comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatem ipsam diuinitatẽ debeinus am¬
pere. quam orat ut sine intermissies¬
sine interuallo semꝑ intendat. quames
illam respitiens. sicut et reuera prons¬
nit peccati maeulam non haberet. Si
et in superiore psalmo iam dictumd
Proiidebam dnmͣ in conspeclu mi
semꝑ: qmͣ a dextris ẽ michi ne com¬
mouear. O aspectũ illum salutarẽ api¬
rissimos oculos : qui illam purissimo¬
equitatem uident. Hesciunt ꝓfecl
huius mundi tenebris obscurari. qul
merentur tanta claritate completi.
Probasti cor meum et uisitasti noc

Expanded text:
uitatem, ipsam divinitatem debemus acciuitatem, ipsam divinitatem debemus accipere, quam orat ut sine aliquo intervallo semper intendat; quatenus illam respiciens, sicut et revera provenit, peccati maculam non haberet. Sic etiam in superiori psalmo jam dictum est: Providebam Dominum in conspectu meo semper: quoniam a dextris est mihi ne commovear. O aspectum illum salutarem, o purissimos oculos, qui illam aequitatem vident! Nesciunt profecto hujus mundi tenebris obscurari, qui merentur tanta claritate compleri. Vers. 4. Probasti cor meum et visitasti noc
Abbreviated transcription (Latin):
ratur: deo sola contemplationis uitie
notissima sunt.
Aurib ꝑcipe orationẽ meam: non ii
biis dolosis.
xsoluit quod superius duen¬
Pcipere ẽ enim. non transitd
aliquid sumere: sed pͣces h¬
minũ copiosa dignatione recipere.l
in labiis dolosis. Si cut a iudeis mani
pnatus ẽ: & larro cognoscitur absoli
De uultu tuo iudiciũ meum ꝓdeatꝰ
oculi tui uideant equitates.
e uultu ruo ꝓdeat iudicu
Propria scripturȩ diuinȩ a
nobis inusitata locutio ẽ. qu
de mente solet manare sententia
hoc domino per tropicas ȩlocunones
decenter aptatur. quia ille quod iu¬
cat uidet. dum testis ẽ examinis sii
nec de facto alicuius testimoniũ quti
qui solus omniu̾ ueracissime secreta a¬
noscit. De uultu ergo dicit. idest a
aspectu tuo. secundum illa. que in
me respicis atq cognoscis. Hoc aut
ille recte petebat: qui se nouerat pa¬
lutionem non habere peccati Sequit
Oculi tui uideant equitatẽ. Hic en¬

Expanded text:
ratur, Deo sola contemplationis virtute ratur, Deo sola contemplationis virtute notissima sunt.Auribus percipe orationem meam, non in labiis dolosis. Excolit quod superius dixiPercipere est enim non transitorie aliquid sumere, sed preces hominum copiosa dignatione recipere. Non in labiidamnatus est, et latro cognoscitur absolutus. 3 De vultu tuo judicium meum prodeat: oculi tui videant aequitatem. De vultu tuo prodeat judicium: propria Scripturae divinae, et nobis inusitata locutio est, quia de mente solet manare sententia: sed hoc Domino per tropicas elocutiones decenter aptatur, quia ille quod judicat videt, dum testis est examinis sui; nec de facto alicujus testimonium quaerit, qui solus omnium veracissime secreta cognoscit. De vultu ergo dicit, id est de aspectu tuo, secundum illa quae in me respicis atque cognoscis. Hoc autem ille recte petebat, qui se noverat pollutionem non habere peccati. Sequitur: Oculi tui videant aequitatem. Hic aeq
Abbreviated transcription (Latin):
rifaria oratio ad humanitatem
xp̃i in hoc psalmo depromitur.
Prima ẽ. ubi scđm iustitiã sua̾
sibi petit debere restirui. Scdã. ut a iu¬
deoꝵ insidiis. eius puritas liberetur. In
tertia resurrectionẽ uelocissimam de¬
pͣcatur : ne diunius insultare liceat ꝑ¬
uerso populo iudeox. Et ne aliquid
de eius magestare turba fideliũ ha¬
beret ambiguũ: ꝓfitetur se in ȩter¬
nam beatitudinẽ ẽẽ mansurum.
pͣcationem meam.
pud am̃ certum habere iusti¬
tiam uocẽ suã. qui res tacitas
intelligentiȩ suȩ uirtute cog¬
noscit. ipsius ẽ enin oratio
ꝑfecta. cuis et causa clamat & lingua
actus. et sermo. uira et cogitatio. In¬
tende deprecationi mçȩ.Pon meas¬
sum dissonantib reb uerba ista copu¬
lata sunt. Nam intendere oculorũ
est: preces admutere aurium. Sido
ista uerba sociata sunt: ut ambaru̾
rerum unus intelligeretur effectus.
Quicquid enim uel auris audit. ł
oculus uidet. uel manus palpat .ł
que palatus gustat. uel nasus odo¬

