comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
n anno quo mortu Nͣ¬
uus est rex achaz: frm̃ est
onus istud. Ne leteris philistea
honũs tui: qm̃ cõminuta est
uirga ꝑcussoris tui. De radice
em̃ colubri egredietur reguluˢ
et semen eius absorbens uolu¬
crem. Et pascentur pͥmogeniti
pauperũ: et pauꝑes fiducialiter
requiescent.¬

Expanded text:
n anno, quo mortuus est rex Ahaz, factum est onus istud: Ne laeteris, Philisthaea omnis tu, quoniam comminuta est virga percussoris tui: De radice enim colubri egredietur regulus, et semen ejus absorbens volucrem. Et pascentur primogeniti pauperum, et pauperes fiducialiter requiescent
Abbreviated transcription (Latin):
missarũ solemma ter
hodie celebraturi sumꝰ: loqui du
de enuangelica lectionc nõ pos¬
sumꝰ. Sed nos aliquid uel brĩ¬
ter dicere: redẽptoris nostri na¬
tiuitas ip̃a cõpellit. Quid ẽ qd̃
nascituro dño mundus descri¬
pr̃: nͥ hoc qd̃ aperte monstrat᷑
quia ille apparebat in carue q̃
electos suos ascriberet in et̾uita¬
te: Quodcontra de reprobis per
ꝓphãm dicitur. Deleantur de li¬
bro uiuenciũ: et cũ iustis non
scribant᷑. Qui benc etiam in
bethleem nascitur. Bethleem
quippe domꝰ panis int̾pretatꝰ.
ip̃e namq est qui ait. Ego sũ
panns uuiuus: qͥ de celo descẽdi. R

Expanded text:
missarum solemnia ter hodie celebraturi sumus, loqui diu de Evangelica lectione non possumus. Sed nos aliquid vel breviter dicere Redemptoris nostri nativitas ipsa compellit. Quid est quod nascituro Domino mundus describitur, nisi hoc quod aperte monstratur, quia ille veniebat in carne, qui electos suos ascriberet in aeternitate? Quo contra de reprobis per Prophetam dicitur: Deleantur de libro viventium, et cum justis non scribantur . Qui bene etiam in Bethlehem nascitur: Bethlehem quippe domus panis interpretatur. Ipse namque est qui ait: Ego sum panis vivus, qui de coelo descend
Abbreviated transcription (Latin):
si quid originalis pctĩ
in propagatione mrĩs
inquit castanee confert ut
ta concipiatur. alatur et for¬
metur. Non potuit hoc facere

Expanded text:
si quid originalis peccati in propagatione ejus, fuit. Castanene concipiatur, alatur, formetur, non potuit haec dare
Abbreviated transcription (Latin):
erbum suꝑnũ ꝓdiens
qz amore concrema audito
ut p̃conio sint pulsa tandel
lubrica.
udexq cum pol
aderis rimari facta pectoris
rddens uicem pro abditis ius¬
nsq regnũ pro bonis:
demũ artemur malis pro qͣli¬
tate criminis sed cum btĩs
compotes simus ꝑhennes celi¬

Expanded text:
erbum supernum prodiens,que amore concrema; Audito ut praeconio Sint pulsa tandem lubrica. Judexque cum post aderis Rimari facta pectoris Reddens vicem pro abditis, Justisque regnum pro bonis: Non demum arctemur malis Pro qualitate criminis; Sed cum beatis compotes Simus perenni caeli
Abbreviated transcription (Latin):
rultate deo adiu¬
tori nr̃o: iubila¬
te deo iacob. Sũ¬
mite psalmũ et
date tympanũ: psalteriũ iocũ¬
dum cũ cỹthara. Bucinate
in ncomena tuba: in insigni
dic solẽnitatis ur̃e. Quia pre¬
ceptũ in israel est: et iudiciũ
deo iacob. Cestimoniũ in io¬
seph posuit illud cũ exiret de
terra egypti. linguã quã nõ

Expanded text:
adiutori nostro iubilate Deo Iacob sumite psalmum et date tympanum psalterium iucundum cum cithara bucinate in neomenia tuba in insigni die sollemnitatis nostrae quia praeceptum Israhel est et iudicium Dei Iacob testimonium in Ioseph posuit illud cum exiret de terra Aegypti linguam quam no
Abbreviated transcription (Latin):
stulet in fide: nichil hesitans.¬
ui em̃ hesitat similis
est fluctui maris qui
a uentõ mouetur et circun¬
fertur. Non ergo existimet
homo ille. qd̃ accipiat aliqͥd
a domino. Uir duplici aĩo ĩ¬
constans ẽ in omnibz uiis

Expanded text:
nihil haesitansm haesitat, similis est fluctui maris, qui a uento mouetur et circumfertur. non enim aestimet homo ille quod accipiat aliquid a domino, uir duplex animo inconstans in omnibus uiis
Abbreviated transcription (Latin):
sens enim et regnũ qd̃ ñ
seruierit tibi ꝑibit: et
gentes in solitudine uastabũ¬
tur. Gła libam ad te ueniet.
et abres. et buxus. et pinus
sinul ad ornandũ locum scĩfi¬
cationis mee: et locũ pedum
meor glorificabo. Et uement
ad te curui filii eorum qui hu¬
miliauerunt te: et adorabũt
uestigia pedum tuoꝵ. Om̃s qͥ
detrahebant tibi uocabunt te
auitatem dñi syon sc̃ĩ ifrael:

Expanded text:
Gens enim et regnum quod non servierit tibi peribit: et gentes in solitudine vastabuntur. Gloria Libani ad te veniet et abies et buxus et pinus simul ad ornandum locum sanctificationis mee: et locum pedum meorum glorificabo. Et venient ad te curbi filii eorum qui humiliaberunt te: et adorabunt vestigia pedum tuorum omnes qui detraebant tibi. Et vocabunt te civitatem Domini Syon sancti Srahel:
Abbreviated transcription (Latin):
quia duobz disciplĩs
ambulantibus in uia. non
quidem credentib: sed tamen
de se loquentibz dñs apparu

Expanded text:
quia duobus discipulis ambulantibus, in via, non quidem credentibus, sed tamen de se loquentibus Dominus apparu
Abbreviated transcription (Latin):
tã  manũ meã ad te: et excoquã
ad  purum scoriam tuã: ⁊ au¬
frrã om̃c stagnũ tũ: et restituã
uidices tuos ut fuerunt prius.
et consiliarios tuos: sicut antiqͥ¬
tus. Post hec uocaberis riuitas
iusti: urbs fidelis. R Aspiciebã¬

Expanded text:
tam manum meam ad te et excoquam ad purum scoriam tuam, et auferam omne stagnum tuum, et restituam iudices tuos, ut fuerunt prius; et consiliarios tuos, sicut antiquitus. Post haec vocaberis civitas iusti, urbs fidelis. 63. Nonne
Abbreviated transcription (Latin):
giis predicant xp̃m. fiũt int̾¬
ea pueri sine magistro diser¬
ti. docti sine doctore: periti sine
cruditore. Agnoscunt xp̃m :
predicant dominũ. Nõ quẽ
ꝑsuasio hũana docuerat:s
quẽ diuinitaᷤ
ĩnocentibus.

