comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem: Illide eoim mandatum lucidum ⁊
illuminans ẽbic nundata abscondita
sunt.Lucidum mandan mẽ per quodad
titte amare p̃cipimur: digni  illumi.¬
tione cognitionis efficimur. Et sicut de
udebimus lum̃: sic ⁊ per speculũ faciẽ
ipsam aliqͣndo cernemus. ꝑhoc enim nc̃
corporalis uite mandatum sacramento
baptismi ⁊ p̃cepto dei illuminamur. ⁊
lumine itimur. ⁊ in gła manemus. ꝑ
hoc rursum. ex mandato mandata cerni¬
mus.ꝑ hoc ex lumine lumen udebimus.
ꝑ hoc ex gła in glam tͣnsferemcr. Seit au¬

Expanded text:
tem. Illic enim mandatum lucidum et tem. Illic enim mandatum lucidum et illuminans est, hic mandata absconsa sunt. Lucidum mandatum est, per quod ad virtute amare praecicipimur , digni illuminatione cognitionis efficimur. Et sicut de videbimus lumen, sic et per speculum faciem ipsam aliquando cernemus. Per hoc enim nunc corporalis vitae mandatum, sacramento baptismi et praecepto Dei illuminamur, et lumine utimur, et in gloria manemus. Per hoc rursum ex mandato mandata cernemus, per hoc ex lumine lumen videbimus, per hoc ex gloria in gloriam transferemur. 10. A
Abbreviated transcription (Latin):
ordinem. dicens ꝑegrinandum a corꝑe
⁊ cum xp̃o manendum ẽe. Propħa itaq
quasdã ymagines celestium conuersa¬
tionum fide cernens. licet corpꝰ incolat.
tamen rem suã non incolit: oculis in ce
lum mentis erectis. Scit in celo thesau¬
ros collocandos: qr ubi thesaurꝰ sit. illic
qͦ futurum sit. Non erat ille sensu suo
t̾re accola. qͥ in euangelica comꝑatione
horrea extruit capatia ingentium fru¬
ctuum: ⁊ aĩam suam ꝑ presentium
copiã ad deliciuas adhortatur stuttꝰ
aĩa ip̃a eadẽ nocte pͥuandꝰ. Ergo accolã
se ꝓpb̃a confitens. orãt ne mandata dei
a se occulantur. Nemo enim nisi ꝑegrinꝰ
corporis sui. cognitione mandatoꝵ dei
dignus ẽ. Quod mandatum deicum lu
cidum sit. ⁊ illuminans oculos absurde
non uidebitur dixisse. ne sͥ mã data dei.
occulant᷑: que hoc nature in se habent
ut ⁊ lucida sint ⁊ illuminent. Sed negli¬
gentia aurium affert sensed difficulta¬

Expanded text:
ordinem, dicens peregrinandum a corpore ordinem, dicens peregrinandum a corpore et cum Christo manendum esse . Propheta itaque quasdam imagines coelestium conversationum fide cernens, licet corpus incolat, tamen rem non suam incolit, oculis mentis in coelum erectis. Scit in coelo thesauros collocandos; quia ubi thesaurus sit, illic et cor futurum sit . Non erat illo sensu suae terrae accola, qui in evangelica comparatione horrea extruit capacia ingentium fructuum, et animam suam per praesentium copiam ad delicias aanima ipsa eadem nocte priuandus! Ergo adcolam se propheta confitens orat, ne mandata dei a se occulantur. nemo enim, nisi peregrinus corporis sui, cognitione mandatorum dei dignus est. quod mandatum dei cum cidum sit, et illuminans oculos ; absurde nunc videbitur dixisse, ne sibi mandata Dei occulantur, quae hoc 293 naturae in se habent, ut et lucida sint, et illuminent. Sed negligentia aurium affert sensus difficulta
Abbreviated transcription (Latin):
frem̃tum eic̾e nature. uet̾is festinat. Im¬
molat pasche ouem. sed assistere ei qui
ꝑ ioh̾em reuelatur agno concupiscit Sep¬
timi anni legis satiffacit. sed ipe exa-¬
lat. Iubelei quinquagesimi annilegẽ
explet. sed pertecostes remissionẽ. ac re¬
nouationẽ obtinere festinat. Scit ex p̃-¬
cepto dei scd̾m celeste exemplar altariũ
a moyse institutũ. ⁊ aaron sacerdotali
interram sanctam terrã fluentem lacte ⁊
melle tam ꝙͣ tocius huiꝰ orbis peregͥnus orat.
Unuiersa quidẽ ista uidei corporalit̾ ger̃t.
s ħ paulus alit̾ intelligit dicens. Scimus
enim qr lex sp̃ualis ÷ Hec igit᷑ legis mira¬
bilia que uelatis oculis adumbrantur.
ꝓpħa orat ut cernat: scilicet ut caduco.
atq infirmo corꝑe absolittꝰ ẽ ħ que per
corporalem obseruantiam legis magna
sui terrã incolit sedalienam: neq pere¬
grinus fructus exea temporarie operati¬
onis expestat. Nouit in colatus huiꝰ apls

Expanded text:
fermentum ejicere naturae veteris festinat. Imfermentum ejicere naturae veteris festinat. Immolat paschae ovem: sed assistere ei qui per Joannem revelatur Agno concupiscit . Septimi anni legi satisfacit: sed ipse exastulat. Jubilei quinquagesimi anni legem explet: sed pentecostes remissionem ac renovationem 292 obtinere festinat. Scit ex praecepto Dei secundum coeleste exemplar et altarium a Moyse institutum, et Aaron sacerdotali in terram sanctam, terram fluentem lacte et melle, tamquam totius hujus orbis peregrinus orat. Universa quidem ista Judaei corporaliter gerunt: sed haec Paulus aliter intelligit, dicens: Scimus enim quia lex spiritalis est . Haec igitur legis mirabilia, quae velatis oculis adumbrantur, Propheta orat ut cernat: scilicet ut caduco atque infirmo corpore absolutus, haec quae per corporalem observantiam legis magna sui terram incolit, sed alienam: neque peregrinus fructum ex ea temporariae operationis exspectat. Novit incolatus hujus Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
umbram uite. ad ueram illam regionem
uiuentium tnsferendum. Scdm quod
exemplum ut dixit uiuã. ita ⁊ custodiã
sermones tuos. Custodiuntur int̾im se¬
cundum apłm paulum ꝓ parte ⁊ per
speculum. Surit enim mutta scłi scan¬
dala que ꝓhibent ꝑfectam in nobis mã¬
datoꝵ ẽẽ custodiam. Taceo de naturis cor¬
tem. aut perincentiua uitioꝵ imper-¬
fectos ẽẽ compeslunt. At uero morte u¬
cta ⁊ aculeo eus obtuso ut eum faciead fa-¬
ciem audiamꝰ atq cernamꝰ tunc uere ⁊ u¬
uemus.⁊ dei mandata seruabimꝰ. Ordo
hic idem in consequenti ẽ. Att enim. Re
lia de lege tua. Scit mortalib oculis atq
corporeis nubem obscuritatis obsistere.
Scit ea que corporalit̾. in lege p̃cepta
sunt. umbram ẽẽ ⁊ speculum futuroꝵ
Legem quidem legit. sed optat legis mira-¬
bilia contueri. Memunt sancta ẽẽ sab¬
bata: sedinet̾noꝵ sabbatoꝵ reqͥe ẽẽ desi¬
derat. Utitur quidẽ arimis panib sed