Expanded text:
rifaria oratio ab humanitate Christi in hoc psalmo depromitur. Prima est, ubi secundum justitiam suam sibi petit debere restitui. Secunda, ut a Judaeorum insidiis ejus puritas liberetutertia resurrectionem velocissimam deprecatur. Ne diutius insultare liceat perverso populo Judaeorum, et ne aliquid de ejus majestate turba fidelium haberet, ambiguum profitetur se in aeterna beatitudine mansurum. recationi meae. Apud Deum certum est habere justitiam vocem suam, qui res tacitas intelligentiae suae virtute cognoscit. Ipsius est enim oratio perfecta, cujus et causa clamat et lingua, actus et sermo, vita et cogitatio. Intende deprecationi meae. Non incassum dissonantibus rebus verba ista copulata sunt; nam intendere oculorum est, preces admittere aurium. Sed ideo verba ista sociata sunt, ut ambarum rerum unus intelligeretur effectus. Quidquid enim vel auris audit, vel oculus videt, vel manus palpat, vel palatus gustat, vel nasus odo
Abbreviated transcription (Latin):
Grando enim idest obiurgationes fi¬
guratȩ: quib iudeoꝵ corda durissima
tim debantur. Carbones ignis clarita.¬
tis incendia. quib mentes fidelium
cȩlesti igne reuiuiscunt. Hec ad gen¬
tes sicut diximus in nubib idest in pͣ¬
dicatorib transierunt.
Et intonuit de cȩlo dominus. & altissimus de¬
dit uocem suam
inppe qui erat ingentia sacram̃ta
locuturus. Ait enim in ęuangłio
uox grmpotentis parris. Et clarisi
Altissimus autẽ dedit uocẽ suam. quan¬
do dictum ẽ hic ẽ filius msͣ dilectus. in
quo michi bene complacui.¬
Et misit sagittas suas & dissipauit eos: ful¬
gura multiplicauit et conturbaint eos
Cagntas ȩuangelistas dicit. uir-¬
turũ pennis non suis. sed eius
a quo missi sunt recta itinera

Expanded text:
Grando enim, id est objurgationes fiGrando enim, id est objurgationes figuratae quibus Jadaeorum corda durissima tundebantur. Carbones ignis, charitatis incendia, quibus mentes fidelium coelesti igne reviviscunt. Haec ad gentes, sicut diximus, in nubibus, id est in praedicatoribus transierunt. Intonuit de coelo Dominus, et Akissimus dedit vocem suam quippe qui erat ingentia sacramenta locuturus; ait enim in Evangelio ox omnipotens Patris: Et clarificAltissimus autem dedit vocem suam, quando dictum est: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui Misit sagittas suas, et dissipavit eos; fulgura multiplicavit, et conturbavit eos. Sagittas evangelistas dicit, virtutum pennis, non suis, sed ejus a quo missi sunt, recta itinera
Abbreviated transcription (Latin):
re fulgore in conspectu eius nubes
transierunt: grando & carbones ignis.
on est iste uersus facile tran¬
seundus. Prefulgore una pars
Sorationis ẽ. idest nominati.¬
uus pluralis. et respondit ad nubes.
Nubes autem sicut suꝑius dictum ẽ.
pͣdicatores diuim uerbi intelligendi
sunt. Et sensus talis ẽ. Ille nubes quȩ
aquam continent dei. idest eloquia
diuina. sicut in hoc aere tenebrosȩ
hoc ẽ obscurȩ uidentur. ita in conspec¬
tu dei pͣfulgore sunt. ubi semꝑ ueri¬
tas paret. nec propositionib exquiri¬
tur. nec parabolis tegitur. quod mani¬
festa luce declaratur. Iste ergo nubes
idest pͣdicatores ad gentes relicto ifra¬
helitico populo transierunt: sicut con¬
stat effectum. quando duritia ñ meru¬
it iude&. quod ad ip̃sos uenerat instru¬
endos. Grando & carbones ignis. Expo¬
nit ꝑ allegoriã: quid illȩ nubes habe¬
ant. Aliud enim dicit: & aliud uult
intelligi. Unde schematib crebris elo¬
quentia diuma ꝓbatur ee̾ plenissima

