comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciaret, que res adhaut artis sue
siducieui rostumi abstraxit. ui
librum conscriberet: quo eloquen¬
ciam caui hestrionia compararet.
deui dictatore donatus est tanta
antem gracia fiui et gloria ut
mercedem durnam de publico
nuille dencirios suie gͥgalibus
solus acciperet ¶ Esopum
quoqz ex pari arte duceucies
sestercumi reliquisse constat¬
¶ Ned ut si histriones uideu¬
tur ob auctoritatem ciceronis
et predictorum heroni in cetũ
sapientium admictendi: cligau¬
tur rostio similes et esopo, qui
et si non sacere quod tameu
Illi uouerant ut intelligere li¬
bros sciant. et amatores sunt
pocius ꝙͣ impugnatores lite¬
rarum quas nemo umꝙͣ sa¬
pieus aut bonus odio habuit¬
¶ Ciceroneu refert ualeruis
licteras contempsisse, et in con¬
temptu ipso fuisse foutem ha¬
buridantissimum licteraruum.
ob hoc porte ꝙ studium negocus
post pouebai, nam iustitit eis
etiam dum contempsit. lpe qz
contemptus citeronis multor
studio studiosior est. non iacile

Expanded text:
ntiaret. Quae res ad hanc artis suae ntiaret. Quae res ad hanc artis suae fiduciam Roscium abstraxit, ut librum conscriberet, quo eloquentiam cum histrionia compararet. b eodem dictatore donatus est. Tanta autem fuit gratia et gloria, ut mercedem diurnam de publico mille denarios sine gregalibus solus acciperet. Aesopum quoque ex pari arte ducenties sestertium reliquisse constat. Sed utinam, si histriones videntur ob auctoritatem Ciceronis, et dmittendi, eligantur Roscio similes, et Aesopo, qui etsi non facere, quod tamen illi noverant, vel intelligere libros sciant, et amatores sint potius, quam impugnatores litterarum, quas nemo unquam sapiens, aut bonus odio habuit. Ciceronem refert Valerius litteras contempsisse, et in contemptu ipso fuisse fontem abundantissimum litterarum, ob hoc forte quod studium negotiis postponebat. Nam institit eis etiam, dum contempsit: ipseque contemptus Ciceronis, multorum studio studiosior est. Non facile
Abbreviated transcription (Latin):
bant: et Illie crotala gestautes
salture discebant. ad eo quide
ut ab heroicis conuiuiis nequa¬
ꝙͣ arceretur saltatorius ludus.
nam et socraticum simposiũ
ab auccoritate phorum qui il¬
lic conuenerant celebre est
Et tamen nou defuit qui sub
illorum supercilio peteret sal¬
triam intronucti ut puella
supra naturam mollior ca¬
nora dulcedine et saltaciouy
lubrico exerceret Iulecebris phi¬
phantes ¶Ceterum histriones
iusi uiter turpes habitus aicero
auctor est qui sicut furus albiuꝰ
referi rostio et esopo sauuliari¬
ter usus est ad eo quidem ui res
roẽsq eorum sua sollercia tuere¬
tur quod tum ex aliis multis
tum ex epłis eius declaratur.¬
¶ Naui iua orauo celebritate
sui inuotuit. in qua populum
romanuii obuirgat quod rostio
a gente tumiltuarit. Et quiden
constat, cum ipso histrione cou¬
tendere solitumi utrum ille sepuis
eandem suiam uariis gestibus
esficeret: au ipse per cloquencie
copiam sermone diuerso pronu¬

Expanded text:
bant, et illic crotala gestantes bant, et illic crotala gestantes saltare discebant. Adeo quidem, ut ab heroicis conviviis nequaquam arceretur ludus saltatorius. Nam et Socraticum symposium ab auctoritate philosophorum, qui illic convenerant, celebre est, et tamen non defuit qui sub illorum supercilio peteret psaltriam intromitti, ut puella, supra naturam mollior, canora dulcedine, et saltationis lubrico, exerceret illecebris phisophantes. Caeterum histriones non inter turpes habitos, Cicero auctor est, qui, sicut Furius Albinus refert, Roscio et Aesopo familiariter usus est, adeo quidem, ut res rationesque eorum sua solertia tueretur. Quod cum ex aliis multis, tum ex epistolis ejus declaratur. Nam illa oratio celebritate sui innotuit, in qua populum Romanum objurgat, quod Roscio agente tumultuarit. Et quidem constat cum ipso histrione contendere solitum, utrum ille saepius eamdem sententiam variis gestibus efficeret, an ipse per eloquentiae copiam, sermone diverso pronu
Abbreviated transcription (Latin):
quod me rei .p. maxune mni¬
sertum est uidi unum filiumr
petitoris puerum bullatum
non minorem aunis duodeci
cum crotał saltare crotongre¬
ce pulsus dicitur Et iude cim¬
bala sic dicunitur uel musicũ
uocat instrumentum quod in
sono uocem cicome iuutatur na
apud egiꝑcios crotalus appellai¬
¶ Crotala quoqz dicutur sono¬
re sꝑule que quibusd̃ granis
iutra posit pro quantitate sui
et spẽ metalli uarios iouos edũt
quani saltacoemi ipudicus
seruulus houeste saltare non
pot. ¶ Patet ergo quanto ci¬
fectu ingenuerit affricanus
ꝙ uidisset cum crotalis salta¬
re filium petitoꝵ .i. candidati
quem ne tauuen quid̾ spes et
racio adipiscendi magrãtus
quo tempore se suosqz ab ounu
probro debuit uiudicare potue¬
ri cohercere quo nuus face̾̃t
quod .s. turpe non habebatur¬
¶ Maui et ab eo tempore
quo optimis moribus in urbe
uiuebatur .s. inter duo bella
puinica. in genui filii senator¬
mini ludum saltatorium comeu¬

Expanded text:
quod me reipublicae maxime miquod me reipublicae maxime misertum est, vidi unum filium petitoris, puerum bullatum, non minorem annis duodecim, cum crotalis saltare. Croton Graece pulsus dicitur, et inde cymbala sic dicuntur; vel musicum notat instrumentum, quod in sono vocem ciconiae imitatur: nam ipsa apud Aegyptios crotalus appellatur. Crotala quoque dicuntur sonorae sphaerulae, quae, quibusdam granis interpositis, pro quantitate sui et specie metalli, varios sonos edunt. Quam saltationem impudicus servulus honeste saltare non posset. Patet ergo quanto affectu ingemuerit Africanus, quod vidisset cum crotalis saltare filium petitoris, id est candidati, quem ne cum quidem spes et ratio adipiscendi magistratus, quo tempore se, suosque, ab omni probro debuit vindicare, potuerit coercere, quo minus faceret, quod scilicet turpe non habebatur. Nam et ab eo tempore quo optimis moribus in Urbe vivebatur, scilicet inter duo bella Punica, ingenui filii senatorum in ludum saltatorium commea
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis ait descendit de canterio
uide staticulos dare ridicularia
fundere El alibi preterca cau¬
tat ub̃i collibuit interdum gre¬
cos uersus agit Iocos dicit uo¬
ces demͤtat staticulos dat.
¶Porro Illa uoluptas cuiriu
grata est honestati: q̃ uirtutis
est amca, aut non est conscia
turpitudims ¶ Occulorum u̾o
uoluptas histriones introduxit
et iniuios quod et scipio affrica¬
nus enulianus in oracione con¬
tra legem iudiciariam tỹberni
gracci non mediocriter repre¬
hendit. docentur prestigias in¬
houestas cum cinedulis et
sauibuca psalterioqz eunt in
ludum histrionum discunt
cautare que iuaiores nostri
iugeuius probro ducier uolue¬
runt eunt inꝙͣ in ludum sal¬
tatorium inter cuiedos uirgi¬
nes pueriqz iugenm ħ cum
mͥ quisꝙͣ uarrabat non pote¬
ram auimum inducere ea li¬
beros suos homines docere¬
¶ Sed cum ductus sum in
ludum saltatorium plus me¬
dius fidius in eo ludo uidi pu̾is
uirginibusqz ducentis in his

