comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
estus carum ferat. Di cum uid̾it grauia inquib uolutat᷑. in certa. antit¬
pitia: referet pedem. Non uertet terga: sed sensim recedet. recedet in
intutũ. facile ⁊ autẽ mi lucili occupationes euadere. si occupationsi
precia contẽpseris. Illa sunt: que nos morant᷑ & decinent. Qd ergoe
tam magnas spes relinqͣm. ab ipsa messe dice.dam. nudũ erit latꝰ. inco¬
initeta lectica. atriũ uacuũ. Abhis gͦ muniti homines recedunt. & merce¬
dem nuseriarũ amant. ipsas execrant᷑. Sic de ambitione qͥmodo de a¬
mica querunt᷑. Id est si uerũ affectũ eorum inspicias: ħoderunt s liti¬
gant. Extute istos. quiq cupiere deplorant. & de earũ rerũ loquunt᷑ fu¬
ga quib carere ñ possunt. Uidebis uoluntariã ẽẽ. illis in eo moram
qd̾ egre ferre ipsos & muisere loquunt᷑. Ita ẽ. mi lutili. pautos seruitꝰ:

Expanded text:
estus earum ferat. Sed cum viderit gravia, in quibus volutabatur, incerta, anciestus earum ferat. Sed cum viderit gravia, in quibus volutabatur, incerta, ancipitia, referet pedem, non vertet terga, sed sensim recedet in tutum. Facile est autem, mi Lucili, occupationes evadere, si occupationum pretia contempseris. Illa sunt, quae nos morantur et detinent: " Quid ergo ? Tam magnas spes relinquam ? Ab ipsa messe discedam? Nudum erit latus, incomitata lectica, atrium vacuum ?" Ab his ergo inviti homines recedunt et mercedem miseriarum amant, ipsas execrantur. Sic de ambitione quomodo de amica queruntur; id est, si verum adfectum eorum inspicias, non oderunt, sed litigant. Excute istos, qui, quae cupiere, deplorant et de earum rerum locuntur fuga, quibus carere non possunt; videbis voluntariam esse illis in eo moram, quod aegre ferre ipsos et misere locuntur. Ita est, Lucili; paucos servitus,
Abbreviated transcription (Latin):
tari. S cũ illud tempꝰ captatũ diu uen̾it: exiliendũ ait. Dormitare
de fuga cogitantẽ uetat: & sperat salutarẽ etiã exdisficillimis exitũ.
si nec ꝓperemꝰ ante tempꝰ. nec cessemꝰ in tp̃r. Puto nc̃: & stoicã seutentiã
queris. Non ÷ qd̃ quisqͣm illos apud te temeritatis infamet. Cautiores:
fortiores sunt. Exspectas forsitan ut tͥ hec dicant. Lurpe ẽ. cedere oneri.
Luctare cũ offiuo: qd̾ semel recepisti. Non ẽ. uir fortis acstreniuis: qui
laborem fugit. Uerũ ẽ: nisi c̃stit illi animꝰ. Ipsa rerũ difficultate
dicent᷑ tibi ista si oꝑe p̾cium habebit ꝑseuerantiã. si nicħ indignum
bono uiro faciendum: patiendũue erit. Alio quin sordido se & contu¬
melioso labore ñ conteret. nec in negotiis erit negotii causa. Ne illud
quidẽ qd existimas facturũ eũ faciet. ut ambitiosis reb implicitꝰ: sẽꝑ¬

Expanded text:
tari. Sed cum illud tempus captatum diu venerit, exiliendum ait. Dormitare tari. Sed cum illud tempus captatum diu venerit, exiliendum ait. Dormitare de fuga cogitantem vetat et sperat salutarem etiam ex difficillimis exitum, si nec properemus ante tempus nec cessemus in tempore. Puto, nunc et Stoicam sententiam quaeris. Non est quod quisquam illos apud te temeritatis infamet; cautiores quam fortiores sunt. Expectas forsitan, ut tibi haec dicant: " Turpe est cedere oneri. Luctare cum officio, quod semel recepisti. Non est vir fortis ac strenuus qui laborem fugit, nisi crescit illi animus ipsa rerum difficultate." Dicentur tibi ista, si operae pretium habebit perseverantia, si nihil indignum bono viro faciendum patiendumve erit; alioqui sordido se et contumelioso labore non conteret nec in negotiis erit negotii causa. Ne illud quidem, quod existimas facturum eum, faciet, ut ambitiosis rebus inplicitus se
Abbreviated transcription (Latin):
semel cad̾ẽ. Interĩ qd̾ pͥmũ ẽ: impedire te noli. Contentꝰ eftnegotiis
inque descendisti aił qͥa uderi maiꝰ mudisti. Non ÷ qd̾ adulteriora u¬
taris ut ꝑdas extusationẽ & apparebit. te ñ incidisse. Ista enĩ que dici
solent: falsa sunt. Non potui aliter. Quid: si nollẽ: necesse erat. Nul¬
li necesse ẽ: felicitatẽ cursu sequi. Est aliqͥd. etiã si non repugnare:
subfistere. nec instare. forcune ferenti. Nim qͥd offend̾is: si in consibiũ ñ
uenio tm̃. s aduoco. & quidẽ prudentior es qͣm ipse sum. ad qͣm soleo
deferre. si quid delibero. Epicuri epłam ad hanc rẽ ꝑtinentẽ lege. ido¬
meneo que seribit᷑. quem rogat ut qͣntum potest fugiat & ꝓꝑat. ante¬
qͣm aliqua nis maior int̾ueniat. Et̃ auferat libertatẽ recedendi. Idem
tñ subicit. nich ẽẽ. temptandsĩ: nisi cũ apte pot̾it tempestiutq temp¬

Expanded text:
semel cadere. Interim, quod primum est, impedire te noli. Contentus esto negotiis, semel cadere. Interim, quod primum est, impedire te noli. Contentus esto negotiis, in quae descendisti, vel quod videri mavis, incidisti. Non est quod ad ulteriora nitaris; aut perdes excusationem et apparebit te non incidisse. Ista enim, quae dici solent, falsa sunt: " Non potui aliter. Quid, si nollem ? Necesse erat." Nulli necesse est felicitatem cursu sequi; est aliquid, etiam si non repugnare, subsistere nec instare fortunae ferenti. Numquid offenderis, si in consilium non venio tantum, sed advoco, et quidem prudentiores quam ipse sum, ad quos soleo deferre, si quid delibero ? Epicuri epistulam ad hanc rem pertinentem lege, Idomeneo quae inscribitur, quem rogat, ut quantum potest fugiat et properet, antequam aliqua vis maior interveniat et auferat libertatem recedendi. Idem tamen subicit nihil esse temptandum, nisi cum apte poterit tempestiveque temp
Abbreviated transcription (Latin):
am intelligis educendũ ẽe. te existis occupationib speciosis ⁊ malis: s
quom id cõnsequi possis. queris. Queda n nisi a presente monstuant᷑.¬
N on pocast meditus ꝑepsas ebi aut baluei temyꝰ eligere. Uena cangenda
eu ꝓsecis pairbiũ ei gladiatorem in harena caꝑẽ consaũ. A liho aduer¬
sio uustus. aliqͥd manus mota. aliqͥd ipsa meliatio corpis intuentẽ mo¬
uet. Quid fieri soicat. qd̾ op orteat inuniũsum: & mandari potẽ & sera¬
bri. łale donsiliũ. ñ tñ absentib etiam posteris dat᷑. Illud alterũ q̃ndo
fien debeat. aut quẽad modũ: ex longiquo nemo suadebit. Cum reb
ipiis deliberandũ ẽ. Ilon tm̃ presentis s ugilantis ẽ. occasionẽ obser¬
uare ꝓperantem. Itaq hant circumspite. hant si ud̾is pretende. & toto
inpetu. totis uirib id age: ut te istis officiis exuas. Et quidẽ qͣm senten¬
tiam ferã: actende. Censeo. aut ex ista uita tibi: aut euita exeundum.

