comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
batq uircitiꝰ erat speties quasi speties eris.
ñ solũ funiculum geometricum ⁊ cem̃ttarioꝵ.
s et calamũ tenebat ĩ manu. cuiꝰ supͣ mẽsura
Alio qͥnpalmꝰ si ipanen sonat quam ñ nulli
ꝓ distuctione palmã. porro palesten palmũ
appellare consueruit. Hoc gͥcalamo m̃sus ẽ
latitudinẽ et altitudinẽ muri: uttrũq hoc
est latitudo ⁊ altitudo uno fuere calamo.
hoc ẽ senis cubitis et palmo. Cũq eẽnt porte
płime: noluit ꝑalias intrare portass ꝑ eam q̃
equalis locus. et murus e nĩ ꝑentuitũ. ⁊ ipsa edes
dei in excelsiorib locis edificata erant. ꝓpt̾ ea ꝑ
gradus ingreditur ĩuio conscendit. q̃ue soli se¬
ptuaginta septem nominant cuin ⁊ ihebrxo
⁊ ĩcet̾is trans latorib gradus tm̃ absq num̾o
legerimꝰ. Ingressusq portam statim mensus
est limen porte. qd̾ .Lxx. thee nominant. ꝓ qͦ
ĩhebreo scͥptũ ẽ seph. Et diligentem studiosum¬
q lectorem ad monem dum puto. si tam̃ scien¬

Expanded text:
ies aeris, non solum funiculum geometricum et caementariorum, sed et calamum tenebat in manu, cujus supra mensura Alioquin palmus σπιθαμὴν sonat, quam nonnulli pro distinctione palmam: porro παλαιστὴν, palmum appellare consueverunt. Hoc igitur calamo mensus est latitudinem et altitudinem muri, et utrumque, hoc est, latitudo et altitudo uno fuere calamo, hoc est, senis cubitis et palmo uno. Cumque essent portae plurimae, noluit per alias intrare portas, sed per eaaequalis locus, et murus enim per circuitum, et ipsa aedes Dei in excelsioribus locis aedificata erat, propterea per gradus ingreditur, immo conscendit: quos soli LXX septem nominant, cum et in Hebraeo, et in caeteris translatoribus gradus tantum absque numero legerimus. Ingressusque portam, statim mensus est limen portae, quod LXX θεὲ nominant: pro quo in Hebraeo scriptum est SEPH. Et diligentem et studiosum lectorem admonendum puto: si tamen scien
Abbreviated transcription (Latin):
similis ozie possit irrumpere. et sibi sacerdo-¬
tum uendicare. Super que hostia erant fe¬
nestre oblique siue abscondite. ut ip̃m qͦ lu¬
men quod prebebatur intrinsetus non habe¬
ret ꝑfectam scĩam nec clarũ lum̃ ⁊ cunctis
patens. s plerisq ex parte ẽẽt absconditũ.
hc̃ eñi uidemꝰ in enigniate. ⁊ necdum noui¬
mus sicut oꝑtet nos scire. Cum autem ue¬
nerit qd̃ ꝑfectum ẽ: tc̃ quod ex ꝑͣte fuerat
destruetur. Et erat si militudo palmarũ
hinc atq inde Elegant̾ in int̾iorib templi
ũ sc̾is sc̃oꝵ non posuit dextram ⁊ sinistram.
ne quid sinistrum in iis q̃ magna sunt et ar¬
chana dr̃e uideretur: s huic atq inde iuria
illud quod ineuͣgłioscriptumẽ qui te ꝑcus¬
serit indext̾am maxillam. prebe ei ⁊ alt̾am
Nũquid dicere non potuit ⁊ sinistram: S
qñ ꝑcutitur dext̾a prebetur alt̾a dext̾a:
quia insc̃o uiro utrũq dextrum. utrumq
tes suꝑ liminaris siue uestibuli. hoc enim

Expanded text:
 sanctorum similis Oziae possit irrumpere, et sibi sacerdotium vendicare . Super quae ostia erant fenestrae obliquae, sive absconditae, ut ipsum quoque lumen quod praebebatur intrinsecus, non haberet perfectam scientiam, nec clarum lumen et cunctis patens: sed plerisque 506 ex parte esset absconditum. Nunc enim videmus in aenigmate ; mus sicut oportet nos scire. Cum autem venerit quod perfectum est, tunc quod ex parte fuerat destruetur. Et erat similitudo palmarum hinc atque inde. Eleganter in interioribus templi et sanctis sanctorum non posuit dextram et sinistram, ne quid sinistrum in his quae magna sunt et arcana dicere videretur, sed hinc atque inde, juxta illud quod in Evangelio scriptum est: « Qui te percusserit in dextram maxillam, praebe ei et alteram . » Nunquid dicere non potuit et sinistram? Sed quando percutitur dextra, praebetur altera dextra, quia in sancto viro utrumque dextrum, utrumque tes superliminaris sive vestibuli hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
I ⁊ forisecus ꝑ om̃em parietẽ incircuitũ. intͥn
I secus ⁊ forisecus ad mensuram: ⁊ fabrefac¬
I ta cherubin ⁊ palme ⁊ palina iuter cherub
bra ⁊ cherub duasq facies habebat cherub
faciem hominis iurta palinã exhacparte.
et faciem leonis uirta palmã ex alia parce
Iex pressam ꝑ omĩem domũ in circuitu: de
It̾ra usq adsuꝑiora porte. Cherubin ⁊ pal¬
⁊ me celate erant inpariete templi. lunen qͣ¬
I drangulum et facies sc̃uarii. aspectus contͣ
Saspectum. Altaris lignei triũ cubitoꝵ alti¬
Itudo. ⁊ longitudo eius duoꝵ cubitoꝵ. ⁊ lati¬
Ido eiꝰ et parietes eius lignei. Lixx. Et m̃suᷤ

Expanded text:
et forinsecus per omnem et forinsecus per omnem am: et fabrefacta cherubim et palmae, et palma inter cherub et cherub; duasque facies habebat Cherub, faciem hominis juxta palmam ex hac parte, et faciem leonis juxta palmam ex alia parte expressam per omnem domum in circuitu. Eterra usque ad superiora portae cherubin et palmae celatae erant in pariete templi limen quadrangulum et facies sanctuarii aspectus contra aspectum altaris lignei trium cubitorum altitudo et longitudo eius duo cubitodo eius et parietes eius lignei et locutus
Abbreviated transcription (Latin):
qua etate de reꝓmissione filiũ sara gene¬
rauit. q̃ nonaginta an noꝵ .i. nouem de¬
cadarum peꝑit ysaac iuincta abraham
centenario id est decem decadarum hñti
mistiũ. Qui numerus quid significet. seqͣ̃ns
scriptura monstrabit. Et mensus ẽ do¬
mꝰ longitudinem centum cubitoꝵ. ⁊ quod
seꝑatum erat edificium. et parietes eius
longitudinis centum cubitoꝵ. Latitudo aũ
ante faciem domꝰ:⁊ eius qd̃ erat seꝑatum ꝯtra
orientem centum cubitoꝵ. Et mensus est lõ¬
gitudinem edificii contra faciem eiꝰ qd̾ erat
Iseꝑatum aas orsum aecthietas id est eiinentia ex
utraq parte centũ cubitoꝵ. et templum int̾i
Iet uestibula atrii. limina et fenestras obliquaᷤ
Iaecchetas in circuitu ꝑtres partes contra uniꝰ¬
Icuiꝰq limenstratumq ligno ꝑgirum incircu¬
Situ. Terra autem usq ad fenestras. et fenestre
Iclause suꝑ hostia. ⁊ usq ad domũ interiorẽ.