Expanded text:
umbram ad ueram illam regionem umbram ad ueram illam regionem uiuentium transferendum. secundum quod exemplum, ut dixit: uiuam. ita et: custodiam sermones tuos. custodiuntur interim apostolum Paulum pro parte et per speculum. sunt enim multa saeculi scandala, prohibent perfectam in nobis mandatorum esse custodiam. taceo de naturis corper aut per incentiua uitiorum inperfectos esse conpellunt. at uero morte uicta et aculeo eius obtuso et cum facie ad faciem audiamus atque cernamus, tunc uere et uiuemus et dei mandata seruabimus. Ordo hic idem in consequentibus est. Ait enim,iderabo mirabilia de lege tua. Scit mortalibus oculis atque corporeis nubem obscuritatis obsistere. Scit ea quae corporaliter in lege praecepta sunt, umbram esse et speculum futurorum. Legem quidem legit: sed optat legis mirabilia contueri. Meminit sancta esse sabbata: sed in aeternorum sabbatorum requie esse desiderat. Utitur quidem azymis panibus: sed
Abbreviated transcription (Latin):
posse: nisi ꝑ ablutionem celestis miscdie¬
emundationem consequamur. ꝑdemitta¬
tionem resurrestionis t̾reni corporis nr̃i
effecta gloriosor.e natura. Et forte quis
estimet sͥ in sacramento baptismi perfe¬
ctam illam innocentie. ⁊ celestiuita di¬
gnam redditam puritatem: ioħem bap¬
tistam dixisse recolat. Ego quidem bap¬
tiro uos in aqua penitentie. qui autem
uenit. fortior me ẽ. ipse uos baptizat in
spu sco ⁊ igni. Ipsum aittẽ dominum
baptiratum a iohanne cum adhuc ẽet ĩ
corpore. meminerit locittum. Adhuc ha-¬
beo alio baptismo baptizari. Est ergo qͣn¬
tum licet existunare. ꝑfecte illiꝰ emunda¬
tio puritatis etiam post baptismi aquas
ficet aduentuq iudicii ĩgne nos decoqͣt.
que per mortis inuiriam a labe mor¬
ticine ⁊ societate purgabit. que mar¬
tirii passione deuota ac fidelis sangui¬
ne abluet. Et idcirco sc̃s ꝓpħa iucturũ
sedicit. ẽẽ: cũ iuuat.ꝑ hanc scilicit

Expanded text:
posse, nisi per ablutionem caelestis posse, nisi per ablutionem caelestis emundationem consequamur, post demutationem resurrectionis terreni corporis nostri effecta gloriosiore natura. Et forte si quis existimet sibi in sacramento baptismi perfectam illam innocentiae et caelestis uitae dignam redditam puritatem, Iohannem Baptistam dixisse recolat: ego quidem baptizo uos in aqua ; qui autem uenit, fortior me est, ipse uos baptizat in spiritu sancto et igni; ipsum autem dominum baptizatum a Iohanne, cum adhuc esset in corpore, meminerit locutum: adhuc habeo aliud baptisma baptizari. est ergo, quantum licet existimare, perfectae emundatio puritatis etiam post baptismi aquas ficet aduentu, quae iudicii igni nos decoquet, quae per mortis iniuriam a labe morticinae et societate purgabit, martyrii passione deuoto ac fideli sanguine abluet. Et idcirco sanctus propheta uicturum se dicit esse, cum uiuat, per hanc scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
ture huiꝰ uite tempꝰ in loco att̾o dicens. qͦ
ait. Et placebo dño in regione uiuen¬
tum. Scit hanc mundi ittiꝰ sedẽ. regionẽ
non ẽẽ uuentium. Scit nos adhuc
dos eẽ. Nunc enun admiscemur mort¬
cine. Et in lege quisquis mortium
contrestat inmundus ẽ Sed absie istuduit
quicquam hoꝵ in loge corporaliter intelligͥte.
tanquam ꝑ contestationera mortui quisꝙ
fiae in mirdꝰ. Ioseph ossa egrediens egyp¬
tum ouyses ip̃e lator legis euextt. Helise:
mortuo ut eum uuuficaret incubute. Do¬
minus ip̃e mortuum manil apprehen¬
sum in uitam retraxit. Et cõtͤctatio mor¬
tui si ĩmundũ effrectura fuisset nequaqͣm¬
neq a tantis uiris. neq a deo uiolata lex ẽt.
ipso dicente. Non ueni legem soluere s ad¬
implere. Sed qr lex umbra ẽ futuroꝵ bo¬
norum. idcirco ꝑ hanc p̾formatam signi¬
ficantiam docuit nos in hoc t̾rreni ⁊ morti¬
cini corporis habitaculo mnundos ẽẽ non

Expanded text:
turae huius tempus in loco altero docens, quo turae huius tempus in loco altero docens, quo ait: et placebo deo in regione uiuentium. scit hanc mundi istius sedem regionem non esse uiuentium; scit nos adhuc dos esse. nunc enim admiscemur : et in lege quisquis mortuum contrectat, inmundus est. Sed absit istud, ut quicquam horum in lege corporaliter intellegatur. tamquam per contrectationem mortui quisquam fiat inmundus. Ioseph ossa egrediens Aegyptum Moyses ipse lator legis abstulit, Eliseus mortuo, ut eum uiuminus ipse mortuos manu apprehensos in vitam retraxit : et contrectatio mortui si immundum effectura fuisset, nequaquam a tantis viris, neque a Domino violata lex esset, ipso dicente: Non veni legem solvere, sed adimplere . Sed quia lex umbra est futuronorum, idcirco per hanc praefiguratam significantiam docuit nos in hoc terreni et morticini corporis h
Abbreviated transcription (Latin):
bo sermones tuos. uiuã atq seruabo iñ p̃¬
sentis temporis res ẽ. s significatio sermo¬
niꝰ hꝰ ĩ futuri se tempus excendit. Scit eñi
ꝓpħ̾a quando beata illa.⁊ uera uiuentium iui¬
ta sit. Nunc enim inpuluere mortis mane¬
mus ⁊ ĩ mortis corpore sumus. Aquose lib̾a¬
riapłs orat dicens. Miser ego homoquis
me liberabit a corpore mortis huiꝰ: habemꝰ
autem. ⁊̃ nũc ad mixtam nob materiam
que mortis legi ⁊ peccati obnoxia ẽ.⁊ in
huiꝰ caduce carnis infirmeq domicilio
corruptionis labem ex eiꝰ consortio mutu¬
amur. ac uͥ glorificato in naturam sp̃c
corpore uite uere in nob̃ non potest esse
natura. Audiamus eum qui se meminit
in corpore mortis habitare dicentem. quia
uita nr̃a absconsa eura cum xp̃o in deo: cũ¬
autem xp̃c apparuerit uita nr̃a tunc ⁊ nõ
apparebimus cum xp̃o in gła. Hanc ergo
retribitionẽ sͥ ꝓpħa orat ut uiuat. fu¬

