comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nectam̃ ad mala ulla redituras sicut ait porphirius.
ut exhis fiat consequens qđ fides p̃dicat xp̃iana. talia
corpora recepturas in qͥb sine ullo malo inȩternũ felicit̃
uiuant. assumant etiã hoc de uarrone ut ad eadẽ corpo¬
ra redeant in quib antea fuerunt: & apud eos totaques¬
tio de carnis inet̃nũ resurrectione soluatur.
uNc iã quid acturi sint incorporib immortalib
atq spirit̾alib scĩ. non ad huc eoꝵ carne carnaliter
sed spiritalit̃ iam uiuente: q̃ntũ dñs dignat᷑ adiuuare
uideamꝰ. Et illa quid ẽ actio uł potius quies atque
otiũ quale futurũ sit: siuerũ uelĩ dicert nescio. Non
enĩ hoc umquã ꝑsensus corporcos uidi Si autt̃ m̃te
idest intelligentia uidisse me dicã: quantũ est aut
quid ẽ. nr̃a intelligentia ad illã excellentiã : Ibi est.
cnĩ pax dĩ: quȩ sicut dicit apłs superat omnẽ intellec

Expanded text:
nec tamen ad mala ulla redituras, sicut ait Porphyrius, nec tamen ad mala ulla redituras, sicut ait Porphyrius, ut ex his fiat consequens, quod fides praedicat christiana, talia corpora recepturas, in quibus sine ullo modo in aeternum feliciter uiuant, assumant etiam hoc de Varrone, ut ad eadem corpora redeant, in quibus antea fuerunt, et apud eos tota quaestio de carnis in aeternum resurrectione soluetur.unc iam quid acturi sint in corporibus immortalibus atque in spiritalibus sancti non adhuc eorum carne carnaliter, sed spiritaliter iam uiuente, quantum dominus dignatur adiuuare uideamus. et illa quidem actio uel potius quies atque otium quale futurum sit, si uerum uelim dicere, nescio. non enim hoc umquam per sensus corporis uidi. si autem mente, id est intellegentia, uidisse me dicam, quantum est aut quid est nostra intellegentia ad illam excellentiam ? ibi est enim pax dei, quae, sicut dicit apostolus, supera
Abbreviated transcription (Latin):
quadraginta: ut idem corpꝰ & eadẽ anima quȩ fueriđ
coniuncta in homine aliqͣndo. eadẽ rursus redeant
in coniunctionẽ: EISt uarro quidẽ siue illi geneth: Angi m̃¬
liaci nescio qui. Nõn enĩ nomina eoꝵ ꝓdidit quoꝵ cõme¬
morauit sententiã aliqͥd dixerunt qđ licet falsũ sit.
cũ enĩ semel ad eadẽ corpora quȩ gesser̃ animȩ redie¬
rint. nũquã ea sunt postea relicturȩ : tam̃ multa illius¬
impossibilitatis qua&̃ contra nos isti garriunt. argum̃ta
conuellit & destruit:. Quienĩ hoc sentiunt siue senser̃.
non cis uisũ est fieri ñ posse ut dilapsa cadauera in auras.
in puluerẽ. incinerẽ. in humores: in corpora uescentiũ
bestiarũ. uł ipsoꝵ quoq hominũ: ad id rurs redeant
qđ fuer̃. Quappt̾ plato & porphirius uł potius qui¬
cunq illos diligunt & adhuc uiuunt. si nob̃ consenti¬
unt etiã scãs animas ad corpora redituras sicut ait plato.

Expanded text:
quadraginta, ut idem corpus et eadem anima, quae fuerint quadraginta, ut idem corpus et eadem anima, quae fuerint coniuncta in homine aliquando, eadem rursus redeant in coniunctionem.\' Iste Varro quidem siue illi genethliaci liaci nescio qui non enim nomina eorum prodidit, quorum commemorauit sententiam aliquid dixerunt, quod licet falsum sit cum enim semel ad eadem corpora quae gesserunt animae redierint, numquam ea sunt postea relicturae, tamimpossibilitatis, qua contra nos isti garriunt, argumenta conuellit et destruit. qui enim hoc sentiunt sine senserunt, non eis uisum est fieri non posse, ut dilapsa cadauera in auras, in puluerem, in cinerem, in humores, in corpora uescentium bestiarum uel ipsorum quoque hominum ad id rursus redeant quod fuerunt. quapropter Plato et Porphyrius uel potius quicumque illos diligunt et adhuc uiuunt, si nobis consentiunt etiam sanctas animas ad corpora redituras, sicut ait Plato,
Abbreviated transcription (Latin):
tius quã qđ id ucrũ cẽt adfirmaret dicere uoluisse: In¬
ducit enĩ hominẽ reuixisse: & narrasse quȩdã quae
platonicis disputationib congruebant.
Sabeo etiã. duos dicit uno die fuisse defunctos. & occur¬
risse inuicẽ in quodã cõpito: deinde ad corpora sua
iussos fuisse remeare. & constituisse int̾ se amicos eẽ
uicturos: atq ita eẽ factũ. donec postea morerentur.
Sed isti auctores: talẽ resurrectionẽ corporis factã fuis¬
se narrarunt. quales fuerunt eoꝵ quos resurrexisse
nouimꝰ: & huic quidẽ redditos uitȩ. sed ñ eo modo
ut ñ morerent᷑ ulterius.Mirabilius autẽ qͥddã
marcus uarro ponit in libris quos conscripsit de gen¬
te popłi romani: cuius putaui uerba ipsa ponenda:
Genechliaci quidã scripserunt inqͥt: eẽ in renascendis
hominib quã appellant palingenesian. grecrhanc
scripserunt confici in annis numero quadringentis

Expanded text:
tius, quam quod id uerum esset, adfirmet dicere uoluisse. Intius, quam quod id uerum esset, adfirmet dicere uoluisse. Inducit enim hominem reuixisse et narrasse quaedam, quae Platonicis disputationibus congruebant. Labeo etiam duos dicit uno die fuisse defunctos et occurrisse inuicem in quodam compito, deinde ad corpora sua iussos fuisse remeare et constituisse inter se amicos se esse uicturos, adque ita esse factum, donec postea morerentur. Sed isti auctores talem resurrectionem corporis factam fuisse narrarunt, quales fuerunt eorum, quos resurrexisse nouimus et huic quidem redditos uitae, sed non eo modo ut non morerentur ulterius. Mirabilius autem quiddam Marcus Vano ponit in libris, quos conscripsit de gente populi Romani, cuius putaui uerba ipsa ponenda. \'Genethliaci quidam scripserunt, inquit, esse in renascendis hominibus quam appellant rcaXrnevsatav Graeci; hac scripserunt confici in annis numero quadringentis
Abbreviated transcription (Latin):
mana corpora redibunt. seđin porphiriũ ad mala mun-
dihuius scẽ animȩ ñ redibunt. Hicat itaq cũ platone
porphirius. redibunt ad corpora: dicat plato cũ porphi-¬
rio. ñ redibunt ad mala: & ad ea corpora redire consentient.
inquib nulla patiant᷑ mala. Hȩc itaq ñ erunt: nisi illa
quȩ ꝓmittit ds̃ beatas animas inȩt̃nũ cũ sua ęt̾na carne
facturus. Hoc enĩ quantũ excistimo iã facile nob̾ c̃cedere&
ambo: ut qͥ fatent᷑ ad immortalia corpora redituras ani¬
mas cẽ scõꝵ. ad sua illas redire ꝑmitterent. in qͥb mala
huius scłi ꝑtulerunt: inqͥb dm̃ ut his malis carerent pie¬
Uonnulli nr̃ ꝓpt̃ quoddã
p̃clarissimũ loquendigenus. & ꝓpt̃ nonnullaquȩ uera.¬
citer sensit amantes platonẽ: dicunt eũ aliqͥd simile
nobis etiã de mortuo resurrectione sensisse. qđ quidẽ
sic tangit in libris de republica tullius. ut eũ lusisse po

