comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pellibus quas fuxerant mam¬
mas: & blandim̃ta quȩ in fa¬¬
cie eorum exhibuerat: eiulan¬
do lacrimis memorabat: Nie¬
bat gͦ ad ambos: Tu michi semꝑ
plus blandus es fili: & tu am-¬
plius uerecundatꝰ es: In illo ima¬
ginem meam peperi:. in te pat̃¬
nos uultus effudi: Tupat uti¬
lior: iste similior: Heu me. heu
me miseram:Circũuallant me
ex om̃i parte incomparabilis
luctus: inaudita miseria. et
gemina orbitas: nullis penit᷑
tribulationib: comparanda:
Omitto filios: ad mortẽ ultro
ꝓpantes: Quos si michi aufer¬
rent: ꝑ medias sequerer acies
bellatorũ: Siiuditia uolenta
concluderent: carcerẽ simul
irrumꝑem moritura: Nouũ
hoc genus ẽ ꝑeundi: in quo
carnifex rogatur ut feriat. ui¬
ta optatur ut peat mors inui¬
tatur: ut ueniat: Nouus hic
luctus ẽ: noua miseria: in qua
natorum iuuentꝰ sponte amit
& his similia matre ꝓsequen¬
te infirmus pater & gͣuis iam
senio manib adducitur ser¬
uulorũ: & cigneo capiti pulue

Expanded text:
pellibus quas suxerant mampellibus quas suxerant mammas, et blandimenta, quae infantiae eorum exhibuerat, ejulando lacrymans memorabat. Aiebat ergo ad ambos: Tu mihi semper plus blanditus es, fili; et tu amplius verecundatus es: in isto imaginem meam peperi, in te paternos vultus effudi; tu patri utilior, iste similior. Heu me miseram! circumvallant me ex omni parte incomparabiles luctus, inaudita miseria et gemina orbitas, nullis penitus tribulationibus comparanda. Omitto filios ad mortem ultro properantes, quos si mihi hostes auferrent, per medias sequerer acies bellatorum; si judicia violenta concluderent, carcerem simul irrumperem moritura. Novum hoc genus est pereundi, in quo carnifex rogatur ut feriat, vita optatur ut pereat, mors invitatur ut veniat. Novus hic luctus est; nova miseria, in qua natorum juventus sponte amittta et his similia matre prosequente, infirmus pater, et gravis jam senio, manibus adducitur servulorum, et cygnaeo capiti terrae
Abbreviated transcription (Latin):
tinus ad thurificandũ idolis
consentirent. Accedentes itaq
amici corũ ad eos: ceperunt
dicere: Unde uobistam dura
mens. tamq ferreũ pectus: qđ
canicie patimini patris abi¬
cere & matri iam decrepitȩ
nouos dolores partus afferre¬
Nam illa partus sui dolores
consolationib suꝑabat: dũ
in uno dolore duos filios pa¬
reret: & gminũ patri funderet
filiorum affectũ: Nunc uero
insanabilis dolor:inconsola¬
bilis pena: inremediabilis cru¬
ciatus: incomparabilis partꝰ
est: quo spes ꝙ. gaudiũ tollit᷑
uita contempnit᷑: respuit᷑ gła:
& contemptis om̃ib pictatis
affectibꝰ: mortis atrocitas appe
tandem his date cladib finem:
& uos patres eẽ dulcium filioꝵ.
uel ammoniti mem̃tote: Hȩc
& his similia amicis dicentibꝰ:
miseram se clamans mater ad¬
uenit: Et soluto capite. canos
suȩ senectutis ostentans: in
conspecui eorũ uestem qua pec¬
tus tegebatur scidit: Et cunctiᷤ¬
flentibꝰ: ostendebat eis laxis

Expanded text:
tenus ad thurificandum idolis tenus ad thurificandum idolis consentirent. 5. Accedentes itaque amici eorum ad eos, coeperunt dicere: Unde vobis tam dura mens, tamque ferreum pectus, quod canitiem patimini patris abjicere, et matri jam decrepitae novos dolores partus afferre? Nam illa partus sui dolores consolationibus superabat, dum in uno dolore duos filios pareret, et geminum patri funderet filiorum affectum: nunc vero insanabilis dolor, inconsolabilis poena, irremediabilis cruciatus, incomparabilis partus est, quo spes et gaudium tollitur, vita contemnitur, respuitur gloria, et, contemptis omnibus pietatis affectibus, mortis atrocitas appettandem his date cladibus finem, et vos patres esse dulcium filiorum vel admoniti mementote. 6. Haec et his similia amici dicentibus, miseram se clamitans mater advenit, et soluto capite canos suae senectutis ostentans, in conspectu eorum vestem qua pectus tegebatur, scidit: et cunctflentibus ostendebat eis laxis
Abbreviated transcription (Latin):
ipse quoq quis ẽẽt apparuitꝰ
quia lumen in tenebris latere
non potuit: Clarissimis igitur
uiris marcelliano & marco
duob geminis fratrib ꝓxp̃i
nomine inuinculis constitu¬
tis. cotidie solatiũ exhibebat:¬
& tam ipsis quã etiam seruis
corũ cum quib tenti fuerant
salutaria fidei consilia minist᷑¬
bat: quib fugitiua scłi blan¬
dimenta respuerent: & mom̃¬
tanea tormentoꝵ genera non
mis consolationib acquiesce¬
rent: & uerbera carnificum
animo ꝑseueranti transirent:
capitalem iussi sunt subire
sententiam: ea scilicet ratione.
ut si codem momento quo de¬
collandi erant. sacrificus con¬
sensissent: & parentib suis. et
conugib ꝙ filus & facultatib
reddentur: Erant enim non
nus nomine:& marcia mater
uocabatur: qui illos sequeban¬
tur cum urorib eorum ꝙ filus:
Nimio enim insuis nepotibus
prefecto triginta dierum indu¬
tias impetrarent: in quorum
spacio ageretur cum eis qua¬

Expanded text:
ipse quis esset, apparuit, ipse quis esset, apparuit, quia lumen in tenebris latere non potuit. Clarissimis igitur viris Marcelliano et Marco duobus geminis fratribus pro Christi nomine in vinculis constitutis, quotidie solatium exhibebat; et tam ipsis quam etiam servis eorum, cum quibus tenti fuerant, salutaria fidei consilia ministrabat: quibus fugitiva saeculi blandimenta respuerent, et momentanea tormentorum genera non mis consolationibus acquiescerent, et verbera carnificum animo perseveranti transirent, capitalem jussi sunt subire sententiam: ea videlicet ratione, ut si eodem momento quo decollandi erant sacrificiis consensissent, et parentibus suis et conjugibus et filiis et facultatibus redderentur. Erant enim non nus nomine, et mater Marcia vocabatur; qui illos sequebantur cum uxoribus eorum et filiis; nimio enim in suis nepotibus rbis Romae praefecto triginta dierum inducias impetrarent, in quorum spatio ageretur cum eis, qua
Abbreviated transcription (Latin):
uir xp̃ianissimus mediolanen
sium eruditꝰ: ciuis uero nar-¬
bonensis extitit: Ddiocleciano
uero & maximiano imꝑatorib
principatũ ei primȩ cohortis
traderent: & suo eum conspee¬
tui iuberent semꝑ adstare: Erat
enim uir totius prudentiȩ:. in
sermone uerax: in iuditio iustꝰ:
in consilio ꝓuidus: in cõmisso
fidelis: in int̃uentu strenuus:
in bonitate conspicuus: in uni¬
uersa morum honestate p̃cla¬
rus: Hunc milites ac si patrem
uenerabantur: hunc untuersi
qui preerant palatio. carissimo
uenerabantur affectu: Erat enĩ
quatinꝰ hoc sacrilegis regib cẽt
occultũ: Non passionis timore
pterritus: nec patrimonii sui
amore constrictus: sed ad hoc
tantũ sub clamide terrem im-¬
peru xp̃i militem regebat abs¬
conditum: ut xp̃ianoꝵ animos
quos in torm̃tis uidebat defic̾e
confortaret: & do redqet ani¬
mas quas diabolus conabatur
auferre: Beniq: postquã mul¬
tas martyrum mentes atimo¬
re passionis cripuit: & ad coro¬
nam ppetuȩ gloriȩ incitauit:

