comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& menies & tempora.
ne audiam ab apło. timeouos ne forte sine causa la¬
borauerim muobis. Cos enim culpat. qui dicunt
non ꝓficiscar quia posterus dies est : aut quia luna
sic fertur : uel ꝓsiciscar ut prospera cedant. quia
ita se hab& positio s derum. non agam hoc mense
conmertium quia illa stella mihi agit mensem.
uel agam quia illa suscipit mensem. Non plan¬
tem hoc anno uineam. quia bis sextum est. Non
autem quisquam sapiens arbitratur obseruatores
tempoꝵ reprebendendos. qui dicunt non ꝓsiciscat
hodie. quia tempestas exorta est: aut non nauigẽ¬
quod ad huc sunt hiberne: reliquie. aut tempus semi¬
nandi est : quod imbrib aut unnalib terra satiata est: Uꝑ
si qui forte alii natulares effectꝰ circa motus aeris & humo¬
ris. ad uariandas tempoꝵ qualitates. in sy derum ordinatis¬
sima conũsione notati sunt : dequib dictum est Dum
conderent᷑ : & sit insignis & in temporib &indieb & in

Expanded text:
et menses et tempora, et menses et tempora, ne audiamus ab apostolo: Timeo uos, ne forte sine causa laborauerim in uobis; eos enim culpat, qui dicunt: \'Non proficiscar, quia posterus est aut \'quia luna sic fertur,\' uel: Proficiscar, ut prospera cedant, quia ita se habet positio siderum; non agam hoc mense commercium, quia illa stella mihi agit mensem\', uel: Agam, quia suscipit mensem: non plantem hoc anno uineam, quia bissextus est\'. non autem quisquam sapiens arbitratur obseruatores temporum reprehendendos, qui dicunt: \'Non proficiscar hodie, quia tempestas exorta est\', aut: \'Non nauigemquia adhuc sunt hibernae reliquiae\', aut: \'Tempus seminandi est, quod imbribus autumnalibus terra satiata est\', uel si qui forte alii naturales effectus circa motus aeris et humoris ad uariandas temporum qualitates in siderum ordinatissima conuersione notati sunt, de quibus dictum est, dum conderentur: Et sint in signis et temporibus et in diebus et in
Abbreviated transcription (Latin):
dines ducere: contra dicant & augures. nedicatt̃ nobis
spalmͥs citharam nonunemꝰ. aut quia ex his reb admysteriũ
uerbi dĩ similitudinum signa sumunt᷑. Dicant si placoꝵ uel
auspitia nos captare. ue luenena conficere . uel teatricas
affectare luxurias . Quod dementisimũ est dicere.
Non igit᷑ nos desole & luna & annups menstruis ue tempo¬
rib actionum nr̃arum euenta conicimꝰ. ne inuente huma¬
ne periculosissimis tempestatib tanquam inscopulis
misere seruitutis alltsi. alibero arbitrio naufrageniꝰ.
sedrem sacrate significandam similitu dines adibitas
religiosissima deuotione suscipimus. sicut decetera
creatura. deuentis. demari. de terra. deuolatilib
depiscib dt porib de arborib de hominib ad ser¬
defrumento. deuino. deoleo: Inseruitute aut̃ ueteris
płi multa etiam celebrari imperata sunt : quȩ nobis
cantum modo intell genda tradunt᷑. Non itaq
dies obseruamꝰ & annos.

Expanded text:
dines ducere, contradicant et augures, ne dicatur nobis:dines ducere, contradicant et augures, ne dicatur nobis:psalmis citharam nominemus; aut quia ex his rebus ad mysteria uerbi dei similitudinum signa sumuntur, dicant, si placet, uel auspicia nos captare uel uenena conficere uel theatricas affectare luxurias, quod dementissimum est dicere. Non igitur nos de sole et luna annuis menstruisue temporibus actionum nostrarum euenta conicimus, ne in uitae humanae periculosissimis tempestatibus tamquam in scopulos miserae seruitutis inlisi a libero arbitrio naufragemus, sed ad rem sacrate significandam similitudines habitas religiosissima deuotione suscipimus sicut de cetera creatura de uentis, de mari, de terra, de uolatilibus, de piscibus, de pecoribus, de arboribus, de hominibus ad serde frumento, de uino, de oleo. in seruitute autem ueteris populi multa etiam celebrari imperata sunt, quae nobis tantum modo intellegenda traduntur. non itaque dies obseruamus et annos
Abbreviated transcription (Latin):
agnus & uitulus: nec feras. quia dictꝰ sit leo detribii uida.
nec lapides. quia poera erat xp̃s: nec montem syon: qͥa
impso figuratur eccła: sic nec solem aut lunam quã ns
ex ea celesti creatura. sicut ex multa terrestrisacramentoꝵ.
figure ad informationes mysticas assumunt᷑. Qua ꝓpter
mathematicoꝵ deli ramenta cum destatione irridenda st̃:
Quib cum obiecerimꝰ uana cominenta undȩ homines inerrorẽ
precipitant. quo pͥus precipitatisunt: garruli sibi uident᷑.
cum dicunt nobis. cur & uos ad solis & lune coramutatione
pascha celebrabitis. quasi nos ordmnes syderum aut uicim¬
tudines tempoꝵ asũmo atq optimo dõ conditas arguam
& non toꝵ ꝑ uersitatem que reb sapientissine conditis
adstultitie sue uanissimas opmiones abutit᷑: Nam si
mathematicꝰ nobis contra dicturꝰ est desy derib & lumi¬
narib cęli ad sacramentum mystice figuranda sumlitu¬

Expanded text:
agnus et uitulus, nec feram, quia dictus sit leo de tribu Iuda, agnus et uitulus, nec feram, quia dictus sit leo de tribu Iuda, nec lapides, quia petra erat Christus, nec montem Sion, quia in ipso figuratur ecclesia, sic nec solem aut lunam, quamuis ex ea caelesti creatura sicut ex multa terrestri sacramentorum figurae ad informationes mysticas adsumuntur. Quapropter Manichaeorum deliramenta cum detestatione ridenda sunt, quibus cum obiecerimus uana commenta, unde homines in errorem praecipitant, quo prius praecipitati sunt, garruli sibi uidentur, cum dicunt nobis: \'Cur et uos ad solis et lunae computationem pascha celebratis?\' quasi nos ordines siderum aut uicissitudines temporum a summo atque optimo deo conditas arguamus et non eorum peruersitatem, quae rebus sapientissime conditis ad stultitiae suae uanissimas opiniones abutitur. nam si mathematicus nobis contradicturus est de sideribus et luminaribus caeli ad sacramenta mystice figuranda similitu
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ut omnia munimenta mortalis uite. idest omnis spes
huius scłi que resstit spei futuri scłi. aadono septenano
sp̃s scĩ ꝑliberum arbitrium destruatur. Ob hoc enim
circum eunte archa: non inpuls u uiolento illi muri sed
sponte ceciderunt. Sunt & alia testimonia scriptura¬
rum. que nobis ingerunt ꝑ conmemorationem lune.
eccłe significationẽ: quȩ inista mortalitate abilla hieru¬
salem cuius ciues sunt scĩ angeli. inerũms & laborib pe¬
regrinat᷑. Non ideo tam̃ putare debent stulti. qui no¬
lunt in melius cõmutari. adoranda r̾e̾ ista luminaria.¬
quia ducit᷑ exeis aliquando similitudo adiuina miste¬
ria siguranda. eromin enim creatura ducit᷑. Nec ideo
insententiam dãpnationis debemꝰ irruere. quȩ ore apos¬
tolico dequib dam ꝓfert᷑ : qui coluerunt & seruierunt
creature potius quam creatori. qui est benedictꝰ insła.
Sicut enim non adoramꝰ pecora. quamuis dictꝰ sit xp̃c &¬