Expanded text:
efulgorae in conspectu ejus nubes transierunt, grando et carbones ignis. Non est iste versus facile transeundus. Praefulgorae, una pars orationis est, id est nominativus pluralis, et respondet ad nubes. Nubes autem, sicut superius dictum est, praedicatores divini verbi intelligendi sunt. Et sensus talis est: illae nubes quae aquam continent Dei, id est eloquia divina, sicut in hoc aere tenebrosae, hoc est obscurae videntur, ita in conspectu Dei praefulgorae sunt, ubi semper veritas patet. Nec praepositionibus exquiritur, nec parabolis tegitur, quod manifesta luce declaratur. Istae ergo nubes, id est praedicatores, ad gentes relicto Israelitico populo transierunt; sicut constat effectum, quando duritia non meruit Judaeorum, quod ad ipsos venerat instruendos. Grando et carbones ignis. Exponit per allegoriam quid illae nubes habeant; aliud enim dicit, et aliud vult intelligi. Unde schematibus crebris eloquentia divina probatur esse plenissima.
Abbreviated transcription (Latin):
resurgat a mortuis. ascendat in celos.
int̾̃pellat pro nobis. ne diutius nr̃a uacił¬
let oratio. sed ipso aduocato pͣsumamus
orare. qui nos parri docuit supplicare
ne nos mortis laqueus possit astringe¬
re. Oemq hoc sequitur. Et exaudi nos
in die qua inuocauerimus te. Quod tẽ
humano generi prouenit. quando re-¬
surrectionẽ am̃ firme credidit. letanter
te seruire. Optat illa bona quȩ noue¬
rar ẽe̾ uentura: quia bene credentium
mos ẽ. illa orare que desideramus emer-¬
gere. Sic et in dominica oratione pre¬
monemur. adueniat regnũ tuum.
Quod ęxiam si non oremus adueniet
uentura credit optare. Quapropt᷑ affu¬
gamur in eius passione. gaudeamus
in eius resurrectione. Sic enm ipsius
possumus dici: si eius dispensationib
mereamur aptari. Presentis autẽ nu¬
meri sacramenta sub una sũma ne¬
quaquã possumus iuenire: sed for¬
te nobis poterunt diuisa constare.
Ouodenarius itaq calculus. ad apłos
est in delicet applicandus. Septenarius

Expanded text:
resurgat a mortuis, ascendat in coelos, interpellet pro nobis, ne diutius nostra vacillet oratio, sed ipso Advocato praesumamus orare, qui nos Patri docuit supplicare, ne nos mortis laqueus possit astringere. Denique hoc sequitur, exaudi nos in die qua invocaverimus te; quod tunc humano generi provenit, quando resurrectionem Domini firme credidit et laetantDomino servire: optat illi bona quae noverat esse ventura, quia bene credentium mos est illa orare quae desiderant emergere. Sic et in dominica oratione praemonemur: Adveniat regnum tuum ; quod etiamsi non oremus adveniet.ventura credit optare. Quapropter affligamur in ejus passione, gaudeamus in ejus resurrectione. Sic enim ipsius possumus dici, si ejus dispensationibus mereamur aptari. Praesentis autem numeri sacramenta sub una summa nequaquam potuimus invenire, sed forte nobis poterunt divisa constare. Duodenarius itaque calculus ad apostolos est videlicet applicandus. Septenarius
Abbreviated transcription (Latin):
argumentũ nobilissimũ dicitur in to¬
picis. a ꝑsona extrinsecus attributa. an¬
do quis aut de improbis amicis argu¬
tur. aut de bon& coniunctione laudas¬
Omͣ tu popłm humile̾ saluum faces.
et oculos suꝑb& humiliabis
espice quemadmodũ priorib ies¬
siculis apte responsũ est: qui sãd¬
te uel innocentia. necnon elecbos
dnĩ sit deuotus. Et̃ hic saluus facieals

