comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
homo hñs illa tria uua ꝑsona ẽ as̾
Iua uero trinitas nõ uua ꝑsona est. s
pãs et filii. itaq in tsta ymagine tri¬
nitatis nõ ħ tria unus hõ. s uuiꝰ ho¬
muns sũt. In illa u̾o sũma triuitate
cuiꝰ ħ ymago est nõ uniꝰ dei st̾ illa tri¬

Expanded text:
homo habens illa tria, una persona est, illa vero Trinitas non una persona est, sed piritus Patris et Filii. Itaque in ista imagine Trinitatis, non haec tria unus homo, sed unius hominis sunt. In illa vero summa Trinitate, cujus haec imago est, non unius Dei sunt illa tri
Abbreviated transcription (Latin):
de future erant pp̃ infirmitatem ꝑ¬
ꝯp̾hendere et tñc erant tenebre .i. iii
tis absencia. Nõ enĩ tenebre aliquid
st̃. s illa lucis absencia sicut silenci¬
um nõ est aliqͣ res. s nͥ sonꝰ nõ est
silẽciũ dr̃ et nuditas nõ aliqͣ res est
s incorpore nͥ tegum̃tũ nõ est uudi¬
tas dr̃ sicut inanitas uõ est aliqͥd s¬

Expanded text:
de futurae erant, propter infirmitatem pcomprehendere: et tunc erant tenebrae, id est, lucis absentia. Non enim tenebrae aliquid sunt, sed ipsa lucis absentia; sicut silentium non aliqua res est, sed ubi sonus non est silentium dicitur. Et nuditas non aliqua res est, sed in corpore ubi tegumentum non est nuditas dicitur; sicut et inanitas non est aliquid, s
Abbreviated transcription (Latin):
ses. qr t̾ra int̾ oĩa elem̃ta muiꝰ est
spetiosa et illa in anis erat et in
nebre erant suꝑ faciem abyssĩ. qr¬
ꝯfusa erat et ⁊mixta et spẽ diftuit¬
ta careus. ead̾ ⁊̃ est mat̾ia informiᷤ
dicta est aqua sr̃ qͣm ferebatur spẽ
diũ sicut suꝑfertur fabricandis re¬
b uolũtas artificis qr subiacebat
bone uolũtati creatoris ꝙ formãd̾
ꝑficiend̾ q inchoau̾at qr sicut dũt¬
et conditor p̾ erat fluitantiet ⁊ finse
mat̾ie ut diftingu̾et ꝑspẽs uarias
dicta est aqua qr oĩa que iut̾ra nas ⁊¬
tur siue aĩalia siue arbores ł ħ̾be et
sil̾ia ab humore incipirĩt formari
atq nutriri. hiis oĩb uocabur uo¬
cata est illa iniformis mat̾ia ut res
in cognita notis uocabuł insiuiia¬
retur iꝑicõrib et nõ uno tm̃. Nam
si uno tm̃ sig̃caretur uocabulo hoc
ẽẽ putaretur ꝙ ꝯsueu̾ant hoĩes in
silo uocabulo intellig̾e sub hiis gͦ
noĩb sigc̃ata est illa mat̾ia ⁊ fusa ⁊¬

Expanded text:
ses, quia terra inter omnia elementa minus est speciosa, et illa inanis erat, et innebrae erant super faciem abyssi, fusa erat et commixta, specie distincta carens. Eadem etiam materia informis dicta est aqua super quam ferebatur Spiritus Domini, sicut superfertur fabricandis rebus voluntas artificis, quia subjacebat bonae voluntati Creatoris quod formandum perficiendumque inchoaverat; qui, sicut Domet conditor, praeerat fluitanti et confusae materiae, ut distingueret per species varias dicta est aqua, quia omnia quae in terra nascuntur sive animalia, sive arbores, vel herbae et similia, ab humore incipiunt formari atque nutriri. His omnibus vocabulis vocata est illa informis materia, ut res ignota notis vocabulis insinuaretur imperitioribus, et non uno tantum; nam si uno tantum significaretur vocabulo, hoc esse putaretur quod consueverant homines in illo vocabulo intelligere. Sub his ergo nominibus significata est ma
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid est ꝙ ei ad patiend̾̃ corrupci¬
onem inferre ualeat nec aliquid ad
faciend̾ ĩpedim̃tũ afferre. manifestũ
est itaq dni oĩo nich̾ posse patiet oĩa
facͥe̾ posse. p̾t̾ ea sola quib enis digͥ¬
tas lede̾tur eiusq excellẽnie deroga¬
retur in quo tñ nõ est minꝰ oipẽ hoc¬

Expanded text:
aliquid est quod ei ad patiendum corruptionem inferre valeat, nec aliquid ad faciendum impedimentum afferre. Manifestum est itaque Deum omnino nihil posse pati, et omnia facere posse, praeter ea sola quibus ejus dignitas laederetur, ejusque excellentiae derogaretur; in quo tamen non est minus omni
Abbreviated transcription (Latin):
flueret totũ ad bonũ hoĩs et ꝙ acce¬
pit obsequiũ. et ꝙ ĩpendit ita eñ
uoluit deus sibi ab hoĩe seruiri ut
ea seruitute nõ deus s hõ seruiens
inuaretur. et uoluit ut mũdus ser¬
apłs nr̃ast̃.s. srĩora et equalia et
inferiora. frĩora quid̃ urã st̃ ad ꝑfru¬
end̾ ut deus triuitas equalia ad cõi¬

Expanded text:
flueret totum ad bonum hominis, et quod accepit obsequium, et quod impendit. Ita enim voluit Deus sibi ab homine serviri, ut ea servitute, non Deus, sed homo serviens juvaretur: et voluit ut mundus serscilicet superiora, et aequalia, et inferiora. Superiora quidem nostra sunt, ad perfruendum, ut Deus Trinitas; aequalia, ad co
Abbreviated transcription (Latin):
postulat instruẽda. panis est corpꝰ xͥ
calix est sangius. Ex hus satis dat¬
intelligi ꝙ fractio ⁊ ꝑtes q̃ ibi iudẽt᷑
ut sensualit̾ nõ modo sacram̃to. s in
uitate dicatur corpus xp̃i tractari ma¬
nib sacerdotũ. frangi u̾o ⁊ atteri. den¬
ra gͥ est ibi altricio et ꝑticio. S insin¬
guł ꝑtib totus est xpc. ynde ieꝵ. sin

Expanded text:
postulat, panis est corpus Christi, calix est sanguis. Ex his datur intelligi quod fractio et partes quae ibi videntur ut sensualiter non modo in sacramento, sed in veritate dicatur corpus Christi tractari manibus sacerdotum; frangi vero et atteri denVera ergo est ibi attritio et partitio; sed in singulis partibus totus
Abbreviated transcription (Latin):
et qr corpꝰ xp̃i ĩcorruptibile est sa¬
ne dici potest fractio illa et ꝑticio
nõ insub̾a corporis. s in ip̃a formapa¬
nis sacram̃tali fi̾. ut u̾a fraccõ et ꝑti¬
tes. si accidẽtia uideantur frangi cũ ibi
sint sine subiecto. licet quidã assa̾nt
ea fuudari maere. est ibi u̾a fractõ ⁊
et totus est insingłis Unde as. qũ xͨ¬

Expanded text:
 Christi incorruptibile est, sane dici potest fractio illa et partitio non in substantia corporis, sed in forma panis sacramentaliter fieri, ut vera fractio et partites si accidentia videantur frangi, cum ibi sint sine subjecto; licet quidam asserant ea fundari in aere. Est ibi vera fractio et et totus est in singulis. Unde Au
Abbreviated transcription (Latin):
ait. qui mãducat me uiuit pp̃me.
Nec occiditur ut ꝓp̃c mãducetur. set
mortuos uiuificat qũ mãducatur
reficit. uõ deficit. uiuit manducat᷑
qr surrerit occisus. Nec qũ mãduca¬
suus ꝑtes de illo facimꝰ. et quid uisa¬

