianus subdiaconus ei ligapassus est; ejusque corpus propter gentilium curiositatem in Candidiani procuratoris, quae sunt in via Mappaliensi juxta pisciGalerius Maximus procon
Abbreviated transcription (Latin):
bum tuũ. Fiat ut spc̃ sc̃s ad¬
ueniens. me celestib dignã
ministeriis reddat. Fiat ut ĩ
meo utero. filiꝰ deihumane
substantie habitũ induat:
atq ad redẽp̃tionẽ mundi
tanqͣm sponsus suo ꝓcedat
echalamo. Cuiꝰ uoc̃e mentẽ¬
q nos fres kini. ꝓ modulo
nr̃o seq̃ntes. famłos ẽẽ nos
xp̃i in cunctis actib nr̃ismo¬
tib q recolamꝰ. eius semꝑ
obsequiis. omĩa corꝑis nri
memibra mancipemꝰ. Ad eius
implendã uoluntatẽ. totũ
tum. sicq peptis eiꝰ murũ¬
b grãs recte iuuendo redda¬
mus. ut ad maiora ꝑcipiẽ¬
da digni existe̾ meamur.
Precem᷑ seduli cũ beata dei
gentrice. ut fiat nob̃ scd̾m
uerbum eiꝰ. illud iudelicet u̾¬
bum. quo rationẽ sue ĩcar¬
nationis ip̃e exponẽs ait. Sic
eñĩ dilexit ds mundũ. ut fili¬
om̃is qui credit in ip̃m non
ꝑeat. s habeat uitã et̾nam.
N ecdubitãdum qͥnnos de ꝓ¬
fundis ad seclam̃ates exaudi¬
re dignabit᷑ ꝓpter qͦs necdum

Expanded text:
bum tuum, fiat ut Spiritus sanctus adveniens me coelestibus dignam mysteriis reddat, fiat ut in meo utero Filius Dei humanae substantiae habitum induat, atque ad redemptionem mundi tanquam sponsus suo procedat de thalamo. Cujus vocem mente modulo nostro sequentes, famulos esse nos Christi in cunctis actibus nostris motibusque recolamus, ejus semper obsequiis omnia corporis nostri membra mancipemus, ad ejus implendam voluntatem totum tum: sicque perceptis ejus muneribus gratias recte vivendo reddamus, ut ad majora percipienda digni existere mereamur. Precemur seduli cum beata Dei genitrice ut fiat nobis secundum verbum ejus, illud videlicet verbum, quo rationem suae incarnationis ipse exponens, dicit: Sic enim dilexit Deus mundum, ut uniomnis qui credit in ipsum, non pereat, sed habeat vitam aeternam . Nec dubitandum quin nos de profundis ad se clamantes citius exaudire dignabitur, propter quos necdum
Abbreviated transcription (Latin):
Accepta aũt tanta gr̃a: uidea¬
mus beatã mariã in qnͣta
humli̾tatis arce ꝑsistat. Etre
inquit ancilla dñi: fiat mͥ
scdm u̾bum tuũ. Magnã
quippe humłi̾tatis ꝯstantiã
tenet. que seantillam sui cõ¬
ditoris dũ mat̾ eligit᷑ appa¬
lat. Beata inmulierib an¬
gelico oraculo p̾dicatur. q̃¬
incognita adhuc cet̾is mor¬
talib archana nr̃e redẽpti¬
onis edocet᷑ Nec setantum
singłaritate m̾iti excelsioris
singłant̾ extollit. s potius
sue ꝯditionis ac diuinedig

