comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ũr maneat. ut qd̃cumq pe¬
tieritis patrẽ in nomine meo
det uobis. Maneat gͦ di lec¬
tio. Ipse ẽ eñ fructꝰ ña. Que
dilectio nc̃ ÷ in desidio: ñdũ
insaturitate. Et ipso deside¬
rio qd̃cumq petierimꝰ in no-¬
mine uingeniti filui: cdat
nob̾ pat̾. Q̃ aut̃ acciꝑe sal-¬
uandis ũ expedit nobis: ñ

Expanded text:
vester maneat: ut quodcumque pevester maneat: ut quodcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Maneat ergo ditio, ipse est ergo fructus noster, quae dilectio nunc est in desiderio, nondum in saturitate; et ipso desiderio quodcunque petierimus in nomine unigeniti Filii, dabit nobis Pater. Quod autem accipere salvandis
Abbreviated transcription (Latin):
illa in effabilis gr̃a. Qͥd eñ
eramꝰ quando xp̃m ñ dume¬
ligeramꝰ. & ideo ñ diligebañ
Nam qͥ eũ ñ eligit. quomodo
diligit: Nunquid iã in nob
erat qd̃ in psalmo canitur.
elegi abiectꝰ ẽẽ in domo dñi.
magis qm habitare intabet¬
nacłis peccatoꝵ: Non utiꝙ.
do ñ uos me elegistis. nisigi
mali eramus. & electi sumꝰ
ut bom ꝑ gr̃am nos eligen¬
tis essemus: Non ẽ eñi gĩa
si p̃cesserant merita. Est aũ
merita. Et uidete km̃i quem¬
admodũ ñ eligat bonos. sed̃
qͥͦs elegit faciat bonos.Ego
inquit elegi uos: & posin uoᷤ
ut eatis & fructũ afferatis. &
fructꝰ ur̃ maneat. Nonne iste
est fructꝰ de quo iam dixerat
sine me nichil potestis face¬
re: E legit gͦ. & posuit ut ea¬
mus & fructũ afferamꝰ. Nullũ
itaq fructũ unde nos elege¬
rit habebamꝰ. Ut eatis in qͥt
⁊ fructũ afferatis. Imus ut af¬
feramꝰ. & ipse ẽ uia qua imꝰ.
inqua nos posuit ut eamus.
uenit nos. Et fructꝰ inquit

Expanded text:
illa ineffabilis gratia. Quid enim eramus quando Christum nondum elegeramus, et ideo nondum diligebamus? nam qui eum non eligit, quomodo non diligit? Nunquid jam in nobis erat quod in psalmo canitur: Elegi abjectus esse in domo Dei mei, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum ? Non utique. do: « Non vos me elegistis, » nisi quia mali eramus, et electi sumus, ut boni per gratiam nos eligentis essemus. Non est enim gratia, si praecesserant merita: est autemerita. Et videte, charissimi, quemadmodum non eligat bonos, sed quos eligit faciat bonos. « Ego, inquit, elegi vos et posui vos ut eatis, et fructum afferatis, et fructus vester maneat . » Nonne iste est fructus, de quo jam dixerat: « Sine me nihil potestis facere? » Elegit ergo et posuit, ut eamus et fructum afferamus. Nullum itaque fructum unde nos elegit habebamus. « Ut eatis, inquit,  fructum afferatis. Imus ut afferamus, et ipse est via qua imus, in qua nos posuit ut eamus. ia ejus praevenit nos. Et fructus, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
Non eñi accepistis sp̃m ser-¬
uitutis it̾um in timorẽ. Ad
hanc gͦ seruitutẽ seruũ ꝑti¬
euge serue bone intͣ in gan¬
dium dñi tui: s ille seruus
ꝑtinens ad timorẽ a carita
foras mittendũ. de qͦ alibi
dicit. Seruus ñ manet in do¬
mo inet̾num. filiꝰ aũ manet

Expanded text:
Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore. Ad hanc servitutem ad servum pertiEuge, serve bone, intra in gaudium domini tui ; sed ille servus pertinens ad timorem foras a charitate mittendum, de quo alibi dicit: Servus non manet in domo in aeternum; filius autem mane
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ significat in die iudicũ
puniendã. Ut ꝑ duos serus
fideles utriꝰq ppłi. doctores.
ꝑdecẽ & quinq mnas. idem
credentes ppłi ꝑ seruũ neqmͣ¬
i ali catholici. ꝑ inimicos qͥ¬
e Ium suꝑ se regnare nolu¬
erunt. impietas eoꝵ qͥ u̾bum
fidei aut nunqmͣ audire. aut
male intpretando corrũpere
ñseminati eoꝵ etiã qͦs u̾bum
dei nec audire contigit dis¬
cussio signet᷑. Quib quinq
ꝑsonis omne genꝰ hominũ
qd in die iudicu fut᷑um est
exprimit᷑. Et iis dictis p̃ce-¬
debat. ascendens ierosolimã.
finita parabola ascendit
ierosolimã. ut ostendat de
eiuscł maxime ciuitatis euẽ-¬
tu ꝑ abolã fuisse p̃missam.¬

Expanded text:
tium significat, in die judicii puniendam, ut per duos servos fideles, utriusque populi doctores, per decem et quinque minas idem credentes populi, per servum nequam mali catholici, per inimicos qui eum super se regnare noluerunt impietas eorum qui verbum fidei aut nunquam audire, aut male interpretando corrumpere, n seminati eorum etiam quos verbum Dei nec audire contigit, discussio signetur. Quibus quinque personis omne genus humanum quod in die judicii futurum est exprimitur. Et his dictis, praecedebat, ascendens Jerosolyma. Finita parabola, ascendit Jerosolyma, ut ostendat de ejusdem maxime civitatis eventu parabolam fuisse praemissam
Abbreviated transcription (Latin):
bundabit. Abeo aut̃ qui non
habet. & qd̃ habet auferet᷑
ab eo. Hoc ad suꝑiorẽ senten¬
tiã respicit docens & illum
posse amittere munꝰ qui ha¬
bens ñ habet id est ñutitur.
& in eo augen qui habens
habet. id est bene utitur.
Que gr̃arum ĩmutatio qm̃
in hac uita geri solet: notan¬
dũ qd̃ illud dñi redeuntis ex¬
amen etiã nunc exparte cele¬
bratũ. s tunc est uniu̾salit̾
implendũ. Cotidie namq
accepto apatre regno redit:
qr ꝑegrinantis int̾ra eccłie¬
semꝑ statũ conspicit. cotidie
intanto fideliũ seruoꝵ nu¬
mero huic petuniã negotia¬
tori cõmodat. ialtero modñ
consũmati oꝑis examinat.
Hunc fidelit prudent᷑ ꝙ la¬
borantẽ amplioris gr̃e mu-¬
nere donat. illũ desidias mol-¬
les & marcida luxu ocia sectã¬
tem ex eo qd̾ desidat priuat.
Uerũ uniu̾sali manifestoq
iudicio. q̃d dictu qͦ tribile
est. multi qui ad docendum
uidebantur idonei. obne-¬
glegentie sue noxã int̾ ind¬