Expanded text:
christianissimus Mediolanensium partibus eruditus civis vero Narbonensis, Diocletiano et Maximiano imperatoribus principatum ei primae cohortis traderent, et suo eum conspectui juberent semper astare. Erat enim vir totius prudentiae, in sermone verax, in judicio justus, in consilio providus, in commisso fidelis, in interventu strenuus, in bonitate conspicuus, in universa morum honestate praeclarus. Hunc milites ac si patrem venerabantur; hunc universi, qui praeerant palatio, charissimo venerabantur affectu: erat enim quatenus hoc sacrilegis regibus esset occultum, non passionis timore perterritus, nec patrimonii sui amore constrictus, sed ad hoc tantum sub chlamyde terreni imperii Christi militem agebat absconditum, ut Christianorum animos, quos inter tormenta videbat deficere, confortaret, et Deo redderet animas quas diabolus conabatur auferre. 3. Denique postquam multas martyrum mentes a timore passionis eripuit, et ad coronam perpetuae gloriae incitavit:
Abbreviated transcription (Latin):
culate iurguns mira conceptio¬
ne gracias ⁊ laudes referat. et
istituta propteroi in dei ecclia
nussas ⁊ alia diuina officia
dixerint et illis intersiit ĩdul¬
genciis ⁊ pct̃orum remissionib
iuitare. ut oxiide fiant cuisdẽ
uirgnus meritis ⁊ int̾cessione¬

Expanded text:
culate virginis mira conceptioculate virginis mira conceptione gratias et laudes referant et instituta propterea in dei ecclesia missas et alia divina officia dixerint et illis interfuerint indulgentiis et peccatorum remissionibus invitare ut exinde fiant ejusdem virginis meritis
Abbreviated transcription (Latin):
S
dei: ad pcipetuã rei me¬
moriam cũ precelsa meritorũ
insignia quib regina celorũ
uirgo dei genitricis gl̾iosa sedib
prelata sideriis. quasi stella ma¬
tutina prerutilans deuote con¬
siderationis indagiie ꝑscruta¬
nuir. Et infra pectoris archa¬
na reuolumus quod ipsa ut¬
pote uia mĩe: mater gracie. ⁊
pietatis amca. humani gene¬
ris consolatax pro salute fideli¬
um qui delictoꝵ ouere pregra¬
uantur: sedula oratrir ⁊ ꝑui¬
gil ad regeui quẽ genuit int̾¬
codit. Dignum quĩ pocus
debitum reputamꝰ uniuersos
xp̃i fideles ut om̃ipotenti deo¬
pro cuius ꝓuidencia cuisdan
uirgnus hũilitatem ab eteruo
respicieus pro reconsilienda suo
auctori humana natura lapsu
priuu homuus eteme morti
obnoxia: iam sui uingeniti
habitaculum scĩ spiritus preꝑa¬
tione constituit ex qua catuẽ
nr̃e mortalitatis pro redẽptione
ppli sui assumeret. Et ĩmacu¬
lata uirgo post partũ nichilo¬
muiꝰ remaueret: de ipĩus ĩma¬

Expanded text:
s dei ad perpetuam rei memoriam. Cum precelsa meritorum insignia quibus regina celorum virgo dei genitrix gloriosa sedibus prelata sidereis quasi stella matutina perrutilans devote considerationis indagine perscrutamur et infra pectoris archana revolvimus quod ipsa utpote via misericordie mater gratie et pietatis canna humani generis consolatrix pro salute fidelium qui delictorum onere pergravantur sedula oratrix et pervigil ad regem quem genuit intercedit, dignum quin potius debitum reputamus universos Christi fideles ut omnipotenti deo cujus providentia ejusdem virginis humilitatem ab eterno respiciens pro reconcilianda suo auctori humana natura lapsu primi hominis eterne morti obnoxia jam sui unigeniti habitaculum sancti spiritus preparatione constituit ex qua carnem nostre mortalitatis pro redemptione populi sui assumeret et immaculata virgo post partum nichilominus remaneret de ipsius imma
Abbreviated transcription (Latin):
igitur consideratiõne inducti
cuisdem om̃ipotentis dei ac bea¬
torum petri ⁊ pauli apłorum
aus auctoritate confisi aucto¬
ritate aplĩca ac imꝑpetuũ uali¬
tura. Constitutione statiumꝰ
⁊ordiuiamus ꝙ om̃s ⁊ singli
xp̃i fideles utriusq serus qui
nussam ⁊ officiũ conceptionis
unta piã deuotã ⁊ laudabilẽ

Expanded text:
ur consideratione inducti ejusdem omnipotentis dei ac beatorum Petri et Pauli apostolorum ejus auctoritate confisi auctoritate apostolica hac in perpetuum valitura constitutione statuimus et ordinamus quod omnes et singuli Christi fideles utriusque sexus qui missam et officium conceptionis juxta piam devotam et lau
Abbreviated transcription (Latin):
di institutionẽ ini die festuita¬
tis conceptionis cuisdemi uirgĩs
iarie. et ꝑ octauas eius deuo¬
te celebrauerint ⁊ dixcrint aut
illis horis cauonicis ĩtereruit
quocieus id feceruit. candan
prorsus indulgentiã ⁊ pt̃oꝵ
remissionẽ oxinde consequãt
quã iuxta felicis recordatiõis
urbam quarti in concilio uie¬
uensi. approbate ac martini
ꝯuinti ⁊ alior romanoriun
pontificũ predecessoꝵ nr̃oruiu
constitutiones consequuntur
illt qui missam officiũ. ⁊ hra s
tutionẽ celebrant. dicunt: aut
musse officio ⁊ horis hunismo¬
di iutersunt prescutib ꝑpetius
futuris temporib balituris.
Datiu rome apud sauictũ
petrũ. anno incarnationis

Expanded text:
die festivitatis conceptionis ejusdem virginis Marie et per octavas ejus devote celebraverint et dixerint aut illis horis canonicis intererint quotiens id fecerint eandem prorsus indulgentiam et peccatorum remissionem exinde consequantur quam juxta felicis recordationis Urbani in concilio Viennensi approbate ac Martini v et aliorum Romanorum pontificum predecessorum nostrorum constitutiones consequuntur illi qui missam officium et horas tutionem celebrant dicunt aut misse officio et horis hujusmodi intersunt presentibus perpetuis futuris temporibus valituris. Datum Rome apud Sanctum Petrum anno incarnationis
Abbreviated transcription (Latin):
& quod das icdo das: quia tecũ
ferre non p̃uales: Liuens gͦ et sa¬
lutc̃ uuii corpons tnens da xp̃o qđ¬
possides: & quieqͥd te michi da¬
turam spoponderas. uel etiam co¬
gitabas. xp̃o incipe tradere. Igit᷑
cum de his cotidie sermoci iare¬
tur uirgo cũ matre. fiebat rerũ
distractio: & cotidie necessitati¬
bus pauꝑum impendebat: Inte¬
rea dũ distrahunt᷑ prȩdia. & gem

