comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iudicauit illis benedictiones uerbis cibscite & multiplicamini:
uibi autẽ talis in ess& affectus ibi primũ hocdoit: ut interre¬
nis animalibus &iã nondictum hoc intellegereꝰ : Neccsariũ
autẽ fuit hoc in homine rep&ere nequis quã dicer& mofficio
ginendisilios ullumeẽ peccatum sicutest in libidine siuefor¬
nicandi siue ipso coniugio inmoleratius ab utendi: nonnulla
&iam dequibusdãminutis simis animalibus qua stio est : U¬
trum in primis rerum conditionibus creatasint an& sose¬
quentibus rerum mortalium corruptionibus : Nample¬
raque corum autdeuiuorum corporumuicis uelpur glm̃¬
tis uel & alationibus autcadauerum tasegignuntur: quaȩ dã
&iã decorruptione lignorum & herbarum: quaeclã docor¬
ruptionibus fructuum: quorum omnium non possumus ibte
diceredm̃ noneẽ creatorẽ : In est enim omnibus quodamnatu¬
rȩsuae generis decus itaut in his maiorsit admiratiobene con¬

Expanded text:
iudicauit illis benedictionis uerbis: crescite et multiplicamini, iudicauit illis benedictionis uerbis: crescite et multiplicamini, ubi autem talis inesset adfectus, ibi primum hoc dixit, ut in terrenis animalibus etiam non dictum intellegeretur ? necessarium autem fuit hoc in homine repetere, ne quisquam diceret in officio gignendi filios ullum esse peccatum, sicut est in libidine siue fornicandi sine ipso coniugio inmoderatius abutendi. Nonnulla etiam de quibusdam minutissimis animalibus quaestio est, utrum in primis rerum conditionibus creata sint, an ex consequentibus rerum mortalium corruptionibus. nam pleraque eorum aut de uiuorum corporum uitiis, uel purgamentis uel exhalationibus aut cadauerum tabe gignuntur, quaedam etiam de corruptione lignorum et herbarum, quaedam de corruptionibus fructuum: quorum omnium non possumus recte dicere deum non esse creatorem. inest enim omnibus quoddam naturae sui generis decus, ita ut in his maior sit admiratio bene con
Abbreviated transcription (Latin):
tasse sufficere ꝓptereade homine nondictumẽẽ secundum genus
quia unus fiebat de quo &iam & femina facta est: Nonenim mul¬
tagenera hominum sicut herbarũ lignorum piscium uolatilium.
serpentium pe corũbestiarum ut sic dictum accipiamus secundũ
genus acsidicer & generatim ut interse similia atq adunam oriȩi¬
nem seminis ꝑtinentia distingerentur aceteris: ⁊tẽ quȩritur
quidtantum aquarũ animali a decieatoit meruerint: utso la
benedicesentur sicut homines : nã&ipsa benecdaitdĩ dicens:
erescite & multiplicamini & inplete d quas maris & uolatiliamul
tiplicentur suꝑterrã : an inuno creatorȩ genere dicendĩfuntꝰ
ut ieeteris consequenter intelleger& quȩ gene rationibur
crescunt : priusergo dicer& ineo quod primuntale citatũ
est inerba scilic& atq ligna: anforte quȩ nullũ haberent ꝓ¬
pagandȩ prolis affetum ac sine ullo sensu generarent indigna

Expanded text:
tasse sufficere propterea de homine non dictum esse: secundum genus, tasse sufficere propterea de homine non dictum esse: secundum genus, quia unus fiebat, de quo etiam femina facta est. non enim multa genera hominum, sicut herbarum, lignorum, piscium, uolatilium, serpentium, pecorum, bestiarum, ut sic dictum accipiamus: secundum genus, ac si diceretur generatim, ut inter se similia atque ad unam originem seminis pertinentia distinguerentur a ceteris. Item quaeritur, quid tantum aquarum animalia de creatore meruerint, ut sola benedicerentur sicut homines. nam et ipsa benedixit deus dicens: crescite et multiplicamini et inplete aquas maris, et uolatiliatiplicentur super terram. An in uno creaturae genere dicendum fuit, ut in caeteris consequenter intelligeretur, quae generationibus crescunt? Prius ergo diceretur in eo quod primum tale creatum est, in herba scilicet atque ligno. An forte quae nullum haberent propagandae prolis affe
Abbreviated transcription (Latin):
decidentibus quianhileorum itacreatumest ut semeb & ister&
uel ꝑmansurum uel nullo succedente decessurum : Cureego
&d ebmine nonita dictumest. faciamus hominem adimaginẽ
& smilitudinẽ nostram secundũ genus cum hominis ꝓpagomanifesta
sit : Anquia dinoita fecerat hominẽ ut morir & sipraeceptaseruare
uoluis s& : & ideo nonerat necessarius lecessori suc cessor: sed post
peccatum cõnparatus est peccoribus in sensatis & similis factinse st
illis : ut iamfili sȩculi huius genesent & generentur. quo possitmor¬
talium genus seruata successione subsistere: quid sibiergouult
post hominemfactũ illabenedictio cił scite & multiplicamini &
inpl&eterrã quodutique generando fieripossat : dnnihilteme¬
redicendũ don& ad eum scripturae locum ꝑueniamus ubidiligen¬
tius ista requirenla atque tractancla sunt : potestenim nunc for¬

Expanded text:
decedentibus, quia nihil eorum ita creatum est, ut semel existeret, decedentibus, quia nihil eorum ita creatum est, ut semel existeret, uel permansurum uel nullo succedente decessurum. Cur ergo et de homine non ita dictum est: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram secundum genus, cum et hominis propago manifesta sit? an quia non ita deus fecerat hominem, ut moreretur, si praeceptum seruare uoluisset, et ideo non erat necessarius decessori successor? sed post peccatum conparatus est pecoribus insensatis et similis factus est eis, ut iam filii saeculi huius generent et generentur, quo , possit mortalium genus seruata successione subsistere. quid sibi ergo uult post hominem factum illa benedictio: crescite et multiplicamini et inplete terram, quod utique generando fieri posset? an nihil hinc temere dicendum, donec ad eum scripturae locum perueniamus, ubi diligentius ista requirenda atque tractanda sunt? potest enim nunc for
Abbreviated transcription (Latin):
rat uteds̃ alteram partẽ q̃ proprie terradicitur infimihuius lociquẽ
totum cumomnibus habyssis & nebulo sodere uniuersaliter uocabulo
terrae a libi sciptura cõnpl&titur ornaik animalibus suis: &ma¬
nifesta quidem sunt animalium genera quȩ in uerbo dĩ terra prodigit :
Sed quia sepe nomine pecorum uel nomine bestiarum animalia om̃a
rationis ex pertia solent intellegimerito quaeritur quas nunc proprie
bestias & quȩ pera dicat : & repentia quidem siuerbptilia terrena
Non est dubitandum qł omnes serpentes intellegiuoluit: quã quan
& bestiae dicipossint : pecorum aut ẽ nomen nonusitate serpentibu
quã amimalibus & sino nomnibus: obseruatur est enimquȩ dam
rtanasci s. aquis uel terra ut sexus e is nullus sit. Ꝙid eo semeneorũ
nonsit hneis sedielementis ex quibusoriunt᷑: hoc est ergosecundum
genis ubi & seminuuus & similitudo intellegitur succedentiũ