Expanded text:
dabitur. Ab eo autem qui non habet et quod habet auferetur ab eo. Haec ad superiora sententia respicit, docens et illum posse amittere munus Dei, qui habens non habet, id est, non utitur, et in eo augeri, qui habens habet, hoc est, bene utitur. Quae gratiarum mutatio, quoniam in hac vita geri solet, notandum quod illud Domini redeuntis examen etiam nunc ex parte celebratum, sed tunc est universaliter implendum. Quotidie namque accepto a Patre regno redit, quia peregrinantis in terra Ecclesiae statum conspicit. Quotidie in tanto fidelium servorum numero huic pecuniam negotiaturo commodat, in altero modum consummati operis examinat, hunc fideliter prudenterque laborantem amplioris gratiae munere donat, illum desidias molles et marcida luxu otia sectantem, et eo quod dederat privat. Verum universali manifestato judicio, quod dictu quoque terribile est, multi, qui ad docendum videbantur idonei, ob negligentiae suae noxam, inter ind
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt ei. Dñe. habet
decem mnas. Recte amittit
municare neglex̃. ut ei auge¬
at᷑ qui inde laborauit. Tuxta
qd̃ angelo ẽphesi eccłie dicit᷑.
Et mouebo candelabrum
tuũ de loco suo. nisi peniten-¬
tiã egeris. Et cũ regiũ cͥsma
qd̃ suꝑbiendo saul amisit dd̃
obediendo meruit: sp̃s in qͥt
dñi discessit a saul. & c̃irectꝰ
est in cdauid a die illa &e dein¬
ceps. Qd̃ uͦ ablata a nequã
seruo ina ei qui decem
mnas habebat dari iussa est.
mistice ut reor indicat. intrã¬
te multitudine gentiũ omnẽ
isrł saluũ fut᷑um. & tunc abũ¬

Expanded text:
Et dixerunt ei: Domine, habet Et dixerunt ei: Domine, habet decem minas. Recte amittit municare neglexit, ut ei augeatur, qui inde laboravit. Juxta quod angelo Ephesi Ecclesiae dicitur: Et movebo candelabrum tuum de loco suo, nisi poenitentiam egeris . Et cum regium chrisma, quod superbiendo Saul amisit, David obediendo promeruit: Spiritni discessit a Saul, et directus est in David a die illa, et deinceps. Quod vero ablata a nequam servo mina ei qui decem minas habebat, dari jussa est, mystice, ut reor, indicat, intrante plenitudinem gentium omnem Israel salvum futurum , et tunc abun
Abbreviated transcription (Latin):
grecꝰ sermo significat. Eloqͥa
dñi inquit eloquia casta. ar-¬
gentũ igne examinatum.
sã. i est promptis paratisq
fideliũ cordib intuari. Ad
quã uidelicet m̃sam id est
mentẽ auditoꝵ ñalia quam
dñica ẽ deferenda pecunia.
ut omnis sermo dicentis
script᷑e sensũ sequatur. Nã
qd̾ hie dñs ñ quãlibet pecu-¬
niã s suã dic̃ nũmulariis eẽ
fenerandã: exponit aplłs dic̃.
Siquis loquitur: quasi ser¬
mones : dei. Et ego ueniẽs
cũ usuris utiq exegissem illud.
Quiu̾bi pecuniã a doctore ꝑ¬
cipit emitq credendo: neceẽ
est ut cũ usuris eã soluat oꝑan¬
do. ut qd̾ auditu didicit exe-¬
quat᷑ & actu. Inusura quippe
pecunia etiã ñ data recipitur.
Uel certe de accepto u̾bi feno¬
re usuras soluit: qui ex eo
qd̾ audit etiã alia. studet ĩ¬
telligere q̃ nec dũ ex p̃dicato¬
ris ore didicit. Et astantibus
dix̃. Auferte ab illo mnã. &
date illi qui decẽ in nas ht.

Expanded text:
Graecus sermo significat. Eloquia Graecus sermo significat. Eloquia Domini, inquit, eloquia casta, argentum igne examinatum .sam, hoc est, promptis paratisque fidelium cordibus intimari. Ad quam videlicet mensam, id est, mentem auditorum, non alia quam dominica est deferenda pecunia, ut omnis sermo docentis Scripturae sensum sequatur. Nam quod hic Dominus non quamlibet pecuniam, sed suam dicit nummulariis esse fenerandam, exponit Apostolus, dicens: Si quis loquitur quasi sermones Dei . Et ego veniens, cum usuris utique exegissem illud. Qui verbi pecuniam a doctore percipit, emitque credendo, necesse est eam cum usuris solvat operando, ut quod auditu didicit, exsequatur et actu. In usura quippe pecunia etiam non data recipitur. Vel certe de accepto verbi fenore usuras solvit, qui ex eo quod audit etiam alia studet intelligere, quae necdum ex praedicatoris ore didicit. Et astantibus dicit: Auferte ab illo minam, et date illi qui decem minas habet.
Abbreviated transcription (Latin):
rt̃. qr ꝑ creaturã pot̾ant cre¬
atorem ꝯnoscere: Hoc ẽ em̃
metere ubi ñseminauit. io
est etiã eos impietatis reos
tenere. quib uibum legis ant
eunͣgłi ñ ninistͣtum ẽ. hoc
aut̃ ueluti ꝑiculũ iudicude¬
uitantes. pigro languore a
l̾ibi ministratione conqͥesc̃t.
Et hocẽ qͣsi sudario ligare
qd̾ acceꝑunt.Dic̃ ei. De ore
tuo te iudico. serue neqmͣ.
Seruus neqmͣ uocatur: q
e piger ac deses est ad exer¬
cendum negotiũ. & ꝑcax ac
suꝑbꝰ ad accusandũ dñindi¬
ciũ. Sciẽbas qd̃ ego austerus
homo sum. tollens qͦd ñ posu.
quare ñ dedisti pecuniã meã
ad m̃sam: Quod putauerat
se ꝑ extusatione dixisse. incul¬
pãm ꝓpriã u̾titur. Sinquit
durum & crudelẽ esse me no¬
ueras. & aliena sectari. ibiq
metere ubi ñ seuerim: quare
ñ tͥ istiꝰ modi cogitatio incus-¬
sit tunorẽ. ut scires me mea
diligentꝰ q̃sit᷑um. & dares pe-¬
cuniã meã siue argentũ ad

Expanded text:
erunt, quia per creaturam poterant creerunt, quia per creaturam poterant creatorem cognoscere? Hoc est enim quasi metere ubi non seminavit, id est, etiam eos impietatis reos tenere, quibus verbum legis aut Evangelii non ministratum est. Hoc autem veluti periculum judicii devitantes, pigro languore a verbi ministratione conquiescunt, et hoc est quasi in sudario ligare quod acceperunt. Dicit ei: De ore tuo te judico, serve nequam. Servus nequam vocatur, quia et piger ac deses est ad exercendum negotium, et procax ac superbus ad accusandum Domini judicium. Sciebas quod ego austerus homo sum, tollens quod non posui, quare non dedisti pecuniam meam ad mensam? Quod putaverat se pro excusatione dixisse, in culpam propriam vertitur. Si, inquit, durum et crudelem esse me noveras, et aliena sectari ibique metere ubi non severim, quare non tibi istiusmodi cogitatio incussit timorem, ut scires me mea diligentius quaesiturum et dares pecuniam meam sive argentum ad
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pretat᷑ chanaan. Et qͥ eas
a tenebris docendo cõmuta-¬
uerit: recte qͥnq ciuitatibꝰ p̃¬
fici memorat᷑. qr ñ de suis
tantũ. s ce de auditoꝵ suorũ
qͦs ad lucem uocauit ꝓfectib
honorat᷑. E alt uenit dicens.
repositã insudario. Tmui em̃¬
te qi hõ austerꝰ es. tollis qͦd ñ
posuisti & metis qd̃ ñsemina¬
sti.Seruus qui negociari iussꝰ
acceptã dm̃ pecuniã. insuda-¬
rio reposuit: ostendit eos qͥ
ad p̃dicandũ idonei. p̃dicati¬
onis officiũ iubente dño per
eccłam uel saltẽ susciꝑe uel
susceptũ digne gerere detrie¬
tant. Pecuniã quippe insuda¬
rio ligare ẽ ꝑcepta dona sub
silentio lenti torporis abscon¬
dere. Sunt eñi homines hac
sibi ꝑu̾sitate blandientes ut
dicant. Sufficit ut dese unꝰoso
rationẽ reddat. Quid opꝰ est
alus p̃dicare. ut etiã de ipsis
rationẽ redde quisq cogat᷑.
cũ ap̃ dñm etiã illi sint mex¬
cusabiles quib lex data ñ est
neq: audito eungłio dormt¬