Expanded text:
Et quod das . ideo das . quia tecum Et quod das . ideo das . quia tecum ferre non prae| uales . uiuens ergo et salutem tui corporis tenens . da| possedis et quidquid te mihi daturam spon| deras uel etiam cogitabas . christo incipe tradire. | Igitur cum his+ cotidiae sermocinaretur uirgo cum| matre fiebat rerum districtio et cotidiae necessita| tibus pauperum pondebatur Interea dum distrahun| tur praedia et g
Abbreviated transcription (Latin):
ta:. quid ame petis quod tu po¬
teris p̃stare continuo: Nlam et
matri tuȩ fides tua subuenit:
& ecce saluata ẽ: Et sicut ꝑ me ca¬
decorabitur: quia iocundũ xp̃o
in tua uirginitate habitacłm pre¬
parasti: Et his auditis exꝑgefacta
surrexit tremens: & ait mat̾ sue.
mater mea: ecce salua facta es: Per.
ipsam te dep̃cor quȩ te saluauit
suis orationibꝰ: ne tu michi aliqͣn
do sponsum nomines: ne tu uelis
de corporis mei posteritate fruc¬
tum mortalitatis inquirerẽ. sed
om̃ia quȩ michi eunti ad corrup¬
tionis meȩ auctorẽ. hominem
eiꝰ euticia: ait: Om̃ia quȩ sunt
patris tui defuncti nouẽ annos
ui. potiꝰ quã minui patͥmoniũ:
Mea uͦ om̃ia qͥ sunt. uel esse pos¬
de ipsis facultatib: facito: lucia
dixit: Audi mater consiliũ meũ:
Non satis dõ carum ẽ: qui illi
hoc dat quo ipse ꝑfrui ñ potest
Sed si tibi uis gratum esse dm̃:
hoc illi da quotu poteras uti:
Moriens enim nichil potes uti

Expanded text:
ta .| quid a\d/ me petis . quod tu pota .| quid a\d/ me petis . quod tu poteris praestare con| tinuo. Nam et matri tuae. Fides tua subueniet et| ecce saluata est. Et sicut per me cadecorabitur quia iucundum christo in tua uirgini| tate habitaculum praeparasti. Et his auditis| expergefacta surrexit tremens . +ait matre suae| Mater mea ecce salua facta es . per ipsam te depraecor| que te saluauit suis oracionibus. Ne tu mihi aliquan| do sponsum nomines. Ne tu uellis de corporis mei posterita| te fructum mortalitatis inquirere  sed omnia quae| mihi eunti ad corruptionis meae. Auctorem hominem|eius euticia| ait omnia quae sunt patris tui defuncti . ante nouemui potius| quam minui in patrimonium . mea uiro omnia quae| sunt uel esse posde ipsis facultatibus| facito. Lucia dixit. Audi mater consilium meum | Non satis deo carus est qui illi hoc dat quod secum ferre| non potest. Sed si tibi uis gratum esse deum hoc illi| da quod poteras tu uti . moriens enim nihil potest| uti.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuinciam beatissimȩ uir¬
ginis agathes fama crebresceret:
nensiũ s cient̃ ꝑgeret. ad sepul-¬
chrum sc̃ȩ agathes uirginis ue¬
nerandum:contigit luciam ue.
euticia ꝑannos quattuor fluxu
sanguinis fatigata. nullo pote¬¬
rat medicorũ remedio liberari:
lgitur dum ꝓcessionis misteria
agerentur: hȩc euuangłii lectio
fuit. qua legitur. quod fimbria
uestim̃ti mulier asanguinis fluxu
saluata ẽ. Et dum hȩc lectio reci¬
tatur: dixit sc̃a lucia matͥ faȩ:
Si credis mat̾ his quȩ leguntur:
mine hoc meruisse: ut semꝑ in
p̃senti habeat eum ꝓcuiꝰ nomi¬
ne passa ẽ: Continge gͦ sepulchrũ
eiꝰ credens. & liberaberis: Igitur
cũ ꝑactis om̃ib popls abscessis¬
set ꝓstrauerunt se ante sepul
perunt lacrimis flagitare suffra¬
gium: Interea dũ orationis ꝓlixi¬
tas tenditur: somnũ lucia uirgo
arripuit:. & uidet in somno bea¬
tam agathem in medio angłoꝵ
gemmis ornatã stantẽ. & dicentẽ:
Soror mea lucia. uirgo dõ deuo-¬

Expanded text:
uinciam . beatissimae uirgi| nis . Agathes fama crebresceret . niensium sicienter pergeret ad sepulchrum sanctae| Agathes uirginis uenerandum. Contigit luciam ue| euthicia+ per annos quattuor fluxu sanguinis patie| batur+ . nullo poterat medicorum remedio liberare. Igitur| dum processiones misteria agerentur. Haec euangelii lec| tio fuit qua+ legitur fimbrio uestimenti . mulier a sanguinis| fluxu saluata. Et dum haec lectio recitatur . dixit sancta| lucia matre suae. Si credis mater his quę leguntur . mine hoc meruisse . ut sem| per in praesenti habiat eum pro cuius nomini passa est| Continge ergo sepulchrum eius credens et liberaueris .| Igitur cum peractis omnibus . populus abscessissit . pros| trauerunt se ante sepulcperunt lacrimis flagitare suffragium| interea dum orationis prolexitas tenditur . somnum| Lucia uirgo arripuit. Et uidens in somnio beatam| Agathen in medio. Angelorum gemmis ornatam stan| tem . et dicentem soror mea lucia uirgo dei deuo
Abbreviated transcription (Latin):
bam circũstantẽ: dicens: Annun-¬
tio uob̃ pacem datã eccł̃iȩ di. di-¬
ocleciano de regno suo eiecto: et
maximiano hodie mortuo: Et
sicut habet cathanensiũ ciuitas
interuenientẽ ꝓse sororẽ meam
agathem. ita me sciatis isti curt a¬
ti datam adño: si uoluntatẽ di
facientes suscepitis fidem: Hec
loquente dĩ famula lucia. ut dixi¬
mus uiscerib gladio patefactis:
ante ocłos eius ferro uinctus du¬
cebatur paschasius: Cucurrerant
adurbem romam: ab om̃i roma¬
no senatu audit᷑: accepit senten¬
tiam capitalem: Dĩ autẽ martyr
lucia uirgo sacratissima: de loco
in quo ꝑcussa est penitus mota
uenientib sacerdotib & marty¬
ria ei dantibus: atq: om̃ib res
pondentib amen: illa emisit
sp̃m: In eode loco fabricata est
tiones eius florent nunc & sem¬

