comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum dĩ. Pensemus gͦ qualis thalamꝰ
pauli mens fuerat qui dicebat. Quia
tenti dõ inquantũ se amore coniun¬
xerat qui sibi uitã xpmͣ tantũ modo &
mori lucrũ esse deputat. Hinc ẽ qͦd ite¬
rũ dicit. Desideriũ habens dissolui.
& cum xpoͣ esse multo magis melius
esset. Ecce qͥ dissolui desideras: quo
amore langueas uidebamꝰ. Quia in¬
terim differri te conspicis: fulciri que¬
so florib non requiris: Querit plane.
Nam sequit᷑. Per manere autẽ incar¬
ne necessarium ꝓpt̾ uos. Et ꝓficientib
discipulis dicit. Quȩ est enĩ nostra
spes aut gaudiũ aut corona głȩ: non¬
Hinc est quod isdẽ thalami uno ca¬
lamo in longũ. & uno calamo in la¬
tum dicit᷑ mensus. Longitudo qͥppe:
ad longanimitatẽ expectationis ꝑ¬
tinet. Latitudo: ad amplitudinẽ
caritatis. Tantum gͦ unus quisq
thalamus habet in longitudinem.
quantũ & in latitudine habere potest.
quia mens cȩlesti desiderio succensa

Expanded text:
tum Dei. 10. Pensemus, rogo, qualis thalamus tum Dei. 10. Pensemus, rogo, qualis thalamus Pauli mens fuerat, qui dicebat: Mihi tenti Deo in quantum se amore conjunxerat, qui sibi vitam Christum tantummodo, et mori lucrum esse deputabat? Hinc est quod iterum dicit: Desiderium hab cum Christo, multo magis melius . Sed ecce qui dissolvi desiderat quo amore langueat videmus, quia interim differri se conspicit, fulciri se floribus non requirit. Quaerit plane: nam sequitur: Permanere autem in carne necessarium propter vos . Et proficientibus discipulis dicit: Quae est enim nostra spes aut gaudium aut corona gloriae? NonHinc est quod idem thalamus uno calamo in longum, et uno calamo in latum dicitur mensus. Longitudo quippe ad longanimitatem exspectationis pertinet, et latitudo ad amplitudinem charitatis. Tantum ergo unusquisque thalamus habet in longitudinem, quantum et in latitudinem habere potuerit, quia mens coelesti desiderio succensa,
Abbreviated transcription (Latin):
n proficiant. & ad cȩlestem sponsũ
moris facib in ardescant. Meret.¬
iula differr se conspicit. Triste ẽ
omne quod aspicit: quia illum
adhuc non uidet: quẽ uidere concupis¬
cit. Sed est ut dixi non parua conso¬
latio: sicũ feruens anima differtur:
per eam multi colligant᷑. ut tarde cũ
multis uideat. quẽ sola uidere citius
sa dicit. Fulcite me floribꝰ. stipate me
malis: quia amore langueo. Quid nã¬
q sunt flores : nisi animȩ bonoꝵ iam
opus inchoantes: & desideruĩ cęleste re¬
dolentes: Qͥa mala de florib nisi per¬
fecte iam bonoꝵ mentes quȩ ad fructũ
ꝑ uenunt boni oꝑis de initio scẽ pro¬
positionis: Quȩ gͦ amore languet ful¬
ciri querit florib & stipari malis: qͥa
si illum quẽ desiderat uidere adhuc
ñ ꝑmittit᷑ : magna ẽ consolatio si de a¬
amore languet florib malisq fulcit᷑
ut requiescat in bono oꝑe prox umi
quȩ adhuc contẽplare non ualet uul-¬

Expanded text:
bo proficiant, et ad coelestem sponsum bo proficiant, et ad coelestem sponsum amoris facibus inardescant. Pequia differri se conspicit; triste est ei omne quod aspicit, quia illum adhuc non videt, quem videre concupiscit. Sed est, ut dixi, non parva consolatio, si cum fervens anima differtur, per eam multae colliguntur, ut tarde eum cum multis videat, quem sola videre citius sa dicit: Fulcite me floribus, et stipate me malis, quia amore langueo . Quid namque sunt flores nisi animae bonum jam opus inchoantes et desiderium coeleste redolentes? Quid mala de floribus, nisi perfectae jam bonorum mentes, quae ad fructum perveniunt boni operis de initio sanctae propositionis? Quae ergo amore languet, fulciri quaerit floribus, et stipari malis, quia si illum quem desiderat, videre adhuc non permittitur, magna est ei consolatio si de aamore languida, floribus malisque fulcitur, ut requiescat in bono opere proximi, quae adhuc contemplari non valet vul
Abbreviated transcription (Latin):
pagi inthalamo soleat : atq ex
hoc quod inscã eccłia agitur
igamus. Inthalamo quippe
insus & sponsa federantur : sibiq
ib anuna per amorẽ sponso in¬
bili uingit᷑. ut eius desiderio ar¬
m. Hulla iam quȩ inmundo st̃
ncnpiscat: p̃sentis uite longitu¬
nem penam cde putet. exire festinet
imoris complexii incelestis sponsi
mone requiescere: Mens itaq qͦ
untalis ẽ: nullam pͣsentis uite con¬
tionẽ recipit. s  allũ quẽ dili¬
n medullitꝰ suspirat. feruet: ane¬
t anxiat᷑: uilis ei fit ipsa salus sui
mporis: quia transfixa est uulne
iamoris. Unde & incanticis canti
dicit. Uulnerata caritate ego
lorẽ huius uulneris nescit. Cum
ro anhelare iam in cȩleste desiłiũ
sentire uulnus amorisceperit: fit
uima salubrior ex uulnere: que priꝰ
rotabat ex salute. Menti autem
insum suũ fortiter amanti demo
iute p̾sentis: una solet esse consola
si ꝑ hoc quod ipsa ab eius uisio¬
ll differtur: alioꝵ anime eius uer¬

Expanded text:
agi in thalamo soleat, atque exinde hoc quod in sancta Ecclesia agitur, colligamus: in thalamo quippe sponsus et sponsa foederantur sibique iquibus anima per amorem sponso invisibili jungitur, ut ejus desiderio ardeat, nulla jam quae in mundo sunt concupiscat, praesentis vitae longitudinem poenam deputet, exire festinet, et amoris amplexu in coelestis sponsi visione requiescere? Mens itaque, quae jam talis est, nullam praesentis vitae consolationem recipit, sed ad illum quem diligit medullitlat, anxiatur, vilis ei fit ipsa salus sui corporis, quia transfixa est vulnere amoris. Unde et in Canticis canticorum dicit: « Vulnerata charitate ego dolorem hujus vulneris nescit. Cum vero anhelare jam in coeleste desiderium, et sentire vulnus amoris coeperit, fit anima salubrior ex vulnere, quae prius aegrotabat ex salute: menti autem sponsum suum fortiter amanti, de mora vitae praesentis una solet esse consolatio; si per hoc quod ipsa ab ejus visione differtur, aliorum animae ejus ver
Abbreviated transcription (Latin):
ritas quietis. Ille iam quippe ful¬
gor internus mentẽ inradiat: ut
ꝑ intentione̾ ibi requiescat : ubi
p̃dicationis gra̾m non querat᷑. Le e¬
adem quippe scã ȩccłia scriptum ẽ
Penne columbȩ de argentate. & poste¬
riora dorsi eius inspecie auri. Que
enĩ hic sp̃s mansuetudinis impletae᷑.
quasi columba pennas de argenta¬
tas habet. Inposteriora dornꝰ eius
spetiem auri continet: quia hic pͣ¬
dicatores suos sermonis luce induit:
Inposteriori autẽ scło fulgorem in
se claritatis ostendit. Sed ad hoc qͦd
clarum intus ostendit᷑ qualis sit as¬
census ad iungit. cũ eodem ferculo.
ꝓtinus subdit̾ ascensũ purpureum.
Uera quippe purpura quia de san-¬
guine tinguit᷑. non in merito in
colore sangninis. uidet᷑. & quia
maxima multitudo fideliũ in exor¬
dio nascentis eccłiȩ ꝑ martirii san¬
guinẽ ꝑ uenit̾ ad regnum: Rex
noster ascensum purpureũ fecit
inferculo: quia ad clarũ qͦd intus