Expanded text:
interpretatur Chanaan. Et qui eas a tenebris docendo commutaverat, recte quinque civitatibus praefici memoratur, quia non de suis tantum, sed et de auditorum suorum, quos ad lucem vocavit, profectibus honoratur. Et alter venit, dicens: repositam in sudario. Timui enim, quia homo austerus es, tollis quod non posuisti, et metis quod non seminasti. Servus qui, negotiari jussus, acceptam Domini pecuniam in sudario reposuit, ostendit eos qui, ad praedicandum idonei, praedicationis officium jubente Domino, per Ecclesiam, vel saltem suscipere, vel susceptum digne gerere detrectant. Pecuniam quippe in sudario ligare est, percepta dona sub otio lenti torporis abscondere. Sunt enim homines hac sibi perversitate blandientes, ut dicant: Sufficit ut de se unusquisque rationem reddat. Quid opus est aliis praedicare, ut etiam de ipsis rationem reddere quisque cogatur, cum apud Dominum etiam illi sint inexcusabiles, quibus lex data non est, neque audito Evangelio dormi
Abbreviated transcription (Latin):
rat.S quinq mnas fecit: quia
gentes curiosis sensib antea mã¬
cipatas ad fidei eungłice gr̃am
conu̾tit. Et huic ait. Et tu esto
supͣ quinq ciuitates. Hoc est ex
earum quas imbueras animaꝵ
fide & conu̾satione. magnꝰ sul-¬
limisq fulgeto. De qͥbꝰ i mysti¬
ce dicit ysaias.In die illa er̃t
quinq ciuitates int̾ra egipti.
loquentes lingua chanaan.
Quinq eñi ciuitates int̾ra egip¬
ti quinq st̃ curiosi sensꝰ corꝑis.
quib in hoc mundo utimur.
Clidelicet uisꝰ. auditꝰ. gustus.
olfactꝰ & tactus. Et qͥ uid̃it mu¬
lierẽ ad concupiscendũ eã. qͥ
au̾tit aures suas ne audiat
pauꝑem. qͥ in ebriat᷑ umo in
quo ẽ luxuria. qͥ coronare se
gaudet rosis anteqmͣ marces¬
cant. cuiꝰ sanguine plene ma¬
nus & dext̾a est repleta mun̾i¬
bus: huiꝰ quinq ciuitates lo¬
quunt᷑ lingua egipti. id est
unu̾si sensus faciunt oꝑa te-¬
nebraꝵ. Egiptꝰ eñi tenebras
sonat. At qui opturat aures
suas ne audiat sanguinẽ. &

Expanded text:
aec quinque minas fecit, quia gentes corporis sensibus antea mancipatas ad fidei evangelicae gratiam convertit. Et huic ait: Et tu esto supra quinque civitates. Hoc est, ex earum quas imbuerat animarum fide et conversione, magnus sublimisque fulgeto. De quibus mystice dicit Isaias: In die illa erunt quinque civitates in terra Aegypti, loquentes lingua Chanaan . Quinque enim civitates in terra Aegypti quinque sunt corporis sensus, quibus in hoc mundo utimur, videlicet visus, auditus, gustus, olfactus, et tactus. Et, qui viderit mulierem ad concupiscendum eam ; qui avertit aures suas, ne audiat pauperem ; qui inebriatur vino, in quo est luxuria ; qui coronare se gaudet rosis antequam marcescant ; cujus sanguine plenae manus, et dextera est repleta muneribus , hujus quinque civitates loquuntur lingua Aegypti, id est, universi sensus faciunt opera tenebrarum. Aegyptus enim tenebras sonat. At qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et
Abbreviated transcription (Latin):
sins: dedit illis decem innas.
Benariꝰ numerꝰ ad legẽ ꝑtinet.
ꝓpt̾ decalogũ. Uocat itaq pat̾¬
familias decem seruos: qr ele¬
git discpłos ꝑ litt̾am legis im¬
butos. Dat illis decem mñas.
qr legis dicta sp̃ualit̾ intelli¬
genda reuelat. Post passionẽ
quippe &e resurrectionẽ suã.
aꝑuit illis sensum. ut intel¬
ligerent scͥpt᷑as. M na nanq¬
draginis appendit᷑. Et om̃is¬
sc̃e script᷑e sermo qr uite ce¬
lestis ꝑfectionẽ suggerit: qͣsi
numeri centenaru pondere
fulgescit. Et ait illis. Nego¬
ciamini dũ uenio. Uerba in¬
quit legis &e ꝓpħ̾arum misti¬
ca int̾pretatione discussa po¬
pulis afferte. atq ab eis fidei
confesionẽ moꝵq ꝓbitatem
recipite. iuxta qd̃ psalmista
sius auditorib p̃cipit diceis.
Sumite psalmum. & date
tympanũ. Hoc ẽ laude p̃di¬
cationis incordis intentione
ꝑcipite. & deuotionẽ oꝑis
in carnis castigatione redibe-¬
te. Wẏmpanum quippe ẽ pel-¬
lis in ligno extenta. Pellis uͦ

Expanded text:
suis, dedit illis decemminas. Denarius numerus ad legem pertinet, propter Decalogum. Vocat itaque paterfamilias decem ser vos, quia eligit discipulos per litteram legis imbutos. Dat illis decem minas, quia legis dicta spiritaliter intelligenda revelat. Post passionem quippe resurrectionemque suam, aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas. Mina namqdrachmis appenditur. Et omnis Scripturae sermo, quia vitae coelestis perfectionem suggerit, quasi numeri centenarii pondere fulgescit. Et ait illis: Negotiamini dum venio. Verba, inquit, legis ac prophetarum mystica interpretatione discussa populis offerte, atque ab eis fidei confessionem morumque probitatem recipite. Juxta quod Psalmista suis auditoribus praecipit, dicens: Sumite psalmum, et date tympanum . Hoc est, laudem praedicationis in cordis intentione percipite, et devotionem operis in carnis castigatione redhibete. Tympanum quippe est pellis in ligno extenta. Pellis vero
Abbreviated transcription (Latin):
ficandꝰ ille p̃ponetur: qui eiꝰ
pecuniã ubi digne deo com-¬
modauerit. Unde quidam
nego ciator egregiꝰ. ciuitates
quib p̃erat hoc est animas
quas regendas acceꝑat allo-¬
quens. que ẽ ait nr̃a spes. aut
gaudiũ. aut corona głe: Hon¬
ne uos ante dñm iħm: Et¬

Expanded text:
ificandus ille praeponitur, qui eis pecuniam verbi, digne Deo commodaverit. Unde quidam negotiator egregius, civitates, quibus praeerat, hoc est, animas quas regendas acceperat, alloquens: Quae est, ait, nostra spes aut gaudium, aut corona gloriae? nonne vos ante Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
ille est:cui cecus supra
clamabat. fili dauid miser̾e
mei. Et cui uemienti ieroso-¬
limã concinebant. O sãna
fili o dauid. bñdictus qui ue¬
nit innomine dñi. rex isrł.
Longinqͣ regio eccła est ex
gentibꝰ. de qua eidem nobi¬
constitutꝰ sum rex abeo: dr̃
a patre.Postula a me ce da¬
bo tͥ gentes heditatẽ tuam.
& possessionẽ tuã t̾minos
tre. Que uidelicet ħ editas¬