Expanded text:
nisi ut omnia munimenta mortalis uitae, id est omnis spes nisi ut omnia munimenta mortalis uitae, id est omnis spes huius saeculi, quae resistit spei futuri saeculi, in dono septenarii spiritus per liberum arbitrium destruatur? ob hoc enim circumeunte arca non impulsu uiolento illi muri, sed sponte ceciderunt. sunt et alia testimonia scripturarum, quae nobis ingerunt per commemorationem lunae ecclesiae significationem, quae in ista mortalitate ab illa Hierusalem, cuius ciues sunt sancti angeli, in haerumnis et laboribus peregrinatur. non ideo tamen putare debent stulti, qui nolunt in Melius coquia ducitur ex eis aliquando similitudo ad diuina mysteria figuranda; ex M omni enim creatura ducitur. nec ideo in sententiam damnationis debemus inruere, quae ore apostolico de quibusdam profertur, qui coluerunt et seruierunt creaturae potius quam creatori, qui est benedictus in saecula. sicut enim non adoramus pecora, quamuis dictus sit et
Abbreviated transcription (Latin):
timende insidiȩ fallacium seductoꝵ quas nomine sagitarũ
intelligi uoluit. Unde alio loco ꝓpt̾ nuntios fidelissimos
ueritatis. quos ubiq parit eccła. dicit᷑. luna testis incę̧lo
fidelis. Et cum deregno dñi psalmꝰ caner&.rietur
inquit indieb eiꝰ iustitia & abundantia pacis: quo adusq
int̾ficiatur luna. id est abundantia pacis intantum crescat
donec omnẽ mutabilitatem mortalitatis absumat. Tunc
nouissima inimica destruet᷑ mors : & quic quid nobis resistit
ex infirmitate carnis. Unde nobis ꝑfecta pax numdũ est:¬
qͣ consũmata omnino. cum corruptibile hoc indu& incorrup¬
tionem : & mortale hoc induo inmortalitatem. Unde
M illius ciuitatis muri que ierico appellat᷑ quod in hebreo
eloquio luna int̾pretari dicitur. septimo circum actu
testamenti arche corruerunt. Quid enm nunc agit ad¬
nuntiatio regm cęloꝵ quam urcum actio arce significauit.

Expanded text:
timendae insidiae fallacium seductorum, quas nomine sagittarum timendae insidiae fallacium seductorum, quas nomine sagittarum intellegi uoluit. unde alio loco propter nuntios fidelissimos ueritatis, quos ubique parit ecclesia, dicitur luna testis in caelo fidelis. et cum de regno domini psalmus caneret: orietur; inquit, in diebus eius iustitia et abundantia pacis, quoad usque interficiatur luna, id est abundantia pacis in tantum crescet, donec omnem mutabilitatem mortalitatis absumat. tunc nouissima inimica destruetur mors et quidquid nobis restitit ex infirmitate carnis, unde nobis perfecta pax nondum est, consumitur omnino, cum corruptibile hoc induet inoorruptionem et mortale hoc induet immortalitatem. unde et illius ciuitatis muri, quae Hiericho appellatur — quae in hebraeo eloquio luna interpretari dicitur — septimo circumacta testamenti arca corruerunt. quid enim nunc agit annuntiatio regni caelorum, quam circumactio arcae significauit,
Abbreviated transcription (Latin):
uita maliam uitam quod pascha nominatur: axx iiii. luna
uoluit obseruari: ut non solum ꝓpt̾ tempꝰ tertium quod
supra cõmemoraui. quia inde ĩncipit ebdomada tertia.
sed etiam ꝓpt̾ ipsam conuersionem ab exteriorib adinteriora:
deluna similitudo ad sumeret᷑. Usq aduicesimã uͦ & primã
ꝓpt̃ ipsum numerum septenarum quo uniuersitatis signifi¬
catio sepe figurat᷑ : qui etiam ipsi eccłe tribuit᷑: Propt̃
instar uniuersitatis. Ideo iohannes apłs mapocalipsi ad septẽ
scribit eccłas. Eccła uͦ ad huc nusta mortalitate carnis
constituta : ꝓpt̾ ipsam mutabilitatem. lunȩ nomine inscrip¬
turis signficatur. Unde ẽ illud. Parauerunt sagitas
suas inp̾haretra. ut sagitent iobscura luna rectos cor¬
de. Prius enim quam fiat illud quod dicit apłs. cum¬
illo ingła. Obscura uidet᷑ ecła intempore peregrina¬
tionis sue : int̾ multas iniquitates gemens. Et tunc sunt

Expanded text:
uita in aliam uitam, quod pascha nominatur, a quarta decima luna uita in aliam uitam, quod pascha nominatur, a quarta decima luna uoluit obseruari, ut non solum propter tempus tertium, quod supra commemoraui, quia inde incipit hebdomada tertia, sed etiam propter ipsam conuersionem ab exterioribus ad interiora de luna similitudo adsumeretur, usque ad uicesimam uero et primam propter ipsum numerum septenarium, quo uniuersitatis significatio saepe figuratur, qui etiam ipsi ecclesiae tribuitur propter instar uniuersitatis. Ideo Iohannes apostolus in Apocalypsi ad septem scribit ecclesias. ecclesia uero adhuc in ista mortalitate carnis constituta propter ipsam mutabilitatem lunae nomine in scripturis significatur. unde est illud: Parauerunt sagittas suas in pharetra, ut sagittent in obscura luna rectos corde. prius enim quam fiat illud, quod dicit apostolugloria, obscura uidetur ecclesia in tempore peregrinationis suae, inter multas iniquitates gemens; et tunc sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uertit᷑. & at̾renis quodã modo aufert᷑ : ut magis magisq
huic scło moriat᷑. & uita eiꝰ abscondat᷑ cũ xꝑo in đo Mu¬
tat᷑ ergo in deterius ad exteriora ꝓgrediens. & inuita sua pici¬
ens intima sua: & hoc terrȩ idest eis qui t̾rena sapiunt meltus
uidet᷑. cã laudat᷑ peccator in desideriis animȩ suȩ. & qui in iqͣ
gerit benedicit᷑. Aautat᷑ autẽ in melius. cũ intentionem & glo¬
riã suã a terrenis quȩ in hoc scło apparent paulatĩ auertit.
& ad suꝑiora atq interiora conũtit. & hoc terrȩ ide̾. eis qui t̃¬
rena sapiunt deterius uidet᷑. unde illi impii postremã infruc¬
do habuimus in derssum. & insimilitudinẽ inꝓꝑii. Nosin¬
sensati. uitã illoꝵꝰ estimabamꝰ insaniã. sac ꝑ hoc sp̃s sc̃s de
uisibilib adminsibilia & decorporalib ad spiritalia sa¬
cramenta similitudinẽ ducens. transitum illum dealia