Expanded text:
bo sermones tuos. uiuam atque obseruabo non prbo sermones tuos. uiuam atque obseruabo non praesentis temporis res est, sed significatio sermonis eius in futuri se tempus extendit. scit enim propheta, quando beata illa et uera uiuentium sit uita. nunc enim et in puluere mortis manemus et in mortis corpore sumus, a quo se liberari apostolus orat dicens: miser ego homo, quis me liberabit a corpore mortis huius? habemus autem etiam nunc admixtam nobis materiam, quse mortis legi et peccati obnoxia est; et in huius caducae carnis infirmisque domicilio corruptionis labem ex eius consortio mutuamur, ac nisi glorificato in naturam spiritus corpore uerae in nobis non potest esse natura. audiamus eum, qui se meminit in corpore mortis habitare, dicentem: quia uita nostra absconsa est cumChristo in deo. cum apparuerit, uita nostra, tunc et uos apparebitis in gloria. hanc ergo retributionem sibi propheta orat, ut uiuat, fu
Abbreviated transcription (Latin):
nonẽ constans emundati cor¬
dis conscientia: precari ista
prophete uoce non possunt. retribue ser¬
uo tuo. Si enim digna scd̾m oꝑa nr̃a retri¬
ẽ si ciui uel hec saltem fidutia gratulan¬
diad dominum fuerit. Non secundum
iniquitates nr̃as. quia ip̃e cognouit fig¬
mentum nr̃m. Magnum ẽ tantam in se
dei misericordiam recognosc̾e: ⁊ scire con¬
se. Propheta autẽ hic in cuiꝰ scilicet corꝑe
habitatio di digna ẽ: qr sancto sp̃u plenꝰ
non communia nec terrena cogitat hec
effatus q libertatis eiꝰ os. ut oret. Retri
airoattie e fine aliq̃ confessionis inodestia.
merttum retributioms optasse nec se in
corpore situm. idẽ in ulli atꝑ in humili
sorte meminisse. Exclusit attem poha¬
omnem de se uanitatis. ac iastai te opi¬
nionem. Nam cum dixiss retribu ex
fiditia innocentie seruotuo ex seruitu
offitio ⁊ ex conditionis sue confessione sb̃¬
iecit. Constant̾ igitur ħ postulat. qͥ se dei
seruum non peccati ẽẽ memintt. qr om̃iꝰ

Expanded text:
non est constans emundati cordis conscientia, precari ista prophetae uoce non possunt: retribue seruo tuo. si enim digna secundum opera nostra retriest, si cui uel haec saltim fiducia gratulandi ad dominum fuerit: non secundum nostras a nobis; quia ipse cognovit figurationem nostram . Magnum est tantam in se Dei misericordiam recognoscere, et scire conse. Propheta autem hic, in cujus scilicet corpore habitatio Dei digna est, quia sancto Spiritu plenus non communia nec terrena cogitat et effatur, libertatis ejus est, ut oret, Retribaudaciae est, sine aliqua confessionis modestia meritum retributionis optasse, nec se in corpore situm, id est, in vili atque in humili sorte esse meminisse. Exclusit autem Pomnem de se uanitatis ac opinionem. nam cum dixisset retribue ex innocenti», seruo tuo ex seruitutis officio et ex condicionis suae confessione subiecit. constanter igitur haec postulat, qui se dei seruum, non peccati esse meminit; quia omni
Abbreviated transcription (Latin):
changeloꝵ. thronoꝵ. dominationum.
potestatum. ⁊ pͥncipatust Quos utiq
necesse ÷ ut nominib ita ⁊ officiis esse
diuersos: perpetuã tamen custodiam
pronature sue firmitate retinentes.
atq obid reuelari sͥ celestium manda¬
toꝵ sacͣmenta orat. quia sciat se in t̾re
huius corpore. ẽẽ ꝑegrinũ.¶ Quartus
mea. ut desiderem usditia tua ĩ omni
tempore. Non ẽ ꝓph̃e huiꝰ cum ceteris
cominunis. uel solus sermo.Alcius sb̃
significatione familiariũ uerboꝵ. in¬
telligentie sue extulit sensum. dicens.
Concupuit aĩa mea ut desiderẽ iuditi¬
a tuam omni tempore. Muttis enum
udebitur rectius dictum fuisse deside¬
rat aĩa mea uiditia tua inomni tẽpore.
Et forte quidem existimant idip̃m sub
his dictis contineri. Sed meminit ꝓph̾a

Expanded text:
changelorum, thronum, dominationum, potestatum et principatuum. quos utique necesse est, ut nominibus, ita et officiis esse diuersos, perpetuam tamen mandatorum custodiam pro naturae suae firmitate retinentes. atque ob id reuelari sibi caelestium mandatorum sacramenta orat, quia sciat se in terrae huius corpore esse peregrinum. Quartus ia tua in omni tempore. Non est Prophetae hujus cum caeteris communis vel saeculi sermo: altius sub significatione familiarium verborum intelligentiae suae extulit sensum, dicens: Concupivit anima mea ut desiderem judicia tua 294 in omni tempore. Multis enim videbitur rectius dictum fuisse, desiderat anima mea judicia tua in omni tempore. Et forte quidam existiman id ipsum sub his dictis contineri. 12. Judicia Dei
Abbreviated transcription (Latin):
man̾tate cͥminis ꝑcusus ẽ giezi
lepra. Simon damnatus ẽ ingehenna.
In p̾senti dampnationis eus data sẽ
tentia pecunia tua tecum sie in ꝑdi¬
tione. Quidam etiã ꝓ libertate eccłie
redimenda. uendens pͥncipib iura ce
beneficia eccłiastica: consueta pͥuatus
ẽ p̾dicandi gr̃a. Alius dum conferret
ordines dicens. in nomine pats ce filu de¬
feci in .iii. signo. obmutuit enuim cũ¬
ei. Gratis accepistis gratis date. Acces¬
soriũ etiam: sicut et pͥncipale. Unde
ciriacus diaconus oblatis ei muneri¬
b ut ueniret curare filiam saporis
dam equum sicut nec xꝑc. sed pedes
sequar uos. Quedam mulier religiosa
fere penitus nichil manducans et in ex¬
tasim et uisionẽ angelicam sepe rapta.
dũ sub obtentu edificande capelle et a¬
grorum emendoꝵ ad opus monaft̾iz il¬
locutõan angeloꝵ amisie. et alii aliis
modis plurimis adeo gͣuit̾ puniti fc̾.¬

Expanded text:
manitate criminis percussus est lepra . Simon damnatus in gehenna. In praesenti damnationis ejus data est sententia. « Pecunia tua tecum sit in perditionem . » Quidam etiam pro libertate Ecclesiae redimenda vendens principibus jura, et beneficia ecclesiastica, 107 consueta privatus est praedicandi gratia. Alius dum conferret ordines, dicens: « In nomine Patris et Filii, » defecit in tertio signo. Obmutuit enim cei: « Gratis accepistis, gratis date . » Accessorium etiam sicut et principale. Unde Cyriacus diaconus oblatis ei muneribus, ut veniret curare filiam Saporis dam equum, sicut nec Christus, sed pedes sequar vos. Quaedam etiam mulier religiosa fere penitus nihil manducans, et in exstasim, et visionem angelicam saepe rapta, dum sub obtentu aedificandae capellae, et agrorum emendorum ad opus monasterii illocutionem amisit angelorum. Et alii aliis modis plurimis a Deo graviter puniti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfitetur cui quicquid licet libet. Głosa est
uirtus in pͥncipe eitra prnire qmͣ quod
liceat. Uirtus ẽ ad uindictam necc̃itate t᷑¬
hi ñ uoluntate uenire. magnum quid et di¬
uinum sapit: offensus clemens. Bonus
pͥnceps neminem sine pena punit. nemi¬
nem sine dolore ꝓ sc̃ibit. bonus princeps
tta crimen in sequit᷑. ut quem punit. ho¬
minem reminiscat᷑. Bonus princeps sibi
dominat᷑. ppło seruit. nullius saguinem
contempnit. Inimici ẽ. s eius qui amicus
fĩ potest. Nocentis. s hominis: euiuscũq sit
sanguis: qͥa ñ potuit dare: trimen prtat
auferre. Ideo quociens fundit᷑. confundit᷑.
Sufficiunt hec animo docili & amplexan¬
ti disciplinam. ex quib diligentores facile
ꝑciprẽt qͣntũ uel crudelitas obsit. uel pro¬
sit clementia potestati. Quid plura: Sin¬