Expanded text:
qua aetate de repromissione filium Sara genequa aetate de repromissione filium Sara generavit, quae nonaginta annorum, id est novem decadarum, peperit Isaac, juncta Abraham centenario, id est, decem decadarum habenti mysterium . Qui numerus quid significet, sequens Scriptura monstrabit. « Et mensus est domus longitudinem centum cubitorum et quod separatum erat aedificium et parietes eius longitudinis centum cubitorum latitudo autem ante faciem domus et eius quod erat separatum contra orientem centum cubitorum et mensus est longitudinem aedifiseparatum ad dorsum, hecthecas id est eminentia ex utraque parte centum cubitorum, et templum interius et vestibula atrii, limina, et fenestras obliquas, hecthecas in circuitu per tres partes contra uniuscujusque limen, stratumque ligno per gyrum in circuitu. Terra autem usque ad fenestras, et fenestrae clausae super ostia, et usque ad domum interiorem
Abbreviated transcription (Latin):
me lib̾abit de corꝑe mortis huiꝰ : s ⁊ ad uã
australem erat hostium. et ipsum iurta he¬
braicum hñs locum orationis. et qͥnq tendẽs
cubitis ꝑ circuitum Post frigus enim aqͥ¬
lonis ad australem tͣnsimꝰ calorem. et tñ rur¬
sum orationis locum querimꝰ in aquilonis
hostio. ut euadamꝰ ꝑicula in australi. ut aga
possessio. Quinq autem cubiti et in hoc loco
diuinos indicant sensus. ꝑ quos det̾renis
ad altiora conscendimꝰ. Et edificium in qͥt
qͦd erat separatum u̾sumq ad uiam respi
cientẽ ad mare latitudinis septuaginta cu¬
bitoꝵ. ut pꝰ labores ⁊ ꝑicula et scłi istius fluc¬
tus atq naufragia. ⁊ annos septua guita de
quib ieremias scribit. et danel ⁊ zacha¬
rias. uerum ⁊ legitimum septem decadarũ
sabbatum consequam᷑. ut sit nob̾ et̃na re¬
quies. et ꝑ qͥnq cubitoꝵ latitudinẽ uenia¬
mꝰ ad longitudinẽ nonaginta cubitoꝵ. in

Expanded text:
me liberabit de corpore mortis hujus ? Sed et ad viam me liberabit de corpore mortis hujus ? Sed et ad viam Australem erat ostium, et ipsum juxta Hebraicum habens locum orationis et quinque tendens cubitis per circuitum. Post frigus enim Aquilonis ad Australem transimus calorem, et tamen rursum orationis quaerimus locum, in Aquilonis ostio, ut evadamus pericula: in Australi, ut agampossessio. Quinque autem cubiti, et in hoc loco divinos indicant sensus, per quos de terrenis ad altiora conscendimus. Et aedificium, inquit, quod erat separatum versumque ad viam rcientem ad mare, latitudinis septuaginta cubitorum, » ut post labores, et pericula, et saeculi istius fluctus atque naufragia, et annos septuaginta, de quibus Jeremias scribit, et Daniel, et Zacharias , verum et legitimum septem decadarum sabbatum consequamur, ut sit nobis aeterna requies: et per quinque cubitorum latitudinem veniamus ad longitudinem nonaginta cubitorum, in
Abbreviated transcription (Latin):
garophilatia que simmachus ex edras uocat
Quib numeris ostenditur quod de mũdo hoc
et de terrenis sensib. et deduali duarũ de ca¬
moria qͦd ꝑ sex dies conditionis nr̃e. et ꝑ
qͥnq sensus: ⁊ ꝑuiginti cubita latitudinis
ascend̾imꝰ ad cenaculum templi. et t̾renam
humilitatẽ sensumq litt̾e relinquentes:
tio gaudeamꝰ. Et hostiũ inqͥt lat̾is ad orationẽ
contra uiam aqͥlonis. a quo exardescunt
mala suꝑ omẽm t̾ram: ⁊ quem dñs ab ac¬
turum se anobis pollicetur dicens. & eum
qui abaquilone ẽ. abigam auobis. Pulcre¬
q in hostio contra aquilonẽ locus oratio¬
nis est: ut scd̾m apłm oremꝰ sine cessatio¬
ne ⁊ dicamꝰ cum ieremia. non sileat pupil¬
la ocłimei. uel presentia mala uitare cupi¬
entes. uł agentes gr̃as propret̾itis. Quam¬
dui enim intabernacło corꝑis huiꝰ sumꝰ:
ĩgemiscimꝰ dicimꝰq Miser ego homo qͥs

Expanded text:
gazophylacia quae Symmachus exedras vocatgazophylacia quae Symmachus exedras vocatomus. » Quibus numeris ostenditur, quod de mundo hoc et de terrenis sensibus, et de duali duarum decamoria, quod per sex dies conditionis nostrae, et per quinque sensus, et per viginti cubita latitudinis ascenderimus ad coenaculum templi, et terrenam humilitatem, sensumque litterae relinquentes, tio gaudeamus. « Et ostium, inquit, lateris ad orationem contra viam aquilonis, » a quo exardescunt mala super omnem terram, et quem Dominus abacturum se a nobis pollicetur dicens: « Et eum qui ab aquilone est a vobis abigam. » Pulchreque in ostio contra aquilonem locus orationis est, ut secundum Apostolum oremus sine cessatione , et dicamus cum Jeremia: « Non sileat pupilla oculi mei ; » vel praesentia mala vitare cupientes, vel agentes gratias pro praeteritis. Quandiu enim in tabernaculo corporis hujus sumus, ingemiscimus, dicimusque: Miser ego homo, quis
Abbreviated transcription (Latin):
bonis oꝑib adsũma conscenderat. Apłs autẽ
petrus suꝑquem dñs ecclẽ fundam̃ta solidauit
transcendit cenaculum. et uenit ad tectum. qd̃
significantꝰ grece dognia dicitur: id est tecti so¬
larium et incognita prius seculis eccłe sacra¬
menta cognouit. Saluator qͦq gn̾is humani
pascha facit incenacło. ⁊ magno latoq cenacu¬
lo atq om̃i sorde purgato.stratoq ⁊ ad sp̃ua¬
le conuiiiũ preꝑarato. uͥ mist̾iũ corꝑis ⁊ san¬
guinis sui tradidit discipłis. ⁊ et̾nam nobis
agni immaculati reliquit festiuitatẽ. Quod¬
q addidit. et de mediis ad tristega id est t̾tia ce¬
nacula ⁊ trahel: uidetur mͥ obelo prenotã¬
dum. Quid enĩ necẽe est dubia ⁊ non scͥpta disse¬
rere. cum inea que hebreoꝵ tenentur libris de¬
beamꝰ uncũbere: Sequitur. Et uidi indomo
altitudinẽ ꝑcircuitum fundata latera admẽ¬
suram calami sex cubitoꝵ spatio. et latitudinẽ
ꝑparietem lat̾is forinsecꝰ qͥuq cubitoꝵ. et inter

