comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgentes & subtilius intuentes.
mirantesq dixerunt: Uaeuae
uas uacuum: et signatũ: Quib
renuntiantib hoc: cuncta illa
malignorum sp̃uum turba dis¬
paruit: Iudȩus uero quihaec
uiderat. ilico surrexit: atq ad
ep̃m sub festinatione ꝑuenit:
Quem in ȩccłia sua repperiens.
seorsum tulit: qua temptatione
urgeretur inquisiuit: Cui con¬
fĩteri ep̃s. temptationẽ suam
uerecundatus noluit: Cũ uero
ille diceret. quod inilla tali
dĩ famula praui amoris oculos
in ieciss& atq adhuc ep̃s ne¬
garet: adiunxit dicens:
Quare negas qđ inquireris.
Quia adhoc usq uespere
hesterno ꝓductus ẽs: ut poste¬
riora illius alapa ferires:
Adque nimirum uerba dep̃¬
hensum sẽ ep̃s intuens. humilit̃
confessusest: qđ prius ꝑtina¬
citer negauit: Cuius ruinȩ
& uerẽcundie isdem iudeus
consulens. qualiter hoc cog¬
nouisset: uelquȩ inconuentu
malignorum sp̃uum de eo
audis set indicauit: Quod ille
recognoscens: sese interram

Expanded text:
pergentes, et subtilius intuentes, pergentes, et subtilius intuentes, mirantesque dixerunt: Vae, vae, vas vacuum et signatum. Quibus hoc renuntiantibus, cuncta illa malignorum spirituum turba disparuit. Judaeus vero qui haec viderat, ill co surrexit, atque ad episcopum sub festinatione pervenit. Quem in Ecclesia sua reperiens, seorsum tulit, qua tentatione urgeretur inquisivit. Cui confiteri episcopus tentationem suam verecundatus noluit. Cum vero ille diceret quod in illa tali Dei famula pravi amoris oculos injecisset, atque adhuc episcopus negaret, adjunxit, dicens: Quare negas quod inquireris, qui ad hoc usque vespere hesterno perductus es, ut posteriora illius alapa ferires? Ad quae nimirum verba deprehensum se episcopus intuens, humiliter confessus est quod prius pertinaciter negavit. Cujus ruinae et verecundiae idem Judaeus consulens, qualiter hoc cognovisset, vel quae in conventu malignorum spirituum de eo audivisset, indicavit. Quod ille agnoscens, se ad terram
Abbreviated transcription (Latin):
spetiem scĩ monialis feminę.
quȩ inepiscopio eius habitabat.
quantã tẽptationẽ carnis com¬
mouisset aperuit: Cũuero
hoc malignus quip̃erat sp̃s in¬
hianter audir&. et tantũ sibi
factum lucrum grande crede¬
ret. quanto sanctioris uiri
animã ad lapsum ꝑditionis
inclinaret: ille sp̃s quihaec
ẽadem fatebatur ad iunxit.
quia usq ad hoc quoq die p̾te¬
rito uesꝑtina hora eius m̃tẽ
traxerit: ut interga eiusdem
scĩ monialis feminȩ blandiens.
alapam daret: Tunc malignꝰ
sp̃s atq humani generis anti¬
quus inimicus exhortatus
hunc blande est ut ꝑficeret qđ
coepisset: quatinus riunȩ illius
singularem interceteros palmã
tenẽret: Cunq uidȩus qui
aduenerat hocuigilans cẽr¬
neret. et magnę formidinis
anxietate palpitaret: ab eodẽ
sp̃u quicunctis illic obsequen¬
tib preerat iussum est: utre¬
quirtrent quisnã. eẽt. ille.
qui iacere intemplo eodem pre¬
sumpsisset: Quem maligni sp̃s

Expanded text:
speciem sanctimonialis feminae, speciem sanctimonialis feminae, quae in episcopio ejus habitabat, quantam tentationem carnis commovisset aperuit. Cum vero hoc malignus qui praeerat spiritus inhianter audiret, et tanto sibi factum lucrum grande crederet, quanto sanctioris viri animum ad lapsum perditionis iclinaret, ille spiritus, 292 qui haec eadem fatebatur, adjunxit quia usque ad hoc quoque, die praeterito, vespertina hora, ejus mentem traxerit, ut in terga ejusdem sanctimonialis feminae blandiens alapam daret. Tunc malignus spiritus atque humani generis antiquus inimicus exhortatus hunc blande est, ut perficeret quod coepisset; quatenus ruinae illius singularem inter caeteros palmam teneret. Cumque Judaeus qui advenerat hoc vigilans cerneret, et magnae formidinis anxietate palpitaret, ab eodem spiritu qui cunctis illic obsequentibus praeerat jussum est ut requirerent quisnam esset ille qui jacere in templo eodem praesumpsisset. Quem maligni spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
iudeus quidam ex tampaniȩ
partib romam ueniens: cappuę
carpebat iter: Quiad fundanũ
cliuum ꝑueniens. cũ iam diem
uesperascere cerneret. et quo
declinare posset minime reppe¬
riret: iuxta apollinis templũ
fuit. ibiq se admanendum
contulit: Qui ipsum loci illius
sacrilegium ꝑtimescens. quãuis¬
hde E crucis minime haberet:
signo tamen crucissẽ munire
curauit: Nocte aũt media.
ipso solitudinis pauore turbat᷑
ꝑuigil iacebat: et repente cons¬
pitiens uidit malignorum spi¬
rituum turbã. quasi in obsequi¬
um cuiusdam potestatis p̃ire :
eum uero quiceteris prȩ erat.
in eiusdem gremio loci consedisse:
Quicȩpit singulorũ spirituũ
obsequentium sibi. causas ac¬
tusq discutere: quatinus unꝰ¬
quisq quantũ nequitiȩ egisset
inueniret: Cunque singuli
sp̃s ad inquisitionẽ ciꝰ exp̃o¬
nerent. quid operati contra bonos
fuissent: unus inmediũ ꝓsiliuit.
qui inandreae ep̃i animũ per

Expanded text:
Judaeus quidam ex Campaniae Judaeus quidam ex Campaniae partibus Romam veniens, Appiae carpebat iter: qui ad Fundanum clivum perveniens, cum jam diem vesperascere cerneret, et quo declinare posset minime reperiret, juxta Apollinis templum fuit, ibique se ad manendum contulit. Qui ipsum loci illius sacrilegium pertimescens, quamviscrucis minime haberet, signo tamen se crucis munire curavit. Nocte autem media, ipso solitudinis pavore turbatus, pervigil jacebat, et repente conspiciens vidit malignorum spirituum turbam quasi in obsequium cujusdam potestatis praeire, eum vero qui caeteris praeerat, in ejusdem gremio loci consedisse: qui coepit singulorum spirituum obsequentium sibi causas actusque discutere, quatenus unusquisque quantum nequitiae egisset inveniret. Cumque singuli spiritus ad inquisitionem ejus exponerent quid operati contra bonos fuissent, unus in medium prosiliit, qui in Andreae episcopi animum per
Abbreviated transcription (Latin):
DANOREA : FUNDANAE
IEd ecce dumfacta fortium
uirorum narro. repente ad me-¬
moriam uenit: quid erga an-¬
adhoc legentib ut ualeat exopto:
quatinus quicorpussuum con¬
tinentiae dedicant. habitare
cum feminis nonp̃sumant: ne
rũna ment̾e tantõ repentina
supripiat. quantõ adhoc qđ
male concupiscitur: &iam pre¬
sentia concupitȩ formȩ famu¬
latur: Nec res est dubia qũã
narro. quia penȩ tanti in ea
testessunt: quanti eteius loci
habitatores existunt. Hic nãq
uenerabilis uir: cũ uitã multis
plenã uirtutib duceret. seque
subsacerdotali custodia in conti¬
nentiae arce custodiret: quandã
sc̃i monialem feminã quã secũ
prius habuerat. noluit ab epis¬
copii sui tura repellere: sed cert᷑
desua ciusq continentia. secũ
rẽ actũest: ut antiquus hostis¬
apud eius animã. ad itũ tẽptatio¬
Inis exquireret: Nam coepit
spetiem illius oculis mentis eiꝰ
in primere: ut illicita acnefanda
cogitaret: Quadam uero diẽ.