Expanded text:
se proficetur, cui quidquid licet libet. Gloriosa autum se proficetur, cui quidquid licet libet. Gloriosa autum virtus est in principe citra punire quam liceat. Virtus est ad vindictam necessitate trahi, non voluntate venire. Magnum quid, et divinum sapit offensus, clemens. Bonus princeps neminem sine poena punit, neminem sine dolore proscribit. Bonus princeps 253 ita crimen insequitur, ut, quem punit, hominem reminiscatur. Bonus princeps sibi dominatur, populo servit, nullius sanguinem contemnit. Inimici est, sed ejus qui amicus fieri potest; nocentis est, sed hominis, cujuscunque sit, sanguis; quia non potuit dare, crimen putat auferre. Ideo, quoties funditur, confunditur. Sufficiunt animo docili et amanti disciplinam, ex quibus diligentiores facile percipient, quantum vel crudelitas obsit vel prosit clementia potestati. De hac
Abbreviated transcription (Latin):
detestat᷑ adornat clementiã. quorum al¬
terum feris. alt̾um hominib natura do¬
cuit assignandum. Ea sanxte oꝑtere ho¬
mines mansuesc̾e clementia. feras timeri.
crudelitate gͥ erudelem ẽẽ cum feris s̃ hr̃e
commertium. & hominem difftti. Rõni qͥꝑ¬
pe nullum penitus ẽ cum crudelitate con¬
sorcium. Illa enim cum deo & cum sapi¬
entib domini pepigit mansionem. Hec
ad mansueta et sanguine gaudentia de¬
migrauit. Que gͥ souetas hominis ad eru¬
delitatem. cuius lares ratio tam suꝑne
despicit tam longe relinquit tam cons¬
tant̾ adiiuat tam penitus ignorat: Sic̃
atem clementia humanitatis nich̾ ẽ affi¬
nius: ita nicbil glosius in principe cuius
arbitrio seu̾as potestates emolliat. mitio¬
res animos auocet. reiᷤᷤ ꝑcat. Clementie ẽ
aliquid semꝑ ultrici sententie uel pene
detrahere. Quisquis nicb̃ reatus sum im¬
punitum relinquie: delĩquit: culpa est
totam ꝑsequi culpam. in misericordem

Expanded text:
detestatur, adornat clementiam; quarum aldetestatur, adornat clementiam; quarum alteram feris, alteram vero hominibus natura docuit assignandam. Ea sanxit oportere homines mansuescere clementia, feras timeri crudelitate. Igitur crudelem esse, cum feris est habere commercium, et homnem diffiteri. Rationi quiippe nullum penitus est cum crudelitate consortium. Illa enim cum Deo et cum sapientibus Domini pepigit mansionem; haec, et ad immansueta, et sanguine gaudentia demigravit. Quae igitur societas hominis ad crudelitatem, cujus lares ratio tam superne despicit, tam longe relinquit, tam constanter abjurat, tam penitus ignorat? Sicut autem clementia humanitati nihil est affinius; ita nihil gloriosius in principe, cujus arbitrio severas potestates emolliat, mitiores animos advocet, reis parcat. Clementiae est semper aliquid ultrici sententiae vel poenae detrahere. Quisquis nihil reatus impunitum relinquit, delinquit; culpa est totam persequi culpam. Immisericordem
Abbreviated transcription (Latin):
quedam sp̃es clementie sp̃ualis
iudicis ce potentis. queminus elucet in pͥ¬
uata ꝑsona. Maxime autem in iudice
qui sͥ ⁊ aliis h̃t parcere. ut de pena debita
semꝑ aliquid remiitat. Crudele enim ẽ
hr̃e comnitium cum beluis penis delec¬
tan. mebil q de pena relaxare. De hac
clementia iudicis ostendens qualis ẽẽ de¬
beat. ait poeta. Est piger ad penas princep
ad p̾mia uelex. Quiq dolet quociens cogit᷑
ẽẽ ferox. Qui paucos pena multos t̾rorre
bilis istos. Nec minus a studiis dissidet
illa tus. Adde quod ingenuas didicisse
fidelit̾ artes. Emollit mores nec sinit ẽẽ
mens. dum in potestate seruas clementiã:
illa tͥ inrum conciliat. hec popłm. Inde nom̃
acquiris. hinc fauorem. Mitis pͥncipatuᷤ
regnum seruat in colume. Huius uirtutis¬
ẽ locus apud potentes. qui ui iusticia elec¬
tionis beneficio ceteris pͥncipant᷑. Apud
popłm u̾o ñ tra cui nulla ẽ potestas puni¬
endi. Dominus autem exalto crudesitatẽ

Expanded text:
quaedam species clementiae specialis judicis et potentis, quae minus elucet in privata persona, maxime autem in judice, qui sibi et aliis habet parcere, ut de poena debita semper aliquid remittat. Crudele enim est habere commercium cum belluis, poenis delectari, nihilque de poena relaxare. De hac clementia judicis qualis esse de. augusti: Est piger ad penas princeps, ad premia velox Quique dolet, quociens cogitur esse ferox. Qui paucos pene iudices terrore bilis istos, Nec minus a studiis dissidet illa tuis. Adde, quod ingenuas didicisse fideliter artes, Emollit mores nec ‹sinit› esse mens: dum in potestate servas clementiam, illa tibi virum conciliat, haec populum; inde nomen acquiris, hinc favorem. Mitis principatus regnum servat incolume. Hujus virtutis locus est apud potentes, qui in justitia, vel electionis beneficio caeteris principantur. Apud populum vero non ita, cui nulla est potestas puniendi. Deus autem ex alto crudelitatem
Abbreviated transcription (Latin):
De misericordia corripiente .l.xxuiii.
maior ẽ omni manuali et corꝑa¬
li. Hanc dominus p̾cipiens exhr̃i proxi¬
ꝓsequere scdm p̾ceptum domini quod
omnib p̾cipit᷑ custodiendum &e in omẽs
& in omni crimine p̾ter qͣm in ꝓpͥa iniuri¬
a &e in causa sanguinis. et hoc totum

Expanded text:
De misericordia corripiente. Sequitur major est omni manuali et corporali. Hanc Dominus praecipiens exhiberi proxisequere secundum praeceptum Domini, quod omnibus praecipitur custodiendum, et in omnes, et in omni crimine, praeter quam in propria injuria et in causa sanguinis; et hoc totum
Abbreviated transcription (Latin):
teneor dilig̾e animam ꝓximi: qͣm corpus
ꝓpͥum. Item quia ꝓbatio compassionis ex
curam eius egit. Item exempło domini
tem eius cognoseimus. Si ergo quilibet
nere quod quidem um ẽ. multomagis et¬
eum debet corriꝑe quem udit delinquere.
Item omnia que contra pessimam tacitur¬
nitatem inducta sunt hic induci possunt:
it eamaxime que obiuant huuic p̃cepto do¬
minico de corripiendo fr̃i¬