Expanded text:
am intellegis educendum esse te ex istis occupationibus speciosis et malis. Sed quo modo id consequi possis quaeris. Quaedam non nisi a praesente monstrantNon potest medicus per epistulas cibi aut balinei tempus eligere; vena tangenda est. Vetus proverbium est gladiatorem in harena capere consilium; aliquid adversarii vultus, aliquid manus mota, aliquid ipsa inclinatio corporis intuentem monet. Quid fieri soleat, quid oporteat, in universum et mandari potest et scribi; tale consilium non tantum absentibus, etiam posteris datur. Illud alterum, quando fieri debeat aut quemadmodum, ex longinquo nemo suadebit, cum rebus ipsis deliberandum est. Non tantum praesentis, sed vigilantis est occasionem observare properantem. Itaque hanc circumspice, hanc si videris, prende et toto impetu, totis viribus id age, ut te istis officiis exuas. Et quidem quam sententiam feram, adtende. Censeo aut ex ista vita tibi aut e vita exeundum.
Abbreviated transcription (Latin):
hono maloq constitui. Nam ap̃ istos uilissime parti dat᷑ de melio¬
re sententia. ut de bono ꝓnuntiee sensus. obtusa res ⁊ hebes ⁊ hoĩe
qͣm inaluĩs aĩalib tardio. Qđ si qͥs uellet ñ o cłis s tactu muta dis

Expanded text:
bono maloque constituit. Nam apud istos vilissimae parti datur de meliobono maloque constituit. Nam apud istos vilissimae parti datur de meliore sententia, ut de bono pronuntiet sensus, obtunsa res et hebes et in homine quam in aliis animalibus tardior. Quid si quis vellet no
Abbreviated transcription (Latin):
intellectu bonũ. Huic adiunctũ ẽ. in multis aĩalib ⁊ infantib ñ eẽ.
Quic̃q uoluptatẽ in sũmo ponunt: sensibile uidicant boirũ. nos ꝯtͣ
intelligibile. qͥ illud aĩo damꝰ. Si de ł ono sensus udicarent. nullam
uoluptatẽ reiteremꝰ. Nulla enĩ ñ inuitat. nulla ñ delectat. ⁊ eqͣrio
nullũ dolorẽ uolentes subiremꝰ. Nullus enĩ ñ offendit sensũ. Pret̾ea
ñ ẽẽnt digni. rep̾hensione: qͥb nimiũ uoluptas placee. quib sũmꝰ
ẽ. doloris timor. Aque imꝓbamꝰ gule ac libidini addictos. ⁊ ꝯtẽp¬
nimꝰ illos qͥ nich̃ uirilit̾ ausuri fc̃. doloris metu. Qd autẽ peccant si
sensib. id ẽ. iudicib boni ac iali parent : His enĩ tractidisti s appeti¬
ciones & suge arbitriũ. S uidelicet ratio istiꝰ rei p̃posita ẽ. illi. quẽ¬
ad modũ debeat de uita. quẽ admodũ de uͥtute. de honesto. sit ⁊ m̃

Expanded text:
intellectu bonum ? Huic adiunctum est in mutis animalibus et infantibus non esse. intellectu bonum ? Huic adiunctum est in mutis animalibus et infantibus non esse. Quicumque voluptatem in summo ponunt, sensibile iudicant bonum, nos contra intellegibile, qui illud animo damus. Si de bono sensus iudicarent, nullam voluptatem reiceremus, nulla enim non invitat, nulla non delectat; et e contrario nullum dolorem volentes subiremus, nullus enim non offendit sensum. Praeterea non essent digni reprehensione, quibus nimium voluptas placet quibusque summus est doloris timor. Atqui inprobamus gulae ac libidini addictos et contemnimus illos, qui nihil viriliter ausuri sunt doloris metu. Quid autem peccant, sensibus, id est iudicibus boni ac mali, parent ? His enim tradidistis adpetitionis et fugae arbitrium. Sed videlicet ratio isti rei praeposita est; illa quemadmodum de beata vita, quemadmodum de virtute, de honesto, sic et de
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptissima aduolant. gła uanũ & uolubile qͥddã ẽ. auraq mobi¬
lius. Usus. pauꝑtas. nulli malũ ẽ. nͥ repugnanti. Mors malũ ñ ẽ.
Quid q̃ris. sola uis equũ: Gñis humani suꝑstitio error in sanꝰ est.
amandos timet. quos colit: uiolat. Quid enĩ int̾ ẽ. utrũ deos ne¬
ges an infames: Hec discenda. ĩmo edistenda sc̃. Non debes excu¬
sationes uitio philosophie suggerere. nullã ht̃ spem salutis eqͣ
quẽ ad intemꝑantiã medicꝰ hortat᷑. Uał.
ossum multa tͥ uet̾um precepta referre: nn refugis. remq pi¬
ger cognosc̾e curas. ñ refugis autẽ nec ulla te subtilitas abigt.
Non ẽ. elegantie tue tã multa sectari sic̃ illud ꝓbo qd̃ omĩa ad ali¬
quẽ ꝓfectũ redigis. & tc̃ tm̃ offendis uͥ sũma subtilitate nicħ agit᷑.
qd̾ ne nc̃ qͥdem sieri laborabo. Querit᷑ utrũ sensu cõprehendat an

Expanded text:
temptissima advolant. Gloria vanum et volucre quiddam est auraque mobitemptissima advolant. Gloria vanum et volucre quiddam est auraque mobilius. Paupertas nulli malum est nisi repugnanti. Mors malum non est; quid quaeris ? Sola ius aecum generis humani. Superstitio error insanientis est; amandos timet; quos colit, violat. Quid enim interest, utrum deos neges an infames ? " Haec discenda, immo ediscenda sunt; non debet excusationes vitio philosophia suggerere. Nullam habet spem salutis aeger, quem ad intemperantiam medicus hortatur. ossum multa tibi veterum praecepta referre, Ni refugis tenuisque piget cognoscere curas. Non refugis autem nec ulla te subtilitas abigit. Non est elegantiae tuae tam magna sectari secure. Illud probo, quod omnia ad aliquem profectum redigis et tunc tantum offenderis, ubi summa subtilitate nihil agitur. Quod ne nunc quidem fieri laborabo. Quaeritur, utrum sensu conprendatur an
Abbreviated transcription (Latin):
partẽ dare. si ascendas retro abducẽ. cũ uitio sucili ꝯsentire ẽ. Iuuo¬
luptates descendit᷑. In asꝑas ⁊ duras subeundũ ẽ. Hic impellamꝰ cor¬
pora. illic refrenemꝰ. Hoc nc̃ me existimas dicẽ. eos tm̃ ꝑniciosos eẽ.
aurib nr̃is qͥ uoluptatẽ laudant. qͥ dolores. metus. ꝑ se formidabi¬
les res in cutiunt. Illos qͦ nocere nob̾ existimo. qͥ nos subspetie stoice
secte. hortant᷑ aduitia. Hoc enĩ iactant solũ sapientẽ. & doctũ esse
anidtorẽ. solus apte ad hani artẽ eque ꝯbibendi ⁊ ꝯuiuandi sa¬
piens ẽ. ꝑitissimꝰ Queramꝰ ad qͣm usq etatẽ unienes amandi fint.
ec grete ꝯsuetudini data sint. Nos ad illa potiꝰ autes dirigamꝰ. Ne¬
mo ẽ. casu bonꝰ. Discenda uͥtus ẽ. uoluptas humilis res.⁊ pusilla
ẽ.⁊ in illo habenda p̾cio. cõmunis cũ mutis aĩalib ad qͣm ia ⁊ con¬