Expanded text:
uertitur et a terrenis quodam modo aufertur, ut magis magisque uertitur et a terrenis quodam modo aufertur, ut magis magisque huic saeculo moriatur et uita eius abscondatur cum Christo in deo. Mutatur ergo in deterius ad exteriora progrediens et in uita sua proiciens intima sua; et hoc terrae, id est eis, qui terrena sapiunt, melius uidetur, cum laudatur peccator in desideriis animae suae et, qui iniqua gerit, benedicitur. mutatur autem in melius, cum intentionem et gloriam suam a terrenis, quae in hoc saeculo apparent, paulatim auertit et ad superiora atque interiora conuertit; et hoc terrae, id est eis, qui terrena sapiunt, deterius uidetur. unde illi impii postremam infrucdo habuimus in risum et in \' similitudinem improperii; nos insensati uitam illorum aestimabamus insaniam. ac per hoc spiritus sanctus de uisibilibus ad inuisibilia et de corporalibus ad spiritalia sacramenta similitudinem ducens transitum illum de alia
Abbreviated transcription (Latin):
sol : & quem sibi non fuisse ortum indie nouissima plan¬
gentes impu dicturi sunt : & uistitię lum̃ non luxit nobii.
& sol non est ortꝰ nobis. Nam istum carneͥs oculis uisibilẽ
solem oriri facit suꝑ bonos & malos ds̃. qui etiam pluit
suꝑ iustos & iniustos. Dicunt᷑ autẽ semꝑ exreb uisibili¬
b admuisibilia congrue similitudines. Quis gͦ est ille
stultus qui tanquam luna mutatur. nisi adam in quo
om̃s peccauerunt. Anima quippe humana recedens
asole iustitie. ab illa scilic& int̾na contẽplatione in cõmu¬
tabilis ueritatis om̃s uires suas int̃rena conuertit. & eo
magis magisq obscurat᷑ in int̾iorib ac suꝑiorib suis. sed
cũ redire cę̧perit ad illã in cõmutabilẽ sapientiã. quanto
magis ei ꝓpinquat affectu pietatis. tanto magis ext̃ior
homo corrũpit᷑. sed int̾ior renouat᷑ de die indiem Om̃isq
lux illa ingeniique ad inferiora uergebat. ad suꝑiora con¬

Expanded text:
sol, et quem sibi non fuisse ortum in die nouissima plansol, et quem sibi non fuisse ortum in die nouissima plangentes impii dicturi sunt: Et iustitiae lumen non inluxit nobis t sol non ortus est nobis? nam istum carnis oculis uisibilem solem oriri facit super bonos et malos deus, qui etiam pluit super iustos et iniustos. ducuntur autem semper ex rebus uisibilibus ad inuisibilia congruae similitudines. quis ergo est ille stultus, qui tamquam luna mutatur, nisi Adam, in quo omnes peccauerunt? anima quippe humana recedens a sole iustitiae, ab illa scilicet interna contemplatione incommutabilis ueritatis, omnes uires suas in terrena conuertit et eo magis magisque obscuratur in interioribus ac superioribus suis: sed cum redire coeperit ad illam incommutabilem sapientiam, quanto magis ei propinquat affectu pietatis, tanto magis exterior homo corrumpitur, sed interior renouatur de die in diem omnisque lux illa ingenii, quae ad inferiora uergebat, ad superiora con
Abbreviated transcription (Latin):
alio semi circulo propinquar&. tanto magis asuperiore
parte illustrata abea parte quam terris aduertera
non posse excipere radios: & propterea uideri decresce¬
re. Uel s haber& suum lum̃. id habere exuna parte
inemys pherio. quam partem cum recedens asole paulati
terris ostender&. donec totam ostenderet. quasi augm̃¬
ta monstrare. dum non addat᷑ quod deerat: sed pro datꝰ
quod inerat. ac rursus paulatim abscondere quod pate¬
bat. & ideo uideri decrescere. sed quilib& horum
duoꝵ sit: illud certe manifestum est: & cuiuis adũtenti
facibe cognitum. quod luna non augeat᷑ adoculos nr̃os.
nisi asole recedendo: neq minuat᷑. msi ad solem exp̾ate
alia propinquando. Adtende nunc quod inꝑuerbus
legimꝰ. Sapiens sicut sol ꝑ man&: stulcꝰ autẽ sicut
luna mutatur. Et quis est sapiens qui ꝑ man&. ni¬
si sol ille iustitie de quo dicitur. ortꝰ est mihi iustitue

Expanded text:
alio semicirculo propinquaret, tanto magis a superiori alio semicirculo propinquaret, tanto magis a superiori parte inlustratam ab ea parte, quam terris aduerteret, non posse excipere radios et propterea uideri decrescere, uel, si haberet suum lumen, id habere ex una parte in hemisphaerio, quam partem cum recedens a sole paulatim terris ostenderet, donec totam ostenderet, quasi augmenta monstrare, dum non addatur, quod deerat, sed prodatur, quod inerat, ac rursus paulatim abscondere, quod patebat, et ideo uideri decrescere. sed quodlibet horum duorum sit, illud certe manifestum est et cuiuis aduertenti facile cognitum, quod luna non augeatur ad oculos nostros nisi a sole recedendo neque minuatur nisi ad solem ei parte alia propinquando. Adtende nunc, quod in prouerbiis legimus: Sapiens sicut sol permanet, stultus autem sicut luna mutatur. et quis est sapiens, qui permanet, nisi sol ille iustitiae, de quo dicitur: Ortus est mihi iustitiae
Abbreviated transcription (Latin):
fingere potuerunt. cur uel incipiens lucere. uel
desinens. corniculato lumine fulgeat : aut cur adimidio
mense incimat minui. & non adresundendum plena ꝑ¬
ueniat. Illi aut̃ qui hex certis mameris indagarunt.
ita ut defectꝰ & solis & lune non solum cur aerent.
sed euam quando futur ẽẽ lenge ante p̃dicerent. ueos
de terminatos int̾uallis temporum canonica subputatio¬
ne presigerent. litterisq mandarent: quas modo qui
legunt atq intelligunt. nihil ominꝰ eos predicunt
nec alit̃ aut alias accidunt quam predicunt. Tales
gͦ quib non e̾ ignoscendum sicut scriptura sc̃a dicit.
dñm eiꝰ quem supplici pietate possent non facilius inui¬
nerunt : exipsis cornib lunȩ quȩ a sole auersa sunt siue
crescentis. siue decrescentis. coniecerunt eam uela sole
Alustrari. & quanto magis ab eo receder&: tanto magi
abea parte que terris apꝰpar& radios eius eacipere:
Quanto aut̃ adeum magis post dimidium mensem ex

Expanded text:
fingere potuerunt, cur uel incipiens lucere uel desinens corniculato lumine fulgeat aut cur a dimidio mense incipiat minui et non ad refundendum plena perueniat. Illi autem, qui haec certis numeris indagarunt, ita ut defectus solis et lunae non solum cur fierent, sed etiam quando futuri essent, longe ante praedicerent et determinatis interuallis temporum canonica supputatione praefigerent litterisque mandarent, quas modo qui legunt atque intellegunt, nihilo minus eos praedicunt nec aliter aut alias accidunt, quam praedicunt, tales ergo, quibus non est ignoscendum, sicut scriptura sancta dicit, ulum, dominum eius, quem supplici pietate possent, non facilius inuenerunt, ex ipsis cornibus lunae, quae a sole auersa sunt, siue crescentis siue decrescentis coniecerunt uel a sole inlustrari et, quanto magis ab eo recederet, tanto magis ab ea parte, quae terris apparet, radios eius excipere, quanto autem ad eum magis post dimidium mensem ex
Abbreviated transcription (Latin):
medicinȩ uocẽ quasanaris. ut uideas dm̃ quẽ tͥ uidendũ
distulit. hominẽ autẽ uidendũ at tulit: Occidendũ optu¬
lit. imitandũ contulit: credendũ distulit. ut ista fide
aduidendũ dm̃. m̃tis oculus sanaret᷑. Quid gͦ dedignam᷑
audire uocẽ corꝑisexore capitis: Eccła in illo patieba¬
tur. quando ꝓpeccatis patiebatur: sic̃ etiã ipse in eccła
patiebat᷑. quando ꝓillo eccłapatiebat᷑ Nã sic̃ audiuimꝰ¬