Expanded text:
bam circumstantem| dicens. Adnunbam circumstantem| dicens. Adnuncio uobis pacem datam ecclesiae dei .| diocletiano de regno suo deiecto . et maximino hodie| mortuo et sicut habit catensium ciuetas interuenien| tem pro se sororem meam Agathen. Ita me sciatis isti| us ciuitati datam a domino si uoluntatem domini facientis| susciperitis fidem. Haec loquentem famula dei lucia ut| diximus uisceribus gladio patefactis . ante oculos| eius ferro uinctus ducibatur pascasius . cucurrirant| ad urbem romam . ab omni| senatu romano auditus . accipit sententiam capita| lem dei autem martyr. Lucia uirgo sacratissima. de loco in quo percussa est . paenitus mota uenientibus sacerdotibus . et| misteria ei dantibus . atque omnibus dicentibus Amen .| illa emisit spiritum in eodem loco fabricata sancionis eius florent nunc .| e
Abbreviated transcription (Latin):
boum ut ab ipsis traheret᷑. & om̃i
sius: Quȩ sunt ista maleficia tua᷑
lucia dixit: Ista mea maleficia
non sunt: sed beneficia di: Pascha¬
sius dixit: Quȩ ratio ista est qđ̃
puella fragilis amille tracta ho¬
minib non moueris: Lucia dix̃:
Si alia decem milia adduxeris:
decẽ milia adextris meis: Torqͤ .ix.¬
batur itaq animo paschasius:
& inter cogitationes & uiscerum
cruciam̃ta clamabat: Cui beata
uirgo ait: Quid cruciaris: quid
ꝑdiuersa mentis tuȩ torm̃ta tor¬
queris: Templũ me dĩ ẽẽ si pro¬
basti iam crede. si non ꝓbasti.
disce: Eigo magis paschasius anhe
labat: quia de se ipso risus sibi
exhibere cernebat: Tunc ignẽ cir¬
ca eam fecit copiosum incendi.
ita ut pices & resinam & feruens
oleum. suꝑ eam iactarent: At illa
tur in me:. quatinꝰ tibi insultent
fidentes in xp̃o: & id̃o peti in
dutias martyrii mei: ut credenti
ꝑcussa quãdiu uoluit orauit:
quãdiu uoluit allocuta est tur¬

Expanded text:
bum . ut ad ipsis traheritur. Et omnbum . ut ad ipsis traheritur. Et omnsius quae sunt| ista maleficia tua. Lucia dixit ista mea malefi| cia non sunt . sed beneficia sunt dei. Pascasius dixit| quae racio ista est quod puella fragilis . a mille trac| ta hominibus non moueris. Lucia dixit si alius decem mi| lia adduxeris. decem milia . a dextris| meis. Torquibatur itaque animo pascasius . et inter cogi| taciones et uiscerum cruciamenta clamabat. Cui| beata uirgo . ait quid cruciaris . quid per diuersa mentis| tuae tormenta torqueris+ templum dei esse probasti . iam| credi si non probasti . discede. Eo magis pascasius aneh| labat . quia de se ipso risus sibi exhibire cernibat Tunc| ignem circa eam fecit copiosum incendi. Ita ut pecis et re| sinam . et feruens oleum super eam iactarent Ad illa|tur in me| quatenus tibi. Insultent fidentes in christo . et ideo petiui| inducias martyrii mei ut credentibpercussa . quamdiu uoluit orauit quam| diu uoluit adlocuta est tur
Abbreviated transcription (Latin):
dixit: Ibi te faciam sub turpitu¬
dine expirare: nisi modo ceremo¬
niis consenseris augustorum:
Lucia dixit: lam dixi. tuuolun-
terum quicquid feceris corpon
qđ in potestate tua uideris ha¬
bere: hoc ad ancillam xp̃i ꝑtin¬
gere ñ poterit: Tunc consulatis
iussit uenire lenones: & tͣdidit
eam illis: dicens: Inuitate ad
perunt uelle trahere ad lupanar.
tanto pondere eam fixit sp̃s sc̃s.
officio: impellentes: trahentes:
& uirgo dñi immobilis consiste¬
bat: Tunc miserunt funes in
manus eiꝰ & pedes: & cȩperunt
om̃s parit̃ trahere: & illa quasi
mons immgbilis ꝑmanebat:
Tunc angustiari cȩpit pascha¬
sius & merore deficere: & uocauit
magos: arispices. & templorum
omniũ sacerdotes: Qui omnes
agebant suꝑsticiones suas contͣ
eam ut moueretur: & ita ꝑmane¬
bat fixa corpore: ut penitus nec
ꝑaera uestigia mouerent᷑: Tunc
di:. credens asserentib quod ma¬
leficiis staret immobilis: Item
adducta sunt multa paria iuga¬

Expanded text:
dixit ibi te faciam sub turpitudixit ibi te faciam sub turpitudi| nes expiare nisi modo caerimoniis consenseris. Au| gostorum. Lucia dixit iam dixi+ tu uoluntterum quidquid feceris corpori quod in potestate tua| uideris habere. Hoc ancillam christi pertinere non poterit.| Tunc consolaris iussit uenire lenones . et tradidit eam| illis dicens inuitate ad runt uelle trahere ad lupanar . tanto pondere| eam fixit spiritus officio inpendentes tra| hentis . Virgo domini inmobilis consis| tebat. Tunc miserunt funes in manus eius et pedis| Et coeperunt omnes pariter trahere et illa qua| si mons immobiles permanebat. Tunc angustiare| coepit pascasius . et merore deficere Et uocauit| magos et arospicis . et templorum omnium sacerdotes .| quoque omnes agebant . supersticiones suas contra eam .| ut moueritur. Et ita permanebat fixa corpore ut pe| nitus per aera eius uestidia moueritur+ Tunc sit credens adserentibus .| quod meleficiis staret inmobilis item adducta sunt| multa paria bo
Abbreviated transcription (Latin):
temporalẽ delectationem p̃po-¬
nunt delectationib sempit̾nis.
& labentẽ letitiam ꝑpetuis gau¬
dus anteponunt: Paschasius
dixit: Cessabunt uerba: cum fu¬
erit ꝑuentũ ad uerbera: Lucia
dixit: Uerba dĩ. cessare non po¬
d̃s es. Lucia dixit:. Ancilla d̃i
sum: & id̃o dixi uerba di. quia
ipse dixit: Non uos loquimini
ipse loquitur in uob̃ Paschasius
dixit. Apłs dicit quod caste ui
uentes templũ di sunt: & sp̃s sc̃s¬
habitat in eis: Laschasius dixit:
Ego faciam te ad lupanar duci'
ut dum fueris scortata. fugiat
inquinat᷑ corpus: nisi de consen-¬
su mentis: Nlam & si in manu
mea thura ponas: & ꝑmanũ me
am iacias sacrificia: d̃s hȩc atten¬
dit. & ridet: Be sensib eñĩ & de
uoluntatib iudicat ds: Nã sic
patitur uiolatorẽ castitas: sic̃
serpentẽ: sicut latronẽ: sic̃ bar¬
barum: Nlam si me inurtã uio¬
lare feceris: castitas michi dupli¬
cabitur ad coronam: Paschasius