Expanded text:
partem dare, si ascendas, retro abducere cum vitio, Lucili, consentire est. In vopartem dare, si ascendas, retro abducere cum vitio, Lucili, consentire est. In voluptates descenditur, in aspera et dura subeundum est; hic inpellamus corpora, illic refrenemus. Hoc nunc me existimas dicere, eos tantum perniciosos esse auribus nostris, qui voluptatem laudant, qui doloris metus, per se formidabiles res, incutiunt ? Illos quoque nocere nobis existimo, qui nos sub specie Stoicae sectae hortantur ad vitia. Hoc enim iactant: solum sapientem et doctum esse amatorem. " Solus sapit ad hanc artem; aeque conbibendi et convivendi sapiens est peritissimus. Quaeramus, ad quam usque aetatem iuvenes amandi sint." Haec Graecae consuetudini data sint, nos ad illa potius aures derigamus: " Nemo est casu bonus. Discenda virtus est. voluptas humilis res et pusilla est et in nullo habenda pretio, communis cum mutis animalibus, ad quam minima et con
Abbreviated transcription (Latin):
sis ne fet̃is. nec dubitau̾is bonã uitã. qͣm o pinionẽ bonã malle.
De uoces ñ alit̾ fugiende st̃ qͣm ille qͣs ulixes nisi alligatꝰ pret̾¬
uehi noluit. Idem posst̃. abducunt a patͥa aparentib. ab ami¬
cis. abiurtutib. ⁊ inturpẽ uitã misera nͥ turpis illudunt. Qnͣto
satiꝰ ẽ. rectũ sequi limitẽ. ⁊ eo semꝑ duc̃e. ut ea demiũ sint tͥ iocun¬
nos aut inuitent aut fugent. Inuicent: ut diuitie. uoluptates
forma. ambitio. aut cet̾a blanda ⁊ arridentia. Fugat labor.
mors. dolor. ignominia. uictꝰ astrictior. Debenꝰ itaq exerceri.
ne hec timeamꝰ. ne illa cupiamꝰ. In contͣriũ pugnemꝰ. ⁊ abinui¬
tantib recedamꝰ. adĩsus pecentia concitem᷑. Ion uides qͣm diũsus
sit descendentiũ habitꝰ ⁊ astendentiũ. qͥ ꝑ ꝓnũ euntes supinant ao¬
ꝑa. qui in arduũ intumbunt: Nam si descendas pondꝰ suũ inp̾ore

Expanded text:
sis ne feceris nec dubitaveris bonam vitam quam opinionem bonam malle." sis ne feceris nec dubitaveris bonam vitam quam opinionem bonam malle." Hae voces non aliter fugiendae sunt quam illae, quas Ulixes nisi alligatus praetervehi noluit. Idem possunt; abducunt a patria, a parentibus, ab amicis, a virtutibus et in turpem vitam misera nisi turpi spe illidunt. Quanto satius enos aut invitent aut fugent. Invitant ut divitiae, voluptates, forma, ambitio, cetera blanda et adridentia; fugat labor, mors, dolor, ignominia, victus adstrictior. Debemus itaque exerceri, ne haec timeamus, ne illa cupiamus. In contrarium pugnemus et ab invitantibus recedamus, adversus petentia concitemur. Non vides, quam diversus sit descendentium habitus et ascendentium ? Qui per pronum eunt, resupinant corpora, qui in arduum, incumbunt. Nam si descendas, pondus suum in priorem
Abbreviated transcription (Latin):
audit᷑. Nec facile ẽ. aĩo dulcẽ sonũ excut̾e. ꝓsequit᷑ & durat. ⁊ ex
int̾uallo recurrit. Ideo cludende st̃ aures malis uotib & qͥdem
moma. Hoc ẽ. uiu̾e. hoc ẽ Qmortalẽ eẽ. meminisse: Eluunt dies.
semꝑ uoluptates decept᷑e. Intĩm dũ pot̃ dũ postit ingerere feu¬
galitatẽ.⁊ ut mortẽ p̃turrẽ.⁊ qͥcqͥd illi oblatura ẽ. iã sibi int̾iere.
N on amicã habes. ñ puerũ. qͥ aiice moueat inuidiã cotidie
sobriꝰ ꝓdis. Siccenostam ephymercedẽ patͥ approbaturꝰ. Nonẽ.
istud ĩuere. s alient uite int̾ ẽẽ. Qnͣta dem̃tia ẽ. heredis sui res
ꝓcurare. ⁊ sibi negare oĩa. ut tͥ ex amico inunicũ magna fanat
hereditase Plus enĩ gaudebit tua morte qͥ plus acceꝑit. Istos cͥstes
& suꝑtiliosos. alie uite censores. su e hostes. publicos pedagogos as¬

Expanded text:
auditur. Nec facile est animo dulcem sonum excutere; prosequitur et durat et ex auditur. Nec facile est animo dulcem sonum excutere; prosequitur et durat et ex intervallo recurrit. Ideo cludendae sunt aures malis vocibus et quidem monio, hoc est vivere, hoc est se mortalem esse meminisse. Fluunt dies semper voluptates recepturae interim, dum potest, dum poscit, ingerere frugalitatem ? Eo mortem praecurre et quidquid illa ablatura est, iam sine tibi interire. Non amicam habes, non puerum, qui amicae moveat invidiam; cottidie sobrius prodis; sic cenas tamquam ephemeridem patri adprobaturus: non est istud vivere, sed alienae vitae interesse. Qprocurare et sibi negare omnia, ut tibi ex amico inimicum magna faciat hereditas. Plus enim gaudebit tua morte, quo plus acceperit. Istos tristes et superciliosos alienae vitae censores, suae hostes, publicos paedagogos as
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ uenire magno pulũe ostendant. Om̃s iã mulos hñt qͥ
cristallina ⁊ murrina & celata magnoꝵ arcificũ manu portesi.
Turpe ẽ. iuderi eas te hr̃e sarcinas totas. qͤ toto concuti possint.
Omniũ pedagogia oblita facie uehunt᷑. ne sol ne frigꝰ teneram
eutem ledat. Lurpe ẽ. neminẽ cẽ. in comitatu pueroꝵ. cuiꝰ sana fa¬
cus medicam̃tum desicłet:. hoꝵ omniũ sermo uitandus ẽ. Hi st̃ qͥ
uitia tradunt & alicalł tanseunt. Pessumũ genꝰ hoꝵ. hominũ ui¬
debat᷑ qͥ uerba gestarent. St̃ quidã qͥ uitia gestant. hoꝵ sermo mł¬
tũ nocet. Ilam etiã siñ statim ꝓficit: semina in aĩo relinqͥt. seqͥt᷑q
nos etiã cũ abillis discefferimꝰ resurresturũ pꝰ ea malũ. Quẽadmo¬
dũ qͥ audiert̃ simphoniã fert̃ secũ in aurib modulationẽ. Illa
ad dulcedinẽ cantũq cogitationes impedit. nec ad terta patit᷑ iu¬
tendi. Sic adulatoꝵ & praua laudantiũ sermo. dutiꝰ heret qͣm