Expanded text:
medicinae uocem, qua sanaris, ut uideas deum, quem tibi uidendum medicinae uocem, qua sanaris, ut uideas deum, quem tibi uidendum distulit, hominem autem uidendum adtulit, occidendum obtulit, imitandum contulit, credendum transtulit, ut ista fide ad uidendum deum mentis oculus sanaretur. quid ergo dedignamur audire uocem corporis ex ore capitis? ecclesia in illo patiebatur, quando pro ecclesia patiebatur, sicut etiam ipse in ecclesia patiebatur, quando pro illo ecclesia patiebat
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ. ista quediri uerbast̃ delictoꝵ. qͥa uerbast̃ carnaliũ
hȩc exꝑsona dic̃ infirmitatis carnis peccati. quã trans¬
figurauit in eã quã sũpsit ex uirgine.similitudinẽ
carnis peccati. hec sponsus exꝑsona sponsȩ loquit᷑.
qͥa uniuit eã sibi quodãmodo: & apudisaiam ubi dicit.
sic̃ sponso alligauit mͥ mitra : & sic̃ sponsã ornauit me
ornam̃to Alligauit mͥ & ornauit me. tãquã unius
uax est: & tam̃ sponsũ & sponsã xꝑm intelligimꝰ &
eccłam. sed ert̃ duo incarneuna: Sacram̃tũ magnũ
ẽ dix̃ apłs. in xp̃o & in eccła Igit᷑ ñ iã duo. sed una caro
Si e̾rgo caro una: ꝓfecto cõpetent̃ etiã uox una Quid
hic quȩris humana infirmitas uocẽ uerbi ꝑ qđ facta st̃¬
om̃ia : Audi potius uocẽ carnis quȩ factaẽ. int̃ omĩa. qm̃¬
erbũ caro factũ ẽ. & habitaũ in nobis. Audipotius

Expanded text:
id est ista, quae dixi, uerba sunt delictorum, quia uerba sunt carnalium id est ista, quae dixi, uerba sunt delictorum, quia uerba sunt carnalium haec ex persona dicit infirmitatis carnis peccati, quam transfigurauit in eam, quam sumpsit ex uirgine. similitudinem carnis peccati; haec sponsus ex persona sponsae loquitur, quia uniuit eam sibi quodam modo. et apud Esaiam, ubi dicit: Sicut sponso alligauit mihi mitram et sicut sponsam ornauit me ornamento, \'alligauit mihi\' et \'ornauit me\' tamquam unius uox est et tamen sponsum et sponsam Christum intellegimus et ecclesiam. sed erunt duo in carne una.  in Christo et in ecclesia; igitur non iam duo sed una caro. si ergo caro una, profecto competenter etiam uox una. quid hic quaeris, humana infirmitas, uocem uerbi, per quod facta suomnia? audi potius uocem carnis, quae facta est inter omnia, querbum caro factum est et habitauit in nobis; audi potius
Abbreviated transcription (Latin):
recusat & refugit . Et si fieripossit nonuult expoliari. sed
suꝑ uestiri. ut absorbeat᷑ qđ mortale ẽ. auita: id est
ut ab infirmitate ad inmortalitatem. etiã ipsũ corpus
sine morte media trans feratur. Sed hec uerba quib hu¬
manus dies & uitȩ huiꝰ ꝓlixitas concupiscit᷑. uerba sunt
delictoꝵ. & longe sunt abea salute. cuiꝰ nondũ rem.
sediam spem gerimꝰ: dequa scriptũ est. qͥa spe salui
facti sumꝰ: spes autẽ quȩ uidet᷑ non ẽ. spes. Ideoq & in isto
quisti. continuo subiecit. Longe asalute mea uerba de¬
lictoꝵ meoꝵ. idẽ. hec u̾ba delictoꝵ meoꝵ sunt : & lon¬
ge sunt ab illa salute mea. quã mͥ ñuet̾is sed noui testa¬
m̃ti grãpollicet᷑. quãquã etiã sic distingui potest. Ds
d̃s m̃s respiceme. quare me dereliqͥsti. longe asalute
mea. tamquã dicer&. relinquendo me. hocẽ. nonme
exaudiendo. longe factus es asalute mea p̃senti scilic&
salute uitȩ huiꝰ. ut alius sensus sit. uerba delictoꝵ meoꝵ.

Expanded text:
recusat et refugit et, si fieri possit, non uult expoliari sed superuestiri, ut absorbeatur mortale a uita, id est ut ab infirmitate ad inmortalitatem etiam ipsum corpus sine morte media transferatur. Sed haec uerba, quibus humanus dies et uitae huius prolixitas concupiscitur, uerba sunt delictorum et longe sunt ab ea salute, cuius nondum rem sed iam spem gerimus, de qua scriptum est, quia spe salui facti sumus; spes autem quae uidetur, non est spes. ideoque et in isto e dereliquisti? continuo subiungit: Longe a salute mea uerba delictorum meorum, id est haec uerba delictorum meorum sunt et longe sunt ab illa salute mea, quam mihi non ueteris sed noui testamenti gratia pollicetur. quamquam etiam sic distingui potest: Deus, deus meus, respice me; quare me dereliquisti longe a salute mea? tamquam diceret: Relinquendo me, hoc est non me exaudiendo longe factus es a salute mea praesenti scilicet salute huius uitae, ut alius sensus sit \'uerba delictorum meorum\',
Abbreviated transcription (Latin):
natũ ñ ẽẽ defemina : qͥa sicarnalib oculis eũ oportebat ostendi
colũba illa deouonata ẽ. aiunt: & tam̃ humanis oculis potuit
apparere. Quib illud pͥmũ respondendũ ẽ. qđ ibilegimus
& in parte nꝰ credere. Unde enĩ credis in colũbe spetiȩ de¬

Expanded text:
natum non esse de femina, quia, si carnalibus oculis eum oportebat ostendi,natum non esse de femina, quia, si carnalibus oculis eum oportebat ostendi,s. non enim et columba illa de ouo nata est, aiunt, et tamen humanis oculis potuit apparere. quibus primo illud respondendum est, quod ibi legimus et in parte non credere. unde enim credis in columbae specie de
Abbreviated transcription (Latin):
amus qui solũ eopꝰ humanũ susceptũ esse dicunt aũbo đi. &
sic audiunt qđ dictũ ẽ. & ubũ caro factũ ẽ. ut negent illum
hominẽ uł animã. uł aliquid hominis habuisse. nisi solam
carnẽ. Errant enĩ multũ. nec intelligunt ido carnẽ solam
nominatã ẽẽ in eo qđ dictũ ẽ. ũbũ earo factũ ẽ. quia homi¬
nũ oculis ꝓpt̃ quos facta ẽ illa susceptio. caro sola potuit appa¬
rere. Namsi absurdũ ẽ. & ualde indignũ. ut humanũ spm
homo ille ñhabuerit sic̃ suꝑius tractauimꝰ: quantomagis ab¬
surdũ ẽ. & indignũ. ut nec spm nec animã habuerit. & hoc
solũ habuerit qđ etiã inpecorib uilius ẽ. & extremius. idẽ
corpus.: A nr̃a gͦ fide ȩtiã ista impietas excludat᷑: totũq
diamꝰ qͥ tale corpꝰ dnm nr̃m habuisse dicunt: quale apparuit
in colũba quã uidit ioh̃s baptista descendentẽ decȩlo & ma¬
nentẽ suꝑ eũ. insigno sp̃s scĩ. Ita enĩ ꝑsuadere conant᷑ filiũ dĩ