Expanded text:
ritas quietis. Ille jam quippe fulritas quietis. Ille jam quippe fulgor internus mentem irradiat, ut per intentionem ibi requiescat, ubi praedicationis gratia non quaeratur. De eadem quippe sancta Ecclesia scriptum est: Pennae columbae deargentatae, et posteriora dorsi ejus in specie auri. Quae enim hic spiritu mansuetudinis impleta, quasi columba pennas deargentatas habet, in posterioribus dorsi speciem auri continet, quia hic praedicatores suos sermonis luce induit, in posteriori autem saeculo fulgorem in se claritatis ostendit. Sed ad hoc quod clarum intus ostenditur, qualis sit ascensus adjungit, cum de eodem ferculo protinus subditur, ascensum purpureum. Vera quippe purpura, quia de sanguine tingitur, non immerito in colore sanguinis videtur. Et quia maxima multitudo fidelium in exordio nascentis Ecclesiae per martyrii sanguinem pervenit ad regnum, rex noster ascensum purpureum fecit in ferculo, quia ad clarum quod intus
Abbreviated transcription (Latin):
sis diuitiis ad fluebat. ut pondus
auri eius estimari non possit: & ar¬
gentũ indieb illis p̃tium non ha¬
beret : quia ferculũ sibi ligneum
ni ferculũ fecit. Libani quippe
ligna cedrina. ualde sunt inpu¬
tribilia. Fexculũ itaq regis nrĩ
scã eccłia eͣ que de fortib patrib
id est de inputribilib mentib. cons¬
tructa est. Quȩ recte ferculũ ar̃
quia ipsa fert cottidie animas ad
ȩternũ conuuiũ conditoris sui.
Cui ferculo columne argenteȩ fac¬
te sunt : quia p̃dicatores eccłie scĩ
eloquii luce resplendent. Est autẽ
cum columnis argenteis reclinato¬
riũ aureũ : quia ꝑ hoc quod asci̾s
pͣdicatorib lucide dicit᷑ mentes
audien tium fulgorem clari¬
tatis inti me in quã reclinent᷑¬
inueniunt. ꝑhoc enim quod luculen¬
ter & aperte audiunt: in illud qͦd¬
clarescit incorde requiescunt. Co-¬
lumne eius argentee & reclinatori¬
sermonis inuenit᷑ : apuo animũ cla¬

Expanded text:
nsis divitiis affluebat, ut pondus nsis divitiis affluebat, ut pondus auri ejus aestimari non posset et argentum in diebus ejus pretium non haberet, quod ferculum sibi ligneum,ni ferculum fecit. Libani quippe ligna cedrina, valde sunt imputribilia. Ferculum itaque Regis nostri sancta Ecclesia est, quae de fortibus Patribus, is imputribilibus mentibus est constructa. Quae recte ferculum dicitur, quia ipsa fert quotidie animas ad aeternum convivium Conditoris sui; cui ferculo columnae argenteae factae sunt, quia praedicatores sancti eloquii luce resplendent. Est autem cum columnis argenteis reclinatorium aureum, quia per hoc quod a sanctis praedicatoribus lucide dicitur, mentes audientium fulgorem charitatis intimae, in qua reclinentuinveniunt: per hoc enim quod luculente et aperte audiunt, in illud qclarescit in corde requiescunt. Columnae ergo argenteae, et reclinatorisermonis, invenitur apud animam cla
Abbreviated transcription (Latin):
Ni dõ bona quȩ possunt: non
ligunt oꝑari: quia & si nec¬
n adspiritalia dona ꝓficiunt :
uel ad perfectam oꝑationem:
ad succensam contemplationẽ
non recedunt. Unde fit ut et
quoq & si minore loco. inscẽ¬
eccłie edificatione sint positi.
a & si ad doctrinã: si ad ꝓphe¬
N: si admiraculoꝵ gͣrã si ad cõ¬
iptum mundi plenuuis exeqͣn¬
n fortasse minores sunt tam̃
imoris & amoris fundamento
sunt in quo solidant᷑: quia & si igne
celestis desiderii non ardent. inipsis
exteriorib quȩ exercere sufficiunt
uapore caritatis animant᷑: & in ter
ꝓximoꝵ p̾cellentiũ edifitia conti-¬
nentur. Unde recte sponsa in can¬
ticis canticoꝵ loquit᷑ dicens fẽr¬
culum sibi fecit rex salomon. de
lignis libani. Columpnas eiusfe¬
cit᷑ argentras: reclinatoriũ aureũ
ascensum pur pureũ. media carita¬
te constrauit ꝓptͣ filias ihrłm. Ne¬
q enim credendũ ẽ salomonẽ tan¬
te magnitudinis regẽ : quisic inm̃¬

Expanded text:
ideo bona quae possunt, non negligunt operari. Quia etsi necdum ad spiritalia dona proficiunt, ut vel ad perfectam operationem, vel ad succensam contemplationem non recedunt: unde fit ut ipsi quoque, etsi minori loco, inesiae aedificatione sint positi, quia et si ad doctrinam, si ad prophetiam, si ad miraculorum gratiam, si ad contemptum mundi plenius exsequendum fortasse minores sunt, tamen in timoris et amoris fundamento sunt, in quo solidantur, quia etsi igne coelestis desiderii non ardent, in ipsis exterioribus quae exercere sufficiunt vapore charitatis animantur, et inter proximorum praecellentium aedificia continentur. Unde et recte sponsa in Canticis canticorum loquitur, dicens: Ferculum fecit sibi rex Salomon de lignis Libani, columnas ejus fecit argenteas, reclinatorium aureuureum, media charitate constravit propter filias Jerusalem. Non est credendum Salomonem, tantae magnitudinis regem, qui sic imme
Abbreviated transcription (Latin):
arguends sunt: qr si asꝑuis incre¬
pentur. frangunt᷑ potius quã eru¬
diuntur. At contra mentes asꝑe
atq impudentes. suncrepate leni¬
ter fuerint. ad maiores culpas ip
eodẽ egregio p̃dicatore discimus.
qͥ corinthios cognosceret ꝓamore
ꝑsonaꝵ inscismate diuisos eoꝵ ue¬
recundie consulens. locutionẽ suã
eis a gr̃aꝵ actione & laudib cepit
dicens. Grãs ago dõ meo sẽꝑ ꝓ uob̾
ingrã dĩ quȩ data est uobis inxpõ¬