Expanded text:
conscenderat . Apostolus autem Petrus, super quem Dominus Ecclesiae fundamenta solidavit, transcendit coenaculum, et venit ad tectum, quod significantius Graece δῶμα dicitur, id est, tecti solarium: et incognita prius saeculo Ecclesiae sacramenta cognovit. Salvator quoque generis humani pascha fecit in coenaculo, et magno latoque coenaculo, atque omni sorde purgato stratoque, et ad spirituale convivium praeparato, ubi mysterium corporis et sanguinis suis tradidit discipulis, et aeternam nobis agni immaculati reliquit festivitatem. Quodque addidit: Et de mediis ad tristega, id est, tertia coenacula et Thrael, videtur mihi obelo praenotandum. Quid enim necesse est dubia, et non scripta disserere: cum in ea quae Hebraeorum tenentur libris debeamus incumbere? Sequitur: « Et vidi in domo altitudinem per circuitum fundata 499 latera ad mensuram calami, sex cubitorum spatio: etper parietem lateris forinsecus quinque cubitorum. Et inter
Abbreviated transcription (Latin):
adita templi introdurerat. et inter cet̾a ostẽ¬
derat ei altare ligneum. quod ⁊ angulos.⁊
dixit ei. hoc altare qd respicis iꝑsa ẽ m̃sa
coram dño. que insimilitudine rubi ardet
⁊ non conburitur. Dequa sc̃s lo qͥtur addm̃. Pa¬
rasti in conspectu meo mensam: ad u̾sus eos qui
tribulant me. Duo qͦ hostia erant intemplo ⁊
in ipso scũario ꝑ que utriusq pastrum̃ti sacͣ¬
m̃ta monstrantur. Et induob hostiis ex utra¬
q ꝑͣte bina erant hostiola que uise in uiceni
plicabantur. ut ⁊ ĩhistoria spiritualem habe¬
as intelligentiam. et intropologia historie
bina hostia eraut ex utraq parte hostioꝵ. iux¬
ta litt̾am ꝑspicuũ ẽ. solent enĩ imaiorib tri¬
cluriis biua sibi herere atq coniũgi. ut maior
introitus nequaquã qͣi. et ĩgentib s qͣtuor mi¬
norib claudatur ł aꝑiatur forib. In quib: hos¬
tiis templi siue sc̃i sc̃oꝵ celata erant cherubin
de quib supͣdiximꝰ: ⁊ sculture palmarũ. ut pꝰ

Expanded text:
abdita templi introduxerat, et inter caetera ostenderat ei altare ligneum, quod et angulos edixit ei: Hoc altare quod respicis ipsa est mensa coram Domino, quae in similitudine rubi ardet et non comburitur. De qua sanctus loquitur ad Deum: « Parasti in conspectu meo mensam, adversus eos qui tribulant me . » Duo quoque ostia erant in templo, et in ipso sanctuario, per quae utriusque instrumenti sacramenta monstrantur, et in duobus ostiis ex utraque parte bina erant ostiola, quae in se invicem plicabantur: ut et in historia spiritualem habeas intelligentiam, et in tropologia historiaeBina erant ostia ex utraque parte ostiorum, juxta litteram perspicuum est. Solent enim in majoribus tricliniis bina sibi haerere atque conjungi: ut major introitus nequaquam duobus et ingentibus, sed quatuor minoribus claudatur, vel aperiatur foribus. In quibus ostiis templi, sive sancti sanctorum caelata erant Cherubim, de quibus supra diximus, et sculpturae palmarum, ut post
Abbreviated transcription (Latin):
sensum dñi. nꝑ si ille qui ẽ magni consilii
angłs. et sua pot̾ dignis aꝑire mistĩa: e¬
thetas autem rome appellant solaria decena¬
cłoꝵ parietib eminentia. sue moeniana
abeo qui ea pͥmus inuenit. que non nulli¬
ad me. hec est m̃sa coram dño. Et iduo hostia¬
I erant intemplo et insc̃uario: ⁊ induob bosti¬
Iis ex utraq parte bina erant hostiola que
Sinse inuicẽ plicabantur: Bina enĩ hostia¬
z erant ex utraq pͤte hostioꝵ. et celata erant
ĩ ipsis hostiis templi cherubuni ⁊ sculpture pal¬
⁊ marum. sic̃ inparietib quoq expͥsse erant.
Quamobrem et grossiora erant ligna erant¬
Iligna iuestibuli fronte forisecus. suꝑ q̃
⁊ fenestre oblique. et similitudo palmarum
Ihinc atq uide. in hum̾is uestibuli scd̃m la¬
Itera domꝰ latitudinẽq parietum. Multũ
in hoc loco septuaginta editio abhebraica u̾i¬
tate discordat. Uñ hoc solum admonebo. quod
ꝓgrossiorib lignis spoidaia hoc ẽ necessaria si¬

Expanded text:
 nisi ille qui est magni consilii angelus, et sua potest dignis aperire mysteria: ἐκθέτας autem Romae appellant solaria de coenaculorum parietibus eminentia, sive meniana, ab eo qui ea primus invenit, quae nonnulliad me haec est mensa coram Domino et duo ostia erant in templo et in sanctuario et in duobus ostiis ex utraque parte bina erant ostiola quae in se invicem plicabantur bina enim ostia erant ex utraque parte ostiorum et celata erant in ipsis ostiis templi cherubin et scalptura palmarum sicut in parietibus quoque expressa erat quam ob rem erant et grossiora ligna in vestibuli fiquae, et similitudo palmarum hinc atque inde in humerulis vestibuli, secundum latera domus latitudinemque parietum. Multum in hoc loco Septuaginta editio ab Hebraica veritate discordat. Unde hoc solum admonebo quod pro crassioribus lignis, σπουδαῖα, hoc est, necessaria, si
Abbreviated transcription (Latin):
Date partem septemꝰ. Date et octo . De cuiꝰ nu̾s
sacram̃to crebro disputasse me noui. Siue
porte habebat cubitos qͣdragunita. qui mi¬
merus semꝑ in labore positus est.uñ ⁊
pauem. ⁊ aquam non bibunt. ⁊ annis .xl.¬

Expanded text:
Da partes septem: da et octo . De cujus numeri Da partes septem: da et octo . De cujus numeri sacramento crebro disputasse me novi, sive portae habebat cubitos quadraginta, qui numerus semper in labore positus est. Unde panem, et aquam non bibunt : et annis
Abbreviated transcription (Latin):
rentur qui semꝑ referuntur ad oꝑa. Uñ
et ẏ sachar desidauit bonũ. requiescens in¬
ter medios cleros. uidensq requiem quia bo¬
na est. et t̾ram quia pinguis. supposuit
humerũ adlaborandũ: et factus ẽ uragͥ¬
cola. Et in ueste pontificis humerale cum
rationali stringitur. ut rationi oꝑa co¬
pulentur. ut possit dic̾e uir eccłasticꝰ. Amã¬
datis tius intellexi. Qui humeri porte
ex utraq parte qui nos habebant porticus.
uͭ ꝑt̾renos sensus atq diuinos suꝑ quoꝵ dif¬
ferentia sepe scripsimꝰ. ingrediamur adita
templi. Cuiꝰ mensus ẽ uir ille qui ductor ꝓ¬
pħe erat longitudinẽ qͣdraginta cubitoꝵ.
et latitudinẽ iuguiti cubitoꝵ siie ut meliꝰ
est porte longitudinem ac latitudinem.
qr supͣ tm̃ de latitudine et hum̾is eiꝰ qixerat.
Quod autẽ uicies qͣdraginta octingentissi¬
mũ nu̾m faciat. qui uicuiꝰ est octonario:
nulli dubium ẽ. Uñ ⁊ ineccłaste p̃cipitur.