Expanded text:
amus, qui solum corpus humanum susceptum esse dicunt a Verbo Dei, et sic audiunt quod dictum est, Et Verbum caro factum est, ut negent illum hominem vel animam vel aliquid hominis habuisse, nisi carnem solam. Errant enim multum; nec intelligunt ideo carnem solam nominatam esse in eo quod dictum est, Verbum caro factum est, quia hominum oculis, propter quos facta est illa susceptio, caro sola potuit apparere. Nam si absurdum est et valde indignum ut humanum spiritum homo ille non habuerit, sicut superius tractavimus; quanto magis absurdum et indignum est ut nec spiritum, nec animam habuerit, et hoc solum habuerit quod etiam in pecoribus vilius est et extremius, id est corpus? A nostra ergo fide etiam ista impietas excludatur, totumque diamus, qui tale corpus Dominum nostrum habuisse dicunt, quale apparuit in columba quam vidit Joannes Baptista descendentem de coelo et manentem super eum in signo spiritus sancti. ita enim persuadere conantur filium dei
Abbreviated transcription (Latin):
siue m̃sib siue annis. uolunt uel nolunt aliqͥd inchoare: eo qđ scđm
uanas doctrinas hominũ fausta uel infausta existiment tẽpora: nisi
huiꝰ mali magnitudinẽ ex timore apłi pensaremꝰ. qͥ talib ait. Tim eo
uos: ne forte sine causa laborauerĩ in uobis.

Expanded text:
sive mensibus sive annis volunt vel nolunt aliquid inchoare, eo quod secundum sive mensibus sive annis volunt vel nolunt aliquid inchoare, eo quod secundum vanas doctrinas hominum fausta vel infausta existiment tempora; nisi hujus mali magnitudinem ex timore Apostoli pensaremus, qui talibus ait, Timeo vos, ne forte sine causa lab
Abbreviated transcription (Latin):
extra eccłiam uͦ terribilit̾ uetat. anifestũ ẽ etiã hic qͥd scd̃m
uenia concedat᷑ infirmis. ꝓpt᷑ hec atq huiꝰmodi peccata &. alia li¬
cet his minora. qͣ fiunt uerboꝵ & cogitationũ offensionib: apło
iacobo confitente ac dicente. In multis enĩ offendimꝰ omnes.
nr̃a: nec in eo qđ seqͥt᷑ mentiam᷑ sic̃ & nos dimittimꝰ debitorib nr̃is.¬
Sunt autẽ qͣdã qͣ leuissima putarent᷑: nisi in scͥpturis demonstra¬
rent᷑ opinione grauiora. Es enĩ dicentẽ fr̃i suo fatue. reũ gehenne pu¬
taret: nisi ueritas dicetꝰ. Cuii tũ uulneri subiecit continuo medici¬
na᷑: preceptũ frat᷑nȩ reconciliationis adiungens. Mox qͥppe ait.
Si gͦ offers munꝰ tuũ ante altare. & ibi recordatꝰ fueris qͥa fr̾ tuus
habet aliqͥd adu̾sũ te. & cet̾a. Aut qͥs estimaret quam magnũ peccatu
sit. dies obseruare & m̃ses & annos & tẽpora. sicut obseruant. qͥ cercis dieb

Expanded text:
 terribiliter vetat; manifestum est etiam hic quid secundum veniam concedatur infirmis. Propter haec atque hujusmodi peccata, et alia, licet iis minora, quae fiunt verborum et cogitationum offensionibus, apostolo Jacobo confitente ac dicente, In multis enim offendimus omnes ; bis debita nostra; nec in eo quod sequitur mentiamur, sicut et nos dimittimus debitoribus nosSunt autem quaedam quae levissima putarentur, nisi in Scripturis demonstrarentur opinione graviora. Quis enim dicentem fratri suo, Fatue, reum gehennae putaret, nisi Veritas diceret? Cui tamen vulneri subjecit continuo medicinam, praeceptum fraternae reconciliationis adjungens: mox quippe ait, Si ergo offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris, quia frater tuus habet aliquid adversum te, etc. . Aut quis aestimaret quam magnum peccatum sit, dies observare et menses et annos et tempora, sicut observant qui certis diebus
Abbreviated transcription (Latin):
igna qͥppe & fȩnũ & scipula. ñ absurde accipi possunt
rerũ seculariũ quauis licite concessarũ tales cupiditates:
ut amita sine animi dolore ñ possint. Cũ autẽ iste do lor
urit. si xp̾c in cora̾e fundam̃ti habet locũ. id ẽ. ut ei nichil
ante ponat᷑. & malit homo qͥ tali dolore urit᷑. reb qͦs ita di¬
ligit. magis carere quã xp̃o: ꝑ ignẽ fit saluus. Si autẽ
res eimodi tẽporales ac seculares tẽpore tẽptationis maluert
tenere quã xp̃m. eũ in fundam̃to ñ habuit: qͥa hec pͥore
loco habuit. cũ in edificio priꝰ ñ sit aliqͥd fundam̃to. Ignis
ꝑ eũ transeant. id ẽ. & qͥ edificat suꝑ hoc fundam̃tũ. aurũ
argentũ. lapides p̾ciosos: & qͥ edificat ligna fenũ. stipulam
Cũ enĩ hoc dixisset. adiunxit: unicuiusq opꝰ qͣle sit ignis ꝓ¬
babit. Sicuiꝰ opꝰ ꝑmanserit qđ suꝑedificauit: mercẽdẽ acci

Expanded text:
igna quippe et fenum et stipula non absurde accipi possunt rerum saecularium, quamvis licite concessarum, tales cupiditates, ut amitti sine animi dolore non possint. Cum autem iste dolor urit, si Christus in corde fundamenti habet locum, id est, ut ei nihil anteponatur, et malit homo qui tali dolore uritur, rebus quas ita diligit magis carere quam Christo; per ignem fit salvus. Si autem res hujusmodi temporales ac saeculares tempore tentationis maluerit tenere quam Christum, eum in fundamento non habuit; quia haec priore loco habuit, cum in aedificio prius non sit aliquid fundamento. Ignis per eum transeant; id est, et qui aedificat super hoc fundamentum, aurum, argentum, lapides pretiosos, et qui aedificat ligna, fenum et stipulam. Cum enim hoc dixisset, adjunxit: Uniuscujusque opus quale sit, ignis probabit. Si cujus opus permanserit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
etiã post hanc uitã fieri incredibile ñ ẽ. & utrũ ita sit. qͦri
potest. & aut inueniri aut latere ñnullos fideles ꝑ ignẽ
q̃ndã purgatoriũ. qͣntomagis minꝰue bona pereuntia
dilexerunt: tanto tardiꝰ citiꝰq saluari. ñ tam̃ tales de qͣli¬
b dictũ ẽ. qđ regnũ đi ñ possidebunt. nisi conuenienter
penitentib eadẽ crim ina remittant᷑. Conuenient̾ aĩdixi.
ut steriles in elemosinis ñ sint. qͥb tantũ tͥbuit scͥptura¬