Expanded text:
hominem venire magno pulvere ostendant. Omnes iam mulos habent, qui crustallina et murrina et caelata magnorum artificum manu portent; turpe est videri eas te habere sarcinas totas, quae e tuto concuti possint. Omnium paedagogia oblita facie vehuntur, ne sol, ne frigus teneram cutem laedat; turpe est neminem esse in comitatu tuo puerorum, cuius sana facies medicamentum desideret. Horum omnium sermo vitandus est: hi sunt, qui vitia tradunt et alio aliunde transerunt. Pessimum genus horum hominum videbatur, qui verba gestarent; sunt quidam, qui vitia gestant. Horum sermo multum nocet; nam etiam si non statim profecit, semina in animo relinquit sequiturque nos etiam cum ab illis discessimus, resurrecturum postea malum. Quemadmodum qui audierunt symphoniam, ferunt secum in auribus modulationem illam ac dulcedinem cantuum, quae cogitationes impedit nec ad seria patitur intendi, sic adulatorum et prava laudantium sermo diutius haeret quam
Abbreviated transcription (Latin):
uita bonis efficit᷑. In muto aĩali bonũ ñ ẽ. Mutũ aĩal sensu cõ¬
p̃hendit p̃sentia. p̾ret̾itoꝵ reminiscit᷑: cũ id ineidit qͦͥ sensus ad¬
ad motũ ẽ. Instabulo qͥdẽ nulla illi uia ẽ. qͣmuis sepe caltate me¬
morie ẽ. Tertiũ uͦ tempꝰ id ẽ. suturũ ad muta ñ ꝓtinet. Quomͦ gͦͣ ꝑ¬
eoꝵ uideri ꝑfecta natin qitib usus ꝑfecti temꝑis ñ ẽ e Lempꝰ enĩ
uissimũ ẽ. intra cursũ datum p̾sens. Pret̾iti rara memoria ẽ nec
unꝗͣ reuocat᷑ nͥ p̃sentiũ occursu. Non pot̃ gͦ ꝑfecte nature bonũ
in imꝑfecta eẽ. natura. Aut si nat᷑a ht̃: hoc ht̃ qd̾ hĩte ⁊ sata. Nlec
illud nego ad ea qͦ uident᷑ scd̾m naturã magnos eẽ. nuttis aĩałib
impetꝰ ⁊ concitatos. s in ordiuatos acturbidos. Numqͣ autẽ aut¬
posite mouere. sinatura illoꝵ ordinẽ caꝑed: Nc mouent᷑ sed̾m

Expanded text:
li bonum non est. Mutum animal sensu conprendit praesentia. Praeteritorum reminiscitur, cum id incidit, quo sensus adadmotus est. In stabulo quidem nulla illi viae est quamvis saepe calcatae memoria. Tertium vero tempus, id est futurum, ad muta nest ? Tempus enim vissimum est intra cursum datum, praesens. Praeteriti rara memoria est nec umquam revocatur nisi praesentium occursu. Non potest ergo perfectae naturae bonum in inperfecta esse natura, aut si natura talis hoc habet, habent et sata. Nec illud nego, ad ea, quae videntur secundum naturam, magnos esse mutis animalibus impetus et concitatos, sed inordinatos ac turbidos. Numquam autem posi
Abbreviated transcription (Latin):
herbe. Pot̃ gͦ aliqd̃ ẽẽ.⁊ infantis. uerũ bonũ. nec in arborib nͥ in
mutis aĩalib. Hoc qd̾ in illis bonũ ẽ ⁊ p̃ cario bonũ dr̃. Qd ẽ. inqͥs¬

Expanded text:
herbae; potest ergo aliquod esse et infantis." Verum bonum nec in arboribus nec in herbae; potest ergo aliquod esse et infantis." Verum bonum nec in arboribus nec in mutis animalibus; hoc, quod in illis bonum est, precario bonum dicitur. " Q
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pot̃. s inꝑfectũ: iã pot̃ bonsĩ ẽẽ. s ñ ẽ. Ita dico lucili bonũ ñ
in qͦlibet corꝑe. ñ in qualibet etate inuenitur. ⁊ tm̃ ab ẽ. ab infan¬
tia. qͣntũ a pͥmo ultimũ. qͣntũ abinicio ꝑfectũ. Gͦ nec inten̾o mͦ
coalescente. corpꝰculo ẽ. Quid ni: Non sit ñ magis qͣm in semine.
hoc si dicas aliqd̃ arboris ac sati bonũ nouimꝰ. hoc ñ ẽ. inprima
fronde. q̃ emissa cũ maxime solũ rumpit: ẽ. aliqd bonũ tritici:
Hoc non dũ ẽ. in herba latente. Nec cum folictulo se exerit spica mol¬
lis. s cũ frum̃tũ estas. & debita mat̾itas coxit. Quẽ admodũ oĩs na¬
tura bonũ suũ uͥ consũmata ñ ꝓfert: ita hominis bonũ ñ ẽ. in
hoĩe. nͥ cũ illa ratio ꝑfecta ẽ. Qd autẽ hoc bonũ dicã : liber ani¬
mꝰ ẽ erectꝰ. alia subitiens sibi. se nulli. Hoc bonũ adeo ñ recipit
infantia. ut puericia ũ sꝑet. adolescentia inpube spet. Bene agi¬

Expanded text:
 est sed inperfectum, iam potest bonum, sed non est. Ita dico, Lucili: bonum non in quolibet corpore, non in qualibet aetate invenitur et tantum abest ab infantia, quantum a primo ultimum, quantum ab initio perfectum. Ergo nec in tenero, modo coalescente corpusculo est. Quidni non sit ? Non magis quam in semine. Hoc si dicas, aliquod arboris ac sati bonum novimus; hoc non est in prima fronde, quae emissa eum maxime solum rumpit. Est aliquod bonum tritici; hoc nondum est in herba lactente nec cum folliculo se exerit spica mollis, sed cum frumentum aestas et debita maturitas coxit. Quemadmodum omnis natura bonum suum nisi consummata non profert, ita hominis bonum non est in homine, nisi cum illi ratio perfecta est. Quod autem hoc bonum ? Dicam: liber animus, erectus, alia subiciens sibi, se nulli. Hoc bonum adeo non recipit infantia, ut pueritia non speret, adulescentia inprobe speret; bene agi
Abbreviated transcription (Latin):
cat tactꝰ. Quẽ admodũ inqͥt oĩs scientia. atq ars aliqͥd debec hr̃e
manifestũ. sensusq cõp̃hensũ. exquo oriat᷑ ⁊ crescat: sit beata ui¬
ta fundam̃tũ ⁊ iniciũ amanifestis duc̃. ⁊ eo qd̃ subsensũ cadat. Nẽ¬
pe uos a mantfestis beatã uitã iniciũ sui caꝑͤ dicitis. Dicimꝰ beata ẽẽ.
que scd̃m. uaturã sint. Quid autẽ sccd̃m naturã sit palã ꝓtinus
apparet. sic̃ qui fit integrũ qd̃ scdm naturã ẽ. qd̃ contingit ꝓtinus
naro. ñ dico bonũ s utiũ boni. Lu sũmũ bonũ uoluptatẽ infan¬
tie donas. ut ide intipiat nascens qͦ cũ consc̃imatꝰ homo ꝑuenit.
Cacirm̃ radicis loco ponis. si qͥs diet illłi in mat̾uo ut̾o latentẽ rex
qͦ incepti tenerũ & inꝑfectũ & informẽ. iã aliqͦ bono ẽẽ. aꝑte uide

Expanded text:
 Quemadmodum," inquit, " omnis scientia atque ars aliquid debet habere manifestum sensuque conprehensum, ex quo oriatur et crescat, sic beata vita fundamentum et initium a manifestis ducit et eo, quod sub sensum cadat. Nempe vos a manifestis beatam vitam initium sui capere dicitis." Dicimus beata esse, quae secundum naturam sint. Quid autem secundum naturam sit, palam et protinus apparet, sicut quid sit integrum. Quod secundum naturam est, quod contigit protinus nato, non dico bonum, sed initium boni. Tu summum bonum, voluptatem, infantiae donas, ut inde incipiat nascens, quo consummatus homo pervenit. Cacumen radicis loco ponis. Si quis diceret illum in materno utero latentem, sexus quoque incerti, tenerum et inperfectum et informem iam in
Abbreviated transcription (Latin):
tis in quib uincti te necẽe:. ẽ. dũ in aliena niteris ad bonũ reu̾̃ti
tuũ: Quid ẽ. hoce Anmꝰ scł. emendatꝰ atpurꝰ emulator dei.
suꝑ humana se excollens. Nich̾ extͣ se sui ponens rõnał aĩalis.