Expanded text:
mana corpora redibunt, secundum Porphyrium ad mala huius mana corpora redibunt, secundum Porphyrium ad mala huius mundi sanctae animae non redibunt. dicat itaque cum Platone Porphrio, Non redibunt ad mala: et ad ea corpora redire consentient, in quibus nulla patiantur mala. Haec itaque non erunt nisi illa quae promittit Deus, beatas animas in aeternum cum sua aeterna carne facturus. Hoc enim, quantum existimo, jam facile nobis concederent ambo, ut qui faterentur ad immortalia corpora redituras animas esse sanctorum, ad sua illas redire permitterent, in quibus mala hujus saeculi pertulerunt, in quibus Deum, ut his malis carerent, pionnulli nostri propter quoddam praeclarissimum loquendi genus et propter nonnulla, quae ueraciter sensit, amantes Platonem dicunt eum aliquid simile nobis etiam de mortuorum resurrectione sensisse. quod quidem sic tangit in libris de re publica Tullius, ut eum
Abbreviated transcription (Latin):
ad eoxigiũ quãlibet tempꝰ ulla morte deponant:¬
Singula quȩdã dixerunt plato atq porphirius:¬
quȩ si int̾ se cõmunicare potussent. facti essent for.¬
tasse xp̃iani. Plato dixcit. sine corporib animas inet̃.¬
nũ eẽ non posse. Ideo enĩ dixit. etiã sapientũ animas
post quãlibet longũ tempꝰ tam̃ ad corpora redicu.¬
ras. Porphirius autẽ dixit animã purgatissimam
cũ redierit ad patrẽ: ad hȩc mala mundi nũquã eẽ redi-¬
turã. Acꝑhoc qđ uerũ uidit plato sidedisset porphirio
etiã iustoꝵ atq sapientiũ purgatissimas animas ad hu¬
mana corpora redituras: rursus qđ uerũ uidit porphi¬
rius si dedisset platoni nũquã redituras ad miscrias
corruptibilis corporis animas scãs. ut ñ singuli hȩc sin¬
gula. sed ambo & singuli utrũq dicerent: puto quod
uiderent eẽ iã consequens ut & redirent animȩ ad corpo.¬

Expanded text:
 exiguum quamlibet tempus ulla morte deponant exiguum quamlibet tempus ulla morte deponantSingula quaedam dixerunt Plato atque Porphyrius,quae si inter se communicare potuissent, facti essent fortasse Christiani. Plato dixit, sine corporibus animas in aeternum esse non posse. Ideo enim dixit, etiam sapientium animas post quaras. Porphyrius autem dixit animam purgatissimam, cum redierit ad patrem, ad haec mala mundi numquam esse redituram. ac per hoc, quod uerum uidit Plato si dedisset Porphyrio, etiam iustorum atque sapientum purgatissimas animas ad humana corpora redituras; rursus quod uerum uidit Porphyrius dedisset Platoni, numquam redituras ad miserias corruptibilis corporis animas sanctas, ut non singuli haec singula, sed ambo et singuli utrumque dicerent: puto quod uiderent esse iam consequens, ut redirent animae ad corpo
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃eritis: Ille igit᷑ carnẽ incorruptibilẽ. immortalẽ.
spiritalẽ resuscitabit: qͥ iuxta platonẽ id qđ impossi
bile est se facturũ eẽ ꝓmisit. Quid ad huc qđ ꝓmisit
ds̃ qđ dõ ꝓmittente credidit mundus. qͥ etiã ipse pro¬
missus est crediturus eẽ impossibile clamant. q̃ndoqͥ¬
dem nos dm̃ qͥ etiã scđm platonẽ facit impossibilia.
id facturũ eẽ clamamus: Non ergo ut beatȩ sint cor¬
pus est omne fugiendũ. sed corpus incorruptibile
recipiendũ: & in quo conuenientius in corrupcibili
corpore letabunt᷑. quã in quo corruptibili gemuer̃.
Sic enĩ non incis erit illa dira cupiditas quã posuit ex
platone uirgilius ubi ait: Rursus & incipiant incorpora uellertuiti
Sic inquã cupiditatẽ reuertendi ad corpora ñ habebua :
cũ corpora inquȩ relerti cupiant secũ habebunt. & sic
habebunt ut nũquã non habeant: nũquã ea ꝓrsus uel¬

Expanded text:
tamen eritis"? ille igitur carnem incorruptibilem, immortalem, tamen eritis"? ille igitur carnem incorruptibilem, immortalem, spiritalem resuscitabit, qui iuxta Platonem id quod impossibile est se facturum esse promisit. Quid adhuc quod promisit Deus, quod Deo promittenti credidit mundus, qui etiam ipse promissus est crediturus, esse impossibile clamant, quandoquidem nos Deum, qui etiam secundum Platonem facit impossibilia, id facturum esse clamamus? Non ergo ut beatae sint animae, corpus est omne fugiendum, sed corpus incorruptibile recipiendum; et in quo convenientius incorruptibili corpore laetabuntur, quam in quo corruptibili gemuerunt. Sic enim non in eis erit illa dira cupiditas, quam posuit ex Platone Virgilius ubi ait: Rursus et incipiant in corpore velle reverti; sic, inquam, cupiditatem revertendi ad corpora non habebunt, cum corpora in quae reverti cupiunt secum habebunt, et sic habebunt, ut nunquam non habeant, nunquam ea prorsus, vel
Abbreviated transcription (Latin):
bente: sed suo consilio p̃ualente ꝓmist. Ubietiam
illud euertit qđ dicunt: qm̃ est impossibile ideoresur¬
rectionẽ carnis non cẽ credendã: Aꝑcissime qͥ ppe
iuxta eundẽ philosophũ ubi dus ase factis ꝓmisit
ds̃ non factus immortalitatẽ: qđ impossibile est se
dixit eẽ facturũ. Sic erĩ eũ locutũ narrat plato. Qm̃
estis orti inqͥt: immortales eẽ & indissolubiles ñ po¬
testis. Nontam̃ dissoluemini. neq uos ulla mortis fata
periment: necerunt ualentiora quã consiliũ meũ
qđ maius est uinculũ ad ꝑpetuitatẽ uram. quã illa
quib estis cobligatr. Si non solũ absurdi sed surdi
non sunt qui hȩc audiunt: nonutiq dubitant dus
factis ab illo dõ qui eos fecit. scđm platonẽ qđ est im.¬
possibile fuisse ꝓmissũ. Qui enĩ dicit. uos quidem
iminortales c̃ẽ ñ potestis sed iea uoluntate im mortales
critis. quid aliud dicit quã id qđ fieri ñ potest me faciente