Expanded text:
De Andrea Fundanae De Andrea Fundanae Sed ecce dum facta fortium virorum narro, repente ad memoriam venit quid erga An. Quod tamen ad hoc legentibus ut valeat exopto, quatenus qui corpus suum continentiae dedicant, habitare cum feminis non praesumant; ne ruina menti tanto repentina subripiat, quanto ad hoc quod male concupiscitur etiam praesentia concupitae formae famulatur. Nec res est dubia quam narro, quia pene tanti in ea testes sunt, quanti et ejusdem loci habitatores existunt. Hic namque venerabilis vir cum vitam multis plenam virtutibus duceret, seque sub sacerdotali custodia in continentiae arce custodiret, quamdam sanctimonialem feminam, quam secum prius habuerat, noluit ab episcopii sui cura repellere, sed certus de sua ejusque continentia, secum re actum est ut antiquus hostisapud ejus animum aditum tentationis exquireret. Nam coepit speciem illius oculis mentis ejus imprimere, ut illectus nefanda cogitaret. Quadam vero die
Abbreviated transcription (Latin):
eq hoc petre sileam. quod
multinunc quihic denarniensi
ciuitate ad sunt: mihi sedule
testificantur: E odem namq
gothorũ tẽpore. cum p̃fatus
rex totila narnies uenisset:
ei uiruitȩ uenerabilis cassius
cius urbis ep̃s occurrit:
Cui quidem exconspersione
consueuerat: Hoc rex totila
nonconsꝑsionis esse credidit:
sed assiduȩ potationis: eumq
omnimodo despexit: Sed om̃ps
d̃s ut quantus uir esset quides¬
piciebatur ostenderet: in narni¬
ensi campo quorex aduenerat.
malignus sp̃s coram om̃i exer¬
citũ eius spatarium inuasit: eũq
uexare crudeliter coepit: Quicũ
ante regis oculos aduenerandũ
uirum cassium fuisset adductꝰ:
hunc abeo uirdñi oratione
facta. signo crucis expulit: qui
ineum ingredi ulterius nonp̃¬
sumpsit: Sicq factum est: ut
rex barbarus seruum dĩ ab illo
iamdie ueneraretur excorde.
quem despectũ ualde di udi¬
cabat exfacie: Nam quia
uirum dĩ tantȩ uirtutis uidit:
erga cum illamens effera. ab
aclationis fastu detumuit: Uli.¬

Expanded text:
e hoc, Petre, sileam, quod multi nunc, qui hic de Narniensi civitate adsunt, mihi sedulo testificantur. Eodem namque Gothorum tempore cum praefatus rex Totila Narniis veei uir uitae uenerabilis Cassius eiusdem urbis episcopus occurrit. Cui quia ex conspersione consueuerat, hoc rex Totila non conspersionis esse credidit sed assiduae potationis, eum- que omnimodo despexit. Sed omnipotens Deus, ut quantus uir iste esset, qui despiciebatur, ostenderet, in Narniensi campo, quo rex aduenerat, malignus spiritus coram omni exercitu eius spatarium inuasit, eumque uexare crudeliter cepit. Qui cum ante regis oculos ad uenerandum uirum Cassium fuisset adductus, hunc ab eo uir Do- mini, oratione facta, signo crucis expulit, qui in eum ingredi ulterius non presumpsit. Sicque factum est, ut rex barbarus seruum Dei ab illo iam die ueneraretur ex corde, quem despectum ualde iudicabat ex facie. Nam quia uirum tantae uirtutis uidit, erga illum illa mens effera ab elationis fastu detumuit,
Abbreviated transcription (Latin):
tiq sic oport& et de dĩ nos
semꝑ miseratione confidere:
& denr̃a infirmitate formidare:
Ecce enim paradisi cedrum
concussam audiuimus sed non
cuulsam. quatinus infirmis
nobis & de eius concussione
nascatur timor: & de eius
stabilitate fidutia:¬
DE CONSTANTIO AQUINAS
quinuꝑ p̃decessoris mei tẽpore:
beatȩ memoriȩ iohannis papę
de functus est Hunc ꝓphetiȩ
habuisse sp̃m. multi testant᷑:
qui eum familiariter scire
potuerunt: Cuius inter mul¬
ta hoc referunt religiosi. ue¬
racesq uiri qui p̃sentes fueruN:
qđ indie obitus sui cũ acircũ¬
stantib ciuib. ut pote disces¬
surus pater tam amabilis ama¬
rissime plangeretur: eum
flendo requisierunt dicentes:
tium: mulionẽ: Post mulionẽ:
fullonem: Ote aquinȩ: et
hoc habes: Quib ꝓphetiȩ
eius aecdiae pastoralẽ suscepit
curam andreas diaconus illius.
qui quondam instabulis. itine¬
rarium cursum seruauerat
equorum: Atq hoc exhac uita
bitatores ciuitatis illius & bar¬

Expanded text:
tique sic oportet et de Dei nos semper miseratione confidere, et de nostra infirmitate formidare. Ecce enim paradisi cedrum concussam audivimus, sed non evulsam, quatenus infirmis nobis et de ejus concussione nascatur timor, et de ejus stabilitate fiduciaDe Constantio Aquinae qui nuper praedecessoris mei tempore beatae memoriae Joannis papae defunctus est. Hunc prophetiae habuisse spiritum multi testantur, qui eum familiariter scire potuerunt. Cujus inter multa hoc ferunt religiosi veracesque viri qui praesentes fuerunt, quod in die obitus sui cum a circumstantibus civibus utpote discessurus Pater tam amabilis amarissime plangeretur, eum flendo requisierunt, dicentes: tium, mulionem; post mulionem, fullonem. O te, Aquine, et hoc habes. Quibus prophetiejus Ecclesiae pastoralem suscepit curam Andreas diaconus illius, qui quondam in stabulis itinerum cursum servaverat equorum. Atque hoc ex hac vita bitatores civitatis illius et bar
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽrdicto alueo ꝓprio. tota
fluminis aqua secutaest: ita ut
funditus locũ consueti cursus
desereret. & ibi sibi alueum ubi
tractũ ꝑ terrã rastrũ uir dñi
signũ fecerat uindicaret: & quęq
essent in alimentis hominum
ꝓ futura sata uel plantata: ultra
non lederet:¬