Expanded text:
giis praedicant Christum. Fiunt interea pueri sine magistro diserti, docti sine doctore, periti sine eruditore. Agnoscunt Christum, praedicant Dominum, non quem persuasio humana docuerat, sed quem Divinitas innocentibus
Abbreviated transcription (Latin):
stote factores
auditores tantũ et cet̾a. Sic
et paulus de legis cultoribus.
Non auditores legis iusti st̃
apud deum: s factores legis
iustificabuntur. Et in apoca¬
lipsi iohãnes cũ dixisset. Be
ea que in ea scripta sunt. R¬
ꝑfecte libertatis. et per¬
manserit in ca. Legen ꝑfecte
libertatis grãm dicit euuan¬
gelii. Nichil em̃ ad ꝑfectum
adduxit lex. Et alibi. Non cĩ
accepistis sp̃m seruitutis. Iteꝵ
in timore: sed accepistis sp̃m
adoptionis filioꝵ. Et iterũ.¬

Expanded text:
tem factores auditores tantum, etc. Sic et Paulus de legis cultoribus. Non auditores inquit legis justi sunt apud Deum, sed factores legis justificabuntur . Et in Apocalypsi Joannes cum dixisset: Beaea quae in illa scripta sunt . Qrfectae libertatis, et permanserit in ea. Legem perfectae libertatis, gratiam dicit Evangelii. Nihil enim ad perfectum adduxit lex . Et alibi: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filio
Abbreviated transcription (Latin):
peter non accipiant: uerũ
etiam ip̃e apostolus tercio do¬
minũ rogauerit. ut a se an¬
gelus sathane a quo tribula¬
batur abscederet. nec impetra¬
ed huiꝰ motio questio¬
mis antiqua iam pr̃m
explanatione reserata est.
Qui ueraciter intellexerunt
illos solũ in nomine salua¬
toris petere: qui ea que ad ꝑpe
tuam salutem ꝑtinẽt petunt.
uocienscũnq ergo ixͣ¬
petentes non exaudimꝰ
ideo fit quia uel contra auxi¬
lium nostre salutis petimus.
ac ꝓptea a misericordi patre
beneficii gr̃a nobis qd̃ mepte
petimus negatur. qd̃ eidem
paulo apło contigisse probat᷑.
cui ter petenti responsum est.
sufficit tibi gr̃a mea: nã uirt̃

Expanded text:
petere non accipiant, verum etiam ipse apostolus Paulus tertio Dominum rogaverit, ut a se angelus Satanae, a quo tribulabatur, abscederet, nec impetraed hujus motio quaestionis antiqua jam Patrum explanatione reserata est, qui veraciter intellexerunt illos solum in nomine Salvatoris petere, qui ea quae ad salutuotiescunque ergo petentes non exaudimur, ideo fit, quia vel contra auxilium nostrae salutis petimus, ac propterea a misericorde Patre beneficii gratia nobis quod inepte petimus negatur, quod eidem apostolo Paulo contigisse probatur, cui ter petenti responsum est: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus
Abbreviated transcription (Latin):
hic btũs in facto suo ent . No
auditu uerbi suꝑuacuo. sed
opis exetutione bt̃itudo p̃pa¬
ratur. sicut ⁊ dñs loquens
ad discipulos. si hec scitis in¬
quit bñi eritis si feccritis ea
Si quis autẽ putat se reli¬
giosum esse non refrenans
linguã suã. s seducens cor
suum huiꝰ uana ẽ religio.
onuerat supra iiiͣ
dei audire: sed et facere. Nũs
addit. quia et si mandata
quis dñi que didicit fãs
cere uidetur. si non etianss
guã a detractionib. mensll¬
ciis blaphemiis. stultilahis
ab ip̃o etiam stultiloquio se¬
terisq quib peccare sola i
nauerit. frustra se de opull
iusticia iactet. sicut paulus
gentilis poete sentenuan
cõprobans ait. Corrũpuis
eligio munda et
ĩmaculata apuda

Expanded text:
in facto suo erit. Non auditu verbi supervacuo, sed operis exsecutione beatitudo praeparatur. Sic et Dominus loquens ad discipulos: Si haec scitis, inquit, beati eritis si feceritis ea . Si quis autem putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est relMonuerat supra verbum  audire, sed et facere, nunc addit, quia et si mandata quis Domini quexercere videtur, si non etiam in linguam a detractionibus, mendaciis, blasphemiis, stultiloquiis, ab ipso etiam multiloquio, caeterisque quibus peccare solet, refrenaverit, frustra se de operum justitia jactat. Sicut Paulus gentilis poetae sententiam comprobans, ait: Corrumpunt Religio autem munda et immaculata apud
Abbreviated transcription (Latin):
edicatur nouus ab in¬
fantibz sermo sanctis
mã uocem apuint ĩuocentes
fĩt diserti laude: qui fuerant
impiti sermone. Offerũt dño
primicias lingue: nouos oris
ĩmolant fructus. u̾boꝵ pͥncipia
libant. Infancia em̃i que ꝑ etatẽ
loqui nõ poterat glorias dei
cũ gaudio resonabat.

Expanded text:
edicatur novus ab infantibus sermo sanctis mam vocem aperiunt innocentes. Fiunt diserti laude, qui fuerunt imperiti sermone. Offerunt Domino primitias linguae, novos oris immolant fructus, verborum principia libant. Infantia enim, quae per aetatem loqui non poterat, glorias Dei cum gaudio resonabat.
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotum ibat. ut ubicumq¬
mueniret dei sacerdotes attrã¬
heret et adduc̾et utiq pu¬
niendos. Ibat spirans et an¬
helans cedens
hoc est mane ra

Expanded text:
sacerdotum ibat, ut ubicumqtianos, ad sacerdotes attraheret et adduceret , utique puniendos. Ibat spirans et anhelans caedes; hic est mane ra
Abbreviated transcription (Latin):
mane et uesperum posita sũt
pro eo: ac si dicerctur pͥus post¬
ca. Sic gͥ accipiamꝰ. Prius
rapit postea diuidet escas: at¬
tendite raptorem. Tu aũt. R

Expanded text:
Mane et vesperum posita sunt pro eo ac si diceretur, Prius et postea. Sic ergo accipiamus, Prius rapiet, postea dividet escas. Attendite raptorem: Saulus,
Abbreviated transcription (Latin):
dũ est potius ꝙͣ exponen¬
dũ. Apta etenĩ uoce tormenta
peccantiuĩ dicta sũt: ne quis ad
ignorantie sue excusationẽ re¬
curicret. siquid de cterno suppli¬
cio obscure diceretur. Onde et
subditur. intellexistis hec omĩa
Dicũt ei. Otiq domine. Rin

Expanded text:
dum est potius quam exponendum. Aperta etenim voce tormenta peccantium dicta sunt, ne quis ad ignoratiae suae excusationem recurreret, si quid de aeterno supplicio obscure diceretur. Unde et subditur: Intellexistis haec omnia? Dicunt ei: Utique, Domine. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
ene autem eum inͭ
damentum hoc in ecclĩa hono¬
retur. per qd̃ ad celum ascen¬
ditur. Quod natalis ergo ca¬
thedre hodie colit. sacerdotale ho¬
noratur officium. Sibi hoc
tis quanto sacerdotale offi¬
cium plus honoris . R¬

Expanded text:
ene autem eum Deusdamentum hoc in Ecclesia honoretur, per quod ad coelum conscenditur. Quod natalis ergo cathedrae hodie colitur, sacerdotale honoratur officium. Sibi hoc nitatis, quanto sacerdotale officium plus honoris.
Abbreviated transcription (Latin):
dus est impensa mor
quo uirtus impletur diuina.
exemplum quo deuotio mu¬
tatur hũara qm̃ captiuitatiᷤ
iugo cruptis etiã hoc p̃stabat
redemptio. ut etiã sequi imita.R¬