Expanded text:
ille, cui caecus supra clamabat: Fili David, miserere mei, et venienti Hierosolymam concinebant: Osanna filio David. Benedictus qui venit in nomine Domini rex Israel. Longinqua regio, Ecclesia est ex gentibus, de qua idem hoconstitutus sum rex ab eo, dicitur a Patre: Postula a me et dabo tibi gentes, haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae, quae videlicet hae
Abbreviated transcription (Latin):
dã: ut ipse dei filiꝰ obhan
xime querendã. sit cest
ad t̾ras. Qui ut pietatiss
bis dispensationẽ incule
pissime se filiũ hominis
lat. comm̃dans sollicr¬

Expanded text:
uendam, ut ipse Dei Filius ob hanc maxime quaerendam sit destinatus ad terras. Qui ut pietatis suae nobis dispensationem inculcet, saepissime se filium hominis appellat, commendans sollic
Abbreviated transcription (Latin):
Quam enim ꝑ semet ipsam ueri¬
tas exposuit: hanc discutere huma¬
na fragilitas ñ presimint. S e. qͦd sol¬
licite in hac ipsa expositione dñica
pensare debeatis. Qruasi nos lobis
semen uerbũ. agrum mundum.
uolueres demonia. spmas ditiitias
significare dicerem̃: ad credenddum
nobis mens forsitan tr̃a dubitaret
Unde et idem dñs ꝑ se metipsũ
dignatꝰ est exponere qͦd dicebat.
ut sciatis rerum significatiões
querere iniis etiã q̃ ꝑsemetip¬
sum uoluit explanare. Expo¬
nendogͦ qͦd dix̃ figurate se loqͥ
innotuit. Quatims certos uos

Expanded text:
semetipsam Veritas exposuit, hanc discutere humana fragilitas non praesumit. Sed est quod sollicite in hac ipsa expositione dominica pensare debeatis, quia si nos vobis semen verbum, agrum mundum, volucres daemonia, spinas divitias significare diceremus, ad credendum nobis mens forsitan vestra dubitaret. Unde et idem Dominus per semetipsum dignatus est exponere quod dicebat, ut sciatis rerum significationes quaerere in iis etiam quae per semetipsum noluit explanare. Exponendo ergo quod dixit figurate se loqui innotuit, quatenus certo
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. Duo gͦ sunt q̃ sollicite pensa¬
re debemus. Quia eñĩmulti uo¬
catis paucielecti ft̃. pͥmũ est ut
de se quisq minune p̃sumat. Ꝙ
⁊ si iam adfidẽ uocatus est: utrũ
ꝑenni regno dignꝰ sit nescit. Se¬
cundũ uero: ut unꝰquisq pximũ
quẽ fortasse lacere ĩuitus conspi¬
cit. desꝑare non audeat: qr diui¬
ne misccłie diuitias ignorat
refero ut si uospeccatores ẽẽ ex
corde conspicitis.: om̃ipotentis dĩ
imisccłiam ampliꝰ ametis. Presenti
annoa monaster iomeo qd̾ iuxta
beatorum martyrum ioħis et
pauli eccłiam situm est. fr̃qͥdã
ad comisionẽ uenit. Deuote sus¬
ceptus est. s ip̃e deuotiꝰ conũsatꝰ¬
hũc admonaster uĩ fr̃ suus cor¬
ꝑe ñ corde secutus est. Nam ualde
conũsationis uitam & habitum
de testans inmonasterio ut hos¬
pes habitabat: i monachorum
uitã morib fugiens. recedere a
monasteris habitatione ñ pot̾at.
ũ habebat. Erat eius prauitas cum¬

Expanded text:
fecit. Duo ergo sunt quae sollicite pensafecit. Duo ergo sunt quae sollicite pensare debemus. Quia enim multi vocati, sed pauci electi sunt, primum est ut de se quisque minime praesumat, quia etsi jam ad fidem vocatus est, utrum perenni regno dignus sit nescit. Secundum vero est ut unusquisque proximum, quem fortasse jacere in vitiis conspicit, desperare non audeat, quia divinae misericordiae divitias ignorat.refero, ut si vos peccatores ex corde esse conspicitis, omnipotentis Dei misericordiam amplius ametis. Praesenti anno in monasterio meo, quod juxta beatorum martyrum Joannis et Pauli Ecclesiam situm est, frater quidam ad conversionem venit, devote susceptus est, sed ipse devotiusHunc ad monasterium frater suus corpore, non corde secutus est. Nam valde conversionis vitam et habitum detestans, in monasterio ut hospes habitabat, et, monachorum vitam moribus fugiens, recedere a monasterii habitatione non poteratviveret non habebat. Erat ejus pravitas cun
Abbreviated transcription (Latin):
ociosa est. Hinc ꝑpsalmistã dñs
dicit. Annuntiaui ⁊ locritus sum
multiplicati sunt suꝑnumerũ
Nocante eni dño suꝑ nunerum
multiplicantur fidele: qr ñ nunꝗͣ
etiam ad fidemueniunt. qͥ adele¬
ctorum numerũ ñ ꝑtingunt. hic
rari in sorte fidelium ñ merent᷑
Hoc ouile sc̃e eccl̾ie hedoscumag¬
nis recipit. s atcestante emiͣngłio
cum iudex uenerit bonosa malis
separat. sic̃ pastor segregat oues
abedis. Neq enim possunt qͥhiccar¬
nis sue uoluptatib seruirint. illic
in ouium grege numerari. Illie
eos a sorte humiliũ idex seꝑat:
qͥ se hic insuꝑbie cornib exaltant.
hic et incelestifide positi toto de¬
sider io t̾ram querunt. W mul¬
desꝑare debetis. Quid enĩ sit ho¬
die aspicimꝰ. s Qdcras fut᷑us sit imꝰ¬
quisq nescimus. Plerumq & qͥ
saulus lapidantiũ uestmm̃ta ser
exertos reddidit. & tam̃ eundẽ
ipsum inscãeccłia laborib ante¬
cessit. quẽ ꝑsequendo martirem

Expanded text:
s s dicit: Annuntiavi et locutus sum, multiplicati sunt super numerum . Vocante enim Domino, super numerum multiplicantur fideles, quia nonnunquam etiam hi ad fidem veniunt, qui ad electorum numerum non pertingunt. Hic rari in sorte fidelium non merentur. Hoc ovile sanctae Ecclesiae haedos cum agnis recipit; sed, attestante Evangelio, cum judex venerit, bonos a malis separat, sicut pastor segregat oves ab haedis . Neque etenim possunt qui hic carnis suae voluptatibus serviunt, illic in ovium grege numerari. Illic eos a sorte humilium judex separat, qui se hic in superbiae cornibus exaltant. hic et in coelesti fide positi toto desiderio terram quaerunt. 6. Et muldesperare debetis. Quid enim sit hodie aspicimus, sed quid cras futurus sit unusquisque nescimus. Plerumque et qSaulus lapidantium vestimenta serexertos reddidit, et tamen eumdem ipsum in sancta Ecclesia laboribus antecessit quem persequendo martyrem
Abbreviated transcription (Latin):
Unde apte subditur. An ocłs tuus
neqͣm est. qi ego bonus sum:
Nemo se le oꝑe. nemode temꝑe
extollat. cum hac expͥeta senten¬
tia subsequent̾. ueritasclamat.
Sic erunt nouissum pͥmi & pͥmno¬
uissimi. Ecceenĩ & suam scimꝰ qͣ l
quanta bona egimꝰ. ad hũc suꝑnꝰ
uidex qua subtilitate hoc examinet.
ignoramris. Et quidlem gandendu
cuiq sũmoꝑe est inregno cuĩ eẽ. ł
ultunum. S p᷑ hec t̾ribile est ualde
qd̾ sequitur. Multi enĩ sinnit noca¬
ti pauei uͦ electi. Quia ad fidẽ plu¬
res ueniunt. & ad eel este regnum
pauci ꝑducimt᷑. Ecec enĩ ad hocler¬
nam festtintatẽ ꝙͣ multi corieni¬
mͣ & eeccłie parietes implemꝰ. S t̃a¬
men quis sciat ꝙͣ panci sunt qui
i illo electorum dĩgrege nume
pleriq dm̃ uocib sequint᷑. morib
fuguint. Hinc et enim paulus dicit.
Q. ui conficent᷑ se nosse dm̃. fac tis aũ
negãt. Hine iacobꝰ ait. Fĩdes sine oꝑib