Expanded text:
Accepta autem tanta gratia, videaAccepta autem tanta gratia, videamus beata Maria in quanta humilitatis arce persistat. Ecce, inquit, ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Magnam quippe humilitatis constantiam tenet, quae se ancillam sui conditoris dum mater eligitur, appellat. Beata in mulieribus angelico oraculo praedicatur, incognita adhuc caeteris mortalibus arcana nostrae redemptionis edocentur: nec se tamen de singularitate meriti excellentioris singulariter extollit, sed potius suae conditionis ac di
Abbreviated transcription (Latin):
utraq sacerdotalis ⁊ regia.
cognatõe semꝑ adinuicẽ ꝓ¬
batur ẽẽ coniuncta. Pocuit
am recentiori tpr̃e fieri. datis
nuꝑtui feminis de cribu in
tribum. ut manifeste beatã
dei genitricẽ que de tribure¬
gia descendit. cũ cribu sac̾¬
dotali cognatõem gen̾is ha¬
buisse constaret. qd̾ miste¬
riis celestibz aptissime con¬
gruit. Oportebat nãq ut
appareus inmũdo mediator
dei et hominũ. de utraq tri¬
bu carnis originẽ habet. qͥa
nimirũ ip̃e humanitate as¬
sup̃ta. utraniq habiturꝰ e¬
licet ⁊ regis. Siqͥdem de regi
a eiꝰ potestate. qua electis su¬
is regnũ ꝑhempne tribuit.
⁊ p̾sens sancti eu̾ngłii lectõ
testatur. quia regnabit ĩ
domo iacob ĩ et̾mim. ⁊ regni
eius nõ erit finis. Porro de
põtificali dignitate ip̃ius.
in qua ꝓ nr̃a redep̃tione hosti¬
am sue̾ carnis offerre digna¬
tus est. testat᷑ ꝓpħa qui ait
eu es sacerdos in et̾num. se¬
cundũ ordinẽ melchisedech.

Expanded text:
t sacerdotalis et regia cognatione semper ad inuicem probatur esse coniuncta. Potuit am rnuptum feminis de tribu in tribum, ut manifeste beatam Dei genitricem, quae de tribu regia descendit, cum tribu sacerdotali cognationem generis habuisse constaret, quod ministeriis coelestibus aptissime congruit. Oportebat namque ut apparens in mundo mediator Dei et hominum de utraque tribu carnis originem haberet, quia nimirum ipse in humanitate assumpta utramque habiturus elica ejus potestate, qua electis suis regnum perenne tribuit, et praesens sancti Evangelii lectio testatur: quia regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis. Porro de pontificali ejus dignitate, in qua pro nostra redemptione hostiam suae carnis offerre dignatus est, testatur Propheta, qui ait: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech .
Abbreviated transcription (Latin):
iam credenti q̃ audierat. am¬
pliora sciꝑne dispensatõis
miracłã replicat.ut q̃ dñm
uirgo erat paritura. precur¬
sorem quoq diũi de anuac
du sterili parence: cognos¬
ceret ẽẽ nasciturũ. Nec mi¬
randũ iuxta historiam. qd
heliz abech oognata dicit᷑ ma¬
rie. cum suꝑius hec de domo
dauid: illa uero de filiab a a¬
ron orta cẽ narret᷑. Legimus
namq qd̃ a aron ip̃e detri¬
bu iuda de qua dauĩd ortus
ẽ uxorem acceꝑit iudelicet
heliabech filiam aminadab
sororẽ naason qui fuit dux
trib uda indeserco. cũ egre¬
derentur ex egipto. Rursus¬
q regnãtib dauid posteris.
legimꝰ qd̾ ioiada pontifex
maximꝰ. uxorẽ habuerit de
tribu regali. Hoc ẽ iosabech
filiã regis ioram. Ipẽ est io¬
iada. cuiꝰ filiũ zachariã ui¬
rum eque scĩssimũ lapidane

Expanded text:
jam credenti quae audierat, amjam credenti quae audierat, ampliora supernae dispensationis miracula replicat, ut quae Dominum virgo erat paritura, praecursorem quoque Domini de anu ac diu sterili parente cognosceret esse nasciturum. Nec mirandum juxta historiam, quod Elizabeth cognata dicatur Mariae, cum superius haec de domo David, illa de filiabus Aaron orta esse narratur. Legimus namque quod ipse Aaron de tribu Juda, de qua David ortus est, uxorem acceperit, videlicet Elizabeth filiam Amminadab, sororem Naason, qui fuit dux tribus Juda in deserto, cum egrederentur ex Aegypto. Rursusque regnantibus David posteris legimus, quod Joiada pontifex maximus uxorem habuerit de tribu regali, hoc est, Josabeth, filiam regis Joram. Ipse est Joiada, cujus filium Zachariam virum aeque sanctissimum lap
Abbreviated transcription (Latin):
brari eñi nobis dicimꝰ. cum
feruente meridiano sole. uł
arborẽ mediam. uel aliud
qdͣ libet umbracłi genus ĩ¬
ter nos et solem opponimus:
quo ardorẽ eius uel lucẽ nob̾
tolerabiliorẽ reddamꝰ. Redẽptor
igitur nr̃ nõ in merito solis
luce ul ardore designat᷑. qui
nos u̾itatis scientia illustrat.¬
⁊ amore inflãmat. Unde et¬
ip̃e ꝑ propham dicit. Nobis
auttim̃etib nomẽ ineum.
solis radios beata uͥgo susce¬
pit. qͣndo dñm cõcepit. Sed
idẽ sol id ẽ diuinitas redẽp̃to¬
ris nr̃i tegmine sehumane
nature quasi umbraclõ qͦdã
obtexit. qua mediante eũ uir¬
ginis uiscera ferre sufficerent.
Sicq uirtus altissimi obũ¬
brauit ei. dũ diuina xp̃i po¬
tentia ⁊ eam p̾sentialiter ĩ¬
pleuit. ⁊ ut capi ab illa pos¬
sit: substantia se nr̃e fragili¬
tatis obuubit. Et ecce heliz a¬
bech cognata tua. ⁊ ip̃a con¬
cepit filiũ in senectute sua.
Non qiͣ iucredulã exemplis
hortatur ad fidem. s ut bene