Expanded text:
dis est impensa mortquo virtus impletur divina; exemplum, quo devotio incitatur humana: quoniam captivitatis jugo erutis, etiam hoc praestat redemptio, ut eam sequi poss
Abbreviated transcription (Latin):
n hoc autẽ quod per miͣ¬
illud uerbum deus pater
omnia fecit: ostenditur quia
hoc uerbum genuit. genuit¬
ip̃e non fecit. Illud igit᷑ uerbũ
de deo deus est: de cixatore cãtor
est. Unde hoc ĩ se
qd̃ pater est. R¬

Expanded text:
n hoc autem quod per illud Verbum Deus Pater omnia fecit, ostenditur quia hoc Verbum genuit ipse, non fecit. Illud igitur Verbum de Deo Deus est, de creatore creator est. Unde hoc in se od Pater est.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidie sumit arma. Terreno
querit furore. quẽ natũ celitꝰ
non credit. Ad sinus matrũ
militum cogit castra. Inter u¬
bera arcem pietatis ĩpugnat.
In teneris uberib: ferrum du¬
rat. Lac fundit anteꝙͣ sãgui¬
nẽ. dat ante
mortẽ sẽtire

Expanded text:
fidiae sumit arma, terreno furore, quem natum coelitus non credit. Ad sinus matrum militum cogit castra, inter ubera arcem pietatis oppugnat. In teneris uberibus ferrum durat, lac fundit antequam sanguinem, dat ante mortem sentire
Abbreviated transcription (Latin):
terrena contempsisti et celi ianu¬
am expltans petisti modo uictor
fulges in uirtute celesti ideo suꝑ

Expanded text:
terrena contempsisti, et coeli januam exsultans petisti! Modo victor fulges in virtute coelesti, ideoqu
Abbreviated transcription (Latin):
residens. Ap̃a te cogat
pietas ut mala nr̃a superes
parcendo et note cõpotes noᷤ
tuo uultu sacies. Qu esto
nr̃m gaudium qui es futu¬
rus premiũ sit nr̃a in te gl̾a

Expanded text:
re mei. Ipsa te cogat pietas, ut mala nostra superes parcendo, et voti compotem me tuo vultu saties. Tu esto meum gaudium qui es futurus praemium. Sit mea in te gloria
Abbreviated transcription (Latin):
er impatientic autẽ uiciũ
ip̃a uirtutũ nutrix doctri¬
na dissipatur. Scriptũ namq
ist. Doctrina uiri ꝑ pacientiam
noscitur. Tanto ergo quisq mi¬
nus ostendit: doctus quanto cõ¬
uincit᷑ minus patiens. Neq

Expanded text:
e impatientiae vitium ipsa virtutum nutrix doctrina dissipatur. Scriptum namque est: Doctrina viri per patientiam noscitur . Tanto ergo quisque minus ostenditur doctus, quanto minus convincitur patiens. Neq
Abbreviated transcription (Latin):
resq de celo. et signa magna erũt.
Ultima tribulatio multis tribu¬
lationibz p̾ucnietur. et per crebra
mala que preueniunt inditan¬
tur mala perpetua que subse-¬

Expanded text:
subditur: Et signa magna erunt. Ultima tribulatio multis tribulationibus praevenitur, et per crebra mala quae praeveniunt indicantur mala perpetua quae subse
Abbreviated transcription (Latin):
pasche sacramenta eatenus
obseruata cõsũm auit: ac no¬
ui deinceps obseruanda disci¬
pulis sacramenta contradidit.
egressus in montẽ oliueti:
tentus est a iudeis: ⁊ mane
crucifixus. Ip̃a nos die a de¬
monica dominatione redeĩt:
qui a antiquus ille hebreoꝵ
populus per ĩmolationem
agni. iugum egyptie serui¬
tutis abiecit. Tu autem.¬
nsurrexerunt m me
uiri. iniqui
absq miscri¬
a quesierunt me in¬
terficere et non pepercerunt in
faciem me am spuere et lau

Expanded text:
sacramenta hactenus observata consummavit, ac nova deinceps observanda discipulis sacramenta contradidit, egressus in montem Oliveti, tentus est a Judaeis, et mane crucifixus, ipsa nos die a daemoniaca dominatione redemit, qua antiquus ille Hebraeorum populus immolatione agni jugum Aegyptiae servitutis abjecit. Ergo Domnsurrexerunt in me viri iniqui absque misericordia; quaesierunt me interficere, et non pepercerunt in faciem meam spuere. Et la
Abbreviated transcription (Latin):
ite agnus dei: ecte ĩo¬
cens ab oĩ pccõ ĩmunis:
ut pote qui os quidem de ossibꝰ
adam. et carnem de carne adã:
sed nullam de carne pectatrice
traxit maculam culpe. Ecce qͥ
tollit pcc̃a mundi. Ecce qui¬
est iustus inter pocõres: mitis
int̾ impios. Ixx est quasi ag¬
nus inter lupos apparens: etiã
peccatores et ĩpios iustifican¬
di habet potestatem. non a¬
uom autẽ peccata tol¬
lat: quo ordine iustifi¬
cet impios. apls̃ petrus osten¬
dit qui ait. Non corruptibili¬
bus auro uel argento redẽpti
estis de uana urestra conu̾sati¬
one pat̾ne tradicionis: l p̃cio

Expanded text:
e Agnus Dei. Ecce innocens, et ab omni peccato immunis, ut pote qui os quidem de ossibus Adam, et carnem de carne Adam, sed nullam de carne peccatrice traxit maculam culpae. Ecce qui tollit peccata mundi. Ecce qui justus inter peccatores, mitis inter impios, hoc est, quasi agnus inter lupos apparens, etiam peccatores et impios justificandi habet potestatem. Quomodo autem peccata mundi tollat, quo ordine justificet impios apostolus Petrus ostendit, qui ait: Non corruptibilibus argento vel auro redempti estis de vana vestra conversatione paternae traditionis,
Abbreviated transcription (Latin):
ydumeoꝵ et hysmaelite. Mo¬
ab et agarem gebal et amon¬
et amalech: et aliengene cũ
hĩtantib tyrũ. Eterĩ assur
uenit cũ illis:. facti sũt in ad

Expanded text:
Idumaeorum, et Ismaelitae, Moab, et Agareni, Gebal, et Ammon, Amalech, et alienigenae cum habitantibus Tyrum. Etenim Assur simul venit cum illis. Facti sunt in 169
Abbreviated transcription (Latin):
go: ne forte cũ aliis predicauerĩ
ip̃e repbus efficiar. Ecte in affli¬
ctionẽ corporis auduuimꝰ crucẽ
carnis. Audiamꝰ nũc in cõpas¬
sionem proximi crucẽ mentis
ait. Quis infirmatur: et ego nõ
infirmor: Quis scandaliz atͣ
et ego non uror

Expanded text:
forte aliis praedicans ipse reprobus efficiar . Ecce in afflictione corporis audivimus crucem carnis, audiamus nunc in compassione proximi crucem mentis. Ait enim: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror
Abbreviated transcription (Latin):
nam. paucis qui dẽ uerbis eu¬
uangelista comp̃hendit: s nõ
pnica celestis misterii uirtute
qauida reliquit. Exposita nãq
mor gaudia dignis laudibus
rrtulerunt: pastores deuota ui

Expanded text:
iam paucis quidem verbis evangelista comprehendit, sed non pauca coelestis mysterii virtute gravidam reliquit. Exposita namque mox angeli dignis laudibus extulerunt, pastores devota vi
Abbreviated transcription (French):
in desertum soli tudi¬
ins et luxit super me omnis
terra quia non est muentus
qui me agnos ce ret et fa ie

Expanded text:
in desertum solitudinis, et luxit super me omnis terra, quia non est inventus qui me agnosceret et face
Abbreviated transcription (Latin):
manducando p̃terit: ñ unius¬
diei uolator accusatur. s ut to¬
cius quadragesime transgressor
arguitur. Unde bonũ est hoĩ
ut et diem sine labore ieuinet:
et torius quadragesime cõseqͣ¬
tur pariter sanctitatem.