Expanded text:
arguendae sunt, quia si asperius increarguendae sunt, quia si asperius increpentur, franguntur potius quam erudiantur. At contra mentes asperae atque impudentes, si increpatae leniter fuerint, ad majores culpas ipseodem egregio praedicatore discimus, qui cum Corinthios cognosceret pro amore personarum in schismate divisos, eorum verecundiae consulens, locutionem suam eis a gratiarum actione et laudibus coepit, dicens: Gratias ago Deo meo semper pro vobis in gratia Dei, quae data est vobis in
Abbreviated transcription (Latin):
nrm̃ ad fastidiũ perducamꝰ. Vnde
loqͥt᷑ dicens. Obsecro uos fr̃s. ut
sufferatis uerbũ solatii. & enĩ ꝑ¬
paucis scripsi uob̾. Hoc tamen in¬
firmis p̃cipue congruit. ut pau¬
ca quidẽ & que capere p̃ualent.
audiant: s que eoꝵ mentẽ inpeni¬
tentie dolore cõpungant. Ham sieis
uno intẽpore ex hortationis sermo¬
fuerit multiplicit᷑ dictꝰ. quia multa
retinere nͣ ualent. simulamittunt
omĩa. Unde & medici corpoꝵ pannos
qͦs infirmantib stomacis ponunt. ap¬
to qui dẽ medicamine. s subtilit᷑ lini¬
unt᷑ ͤ si repleti multo medicamine
fuerint : infirmitatẽ stomaci non
roborantes adiuuant. s opͥmentes
grauent. Sciendũ tam̃. qr & siqͣndo
modum suũ sermo ꝓlixior transeat
periculosũ hoc auditorib non est.
Si autẽ qualiter qd dicat᷑. & qͥb dicat᷑
non uigilant aspicit᷑. ualde ꝑiculosũ
est. Uerecundȩ & enĩ mentes si quas
fortasse culpas ad miserit. leniter

Expanded text:
nostrum ad fastidium perducamus. « Nenostrum ad fastidium perducamus. « Neloquitur, dicens: Obsecro vos, fratres, ut sufferatis verbum solatii, etenim perpaucis scripsi vobis. Hoc tamen infirmis praecipue congruit, ut pauca quidem et quae capere praevalent audiant, sed quae mentem eorum in poenitentiae dolore compungant. Nam si eis uno in tefuerit multipliciter dictus, quia multa retinere non valent, simul amittunt omnia. Unde et medici corporum pannos quos infirmantibus stomachis ponunt, apto quidem medicamine, sed subtiliter liniunt, ne si repleti multo medicamine fuerint, infirmitatem stomachi non roborantes adjuvent, sed opprimentes gravent. 17. Sciendum tamen quia etsi quando modum suum sermo prolixior transeat, periculosum hoc auditoribus non est. Si autem qualiter quid dicatur, et quibus dicatur, non vigilanter conspicitur, valde periculosum est. Verecundae etenim mentes, si quas fortasse culpas admiserint, leniter
Abbreviated transcription (Latin):
pallisper demulcet animũ. ut ari¬
gore sue reccidunis mollescat in de¬
lectatione sermonis. Sed ne cresce¬
re debeat. statim ẽ & sine mora feri¬
enda. Pensandũ qͦq nob̾ẽ qualiter
loquam᷑. Nam sepe uerba que hc̃
ad salutẽ reuocant. alium uulnerant
Unde paulus qͦq apłs qui titũ ãmo¬
net dicens. argue cũ omĩ imꝑio. ti¬
motheũ ex hortat᷑ dicens. Argue.
obsecra. increpa. in omĩ pacientia
& doctrina. Quid ẽ quod uni imꝑi¬
ũ. & alio pacientiã p̃cipit. nisi qđ
unũ lenioris. alterũ uero feruen¬
tioris sp̾s ẽẽ conspexit: Leni per
auctoritateem imperii inuingen¬
da erat seueritas uerbi. Is autem
qui per spm̃ feruebat. ꝑ pacientiã
tẽꝑandus fuerat. ne si plus iuisto
feruesceret non ad salutẽ uulne¬
ra reduceret. s sana uulneraret.
Curandũ quoq quantũ loquam᷑.
ne si ei qͥ multa ferre ñ ualet. uer¬
bũ uel exhortationis uel increpa¬
tionis longuis trahimꝰ: auditorẽ

Expanded text:
paulisper demulcet animum ut a ripaulisper demulcet animum ut a rigore suae rectitudinis inolescat in delectatione sermonis. Sed ne crescere debeat, statim est et sine mora abjicienda. Pensandum quoque nobis est qualiter loquamur, nam saepe verba, quae hunc ad salutem provocant, alium vulnerant. Unde Paulus quoque Apostolus, qui Titum admonet, dicens: « Argue cum omni imperio , » Timotheum exhortatur dicens: « Argue, obsecra, cum omni patientia et doctrina . » Quid est, quod uni imperium et alii patientiam praecipitunum lenioris, alterum vero ferventioris spiritus esse conspexit. Leni per auctoritatem imperii injungenda erat severitas verbi: is autem, qui per spiritum fervebat, per patientiam temperandus fuerat, ne si plus justo infervesceret, non ad salutem vulnerata reduceret, sed sana vulneraret. Curandum quoque quantum loquamur, ne, si ei, qui multa ferre non valet, verbum, vel exhortationis, vel increpationis longius trahimus, auditorem
Abbreviated transcription (Latin):
ns est cui loquam᷑. qr sepe incre¬
pnonis uerbũ qͦd hec amittit ꝑso¬
u altera non amittit : & sepe ip¬
tiriũ forti increpationis senten
peussit. qui cũ de raptore ouiꝰ
uret. filius mortis est uir qui fe¬
t hoc. ei protinꝰ respondit dicers.
uesille uir. Cui tamen cũ desalo¬
nonis regnoloqueret᷑. qr culpa de¬
i ei se humilit̾ in oratione ꝓstra¬
t Inuna eademq persona qr
usa dispar extitit. &iam sermo
phencus dissimilis fuit. Pensan
iquoq ẽ quando loqui debeamꝰ
ferri debuit tẽpꝰ amiserit. Nã
ysapiens mulier nababebriũ ui¬
eis increpare deculpa tenatiȩ
luit. quẽ drgesto uino increpa¬
nis suȩ uerbis utilit̃ ꝑcussit.
pħa adulanttũ linguas non
insubsequenti tẽpore differen¬
das. adnuntiat qͥ ait. Confundant᷑
statim erubescentes. qui dicunt mͥ eu¬
ge euge. Adulatio &enĩ si uel ad
tempiis pacient᷑ suscipit᷑ auget᷑ &

Expanded text:
m vero nobis est cui loquamur, quia saepe increm vero nobis est cui loquamur, quia saepe increpationis verbum, quod haec admittit persona, altera non admittit: et saepe eulterium forti increpationis sententia percussit, qui cum de raptore ovis diceret, « Filius mortis est, qui fecit hoc, » ei protinus respondit, dicens: « Tu es ille vir. » Cui tamen cum de Salomonis regno loqueretur, quia culpa defuit, ei se humiliter in adorationem prostravit. In una ergo eademque persona, quia causa dispar exstitit, etiam sermo propheticus dissimilis fuit. Pensandum quoque est quando loqui debeamusproferri debuit tempus amiserit. Nam et sapiens mulier Nabal ebrium videns , increpare de culpa tenaciae noluit, quem digesto vino increpationis suae verbis utiliter percussit.a adulantium linguas non esse in subsequenti tempore differendas annuntiat, qui ait: « Confundantur statim erubescentes, qui dicunt mihi, Euge, euge . » Adulatio etenim si vel ad tempus patienter suscipitur, augetur, et
Abbreviated transcription (Latin):
sua. & auia sua impia. ipse
animã tuam liberasti. Tur
gͦ subiectꝰ morit᷑ sine te : quan
incausa mortis contradictorẽ
tulerit te. Nã morti cui ñ co¬
dicis adiungeris. & notandũ q
sint que debeant abspeculator
predicari. nimirũ fides & oꝑat
Nã ait. Si autẽ tuannuntiau
impio. & ille nonfuerit conue
ab impietate sua. & uia sua ĩpa
Impietas qͥppe ad infidelitatems
tinet. uia uero impia ad praua
tionem. Et omĩs speculator ha
habere deb& studii. ut priꝰ abs
tatẽ fidei. post modũ adpiã ui
idest ad bonã actionẽ trahati
qr ad exhortationẽ sermo se itt
innotescere breuit᷑ debemus.
q consideratio locutionis.
re & enim doctor deb&. quid
liter loquat᷑. & quantũ loquã
Sienĩ unũ hoꝵ defuerit. locus
yta non erit. Scriptũ
gerimus: cũ bono studio bonũ
qus agimꝰ : s recte non diuidimꝰ
ub̾e discretionẽ inbono opere
restponamus. Considerare & enĩ