Expanded text:
Quem relicto alveo proprio 296 tota Quem relicto alveo proprio 296 tota fluminis aqua secuta est, ita ut funditus locum consueti cursus desereret, et ibi sibi alveum, ubi tracto per terram rastro vir Domini signum fecerat, vindicaret, et quaeque essent alimentis hominum profutura sata vel plantata ultra non laederet
Abbreviated transcription (Latin):
LUCANAE CIUITATIS:
EPIS COPO
EDneq hoc sileam: qđ nar¬
rante uiro uenerabili uenantio
lunensi ep̃o: me ante biduum
contigit agnouisse: Lucanę
namq accłiae sibimet ꝓpmquȩ
fuisse mirȩ uirtutis uirũ: frigi¬
dianum nomine narrauit ep̃m:
Cuius hoc opinatissimum.
acunctis illic habitantib testa¬
tur memorari miraculum: quod
ausarit. fluuius qui upxta urbis¬
illius murũ influebat. sepe inun¬
datione facta: cursus sui alueũ
egressus. ꝑ agros diffundi con¬
sueuerat: & quęq sata acplantata
repperiret. euerteret: Cunq
hoc crebro fieret. & magna eiꝰdẽ
loci in colas necessitas urguer&:
dato studio operis eum ꝑloca
alia diriuart conatisunt: Sed
quãuis diutius laboratũ fuiss&:
apprio alueo deflecti non potuit:
Tunc uirdñi frigidianus.
rastrum sibi paruulum fecit:
ad alueum fluminis accessit:
et solus orationi incubuit: atq
eidẽ flumini p̃cipiens ut sẽse.¬
queretur. ꝑ loca quȩq quȩ ei
uisa sunt: rastrũ ꝑterrã traxit:

Expanded text:
Lucensis civitatis episcopo. Sed neque hoc sileam, quod narrante viro venerabili Venantio Lunensi episcopo me ante biduum contigit agnovisse. Lucanae namque Ecclesiae, sibimet propinquae, fuisse mirae virtutis virum Frigdianum nomine narravit episcopum: cujus hoc opinatissimum a cunctis illic habitantibus testatur memorari miraculum, quod Auseris fluvius, qui juxta ibis muros influebat, saepe inundatione facta cursus sui alveum egressus per agros diffundi consueverat, ut quaeque sata et plantata reperiret everteret. Cumque hoc crebro fieret, et magna ejusdem loci incolas necessitas urgeret, dato studio operis, eum per loca alia derivare conati sunt. Sed quamvis diutius laboratum fuisset, a proprio alveo deflecti non potuit. Tunc vir Domini Frigdianus rastrum sibi parvulum fecit, ad alveum fluminis accessit, et solus orationi incubuit; atque eidem flumini praecipiens ut se sequeretur, per loca quaeque ei visa sunt rastrum per terram traxit.
Abbreviated transcription (Latin):
uicinis ualde patrib intendo.
maiorũ facta reliq ram. ita ut
paulini miraculũ nolanȩ urbis
ep̃i. quimultos quorũ memini
uirtute et tẽpore p̃cessit. memo¬
rie defuisse udeatur: sed ad
priora nunc redeo. eãq quanta
ualeo breuitate ꝑͥ tringo: Sicut
enim nunc bonorum facta in no¬
tescere citius similib solent.
seniorib nr̃is ꝑiustorũ exẽpla
gradientib: p̃dicti uenerabilis
uiri cęlebre nomen innotuit:
Eius quoq opus admirabile.
ad eorumsẽ instruenda studia
tetendit: quorum me necesse
fuit grandę uitati tam certe
credere : acsi ea quȩ dicerent
meis oculis uidissem:¬

Expanded text:
icinis valde Patribus intendo, majorum facta reliqueram, ita ut Paulini miraculum, Nolanae urbis episcopi, qui multos quorum memini virtute et tempore praecessit, memoriae defuisse videatur. Sed ad priora nunc redeo, eaque quanta valeo brevitate perstringo. Sicut enim bonorum facta innotescere citius similibus solent, senioribus nostris per justorum exempla gradientibus praedicti venerabilis viri celebre nomen innotuit, ejusque opus admirabile ad eorum se instruenda studia tetendit, quorum me necesse fuit grandaevitati tam certo credere, ac si ea quae dicerent meis oculis vidissem
Abbreviated transcription (Latin):
ridño facite: & ulterius ex com¬
municatȩ nonerunt: Quȩdũ
oblatio ꝓeis fuisset immolata.
et cidiacono iuxta morẽ clama¬
tum est ut non cõmunicantes
ab aeccłia exirent: ille exire
ab eccłia ulterius uisȩ non sunt:
Qua exrẽ: indubitanter patuit.
quia dum inter eos qui com-¬
munione priuatisunt minime
recederent: communionẽ ad ño

Expanded text:
ri Domino facite, et ulterius excomri Domino facite, et ulterius excommunicatae non erunt Quae dum oblatio pro eis fuisset immolata, et a diacono juxta morem clamatum est, ut non communicantes ab ecclesia exirent, illae exire ab ecclesia ulterius visae non sunt. Qua ex re indubitanter patuit quia dum inter eos qui communione privati sunt, minime recederent, communionem a Do
Abbreviated transcription (Latin):
sinon ẽmendaueritis: ex c̃õmuni¬
cabouos: Quã uidelicet ex¬
communicationis sententiam.
non ꝓferendo intulit: sed intẽp¬
tando: Illȩ aut̃ apristinis
morib nihil mutatȩ. intra
paucos dies defunctȩ sunt: atq
in ȩccłia sepultȩ : Cunq in
eãdem aecclesia missarũ sollẽp¬
nia celebrarentur: atq exmore
diaconus clamaret. siquis non
comiunicat det locũ: nutriax
earũ quȩ ꝓ eis oblationem dño
deferre consueuerat. eas de sepul¬
chrissuis ꝓgredi: & exire deȩcdia
uidebat: Qđ dum sepius cerneret.
quia aduocẽ diaconi clamantis
exiebant foras: atq intra ȩccłiã
ꝑmanere non poterant: adme¬
moriam rediit. quȩ uirdĩ illis
adhuc uiuentib mandauit:
Eas quippt se communione
priuare dixerat: nisi mores
suos & uerba corrigerent:
Tunc seruo dĩ cũ graui merore
indicatũ est: Quimanu sua:
ꝓtinus oblationẽ dedit dicens:
Ite. & hanc oblationẽ ꝓeis offer¬

Expanded text:
si not emendaveritis, excommunisi not emendaveritis, excommunico vos. Quam videlicet excommunicationis sententiam non proferendo intulit, sed minando. Illae autem a pristinis moribus nihil mutatae, intra paucos dies defunctae sunt, atque in ecclesia sepultae. Cumque in eadem ecclesia missarum solemnia celebrarentur, atque ex more diaconus clamaret: Si quis non communicat, de locum, nutrix earum quae pro eis oblationem Domino offerre consueverat, eas de sepulcris suis progredi et exire de ecclesia videbat. Quod dum saepius cerneret, quia ad vocem diaconi clamantis exibant foras, atque intra ecclesiam permanere non poterant, ad memoriam reduxit quae vir Dei illis adhuc viventibus mandavit. Eas quippe se communione privare dixerat, nisi mores suos et verba corrigerent. Tunc servo Dei cum gravi moerore indicatum est, qui manu sua protinus oblationem dedit, dicens: Ite et hanc oblationem pro eis offer
Abbreviated transcription (Latin):
diceret: tantas uires sermo illius
habebat. acsihoc nondubie atq.
suspense. sediã ꝑsententia ꝓtu¬
lisset: Nam non longe abeius
monasterio. duȩ quȩdã sc̃i moni¬
ales femmnȩ nobiliori genere
exortȩ. in loco ꝓprio conuer¬
sabantur: Quib quidã reli¬
giosus uir: ad exterioris uitae
usum. p̃bebat obsequium: Sed
sicut non nullis solet nobilitas
generis parere ignobilitatem
mentis. ut minussẽ in hoc mun¬
do despitiant: quiplussẽ cęteris
aliquid fuisse meminerunt:
necdũ p̃dicte scĩ moniales feminȩ
ꝑfectȩ linguã sub habitus sui
freno restrinxerant. et eundem¬
uirũ religiosum quiad exteriora
necessaria eis obsequiũ prębebat.
in cautis sepe sermonib ad ira¬
cundiam ꝓuocabant: Quicũ
diu ista toleraret. ꝑrexit ad dĩ
hominẽ: quantasq pateretur
uerborũ contumelias enarrauit:
Uir aũt dĩ hȩc deillis audiens:
eis ꝓtinus mandauit dicens:
Corrigite linguã uram. tuia