Expanded text:
argumentum nobilissimum dicitur in toargumentum nobilissimum dicitur in topicis a persona extrinsecus attributa, quando quis aut de improbis amicis arguitur, aut de bonorum conjunctione laudam populum humilem salvum facies, et oculos superborum humiliabis. Respice quemadmodum prioribus versiculis apte responsum est, qui sanctitati vel innocentiae, nec non electioni Domini sit devotus; et hic salvus faciendus
Abbreviated transcription (Latin):
Mactuum qualitatẽ. nunc expis¬
nit quemadmodum possit impletias
lex pͣcipit obseruari. Conuersatio en
nra ex priorib aut ducib suis mari¬
me similitudinẽ trabit. dum unis de
tali ingenio gaudet. quali fuerit pͣdit
ille quem sequitur. Hinc ẽ quod nole
salutaris et moralis regula data est
quod cum sco uiro idest dño saluan¬
re ipso pͣstante scĩ ẽe̾ possimus: sicirp¬
se dicit. Sc̃i estote. quoniã & ego sersi
d ominus ds urͣ. Precipitur ȩtiami i
cum innocentia eius innocentes e̾e m¬
reamur. Sic enim de ipso iam dicti el
Innocens manib & mundo corde. Al¬
ditur tertium. ut cum electione ipsi
eligamur. Ita quippe de ip̃so ysaiasl
cit. Plectus meus in quo complacus
anima mea. Quod tunc nobis accids
quando preceptis eius salutariter ode¬
dimus. Sequitur. Cum ꝑuerso subu¬
teris: idest cum diaboło sub uertens
qui propria iiquitate ꝑuersus est.
Illos enim inquissimos reddit: qus
ad suȩ obedientiȩ iura conuertit. Qd

Expanded text:
tuum qualitatem, nunc exponit quemadmodum possit impleri quod lex praecipit observari. Conversatio enim nostra ex prioribus aut ducibus suis maxime similitudinem trahit; dum unusquisque tali ingenio gaudet quali fuerit praeditus ille quem sequitur. Hinc est quod nobis salutaris et moralis regula data est, quod cum sancto viro, id est Domino Salvatore, ipso praestante, sancti esse possimus; sicut ipse dicit: Sancti estDominus Deus vester . Praecipitur etiam ut cum innocentia ejus innocentes esse mereamur. Sic enim de ipso jam dictum est: Innocens manibus et mundo corde . Additur tertium, ut cum electione ipsius eligamur. Ita quippe de ipso Isaias dicit: Electus meus, in quo complacuit anima mea . Quod tunc nobis accidit, quando praeceptis ejus salutariter obedimus. Sequitur, cum perverso subverteris, id est cum diabolo subverteris, qui propria iniquitate perversus est. Illos enim iniquissimos reddit quos ad suae obedientiae jura convertit. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
sansfactione subiectus.
Et precuxisti me uirtute ad bellum: et¬
supplantasti insurgentes in me subtus me.
oc iam de spiritib immundis dici¬
tur: qui ei ꝑ contradictiones u¬
de&ꝵ miqua certamina cõmouert̃.
recinctus ẽ enim urtute: quando patien¬
ni fortirudine. miquoꝵ. ꝑuersa superauit.
psi tamen qui contra eum insana conspi¬
ratione tumuerunt. eius sunt iudicio sine
dubiratione subd endi: ut cum suo instiga
tas pereant. qui auctori suo credere
noluerunt.
odientes me disperdidisti.
uplicia legis sacramenta uersus iste
ram uictoriã fugati. emerserunt subito
xp̃iani. ut paulus apłs de ꝑsecutore seuis-¬
simo post dñi increparionẽ apparuit repen-¬
te discipulus. Sȩcundum ẽ. quod odien¬
tes se. disꝑdendos ẽẽ denuntiat. qui in ꝑ¬
fidiȩ suȩ obstinatione manserunt: sicut de
nideis ammad uertendum ẽ. qui impia uo.¬
Clamauerunt nec erat qui saluos faceret:
ad dnm nec exaudiuit eos.
Ulamores dicit irritos: quos impii in

