comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quidam phariseus noĩe malielis.
gamaliel legis doctor honorabłis uniũse
plebi precepit ut ad breue amou̾entur. Iste
gamaliel ut dicit clemens in epła quidam¬
fuit discipłs apłoꝵ sicut nicodemus ⁊ decon¬
silio apłoꝵ inter iudeos fuit ut sepe miti
gamaliel in concilio in hunc mod̾. uiti
isrlite attendite uob̾ quid facturi entis suꝑ
hominib istis. q. d. non debetis subito iudi¬
care. s ex pectare. quia si opus eorũest. opꝰ
hominũ tm̃ ꝑ se destruet᷑. si aũ est. opꝰ cdei sta¬
bit. nec pot̾it destrui. ħostendit exemplo
ut tradit iosepbus dicebat se ẽẽ ꝓpħ̾am ad
cuiꝰ ꝑsuasionẽ multis uenditis omĩb suis
et sublatis ex urbe facultatib ad ripas
iordanis uenerũt ⁊ ꝓmisit se fcũrum post
triduũ. ut diuidet᷑ iordanis ⁊ transirent
sicco pede. sicut transierant filii isrł. et dũ
expectarẽt in illo triduo suꝑueniens ꝓtura¬
tor p̃sidis sẏrie cũ multitudine eqͥtum.¬

Expanded text:
quidam Pharisaeus, nomine Gamaliel, legis doctorum honorabilis, universae plebi praecepit ut ad breve homines amoverentur . » Iste Gamaliel, ut dicit Clemens in epfuit discipulus apostolorum sicut Nichodemus et de consilio apostolorum inter Iudeos erat, ut sepe mitigGamalihel in concilio in hunc modum: Viri Israelite, adtendite vobis quid acturi estis super hominibus istis. Quasi dicat: non debetis subito iudicare, sed expectare, quia, si opus eorum est tantum opus hominum, per se destruetur; si autem est opus Dei, stabit nec poterit destrui. Et hoc ostendit exemplo ut tradit Josephus, dicebat se prophetam, ad cujus persuasionem multi, venditis omnibus suis et sublatis ex urbe facultatibus, ad ripas Jordanis venerunt, et promisit se facturum Post triduum, ut divideretur Jordanis, et transirent sicco pede, sicut transierant filii Israel. Et dum exspectarent, in triduo illo superveniens procurator praesidis Syriae cum multitudine eq
Abbreviated transcription (Latin):
nati moysi ascẽderũt de ne popłi.¬
cuutate palmaꝵ cũ filii iuda in desertũ
sortis eiꝰ qd̾ est ad m̃idiem. Isti sunt filii ob¬
al frĩs sephore uroris moysi. qui relicto pa¬
tre ⁊ patͥa. secutus est moysen. ⁊ deinceps
hĩtauit in medio filioꝵ isrł ciuitas aũt
palmaꝵ dr᷑ ħ engaddi . ł qr iericho. sic sol
applłari. forte de campestͥb eiꝰ ubi erant cũ
beniamin transtułunt se ad uidam. Ben¬
iamin aũt post uidã ascend̾ in ierł. hĩc qͥ¬

Expanded text:
ti Moysi, ascenderunt de civitate Palmarum cum filiis Juda in desertum sortis ejus, quod est ad meridiem . » Isti sunt filii Jobal fratris Sephorae, uxoris Moysi, qui, relicto patre et patria, secutus est Moysen, et deinceps habitavit in medio filiorum Israel. Civitas autem Palmappellari, et forte de campestribus ejus, ubi erant cum Bejamin, transtulerunt se ad Judam. Benjamin autem post Judam ascendit in Jerusalem. Hinc pu
Abbreviated transcription (Latin):
ur᷑ sonare pollices qͥb cesis ñ est ycloneus
hõ ad arma serenda. Et ait ad omrebe¬
⁊ ech. merito ħ patior. id ip̃m enĩ feceram
.lxx. regib Qui colligebant sub m̃sa
mea ciboꝵ reliquias. ⁊ ascenclentes in
ierłm ꝑcusserũt eam tracdentes incẽlio.
et reliq̃runt ibi a dombezech ⁊ mort¬
us est. Nec intłłnd̃ est qd̃ filii isrł tunc
hũeiũt ierłm inclitac̃õne sua expulso
qui expulsis iebuseis sedit in ea. ⁊ transtu¬
lit eam de beniamin in sortem regum.
Hoc ur᷑ a quibdam recapitulando dc̃m.
et fc̃m ẽẽ uiuente iosue. añ clistribucõnẽ
sortiũ. qñ ꝯcessam sͥ iudas hẽbat ierłm¬
totũ recapitulando dc̃m ẽ us ibi. Et surꝰ¬
rex̾unt alii qui nõ nou̾nt dñm. alii tradt̃
eo ordine dcm̃ ẽẽ quo fc̃m. ⁊ iͥ demũ ĩcho¬
ant recapułacõnem. Dimilit gͦ iosue po¬
płm et sꝰ ascend̾ ⁊ caleph in eoron .s. t̾rã¬

Expanded text:
n sermo videtur sonare pollices. Quibus caesis non est idoneus homo ad arma ferenda. Et ait Adonibesec: « Merito patior hoc, id ipsum ensub mensa mea ciborum reliquias. » Et ascendentes in Jerusalem percusserunt eam, tradentes incendio, et reliquerunt ibi Adonibesec, et mortuus est. Nec intelligendum est, quod filii Israel tunc habuerunt Jerusalem in ditione sua, expulso qui expulsis Jebusaeis sedit in ea, et transtulit eam de Benjamin in sortem regum. Hoc videtur quibusdam recapitulando dictum, et factum esse vivente Josue ante distributionem sortium, quando concessa sibi Judas habebat totum recapitulando dictum, usque ibi: « Et surrexerunt alii, qui non noverant Dominum . » Alii tradunt eo ordine dictum esse quo factum, et ibi demum inchoant recapitulationem, « dimisit ergo populum, etc. Ascendit et Caleb in Hebron ter
Abbreviated transcription (Latin):
sic noĩatus. ut qiͣ crouice scuibendo qͥs iudi¬
cum cp̃s suũ in actis recleg̾it. Quis aut ĩ
unũ ꝯpeg̾it dubiũ est. Dñt quidam qsd̃ sa¬
muel. alii qd̾ esclras. u̾i similiꝰ ur᷑ qd̾ eze¬
chias qui ꝑabolas salomionis. ⁊ libr̃ regum

Expanded text:
endo, quisque judicum tempus suum in actis redegerit. Quis autem in unum compegerit dubium est. Dicunt quidam quod Samuel, alii quod Esdras. Verisimilius videtur quod Ezechias, qui parabolas Salomonis, et librum Regum
Abbreviated transcription (Latin):
su t̾re ꝓͥ ͥ ͤ fecerũt q malũ incõspectu dm̃. ⁊
seruierũt baal ⁊ astaroth. ⁊ diis t̾re contͣr¬
eruntq ꝯiugia cũ alieigenis. Q mͣobrem
indignata cliuinicas ñ deleuit gentes de me¬
dio eoꝵ ut eẽnt eis in aculeũ. ⁊ laborem. ⁊ tra-¬
didit eos dñs in manꝰ chusanrasathamn re¬
gis mesopocamie. ⁊ tyrie. seruierunt q ei

Expanded text:
in conspectu Domini, et servierunt Baal et Astharoth, et diis terrae, contraxeruntque conjugia cum alienigenis . » Quamobrem indignata divinitas, non delevit gentes de medio eorum, ut essent eis in aculeum et laborem. « Et tradidit eos Dominus in manibus Chusan Rasathaim regis Mesopotamiae et Syriae. Servierun
Abbreviated transcription (Latin):
suis ĩꝯsilio ⁊ pͣdentia eoꝵ ppłs utebatur.¬
añ nos contͣ añ chauaneũ. ⁊ erit dux belli
bus ãnum atꝰ est. ⁊ ait iuclas symeoni. as¬
cencle mecũ in sortẽ meam ⁊ pugna contra
chananeũ. ⁊ ego ꝑgam tecum in sortẽ tuã.
Non tñ legitur symeon ꝓpͥam pꝰ ea sortem