Expanded text:
diceret, tantas vires sermo illius diceret, tantas vires sermo illius habebat, ac si hoc non dubie atque suspense, sed jam per sententiam protulisset. Nam non longe ab ejus monasterio duae quaedam sanctimoniales feminae nobiliori genere exortae, in loco proprio conversabantur; quibus quidam religiosus vir ad exterioris vitae usum praebebat obsequium. Sed sicut nonnullis solet nobilitas generis parere ignobilitatem mentis, ut minus se in hoc mundo despiciant, qui plus se caeteris aliquid fuisse meminerunt; necdum praedictae sanctimoniales feminae perfecte linguam suam sub habitus sui freno restrinxerant, et eumdem religiosum virum qui ad exteriora necessaria eis obsequium praebebat, incautis saepe sermonibus ad iracundiam provocabant. Qui dum diu ista toleraret, perrexit ad Dei hominem, quantasque pateretur verborum contumelias, enarravit. Vir autem Dei haec de illis audiens, eis protinus mandavit, dicens: Corrigite linguam vestram; quia
Abbreviated transcription (Latin):
Li quet ꝓfecto: quia mobilioris
naturȩ est sp̃s quã corpus:
Et certe scriptura teste nouimꝰ.
qđ ꝓpheta exiudea sub leuatus.
repente est cũprandio incaldea
depositus: quo uidelic& pran¬
dio ꝓphetã refẽcit. seq repente
in iudea iterũ inuenit: Si igit᷑
tam longe abacuc potuit sub
momento ire corporaliter et
prandium deferre. quid mirũ
fibenedictus pater obtinuit
quatinus iret ꝑ sp̃m. et fratrum
quiescentiũ spiritib: necessa¬
ria narraret. ut sicut ille ad
cibũ corporis corporalit̃ ꝑrexit :
ita iste ꝰ institutionẽ spiritalis
uitȩ. spiritualiter ꝑgeret. o
Magnus tuȩ locutionis sermo.¬
tersit ame fateor dubietatem
mentis: sed uelim nosse in com¬
muni locutione qualis iste
uir fuerit:
Ix ipsa petre cõmunis cius
locutio. auirtutis erat pon¬
dere uacua : quia cuius corsese
inalta suspenderat. nequaquã
uerba deore illius incassũ cade¬
bant: Siquid uero umquam
noniam decernendo sed minando

Expanded text:
Liquet profecto, quia mobiliolioris Liquet profecto, quia mobiliolioris naturae est spiritus quam corpus. Et certe Scriptura teste novimus quod propheta ex-Judaea sublevatus , repente est cum prandio in Chaldaea depositus, quo videlicet prandio prophetam refecit, seque repente in Judaea iterum invenit. Si igitur tam longe Habacuc potuit sub momento corporaliter ire et prandium deferre, quid mirum si Benedictus Pater obtinuit quatenus iret per spiritum, et fratrum quiescentium spiritibus necessaria narraret, ut sicut ille ad cibum corporis corporaliter perrexit, ita iste ad institutionem spiritalis vitae spiritaliter pergeret? Petr. Manus tuae locutionis tersit a me, fateor, dubietatem mentis; sed velim nosse in communi locutione qualis iste vir fuerit. Vix ipsa, Petre, communis ejus locutio a virtutis erat pondere vacua: quia cujus cor sese in alta suspenderat, nequaquam verba de ore illius incassum cadebant. Si quid vero unquam non jam decernendo, sed minando
Abbreviated transcription (Latin):
Nontamen uisioni illi om̃imodo
fidem dantes: uirũ dĩ sicut se
uenire ꝓmiserat expectabant:
Cunq uirdĩ constituta die
minime uenisset: ad eũ cũ merore
reuersi sunt dicentes: Expecta¬
uimus pater ut uenires. sicut
ꝓmiseras: & nobis ostenderes
ubi quid aedificare deberemus.
et nonuenisti: Quib ipse ait:
Quare fr̃s. quare ista dicitis. &¬
N unquid sicut ꝓmisi nonueni.
Cui cũipsi dicerent: quando
uenisti. Respondit: Nunquid
utrisq uobis dormientib non
apparui. & loca singula demons¬
traui. Ite . & sicut ꝑuisionem
audistis: om̃e habitaculum
monasterii ita construite:
Quihȩc audientes. uehement̃
admirati: ad predictũ p̃dium
sunt reuersi. & cuncta habita¬
cula sicut exreuelatione didi¬
cerant construxerunt:
PETRUS
IoCERI uelim. quo fieri ordine
potuit ut longe iret. responsũ
dormientib diceret: qđ ipsi ꝑ
uis ionẽ audirent & recognosceren:
Quid esthoc qđ ꝑscrutans
rei geste ordinẽ. ambigis petre.

Expanded text:
Non tamen visioni illi omnimodo Non tamen visioni illi omnimodo fidem dantes, virum Dei sicut se venire promiserat, exspectabant. Cumque vir Dei constituto die minime venisset, ad eum cum moerore reversi sunt, dicentes: Exspectavimus, Pater, ut venires sicut promiseras, et nobis ostenderes ubi quid aedificare deberemus, et non venisti. Quibus ipse ait: Quare, fratres, quare ista dicitis? Nunquid sicut promisi, non veni? Cui cum ipsi dicerent: Quando venisti? respondit: Nunquid utrisque vobis dormientibus non apparui, et loca singula designavi? Ite, et sicut per visionem audistis, omne habitaculum monasterii ita construite. Qui haec audientes, vehementer admirati, ad praedictum praedium sunt reversi, et cuncta habitacula sicut ex revelatione didicerant construxerunt. Petr. Doceri velim quo fieri ordine potuit ut longe iret, responsum dormientibus diceret, quod ipsi per visionem audirent et recognoscerent. Quid est quod perscrutans rei gestae ordinem ambigis, Petre?
Abbreviated transcription (Latin):
CRECO RIUS
Lio quoq tẽpore aquodam
fideli uiro fuerat rogatus:
ut in eius p̃dio iuxta t̾racinensẽ
urbẽ. missis discipłis suis. cons¬¬
truere monasterium debuisset:
Quiroganti consentiens. de-¬¬
putatis fr̃ib patrem constituit.
& quis eis secundus esset ordinauit:
Quib euntibus: spopondit
dicens: Ite. & die illo ego ueniã:
et ostendã uobis in quoloco ora¬
toriũ. in quo refectoriũ fr̃m. in
quo susceptionẽ ospitũ. uelquęq
sunt netessaria: aedificare debe¬
atis: Quibenedictione ꝑcepta:
ilico ꝑrexerunt: Et constitutũ
diem magnõpere prestolantes:
parauerunt om̃ia. quȩ his quicũ
tanto patre uenire potuissent :
uidebantur esse necessaria:
Nocte uero eãdem quaꝓmissus
illuscebat dies: eidem seruo dĩ
quẽ illic patrẽ constituerat.
atq eius p̃posito uirdñi in sõnis
aparuit: & loca singula ubi
quid aedificare debuissent.
subtiliter designauit: Cunq
utr̃iq a somno surgerent: sibi
inuicẽ quod uiderant retulerunt