Expanded text:
satisfactione subjectus.satisfactione subjectus.t praecinxisti me virtute ad bellum: supplantasti insurgentes in me subtus me. Hoc jam de spiritibus immundis dicitur, qui ei per contradictiones Judaeorum iniqua certamina commoverunt. Praecinctus est enim virtute, quando patientiae fortitudine iniquorum adversa superavit. Ipsi tamen qui contra eum insana conspiratione tumuerunt, ejus sunt judicio sine dubitatione subdendi, ut cum suo instigatore pereant, qui auctori suo credere noluerunt. odientes me disperdidisti. Duplicia legis sacramenta versus iste ram victoriam fugati, emerserunt subito Christiani, ut Paulus apostolus de persecutore saevissimo, post Domini increpationem apparuit repente discipulus. Secundum est quod odientes se disperdendos esse denuntiat, qui in perfidiae suae obstinatione manserunt; sicut de Judaeis animadClamaverunt, nec erat qui salvos faceret, minum, nec exaudivit eos. Clamores dicit irritos, quos impii in
Abbreviated transcription (Latin):
Itas duos uersus de illis intelligi non du-¬
hum ẽ. qui primo contra dñm eriguntur.
postea comiersi eius pedib inclinantur:
s uitam merentur subditi. qui morte̾ in¬
currerant contumaces. Psequitur enim
mimicos suos afflictionum diuersa cla-¬
de fangatos: et comp̃hendit eos quos ab stu¬
dio puerso mutauerit. S felix ẽ omnino
qui capitur: felix qui illas manus euade-
nnon meretur. Tunc magis liber reddit᷑.
cmm fuerit tali sorte capnuus. Sequitur.
łi non conuertar donec desitiant. Cum
non comiertitur dñs preda tunc capitur:
s a prauo studio suo desint. qui uncitur
aa salutem. Adlidit. Affligam illos nec
patrunt stare. Afflicti quippe diuersis
calamitatib in sua ꝑtinatia stare nͣ posst̃.
quando uires nequiriȩ in suis ausib ꝑdi¬
derunt. Tunc fit illud quod sequitur. Ca¬
dt sub pedib meis. Qui sub pedib ca¬
ait añi. aduersũ illum ultra non paritur.
onuis iam tuitione uallatur: sed erectus
tinc redditur. quando illi fuerit humi-

Expanded text:
tos duos versus de illis intelligi non dubium est qui primo contra Dominum eriguntur, postea conversi ejus pedibus inclinantur; et vitam merentur subditi, qui mortem incurrerant contumaces. Persequitur enim inimicos suos afflictionum diversa clade fatigatos, et comprehendit eos quos ab studio perverso mutaverit. Sed felix est omnino qui capitur, felix qui illas manus evadere non meretur; tunc magis liber redditur, cum fuerit tali sorte captivus. Sequitur: Et non convertar donec deficiant. Cum non convertitur Dominus, praeda tunc capitur; et a pravo studio suo desinit, qui vincitur ad salutem. Addidit: Affligam illos, nec poterunt stare. Afflicti quippe diversis calamitatibus, in sua pertinacia stare non possunt, quando vires nequitiae in suis ausibus perdiderunt. Tunc fit illud quod sequitur: Cadent sub pedibus meis. Qui sub pedibus cadit Domini, adversum illum ultra non patitur, cujus jam tuitione vallatur; sed erectus tunc redditur, quando illi fuerit humili
Abbreviated transcription (Latin):
res enim isti saluum facere nequeunt
qui salutis auctorẽ contempnendum e̾e
decreuerunt. Nec erat qui saluos faceret
Propter diabolum dicit. quo immittente
deliquerunt. Quis enim tales facturtis ẽ
saluos : cum instigator et princeps eorũ
sit primus ipse dampnandus : S hi cũ
uiderint spem suam in diabolo corruisse.
clamabunt quidem ad dñm. sed non exau¬
dier eos: quoniam infructuosa illic agnos¬
t comminuam eos ut puluerẽ ante faciem
uenti: ut lutum platearum delebo eos.
bi est illa lingua grandiloqua: et
uentosa superbia s Usq ad pulue

Expanded text:
res enim isti salvos facere nequeunt, qui salutis auctorem hic temnendum esse decreverunt. Nec erat qui salvos faceret: propter diabolum dicit, quo immittente deliquerunt. Quis enim tales facturus est salvos, cum instigator et princeps eorum sit primus ipse damnandus? Sed hi cum viderint spem suam in diabolo corruisse, clamabunt quidem ad Dominum, sed non exaudiet eos: quoniam infructuosa illic agnos Vers. 44. Et comminuam eos ut pulverem ante faciem venti; ut lutum platearum delebo eos. Ubi est illa lingua grandiloqua et ventosa superbia? Usque ad pulve
Abbreviated transcription (Latin):
benefitium accipit quam pͣstare digne¬
nir.: sicut ipse in euangelio dicit. Non
uos me elegistis: sed ego elegi uos.
I tiam meam: & scđm innocentiã manu¬
um mearũ retribuet michi.
prime utrumq seruauit: et
prius dixit. Ante quã assu¬
meretur qmͣ uolinit me: et
nunc dicit. retribuet michi
scđm iustitiã meã. idest scdm uolunta¬
tẽ meam. quam post benefitia ipsius
scoͣ corde gestabat. Innocentiã autem
manuũ. operam mauult significare pie¬
taris: quam diuino munere sc&ꝵ. uirtus
exercet. sed hoc retribuet geminatũ sol¬
licite recipiendum ẽ: ne sibi aliquid
fallacit᷑ pelagiana hȩresis blandiatur.
Dicit enim et apłs. De reliquo reposita
ẽ michi corona iustitiȩ. quam mͥ red-
det dñs in illa die iustus iutlex. Non
quia suis meritis aliquid humilis ap¬
plicabat: sed quia pͣmissis benefitiis
domini iam debere posse pͣmium con¬
fidebat. Idipsũ apłs iacobus dicit. Om¬