Expanded text:
 Qui manducat me, vivit propter me. Nec occiditur Christus ut manducetur, sed mortuos vivificat; quando manducatur, reficit, non deficit; vivit manducatus, quia surrexit occisus; nec quando manducamus, partes de illo facimus, et quidem in sa
Abbreviated transcription (Latin):
eod̃ modo accĩpi ⁊ gruencius tũ ex
ead̾ rõne dicti alia uariatur intł¬
ligentia ut hic ꝑsone noĩe ꝓpue¬
tas psone intelligatur ut sit sensu
tar aluis est inꝑsona x ꝑsonalit pr̃¬

Expanded text:
eodem modo accipi, congruentius tamen ex ratione dicti alia variatur intelligentia, ut hic personae nomine proprietas personae intelligatur; ut sit sensus talis: Alius est in persona vel personaliter
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝙͣ una q̃ ibi ꝑsona. s tñ magũ
ꝙͣ singła. Nõ enĩ ibi maior est que
uerior nõ est. uͥ ip̃a u̾itas est magͥ¬
trido. ecce modo ꝯuementi et rõne
catholica ostensũ est qũo iudiffe̾ns

Expanded text:
sona, sed tam magnum quam singula; non enim ibi major est quae verior non est, ubi ipsa veritas est magnitudo. Ecce modo convenienti et ratione catholica ostensum est quomodo indifferens
Abbreviated transcription (Latin):
nec tres magnitudĩes dm̃s. s unã ma
dinis deus magnus est. s se ipõ magno
magnus est. qr ip̃ẽ est sua magnitrido
ita et de uonitate et et̾nitate ⁊ oĩpotẽtia
si tũ de illo ꝓpe aliquid ore hoĩs dicipo¬
test. ecce aꝑte decuit ꝙ noĩa unitatem
dĩne maiestatis significancia et ad se

Expanded text:
nec tres magnitudines; hoc est enim Deoione magnitudinis Deus magnus est, sed seipso magno magnus est, quia ipse sua est magnitudo. Hoc et de bonitate, et de aeternitate, et si tamen de illo proprie aliquid ore hominis dici potest. Ecce aperte docuit quod nomina unitatem divinae majestatis significantia, et ad se
Abbreviated transcription (Latin):
aĩe.s. tristiciam timorẽ dolorẽ et nẽ¬
modi. oĩs aut sensus aĩe est. Ns enĩ
caro sentit. s aĩa utens corpore uelẽ
uelud nũcio utitur ad ꝯfiruand̃ m̃
se ip̃a ꝙ extrusetus nũciatur. sicut
ergo aĩa ꝙ foris est ꝑcorpꝰ tamꝙͣ in
quedã sentit mala que fsine corpore
nõ sentiret ut famẽ et situn ⁊ hi̾ni.
unde nõ in m̾ito defectus corꝑis dur̃
quedã aũt nõ ꝑ corpꝰ ĩmo ⁊̃ sine corpe
sentit ut est timor ⁊ hiꝰ. sentit gͥaĩa

Expanded text:
icet tristitiam, timorem, dolorem et hujusmodi. Omnis autem sensus, animae est. Non enim caro sentit, sed anima, utens corpore velut velut nuntio utitur ad confirmandum in seipsa quod extrinsecus nuntiatur. Sicut ergo anima quod foris est per corpus tanquaedam sentit mala quae sine corpore non sentiret, ut famem, et sitim et hujusmodi. Unde non immerito defectus corporis dicuntur. Quaedam autem non per corpus, imo etiam sine corpore, sentit: ut est timor, et hujusmodi. Sentit ergo a
Abbreviated transcription (Latin):
expediebat et sue digintati nõ deroga¬
bat. sicut em̃ pp̃ hoĩem hõ fc̃c est ita
pp̃ eum hoĩs defectus suscepit. susce¬
pit enĩ de nr̃o ut de suo nobis trioue¬
ret et nr̃m tolleret defectũ. suscepit
eiuĩ nr̃am uetristatem ut suã nobis
iifuderet uolũtatẽ simplam acce
stram duplam ⁊ sum̃et .i. pene et a¬

Expanded text:
rogabat. Sicut enim propter hominem homo factus est, ita propter cum hominis defectus suscepit. Suscepit autem de nostro, ut de suo nobis tribueret, ut nostrum tolleret defectum. Suscepit enim nostram vetustatem, ut suam nobis infunderet novitatem. Simplam ille stram duplam consumeret, id est
Abbreviated transcription (Latin):
li. de .tri. ita dicens. Nõ dicturi sumus
caritatẽ nõ pp̃ ea. ẽẽ dictam dñi. ꝙ ip¬
sa caritas sit ulla sub̾a que dei digna
sit noĩe. s ꝙ donũ sit dei. sicut dictũ ẽ
pacia mea. hũc eiĩ sensũ facile refel¬
lit scripturaꝵ ip̃a locucõ. tale est eñi
tu es pacĩa mea. quale est enĩ dñe spes
mea. et deusm̃s mĩa mea et multa siłi
a. Nõ est aũt dictũ dñe caritas mea aũ
ti es caritas mea. aut deus caritas
mea. s ita dictũ est deus spẽ est. ħ qui¬
qͣm possumꝰ dr̃e. dens ergo caritas est
qua diligimꝰ dnĩ et ꝓxiniũ. Unde fati¬

Expanded text:
., cap. 17, dicens: Non dicturi sumus charitatem non propterea esse dictam Deum, quod ipsa charitas sit ulla substantia quae Dei digna sit nomine, sed quod donum sit Dei; sicut dictum estpatientia mea. Hunc enim sensum facile refellit Scripturarum ipsa locutio. Tale est enim: Tu es patientia mea, quale est: Domine spes mea, et Deus mlia. non est autem dictum: "domine, caritas mea" aut: "tu es caritas mea" aut: "deus, caritas mea," sed ita dictum est: deus caritas est, siquam possumus dicere. Deus ergo charitas est. qua diligimus Deum et proximum. Unde faci
Abbreviated transcription (Latin):
publicare remoueatur ĩꝓbabił cõ¬
suetrdo ne multi a pñe remediiᷤ
arceantur dũ aut erubescũt aut
tuuent ĩimitis sua fc̃a reserare qͥ¬
ficit eiũ ꝯfessio que pͥmũ deo of¬
fertur tũc ⁊̃ sacerdoti qui ꝑ delic¬
tis penitẽciũ pocõr accedit. tũc enĩ
płes ad pnĩam poterũt ꝓuocari
si ppłi aurib nõ ꝑublicetur ⁊scĩa¬
ꝯfitentis. Ex hiis aliisq płio ĩ¬
dubitant̃ oftenditur oport̾e deo
primũ et deinde sacerdoti offerre
ꝯ fessionem nec alit posse ꝑueni¬
ri adiugressum padisi si ad sit fa¬

Expanded text:
publicari, removeatur improbabilis consuetudo, ne multi a poenitentiae remediis arceantur, dum aut erubescunt, aut timent inimicis sua facta reserare, quficit enim illa confessio, quae primum Deo offertur, tunc etiam sacerdoti, qui pro delictis poenitentium peccator accedit. Tunc enim plures ad poenitentiam potuerunt provocari, si populi auribus non publicetur cconfitentis. Ex his aliisque pluribus indubitanter ostenditur oportere Deo primum, et deinde sacerdoti offerri confessionem; nec aliter posse perveniri ad ingressum paradisi, si adsit fa
Abbreviated transcription (Latin):
qz die ⁊med̾is ex eo morte morie¬
ris deinde młr dixit. Ne forte mori¬
am̃. Nouissime serpens dixit. Neqͣꝙͣ
moriemini deus affirmaiit. mulier
gauit que gͥ dubitauit ab affirmãte
recessit et neganti appinqͣuit
duplicauit