Expanded text:
regorius. Alio quoque tempore a quodam fideli viro fuerat rogatus ut in ejus praedio juxta Tarracinensem urbem missis discipulis suis construere monasterium debuisset. Qui roganti consentiens, deputatis fratribus Patrem constituit, et quis ei secundus esset ordinavit. Quibus euntibus spopondit dicens: Ite, et die illo ego venio, et ostendo vobis in quo loco oratorium, in quo refectorium fratrum, in quo susceptionem hospitum, vel quaeque sunt necessaria, aedificare debeatis. Qui benedictione percepta illico perrexerunt, et constitutum diem magnopere praestolantes, paraverunt omnia quae his qui cum tanto Patre venire potuissent, videbantur esse necessaria. Nocte vero eadem qua promissus illucescebat dies, eidem servo Dei quem illic Patrem constituerat, atque ejus praeposito vir Domini in somnis apparuit, et loca singula ubi quid aedificare debuissent subtiliter designavit. Cumque utrique a somno surgerent, sibi invicem quod viderant, retulerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
UADA quoq die. dũ uene¬
rabilis pater uesꝑtina iam
hora corporis alim̃ta ꝑciperet:
eius monachus cuiusdã defen¬
soris filius fuerat. qui ei ante
mensã lucernã tenebat: Cunq
uirdĩ ederet. ipse aũt cũlu¬
cernȩ ministerio
astaret: coepit ꝑ
sua tacitus uoluere.
& ꝑcogitationẽ dicert: Quis
est hic cui ego manducanti
assisto. lucẽrnã teneo. seruitiũ
impendo. Quissũ ego. ut isti
seruiam. Adqu̾ẽ uirdĩ statĩ
conuersus: uehementer eũ coepit
increpare dicens: Signa cor
tuum frater. quid est qđloqris:
Signa cortuũ: Uocatisq
statim fr̃ib: p̃cepit ei lucernã
demanib tolli: Ipsũ uero
iussit aministerio recedere:
et sibi hora eãdem quiẽtum
sedere: Quirequisitus a fr̃ib
quid habuerit incorde : per
ordinẽ narrauit quanto suꝑ¬
biȩ sp̃u intumuerit. & que
contra uirũ dĩ uerba ꝑcogita¬
cionẽ tacitus dicebat: Tunc
siquido om̃ib patuit : quod
uenerabilem benedictũ latere
nihil posset: incuius aure¬

Expanded text:
uadam quoque die dum venerabilis Pater vespertina jam hora corporis alimenta perciperet, ejus monachus cujusdam defensoris filius fuerat, qui ei ante mensam lucernam tenebat. Cumque vir Dei ederet, ipse autem cum lucernae ministerio astaret, coepit pesua tacitus volvere, et per cogitationem dicere: Quis est hic cui ego manducanti assisto, lucernam teneo, servitium impendo? Quis sum ego, ut isti serviam? Ad quem vir Dei statim conversus, vehementer coepit eum increpare, dicens: Signa cor tuum, frater, quid est quod loqueris? signa cor tuum. Vocatisque statim fratribus, praecepit ei lucernam de manibus tolli, ipsum vero jussit a ministerio recedere, et sibi hora eadem quietum sedere. Qui requisitus a fratribus quid habuerit in corde, per ordinem narravit quanto superbiae spiritu intumuerat, et quae contra virum Dei verba per cogitationem tacitus dicebat. Tunc liquido omnibus patuit quod venerabilem Benedictum latere nil posset, in cujus aur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ illud maris spatium qđ ad
helbam insulam usq populo¬
nium duodecim milib distat:
circa utrũq nauis latus pro¬
cellosa ualde pliuua descendit.
& innaui eãdem una pluuie
gutta noncecidit: Peruener̃
itaq ad locum derici: & sepul.¬
turę tradiderunt corpus sacer¬
dotissui: Cuius p̃cepta ser¬
uantes: ad naiuim subfestina¬
tione reuersisunt: Quã mox
ut intrare potuerunt: in eodẽ
loco ubi uirdñi sepultus fuerat.
langobardorũ dux crudelissimꝰ
ministros suos asepulturae
suę loco. subfestinatione
discedere p̃cepit:¬

Expanded text:
per illud maris spatium quod ab per illud maris spatium quod ab Ilva insula usque Populonium duodecim millibus distat, circa utraque navis latera procellosa valde pluvia descendit, et in navem eamdem una pluviae gutta non cecidit. Pervenerunt itaque ad locum clerici, et sepulturae tradiderunt corpus sacerdotis sui. Cujus praecepta servantes, ad navem sub festinatione reversi sunt. Quam mox ut intrare potuerunt, in eumdem locum ubi vir Domini sepultus fuerat, Langobardorum dux crudelissimusministros suos a sepulturae suae loco sub festinatione discedere praecepit
Abbreviated transcription (Latin):
De quo &iam uiro: aliud
quoq miraculum. uenantio
lunensi ep̃o narrante cognoui:
Inea nãq populoniȩ aeccłia
cui p̃erat : sepulchrũ sibi p̃pa¬
rauit: Sed cum langobardorũ
gtns initaliam ueniens cuncta
uastasset: adhelbã insulam
recessit: Qui irruente egri¬
tudine. ad mortẽ ueniens:
clericis suis sibiq obsequentib
p̃cepit dicens: In sepulchrũ
meũ quo mihi populoniae
paraui: me ponite: Cui illi
cũdicerent. corpus tuũ illuc
reducere qualiter põssumus.
qui alangobardis tenere
loca eadem. & ubiq illuc eos
discurrere scimus. Ille res-¬
pondit: Reducitemẽ securi.
nolite metuere : sed festinant̃
mẽ sepdirt curate: Mox aũt
ut sepultum corpus meum
fuerit: ex loco eõdem sub om̃i
festinatione discedite: De funca
igitur corpus: in posuer̃ naui:
Cunq populoniũ tenderent:
collecto in nubib aere inm̃sa
nimis pluuia erupit: Sed ut¬
cunctis patesceret. cuius uiri
corpus nauis illa portaret:

Expanded text:
De quo etiam viro aliud De quo etiam viro aliud quoque miraculum Venantio Lunensi episcopo narrante cognovi. In ea namque Populonii ecclesia, cui praeerat, sepulchrum sibi praeparavit. Sed cum Langobardorum gens in Italiam veniens cuncta vastasset, ad Helbam insolam recessit. Qui inruente aegritudine ad mortem veniens, clericis suis sibique obsequentibus praecepit, dicens: 'In sepulchro meo, quod mihi Populonii paravi, me ponite'. Cui illi cum dicerent: 'Corpus tuum illuc reducere qualiter possumus, qui a Langobardis teneri loca eadem et ubique illic eos discurrere scimus'? ipse respondit: 'Reducite me securi, nolite metuere; sed festine me sepelire curate. Mox autem cum sepultum corpus meum fuerit, ex loco eodem sub omni festinatione discedite'. Defuncti igitur corpus inposuerunt navi. Cumque Populonium tenderent, collecto in nubibus aere, inmensa nimis pluut patesceret omnibus cujus viri corpus navis illa portaret,
Abbreviated transcription (Latin):
expectaculo consedisset: ad ds¬
pitiendam mortẽ ep̃i. magna
populi turba confluxit:
simus ursus exquisitus: qui
dum humana menbra crude¬
liter carperet. seui regis animũ
satiaret: Dimissus itaq ursus:
excaueaest: Qui accensus
& concitus ep̃mpetut: sed su¬¬
bito suȩ feritatis oblitus. de¬
flexa ceruice : summissõq
humiliter capite. lambere ep̃i
pedes cȩpit: ut patenter om̃ib
darctur intelligi. quia erga
illũ uirũ dĩ: & ferina corda
essent hominũ. & quasi huma¬¬
na bestiarum: Tunc popłs
qui ad spectaculũ uenerat
mortis : magno clamoreuer¬
sus est in admiratione uenera¬
tionis: Tunc ad eius reueren
tiam colendam : rex ipse per¬
motus est: Quippe cũ quo
suꝑno iuditio actum fuerat:
ut qui dm̃ sequi prius incusto¬
diendam uitã cp̃i noluit.
saltem ad mansuetudinẽ. bestiã
seqretur: Cui rei hiquitunc
p̃sentes fuerunt. adhuc nonnulli
suꝑsunt: tamq cum om̃i illic
populosẽ uidisse testantur:

Expanded text:
e spectaculo consedisset ad inse spectaculo consedisset ad inspiciendam mortem episcopi, magna populi turba confluxit. simus ursus exquisitus, qui dum humana membra crudeliter carperet, saevi regis animum satiaret. Dimissus itaque ursus ex cavea est: qui accensus et concitus episcopum petiit, sed subito suae feritatis oblitus, deflexa cervice, submissoque humiliter capite, lambere episcopi pedes coepit, ut patenter omnibus daretur intelligi quia erga illum virum Dei et ferina corda essent hominum, et quasi humana bestiarum. Tunc populus qui ad spectaculum venerat mortis, magno clamore versus est in admirationem venerationis. Tunc ad ejus revetiam colendam rex ipse permotus est; quippe cum quo superno iudicio actum fuerat, ut qui Deum sequi prius in custodienda vita episcopi noluit, saltim ad mansuetudinem bestiam sequeretur. Cui rei hii qui tunc praesentes fuerunt, adhuc nonnulli supersunt, eamque cum omni illic populo se vidisse testantur.
Abbreviated transcription (Latin):
subiunxit dicens: Uade ethoc
scribe: & inaquam eiusdem
fluminis ꝓice Quo facto sc̃i
aeccłiae fluminis aqua cõpescuit.
atq ad ꝓprium alueũ reuersa:
exire ulterius in loca eadem non
p̃sumpsit: Qua inrẽ petre.
quid aliud quã in obędientiũ
hominum duritia confunditur.
quando inuirtute iħũ & dem̃tũ
inrationabile. sc̃i uiri p̃ceptis
oboediuit.
DE CERBONIO
TRquoq uitȩ uenerabilis
cerbonius. populoniȩ ep̃s:
magnã dieb nr̃is. sc̃itatis suȩ
ꝓbationẽ dedit: Nam cum
hospitalitatis studio ualde. eẽt
intentus: die quadam tran-¬
seuntes milites ospitio suscepit.
quos gothis suꝑ uenientibus
abscondit: eorũq uitã ab illoꝵ
Nequitia abscondendo serua¬
uit: Qđdum gothorũ regi
hunc ad locũ qui octauo huiꝰ
urbis miliario merulis
dicitur. ibi tunc ipse cum
exercitu sedebat. iussit deduci:¬
eumq inspectaculũ popłi. ursis
addeuorandum ꝓ̃ici Cunq
isdem rex ꝑfidus in ipso quoq¬

Expanded text:
subjunxit, dicens: Vade, hoc subjunxit, dicens: Vade, hoc scribe, et in aquam ejusdem fluminis projice. Quo facto, sancEcclesiae fluminis aqua compescuit, atque ad proprium alveum reversa, exire ulterius in loca eadem non praesumpsit. Qua in re, Petre, quid aliud quam inobedientium hominum duritia confunditur, quando in virtute Jesu et elementum irrationabile sancti viri praeceptis obedivit? De Cerbonio Vir quoque vitae venerabilis Cerbonius Populonii episcopus, magnam diebus nostris sanctitatis suae probationem dedit. Nam cum hospitalitatis studio valde esset intentus, die quadam transeuntes milites hospitio suscepit, quos Gothis supervenientibus abscondit, eorumque vitam ab illorum nequitia abscondendo servavit. 297 Quod dum Gothorum regi hunc ad locum qui ab octavo hujus urbis milliario Merulis dicitur, ubi tunc ipse cum exercitu sedebat, jussit deduci,cumque in spectaculo populi ursis ad devorandum projici. Cumque idem rex perfidus in ipso quoqu
Abbreviated transcription (Latin):
uius quoq uentrabilis uiri
uenantii ep̃i. aliud miraculum
relatione cognoui : qđ in placen¬
tina urbe p̾hib& gestum
Qđuir quoq ueracissimus
iohannes. in hac mõdo romana
ciuitate locũ p̃fectorium seruans.
qui in eadem placentĩna urbe
estortus & nutritus: ita ut ep̃s
memorat. quia gestum fuerit
attestatur: In ea nãq ciuitate
sabinũ nomine fuisse asserunt :¬
mirae uirtutis ep̃m Cui cũ die
quadam suus diaconus nun¬
tiasset: qđ cursus sui padus alueũ
egressus eccłiae agros occupas¬
set: totaq illic loca nutriendis
seminib ꝓ futura aqua eiꝰdem
fluminis trneret : uenerabilis
uir sabinus ep̃s respondit dicens:
Uatde etdic ei Mandat tibi
ep̃s ut tẽ compescas: & ad pro¬
prium alueum redeas: Qđ
diaconus prius audiens: dẽs¬
pexit &irrisit: Tunc uir dñi
accersito notario: dictauit
dicens: Sabinus dñi iħũ xp̃i
seruus: commonitorium
in locis istis ulterius ñ exeas
nec terras ȩccłiae ledere pre¬
sumas: atq eidẽ notario