Expanded text:
Unde apte subditur: An oculus tuus Unde apte subditur: An oculus tuus nequam est quia ego bonus sum? Nemo autem se de opere, nemo de tempore extollat, cum hac expleta sententia subsequenter Veritas clamet: Sic erunt novissimi primi, et primi novissimi. Ecce enim etsi jam scimus quae vel quanta bona egimus, adhuc supernus judex qua subtilitate haec examinet ignoramus. Et quidem gaudendum cuique summopere est in regno Dei esse vel ultimum. 5. Sed post haec terribile est vald sequitur: Multi enim sunt vocati, pauci vero electi, quia et ad fidem plures veniunt, et ad coeleste regnum pauci perducuntur. Ecce enim ad hodiernam festivitatem quam multi convenimus, Ecclesiae parietes implemus, sed tamen quis sciat quam pauci sunt qui in illo electorum Dei grege numerPlerique Deum vocibus sequuntur, moribus fugiunt. Hinc etenim Paulus dicit: Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Jacobus ait: Fides sine
Abbreviated transcription (Latin):
uterunt. & tam̃ liu adꝑcipiendũ
regnum dilatisunt. Qs enim post
ꝑactam iusticiã inferni elaustra
qͣmuis tranquilla susce ꝑunt. eis
ꝓfecto & laborasse fint inuinea. &
mur murasse. Quasi gͦ pꝰ mur mu¬
rationẽ clenar iũ accipiunt. qui pꝰ
longa infer ni tempora ad gaulia
regni ꝑuenerunt. Nos aut̃e qui
ad undeciinam uenimus. pꝰ labo¬
rem ñ mur muramꝰ. & denarium
accipimꝰ. qi pꝰ mecdiatoris aouentũ
m hunc munclũ uenientis. ad reg¬
nim clucumͫ. mox ut de corꝑe eximͦ.
O illud sine mora ꝑcipimꝰ: qͦd antiqͥ
patres cum magna dilatione ꝑci¬
pere mer uerunt. Uñ eisdẽ pat̾fami¬
lias diẽ. Nolo ihuic nouissimo cla¬
resic̃ itͥ. Etqr ipsa regni ꝑceptio¬
eius est bonitas uoluntatis. recte
subuingit᷑. Anñ licet mͥ qͦs uolo
facere: Stulta eim questio est
hominis contra benignitatẽ dei.
Conquerendũ quippe ẽẽt ñ si dat
qd ñ debet.s siñdaret qd̾ deberet.

Expanded text:
vixerunt, et tamen diu ad percipiendum vixerunt, et tamen diu ad percipiendum regnum dilati sunt. Quos enim post peractam justitiam inferni loca quamvis tranquilla susceperunt, eis profecto et laborasse fuit in vinea, et murmurasse. Quasi ergo post murmurationem denarium accipiunt, qui post longa inferni tempore ad gaudia regni pervenerunt. Nos autem qui ad undecimam venimus, post laborem non murmuramus, et denarium accipimus, quia post Mediatoris adventum, in hoc mundo venientes, ad regnum ducimur mox ut de corpore eximus, et illud sine mora percipimus, quod antiqui patres cum magna percipere dilatione meruerunt. Unde et idem paterfamilias dicit: Volo et huic novissimo dare sicejus est bonitas voluntatis, recte subjungit: Aut non licet mihi quod volo facere? Stulta enim quaestio est hominis contra benignitatem Dei. Non querendum quippe esset si non dat quod non debet, sed si non daret quod deberet.
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥb laborib humana fit uita con¬
stituta: dm̃ appellauit adiutorent
Et qi a tribulatione psentiireqͥẽ
et̾uã nos suscipit: appellauit etiam
susceptoremi. S considerans qd mala
nr̃a aspiẽ & portat. culpas mras tole¬
iat: itam̃nos ꝑpenitentiã adpre¬
mia reseruat. noluit dm̃ misccłem
dicere. s hune ipsam misccłiam uo
cauit dicens. Ds mns̃ misccłia mea:
Reuocemꝰ gͦ ante ocłos malaque
fecimꝰ. pensemꝰ ex quanta clĩ benig¬
intate toleramur. Consideremꝰ q̃ st̃
pletatis eiꝰ uisera. ut ñ solum culpas
indulgeat: s celeste regnũ peni¬
tentib eciam pꝰculpas ꝓmittat. Ato
ex omnib medullis cordis dicamns

Expanded text:
mana sit vita constituta, Deum appellavit adjutorem; et quia a tribulatione praesenti in requiem aeternam nos suscipit, appellat etiam susceptorem. Sed considerans quod mala nostra aspicit et portat, culpas nostras tolerat, et tamen nos per poenitentiam ad praemia reservat, noluit Deum misericordem dicere, sed hunc ipsamicens: Deus meus misericordia mea . Revocemus ergo ante oculos mala quae fecimus, pensemus ex quanta Dei benignitate toleramur, consideremus quae sunt pietatis ejus viscera, ut non solum culpas indulgeat, sed coeleste regnum poenitentibus etiam post culpas promittat. Atque ex omnibus medullis cordis dicamus
Abbreviated transcription (Latin):
runt fr̃s uehementiꝰ orationi
insistere. & oppressũ draconis
presentia sins p̃cib adiuuare.
Cum repente liberatꝰ: magnis
cep̃ uocib clamaredicens. Deo
gras. ecce cliscessit. ecce exut. an¬
teorationes ur̃as fugit craco qͥ
me acceꝑat. Mox autẽ ser uitu¬
rum se dõ et ẽẽ monachũ dero¬
int. atq atempore illo uso¬
nune febrib urit᷑. dolorib fati¬
gatur. Morti quidẽ subtractꝰ :
tatib p̾assus est. longo langore
fatigatur. Et dur um cor ignis
purgationis durior concremat.
qr diuina dispensatione agit᷑uit
rat. Quis illum unqͣ seruari ad
conu̾sionẽ crederet. Qinis tantam
dĩ mised̾iam considerare sufficiat:
Ecce inuenis prauus dracone uidit
in mortem cui seruiunt inuita.
Nec uidit ut uitam funcditꝰ ꝑderet.
s ut cuu ser urebat sciret sciendore¬
sisteret. ipsumq resistendo supe¬
raret. & eum aqͥ pri nonuidens
tenebatur: indit pꝰ ea ne tenerettr.
Que gͦ lingua narrare inscera di¬