Expanded text:
 die comederitis ex eo, morte moriemini; deinde mulier dixit: Ne forte moriamur; novissime serpens dixit: Nequaquam moriemini. Deus affirmavit, mulier gavit; quae ergo dubitavit, ab affirmante recessit, et neganti appropinquaduplicavit
Abbreviated transcription (Latin):
fcã est stans coram femina ho¬
stis suꝑb nõ audet ĩuba ꝑsuasiois
exire metuens dep̾hendi. sub iut̾ro¬
gacõne eam agreditur ut ex sxus̃io¬
ne coslig̾et qualit̾ in malicia ꝓcedeie
posset. cur in quit p̾cepit nob̾ deus

Expanded text:
a est, stans coram femina hostis superbus non audet in verba persuasionis exire, metuens deprehendi; sed sub interrogatione eam aggreditur, ut ex responsione colligeret qualiter in malitia procedere poss
Abbreviated transcription (Latin):
gnoꝵ que st inꝑadiso uescimͣ. de fruc¬
tu u̾o ligni c est ĩmedio ꝑadisi pre¬
cepit nobis deus ne comederemus et
ne tang̾emus ne forte moriauiꝰ. In
quo u̾bo dedit locũ tẽptanti cũdixit
ne forte morianur. ynde mox diabo¬
lus mox dixit ad młrem. Neqͣqͣm mo¬
riemini. Scit enĩdeus ꝙ inquocũq
die cõmed̾itis ex ed aꝑiẽtur ocłi nrĩ

Expanded text:
gnorum quae sunt in paradiso vescimur, de fructu vero ligni quod est in medio paradisi praecepit nobis Deus ne comederemus, et ne tangeremus, ne forte moriamur. In quo verbo dedit locum tentanti cum dixit ne forte moriamur, unde mox diabolus dixit ad mulierem: Nequaquam moriemini, scit enim Deus quod in quacumque die comederitis ex eo, aperientur
Abbreviated transcription (Latin):
tur ne medicina uilis minꝰ utił eẽt
egrotis que tanto magis salubris ẽ
qͣuto minꝰ ⁊tẽptibił fuerit. quis tũ¬
origenes quo de hac sollempni pe¬
nitentia que ꝓ gramorib crimini¬
b ĩũgitur ait. Si nos aliqͣ culpa
morał ĩuen̾it q̃ nõ in crimine mor¬
tali ĩuem̾t ł ibiasphena fidei. s
insermonis u ĩmoꝵ uicio ⁊sistat hec
culpa semꝑ reꝑari pot̾ nõ int̾dicitur

Expanded text:
tur, ne medicina vilis minus utilis esset aegrotis, quae tanto magis salubris est, quanto minus contemptibilis fuerit; quis tOrigenes quoque de hac solemni poenitentia, quae pro gravioribus criminibus injungitur, ait: Si nos aliqua culpa mortalis invenerit, quae non in crimine mortali, vel in blasphemia fidei, sed in sermonis vel in morum vitio consistat; haec culpa semper reparari potest, nec interdicitur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ fuit caminũ trib puis inquib
aliquid purgand̃ fu̾it ꝑ illũ ignem
purgabitur. aliis u̾o uullã ing̾et
molestiã purgato no ꝑignẽ mũdo
et adiudiciũ ueniẽte dño enuttet᷑
nox illa magna qͣ resirgent om̃s
mortui et tũc mĩst̾io angeloꝵ uen¬
tilabitur area. qr boni ⁊gregabun¬
ra repbis interra ꝙͣ dilexunt rema

Expanded text:
quod fuit caminus tribus pueris. In quibus si aliquid purgandum fuerit, per illum ignem purgabitur. Aliis vero nullam ingeret molestiam. Purgato vero per ignem mundo, et ad judicium veniente Domino, emittetur vox illa magna qua resurgent omnes mortui; et tunc ministerio angelorum ventilabitur area, quia boni congregabunra
Abbreviated transcription (Latin):
que gr̃a aliis qui ceciderũt appoĩ
ꝯu̾si. qr sine grã ⁊ñti nõ pot̾ant.
s illa nõu est eis data. nec tulpa
illoꝵ fuit ꝙ uõ est data. qr ĩ eis
nulia culpa adhuc p̃cesserat. ad ꝙ di¬
ci pot̾ qm̃i quib appoĩta est ip̃a sra ñ
fuit ex m̾̃itis eoꝵ auoqͥn iam nõ eẽt

Expanded text:
quae gratia aliis qui ceciderunt apposituia sine gratia converti non poterant; sed illa non est eis data, nec culpa illorum fuit quod non est data, quia in nulla culpa adhuc praecesserat. Ad hoc dici potest quoniam quibus apposita est gratia non fuit ex meritis eorum, alioquin jam non
Abbreviated transcription (Latin):
la infiuitate ł etate inden̾us mu¬
tarẽtur. hanc enĩ uirtutẽ naturałr
ferebat nͥ sepe de illo sum̾etur. potu¬
it ergo fi ut de illo simũet semel et
so fuisse intelligiturtũ dicat scrip¬
tere eius assũpta est et tũ forta est¬
młr et aĩania añ eũ ducta quib no¬
mina ĩposuit.

Expanded text:
us mutarentur? Hanc enim virtutem naturaliter ferebat, nisi saepe de illo sumeretur. Potuit ergo fieri ut de illo sumeret semel, etso fuisse intelligitur, cum Scriptere ejus assumpta est, et inde formata mulier, et animalia ante cum ducta, quibus nomina imposuit.
Abbreviated transcription (Latin):
tine. et ad dautẽ cui datur. daus autẽ
datił donatirefertur ⁊ ad dantẽm ⁊ ad
recipientẽ. qr nõ pot̾ aliquid dici datũ
nsĩ ab aliquo et alicui detur. Cum ãt
ua appellacõ et in illo cui datur muta¬

Expanded text:
tem, et ad illum cui datur. Dans autem dati vel donati refertur et ad dantem et ad recipientem, quia non potest aliquid dici datum, nisi ab aliquo et alicui detur. Cum auteo relativa; et in illo cui datur muta
Abbreviated transcription (Latin):
lis creatura. Rendetur ad laudã¬
dũ dñi. ad seruend̾ ei ad fruend̾ eo
inquib ꝓfĩcit ip̃a nõ deus. deus enĩ
ꝑfectus et sũma bouitate plenꝰnec
ang̾i pot̾ nec mniuui. ꝙ ergo rõalis
creatura fc̃a est adeo refe̾nd̃ est ad t̾a¬
toris bonitatẽ et ad creature utilita¬
fem.
.breiussima sxusio cũ q̃ritur

Expanded text:
lis creatura, respondetur: Ad laudandum Deum, ad serviendum ei, ad fruendum eo; in quibus proficit ipsa, non Deus. Deus enim perfectus, et summa bonitate plenus, nec augeri potest, nec minui. Quod ergo rationalis creatura facta est a Deo, referendum est ad Creatoris bonitatem, ad creaturae utilitatem. 7. Brevissima responsio, cum quaeritur
Abbreviated transcription (Latin):
negatur ꝙ siue illa agebatur sicut
in aliis p̾dicam̃tis cũ dnũs hõ est sb̾¬
stãtiam designam. Qui gꝰ dicit ñ hõ
est. nõ alid̾̃ genus p̾dicam̃ti enũciat
s nũ illd̃ negat. sicut ergo ẜ subam¬

Expanded text:
negatur quod sine illa aiebatur; sicut in aliis praedicamentis, cum dicimus: Homo est, substantiam designamus. Qui ergo dicit: Non homo est, non aliud genus praedicamenti enuntiat, sed tantum illud negat. Sicut ergo s
Abbreviated transcription (Latin):
tua creatur ita ꝑ eund̾ ex suba paiis
et uini. Id̃ corpꝰ xp̃i et sanguis a secrãt
o est id ꝙ ext̃ius sentitur. Itẽ eisebiꝰ
enisenꝰ. Inuisibilic sacerdos uisibiles
creaturas in sub̃am corꝑis et sangni¬

Expanded text:
 creatur, ita per eumdem ex substantia panis et vini idem corpus Christi et sanguis consecratur. ero est id quod exterius sentitur. Item Eusebius Emisenus: Invisibilis sacerdos visibiles creaturas in substantiam corporis et sangui
Abbreviated transcription (Latin):
le si nepotẽ nõ gigneret auosuo
⁊ ꝓnepotẽ ꝓ auo suo nõ auob̾ appel¬
laretur ompẽ. nec ĩplẽtur gñouis
seriet ut seꝑ alt̾ ex altero uasc̾e̾tur
nec eam ꝑfic̾e̾t ullus. si nõ suffice̾t
iuiꝰ oipt̃. Itaq oĩpotẽtem genuit fili¬
um prĩs natura nõ fecit. oppo
̾dictis u̾bis aGi.