Expanded text:
teneor diligere animam proximi, quam corpus proprium. Item, quod probatio compassionis, excuram ejus egit . Item, exemplo Domini,tem ejus cognoscimus. Si ergo quilibet nere , » quod quidem verum est, multo magis debet eum corripere, quem viderit delinquere. Item, omnia quae contra pessimam taciturnitatem inducta sunt, hic induci possunt, ut ea, quae maxime obviant huic praecepto Dominico de corripiendo fr
Abbreviated transcription (Latin):
inoleuit ut de singulis panib aliquid
frangat᷑ pauꝑib. T̃obias etiam ait. Modi¬
tum hs̃: modicum dabis. Dominus u̾o in
euuangłio ꝑfectiorem p̾cipiens pretatem
rapienti. Unde Si quis abstulerit tͥ tuni¬
cam da ei & pallium. Unde hemita in¬
quisitus. quis eum poliasset fere nudus
p̃do celestis docens omnia dari pauꝑib.
Cui ille. quomodo omnia dedisti qui illum
adhuc hs̃:. Et hunc statim dedit. Item. ep̃.
supra uirtutĩs uoluntarii fuunt. cum mł¬
ta exhortatione obsecrantes uos gr̃ãm et
communionẽ ministerii. quod fit in sc̃os.

Expanded text:
inolevit, ut de singulis panibus aliquid inolevit, ut de singulis panibus aliquid frangatur pauperibus. Tobias etiam ait : Modicum habes, modicum dabis. Deus vero in Evangelio perfectiorem pietatem rapienti. « Unde, si quis abstulerit tibi tunicam, da ei et pallium . » Unde eremita inquisitus quis illum spoliasset, fere nuduspraedo coelestis, docens omnia dare pauperibus. Cui ille: Quomodo omnia dedisti, qui illum adhuc habes? Et statim dedit. Item Apostosupra virtutem primo voluntarii fuerint, cum multa exhortatione obsecrantes nos gratiam et communion
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ maior deuotio¬
⁊ humilitas cres¬
cerent et ut pau¬
compata sͥ magis eorum gr̃a. ꝑ humilita¬
tis obsequium. Dum urais etiam ꝓte e¬
roges. dum tempus seminandi ẽ. quia m¬
ortuus rarum ĩuenit amicum. Nicbil
enim cicius frigescit in corde qm amici¬
tia mortui post mortem. Preparemus gͥ
nos ad ingressum regni quia ñ nͥ p̾ꝑati in¬
grediemur. Preocupemus faciem iudicis
in confessione ⁊ in psalmis. Hoc ẽ in bonis
niat reminiscentes quia unumqd̃ ꝙ .iiiͬ.
animalium coram facie sua ambulabant
docentium imitatores euuangełii sicam
sicut lucerna. que lata coram homine il¬
luminat eum ostendens ei quouadat. E¬
lemosina uero mortui ẽ. tamqͣm luc̾na lata
post t̾gum hominis ñ illummnans ei quo
minus in p̾cipicium cadat. Est autem h̾
diffe̾ntia int̾ oꝑa pietatis sub lege fc̃a
ce oꝑa pietatis tc̃a sub euuangelio. lex nã¬
q ait. fr̃ange esurienti panem tuum ⁊ c̃.
Ende apd̾ quosclam hic mos laudabilis

Expanded text:
 major devotiohumilitas crescerent, et ut paucomparata sibi magis eorum gratia per humilitatis suae obsequium. Dum vivis, etiam pro te eroges, dum tempus est seminandi; quia mortuus rarum invenit amicum. Nihil enim citius frigescit in corde, quam amicitia mortui post mortem. Praeparemus igitur nos ad ingressum regni, quia nonnisi praeparati ingrediemur. « Praeoccupemus faciem » judicis « in confessione, et in psalmis; » hoc est in bonis niat; reminiscentes quia « unumquodque quatuor animalium coram facie sua ambulabat , » docentium, imitatores Evangelii sic amsicut lucerna lata coram homine; illuminat eum, ostendens ei quo vadat. Eleemosyna vero mortui, est tanquam lucerna lata post tergum hominis non illuminans ei, quo minus cadat in praecipitium. Est autem haec differentia, et inter opera pietatis sub lege facta, et opera pietatis facta sub Evangelio. Lex namque ait: « Frange panem esurienti, » etc. Unde apud quosdam hic mos laudabilis
Abbreviated transcription (Latin):
stoli. qui cibum manib quericabat. qui etiã
Magis autem laboret oꝑando manib suis
quod bonum ẽ ut bãt unde tͥbuat necĩta¬
tem pacienti. Exemplo etiam uidue recu¬
santis sepeliri in camisia alia qͣm in illa
qͣm neuit et texuit. Sed̃s gradus elemosine
corꝑalis ẽ de pr̃imonio ꝓpͥo de quo pot̃ fieri
elemosina ce si ñ adeopura ut prima. qd̾
tamen colis sudore alieno ⁊ homine it̾is
ꝓ iumento. T̃ ercius gradus ẽ de pr̃imomio
xp̃i cuius dispensatores ꝙ.q. testamentarii
sumus ñ domini. unde ce minus ꝓpͥe dicit᷑
elemosina. In omnib tamen hiis par cari¬
tas. par p̾mium commendat. uel comparat
⁊ commetit᷑ In hoc autem ultimo nisi dis¬
pensatio iusta fiat. fures rrimus &e raptoreᷤ.
Sepe contingit res pauꝑum dari habundan¬
tib & nepotib sac̾dotum. nec habundant
s aporiati sunt. Quia ñ h̃t euentus sordida

Expanded text:
stoli, qui cibum manibus quaeritabat. Qui etiam stoli, qui cibum manibus quaeritabat. Qui etiam magis autem laboret, operando manibus suis quod bonum est, ut habeat unde tribuat necessitatem patienti. » Exemplo etiam viduae recusantis sepeliri in camisia alia quam in illa, quam nevit et texuit. Secundus gradus eleemosynae corporalis, est de patrimonio proprio de quo potest fieri eleemosyna · et si non adeo pura, ut prima, quam tamen colis sudore alieno, et homine uteris pro jumento. Tertius gradus est de patrimonio cujus dispensatores, et quasi testamentarii sumus, non Domini. Unde et minus proprie dicitur eleemosyna. In omnibus tamen his par charitas, par praemium commendat, vel comparat et commetitur. In hoc autem ultimo, nisi dispensatio justa fiat, fures erimus et raptores. Et saepe contingit res pauperum dari abundantibus et nepotibus sacerdotum, nec abundant sed aporiati sunt, quia Non habet eventus s
Abbreviated transcription (Latin):
otandusm ẽ etiam quidam ordo in
datõe elemosine. S ut altius orcdi-¬
recreatione nr̃a. in consolatõe nob̾ exhi¬
bita ꝑ beneficia. in instrutõe ꝑ p̾cepta. in
emendatõe nr̃a ꝑ flagella demũ ĩ collegio¬
one p̾miorum ĩ głia. Sed̾a sp̃es est xp̃i¬
ip̃m etiam cotidie cum insignus militie
sue rep̾sentat patͥ pro nobis orans et
int̾pellens ut aduocatus et frat̾ nr̃ ince¬
lis. Tercia ẽ hominis ad seip̃m. Miserere
anime tue. primo placens deo. Quarta ẽ
hominis ad ꝓximum. &e multiplex in cor¬
rectione frĩs. ut corrigat in dimissione ꝓpͥe
iniurie. in or̃one ꝓ ip̃o. in compassione. in
consili sc̃i dacione. in cuiuslibet talen¬
ti commissi siue corpalis siue spũalis ero¬
gatione. s exhibitõ corꝑalis elemosine.
sina: quidam ordo attenditur. Pnma
enim ⁊ sincera & pura elemosina ẽ cde
dabis. Item. labores manuum tua. quia
mand̾.b. es ce b. tͥ erit. Exemplo etiam apo¬