Expanded text:
rat, ut alteram partem, quae proprie terra dicitur, infimi huius loci. quem rat, ut alteram partem, quae proprie terra dicitur, infimi huius loci. quem totum cum omnibus abyssis et nebuloso aere uniuersaliter uocabulo terrae alibi scriptura conplectitur, ornaret animalibus suis. et manifesta quidem sunt animalium genera, quae in uerbo dei terra produxit. sed quia saepe nomine pecorum uel nomine bestiarum animalia omnia rationis expertia solent intellegi, merito quaeritur, quas nunc proprie bestias et quae pecora dicat. et repentia quidem siue reptilia terrena non est dubitandum quod omnes serpentes intellegi uoluit, quamquam et bestiae dici possint; pecorum autem nomen non usitate serpentibus quam animalibus etsi non omnibus. obseruatum est enim quaedam ita nasci ex aquis uel terra, ut sexus eis nullus sit, et ideo semen eorum non sit in eis, sed in elementis, ex quibus oriuntur. hoc est ergo secundum genus, ubi et seminum uis et similitudo intellegitur succedentium
Abbreviated transcription (Latin):
quidã quasicarcerest usque adtẽpus iuditii : & siquid de his trans¬
gressoribus argelisdiligentius iequii enclumest : aliuserit accõnmoda¬
tior scripturȩ locus: pro indenunc quodsatis est sihac spat̾iaturbida
& procellos apropt᷑ ae isnai urã usq ad undast̃rasq: poritctam poss̃
aereacorpora sust mere. possunt & auiumquae ꝓducta sunt & aquis
ꝓpt̾ aquarum tenues alitus quiscilic& eidem aeriux taundas & terras
circumfuso adtq ob hoc infi ma acterrenȩ parti deputatouapora¬
liter inseruntur & auras intexunt : qu&e nocturnis rigoribus ad graua¬
tasereno &iãrore distillant: Si autẽ uehementius frigusest &iam
ge lucañdius in albescunt: Et dixitds̃ elucatterra animamuiuam
secundumgenus: qua drupedia & ieptilia & bestiasterrȩ secundũ
secunduingenus: En pecora seundumgenus. & omnia reptiliater rae
secundumgenus: &uidit ds̃ qui abonasint: Iamnunc consequens e¬

Expanded text:
quidam quasi carcer est usque ad tempus iudicii. et si quid de his transquidam quasi carcer est usque ad tempus iudicii. et si quid de his transgressoribus angelis diligentius requirendum est, alius erit adcommodatior scripturae locus. proinde nunc quod satis est: si haec spatia turbida et procellosa propter aeris naturam usque ad undas terrasque porrectam possunt aeria corpora sustinere, possunt et auium, quae productae sunt ex aquis, propter aquarum tenues halitus: qui scilicet eidem aeri iuxta undas et terras circumfuso atque ob hoc infimae et terrenae parti deputato uaporaliter inseruntur et auras intexunt, quae nocturnis rigoribus adgrauatae sereno etiam rore destillant, si autem uehementius frigus est, etiam gelu candidius inalbescunt. Et dixit deus: educat terra animam uiuam secundusecundum genus et pecora secundum genus et omnia reptilia terrae secundum genus. et uidit deus, quia bona sunt. iam nunc consequens e
Abbreviated transcription (Latin):
los fuis se non mirum si post p&catũ inistãsunt de trusicaliginẽ ubitam̃
& aersit &umore tenui contexatur : qui cõnmotusuentiꝰ s. &ue¬
hementius concitatus &iamignes actonitrua & contractus nubila & cons¬
pissatus pluuiã & cosge lantibus nebulis niuem : & turbulentius conge¬
lantibus densioribus nebulis grandinẽ. & distentus serenũ facit occultis
inperiis & operedid sũmis ad infima uniuersaquȩ creauit amministrantis:
unde in illopsalmo cum cõnnemorata essentignis gibendon ex glacies sp̃s
tempestatis & aliane sine diuina ꝓuidentia fierimoueri que putastnt᷑
continuo subiecit : quȩ faciunt uerbũ eius: Siautẽ tibons giesibros illi
antequã transgie deientur celestia corporagerebant : Neq hoc mirũ
est sic oñuer sasunt & pena inaer eamqualitatẽ ut iam possint abigni
id est ab elenento natura superioris aliquidpati : necaeris saltim spatia sus¬
a atquepuriora secdista caliginos atenere ꝑ missa sunt : qui eis ꝓgenere

Expanded text:
los fuisse: non mirum si post peccatum in istam sunt detrusi caliginem. Ubi tamen et aer sit et humore tenui contexatur, qui commotus ventos et vehementius concitatus etiam ignes, et contractus nubila, et conspissatus pluviam, et congelantibus nubilis nivem, et turbulentius congelantibus densioribus nubilis grandinem, et distentus serenum faimperiis et opere dei a summis ad infima uniuersa, quae creauit, administrantis. unde in illo psalmo, cum commemorata essent: ignis, grando. nix, glacies, spiritus tempestatis, ne talia sine diuina prouidentia fieri mouerique putarentur, continuo subiecit: quae faciunt uerbum eius. Si autem transgressores illi, antequam transgrederentur, caelestia corpora gerebant, neque hoc mirum est, si conuersa sunt ex poena in aeriam qualitatem, ut iam possint ab igne, id est ab elemento naturae superioris aliquid pati; nec aeris saltem spatia superiora atque puriora, sed ista caliginosa tenere permissa sunt, qui eis pro suo genere
Abbreviated transcription (Latin):
unus anterio ral faciemaquo sensus omnisalter posteri¬
or adceruicem a quo inotus: tertius interutrumq: in quo
me moriam uigere demonstrant: necumsensum motus se
quitur. nonco n&tat lomo quod faciendum est sifuerit
quod fecit oblitus: hax illi certis indiciis probataesse di
cunt : quando & ipsȩ partes aliquo aff&te morbo uel uicio
cumde fecissent: officia uel sentiendi uel mouendi mem¬
bra uel motus corporis reminis cendisatis quid uale¬
rent singulae declararunt: eis que adibita curatio cui
rei reparandae proficer& & plora uinest: sed anima
inistis tamquã in organis agit: nihil ho rum est ipsa sed
uiuificat & regit omnia : & perh& corpori consul& &
huic uita. In qua factus est homo in ani mã uiuam undeergo
sit ipsa idest dequa uel ut materie
di hunc flatũ fece¬
rit quȩ anima dicitur dumquaere tur nihil corpre¬
um deb& occurrere : sicut enim ds omnem creaturam:
sic anima omnẽ corpoream creaturam. dignitate prȩ