Expanded text:
suis consilio et prudentia eorum populus utebatur.ante nos contra Chananaeum, et erit dux belli.bus annumeratus est. Et ait Judas Simeoni: « Ascende mecum in sortem meam, et pugna contra Chananaeum, et ego pergam tecum in sortem suam. » Non tamen legit
Abbreviated transcription (Latin):
miãm. Qͦ ostendente ꝑcusserũt eam. homi¬
nem uͦ ⁊ domũ eiꝰ ditau̾mnt. qͥ transiens ĩ
t̾ram echim edificauit iͥ ciuitate. ⁊ uocauit
eam luzam. Nec deleuit effraim. chanaue¬
um. s passus est eum mũe sub tributo. si mii¬
liet̾ ⁊ alie trib cũ eeñt confortare malue¬
runt eos hẽre cributarios qmͣ delere. trans¬
gredientes mandatũ dm̃. et conu̾terũt se ad a¬
gricultam. Qui ad cliuitias se tradentes per
epulas ⁊ libidiuẽ iam in belles fc̃i. in conũ¬
satione legũ integri non erant
gaigaia et dum cũ uenissent ad eum¬

Expanded text:
iam. » Quo ostendente percusserunt eam, hominem vero et domum ejus ditaverunt. Qui transiens in terram Etthim, edificavit ibi civitatem, et vocavit eam Luzam. Nec delevit Ephraim Chananaeum, sed passus est eum vivere sub tributo. Similiter, et reliquae tribus cum essent confortatae, maluerunt eos habere tributarios quam delere, transgredientes mandatum Domini, et converterunt se ad agriculturas. Qui ad divitias se tradentes per epulas et libidinem, jam imbelles facti, in conversatione legum integri non erant.Galgala, et cum convenissent
Abbreviated transcription (Latin):
rectionem non credentes sug septem sura-¬
gillabant phariseos querentes muliere.¬
de septem uira muliere cuius eẽt ĩ iucditio
qid̃ uł ip̃i confix̾ant. qr erat impossibile. uł
forte in re euenerat. Qui cum eanclem ques¬
tionem ꝓposuissent iħu. respondit. In resur.¬
rectione nõ nubent mulieres. nec nubent᷑.
mate dc̃m nubent᷑ fut᷑am aũt resurrectõnẽ.
Probauit ex ũbis dñi qui dixit moysi in uu¬
bo. Eg̃o sum d̾̃s abraham. ⁊ d̾s ysaac ⁊ d̾s ia.¬
cob. Quia isti ꝓpħas non recipiebant euiden¬
tibus testimoniis non potuit uti contra eoꝰ.
est aũt ꝓbatio talis. Ip̃i putabant aiãs in¬
terire cõcum corporib. Hac aũt auctoritate
ꝓbatur animas uiuere post corpora. Alioqͥn
si homo moriens penitus in nichili redigit᷑
Tine dixit deus se ẽe cłm nichili. Manenti¬
bus gͦ animab post mortem. colligi potest
qr corpora resurgẽt ut cum eis recipiant
aĩe. ꝙ cum eis meruerit Alioquin frustrat
incorporantur

Expanded text:
rectionem non credentes, suggillabant Pharisaeos, quaerentes de septemvira muliere cujus esset in judicio? Quod vel ipsi confinxerant, quia erat possibile, vel in re forte evenerat. Qui cum eamdem quaestionem proposuissent Jesu, respondit. « In resurrectione non nubent mulieres, nec nubentur mate dictum nubentur. Futuram autem resurrectionem probavit ex verbis Domini, quae dixit Moysi in rubo: « Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob ; » quia isti prophetas non recipiebant, evidentibus eorum testimoniis, non potuit uti contra eos. Est autem probatio talis. Ipsi putabant animas interire cum corporibus. Hac autem auctoritate probatur, animas vivere post corpora. Alioquin si homo moriens, penitus in nihilum redigitur, tunc dixit Deus, se Deum esse nihili. Manentibus ergo animabus post mortem, recolligi potest, quia corpora resurgent, ut cum eis recipiant animae, quod cum eis meruerunt. Alioquin frustra incorporantur
Abbreviated transcription (Latin):
militib aschalonite adhͨ suꝑ erant isti.
Qui uenientes ad ih̾m direrunt. licet
censum dari cesari annon: Iam enĩ du¬
bitatio erat inter iudeos. de tributo red¬
dendo. ꝓ quo ⁊̃ tomani post insurrexe¬
runt in eos. et ait ihc. Quid me tẽptatis
ypoccite: Ostendete mͥ nũmisma census.¬
ꝓpͥe nũmisma est inscriptio in nũmo. que

Expanded text:
e adhuc supererant isti, qui venientes ad Jesum dixerunt: « Licet dari censum Caesari, an non? » Jam enim dubitatio erat inter Judaeos de tributo reddendo, pro quo etiam post Romani insurrexerunt in eos. « Et ait Jesus: Quid me tentatis, o hypocritae? Ostendite mihi numisma census. Numisma est inscriptio in nummo, quae
Abbreviated transcription (Latin):
expectacio gẽtiũ salus .s. ex pectata. ñ solum
iudeis. s etiã gñtib tandẽ ꝯu̾tit sermonẽ
ad filiũ uidam .s. de illo mittẽdo sic. O fili
qui uitis est associabit lauabit in uino
stolam suani. ⁊ in sang̾ne uue palliũ suũ.

Expanded text:
ptata, non solum Judaeis, sed etiam gentibus. Tandem convertit sermonem ad filium Judam de illo Christo mittendo sic: O fili daeam, sibi, qui vitis est, associabit. Lavabit in vino stolam suam, et in sanguine uvae pallium suum, id
Abbreviated transcription (Latin):
iber iosue a nomine
auctoris censec᷑. qui ⁊
ihc dictus est. Nam io¬
sue ⁊ ih̾c. idem est no¬
men. Cognominatꝰ
nominat᷑ aist sic ad diff̾entiam ih̾u filii
syrach ꝓnepotis iħu magni sac̾dotis. qui
scripsit eccłiasticũ ⁊ nota qr scd̾ hebreos:
hic incipit scd̾s ordo uet̾is .x. qui distinguit
uetus .t. in tres ordines. pͥmum. uocaut le¬
gem. scd̾m. ꝓpħas. terciũ agiogͣpha. In le¬
sue. Iudicum. Samuel. malachim y sai
In agiographis ponũt .ix. libros ueteris .t.¬
ture libris. et quia hii nouẽ nõ hũerunt
eminentiã pre cet̾is sccłm qmͣ agnomina¬
rentur ꝯmuni noĩe con¬
tenti sunt. sicut hoc no Lob dauid.¬

Expanded text:
iber Josue a nomine auctoris censetur, qui et Jesus dictus est. Nam Josue et Jesus idem est nomen. Cognominatusnominatus est autem sic, ad differentiam Jesu fili Sirach pronepotis Jesu magni sacerdotis, qui scripsit Ecclesiasticum. Et nota quod secundum Hebraeos hic incipit secundus ordo Veteris Testamenttum in tres ordines. Primum vocant legem, secundum prophetas, tertium agiographa. In lesue, Judicum, Samuel, Malachim, IsaiaIn agiographis ponunt novem libros Veteris TScripturae libris. Et quia hi novem non habuerunt eminentiam prae caeteris, secundum quam agnominarentur, communi nomine contenti sunt, sicut hoc nomen,
Abbreviated transcription (Latin):
ciliũ ⁊ ꝓducẽs paulum statuit illum
int̾ eos et cepit palam loqui concilio. Ui
ti frẽs inquit ego omĩ ꝯscĩa bona cõuer¬
sus sum apd̾ dm̃ usq in hodiernũ diẽ.
Et statim princeps sacerdotũ anania p̃¬
cepit astantib ut ꝑcut̾ent os eiꝰ quasi
impudent᷑ głiantẽ. ad quẽ paulus ꝑcu¬
inte deus ypocrita. qui cum sedeas suꝑ
cathedram moysi. qd̾ scd̃m legem uide¬
ris iudicare. ⁊ iudicas ꝯtͣ legem. qr cũ