Expanded text:
brari enim nobis dicimus cum, fervente meridiano sole, vel arborem mediam, vel aliud quodlibet umbraculi genus inter nos et solem opponimus, quo ardorem ejus vel lucem nobis tolerabiliorem reddamus. Redemptor ergo noster non immerito solis luce vel ardore designatur, qui nos veritatis scientia illustrat et amore inflammat; unde ipse per prophetam dicit: Vobis autem timentibus nomen meum solis radios beata Virgo suscepit, quando Dominum concepit. Sed idem sol, id est, divinitas Redemptoris nostri, tegumine se humanae naturae quasi umbraculo quodam obtexit, quo mediante Virginis eum viscera ferre sufficerent: sicque virtus Altissimi obumbravit ei, dum divina Christi potentia et eam praesentialiter implevit, et ut capi ab illa posset substantia se nostrae fragilitatis obnubilavit. Et ecce Elizabeth cognata tua, et ipsa concepit filium in senectute sua. Non quasi incredulam exemplis hortatur ad fidem, sed ut bene
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e et iex ꝑcpissent:iexad
palatium abiit pransu¬
rus. Pontifex uͦ cum suũ
cõsunm asset offictũ. et
merum cum suis accepiss.
sicut est fragłitatis humia¬
ne metuens animositatẽ
regis. tractare cũ suis ce¬
pit. quid in hoc conflictu
agere deberet. cogitans et
orans ad dñm cõsiliuin
reperit meltꝰ ei ẽẽ omĩa re¬
linquere ⁊ xp̃m sequi: qm
locum irgi dare. ⁊ manus
regis sangͥne saceidotis in
tam magno diefesto com¬
quinari: ne forte fieret re¬
relicto rego et om̃iũ poten¬
tium sollẽpnitatẽ pro ii¬
chilo reputans: ⁊ qd̃ habr¬
tur in mũdototo. cadẽ no¬
cte ꝓcedens cũ paucis ire ce¬
pit᷑ ubi pauꝑ xp̃i ire potu¬
isset. Hoc rexaudiens: cõ¬
q̃dam exsius fidelib cum
exaritu magno pꝰ ipsũ
misit. ⁊ scquutꝰ est eum ꝑ