Expanded text:
unus anterior ad faciem, a quo sensus omnis; alter posterior ad cervicem, a quo motus omnis; tertius inter utrumque, in quo memoriam vigere demonstrant, ne cum sensum sequitur motus, non connectat homo quod faciendum est, si fuerit quod fecit oblitus. Haec illi certis incunt, quando et ipsae partes aliquo adfectae morbo uel uitio, cum defecissent officia uel sentiendi uel mouendi membra uel motus corporis reminiscendi, satis quid ualerent singulae declararunt eisque adhibita curatio cui rei reparandae profecerit exploratum est. sed anima in istis tamquam in organis agit, nihil horum est ipsa; sed uiuificat et regit omnia et per haec corpori consulit et huic uitae, in qua factus est homo in animam uiuam. Unde ergo sit ipsa, id est de qua uelut materie deus hunc flatum fecerit, quae anima dicitur, dum quaeritur, nihil corpum debet occurrere. sicut enim deus omnem creaturam, sic anima omnem corpoream creaturam naturae dignitate pr
Abbreviated transcription (Latin):
mum factũ intelleger& in cognitionerationalis creaturȩ : Vtde¬
inde in aliquacreatura quȩ rationalis nones s&: qui auero & ipsa
rationalis credtura est : &i psa eadẽ agnitione ꝑfecta est : Sicut
enĩpost lapsũ pecatihomoagnitione direnouatur secundũ ima¬
ginẽ eius quicreauiteũ : ⁊tain ipsaagnitione creatus est ante¬
quã delicto ueterescer& underursus in eadẽ dgnitione reuo¬
care : quȩ autẽ non in ea cognitione credta sunt quid siue corpo¬
rasiue i ñ rationales dnimȩ creabant᷑ primosticta est increatura
intellatuale cognitioeorũ duerbo quod dictum est. Ut si erent
propt̃ quã agnitionem primo diceba tur & sicẽ factũ : ut osten
der& facta ipsa cognitio in eanatura quȩ inuerbodĩ dnte cog¬
noscere poterat: de de inde fieb ant ipsȩ corporales &rationalet
creaturȩ ꝓpẽ quod de inceps ad debatur : Etfecitess : quomodo
autẽ homo inmortalis factus sit & acceperit adescamcũ alis dni¬

Expanded text:
us factum intelligeretur in cognitione rationalis creaturae, ac deinde in aliqua creatura quae rationalis non esset: quia vero et ipsa rationalis creatura est, et ipsa eadem cognitione perfecta est. Sicut enim post lapsum peccati homo in agnitione dei renouatur secundum imaginem eius, qui creauit eum, ita in ipsa agnitione creatus est, antequam delicto ueterasceret, unde rursus in eadem agnitione renouaretur. quae autem non in ea cognitione creata sunt, quia siue corpora siue inrationales animae creabantur, primo facta est in creatura intellectuali cognitio eorum a uerbo, quo dictum est, ut fierent, propter quam cognitideretur facta ipsa cognitio in ea natura, quae hoc in Verbo Dei ante cognoscere poterat; ac deinde fiebant ipsae corporales et irrationales creaturae, propter quod deinceps addebatur: et fecit deus. Quomodo autem inmortalis factus sit homo et acceperit ad escam cum aliis ani
Abbreviated transcription (Latin):
dusdies & incipittertius. in quomane radem conuersio estlucis. Id est
eihuius adlaudandũdim̃. quodoperatus sit firmamentũ & ꝑcipiendã de
erboeius cognitionẽcreaturaeꝰ condendaest post firmamentũ acꝑhoc
umdicitđs̃ congregeturaqua quae est subcaelo Iicollectionem unã & ap¬
areat arida : Cagno scithoc illalux huerbodi qđ ehcitur &ideo sequitur:

Expanded text:
dus dies et incipdus dies et incipdiei hujus ad laudandum Deum, quod operatus sit firmamentum, et percipiendam de Verbo ejus cognitionem creaturae, quae condenda est post firmamentum. Ac per hoc cum dicit Deus, Congregetur aqua quae est sub coelo, in collectionem unam et appareat arida, cognoscit hoc illa lux in Verbo Dei quo id dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
Proptereanimis ũ idem dies ubiq rep&itur ut eiusre p&itione fiant cot
dies quotiens distinguntur rerũ genera creatarũ. ꝑ f&tionesenarii
numeri terminanda : ut uespera primidiesit & lam suicognitio nones
seqđ dsest: Mane autẽ posthancuesperã. quo concluditur diesunus.
& inchoatur secundus conuersiosit eiusqua id quod creata est ad lau¬
demre feratcreatoris & ꝑcipiatde uerbodi cognitionẽ creaturae
quae post ipsanfit hocest firmamenti qđ ineius cognitione sit priuscũ di¬
citui. & sicest factũ: de inde innatura ipsius firmanenti qđ conditur.
cũ additur &ã postea iamdicto & sicest factũ & fecit difirma mentũ : dein¬
de fit ues pera illius lucis cũipsũ firmamentũ non inuerbodĩscutante:
sed inipsae iusnatura agnoscit: quaecognitio. qm̃ minor estrecte uespe
rȩ nomine significatur: Postquã sit mane : quo concluditur s&cun¬

Expanded text:
propterea nimirum idem dies ubique repetitur, ut eius repetitione fiant tot propterea nimirum idem dies ubique repetitur, ut eius repetitione fiant tot dies, quotiens distinguntur rerum genera creatarum, perfectione senarii numeri terminanda: ut uespera primi diei sit etiam sui cognitio non se esse, quod deus est, mane autem post hanc uesperam, quo concluditur dies unus et inchoatur secundus, conuersio sit eius, qua id, quod creata est, ad laudem referat creatoris et percipiat de uerbo dei cognitionem creaturae, quae post ipsam fit, hoc est firmamenti: quod in eius cognitione fit prius, cum dicitur: et sic est factum, deinde in natura ipsius firmamenti, quod conditur. cum additur etiam postea iam dicto "et sic est factum": et fecit deus firmamentum. deinde fit uespera illius lucis, cum ipsum firmamentum non in uerbo dei sicut ante, sed in ipsa eius natura cognoscit: quae cognitio quoniam minor est, recte nomine uesperae significatur. postquam fit mane, quo concluditur secun
Abbreviated transcription (Latin):
dies idestipsũ .uiii. diem falsumq: rit qđ scriptũ est insȩxto consumasse õma
eius operare p&itasit quo tiens dies nominatus est : & ini psoseptimo inqu
requieut ab operib: suis: Sed qm̃ lux corporalis ante quã fier& caclũ qđ
fir mamentũ uocatur. in quo &iam luminaria facta sunt. quocircuitu uel ques
processõ & recessu uices diei & noctis exͥ ibere potuerit Non inuenimusistã
quaestione m relinquere non debemus sine aliquanr̃ aeprolatione sen¬
tentiae utsi luxilla quae primid̃s creata est noncor poralis sed sp̃italis
est sicut post tenebras factaest ubi intellegitur asua quadã in formitate
adcreatorem conuersa at que formata . Itaei ot uesperãfiat manes
cũ postcogrutionẽ suae propriaenaturae qua nonest quod ds refert
se ad laudandã lucẽ qđ ipseest cuius contemplatione formatur
Et quiac&erȩ creaturae quae insta ipsa fiunt si ne cognitione eius nonst̃