Expanded text:
manducando praeterit, non ui violator accusatur, sed ut totius quadragesimae transgressor arguitur. Unde bonum est homini ut ad diem sine labore jejunet, et totius quadragesimae consequatur pariter sanctitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
Lon discedinus a te iuui¬
ficabis nos domi ne et
nomen tu um in uoca¬
bi mus. Ostende nobis faciem
tu am
et sal ui e

Expanded text:
on discedimus a te, vivificabis nos, Domine, et nomen tuum invocabimus. Ostende faciem tuam, et salvi e
Abbreviated transcription (Latin):
uangelii lectio cõmendat que
angelum de celis a deo missũ
narrat ad uirginem ut nouã
n carne natiuitatem filii dei p̃¬
dicaret. per quam nos abiecta
uetustate noxia renouari atq
inter filios dei computari pos¬

Expanded text:
angelii lectio commendat, quae angelum a Deo de coelis missum narrat ad Virginem, ut novam in carne nativitatem Filii Dei praedicaret, per quam nos, abjecta vetustate noxia, renovari atque inter Filios Dei computari pos
Abbreviated transcription (Latin):
missus est ab arce prĩs natꝰ
orbis conditor atqz uentre
uirginali caro factꝰ. prodiit.
agit infans inter arta
conditus presepia membra
pannis ĩuoluta uirgo mat̾
crura stricta cingit fascia.

Expanded text:
missus est ab arce patris natus orbis conditor atque ventre virginali carne factus prodiit. Vagit infans inter arta conditus praesepia. membra pannis involuta virgo mater crura stricta pingit fascia.
Abbreviated transcription (Latin):
emo est qui nesciat¬
in principio hoĩem
sic a deo plasmatũ.
ut instrucretur prudencia. et cõ¬
silio informaretur. et rationis
capax diuina ꝓuidencia redd̾et.
Instrueretur inꝙͣ prudencia: qͣ
hostis caliditatem uitaret. Con¬
silio: quo salutaria et recta per¬
quireret. Ratione qua deo geni¬
tori parendũ ẽe cognosceret. Ex¬

Expanded text:
est qui nesciat principio hominem sic a Deo plasmatum ut instrueretur prudentia, consilio formaretur, rationis capax, divina providentia redderetur. Instrueretur, inquam, prudentia qua hostis calliditatem vitaret; consilio, quo salutaria ac recta perquireret; ratione, qua Deo genitori parendum esse cognosceret. E
Abbreviated transcription (French):
expungitur sentit. et qui ig¬
norat. dum expetitur agnos¬
cit. Pronefas. Preceptum dei
contẽpnitur: et ꝑsuasio serpẽ¬
tis auditur. Despicitur deus
despiciens. Sꝑnuntur saluta¬
ria monita. et recipiuntur
uenenata colloquia. Tu.¬

Expanded text:
expungitur sentit; et qui ignorat, dum experitur agnoscit. Proh nefas! praeceptum Domini contemnitur, et persuasio serpentis auditur. Despicitur Deus decipiens. Spernuntur salutaria monita, et recipiuntur venenata colloquia. U
Abbreviated transcription (Latin):
ille descendit letantibz an¬
gelis. Glĩa in excelsis deo
cantauerunt. hodie stephanũ
letantes in suũ consortium
susceperunt. Heri dñs exiuit
de utero uirginis. hodie mi¬
les egressus
ẽ de ergascło

Expanded text:
ille descendit laetgelis. Gloria in excelsis Deo cantaverunt; hodie Stephanum laetantes in suum consortium susceperunt. Heri Dominus exivit de utero virginis: hodie servus egressus est de ergas
Abbreviated transcription (Latin):
nitore ꝑpeti iubarq scĩ spũs in¬
funde nrĩs sensib. Cotis uo¬
patrẽ potentis gr̃c culpã releget
lubricã. Informet actus stre¬
nuos dentes retondet ninidi
casus fecundet asperos donet ge¬
rendi grãm. Mentem guber¬
net et regat casto fideli corpore
fides calore ferueat fraudis ue¬
nena nesciat. Ap̃usq nob sit ci
pusq nob sit ci¬
bus potusq nr̃ sit fides leti biba¬
mus sobrie ebrietatẽ sp̃us. Letꝰ
dies hic transeat pudor situt dilu¬
culũ fides uelut meridies crepus¬
culũ mens nesciat. Aurora-
cursus ꝓuehit. aurora totus pro¬
deat in pr̃e totus filius. et totus
in uerbo pater:¬

Expanded text:
Infunde nostris sensibus. Votis voPater potentis gratiae Culpam releget lubricam. Informet actus strenuos, Dentem retundat invidi, Casus secundet asperos, Donet gerendi gratiam. Mentem gubernet et regat, Casto, fideli corpore: Fides calore ferveat, Fraudis venena nesciat: Christusque nobis sit ciusque nobis sit cibus, potusque nostra sit fides, Laeti bibamus sobrie ebrietate Spiritus. et dies hic transeat, Pudor sit ut diluculum, Fides velut meridies, Crepusculum mens nesciat. Aurora cursus provehit, Aurora totus prodeat In Patre totus Filius Et totus in Verbo Pater
Abbreviated transcription (Latin):
appare bit domi nus su¬
per nubem candi dam et cũ
Co sanctorum milia et ha
et ha¬
bens in uestimento. et in femore su

Expanded text:
apparebit Dominus super nubem candidam, et cum eo sanctorum millia. Et habens in vestimento, et in femore su
Abbreviated transcription (Latin):
et quietus ad seruili sui bap¬
ed quid mirũ de man¬
suetudine saluatoris:
si se ꝓphete sui manib inclĩa¬
uit qui se ab inmicis sius pas¬
sus est crucifigi: Quo ꝓperante¬
ad fluuiũ: talem iohẽs circun¬
stantibus turbis erupit in
uocem. Ecte agnus dei: ecce qͥ
tollit porã mundi. Hoc est dice.
Cessate iam cesso a baptisio
meo: quo penitencia suscipit᷑.
Ecte baptista: ꝑ quẽ crimina
quimini: illi credite ab illo
lauachrum salutis tota mẽte
supplices postulate: a quo et
ego ip̃e baptista uester cupio
baptiz ari