Expanded text:
beneficium accipit quam praestare dignebeneficium accipit quam praestare dignetur; sicut ipse in Evangelio dicit: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos tiam meam; et secundum innocentiam manuum mearum retribuet mihi. Optime utrumque servavit. Et prius dixit antequam assumeretur, quoniam voluit me; et nunc dicit: Retribuet mihi secundum justitiam meam, id est secundum voluntatem meam, quam post beneficia ipsius sancto corde gestabat. Innocentiam autem manuum, operam vult significare pietatis, quam divino munere sanctorum virtus exercet. Sed hoc retribuet geminatum sollicite recipiendum est, ne sibi aliquid fallaciter Pelagiana haeresis blandiatur. Dicest mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex . Non quia suis aliquid meritis humilis applicabat, sed quia praemissis beneficiis Domini jam deberi posse praemium confidebat. Idipsum Jacobus apostolus dicit: Om
Abbreviated transcription (Latin):
factus ẽ dominus protector mͣ̃s. ldo ds
ꝓtector: quia homo extitit impugna¬
ur. S utraq simul longe sibi dissimi¬
la conuenerunt: impugnatio tempora¬
is et etͣna protectio.
Et miroduxit me in latitudinẽ: saluũ
me fecit qmͣ uoluit me.
ecclia catholica hunc e̾e̾ morem fi¬
delium nullus ignorat: ut quanto plus
psecunonib constringitur. tanto sicut dic¬
tumẽ amplius fidei augmento dilate¬
tur. Tunc enim ꝑ gram dĩ exurgunt.
mincti animi. tunc incendiũ caritatis
ardescit: et facto agmine in gladios
suauit᷑ ruunt: quia ętͣnȩ uitȩ pͣmia
Quod autẽ dixit saluum me fecit: non
moueat quod ad masculmũ genus de¬
ducta ẽ. qm̃ non uiderur absurdum hoc
a nomen aprari quȩ constat ex populo.
MDerito ergo bearoꝵ istud agmen
exultans. saluum se dicit factum: qlł
ad xpͣianȩ fidei meruit ꝑuenire fasti¬
gium. Qmͣ uoluit me. id est qmͣ me ele¬
git. qui gratis uocat uniuersos. nec pͥus

Expanded text:
factus est Dominus protector meus. Ideo Deus factus est Dominus protector meus. Ideo Deus protector, quia homo exstitit impugnator. Sed utraque simul longe sibi dissimilia convenerunt, impugnatio temporalis, et aeterna protectio. eduxit me in latitudinem; salvum me fecit, quoniam voluit me. In Ecclesia catholica hunc esse morem fidelium nullus ignorat, ut quanto plus persecutionibus constringitur, tanto, sicut dictum est, amplius fidei augmento 61 dilatetur. Tunc enim per gratiam Dei exsurgunt invicti animi, tunc incendium charitatis ardescit, et facto agmine in gladios suaviter ruunt, quia aeternae vitae praemia Quod autem dixit, salvum me fecit, non moveat, quia ad masculinum genus deducta est; quoniam non videtur absurdum hoc ei nomen aptari, quae constat ex populo. Merito ergo beatorum istud agmen exsultans salvum se dicit factum, quod ad Christianae fidei meruit pervenire fastigium. Quoniam voluit me, id est quoniam me elegit, qui gratis vocat universos; nec prius
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ beaussimus paulus. contradiceni
uideis et blasphemantib excutiens ues¬
timenta sua dixit. Sanguis ur̃ supes
caput ur̃m: mundus ego. Ex hoc ad
gentes uadam. Siue hoc dicit de fon¬
et ab his qui oderunt me: qmͣ consor¬
tati sunt suꝑ me.
ortissimos inimicos ꝑsecutores
truculentos enuntiat: qui xpͣa¬
Inum popłm tormentis & cedib
affligebant. Et i deo se magis dicit etq¬
tam: quia inimici confortati sunt supa
ipsam. Tunc enim ȩccłia crescere me¬
ruit: quando eam dara desuꝑ potela¬
te imnimicus affligit. Ouere diuina pro¬
uidentia. ut suis nisib destruatur mi-¬
iicus. et quanto se putat amplius le-¬
aere. tanto eum necesse sit seuissima in¬
secutione pͣstare.¬
Preuenerunt me in die afflictionis meȩ:
r factus ẽ dñs protector meus.
lud significat quando pseudo apłi ue¬
os p̃dicatores pͣuenire nitebantur: co-¬
nantes subuertere corda simplitium
Sequitur. In die afflictionis: quando
xplanꝙ& martyria cȩlebrabantur. Et