Expanded text:
temporalem de| lectationem praepotemporalem de| lectationem praeponunt delectationibus sempiter| nis et labentem laeticiam perpetuis . gaudiis ante| ponunt. Pascasius dixit . cessabunt uerba cum| fuerit praeuentum ad uerbera. Lucia dixit Verba| dei cessare non pogo| deus es. Lucia dixit ancilla dei sum . et ideo dixi uer| ba dei . quia ipse dixit. Non uos loquimini ip| se loquitur in uobis. Pascasius . dixit. Apostolus dicit quod castę ui| uentis . templum dei sint . et shabitet in eis. Pau| casius dixit ergo faciam te ad lupanar duci . ut| dum fueris sic artata fugiat inquinabitur corpus . nisi de consensu| mentis. Nam etsi in manu mea tura ponas . et per ma| num iacias sacrificia. Deus haec adtendit . et ridet | de sinsibus enim et de uoluptatibus iudicat. Nam| sic patitur uiolatorem castitatis . sicut serpentem.| sicut latronem . sicut barbarum. Nam si inuitam me| uiolare feceris. Castitas mihi duplicabitur ad coro| nam. Paucasius
Abbreviated transcription (Latin):
rare poteris xp̃iano: Michi autẽ
qui principũ decreta custodio:
ista frustra ꝓsequeris: Lucia dix:
Tu pͥncipum leges attendis: ego di
leges attendo: Tu pͥncipes times.
ego dm̃ timeo: Tu illos offendere
non uis: ego dm̃ offendere caueo:
fac quod tibi scis utile. & ego hoc
ago quod michi esse utile recos
nosco: Paschasius dixit: Patrimo¬
nium tuũ cum corruptorib tuis
stirpasti. & id̃o quasi meretrix lo
queris: lucia dixit: Patrimoniũ
meum tuto loco constitui. corrup¬
tores autẽ nec mentis meȩ nec cor¬
poris mei aliquando suscepi: Las¬
chasius dixit: Qui sunt corrup¬
tores mentis & corporis: Lucia
dixit: Corruptores mentis uos estis.
de quib dicit apls: Corrumpunt
mores bonos colloquia mala:
Suadetis enim animas hominũ
meretricari: ut dimittant uirũ
suum. idest ereatorem suũ. et se¬
quantur diabolũ in idolis ua¬
nis & manib: simulacris: Corrup¬
tores uero corpons sunt hu qui

Expanded text:
rare poteris christiano . mihi autem rare poteris christiano . mihi autem qui principium| decreta custodio . ista frustra prosequeris. Lucia di| xit. Tu principum legis adtendis. Ego dei legis adtendo| tu princepis timis . ego deo timeo . tu illos offendere non| uis. Ego deum offendere caueo. fac quod| tibi scis utile. Et ego hoc ago quod mihi utile recog| nosco. Pascasius dixit patrimonium tuum cum cor| ruptoribus tuis . stirpasti . et ideo quasi meretrix lo| queris. Lucia dixit . patrimonium meum tuto loco| constitui corruptores autem nec mentis mei nec| corporis mei aliquando suscipi. Pascasius dixit| qui sunt corruptoris mentis et corporis. Lucia dixit| corruptoris mentis . uos estis. De quibus dicit apos| tolos corrumpunt mores bonos . consilia mala sua| detis enim animas hominum meretricare . ut de| mittant ueros suos. Id est creatorem suum . et sequan| tur diabolum in idolis uanis . et inanibus simulacris| Corruptoris uero corporis sunt . hii qui
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt: quod distractionẽ repentinã
p̃diorum & gemmarũ audisset:
Cui hȩc nutrix cauta: confinxit:
Sponsa tua inuenit possessionẽ
inuenalibꝰ: qua mille & eo amplĩ
solidos prestet: Hanc in tuo no¬
mine cupiens comparare: uidet᷑
aliqua distrahere: Credidit stiliꝰ
carnale mercimoniũ: & animũ
ab indignatione reuocans: ȩtiã
ipse cȩpit auctor esse uendentiũ:
Atubi uniu̾sa pene distracta di
chasii consularis: dicens sponsam
suam xp̃ianissimã. contͣ leges
uiuere augustorũ: Quã paschasiꝰ
corripiens: cępit ad sacrificia de¬
monũ inuitare: Cui beata lucia:
ait: Sacrificiũ unum & imma¬
culatũ. apud dm̃ &. patrẽ. hoc ẽ:
Uisitare uiduas & orphanos. in tri¬
bulatione eorũ: Ergo ꝑistos tres
annos nichil aliudegi: nisi sacri¬
ficaui do uiuo: lain quia nichil
suꝑest quod sacrificem: me ipsam
offero in sacrificium dõ. hostiam
inuentẽ: Quod ipsi placet: de
hostia sua faciat: Paschasius dixit:
lsta uerba cuicũq tibi simili nar¬

Expanded text:
essit . quod distractionem repenti| nam praediorum et gemmarum audisset. Cui haec nu| trex cauta confin\c/xit sponsa tua inuenit possessionem| in uenalibus . quę mille et amplius solidus praestet| Hanc in tuo nomine cupiens conparare . uidetur aliquan| ta distrahere credit stultus carnale mercimonium . et| animum ab indignatione reuocans . etiam ipsi coepit| auctor esse uendentium ad ubi uniuersa paene distra| cta didcasi consolaris dicens . sponsam suam christia| nissimam . contra legis uiuere. Augustorum quam| pascasius corripiens . coepit ad sacrificia demonum| inuitare. Cui beata lucia. Ait sacrificium unum| et inmaculatum apud patrem hoc est uisitare uidu| as et orfanos in tribulatione eorum. Ergo per istos tres | annus . nihil aliut igi nisi sacrificaui deo uiuo . iam quia| nihil superest quod sacrifice me ipsam offero in sacri| ficium deo . hostiam uiuentem quod ipsi placit de hostia| sua faciet. Pascasius . dixit Ista uerba . cuicumque tibi| simili nar
Abbreviated transcription (Latin):
lte &. redimite uobis terras quas
uendidistis: quia cęlorũ premia
sic dum flos eius & odorem pari¬
ter & ruborem ostendit: repente
ctos pauꝑes gemuistis: ꝙ uos esto¬
te floridi: ut marcescatis: Estote
diuites temporalit: ut in ꝑpetuo
mendicetis: Numquid non ualet
manus dñi. ut faciat seruos suos
diuiciis affluentes: & incompa¬
rabiliter splendentes: Sed certam̃¬
ȩternas habituros diuitias: qui
ꝓ eius nomine temporales opes

Expanded text:
te, et redimite vobis terras quas vendidistis, quia coelorum praemiaed, dum flos ejus et odorem pariter et ruborem ostendit, repente ctos pauperes gemuistis. Estote floridi, ut marcescatis; estote divites temporaliter, ut in perpetuum mendicetis. Nunquid non valet manus Domini ut faciat servos suos divitiis affluentes et incomparabiliter splendentes? Sed certameeternas habituros divitias qui pro ejus nomine temporales habere
Abbreviated transcription (Latin):
pacientiam: Unde si adhuc aristo¬
demus ab infidelitate tenetur:
soluamus nodos infidelitatis eiꝰ.¬
non est de eo quod factum est:¬
michi tunicam tuam: Dicit ei
iohannes: Ut uel sic confusus:a
Uade & mitte eam suꝑ corpora
defunctorum. & dices ita: Apl̃s

Expanded text:
itari debemus. Unde, si adhuc Aristodimus ab infidelitate sua tenetur, solvamus nodos infidelitatis non est de eo quod factum est,michi tunicam tuam?». Et ille: «Vt uel sic confusus inmitte eam super corpora defunctorum et dices ita: “Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
marũ. ut nec signũ aliquod de
eo quod fractȩ fuerant. remane¬
cum uniuersis disciplis suis.
pedib eius aduolutus: credidit
& baptizatus est cum om̃ibus.¬