Expanded text:
etiam post hanc vitam fieri incredibile non est. Et utrum ita sit quaeri etiam post hanc vitam fieri incredibile non est. Et utrum ita sit quaeri potest, et aut invenire aut latere nonnullos fideles per ignem quemdam purgatorium. Quanto magis minusve bona pereuntia dilexerunt; tanto tardius citiusque salvari non tamen tales, de quibus dictum est quod regnum Dei non possidebunt, nisi convenienter poenitentibus eadem crimina remittantur. Convenienter autem dixi, ut steriles in eleemosynis non sint. CAPUT III. Quod alter
Abbreviated transcription (Latin):
Est qͥdã ignis cẽptatio tͥbulationis. de qͦ aꝑte alio loco scriptũ est.
Uasa figuli ꝓbat fornax: ꝙ homines iustos tẽptatio tͥbula-¬
tionis. Iste ignis in hac interĩ uita facit qđ apłs dixit. si ac¬
cidat duob fidelib. uni scilicet cogitanti qͦ st̃ di. qͦmͦ pla¬
ceat đo. hoc ẽ edificanti suꝑ xpͣm fundam̃tũ. aurũ. argentũ
lapides p̾ciosos. alteri autẽ cogitanti ea q̃ sunt mundi. qͦmͦ
placeat uxori. id ẽ. edificanti suꝑ idẽ fundam̃tũ. ligna. fe¬
nũ. stipulã: illiꝰ enĩ opꝰ nͨ exurit᷑. qͥa nͦ eã dilexit qͦru a¬
one p̾posita. eis potiꝰ mallet carere quã xpͦo. nec timore a-¬
mittendi talia. deserit xp̃m. qͣmuis doleat cũ amittit. sal¬
uus erit qͥdẽ. sic tam᷑ qͣs ꝑ igne: qͥa urit euꝰ dolor rerũ qͣs
dilexerat amissaruͦ. s nͨ subuertit neq cõsumit funda¬
menti stabilitate atq incorruptione munitũ. Tale aliqͥd

Expanded text:
te alio loco scriptum est: Vasa figuli probat fornax, et homines justos tentatio tribulationis . Iste ignis in hac interim vita facit quod Apostolus dixit, si accidat duobus fidelibus, uni scilicet cogitanti quae Dei ceat Deo, id est aedificanti super Christi fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos: alteri cogitanti quae sunt mundi, quomodo placeat uxori , id est aedificanti super fundamentum ligna, fenum, stipulam. Illius enim opus non exuritur, quia non ea dilexit, quorum aone proposita, eis potius mallet carere quam Christo, nec timore amittendi talia deserit Christum, quamvis doleat cum amittit, salvus est quidem, sic tamen quasi per ignem, quia urit eum dolor rerum quas dilexerat amissarum, sed non subvertit, neque consumit fundamenti stabilitatem, atque incorruptione munitum, tale aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
& ecce om̃ia munda sc̃ uobis ⁊ on solũ gͦ qͥ dat esuri¬
enti cibũ. sitienti potũ. nudo uestimentũ. peregrinanti
hospiciũ. fugienti latibulũ. egro uel incluso uisitationẽ
captiuo redemptionẽ. debili subuectionẽ. ceco deductionẽ.
Tristi consolationẽ. ñ sano medelã. exranti uiã. deliberan¬
Ti consiliũ. & qđ cuiq necessariũ ẽ indigenti. ueru̾eciã qͥ
dat ueniã peccanti. elemosinã dat. & qͥ emendat uer bere
in qͦ potestas dat᷑ uel coercet aliqͣ disciplina. & tamen
peccatũ eiꝰ qͦ ab illo lesus uel offensus ẽ. dimitat ex corde.
uł orat ut ei dimittat᷑: ñ solũ in eo qđ dimittit̾ atq orat.
ueruetiã in eo qđ corripit & aliqͣ einendatoria pena pleclit.¬
elemosinã dat: qͥa miscdiam prestat. Multa enĩ bona
prestant᷑ inuitis. qͣndo eoꝵ consulit᷑ utilitati ñ uoliu¬
tati: qͥa ipsi sibi ẽẽ inueniunt᷑ in imici. Amici uͦ eorũ
potiꝰ illi qͦs inimicos putant. & reddunt errando mala ꝓ bo¬

Expanded text:
e omnia munda sunt vobis . Non solum ergo qui dat esurienti cibum, sitienti potum, nudo vestimentum, peregrinanti hospitium, fugienti latibulum, aegro vel incluso visitationem, captivo redemptionem, debili subvectionem, caeco deductionem, tristi consolationem, non sano medelam, erranti viam, deliberanti consilium, et quod cuique necessarium indigenti, verum etiam qui dat veniam peccanti, eleemosynam dat. Et qui emendat verbere, in quem potestas datur, vel coercet aliqua disciplina, et tamen peccatum ejus quod ab illo laesus vel offensus est, dimittit ex corde, vel orat ut ei dimittatur; non solum in eo quod dimittit atque orat, verum etiam in eo quod corripit, et aliqua eeleemosynam dat, quia misericordiam praestat. Multa enim bona praestantur invitis, quando eorum consulitur utilitati non voluntati, quia ipsi sibi inveniuntur esse inimici, amici vero eorum potius illi quos inimicos putant, et reddunt errando mala pro bo
Abbreviated transcription (Latin):
dere & loqui non dubitant. Hinc gͦ impleri lunam dicunt.
cum cadem pars dĩ magnis laborib ab inquinamento pur¬
gata. de toto mundo usq abom̃ib cloacis fugiens redditꝰ
dõ lucenti dum redeat. repleri u ꝑ mensem dmndiũ & alio
dimidio insolem refundi. uelut inaliam nauẽ. nec tamen
uit̾ istas anathematidas blasphemias. aliquid umquã

Expanded text:
dere et loqui non dubitant. hinc ergo impleri lunam dicunt, dere et loqui non dubitant. hinc ergo impleri lunam dicunt, cum eadem pars dei magnis laboribus ab inquinamento purgata de toto mundo atque ab omnibus cloacis fugiens redditur deo lugenti, dum redeat; repleri uero per mensem dimidium et alio dimidio in solem refundi uelut in aliam nauem. nec tamen inter istas anathemandas blasphemias aliquid umqua
Abbreviated transcription (Latin):
misticus apparer. a tertia ebdomada lune pascha cele¬
brat᷑. id ẽ qui dies occurrit ax iiIiͬ. usq inaxiꝰ. Est¬
illic aliud sacramentum. quod si tibi obscurum suerit.
quia intalib inquisitionib minꝰ eruditꝰ es. non comtristeris.
Nec ideo me putes e̾x̾ meliorem: quia hȩc instudiis pueri¬
lib didici. Qui enim glori t᷑. meo glorietur.Scire
& intelligere. qm̃ egosum dñs. Non nulli gͦ studioñ
talium rerum: quesierunt Multa denumeris & motib
sy derum. & qui subtilius ista scrutati sunt: incrementa
& decrementa lunaria. exconuersione globi eius coniece-¬
runt. Non qd̾ aliquid substantie uel acerdat ei cũ augetꝰ
uel recedat cũ minuit᷑: Quod delira imperitia manichei
opinantes repleri eam dixerunt. sicut repletꝰ nauis. tefu¬
gitiua dei parte quam cõmixtam principib tenebrarum
& eoꝵ sordib inquinatam corde atq ore sacrilego: & cre¬