Expanded text:
rentur qui semper referuntur ad opera. Unde rentur qui semper referuntur ad opera. Unde et Isachar desideravit bonum , requiescens inter medios cleros, vidensque requiem, quia bona est, et terram, quia pinguis, supposuit humerum ad laborandum, et factus est vir agricola. Et in veste pontificis, humerale cum rationale stringitur, ut rationi opera copulentur, et possit dicere vir Ecclesiasticus: A mandatis tuis intellexi . Qui humeri portae, ex utraque parte, quinas habebant porticus, ut per terrenos sensus atque divinos, super quorum differentia saepe scripsimus, ingrediamur adyta templi, cujus mensus est vir ille, qui ductor prophetae erat, longitudinem quadraginta cubitorum, et latitudinem viginti cubitorum, sive ut melius est, portae longitudinem ac latitudinem: quia supra tantum de latitudine, et humeris ejus dixerat. Quod autem vicies quadraginta octingentesimum numerum faciat, qui vicinus est octonario, nulli dubium est. Unde in Ecclesiaste praecipitur:
Abbreviated transcription (Latin):
dem aliqñ uir cuiꝰ funiculus cementarioꝵ
⁊ mensure calamꝰ in manu erat. ezechielem
theodotion. ⁊ incircuttu sẏminachus trans¬
tulerunt. et exutraq pͣte latitudo tab̃na¬
culi senum cubitoꝵ erat. sacramentum crea¬
turarũ om̃iũ continens. In sexeñi diebus
mundus ẽ consũmatus. ꝑ quoꝵ noticiã
causasq conditionis atq r̾onem intramꝰ
ad templum dĩ. et ex creaturarum ordine
atq constancia cognoscimꝰ creatorẽ. Latitu¬
do autẽ porte templi erat decem cubitoꝵ.
qui sacͣtus ⁊ ꝑfectus num̾us. ẽ et in qͦmẽse
septimo. die decima m̃sis ieuinium ⁊ ꝓpi¬
ciatio ẽ Decima autẽ die m̃sis pͥmi qͥ appel¬
latur nisan adimmolationem et p̾paitio¬
nem pasche agnꝰ assumitur. Septimo gͥ mẽ¬
se decime offeruntur indei horrea. sine ut
scͥptura appellare consueuit torcularia. uñ
dicit et apłs. Dilatamuni et uos. Ut pꝰ quam
ꝑ decem porte cubitos templum quis fuerit
ue ut ꝓpͥie in hebraico dr̃ humeri mensu¬

Expanded text:
dem aliquando vir, cujus funiculus caementariorum, et mensurae calamus in manu erat, Ezechielem Theodotio; et in circuitu Symmachus transtulerunt. Et ex utraque parte latitudo tabernaculi senum cubitorum erat, sacramentum creaturarum omnium continens: in sex enim diebus mundus est consummatus. Per quorum notitiam causasque conditionis atque rationem intramus ad templum Dei, et ex creaturarum ordine atque constantia cognoscimus Creatorem. Latitudo autem portae templi erat decem cubitorum, qui sacratus et perfectus est numerus, et in quo mense septimo, die decima mensis, jejunium et propitiatio est. Decima autem die mensis primi, qui appellatur Nisan, ad immolationem, 494 et praeparationem Paschae agnus assumitur. Septimo igitur mense, decimae offeruntur in Dei horrea, sive, ut Scriptura appellare consuevit, torcularia. Unde dicit et Apostolus: Difatamini et vos ; ut postquam per decem portae cubitos templum quis fuerit ve ut proprie in Hebraico dicitur, humeri mensu
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ꝰ Nequib hec hebrei sermonis ex ꝑti¬
bus deliramenta uicdeant᷑: s nẽ uon contͦ¬
ũsias scribimꝰ aut orationes in quib ludi
solet ĩ compositione ũboꝵ s explanationes
et coninentarios hebreoꝵ uolumuiũ. Uerũ
redeamꝰ adceptum. Octo sine deceni gradibꝰ
qui ꝑfectus est numerus aut undeci
dequo iam diximus ascenditur ad portã
sc̃oꝵ. incuiꝰ frontib colum ne erant una
hinc ⁊ altera uide. Nondixit due. ne indu¬
alem incurreret iuimerum. s una ⁊ una
qui ꝑfectus est numerus. et unione sui
imitatur dm̃. Ille autem erant colum ne due.
dequib et in apocalipsi dr̃ Qui uicerit faciã
eum columnam intemplo dei mei.: ⁊ foras
non egredietur: Et petrus ac ioħs columne
Let mensus est frontes sex cubitos latitudiniᷤ
Ihinc i sex cubitos latitudinis inde. Latitu¬
Ido tabernacłi et latitudo porte. deceintu

Expanded text:
ronomen qui . Haec Hebraei sermonis expertironomen qui . Haec Hebraei sermonis expertibus deliramenta videantur: sed nunc non controversias scribimus, aut orationes, in quibus ludi solet compositione verborum, sed explanationes, et commentarios Hebraeorum voluminum. Verum redeamus ad coeptum. Octo sive decem gradibus qui perfectus est numerus, aut undecim, de quo jam diximus, ascenditur ad portam sanctorum, in cujus frontibus columnae erant, una hinc, et altera inde. Non dixit, duae, ne in dualem incurreret numerum, sed una et una, qui perfectus est numerus, et unione sui imitatur Deum. Istae autem erant columnae duae, de quibus et in Apocalypsi dicitur: Qui vicerit, faciam eum columnam in templo Dei mei, et foras non egredietur . Et Petrus ac Joannes columnae et mensus est frontes sex cubitos latitudinis hinc, et sex cubitos latitudinis inde, latitudinem tabernaculi. Et latitudo port
Abbreviated transcription (Latin):
huius: Non quod iuxta seuissimam here sĩ¬
abolenda corꝑa eẽ c̾damꝰ. s quod uoti nr̾i sit
suꝑ uestiri non spoliari. ⁊ mortale hoc acciꝑe
ĩmortalitatẽ. ⁊ corruptiuũ induere incorrup¬
bus ascendebatur adeam id est ad portam
uitiorem: scientib hebraicam lĩguã facit
magnam difficultatẽ. Beniq summachus
quẽ in hoc loco secuti sumꝰ octo gͣdus posuit.
septuaguita decem. theo dotion ⁊ aqͥle scda
edirio undecim: pͥma autẽ nullũ nũm po¬
suit s absolute ait. et gradib inquib ascen¬
debatur ad eam. ut uł iuixta consuetu dinẽ
pͥoꝵ portaꝵ octo intelligamꝰ gͣdus. sĩc uitellex̃
et sẏminachus. uel certe qͦd habebat porta
interior gradus quoꝵ numerũ scriptura ñ
dixit. ꝓ quo in hebreo positum ẽ urob id est
latitudo. ⁊ asthe hesre. Quod si ita legatur:
undecim significat. S̾in autẽ ꝓhesre boc ẽ
decem legamꝰ heser: ñ significat decem s ꝓ¬

Expanded text:
hujus ? Non quod juxta saevissimam haeresihujus ? Non quod juxta saevissimam haeresiabolenda corpora esse credamus, sed quod voti nostri sit supervestiri, non spoliari, et mortale hoc accipere immortalitatem, et corruptivum induere incorrupbus ascendebatur ad eam , id est, ad portam interiorem, scientibus Hebraeam linguam, facit magnam difficultatem. Denique Symmachus, quem in hoc loco secuti sumus, octo gradus posuit: Septuaginta, decem; Theodotio et Aquilae secunda editio, undecim; prima autem nullum numerum posuit, sed absolute ait, et gradibus in quibus ascendebatur ad eam: ut vel juxta consuetudinem priorum portarum, octo intelligamus gradus, sicut intellexit et Symmachus, vel certe quos habebat porta interior, quorum numerum Scriptura non dixit pro quo in Hebraeo positum est, UROB  , id est et latitudo, ASTE  , ESRE  . Quod si ita legatur, undecim significat: 493 sin autem pro ESRE, hoc est, decem, legamus ESER  , non significat decem, sed p
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ior respiciens portam aquilonis. sic̃ erat
exteriori aquilonis usq ad portam eiusdem
aquilonis interioReo cent uor
cubitos. ut his quasi gradibus atq mensu¬
ris recedentes aporta ext̾iori ad ĩ ⁊ teriorẽ
ꝑuenire ualeamus. De cuiꝰ num̾i÷ sacram̃¬