Expanded text:
et quietus ad servuli sui bapet quietus ad servuli sui baped quid mirum de mansuetudine Salvatoris, si se prophetae suis manibus inclinavit, qui se ab inimicis suis passus est crucifigi? Quo ad fluvium, talem Joannes circumstantibus turbis erupit in vocem: Ecce Agnus Dei; ecce qui tollit peccata mundi : hoc est dicere, Cessate jam, cessate a baptismo meo quo poenitentia suscipitur. Ecce Baptista per quem crimina quimini, illi credite, ab illo lavacrum salutis tota mente supplices postulate, a quo et ego ipse baptista vester cupio baptizari
Abbreviated transcription (Latin):
de solennitate diei hui
ueterum sit diu̾sa tradicio:
una tñ sc̃ẽ deuotionis ẽ fides.
Et quãqm nõnulli hodie dium̃n
asserant errin aquas in ui¬
nũ mutasse quidã uero bap¬
tizatum illũ a iohx̃ confre¬
ment in omribz dei filius
predicatur. in omnib al
am quod magis scdã
utiq gentilibus et ado¬
rare dnm̃: et munera offerre
conceditur: genciũ est prefi¬
gurata uocatio. Quod aque
tranfformantur in uinum:
religiois nr̃e designatur
archanũ. Quod uͦ fluentis ior¬
danis unda baptizatur ih̃s: aq̃¬
baptismatis consecrantur. mͣ¬
portet itaq lim̃i ut a
tatem saluatoris nr̃i et mi¬
dicabat in deserto iohẽs baptis¬
mũ penitentie. ppło pecc̃ori:
non quo crimina cõmissa de
leret:sz quo emendaret erran¬
tes. Nam remissio pcc̃orum
xp̃i gracie seruabatur. iiiͣ¬
onfluebat ergo ad ior
sactus. uita tam ꝑdita: ut
tis uenerabilis baptista iupe¬
tis semini compararet. Inter
ram. et facit eam tremere ih̃s
xp̃s: non dedignatur hũilis

Expanded text:
de solemnitate diei hujus veterum sit diversa traditio: una tamen sanctae devotionis est fides. Et quanquam nonnulli hodie Dominumasserant eum aquas in vina mutasse; quidam vero baptizatum illum a Joanne confirment, in omnibus Dei Filius creditur, in omnibus est am quod Magis, utique gentilibus, et adorare Dominum, et munera offerre conceditur, Gentium est praefigurata vocatio: quod aquae transformantur in vinum, religionis nostrae designatur arcanum: quod vero fluentis Jordanis baptizatur Jesus, aqbaptismati consecrantur. Oportet itaque, carissimi, ut altatem Salvatoris nostri et mydicabat in deserto Joannes baptismum poenitentiae populo peccatori, non quo crimina commileret, sed quo emendaret errantes. Nam remissio peccatorum Christi gratiae servabatur. Confluebat ergo ad Joanactus, vita tam perdita, ut eos venerabilis Baptista vipereo semini compararet. Inter rram et facit eam tremere, Christus Jesus non dedignatur humilis
Abbreviated transcription (Latin):
elicior ergo igno lcõ pͣ¬
rãcia inf̾ancium qͦs ꝑ¬
secutor occidit:ꝙͣ ur̃a sciencia
quos ni sua ꝑturbatione con¬
suluit. uos noluistis cũ re
cipere cuius oppidũ potisti ᷤ
ostendere. Illi potuerunt pro
eo mori: quem nondũ poterãt
ta xp̃us ne ullum ei tp̃s
Leẽt absq miraculo: ante
usum lingue potestatem uer¬
bi tacitus exerebat et qͣi iam
diceret sinite paruuilos ueĩre
ad me: taliũ est. eñi regnum
oua glĩa coronabat ĩ¬
fantes: et de micis su¬
is paruulorum pͥmordia cõ¬
secrabat: ut disceretur nemi¬
nẽ. hominũ diuini icapacẽ
ẽẽ sacramenti: qñ etiam illa

Expanded text:
elicior ergo ignorantia infantium quos persecutor occidit , quam vestra scientia, quam in sua perturbatione consuluit. Vos noluistis regnum ejus recipere, cujus oppidum potuistis ostendere. Illi potuerunt pro eo mori, quem nondum poterant tus, ne ullum ei tempus esset absque miraculo, ante usum linguae potestatem Verbi tacitus exerebat; et quasi jam diceret: Sinite parvulos venire ad me, talium est enim regnum gloria coronabat infantes, et de initiis suis parvulorum primordia consecrabat: 117 ut disceretur neminem hominum divini incapacem esse sacramenti, quando etiam illa
Abbreviated transcription (Latin):
quo dominum cei collau¬
dant ange li si ruant uenti et
fluant flumina non possũt
ea mouere unquam fundata
enim crat supia firmã petram.

Expanded text:
quo Dominum coeli collaudant angeli. Si irruant venti, et fluant flumina, non poterunt illud movere unquam. Fundatum enim est supra petram.
Abbreviated transcription (Latin):
ixit pater¬
familias operariis suis quid
hic statis tota die o ciosi at illi
respondentes dixetunt qͥa nemo
nos conduxit i tem uincã

Expanded text:
icit paterfamilias operariis suis: Quid hic statis tota die otiosi? At illi respondentes dixerunt, Quia nemo nos conduxit. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
modo trẽs audistis ualde in
luꝑficie hystorica est aꝑta:
led eius nobis sunt nust̾ia
sub breuitate requirenda.
Maria magdalene cũ adhuc
tenebre essent: uenit ad mo¬
mimnentũ. Iuxta hystoriam
notatur hora. iuxta ĩtellectũ
lio inisticum requirentis
signatur intelligencia. e¬
aria em̃ auctorẽ oĩm
quẽ in carne uid̾at:
mortuũ querebat in monu¬
quia hunc minime ĩuenit:
furatum credidit. Adhuc gͦ
tenebre erant cũ uenit ad mo¬
numentum. Cucurrit cicius:
discipulis nunciauit. S illi
pre cet̾is cucurrerunt qui pre
ceteris amauerunt uidelicet
petrus et iohannes. E Isti sũt
autem duo simul:
sed iohannes p̃cucurrit cicius
petro. Uenit prior ad monu¬
mentum: et ingredi non p̃¬
sumpsit. Uenit uero posterior
petrus. ⁊ intrauit. Quid fres.
quid cursus iste significat.¬

Expanded text:
modo, fratres, audistis valde in rficie historica est aperta, sed ejus nobis sunt mysteria sub brevitate requirenda. Maria Magdalene, cum adhuc tenebrae essent, venit ad monumentum. Juxta historiam notatur hora, juxta intellectum vero mysticum requirentis signatur intelligentia. im auctorem omnium, quem carne mortuum quaerebat in monuAl., hunc minime invenit, furatum credidit. Adhuc ergo erant tenebrae, cum venit ad monumentum. Cucurrit citius, discipulis nuntiavit: sed illi prae caeteris cucurrerunt, qui prae caeteris amaverunt, videlicet Pautem duo simul, sed Joannes praecucurrit Petro citius. Venit prior ad monumentum, et ingredi non praesumpsit. Venit vero posterior Petrus, Et intravit. Quid, fratres, quid cursus iste significat
Abbreviated transcription (Latin):
Noseph dum intraret in ter¬
ram e gyp ti linguam
quam non uouit au di¬
uit. Manus eius in labo¬
ribus serui  nin

Expanded text:
oseph, dum intraret in terram Aegypti, linguam quam non noverat audivit: manus ejus in laboribus servierun
Abbreviated transcription (Latin):
xa est puerpera quẽ gabriel pre¬
dix̾at quẽ mat̾s aluo gestieus.
cdausus iohannes senserat. Ee¬
no iacere ꝑtulit prescpe non ob¬
horruit paruoqz lacte pastus ẽ
per quem nec ales esurit. G̾au¬
det chorus celestiũ et argeli ca¬
nunt deo. palainqz fit pastoribꝰ.
pastor creator oĩ. Gl̾a tͥ dñe