Expanded text:
cilium. Et producens Paulum, statuit eum inter eos. Et coepit Paulus palam loqui consilio : « Viri fratres, inquit, ego omni conscientia bona conversatus sum apud Deum, usque in hodiernum diem. » Et statim princeps sacerdotum Ananias praecepit astantibus, ut percuterent os ejus, quasi impudenter gloriantis. Ad quem Paulus: « Percuin te Deus, o hypocrita, quia cum sedeas super cathedram Moysi, quasi secundum legem videris judicare, et judicas contra legem, quia cum me
Abbreviated transcription (Latin):
gigneret eum. comꝑata sibi grã roma¬
norũ ciuilitate tomana donatus est ab
eis in se ⁊ in h̾edib suis. ⁊ statim disces¬
serunt qui erant eũ torturi qr timuit
tribunus audito qd̃ eẽt ciuis romanus.
De scismate moto in

Expanded text:
gigneret eum, comparata sibi gratia Romagigneret eum, comparata sibi gratia Romanorum, civilitate Romanorum donatus est ab eis in se et in haeredibus suis. Et statim discesserunt inde, qui erant eum torturi, quia timuit tribunus, audito quod esset civis Romanus. De schismate orto in
Abbreviated transcription (Latin):
um usc adhuc ũbũ in silento
audissent eñ uidei. audito quod
destinatus gentib eẽt unauimit᷑ uoci¬
ferati sunt ꝓitientes uestim̃ta sua. et
puluerẽ iactantes in aera p̃ magnitu¬
dine tristicie qiͣ furorem expͥnentes di¬
centes tribuno tolle de t̾ra hominem
eum tribunꝰ cduci in castra in tͦrem .s. illam
que dicebat᷑ antonia. ⁊ agͥppa et cedi fla-¬
gellis ⁊ torqueri ut ita nõ occid̾ent eum
tormẽtis eiꝰ saciati et cum astruxisient eũ
loris dixit paulus astante centurione
licet uob̃̾ flagellare hominẽ indãpnatum
.i. de nullo reatu ordine iuditiario cum¬
istum coniunctũ. Quo audito accessit cen¬
turio ad tͥbunĩ dicẽs. Q tud aduius es:
hic homo ciuis romanꝰ est. ⁊ accedens tribu¬
nus ad paulum q̃siuit alieo an roma¬
nus eẽt ⁊ con fessus est ⁊ ait tͥbimus ad pau¬
lum. Ego multa sũma pecunie hanc ci-¬
uitatẽ emi ego inqł paulus in ea natꝰ
sum qr pr̃ suns ut p̃taratũ est ante quiͣ

Expanded text:
usque ad hoc verbum in silentio audissent eum Judaei, audito quod destinatus esset gentibus, unanimiter vociferati sunt, projicientes vestimenta sua, et pulverem jactantes in aera prae magnitudine tristitiae, quasi furorem exprimentes, dicentes tribuno: « Tolle de terra hominem eum tribunus adduci in castra, in turrim scilicet illam, quae dicebatur Antonia, et Agrippina, et caedi flagellis, et torqueri ita, ut non occiderent eum, tormentis ejus satiati. Et cum astrinxissent eum loris, dixit Paulus astanti Centurioni: « Licet vobis flagellare hominem Romanum indemnatum? » id est de nullo reatu ordine judiciario convictum. « Quo audito, accessit Centurio ad tribunum dicens: Quid acturus es? Hic homo civis Romanus est. » Et accedens tribunus ad Paulum, quaesivit ab eo, an Romanus esset. Et confessus est. Et ait tribunus: Ego multa summa pecuniae hanc civilitatem emi. Ego, inquit Paulus, in ea natus sum; quia pater suus, ut praetaxatum est, antequam
Abbreviated transcription (Latin):
acuta cuspide iunci. Credibile aũt est acu-¬
leos corone cruose de capite extraxisse etã
flagellis cruor dorsi extractus est. ⁊ sangui¬
neus sudor alias ꝑtes corporis tiuxit ut ñ
tm̃ manus ⁊ pecles et latus dicamꝰ asꝑsa-
sanguine s tota ueste tincta xp̃m ascendis¬
se de bosra. Pro sceptro aũt dederũt ma
nui eius arũdinẽ ⁊ illudebant ei tanqmͣ
uolenti regnare. nec ua
:ex expuentes haram¬

Expanded text:
acuta cuspide junci. Credibile est autem aculeos coronae cruorem de capite extraxisse. Etiam flagellis cruor dorsi extractus est, et sanguineus sudor alias partes corporis tinxit, ut non tantum manus, et pedes, et latus dicamus aspersa sanguine, sed tota veste tincta Christum ascendisse de Bosra , pro sceptro autem dederunt in manu ejus arundinem, et illudebant ei, tanquam volenti regnare, nec valEt expuentes ar
Abbreviated transcription (Latin):
tes cirtimidederũt ei clamidem coc¬
tineam ad simłitudinẽ p᷑pure. qua reges
utebant᷑ ⁊ potuit in clamide illa aliqͥd p᷑
de fieri solet. qi ⁊ martus dicit eum indutũ
pupͣa. Pro diademate ãplectentes coronã
de spinis imposuerũt capitieiꝰ. Qui attenciꝰ
consid̾asse se dñt spiuas illas asserunt iu

Expanded text:
m, circumdederunt ei chlamidem coccineam ad similitudinem purpurae, qua reges utebantur, et potuit in chlamide illa, assutum ede fieri solet, quia et Marcus dicit, eum indutum purpura. Pro diademate autem plectentes coronam de spinis, imposuerunt capiti ejus. Qui attentius considerasse se dicunt, spinas il
Abbreviated transcription (Latin):
seqñtis hystorie q̃ hic incipit. ⁊ adhͨ stabat
regnũ babylonis. ⁊ erat in babylone rex de
quo stastim sequit᷑. Er̃at aũt clanyel ꝯuina
regis et honoratus suꝑ om̃s amicos eiꝰ cuiꝰ
nomen qr tacet hystoria potest intlłi pat̾
clanyele qd̃ legit᷑ in fabła beł. ⁊ draconis.
qmͣ fabłam applłat hebreꝰ eo qd̾ fłm legitur
in ea. ⁊ impossibłe. de tnͣslatrone abacuc. et
talem translationẽ corporalem nꝰqmͣ fcãm
lem translatũ de chaldea in iudeam. et irri¬
sit eum hebrẽ dicens. In littera exp̃ssum ẽ
caute locutus est dicens. sine in corpore siñ
extra corpꝰ nescio deus scit. ⁊ ad did̃ hebreꝰ
nil in hac fabula ꝓpb̃ic̃ narrari. s opus tm̃
ex inchustria factum.