Expanded text:
interior respiciens portam aquilonis, sicut eratinterior respiciens portam aquilonis, sicut eratue est a porta exteriori aquilonis, usque ad portam ejusdem aquilonis interiorem, centum cubitos; » ut his quasi gradibus atque mensuris recedentes a porta exteriori, ad interiorem pervenire valeamus: de cujus numeri sacrame
Abbreviated transcription (Latin):
tem. hoc subtilit̾ indicatur. quod qͥcũq
in introitu iurtutũ positus. tres ⁊ tͤs
thalamos fuerit ingressus. frontemiq
et uestibulũ m̃sure porte prioris ag¬
nou̾it: ad ea ꝑueniat illaq conspiciat.
que et inporta orieutali plenissime
suscepturꝰ est. Porro qd̃ sequitur. et
septẽ graduum erat ascensus eiꝰ. et
uestibulum ante ea siue interius: huncht̃
sensum quod ꝑ septem gradus ebdomadis
⁊olle qͦ afacie aquilonis accenditur. ⁊ cerimonias ui¬
deoꝵ quibus dedit deus p̾cepta nonbona. et
iustificationes inquib non uiuant in eis.
scandamꝰ adaltiora. et ad uestibulũ eius. id:
porte ꝓ quo septuaginta aelammoth trans¬
tulerunt. Qd uestibulum ante portam ẽ suie
interius. Nec solumuna porta ẽ aqͥlonis que
supͣ porta appellatur ext̾ior: s ⁊ altera uite¬
rior que ht̃ sunslitudinem porte orientalis
ut mauifestiꝰ dixere septuaginta.⁊⁊ port a atͥs

Expanded text:
ntem, » hoc subtiliter indicatur, quod quicunque ntem, » hoc subtiliter indicatur, quod quicunque in introitu virtutum positus, tres et tres thalamos fuerit ingressus frontemque et vestibulum mensurae portae prioris agnoverit, ad ea perveniat, illaque conspiciat, quae et in porta orientali plenissime suscepturus est. Porro quod sequitur: « Et septem graduum erat ascensus ejus, et vestibulum ante eam sive interius, » hunc habet sensum, quod per septem gradus hebdomadis, et ollae quae a facie aquilonis accenditur, et caeremonias Judaeorum quibus dedit Deus praecepta, non bona et justificationes in quibus non vivant in eis, scandamus ad altiora, et ad vestibulum ejus, id est, portae, pro quo septuaginta elamoth transtulerunt. Quod vestibulum ante portam est sive interius. Nec solum una porta est aquilonis, quae supra porta appellatur exterior, sed et altera interior, quae habet similitudinem portae orientalis, ut manifestius dixere Septuaginta, et porta atrii
Abbreviated transcription (Latin):
Cantate do. psallite dño qui ascendit suꝑ ce¬
lum celi ad orientem. Quod autem dñr thala¬
mi tres hunc itres ude: boc docet quod tã
lit̾a quam sp̃c.: ⁊ utraq intelligentia ⁊ his¬
torie: itropo logie. ad tͥnitatis sacram̃ta ꝑti
neat: Illudq quod additur. ⁊ frontem eius
⁊ uestibulum scd̃m ñisuram porte priori ᷤͤ.
orientalem portam significat. que pͥor nõ
ordinete s m̾ito nũcupatur. Et habe¬
bat ĩ quid qͥnquaginta cubitos in lon¬
gitudine: iiuguiti qͥnq in latitudine. ut
inqͥnqͣguita pꝰ seꝑtem ebdomadas et̾na
requies demonstretur: tendens ꝑdiem
resurrectionis adregna celoꝵ. inquib u̾a
ra seruetur. qͦr̃ alt̾m longitudini. alt̾m latitudi¬
ni coaptatur .s ut iN lor iG̃it u¬
d ine requies ⁊ delectacio sacratioris scien¬
cie. in latitudine p̾sentiũ que ad sensus ꝑ¬
tuet ratio demonstretur. Qd̃q in fertur.
et fenestre eius ⁊ uestibula ⁊ sculture. si¬

Expanded text:
« Cantate Deo, psallite Domino, qui ascendit super coe« Cantate Deo, psallite Domino, qui ascendit super coelum coeli ad orientem. Quod autem dicuntur thalami tres hinc et tres inde, hoc docet: quod tam littera quam spiritus et utraque intelligentia et historiae tropoloneant. Illudque quod dicitur: Et frontem ejus, et vestibulum secundum mensuram portae prioris, Orientalem portam significat, quae prior non ordine, sed merito nuncupatur. Et habebat, inquit, quinquaginta cubitos in longitudine, et viginti quinque in latitudine; ut in quinquaginta post septem hebdomadas aeterna requies demonstretur: tendens per diem resurrectionis ad regna coelorum, in quibus vera ra servetur, quorum alterum longitudini, alterum latitudini coaptatur; ut in longitudine requies, et delectatio sacratioris scientiae: in latitudine praesentium quae ad sensus pertinet, ratio demonstretur. Quodque infertur: Et fenestrae ejus, et vestibula, et sculpturae, si
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ hoc estad austrum non ext̾ius s int̾uis.
Dicit enu scriptura. Et introduxit me
ad atrium uiterꝰ adportam anstralem. qd̾
et inorientali atrio scriptum similiter
inuenitur. Primꝰ enĩ aduirtutem ingres¬
sus ẽ aquilonẽ calcare pedibus.⁊ ꝑ qͥnqua¬
mitatẽ centenarii ꝑuenire. deuide intro¬
duci ad australem plagam et aqͥlonis fri¬
gus erpellere. tunc ad ꝑfectam uenire uir¬
tutem. id est adportam orientalem inqͣ
orttur sol uisticie: ⁊ ꝑ quam solus ingredit᷑
pontifex. Et hoc obseruandum quod cũ
quatuor plage sunt. deoccidentali porta
taceatur. dequa in pͥncipio sexagesimi sep¬
timi psalmi scriptum ẽ. Iter facite ei qui
ascendit suꝑ occidentem. dñs nom̃ eius.
ut pꝰ quani nobis p̃ꝑaparantib iter donu
no: uillud implentib quod ioħ̾s baptista
clamat inheremo. parate uiam domino.
Irectas facite semtas euis: possimꝰ au tlire¬
⁊ quod inex trema parte euisdem psalmi d̾r:

Expanded text:
vero, hoc est ad austrum, non exterius sed interius. vero, hoc est ad austrum, non exterius sed interius. Dicit enim Scriptura: « Et introduxit me ad atrium interius, ad portam australem; » quod et in orientali atrio scriptum similiter invenitur. Primus enim ad virtutem ingressus est, aquilonem calcare pedibus, et per quinquamitatem centenarii pervenire: deinde introduci ad Australem plagam, et Aquilonis frigus expellere: et tunc ad perfectam venire virtutem, id est, ad portam Orientalem, in qua oritur sol justitiae, et per quam solus ingreditur pontifex. Et hoc observandum, quod cum quatuor plagae sint, de Occidentali porta taceatur de qua in principio sexagesimi septimi psalmi scriptum est: Iter facite ei qui ascendit super Occidentem, Dominus nomen ejus ; ut postquam nobis praeparantibus ino, et illud implentibus quod Joannes Baptista clamat in eremo: « Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus , possimus audire quod in extrema parte ejusdem psalmi dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
ad suꝑiora ⁊ medium: puto ꝑspicuũ ẽẽ lec¬
tori semꝑ amgustiora ẽe que deorsum sunt
paulatimq dum ad sũma conscendimꝰ laci¬
orem nob̾ aꝑiri uiam. ⁊ impleri qd̾ scͥptum
est. Intribulatione dilatasti mͥ. Protundũ
autem. ꝑ cocleam ascendimꝰ templi cenacłm.
Que figura int̾ om̃ia scemata aphilosophis
quoq huiꝰ scłi pulcͥor approbatur. dum ⁊ ce¬
lum: i sol. ⁊ luna. ⁊ astra cet̾a. et punctum
terre. incorꝑib qͦ humanis ocłi qͣsi alt̾a side¬
ra. et figura capitis quod oĩum sensuũ recep¬
taculum ẽ: teretesq digiti ⁊ femina et brachia.
hanc preferunt rotunditatẽ. Porro cenacłm
templi ad quod deanguatporib ad altiora cõs¬
cenditnꝰ illud puto ẽẽ quod in regum uolumi¬
ne helias habuit et heliseus. ⁊ ĩ apłoꝵ actib ta