Expanded text:
verbis, ait: « Descendit de cantherio, verbis, ait: « Descendit de cantherio, inde staticulos dare, ridicularia fundere. » Et alibi: « Praeterea cantat ubi collibuit, interdum Graecos versus agit, jocos dicit, voces denuctat, staticulos dat. » Porro illa voluptas aurium grata est honestati, quae virtutis est amica, aut non est conscia turpitudinis. Oculorum vero voluptas histriones introduxit, et mimos: quod et Scipio Africanus Aemilianus, in oratione contra legem judiciariam Tiberii Gracchi, non mediocriter reprehendit. Docentur praestigias inhonestas, cum cinaedulis, et sambuca, psalterioque eunt in ludum histrionum, discunt cantare, quae majores nostri ingenuis probro ducier voluerunt eunt, inquam, in ludum saltatorium inter cinaedos virgines, puerique ingenui. Haec cum mihi quisquam narrabat, non poteram animum inducere, ea liberos suos homines nobiles docere. Sed cum ductus sum in ludum saltatorium, plus medius fidius in eo ludo vidi pueris virginibusque ducentis. In his,
Abbreviated transcription (Latin):
deus si nusica desorei sibi cu¬
mulum sapiencie defuturum
ini ea tamen niuium occupari
citra philosophicam grauitatẽ
est Nuniquid enim uirun
decebi sapientem presertun q.
etiam in sexu muliebri turpitu¬
diuis non esfugit notaur na
et salustiꝰ sempuiam repreheu¬
dit non quid ꝙ saltare et ꝑsal¬
lere sed ꝙ optime scierit. ¶ Au
eium psallere saltare elegan¬
cius ꝙͣ uccẽ est probe. ¶ Optime
tamen cantare; si citra leuitate
posset haberi. plane desiderabile
est in omnibus enum que sun¬
pliciter expectibilia sunt quo
intensiora sunt in qualitate
boui eo expectibiliora sunt sed
ex aduuict̃ possunt nouiuilla
ee suspecta. ¶ Lutius silla utr
tanti nomius optune cauitas¬
se traditur sed dotem libidinis
et crudelicatis uota perstriuxu¬
¶ Catoui quoqz uisum est bñ
cautare uon seru homins ee.
unde iiuirum marcum seua¬
torem non ignobilem cecilium
spectatorem et facenuum uo¬
cat eumqz stauculos dare his

Expanded text:
dens si musica deforet, sibi cudens si musica deforet, sibi cumulum sapientiae defuturum. In ea tamen nimium occupari, citra philosophicam gravitatem est. Nunquid enim virum decebit sapientem, praesertim quod etiam in sexu muliebri turpitudinis non effugit notam? Nam et Sallustius Semproniam reprehendit, non quidem quod saltare, et psallere, sed quod optime scierit. Ait enim, psallere et saltare elegantius quam necesse est probae. Optime tamen cantare, si citra levitatem posset haberi, plane desiderabile est. In omnibus enim quae simpliciter expetibilia sunt, quo intensiora sunt in qualitate boni, eo expetibiliora sunt. Sed ex adjunctis possunt nonnulla esse suspecta. Lucius Sylla vir tanti nominis, optime cantasse traditur, sed dotem, libidinis et crudelitatis nota perstrinxit. Catoni quoque visum est bene cantare, non serii hominis esse. Unde nimirum Marcum senatorem non ignobilem, Cecilium spaciatorem, et Fescennium vocat, eumque staticulos dare his
Abbreviated transcription (Latin):
prolabitur: ut eorum se deiciat
et deuoueai seruituti quibus
natus est imꝑare qui ad specta¬
cula conslunut aut euocant
a se spectacula inhouesta aut
seipsos affectatis iuigis uolunt
eẽ spectaculo iunsipientium qui
ħ lenocuria uauitatis recte sa¬
pienti placere nou prĩt occulo¬
rum capiuntur illecebris et
licet mitius elidantur corruunt
tamien a diguitcue condicionis
sue, et ad eaui quam diffitentur
seriulem relabuntur. ¶ Quid
ergo aliud facuurt iuiii hi¬
strioues parasiti et huioi
moustra honii nisi ꝙ inepta
connincunt felicium seruitute:
.sed et illi qui uocul capiuitur
ticer cuxium seusus purissinus
et defecatissinius sit seruiut
quidem ugo tamen preuinit᷑
iitiori si alias non preuale¬
uix ciͥs omnino capitur insi
forte locofagum uiuat, nou
aliquid aduersus cantores aut
muisitos struo cum teste quin¬
tiliano ualerio slauiano et aliis
uiultis. socrates etiam in seuet¬
tuce didiscerit musicam cre¬

Expanded text:
prolabitur ut eorum se dejiciat prolabitur ut eorum se dejiciat et devoveat servituti, quibus natus est imperare. Qui ad spectacula confluunt, aut evocant ad se spectacula inhonesta, aut se ipsos affectatis nugis volunt esse spectaculo insipientium, quoniam haec lenocinia vanitatis recte sapienti placere non possunt, oculorum capiuntur illecebris, et licet mitius elidantur, corruunt tamen a dignitate conditionis suae, et ad eam, quam diffitentur, servilem relabuntur. Quid ergo aliud faciunt mimi, histriones, parasiti, et hujusmodi monstra hominum, nisi quod ineptam convincunt felicium servitutem? Sed et illi qui voculis capiuntur, licet aurium sensus purissimus et defaecatissimus sit, serviunt quidem, jugo tamen premuntur mitiori, si alias non praevalevix aliquis omnino capitur, nisi forte Lotophagum vivat. Non aliquid adversus cantores, aut musicos struo, cum teste Quintiliano, Valerio, Flaviano, et aliis multis, Socrates etiam in senectute didicerit musicam, cre
Abbreviated transcription (Latin):
uos ¶Nam ut cetera crude¬
litatis genera preteream sunt
qui dui se neuse copiis et
auditate discendunt ciram¬
stantes seruos mouere labra
nec in hoc quidem ut laqnͣtur
perunctunt. ¶ Uirga muriur¬
ouine compescitur et ne forͫ
quidem uerberibus excepta sunt
trissis steruutamentum singal¬
tus magno malo luitur sic
sit ut isti de domino loqñtur
quibus coram domino loqui
non licet ai Illi quibus non
tantum putibus donui
sed cum ipsis erat seruio quoꝵ
os non consuebatur parati e¬
rant pro domnno porrigente
ceruicem et periculuni inimi¬
uens in caput suum uertere
¶In conuiuiis loquebantur
sed in tormentis tacebant ħ
pretextatus et de fide seruorum
multa et predara subuingit
et que ceut in quantaius nobi¬
litate sangiius gloriosa et cui¬
ius Inutanda. ¶Nichil emn
decorum est quod non a uirtute
prosluxerit. et se iuucem turpi¬
tudo et uicium in fausto ambi¬
tu circuiscribunt. in hoc autẽ
solo uiciorum impulsu quisqz