Expanded text:
xa jam puerpera est Quem Gabriel praedixerat: Quem matris alvo gestiens Clausus Joannes senserat. Feno jacere pertulit, Praesepe non abhorruit: Parvoque lacte pastus est, Per quem nec ales esurit. Gaudet chorus coelestium, Et angeli canunt Deo: Palamque fit pastoribus Pastor Creator omnium. Hostis He
Abbreviated transcription (Latin):
concorditer p̾dicant. ct ad dun¬
tatẽ eius mentis oclos leuãti
pẽna ꝯtemplacoĩs uolãt. le ni¬
uuangelistarũ ergo fa¬
cies ad hũanitatẽ dm̃
ꝑtinent. pẽne ad diuinitatem
quia in eo quẽ corporeũ aspicũt
quasi facies intendũt. Sed dũ
hunc esse in circũscriptũ atq
incorporeũ ex diunitate anm̃¬
ciant ꝑcontẽplationis pennã-
quasi in aera leuantur. le uĩ¬
ma itaqz et una est fides
incarnationis eius in
omĩb et par contẽplatio dim¬
nitatis eius in singulis recte
nũc dicitur. Quatuor facies
uni. et quatuor pẽne uni. le uĩi¬
sed que iurtus esset si fidl̃
atq cõtemplationem
dm̃i habentes p̾dicatores: illus
sca oꝑa nõ haberẽt. Sequitur
Et pedes eoꝵ pedes recti. Quid pt
pedes nisi gressus actuũ deligul¬
tur: Quatuor ergo pedes am¬
maliũ pedes recti esse describĩs.
quia scõꝵ euuãgelistarũ ata

Expanded text:
dicant, et ad divinitatem ejus mentis oculos levantes, penna contemplationis. volant. Evangelistarum ergo facies ad humanitatem Domini pertinet, penna ad divinitatem: quia in eum, quem corporeum aspiciunt, quasi facies intendunt. Sed dum hunc esse incircumscriptum atque incorporeum ex divinitate annuntiant, per contemplationis pennam, quasi in aera levantur. Quia itaque et una est fides incarnationis ejus in omnibus et par contemplatio divinitatis ejus in singulis, recte nunc dicitur, quatuor facies uni, et quatuor pennae uni. Sed quae virtus esset, si fidem atque contemplationem Domini habentes praedicatores illius sancta opera non haberent? Sequitur: « Et pedes eorum pedes recti. » Quid per pedes, nisi gressus actuum designantur? Quatuor ergo animalium pedes recti esse describuntur: Quia sanctorum Evangelistarum at
Abbreviated transcription (Latin):
minime cibis carnalib delec¬
tantur. Offendi hiis magis
possunt ꝙͣ delectari: sed cũ ille
in sacris sedibz mancant. uos

Expanded text:
minime cibis carnalibus delectantur: offendi his magis possunt quam delectari, si cum illae in sacris sedibus maneant, vos
Abbreviated transcription (Latin):
get semetipm̃. Ibi dicitur ut
abnegemins nr̃a: hic dicitur
ut abuegenius nos. Et fortalle
laboriosũ non est honini relin¬
quere sua: sed ualde laboriosũ
est reluiquere semetip̃m. Mmnꝰ
quippe est abnegare quod habet¬

Expanded text:
get semetipsum. Ibi dicitur ut abnegemus nostra, hic dicitur ut abnegemus nos. Et fortasse laboriosum non est homini relinquere sua, sed valde laboriosum est relinquere semetipsum. Minus quippe est abnegare quod habet
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ip̃e ambulauit et ipse
ambulare. Quicquid ĩ nob̃
s̃peritie nocentis messe depre-¬
henderimus: crebra uerbi illiꝰ
auditione tergamus. Quicqͥd
uicii temptamentis morbi
uidelicet spiritualis nos in¬
terius uastare sen serimꝰ: soli¬
te pietatis illius munere po¬
stulemus emundari. Sed et¬
si ei unitos nos celestis iuite
dulcedine conspexerimus: eiꝰ
grãm flagitemus. ut neccessa¬
rie nos compũctionis. et ce¬
terarũ urtutum spũalium
donis saciare dignetur: qͣtini
nati: sacramenta nostre sa¬
lutis puro corpore simul et
corde sumamus. eu ã.R.

Expanded text:
sicut ille ambulavit et ipse ambulare. Quidquid in nobis imperitiae nocentis inesse deprehenderimus, crebra verbi illius auditione tergamus, et quidquid vitii tentantis morbi, videlicet spiritualis, nos interius vastare senserimus, solitae pietatis illius munere postulemus emundari. Sed etsi ei unitos nos coelestis vitae dulcedine conspexerimus, ejus gratiam flagitemus: ut necessariae nos compunctionis et caeterarum virtutum spiritualium donis satiare dignetur, quatenunati, sacramenta nostrae salutis puro corpore simul et corde sumamus. Ver
Abbreviated transcription (Latin):
t ut noueritis quãtũ¬
desiderium habebant
sancti qui nouerant de scͥpturi ᷤ
uirginem pariturã sicut audi¬
stis cum ysaias legeretur. Ecce
uirgo concipiet in utero ⁊ pa¬
riet filium et uocabis nomen
ciꝰ emmanuel. Emmanuel qͥd
sit euuangeliũ nobis aꝑuit
dicens: qd̃ int̾ O

Expanded text:
t ut noveritis quantudesiderium habebant sancti, qui noverant de Scripturis sanctis virginem parituram, sicut audistis cum Isaias legeretur, Ecce virgo in utero concipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . Emmanuel quid sit, Evangelium nobis aperuit dicens, quod int
Abbreviated transcription (Latin):
mentis sue singloꝵ Impie¬
in se uicioꝵ exagitabat affectꝰ
ut pote pro glĩa seculi concu¬
piscens suam opinionẽ extẽ¬
dere. nobilissimis ortã nata¬
libus dei famulam fecit ar¬
tari. ut qui erat de genere ig¬
notus per hoc sonaret apud
tus ẽẽt: qui posset etiam spec¬
tabiliũ sub¬
iugare per

Expanded text:
mentis suae . singuloin se| uiciorum exagitabat affectus·et utpote| pro gloria saeculi cupiens suam opinionem extendere| fortissimis ortam natalibus d\e/i famulam fecit arta re. Vt qui erat di genere ignotus per hoc sonaret apud| ac talis qui posset| etiam spectabilium sibi subiugare per
Abbreviated transcription (Latin):
nobis precentur ueniã B ar¬
tista xp̃i p̃uius et clauiger ethe¬
reus cũ cetis aplĩs nos soluãt
neru cum̃is. Chorus sacratus
martirũ confessio sacerdotum
et uirginalis castitas nos a pec¬
catis abluãt. Electoꝵ suffra¬
gia cẽs qz cuies celici annuãt
Sotis supplicũ. et uite poscat
p̃miũ. Laus honor iurtus glo¬
na deo pr̃i et filio scõ simul pa