Expanded text:
tis, in quibus vinci te necesse est, dum in aliena niteris, ad bonum reverti tis, in quibus vinci te necesse est, dum in aliena niteris, ad bonum reverti tuum ? Quod est hoc ? Animus scilicet emendatus ac purus, aemulator dei, super humana se extollens, nihil extra se sui ponens. Rationale animal es.
Abbreviated transcription (Latin):
test. Dollicitũ ẽ. qd pot̃ ẽẽ. securũ. Nulli uitiũ ẽ. nisi cui urtꝰ
pot̃ ẽẽ. Mutis aĩalib talis ex natura sua motus ẽ. S ne te diu te¬
neã ^ erit aliq̃n bonũ in muto aĩali. erit aliqͣ uirtꝰ. erit aliqͥd ꝑ¬
admodũ. Ita bonũ in millo ẽ: in quo ratio ñ ẽ. Quo nc ꝑtineat
ista difputatio q̃ris.⁊ qͥd aĩo tuo ꝓfutura sit dico. & xxercet illũ ⁊
acuit. &utiq aliqͥd acturũ octupatione honesta tenet. Aꝰ dest
dẽẽ. possũ tͥ magis qͣm tͥ si bonũ tuũ ostenda. Si te a mutis aĩa¬
lib seꝑo. si tũ deo pono. Quidinqͣm uires corꝑis alis & exer is:
pecudib istas maiores ferisq natura concessit. Qd excolis for¬
mã e Cũ oinia si fec̃is amutis aĩalib decore uinc̃is. Quid capil¬
eque deusior iactabit᷑. Iuba horrebit in leonũ ceruice formosi¬
or. Cum te aduelocitatẽ parau̾is. par lepuscłõ ñ eris. Uis tu relic¬

Expanded text:
est; sollicitum est, quod potest esse securum. Nulli vitium est, nisi cui virtus potest esse; mutis animalibus talis ex natura sua motus est. Sed ne te diu teneam, erit aliquod bonum in muto animali, erit aliqua virtus, erit aliquid padmodum. Ita bonum in nullo est, nisi in quo ratio. Quo nunc pertineat ista disputatio quaeris, et quid animo tuo profutura sit ? Dico: et exercet illum et acuit et utique aliquid acturum occupatione honesta tenet. Prodest desse possum magis, quam si tibi bonum tuum ostendo, si te a mutis animalibus separo, si cum deo pono. Quid, inquam, vires corporis alis et exerces ? Pecudibus istas maiores ferisque natura concessit. Quid excolis formam ? Cum omnia feceris, a mutis animalibus decore vinceris. Quid capilequo densior iactabitur iuba, horrebit in leonum cervice formonsior. Cum te ad velocitatem paraveris, par lepusculo non eris. vis tu relic
Abbreviated transcription (Latin):
cã. inqͣntũ pot̃ plurimũ crestẽ. Lunc beatũ eẽ. te iudita. cũ tͥ
ex te gaudiũ õe nascet᷑. cũ uisis que hoĩes exipiunt. optant. cꝰ¬
todiunt. nicħ inuen̾is. ñ dico qd̾ malis. s qd̃ uelis Breuẽ tͥ for¬
mulã dono. qua te metiaris. qͣ ꝑfestum eẽ. iam sentias. Lunc
habebis tuũ bonũ cũ intelliges infelitissimos ẽẽ. felites. Uale.

Expanded text:
rimum crescere ? Tunc beatum esse te iudica, cum tibi ex ea gaudium omne nascetur, cum visis, quae homines eripiunt, optant, custodiunt, nihil inveneris, non dico quod malis, sed quod velis. Brevem tibi formulam dabo, qua te metiaris, qua perfectum esse iam sentias: tunc habebis tuum, cum intelleges infelicissimos esse felices. VALE.
Abbreviated transcription (Latin):
pañe hr̃e ceꝑo aut malũ fastidire desiero. Necessariũ ẽ. paruo as¬
suescẽ. Muite difficultates coloꝵ multe temꝑũ. et̃ locupletib¬

Expanded text:
panem habere coepero aut fastidire desiero. Necessarium est parvo adpanem habere coepero aut fastidire desiero. Necessarium est parvo adsuescere: multae difficultates locorum, multae temporum etiam loeupletib
Abbreviated transcription (Latin):
dicã recto uiuunt. Ideo lucili tenenda nob̾ uia ẽ. qͣm nat᷑a p̾scrip¬
sit. nͨ ab illa declinandũ. Illã seq̃ntib: oĩa facilia ⁊ expedita st̃. Con¬
tra illã nitentib ũ alia uita ẽ. ꝗͣ ꝯt᷑ aquã remigantis. Uł.¬
lie ⁊ e cenfectꝰ incõmodo magis qͣm longo in albanum merm
multa nocte ꝑueni. nicħ habeo parati nͥ me itaq in lectũ lassitu¬
dine pono. Hanc coci hanc pistoris morã boni consulo. Mecũ enĩ
de hoc ipso loquor. qͣm nich sit graue. qd leuit̾ excipias. qd in dig¬
nandũ uich ipse indignando astruas. Non ht̃ panẽ̾ meũ pistor. s
ht̃ uillicꝰ. s ht̃ atriensis. s ht̃ colonꝰ. Malũ panẽ in quis. expecta bo¬
nus fiet. Etiã illũ tenerũ tͥ & siligineũ. fames reddet. Ideo ñ ẽ. aute
edendũ qͣm illa imꝑat. Exspectabo gͦ nec ante edam quã ut bonũ

Expanded text:
dicam, retro vivunt. Ideo, Lucili, tenenda nobis via est, quam natura praescripdicam, retro vivunt. Ideo, Lucili, tenenda nobis via est, quam natura praescripsit, nec ab illa declinandum; illam sequentibus omnia facilia, expedita sunt, contra illam nitentibus non alia vita est ere confectus incommodo magis quam longo in Albanum meum multa nocte perveni; nihil habeo parati nisi me. Itaque in lectulo lassitudinem pono, hanc coci ac pistoris moram boni consulo. Mecum enim de hoc ipso loquor, quam nihil sit grave, quod leviter excipias, indignandum nihil nisi ipse indignando adstruas. Non habet panem meus pistor; sed habet vilicus, sed habet atriensis, sed habet colonus. " Malum panem " inquis. Exspecta: bonus fiet. Etiam illum tibi tenerum et siligineum fames reddet. Ideo non est ante edendum quam illa imperat; exspectabo ergo nec ante edam quam aut bonum
Abbreviated transcription (Latin):
ueri uocant cellarii. coci tumultuant᷑. q̃ro qͥd sit : ddr̃ mulsũ mecha¬
licã poposcisse. ab alneo exisse. excedeb̾at inqͥt cuiꝰ diẽ cena muime
alde enĩ frugalit̾ uiuebat. uicħ consumebat nͥ noctẽ. Itaq credo
dicentib illũ. quib dã auarũ ⁊ sordidũ. Uos inqͥt ilbũ ⁊ lichinobiũ
dicetis. Non debes admirari si tantas inuenis uitioꝵ ꝓͥetates. Ua¬
ria st̃ in num̃abiles hñt facies. cõp̾hendi eoꝵ gña ñ posst̃. Sĩplex
recti cura ẽ. multiplex praui. Et qͣntũ uis nouas declinationes ca¬
pit idẽ morbꝰ. ẽuenit naturã seq̃ntiũ faciles st̃. soluti st̃. exiguas¬
se a cetĩs distingt̃. qͦmͦ elegantia cenarũ. mundiciis uehicłoꝵ. Si
uolunt. separent et̃. temꝑũ dispositiones. Nolunt solunt specta¬
re quib peccandi p̃miũ infamia ẽ. Hanc petunt om̃s isti qͥita