Expanded text:
ipse ac rex percepissent, rex ad palatium pergens abiit pransurus: pontifex vero cum suum perconsummasset officium, et merum cum suis accepisset, sicut est fragilitatis humanae, metuens animositatem regis, tractare cum suis coepit quid in hoc conflictu agere deberet. Cogitans et orans ad Dominum consilium reperit melius ei esse omnia relinquere et Christum sequi quam locum regi dare, et manus regis sanguine sacerdotum in tam magno die festo coinquinari, ne forte fieret rerelicto rege et omnium potestatum sublimitate, pro nihilo reputans quod habetur in mundo, eadem nocte procedens cum paucis ire coepit ubi pauper Christi fieri potuisset. Hoc rex audiens conquemdam ex suis fidelibus cum exercitu magno post ipsum misit. Et secutus e
Abbreviated transcription (Latin):
set. ⁊ clarus hałetur p̾co
mis: tũc odor eiusdẽ suani¬
tatis intantũ ꝓcessit: ut
usq in palatium regis
redoleret. Erat enĩ eodem
tpr̃e iunior clocharius
cum bazechilde genitrice
sua:rexregens francorũ
regnũ. Agnita u̾o euis pru¬
dentia. cupiensq eũ secum
habere in aula irgia: ac¬
petierunt pontificem ut
suam daret ei licentiã. pe¬
nes sehabitare in palatio.
Qui statim iussa cõplens.
magnis reb ditatus. ⁊ sapi¬
entic florib adornat᷑: ob¬
temꝑans eoꝵ uolũtati. ui¬
sus est festinare ad uirum.
Quẽ rexatq regina uidẽ¬
tes honorifice susceꝑunt:
et infra paucos dies dulci¬
a sua u̾ba et bonitatẽ eiso
amorẽ susciꝑent. Et quia
uidebant cũ dignũ ad sus¬
cipiendũ honorem: cũctoꝵ¬
quoq consensu p̾cipue frã¬
corum ad honorẽ pontifi¬
calem eum ẽẽ ydoneum ꝓ¬
clamaunt. Quẽ om̃s edictu¬

Expanded text:
et clarus haberetur prae et clarus haberetur prae omnibus, tunc odor ejusdem suavitatis intantum processit, ut usque in palatium regis redoleret. Erat enim eodem tempore minor Lotharius cum Baltechilde matre rex regens Francorum regnum. Qui agnita ejus prudentia, cupientes eum secum habere in aula regia, petierunt pontificem ut suam ei daret licentiam secum inhabitare palatium. Qui statim jussa complens, magnis rebus ditatum et sapientiae floribus adornatum obtemperans eorum voluntati visus est destinare virum. Quem rex adque regina videntes honorifice susciperunt, et infra paucis diebus dulcia sua verba et bonitatem ostenamore susceperunt. Et quia eum videbant dignum suscipiendum honorem, cunctorum consensum praecipuis Francorum ad honorem pontificalem eum esse idoneum proclamaverunt. Quem ad
Abbreviated transcription (Latin):
ferc ẽẽt annoꝵ ad offit̾tum
dyaconatꝰ electus est: atq
ab ip̃o põtifice cõsecratus
Deinde ñ post młtum tp̃us
archidiaconꝰ effectus: sub
ditus. statura ꝓcerusint̾
plures pulch̾rimꝰ. aspet¬
ingenio acutissimꝰ. pru¬
dentia ꝓuidus .zclo dei et
drinis simłq canonicis:
pene cunctos p̾cellebat. Par¬
rochiam qͣm regendã sus¬
ceꝑat habitãtib in tantũ
aptissimꝰ: ut omniũ se¬
num ⁊ coeq̃lium ac subie¬
om̃ib q sibi colloq̃ntib.
ita ut nierentib recderet le¬
ticiam: scelera gerentib
disciplina. Non in pariu
tp̃ris spatio sub pontificis
scilicet imꝑio. magnã ⁊̃ ꝓ
uidentiã su regimmis t¬
didit pictauẽsi solo. Dein¬
de cũ quidã pater ex mona¬
sterio qd̾ est situm ĩ honore
bissimi maxentii obisset:
iussu pontificis eundẽ sus¬
cepit regendũ. Qo ꝑ sex fe¬
reannos strenue rexit: eũ¬
q magnis opib ditauit.
S cum iuxta monita sui
pontificis ydoneũ se pparas

Expanded text:
esset annorum, ad officium diaconatus electus est adque ab ipso pontifice consecratus. Deinde non post multum temporis archidiaconus effectus, curam sub ditus, statura procerus, inter plerisque pulcherrimus, aspecingenio acutissimus, prudentia providus, zelo Dei et ctrinis simulque canonicis poene cunctis praecellebat parrochie quem regendam susciperat habitantibus. In tantum vero aptissimus omnium seniorum et coequalium ac subieomnibus sibi colloquentibus, ita ut moerentibus redderet laetitiam, scelera gerentibus disciplinam. Nam in parvi temporis spatio, sub pontificis scilicet imperio, magnam pacem providentia sui regiminis tradidit Pictavensi solo. de cum quidam Pater ex monasterio quod est situm in honore beati Maxentii obiisset, jussu pontificis idem suscepit regendum: quod per sex fere annos strenue rexit, illudque magnis opibus ditavit. Sed cum juxta monita sui pontificis idoneum se praepararet,