Expanded text:
precentur veniam. Baptista Christi Praevius, Et claviger aethereus, Cum caeteris Apostolis, Nos solvant nexu criminis. Chorus sacratus Martyrum, Confessio Sacerdotum, Et virginalis castitas, Nos a peccatis abluant. Monachorum suffragia, Omnesque cives coelici Annuant votis supplicum; Et vitae poscant praemium. Laus, honor, virtus, gloria, Deo Patri, et Filio, Sancto simul Pa
Abbreviated transcription (Latin):
uidei tam imꝑita in
uobis sciencia est: et tam ĩdoc¬
ta doctrina: Int̾rogati ubi xͦ
nasceretur: ueraciter et memo¬
riter dicitis qd̃ legistis ĩ bethleẽ
tam. Et tu bethleem uide: non
es innumra int̾ principes uida:

Expanded text:
udaei, tam imperita in vobis scientia est, et tam indocta doctrina? Interrogati ubi Christus nasceretur , veraciter et memoriter dicitis quod legistis: In Bethleem tam: Et tu, Bethleem terra Juda, non es minima inter princip
Abbreviated transcription (Latin):
natũ longinque orienta lumi
nationes in insolito nout sy¬
deris splendore didicerunt. ⁊¬
ne de loco editi regis ambige¬
rent nr̃a crudicio prodidit.
qd̃ stella non docuit. u̾ Hic ẽ¬
uiã quã aliis aꝑitis ob¬
struitis: Cur in ur̃a infidelita
sione fit maiifestum. Locum
natiuitatis de scͥpturarũ testi¬
monio demonstratis presen¬
ciam tpĩs de celi et t̾re attesta¬
tione cognouistis. et tamen
ubi ad ꝑsequendũ animus
herodis exarsit ibi ad non cre¬
dendum uester sensus obdura¬

Expanded text:
natum longinquae Orientalium gentium nationes insolito novi sideris splendore didicerunt. Et ne de loco editi regis ambigerent, vestra eruditio prodidit quod stella non docuit. viam quam aliis aperitis obstruitis? Cur in vestra infidelitate sione manifestum? Locum nativitatis de Scripturarum testimonio demonstratis, praesentiam temporis de coeli et terrae attestatione cognoscitis; et tamen ubi ad persequendum animus Herodis exarsit, ibi ad non credendum vester sensus obdur
Abbreviated transcription (Latin):
audete in dño dilcĩssimi
iterum dico gaudete: qm̃ breui
int̾uallo tpr̃is post solemintatẽ
natiuitatis xp̃i festiuitas decla¬
ranioins eius illuxit. Et quem
in illo die uirgo peꝑit: in hoc
ceptioiis nr̃e temꝑauit
exordia: ut ihũs natus et credẽ¬
tibus manifestus et ꝑsequen¬
tibz eẽt occultus. Iam tunc gͦ
celi enarrauerunt glãm dei: et
in omnẽ trani soms uitatis
exiuit qñ et pastorib excertitꝰ
angeloꝵ saluatoris editi: an¬
nunciator apparuit: et magos
ad cũ adorandum p̃ma stella
ꝑduxit ut a solis ortu usq ad
occasuni ueri regis generatio
choruscaret: cũ rerum fidem ⁊
regua orientis ꝑ magos disce¬
rent: et romanum imꝑium
am seuicia herodis iͣi
uolens pͥmordia sus¬
perti sibi regis extinguere iue
dispensationi uesciens seuis¬
bat ut duni atroci intentus
facĩori: ignotum sibi puerũ
indiscreta in fanciũ cede ꝑseqt᷑:
annunciatũ celitus domima¬
toris ortũ. insignior ubiq fa¬
ma loqueretur qͣmͣ ꝓmptior̃

Expanded text:
audete in Domino, dilectissimi, iterum dico, gaudete : quoniam brevi intervallo temporis post solemnitatem nativitatis Christi, festivitas declarationis ejus illuxit; et quem in illo die virgo peperit, in hoc sceptionis nostrae temperavit exordia, ut natus Jesus, et credentibus manifestus, et persequentibus esset occultus. Jam tunc ergo coeli enarraverunt gloriam Dei , et in omnem terram sonus veritatis exivit , quando et pastoribus exercitus angelorum Salvatoris editi annuntiator apparuit , et magos ad eum adorandum praevia stella perduxit : ut a solis ortu usque ad occasum veri regis generatio coruscaret, cum rerum fidem et regna Orientis per magos discerent, et Romanum imperium aevitia Herodis, volens primordia suspecti sibi regis exstinguere, huic dispensationi nesciens serviebat; ut dum atroci intentus facinori, ignotum sibi puerum indiscreta infantium caede persequitur, annuntiatum coelitus Dominatoris ortum insignior ubique fama loqueretur, quam promptiorem
Abbreviated transcription (Latin):
ue utiq poterat ma¬
gos ilerosolims p̃t̾¬
missos usq ad cunabula pu¬
en fiout post modum fecit᷑
significatione ꝑducere. nͥad
confutendam uidcoꝵ duriciã
ꝑtinuisset: ut non solũ duc¬
inotesc̾et natiuitus salutaris¬
genciũ ꝓpheticus sermo
ransibat: et p̃nũciatũ anti¬
quis oraculis xp̃m alienge¬
narunt toda discebant cum
ideoꝵ infidelitas ueritatem
ore ꝓferret. et mendaciũ corde
adorabant in infancie infir¬
mitate humilem. postea cruci¬
figerent in uirtutũ sublui¬

Expanded text:
e utique poterat magos Jerosolymis praetermissis usque ad cunabula pueri, sicut postmodum fecit, sua significatione perducere; nisi ad confutandam Judaeorum duritiam pertinuisset, ut non solum ducnativitas Salvatorispropheticus sermo transibat, et praenuntiatum antiquis oraculis Christum alienigenarum corda discebant: cum Judaeorum infidelitas veritatem ore proferret, et mendacium corde adorabant in infantiae infirmitate humilem, postea crucifigerent in virtutum sublimi
Abbreviated transcription (Latin):
ctiam egypto saluato
illatus est: ut geus antiquis
erroribz dedita iam ad iuciã
salutem ꝑ occultam gr̃am uo
dñi consecratus. specialem in
toto mundo obtinuit digii¬
tatem: que in cordibz nostris
digno deberet splendore cdlaresce
ut rerũ gestarum ordinem nõ
solum credendo: sed etiamt iñ¬
telligendo ueneremur. En l.¬
actionem debeamꝰ deo
po illuminatione gencium
pbat &tecano iudeoꝵ. Quid eĩ
tam cecum. quid tam lucis ali¬
enuĩr:ꝙͣ illi sacerdotes et scribe
isrsitarũ fuerunt: qui ꝑcunc¬
tantibus magis. et herode q̃rẽ¬
te ubi xp̃us scdm̃ scͥpturarũ
testunonia nasceretur: hoc res¬
ponderunt de ꝓphĩco eloquio.
qd indicabat stella de celo. Re¬

Expanded text:
tem Aegypto Salvator illatus est, ut gens antiquis erroribus dedita, jam ad vicinam salutem per occultam gratiam vDomini consecratus specialem in toto mundo obtinuit dignitatem, quae in cordibus nostris digno debet splendore clarescere, ut rerum gestarum ordinem non solum credendo, sed etiam intelligendo veneremur. actionem debeamus Domino pro illuminatione gentium, probat obcaecatio Judaeorum. Quid enim tam caecum, quid tam lucis alienum, quam illi sacerdotes et scribae Israelitarum fuerunt? qui percontantibus magis, et Herode quaerente, ubi Christus secundum Scripturarum testimonium nasceretur , hoc responderunt de prophetico eloquio, 116 quod indicabat stella de coelo.
Abbreviated transcription (Latin):
tes. a principio publicemꝰ ł nĩ
cuiq scũs policarpus
ephesi urbis antistes doc¬
trina btissimi ioh̾is apłi ⁊ eu
uãgeliste ꝑfecte instructus sp̃u
scõ replctus: fidei ducatu cupiẽs
mũdi partes suos dirgebat dis¬