Expanded text:
pueri vocantur, cellarii, coqui tumultuantur. Quaero, quid sit; dicitur mulsum et hapueri vocantur, cellarii, coqui tumultuantur. Quaero, quid sit; dicitur mulsum et habeam poposcisse, a balneo exisse. Excedebat," inquit, " huius diem cena minime, valde enim frugaliter vivebat; nihil consumebat nisi noctem. Itaque credendo dicentibus illum quibusdam avarum et sordidum vos," inquit, " illum et lychnobium dicetis." Non debes admirari, si tantas invenis vitiorum proprietates; varia sunt, innumerabiles habent facies, comprendi eorum genera non possunt. Simplex recti cura est, multiplex pravi, et quantumvis novas declinationes capit. Idem moribus evenit; naturam sequentium faciles sunt, soluti sunt, exiguasse a ceteris distinguunt, quomodo elegantia cenarum, munditiis vehiculorum, sic se volunt separare etiam temporum dispositione. Nolunt solita peccare, quibus peccandi praemium infamia est. Hanc petunt omnes isti, qui, ut ita
Abbreviated transcription (Latin):
s qri nicħ uiuat oblitũ. & grauis male ꝯscientie lux ẽ. ⁊ oĩa ꝯtupis¬
centis aut ꝯtinentis ꝓ ut magno aut paruo empta st̃. fastidio ẽ. lu¬
ĩ qratuitũ. Pret̾ea luxuriosi uitã suã ẽẽ. insermonib dũ uuunt.
qd̾ excidet famã. Iulti bona comedt̃. multi amicas hñt. Ut int̾
istos nom̃ inuemas: opꝰ ẽ. ñ tm̃ luxuriosã rẽ. s notabilẽ. fac̃e rem.
ntã occupata ciuitate fabulas uulgaris neqͥtia ñ inuenie. Pedonẽ
albino uanũ narrantẽ audieramꝰ. Erat autẽ fabulatori legatissimꝰ.
habitasse se supͣ domũ spapinꝰ erat ex hac turba lucifugarũ. Au¬
dio inqͥt. cͥcũ audio inqͥt tirca horam t̾ciam noctis flagelloꝵ sonũ.
q̃ro qͥd faciat. dr̃ rõnes acciꝑe. Audio cͥca horã sextã noctis clamo¬
rem ꝯtitatũ. q̃ro qͥd sit. dr̃ uocẽ exerc̾e. Quero cͥca horã octauam
noctis qͥd sibi ille sonꝰ rotarũ uellet gestari. dr̃. Circa lucẽ discurrit᷑.

Expanded text:
 quia nihil iuvat solitum, et gravis malae conscientiae lux est, et omnia concupiscenti aut contemnenti, prout magno aut parvo empta sunt, fastidio est lumen gratuitum. Praeterea luxuriosi vitam suam esse in sermonibus, dum vivunt, quod excidat fama. Multi bona comedunt, multi amicas habent. Ut inter istos nomen invenias, opus est non tantum luxuriosam rem, sed notabilem facere; in tam occuAlbinovanum narrantem audieramus, erat autem fabulator elegantissimus, habitasse se supra domum S. Papini. Is erat ex hac turba lucifugarum. " Audio," inquit, " circa horam tertiam noctis flagellorum sonum. Quaero, quid faciat; dicitur rationes accipere. Audio circa horam sextam noctis clamorem concitatum; quaero, quid sit; dicitur vocem exercere. Quaero circa horam octavam noctis, quid sibi ille sonus rotarum velit; gestari dicitur. Circa lucem discurritur,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ parabamꝰ. qͥa alii parauert̃. qͥa ap̃ plerosq st̃. Int̾ causas
nim᷑ : s consuetudine abdutim᷑. Qd̃ si pauti fac̾ent : uollemus
unitari. Cũ plures fac̃e ceꝑunt. qͣsi honestiꝰ fie. qͥa freq̃ntiꝰ seqͥ¬
urur.⁊ rectũ ap̃ nos locũ tenet error. uͥ publicꝰ factꝰ ẽ. Qñis iã
sic ꝑegͥnant᷑ ut illos numidarũ p̃currat equitatꝰ. ut agm̃ cursoꝵ¬

Expanded text:
tem paramus, quia alii paraverunt, quia apud plerosque sunt ! Inter causas tem paramus, quia alii paraverunt, quia apud plerosque sunt ! Inter causas nimur sed consuetudine abducimur. Quod, si pauci facerent, nollemus imitari, cum plures facere coeperunt, quasi honestius sit, quia frequentius, sequimur. Et recti apud nos locum tenet error, ubi publicus factus est. Omnes iam sic peregrinantur, ut illos Numidarum praecurrat equitatus, ut agmen curso
Abbreviated transcription (Latin):
na pars lib̾tatis ẽ. bene moratꝰ nenter. ⁊ contumeliȩ patiens. Esĩ¬
mari ñ pot̃ ꝗͣtam uoluptatẽ capiã. ex eo qd̃ lassitudo mea sibi
ipsa assiestit. Non uuctores. ñ balneũ. ñ ullũ aliud remediũ qͣm
tp̃is q̃ro. Nam qd labor contͣrit. qͥ extollit᷑ hec qualiscumq cena
attali iocundior erit. Aliqd̃ enĩ exꝑiñtũ dĩ sumpsi subito. hoc
enĩ ẽ. simpliciꝰ ⁊ ueriꝰ. Nam uͥ se p̾parauit. & induxit s patienti¬
am. ñ eque apparet qͣntũ hãt uere firmitatis. Illa st̃ certissima
argum̃ta qͦ ex temꝑe dedit. si ñ tm̃ equus modestia s placidꝰ asper̃.
Si ñ excanduit. ñ litigauit. Si qđ dari deb̾et ipse sibi ñ desidan¬
do suppleuit.⁊ cogitauit aliqͥd consuetudine sua sibi nicħ deeẽ.
Multa quã suꝑuacua ẽẽnt: ñ intelleximꝰ. nͥ cũ de eẽ. cepert̃. Ute¬
bam᷑ enĩ illis ñ qͥa debebamꝰ: s quia habebamꝰ. Quã multa au¬

Expanded text:
is est bene moratus venter et contumeliae patiens. Aestimari non potest, quantam voluptatem capiam ex eo, quod lassitudo mea sibi ipsa adsuescit; non unctores, non balineum, non ullum aliud remedium quam temporis quaero. Nam quod labor contraxit, quies tollit. Haec qualiscumque cena aditiali iucundior erit. Aliquod enim experimentum animi sumpsi subito; hoc enim est simplicius et verius. Nam ubi se praeparavit et indixit sibi patientiam, non aeque apparet, quantum habeat verae firmitatis; illa sunt certissima argumenta, quae ex tempore dedit, si non tantum aequus molestias, sed placidus aspexit; si non excanduit, non litigavit; si quod dari deberet ipse sibi non desiderando supplevit et cogitavit aliquid consuetudini suae, sibi nihil deesse. Multa quam supervacua essent, non intelleximus, nisi deesse coeperunt; utebamur enim illis, non quia debebamus, sed quia habebamus. Quam multa au
Abbreviated transcription (Latin):
ticia tyb̃ũ notos⁊ frigore ortꝰ ⁊ occasus libentissime iuserebat. Itaq
cũ incdignaret. qͥdã illũ toto die retitasse: & negaret accedendũ ad
rettcaciones eiꝰ nata pinnariꝰ ait. Ilumꝙ pollũ lib̾ał agere: pan¬
tus sũ illũ audire. ab ortu ad occasũ. eũ hos uersus recitass. Incip
ardentes pheb ꝓduc̃ẽ flãmas. Sp arg̃e rubitunda dies iã tristis
hirundo. Argutis reddit᷑a ci bos inmitt̾e nidis Incip̃. ⁊ molli parat᷑
sectator qͣs imꝓbitate liungue merebat᷑ exclamauit. Incipit bitia
dormire. deiñ cũ sub inde recitasste. iã sua pastores stabił arm̃ta¬
locarẽ. Iam dare sopitis nox pigna silentia t̾ris intipit. idẽ uarus
inqͥt. qͥd dicis. iã nox ẽ. ibo. ⁊ butã salutabo. Nich erat notiꝰ hac eiꝰ
uita inꝯtͣriũ cͥcumacta. ꝗͣ ut diri multi eod̃ tp̃r egert̃. Causa autẽ ẽ.¬