Expanded text:
dies, id est ipsum diem septimum; falsumque erit quod scriptum est, in sexto die consummasse omnia eius opera repetita sit, quotiens dies nominatus est, et in ipso septimo, in quo requieuit ab operibus suis. Sed quoniam lux corporalis, antequam fieret caelum, quod firmamentum uocatur, in quo etiam luminaria facta sunt. quo circuitu uel quo processu et recessu uices diei et noctis exhibere potuerit, non inuenimus, istam quaestionem relinquere non debemus sine aliqua nostrae prolatione sententiae, ut, si lux illa, quae primitus creata est non corporalis sed spiritalis est, sicut post tenebras facta est, ubi intellegitur a sua quadam informitate ad creatorem conuersa atque formata, ita et post uesperam fiat mane, cum post cognitionem suae propriae naturae, qua non est quod deus, refert se ad laudandam lucem, quod ipse deus est, cuius contemplatione formatur. et quia ceterae creaturae, quae infra ipsam fiunt, sine cognitione eius non fiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
corpus corruptibile qđ ad grauat amimã &iam quȩ ser uentis simo
studiorapitur. ut instanter atq ꝑseueranter haec agat quis ignorat᷑.
Mensuero angelica puritate. inherens uerbo dĩpostea quã illo ordine
creauit ut p̃ceder& c&era prius eauid it inuerbodi facienda quam
facta sunt : ac sic prius in eius fiebant cognitione cũ dsdicebat utsi¬
erent: quã in sua pro prianatura: quae itidem facta in eis ipsis eliam
cognouit minore ut iq notitia quae uespera dicta est: quã notitiã

Expanded text:
corpus corruptibile, quod adgrauat animam, etiam quae feruentissimo studio rapitur, ut instanter ac perseueranter haec agat. quis ignorat? mens uero angelica pura caritate inhaerens uerbo dei, posteaquam illo ordine creata est, ut praecederet cetera, prius ea uidit in uerbo dei facienda, quam facta sunt; ac sic prius in eius fiebant cognitione cum deus dicebat, ut fierent, quam in sua propria natura : quae itidem facta in eis ipsis etiam cognouit minore utique notitia, quae uespera dicta est. quam notitiam
Abbreviated transcription (Latin):
quod nobis futurum inresurrectione promittitur : Acperhocillud
animale & obhocmortale quod peopter iustitiam spitalesierit : Et ob
hoc omnimodo m mortale factum est propterpeccatum non mortale
quod & ante erat sed mortuum quod possitfieri si homo non peccas¬
s& : Quomo do enim corpus nrm̃dicit a postolus mortuum ad huc deiu

Expanded text:
quod nobis futurum in resurrectione promittitur. ac per hoc illud animale et ob hoc mortale, quod propter iustitiam spiritale fieret, et ob hoc omni modo inmortale factum est propter peccatum non mortale, quod et antea erat, sed mortuum, quod posset non fieri, si homo non peccasset. Quomodo enim corpus nostrum dicit apostolus mortuum, cum adhuc de u
Abbreviated transcription (Latin):
tumsit. &requieuit li indie septimo: Nonenim dictũest inseipso. sed indie
septimo: Quidergo est dies septimus utrum creatura est aliqua antem¬
poristantũ modospatiũ : sed &iã temporis spatiũ creaturae temporali
concreatũ est: ac ꝑ hoc&ipsum sine dubio creatura est : Neque enim ulla
tempora uel sunt uelesse potuerunt uel poterint quorũ đsnonsittrea¬
tor: Ac ꝑ hoc&ustũ. Tii diem conplexus est sitem pusest. quiscreauit nisi

Expanded text:
tum sit: et requieuit deus in die septimo. non enim dictum est: in se ipso. sed: in die tum sit: et requieuit deus in die septimo. non enim dictum est: in se ipso. sed: in die septimo. quid est ergo dies septimus? utrum creatura est aliqua, an temporis tantummodo spatium ? sed etiam temporis spatium creaturae temporali concreatum est. ac per hoc et ipsum sine dubio creatura est. neque enim ulla tempora uel sunt uel esse potuerunt uel poterunt, quorum deus non sit creator . ac per hoc et istum septimum diem, si tempus est, quis creauit, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
Sienĩita diceretur requieuit ds indie septimo n& ad deretur abom¬
nib operibus suis quae fecit ꝑ rustrahuius qui&s initiũ quaererem̃
Uonenim incipitds̃ requiescere cuius requies sine initio sine ter mino
sempiterna est sed qm abomnib operib suis quae feciteis nonegendose¬
quieuit: intellegiturre quies quidemdi necgeptan& terminata requies
autẽ eius abomnib operib suis quae f&cit exeocepta est ex quoilli ꝓ fecit:
Neq e nĩoperb suis nonegendore quieuiss& priusqua essent quib. n&ꝓfectis.
eguisser:
& quia ei s omnino num quã egebit nec istabeatitudo quiationegst eis
tã quã proficiendo ꝑficitur: Ideo septimo die nullauesperaacces sit:
Sed plane quaeri potest dignaque consideratione mou& quomodo intelle¬
gatur in seipsods requieuisse ab omnib: operib: suis quae fecit. Cum scrip¬

Expanded text:
si enim ita diceretur: requieuit deus in die septimo, nec adderetur: ab omsi enim ita diceretur: requieuit deus in die septimo, nec adderetur: ab omnibus operibus suis, quae fecit, frustra huius quietis initium quaereremus. non enim incipit deus requiescere, cuius requies sine initio, sine termino sempiterna est. sed quoniam ab omnibus operibus suis, quae fecit, eis non egendo requieuit, intellegitur requies quidem dei nec coepta nec terminata; requies autem eius ab omnibus operibus suis. quae fecit, ex eo coepta est, ex quo illa perfecit. neque enim operibus suis non egendo requieuisset, priusquam essent, quibus nec perfectis eguisset; et quia eis omnino numquam . eguit nec ista beatitudo, qua non eis eget, tamquam pro- ficiendo perficietur, ideo septimo diei nulla uespera accessit. Sed plane quaeri potest dignaque consideratione mouet, quomodo intellegatur in se ipso deus requieuisse ab omnibus operibus suis, quae fecit, cum scrip
Abbreviated transcription (Latin):
iospera factũ estmane quo inciper et consummata creatura in illo a quo facta
st requiescere: Quo initioeum & in se ipsorequiescentẽ ubi& ipsare qui escere
poss& inuen tantostabilius atq: firmius quato ipsaillius nonille huius
guit ad quietẽsuã: sed qm̃quic quiderit uniuersacreatura quib libe̾mo¬
rationib suis nonuti quenibilerat. Ideo creatura uniuersalnereatoresuo
ẽm ꝑmanebit: acꝑ hocpost illudmane nulla deinde uespera fuit:
ocdiximus cur septimusdies inquore quieuitds ab omnib operib siis.
nane habuerit postuesperã sextiuesperã ueronon habuerit Estaliud
qđ de hacremagis ꝓprie meliusquepossit quant ũ existimo intelle ques¬
edali quando di ficilius explicari: ut nonereaturae sedeliam sibire quies
t septimo die mane babuerit sine uespes& Id est mnitiũ sine termino:

Expanded text:
uespera factum est et mane, quo inciperet consummata creatura in illo, a quo facta uespera factum est et mane, quo inciperet consummata creatura in illo, a quo facta est requiescere. quo initio eum in se ipso requiescentem ubi et ipsa requiescere posset inuenit, tanto stabilius atque firmius, quanto ipsa illius, non ille huius eguit ad quietem suam. sed quoniam quidquid erit uniuersa creatura quibuslibet mutationibus suis non utique nihil erit, ideo creatura uniuersa in creatore suo semper manebit; ac per hoc post illud mane nulla deinde uespera fuit. . Hoc diximus, cur septimus dies, in quo requieuit deus ab omnibus operibus suis, mane habuerit post uesperam sexti, uesperam uero non habuerit. Est aliud, quod de hac re magis proprie meliusque possit, quantum existimo, intellegi, sed aliquanto difficilius explicari, ut non creaturae, sed etiam sibi requies dei septimo die mane habuerit sine uespera, id est initium sine termino.
Abbreviated transcription (Latin):
consumata est: aliud hab& insuanatur aliud inordine quo inchoestyon
sicut ds sed tamenita ut ei quies propriae stabilitatis non sitnisi in illi¬
us qui&e. qui nihil p̃terse appetit quo a deptore quiescat Rideodũ ipse
mane inse quie quid exillo est retosque adse: ut emnȩscreatura in seha¬
beat naturae suae termis ũ quo non sit qđ ipseest :
locum : Nam propriedicitur inspacus quaecor porib occupantur: sed
quia &xipsa corporanon manent in loconisi quo suo ponderistã quam
app&atu ꝑueniunt ut eo cõnꝑtore quiescant. Id eo non lncongruenter
Acorporalibus ad spiritalia uerbũ trans fertur. ut dicatur locus cũre sipsa
plur imũ dist&: Initiumergo creaturae in qui &ecreatoris illamane
significatõ arbitror quod fac tũ est postuesperã sextidiel Nonenĩ
posset ineonis ꝑfecta requiescere: proindesextodie consũmatis omnib: facta que

Expanded text:
consummata est, aliud habet in sua natura, aliud in ordine, quo in deo est, non consummata est, aliud habet in sua natura, aliud in ordine, quo in deo est, non sicut deus, sed tamen ita, ut ei quies propriae stabilitatis non sit, nisi in illius quiete, qui nihil praeter se adpetit, quo adepto requiescat. et ideo, dum ipse manet in se, quidquid ex illo est retorquet ad se, ut omnis creatura in se habeat naturae suae terminum, quo non sit, quod ipse eslocum; nam proprie dicitur in spatiis, quae corporibus occupantur . sed quia et ipsa corpora non manent in loco, nisi quo sui ponderis tamquam adpetitu perueniunt, ut eo conperto requiescant, ideo non incongruenter a corporalibus ad spiritalia uerbum transfertur, ut dicatur - locus, cum res ipsa plurimum distet. Initium ergo creaturae in quiete creatoris illo mane significatum arbitror, quod factum est post uesperam sexti diei ; non enim posset in eo nisi perfecta requiescere . proinde sexto die consummatis omnibus factaque
Abbreviated transcription (Latin):
eõ uicis situdinẽ praebuerunt quã prabent istiꝑsoliscirtuitus: quod
certedeillis tribus fateri cogemur qui ante condita luminaria comne¬
morati atque numeratisunt: acꝑ hoc qualiscumque in eis uespera &
mane fuerit null omodotamen opinandiest eo nane quod postsextidi¬
eiues perã factũ est initiũ acipisse requiemdimetemporale ali quod bonũ
illi aeter nitate & in cõnmutabilitati accidisse uanitate temeraria sus¬
pieemur sedillã quidem requie indi qualnseipso requiescit eo quebono
beatus est qđĩpse sibiest: Nec initiũ eidemipse haberendeterminu : Con¬
sũimateautẽ creaturae habere initiũ eandemrequiemdi q̃m̃ reicuiusque
ꝑfectio non tamlniuniuer so culus parsest quã ieo a quo est in quo &x ipsũ
uniuer sũ est: pro suigeneris moelo stabiliter ut quiescat idestut su
momenti ordinẽ teneat: ac ꝑ hoipsa unitiersitas creaturae quaesexdieb

Expanded text:
eam uicissitudinem praebuerunt, quam praebent isti per solis circuitus: quod eam uicissitudinem praebuerunt, quam praebent isti per solis circuitus: quod certe de illis tribus fateri cogimur, qui ante condita luminaria commemorati atque numerati sunt. Ac per hoc qualiscumque in eis uespera et mane fuerit, nullo modo tamen opinandum est eo mane, quod post sexti diei uesperam factum est, initium accepisse requiem dei ne temporale aliquod bonum illi aeternitati et incommutabilitati accidisse uanitate temeraria suspicemur — sed illam quidem requiem dei, qua in se ipso requiescit eoque bono beatus est quod ipse sibi est, nec initium eidem ipsi habere nec terminum, consummatae autem creaturae habere initium eandem requiem dei, quoniam rei cuiusque perfectio non tam in uniuerso, cuius pars est, quam in eo, a quo est, in quo et ipsum uniuersum est. pro sui generis modulo stabilitur, ut quiescat, id est, ut sui momenti ordinem teneat. ac per hoc ipsa uniuersitas creaturae, quae sex diebus
Abbreviated transcription (Latin):
y is diebus ues pera&mane taliũ tem porũ uices significant qualianuacꝑ
ha& cotidiana spatia ꝑaguntur: Nonuideo quid prdibuerit & septinũ diem
uespera noctẽ que eius maneconeludere. ut similiter dicer &uir. &sac ta estuespe¬
ra & factũestmane dies septimus: Quandodem & ipse estunus dierũ qui om̃s
septẽ sunt quorũrep&lione menses & antii & saecula ꝑ aguntur. ut ma¬
ne quod poner&sur post uesperam septimi hocess& initiũ octauidieide
quolam deinceps si lendũfuit: quia idem primus est ad quẽ rechitura quo
rur sus ebdomadis serie sordinatur: unde probabilius estistos quide
septẽ diesillorũ nominibus & numero alias atque alias sibi m& succedr¬
ts currendo temporalia ꝑagerespatia. Illos autẽ primos. ui dies
inexꝑtanob atq inusitata spetie impsisrerũconditionib explicatus
inquib & uespera & mar esicut ipsa lig & tenebrae idest dies & nox non