Expanded text:
ujus quoque venerabilis viri Venantii episcopi aliud miraculum relatione cognovi, quod in Placentina urbe perhibet gestum; quod vir quoque veracissimus Joannes in hac modo Romana civitate locum praefectorum servans, qui in eadem Placentina urbe est ortus et nutritus, ita ut episcopus memorat, quia gestum fuerit attestatur. In ea namque civitate Sabinum nomine fuisse asserunt mirae virtutis episcopum. Cui dum die quadam suus diaconus nuntiasset quod cursus sui Padus alveum egressus Ecclesiae agros occupasset, totaque illic loca nutriendis hominibus profutura aqua ejusdem fluminis teneret, venerabilis vitae Sabinus episcopus respondit, dicens: Vade, et dic ei: Mandat tibi episcopus ut te compescas, et ad proprium alveum redeas. Quod diaconus ejus audiens, despexit et irrisit. Tunc vir Dei, accersito notario, dictavit, dicens: Sabinus Domini Jesu Christi servus, commonitorium in locis istis ulterius non exeas, nec terras Ecclesiae laedere praesumas. Atque eidem notario
Abbreviated transcription (Latin):
admiratione uenerandũ. quia
ita caput eius iunctũ fuerat
corpori. acsinequaquã fuisset
abscissum: sic uidelic&. ut nul¬
la uestigia sectionis appartrea:
Cunq hoc & int̃ga uerterent.
exquirentes siquod signum
uel dealia monstrare incisione
potuissent. ita sanũ atq inte¬¬
meratũ om̃e corpus inuentũ est:
acsi nulla hoc incisione ferri
tetigisset: PETRUS
uis non obstu pescat talia
signa mortuorũ. quȩ fiunt ꝓex
citatione uiuentium. &¬

Expanded text:
admiratione venerandum, quia admiratione venerandum, quia ita caput ejus unitum fuerat corpori, ac si nequaquam fuisset abscissum, sic videlicet, ut nulla vestigia sectionis apparerent. Cumque hoc et in terga verterent, exquirentes si quod signum vel de alia monstrari incisione potuisset, ita sanum atque intemeratum omne corpus in ventum est, ac si nulla hoc incisio ferri tetigisset. PETR. Quis non obstupescat talia signa mortuorum, quae fiunt pro exercitatione viventium?
Abbreviated transcription (Latin):
ut excius corpore corrigia sub¬¬
lata uideretur: Moxq corpus
illius: extra murũ ꝓiecit Tunc
quidam humanitatis pietate
conpulsi. abscisum caput cer¬
iici apponentes: cum uno
paruulo infante. qui illic extinct᷑
inuentus est: iuxta murũ corpꝰ
ꝙ̃i. sepulturȩ tradiderunt:
Cunq post eandem cȩdẽ die
quadragesimo. rex totila iussissoe
ut ciues urbis illius quiquolib&
dispsi essent adeandem sine
aliqua trepidatione remearen:
hi qui prius fame fugerant.
uiuendi licentia accepta. re¬¬
uersisunt : sed cuius uitȩ eorũ
ep̃s fuerat memores. ubi sepul¬
tũ esset corpus illius quȩsier̃.
uthoc iuxta honorẽ debitũ
in ȩccłia beati petri apłi huma¬
rent: Cunq itum esset adse¬
pulchrum. effossa terra inuene¬
runt corpus pueri pariter
humati. ut pote iamdie quadra¬
gesimo tabe corruptũ et uer-¬
mib plenum: corpus uero
ep̃i. acsi diȩ eodẽ esset sepultũ:
Et quod esset adhuc magna

Expanded text:
ut ex eius corpore corrigia subut ex eius corpore corrigia sublata videretur. Moxque corpus illius extra muruin proiecit. Tunc quidam humanitatis pietate conpulsi abscisum capud cervici adponentes, cum uno parvulo infante, qui illic extinctus inventus est, iuxta murum corpus episcopi sepulturae tradiderunt. Cumque post eandem caedem die quadragisimo rex Totila iussisset, ut cives urbis illius, qui quolibet dispersi essent, ad eam sine aliqua trepidatione remearent, hii qui prius famem fugerant, vivendi licentia accepta, reversi sunt. Sed, cuius vitae eorum episcopus fuerat, memores, ubi sepultum esset corpus illius quaesierunt, ut hoc iuxta honorem debitum in ecclesia beati Petri apostoli humarent. Cumque itum esset ad sepulchrum, effossa terra, inveneruhumati, utpote jam die quadragesimo, tabe corruptum, et vermibus plenum; corpus vero episcopi ac si die eodem esset sepultum. Et quod est adhuc magna
Abbreviated transcription (Latin):
UXER quoq floridus uene¬
rabilis uitȩ ep̃s: narrauit quod¬
dam mihi mirabile ualde mira¬
culum dicens: Uirscissimus
erculanus nutritor m̃s. perusinȩ
ciuitatis ep̃s fuit. ex conuersa¬
tione monasterii ad sacerdo.¬
talis ordinis gr̃ãm deductus:
Totilȩ aũt ꝑfidi regis tẽporib:
eandem urbem annis septem
continuis. gothorũ exercitus
obsedit Exqua multi ciuiũ
fugerunt: qui famis periculũ
ferre non poterant: An no
uero septimo necdũ finito:
obsessam urbẽ. gothorum
exercitus intrauit: Tunc comes
qui eidẽ exercitui p̃erat adregẽ
totilã nuntios misit: exquirens
quid de ep̃o uel depopulo fieri
iuberet: Cui ille p̃cepit: dicens:
Ep̃o prius. auercice usq ad
calcaneum corrigiam tolle :¬
et tunc caput illius am̃puta:
Omnem uero populũ qui illic
inuentus est: gladio extingue:
Tunc isdẽ comes. uenerabilem
urũ erculanũ ep̃m suꝑ urbis
murũ deductũ : capite truncauit:
eiusq cutẽ iam mortui. auertice
usq ad calcaneum incidit:

Expanded text:
uper quoque Floridus venerabilis vitae episcopus narravit quoddam memorabile valde miraculum, dicens: 'Vir sanctissimus Ercolanus, nutritor meus, Perusinae civitatis episcopus fuit, ex conversatione monasterii ad sacerdotalis ordinis gratiam devotus. Totilae autem perfidi regis temporibus eandem urbem annis septem continuis Gothorum exercitus obsedit. Ex qua multi civium fugierunt, qui famis periculum ferre non poterant. Anno vero septimo necdum finito, obsessam urbem Gothorum exercitus intravit. Tunc comis, qui eidem exercitui praeerat, ad regem Totilam nuntius misit, exquirens, quid de episcopo vel populo fieri iuberet. Cui ille praecepit, dicens: "Episcopo prius a vertice usque ad calcaneum corrigiam tolle et tunc caput illius amputa, omnem vero populum, qui illic inventus est, gladio extingue". Tunc isdem comis venerabilem virum Herculanum episcopum super urbis murum deductum capite truncavit eiusque cutem iam mortui a vertice usque ad calcaneum incidit,
Abbreviated transcription (Latin):
diendum acceperant: immen¬
sitatem pluuiȩ ferre non possent:
Etdum magnanimis inundatio
fieret. intra eandem designa-¬
tionẽ circuli inqua uirdĩ ful¬
gentius stetit: neuna quidem
pluiuȩ gutta descendit: Qđ
dum regi crudelissimo nunti¬
atũ fuisset: illa mens effera.
ad magnam eius reuerentiam
uersa est: cuius poenã prius
insatiabili furore sitiebat:
Sic sic om̃ps ds contra elatas
carnalium mentes: potentiae
suȩ miracula ꝑdespectos oꝑatur.
ut qui sẽ suꝑbe contra p̾cepta
ueritatis eleuant: eorũ ceruicẽ
ueritas ꝑhumiles p̃mat:¬