Expanded text:
bente, sed suo consilio praeualente promisit. ubi etiam bente, sed suo consilio praeualente promisit. ubi etiam illud euertit quod dicunt, quoniam est impossibilis, ideo resurrectionem carnis non esse credendam. apertissime quippe iuxta eundem philosophum, ubi dis a se factis promisit deus non factus immortalitatem, quod impossibile est se dixit esse facturum. sic enim eum locuturum narrat Plato: "quoniam estis orti" inquit "immortales esse et indissolubiles notestis; non tamen dissoluemini neque uos ulla mortis fata periment nec erunt ualentiora quam consilium meum, quod maius est uinculum ad perpetuitatem uestram quam illa quibus estis colligati." si non solum absurdi, sed surdi non sunt qui haec audiunt, non utique dubitant dis factis ab illo deo, qui eos fecit, secundum Platonem quod est impossibile fuisse promissum. qui enim dicit: "uos quidem immortales esse non potestis, sed mea uoluntate immortales eritis" quid aliud dicit, quam "id quod fieri non potest me faciente
Abbreviated transcription (Latin):
sentis bonȩ ualitudinis tẽperam̃to. quȩ utiq nullomͦ
illi cõparanda est immortalitati: in libro terciodetimo
satis ut opinor ostendimꝰ. Legant suꝑiora operis huius:
qui uł ñ legerunt. uł uolunt recolere qđ legerunt.
Sed porphirius ait inqͥunt: ut beata sit anima. corpꝰ
cẽ omne fugiendũ. Nichil ergo ꝓdest qͥa incorrupti¬
bile dixcimꝰ futurũ corpꝰ. si anima beata ñerit: nisi
omne corpꝰ effugerit. Sed iã & hinc inlibro memorato
quantũ oportuit disputaui. Uerũ hic: unũ inde tan¬
tũ cõmemorabo. Emendet libros suos istoꝵ omnium Rephenso pli¬
magister plato: & dicat eoꝵ deos ut beati sint sua corpo¬
ra fugituros idest eẽ morituros. quos incęlestib cor-¬
porib dixit inclusos. quib tam̃ ds̃ a quo factisunt
quo possent ec̃ securi immortalitatẽ id est in eisdẽ
corporib ȩternã ꝑmansionc̃. non eoꝵ natura id ha¬

Expanded text:
aesentis bonae valetudinis temperamento, quae utique nullo modo aesentis bonae valetudinis temperamento, quae utique nullo modo illi comparanda est immortalitati, in libro tertio decimo satis, ut opinor, ostendimus. Legant superiora operis hujus, qui vel non legerunt, vel volunt recolere quod legerunt.Sed Porphyrius ait, inquiunt, ut beata sit anima, corpus esse omne fugiendum. nihil ergo prodest, quia incorruptibile diximus futurum corpus, si anima beata non erit, nisi omne corpus effugerit. sed iam et hinc in libro memorato quantum oportuit disputaui. uerum hic unum inde tantum commemorabo. emendet libros suos istorum omnium magister Plato et dicat eorum deos, ut beati sint, sua corpora fugituros, id est esse morituros, quos in caelestibus corporibus dixit inclusos, quibus tamen deus, a quo facti sunt, quo possent esse securi, immortalitatem, id est in eisdem corporibus aeternam permansionem, non eorum natura id ha
Abbreviated transcription (Latin):
caro & uiuat inȩternũ: An ꝓpterea credendũ non est
id cũ non eẽ facturũ. qͥa malũ est atq indignũ dõ: Sed
de omĩpotentia eiꝰ qua tot & tanta facit incredibilia:
iam multa diximꝰ. Siuolunt inuenire qđ om̃i potens
non potest: habent ꝓrsus. Egodicã. Mentiri ñ potest.
Credamꝰ ergo qđ potest: non credendo qđ ñ potest
Non itaq credentes qđ m̃tiri possit: credant ẽẽ factu.¬
rum qđ se facturũ eẽ ꝓmisit: & sic credant sicut id
credidit mundus quẽ crediturũ eẽ predixit. quẽ
crediturũ eẽ laudauit. quẽ crediturũ cẽ ꝓmisit:
quẽ credidisse iã ostendit: Hoc autẽ malũ eẽ unde
demonstrant: Nonerit illic ulla corruptio: qđ est
corporis malũ De ordine elem̃toꝵ: iam disputauimꝰ.¬
De alus hominũ coniecturis. satis diximꝰ. Quanta sit
futura in corpore incorruptibili facilitas motus de p̃¬

Expanded text:
caro et uiuat in aeternum, an propterea credendum non est caro et uiuat in aeternum, an propterea credendum non est id eum esse facturum, quia malum est adque indignum Deo? Sed de omnipotentia eius, qua tot et tanta facit incredibilia, iam multa diximus. Si uolunt inuenire quod omnipotens non potest, habent prorsus; ego dicam, mentiri non potest. Credamus ergo quod potest non credendo quod non potest. Non itaque credentes quod mentiri possit credant esse facturum quod se facturum esse promisit, et sic credant sicut id credidit mundus, quem crediturum esse praedixit, quem crediturum esse laudauit, quem crediturum esse promisit, quem credidisse iam ostendit. Hoc autem malum esse unde demonstrant ? Non erit illic ulla corruptio, quod est corporis malude aliis hominum conjecturis satis diximus, quanta sit futura in corpore incorruptibili facilitas motus, de pr
Abbreviated transcription (Latin):
morare me piget. confitente porphirio atq id oraculis
deoꝵ suoꝵ ꝓbate cupiente ipsa numina ꝑhorrescunt:
quẽ sic laudauit ut eũ & dm̃ patrẽ & regẽ uocaret.
Absit enĩ ut sic intelligenda sint quȩ p̃dixit. quomͦ
uolunt hi qͥ hoc cũ mundo ñcrediderunt. qđ mun-¬
dũ crediturũ ẽẽ p̃dixit. Cur enĩ non pocius ita sicut
crediturus tanto ante predictus ẽ. mundus. nonsicut
paucissimi garriunt. qͥ hoc cũ mundo qđ crediturus
predictus est credere noluerunt: Siciũ ꝓpterea di¬
cunt alio modo eẽ credenda. ne si dixerint uana eẽ con¬
scripta. iniuriã faciant illidõ cuitã magnũ ꝑhibent
testimoniũ: tantã ꝓrsus ei uł etiã grauiorẽ faciunt in¬
iuriã si aliter dicunt eẽ intelligenda: non sicut mundꝰ
ea credidit quẽ crediturũ ipse laudauit. ipse ꝓmisit.
ipse cõpleuit. Utrũ enĩ nom potest facere ut resurgat

Expanded text:
morare me piget, confitente Porphyrio, atque id oraculis morare me piget, confitente Porphyrio, atque id oraculis deorum suorum probare cupiente, ipsa numina perhorrescunt: quem sic laudavit, ut eum et Deum Patrem et regem vocaret. Absit enim ut sic intelligenda sint quae praedixit quomodo volunt hi qui hoc cum mundo non crediderunt quod mundum crediturum esse praedixit. Cur enim non potius ita sicut crediturus tanto ante praedictus est mundus, non sicut paucissimi garriunt, qui hoc cum mundo quod crediturus praedictus est credere noluerunt? Si enim propterea dicunt alio modo esse credenda, ne, si dixerint vana esse conscripta, injuriam faciant illi Deo, cui tam magnum perhibetestimonium, tantam prorsus ei uel etiam grauiorem faciunt iniuriam, si etiam aliter dicunt esse intellegenda, non sicut mundus ea credidit, quem crediturum ipse laudauit, ipse promisit, ipse compleuit. utrum enim non potest facere, ut resurgat
Abbreviated transcription (Latin):
fonte potabit᷑ cũ sũma felicitate. sine ulla difficultate :
Qualeerit corpꝰ qđ omĩmodo spiritui subditũ & eo suf¬
ficient̾ uiuificatũ nullis alimonus indigebit: Non enĩ
animale sed spirit᷑ale erit: habens quidẽ carnis. sed
sine ulla carnali corruptione substantiã. Uerum de¬
animibonis quib post hanc uitã beatissimꝰ ꝑfruetur.
non a nob̃ dissentiunt philosophi nobiles. De carnis re.¬
surrectione: contendunt. Hanc qͣntũ possunt negant:
Sedcredentes multi. negantes paucissimos reliquerunt.
& ad xp̃m qͥ hoc qđ istis uidet᷑ absurdũ insua resurree¬
tione monstrauit. fideli corde c̃uersi sunt: docti & in doc¬
ti. sapientes mundi & insipientes. Hoc enĩ credidit mun¬
dus. qđ p̃dixit ds̃: qui etiã hoc p̃dixit qđ hanc rem
eã cũ laude credentiũ tanto ante p̃nunciare cõpuls
est. Ille est enĩ ds̃: quẽ sicut iã dixi aliquotiens nec cõme¬