Expanded text:
sequentis historiae, quae hic inchoat, et adhuc stabat regnum Babylonis, et erat in Babylone rex, de quo statim sequitur: « Erat autem Daniel conviva regis, et honoratus super omnes amicos ejus . » Cujus nomen, quia tacet historia, potest intelligi  et draconis, quam fabulam appellat Hebraeus, eo quod falsum legitur in eo, et impossibile de translatione Habacuc. Et us talem translationem corporalem nusquam factlem translatum de Chaldaea in Judaeam. Et irrisit eum Hebraeus dicens: In littera expressum est, caute locutus est dicens: « Sive in corpore, sive extra corpus, nescio, Deus scit . « Et addidit Hebraeus nil in hac fabula propheticum narrari, sed opus tantum ex industria factum
Abbreviated transcription (Latin):
babylone a seniorib iuclicib. Tradũt
hebrei qr młieres in hoc decipiebãt dicebãt
seeẽ de styrpe dauid. ⁊ xp̃m de semine suo
nasciturum. hii statuerunt in cominime
tempus quo susannain possent inuenire
solam ⁊ latuerũt pꝰ meridiem in pomerio
helchie et ingressa est susanna uolens la¬
uari .i. ungi ꝓ consuetricline terre. ⁊ mi¬
um cũ palea. unde fatiunt mulieres de¬
coctionẽ forte ad nitorẽ fatiei. Tunc currẽ¬
tes senes ad eam dixerũt. ꝯmiscere nobiscũ.
alio quin feremus ꝯtra te testimonũ ad¬
ulterii. et elegit susanna incidere in manꝰ
eoꝵ potius quam peccare in dm. ⁊ exclam.¬
auit. ⁊ accͣientes famuli erubuerũt. cũ
auclissent senes loqui. Altera die. statuta
est in medio ppłi ⁊ ponentes senes manus
⁊ ipãm pariter ꝯmisceri. ⁊ exclamauit su

Expanded text:
Babylone a senioribus judicibus. » Tradunt Babylone a senioribus judicibus. » Tradunt Hebraei quia mulieres in hoc decipiebantur, quia dicebant se esse de stirpe David, et Christum de semine suo nasciturum. « Hi statuerunt in commune tempus, quo Susannam possent invenire solam, » et latuerunt post meridiem in pomario Helciae. Et ingressa est Susanna volens lavari, id est ungi pro consuetudine terrae, et mium cum palea, unde faciunt mulieres decoctionem forte ad nitorem faciei. Tunc currentes senes ad eam dixerunt: « Commiscere nobiscum, alioquin feremus contra te testimonium adulterii. » Et elegit Susanna incidere in manus eorum, potius quam peccare in Deum. Et exclamavit: et accurrentes famuli, erubuerunt, cum audissent senes loqui. Altera die statuta est Susanna in medio populi, et ponentes senes manus et ipsam pariter commiscer
Abbreviated transcription (Latin):
.i. resurges in ordine tuo.
ne qmͣ hebreus ñ habet
in libro clanyeł. ⁊ uocat
eam fabulam nõ qd̵ in¬
siciet᷑ rem gestam. Sed qr
in ea fłm legit᷑ de sac̾clotib lapidatis qͦs
iere ᷤᷤ ad ustos testat᷑. ⁊ qr nos fabłam᷑ eam
scriptam ẽẽ a danyele cum a qͦdam greco
sio u̾boꝵ facta sit ibi. nominib arboꝵ ui-
ñ inuenium in hebreo. In translacõne qͥd̾
nr̃a. una ex is allusionib quałtũq le¬
gitur. ut cum dixisset sacerdos sub eyno.¬
R danyel ũbñ quasi allucłns nõi scind
te mecliũ. exp̾ssius drẽt si dr̃etur ita. sub
ylice. ⁊ add̾etur ilyco. angłs clĩi scindecte.
Ead̾ allusio pot̃ fĩ uerbi ad nom̃ tẽporis ut
nius nos instrurit. Apparet aũt ħ factũ
eẽ adh recenti capituitate qr clanyel ad¬
huc iuuenis erat. Porro susanna uxor
ioachim pulcbra erat nimis. ⁊ exarserũt
ĩ eam duo seniores iudices illiꝰ anni. de
quib dicit dñs. iniquitas ingressa est ĩ

Expanded text:
 resurges in ordine tuo. nae, quam Hebraeus non habet in libro Danielis. Et vocat eam fabulam, non quod inficietur rem gestam, sed quod in ea falsum legitur de sacerdotibus lapidatis, quos Jeremias adustos testatur. Et quia fabulamur eam scriptam a Daniele, cum a quodam Graeco sio verborum facta sit ibi nominibus arborum, non inveniuntur in Hebraeo. In translatione quidem nostra una ex eis allusionibus qualiscunque legitur, ut cum dixisset sacerdos sub  Daniel verbum, quasi alludens nomini, scindet te medium. Expressius fieret, si diceretur ita, sub ilice, et adderetur: Illico angelus Domini scindet te. Eadem allusio potest fieri verbi ad nomen temporis, ut nius nos instruxit. Apparet autem hoc factum esse adhuc recenti captivitate, quia Daniel adhuc juvenis erat. Porro Susanna, uxor Joachim, pulchra erat nimis . Et exarserunt in eam duo seniores judices illius anni, de quibus dicit Dominus: « Iniquitas egressa est in
Abbreviated transcription (Latin):
ait danyel ad płm. Reũtimi ad iucdiciũ.
qr fłm locuti sunt adu̾sus eam. Cumq re¬
u̾tilent seꝑauit clanyel senes ab inuice.
et aduocans unũ dixit. Sub qua arbore
uiclistis eos colloqñtes: qui ait. sub ꝙ̃no.
quiͣ latini dñt ylicem. uł ientiscũ. ⁊ ad uoca¬
tus alter dixit. sub pͥno. & acclamauit
ppłs in eos pp̃ clisonantiã. ⁊ int̾fecerũt eos.
.i. regi tracdicłunt interficiendos. ꝙ factus

Expanded text:
ait Daniel ad populum: « Revertimini ad judicium, quia falsum locuti sunt adversus eam. » Cumque revertissent, separavit Daniel senes ab invicem, et advocans unum dixit: « Sub qua arbore vidisti eos colloquentes, qui ait: Sub schino, » quam Latini dicunt ilicem, vel lentiscum. Et advocatus alter dixit: « Sub prino. » Et acclamavit populus in eos propter dissonantiam, et interfecerunt eos, id est regi tradiderunt interfi
Abbreviated transcription (Latin):
ut audeas rebellare: Si conficlis in rege eg¬
ypti in nit̃is bacłõ harũdeneo. Si spẽ ponis
tuo. Dabo tibi duo milia equoꝵ. nec pot̾es
ap̃ ce inuenire ascũsores. ⁊ rogabant mĩtu
rapsacem ut loc̃iret eis syriace. ñ iudarce.
aucdiente ppło qui erat suꝑ murũ. Timc
ex clamauit rapsa.ices. etiã ad ppłm. Di¬
cit rex magnꝰ assyrioꝵ. fãcite mecũ qd̾ no¬
bis utile est ne comalatis st̾cora ur̃a et bi-¬
batis urinam urãm Egrelimini ad me et
utimini bonis urĩs donec ueniam ad uos.
⁊ cransferam uos in cerra q̃ est siłis ur̃e.
Oumq retulissent ns̃tii ꝯminões istał ad¬

Expanded text:
ut audeas rebellare? Si confidis in rege Aegut audeas rebellare? Si confidis in rege Aegyptio, inniteris baculo arundineo. Si spem ponis tuo: dabo tibi duo millia equorum, nec poteris apud te invenire ascensores. » Et rogabant nuntii Rapsacem, ut loqueretur eis Syriace, et non Judaice, audiente populo, qui erat super murum. Tunc exclamavit Rapsaces etiam ad pcit rex magnus Assyriorum: Facite mecum quod vobis utile est, ne comedatis stercora vestra, et bibatis urinam vestram. Egredimini ad me, et utimini bonis vestris, donec veniam ad vos et transferam vos in terram, quae est similis vestrae. » Cumque retulissent nuntii
Abbreviated transcription (Latin):
anno .xiiii. regni ezechie ascenclit sena¬
cherim rex assyitoꝵ in t̾ram iula. ⁊cepit
ciuitates eoꝵ. & misit ad eũ ez echias in
lachis dicens. Recede a me. ⁊ qd̃ imposu¬
eris mͥ feram. ⁊ indix̃ ei rex assyrioꝵ. ccc
ñ noceret ei. Cumq ñ inuenisset ezcchias
hanc sũmam. In chesauris dornus dñi et
siuis. ⁊ recepit laminas auri quas ip̃e af¬
sixerat. in ualuis templi. Cumq missis¬
set regi assyrioꝵ p̃dictam pecuniã irrit̃
fecit sennacherim iuꝰsurandũ. ł misit
ad obsulendũ ierłm charcan ⁊ rapsacẽ.
et castra metati sunt uixta aquis ductũ
piscine suꝑroris. que in uia agri sullonis ẽ.
Et abstuler̃t ciuib aqmͣ ext̾ioris piscine
Cũq uocassent regem ad colloquiũ noluit
exire. S misit ad eos helyachim pontisicẽ.
et sõpnam scͥbam. ⁊ ioachim a ꝯm̃tariis. et
loq̃batur ad eos rapsaces hebraice. Er̃at
enĩ samarites ut quiclam uolũt fuerunt
qui dicerent eum filiũ ysaie. Qui transie