Expanded text:
vos. Nam ut caetera crudevos. Nam ut caetera crudelitatis genera praeteream, sunt qui dum se mensae copiis, et aviditate distendunt, circumstantes servos movere labra, nec in hoc quidem, ut loquantur, permittunt. Virga omne murmur compescitur, et ne fortuita quidem verberibus excepta sunt. Tussis, sternutamentum, singultus, magno malo luitur. Sic fit, ut isti de domino loquantur, quibus coram domino loqui non licet. At illi quibus non tantum praesentibus dominis, sed cum ipsis erat sermo, quorum os non consuebatur, parati erant pro domino porrigere cervicem, et periculum imminens in caput suum vertere. In conviviis loquebantur, sed in tormentis tacebant. » Haec Praetextatus: et de fide servorum multa et praeclara subjungit, et quae essent in quantavis nobilitate sanguinis gloriosa, et cuivis imitanda. Nihil enim decorum est, quod non a virtute profluxerit, et se invicem turpitudo et vitium infausto ambitu circumscribunt. In hoc autem solo vitiorum impulsu quisque
Abbreviated transcription (Latin):
aut ex ueste, aut ex condicione
ni foro et in curia queras si di¬
ligenter accenderis Inuemes
et dou tu modo uiue cum
seruo ddementer conutqz et in
seruione illum et in nccͣui nõ
numꝙͣ admicte consilium.
¶Naui et maiores nr̃i om¬
uem donuius iuiuidiam omem
serius contumeliam detraheu¬
tes domnum patrem faiilias
seruos familiares appellauerut¬
¶ Colãt ergo te poaus serui
tui michi crede ꝙͣ timeant.
nec tibi parum uideatur esse
quod diis satis est. nam qui
colitur: etiam amatur. nec põt
amor cum tumore misceri.
¶Unde enm putas arrogan¬
tissumum illud in anasse ꝓuer¬
bium quod Iactatur totidem
nobis esse hostes quot seruos
saciuius cum in illos supecbis¬
suui contumeliofissum et cru¬
delissumi sunius et ad rabiem
nos cogunl uenire delicie ut
quic quid non ex uoluntate re¬
sponderit iram furoremqz pro¬
nocet doini enu nobis aiimos
induinius tyrampnorum et nõ
quautum decet sed quantum
licet exercere uoluiius in ser¬

Expanded text:
aut ex veste aut ex conditione,aut ex veste aut ex conditione,in foro et in curia quaeras. Si diligenter adtenderis, invenies et domi. Tu modo vive cum servo clementer: comiter quoque et in sermonem illum et quam admitte consilium. Nam et majores nostri, omnem dominis invidiam, omnem servis contumeliam detrahentes, dominum patremfamilias, servos familiares appellaverunt. Colant ergo te potius servi tui, mihi crede, quam timeant, nec tibi parum videatur esse quod diis satis est. Nam qui colitur, etiam amatur. Nec potest amor cum timore misceri. Unde enim putas arrogantissimum illud manasse proverbium, quo jactatur, totidem nobis hostes esse, quot servos? facimus, cum in illos superbissimi, contumeliosissimi et crudelissimi sumus, et ad rabiem nos cogunt venire deliciae, ut quidquid non ex voluntate responderit, iram furoremque provocet. Domi enim nobis animos induimus tyrannorum, et non quantum decet, sed quantum licet, exercere volumus in ser
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ ile te seruum ¶ Nescis
qua etate hecuba seruire po¬
terit ceperit qua cresus qua
daru mater qua dyogenes q̃
plato ĩpse. ¶ Postremo quid
Ita nomien seruitutis horremꝰ
seruus est quid sed ueccessi¬
tate sed fortasse libero aĩo
seruus est hoc illi nocebit si
ostenderis quis uou sit alius
libidui seruit alius aucricie
alius auibicioni ouines spei
omnes timori. ¶Et certe
nulla seruitus turpior ꝙͣ uo¬
litaria at nos iugo a for¬
tuna imposito subiacentem
tanꝙͣ miserumm uilemq cal¬
canuis quod uero nos nostris
ceruicibus inferiius uou
patunur reprehendi. ¶Iuuemes
inter seruos aliꝙͣ peccuma for¬
ciorem. Iuuemes dominum spe
lucri oscula aliorum seruorunt
ianibus insigentem nou ergo
fortuna homines estunabo s ed
maioribus sibi quisqz dat mo¬
res condicionem casus asfig¬
nat ¶ Quem admodum
siultus est qui empturus equ
non ipsum couspicit: sed stra¬
tum eius al freuos. sic stul¬
tissiuius est qui hominem

Expanded text:
quam ille te servum. Nescis quam ille te servum. Nescis qua aetate Hecuba servire coeperit, qua Croesus, qua Darii mater, qua Diogenes, qua Plato ipse? Postremo quid ita nomen servitutis horremus? Servus est quidem, sed necessitate, sed fortasse libero animo servus est. Hoc illi nocebit, si ostenderis quis non sit. Alius libidini servit, alius avaritiae, alius ambitioni, omnes spei, omnes timori. Et certe nulla servitus turpior quam voluntaria: At nos jugo a fortuna imposito subjacentem, tanquam miserum, vilemque caicamus. Quod vero nos nostris cervicibus inferimus, non patimur reprehendi. Invenies inter servos aliquem pecunia fortiorem; invenies Dominum, spe lucri oscula aliorum servorum manibus infigentem. Non ergo fortuna homines aestimabo, sed moribus. Sibi quisque dat mores, conditionem casus asnat. Quemadmodum stultus est qui empturus equum non inpsum inspicit sed stratum eius ac frenos, sic stultissimus est qui hominem
Abbreviated transcription (Latin):
nus uuratur error ut honuni
seruiant ab eo facta sunt qui
hominen fecit. ut eteruitatis
beatitudunsqz sue participem
faceret. ¶ Quis ergo domini¬
presidentis nou uilipendat
arbitrim. si seruilem et ab¬
iectam affectat condicionem:
¶Non tamen ꝙ seruos
dicam habendos contemptui¬
ee ist seruilibus uiciis uiuat.
sicut eium uera et uinca li¬
bertas est seriuire uirtuti et
ipsiuis exercere uicia ita uinca
et singularis seruitus est ui¬
ciis subiugari. ¶ Errat plane
quisquis cilunde condicionem
alterutͣm opinatur accidere
si quidem h omne homi genus
in tecris suuili ab ortu surgit
eisdem constat et alitur ele¬
mentis euridemqz spin ab eodẽ
principio carpit eodem fruitur
celo eque moritur, eque uunt
unde et pretex tatus in satur¬
nalibus enuangelium repri¬
meus hiis utitur argumentis
serui inquit sunt. Inimo ho¬
iuines serui sunt Inmo con¬
serin si cogitaueris tuid in
utrosqz licere fortune tam
tu illum bidere liberui potes