Expanded text:
fonte potabitur, cum summa felicitate, sine ulla difficultate!. fonte potabitur, cum summa felicitate, sine ulla difficultate!. Quale erit corpus, quod omni modo spiritui subditum et eo sufficienter uiuificatum nullis alimoniis indigebit! Non enim animale, sed spiritale erit, habens quidem carnis. sed sine ulla carnali corruptione substantiam. animi bonis, quibus post hanc uitam beatissimus perfruetur, non a nobis dissentiunt philosophi nobiles: de carnis resurrectione contendunt, hanc quantum possunt negant. Sed credentes multi negantes paucissimos reliquerunt et ad Christum, qui hoc quod istis uidetur absurdum in sua resurrectione monstrauit, fideli corde conuersi sunt, docti et indocti, sapientes mundi et insipientes. Hoc enim credidit mundus. quod praedixit Deus, qui etiam hoc praedixit, eam cum laude credentium tanto ante praenuntiare compulsus est. Ille est enim Deus, quem sicut jam dixi aliquoties nec commonere comme
Abbreviated transcription (Latin):
predestinauit ad uitã. qui hȩç dedicetiã cis qͦs p̃destinauit
ad mortem: quȩ bona inilla uitabeata faciet eos sumere.
ꝓ quib in hac miseria unigenitũ suũ filiũ uoluit usq ad
mortẽ mala tanta ꝑferre: Unde apłs de ipsis in illud
regnũ predestinatis loquens: qui ꝓprio inqͥt filio non
peꝑcit. sed ꝓ nob̃ om̃ib tradidit cũ. quomͦ non &cũ illo
om̃ia nob donabit: Cũ hȩc ꝓmissio cõplebit᷑. qͥd erimꝰ.
quales erimus: Quȩ bona in illo regno accepturi sumꝰ.
quando qͥdẽ xp̃o moriente ꝓnob̃. tale iã pignꝰacccpimꝰ:
Qualis erit sp̃s hominis nullũ omĩno habens uitium
nec sub quo iaceat nec cuicȩdat. nec contra qđ saltẽ lau¬
dabilit̃ dimicet. pacatissima uirtute ꝑfectus: Rerũibi
omniũ quanta. quã speciosa. quã certa scientia sine
errore aliquo uł labore. ubi dĩ sapientia de ipso suo

Expanded text:
praedestinauit ad uitam, qui haec dedit etiam eis quos praedestinauit praedestinauit ad uitam, qui haec dedit etiam eis quos praedestinauit ad mortem? Quae bona in illa beata uita faciet eos sumere, pro quibus in hac misera unigenitum suum filium uoluit usque ad mortem mala tanta perferre? Unde apostolus de ipsis in illud regnum praedestinatis loquens: Qui proprio, inquit, filio non pepercit, sed pro\'nobis omnibus tradidit eum, quo modo non et cum illo omnia nobis donabit? Cum haec promissio conplebitur, quid erimus! quales erimus! Quae bona in illo regno accepturi sumus, quando quidem Christo moriente pro nobis tale iam pignus accepimus! Qualis erit spiritus hominis nullum omnino habens uitium, nec sub quo iaceat, nec cui cedat, nec contra quod saltem laudabiliter dimicet, pacatissima uirtute perfectus! Rerum ibi omnium quanta, quam speciosa, quam certa scientia, sine errore aliquo uel labore, ubi Dei sapientia de ipso suo
Abbreviated transcription (Latin):
porro delectabilit̾ spectat᷑ etiã quandocũq turbatur.
& fit inde maior suauitas qͥa sic demulcet intuentẽ ut
non iactet & quatiat nauigantẽ : Quid ciboꝵ usque¬
quaq copia contra famẽ. quid sapoꝵ diuersitas contra
fastidiũ naturȩ. diffusa diuitus ñ coqͦrũ arte aclabore
quęsita: qͣnta in multis reb tuendȩ ac recipiendȩ salutis
auxilia : quã grata uicissitudo dici alt̾nantis & noctis :
aurarũ quã blanda tẽperies. infruticib & pecorib indu¬
mentoꝵ conficiendoꝵ qͣnta materies: omĩa cõmemorare
quis possit: hȩc autẽ sola quȩ ame uelut inquendã
sunt aggerẽ coartata. si uellẽ uelut colligata inuolucra
soluere atq discutere. qͣnta michi mora eẽt in singulis
quib plurima continentur: Et hec omĩa miseroꝵ sunt
damnatoꝵq solatia: ñ premia beatoꝵ. Quȩ igitur
illa sunt si cot & talia ac tanta sunt ista : Quid dabit eis qͦs

Expanded text:
porro delectabiliter spectatur etiam quandocumque turbatur, porro delectabiliter spectatur etiam quandocumque turbatur, et fit inde maior suauitas, quia sic demulcet intuentem, ut non iactet et quatiat nauigantem! Quid ciborum usquequaque copia contra famem? quid saporum diuersitas contra fastidium, naturae diffusa diuitiis, non coquorum arte ac labore quaesita? quid in tam multis rebus tuendae aut recuperandae salutis auxilia! Quam grata uicissitudo diei alternantis et noctis! Aurarum quam blanda temperies! In fruticibus et pecoribus indumentorum conficiendorum quanta materies! Omnia commemorare quis possit? Haec autem sola, quae a me uelut in quendam sunt aggerem coartata, si uellem uelut conligata inuolucra soluere adque discutere, quanta mihi mora esset in singulis. quibus plurima continentur! Et haec omnia miserorum sunt damnatorumque solacia, non praemia beatorum. Quae igitur illa sunt, si tot et talia ac tanta sunt ista? Quid dabit eis quos
Abbreviated transcription (Latin):
laudẽ reftrendũ est conditoris: cui dicit᷑ in psalmo.
Confessionẽ & decorẽ indiuisti.  AA cecera pulchri-¬
cudo & utilitas creaturȩ. quȩ hominilicet inistos labo¬
res miseriasq ꝓiecto atq damnato. spectanda atq sum̃da¬
diuna largitate concessa est qͦ sermone t̾minari potest in
celi & t̾rȩ & maris multimoda & uaria pulchritudine.
in ipsius lucis tanta copia tamq mirabili specie. in sole
ac luna & siderib. in opacitatib nemoꝵ. in coloribus
& odorib floꝵs. indiuersitate ac multitudine uolucrũ
garrularũ atq pictarũ. inmultiformispecie tot tantoꝵq
animantiũ. quarũ illȩ plus habent admirationis quȩ
molis minimũ. plus cnĩ formicularũ & apicularũ opera
stupemꝰ. quã imm̃sa corpora ballenarũ : In ipsius quoq
maris tã grandi spectaculo. cũ sese diuersis colorib uelut
uestib induit. & aliqͣndo uiride. atq hoc multis
modis aliqͣndo purpurcũ. & aliqͣndo ceruleũ est: quã