Expanded text:
ris diebus uespera et mane talium temporum uices significris diebus uespera et mane talium temporum uices significhaec quotidiana spatia peraguntur; non video quid prohibuerit et septimum diem vespera, noctemque ejusdem mane concludere, ut similiter diceretur, Et facta est vespera, et factum est mane dies septimus: quando quidem et ipse unus est dierum, qui omnes septem sunt, quorum repetitione menses et anni et saecula peraguntur; ut mane quod poneretur post vesperam septimi, hoc esset initium octavi diei, de quo jam deinceps silendum fuit, quia idem primus est ad quem reditur, a quo rursus hebdomadis series ordiatur. Unde probabilius est istos quidem septem dies, illorum nominibus et numero, alios atque alios sibimet succedntes currendo temporalia peragere spatia, illos autem primos sex dies inexperta nobis atque inusitata specie in ipsis rerum conditionibus explicatos, in quibus et uespera et mane sicut ipsa lux et tenebrae, id est dies et nox, non
Abbreviated transcription (Latin):
nibil aliud condendũrestiita postillã uesperã manefactũ est ut ñ
es s& mitiũ condendȩ alteriuscreaturae. Sedinitiũ qui &is uniuer¬
saecreaturae in requiecreatoris : Ne que enim caelũ & tra &omnia qua
ineis sunt uniuer sascilic& sp̃italiscor poralisq crecctura in seipsama¬
n& : Sedutiq in illo de quodictũest : In illo enĩuuimus & mouemus & su¬
mus. quia &siuna quaq parspotest esse into tocuius parsest: Ipsũ tamen
totũnon est rusimillo a quo conditũ est Qideonon absorde intelle¬
itur sexto die cõnpl&opost eius uesperã factũessemane non quo signisi¬
care tur initiuia condendae alterius creaturae sicut inc&eris. sed quo
significaretur inctiũ manendꝰ & quiescenditotius qđ conditũest in illius
qui&e quicondidit: quae quies dt n& initiũ hab& n&c ter minõ: Crea¬
ire autẽ hab & iitiũ sednonhab& terminũ : Et icdeosept imusdies ei¬
demereaturae coepitamane: sednullouespere termineur: Namsi lncete¬

Expanded text:
nihil aliud condendum restiterat, ita post illam uesperam mane factum est, ut non esset initium condendae alterius creaturae, sed initium quietis uniuersae creaturae in requie creatoris. neque enim caelum et terra et omnia, quae in eis sunt, uniuersa scilicet spiritalis corporalisque creatura in se ipsa manet, sed utique in illo, de quo dictum est: in illo enim uiuimus et mouemur et sumus, quia, etsi unaquaeque pars potest esse in toto, cuius pars est, ipsum tamen totum non est nisi in illo, a quo conditum est. et ideo non absurde intellegitur sexto die conpleto post eius uesperam factum mane, non quo significaretur initium condendae alterius creaturae, sicut in ceteris, sed quo significaretur initium manendi et quiescendi totius, quod conditum est, in illius quiete, qui condidit. quae quies deo nec initium habet nec terminum; creaturae autem habet initium, sed non habet terminum. et ideo septimus dies eidem creaturae coepit a mane, sed nullo uespere terminatur. Nam si in cete
Abbreviated transcription (Latin):
nalis a e uita omnis uoluntas uel in firma uel praua uthoc desub¬
ditis uel cũ subditis agant qđ natura or doposcit inomnib: iubente
alo cunsubleta sunt omnia proindeillȩ in illad oeritatẽ in commita¬

Expanded text:
nalis uita, omnis uoluntas uel infirma uel praua, ut hoc de subditis uel cum subditis agant, quod naturae ordo poscit in omnibus iubente illo, cui subiecta sunt omnia. proinde illi in illo ueritatem incommuta
Abbreviated transcription (Latin):
excelso: Sedpropotestate & uirtutedi positum huius membrinomen
quis usque adeo de sipit ut non in tellegit: n ecillud audiendum est quodi
nulliputant ideo praecipuum dĩ opusesse hominem: quid c& eradixit.
& facta sunt huncautem ipse fecit: sedideo potius: quia hunc adimaginẽ
suam fecit nam illa quaedixit & facta sunt. Ideo sic scriptum est. quia ꝑ
uerbumeius facta sunt : Sicut per hominem hominibus dicipotuit uerbis
quaetem poraliter cogitantur & uoce proferuntur : Non sicautem loquit᷑
ds̃ nisi cumperoreaturam corporalem loquitur. Sicut abrahe. sicut

Expanded text:
excelso. sed pro potestate et uirtute dei positum huius membri nomen excelso. sed pro potestate et uirtute dei positum huius membri nomen quis usque adeo desipit, ut non intellegat? Nec illud audiendum est, quod nonnulli putant, ideo praecipuum dei opus esse hominem, quia cetera dixit, et facta sunt. hunc. autem ipse fecit, sed ideo potius, quia hunc ad imaginem suam fecit. nam illa, quae dixit et facta sunt, ideo sic scriptum est, quia per uerbum eius facta sunt, sicut per hominem hominibus dici potuit uerbis, quae temporaliter cogitantur et uoce proferuntur. non sic autem loquitur deus, nisi cum per creaturam corporalem loquitur. sicut Abrahae, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
& inspirauit siue sufflauit in eius faciem spm̃ uitȩ : & factus est homo
in animam uiuam : nontuncprȩdestinatus : hocenim antesaeculum in prȩ¬
cientia creataris. nequetunc causaliter uel consũmate inco atus iuel
in co ate consummatus hoc enĩ afȩculo inrationibus primordi a libusca
simul omnia crearentur sed creatus in temporesuo ui sibiliter in cor¬
pore in uisi biliter in anima : constans exanima & corpore : ia mergo
uideamus quomodo eum fecerit ds̃ primumd&erra corpus eius post
&iam deanimauidebimur si quidualebimus : Quoenim manibus corpora¬
libus ds̃ delimofinxerit hominem: nimium puerilis cogitatio est ita
ut si hoc scriptura dixiss& magiseum qui scripsit tranlato uerbo usum
crederedeberemus : qu amds̃ talibus membrorum lini amentis d&ermi¬
natum quali a uidemus in cor poribus nr̃is. : Dictum est enim: manus¬
tua gentis disperdit : Eduxisti populumtuum inmanuforti: & brachio