Expanded text:
ad superiora, et medium: puto perspicuum esse lecad superiora, et medium: puto perspicuum esse lectori, semper angustiora esse quae deorsum sunt paulatimque dum ad summa conscendimus, latiorem nobis aperiri viam, et impleri quod scriptum est: in tribulatione dilatasti mihi . Per rotundum autem et per cochleam ascendimus templi coenaculum, quae figura inter omnia σχήματα a philosophis quoque hujus saeculi pulchrior approbatur: dum et coelum, et sol, et luna, et astra caetera, et punctum terrae, in corporibus quoque humanis, oculi, quasi altera sidera, et figura capitis, quod omnium sensuum receptaculum est, teretesque digiti, hanc praeferunt rotunditatem. Porro coenaculum templi ad quod de angustioribus ad altiora conscendimus, illud puto esse, quod in Regum volumine Elias habuit et Eliseus , et in apostolorum A
Abbreviated transcription (Latin):
mur insp̃u: iccnto ñ.Lxui. s bis tͥguita ⁊ triũ
ponitur numerꝰ. ut utraq natiuitas dõ aucto¬
ri tribuatur illiꝰq clementie. et duplici muio
circumeant latera domꝰ que templi fulciũt
edificium. Quodq sequitur uixta hebraicũ.
et erant q̃dam eminẽtia q̃ egredentur ꝑ pa¬
rietem domꝰ ꝑlat̾a incircuitu. ut contine¬
rent ⁊ non attingerent parietem templi:
illud significat qd sc̃i uiri in multitudine
credentiũ erũpant ꝑ parietem templi. ꝑ oĩa
uidelicet latera incirtuitu. ⁊ contineant
eccłe fundam̃ta. et tñ ñ tangant parietem tẽ¬
pli: tantũ uidisse contenti ⁊ de longe inenar¬
rabilia ad orasse mist̾ĩa. Hunc enim uidemꝰ
ꝑspeculum in enigniate. ⁊ plenissimã tan¬
gere atq conp̾hende non possumꝰ u̾itatem.
Quod autem platea erat in rotundum ascẽ¬
dens sursum ꝑcocleam. ⁊ incenacłin templi
deferebat ꝑgiruum. ⁊ ic cͥco lacius erat tẽplum
insuꝑiorib. ⁊ sic de inferiorib ascendebat᷑

Expanded text:
 bis triginta, et trium ponitur numerus: ut utraque nativitas Deo auctori debeatur illiusque clementiae, et duplici muro circumeant latera domus, quae templi fulciunt aedificium. Quodque sequitur juxta Hebraicum: « Et erant quaedam ominentia, quae egrederentur per parietem domus per latera in circuitu, ut continerent, et non attingerent parietem templi, » illud significat, quod sancti viri in multitudine credentium erumpant per parietem, templi, per omnia videlicet latera in circuitu, et contineant Ecclesiae fundamenta, et tamen non tangant parietem templi, tantum vidisse contenti, et de longe inenarrabilia adorasse mysteria. Nunc enim videmus per speculum in aenigmate, et plenissimam tangere atque comprehendere non possumus veritatem. Quod autem platea erat in rotundum ascendens sursum per cochleam, et in coenaculum templi deferebat per gyrum, et idcirco latius in superioribus, et sic de inferioribus ascendebatur
Abbreviated transcription (Latin):
di et omnem uisibilem CRe a⁊u¬
Ram que it sex diebus condita
est sex habebat cobita. et lati-¬
tudinẽ eiꝰ uuiꝰ lat̾is quatuor cubitoꝵ. non
exuno latere. s ꝑcutuitum. Quatuor aũ
cubita tenebat ꝑcirtuitũ domꝰ latitudouit
qͣtu or elementa monstraret ex quib uniu̾¬
sa conpacta sunt et maxime humana corꝑa.
contraq̃ sc̃i dimicantes ⁊ subicientes se anime
potestati: interiora merentur intrare. ⁊ dñi
archana cognoscere. Ipsa autẽ latera q̃ in cir¬
cuitu domꝰ erant. ⁊ qͣtuor cubitoꝵ spacio atẽ¬
pli pariete separabantur: iuncta s̃ erant. ita¬
ut unũ latus aluid latꝰ conting̾et:⁊ haberet ĩ
longitudine non triginta ⁊ tres cubitos.s
bis triginta tͤs hoc est sexaginta sex. Uetus ĩ
leuitico loquitur testam̃tũ. inortu maris
postunam ebdomadam ⁊ illam que ge¬
nuit ⁊ illum qui genitus ẽ triginta tͤs
ex plere dies. ut ueniant ad purifiationem
Porro si genuerit feminã: duplicẽ obseruari

Expanded text:
di et omnem visibilem creaturam, quae in sex diebus condita est, sex habebat cubita, et latitudinem unius lateris quatuor cubitorum, non ex uno latere, sed per circuitum. Quatuor autem cubita tenebat per circuitum domus latitudo, ut quatuor elementa monstraret, ex quibus universa compacta sunt, et maxime humana corpora: contra quae sancti dimicantes et subjicientes se animae potestati, interiora merentur intrare, et Domini arcana cognoscere. Ipsa autem latera, quae in circuitu domus erant, et quatuor cubitorum spatio a templi pariete separabantur, juncta sut unum latus aliud latus contingeret, et haberet in longitudine non triginta et tres cubitos, sed bis triginta tres, hoc est, sexaginta sex. Vetus in Levitico loquitur Testamentum, in ortu maris post unam hebdomadam, et illam quae genuit, et illum qui genitus est, triginta tres explere dies, ut veniant ad purificationem . Porro si genuerit feminam, duplicem observari
Abbreviated transcription (Latin):
sum ingredimur siue ut septuaginta trans¬
tulerunt interiꝰ atriumi. Incuiꝰ fronte siue
el. ꝓquo syminacus circa portam theo doti¬
on aelam. hebraicũ ul. aqͥlahostuim. nos
frontẽ int̾p̃tati sumꝰ: duo erunt cubiti At iux¬
ta suꝑiorem sensum ꝑdualem numerũ in¬
grediamur adeũ locum nͥ sunt sc̃a sc̃oꝵ. Uñ
et ipsa porta sex cubitoꝵ erat. ꝑ quod uitro¬
gressi et̾nam requiem possidemꝰ. que insep¬
teuario numero demonstratur ꝓ quo sep¬
tuaginta transtulerunt: ⁊ latitudinẽ porte
septem cubitoꝵ hinc i septen uide cũbi