Expanded text:
laudem referendum est Conditoris, cui dicitur ir. psalmo: Confessionemetdecorem induisti. Iam cetera pulchritudo et utilitas creaturae, quae homini, licet in istos labores miseriasque proiecto adqdivina largitate concessa est, quo sermone terminari potest? in coeli et terrae et maris multimoda et varia pulchritudine, in ipsius lucis tanta copia tamque mirabili specie, in sole ac luna et sideribus, in opacitatibus nemorum, in coloribus et odoribus florum, in diversitate ac multitgarrularum adque pictarum. in multiformi specie tot tantarumque animantium, quarum illae plus habent admirationis, quae molis minimum plus enim formicularum et apicularum opera stupemus quam inmensa corpora balaenarum, in ipsius quoque maris tam grandi spectaculo, cum sese diuersis coloribus uelut uestibus induit et aliquando uiride adque hoc multis modis, aliquando purpureum, aliquando caeruleum est. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
angłi. qͥ etiã nr̃i angłi dicti sunt: qͥa cruti de potesta¬
te tenebrarũ. & accepto sp̃s pignore translati ad
regnũ xp̃i. ad eos angłos iã coepimꝰ ꝑtinere: cũqͥb
nobis erit scã atq dulcissima de qua iã tot libros
scripsimꝰ dĩciuitas ipsa cõmunis. Sic sunt ergo angłi

Expanded text:
angeli, qui etiam nostri angeli dicti sunt, quia eniti de potestaangeli, qui etiam nostri angeli dicti sunt, quia eniti de potestate tenebrarum et accepto spiritus pignore translati ad regnum Christi ad eos angelos iam coepimus pertinere, cum quibus nobis erit sancta adque dulcissima, de qua iam tot libros scripsimus, Dei ciuitas ipsa communis. Sic sunt ergo angeli
Abbreviated transcription (Latin):
Non cnuĩ & dĩ. Si ergoscĩ indĩ pace uicturi sunt: ꝓfec¬
to in ea pace uicturi sunt quȩ suꝑat omnẽ intellectũ.
Qm̃ nr̃m quidẽ superat: non .ẽ. dubiũ. Si autẽ suꝑat
& angłoꝵ. ut nec ipsos excepisse uideat᷑ qui ait omnẽ
intellectũ: scđm hoc dictũ eẽ debemꝰ accipere. qͥa pacẽ
dĩ qua dĩ ipse pacatꝰ est sicut ds̃ nouit: non eã nos sic
possumꝰ nosse. nec ulli angli. Superat itaq omnẽ
intellectũ: non dubiũ qđ prȩcer suũ. Sed qͥa & nos
ꝓ modulo nr̃o pacis eiꝰ participes facti. sũmã in nobis
atq int̾ nos & cũ ipso pacẽ qͣntũ nr̃m sũmũ est obtine¬
bimus: isto modo ꝓ suo modo sciunt eã sci angłi. Ho¬
mines autt̃ nunc longe infra: quantũlibet ꝓuectu
mentis excellant. Considerandũ est enr̃ quantus uir
dicebat. Ex parte scimꝰ & ex parte ꝓphetamꝰ: doneo
ueniat qđ ꝑfectũ est. Et uidemꝰ nunc ꝑspeculũ in
eniginate: tunc autẽ facie ad faciẽ. Sic iã uident scĩ¬

Expanded text:
non enim et dei. si ergo sancti in dei pace uicturi sunt, profecto in ea pace uicturi sunt, quae superat omnem intellectum. quoniam nostrum quidem superat, non est dubium; si autem superat et angelorum, ut nec ipsos excepisse uideatur, qui ait omnem intellectum: secundum hoc dictum esse debemus accipere, quia pacem Dei, qua Deus . ipse pacatus est, sicut Deus nouit, non eam nos sic possumus nosse nec ulli angeli. Superat itaque omnem intellectum, non dubium quod praeter suum. Sed quia et nos pro modo nostro pacis eius participes facti summam in nobis adque inter nos et cum ipso pacem, quantum nostrum summum est obtinebimus: isto modo pro suo modo sciunt eam sancti angeli; homines autem nunc longe infra, quantumlibet prouectu mentis excellant. Considerandum est enim quantus uir dicebat: Ex parte scimus et ex parte prophetamus, donec ueniat quod perfectum est; et: Videmus nunc per speculum in aenigmate
Abbreviated transcription (Latin):
natura cernat᷑. qđ ullis eocẽplis siue scripturarũ¬
dĩ testimonus diuinarũ. uł difficile. ẽ. uł impossibile
ostendere: aut qđ est ad intelligendũ facilius. ita dĩ
nob̾ erit notꝰ atq conspicuus. ut uideat᷑ spũ a singu

Expanded text:
natura cernatur, quod ullis exemplis siue scripturarunatura cernatur, quod ullis exemplis siue scripturarum testimoniis diuinarum uel difficile est uel inpossibile ostendere; aut, quod est ad intellegendum facilius, ita Deus nobis erit notus adque conspicuus, ut uideatur spiritu a singu
Abbreviated transcription (Latin):
corporalia gubernantẽ. ꝑcorpora quȩ gestabimꝰ et
quȩ conspiciemꝰ quaquauersũ oculos duocerimꝰ claris¬
sima ꝑspicuitate uideamꝰ: non sicut nunc inuisibilia
di ꝑea quȩ facta sunt intelletta conspiciunt᷑ ꝑspeculũ
inenigmate ex parte. ubi plus in nob̾ ualet fides qua
credimꝰ. quã rerũ corporaliũ species quã poculos cerni¬
mus corporales. Sed sicut homines int̾ quos uiuentes
motusq uitales exerentes iuuimꝰ mox ut aspicimus
non credimꝰ uiuere sed uidemꝰ. cũ eoꝵ uitã sine corpo.¬
rib uidere nequeamꝰ quã tam̃ in eis ꝑcorpora remo.¬
ta om̃i ambiguitate conspicimꝰ: ita quacũq spirit̾a.¬
lia illa lumina corpoꝵ nr̃oꝵ circũferemꝰ incorporeũ
dm̃ omĩa regentẽ etiã ꝑ corpora contuebim᷑. Aut
ergo sic ꝑ illos oculos uidebit᷑ ds. ut aliqͥd habeant
intanta excellentia. m̃ti simile quo & incorporea