Expanded text:
otandus est etiam quidam ordo in datione eleemosynae. Sed ut altius ordirecreatione nostra, in consolatione nobis exhibita per beneficia, in instructione per praecepta, in emendatione nostra per flagella, deinde in collatione praemiorum in gloria. Secunda speipsum etiam quotidie cum insigniis militiae suae repraesentat Patri, pro nobis orans et interpellans, ut advocatus et frater noster in coelis. Tertia est hominis ad seipsum, « miserere animae tuae, primo placens » Deo. Quarta est hominis ad proximum, et multiplex. In correptione fratris, ut corrigat; in dimissione propriae injuriae, in oratione pro ipso, in compassione, in consilii sancti datione, in cujuslibet talenti commissi, sive corporalis, sive spiritualis erogatione. Sed exhibitio corporalis, eleemosynae  eleemosyna, quidam ordo attenditur. Prima enim, et sincera, et pura eleemosyna est, de dabis. Et item. « Labores manuum tuarum, quia manducabis, et bene tibi erit . » Exemplo etiam Apo
Abbreviated transcription (Latin):
centies tm̃ multiplicationẽ omnium
que in mundo sunt diuiciarum. He ẽ
enim nulli desunt qui eas ñ amau̾it. h̃t
etiam ꝓmissionem utte gre. Unde in cu¬
stodiendis illis. re. multa. quia serenitas
conscĩe & aumentum uirtutum. Głia¬

Expanded text:
est multiplicationem omnium quae in mundo sunt divitiarum. Hae enim nulli desunt, qui eas non amaverit. Habet etiam promissionem vitae gratiae. Unde: « In custodiendis illis retributio multa , » quia serenitas conscientiae et augmentum virtutum.
Abbreviated transcription (Latin):
mosine in satra scͥpt᷑a: Audi apłm. ad ti¬
moth̾ .i.c. in. Quia ex̾citatio corꝑalis ad
modicum ẽ. pietas adutem ad omnia uti¬
lis ẽ. hñs ꝓmissionem uite que nunc ẽ ce
future. Non enim maceratio carnis habitu
incultus. crebre iugilie. ieimia assidua.
et arta austeritas uite. & boror in facie. te
cas. sinicħ ꝑtimescas. sciens quia magnꝰ
questus ẽ pietas cum sufficientia. Ad
manum ẽ quod sat ẽ. Ht̃ autem pietas

Expanded text:
sacra Scriptura? Audi Apostolum I ad Timoth., cap. IV: « Quia exercitatio corporalis ad modicum est; pietas autem ad omnia utilis est, habens promissionem vitae quae nunc est, et futurae. » Non maceratio carnis, habitus incultus, crebrae vigiliae, jejunia assidua et arcta, austeritas vitae, et horror in facie te ecas, si nihil pertimescas, sciens, quia « quaestus magnus pietas cum sufficientia . » Ad manum autem est quod sat est. Habet autem pietas
Abbreviated transcription (Latin):
a que in nomine iusti¬
pauit fructu hunc gͥ¬
fructum magis qͣm da¬
tum requiro. Qui enim
dant ⁊ ñ debita causa¬
et debito fine. uel inui¬

Expanded text:
quae in nomine justpavit « fructu. Hunc ifructum magis qtum requiro . » Qui enim et non debita causon debito fine; vel invi
Abbreviated transcription (Latin):
dabo uobis pluuiam in temporib suis. S in autẽ
dabo uobis desuꝑ celũ ferreum .i. script᷑am que ñ
pluat uobis doctrinam. et t̾ram eneam .i. diuinã
scripturam uobis instuctuosam. consumet᷑ in cas
ditis. qͥ a praua intelligitis. et suꝑflus uacatis. Itẽ
q̃ non excitet g̾mina uirtutum. s eternum pre¬
atrina urens subtilis et confusa. donec contera
uerem ⁊ cinerem redigit᷑. Nicħ subtiliꝰ arista. ni¬
chil ab eo obest utilitati. sicut nimia subtilitas.
Puluerem ne moueas et disꝑgas. ne eo moto inuol¬
uattir ⁊ obturet᷑. immo excecet᷑ oculus mentis tue.
Item seneca. Auud ẽ ppositum declam antib ⁊ as¬
sensum corone captantib. aliud his qui ociosoꝵ
aures disputatione uaria aut uolubili detinent.
facere docet celestis philosophia. ñ garrire. in reb¬

Expanded text:
iam temporibus suis: si non, dabo vobis desuper coelum ferreum » id est scripturam, quae non pluet vobis doctrinam, « et terram aeneam, » id est divinam Scripturam vobis infructuosam. « Consumetur incaditis, quia prave intelligitis et superfluis vacatis. Item quae non excitet germina virtutum, sed aeternum procinis, » id est doctrina urens, subtilis, et confusa; « donec conterarnerem et pulverem redigitur. Nihil subtilius arista, nihil adeo obest utilitati, sicut nimia subtilitas. Pulverem ne moveas et dispergas, ne eo moto involvatur et obscuretur, imo excaecetur oculus mentis tuae. Item Seneca : Aliud est propositum declamantibus et assensum coronae captantibus. Aliud his qui otiosorum aures disputatione varia aut volubili detinent. Facere docet coelestis philosophia, non garrire, n
Abbreviated transcription (Latin):
rite illum. qui enim ambulat simplicit̾. ambu¬
lat confidenter. ñ dico simplicitate simulata. et
heretica. uł simplititate stulticie cognata. uel
simplicitate ente sine plica erroris. et sine plica
cite. quasi sufficientia et minora que capere po¬
testis. Solida ergo monem᷑ ñ inquirere. multo
magis et curioia. immo ꝓhibem᷑. Item. Nolite ex¬
tollite in altũ cornu ut̃m. nolite loqui adu̾sus
ũm iniquitatem. uł ꝑ heresim blasphemando.
uł in morib male docendo. uł ꝑ suꝑbiam et curi¬
osam disputationẽ nimis inuestigando. uł pre¬
cepta dñi generalia. particularia. et localia. et
temporalia ẽẽ asserendo. arcum sacre script᷑e car¬
nali exponere leuigando. Itẽ. Nolite loqui sub¬
limia et temeraria gloriantes. sed recedant ue
nue ad angłin qui ei apparuit. Eto ẽ tͥ nomen: Cui¬
respondit. Cur queris nom̃ meum qͦd ẽ ineffabile:
magis de re nominis curiose et suꝑbe. Sufficiat