Expanded text:
gni Ezechiae ascendit Sennacherib, rex Assyriorum, in terram Juda, et cepit civitates eorum, et misit ad eum Ezechias in locis, dicens: « Recede a me, et quod imposueris mihi feram. Et induxit ei rex Assyriorum trejuravit quod non noceret ei. Cumque non invenisset Ezechias hanc summam in thesauris domus Domini et suis, recepit laminas auri, quas ipse affixerat in valvis templi. Cumque misisset regi Assyriorum praedictam pecuniam, irritum fecit Sennacherib jusjurandum, et misit ad obsidendum Jerusalem, Tharthan et Rapsacen, et castrametati sunt juxta aquaeductum piscinae superioris, quae est in via agri Fullonis, et abstulerunt civibus aquam exterioris piscinae. Cumque vocassent regem ad colloquium, noluit exire, sed misit ad eos Eliacim pontificem, et Sobnam scribam, et Joachin a commentariis, et loquebatur ad eos Rapsaces Hebraice, erat enim Samarites, ut quidam volunt. Fuerunt qui dicerent eum filium Isaiae, qui transie
Abbreviated transcription (Latin):
gau̾nt sibi ium̃cũꝙ uitualia. ⁊ reposu̾ant
in ierłm. de quib dicit lib̾ regũ. Comede
qd̾ repperis. Porro sccło anno comedes que
sponte nascunt᷑ uł sccł̃m y saiam pomis
uescere qd̾ id̾ est. sccło .n. anno dum mo¬
rareg᷑ sennacħ in egypto. qr desũãt ero
buudant̾. que sponte gignit humꝰ por¬
ro in tercio anno fugato hoste securi se¬
minate mente. ⁊ coinedite. Et cunc cle ie¬
rłm egredient᷑ reliquie. ⁊ qd̾ saluatũ est de mon¬
te syon et qd̾ reliqum est de domo iuda. mit¬
tet radicem deorsum. ⁊ faciet fructum sur¬
sum ꝑ simile orboris loquit᷑ que qnͣto pro¬
fundius figit radicẽ. canto copiosius. ⁊ al¬
tius facit fructum. ⁊ eit sensus. Multitudo
ropuli que fugit de uidea aute faciem hos
um extra urbem ⁊ exitus aquatũ in iudea.
nec redeuntes a syrii inuenirent a qiuarũ
au̾tit eas subter ad occidentẽ urbis. ut
influerent piscinam inseriorem. fecit etiã
añ fontem syloe qiͣ stagnũ. in quo coluig̃¬

Expanded text:
ant sibi undecunque victualia, et reposuerant in Jerusalem, de quibus dicit hic liber Regum: « Comede quod repereris. Porro secundo anno comede quae sponte nascuntur, vel, secundum Isaiam « pomis vescere , » quod idem est. Secundo enim anno dum moraretur Sennacherib in Aegypto, quia defuerant eis abundanter, quae sponte gignit humus. « Porro in tertio anno, » fugato hoste, « securi seminate, metite et comedite. Et tunc de Jerusalem egredientur reliquiae, et quod salvatum est de monte Sion, et quod reliquum est de domo Juda mittet radicem deorsum, faciet fructum sursum. » Per simile arboris loquitur, quae quanto profundius fudit radicem tanto copiosius et altius facit fructum. Et est sensus: Multitudo populi, quae fugit de Judaea ante faciem hostum extra urbem, et exitus aquarum in Judaea, ne redeuntes Assyrii invenirent aquarum avertit eas subter ad occidentem urbis David, ut influerent piscinam inferiorem. Fecit etiam ante fontem Siloe, quasi stagnum in quo collige
Abbreviated transcription (Latin):
tio amio receilet a te sennach ñ redit᷑us.
Ego aũt p̃cdito tibi qͥd faties ħ anno. et
qͥd scd̾o. ut cũ uid̾is impleta. scias uerũ
ẽẽ qd̾ predixi decertio. Comedes ħ anno
Imminẽte messione irru̾ãt assyrii ⁊ uasta¬
u̾ãt segetes. uineas. ⁊ oliueta. s q̃dam int̾
ungłas eqͦꝵ calcantiũ euassu̾nt. uñ dñt
clicit ysaias. Comede que sponte nascũt᷑
etiam cũ p̃scissent adũtũ sennach. Cong̾¬

Expanded text:
tio anno recedet a te Sennacherib, non rediturus. tio anno recedet a te Sennacherib, non rediturus. Ego autem praedico tibi quid facies hoc anno, et quid secundo, ut, cum videris impleta, scias verum esse quod praedixi de tertio. Comede hoc anno yrii et vastaverant segetes, vineas, et oliveta, sed quaedam inter ungulas equorum calcantium evaserant. Unde dicunt dixit Isaias: « Comede quae sponte nascuntur. » Et jam cum praescissent adventum Sennacherib, cong
Abbreviated transcription (Latin):
um egred̾ecur sennacħ erechie
uideam. ut cransiret in egy i.¬
cum misit ez echie litt̾as t̾cibiles ⁊ ꝯminõ¬
nis plenas dicens. qd̾ d̾s isrł non poss eum
lib̾are de manu sua. Tuncascendit ezechi¬
as indomũ clñi. ⁊ expandens litt̃as coram
sennachet. quib exꝓbrauit te nob̾. salua
nos obsecro de maiup̃ius. Tũne misit y¬
saias ad regem ezechiam significans ei ũ
sennacħ. uirgo silia syon. mouebit caput
post t̾gum tuũ cum fug̾is. Erꝓbrasti scõ
isrł. Uirib nus asccipsisti qd̵ uastasti iu¬
deam. s ex dieb antiquis ego plasmaui
illd̾. ⁊ nunc ad duxi .i. ego qui ab et̾no dis¬
posũam. qd̾ sic flagellarem peccantes. nuĩc
ĩpleui. ego auctor fui iu minister. Sonã
itaq iͥculum in narrib tus sicut sit̾ bu¬
balo. ⁊ chamũ in labiis tuis sicut sit equo.
⁊ reducã te in t̾ram tuam. Tũnc adidlidit
u̾ba sua ysaias ad ezechiam dicens. Tibi
aũt ezechia ħ erit signũ lib̾aconis tue: ter¬

Expanded text:
um egrederetur Sennacherib Judaeam, ut transiret in Aegyptum, misit Ezechiae litteras terribiles, et comminationis plenas, dicens quod Deus Israel non posset eum liberare de manu sua. Tunc ascendit Ezechias in domum Domini, et expandens litteras coram Sennacherib, quibus exprobravit te nobis, salva nos, obsecro, de manu ipsius. Tunc misit Isaias ad Ezechiam, significans ei verba Sennacherib, virgo filia Sion, movebit caput post tergum tuum cum fugeris; exprobrasti sancto Israel, viribus tuis ascripsisti quod vastasti Judaeam. Sed ex diebus antiquis ego plasmavi illud, et nunc adduxi, » id est ego qui ab aeterno disposueram, « quod sic flagellarem peccantes, nunc implevi, ego auctor fui, tu minister, ponam itaque circulum in naribus tuis sicut fit bubalo, et camum in labiis tuis sicut fit equo, et reducam te in terram tuam. » Tunc addidit Isaias verba sua ad Ezechiam, dicens: « Tibi autem, Ezechia, hoc erit signum liberationis tuae. Ter
Abbreviated transcription (Latin):
tum fecit phase scd̃o mense ñ temꝑe suo.
qr ñ potuit ppłs pͥmo mense cõuenire in
ier łm. nͨ sacerdotes pificati erant. Tñ tan
derent pascha. ⁊ tanta copia uictimaꝵ
qd̾ in multis locis leuite suppleu̾nt offici¬
um sacerdotũ. ⁊ post pascha sollepnitau̾nt.
aliis .uii. dieb hic dissipauit excelsa. ⁊ cõ¬
truit statuas. ⁊ lucos succidit ⁊ cõsre¬
git serpñtem eneũ. Quem fecit moyses.
Cui usq ad ulld̾ tẽpꝰ post silii srł adole¬
bant incensum. ⁊ pulũem eiꝰ sparsit in tor¬
rentemi cectron. Q nocauit nomen eiꝰ noes¬
tam. Qd̃ interp̃tat᷑ os eoꝵ .q.d. dicebat᷑¬