Expanded text:
corporalia gubernantem per corpora, quae gestabimus et corporalia gubernantem per corpora, quae gestabimus et quae conspiciemus, quaquauersum oculos duxerimus, clarissima perspicuitate uideamus, non sicut nunc inuisibilia dei per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur, per speculum in aenigmate, ex parte, ubi plus in nobis ualet fides, qua credimus, quam rerum corporalium species, quam per oculos cernimus corpmotusque uitales exserentes uiuimus, mox ut adspicimus, non credimus uiuere, sed uidemus, cum eorum uitam sine corporibus uidere nequeamus, quam tamen in eis per corpora remota omni ambiguitate conspicimus: ita quacumque spiritalia illa lumina corporum nostrorum circumferemus, incorporeum Deum omnia regentem etiam per corpora contuebimur. Aut ergo sic per illos oculos uidebitur Deus, ut aliquid habeant in tanta excellentia menti simile, quo et incOl-porea
Abbreviated transcription (Latin):
audeat dm̃ corporalia ista nescire : Nũquid ergo corpꝰ
habet. ꝑcuiꝰ oculos ea possit addiscere: Deinde qđ de
ꝓpheta heliseo paulo ante diximꝰ ñne satis indicat
etiã spũ non ꝑcorpꝰ corporalia posse cerni: Quando
enĩ seruus ille munera accepit. utiq corporalit̃ gestũ
tentia spirit᷑alis corporis ut corpore uideat᷑ & sp̃s : Sp̃s
corpore & hȩc terrena membra uegetat facitq uiuen¬
tia interiore sensu. quisq ñ ꝑ corporeos oculos nouit :
alioꝵ uero uitas cũ sint inuisibiles ꝑ corpꝰuidet. Nam
unde uiuentia discernimꝰ a non iuuentib corpora nisi
corpora simul uitasq uideamꝰ. quas nisi ꝑcorpꝰ uidere
non possumus: Uitas autẽ sire corporib corporeis
oculis ñ uidemꝰ. Quã obrẽ: ficri potest ualdeq cre¬
dibile est sic nos eẽ uisuros mundana tunc corporacȩli
noui & terre nouȩ. ut dm̃ ubiq p̃sentẽ & uniuersa etiã

Expanded text:
audeat Deum corporalia ista nescire? Numquid ergo corpus audeat Deum corporalia ista nescire? Numquid ergo corpus habet, per cuius oculos ea possit addiscere? Deinde quod de propheta Helisaeo paulo ante diximus, nonne satis indicat etiam spiritu, non per corpus, corporalia posse cerni? Quando enim seruus ille munera accepit, utique corporaliter gestutentia spiritalis corporis, ut corpore uideatur et spiritus? corpore et haec terrena membra uegetat facitque uiuentia, interiore sensu quisque, non per corporeos oculos nouit; aliorum uero uitas, cum sint inuisibiles, per corpus uidet. Nam unde uiuentia discernimus a non uiuentibus corpora, nisi cornon possumus? uitas autem sine corporibus corporeis oculis non uidemus. Quam ob rem fieri potest ualdeque credibile est sic nos esse uisuros mundana tunc corpora caeli noni et terrae nonae. ut deum ubique praesentem et uniuersa etiam
Abbreviated transcription (Latin):
& facies ur̃ȩ ñ erubescent. Eide quippe accedit᷑ ad
dm̃: quã cordis constat eẽ non corporis. Sed quia
spirit̾ale corpꝰ nescimꝰ quantos habebit accessus.
de re quippe in exꝑta loquim᷑: ubi aliqua quȩ
aliter intelligi nequeat. diuinarũ scripturarum
non occurrit & succurrit auctoritas. necesse est ut
contingat in nobis qđ legit᷑ in libro sapientiȩ. Cogi¬
tationes mortaliũ timidȩ: & incertȩ ꝓuidentiȩ nr̃ȩ
Ratiocinatio quippe illa philosophoꝵ. qua dispu¬
tant itam̃tis aspectu intelligibilia uideri. & sensu
corporis sensibilia idest corporalia. ut nec intelligibi¬
lia ꝑcorpꝰ. nec corporalia ꝑseipsã mens ualeat in tueri
si posset nob̾ eẽ certissima: ꝓfecto certũ eẽt ꝑ oculos
corporis etiã spiritales nullomodo posse uderidmn.
Sed istã ratiocinationẽ: & uera ratio & ꝓphetica irridet
auctoritas. Quis enĩ ita sit auersus auero ut dicere

Expanded text:
et facies uestrae non erubescent. Fide quippe acceditur ad et facies uestrae non erubescent. Fide quippe acceditur ad Deum, quam cordis constat esse, non corporis. Sed quia spiritale corpus nescimus quantos habebit accessus de re quippe inexperta loquimur, ubi aliqua, quae aliter intellegi nequeat, diuinarum scripturarum non occurrit et succurrit auctoritas, necesse est ut contingat in nobis quod legitur in libro Sapientiae: Cogitationes mortalium timidae etincertae prouidentiae nostrae. Ratiocinatio quippe illa philosophorum, qua disputant ita mentis adspectu intellegibilia uideri et sensu corporis sensibilia, id est corporalia, ut nec intellegibilia per corpus nec corporalia per se ipsam mens ualeat intueri, si posset nobis esse certissima, profecto certum esset per oculos corporis etiam spiritalis nullo modo posse uideri Deum. Sed istam ratiocinationem et uera ratio et prophetica inridet auctoritas. Quis enim ita sit auersus a uero, ut dicere
Abbreviated transcription (Latin):
qm uiderunt oculi mei salutare tuũ: Illud etiãqđ
ait supramemoratꝰ iob sicut in exẽplarib quȩ ex hȩ¬
breo sunt inuenit᷑. & in carne mea uidebo dm̃. resur¬
rectionẽ quidẽ canus sine dubio ꝓphetauit. NUon
tam̃ dixit: ꝑ carnẽ meã. Qđ quidẽ si dixisset:
posset ds̃ xp̃s intelligi. qui ꝑ carnẽ in carne uidebit᷑
Nunc uero potest & sic accipi. in carne mea uidebo
dm̃: acsi dixxisset. & in carne mea ero cũ uidebo dñ
Et illud qđ ait apłs. facie ad facit̃: non cogit ut dm̃
ꝑhancfaciẽ corporalẽ ubi sunt oculi corporales nos
uisuros eẽ credamꝰ. quẽ spũ sine int̾missione uidebi¬
mus. Nisi enĩ eẽt etiã incerioris hominis facies: non
diceret idem apłs. Nos autẽ reuelata facie głam dñi
speculantes: in eandẽ imaginẽ transformam᷑ de gła¬
ingłam: tanquã a dñi spũ. Nec alit̃ intelligimꝰ et
qđ inpsalmo canit᷑: accedite ad eũ & illuminamini

Expanded text:
quoniam uiderunt oculi mei salutare tuum. Illud etiam, quod quoniam uiderunt oculi mei salutare tuum. Illud etiam, quod ait supra memoratus Iob, sicut in exemplaribus, quae ex Hebraeo sunt, inuenitur: Et in carne mea uidebo Deum, resurrectionem quidem carnis sine dubio prophetauit, non tamen dixit: Ter carnem meam.\' Quod quidem si dixisset, posset Deus Christus intellegi, qui per carnem in carne uidebitur; nunc uero potest et sic accipi: In carne mea uidebo Deum, ac si dixisset: In carne mea ero, cum uidebo Deum.\' Et illud, quod ait apostolus: Facie ad faciem, non cogit ut Deum per hanc faciem corporalem, ubi sunt oculi corporales, nos uisuros esse credamus, quem spiritu sine intermissione uidebimus. Nisi enim esset etiam interioris hominis facies, non diceret idem apostolus: Nos autem reuelata facie gloriam Domini speculantes in eandem imaginem transformamur, de g intellegimus et quod in psalmo canitur: Accedite ad eum et inluminamini,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpterta despeoci memetipsũ & distabui : & estimaui
me terrã & cinerẽ. Quãuis nichil ꝓhibeat oculũ cor¬
dis intelligi: de quib oculis ait apłs. illuminatos
oculos habere cordis ur̃i. Ipsis autẽ uideri dm̃ cũ ut¬
debitur. xp̃ianꝰ ambigit nemo: qͥ fidelit̾ accipit
qđ ait ds̃ ille magister. Beati mundo corde: qm̃ ipsi
dm̃ uidebunt. Sed utrũ etiã corporalib ibi oculis ui¬
deatur: hoc in ista questione uersamꝰ. Illud enĩ qđ
scriptũ est & uidebit om̃is caro salutare dĩ. sine ullius
nodo difficultatis sic intelligi potest: acsi dictũ fue¬
rit. Et uidebit om̃is homo xp̃m dĩ. qͥ utiq in corpo¬
pore uisus. ẽ: & in corpore uidebit᷑ qͣndo uiuos et
mortuos iudicabit. Qđ autẽ ipse sit salutare dĩ: mul¬
ta sunt & alia testimonia scripturarũ. sed euidentius
uenerandi illius senis sr̃meonis uerba declarant:
Qui cũ infantẽ xp̃m accepisset in manꝰ suas: nunc