Expanded text:
- et inspirauit siue inaufflauit in eius faciem spiritum uitae, et factus est homo - et inspirauit siue inaufflauit in eius faciem spiritum uitae, et factus est homo in animam uiuam: non tunc praedestinatus; + hoc enim ante saeculum in praescientia creatoris; neque tunc causaliter uel consummate inchoatus uel inchoate consummatus; hoc enim a saeculo in rationibus primordialibus, cum simul omnia crearentur: sed creatus in tempore suo, uisibiliter in corpore, inuisibiliter in anima, couideamus, quomodo eum fecerit deus, primum de terra corpus eius, post etiam de anima uidebimus, si quid ualebimus. quod enim manibus corporalibus deus de limo finxerit hominem, nimium puerilis cogitatio est, ita ut, si hoc scriptura dixisset, magis eum, qui scripsit, translato uerbo usum credere deberemus, quam deum talibus membrorum liniamentis determinatum. qualia uidemus in corporibus nostris. dictum est enim: manutua gentes disperdidit, et: eduxisti populum tuum in manu forti et brachio
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis matermea inutero aluit : & quod inudam omnes moriuntur inquo
omnes peccauerunt : Nunc autem liquido te amus quaelib& parentum merita
traiciant᷑ in prolem quaecumq gratiadĩ antequam nascatur quemque
sc̃ fic&: Nec iniquitatẽ esse apud dm̃ necbonimali ue agere quemquã.
quod ã propricm ꝑ soncõ perteneat ante quanin tus est illa que sententic
qua non nalliputat alibi pec casse magisminusq animcs & prodiuersorun
meritis peccatorum indiuersa corportesse d&rus ascpostolice non conueni¬
re sententia : cum apertis simedictum est nihilegis se nondum nato s. seu
Quippe istã intellegimus dm̃ cum creauit omnia simul ita perfecte
ut nihil ei adhuc in ordine temporum creandumessẽ. quod nonh ic
ab eo iam inordine causarum: in co.asse autem : ut quod hic prȩ¬
fixerat causis post inpler& effect is: Promde formauit ds̃ homi¬
nem pul uerem terrae uellimum terrȩ hoc est depuluere uellimoter

Expanded text:
peccatis mater mea me in utero aluit, ed quod in Adam omnes moriuntur, in quo omnes peccauerunt. nunc autem liquido teneamus, quaelibet parentum merita traiciantur in prolem, quaecumque gratia dei, antequam nascatur, quemque sanctificet, nec iniquitatem esse apud deum nec boni maliue agere quemquam, quod ad propriam personam pertineat, antequam natus est, illamque sententiam, qua nonnulli putant alibi peccasse magis minusque animas et pro diuersorum meritis peccatorum in diuersa corpora esse detrusas, apostolicae non conuenire sententiae, cum apertissime dictum sit nihil egisse nondum natos siuquippe ista intellegimus deum, cum creauit omnia simul ita perfecte, ut nihil ei adhuc in ordine temporum creandum esset, quod non hic ab eo iam in ordine causarum creatum esset; inchoasse autem, ut quod hic praefixerat causis post impleret effectis. proinde formauit deus hominem puluerem terrae, uel limum terrae — hoc est de puluere uel limo terrae
Abbreviated transcription (Latin):
nuncoperatur: Sed &iam ista secum gerunt : tamquam iterum seipsca inui¬
sbiliter inoccultac quadam sex generaendi quam extraxerunt deillis primor¬
diis causcrumsuarum in quibus creatomdndo cum factus est dies antequã
inmncnis istan speciem suigeneris exor irentur inserta sunt : sienimilla pri
ma operacdĩ cumsimulomnica creauit in suomodo per fecta non essentea pro¬
culdubio post adderentur quae illis perficiendis fuis sent atq: damuniuersita
tis perfectio exutrisque constar& singulis quasi seminis. uelut alicuius par¬
tur cum suis quacequȩ temporibus mincinifestas formas & tusq pro creantur:
profecto autnihilexeis posteccꝑ tẽpora fi erst. aut hoc sierst quod existiq̃ suo
iam & consummata quodam modo & quod ã modo incͥoata sunt & sp¬
saquȩ consequentibus euoluenda temporibus primitus d̃ simulcretuit
cum fẽceret mandum consumatĩ quidem quianihilhabent ill cunnatu¬
ris proprus quibus suorum temporum cursus agunt. quod non istis causalater

Expanded text:
nunc operatur. sed etiam ista secum gerunt tamquam iterum se ipsa inuisibiliter in occulta quadam ui generandi, quam extraxerunt de illis primordiis causarum suarum, in quibus creato mundo, cum factus est dies, antequam in manifestam speciem sui generis exorerentur, inserta sunt. Si enim prima illa opera dei, cum simul omnia creauit, in suo modo perfecta non essent, ea procultis perfectio ex utrisque constaret singulis quasi semitur, cum suis quaeque temporibus in manifestas formas actusque procreantur, profecto aut nihil ex eis post ea tempora fieret aut hoc fieret, quod ex istis, quae ia et consummata quodam modo et quodam modo inchoata sunt ea ipsa, quae consequentibus euoluenda temporibus primitus deus simul omnia creauit, cum faceret mundum — consummata quidem, quia nihil habent illa in naturis propriis, quibus suorum temporum cursus agunt, quod non in istis causaliter
Abbreviated transcription (Latin):
origine huiustraducis ꝑ hoc testimoniũ secqnere uolui:
Inuenient isti quieis ꝓceteris fortasse respondeant: &
dicant qd &sam menon paru in mou&a: Quãuis nullius
hominis anima sit inlumbis patrisui secundum carnem:
tamen in lumbis abrahae constitutum leui decimatum
Vili constitutũ secundum carnem xp̃m nondecinatum:
secunclum rationem quippe illam seminalem ibi furo
leu quaaitioie ꝑ concupͥitũ uenturus erart in matrem
serimdum quãrertionẽ non ibier utxp̃icaro. quã uis
secunclum ipsam ibi fuerit mariae caro: qua ꝓpt̃ pec leus
nerax p̃r inlĩ bis ab rrhae secundũ animã: secundum uero¬
carie & leui &xp̃r: sed leui secundũ concupiscentiã carna¬
lem  Xp̃r aũt secundum solam substantiã corponrla : ci
enĩsit insemine & bnsibilis corpglentia & in uisibilis artio
ut rumq cu currit ex abraham. uelexipso adam usq ad