Expanded text:
ut nec signum aliquod de eo quod fractae fuerant remanecum universis discipulis suis, apostoli pedibus advolutus, credidit et baptizatus est cum omnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s apłs hoc dedit in responsis:
ut ꝑtriginta dies do penitentiã
offerrent: In quo spacio hoc
nati fuerant remearent: factũ
est autẽ ut triginta dierũ trans

Expanded text:
s Joannes dedit in responsis ut per XXX dies Deo poenitentiam offerrent, in quo spatio maxinati fuerant, remearent. Factum est autem ut XXX dierum trans
Abbreviated transcription (Latin):
desiderio fatigata fuerat: mortua
flentes pauꝑes et parentes: atq¬
mantes & dicentes. sc̃e iohannes¬
apłe ecce drusianam efferimus:
quam moriar: Eece tu uenisti.
et te uidere non potuit: Tunc
bcatus iohannes iussit deponi

Expanded text:
desiderauerat efferebatur mortua. flentes pauperes et parentes etuiduas dicentes: «Sancte Iohannes, ecce, Drusianam efferimus quam moriar!”. Et ecce uenisti, et te uidere non potuit». Tunc beatus Iohannes iussit
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ paratũ uob: & ex chorus¬
cantib gemmis zetas instructas.
plenas gaudiis: plenas epulis:
plenas delectationib amisistis:¬
& acquisistis uob̃ loca tenebrarũ
tib flammis: plena cruciatib¬
putoribus: plena doloribus: ple¬

Expanded text:
 paratum vobis, et ex coruscantibus gemmis zetas instructas plenas gaudiis, epulis plenas delectationibus quas amisistis; et loca tenebrarum tibus flammis et cruciatputoribus et doloribus.
Abbreviated transcription (Latin):
his similia multa disserente
scõ siluestro: acquieuit om̃is
contradictio illa: quã greci
xp̃ianissimo & docto uiro op¬
posuisse memorati sunt di¬
centes: Uere apłica sedes hȩc
apetro didicit: quod nulla
possit ratione conuinci. Ue

Expanded text:
ente sancto Silvestro conquievit omnis contradictio, quam Graeci Christianissimi et docti viri opposuisse memorati sunt, dicentes: Vere apostolica sedes hoc a Petro didicit, quod nulla potest ratione convinci. »
Abbreviated transcription (Latin):
uites uero. quafi suꝑiorẽ sibi
adꝑsone  potentiã: sed ad mo¬
rum elegantiam attendebat:
& tanto unũquemq eminen¬
tius honorabat: quanto uiu̾e
aures suas quasi aserpentib
separabat: dicens. hoc uene¬
num ꝑeius ingressum occide¬
solet animã audientis: Circa¬
egenos uero & aduenas ita se
sollicitũ exhibebat: ut uere
crederet. Et non tam illis qui¬

Expanded text:
vites quasi superiorem sibi personae potentiam, sed potius ad morum elegantiam attendebat, et tanto unumquemque eminentius honorabat, quanto vivere aures suas quasi a serpentibus separabat dicens, quod hoc venenum per aures ingressum occideret animam audientis. Hiegenos quoque et advenas ita se sollicitum exhibebat, ut vere gra crederet, et non tam illis qu
Abbreviated transcription (Latin):
uini sanguinis: abipso dño
cȩlebrationis sumpsit initiũ.
hac die: toto orbe sc̃m chris¬
ma conficit᷑: Hac etiam die:
penitentib ꝑindulgentiã
subuenitur: Discordes ad
concordiã hac die redeunt:
pacificant᷑ irati: Dant indul¬
gentiam pͥncipes criminosis:
seruis malis indulgent dñi:
ludices etiam latronib par¬
cunt: patescunt carceres in
toto orbe: hac die ad letitiã
festiuitatis excunt qui se clau¬
serunt dolentes ꝓausterita¬
te culparum: flendo qđ reqͥ¬
rendo forte aut irascendo. aut

Expanded text:
vini sanguinis ab ipso Domino celebrationis sumpsit initium. Hac die in toto orbe sanctum chrisma conficitur: hac etiam die poenitentibus per indulgentiam subvenitur; discordes ad concordiam hac die redeunt, pacificantur irati; dant indulgentiam principes criminosis; servis malis indulgent domini; judices etiam latronibus parcunt, patescunt carceres in toto orbe. Hac die ad laetitiam festivitatis exeunt qui se clauserunt, propter austeritatem culparum flendo, quod ridendo forte, aut irascendo, aut
Abbreviated transcription (Latin):
bus ille ait sufficere debere
hoc ad auetoritatem nr̃i ꝓpo¬
siti: quod ita tenuisse apłos¬
Tamen qm̃ ratio flagitatur:
ur̃e caritati reddenda ẽ: Si om¬
nis dominica dies causa restr¬
rectionis dñi tenet᷑ & coltt᷑¬
iustum ẽ ut om̃s sabbatorũ
dies causa sepulturȩ ierumi
suscipiant᷑ instantia: ut flen¬
tes cum apłis de morte dñi¬
nr̃i iħu xp̃i: gaudere cum eis
de resurrectione ciusde mere¬
amur: Sed dicebant greci.
unum eẽ sabbatum sepultu¬
rȩ: in quo semel manno ieiu¬
nium est cȩlebrandum: Quib
siluester dicebat: Si unũ uul¬

Expanded text:
spondit: Sufficere debere hoc ad auctoritatem nostri propositi, quod ita tenuisse apostamen quia ratio flagitatur a vestra charitate, reddenda est. Si omnis Dominicus dies causa resurrectionis Domini tenetur, justum est ut omnis Sabbatorum dies causa sepulturae jejunii suscipiatur instantia, ut flentes cum apostolis de morte Domini Jesu Christi, gaudere cum eis de resurrectione ejusdem mereantur. Sed dicebant Graeci unum esse Sabbatum sepulturae, in quo semel in anno jejunium est colendum. Quibus papa Silvester dicebat: Si omnis
Abbreviated transcription (Latin):
ut nullus ẽȩt qui non illum
ex affectu diligeret: Nichil eñ
arrogantiȩ. nichil suꝑbiȩ de
cius morib usurpabat: sedom¬
nib: beniuolus in terra posit᷑
cȩlestib se aptũ morib osten¬
debat: Erat enim aspectu an¬
gelicus: sermone nitidus: oꝑe
sanctus: corpore integer: inge¬
nio optimus: consilio magnꝰ
fide catholicus: spe pacientis¬
simꝰ caritate diffusus: Et qm̃¬

Expanded text:
ut nullus esset, qui non illum ex affectu diligeret. Nihil quidem arrogantia, nihil superbia de eius moribus usurpabat, sed ombebatur; in terra positus, caelestibus se aptum moribus ostendebat. Erat enim aspectu angelicus, sermone nitidus, opere sanctus, corpore integer, ingenio optimus, consilio magnus, fide catholicus, spe patientissimus, caritate diffusus et om
Abbreviated transcription (Latin):
ab ore ꝓximorũ querunt: Ilo¬
tandum uero quod om̃s lam¬
pades habent: sedom̃s olcum
non habent: qͥa plerũq bona
inse opera cum electis & repbi
ostendunt. Sed soli ad spon¬
sum cum oleo ueniunt. qui
de his quȩ foris egerint. intus
gloriam querunt. Unde per
psalmistam quoq: de sc̃a elec¬
torum ȩccłia dicitur: Omnis
gloria cius. filiȩ regum ab in¬
tus: Moram autẽ faciente spon¬
so dormitauerunt om̃s ꝙ dor¬
mierunt: Quia dum uenire
iudex ad extremum iuditiũ
differt: clecti & reobi in mor¬
tis somno sopiuntur: Dormire
& enim mori ẽ: Ante somnũ
uero dormitare. est ante mor¬
tem a salute languescere:qͥa
ppondus egritudinis ꝑuenit
ad somnũ mortis: Mledia aut̃¬