Expanded text:
 via sua impia; ipse animam tuam liberasti. 11. Tunc enim subjectus moritur sine te, quando in causa mortis contradictorem pertulerit te. Nam morti, cui non contradicis, adjungeris. Et notandum quae sunt quae debeant a speculatore praedicari, nimirum fides et operatio. Nam ait: Si autem tu annuntiaveris impio, et ille non fuerit conversus ab impietate sua, et a» Impietas quippe ad infidelitatem pertinet; via vero impia, ad pravam actionem. Et omnis speculator hoc habere debet studii, ut prius ad pietatem fidei, postmodum ad piam viam, id est, ad bonam actionem trahat; sed quia de exhortatione sermo se intulit, innotescere breviter debemus in ore rdo atque consideratio locutionis. Pensare etenim doctor debet quid aliter loquatur, quantum loquatur: si enim unum horum defuerit, locutio apta non erit. Scriptum offerimus, cum bono studio bonum opus agimus. Sed recte non dividimus, si habere discretionem in bono opere postponamus. Considerare etenim
Abbreviated transcription (Latin):
nullo modo malũ cognoscerent qͦd
egissent. Nam sepe hiqui impuden¬
tes sunt: tantũ se peccasse sentiuus.
quantũ de peccatis que feceruit in¬
crepant᷑. ut minores culpas suas
aestiment. quas minor in uectio
castigat. Et quas uehement̾ obiur¬
gari uiderint. maiores esse dep̃hen¬
dant. Unde necesse est. ut sermo
semꝑ p̃dicantis cũ auditoꝵ debeat
qualitate formari. ne aut uere¬
cundis aspera aut impudentib
lenia boquat᷑. Qͥa autẽ mirum
si hoc uerbi dĩ erogator faciat cũ
& agricola qͥ semen int̾rã mittit
prius terre qualitatẽ p̃uidet qͥb
seminib apta uideat᷑. & post quã
qualitatẽ p̃uiderit terre tunsemi¬
na spargit : Sed qr de qualitate
doctrinę locutionem longuis traxi¬
mus. oportet ut ad eũ quẽ cepimꝰ
exponendi ordinẽ redeamꝰ. Sed¬

Expanded text:
nullo modo malum cognoscerent quod nullo modo malum cognoscerent quod egissent. Nam saepe hi qui impudentes sunt tantum se peccasse sentiunt, quantum de peccatis quae fecerint increpantur, ut minores culpas suas aestiment, quas minor invectio castigat, et quas vehementer objurgari viderint, majores esse deprehendant. Unde necesse est ut semper sermo praedicantis cum auditorum debeat qualitate formari, ne aut verecundis aspera, aut impudentibus lenia loquatur. Quid autem mirum si hoc verbi Dei erogator faciat, cum et agricola qui semina in terram mittit prius terrae qualitatem praevidet quibus seminibus apta videatur, et postquam qualitatem praeviderit, tunc semina spargit? Sed quia de qualitate doctrinae locutionem longius traximus, oportet ut ad eum quem coepimus exponendi ordinem redeamus. VE
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ in hoc qͦq ad medicinã cordis. a
medicina corporis usũ trahens.
Nã cũ feriendũ uulnus medicus
aspicit. prius ea menbra que circa
uulnus sana sunt palpat. ut post
adea que uulnerata sunt lenit᷑
þalpando ꝑueniat. Cũ gͦ paulus ꝑ¬
fectos inchorinthiis laudauit. sana
menbra iuxta uulnus tetigit. eũ
uero infirmos de diuisione repre¬
hendit. uulnus incorpore ꝑcussit
Uideamus tam̃ hc̃ ipsũ qͥtanta
modestia atq mansuetudine ad
corripiendos corinthios ducit᷑. qua¬
liter contra galathas qr fide discesse¬
rant exibet᷑. Nulla enĩ modestie
pacientia p̃missa. milla locu¬
tionis dulcedine p̃rogata. eos qͦs
a fi de discessisse cognouit. ab ipso
epłe sue exordio inuehendo redar¬
guit. Nã p̃missa salutatione. sic
cepit. Miror quod sic tã cito trans
increpatione. post cetera sub iun¬
git. Oinsensati galathe. qͥs uos fasci¬
nauit Mentes & enĩ durȩ. nisi a¬
ꝑta essent increpatione ꝑcusse.

Expanded text:
Et in hoc quoque ad medicinam cordis a Et in hoc quoque ad medicinam cordis a medicina corporis usum trahens. Nam cum feriendum vulnus medicus aspicit, prius ea membra quae circa vulnus sana sunt palpat, ut post ad ea quae vulnerata sunt leniter palpando perveniat. Cum ergo Paulus perfectos in Corinthiis laudavit, sana membra juxta vulnus tetigit; cum vero infirmos de divisione reprehendit, vulnus in corpore percussit. 20. Videamus tamen hunc ipsum qui tanta modestia atque mansuetudine ad corripiendos Corinthios ducitur, qualiter contra Galatas, qui a fide discessrant, exercetur. Nulla enim modestiae patientia praemissa, nulla locutionis dulcedine praerogata, eos quos a fide discessisse cognovit, ab ipso epistolae suae exordio invehendo redarguit. Nam praemissa salutatione, sic coepit: Miror quod sic tam cito transfincrepatione post caetera subjungit: O insensati Galatae, quis vos fascinavit ? Mentes etenim durae nisi aperta essent increpatione percussae,
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce qͦs inomĩ uerbo & inomii
entia laudauerat. quib nl
esse inulla grã dixerat. pius¬
per loquens. ad inerepandi
ter ueniens. diuisos erga seiss
re p̾hendit: & quoꝵ priuis salul
narrauerat post modũ uilms
pate facit. Peritꝰ enĩ medicis
nus secandũ uidens. s aegill
tinidũ esse conspiciens: duu palpa¬
it. & subito percussit. Pruis blan¬
ĩ manũ laudis posuit. & post mo¬
dũ ferrũ increpationis fixit. Nisi
uerecundȩ mentes
rint palpando rep̃¬
audiant quod
cõsolationẽ su¬
mant. ꝑ in crepationẽ ꝓtinꝰ ad des¬
prationẽ cadunt. Sed nunquid
nentitus est paulus. ut pͥꝰ nil deesse
nonĩ grã diceret. quib post mo¬
lum dicturꝰ erat unitatẽ de esse:
Ibsit hoc ut qͥs de illo talia. uel
esipiens rredat. Sed quia erant
inter corinthios quidã omĩ grã
repleti : & erant qͥdã inꝑsonarũ
fauorib excisi. cepit a lauclib per¬
fectoꝵ. ut modesta inuectione ad
rep̃hensionẽ ꝑtingeret infirmoꝵ.