Expanded text:
origine huius traducis per hoc testimonium secernere uolui. origine huius traducis per hoc testimonium secernere uolui. inuenient isti, quid eis pro ceteris fortasse respondeant, et dicant, quod etiam me non parum mouet, quamuis nullius homitamen in lumbis Abrahae constitutum Levi decimatum , et ibi constitutum secundum carnem Christum non decimatum. Secundum rationem quippe illam seminalem ibi fuit Levi, qua ratione per concubitum venturus erat in matrem, secundum quam rationem non ibi erat Christi caro, quamvis secundum ipsam ibi fuerit Mariae caro. Quapropter nec Levi nec Christus in lumbis Abrahae secundum animam, secundum caret Leui et Christus: sed Leui secundum concupiscentiam carnalem, Christus autem secundum solam substantiam corporalem. cum enim sit in semine et uisibilis corpulentia et inuisibilis ratio, utrumque cucurrit ex Abraham uel etiam ex ipso Adam usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i a sacerdotio leui. qđ leui decimatus estͣ melchi sedech¬
sacerdo te cumess& inlumbis abrahae ubi& xp̃s erat
unde parit̃ decimati sunt. pisiquia necesse est Intellęga¬
mus secundum aliquem modum ibixp̃e non fuit  quis
aut neg& eum secundum carnẽ ibi suisse : ergo secundum
animã ibi non fuit: Non est igitur anima xp̃i daraduce
preuaricationis adae: alioquin &iam ipso ibi fuiss& hic
existunt illi quitriducem animarum defendunt: &
dicunt confir matam esse sententiã suam. sileui constat
&ĩam secundum animã fuis se inlumbis abrahae. In quo eum
decimauit melchi sedech. ut possit ab eo xp̃r in ista decima¬
tione discerni: Quiqm̃ decimatus non est. Atam̃ ibis
abrahae secunclum carnẽ fuit: restat ut secundũ animã
ibi non fuerat: ideosit consequens utibi leui secundũ
animã fuerit: hocalme non multũ attin&: qui utrorũ¬
qr conlationẽ adhuc audire sum payrtior. quã utrorũ¬
lib&ĩam confirmare sententiã : Interim animã xp̃i ab

Expanded text:
i a sacerdotio Leui, quod Leui decimatus est a Melchisedech, cum esset in lumbis Abrahae, ubi et Christus erat, unde pariter decimati sunt, nisi quia necesse est intellegamus secundum aliquem modum ibi Christum non fuisse? quis autem neget eum secundum carnem ibi fuisse? ergo secundum animam ibi non fuit. non est igitur anima Christi de traduce praeuaricationis Adae, alioquin etiam ipsa ibi fuisset. Hic existunt illi, qui traducem animarum defendunt, et dicunt confirmatam esse sententiam suam, si Leui constat etiam secundum animam fuisse in lumbis Abrahae, in quo eum decimauit Melchisedech, ut possit ab eo Christus in ista decimatione discerni: qui quoniam decimatus non est et tamen in lumbis Abrahae secundum carnem fuit, restat, ut secundum animam ibi non fuerit, et ideo sit consequens, ut ibi Leui secundum animam fuerit. hoc ad me non multum adtinet, qui utrorumque conlationem adhuc audire sum paratior quam utrorumlibet iam confirmare sententiam. interim Christi animam ab
Abbreviated transcription (Latin):
illo semꝑq perfici debemus inherente sei & lnea conuersione qua
adillũ est permanentes. de quodicitur: mihi autem adherere dõ
bonũ est : & cuidicitur: fortitudinẽmeã ad te custodiã ipsius enim
su mus figmentã: non tantum ad hoc ut homines simus sed ad hoc
&iam utmisimus: nam & a postalds cumfidelibus ab impietate
conuersis. gratiã quasalui factisumus cõnmendar&: Gratiaenim
inquid salui factiestis perfidem & hoc non & uobis sed dĩ donũ est:
non &operibus. neforte quis glorietur: ipsius enim sumus figmen

Expanded text:
o fieri semperque perfici debemus inhaerentes ei et in ea conuersione, quae o fieri semperque perfici debemus inhaerentes ei et in ea conuersione, quae ad illum est, permanentes, de quo dicitur: mihi autem adhaerere deo bonum est, et cui dicitur: fortitudinem meam ad te custodiam. ipsius enim sumus figmentum creati, non tantum ad hoc, ut homines simus, sed ad hoc etiam, ut boni simus. nam et apostolus cum fidelibus ab inpietate conuersis gratiam, qua salui facti sumus, commendaret, gratia enim, inquit, salui facti estis Non ex operibus, ut ne quis glorietur. Ipsius enim sumus f
Abbreviated transcription (Latin):
ad peetatũ est nisi nonesse sub dominatione dĩ quando illod amissũ es
in quonea mitterecur sola deber& iussio dominatis ađtendiqua
ñ sobadtenderetur: quid aliud quã dĩ uolunt a samaretur. quid
aliuid quã di uoluntas humanae uolantati praeponereturs dñ sr
de curias serit uiderit: faciendũ est a seruiente qđ iussit aetuo
teuidendũ est apro merente cur ius serat: sed tamen ut causa ius sie¬
quod factum est cumoperator abcesserit: ita ds̃ operatur hominem
lostum. idest iustificando eũ. utsi abscesserit maneat in abscadente
qđ fecit: sed potius sicut aerpraesente lumine non factus est
lucidus sed fit: quasi factus ess&. si autem fier&: & iam ab sente
lumine lucid us maner&: sic homo dõ sibi praesente inlum inatur.
absente autem continuo tenebratura quo non locorũ interuallis.:
sed uoldntatis a uersione difeditur: illeitaq operare᷑ hominem
bonum atq cestodiat q̃ui lncom motabiliter bonus est: semꝑfieri ab

Expanded text:
appetitum est nisi non esse sub dominatione Dei, quando illud admissum est in quo ne admitteretur sola deberet jussio dominantis attendi, quae si sola attenderetur quid aliud quam Dei voluntas amaretur? quid aliud quam dei uoluntas humanae uoluntati praeponeretur ? dominus quidem cur iusserit, uiderit; faciendum est a seruiente quod iussit et tunc forte. uidendum est a promerente, cur iusserit. sed tamen, ut causam iussiquod factum est, cum operator abscesserit, ita deus operatur hominem iustum, id est iustificando eum, ut, si abscesserit, maneat in abscedente quod fecit: sed potius, sicut aer praesente lumine non factlucidus, sed fit; quia si factus esset, non autem fieret, etiam absente lumine lucidus permaneret: sic homo, Deo praesente illuminatur, absente autem csed uoluntatis auersione disceditur. Ille itaque operetur hominem bonum atque custodiat, qui incommutabiliter bonus est. semper ab ill
Abbreviated transcription (Latin):
illa quoque indeterius commutata sit pecoris: dequo libro
quorundam filo sophorum &iam eorum posterie rubuerun
n& eos hoc sensise sodnon rate intellatos esse dixerunt: &¬
credo ita esse uel utsiquis quam &iam descripturis nostris
hoc sentiat ubidictum est: homo in honore positus non Intel
lexit cõnparatus est pecoribus insensatis & similis factus est
illis: autubi itemlegitur: ne tradideris bestus animam¬
confitentem tibi ne que omnes hereticiscripturas catha

Expanded text:
illa quoque in deterius commutata, sit pecoris. De quo ludibrio illa quoque in deterius commutata, sit pecoris. De quo ludibrio quorumdam philosophorum etiam eorum posteri erubuerunt, nec eos hoc sensisse, sed non recte intellectos esse dixerunt. Et credo ita esse, velut si quisquam etiam de Scripturis nostris hoc sentiat, ubi dictlexit; conparatus est pecoribus non intellegentibus et ilconfitentem tibi. neque enim non omnes haeretici scripturas cath