Expanded text:
insecus, sive ut Septuaginta transtulerunt, interius atrium, in cujus fronte, sive AEL, pro quo Symmachus, circa portam, Theodotio AELAM, Hebraicum UL  , Aquila ostium, nos frontem interpretati sumus, duo erant cubiti: ut juxta superiorem sensum per dualem numerum ingrediamur ad eum locum, ubi sunt Sancta sanctorum. Unde et ipsa porta sex cubitorum erat, per quam ingressi, aeternam requiem possidemus, quae in septenario numero demonstratur. Pro quo Septuaginta transtulerunt, et latitudinem portae sept
Abbreviated transcription (Latin):
et pꝰmultos labores t̾ram reꝓmissionis
ĩgredit᷑. et dñsatq saluator scd̾m assĩꝑti
corꝑis fragilitatem quadraginta diebus tẽp¬
tatur insolitudine. ut post uctoriam acce¬
dant angłi et ministrent ei. Cum autẽ pꝰ tri.¬
bulationes et angustias potuerimꝰ dicere il¬
lud apłicum. in om̃ib tribulati. s non coan¬
timichi: tunc nob̾ latissimꝰ aꝑit᷑ introttꝰ.
qͥ iuginti cubitoꝵ ht̃ latitudinem. ut suꝑa¬
tis mũdi certaminib atq t̾renis. qui et ipse
dualis ẽ nũs. ingrediamur templi penetra¬
lia et audiamꝰ imꝑantem discipłis dũm. Cõ¬
fidite. ego uici mundũ. Et ingressus in¬
fronte siue el. porte duos cubitos ⁊ portam
sex cubitors. ⁊ latitudinem porte septem cu¬

Expanded text:
 multos labores terram repromissionis ingreditur . Et Dominus atque Salvator secundum assumpti corporis fragilitatem, quadraginta diebus tentatur in solitudine , ut post victoriam accedant angeli et ministrent ei. Cum autem per tribulationes et angustias potuerimus dicere illud apostolicum: « In omnibus tribulati, sed non coanti mihi , tunc nobis latissimus aperitur introitus, qui viginti cubitorum habet 495 latitudinem, ut superatis mundi certaminibus atque terrenis, qui et ipse dualis est numerus, ingrediamur templi penetralia, et audiamus imperantem discipulis Dominum: Confidite: ego vici mundum . « Et ingressus infronte portae duos cubitos et portam sex cubitorum et latitudinem portae septem cu
Abbreviated transcription (Latin):
mentem aliud carnem. aliud sp̃ualem in¬
telligentiam aliud simplicem monstret
historiam. Et ꝑ om̃s parietes incircuitu tam
intͥnsecus quam extrinsecꝰ erant m̃sure sue:
Nicħ enim absq rõne ⁊ m̃sura in templo dĩ
unaxime ĩ sc̃o sc̃oꝵ adeo factum est. Celata
qͦ erant cherubin haut dubium qͥn uilig¬
nis de pauim̃to usq ad fenestras ꝑtingẽ¬
tibus. ⁊ tame fabrefacte erant celature.
ut non sculpte s apposite uiderentur: che¬
rubin interp̃tantur scientie multitudo. Igi¬
tur uttͥnsecus in ĩteriorib templi pꝰ sciencie
multitudinẽ celantur et palme. inquib sig

Expanded text:
mentem, aliud carnem, aliud spiritalem inmentem, aliud carnem, aliud spiritalem intelligentiam, aliud simplicem monstret historiam. Et per omnes parietes in circuitu tam intrinsecus quam extrinsecus erant mensurae suae, nihil enim absque ratione et mensura in templo Dei, et maxime in Sancto sanctorum a Deo factum est. Caelata quoque erant cherubin: haud dubium quin in lignis de pavimento usque ad fenestras pertingentibus, et tam fabrefactae erant caelaturae, ut non sculptae, sed appositae viderentur. Cherubin interpretantur scientiae multitudo. Igitur intrinsecus in interioribus templi, post scientiae multitudinem caelan
Abbreviated transcription (Latin):
instar cancelloꝵ. ut non speculari lapide
nec uitro. s lignis int̾rasilib ⁊ u̾micłatis cla¬
uderentur. S quib in hebraico obliqͣs fenes¬
tras ht̃. que intribus tm̃ erant pͣtib templi
ad dextram uidelicet ⁊ si nistram.⁊ pꝰ cergñ
id ẽ ad m̾idiem. et ad aquilonẽ. ⁊ ad occidẽ¬
tem. Orientalis autem pars ñ habebat fe¬
uestras qi ipse introitꝰ clarum unmittebat
lum̃ ittͥnsecus. ⁊ cuncta int̾iora templi ia¬
nuarum lumine conplebantur. ita ut ꝑ
singłas fenestras. ⁊ cancelloꝵ foramina ĩtro
quis possit aspicere. Et non solumext̾iora
erant strata ligno s tanta erat lignoꝵ copra
ꝑcircuitum ut et pauimentum ⁊ de paui¬
intelligentia monstraretur uixta illud qͦd
alibi dicit᷑. Tu autem describe ea triplicit᷑
Ospiceretur autem ꝑ eas non solum interiꝰ
s ⁊ext̾ius. ut que int̾iora sunt in uisibilia.¬
que ext̾iora uisibilia cognoscamꝰ. ut aliud

Expanded text:
instar cancellorum: ut non speculari lapide, instar cancellorum: ut non speculari lapide, nec vitro, sed lignis interrasilibus et vermiculatis clauderentur: pro quibus in Hebraico obliquas fenestras habet, quae in tribus tantum erant partibus templi, ad dexteram videlicet et sinistram, et post tergum, id est, ad Meridiem, et ad Aquilonem, et ad Occidentem. Orientalis autem pars non habebat fenestras, quia ipse introitus clarum immittebat lumen intrinsecus, et cuncta interiora templi, januarum lumine 502 complebantur, ita ut per singulas fenestras et cancellorum foramina intro quis posset aspicere. Et non solum exteriora erant strata ligno, sed tanta erat lignorum copia per circuitum, ut et pavimentum et de paviintelligentia monstraretur, juxta illud quod alibi dicitur: Tu autem describe ea tripliciter . Prospicitur autem per eas non solum interius, sed et exterius: ut quae interiora sunt, inquae exteriora visibilia cognoscamus, ut aliud
Abbreviated transcription (Latin):
et parietes ełꝰ lignei.  erbum contra quod
lxx. transtulerunt inpͥncipio testimonii uͥ
scriptum ẽ. et mensus contra contra domũ:
in hebraico ñ habetur. Et idcirco obelo
pre notandum ẽ: ut sit rectiꝰ ⁊ ueriꝰ. Et men¬
sus ẽ domũ longitudine cubitoꝵ centum.
et reliqͣ. Describuntur autem sc̃a sc̃oꝵ ⁊tẽ
cos extribus ꝑͣtib centenos cubitos hr̾e di¬
catur. ꝑfectum uidelicet numerũ decadarũ
decem ut ⁊ mente ⁊ sermone ⁊ oꝑib dño ser¬
uiamꝰ. recordantes illiꝰ apłici exempli inquo
icum dicit edifitium seꝑatum ⁊ parietes eiꝰ.
lxx. reliqͣ int̃p̾tant᷑ i seꝑantia q̃ non hereant
parictib templi. s ꝓpinquos ⁊ suos habeant
parietes. Ipsum qͦ templum et anguli enus
⁊ aclam id est ꝓpilon siue uestibulum extiꝰ.
erant strata ligno. sapientia uidelicet ꝗd lig¬
num uite sitũ in paradiso scͥptura ꝯmemo¬
rat. fẽnestre quoq erant facte ĩmodũ retis