Expanded text:
nus miratur error, ut homini nus miratur error, ut homini serviant, ab eo facta sunt, qui hominem fecit, ut aeternitatis et beatitudinis suae participem faceret. Quis ergo praesidentis Domini non vilipendat arbitrium, si servilem et abjectam affectat conditionem? Non tamen quod servos dicam habendos esse contemptui, nisi servilibus vitiis vivant. Sicut enim vera et unica libertas est servire virtuti et ipsius exercere officia; ita unica et singularis servitus est, vitiis subjugari. Errat plane quisquis aliunde conditionem alterutram opinatur accidere. Siquidem omne hominum genus in terris simili ab ortu surgit, eisdem constat et alitur elementis, eumdemque spiritum ab eodem principio carpit, eodemque fruitur coelo, aeque moritur, aeque vivit. Unde et Praetextatus in Saturnalibus Evangelum reprimens, his utitur argumentis: « Servi, inquit, sunt, imo homines. Servi sunt, imo conservi. Si cogitaveris, tantumdem in utrosque licere fortunae, tam tu illum videre liberum potes,
Abbreviated transcription (Latin):
sperare, que ueniai retis
merentur ꝙͣ gloriam sed cum
moderacioius uouo fueruit tem¬
perata alioqun non uenia sed
peua sed Iguouuuia utriisqz
libiduus maculam pro sequetꝰ
nͥ forte decorus habendus sit
qui in hircum trausformatur
aut iuem
generi rectis conformantur
qui summun bonum uite in
gustandi et tangendi uoluptate.
ue dicam luxuria posuerunt.
¶ Ceterum hoc aliorum seusuũ
luxuriam non excusat: cum ma¬
uifesta sit humane dignitatis
abiectio. si non hirco aut sui
sed leom et pardo sed pantere
aut satiro sed pauoui philome¬
ne aut sithaco sed cuaunqz bru¬
torum aut insensibilium stu¬
deat coequari. ¶ Si quidem
ab angelicam puritatem rec¬
tius aspirabit qui ea creatus
est diguitate originis. ut ini
cinnulo uere et eterne beatitu¬
diuis persecioni augelice pos¬
sit ce consoruus ¶Nain et
patrum inconcussa sauxit auc¬
toritas quia uatura humane
mentis solus domuius dignior
est. et ꝙ ommia hec que huma¬

Expanded text:
spectare, quae veniam rectius spectare, quae veniam rectius merentur quam gloriam, si tamen moderationis bono fuerint temperata. Alioquin non venia, sed poena, sed ignominia, utriusque libidinis maculam prosequetur: nisi forte decorus habendus sit, qui in hircum transformatur aut suemgeneri rectius conformantur, qui summum bonum vitae in gustandi et tangendi voluptate, ne dicam luxuria, posuerunt. Caeterum hoc aliorum sensuum luxuriam non excusat, cum manifesta sit humanae dignitatis abjectio, si non hirco aut sui, sed leoni et pardo, sed pantherae aut satyro, sed pavoni, philomenae, aut psittaco, sed cuicunque brutorum aut insensibilium studeat coaequari. Siquidem ad angelicam puritatem rectius aspirabit, qui in ea creatus est dignitate originis, ut in cumulo verae et aeternae beatitudinis, perfectioni angelicae possit esse conformis. Nam et Patrum inconcussa sanxit auctoritas, quia natura humanae mentis solus Dominus dignior est, et quod omnia haec, quae huma
Abbreviated transcription (Latin):
iuuuitus hic nobis inquit
de concordia precipit qui ie et
urorem et auallulam tres in
una domo concordate non po¬
tuit emulabatur quippe uxor
eius aucillule pulcritudun et
castissumim uirum cotidiams
hurgiis eragitabat. ¶ Unde ui
cesset Iuiudia et quies matri¬
momis Reformetur dicioribus
in consuetudinem uersum est
ne quam habeant in domo pul¬
chriorem ¶Socrates cum dua¬
rum uxorum iurgia uellet re¬
primere in eum noissune uer¬
terent impetum et male nil¬
ctatum fugientemqz diu pec¬
secute sunt et a solio in quo mo¬
rabantur post modum locio per¬
suderunt in muliebrem leuita¬
ten ab auctoribus passim nuil¬
ta scribuntur quia nec melior¬
pedibus silicem que concutit atrũ
ꝙͣ que seruorum uehitur cer¬
uice suorum hoc In iuiuriam
muliebrum dictuumi malicia
calumpiabitur. ¶ Hichil eniĩ
melius nichil utilius muliere
pudica. nichil eorum que exco¬
gitari put iociundius his qui
contuiere nou pñt aut nolunt
sed desipientis est ab his laudẽ

Expanded text:
micus ejus: « Hic nobis, inquit, micus ejus: « Hic nobis, inquit, de concordia praecipit, qui se, uxorem, et ancillulam, tres in una domo, concordare non potuit. » Aemulabatur quippe uxor ejus ancillulae pulchritudini, et castissimum virum quotidianis jurgiis exagitabat. Unde ut cesset invidia, et quies matrimoniis reformetur, ditioribus in consuetudinem versum est, ne quam habeant in domo pulchriorem. Socrates cum duarum uxorum jurgia vellet reprimere, in eum novissime verterunt impetum, et male mulctatum, fugientemque diu persecutae sunt, et a solio in quo morabantur, postmodum lotio perfuderunt. In muliebrem levitatem ab auctoribus passim multa scribunturpedibus silicem quae concutit atrum, Quam quae servorum vehitur cervice suorum. hoc in injuriam mulierum dictum, malitia calumniabitur. Nihil enim melius, nihil utilius muliere pudica, nihil eorum quae possunt excogitari jucundius his, qui continere non possunt, aut nolunt. Sed desipientis est ab his laudem
Abbreviated transcription (Latin):
quid sit coitus ut eum tecu
cousse neges uiter tot oscula
tot amplexus qui te pro li¬
bitu quociens uoluit pertras¬
tauit licencia maritali.
¶Naui et qued̾ auunan¬
cia certum est se Iniice ostu¬
lando mmsceri alia se tangendo
tenuiter concipuunt et sunt
q̃ suo grauidante calore ab ae¬
re temperato impregnantur
et paruint. hic illa tandem
erubuit hoc solum dicens se quid
ad huiõi capciones hisceret nõ
haberet sed bene cum phantibz
dicio perfusus huioi macula¬
¶ Cicero rogatus ui post re¬
pudium terencie sororem hir¬
cn ducerei omnino facere su¬
persedit diceus nou posse uxo¬
ri et phie pariter operam dare¬
¶ Philippuni regent mace¬
donum contra quem demoste¬
ius touant philippice iuntroeun¬
tem ex more cubiculum uxor
erclusit irata qui exclusus ia¬
cuit et inuiriam suam uersã
tragico consolatus est. ¶ Gor¬
gicis rethor librum pulcherri¬
num de concordia gregis tunc
inter se dissidentibus recitanie
olimpie cui melancius eus¬