Expanded text:
 beatissimus Paulus contradicentibus Judaeis et blasphemantibus, excutiens vestimenta sua dixit: Sanguis vester super caput vestrum; mundus ego, ex hoc ad gentes vadam . Sive hoc dicit de fonet ab his qui oderunt me, quoniam confortati sunt super me. Fortissimos inimicos, persecutores truculentos enuntiat, qui Christianum populum tormentis et caedibus affligebant; et ideo se magis dicit ereptam, quia inimici confortati sunt super ipsam. Tunc enim Ecclesia crescere meruit, quando eam data desuper potestate inimicus afflixit. O vere divina providentia, ut suis nisibus destruatur inimicus, et quanto se putat amplius laedere, tanto eum necesse sit saevissima insecutione praestarePraevenerunt me in die afflictionis meae: et factus est Dominus protector meus. Illud significat, quando pseudoapostoli veros praedicatores praevenire nitebantur, conantes subvertere corda simplicium. Sequitur: In die afflictionis, quando Christianorum martyria celebrabantur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
do. impios abitiendo. sicut dicit apłs. Ali¬
is sumus odor uitȩ in uiram: aliis odor mor¬
tis in mortẽ. Fulgura multiplicauit. idest
miracula multa fecit. que sic corda uiden¬
tium ꝑmouerunt. quemadmodũ solent cre¬
bra fulgura uisa terrere. Conturbauit eos.
De his dicit qui tunc conturbati sunt.
quando eum resurrexisse manifestis ꝓba-¬
tionib agnouerunt.
lata sunt fundamenta orbis terrę.
dest uerba pͣdicantiũ. qui fontes etͣnȩ
uitȩ. scĩtatis suȩ ore fundebant. Ipso enĩ
ueniente patuit. quod obscuritas diuimi
tegebat eloquii. Et reuelata sunt funda-¬
menta orbis tͣre. Manifestati sunt pro-¬
phetȩ qui non intelligebantur. supra
ba prophetarũ. qui increpati¬
nib iustis peccatores popłos
arguebant. Ab inspirationt¬

Expanded text:
do, impios abjiciendo, sicut dicit Apostolus: Aliis sumus odor vitae in vitam; aliis odor mortis in mortem . Fulgura multiplicavit, id est miracula multa fecit, quae sic corda videntium permoverunt, quemadmodum crebra solent fulgura visa terrere. Conturbavit eos: de his dquando eum resurrexisse manifestis probationibus agnoverunt. lata sunt fundamenta orbis terrae. Id est, veritas praedicantium, qui fontes aeternae vitae sanctitatis suae ore fundebant. Ipso enim veniente patuit, quod obscuritas divini tegebat eloquii. Et revelata sunt fundamenta orbis terrae: manifestati sunt prophetae, qui non intelligebantur: supra ba prophetarum, qui increpationibus justis peccatores populos arguebant; ab inspiration
Abbreviated transcription (Latin):
non repellat. scilicet ut sit im¬
maculatus. Uerum non ut ille dñs qͥ
Apeccata non habuit. sed ut iste quem
lacrimȩ supplices ã contractis sordib ab¬
luerunt. S hec omnia in illũ modum
accipienda sunt quem superius expo¬
suimus. ubi uerbo geminato ait rerri¬
buet. Ne quid scã hiilitas non de
suꝑnis benefitiis sed de se quod absit
pͣsumere uidebatur. Sequitur. Et obser¬
ualo me ab inquitare mea. Subtiliter
beata inta describitur. qui quando ad
aliquam se grãm domini ꝑuenisse cog¬
noscit: cauet ne nterum iniquitatis an¬
tiquȩ calamitatib innodetur. Et reti¬