Expanded text:
propterea despexi memet ipsum et distabui et aestimaui propterea despexi memet ipsum et distabui et aestimaui me terram et cinerem; quamuis nihil hic prohibeat oculum cordis intellegi, de quibus oculis ait apostolus: inluminatos oculos habere cordis uestri. ipsis autem uideri deum, cum uidebitur, christianus ambigit nemo, qui fideliter accipit quod ait deus ille magister: beati mundicordes, quoniam ipsi deum uidebunt. sed utrum etiam corporalibus ibi oculis uideatur, hoc in ista quaestione uersamus. Illud enim quod scriptum est: et uidebit omnis caro salutare dei, sine ullius nodo difficultatis sic intellegi potest, ac si dictum fuerit: "et uidebit omnis homo Christum dei, qui utique in corpore uisus est et in corpore uidebitur, quando uinos et mortuos iudicabit. quod autem ipse sit salutare dei, multa sunt et alia testimonia scripturarum; sed euidentius uenerandi illius senis Symeonis uerba decqui cum infantem Christum accepisset in manus suas, Nunc,
Abbreviated transcription (Latin):
possunt isti quales nunc habemꝰ: ꝓculdubio ꝑcos
ds̃ uideri ñ poterit. Longe itaq alterius erunt poten.¬
tiȩ : si ꝑeos uidebit᷑ incorporea illa natura. quȩ ñ con¬
tinetur loco: sed ubiq tota est. Non enĩ qͥa dicimꝰ
& terrã ego impleo: aliã partẽ dicturi sumꝰ eũ incȩlo
habere & interra aliã. sed totus incelo est totus in t̾ra:
non alternis tẽporib. sed utrũq simul: qđ nulla
natura corporalis potest. Tis itaq p̾cellentior oculoꝵ
erit illoꝵ: non ut acrius uideant quã quidã ꝑhiben¬
tur uidere serpentes. uł aquilȩ. quantalibet enĩ
acrimonia cernendi. eadẽ quoq animalia nichil ali.¬
ud possunt uidere quã corpora: sed ut uideant
& incorporalia. Et fortasse ista uirtus magnacer.¬
nendi. data fuerit ad horã etiã inisto mortali corpore
oculis scĩ uiri iob: quando ait ad dm̃. Auditu auris
audiebãte prius: nunc autt̃ oculus m̃s uidet te

Expanded text:
possunt isti quales nunc habemus: procul dubio per eos possunt isti quales nunc habemus: procul dubio per eos deus uideri non poterit. longe itaque alterius erunt potentiae, si per eos uidebitur incorporea illa natura, quae non continetur loco, sed ubique tota est. non enim quia dicimuet terram ego impleo - aliam partem dicturi sumus eum in caelo habere et in terra aliam; sed totus in caelo est, totus in terra, non alternis temporibus, sed utrumque simul, quod nulla natura corporalis potest. uis itaque praepollentior oculorum erit illorum, non ut acrius uideant, quam quidam perhibentur uidere serpentes uel aquilae — quantalibet enim acrimonia cernendi eadem quoque animalia nihil aliud possunt uidere quam corpora — sed ut uideant et incorporalia. et fortasse ista uirtus magna cernendi data fuerit ad horam etiam in isto mortali corpore oculis sancti uiri Iob, quando ait ad deum: in obauditu auris audiebam te prius, nunc autem oculus meus uidet te;
Abbreviated transcription (Latin):
quando reuersꝰ est homo de currusuo in occursũ tui s
Corde suo ergo se dixit hoc uidisse ꝓpħa: adiuto
quidẽ mirabilit̃ nullo dubitante diuinitꝰ. Sed qͣnto
amplius tunc om̃s munere isto habundabunt. cũ
ds̃ erit omĩa in om̃ibus: habebunt tam̃ etiam illi¬
oculi corporei officiũ suũ. & in loco suo crunt: utet̃q
illis sp̃s ꝑspiritale corpꝰ. Neq enĩ & ille ꝓpħa qͥa cis
non indiguit ut uideret absentẽ. non eis usus . ẽ. ad ui
denda p̃sentia: quȩ tam̃ sp̃s uiadre posset etiãsi illos
clauderet. sicut uidit absentia. ubi cũ eis ipse non erat
Absit ergo ut dicamꝰ illos scõs inilla uita dmñ clausis
oculis ñ uisuros: quẽ sp̃s semꝑ uidebunt. Sed utrũ
uidebunt & ꝑ oculos corporis cũ eos aꝑtos habebunt:
inde quęstio est. Si enĩ tantũ poterunt incorpore
spirit᷑ali eo modo utiq etiã ipsi oculi spiritales. qͣntũ

Expanded text:
quando reuersus est homo de curru suo in occursum tui? quando reuersus est homo de curru suo in occursum tui? Corde suo ergo se dixit hoc uidisse propheta, adiuto quidem mirabiliter nullo dubitante diuinitus. Sed quanto amplius tunc omnes munere isto abundabunt, cum Deus erit omnia in omnibus! Habebunt tamen etiam illioculi corporei officium suum et in loco suo erunt, uteturque illis spiritus per spiritale corpus. Neque enim et ille propheta, quia nondenda praesentia; quae tamen spiritu uidere posset, etiam si illos clauderet, sicut uidit absentia, ubi cum eis ipse non erat. absit ergo, ut dicamus illos sanctos in illa uita deum clausis oculis non uisuros, quem spiritu semper uidebunt. Sed utrum uidebunt et per oculos corporis, cum eos apertos habebunt, inde quaestio est. si enim tantum poterunt in corpore spiritali eo modo utique etiam ipsi oculi spiritales, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
bam: Cũ autẽ factus sũ uir: euacuaui eaquȩ paruu¬
li erant. Uidemꝰ nunc ꝑspeculũ in enigmate: tunc
autẽ facie ad faciẽ. Nunc scio ex parte: tunc autẽ cos¬
gnoscã sicut & cognitus sũ. Siergo in hac uita ubi
hominũ mirabiliũ ꝓphetia ita cõparanda est illi uitȩ
quasi paruuli ad uiuenẽ. uidit tam̃ heliseus accipientẽ mu¬
nera seruũ suũ ubi ipse ñ erat. itane cũ uenerit qđ ꝑfectũ
est neo iã corpus corruptibile aggracabit animã
sed incorruptibile nichil impediet. illi scĩ ad eaquȩ
uidenda sunt oculis corporeis quib helistus absens ad
seruũ suũ uidendũ non indiguit indigebunt: Nam
scdm interp̃tes septuaginta: ista sunt ad giori
uerba ꝓpħe. Nonne cormeũ iit tecũ quando c̃uersꝰ
est uir de curru in obuiã tibi. & accepisti pecuniam:
Et cȩtera. Sicut autẽ ex hebreo interp̃tatꝰ est p̃sbit̃ li
hieronimꝰ: nonne cor meũ inquit in p̃senti erat.