Expanded text:
citia Tiberi notus et frigore. Ortus et occasus libentissime inserebat. Itaque citia Tiberi notus et frigore. Ortus et occasus libentissime inserebat. Itaque cum indignaretur quidam illum toto die recitasse et negaret accedendum ad recitationes eius, Natta Pinarius ait: " Numquam possum liberalius agere: paratus sum illum audire ab ortu ad occasum." Cum hos versus recitasset: Incipit ardentes Phoebus producere flammas, Spargere se rubicunda dies, iam tristis hirundo Argutis reditura cibos inmittere nidis Incipit et molli partitsectator, quas improbitate linguae merebatur, exclamavit: " incipit Buta dormire." Deinde cum subinde recitasset: Iam sua pastores stabulis armlocarunt, Iam dare sopitis nox pigra silentia terris Incipit, idem Varus inquit: " Quid dicis ? Iam nox est ? Ibo et Butam salutabo." Nihil erat notius hac eius vita in contrarium circumacta; quam, ut dixi, multi eodem tempore egerunt. Causa autem e
Abbreviated transcription (Latin):
Non uuiunt contͣ naturã qͥ pomaria insũmis trib sert̃. quoꝵ silue
intectis domoꝵ ac fastigiis nutant. inde ortis radicib. qͦ imꝓbe ca¬
nmine egissent : Non uuͥnt contͣ naturã qͥfundam̃ta therma¬
rũ in mari iaciunt.⁊ delicate natare ipsi sibi uident᷑. nͥ calentia
quies ẽ. Nc̃ exerceaui. nc̃ gestemꝰ. nc̃ pͣndeamꝰ. Iam lux ꝓpiuis aete¬
dit. tempꝰ ẽ. ceue. Non oꝑortet id face qd̾ popłs. res sordida ẽ tͥea.
aut uulgari ua unĩe. Dies publicꝰ relinquat᷑. ꝓpiꝰ nobis ac pe¬
culiare: mane fiat. Isti uͦ mͦ defunctoꝵ loco sunt. qͣntulũ enĩ a fuñe
ab st̃. & dͥ de aceruo qͥ ad faces & cereos uułtt: Hanciutã agere¬
eodẽ tempe multos meminimꝰ ut̾ quos ⁊ acibũ butã stertoriũ.
eui pꝰ pat̾moniũ ingens ꝯsumptũ. tibyus pauꝑtatẽ ꝯfitenti sers

Expanded text:
Non vivunt contra naturam qui pomaria in summis turribus serunt ? Quorum silvae Non vivunt contra naturam qui pomaria in summis turribus serunt ? Quorum silvae in tectis domuum ac fastigiis nutant, inde ortis radicibus quo inprobe cacumina egissent ? Non vivunt contra naturam qui fundamenta thermarum in mari iaciunt et delicate natare ipsi sibi non videntur, nisi calentia Quies est: nunc exerceamur, nunc gestemur, nunc prandeamus. Iam lux propius accedit; tempus est cenae. Non oportet id facere, quod populus. Res sordida est trita ac vulgari via vivere. Dies publicus relinquatur: proprium nobis ac peculiare mane fiat." Isti vero mihi defunctorum loco sunt. Quantulum enim a funere absunt et quidem acerbo, qui ad faces et ccreoss meminimus, inter quos et Acilium Butam, praetorium, cui post patrimonium ingens consumptum Tiberius paupertatem confitenti " ser
Abbreviated transcription (Latin):
centiũ uitiũ ẽ. qui uires excolunt. In ipso pene balnei limine.
int̾ nudos bibant. unino potent. & sudorem qͣm mouer̾t potionib
crebris ac feruentib subiũ distringant. Post p̃ndiũ aut ceuã bib̃e
uulgare ẽ. hoc patres familiȩ rustici faciunt. & nere uoluptatis ix¬
uari: merũ illud delectat. qd̃ ñ innatat cibo. qd̾ libere. penecrar
adneruos illa ebrietas uiuat. que inuacuũ uenit. Non iudent᷑ ÷ͥ
contͣ naturã inuere. qͥ cõmitant cũ feminis uestẽ ÷ Non uuiunt q̃
uaturã. qͥ spectant ut puericia splendeat tp̃r alieno:. Quid fieri
crudeliꝰ uł miseriꝰ pot̃: Numq uir erit & si dui uirũ pati possit.
Et cũ illũ ꝯtumeliȩ sexꝰ eri puisse debuerat: ñ etas qͥdẽ eripiet. Non u¬
unt contͣ naturã qͥ hieme contupiscunt rosã. fom̃toq aquarũ ea¬
lentiũ & caloꝵ apta mutatione brumaliũ. florẽ uernũ expͥmant e

Expanded text:
centium vitium est, qui vires excolunt, ut in ipso paene balinei limine centium vitium est, qui vires excolunt, ut in ipso paene balinei limine inter nudos bibant, immo potent et sudorem, quem moverunt potionibus crebris ac ferventibus, subinde destringant. Post prandium aut cenam bibere vulgare est; hoc patres familiae rustici faciunt et verae voluptatis ignari. Merum illud delectat, quod non innatat cibo, quod libere penetrat ad nervos; illa ebrietas iuvat, quae in vacuum venit. Non videntur tibi contra naturam vivere qui commutant cum feminis vestem ? Non vivunt contra naturam qui spectant, ut pueritia splendeat tempore alieno? Quid fieri crudelius vel miserius potest ? Numquam vir erit, ut diu virum pati possit ? Et cum illum contumeliae sexus eripuisse debuerat, non ne aetas quidem eripiet ? Non vivunt contra naturam qui hieme concupiscunt rosam fomentoque aquarum calentium et calorum apta mutatione bruma lilium, florem vernum, exprimunt ?
Abbreviated transcription (Latin):
mote facile pinguescant inobscuro ꝯtinent᷑. ita sñ ulla exercitatio¬
ne iacentib tumor pigrũ corpꝰ inuadit. & suꝑba m̃bra mers sa¬
gina subtrescit. At istoꝵ corꝑa qͥse tenebris dicauert̃. feda uisunt᷑.
uippe ñ speciosior illis qͣm morbo pallentib colorẽ. langͥdi ⁊ eua¬
nidi albent ⁊ inuiuis caro morticina ẽ. Hoc tñ minimũ uulł ma¬
loꝵ dix̾im. Quanto plus tenebrarũ in aĩo ẽ: Ille inise stupet. ille
caligat. inuidet cecis. Quis unꝗ ocłos tenebrarũ causa hu̾it: Int̾¬
tͣnfferendi. Dĩa uitia contͣ uaturã pugnant. oĩa debitũ ordinẽ
deserunt. Hoc ẽ. luxurie ꝓpositũ. gaud̃e ꝑuersis. nec tm̃ discedẽ
a recto. s qͣm longissuue abire. De iñ etiã e contrario stare: ñ ui¬
dent᷑ tͥ contͣ naturã uiuere: Ieumi bibunt qͥ uinũ recipiunt in¬
anib uenis & ad ci b. ũ ebrii transeunt. atq freq̃ns hoc adoles¬