Expanded text:
le si nepotem non gigneret avo suo, et pronepotem proavo suo, non a vobis appellaretur omnipotens, nec impleretur generationis series, si semper alter ex altero nasceretur: nec eam perficeret ullus, si non sufficeret unus omnipotens. Itaque omnipotentem genuit Filium Patris natura, non fecit. 3. dictis verbis A
Abbreviated transcription (Latin):
lex diuura ꝓhibuit. Si uo utrisq ⁊ue¬
mat ꝯtinẽtem uitã duc̾e ħ quis audẽ¬
at accusare. Sic enĩ młtos scoꝵ nouimꝰ
cũ suis ⁊ iugib et ꝓriꝰ ⁊tinẽtẽ uitam duti¬
se et post ad scẽ ecce regimuina uugrasse
sequitur aut ꝙͣ uxor appetit uir recri¬
satur Aiugiũ diuidi uõ potest qr script᷑

Expanded text:
lex divina prohibuit. Si vero utrisque conveniat continentem vitam ducere, hoc quis audeat accusare? Sic enim multos sanctorum novimus cum suis conjugibus et prius continentem vitam duxisse, et post ad sanctae Ecclesiae regimina migrasse. sequitur, aut quam uxor appetit, vir recusat, conjugium dividi non potest, quia scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
gatus ꝯuigatus ꝯũti ad monast̾ium
uelit non est recipiendus nͥ prius a ⁊¬
iuge castimoniam ꝓfĩtente fu̾it ab¬
solutus. tales gͥ tũc siue culpa seqũt
xp̃m relicto seło si hñt ex pari uolunta¬
te castitatis ⁊sensũ. Item siuir et
lxor dui̾tere ꝓ sola religiositate int̾¬

Expanded text:
ugatus converti ad monasterium velit, non est recipiendus, nisi prius a conjuge castimoniam profitente fuerit absolutus. Tales ergo tunc sine culpa sequuntur Christum relicto seculo, si habent ex pari voluntate castitatis consensum. Item, si vir et uxor divertere pro sola religiosa
Abbreviated transcription (Latin):
ł ex uatura est. si ex uolutate est
mala est uolũtas que pcc̃m facit si
aũt ex natura est mala est natiira
Qui sendeo ex uolũtate pccm̃ est
qͣrit forte utrũ orig̃. pccm̃i ex uolũ¬
tare fit. syudeo qrsus et origina¬
ex uoluntate pͥmi hoĩs semnatũ est
lit ĩ illo eẽt et ĩ om̃s transiret. o

Expanded text:
 ex natura est. Si ex voluntate est, mala voluntas est quae peccatum facit; si autem ex natura est, mala est natura. Cui respondeo: Ex voluntate peccatum est. Quaerit forte utrum originale peccatum ex voluntate sit. Respondeo prorsus et originaex voluntate primi hominis seminatum est, ut in illo
Abbreviated transcription (Latin):
subiectis q̃ st̃ agenda disponũt eis¬
q ad explenda dĩna uuft̾ia priu¬
cipãtur. potestates uoĩantur hii
quiħ cet̾is potẽcius insuo ordine
acceꝑunt ut uirtutes ad u̾se eis
subiecte eoꝵ refrenetur potestate
ue hoĩes temptare tm̃ ualeant ꝙͣ¬

Expanded text:
disponunt eisque ad explenda divina misteria principantur. Potestates nominantur hii, qui hoc ceteris potencius in suo ordine acceperunt, ut virtutes adverse eis subiecte eorum refrenentur potestate, ne homines tantum temptare valeant, qu
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it ip̃a dictinccõ illoꝵ ordinũ
ordo angeloꝵ dr̃ multitudo cele¬
stiũ sp̃uum. qui inter se aliquo
inuuere grẽ simulatur sicut et
meniũt ut u̾bi gr̃a. seraphm
dũr qui p̾aliis ardent caritate. se¬
raphin .n. int̾ptatur ardens. ł suc¬
cedens cherubin. qui p̾aliis inscĩa
p̾minẽt. therubi .n. int̾pretatur

Expanded text:
 ordinum. Ordo autem dicitur multitudo coelestium spirituum, qui inter se in aliquo munere gratiae similantur, sicut et veniunt. Ut, verbi gratia, seraphin dicuntur qui prae aliis ardent charitate; seraphin enim interpretatur ardens vel succendens; cherubin, qui prae aliis in scientia eminent; cherubin enim interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
tate gͥ que deus est et pr̃deus est et
mul hii tres unꝰ deus. nec hiꝰ trim¬
tatis. tertia ꝑs est unus nec mauis
aliquid duo qm iuiꝰ est ibi nee ma¬
ritalis nõ corporał est illa magni¬
tudo qui potest capere capit. qui ã
nõ potest credat et oret ut ꝙ credit¬
et intelligat. y̾m est enĩ ꝙ ꝑ ꝓpħam¬
dr̃ nisi credideritis nõ ratelligetis.
Hiis uͥbis aꝑte ostendit iudiffen¬
tute multa nderis ⁊memorare cũ
dicis. deus dm̃ genuit. uonꝰ bonũ ge¬
nuit. sapiens sapientẽ. clemens c¬
clem̃tem potens potentem. Nũquid
simplex ergo uirtus ex ꝑtib ꝯstat
et simplex ista uirtus te diffimen¬
te uuꝰ est deus. ergo dm̃ ex ꝑtib ⁊¬
poĩtũ eẽ dicis nõ dico inquis. Nõ gͦ¬
st̃ ꝑtes. si gͦ in una ꝑsona pris ⁊ ila
ĩuenis que pła iudentur. et ꝑtes

Expanded text:
tate igitur quae Deus est, et Pater Deus est, etmul hi tres unus Deus: nec hujus Trinitatis tertia pars est unus, nec major pars duo quam unus est ibi; nec maritualis, non corporalis est magnitudo. Qui potest capere, capiat : qui autem non potest, credat, et oret ut quod credit intelligat. Verum est enim  Nisi credideritis, non intelligetis. His verbis aperte ostendit indiffetute multa videris commemorare, cum dicis: Deus Deum genuit, bonus bonum genuit, sapiens sapientem, clemens clementem, potens potentem. Numquid simplex ergo virtus ex partibus constat. Et simplex ista virtus, te definiente, unus est Deus; ergo Deum ex partibus compositum esse dicis. Non dico, inquis, non sunt partes. Si ergo in una persona Patris, et illa invenis quae plura videntur, et partes
Abbreviated transcription (Latin):
qr singła haꝵ uerus et plem̾ꝰ deus ẽ.
et tota et plena diuina eẽncia est ⁊
ideo nulla istaꝵ intrinitate ꝑs est. Uñ
uiꝰ dei qui constet ex trib noli hoc
timere. Nulla em̃ fit ꝑciũ indĩnitatis
unitate diuisio. ymis est deuspr̃ et

Expanded text:
 singula harum verus et plenus Deus est, et tota et plena divina essentia est; et ideo nulla istarum in Trinitate pars est. Unde unius Dei, qui constet ex tribus; noli hoc timere, nulla enim fit partium in deitatis unitate divisio; unus est Deus Pater, et
Abbreviated transcription (Latin):
dei ñst̃. uirtus est pr̃ aurtus est fili
tutẽ de iurtute ꝓcedẽtem. nõ uis
eandem hre mͣu. hoc fł̾m dicis. hoc
ccͣ fidem rectam et catholicam fĩdẽ¬
dicis. hiis u̾bis aꝑte docetur ꝙ treᷤ¬