Expanded text:
diendum acceperant, immendiendum acceperant, immensitatem pluuiae ferre non possent. Et dum magna nimis inundatio fieret, intra eamdem designationem circuli, in qua uir Do- mini Fulgentius stetit, ne una quidem pluuiae gutta descendit Quod dum regi crudelissimo nuntiatum fuisset, illa mens effe- ra ad magnam eius reuerentiam uersa est, cuius penam prius insatia- bili furore sitiebat. Sic omnipotens Deus contra elatas carnalium mentes potentiae suae miracula per despectos operatur, ut qui superbe extra precepta ueritatis se eleuant, eorum ceruicem ueritas per humiles premat
Abbreviated transcription (Latin):
oc aũt qđ deuisa pluuia
factũ narraui miraculũ: & iam
in alterius cp̃i ueneratione
monstratum est: Nam quidam
clericus senex qui ad huc suꝑ est.
eidem rei prestosẽ fuisse testatur
dicens: Fulgentius ep̃s. qui
utriculensȩ ȩcdiȩ p̾erat: regẽ
crudelissimũ totilam. offensũ
omnimodo habebat: Cunq
ad easdem partes cum exercitu
ad ꝓpinquasset : curȩ fuit ep̃o
ꝑclericos suos exẽnia mittere.
eiusq furoris insaniã: siposset
munerib mitigare: Quȩ ille
ut udit ꝓtinus spreuit: atq.
iratus suis hominib iussit.
ut eundem ep̃m sub omni
asperitate constringerent:
cumq eius examini seruarent:
Quẽdum feroces gothi.
ministri scilic& crudelitatis. XI.¬
illius tenuissent: circũdantes
cum uno in loco stare p̃ceper̃.
eiq in terrã circulũ desig¬
nauerunt: extraquẽ pedem
tendere nullomodo. extra-¬
uirdĩ insole nimio aestuaret
abeisdem gothis circũdatus.
et designãtione circuli in-¬
crupit. uthi qui eum custo¬

Expanded text:
oc autem quod divisa pluvia factum narravi miraculum etiam in alterius episcopi veneratione monstratum est. Nam quidam clericus senex, qui adhuc superest, eidem rei praesto se fuisse testatur, dicens: 'Fulgentius episcopus, qui Utriculensi ecclesiae praeerat, regem crudelissimum Totilam offensum omni modo habebat. Cum- que ad easdem partes cum exercitu propinquasset, curae fuit episcopo per clericos suos exenia mittere, eiusque furoris insaniam, si posset, muneribus mitigare. Quae ille ut uidit, protinus spreuit, atque iratus suis hominibus iussit, ut eumdem episcopum sub omni asperita- te constringerent, eumque eius examini seruarent. Quem dum fero- ces Gothi, ministri scilicet crudelitatis illius, tenuissent, circumdantes eum uno in loco stare preceperunt, eique in terra circulum designaue- runt, extra quem pedem tendere nullo modo auir Dei in sole nimio intraret, ab eisdem Gothis circumdatus, et designa- tione circuli inerupit, ut hi, qui eum custo
Abbreviated transcription (Latin):
cius coniux sedẽre consueuerit.
ita ei obtulit: ut cum ad loca
alia ꝑueniens aptus equus po-¬
quẽdederat ꝓpter suam coniugẽ
retrans mitti: Factũq est: ꝙusq
ad certũ locũ. p̃dictus uir equo
eodem subuehente ꝑductus est:
Quimox ut alium repperit:
illũ quẽ acceperat retrans misit
Cunq eũ p̾dicti nobilis uiri
coniux sedere exmore uoluisset:
ultra nonualuit. quia post
sessionem tanti pontificis:
mulierem ferre recusauit:
Cȩpit nãq in menso fretu
et fremitu. atq inceh santi totius
corporis motu. quasi despitien¬
do ꝓdere: quia post menbra
pontificis : mulierẽ ferre ñposs&:
Quodiur eius prudenter in¬
tuitus: hunc adeundem uene¬
rabilẽ uirum ꝓtinus retrans¬
misit. magnis p̃cib petens.
ut equũ ipse possidẽret. quẽ
iiri suo sedendo dedicasset:
De quo &iam illud mirabile
a nr̃is seniorib narrari solet¬
quod in constinopolitana urbe
ad portam quȩ uocatur aurta.

Expanded text:
ejus conjux sedere consueverat, ejus conjux sedere consueverat, ita ei obtulit, ut cum ad loca alia pervenienti aptus equus invquem dederat propter suam conjugem retransmitti. Factumque est, et usque ad certum locum praedictus vir equo eodem subvehente perductus est. Qui mox ut alium reperit, illum quem acceperat retransmisit. Cumque eum praedicti nobilis viri conjux sedere ex more voluisset, ultra non valuit, quia post sessionem tanti pontificis mulierem ferre recusavit. Coepit namque immenso flatu et fremitu, atque incessanti totius corporis motu quasi despiciendo prodere, quia post membra pontificis mulierem ferre non posset. Quod vir ejus prudenter intuitus, hunc ad eumdem venerabilem virum protinus retransmisit, magnis precibus petens ut equum ipse possideret, quem juri suo sedendo dedicasset. De quo etiam illud mirabile a nostris senioribus narrari soletquod in Constantinopolitana urbe ad portam quae vocatur Aurea,
Abbreviated transcription (Latin):
ecuius &iam morte. apud
eius ȩcłiam scriptũ est: quia
cumdolore esset lãteris tactus.
ad extrema ꝑductus est: dũq
eius om̃is domus in sua soliditate
ꝑsisteret: cubiculũ quo iacebat
aeger. facto terremotu contre¬
muit: om̃sq qui illic aderant.
nimio terrore concussit: Sicq
scã illa anima: carne soluta ÷:
Factũq est ut magnus pauor
inuãderet eõs: quipaulini
mortẽ uidere potuissent:
Sed quia hȩc quã suꝑius dixi
paulini uirtus. ualde est inti¬
m̃ata : nunc siplacet admiracula
exteriora ueniamus. quȩ &lam¬
& multis iam nota sunt: et ego
tã religiosorũ uirorũ relatione
didici. ut dehis omnimodo
ambigere nonpossim:¬
OT Horum tempore
dum iohannes uirbeatis¬
simus huius romanȩ ȩccłiae
pontifex: ad iustinianum
seniorẽ principem ꝑ geret :
incorinchi partes aduenit:
Cui necesse fuit: ut initinere
ad sedendum. equus requiri
debuisset: Quod illic quidam
uir nobilis audiens. equum
quẽ ꝓ magna mansuetudine

Expanded text:
cujus etiam morte apud ejus Ecclesiam scriptum est, quia cum dolore esset lateris tactus, ad extrema perductus est. Dumque ejus omnis domus in sua soliditate persisteret, cubiculum in quo jacebat aeger, facto terrae motu, contremuit, omnesque qui illic aderant nimio terrore concussit; sicque sancta illa anima carne soluta est. Factumque est ut magnus pavor invaderet eos qui Paulini mortem videre potuissent. Sed quia haec, quam superius dixi, Paulini virtus valde est intima, nunc, si placet, ad miracula exteriora veniamus, quae et multis jam nota sunt, et ego tam religiosorum virorum relatione didici, ut de his omnimodo ambigere non possimothorum tempore, cum Joannes vir beatissimus hujus Romanae Ecclesiae pontifex ad Justinum seniorem principem pergeret, 284 in Corinthi partibus advenit, cui necesse fuit ut in itinere ad sedendum equus requiri debuisset. Quod illic quidam vir nobilis audiens, equum, quem pro magna mansuetudine