Expanded text:
Ecce quos in omni verbo et in omni scientia laudaverat, quibus nihil deesse in ulla gratia dixerat, paulisper loquens, ad increpandum leniter veniens, divisos erga se ipsos reprehendit; et quorum prius salutem narraverat, postmodum vulnera patefacit. Peritus enim medicus vulnus secandum videns, sed aegrum timidum esse conspiciens, diu palpavit, et subito percussit. Prius enim blandam manum laudis posuit, postmodum ferrum increpationis fixit. Nisi enim verecundae mentes fuerint palpando repaudiant quod in consolatione sumant, per increpationem protinus ad desperationem cadunt. Sed nunquid mentitus est Paulus, ut prius nil deesse in omni gratia diceret quibus postmodum dicturus erat unitatem deesse? Absit hoc ut quis de illo talia vel desipiens credat; sed quia erant inter Corinthios quidam omni gratia repleti, et erant quidam in personarum favoribus excisi, coepit a laudibus perfectorum, ut modesta invectione ad reprehensionem pertingeret infirmorum.
Abbreviated transcription (Latin):
to suo moriet᷑. & ñ erunt in memo¬
ria iustitie eius quasfecit. sangui¬
nẽ uero eius demanu tua requirã
Quia iusto qͥ in peccato cęcidit p̾di¬
cator tacuit. eius sanguinis reus
tenet᷑. &. qui sollicitꝰ esse non stu¬
duit inp̃dicatione. factꝰ ẽ parti¬
ceps in dãpnatione. S cũ dr̃. in pec¬
cato suo moriet᷑. & non erunt in me¬
moria iustitiȩ eiꝰ qͥs fecit. hoc nob̃¬
maxime considerandũ est: quia cũ
mala cõmittimus. sine causa ad me¬
moriã bona nr̃ã trans acta reuo¬
camus. qm̃ in perpetratione ma¬
loꝵ. nulla debet esse fidutia bonoꝵ
p̃teritoꝵ. Sed queri potest. utrũ
iusto post quã ceciderit predican¬
dũ sit an priusquã cadat inuigila¬
re p̃dicator debeat. ne ad casum
ueniat ꝓculdubio & priusꝙͣ cadat
Nã sequit᷑
aueris uisto ut ñ peccet iustꝰ. &ille
non peccauerit uiuens uiuet. quia
annuntiastiei. Tu autẽ animã tuã

Expanded text:
erunt in memoria justitiae ejus quas fecit; sanguinem vero ejus de manu tua requiram. 21. Quia justo qui in peccato cecidit praedicator tacuit, ejus sanguinis reus tenetur. Et qui sollicitus esse non studuit in praedicatione, factus est particeps in damnatione. Sed cum dicitur: In peccato suo morietur, et non erunt in memoria justitiae maxime considerandum est quia cum mala committimus sine causa, ad memoriam bona nostra transacta revocamus, quoniam in perpetratione malorum nulla debet esse fiducia bonorum praeteritorum. Sed quaeri potest utrum justo, postquam ceciderit, praedicandum sit, an et priusquam cadat invigilare praedicator debet ne ad casum veniat, procul dubio et priusquam cadat, Nam sequitur: averis justo ut non peccet justus, et ille non peccaverit, vivens vivet, quia annuntiasti ei; tu autem animam tua
Abbreviated transcription (Latin):
in illo inonĩ uerbo & in omĩ scientia
sicut testimoniũ xpi confirmatũ
est inuob̾. Qui ad huc ad iungit¬
eis scribendo fatigaris cur inlo¬
quo positꝰ loqueris: Pensemꝰa
Ecc̾e eis grãm dĩ cdatã asserit.
tos in omĩb diuites dicit. in om
uerbo. & in omĩ scientia. A piss
testimoniũ id est qͦd de semetis
moriendo & resur gendo testat
ẽ. ui eoꝵ uita confirmatũ esses
hib&. & nichil eis deesse inullas
testat᷑. Quis rogo credat. quia pa¬
lopost eos corripiat : quos itals¬
dat: Nã post cetera subiung
Obsecro autẽ uos fr̾s ꝑ nom̃ h¬

Expanded text:
lo, in omni verbo et in omni scientia, sicut testimonium Christi confirmatum est in vobis . Qui adhuc adjungit eteis scribendo fatigaris? Cur in longinquo positus loqueris? Pensemus Ecce eis gratiam Dei datam asserit, factos in omnibus divites dicit in omni verbo et in omni scientia; Christi testimonium, id est quod de semeptiso moriendo et resurgendo testatus est, in eorum vita confirmatum esse perhibet, et nihil eis deesse in ulla gratia testatur. Quis, rogo, credat quia paulo post eos corripiat, quos ita laudat? Nam post caetera subjungit: Obsecro autem vos, fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
ca ꝑuenerat: quando ueniente de¬
super spũ & suam mentẽ in illius a¬
more roborante.. ita solidatꝰ est
ut uires ꝑ sequentiũ cesus despic̾et.
& redemptorẽ suũ libere inter fla¬
gella pͣdicaret. N ullus itaq qui
ad bonũ ꝓpositũ adhuc inmentis
teneritudine esse conspicit᷑ despici¬
atur. quia frumentũ dĩ ab herba
incipit. ut granũ fiat. Cir gͦ ues¬
titus lineis uenit ad portam: qͥa
dñs ac redẽptor nrͣ menbris suis in¬
trantib ꝑducit ad se. ꝙ ascendenł
pergradiis eiꝰ: quia nobis ꝓficienti¬
b eo nobis exaltat᷑ : quo altus & in¬
cõprehensibilis esse cognoscit᷑. In uir¬
tutũ quippe nra̾rũ gradibꝰ ipse as¬
cendere dicit᷑. quia tanto ipse sub¬
limior nob̾ ostenditur: quanto nr̃
animꝰ arebꝰ infimis separat᷑. Seqͥt᷑.

Expanded text:
ca pervenerat, quando veniente deca pervenerat, quando veniente desuper Spiritu, et suam mentem in illius amore roborante, ita solidatus est, ut vires persequentium caesus despiceret, et redemtorem suum libere inter flagella praedicaret. § 4. Nullus itaque, qui ad bonum propositum adhuc in mentis teneritudine esse conspicitur, despiciatur, quia frumentum Dei ab herba incipit, ut granum fiat. Vir ergo vestitus lineis venit ad portam, quia Dominus ac redemtor noster membris suis intrantibus perducit ad se, et ascendit per gradus ejus, quia nobis proficientibus eo nobis amplius exaltatur, quo altus et incomprehensibilis esse cognoscitur. In virtutum quippe nostrarum gradibus ipse ascendere dicitur, quia tanto ipse sublimior nobis ostenditur, quanto noster animus a rebus infimis separatur.
Abbreviated transcription (Latin):
possit. Idꝰ cũ se ꝓduxerit fructus sta¬
falcẽ mittit. & messem suam dese¬
cat: quia cum unũ quemq ado¬
ꝑa ꝑfecta ꝑduxerit. eius tempo¬
ralem uitam ꝑ emissam sententiã
incidit ut granũ suũ ad celestia
horrea perducat. Cum igit᷑
desideria bona concipimꝰ: semen
interra mittimꝰ. Cum uero opera¬
reͥ recta incipimꝰ: herba sumꝰ. Cũ
autẽ ad ꝓfectũ boni oꝑis crescimꝰ.
ad spicam ꝑuenimꝰ : cum in eusdẽ
operationis perfectione solidamur:
iam plenũ fructũ inspica ꝓferimꝰ.
Herba & enĩ petrus fuit: qui passio¬
nis tempore per amorẽ dm̃ sequers:
hunc confiteri ante ancillȩ uocem
timebat. Erat enun iam uiriditas
inmente: quia credebat omiuͣ redẽp¬
torẽ. S ualde ad huc flexibilis pe¬
de conculcabat᷑ timoris. Iam infpi¬
ca surrexerat. quando eum quem
moriturũ confiteri timuerat. nun¬
ciante angło ingalilea uenentem
uidebat. Sed adplenũ granũ inspi¬