Expanded text:
hase secundo mense non in tempore suo, quia non potuit populus primo mense convenire in Jerusalem, nec sacerdotes purificati erant. Tamen taderunt Pascha, et tanta copia victimarum, quod in multis levitae suppleverunt officium sacerdotum. Et post Pascha solemnizaverunt aliis septem diebus. « Hic dissipavit excelsa, et contrivit statuas, et lucos succidit, et confregit serpentem aeneum, quem fecit Moyses, cui usque ad illud tempus filii Israel adolebant incensum, » et pulverem ejus sparsit in torrentem Cedron, « et vocavit nomen ejus Noestam, » quod interpretatur, os eorum. Quasi dicat
Abbreviated transcription (Latin):
tem lopnam. Gransiuit aũt rex ad egyp¬
ierłm ad eũtandam. Cumq obsedisset pe¬
lusiũ audiuit tharacam regem ethyopie
cum multo ex̃citu uenire in auxiliũ egyp¬
tioꝵ. Et turbatꝰ rex clixit tharachani esse
sacerdotẽ uulcani. ⁊ iõ ñ dimicaret cũ eo.
⁊ rediit in iudeam. ⁊ obsedit ierłm ero¬
Oraute namq rege egyptõꝵ ad dm̃i. ml¬
titudo soritũ in unia noce comedit cor-¬
das arcuũ in castris eius. ⁊ facti sunt as¬
sẏrii inermes. ⁊ dicit rapsacẽ cũ ex̾citu
remansisse circa ierłm ⁊ sennachet̃ recdiis¬
aute reditũ sennach de egypto in uideñ

Expanded text:
nam. Transivit autem rex ad pugnaevertendam Jerusalem. Cumque obsedisset Pelusium, audivit Tharacam regem Aethiopiae, cum multo exercitu venire in auxilium Aegyptiorum, et conturbatus rex dixit Tharacam esse sacerdotem Vulcani, et ideo non dimicaret cum eo. Et rediit in Judaeam, et obsedit Jerusalem. HeroOrante namque rege Aegyptiorum ad Deum, multitudo soricum in una nocte comedit chordas arcuum in castris ejus, et facti sunt Assyrii inermes, et dicit Rapsacem cum exercitu remansisse circa Jerusalem, et Sennacherib rediisante reditum Sennacherib de Aegypto in Judaeam,
Abbreviated transcription (Latin):
et uenalia ⁊ uendebant in sabb̾is filiis uida.
et obuirgauit neemias optunates dicens.
Cur ꝓpb̾anastis diem salb̃i ⁊ inlucitis iram
uit eos de custoclia salb̃i ⁊ p̃cepit clatiai
portas in safb̾o ne intrarent negotiatoreᷤ
hystorie ab annalib hebreoꝵ p̃ter hest.
Que uͦ post ħ aput fud̾os gesta sunt de
scriptis iosephi ⁊ affricani exhibentur.
et de libro machabeoꝵ. Quem quidam
a iucłis scͥptum autumãt. quidam a gre¬
cis. ⁊ mortuus est neemias uir benignus.
⁊ sepultus iuxta murũ quẽ edificau̾at.
pꝰ arcat̾er sem reg̾. xerses duob mensi¬
bus post quẽ sogdianus mensib .uii.
pꝰ quam reg̾ tlarius cognom̃to nochus.
sub quo egyptus recessit. a ꝑsis./ ncẽdia.
E a etate. solis defectio facta est et ignis
erupit de echua. plato natus est. ypocra¬
tes metlicus claruit. cyouisius in cilicia:
tyranuidẽ exertuit
Post darium reg̃. arcax̾ses qui cogno̾i¬
natus est m̃non. cdarii. ⁊ ꝑasitidis filius.

Expanded text:
nt in Sabbatis filiis Juda. Et objurgavit optimates, dicens: « Cur profanatis diem Sabbati, et inducitis iram  Et adjuravit eos de custodia Sabbati, et praecepit claudi portas in Sabbato, ne intrarent negotiatores:historiae ab annalibus Hebraeorum praeter Esther. Quae vero post hoc apud Judaeos gesta sunt, de scriptis Josephi et Africani exhibentur, et de libro Machabaeorum, quem quidam ab Hebraeis scriptum autumant, quidam a Graecis. Et mortuus est Nehemias vir benignus, et sepultus juxta murum, quem aedificaverat. Post Artaxerxem regnavit Xerxes duobus mensibus, post quem Sogodianus mensibus septem. Post quem regnavit Darius, cognomento Nothus, sub quo Aegyptus recessit a Persis. Incidentia. Ea aetate solis defectio facta est, et ignis de Aetna erupit. Plato natus est, Hippocrates medicus claruit, Dionysius in Sicilia tyrannidem exercuit. Post Darium regnavit Artaxerxes, qui cognominatus est Mennon, Darii et Parasitidis filius.
Abbreviated transcription (Latin):
pultus in agro suo. Porro circa finem di¬
etum suoꝵ recdiit neemias in ierłm ex be-¬
neplacito regis. ⁊ intellexit mala q̃ fie¬
bant in ea. Sacerclotes namq in dieb
uicis sue non hĩtabant in garophilatiis
circa templũ s in clomib ꝓpͥis cum omni
domo sua ⁊ custocliam uasoꝵ dñi posue¬
rant in domib sequestratis a templo.
Q̾ edificauit de ꝓpͥo gazophilatia in qͥb
excubabãt sacerdotes. ⁊ reponebant᷑ uasa.
p̃terea inuenit ppłm caleantẽ torcłaria ĩ

Expanded text:
pultus in agro suo. Porro circa finem dipultus in agro suo. Porro circa finem dierum suorum rediit Nehemias in Jerusalem ex beneplacito regis, et intellexit mala quae fiebant in ea . Sacerdotes namque in diebus vicis suae non habitabant in gazophylaciis circa templum, sed in domibus propriis cum omni domo sua, et custodiam vasorum Domini posuerant in domibus sequestratis a templo. Et aedificavit de proprio gazophylacia, in quibus excubabant sacerdotes, et reponebantur vasa. Praeterea in
Abbreviated transcription (Latin):
habitantib rogauit optimates ut mie.¬
hĩtarent in ierł̾m ⁊ benecdixit eis qui se spon¬
te obtułunt. Reliqua uͦ multitudo misit
fecit hĩtare in ierłm post aliqͦt tempꝰ con¬
gregati sunt in ierłm ad dedicacõnem
muri. ⁊ ascenderũt sac̾lotes. ⁊ leuite. ⁊ can¬
tores. cum musicis instrum̃tis ⁊ psallentes
inceclebant ꝑ muril. esdras uͦ p̃cedebat.
Neemias ⁊ optimates cum eo suꝑ alt̾am
ꝑtem muri inceclebant psallentes. Reliqua
uͦ multitudo seq̃bat᷑ eos suꝑ t̾ram. ⁊ duce¬
bant choros. his expletis rediit nee mias
est esdras in senectute ueñanda. ⁊ cum mł¬
ta lib̾alitate sepultus in ierłm. Hũc qͥdam
hebreoꝵ autumãt fuisse malachiam. sed
malachias pꝰ regressũ captiuitatis natꝰ
est in iudea in sophis. Quem qr inte op¬
time fuit ⁊ asspectu decorꝰ. ppłs applłauit eũ¬
malachim .i. angłm. Tradunt qd̾ q̃ ꝓpħice
dicebat ead̾ die angłs d̾i. apparens iterabat.
⁊ mortuus est dum adhuc iuuenis ẽẽt ⁊ se¬