Expanded text:
bam; cum autem factus sum uir, euacuaui ea quae paruubam; cum autem factus sum uir, euacuaui ea quae paruuli erant. uidemus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem; nunc scio ex parte, tunc autem cognoscam, sicut et cognitus sum. si ergo in hac uita, ubi hominum mirabilium prophetia ita comparanda est illi uitae quasi paruuli ad iuuenem, uidit tamen Heliseus accipientem munera seruum suum, ubi ipse non erat: itane cum uenerit quod perfectum est nec iam corpus corruptibile aggrauabit animam, sed incorruptibile nihil impediet, illi sancti ad ea quae uidenda sunt oculis corporeis, quibus Heliseus absens ad seruum suum uidendum non indiguit, indigebunt? nam secundum interpretes septuaginta ista sunt ad Giezi uerba prophetae: nonne cor meum iuit tecum, quando conuersus est uir de curru in obuiam tibi et accepisti pecuniam? et cetera; sicut autem ex hebraeo interpretatus est presbyter Hieronymus: Nonne cor meum, inquit, in prae senti erat,
Abbreviated transcription (Latin):
ut non possint oculos daudere atq aperire cũ uelint:
Durius autẽ: qđ ibi dm̃ quisqͥs oculos clauserit non
uidebit. Sienĩ ꝓpħa heliscus puerũ suũ giezi absens
corpore uidit accipientẽ muncra quȩ dedit ei naa-¬
man sr̃rus. quẽ ꝓpheta memoratꝰ aleprȩ deformitate
mundauerat. qđ seruus nequã domino suo ñ uidente
latent̃ se fecisse putauerat: quantomagis in illo corpo¬
re spiritali uidebunt scĩ omia non solũ si oculos claudaa.
uerũ etiã unde sunt corpore absentes: Tunc enim
uidebimꝰ ꝑfectũ illud de quo loquens apłs. ex parte
inqͥt scimꝰ & ex parte ꝓphetamꝰ : cũ autẽ uenerit
ut quomodo posset aliqua similitudine ostenderet
quantũ ab illa quȩ futura ẽ. distet hȩc uita. ñ qua¬
liumcũq hominũ uerũ etiã qui p̃cipua hic scitate
sunt p̃diti: cũ essẽ inqͥt paruulus qͣsi paruulus sapi¬
ebã. quasi paruulus loquebar: qͣsi paruulus cogita.¬

Expanded text:
ut non possint oculos claudere atque aperire cum volent. ut non possint oculos claudere atque aperire cum volent. Durius autem, quod ibi Deum, quisquis oculos clauserit, non videbit. Si enim propheta Elisaeus puerum suum Giezi absens corpore vidit accipientem munera, quae dedit ei Naaman Syrus, quem propheta memoratus a leprae deformitate mundaverat, quod servus nequam domino suo non vidente, latenter Se fecisse putaverat ; quanto magis in illo corpore spirituali videbunt sancti omnia, non solum si oculos claudant, verum etiam unde sunt corpore absentes? Tunc enim erit perfectum illud, de quo loquens Apostolus, Ex parte, inquit, scimus, et ex parte prophetamus; cum autem venerit ut quo modo posset aliqua similitudine ostendere quantum ab illa quae futura est distet haec vita, non qualiumcumque hominum, verum etiam qui praecipua hic sanctitate sunt praediti: cum essem, inquit, paruulus, quasi paruulus sapiebam, quasi paruulus loquebar, quasi paruulus cogita
Abbreviated transcription (Latin):
patris mei qͥ incęlis. ẽ. Sicut ergo illi uident. ita & nos
uisuri sumꝰ. sed nondũ ita uidemꝰ Apter qđ ait apłs:
qđ paulo ante dixi. Uidemꝰ nunc ꝑspeculũ in enig.¬
mate: tunc autẽ facie ad faciẽ. Premiũ itaq fidei nob̃
uisio ista seruat᷑: de qua & iohannes apłs loquens. cũ
apparuerit inqͥt similes ei erimꝰ: qm̃ uidebimꝰ eũ sicuti
est. Facies autẽ dĩ. manifestatio eiꝰ intelligenda est.
non aliqđ tale membrũ quale nos habemꝰ incorpore.
atq isto nomine nũcupamꝰ. Quaꝓpt̃ cũ exme quȩ¬
ritur qͥd acturi sunt scĩ in illo corpore spirit᷑ali :
non dico qđ iã uideo. sed dico qđ credo: secundũ illud
qđ in psalmo lego. Credidi ꝓpter qđ & locutꝰ sum.
Dico itaq Clisuri sunt dĩ: inipso corpore. Scdutrũ
per ipsũ. sicut ꝑ corpꝰ nunc uidemꝰ solẽ. lunã. stellas.
mare ac terrã. & quȩ sunt inca: non parua questio est.
Durũ est enĩ dicere: qđ scĩ talia corpora tunc habebt̃.

Expanded text:
patris mei, qui in caelis est. sicut ergo illi uident, ita et nos uisuri sumus; sed nondum ita uidemus. propter quod ait apostolus quod paulo ante dixi: uidemus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. praemium itaque fidei nobis uisio ista seruatur, de qua et Iohannes apostolus loquens: cum apparuerit, inquit, similes ei erimus, quoniam uidebimus eum sicuti est. facies autem dei manifestatio eius intellegenda est, non aliquod tale membrum, quale nos habemus in corpore atque isto nomine nuncupamus. Quapropter cum ex me quaeritur, quid acturi sint sancti in illo corpore spiritali, non dico quod iam uideo, sed dico quod credo secundum illud quod in psalmo lego: credidi propter quod et locutus sum. dico itaque: uisuri sunt deum in ipso corpore; sed utrum per ipsum, sicut per corpus nunc uidemus solem, lunam, stellas, mare ac terram et quae sunt in ea, non parua quDurum est enim dicere quod sancti talia corpora tunc habebunt,
Abbreviated transcription (Latin):
diuturnũ in quo est aliquid extremũ: & omia scłoꝵ
spacia definita: si ȩt̃nitati interminatȩ cõparentur.
non exigua existimanda sunt sed nulla. Ae per hoc si
non quinq uł sex. uerũctiã sexaginta milia siue
annoꝵ. aut itidẽ ꝑ totidẽ toties multiplicarent᷑. hȩc
sũma ubi iã nullũ numeri nomen haberemꝰ ex quo
ds̃ hominẽ fecit: similiter queri posset cur ante ñ
fecerit. Dĩ quippe ab hominis creatione cessatio. re¬
trorsus ȩterna sine initio tanta est: ut si ei conferat᷑
quamlibet magna & in cffabilis numerositas cẽpoꝵ
quȩ tamen fine conclusa certispacu terminat᷑: nec

Expanded text:
diuturnum, in quo est aliquid extremum, et omnia saeculorum diuturnum, in quo est aliquid extremum, et omnia saeculorum spatia definita, si aeternitati interminatae comparentur, non exigua existimanda esse, sed nulla. Ac per hoc, si non quinque vel sex, verum etiam sexaginta millia, sive annorum; aut itidem per totidem toties multiplicaretur haec summa, ubi jam nullum numeri nomen haberemus, ex quo Deus hominem fecit; similiter quaeri posset, cur ante non fecerit. Dei quippe ab hominis creatione cessatio retrorsus aeterna sine initio tanta est, ut si ei conferatur quamlibet magna et ineffabilis numerositas temporum, quae tamen fine conclusa certi spatii terminetur, nec