Expanded text:
mysticus apparere, tertia hebdomada lunae Pascha celemysticus apparere, tertia hebdomada lunae Pascha celebratur, id est qui dies occurrit a quarta decima in illic et aliud sacramentum, quod si tibi obscurum fuerit, quia in talibus inquisitionibus minus eruditus es, non contristeris nec ideo me putes esse meliorem, quia haec in studiis puerilibus didici; qui enim gloriatur, in domino glorietur scire et intellegere. quoniam ego sum dominus. nonnulli ergo studiosi talium rerum quaesiuerunt multa de numeris et motibus siderum et, qui subtilius ista scrutati sunt, incrementa et decrementa lunaria ex conuersione globi eius coniecerunt, non quod aliquid substantiae uel accedat ei, cum augetur, uel recedat, cum minuitur, quod delira inperitia Manichaei opinantes repleri eam dixerunt, sicut repletur nauis, ex fugitiua dei parte, quam commixtam principibus tenebrarum et eorum sordibus inquinatam corde atque ore sacrilego et cre
Abbreviated transcription (Latin):
dentes. intribulatione patientes. Haec igitur innouatio
uitȩ nr̃e e̾ quidem transitꝰ demorte aduitam qui fit primo
ꝑfidem. ut inspe gaudeam. & intribulatione patientes
simus : dum ad huc exterior homo nr̃ corrumpit᷑. sed interior
renouat᷑ dedie indiem. ꝓpt̾ ipsum initium noue uite. ꝓpt̾
nouum hominẽ que iubemur induere & exuere ueterem.
expurgantes uecus fermentuni. ut simus noua consꝑsio.
nouitatem: primꝰ men sis in anni meusib celebrationi
huic adtributꝰ ẽ. Nam & ipse dicit᷑ mensis nouoꝵ.
Quia uͦ in toto tempore scłi nunc t̾tium tempꝰ apparuit.
ideo resurrectio dñi. triduana e̾. Primũ enim tempꝰ r̃
ante legẽ. scd̃m sub lege: tertium sub grã. Ubi iam
manifestatio r̾ sacramenti prius occulti in ꝓphetico enigma
te. Hoc gͦ & inlunari niuuero significatur. Quia enm
septenarius numerus inscripturis ad quandam ꝑfectionẽ

Expanded text:
dentes, in tribulatione patientes. Haec igitur innouatio dentes, in tribulatione patientes. Haec igitur innouatio uitae nostrae est quidam transitus de morte ad uitam, qui fit primo per fidem, ut in spe gaudeamus et in tribulatione patientes simus, dum adhuc exterior homo noster corrumpitur, sed interior renouatur de die in diem. propter ipsum initium nouae uitae, propter nouum hominem, quem iubemur induere et exuere ueterem expurgantes uetus fermentum, ut simus noua consparsio, nouitatem primus mensis in anni mensibus celebrationi huic adtributus est. nam ipse dicitur et mensis nouorum. quia uero ill toto tempore saeculi nunc tertium tempus apparuit, ideo resurrectio domini triduana est. primum enim tempus est ante legem, secundum sub lege, tertium sub gratia, ubi iam manifestatio est sacramenti prius occulti in prophetico te: hoc ergo et in lunari numero significatur. Quia enim septenarius numerus solet in Scripturis ad quamdam perfectionem
Abbreviated transcription (Latin):
intine scłi. quod in dñi nr̃i iħci xp̃i corpore p̃monstratum e̾:
qui e̾ primogenitꝰ amortuis. quia & corpꝰ eius cui caput est
ipse. non nisi excła ẽ. Non nulli enim adtendentes uerba
quȩ assiduȩ dicit apłs. quia & mortui sum cum xp̃o &
resurreximꝰ cum eo. nec intelligentes quatenus dicantur:
Arbitrati sunt iam factam e̾e resurrectionẽ: nec ullam ul¬
terius insine tempoꝵ e̾e̾ sperandam. Ex quib t̾ inquit
himeneus. & filetus. qui circa ueritatem aberrauerunt. di¬
centes resurrectionem iam factam e̾e̾. & fidem quorundã
subuertunt. idem apłs eos arguens detestat᷑. Qui tam̃
dicit nos resurrexisse cum xp̃o. Unde nisi quia hoc ꝑfi
dem & spem & dilectionem factum e̾t̾ dicit in nobis scđm
primitias sp̃s. sed quia spes que uidet nont̾ spes: &
ideo si quod non uidemꝰ speramꝰ ꝑpatientiam expectamus.
restat utiq redẽptio corporis nr̃i. quam expectantes
innobis m& ipsis ingemiscimꝰ: unde t̾ & illud. Spe gau¬

Expanded text:
in domini nostri Iesu Christi corpore praemonstratum est, qui est primogenitus a mortuis, quia et corpus eius, cui caput est ipse, non nisi ecclesia est. Nonnulli enim adtendentes uerba, quae assidue dicit apostolus, quia et mortui sumus cum Christo et resurreximus cum eo, nec intellegentes, quatenus dicantur, arbitrati sunt iam factam esse resurrectionem nec ullam ulterius in fine temporum esse sperandam, ex quibus est, inquit, Hymenaeus et Philetus, qui circa ueritatem aberrauerunt dicentes resurrectionem iam factam esse et fidem quorundam subuertunt. idem apostolus eos arguens detestatur, qui tamen dicit nos resurrexisse cum Christo. unde, nisi quia hoc per fidem et spem et dilectionem factum esse dicit in nobis secundum primitias spiritus? sed quia spes, quae uidetur, non est spes et ideo, si, quod non uidemus, speramus, per patientiam expectamus, restat utique redemptio corporis nostri, quam expectantes in nobismet ipsis ingemescimus. unde est illud: Spe gau
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c apparuerit uita ur̃a: tunc & uos apparebitis cũ
illo ingła. Satis indicat quid uelit intelligi. quia
ꝑagit᷑ future insine resurrectionis & gle: cũ corrupti¬
bile hoc. id est caro in qua gemimus mođo. induo in¬
corruptionẽ. & mortale hoc indu& inmortalitatẽ. Nunc
enim iam quidẽ habem ꝑfidem primitias sp̃s. sed adhuc
inmobis in &ꝰ ipsis ingrem scim adoptionẽ. eepectantes re
depuonẽ corporis nr̃i. Spe enim salui facti sumꝰ. In hac
spe cum sumus : corpꝰ quidem mortuum t̾ ꝓpt̾ peccatũ:
Sp̃s aut̃ uita e̾. ꝓpt̾ iustitiam: sed uide quid seqͥtꝰ Si aut̃
sp̃s eius inquit qui suscitauit xp̃m amortuis habit mobis.
qui suscitauit xp̃m amortuis. uuificabit o mortalia corpora

Expanded text:
 apparuerit, uita uestra, tunc et uos apparebitis cum illo. in gloria, satis indicat quid uelit intellegi, quia peragitur futurae in fine resurrectionis et gloriae, cum corruptibile hoc — id est caro ista, in qua gemimus modo — induet incorruptionem et mortale hoc induerit immortalitatem. nunc enim iam quidem habemus spiritus primitias, sed adhuc in nobis ipsis ingemescimus adoptionem exspecdemptionem corporis nostri; spe enim salui facti sumus. in hac spe cum sumus, corpus quidem mortuum est propter peccatum, spiritus autem uita est propter iustitiam. sed uide, quid sequitur: Si autem spiritus eius, inquit, qui suscitauit Christum a mortuis, habitat in uobis, qui suscitauit Christum a mortuis, uiuificabit et mortalia corpora
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ Ille irrisus. ille crucifixus. illederelictus. hoc reg¬
nũ ad qͥrit. & trad& infine dõ & patri. Nonut ipse amittat.
sed qđ infide feminauit cũ uenit minor patre: hoc ꝑducat
ad spetiem in qua equalis ñrecessit apatre: Manducauert̃
& adorauert̃ omĩsdiuites t̾rȩ. Diuites t̃rȩ suꝑbos uult in