Expanded text:
tes, principium publicemus. 3. Denique sanctus Polycarpus Ephesi urbis episcopus, doctrina beatissimi Joannis apostoli et evangelistae perfecte instructus, Spiritu sancto repletus. fidei ducatu cupiens mundi partes suos dirigebat dis
Abbreviated transcription (Latin):
lĩosa mrͣm certamĩa ł pͣ¬
studiosius reserare xp̃o au¬
ctoritate cõpellimͣ: in cuiꝰ fidei a¬
more acta fuisse ꝓculdubio cõfi¬
temur. Igit: scĩt̾res gem̃ fr̃es. cũ¬

Expanded text:
iosa martyrum certamina studiosius reserare Christo auctore compellimur, in cujus fidei amore acta fuisse procul dubio confitemur. Igitur sancti tres gemini fratres
Abbreviated transcription (Latin):
sionem. idest p̃cepta dans apo¬
stolis. que uel hic uel in euuã¬
gelio leguntur. Est gͦ sensus.
Scripsi ergo de ihũ a tp̃e quo
cepit signa facere et docere usq
in finem quo isdem cõsũma¬
lis unde uenerat rediit. Per
dies quadragĩta
apparẽs eis ⁊ loq̃ns
de regno dei. R

Expanded text:
ptionem, id est, praecepta dans apostolis, quae vel hic vel in Evangeliis leguntur. Est ergo sensus: Scripsi de Jesu a tempore quo coepit signa facere et docere usque in diem qua, eisdem consummatis, unde venerat rediit. Per dies quadraginta apparens eis, et loquens de regno Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
nonicat. extat saucia sydus¬
ifulget iam nouũ. ut tollat
omne noxiũ. Esursũ ag¬
nus mittitur. laxare gratis
dlitum om̃s pro indulgẽci a
noem demus cum la crimis.
Sdõ ut cum fulserit mun¬
duq horror cinxerit. ñ pro rea¬
i puniat sed pius nos tunc

Expanded text:
orde extat saucia: Sidusfulget jam novum, Ut tollat omne noxium. En sursum agnus mittitur Laxare gratia debitum: Omnes pro indulgentia Vocem demus cum lachrymis: Secundo ut cum fulserit, Munue horror cinxerit Non pro reatu puniat, Sed pius nos tunc
Abbreviated transcription (Latin):
sum solemitatẽ hanc
eccliis merito religio¬
sa obseruatio introduxerit
miror cur apud quosdam
infideles hodic tam ꝑriciosu
error increuerit: ut super tu

Expanded text:
um solemnitatem hanc Ecclesiis merito religiosa observatio introduxerit, miror cur apud quosdam infideles hodie tam perniciosus error increverit, ut super tu
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ in simplicitate et sincerita¬
te dei: et non in sapĩa carnali:
sed in gr̃a dei conuersati su¬
alia scribimiꝰ uobis qͣm q̃ legi
mus: sicut et uos nrr̃a in die dõ

Expanded text:
d in simplicitate cordis et sinceritate Dei, et non in sapientia carnali, sed in gratia Dei conuersati sualia scribimus vobis, quam quae legismus, sicut et vos nostra, in die Domini
Abbreviated transcription (Latin):
capitulum disserẽ
partem quamdã ex illo ꝑstrin¬
ximꝰ: superest ut sequencia detꝰ¬
ramus. Descripsinius em̃: qͥd
esset qd̃ ait dñs in illa nocte
erũt duo in lecto uno. Nunc
ergo uideamꝰ: qd̃ reliquum ẽ.

Expanded text:
cum disserentes partem quamdam ex illo pers; superest, ut sequentia decurramus. Descripsimus enim quid esset quod Dominus ait: In illa nocte erunt duo in lecto uno, etc.; nunc ergo videamus, quod r
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Nos te rogauimus. ut
tu autem amplificasti: Qui¬
bus iacobz dixit. Ego errorẽ
tuli: et ue¬
ritatem o

Expanded text:
runt: « Nos te rogavimus ut t tu amplificasti. » Quibus ait Jacobus: « Ego errorem tuli, et veritatem o
Abbreviated transcription (Latin):
t ergo uiiiͣ
salutis mereamur Ammrab̾.¬
dona pertingere:primordiũ
eius intenta curemꝰ aure ꝑci¬
pere. Missus est inquit ange¬
lus gabriel a deo in ciuitatem
galilee cui nomen nazareth:
ad uirginẽ desponsatã uiro cui

Expanded text:
t ergo ad salutis mereamur dona pertingere, primordia ejus intenta curemus aure percipere. Missus est, inquit, angelus Gabriel a Deo in civitatem Galilaeae, cui nomen Nazareth, ad virginem desponsata
Abbreviated transcription (Latin):
est membrũ xp̃i: quia dũ infir¬
mitatem suam studuit hũilit̾
agnoscere: illius celfitudinem
meruit ueraciter obtin̾e. Sed
cum ex lectione alia redẽptoris
nri sentencia ad mentẽ reduci¬
tur. ex huiꝰ nobis lectionis uer
bis questio ualde implexa ge¬

Expanded text:
est membrum Christi, quia dum infirmitatem suam studuit humiliter agnoscere, illius celsitudinem meruit veraciter obtinere. Sed cum ex lectione alia Redemptoris nostri sententia ad mentem reducitur, ex hujus lectionis verbis nobis quaestio valde implexa ge
Abbreviated transcription (Latin):
desiderauit celestum sancti¬
tio ppłorum. Cibus
xp̃i est: paterne uoluntatis ĩ¬
fectus: sicut ip̃e ait meus aib
est ut faciam noluntatẽ pr̃s
mei qui me misit.  In ieiuel¬
nde et nos esuriamꝰ iꝰ
cybum: nõ qui titus
cpulis apparatur: sed qui dl¬
umarum scͥpturarũ latione s¬
ligitur. Ille em̃ ad tempꝰ cous
nutrit. hic autẽ aĩam refial¬

Expanded text:
sideravit coelestium sanctimptio populorum: cibus Christi est paternae voluntatis effectus, sicut ipse ait: Meus cibus est ut faciam voluntatem Patris mei, qui me misit . Unde et nos esuriamus cibum, non qui terrenis epulis apparatur, sed qui divinarum Scripturarum lectione colligitur; ille enim corpus ad tempus nutrit, hic autem animam refi
Abbreviated transcription (Latin):
qr ip̃m ẽẽ mundi redemptorẽ
dubitet: sed querit ut sciat.
si is qui ꝑ se in mundũ uen̾at
ꝑ se etiam ad inferm claustra
descendat. Quẽ enĩ p̾currens
mundo nũciauerat: hũc mo¬
riendo ad ĩ¬
feros p̃cur

Expanded text:
 ipsum esse mundi Redemptorem dubitet, 1453 sed quaerit, ut sciat si is qui per se in mundum venerat per se etiam ad inferni claustra descendat. Quem enim praecurrens mundo nuntiaverat, hunc moriendo et ad inferos pr