Expanded text:
ntur, ut inmotae facile pinguescant, in obscuro continentur; ita sine ulla exercitationtur, ut inmotae facile pinguescant, in obscuro continentur; ita sine ulla exercitatione iacentibus tumor pigrum corpus invadit, et superba umbra iners sagina subcrescit. At istorum corpora, qui se tenebris dicaverunt, foeda visuntur. Quippe suspectior illis quam morbo patientibus color est, languidi et evanidi albent, et in vivis caro morticina est. Hoc tamen minimum in illis malorum dixerim. Quanto plus tenebrarum in animo est! Ille in se stupet, ille caligat, invidet caecis. Quis umquam oculos tenebrarum causa habuit ? Intetransferendi ? Omnia vitia contra naturam pugnant, omnia debitum ordinem deserunt. Hoc est luxuriae propositum, gaudere perversis nec tantum discedere a recto, sed quam longissime abire, deinde etiam e contrario stare. Non videntur tibi contra naturam vivere qui ieiuni bibunt, qui vinum recipiunt inanibus venis et ad cibum ebrii transeunt ? Atqui frequens hoc adules
Abbreviated transcription (Latin):
quos natura ut dit uͥgiliꝰ sedib nr̃is subditos. ẽ contͣrio posuit.
Losq ubi pͥmus equis oriens aspexit anhelis: illis sera ru¬
bens accẽdit lumina uesꝑ. Lał hoꝵ contͣria omnib: ñ regio s uita ẽ.
St̃ quidã in eadẽ urbe antipodes qͥ ut marcꝰ cato ait. nec orientẽ unꝗ
solẽ uidert̃ uec cadentẽ. Hos tu existimas scire quẽ admodũ uiuen¬
dũ sit. qͥ nesciunt qñ & ubi mortẽ timent. inquã seuui condidert᷑.
Iam in fausti hoĩes ꝗͣ nocturne aues st̃: licet in uino unguentoq
tenebras suas exigant. Licet epulis ⁊ qͥdẽ in multa ꝑicła discoctis. to¬
tũ ꝑũse uigilie tempꝰ educant. Non ꝯuiuant᷑ s iusta gͥ facuut.
mortuis certe int̾dui parentat᷑. At me hercle̾s nullus agenti dies
longꝰ ẽ. Extendamꝰ uitã. huiꝰ officiũ ⁊ argum̃tũ actꝰ. Circ̃stribat᷑

Expanded text:
quos natura, ut ait vergilius, sedibus nostris subditos e contrario posuit, quos natura, ut ait vergilius, sedibus nostris subditos e contrario posuit, Nosque ubi primus equis Oriens adflavit anhelis, Illis sera rubens accendit lumina Vesper; talis horum contraria omnibus non regio, sed vita est. Sunt quidam in eadem urbe antipodes, qui, ut M. Cato ait, nec orientem umquam solem viderunt nec occidentem. Hos tu existimas scire quemadmodum vivendum sit, qui nesciunt quando ? Et hi mortem timent, in quam se vivi condiderunt ? Tam infausti quam nocturnae aves sunt. Licet in vino unguentoque tenebras suas exigant, licet epulis et quidem in multa fericula discoctis totum perversae vigiliae tempus educant, non convivantur, sed iusta sibi faciunt. Mortuis certe interdiu parentatur. At mehercules nullus agenti dies longus est. Extendamus vitam; huius et officium et argumentum actus est. Circumscribatur
Abbreviated transcription (Latin):
illa natura ꝯtulit ad ꝑmanendũ inconciliationẽ ⁊ karitatẽ sui.
Lon pot̾at salua eẽ. nͥ uellent. nec ñ ꝑ se ꝓfuturũ erat. s sine hoc
nulla res ꝓfuss. s in nulla dep̃ndes uilitatẽ sui. Negligentiã
qͥdem tacitis qͦ & brutis qͣmuis uicet̾a torpeant: ad uiuendum¬
iolietua est. Uiaebu qne alius manlia st̃: sbi ipsa non se c̃ẽdł.
e ⁊ Rim̃tm iam dies sensit.
resiluit aliqͣntulũ. ita tñ ut lib̾ale ad huc spatiũ sit. Siquis
cum ipso ut ita dicã die surgat: officiosior: meliorq Siqͥs illũ ex¬
spectat & lucẽ pͥmã exuit. Turpis qͥ alto sole semi sompnꝰ iacet. cꝰ
uigilia medio die intipit. & ad huc multis hoc ante lucanũ ẽ. St̃
qͥ offitia lucis uoctis ꝑuert̾int. nec ante deducant ocłos hesterna
graues trapula. qͣm appet̾e nox cepit. Qualis illoꝵ conditio dr̃.

Expanded text:
in illa natura contulit ad permanendum, conciliationem et caritatem sui. in illa natura contulit ad permanendum, conciliationem et caritatem sui. Non poterant salva esse, nisi vellent. Nec hoc per se profuturum erat, sed sine hoc nulla res profuisset. In nullo deprendes vilitatem sui, ne neglegentiam quidem. Tacitis quoque et brutis, quamquam in cetera torpeant, ad vivendumsollertia est. videbis, quae aetrimentum iam dies sensit. Resiluit aliquantum, ita tamen ut liberate adhuc spatium sit, si quis cum ipso, ut ita dicam, die surgat. Officiosior meliorque, si quis illum exspectat et lucem primam excipit ; turpis, qui alto sole semisomnus iacet, cuius vigilia medio die incipit; et adhuc multis hoc antelucanum est. Sunt qui officia lucis noctisque perverterint nec ante diducant oculos hesterna graves crapula quam adpetere nox coepit. Qualis illorum condicio dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
cã ⁊ hostilẽ. uit̾ se ista ꝯiuncta st̃. Simul enĩ consiliat᷑ saluti sue
nationes ft̃. sine ulla cogitatione q̃ hoc dicit. Sñ consilio fit. qͥt¬
qͥd natura p̾cepit. Non uides qͣnta sit subtilitas apib. ad figenda
domicilia. qͣnta diuidui laboris obeundiq concordia: Non uides
qͣm nulli mortaliũ imitabił illa aranei text᷑a. qͣnti oꝑis sit fila
dispon̾e. alia in rectũ uimissa firmam̃ti loco. alia in orbẽ tͣrentia
ẽ. aĩal alt̾o doctiꝰ. Uidebis araneoꝵ pares telas. par in fauis an-¬
guloꝵ omniũ foram̃. intercũ ẽ. & in eq̃bile quicqͥd ars tradidit.
⁊ qͦ uenit. qd nat᷑a distribuit: hec nicħ magis qͣn tutelã sui ⁊ eiꝰ
ꝑiciam tͣdidit. Ideoq et̾̃ simul intipiunt & discẽ ⁊ uu̾e. Nec ẽ. mi¬
rũ cũ eo nasci illa sine qͦ frustra nascerent᷑. Primũ hoc instrum̃tũ

Expanded text:
icam et hostilem. Inter se ista coniuncta sunt; simul enim conciliatur saluti suae icam et hostilem. Inter se ista coniuncta sunt; simul enim conciliatur saluti suae nationes sunt; sine ulla cogitatione, quae hoc dictet, sine consilio fit, quidquid natura praecepit. Non vides, quanta sit subtilitas apibus ad fingenda domicilia, quanta dividua laboris obeundi undique concordia ? Non vides, quam nulli mortalium mutabilis illa aranei textura, quanti operis sit fila disponere, alia in rectum inmissa firmamenti loco, alia in orbem currentia est animal altero doctius. videbis araneorum pares telas, par in favis angulorum omnium foramen. Incertum est et inaequabile, quidquid ars tradit; ex aequo venit, quod natura distribuit. Haec nihil magis quam tutelam sui et eius peritiam tradidit, ideoque etiam simul incipiunt et discere et vivere. Nec est mirum cum eo nasci illa, sine quo frustra nascerentur. Primum hoc instrumentum