Expanded text:
rite illum . » -- « Qui enim ambulat simpliciter, amburite illum . » -- « Qui enim ambulat simpliciter, ambulat confidenter . » Non dico simplicitate simulata et haeretica, vel simplicitate stultitiae cognata, sed simplicitate existente sine plica erroris, et sine plica i scilicet sufficientia et minora quae capere potestis. Stolida ergo monemur non inquirere, multo magis et curiosa, imo prohibemur. « Nolite extollere in altum cornu vestrum: nolite loqui adversus Deum iniquitatem : » vel per haeresim blasphemando, vel in moribus male docendo; vel per superbiam et curiosam disputationem nimis investigando; vel praecepta Domini generalia, particularia, et localia, et temporalia esse asserendo: arcumque sacrae Scripturae carnali expositione levigando. « Nolite loqui sublimia » et temeraria « gloriantes: sed recedant vetnue ad angelum qui ei apparuit: Quod est tibi nomen? Respondit angelus: Cur quaeris nomen meum, quod est mirabile magis de re nominis curiose et superbe. Omne nom
Abbreviated transcription (Latin):
num & lenonum turba constipatꝰ. scolas renocra¬
tis intrauit. P roinde om̃s discipuli indignati st̃
disputare cepit de frugalitate & bonis morib.
uirtutes singulas cõmendans. eisq uicia oppõi¬
ta redarguens ⁊ uituꝑans. Tandem palemon ualde
motus. siram de sura deposuit. omĩa insignia lu¬
xurie. et lonocinii focalia. et reticula. coronulas
& huiꝰmi reiecit. sicq una & acutississima dispu¬
tatione grauissimꝰ philosophus euasit: qͥ leno tur
nis:. Cur interrogantis uincła disputationis. s.¬
esset cum martino potiꝰ celum respicere. qm in ce¬
lum os ponere. Itẽ. C onu̾cit dns flumina taliũ
qͥsquilias et sarmenta colligere uilia. Unde phi¬
losophus. Qui in maximis ⁊ reb dubiis tuidꝰ
erit. nauci ñ ẽ. Item ieronimꝰ. Stultum ẽ sollici¬
tari de eo. qd̾ sine ꝑiculo nescit᷑. Item. Sentite
de d̾no in bonitate et in simplicitate cordis que¬

Expanded text:
num et lenonum turba constipatus, scholas Xenocranum et lenonum turba constipatus, scholas Xenocratis intravit. Proinde omnes discipuli indignati 7 sunt disputare coepit de frugalitate et bonis moribus, virtutes singulas commendans, eisque vitia opposita redarguens et vituperans. Tandem Polemon valde commotus suram de sura deposuit, omniaque insignia luxuriae et lenocinii, focalia, et reticula et coronulas, et hujusmodi, rejecit: sicque una et acutissima disputatione gravissimus philosophus evasit, qui leno turpnis? Cur interroganti vincula, disputationis sesset cum Martino potius coelum respicere, quam « in coelum os ponere. Convertit Dominus flumina » taliurem et quisquilias et sarmenta vilia colligere. Unde philosophus : Qui in maximis et rebus dubiis timidus erit, nauci non est. Et Hieronymus: Stultum est sollicitari de eo quod sine periculo nescitur. Item: « Sentite de Domino in bonitate, et in simplicitate cordis quae
Abbreviated transcription (Latin):
cio nr̃e głe. ⁊ questui et litigio data. Item ne acqͥ¬
escas ingiris meandrinis. et anfractib uerboꝵ et
cauillarum edib laberinti. s fuge. Item. Quid
a fugiendis petenda secernere. nisi questiones fer¬
rugineas struxero. & conclusione falsa a uero nas¬
cens mendaciũ astrurero: pudeat qͦd in retam se¬
ria series ludimꝰ. Item. opueriles ineptie in hoc
barbam demisimꝰ. hoc ẽ qd̾ tristes docemꝰ et palli¬
parere faciat. ñ est locus iocandi. ad miseros ad¬
uocandꝰ es. opem te lat᷑um naufragis. captis. egͥs.
egentib. intente securi prestantib caput: poui¬
citus es. Aou̾sus uicia nobis est pugna. adu̾sus
pestes herebi. aduersus monstra huiꝰ maris. Quid
gͦ adũsus totã mortem minuta iacula iaculario:
Subula leonem excipis: acuta st̃ ista que dicis.
Nichil acutiꝰ arista. sed ipsa subtilitas quedam in¬
utilia et inefficatia reddit. Item ualet ad hoc exem
tis roseis redimitus. unguentis delibutꝰ. nebulo¬

Expanded text:
iae et quaestui et litigio data. Ne acquiescas in gyris maeandrinis et anfractibus verborum et cavillarum aedibus labyrinthi; sed fuge . Item: Quid a fugiendis petenda secernere, nisi quaestiones vaferrimas construxero, et conclusione falsa a vero nascens mendacium astruxero. Pudeat quod in re tam seria senes ludimus. O pueriles ineptiae! In hoc barbam demisimus? Hoc est quod tristes docemus et palli ut me Deo aliquid parere faciat. Non est locus jocandi: ad miseros advocatus es. Opem te laturum naufragis, captis, aegris, egentibus, intentae securi praestantibus caput pollicitus es . Adversus vitia est nobis pugna, adversus pestes erebi, adversus monstrum hujus maris. Quid ergo adversus mortem tu tam minuta jacula jacularis? Subula leonem excipis? Acuta sunt ista quae dicis. Nil acutius arista: sed ipsa subtilitas quaedam inutilia et inefficacia reddit . Valet ad hoc exemptis roseis redimitus, unguentis delibutus, nebulo
Abbreviated transcription (Latin):
sub sole st̃. ⁊ quanto plus laborauerit ad queren¬
uum. tantominꝰ inueniet. Itẽ in eodem. Fih parci
sut sermones tui de deo. de quo etiam uera ꝑicu¬
et qui curiose in sidiose q agit. scandalirabit᷑ ab
ea. ⁊ ñ inueniet eam. Itẽ aristotiles. Nunqͣm de¬

Expanded text:
le, et quanto plus laboraverit ad quaerendum, tanto minus inveniet. » Item: « Fili pauci sint sermones tui , » de Deo, de quo etiam varia pericuet qui » curiose et « insidiose agit, scandalizabitur ab ea : » et non inveniet eam. Item Aristot
Abbreviated transcription (Latin):
ilbõ. ꝑdais intellecta. Item. Tantũ sũmitatẽ unge¬
tuȩ cũ ionatha melle intinge. ⁊ exhilarabunt᷑ ocu¬
li tui ut illus. et bene ꝑ sequeris hostes tuos ut
ille. qͥa declaratio sermonum tuoꝵ dne illumi¬
nat ⁊ c̃. ñ obtenebrat. ñ in uoluit ut curiosa inqͥ¬

Expanded text:
das intellecta. Item; Tantum summitatem virgae cum Jonatha, melle intinge, et exhilarabuntur oculi tui ut illius : et bene prosequeris hostes tuos, ut ille: quia « Declaratio sermonum tuorum, Domine, illuminat . » Non obtenebrat, non involvit, ut curiosa inqui
Abbreviated transcription (Latin):
circa fidem a fide exciderunt. Uera scientia ẽ que tan¬
tum consistit in doctrina fidei. et moꝵ. Item scd̾̃a
epła ad tymotheum.c. iͦ. Formam habe sanoꝵ
uerboꝵ que a me audisti. in fide ⁊ dilectione in
xp̃o iħu. Item in .iiii. Noli uerbis contendere.
nicħ enim utile est. nisi ad subu̾sionem audien¬
recte tractantem u̾bum ueritatis. Profana au̾
et uanil oquia deuita. Multum enĩ ꝓficiunt
ad impietatẽ. in qͥb nullus ẽ fructus. Item
in eodẽ. Stultas ⁊ sine disciplina q̃stiones de
uita. sciens qͥa generant lites. Seruum autẽ
dn̾̃i ñ oportet litigare. Et nota differentiam in¬
ter stultas questiones et temerarias. Hee enĩ
uane st̾ ⁊ inutiles. ille ꝑiculose et animum