Expanded text:
gentium. Ille irrisus, ille crucifixus, ille derelictus hoc reggentium. Ille irrisus, ille crucifixus, ille derelictus hoc regnum acquirit: et tradet in fine Deo et Patri; non ut ipse amittat, sed quod in fide seminavit, cum venit minor Patre, hoc perducat ad speciem in qua aequalis non recessit a Patre. Manducaverunt et adoraverunt omnes divites terrae: divites terrae, superbos in
Abbreviated transcription (Latin):
magister exister& Nã latitudo in eoligno ẽ: qđ transũ sũ
de suꝑ figit᷑ hoc ad bona oꝑaꝑtin&. qͥa ibi extendunt᷑ manꝰ
nimitati tribuit᷑ . Altitudo ẽ. in ea ligniparte quȩ ab illo
qđ transuersũ figit᷑. sursũ uersus relinqͥtur. hocẽ. ad caput
crucifixi: qͥ abene sꝑantiũ suꝑna expectatioẽ. lamuꝰ illud
ex ligno qđ non uidet᷑. qđ fixũ occultat᷑. unde totũ illud
exurgit. ꝓfunditatẽ significat gratuite grẽ: inqͦ multoꝵ
in genia conterunt᷑. inuestigare conantia. ut ad extremũ
eis dicat᷑. O homo. tuqͥses qͥrespondeas dõ: Uiuentgͦ cord
grantiũ. non sua quȩrentiũ. sed scõꝵ societate gaudentiũ
Hoc pͥmitꝰ in apłis factũ ẽ. sed laud ando dm̃: idẽ. p̃dicando
ad qͥsierint. in eo qđ sequit᷑ uide. Cõmemorabunt᷑ inquit
& conũ tent᷑ addnm. uniũsi fines t̾rȩ. & ad orabt̃ in conspe

Expanded text:
magister existeret. nam latitudo est in eo ligno, quod transuersum magister existeret. nam latitudo est in eo ligno, quod transuersum desuper figitur; hoc ad bona opera pertinet, quia ibi extenduntur manus. nimitati tribuitur. altitudo est in ea ligni parte, quae ab illo, quod transuersum figitur. sursum uersus relinquitur, hoc est ad caput crucifixi. quia bene sperantium superna expectatio est. iam uero illud ex ligno, quod non apparet, quod fixum occultatur, unde totum illud exsurgit, profunditatem significat gratuitae gratiae; in quo multorum ingenia conteruntur id uestigare conantia, ut ad extremum eis dicatur:s o homo tu quis es, qui respondeas deo? Viuent ergo corda grantium, non sua quaerentium sed sanctorum societate gaudentium. hoc primitus in apostolis factum est. sed laudando deum, id est praedicando adquisierint, in eo, quod sequitur, uide. Commemorabuntur, inquit, et conuertentur ad dominum uniuersi fines terrae et adorabunt in c
Abbreviated transcription (Latin):
culturã. fundati ꝓpt̃ ȩdificationẽ: Quȩ qm̃ nonẽ abhomine.
dicit alio loco idem apłs. Dĩ agricultura. dĩ ȩdificatio estis.
Hoc totũ agit᷑. cũ in hac nr̃a ꝑegrinatione fides ꝑdilectiotiẽ
oꝑat᷑. Infuturo autẽ scło ꝑfecta & plenakaritas. sine ulla
maloꝵ tolerantia ñ fide credit qđ ñ uid&. nec spedesiderat
qđ non ten&: sed inȩ t̃nũ ueritatis in cõmutabilẽ spetiem
contẽplabit᷑. cuiꝰ sine fineqͥetũ opuserit laudare qđ amat.
& amare qđ laudat. Dehac consequent̃ dic̃ Scire etiã suꝑ¬
eminentẽ scientiȩ karitatẽ xp̃i. ut impleamini in omnẽ
plenitudinẽ dĩ. In hoc misterio figura crucis ostenditur
Quienĩ qđ uoluit mortuus ẽ. qͦm uoluit mortuus est :
Non frustra gͥ talegenꝰ mortis elegit. nisi in eo quoq latitu¬
dinis huiꝰ & altitudinis. & longitudinis. & ꝓfunditatis.

Expanded text:
agriculturam, fundati propter aedificationem; quae quoniam non est ab homine, agriculturam, fundati propter aedificationem; quae quoniam non est ab homine, dicit alio loco idem apostolus: Dei agricultura, dei aedificatio estis. hoc totum agitur, cum in hac nostra peregrinatione fides per dilectionem operatur. in futuro autem saeculo perfecta et plena caritas sine ulla malorum tolerantia non fide credit, quod non uidet, nec spe desiderat, quod non tenet, sed in aeternum ueritatis incommutabilem speciem contemplabitur, cuius sine fine quietum opus erit laudare. quod amat, et amare, quod laudat. de hac consequenter dicit: Scire etiam supereminentem scientiam caritatis Christi, ut impleamini in omnem plenitudinem dei. In hoc mysterio figura crucis ostenditur. qui enim, quia uoluit, mortuus est, quo modo uoluit, mortuus est. non frustra igitur tale genus mortis elegit, nisi in eo quoque latitudinis huius et longitudinis et altitudinis et profunditatis
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩris cuiꝰreigrã : Hoc supͣ dixerat. ꝓpt̃ qđ peto ñ infirmari
in tribulationib meis ꝓuobis. Hoc gͦ eis optat. ut ñ infirm̃t᷑
flectebat ad patrẽ: Proinde ñ infirmari. unde illis sit: seqͥt᷑
In interiore inqͥt homine habitare .xp̃m ꝑfidẽ in cordib¬
finẽ spetiei. Ut in haritate inqͥt radicati & fundati. p̃ualeatis
cõp̃hendere cũ om̃ib scĩs. Istaẽ cõmunio cuiusdã diuinȩ cȩle
stisq rei publicȩ: Hinc saturant᷑ pauꝑes. ñ suaquȩrentes. sed que
illũ xp̃i. idẽ ñ cõmoda pͥuata sectantes. sed in cõmune ubi salus
om̃iũ ẽ consulentes. Nãde ipso pane qͦ tales saturant᷑. qͦdã loco
apłs ait : Unꝰ panis. unũ corpꝰ multi sumꝰ Qd gͦ cõp̃hendere :
Quȩ sit inqͥt latitudo. sic̃ iã dixi in oꝑib: bonis. quib beniuo¬
lentia porrigit᷑ usq ad diligendos inimicos. Et longitudo.
ut longanimit᷑ ꝓhac latitudine molestiȩ tolerent᷑ Et alti¬

Expanded text:
quaeris, cuius rei gratia. hoc supra diierat: Propter quod peto non infirmari in tribulationibus meis pro uobis. hoc ergo eis optat, ut non infirmentflectebat ad patrem. proinde non infirmari unde illis sit, sequituIn interiore, inquit, homine habitare Christum per fidem in cordibfinem speciei. ut in caritate, inquit, radicati et fundati praeualeatis comprehendere cum omnibusstisque reipublicae; hinc saturantur pauperes, non sua quaerentes, sed quae Iesu Christi, id est non commoda priuata sectantes, sed in commune, ubi salus omnium est, consulentes. nam de ipso pane, quo tales saturantur, quodam loco apostolus dicit: unus panis, unum corpus multi sumus. quid ergo comprehendere? quae sit, inquit, latitudo, sicut iam dixi, in bonis operibus. quibus beniuolentia porrigitur usque ad diligendos inimicos. et longitudo, ut longanimitate pro hac latitudine molestiae tolerentur, et alti