Expanded text:
possit. Sed cum ex se produxerit fructus, stapossit. Sed cum ex se produxerit fructus, stafalcem mittit, et messem suam desecat, quia cum unumquemque ad opera perfecta perduxerit, ejus temporalem vitam per emissam sententiam incidit, ut granum suum ad horrea coelestia perducat. Cum igitur desideria bona concipimus, semen in terram mittimus; cum vero operari recta incipimus, herba sumus; cum autem ad profectum boni operis crescimus, ad spicam pervenimus; cum in ejusdem operationjam plenum frumentum in spica proferimus. § 3. Herba etenim Petrus fuerat, qui, passionis tempore per amorem Dominum sequens, hunc confiteri ante ancillae vocem timebat. Erat enim jam viriditas in mente, quia credebat omnium redemtorem; sed valde adhuc flexibilis pede conculcabatur timoris. Jam in spicam surrexerat, quando eum, quem moriturum confiteri timuerat, nunciante angelo in Galilaea viventem videbat. Sed ad plenum granum in spi
Abbreviated transcription (Latin):
plenũ frumentũ inspica. Et cum
roduxerit se  fructus: statim mit¬
at falcem: qm̃ acdest tempꝰ mes¬
sl Semen homo iactat interra:
cum cordi suo bonã intentionem
sserit. Et post quã semen iactaue¬
rit. dormit: quia iã in spe boni oꝑis
quiescit. Hocte uero exsurgit ac
die. qui inter aduersa & prospera
proficit. ꝙ semen germinat accreᷤ¬
cir: dum ille nescit : quia & cum
adhuc metere incrementa sua nͣ
ualet : semel concepta uirtus ad
ꝓfectum ducit᷑. & ultro terra fru¬
ctificat: quia p̃ueniente se grã
mens hominis spontanea ad fruc¬
tum boni oꝑis surgit. Sed hec ea
dem terra primũ herbam: dein¬
de spicam: de inde plenũ frumen¬
tum producit inspica. Herbam
quippe ꝓducere est. inchoationis
bone ad hric teneritudineͬ habere.
Adspicam uero herba ꝑuenit: cũ
se uirtꝰ animo concepta ad profec¬
tum boni oꝑis ꝑtrahit. Plenum
uero frumentum inspica fructifi¬
cat. quando iam intantũ uirtus
ꝓficit. ut esse robusti & ꝑfecti oꝑis

Expanded text:
um in spica. Et cum se produxerit fructus, statim mittit falcem, quoniam adest tempus messis. Semen homo jactat in terram, cum cordi suo bonam intentionem inserit. Et postquam semen jactaverit, dormit, quia jam in spe boni operis quiescit. Nocte vero exsurgit ac die, quia inter adversa et prospera proficit. Et semen germinat et crescit, dum ille nescit; quia et cum adhuc metiri incrementa sua non valet, semel concepta virtus ad profectum ducitur. Et ultro terra fructificat, quia praeveniente se gratia, mens hominis spontanea ad fructum boni operis assurgit. Sed hdem terra primum herbam, deinde spicam, deinde plenum frumentum producit in spica. Herbam quippe producere est inchoationis bonae adhuc teneritudinem habere. Ad spicam vero herba pervenit, cum se virtus animo concepta ad profectum boni operis pertrahit. Plenum vero frumentum in spica fructificat, quando jam in tantum virtus proficit, ut esse robusti et perfecti operis
Abbreviated transcription (Latin):
sequere: & ad nuntia regnũ
Quid ẽ quod ille ꝓmittit se i
& deserit᷑ : iste dum uult redi
& tamen ut sequi debeat uil
ille non suscipit᷑. iste nec ado
momentũ ab obsequio relax
tur ut celestis fabrica non sine
quis hanc legit. in ea semet ipsi
metit᷑: uel quantũ inspirital
uirtute ꝓficit : uel quantũ
bonis que p̃cepta sunt. longe di¬
unctus remansit. Quantuͣ ia
ad surgat adbona facienda: q¬
tũ adhuc inprauis actib pro¬
tꝰ iaceat. Sequit᷑
foris: quia aliud deforis aspi¬
quasi inporta stetit. quia &per
humanitatẽ uisibilis apparuit
fese inuisibilẽ indiuinitate ser¬
uit. Hinc & enĩ uidei qui hun

Expanded text:
sequere, et annuntia regnum Dei . Quid est quod ille promittit se ire, et deseritur; iste domum vult redire, et tamen ut sequi debeat jubetur? Ille non suscipitur, iste nec ad horae momentum ab obsequio relaxaitur, ut coelestis fabrica non sine i, quod quisquis hanc legit, in ea semetipsum metitur vel quantum in spiritali virtute proficit, vel quantum a bonis quae praecepta sunt longe disjunctus remansit; quantum jam assurgat ad bona facienda, quantum adhuc in pravis actibus prostratus jaceat. Sequituradam vero foris, quia aliud ejus foris aspiquasi in porta stetit, qui et per humanitatem visibilis apparuit, et sese invisibilem in divinitate servavit. Hinc enim Judaei qu
Abbreviated transcription (Latin):
aebant. Qͥ igit᷑ inporta stat sic̃
nius dictũ ẽ. exquadã parte fo.
exquadam uero parte intus
etur. Unde nec ipsei uideoꝵ ꝑ
e derelicta. Nam miracula eius
intes trahebant᷑ ut crederent:
irsum passionẽ illius ꝑpenden
dedignabant᷑ amͣ credere: quẽ
me mortalẽ uidebant. Vnde
stumest ut de eus cognitione
bitarent. Uidebant enĩ esurien¬
n sicientem. comedentẽ bibentẽ.
sescentẽ. dormientẽ: & purũ hcͣ
minẽ esse estimabant. Uidebañ
urtuos suscitantẽ: leꝓsos mun-¬
intẽ: cecos inluminantẽ: demoni.
eicientẽ: & esse hunc ultra homi¬
issentiebant. Sed ipsa eiꝰ miracu
in eoꝵ corde cogitata humani.
spturbabat. Unde scã eccłia sub
pise noce hunc aꝑte ram uidere
dierans ait. En ipse stat post pari¬
m nrm. Quiaenĩ humanis ocu.¬
hoc quod de mortali natura ad