Expanded text:
quid sit coitus, ut eum tecum quid sit coitus, ut eum tecum coiisse neges, inter tot oscula, tot amplexus, qui te pro libitu quoties voluit pertractavit licentia maritali? Nam et quaedam animantia certum est se invicem osculando misceri; alia se tenuiter tangendo concipiunt; et sunt quae suo gravidante calore, ab aere temperato impraegnantur, et pariunt. » Hic illa tandem erubuit, hoc solum dicens, se quid ad hujusmodi captiones hisceret, non habere. Sed bene cum philosophdicio perfusus hujusmodi macula. Cicero rogatus ut, post repudium Terentiae, sororem Hirtii duc eret, omnino facere supersedit, dicens se non posse et uxori, et philosophiae pariter operam dare. Philippum regem Macedonum, contra quem Demosthenis Philippicae tonant, introeuntem ex more cubiculum, uxor exclusit irata. Qui exclusus tacuit, et injuriam suam versu tragico consolatus est. Gorgias rhetor librum pulcherrimum de concordia, Graecis tunc inter se dissidentibus, recitavit Olympiae. Cui Melanthius ini
Abbreviated transcription (Latin):
de heroũiulla samliaris meꝰ
uiius talium in causci hmoi
confudit andaciam cum enum
ei patronus datus esset a iudi¬
ce celebraturo ut putabatur
diuorcium et nulier gn̾osa
audientibus amicis et suffra¬
gatoribus aduocato ut fit di¬
ligencius merita sue cause ex¬
poueret scrutatus est ab ea
uir prudens an alium mairi¬
tum quandoqz habuerut. quod
cu illa negasset quesunt
Iteruu an adhuc uirgo eẽt
diceus hoc sibi inquisitu et
scitu puecessarium ne a di¬
screto iudice caperetur occasio¬
ne aliqua in seruione Illa
uero hoc uerecunde tamen eo ꝙ
sibi non bene credebatur asse¬
rint. Et ille an siuul de noc¬
tu doriire consueuerunt et
se iuincemobsculari et aui¬
plexari maritus et ip̃a in¬
qui sunt. ¶ Que ouinia
cum illa fateretur. unde gͦ
inquit patronus nosti uirgo
pudicicia prudentissuna et
pudoratissuna ꝙ efficatem
tecum non impleuerit uiru
et tocius matriuioun iura
persoluerit quis te dociui

Expanded text:
de Heroum villa, familiaris meus, de Heroum villa, familiaris meus, unius talium in causa hujusmodi confudit audaciam. Cum enim ei patronus datus esset a judice, celebraturo, ut putabatur, divortium, et mulier generosa audientibus amicis et suffragatoribus, advocato, ut fit, diligentius merita causae suae exponeret, scrutatus est ab ea vir prudens, an alium maritum quandoque habuerit. Quod cum illa negasset, quaesivit iterum an adhuc virgo esset, dicens hoc sibi inquisitu, et scitu pernecessarium, ne a discreto judice caperetur occasione aliqua in sermone. Illa vero hoc, verecunde tamen, eo quod sibi non bene credebatur, asseruit. Et ille: « An simul de noctu dormire consueverint, et se invicem osculari et amplexari maritus et ipsa, inquisivit. » Quae omnia cum illa fateretur: « Unde ergo, inquit patronus, nosti, virgo pudicissima, prudentissima, pudoratissima, quod efficacem tecum virum non impleverit, et totius matrimonii jura persolverit? Quis te docuit,
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tatis houore et qͥete qͥ ad excussũ
fuuitutis iugui recurrit
¶ Dñde mõstris suiule est ꝙ
hii qui non modo phie sed et
religiois sibi uendicant nome
arceri nequeuut ab amplexi¬
bus mulierum sepe et euim
qui auteꝙͣ nomeu profitentur
faciunt cuu siue religione ne¬
uio recte ualeat phari contiuen¬
tissuue uixit cum in aliquẽ
gradum promotus est uactꝰq
quieteu prime et sumie
deliberacionis acumien excet
in eligenda uxore uel ducenda
aut quod nequius est uicio¬
rum matrimonia sollicitare
et corpere uou ueretur. ¶E¬
rumpit interdum inuereciida
iutemperies nulierum quia
ut scribit herodocius mulier
aiun ueste depouit uerecuu¬
dia crumpit iuꝙͣ impudẽs
et in facie erubescencium po¬
pulorum genial ihori reuelat
et demudaii archaua. Et de ma¬
riti frigiditate conqueritur
allegans hanc sufficieuten
ues euidentem repudn uel di¬
uorcui causam et seniuir est
et nuitilis matrunonio qui
uou est promptus ad coituut
¶Cleganter quid̃ gauffridꝰ

Expanded text:
tatis honore, et quiete, qui ad excussum servitutis recurrit m. Unde monstris simile est, quod hi qui non modo philosophiae, sed et religionis sibi vindicant nomen, arceri nequeunt ab amplexibus mulierum. Saepe enim qui antequam nomen profiteretur faciunt, cum sine religione nemo recte valeat philosophari, continentissime vixit: cum in aliquem gradum promotus est, nactusque quietem, primae et summae deliberationis acumen exercet in eligenda uxore vel ducenda; aut quod nequius est, vicinorum matrimonia sollicitare, et corrumpere non veretur. Erumpit interdum inverecunda intemperies mulierum, quia, ut scribit Herodotus, mulier cum veste deponit et verecundiam. Erumpit, inquam, impudens, et in facie erubescentium populorum, genialis tori revelat et denudat arcana, et de mariti frigiditate conqueritur, allegans hanc sufficientem et evidentem repudii vel divortii causam, quod semivir est, et inutilis matrimonio, qui non est promptus ad coitum. Eleganter quidem Gaufridus
Abbreviated transcription (Latin):
quidem sine enuaugelio de eu¬
uangelio uinunt. et uerre si ui¬
nunit tantum ut non etiant
luxurientur hos uix mercenuci¬
rios dixerim qui uou laborent
ut manducent sed siue labore
non mauducare quod neccessi¬
tatis est sed ociari et luxuriari
desiderant. ¶ Ouinibus quĩdem
qui pastoris exerceut officium
gr̃a debetur et reuerencia et
qui xp̃iũ quacumqz racõe an¬
inuiciant et lucrum sacuint
cum sua tauien et prosua unli¬
tate aiuuicirum pastoribus et
salutis dispeusatoribus aggre
cenuarii sunt mercede sua me
numꝙͣ princibuntur auctore
ut sit in istis qui uerbum dei
loquatur qui edissicet eccliãui
dei uel ad lucriun ¶ Non inui¬
deo lucro si opera antecedant qui
hero sic uhiant lucris ut que
xp̃i sunt unuuersa contempuãt
Et si nec heresun doceant nec
contencionibus eccliam sciudaut
nec pastoris nec merceuuarn
digin sunt nec honore nec noĩe¬
¶ Non loquor delegatis eccliaz
romanam que parens auctore
deo et nutricula fidei et mor