Expanded text:
ab ore proximorum quaerunt. Noab ore proximorum quaerunt. Notandum vero quod omnes lampades habent, sed omnes oleum non habent, quia plerumque bona in se opera cum electis et reprobi ostendunt, sed soli ad sponsum cum oleo vende his quae foris egerint intus gloriam requirunt. Unde per psalmistam quoque de sancta electorum Ecclesia dicitur: Omnis gloria ejus filiae regum ab intus . Moram autem faciente sponso dormitaverunt omnes, et dormierunt. Quia dum venire judex ad extremum judicium differt, electi et reprobi in mortis somno sopiuntur: dormire etenim mori est. Ante somnum vero dormitare, est ante mortem a salute languescere, quia per pondus aegritudinis pervenitur ad somnum mortis. Mors
Abbreviated transcription (Latin):
nam patriam anhelant: Cter¬
na premia expetunt ꝓ labo¬
rib suis recipe laudes huma¬
nas nolunt: Hii nimirũ glo¬
riam suam non in ore homi¬
num ponunt: sed intra con¬
scientiam contegunt. Et sunt
pleriq qui corpus ꝑ abstinen¬
tiam affligunt: sed de ipsa sua
abstinentia humanos fauores
expetunt: Doctrine inscrui¬
unt: indigentib multa largi¬
untur. Sed fatue ꝓfecto funt
uirgines: quia solam laudis
transitoriȩ retributionẽ quȩ¬
runt: Unde & apte subditur:
oleum secum: Prudentes aut̃
acceperunt olcum inuasis
suis cum lampadibus: Polcũ
quippe nitor gloriȩ designat᷑
Uascula autẽ nr̃a sunt corda
inquib ferim̃ cuncta quȩ co¬
gitamus: Prudentes gͦ oleum
in uasis habent. quia nitoiẽ
gloriȩ intra conscientiã reti¬
nent̾. paulo attestante qui ait:
Gloria nr̃a. hȩc est testimoniũ
conscientiȩ nr̃ȩ: fatue autem
uirgines oleum secum non fu¬
munt: quia gloriam intra con¬
scientiã non habent dũ hanc

Expanded text:
ernam patriam anhelant, aeterernam patriam anhelant, aeterna praemia expetunt pro laboribus suis recipere, laudes humanas nolunt. Hi nimirum gloriam suam non in ore hominum ponunt, sed intra conscientiam contegunt. Et sunt plerique qui corpus per abstinentiam affligunt, sed de ipsa sua abstinentia humanos favores expetunt; doctrinae inserviunt, indigentibus multa largiuntur, sed fatuae profecto sunt virgines, quia solam laudis transitoriae retributionem quaerunt. Unde et aperte subditur. Sed oleum secum; prudentes autem acceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus. Per oleum quippe nitor gloriae designatur; vascula autem nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogitamus. Prudentes ergo oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam retinent, Paulo attestante, qui ait: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Fatuae autem virgines oleum secum non sumunt, quia gloriam intra conscientiam non habent, dum hanc
Abbreviated transcription (Latin):
magnus uocabitur in regno
cȩlorum: Mandatum quippe
soluit & docet quando hoc
quisq: uoce predicat: quod ui¬
uendo non implet. Sed ad reg¬
num ȩternȩ beatitudinis ꝑue
implere oꝑe quod docet: Quo¬
modo ergo in co minimus uo¬
catur: qui adhoc nullo modo
intrare ꝑmittitur. Quiditaq
phanc sententiam nisi p̃sens
eccłia cęlorum regnũ dicitur
inqua doctor ꝗui mandatum
soluerit minimus uocatur:
Quia cuius uita despicitur.
restat ut & prȩdicatio contemp¬
natur: Inquinq autẽ corpo¬
ris sensibus: unusquisq sub¬
fistit: Geminatus autẽ quina¬
rius. denarium ꝑficit. Et quia
ex utroq sexu fidelium mul¬
titudo colligit᷑ scã ecclia decẽ
uirginib similis denuntiat᷑
in qua quia mali cum bonis
& reprobi cum electis admixti
sunt: recte similis uirginibus
prudentib & fatuis ẽẽ phibet᷑
dunt namq pleriq continen¬
tes dabexteriori se appetitu
custodiunt & sepe ad interio¬
ra rapiuntur: Carnem mace¬
rant &toto desiderio ad sup¬

Expanded text:
nimus vocabitur in regno coelorum . Mandatum quippe solvit, et docet, quando hoc quisque voce praedicat, quod vivendo non implet. Sed ad regnum aeternae beatitudinis non opere implere quod docet. Quomodo ergo in eo minimus vocatur, qui ad hoc nullo modo intrare permittitur? Quid itaque per hanc sententiam nisi praesens Ecclesia coelorum regnum dicitur? in qua doctor qui mandatum solverit minimus vocatur, quia cujus vita despicitur, restat ut praedicatio contema. In quinque autem corporis sensibus, unusquique subsistit. Geminatus autem quinarius denarium perficit. Et quia ex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur, in qua quia mali cum bonis, et reprobi cum electis admixti sunt, recte similis virprudentibus et fatuis esse perhibetur. Sunt namque plerique continentes qui ab exteriori se appetitu custodiunt, et spe ad interiora rapiuntur; carnem macerant, et toto desiderio ad sup
Abbreviated transcription (Latin):
pora pereant: & tunc queramꝰ
ad bene agendum uiuere: cũ
iam compellim᷑ de corpore exi¬
re: Mementote quid ueritas
dicat: Orate: ne fiat fuga ur̃a
hyeme uel sabbato: Per legis
quippe mandatũ: ambulare
longius in sabbato non licet
hyems quoq: ad ambulandũ
impedimento ẽ: quia gressus
ambulantiũ torpor frigoris ad¬
stringit: At ergo: Orate ne fiat.
fuga ur̃a hyeme uel sabbato
Acsi aꝑte dicat. Uidete ne tunc
queratis peccata ur̃a fugere
quando iam non licet ambu¬
larc: Ilud ergo tempus quo
fugere non licet:modo debet
cogitari dum licet: Illa est hora
nr̃i exitus semꝑ intuenda: ista
redemptoris ammonitio ante
mentis oculos semꝑ ponenda:
qua ait: Uigilate itaq quia
nescitis diem. neq: horam:¬