Expanded text:
Dei non sunt? Virtus est Pater, virtus est Filiututem de virtute procedentem non vis eamdem habere naturam, hoc falsum dicis, hoc contra fidem rectam et catholicam dicis. His verbis aperte docetur quod tre
Abbreviated transcription (Latin):
bellio. si uiuĩ ergo nõ du̾sum. si su¬
nus. ergo pr̃ ⁊ filius. sumꝰ .ii. non ꝓ¬
ferret de uino nec unũ tle diu̾so eru¬
bescant ergo sabelliam qui dñt ip̃m
qui et dictist̾ prĩ passiaui qr dñt pa¬
trem fuisse passum. arriaui u̾o dñt
aluid premeẽ alid̃ filiũ nõ unam sb̃¬
stanciam s duas pr̃em maiorem fi¬
lrũ ininorẽ. Noli hoc dic̾e tu catho¬
lice. In medio ergo nauiga utrũq
ꝑułosum latus de uita. et dic pr̃ pr̃
est et silius filus est. aliꝰ pr̃ est. aliuᷤᷤ
filius. s nõ alid̾ ĩno hoc ip̃m. qr imiꝰ

Expanded text:
um, ergo non diversum; si sumus, ergo Pater et Filius. Sumus enim non diceret de uno, nec unum de diverso. Erubescant ergo Sabelliani, qui dicunt ipsum qui et dicti sunt Patripassiani, quia dicunt Patrem sui se passum. Ariani vero dicunt aliud Patrem esse, aliud Filium; non unam substantiam, sed duas: Patrem majorem, Filium minorem. Noli hoc dicere tu, catholice. In medio ergo naviga, utrumque periculosum latus devita: et dic: Pater Pater est, Filius Filius est; alius Pater, alius Filius, sed non aliud, imo hoc
Abbreviated transcription (Latin):
b creaturis sub̾az
nolũtas dei attu¬
lit. s nͣm filio de¬
dit ex ĩpassibili ac
cũcta creata st̃ qͣn¬
filius aũt uatus
ex deo subititit ta¬
lis quał et deus
sui edidit natura
genitus nature s
originem attulit

Expanded text:
 creaturis substantiam voluntas Dei attulit: sed naturam Filio dedit ex impassibili ac cuncta creata sunt, quaFilius autem natus ex Deo talis substitit, qualis et Deus sui edidit natura genitus naturae secundum originem attulit,
Abbreviated transcription (Latin):
ut nõ ad datur qͦd
unũ. et pła unum
dnr. ead̾ natura at¬
q eẽntia nõ diffi¬
dens. n dissenci¬
ens sig̾cat. yude
paulus et apollo qͥ
additur quid enĩ
Quid em̃i tam di¬
sub intelligatur

Expanded text:
tur quid unum, et plura unum dicuntur, eadem natura atque essentia, non dissidens neque dissentiens significatur. Unde Paulus et Apollo, 1 additur quid unum,quid enim tam disub intelligatur
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnasubiles eẽ nõ
sit et filuis deus
sit. qr ĩnascibłitaᷤᷤ
sola peues unum
sit. filiꝰ a io cirto de.
q ex ĩnascibili es¬
sentia natus exis¬

Expanded text:
on sit, et filius Dei Deus sit, quia innascibilitas sola penes unum sit. Filius autem idcirco Deus, quia ex innascibili essentia natus exsis
Abbreviated transcription (Latin):
tib explicare uidẽtur ũ ĩdocte alii
dũt nõ modo mexhibicõne oꝑis s¬
tatis ordinem diffe̾ntẽ eẽ statuũ
ut añ oĩa diligamꝰ dñ. scdõ nos ter¬
cio parẽtes. qͣrto filios .ł fiẽs ⁊ hiꝰ¬

Expanded text:
tibus explicare videntur, non indocte alii dicunt non modo in exhibitione operis,tatis ordinem differentem esse statutum; ut ante omnia diligamus Deum; secundo, nos; tertio parentes; quarto filios vel
Abbreviated transcription (Latin):
at. sane ꝯcedi potest utrũlib si
aut dicatur ⁊uenire st̾ et alia płaqͥ
b differint fidec et spec. s nõ iip¬
re dici pot̾. soli fidei ⁊ uenire. nõ spei
qr fides soia fudam̃tũ dr̃ nõ qr fides
uirtus possit eẽ sine spe et caritate
sine fps eẽ nõ potest nec amor sine spe.
net sie amore spet. nec utr̃q siue fide
et fides sie amore nicħ ꝓdest. pot̾ tũ cre¬

Expanded text:
utrumlibet. Si autem dicatur convenire, sunt et alia plura quibus differunt fides et spes; sed non improbe dici potest soli fidei convenire, non spei, quia fides sola fundamentum dicitur, non quia fides virtus possit esse sine spe et charitatesine spe esse non potest, nec amor sine spe, nec sine amore spes, nec utrumque sine fide; et fides sine amore nihil prodest; potest tamen cre
Abbreviated transcription (Latin):
ł de actri fidei qui forte nlit̾ actũ ca¬
ritatis p̾cedit sinit aitũ spei. ty u̾ba
p̾nussa diligent̾ notata inuiuĩt ⁊
ea ⁊̃ que ad dit dicens. nͥ ea inquit
que audis credid̾is ad amand̾ ea q̃
audic nõ infiamaris que tñ de nõ n¬
sis est. ut añ diximus. unde crisost᷑.
fides ĩaĩa nr̃a facit subsistere ea q̃ ñ
iucentur de quibz ꝓprie fides est de
uisis enĩ nõ est fides. s agnicõ. g¬

Expanded text:
liter actum charitatis praecedit, sicut actum spei, quod verba praemissa diligenter notata innuunt, et ea etiam quae addit dicens: Nisi ea, inquit, quae audis credideris, ad amandum ea quae audis non inflammaberis; quae tantum de non visis est, ut ante diximus. Unde Chrysost.: Fides in anima nostra facit subsistere ea quae non videntur; de quibus proprie fides est, de visis enim non est fides, sed agnitio.
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃ĩorib p̾taxatũ est. ip̃a est ergo cã
eĩm uirtutũ nõ ip̃ius aliqͣ uirtutũ
tã est. qr oĩa uinuera excellit. yñ ab̃.¬
Respice ad nuu̾a ecc̃e et uniu̾sis ex¬
cellencius cautatis nuunꝰ cognosces
que ut oleum nõ pot̾ p̾mi ĩuno. s
suꝑ exilit. nõ ergo eius cã ł fiuidam̃¬
latenus ad spĩtalem amorẽ attingi¬
tur. Nõ euĩ caritas fĩdem. s fides ca¬
ritatem p̾cedit qr nemo amare qd̾ ñ¬

Expanded text:
raetaxatum est. Ipsa est ergo causa omnium virtutum, non ipsius aliqua virtutum causa est, quia omnia munera excellit. Unde ARespice ad munera Ecclesiae, et universis excellentius charitatis munus cognosces; quae, ut oleum, non potest premi in imo, sed superexilit. Non ergo ejus causa vel fundamenlatenus ad spiritualem amorem attingitur. Non enim charitas fidem, sed fides charitatem praecedit, quia nemo potest
Abbreviated transcription (Latin):
nõ eẽ prẽm eo quo suba est. Nõ enĩ
simplicit᷑ dyat pr̃ nõ est illd̾ quod ẽ
s ait. cũ pr̃ est nõ illd̃ est ꝙ est. signi¬
ficans quo pr̃ est nõ eẽ illud quo est
comenta simpricib et inicantis u̾a
hoc intelligi uoluit qr eẽncia deus