Expanded text:
ebant. Qui igitur in porta stat, sicut superius dictum est, ex quadam parte foris, ex quadam vero 1317 parte intus videtur. Unde nec ipsa Judaeorum tensione est derelicta. Nam miracula ejus videntes trahebantur ut crederent, sed rursum passiones illius perpendentes, dedignabantur Deum credere, quem carne mortalem videbant; unde factum est ut de ejus cognitione dubitarent. Videbant enim esurientem, sitientem, comedentem, bibentem, lassescentem, dormientem, et purum hunc hominem esse aestimabant. Videbant mortuos suscitantem, leprosos mundantem, caecos illuminantem, daemonia ejicientem, et esse hunc ultra homines sentiebant. Sed ipsa ejus miracula in eorum corde cogitata humanitas perturbabat. Unde sancta Ecclesia sub sponsae voce hunc aperte jam videre desiderans, ait: En ipse stat post parietem nostrum . Qui enim humanis ocuhoc quod de mortali natura Red
Abbreviated transcription (Latin):
ide & illic subdit᷑. Respiciens ꝑ
mestras: ꝑspiciens ꝑ cancellos. Qsqͥs
Ii ꝑ fenestras uel ꝑ cancellos respi
nec totꝰ uidet᷑: nec totꝰ non uide¬
tur:
Sic sic nimirũ redẽptor nrͣ. ante dubitan¬
tium oculos factus ẽ. Quia miracula
faciens. si nichil ꝑtulisset ut homo: ple¬
ne eis apparuisset ds̃. Et rursum hu¬
mana patiens: si nulla fecisset ut ds̃
purus putaret᷑ homo. Sed quia diui-¬
na fecit & humana pertulit. quasi ꝑ
fenestras uel ꝑ cancellos ad homines
ꝑspexit : ut ds̃ & appareret ex miracu-¬
lis & lateret expassionibꝰ. & homo cer¬
neret᷑ expassionibꝰ. s tamen esse ultra
homines ex miraculis agnosceret᷑. Sed
quia uir iste stare inporta dicit᷑: quȩ¬
rendũ nob̃ ẽ utrũ facie interiꝰ. & ter¬
go exterius stetit. Qua uire si ea que
sunt p̃missa & subiuncta conspicimꝰ :

Expanded text:
de et illic subditur: Respiciens per fenestras, prospiciens per cancellos . Quisquis enim per fenestras, vel per cancellos respicit, nec totus latet, nec totus videtur. Sic sic nimirum Redemptor noster ante dubitantium oculos factus est, quia si miracula faciens nil pertulisset ut homo, plene eis apparuisset Deus; et rursum humana patiens, si nulla fecisset ut Deus, purus putaretur homo. Sed quia et divina fecit, et humana pertulit, quasi per fenestras vel per cancellos ad homines prospexit, ut Deus et appareret ex miraculis, et lateret ex passionibus, et homo cerneretur ex passionibus, sed tamen esse ultra hominem ex miraculis agnosceretur. Sed quia vir iste stare in porta dicitur, quaerendum nobis est utrum facie interius, et tergo exterius? Qua in re si ea quae sunt p
Abbreviated transcription (Latin):
fabricã in quibꝰ bona quȩ estiman¬
t᷑ non sunt. quasi sine mensura re
manent: Hunc funiculũ  men¬
sure calamũ in manu sua redẽp¬
tor nrͣ tenuit: cũ paulũ apłm per
apparentẽ uirum macedonem am¬
monere dignatus ẽ: ita ut isdẽ uir¬
macedo diceret. transi & ad iiua
nos. Et tamen uolentes apłi ad
pͣdicandũ ire in asia : ñ ꝑmisit sp̃s
non cogitabant: & illuc ubi deside¬
rabant ꝑgere: ire ꝓhibent᷑: nisi qui¬
a occulti iudicii funiculus & men¬
sure calamus tenet᷑ inmanu. ut¬
& alii uerba uitȩ audiant. & alii
nullatenus audire mereant᷑: fu¬
niculus gͦ mensurei ẽ: qui alio trac¬
łus est aliunde retractꝰ Scõ quoq

Expanded text:
fabricam, in quibus bona quae aestimanfabricam, in quibus bona quae aestimantur non sunt, qmaneant. Hunc funiculum et mensurae calamum in manu sua redemptor noster tenuit, cum Paulum apostolum per apparentem virum Macedonem ammonere dignatus est , ita ut idem Macedo vir diceret, « Transiens adjuva nos. » Et tamen volentes apostolos ad praedicandum ire in Asiam, non permisit spiritus non cogitabant, et illuc ubi desiderabant pergere, ire prohibentur? Nisi quia occulti judicii funiculus, et mensurae calamus tenetur in manu: ut alii verba vitae audiant, et alii nullatenus audire mereantur? Funiculus ergo mensurae est, qui alio tractus est, aliunde retractus. Sancto quoque
Abbreviated transcription (Latin):
cur turbis inparabolis loqueret᷑ au¬
dierunt. Quia uobis cdatũ eͣ nosse
misteriũ regni celoꝵ: illis autem
non. Uel certe calamus mensure eͣ
quia in ipso sacro eius eloquio qͦd
nob̾ conscriptũ est. occultas esse dis¬
pensationes eius agnoscimꝰ. Ham
ꝑ in conp̾hensibile eiꝰ iudiciũ: & al¬
ter intra mensurã electoꝵ mittit᷑:¬
& alter foras̃ relinquit᷑. ut nullo
modo ad electoꝵ numerũ: ꝑtine¬
re mereat᷑. Habet gͦ suniculum:
habet inmanu calamũ mensure.
Qui enĩ funiculo locũ metitur:
alibi funiculũ trahit. aliunde re¬
trahit. & huc ducit: quẽ aliunde
subducit. Sic nimirũ. sic redẽp¬
tor nr̃ incollectione hominũ facit:
dũ alios asuis iniquitatibꝰ educit:
alios insia iniquitate derelinquit.
In his enĩ quos colligere dignatꝰ ẽ
occulte mensure funiculũ traxit.
& abhis quos relinquendos esse uidi¬
cauit: quid aliud: nisi funiculum
retraxit : ut et boni intra mensurã
cȩlestis fabrice teneant᷑. & mali extͣ

Expanded text:
parabolis loqueretur, audierunt: Quia vobis datum est nosse mysterium regni coelorum, illis autem non . Vel certe calamus mensurae est, quia in ipso sacro ejus eloquio, quod nobis conscriptum est, occultas esse dispensationes ejus agnoscimus. Nam per incomprehensibile ejus judicium et alter intra mensuram electorum mittitur, et alter foras relinquitur, ut nullo modo ad electorum numerum pertinere mereatur. Habet ergo funiculum, habet in manu calamum mensurae. Qui enim funiculo locum metitur, 1316 alibi funiculum trahit, aliunde retrahit, et huc ducit quem aliunde subducit. Sic nimirum, sic Redemptor noster in collectione hominum facit, dum alios a suis iniquitatibus educit, alios in sua iniquitate derelinquit. In his enim quos colligere dignatusest occultae mensurae funiculum traxit, et ab his quos derelinquendos esse judicavit, quid aliud nisi funiculum retraxit? ut et boni intra mensuram coelestis fabricae teneantur, et mali extra
Abbreviated transcription (Latin):
qitationes hominũ pͣdicando re¬
uit: & perfectũ esse peccatum
nuam incorde innotuit: funiculũ
ceũ inmanu tenuit. Ait enĩ. Au¬
isis quia dictũ ẽ antiquis. non
uichaberis. Ego autẽ dico uobis.
nia qui uiderit mulierẽ ad con
uyiscendũ eam. iam mechatꝰ est
um in corde suo. Funiculus gͦ ẽ
ineus. p̃dicatio subtilis. que m̃tẽ
udientis ligat. ne se uel in mise¬
n cogitatione dissoluat. Et no¬