Expanded text:
pora pereant, et tunc quaeramus pora pereant, et tunc quaeramus ad bene agendum vivere, cum jam compellimur de corpore exire. Mementote quid Veritas dicat: Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato . Per legis quippe mandatum ambulare longius Sabbato non licet ; hiems quoque ad ambulandum impedimento est, quia gressus ambulantium torpor frigoris astringit. Ait ergo; Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato. Ac si aperte dicat: Videte ne tunc quaeratis peccata vestra fugere, quando jam non licet ambulare. Illud ergo tempus quo fugere non licet modo debet cogitari dum licet. Illa hora nostri exitus est semper intuenda, ista Redemptoris nostri admonitio ante mentis oculos semper ponenda, qua ait: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam
Abbreviated transcription (Latin):
me suscipe: Turbatus mor
maximus affuit. lugens et
ꝑstrepens familia conuenit
los autẽ quos ille insistentes
sibi grauiter tolerabat ipsi
malignos sp̃s uidere non po¬
terant: sed eorum p̃sentiam in
confusione: in pallore ac tremo¬
re illius qui trahebatur: uide
imaginis. huc illucq uertebatur
in lectulo: lacebat insinistro
latere aspectum eorũ ferre ñ
poterat: Uertebatur ad parietẽ
ibi aderant: Cumq constrictus
nimis relaxari se posse iam des¬
peraret: cȩpit magnis uocibus
clamare: dicens: Indutias uel
usq: mane: indutias uelusq
mane: Sed cum hec clamaret:
in ipsis suis uocib de habita¬
culo sue carnis euulsus ẽ: De
quo nimirũ constat. quia ꝓ
nobis ista non ꝓse uiderit: ut
eius uisio nob ꝓficeret: quos
adhuc diuina pacientia lon¬
ganimiter expectat: Nam illi
tetros spiritus ante mortẽ ui¬
disse. & indutias petisse quid
ꝓfinit: qui easdem indutias qͣs
petut non accepit. Nos ergo
gitemꝰ: ne nob in uacuũ tem¬

Expanded text:
me suscipe. Turbatus mox me suscipe. Turbatus mox Maximus adfuit, lugens et perstrepens familia convenit. Eos autem quos ille insistentes sibi graviter tolerabat ipsi malignos spiritus videre non poterant, sed eorum praesentiam in confusione, in pallore ac tremore illius qui trahebatur videba481 imaginis huc illucque vertebatur in lectulo, jacebat in sinistro latere, aspectum eorum ferre non poterat; vertebatur ad parietem, ibi aderant. Cumque constrictus nimis relaxari se jam posse desperaret, coepit magnis vocibus clamare, dicens: Inducias vel usque mane, inducias vel usque mane. Sed cum haec clamaret, in ipsis suis vocibus de habitaculo suae carnis evulsus est. De quo nimirum constat quia pro nobis ista, non pro se, viderit, ut ejus visio nobis proficiat, quos adhuc divina patientia longanimiter exspectat. Nam illi tetros spiritus ante mortem vidisse, et inducias petiisse, quid profuit, qui easdem inducias quas petiit, non accepit? Nos ergo,gitemus, ne nobis in vacuum tem
Abbreviated transcription (Latin):
audire uult karitas ur̃a. ex con¬
fideratione illius uehementer
instiuatur: Quidam uir no¬
bilis in ualcria ꝓuintia nomi¬
ne chrisorius fuit: quẽ lingua
rustica populus chriserium
uocabat uir ualde idoncus
sed tantũ plenus uicus quan¬
tum rebus: Suꝑbia tumidus:
carnis suȩ uoluptatib subdi¬
tus. in acquirendis reb auari¬
dȩ facib accensus: Sed cum
tot malis dñs finem ponere
decreuisset:sicut areligoso
quodam qui nunc suꝑest pro¬
pinquo illius didici corporis
languore ꝑcussus ẽ: Qui ad
extremũ ueniens: cahora qua
iam de corpore erat exiturus.
aꝑtis oculis uidit tetros et n¬
gerrimos spiritus coram se ad¬
sistere: ꝙ uehement̃ immine¬
re: ut ad inferni claustra se ra¬
perent: Cȩꝑit tremere palles¬
cere: sudare: & magnis uocib
indutias petere. filiumq: su¬
um nomine maximũ. quem
ipse iam monachus mona¬
chum uidi: nimus & turba¬
tis clamorib uocare dicens:
Mlaxime curre. Numquã ti¬
bi mali aliquid feci: Infide tua

Expanded text:
aritas vestra, ex consideratione illius vehementer instruetur. Quidam vir nobilis in Valeria provincia nomine Chrysaorius fuit, quem lingua rustica populus Chryserium vocabat: vir valde idoneus, sed tantum plenus vitiis, quantum rebus; superbia tumidus, carnis suae voluptatibus subditus, in acquirendis rebus avaritiae facibus accensus. Sed cum tot malis Dominus finem ponere decrevisset, sicut a religioso viro quodam, qui nunc superest, propinquo illius didici, corporis languore percussus est. Qui ad extremum veniens, eadem hora qua jam de corpore erat exiturus, apertis oculis vidit tetros et nigerrimos spiritus coram se assistere, et vehementer imminere, ut ad inferni claustra se raperent. Coepit tremere, pallescere, sudare, et magnis vocibus inducias petere, filiumque suum nomine Maximum, quem ipse jam monachus monachum vidi, nimiis et turbatis clamoribus vocare, dicens: Maxime curre, nunquam tibi aliquid mali feci, in fidem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
reproborũ: qua asꝑitate ꝓpha
uidit amarescere: quem tot
appellationib non ualet ex¬
plere: Quanta uero tunc erit
electorum lectia.qui de erus
merentur uisione gaudere. de
cuius conspectii uident & ele¬
menta contremiscere: Cum eo
simul adnuptias intrare qͥ
& in sponsi nuptus gaudent
& tamen ipsi funt sponsa. qͥa
in illo ȩterni regni thalamo
uisioni nr̃e ds conungitur
Quȩ scilicet uisio: numquã
iam in ꝑpetuum abamoris
sui amplexib euellatur: Tunc
regni ianua lugentib claudi¬
tur: quȩ modo cotidie peni¬
tentib aꝑitur: Erit namq et
tunc penitentia. sed fructuo¬
sa iam non erit: quia nequa¬
quam tunc ueniam inuenit:
qui modo aptum ueniȩ tem¬
pus ꝑdit: Hinc ꝙ: enim pau¬
lus dicit: Lece nunc tempus
acceptabile ecce nunc dies sa¬
lutis: Hinc ꝓpha ait: Querite
dñm dum inueniri potest in¬
uocate cum dum ꝓpe est: Un¬
de ꝙ casdem fatuas uirgines
inuocantes dñs non audit:
quia intro clausa regni ianua

Expanded text:
reproborum qua asperitate propheta reproborum qua asperitate propheta vidit amarescere, quem tot appellationibus non valet explicare! Quanta vero tunc erit electorum lętitia, qui de eius merentur visione gaudere, de cuius conspectu vident et elementa contremescere, cum eo simul ad nuptias intrare! Qui et in sponsi nuptiis gaudent, et tamen ipsi sunt sponsa, quia in illo ęterni regni thalamo visioni nostrae deus coniungitur. Quae scilicet visio numquam iam in perpetuum ab amoris sui amplexibus evellatur. Tunc regni ianua lugentibus / clauditur, quae modo cotidie pęnitentibus aperitur. Erit namque tunc paenitentia, sed fructuosa iam non erit, quia nequaquam tunc veniam invenit, qui modo aptum venię tempus perdit. Hinc etenim Paulus dich: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salDominum dum inveniri potest, invocate eum dum prope est . » Unde et easdem fatuas virgines invocantes Dominus non audit: quia interclausa regni janua,