Expanded text:
quidem sine Evangelio de Equidem sine Evangelio de Evangelio vivunt, et bene si vivunt tantum, ut non etiam luxurientur. Hos vero mercenarios dixerim, qui non laborant ut manducent, sed sine labore non manducare, quod necessitatis est, sed otiari et luxuriari desiderant. Omnibus quidem qui pastoris exercent officium, gratia debetur et reverentia, et qui Christum quacunque ratione annuntiant, et lucrum faciunt, cum sua tamen, et pro sua utilitate, animarum pastoribus et salutis dispensatoribus aggregcenarii sunt, mercede sua me nunquam privabuntur auctore. Utinam sit in istis, qui verbum Dei loquatur, qui aedificet Ecclesiam Dei, vel ad lucrum! Non invideo lucro, si opera antecedant. Qui vero sic inhiant lucris, ut quae Christi sunt, universa contemnant, et sic nec haeresim doceant, nec contentionibus Ecclesiam scindant, nec pastoris nec mercenarii, digni sunt nec honore, nec nomine. Non loquor de legatis. Ecclesiam Romanam, quae parens auctore Deo et nutricula fidei, et morum
Abbreviated transcription (Latin):
laxant quidem oumes recia
in capturam sedhii in captu¬
ram ammarum et rerum
Illi res piscantur dumi taxat
Et sepe tur bant ouinia quo
piscandi ad uotum uberior
succedat occasio iuiraberis ua¬
riam suppellectilem Et crest
ut dicitur facultates apud eos
qui predicauit pauperem xͫ
et quia suis nou coguutur sti¬
pendiis nulitare enu angelizãt
ut comedant et enuangelista¬
rum stipendiis abutiuitur¬
¶ Calicem quidem in quo io¬
seph augͣari consueuerat in
sacci sui ore reuoluunt sed no
descendit in manus. ¶Luig
si quidem sacerdotis calix est
eus qui in ueritate est et pre¬
siguracione nouuius iut̾pre¬
catur salucitor nundi iustitu¬
tus ut uatiaetur abscondita
et fidelium mentes potet eo
spiritu quo replecti discipuli
uerbum fidei et salutis eruc¬
tuautes in uidea ebrii reputati
surit dispersantes grauum
frumenti quod in terram cordis
eorum ceciderat et iam in ca¬
stitate cloquii eorum fructum
plim doiiuio germinabat. ¶ Alni

Expanded text:
Laxant quidem omnes retia Laxant quidem omnes retia in capturam; sed hi in capturam animarum et rerum, illi res piscantur duntaxat, cm. Et saepe turbant omnia, quo piscandi ad votum uberior succedat occasio. Miraberis variam supellectilem, et Croesi, ut dicitur, facultates apud eos, qui praedicant pauperem Christum, et quia suis non coguntur stipendiis militare, evangelizant, ut comedant, et evangelistarum stipendiis abutantur. Calicem quidem in quo Joseph augurari consueverat, in sacci sui ore revolvunt, sed non descendit in manus. Lingua siquidem sacerdotis, calix est ejus, qui in veritate est, et praefiguratione nominis interpretatur salvator mundi, institutus ut vaticinetur abscondita, et fidelium mentes potest eo spiritu, quo repleti discipuli, verbum fidei et salutis eructantes, in Judaea ebrii reputati sunt, dispensantes granum frumenti, quod in terram cordis eorum ceciderat, et jam in castitate eloquii eorum, fructum rimum Domino germinabat. Alii
Abbreviated transcription (Latin):
sed nescio quo pacto in contra¬
riuui res uersa est. ut cum
ouiues fere desiderant episco¬
pari cum quod appetunit adep¬
ti fueruit ocio marcent aut
quod turpius est in rauitat
operibus occupantur ¶Qnͣta
curratur aibicione uolui quide
superius sed ut se res h̃t ple¬
ne non potui explanare et
profecto ꝙͣ nuitiliter multi
uersentur in gradu optato re¬
ferre difficlius potero ¶Uiuii
tamen scio quia non ea auidi¬
tate currunt ut pro alii
auiuras pouant, qui fortune
inuniuscula uel quod rectuis
dixerun gracie dei temporalia
doua ini hunc tamen conces¬
sum usum ut promereau tur
eterua recusant in ncc̃itate
fratribus ercogare hanc tauiẽ
ee pastoralis officii forͣͣ pre¬
moustrauit, tam exemplo ꝙͣ
uerbo pastor pͥnceps. Ergo tan¬
to currentes ambitu mercen¬
uaru properant aut fures sieri¬
¶ Bene trimen agitur cumi
ouibus qͥ illius custodie deman¬
dantur qui eas uel ad p̾cium
pascat nam et in ipis mer¬
ceuuarus gradus et dre sunt

Expanded text:
Sed nescio quo pacto res in contraSed nescio quo pacto res in contrarium versata est, ut cum omnes fere desiderent episcopari, cum quod appetunt adepti fuerint, otio marcent; aut, quod turpius est, in vanitatis operibus occupantur. Quanta curratur ambitione, volui quidem superius, sed ut se res habet, plene non potui explanare; et profecto quam inutiliter multi versentur in gradu optato, referre difficilius potero. Unum tamen scio, quia non ea aviditate currunt, ut pro aliis animas ponant, qui fortunae munuscula, vel, quod rectius dixerim, gratiae Dei temporalia dona, in hunc tamen concessa usum, ut promereantur aeterna, recusant in necessitate fratribus erogare. Hanc tamen esse pastoralis officii formam, praemonstravit tam exemplo quam verbo pastorum princeps. Ergo tanto currentes ambitu, mercenarii properant, aut fures fieri. Bene tamen agitur cum ovibus, quae illius custodiae demandantur, qui eas vel ad pretium pascat. Nam et in ipsis mercenariis, gradus et differentiae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tur ouium quasi in sompium
negligencie uel audacie uidu¬
xerunt. ¶Iur autem conuinc¬
cur ab operibus suis quia nou
ueuit insi ut suretur et occidat
et iactet et perdat. ¶Immm¬
cus utiqz ꝓuiciosus et apertus
qui nec rem pastoris habet nec
spem sed nec ad lucrum facit¬
pascit sed sunui lucrum repu¬
tat etiam cum occidit. ¶ Pasto¬
ri itaqz debetur amor quia di¬
ligit merceniairio pacienaici
quia uidetur amantem imita¬
ri furi uero non debet eccłia
iusi pencan si sciret pat̾ faun¬
lias qua hora fur ueniret ui¬
gilaret utiqz ei nou siueret
persodi donun suaui uocem
pastoris audiunt oues et se¬
quutur uocem merce muarii
interdum audiunt et euni
quia non uadit ad uitaui se¬
qui contempuunt ¶ Pocem
furis asperuantur horcent et
fuguint quia in manu eius
iident et in ore audiunt opa
mortis si quidem nou modo sur
est et latro ¶ Sed lupus rapax
illum non repellat aut saltẽ
fugiat qui adhoc ouile iugre¬
ditur ut mactet et occidat.