Expanded text:
. Non enim simpliciter dixit: Pater non est illud quod est; sed ait: Cum Pater est, non est illud quod est, significans quo Pater est non esse illud quo est,commenta simplicibus et incautis vera hoc intelligi voluit, quia essentia Deus
Abbreviated transcription (Latin):
et cũ as̾ sub assercõne de
hiis nicħ̾ tradat nõ irrõnabilit̃
qub dam placuit pͥmoꝵ parẽtum
filios nascituros ꝑ uos ac deinde ꝑ int̾¬
ualla tp̃rm ead̃ lege qua et nc̃ natiui¬
tatem hũanam ordinatam cuimus
stature intrem̃tũ et m̃broꝵ usum
recepturos ut in ilis expectaretur
etas ad ambuland̃ et lo q̃nd̃ sicut
modo in nobis ꝙ utiq ñ ẽẽt uicõ
iutur ita. Si nõ peccarent nec mo¬
rerẽtur. s nõ peccarent si nõ come¬
d̾eut pot̾ant gͥ sine alimonia iiu̾e
cet̾m ficut supradiximꝰ nõ solũ pec¬
carent. si de ligno netito ed̾ent. s ⁊̃
si ꝯcessis nõ ut̾entur qr sicut eis e
rat p̾ceptũ nõ illo ligno uescuta a¬

Expanded text:
tinus sub assertione de his nihil tradat, non irrationabiliter quibusdam placuit primorum parentum filios nascituros parvos, ac deinde per intervalla temporum eadem lege qua et nunc nativitatem humanam ordinatam cernimus, staturae incrementum et membrorum usum recepturos, ut in illis expectaretur aetas ad ambulandum et loquendum sicut modo in nobis; quod utique non esset vitio nitur: Si non peccarent, non morerentur; sed non peccarent si non comederent; poterant igitur sine alimonia vivere. Caeterum, sicut supra diximus, non solum peccarent si de ligno vetito ederent, sed etiam si concessis non uterentur; quia sicut erat eis praeceptum non illo ligno ut
Abbreviated transcription (Latin):
¶tẽ opponitur. cũ fames sit pena pͥ¬
cati. si nõ peccarent famẽ nõ senti¬
rent. s sine fame srsiuũ uidetur
comedere. uñ putant quidã cibis
terant esurire si nõ pectassent. ad
ꝙ dici pot᷑ ꝙ fames uere defectus ẽ
et penapc̃ti. est eñ in mod̾atus ap¬
petitus edendi. cui nõ subiacuisset
hõ sĩ nõ peccasset. S ꝓtuldubio pec¬
caret nͥ hunc defectũ cibo p̾ueniret
hxbat em̃i naturalem appetitũ et
mod̾atũ cui ita satisfatiend̃ erat
ne defectũ famis sentiretur. Sic̃
gͥ nõ ex uitio. s ex nature cõditõe
erat ꝙ añ ꝑcc̃m homo tibis nõ i¬
mo parente a ꝑfecto inchoata in
sub seq̃nti ꝓpagatõne amodico ad
sit̃ stature corꝑis ita et sensu ĩ

Expanded text:
Item opponitur: Cum fames sit poena peccati, si non peccarent famem non sentirent; sed sine fame superfluum videretur comedere: unde putant quidam eos terant esurire si non peccassent. Ad quod dici potest quod fames vere defectus est et poena peccati. Est enim immoderatus appetitus edendi, cui non subjacuisset homo si non peccasset; sed procul dubio peccaret nisi hunc defectum cibo praeveniret. Habebat enim naturalem appetitum et moderatum, cui ita satisfaciendum erat, ne defectum famis sentiret. Sicut ergo non ex vitio, sed ex naturae conditione erat quod ante peccatum homo cibis inmo parente a perfecto inchoata, in subsequenti propagatione a modico ad s, staturae corporea
Abbreviated transcription (Latin):
firit dic̾e uͥ ego sum et illi sint. s ad¬
didit mecũ. qr et miseripost᷑ ẽẽ ubi
et ille est. qui nusqͣm de est. s bĩ st cũ
illo qr nõ st beati nsi ex eo ꝙ cũ illost̾
qui frim̃tur e. iudent illũ sicut est..¬

Expanded text:
fuit dicere: Ubi ego sum, et illi sint; sed addidit mecum, quia et ibi miseri possunt esse ubi et ille est, qui nusquam deest. Sed beati sunt cum illo, quia non sunt beati nisi ex eo quod cum illo sunt, qui fruuntur e
Abbreviated transcription (Latin):
st em̃ ignorantia que extusat
pectantẽ et est ignorancia ta¬
lis que nõ excusat. est aũt ignorã¬
cia uincibiłis et ignorantia ĩum¬
tibił. extusacio omĩc tollitur ubi¬
inꝗndatũ nõ ignoratur .c¬

Expanded text:
st enim ignorantia quae excusat peccantem, et est ignorantia talis quae non excusat. Est autem ignorantia vincibilis, et ignorantia invincibilis. Excusatio omnis tollitur, ubmandatum non ignoratur.
Abbreviated transcription (Latin):
tat ł iuifidel̾ afideli discedat dicẽt
an licet fideli aliam duce̾.idet ł di¬
alt̾am ducẽ nõ ualeat. ambꝵ euĩsa.
ceditis ab inuicẽ et nolẽtes cohita¬
re dimnssis et aliis uos copulatis
ad uiti estis. et fili uũ qui de bac¬

Expanded text:
 infidelis a fideli discedat, an liceat fideli aliam ducere. Videtur alteram ducere non valeat. Ambros.ceditis ab invicem, et volentes cohabitare dimittitis, et aliis vos copulatis, adulteri estis; et filii vestri qui de
Abbreviated transcription (Latin):
pore ⁊ sueuit. exdepto ꝙ regni celestis
ianuam ũ dũ iutrare pot̾ant cũ insmu
abzahx post mortẽ requie beata ⁊ sola¬
ti supne paus in g̾ssum spe felui expec¬
tabant. hiis aꝑte traditur ꝑcutũcisi¬
onem ex quo iustituta fuit remissionẽ

Expanded text:
pore consuevit; excepto quod regni coelestis januam nondum intrare poterant; tamen in sinu Abrahae post mortem requie beata consolati, supernae pacis ingressum spe felici exspectabant. His aperte traditur circumcisionem, ex quo instituta fuit, remissionem
Abbreviated transcription (Latin):
trib u̾itatis auctẽ firmatũ est ꝙ post¬
ea in atilio armmnensi. pp̃ nouitatem
u̾bi minꝰ ꝙͣ potuit intellectam ꝙ tñ fi¬
des antiqua peperat multis fidelibi¬
paucoꝵ f̾raude deceptis heretica ĩpie¬
tas sub heretico ĩꝑatore ꝯstancio la¬
bestare tẽptauit. s post nõ longũ tẽ¬
puc lib̾tate fidei catholice p̾nalente
post qͣm ius u̾bi sicut debuit intellec¬
ta est homo usyon illd̾ catholice fidei
sanitate longe lateq defensũ est et
diffusum. quid est inqͣm homo usp̃on

Expanded text:
te firmatum est. Quod postea in concilio Ariminensi, propter novitatem verbi minus quam oportuit intellectum quam tamen fides antiqua pepererat, multis paucorum fraude deceptis, haeretica impietas sub haeretico imperatore Constantino labefactare tentavit. Sed post non longum tempus libertate fidei catholicae praevalente, postquam vis verbi sicut debuit intellecta est, homousion illud catholicae fidei sanitate longe lateque distensum est et diffusum. Quid enim est homousion
Abbreviated transcription (Latin):
homo ymago dei.s qr nõ oĩo equa¬
lis fiebat illa ymago tamqͣm non
ab illo nata. s ab eo creata ideo ita
homo adymaginẽ pp̃mparem sili¬
tudmẽ et ideo nr̃am ut ymago tri¬
iit̾atis ẽẽ homo intelligatur nõ