Expanded text:
runt fratres vehementius orationibus runt fratres vehementius orationibus insistere et ab oppressione draconis praesentis suis precibus adjuvare; cum repente liberatus coepit magnis vocibus clamare dicens: Deo gratias, ecce discessit; ecce exiit, ante orationes vestras fugit draco qui me acceperat. Mox autem secuturum se Deo, et esse monachum devovit, atque a tempore illo nuncusque febribus premitur, doloribus fatigatur. Morti quidem subtractus eitatibus pressus est, longo languore fatigatur, et durum cor ignis purgationis durior concremat, quia divina dispensatione agitur ut rat. Quis illum unquam servari ad conversionem crederet? Quis tantam Dei misericordiam considerare sufficiat? Ecce juvenis pravus draconem vidit in morte cui servivit in vita, nec vidit ut vitam funditus perderet, sed ut cui servierat sciret, sciendo resisteret, ipsumque resistendo superaret, et eum a quo prius non videns tenebatur vidit postea ne teneretur. Quae ergo lingua narrare viscera di
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ siquis illi hanc predicare uolusset.
Itaq eum habitu scłari inuebat.
imonasterio. u̾b̃ leuis nitib i¬
stabił. mente tumidꝰ. ueste cõpositꝰ.
actione dissipatꝰ. Mense autẽ ulio
nuꝑ elapso. hui ꝙͣ. nostis pestilentie
clacde ꝑcussus est. Qain ad extremũ
ueniens. urgeri cepit ut annnã
redderet. Q. ultima iã corꝑis par¬
te p̃mortua: uitał uirtꝰ in solo pec¬
tore & linguaremanserat. Fr̃s
ad erant. eĩq exitum qͣntũ deo lar¬
giente poterant oratione tuebaist.
At ille subito ad se dracone uenire cons
pit dicens. Ecce draconi ad dero¬
rancdum datus sum. qͥ ꝓpt̾̃ ur̃am¬
p̃entiam deuorare mẽ non po¬
test. Quidmͥ moras facitis: ba¬
te locum ut ei me deuorare liceat.
pondebat uirtute qͣpoterat di¬
cens Uolo me signare s ñ possũ.
qr a dracone p̃mor. Spume oris
meum eiꝰ ore suffocat᷑. ẽcce bra
qr &e iam caput meũ suo ore ab¬
sorbuit. Cumq hoc ille tremeis
pallens imoriens diceret. cepe¬

Expanded text:
hanc praedicare voluisset. Itaque cum habitu saeculari vivebat in monasterio, verbis levis, motibus instabilis, mente tumidus, veste compositus, actione dissipatus. Mense autem Julio nuper elapso, hujus quam nostis pestilentiae clade percussus est, qui, ad extremum veniens, urgeri coepit ut animam redderet. Et ultima jam corporis parte praemortua, vitalis virtus in solo pectore et lingua remanserat. Fratres aderant, ejusque exitum, in quantum Deo largiente poterant, oratione tuebantur. At ille subito ad devorandum se draconem dicens: Ecce draconi ad devoranpraesentiam devorare non potest. Quid mihi moras facitis? date locum ut ei devorare me liceat. pondebat virtute qua poterat, dicens: Volo me signare, sed non possum, quia dracone premor: spuma oris meum ore ejus suffocatur, ecce ab quia jam et caput meum in suo ore absorbuit. Cumque hoc ille pallens, tremens et moriens diceret, coepe
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd agat. & consideret siindei
uinea laborat. Qui eniminhac
uita ea q̃ muncdi sunt querit. ad¬
hnc ad domincã uiue q̃ ñ tieuit.
Illi namq dño laborant. qui ñ
uigilant. ꝑduc̃e ⁊ alios secum ad
uitam festinant. Nam qͥsibi ui¬
uit qͥcar nis sue uoluptatib
pascit᷑: recte ociosus redargun.
qr fructum diuini oꝑis ñ sectat᷑.¬

Expanded text:
quid agat, et consideret si in Domini quid agat, et consideret si in Domini vinea laboret. Qui enim in hac vita ea quae sua sunt quaerit adhuc ad Dominicam vineam non venit. Illi namque Domino laborant, qui nonvigilant, perducere et alios secum ad vitam festinant. Nam qui sibi vivit, qui carnis suae voluptatibus pascitur, recte otiosus redarguitur, quia fructum divini operis n
Abbreviated transcription (Latin):
cunabulis andinimꝰ. qui abube¬
cationis sumpsimꝰ eũ lacte car¬
nis: Possumus uͦ & ipsas diu̾sita¬
tes horarum ad umumquẽo
hominẽ ꝑetatum mom̃ita distin¬
guere. Mane quippe intellectus
nr̃i pueritia est. hora autẽ t̾cia.
ad olescentia intelligi potest. M
qͣi iam sol maltũꝓficit: dũ calor
etatis crecit. Sexta u. iuuentus ::
Ꝙ uelut incentro sol figitur dũ
inea plenitudo roboris solidat᷑.
Nona antẽ. senectus intelligit᷑
Inquauelut sol abalto axe des¬
cendit. qr etas a calore iuuentutsͤ
deficit Undecima uͦ horaẽ: ea etas
que decrepita uel ueterana dr̃.
Unde igreci ualde semores ñ gerun¬
tas s presbiteros appellant. ut płc̃
senes ẽẽ. insimient: qͦ ꝓuectiores
inpueritia. alius in adolescentia.
alius in iuuentute. alius in senec¬
tute. alius indecrepita etate ꝑdui¬
citur: qi diu̾sis horisoꝑorilad ui¬
neam uocantur: Mores gͦ ur̃os
rii estis uidete. Penset unusquisq

Expanded text:
cunabulis audivimus, qui ab ubecunabulis audivimus, qui ab ubecationis sumpsimus cum lacte carnis. Possumus vero et easdem diversitates horarum etiam ad unumquemque hominem, per aetatum momenta distinguere. Mane quippe Intellectus nostri pueritia est, hora autem tertia adolescentia intelligi potest. Quia quasi jam sol in altum proficit, dum calor aetatis crescit. Sexta vero juventus est; quia velut in centro sol figitur, dum in ea plenitudo roboris solidatur. Nona autem senectus intelligitur, in qua velut sol ab alto axe descendit, quia aetas a calore juventutis deficit. Undecima vero hora est ea aetas, quae dunde Graeci ualde seniores non gerontas, sed presbyteros appellant, ut plusquam senes esse insinuent quos prouectiores in pueritia, alius in adolescentia, alius in juventute, alius in senectute, alius in decrepita aetate perducitur, quasi diversis horis operarii ad vineam vocantur. Mores ergo vestrii estis videte. Penset unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
dum plet ssue mores ex coluit. q̃l
ꝑoperarios uinee cultura labora¬
uit. Quamuis in quolibet modulo
uel mensura. quisquis cũ side rec¬
ta bone actionis extitit: huiꝰ uinee
oꝑari fuit. Oꝑator gͦ mane hora t̃cia.
sexta: nona. antiquns ille et hebra
ieus ppłs designatur. Quiinelectis
suis ab ipso mundi exordio dum rec¬
ta fide dm̃ studuit colere: qͣi non
destitit in uinee cultura laborare.
Adundecimã uͦ gentiles uocantur.
Quib & dicitur. Qind hie statis co¬
ta tue occiosi: Dan etrim transae¬
to tam longo mundi cempore
ꝓuita sua laborare neglexerant:
quasi totache ociosi stabant.¬
S pensate fr̃s. quid inquisiti
respondeant. Dicunt enĩ. Qaia
nemo nos condux̃. Rullus qͥppe
ad eospatr iarcha. nullus ꝓpħa
uenerat. Et quid est dice. ad labo¬
remnemo nos condux̃. nͥ uite
nobuias nemo predicauit: Qd
gͦ nos abono oꝑe torpentes in
excusatione nr̃a dicturi sumꝰ.
qͥ peue a matris utero ad fidiẽ
uenimus. quiner bauite abip̃is