Expanded text:
tur ovium, quas quasi in somnum tur ovium, quas quasi in somnum negligentiae vel audaciae induxerunt. Fur autem convincitur ab operibus suis, quia non venit nisi ut furetur, et occidat, et mactet, et perdat . Inimicus utique perniciosus et apertus, qui nec rem pastoris habet, nec speciem, et nec ad lucrum pascit, sed suum lucrum reputat, etiam cum occidit. Pastori itaque debetur amor, quia diligit. Mercenario patientia, quia videtur amantem imitari. Furi vero non debet Ecclesia, nisi poenam. Si sciret paterfamilias, qua hora fur veniret, vigilaret utique, et non sineret perfodi domum suam. Vocem pastoris audiunt oves, et sequuntur . Vocem mercenarii interdum audiunt; sed eum, quia non vadit ad vitam, sequi contemnunt. Vocem furis aspernantur, horrent et fugiunt, quia in manu ejus vident, et in ore audiunt opera mortis. Siquidem non modo fur est et latro, sed lupus rapax, illum non repellat, aut saltem fugiat, qui ad hoc ovile ingreditur, ut mactet et occidat?
Abbreviated transcription (Latin):
in periculo tuecuitur in ouine¬
bus lucrum in nullis aut pau¬
cis querunt salutem ammar
diuii ini sus optineant dum
ad ambicionis aut auaricie
succedat uotum eorum que ihũ¬
xp̃i sunt iactura contempuitur
fiat pax in diebus corum suit
fetose oues boues crasse. pup¬
tuaria pleua cibis et uasis
onusta meu sa in adiuiracoem
intuenaum spleudeat uarie
et preciose suppellectilis opero¬
sus cultus habundet honoren¬
tur et colentur a turbis diten¬
tur uisitentur a subditis in
numeribus su demiqz liberum
impune et sine uota facere
quicquid libido dictauerit ad
singula dicent euge enge
Ui iuxta increpacionem ꝓpħhe¬
ticam luto absqz palcis liuuisse
pectati induraci parietem ui¬
deantur qui precipiente domno
suerat fodiendus ut rueret et
ab hommnacoes pessune a domo
donum disꝑirent ¶Dii sunt
qui consuit puluillos sub capi¬
te uniuerse etatis ceruicalia
supponentes ut capiant aias
et lac comedant lains operiai¬

Expanded text:
in periculo tueantur: in omniin periculo tueantur: in omnibus lucrum, in nullis, aut paucis quaerunt salutem animarum. Dum in suis obtineant, dum ad ambitionis aut avaritiae succedat votum, eorum quae Christi sunt, jactura contemnitur; Fiat pax in diebus eorum, sint fetosae oves, boves crassae, promptuaria plena , cibis et vasis onusta mensa in admirationem intuentium splendeat, variae et pretiosae supellectilis operosus cultus abundet, honorentur et colantur a turbis, ditentur, visitentur a subditis in muneribus, sit denique liberum, impune, et sine nota facere quidquid libido dictaverit: ad singula dicant: Euge, euge , ut, juxta increpationem propheticam, luto absque paleis livisse peccati indurati parietem videantur, qui, praecipiente Domino, fuerat fodiendus ut rueret, et abominationes pessimae a domo Domini disperirent. Hi sunt qui consuunt pulvillos sub capite universae aetatis , cervicalia supponentes ut capiant animas, et lac comedant, lanis operian
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant pascebantur, et que
pedes uri turbauerant h
macileutum pro eo ꝙ lateri¬
bus et humeris impingela¬
tis et cornibus uris uencila¬
batis omia infirua pecco¬
ra douec dispergerentur
sed quia omma facit ad pre¬
cium si lupum uidecit irrueu¬
tem dimictit oues et fugit
quia non pastor sed mercen¬
narius est nec quidem omũ
sed lucri curam h ¶ Canis
utiqz nurtus latrare nou ua¬
sens ui uel clamore et tu¬
multu lupum abst̾reat ue¬
uientem si quidem enm tunet
qui diripit temporalium
facultatem et eum nou cic¬
tendit qui auam truciaturꝰ¬
est in gehenna. ¶Cecus quĩde
est ad grandia et que nulluis
sunt perhorescit de his inquit
ue ꝓph̃is insipientibus qui sequn¬
tur spiritum suum et nichil ui¬
dent quasi uulpes iu desertis
distis ex aduerso neqz opposui¬
stis murum pro domo israhel
ut staretis in prelio in die dñi
uichil eumi in eis libertatis est
ut nundi potestatibus alloqnͣt᷑
uichil uirtutis ut ueritatem

Expanded text:
fuerant pascebantur, et quae fuerant pascebantur, et quae pedes uestri turbauerant haec macilentum, pro eo quod lateribus et humeris impingebatis, et cornibus vestris ventilabatis omnia infirma pecora, donec dispergerentur sed quia omnia facit ad pretium, si lupum videat irruentem, dimittit oves et fugit, quia non pastor, sed mercenarius est, nec quidem ovium, sed lucri curam habet . Canis utique mutus latrare non valens , ut vel clamore et tumultu lupum absterreat venientem. Siquidem eum timet, qui temporalium diripit facultatem, et eum non attendit, qui animam cruciaturest in gehenna. Caecus siquidem est ad grandia, et quae nullius sunt perhorrescit. De his inquit: Vae prophetis insipientibus qui sequuntur spiritum suum, et nihil vident. Quasi vulpes in desertisdistis ex adverso, neque opposuistis murum pro domo Israel, ut staretis in praelio in die Domini . Nihil enim in eis libertatis est, ut mundi potestatibus obloquantur, nihil virtutis, ut veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
diligencia qua gregibus debent
inuigilare pastores quod aute
subiungit. Et pascami Illas
in iudicio et iusticia ei utiq
respondet quod premisit sed
cum austeritate ip̃a batis eis
et cum potencia scriptum est
enum quia pondus et pondus
mensura et mensura utrum¬
qz abhonunabile est apud
deun. ¶ Apud homines tam
qui negociacionem ex̾cent gran¬
dis uidetur ee prudencie sed
tamen Illicite que calliditas et
dolus est si alio poudere uel
mensura sua distrahant et
aliis comparent aliena at in
prelato racio exigit equitatis
ut quod ciliis impouit ouus
ip̾e preferat et quod docere uo¬
luerit opere studeat adimplere
hoc est enum in iudicio et iusti¬
cia pascere et non in austeri¬
tate et potencia imperare
quod utiq facuiit qui hu¬
meris honn alligant onera
grauia et importabilia et
digito suo ea contingere re¬
cusant. unde sequitur. Et
cum purissimam aquam bi¬
beretis reliquam pedibus uris
turbastis et oues mee his
qui conculcata pedibus uris