Expanded text:
homo imago Dei. Sed quia non omnino aequalis fiebat illa imago, tanquam non ab illo nata, sed ab eo creata, ideo itahomo ad imaginem, propter imparem similitudinem. Et ideo nostram, ut imago Trinitatis esse homo intelliga
Abbreviated transcription (Latin):
litates intiores ẜ ext̾iores que st̾
in ip̃a re que mutatur ut qũ suscipit
missitudmẽ gaudii doloris scĩe. ob¬
liuionis ł uariatõnem forme siue
alicuĩ qualitatis extĩoris ħ enĩmuta¬

Expanded text:
qualitates interiores vel exteriores, quae sunt in ipsa re quae mutatur: ut quando suscipit vicissitudinem, gaudii, doloris, scientiae, oblivionis: vel variationem formae, sive alicujus qualitatis exterioris. Haec enim muta
Abbreviated transcription (Latin):
et forte q̃res cũ hee ꝓprietates dei¬
nõ possunit eẽ inꝑsonis qͥn etas
requiro et ꝯsolabor metñ archangli
sensit. apłs nõ int̾rgauit filius ip̃ẽ
nõ edidit. cesset ergo dolor q̃relaꝵ ñ
putet hõ sua intelligẽtia gen̾acõns
telligend̃ est pr̃ ⁊ filius ⁊ spẽ .s. stat ĩ
hoc sine intelligencia u̾boꝵ est filius
a prẽ qui est ingenitꝰ ab ingenito ꝓ¬
genies a parente uniꝰ ab uno nõ na¬
tura dinitatis. alia ⁊ alia qr ambo ri-¬
nũ hoc credendo. incipe. ꝓcurre. ꝑ siste.
et si nõ ꝑuẽtarũ scĩa tñ gratulabor ꝓ¬
fecturũ. qui enĩ pie infinita ꝑ sequi
tatis ne te inm̾gas sumã intelligẽ¬
tie xp̃hendere p̾sumens s intellige
inꝯprehensibilia ẽẽ hiis aliisq mł¬
tis euident̾ ostenditur nob̾ nullate¬
nus licere maiestatem ꝑscrritari nꝰ
ponere potestati mod̾ circũscribere

Expanded text:
ed forte quaeres, cum hae proprietates non possunt esse in personis quin eas requiro, sed consolabor me tamen. Archangelisensit, apostolus non interrogavit, filius ipse non edidit. Cesset ergo dolor querelarum. Non putet homo sua intelligencia generacionis us sanctus. Stat in hoc fine intelligentia verborum. Est Filius a Patre, qui est unigenitus ab ingenito, progenies a parente, unus ab uno; non natura deitatis alia et alia, quia ambo unum. Hoc credendo incipe, percurre, persiste; etsi non perventurum sciam, tamen gratulabor profecturum. Qui enim pie infinita proseqtatis, non te immergas summam intelligencie comprehendere presumens, sed intellige inltis evidenter ostenditur nobis nullatenus licere majestatem perscrutari, jus ponere potestati, modum circumscribere
Abbreviated transcription (Latin):
cõem sendetur ei quid enĩ ħes qd̃
nõ accepisti. fides enĩ qua uistifica¬
tus es gratis tibi data est. Hic aꝑte
ostenditur ꝙ fides est cã ustificacois
ipa est enĩ grã et bñfiçiũ quo hoĩs
puenitar nolũtas et pparatur. unde

Expanded text:
tionem, respondetur ei: Quid habes, quod non accepisti Fides enim qua justificatus es, gratis tibi data est. Hic aperte ostenditur quod fides est causa justificationis, et ipsa est gratia et beneficium quo hominis praevenitur voluntas et praeparatur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
seruitute qua pccĩ serua fca est et
ut uicia suꝑet ad inuenir. recte pie¬
q uini a mortalib nõ pot̾. ⁊ hocun¬
ret iam mitis daretur. et nõ eẽt u¬
cia que utiq gratis datur pͥuenit
ergo bona hois nolutas illo gie bñf¬
cio quo lb̾atar. et p̾paratur et alo
bñtm̃. fides xpĩ recte intellig ts¬

Expanded text:
servitute qua peccati serva est, et ut vitia superet adjuvetur, recte pieque vivi a mortalibus non potest: et hoc benret, jam meritis daretur et non gratia, quae utique gratis datur. Praevenitur ergo bona hominis voluntas illo gratiae beneficio, quo liberatur, et praeparatur. Et illud beneficium fides Christi recte intellig
Abbreviated transcription (Latin):
dor claritatis. splendor aũt nõ se¬
tur tociens oritur ⁊̃ splendor alani¬
male legũt gen̾auit huis u̾bis
aꝑte offendit origenes sane dicipꝰ¬
se et debere siliꝰ semꝑ uascitur ꝙ ui
detur ccͣciũ illi u̾bo gͣg̾ii pͥmisso nõ¬

Expanded text:
dor est gloriae, splendor autem non setur, toties oritur et splendor glorimale legunt, generavit. His verbis aperte ostendit Origenes sane dici posse et debere: Filius semper nascitur; quod videtur contrarium illi verbo Gregorii praemisso
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑse agat. Intellige filiũ sapientẽ et
ꝑ eũ prẽm agentem nõ a se agit cũ
pr̃ in eo manere mõstrat᷑ ꝑ se agit
cũ scd̃ natiuitatem filii agit ip̃e que
placita st̃. infirmꝰ sit nõ ase agendo
mũadeo ipẽ agit. Nõ sit u̾o unitate nͤ¬
s que agit. ⁊ inquib ꝑlacet nõ ꝑ se a¬
git. sicut ergo inquiunt filiꝰ ꝑse ag̃
s nõ ase. ita fllius d dici sapiens
ꝑse. s nõ a se sic et ꝑse deus eẽ ł eẽ¬

Expanded text:
per se agat. Intellige Filium agentem, et per eum Patrem agentem. Non a se agit, cum Pater in eo manere monstratur. Per se agit, cum secundum nativitatem Filii agit ipse quae placita sunt. Infirmus sit non a se agendo, nisi a Deo ipse agit; non sit vero in unitate nsi quae agit et in quibus placet non per se agit. Sicut ergo, inquiunt, Filius per se agit, sed non a se; ita et Filius debet dici sapiens per se, sed non a se. Sic et ipse per se De
Abbreviated transcription (Latin):
Hec et his silia tamqͣm sop histica
et au̾itate longniqua ciuctis q inthe¬
ologia ꝑitis patentia abicimus senso
indigna adutentes id trĩ adientes
ens est. diu̾sa est ergo rõ dicti. ula
et ea qua sapiens est. siue ea quasa¬
piens est intelligatur ꝑsona prĩs sũ
eẽntia prĩs. qr ꝑsona pris que intelli¬

Expanded text:
Haec et his similia, tanquam sophistica et a veritate longinqua, cunctisque in theologia peritis patentia abjicimus, responso indigna advertentes; id tamen adjicientes, ens est. Diversa est ergo ratio dicti. Illa et ea qua sapiens est; sive ea qua sapiens est intelligatur persona Patris, sive essentia Patris, quia persona Patris quae intelli
Abbreviated transcription (Latin):
tam potẽtiam qͣntam ⁊ deus u
hõ assũptus tantam potẽtiã qutã ⁊
ait hic erit magnꝰ ⁊ filius altissimi
uocabitur. Nõ ideo inquit erit ma¬
gnus ꝙ añ ꝑtũ uirgnus magnus
nõ fr̾iit. s qr potẽtiam cͣ dei filiꝰ na¬
turalit̾ ht̃ homo erat ex tpr̃e accep¬
turus ut uira sit ꝑͣ hõ et deus. ecce
aꝑte ditit ꝙ hõ erat accepturꝰ extẽ¬
pore potẽtiam ꝙͣ huĩt dei filius .s.
naturalit̾. s si hõ accepturus erat
Nã de carue ꝯstat ꝙ accipere nõ pos¬
set ad ꝙ dnĩs illud eẽ accipiend̾ de
ꝑsona. s nõ inqͣntũ est dei ĩmo inꝙͣ