Expanded text:
dum plebis suae mores excoluit, quasi per operarios in vineae cultura laboravit. Quamvis, in quolibet modulo vel mensura, quisquis cum fide recta bonae actionis exstitit hujus vineae operarius fuit. Operator ergo mane, hora tertia, sicus populus designatur, qui in electis suis ab ipso mundi exordio, dum recte Deum studuit colere, quasi non destitit in vineae cultura laborare. Ad undecimam vero gentiles vocantur, quibus et dicitur: Quid hic statis tota die otiosi, qui enim transacto tam longo mundi tempore, pro vita sua laborare neglexerant, quasi tota die otiosi stabant. Pensate, fratres, quid inquisiti respondeant. Dicunt enim, quia nemo nos conduxit, nullus quippe ad eos patriarcha, nullus propheta venerat. Et quid est dicere ad laborem nemo nos conduxit, nisi vitae nobis vias nemo praedicavit. Quid ergo nos a bono opere cessantes, in excusatione nostra dicturi sumus, qui pene a matris utero ad fidem venimus, qui verba vitae ab ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
maxume cum ille pungant.
iste delectent: q tam̃ spine sc̃.
qui cogitationũ sularum pun-¬
ctionib mentẽ lacerant. & cũ
lisq ad peccatum ꝑtrahunt:
quasi inflicto uuln̾e eruentant.
Quas bene in loco hoc eiunglista
testante. neqͥ ꝙͣ dñs diuitias. s
fallaces diuitiuas appellat. Falla¬
ces enim sc̃: q̃ nobiseñ dii ꝑma

Expanded text:
 cum illae pungant, istae delectant. Et tamen spinae sunt, quia cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi inflicto vulnere cruentant, quas bene in hoc loco, alio Evangelista testante, nequaquam Dominus divitias, sed fallaces divitias appellat. Fallaces
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe. diuitescupitis: ueras duntias
amate. Siculm̃ ueri honoris que¬
Sigłam dignitatũ diligitis:
in illa suꝑna angłoꝵ curia as¬
cribi festinate. Uerba dei que
dure ꝑcipitis: mente retniete.¬

Expanded text:
e divites cupitis, veras divitias amate. Si culmen veri honoris quaeSi gloriam dignitatum diligitis, in illa superna angelorum curia ascribi festinate. Verba Dei quae aure percipitis, mente retinete
Abbreviated transcription (Latin):
quot scõs ꝓtulit: qͣi tot palmites
misit. Hic itaq pater familias
ma opar ios conlucit: qr amundi
huꝰmitio usq ad finẽ ad erudiendã
plebem fi deliũ predicatores con

Expanded text:
quot sanctos, quasi tot palmites misit. Hic itaque paterfamilias,ma operarios conducit. Quia a mundi hujus initio usque in finem, ad erudiendam plebem fidelium, praedicatores con
Abbreviated transcription (Latin):
agentib unt ꝑhumilitatẽ
socu: quatinꝰ contͣ delinquẽ¬
tiũ uitia ꝑ zelũ iusticie sint
erecti. Yt & bonis in nullo p̃
ferant: & cũ p᷑uoꝵ culpa exi¬
git. potestate ꝓtinꝰ sui pͥora¬
tus agnoscant. Ne eñi p̃sidẽ
tis animꝰ a elationẽ potes¬
tatis sue uelectatione rapi¬
at᷑: recte ꝑ quendã sapien¬
tem dr. Ducem te consticue
ait. Non dñantes in clero h
forma facti gregi. Et tamen
ñ nunqmͣ grauius delinquit᷑:¬

Expanded text:
agentibus per humilitatem sint agentibus per humilitatem sint socii, quatenus contra delinquentium vitia per zelum justitiae sint erecti, ut et bonis in nullo se praeferant, et cum pravorum culpa exigit, potestatem protinus sui prioratus agnoscanttis animus ad elationem potestatis suae delectatione rapiatur, recte per quemdam sapientem dicitur: Ducem te constituerait: Non dominantes in clero, sed forma facti gregi . Et tamen nonnunquam gravius delinquit
Abbreviated transcription (Latin):
inscript᷑is semꝑ exempla
pãtrũ p̃cedentiũ quib ad me¬
liora ꝓficiant. quib agnitis
de sins accib humilient᷑ inqͥ¬
rere: sic e contͣrio repbi si qͥd
forte melectis rep̃hensibile
reꝑuint. quasi suas ex eo ne¬
quicias obtecturi aut ꝓ iusto
defensuri. libentissime solẽt
amplecti. Ideoq multo ardẽ¬
tius legunt qd̃ facta ẽ contẽ¬
tio inter discipłos xp̃i quis
eoꝵ uidetur esse maior: quã
qͦd multitudinis credentiũ
erat cor unũ & anima una.
Multo recolunt tenatiꝰ qd̃
facta ẽ dissensio int̾ barnabam
⁊ paulũ. ita ut discedent ab in¬
uicẽ: qmͣ qd̃ idem paulus ait.
Cum eñi sĩt int̾ uos zelus e
contentio. nonne carnales esti.
ñne homines estis: Quasi no¬

Expanded text:
xempla Patrum praecedentium, quibus ad meliora proficiant, quibus agnitis, de suis actibus humilientur, inquirere, sic e contrario reprobi, si quid forte in electis reprehensibile reperiunt, quasi suas ex eo nequitias obtecturi, aut pro justo defensuri, libentissime solent amplecti. Ideoque multo ardentius legunt quod facta est contentio inter discipulos Christi quis eorum videretur esse major, quam quod multitudinis credentium erat cor et anima una . Multo recolunt tenacius, quod facta est dissensio inter Barnabam et Paulum, ita ut discederent ab invicem, quam quod idem Paulus ait: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis? nonne homines estis? quasi no
Abbreviated transcription (Latin):
uincamꝰ. Cecinit qͦndam uari¬
is tribulationibꝰ coartatꝰ ille
clarissimꝰ ꝓpharum patͥarcha
dauid diceis. Loncaluit cor me¬
ũ intͣ me & in meditatione m̃a
exardescet ignis. Quã senten¬
tiã etiã uenerabili laurentio
conuenire manifestũ est cuiꝰ
cor tanta in fide xp̃i magna¬
nimitate concaluit: ut des¬
pectis ꝓprui corporis cruciati¬
bꝰ. insanissimo tortori suo tri¬
umphans eiꝰ ignib letꝰ illude¬
ret. Uere in meditatione ens
ce amore uĩtatis accensus. ap¬
positã sibi extrinsecꝰ flãmam
aut ñ sensit aut uicit. ꝓpter
qͦd km̃i exultemꝰ & letemur ĩ
dño. ñ dubitantes & ꝑsecuto¬
rẽ martiris ꝓ ignib quos accẽ¬
dit. p̃parata impiis incendia
sustinere: & ip̃m beatissimũ
ap̃ omnipotentẽ dñm in cor¬
ruptibilis lucis illuminatio

Expanded text:
vincamus. Cecinit quondam varivincamus. Cecinit quondam variis tribulationibus coarctatclarissimus prophetarum patriarcha David, dicens: Concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescet ignis . Quam sententiam etiam venerabili Laurentio convenire manifestum est: cujus cor tanta in fide Christi magnanimitate concaluit, ut, despectis proprii corporis cruciatibus, insanissimo tortori suo, triumphatis ejus ignibus, laetus illuderet: vere in meditatione ejuset amore veritatis accensus appositam sibi extrinsecus flammam aut non sensit, aut vicit. Prexsultemus et laetemur in Domino, non dubitantes, et persecutorem martyris pro ignibus quos accendit, praeparata pro impiis incendia sustinere, et ipsum beatissimum apud omnipotentem Deum incorruptae lucis illuminatio
Abbreviated transcription (Latin):
gabili eiꝰ pectore. calorẽ diuini¬
tus infusũ corporeus ille &e mor¬
taliũ ministratus manib ignis
excludere. De hoc ualidissimo
xp̃i martire. illud credendum
est dictũ. q̃d ante multa an-¬
noꝵ milia p̃nunciatũ est per
ꝓpħ̾am dicentẽ. E si transeas
ꝑ ignẽ: Iamina te ñ cõburet.
Ecce eñi b̃s laurentiꝰ tͣnsunt ꝑ
ignẽ. qͦ ñ adustꝰ in horruit. s
illuminatꝰ effulsit. Transuuit
ꝑignẽ mom̃taneũ atq t̃renũ.
s flãmas gehenne ꝑpetuo exu-¬
rentis euasit. Quid hoc beatĩ
uiro. qͥ miserantis dei dispen¬
sante grã asit ne arderet. &
ne ureret᷑. exustꝰ est: Qui si nul¬
lis ẽẽt ignib ac supplicus tra-¬
o drtꝰ. fuerat quidẽ securitas li¬
b̾tatis. s nulla extiterat gła
dimicantis. Ad hoc eñi nos ex-¬
emplis atq doctrinis in eccł̃a
sua xp̃c erudit. ñ ut nichil
mali patiam᷑ in miido: s ut
mundũ multimoda passiõe.