Expanded text:
habitantibus, rogavit optimates, ut habitarent in Jerusalem, et benedixit eis qui se sponte obtulerunt . Reliqua vero multitudo misit fecit habitare in Jerusalem. Post aliquod tempus congregati sunt in Jerusalem ad dedicationem muri, et ascenderunt sacerdotes, et levitae, cantores cum musicis instrumentis, et psallentes incedebant per murum . Esdras vero praecedebat, Nehemias, et optimates cum eo super alteram partem muri incedebant psallentes. Reliqua vero multitudo sequebatur eos super terram, et ducebant choros. His expletis rediit Nehemias est Esdras in senectute veneranda, et cum multa liberalitate sepultus in Jerusalem. Hunc quidam Hebraeorum autumant fuisse Malachiam. Sed Malachias post regressum captivitatis natus est in Judaea in Sophis. Quem quia vitae optimae fuit, et aspectu decorus, populus appellavit Malachi, id est Angelum. Tradunt etidicebat, eadem die angelus Dei apparens iterabat. Et mortuus est dum adhuc juvenis esset, et se
Abbreviated transcription (Latin):
irem ⁊ tollem ilid̃. Cimiq quesissent quis
est ille. respondit nescio. post inuenit eum
iħ̾e intemplo. ⁊ clixitei. Sanus factus es
iam noli peccare. ne dec̾ius tibi contingat.
Tunc homo mũtiauit uideis qd̃ ih̾c eum sa¬

Expanded text:
irem et tollerem illud. Cumque quaesissent quis est ille? Respondit: Nescio. Post invenit eum Jesus in templo, et dixit ei: Sanus factus es, jam noli peccare, ne deterius tibi contingat. Tunc homo nuntiavit Judaeis, quod Jesus eum sa
Abbreviated transcription (Latin):
t it̾m exiens de sinibz tyri nenit
ad mare galylee inter medios fi¬
maris. cui eregione ꝯtra posita erat dea
ram contra galileam. ⁊ ad clucũt ei surclũ.
et mutũ. et posuit digitos in auriculis eiꝰ¬

Expanded text:
t iterum exiit de finibus Tyri, et venit ad mare Galilaeae inter medios fimaris, cui e regione contra posita erat Decaram contra Galilaeam . « Et adducunt ei surdum et mutum. » Et posuit digitos in auriculam e
Abbreviated transcription (Latin):
scendit aut̃e ih̾c ad cliem
pisciña cognonĩata. hebraice. bechsaide
.u. porticus hñs. In hͥis iacebat multitudo
languentiũ expectantiũ aq̃ motũ. Angłs .n.
descendebat in eam qñq ⁊ mouebatur-
aqua. ⁊ qui pͥus post aque motũ descende¬
dici. qiͣ ꝑ contrariũ. De hac motione inc̾cum
est qũ cepit. qd̾ autẽ inc̾tum eẽt qñ moueri-
debeat. mñ ꝑpendit᷑ quia languidi semꝑ erãt
ibi. qr ad certam horam ꝯuenirent tm̃si sc¬
retur. traditur a quibdam qd̃ regina saba
uidit in sp̃u. in domo saltus q̃ nerota dice¬
batur. lignũ dñice crucis. ⁊ nũtiauit salomo.¬
ni cum iani recessiss ab eo qd̃ in ea moreret᷑
quidam. ꝓ quo occise perirent iudei ⁊ꝑde¬
rent locum et gentẽ. Qd̃ timẽs salomon de¬
fodit illd in t̾ra. ubi post fc̃a est piscina. Appro-
ħ non ẽ autenticũ. Cum aut sanass ibi hõi¬
tate sua. precepit ei ut colleret grabanum
suum. et ibat ferens ilsd̾. ũrabatũ est lectus

Expanded text:
Ascendit autem Jesus ad diem piscina, cognominata Hebraice Bethsaida, quinque porticus habens, in quibus jacebat multitudo languentium, exspectantium aquae motum; angelus enim descendebat in eam quandoque, et movebatur aqua, et qui primus post aquae motum descendedici, quasi per contrarium. De hac motione, incertum est quando coeperit. Quod autem incertum esset, quando moveri debebat, inde perpenditur, quod languidi semper erant ibi, qui ad certam horam convenirent tantum si sciretur. Traditur a quibusdam quod regina Saba vidit in spiritu in domo saltus, quae Nethota dicebatur, lignum Dominicae crucis, et nuntiavit Salomoni cum jam recessisset ab eo, quod in eo moreretur quidam, pro quo occiso perirent Judaei, et perderent locum et gentem . Quod timens Salomon, defodit illud in terra, ubi post facta est piscina. Appropihoc non est authenticum. Cum autem sanasset ibi tate sua, praecepit ei, ut tolleret grabatum suum, et ibat ferens illud. Grabatum est lectus
Abbreviated transcription (Latin):
uerũtũ pͥus annũtiabo tͥ qd̾ exp̃ssum est
in scͥptura u̾itatis de quibdam aliis cͦꝵ
geris sollicitudinẽ. Porro a pͥmo anno
darii orabat clanyel ꝓ eo ut staret. ⁊ ro¬
manifest

Expanded text:
verumtamen prius annuntiabo tibi, quod expressum est in Scriptura veritatis, » de quibusdam aliis, quorum geris sollicitudinem. Porro a primo anno Darii, orabat Daniel pro eo, ut staret et romanifest
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ut ꝑse cdiutiꝰ aifligentes eos. ⁊ grauius
peccarent. laborabat etic̃ angłs grecoꝵ
tit ꝑse ⁊ captiuitas hebreoꝵ cũ eis transi¬
rent in dñium grecoꝵ. Greg̃. aut uult fu
isse angłos bonos. qui satagebant ne tã
cito lib̾arent᷑ hebrei. ut siquid adhuc erat¬

Expanded text:
tum ut Persae diutius affligentes eos, gravius peccarent. Laborabat etiam angelus Graecorum, ut Persae et captivitas Hebraeorum cum eis, transirent in dominium Graecorum. Gregorius autem vult eos fuisse angelos bonos, qui satagebant ne tam cito liberarentur Judaei, ut, si quid adhuc erat
Abbreviated transcription (Latin):
oculi ut lampades chorax corꝑis qͣi crisoli¬
tus que deorsum erant brachia .s. femora. ⁊¬
tybie et pecles qiͣ es candens. ⁊ sermo eius
qrͣ uox multitudinis loqñtis. Porro uiti qͥ
erant cum eo t̾riti sug̾unt. ⁊ solus uid̃ uisio¬
nem. ⁊ corruit in fatiem suam. S uir ille qui¬
accessit ⁊ erigens eum. ⁊ confortans ait. No¬
li metuere danyel qi ex die pͥmo mensis
quo posuisti cor tuum ut ce affligeres corã
deo exauclita sunt u̾ba tua. ⁊ egressa est sen¬
tentia a deo de redini popłi. ⁊ ead die uolui
ad te uenire ut mĩtiarẽ. S pͥnceps regni
egrederer apparuit pͥnceps grecoꝵ ueniens
ditu ppłi. ⁊ in his nenio est mͥ ad uitor. nͥ
michahel pͥnceps ur̃. hos cluos pͥncipes
qui appositi sunt regnis ilł ad ex̾citũ. labo¬
rabat itaq angłs ꝑ saꝵ ne heb̾i lib̾arent᷑¬