Expanded text:
tam potentiam quantam et Deus, nec homo assumptus tantam potentiam quantam ait: Hic erit magnus, et Filius altissimi vocabitur? Non ideo, inquit, erit magnus, quod ante partum Virginis magnus non fuerit, sed quia potentiam quam Dei Filius naturaliter habet, homo erat ex tempore accepturus, ut una sit persona homo et Deus. Ecce aperte dicit quod homo erat accepturus ex tempore potentiam quam Dei Filius habuit naturaliter. Sed si homo accepturus erat Nam de carne constat quod accipere non posset. Ad quod dicimus illud esse accipiendum de persona, sed non in
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura dm̃ ẽẽ
treatorẽ ĩicium¬
oĩm insibilium
l inuisibiliũ creatrrraꝵ ĩpͥmordi¬
ũbis moyses sp̃u dei afflatus ĩ uno
pͥncipio adeo treatore mũdũ eẽ sc̃m
befert.¬
lidens errorem quoꝵ dã pła sine pnti¬
pio fuisse pͥncipia oppignãtiũ plato
exemplar et mat̾i̾am et ip̃a incre¬
ata siue pͥncipio et dñi qͣi artificẽ
nõ creatorẽ. creator enĩ est qui de ni

Expanded text:
Scriptura, Deum esse creatorem initiumomnium visibilium vel invisibilium creaturarum in primordis etenim verbis Moyses Spiritu Dei afflatus, in uno principio a Deo creatore mundum factum refert,lidens errorem quorumdam plura sine principio fuisse principia opinantium. Plato exemplar, et materiam, et ipsam increatam sine principio, et Deum quasi artificem non creatorem. Creator enim est qui de
Abbreviated transcription (Latin):
tur quid tres. ł quid tria. nõ de eẽnci¬
a q̃ritur nec illi ibi quid ad eẽntiam
refertu. s tñ fides catholica tres eẽ ⁊¬
ꝓfitemur sicut iohes inepła cauoĩca
ut tres st̃ qui testioniũ ꝑhibent in
celo q̃rebatur quid illi tres eẽnt .i. an
ẽẽnt tres res. ⁊ que tres res ⁊ quo no¬
mine ille tres res sigcarentur et iõ
loq̃ndi nccͣitate ĩuentris est ad sen¬

Expanded text:
tur quid tres vel quid tria, non de essentia quaeritur, nec ibi quid ad essentiam refertur. Sed cum fides catholica tres esse profiteretur, sicut Joannes in Epistola Tres sunt qui testimonium perhibent in coelo, quaerebatur quid illi tres essent, id est, an essent tres res, et quae tres res, et quo nomine illae tres res significarentur. Et ideo loquendi necessitate inventum est
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ amonet ut ad suam pnĩalem nñs
suscepti quoꝵ oĩm flagiciosa ẽ ⁊ mix¬
de eo ꝙ int̾rogasti.s. si aliquis filio¬
lam suam duxit muxorẽ et de soqͥ
ꝯcubuit cũ ⁊ mr̃e sp̃uali et de eo qͥfili¬
ꝑit hac cã ut discidium fiet ⁊ uigisi
aliquis in ꝯingio duxit eẽ iudicamꝰ¬

Expanded text:
 admonet ut ad suam filiam poenitesuscepti; quorum omnium flagitiosa est commixDe eo quod interrogasti, si ille qui filiolam suam duxit uxorem, et de eo qui concubuit cum commatre spirituali, et de eo qui filipit, hac causa ut dissidium fieret conjugii, si aliquis in conjugium duxerit sepa
Abbreviated transcription (Latin):
medus quid̃ boiis ĩuenitur lib̾m
sumꝰ. s tñ tale est ut sine illo recoe
iam uirtus est que ĩmagnis reꝑi¬
tur uouis quib male utrulłs pot̃
et qiͣ uona et media et mĩme ex dõ
st̃. sequitur ut ex deo sit ⁊̃ bonus
nsus libere uo liuitatis qui uirtꝰ
est et ĩmagnis mi̾atur bonis. at¬
tende diligent̾ que dicta st̃ et ꝯ fer in
unũ. sic enĩ aꝑietur ꝙ supͣ q̃ rebatur
dixit equid̃ opus irtutis eẽ bonum
nsũ illoꝵ bonoꝵ quib ⁊̃ nõ uñ uti pꝰ¬

Expanded text:
mediis quidem bonis inuenitur liberumssumus; sed tamen tale est, ut sine illo recte iam uirtus est, quae in magnis reperitur bonis, quibus male uti nullus potest. et quia osunt, sequitur ut ex Deo sit etiam bonus usus liberae voluntatis, qui virtus est, et in magnis numeratur bonis. Attende diligenter quae dicta sunt, et confer in unum, sic enim aperietur quod supra quaerebatur. Dixit equidem opus virtutis esse bonum usum illorum bonorum quibus etiam non bene uti p
Abbreviated transcription (Latin):
uocabula adu̾sa msidras ł ercores
hereticoꝵ. cũq conaretꝰ hũana mo¬
pia loq̃ndo ꝓferre ad hoĩm sensus ꝙ
insecretario mentis de deo tenet sĩne
ꝑpiam fidem. siue ꝑ qualẽcũq intł¬
ligentiam tinuit dicere tres eẽnciaᷤ
ne intellig̾etur in illa sũma equali¬
tate nulla du̾sitas rursũ nõ pot̾at
mheresim lapsus ẽ. quesiuit ergo
quid tria drẽt et dixit tres ꝑͣs. siuei

Expanded text:
us insidias vel errores haereticorum? Cumque conaretur humana inopia loquendo proferre ad hominum sensus quod in secretario mentis de Deo tenet, sive per piam fidem, sive per qualemcumque intelligentiam, timuit dicere tres essentias, ne intelligeretur in illa summa aequalitate ulla diversitas. Rursum non poterat in haeresim lapsus est. Quaesivit ergo quid tria diceret, et dixit tres personas, sive
Abbreviated transcription (Latin):
eẽncia. q̃ro cur nõ pp̃cand̾ unitatẽ
t̾ͥnitatis dicantur una ꝑͣ. et nõ tres
ꝑsone. yt est enĩ illis cõe nomẽ e en¬
cie ita ut singłs quisq dicatur eẽn¬
tia sic illis cõe ẽ ꝑsone nocabłm.i

Expanded text:
amdem unitatem Trinitatis dicantur una persona, et non tres personae. Ut enim est illis commune nomen essentiae, ita ut singulus quisque dicatur essentia, sic illis commune est personae vocabulum.
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce ex p̾missis aꝑte ĩsiuat᷑ ꝙ ĩ af̃¬
fectu caritatis dittinccõ sit hũda uͥ
diffe̾nti affectu nõ pari hoĩes diliga¬
mus et añ oĩa diũ. scdo̾ nos ip̃os ter¬
cio paretes. inde filios ⁊ frẽs post do¬
mesticos demũ ũmicos duganne
s ĩquiũt illi que de ordine dilectõi
suꝑͣ dũr eẽ refe̾nda ad oꝑm ethibi¬
cõem q̃ diffe̾nt̾ ꝓximis exhibendast
pͥmo ꝑentib Inde filiis. pꝰ domestitis
demũ inimicis. dñ uͥo tam affectu
ꝙͣ obsequii exhibicõne añ oĩa diligẽ¬

Expanded text:
Ecce ex praemissis aperte insinuatur quae in affectu charitatis distinctio sit habenda: ut differenti affectu, non pari, homines diligamus, et ante omnia Deum: secundo nosipsos, tertio parentes, inde filios et fratres, post domesticos, demum inimicos diligamus. Sed inquiunt illi, quae de ordine dilectiur, esse referenda ad operum exhibitionem, quae differenter proximis exhibenda sunt. Primo parentibus, inde filiis, post domesticis, demum inimicis. Deum vero tam affectu quam obsequii exhibitione ante omnia dilige