Expanded text:
gabili ejus pectore calorem divinigabili ejus pectore calorem divinitus infusum corporeus ille et mortalium ministratus manibus ignis excludere. De hoc validissimo Christi milite illud credendum est dictum, quod ante multa annorum millia praenuntiatum est per prophetam dicentem: Et si transeas per ignem, flamma te non comburet . Ecce enim beatus Laurentius transivit per ignem, quo non adustus inhorruit, sed illuminatus effulsit, transiit per ignem momentaneum atque terrenum, sed flammam gehennae perpetuo exurentis evasit. Quid hoc beatius viro, qui miserantis Dei dispensante gratia arsit ne arderet, ut ne ureretur exustus est? Qui 244 si nullis esset ignibus et suppliciis traditus, fuerat quidem securitas libertatis, sed nulla exstiterat gloria dimicantis; ad hoc enim nos exemplis atque doctrinis in Ecclesia sua Christus erudit, non ut nihil mali patiamur in mundo, sed ut mundum multiplici passione
Abbreviated transcription (Latin):
q noua festiuitas. eccl̃iam d̾i
dia accendit. admonens
uniu̾sitatẽ credentiũ. ut sicut
ille ꝑfecte deuotionis ardore
furentib ũ cessit incendus: ita
nos diu̾saꝵ tribulationũ ignis
societate ñ moueat. ut ait ille
misteriorũ celestiũ dostor et
totiꝰ uirtutis exemplum gło¬
sissimꝰ paulus. Quis nos sepa¬
rabi a caritate xp̃i: Tribula-¬
tio. an angustia an ꝑsecutio.
an fames. an nuditas: an ꝑicu¬
lũ. an gladiuis: Ee uere nullis
inclinari ꝑiculis. qui semel
ꝓmissa omnipotentis dei. et̃
na largissimi redemptoris
p̃mia. fide stabili & inconcus¬
sa m̃te concepit. Neq eñi po¬
test arduũ illud p̃celsũq bono¬
rũ ĩ mortaliũ iter. debilis am¬
mꝰ & fide clauda conscendẽ.
Ideo & fortissimũ martirem.
incumbentiũ torm̃ta penaꝵꝵ
& seuissimi ꝑsecutoris supe¬
rare flãma non potuit. qr
longe ardentiꝰ ueritatis radi¬
is mens eiꝰ accensa feruebat.
Unde nec potuit de infati-¬

Expanded text:
rque nova festivitas Ecclesiam Dei lis accendit, admonens universitatem credentium, ut sicut ille perfectae devotionis ardore furentibus non cessit incendiis; ita nos diversarum tribulationum ignis, societate non moveat, ut ait ille mysteriorum coelestium doctor, ac totius virtutis exemplum gloriosissimus Paulus: Quis nos separabit a caritate Christi, tribulatio, an angustia, an 243 persecutio, an fames, an nuditas, an periculum, an gladius ? Et vere nullis inclinari periculis qui semel promissa omnipotentis Dei, et aeterna largissimi Redemptoris praemia, fide stabili et inconcussa mente concepit. Neque enim potest arduum illud praecelsumque bonorum immortalium iter debilis animus, et fides clauda conscendere. Ideo et fortissimum martyrem incumbentium tormenta poenarum, et saevissimi persecutoris superare flamma non potuit; quia longe ardentius veritatis radiis mens ejus accensa fervebat; unde nec potuit de infati
Abbreviated transcription (Latin):
hac humilitate sullimiꝰ. qͥd hac
pauꝑtate locupletiꝰ:Non habet
p̃sidia pecunie. s habet dona
nature. Quẽ debilẽ edidit ma-¬
ter ex ut̾o: sanũ petrꝰ fecit ex
u̾bo. Et qͥ unaginẽ cesaris innũ
mo ñ dedit: imaginẽ xp̃i in ho¬
mine reformauit. Huius autem
thesauri opib ñsolũ ille adinitꝰ
est cui gressus ẽ redditꝰ. s etiã
qͥnq milia uiroꝵ. q̃ tunc ad ex¬
hortationẽ apłi obeiusdẽ cura¬
credider̃t̃. Et ille pauꝑ qͥ ñ ha¬
bebat qͦd petenti daret. tantũ
dedit diuine gr̃e largitate: ut
quẽ admodũ unũ hominẽ red¬
integrarat inpedib: sic tot mi-¬
lia credentiũ sanaret in cordi¬
bus. faceretq eos inxp̃o alacreᷤ
quos in iudaica ꝑfidia inuene¬
rat claudicantes. Post p̃dica¬

Expanded text:
hac humilitate sublimius? quid hac paupertate locupletius? Non habet praesidia pecuniae, sed habet dona naturae. Quem debilem edidit mater ex utero, sanum fecit Petrus ex verbo; et qui imaginem Caesaris in nummo non dedit, imaginem Christi in homine reformavit. Hujus autem thesauri opibus non solum ille adjutus est cui gressus est redditus, sed etiam quinque millia virorum, qui tunc ad exhortationem Apostoli ob ejusdem curacrediderunt . Et ille pauper qui non habebat quod petenti daret, tantam dedit divinae gratiae largitatem, ut quemadmodum unum hominem redintegrarat in pedibus, sic tot millia credentium sanaret in cordibus, faceretque eos in Christo alacres, quos in Judaica perfidia invenerat claudicantes. CAP. I
Abbreviated transcription (Latin):
hominis erit quieta & inteme¬
rata possessio. tunc mens uid̃¬
do deo intenta nullis corꝑee
infirmitatis impediet᷑ obst¬
cłis. Nec iã dici necee̾ erit. cn¬
pꝰ qd̾ corrumpit᷑ aggͣuat ani¬
mã. & t̾rena in habitatio depͥ¬
mit sensũ multa cogitantem
qm̃ habitatori suo ñ reluctabi
t̾ra. nec immodatũ aliquid
contͣ imꝑium sui rectoris au¬
debit. Possidebt̃ eñ i illã m¬
tes pace ꝑpetua. & nichil un.¬
qͣm de eoꝵ iure minuet᷑. cum
corruptibile hoc induerit in

Expanded text:
hominis erit quieta et intemehominis erit quieta et intemerata possessio; tunc mens videndo Deo intenta nullis corporeae infirmitatis impedietur obstaculis, nec jam dici necesse erit: Corpus quod corrumpitur aggravat animam, et terrena inhabitatio deprimit sensum multa cogitantem : quoniam habitatori suo non reluctabitur terra, nec immoderatum aliquid contra imperium sui rectoris audebit. Possidebunt enim illam mites 370 pace perpetua, et nihil umquam de eorum jure minuetur, cum corruptibile hoc in