Expanded text:
oculi ut lampades, torax corporis quasi chrysolioculi ut lampades, torax corporis quasi chrysolithus, quae deorsum erant brachia, scilicet, femora, tibiae, et pedes quasi aes candens, et sermo ejus quasi vox multitudinis loquentis. Porro viri, qui erant cum eo territi fugerunt, et solus vidit visionem, et corruit in faciem suam. Sed vir ille accessit, et erigens eum, et confortans ait: « Noli metuere, Daniel, quia ex die primo mensis, quo posuisti cor tuum, ut te affligeres coram Deo, exaudita sunt verba tua, et egressa est sententia a Deo de reditu populi, et eadem die volui ad te venire, ut nuntiarem tibi: sed princeps regni egrederer, apparuit princeps Graecorum, veniens,ditu populi, et in his nemo est mihi adjutor, nisi Michael princeps vester. » Hos duos principes qui appositi sunt regnis illis ad exercitium. Laborabat itaque angelus Persarum, ne Hebraei liberarent
Abbreviated transcription (Latin):
tiuitatis lib̾ande. orauit dñm ut dariꝰ ⁊ cyrꝰ
lib̾arent ppłm suũ ⁊ data est sentẽtia a deo.
de licentia recleundi danda. ⁊ hanc egressã
a domino. Supͣ mĩtiauit gabriel danyeli ⁊
ex cunc dariꝰ disponebat de lib̾tate et licẽtia
danda hebreis. S p̃uentus morte non im¬
pleuit. Cyrꝰ aũt pͥmo anno regui sui dedit
eis cand̾ libercatẽ qmͣ habebant indigene
et licentiam recleundi. Ip̃i uͦ qi fere om̃s
nati erant in chaldea. ⁊ possessiones ibr ha¬
bebant eligebantrasua nati
usq ad t̾ciũ annũ cyri. Q d̾ attendens da¬
nẏel uehem̃tius aslligebat᷑ dolore quã
prius. ⁊ orabat cluim ut qui pͫ ded̾at regib
animũ lib̾andi clarec. ⁊ ppło animũ rede¬
mense pͥma die mensis lugebat dauyel
criũ ebdomadaꝵ dieb panem desid̾abi¬
lem ñ comedit. carnes ⁊ uinũ ñ gustaũ.
nec usus est unguento ꝓbalneis more
qui est tygris iuidit ⁊ecce uir uestitus lineis
accuictus ⁊ ona aurea cuiꝰ taties qiͣ fulgur.

Expanded text:
tivitatis liberandae, oravit Dominum, ut Darius et Cyrus liberarent populum suum. Et data est sententia a Deo de licentia redeundi danda; et hanc egressam a Domino, supra nuntiavit Danieli Gabriel. Et ex tunc Darius disponebat de libertate et licentia danda Hebraeis, sed praeventus morte non implevit. Cyrus autem primo anno regni sui dedit eis eamdem libertatem, quam habebant indigenae, et licentiam redeundi. Ipsi vero quia fere omnes nati erant in Chaldaea, et possessiones ibi habebant, eligebant remanere iusque ad tertium annum Cyri. Quod attendens Daniel, vehementius affligebatur dolore quam prius, et orabat Dominum, ut qui prius dederat regibus animum libmense, prima die mensis, lugebat Daniel trium hebdomadarum diebus, panem desiderabilem non comedit, carnes, et vinum non gustavit, nec usus est unguento pro balneis, morequi est Tigris, vidit. Et ecce vir vestitus lineis, accinctus zona aurea, cujus facies quasi fulgor,
Abbreviated transcription (Latin):
se centuplũ recepisse. nͨ de una sp̃e ħ eẽ potuit. s
forte in omĩgen̾e opũ cẽtuplatus est. Unde alia
tnͣslatio ht̃ inuenit in illo anno centuplũ. Ob
hoc inuidentes ei palestini. puteos qͦs fod̾at pr̾
eius obstruxerũt implentes humo. Abimnelech
aũt timens eũ dixit ei. Recede a nob̃. qr poten¬
cior nob̾ fr̃s es. ⁊ recedẽs ysaac uenit in agrum:
puteos quos olim ibidem fod̾at pat̾ suus. set
eo mortuo obstiux̾ant eos philistei. ⁊ cũ inue¬
nissent a qmͣ uiuam: iurgati sũt pastores ge

Expanded text:
ne centuplum recepisse. Nec de una specie hoc esse potuit, sed forte in omni genere opum est centuplicatus. Unde alia translatio habet, Invenit in illo anno centuplum. Ob hoc invidentes ei Palaestini, puteos, quos foderat pater ejus, obstruxerunt, replentes humo, Abimelech etiam timens eum dixit ei: Recede a nobis; quia potentior nostri factus es. Et recedens Isaac venit in agrum, uteos, quos olim ibidem foderat pater ejus, sed eo mortuo obstruxerunt eos Philisthaei. Et cum invenisset aquam vivam, jurgati su
Abbreviated transcription (Latin):
rta autẽ fame dum uellet ire ris.¬
ysaac in egyptum ex precepto dm̃ re¬
mansit in geraris. ⁊ ob amittitiam abrahe. re-¬
ceptus est᷑ abymelch. ⁊ ad exemplũ prĩs dixit de
uxore sua. soror mea est. fõrte pꝰ dlies płimos uidͭ
abymelech ꝑ fenestram ysaac iocantẽ cũ uxo¬
re sua. ⁊ accersito ait. Qr̃ imposiusti nobis ⁊ ẽ
lum facere ⁊ est cur nos decepisti: cur m̃tituses
sororem tuam ee: potuisti suꝑ nos inducere
grancde malũ. si quis cognouiss uxxorem tuam.
lib̾am a uiro reputans ⁊ ait ad ppłm suũ. Qͥ teti¬

Expanded text:
rta autem fame, dum vellet ire Isaac in Aegyptum, ex praecepto Dei remansit in Geraris, et ob amicitiam Abrahae receptus est ab Abimelech, et ad exemplum patris dixit de uxore sua, et soror mea est. Forte post plurimos dies, vidit Abimelech per fenestram, Isaac jocantem cum uxore sua, et accersito ait: Quare imposuisti nobis? Et est uare nos decepisti? Cur mentitus es sororem tuam esse? Potuisti super nos inducere grande malum, si quis cognovisset uxorem tuam, liberam a viro reputans. Et ait ad populum suum: Qui teti
Abbreviated transcription (Latin):
ut ibi fod̾ent puteũ. u̾isimile ẽ qd̵ erud̾aũnt
puteũ abrahe / Eõ tẽꝑe uenit ad eũ abimeleb.
et phicol dux militũ ⁊ iurantes inter se fedꝰ
firmau̾nt. Cõdem clie redierũt pueri ad ysa¬
ac nũciantes de puteo ꝙ̃fod̾ant qd̃ inuenuet
aqmͣ ⁊ applłauit eum bersabee .i. puteũ sati¬
etatis ⁊ hilndantie. ⁊ impositũ est ħ nͣo urbi¬
us in hodiernũ dliem. Et nota qd̾ in modlico uo

Expanded text:
ut ibi foderent puteum. Verosimile est quod eruderaverunt puteum Abrahae. Eo tempore venit ad eum Abimelech, et Phicol dux militiae, et jurantes inter se foedus firmaverunt. Eodem die redierunt ad Isaac pueri, nuntiantes de puteo, quem foderant, quod invenissent aquam, et appellavit eum Bersabee, id est puteum satietatis, vel abundantiae. Et impositum est hoc nomen urbiue in hodiernum d
Abbreviated transcription (Latin):
Dic seruo meo dł.¬
Non edificabit mͥ do¬
tnũ quia sanguina¬
succeclens ei in reg¬
no fatiet domũ no¬
mini meo. et stabi¬
insempiternũ. et
ego ero ei in ptẽm.
et ip̃e eit mͥ in filiũ¬
dum.

Expanded text:
Dic servo meo Non aedificabit mum, quia sanguinasuccedens ei in regfaciet domum nmini meo, et stabsempiternum, et ego ero ei in patrem, et ipse erit mihi in filium.