Expanded text:
diligentia, qua gregibus debent diligentia, qua gregibus debent invigilare pastores. Quod autem subjungit: Et pascam illas in judicio et justitia , ei utique respondet quod praemisit, sed cum austeritate imperabitis eis et cum potentia. Scriptum est enim quia pondus et pondus, mensura et mensura, utrumque abominabile est apud Deum . Apud homines tamen qui negotiationem exercent, grandis videtur esse prudentiae, sed tamen illicitae, quae calliditas et dolus est, si alio pondere vel mensura sua distrahant, et aliis comparent aliena. At in praelato ratio exigit aequitatis, ut quod aliis imponit onus, ipse praeferat, et quod docere voluerit, opere studeat adimplere. Hoc est enim in judicio et justitia pascere, et non in austeritate et poenitentia imperare. Quod utique faciunt, qui humeris hominum alligant onera gravia et importabilia, et digito suo ea contingere recusant. Unde sequitur: Et cum purissimam aquam biberetis, reliquturbabatis. et oues meae his quae conculcata pedibus uestris
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Honne tyranirdem sacerdo¬
cu uidetur exp̾mere mauife¬
stam et uitam illorum depin¬
gere qui in omnibus que sua
suit post tergum faciunt:
Si quidem non meum ied
alienum est et prosecto inte¬
merate ueritatis occulum quo
apud fauuliarem altissum
stor pourt auimam suam pro
ouibus suis, Cuius si queris
ofsicium apũd iam dictum
Ipẽ requiram oues meas et
uisitabo eas sicut pastor uisi¬
tat gregem suum in die qu
suerit in mẽdio ouium suarũ
dissipatarum ¶ Educam eas
de unbe congregiabo de caliguis
inducam eas in terraui suam
et pascami eas in montibus
isel in riius et in ciuictis sedi¬
bus terre in pascius ubexrinus
in montibus excelsis erunt
pascue earum requiescent in her¬
bis uirentibus et in pascius
pinguibus pascentur super mo¬
tes ysrl pascauieas et accubare
faciam quod perierat requira
quod abiectum erat reducani
quod confractum fuerat alliga¬
bo et quod infirmum erat soli¬
consolidabo et quod puigue et
forte custodiam ¶Hec est enĩ

Expanded text:
. Nonne tyrannidem sacerdo. Nonne tyrannidem sacerdotii videtur exprimere manifestam, et vitam illorum depingere, qui in omnibus quae sua sunt, post tergum faciunt? Siquidem non meum, sed alienum est, et profecto intemeratae veritatis oraculum, quo apud familiarem Altissimistor animam suam ponit pro ovibus suis . Cujus si quaeris officium, apud jam dictum s meas, et visitabo eas, sicut visitat pastor gregem suum, in die quando fuerit in medio ovium suarum dissipatarum. Educam eas de nube, et congregabo de caligine, inducam eas in terram suam, et pascam eas in montibus Israel, in rivis, et in cunctis sedibus terrae, in pascuis uberrimis, in montibus excelsis erunt pascua earum, requiescent in herbis virentibus, et in pascuis pinguibus pascentur super montes Israel. Pascam eas, et accubare faciam, quod perierat requiram, quod abjectum erat reducam, quod confractum fuerat, alligabo, et quod infirmum erat consolidabo, et quod pingue et forte custodiam . Haec est enim
Abbreviated transcription (Latin):
uigauium nullumi flauiẽ
bunaritum ierophancias qͦq
scute sorbicione castrari et
postꝙͣ in pontificatum sue¬
riit allecte piros esse desinere
¶ In immensum pagura
protendetur. si ea perstriux̾ o
que ir hac parte tragici ora¬
tores, connici, satyric poete
ut de phis ethicis theologis
taceam prodidcrunt. sed tam
uec ouines istos ar bitror suf¬
fecisse ad hant nou dico ma¬
liciam delendam auit repri¬
mendam sed nec ad exponen¬
daui si dixero ꝙ multi sunt
et facte sura in deuoracoem
omnium bestiarum a gri et
disperse funt. Quid s ciliud
adeẽ docet ezechielis ħ iup̾cacio
et increpacio nisi pastoribus ab¬
ee que adee debueraut. et ad¬
ee que abee oportuit: ꝓpterea
ħ dicit doninius Ecce̾ ego ĩpe
super pastores et requiram
gregem meum de manu eor
et cessare eos faciaut ut ultra
non pascant gregem meuui
nec pascaui amplius pasto¬
res semetipos et liberabo gre¬
gem meum de ore eorum et
uon erit ultra eis in escaut.

Expanded text:
bigamum, nullum flaminem bigamum, nullum flaminem bimaritum; ierofontas quoque cutae sorbitione castrari et postquam in pontificatum fuerint electi, viros esse desinere. In immensum pagina protendetur, si ea perstrinxero, quae in hac parte tragici, oratores, comici, satyrici, poetae, ut de philosophis, ethicis et theologis taceam, prodiderunt. Sed tamen nec omnes istos arbitror suffecisse ad hanc, non dico malitiam delendam, aut reprimendam, sed nec ad exponendam. Si dixero quod multi sunt et factae sunt in devorationem omnium bestiarum agri, et dispersae sunt . Quid sibi aliud adesse docet, Ezechielis haec et imprecatio, et increpatio, nisi pastoribus abesse quae adesse debuerant, et adesse quae abesse oportuit? Propterea haec dicit Dominus: Ecce ego ipse super pastores, et requiram gregem meum de manu eorum, et cessare eos faciam, ut ultra non pascant gregem meum, nec pascant amplius pastores semetipsos et liberabo gregem meum de ore eorum, et non erit ultra in escam eis
Abbreviated transcription (Latin):
deceat sexum nulrebrem tamic
magis exoruai ¶ Di quidem
doaissum uiri nox est pudicicia
in primis ee retiuendam qua
auussa omius uixtus ruit iii.
hac nuliebrium uirtutum p̾ͥn¬
cipatus est hec paupereui com¬
mendat diuitem extollit defor¬
mem rediuut exornat pulcin
uenie iueretur de maioribus
quorum sanguinem sobole fur ͣ
non uiciat bene de liberis quibz
net de matre erubesceudumi
nec de patre dubitandum est
bene in p̾mis de se quam a con¬
tumelia corporis alieui uendi¬
cat captiuitatis nulla meuor
calanutas est ꝙͣ cid alienam
libidinem trahi ¶ Uiros con¬
sulatos illustrat eloquencie.
in nomen eternum trausfert
gloria iuilitaris triumphos
noue gentis consecrat multa
que per se cara ingenia uo¬
bilitant mulier proꝑrie uir¬
tus pudicicia est. ¶ Iheroui¬
uius testis est ꝙ anteꝙͣ re¬
ligio xpiana fulgeret in mũdo
unicubas semper habuisse in¬
ter matronas decus per Illas
sortuue muliebri sacra fieri
solitum nullum sacerdotem

Expanded text:
deceat sexum, muliebrem tamen deceat sexum, muliebrem tamen magis exornat. Siquidem doctissimi viri vox est, pudicitiam inprimis esse retinendam, qua amissa omnis virtus ruit. In hac muliebrium virtutum principatus est. Haec pauperem commendat, divitem extollit, deformem redimit, exornat pulchram. Bene meretur de majoribus, quorum sanguinem sobole furtiva non vitiat: bene de liberis, quibus nec de matre erubescendum est, nec de patre dubitandum est: bene in primis de se, quam a contumelia alieni corporis vindicat. Captivitatis nulla major calamitas est, quam ad alienam libidinem trahi. Viros consulares illustrat eloquentia, in nomen aeternum transfert gloria militaris, triumphosque novae gentis consecrat. Multa sunt, quae per se clara ingenia nobilitant, mulierum proprie virtus, pudicitia est. Hieronymus testis est, quod antequam religio Christiana fulgeret in mundo, unicubas semper habuisse inter matronas decus; per illas Fortunae muliebri sacra fieri solitum: nullum sacerdotem