Expanded text:
et parietes ejus lignei. » Verbum contra, quod et parietes ejus lignei. » Verbum contra, quod LXX transtulerunt in principio testimonii, ubi scriptum est: Et mensus est contra domum, in Hebraico non habetur, et idcirco obelo praenotandum est: ut sit rectius et verius, et mensus est domum longitudine cubitorum centum, et reliqua. Describuntur autem Sancta sanctorumtos, ex tribus partibus centenos cubitos habere dicatur, perfectum videlicet numerum decadarum decem: ut et mente, et sermone, et operibus Domino serviamus, recordantes illius Apostolici exempli in quo ico dicitur, aedificium separatum et parietes ejus, LXX reliqua interpretantur et separantia, quae non haereant parietibus templi, sed propinquos et suos habeant parietes. Ipsum quoque templum et anguli ejus, et Aelam, id est, πρόπυλον, sive vestibulum, exterius erant strata ligno, sapientia videlicet, quod lignum vitae situm in paradiso Scriptura commemorat . Fenestrae quoque erant factae in modum retis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtͣ faciẽ reliqͣ qͤerant pꝰt̾gũ domꝰ illuis. ⁊ reliqͣ
Ihinc ⁊ iude cubitoꝵ centum longitudinẽ.
Et templum et anguli. ⁊ aclam exlius: stra¬
ta ligno. et fenestre in modum retis facte
Itres ad lucendum. ut ꝓspic̾etur ꝑ eas. Et domꝰ¬
z et ea q̃ ꝓxima erant strata ligno ꝑcirtuitũ
Et pauimentũ. et de pauuñto usq ad fenes¬
tras et fenestre aꝑiebantur triplici̾t ut ꝓs
piceretur ꝑeas. et usq ad domũ interiorẽ
Set ext̾iorem. et ꝑ omẽm parietẽ incircuitu
intͥnsecus et extnsecꝰ m̃sura. Et celata che¬
ruburi palmȩ ĩt cherubcheruib. due facies
Scberub fãcies homuus a d palmam hinc
et facies leonis adpalmã inde. celatus oĩs
paries ꝑcircuitum: Apauimento usq ad la¬
quearia cherubin et paline celate. ⁊ scuari¬
contra faciem sc̃oꝵ. Uisio quasi sp̃es altaris
lignei tͥum cubitoꝵ altitudo eiꝰ ⁊ longitudo
cubitorum duo. ⁊ latitudo cubitorum duo.
et cormia habebat. basis auorse

Expanded text:
um domus illius, et reliqua hinc et inde cubitorum centum longitudinem. Et templum et anguli, et Aelam exterius strata ligno, et fenestrae in modum retis factae tres, ad lucendum, ut prospiceretur per eas. Et domus, et ea quae proxima erant, strata ligno per circuitum: Et pavimentum, 501 et de pavimento usque ad fenestras. Et fenestrae aperiebantur tripld domum interiorem, et exteriorem, et per omnem parietem in circuitu intrinsecus et extrinsecus mensura, et caelata Cherubim, et palmae inter Cherub et Cherub. Duae facies Cherub: facies hominis ad palmam hinc, et facies leonis ad palmam inde: caelatus omnis paries per circuitum a pavimento usque ad laquearia Cherubim, et palmae caelatae. contra faciem sanctorum: visio quasi species altaris lignei: trium cubitorum altitudo ejus, et longitudo cubitorum duorum: et latitudo cubitorum duorum: et cornua habebat, bases quoque
Abbreviated transcription (Latin):
illud uirgilianũ. Principio celum ac t̾ras
camposq liquentes. lucentemq globum
lune tytaniaq astra sp̃s intꝰ alit. totamq in¬
fusa partus mens agitat molem. i magno
se corꝑe miscet. Cumq ꝑ arma adexłs ⁊ sinis¬
tris ꝑgłam ⁊ ignominiam ꝑ bonam ⁊ malã
famam. ꝑ laudes et uituꝑationes uctori
nec meror. nec ꝓsꝑa uec adu̾sa suꝑarunt. ⁊ ne¬
quaquã ꝑ septem gradus sic̃ inaquilonis
eo qd̾ sufficiat nob̾ octonarii num̾i. id est enͣ¬
głicum sacram̃tũ. ⁊ possi mꝰ uxta apłm dice.

Expanded text:
illud Virgilianum : Principio coelum ac terras, illud Virgilianum : Principio coelum ac terras, camposque liquentes, Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit; totamque infusa per artus Mens agitat molem, et magno se corpore miscet. Cumque per arma justitiriam et ignominiam, per bonam et malam famam, per laudes et vituperationes victorianec moeror, nec prospera, nec adversa superabunt, et nequaquam per octo gradus, sicut in aquilonis eo quod sufficiat nobis octonarii numeri, id est, evangelicum sacramentum, ut possim
Abbreviated transcription (Latin):
intellig̾e in orientali tm̃ porta illam intel¬
ligendam uiam q̃ dicit. Ego sum uia: uuta
iua. qui nicħ de xp̃o sinistrũ sapiunt: s
fides eoꝵ pura ẽ. ⁊ nequaquam ħeticoꝵ
sorde polluta. Idemq numerus thalamoꝵ.
frontium ⁊ uestibuloꝵ: ⁊ fenestiarum¬
et lumiuis earum. et ead̃ mensura longrtndi¬
nis et latitudinis qͥnquaguita udelicet et
tugintiqͥnq cubitoꝵ sacrauienta conseruãs.
et uestibulũ eius porte siue acrii iit̾ioris qd̃
uixta hebraicum ext̃iꝰ ponitur. ut orientali
lumine om̃ia ceneantur inclusa scd̃m illud
quod scriptum ẽ nec ẽ qui se abscondat acalo¬
re eius. Sin autemr ⁊ext̾iꝰ ⁊ interiꝰ accipiꝰ
atrium. sic intelligendum qd̾ aͥeus et circũ¬
fusus sit et infusus dicens ꝑ ꝓpħ̾am. qui te¬
uet celum palmo: ⁊ terram pugillo. ut om̃ia
mͥ thronꝰ ẽ. terra autem scabellum pedum
meoꝵ ut intra om̃ia ẽẽ credendus sit uixta

Expanded text:
intelligere in orientali tantum porta illam intelintelligere in orientali tantum porta illam intelligendam viam, quae dicit: « Ego sum via, et via , qui nihil de Christo sinistrum sapiunt, sed fides eorum pura est, et nequaquam haereticorum sorde polluta. Idemque numerus thalamorum, frontium et vestibulorum, et fenestrarumet luminis earum, et eadem mensura longitudinis, et latitudinis: quinquaginta videlicet, et viginti quinque cubitorum sacramenta conservans, et vestibulum ejus portae sive atrii interioris, quod juxta Hebraicum exterius ponitur, ut Orientali lumine omnia teneantur inclusa, secundum illud quod scriptum est: Nec est qui se abscondat a calore ejus . Sin auteatrium, sic intelligendum, quod Deus et circumfusus sit et infusus, dicens per prophetam: « Qui tenet coelum palma, et terram pugillo, ut videanautem thronus est, terra autem scabellum pedum meorum, » ut intra omnia esse credendum sit, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
tur igne uicino s puriora reddunt᷑: Nec mur̃
hoc de scũario et interiorib templi altari thi¬
miamatis cred̾e cum etiam amianton ligni
gen ẽ. uel ligni hñs similitudinẽ. quod qͣnto
ꝑlus arserit. tanto mũ diꝰ inueniatur. Ignoᷤᷤ¬
te lector difficultati. etueniam tribue pan¬
ꝑi intelligentie. ꝑfeuestras enim obliquas ⁊ ĩ
modum retis factas. et que semꝑ clause st̃.
iuxusq ad int̾iorem domũ cordis nr̃i ocłm¬

Expanded text:
tur igne vicino, sed puriora redduntur. Nec mirum tur igne vicino, sed puriora redduntur. Nec mirum hoc de sanctuario, et de interioribus templi et altari thymiamatis credere, cum etiam ἀμίαντον, quod lini genus est, vel lini habens similitudinem, quanto plus arserit, tanto mundius inveniatur. Ignosce, lector, difficultati, et veniam tribue pari intelligentiae. Per fenestras enim obliquas et in modum retis factas, et quae semper clausae sunt, vix usque ad interiorem domum cordis nostri oc