Expanded text:
circa fidem exciderunt. » Vera scientia est, quae tancirca fidem exciderunt. » Vera scientia est, quae tantum consistit in doctrina fidei et morum. Item II Epist. ad Timotheum, cap. I: « Formam habe sanorum verborum, quae a me audisti, in fide et dilectione indem, cap. II: « Noli verbis contendere. Nihil enim utile est, nisi ad subversionem audienrecte tractantem verbum veritatis: profana autem et vaniloquia devita. Multum enim proficiunt ad impietatem, in quibus nullus est fructus. » Item in evita, sciens quod generant lites: servum autem Domini non oportet litigare. » Et nota differentiam inter stultas quaestiones et temerarias. Hae enim vanae sunt et inutiles, illae periculosae et animum
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec de breuitate questionum uł dis¬
tractari debeant ostendendum. Ad hoc
epła ad ephesios .c.xix. om̃is sermo malus ex ore
ur̃o ñ ꝓcedat. s siqͥs bonꝰ ẽ ad edificationẽ fidei
ut det grãm audientib. Item epła pͥma ad thi¬
motheum. Rogaui teut denuntiares quibdã
fratrib ne alit̾ docerent. neq intenderent fabu¬
lis. et genealogiis int̾minatis. que questiones
p̃stant magis qͣm edificationem dei. que ẽ in fi¬
ue. Item in eadem .c.uiii. Siqͥs alit̾ docet et ñ ac
scd̾m pietatem est doctrine. suꝑb est ⁊ nicħ sci¬
ens. sed languens circa questiones et pugnas u̾¬
boꝵ. ex quib oriunt᷑ inuidie. contentiones. blã¬
phemie. et c̃. Item in eadẽ.c.u. Ineptas et aniles
fabulas deuita. Exerce te potiꝰ ad pietatem que
ẽ in fide et bonis morib. Item in eadem .u. Item
ꝓfanas uocum nouitates & oppositiones falsi no¬
minis scientie deuita. quam quidẽ ꝓmittentes

Expanded text:
ost haec de brevitate quaestionum, vel distractari debeant, ostendendum. Ad hoc Epistola ad Ephesios cap. IV: « Omnis sermo malus ex ore vestro non procedat: sed si quis bonus est, ad aedificationem fidei, ut det gloriam audientibus. » Item I ad Timotheum cap. I: « Rogavi te, ut denuntiares quibusdam fratribus, ne aliter docerent, neque intenderent fabulis et genealogiis interminatis; quae quaestiones praestant ruinam magis quam aedificationem Dei, quae est in fide. secundum pietatem est doctrinae: superbus est, et nihil sciens, sed languens circa quaestiones et pugnas verborum, ex quibus oriuntur invidiae, contentiones, blasphemiae, » etc. Item in eadem, cap. IV: « Ineptas et aniles fabulas devita. Potius exerce te ad pietatem, » quae est in fide et bonis moribus. Item in eadem, cap. VI: « Profanas vocum novitates, et oppositiones falsi nominis scientiae, devita; quam quidam promittentes
Abbreviated transcription (Latin):
subuertentes. errorem q cito generant. Item.U.
tͥ. sciens a quo didiceris. et quia ab infantia sa¬
scriptura diuinitꝰ inspirata utilis est ad docendỹ
ad arguendum. ad corrigendũ. ad erudiendum
in iusticia. ut ꝑ fectus sit homo dei ad omne opus

Expanded text:
subvertentes, erroremque suum cito generant. Item captibi, sciens a quo didiceris, et quia ab infantia sascriptura diuinitus inspirata, utilis est ad docendum, ad arguendum, ad corripiendum, ad erudiendum in iustitia, ut perfectus sit homo Dei, ad omne opus
Abbreviated transcription (Latin):
xlon confringet ds humiliando uel pumiendo
capilli .i. u̾sutias manuum questionũ. St̃ enim
qui tales calumpniarum ⁊ q̃stionum minutias
querunt. ut ⁊ ipsos capillos scrutari uideantur.
Item leuitico. iͦ. Offerens turturem uł columbã ꝓ¬
iciet uesiculam .i. omnẽ tumorem. Tumor infu¬
sa repellit. ⁊ ob hoc sit altare tuum concauum. et

Expanded text:
n confringet Dominus, » humiliando vel puniendo,capilli, » id est versutias inanium quaestionum. Sunt enim qui tales calumniarum et quaestionum minutias quaerunt, ut et ipsos capillos scrutari videantur. Item Levitici cap. I: « Offerens turturem vel columbam projiciet vesiculam, » id est omnem tumorem tumor infusa repellit: ob hoc sit altare tuum concavum « et
Abbreviated transcription (Latin):
danda sit elemosina. De tuo .s. ñ de alieno.
ut seꝑes a te in manu tua: ut misereatur
argentum & c̃. Item agnus sine macnła
corꝑis ñ uellis p̾cipiebat᷑ offern domino.
Reliquas auctoritates et concordantias. ad
hoc reꝑies supͣ in titulo. de acceptõe mu¬
num illicite accquisitorum. Item exem¬
plo martini p̾sbr̃i cardinalis pauꝑis
quia mun̾a sꝑnentis. cui sicut ⁊ ceteris
cardinalib cum dominus cancellarius¬
domini ad sollemnizandum. respuit eas.
quia de rapina ce simoniace acquisite
erant. Qui etiam cum sͥ comodatus eẽt
equs deficiente ꝓpͥo a quodam ep̃o cum
legatione fungeretur. noluit uiuare dic¬
tum p̾dictum ep̃m in sua causa nͥ reddito
sͥ equo. & cognita causa eius prius iusta.
qui datos panes ⁊ caseos a sac̾dote con¬
dicans monachos suos non debere eis
tanqͣm furtiuis uesci &e raptis. cum dex¬
tera sac̃dotum płimorum. ce archidiacoꝵ
repleta sit hodie. &e tunc etiam mun̾ib.

Expanded text:
sit danda eleemosyna. De tuo scilicet, non de alieno. ut separes a te, « in manu tua, ut misereatur tui. » Item : « Agnus sine macula, » corporis, non velleris, praecipiebatur offerri Domino. Reliquas auctoritates et concordantias ad hoc, supra in titulo. « De acceptione munerum illicite acquisitorum. » Item: Exemplo Martini presbyteri cardinalis pauperis, quia munera spernentis, cui, sicut et caeteris cardinalibus, cum dominus cancellarDomini ad solemnizandum, respuit eas, quia de rapina et Simoniace acquisitae erant. Qui etiam cum sibi 259 commodatus esset equus, deficiente proprio a quodam episcopo, cum legatione fungeretur, noluit juvare praedictum episcopum in sua causa, nisi reddito sibi equo, et cognita causa ejus prius justa. qui datos panes et caseos a sacerdote condicans monachos suos non debere eis, tanquam furtivis et raptis vesci, cum « dextera » sacerdotum plurimorum et archidiaconorum « repleta sit » hodie et tunc etiam, « muneri
Abbreviated transcription (Latin):
nulla suꝑflue. ẜ dominus non irridet᷑. qui
omnia creauit ad usum omnium: non
unins tm̃. Sequit᷑ quib. quot. ce qua¬
lib & qualit̾ dandum. Quib gͦ: Omnib
si potes: si ñ maxime domestitis fidei. &

Expanded text:
nulla superflue. Sed « Dominus non irridetur , » qui nulla superflue. Sed « Dominus non irridetur , » qui omnia creavit ad usum omnium, non unius tantum. Sequitur quibus et quot, et qualibus et qualiter dandum sit. Quibus ergo? Omnibus si potes, sed « maxim