Expanded text:
itationes hominum praedicando religavit, et perfectum esse peccatum etiam in corde innotuit, funiculum lineum in manu tenuit. Ait enim: Audistis quia dictum est antiquis: Non moechaberis; ego autem dico vobis, quia qui viderit mulierecupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo. » Funiculus ergo lineus est praedicatio subtilis, quae mentem audientis ligat, ne se vel in misera cogitatione dissolvat. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
unt in uerbo dĩ. ut &iam scriptores
fiant. uidelicet tamquã calami. Alii
uero uerbũ uitȩ audiunt. bone spei
&rectoꝵ operum uiriditatẽ tenerł:
s tamen ad scribendũ ꝓficere nulla¬
tenus possunt. Hi quid in aqua diͣ:
nisi quidã ut ita dicã uinci sunt :
qui quidẽ uiri discendo ꝓficiunt. s
litteras exprimere nullatenꝰ ualent:
Redemptor igit᷑ nrͣ. quia uerba
que dixit. & iam ꝑ doctoꝵ studiũ seri¬
bi largitꝰ ẽ. Inmanu calamũ tenuit.
Qͥ calamꝰ mensure dicit᷑. quia ipsa
doctoꝵ studia. sub quadam occulti
iudicii dispensatione retinent᷑. ut

Expanded text:
unt in verbo Dei, ut etiam scriptores fiant, videlicet tanquam calami; alii vero verbum vitae audiunt, bonae spei et rectorum operum viriditatem tenent, sed tamen ad scribendum proficere nullatenus possunt. Hi quid in aqua Dei nisi quidam, ut ita dicam, junci sunt? Qui quidem viridescendo proficiunt, sed litteras exprimere nequRedemptor igitur noster quia verba quae dixit etiam per doctorum studium scribi largitus est in manu calamum tenuit: qui calamus mensurae dicitur quia ipsa doctorum studia sub quadam occulti judicii dispensatione retinentur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ suꝑquẽ erat edisicium. s quasi
ȩdificiũ: ut uidelicet ostenderet᷑. qͥ
non de corporalis. s de spiritalis
ciuitatis ȩdifitio cuncta dicerent᷑.
Qͥ enĩ non se edificiũ. s quasi edst¬
cium se uidisse ꝑhibet: cor audien¬
tium ad spiritalẽ fabricã mittit
tam̃ in hac peregrinationis terra
dũ flagellis percutit᷑. tribulatiolꝰ
tunditur. eis lapides cottidie
quadrant᷑. Et ipsa ẽ ciuitas sciliot
scã ȩccłia que regnatura incelo ad¬
huc laborat in terra. Cuiꝰ diubꝰ
petrus dicit. Et uos tamquã lapi¬
des uiui suꝑ edificamini. Et pauł
ait. Bĩ agri cultura: dĩ edificato
estis. Que uidelicet ciuitas. habet
hic inscõꝵ moribꝰ magnũ iam edii¬
cium suũ. In edificio quippe lapisꝰ
lapidẽ portat: quia lapis suꝑlas¬
dẽ ponit᷑. Et qͥ portat altersi: pe¬
tat᷑ ab altero. Sic itaq sic inscãs

Expanded text:
quasi aedificium, » ut videlicet ostenderetur quod non corporalis, sed spiritalis civitatis aedificio cuncta dicerentur, qui enim non se aedificium, sed quasi aedificium vidisse perhibet. Cor audientium ad spiritalem fabricam mittit,tamen in hac peregrinationis terra dum flagellis percutitur, tribulationibus tunditur, ejus lapides quotidie quadrantur. Et ipsa est civitas, scilicet sancta Ecclesia, quae regnatura in coelo adhuc laborat in terra. Cujus civibus Petrus dicit: Et vos tanquam lapides vivi superaedificamini . Et Paulus ait: Dei agricultura, Dei aedificatio estis . Quae videlicet civitas habet hic in sanctorum moribus magnum jam aedificium suum. In aedificio quippe lapis lapidem portat, quia lapis super lapidem ponitur; et qui portat alterum, portatur ab altero. Sic itaque, sic in s
Abbreviated transcription (Latin):
sobs. & stabat unusquisq in hos
papilionis sue. Ibi & enĩ stamꝰ:¬
icrispectu sto. Ibi utiq stabat. ubi cor
hierat. Quid ẽ autẽ populũ co¬
umnã nubis aspicere. & in taber¬
aculi sui forib stare. atq ado¬
ure: nisi quod humana mens cũ
iperiora illa atq celestia ut cũ
i enigmate conspicit: iam cla¬
stra habitationis corporeȩ ꝑ sub¬
uatã cogitationẽ exit. atq il¬
u humiliter ad orat. cuius & si
undere substantiam non ualet:
um tamen eius potentiã ꝑ inlumi¬
uationẽ sp̃s mirat᷑: & cũ moyses
abernaculũ ingredit᷑ eius terga

Expanded text:
s, et stabat unusquisque in ostio papilionis sui . Ibi etenim stamspectu sto . Ibi utique stabat, ubi cor fixerat. Quid est autem populum columnam nubis aspicere, et in tabernaculi sui foribus stare atque adorare, nisi quod humana mens cum superiora illa atquein aenigmate conspicit, jam claustra habitationis corporeae per sublevatam cogitationem exigit, atque illum humiliter adorat? Cujus et si videre substantiam non valet, jam tamen ejus potentiam per illuminationem spiritus miratur. Et cum Moyses tabernaculum in
Abbreviated transcription (Latin):
brietatem. ne dum nimis in uinbilia
discutimus : ab horremus. ne in illa
natura incorporea. corporei lumi¬
nis aliquid queramus. Aurẽ enĩ in¬
tendere. & faciẽ operire ẽ. uocẽ inte¬
rioris substantie audire ꝑmentem
& tamen ab omĩ specie corporea o-¬
culos cordis auertere. nequid sibi
in illa corporale animus figat. qͦ
ubiq tota. & ubiq incircũscripta
redẽptoris nriͣ morte ac resurrec-¬
tione: atq ad cęlos ascensione gau¬
dia ȩterna didicimus : qui intesti¬
monio diuinitatis eius: apparuis¬
se exterius ciues nrõs angłos illuis
scimus. Concupiscamus regem: desi¬
deremus ciues quos cognoscimus: at¬
q in hoc scẽ eccłiȩ edificiũ stantes.
oculos in porta teneamus. Demus ter¬
ga mentis huiocorruptioni uite
tẽporalis : intendamus cordis faciem
ad cȩlestis patrie libertatẽ. Sed ecce
adhuc multa sunt: que nos de cura
lutee corruptibilitatis premunt.
Quia gͦ ꝑfecte exire non possumus:

Expanded text:
brietatem; ne dum nimis invisibilia brietatem; ne dum nimis invisibilia discutimus, aberremus, ne in illa natura incorporea corporei luminis aliquid quaeramus: aurem enim intendere, et faciem operire, est vocem interioris substantiae audire per mentem, et tamen ab omni specie corporea oculos cordis avertere, ne quid sibi in illa corporale animus fingat, quae ubique tota, et ubique incircumscripta Redemptoris nostri mortem ac resurrectionem, atque ad coelos ascensionem, gaudia aeterna didicimus, qui in testimonium divinitatis ejus apparuisse exterius cives nostros angelos illius scimus, concupiscamus Regem, desideremus cives quos cognovimus, atque in hoc sanctae Ecclesiae aedificio stantes oculos in porta teneamus; demus terga mentis huic corruptioni vitae temporalis, intendamus cordis faciem ad coelestis patriae libertatem. Sed ecce adhuc multa sunt quae nos de cura vitae corruptibilis premunt. Quia ergo perfecte exire non possumus,