Expanded text:
non repellat, scilicet ut sit imnon repellat, scilicet ut sit immaculatus. Verum non ut ille Dominus, qui peccata non habuit; sed ut iste quem lacrymae supplices a contractis sordibus abluerunt. Sed haec omnia in illum modum accipienda sunt, quem superius exposuimus, ubi verbo geminato ait, retribuet: ne quid sancta humilitas, non de supernis beneficiis, sed de se, quod absit, praesumere videatur. Sequitur: Et observabo me ab iniquitate mea. Subtiliter beati vita describitur, qui quando ad aliquam se gratiam Domini pervenisse cognoscit, cavet ne iterum iniquitatis antiquae calamitatibus innodetur. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
Quia custodiui uias dnĩ: nec impie ges¬
si a deo meo.
iȩ sunt domini. dilectio dei. et
ꝑcaritas ꝓximi: quas constat
eos studiosissime custodire. qͥ
nolunt mandata dm̃ deserere. Sub¬
iunxit. Nec impie gessi a deo meo. lm¬
pietatis uerbo notati sunt: qui iussa
dni declinare pͣsumunt. Quod animꝰ
deuotus ȩccliȩ merito dicit refugisse:
unde se creatorẽ sciebat offendere.
m̃ omma iudicia eius in conspectu
meo sunt semꝑ: & iustitias eius non
reppuli ame.
unc dicit causas. quare ias
domini custodierit. aut
impie non gesserit: siout
suꝑius posuit quia iugit᷑ iudicia eius
terribilia cogitabat. Addidit & iustitias
enis non reppuli a meᷤ. Quod faciunt
carnis fragilitate superati. qui longa
obseruatione defitientes equitatẽ inter¬
dum deserunt. quam ceperant custodi-¬
re. Hic enim beatus populus numqͣra
reppulit iustitiam di: quia semꝑ in eiꝰ
corde ꝑmansit.
bo me ab miquitate mea.
ructus beatitudinis suȩ reddi-¬
dit. quid ꝓfitiat si iustitias dñi

Expanded text:
Quia custodivi vias Domini, nec impie gessi a Deo meo. Viae sunt Domini, dilectio Dei, et charitas proximi, quas constat eos studiosissime custodire, qui nolunt mandata Domini deserere. Subjunxit: Nec impie gessi a Deo meo. Impietatis verbo notati sunt, qui jussa Domini declinare praesumunt. Quod animus devotus Ecclesiae merito dicit refugisse, unde se Creatorem sciebat offendere.m omnia judicia ejus in conspectu meo sunt semper, et justitias ejus non repuli a me. Nunc dicit causas quare vias Domini custodierit, aut impie non gesserit, sicut superius posuit: quia jugiter judicia ejus terribilia cogitabat. Addidit, et justitias ejus non repuli a me. Quod faciunt carnis fragilitate superati, qui longa observatione deficientes, aequitatem interdum deserunt, quam coeperant custodire. Hic enim beatus populus nunquam repulit justitiam Domini, quia semper in ejus corde permansit.bo me ab iniquitate mea. Fructum beatitudinis suae reddidit, et quid proficiat si justitias Domini
Abbreviated transcription (Latin):
locius. qui max ut natus. in alia mun¬
di parte conspectus ẽ s Tunc ergo su¬
perata ẽ cęleritas uent&ꝵ. quãuis in
mindo nichil ocius eis ee̾ monstratur.
Quod repetit sine mnt̾iectione alteriꝰ
uerhi uolaint uolauit. sigura ẽ eprren¬
sis. quȩ latne comunctio dr̃. sicut et¬

Expanded text:
locius, qui mox ut natus in alia mundi parte conspectus est? Tunc ergo superata est celeritas ventorum, quamvis in mundo nihil eis ocius esse monstretur. Quod autem repetit sine interjectione alterius verbi, volavit, volavit, figura est epizeuxis, quae Latine conjunctio dicit
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ut sedm̃ iustitiam suam. quã ip¬
se tamen donare dignatur unicuiq
reddat. & scdm puritatẽ actuũ digna
compensatione restituat. Pulchre au¬
tem additum ẽ in conspectu oculorũ
eius. Qđ unq non potest nisi beatis
euenire: ut sicut illi semꝑ corde dñm
contuentur. ita eos iugiter uirtus di¬
ina respitiat.
Cum sco̾ sc̃s eris. et cum uiro mnocm
innocens eris. et cum electo electis
eris. et cum ꝑuerso ꝑuerteris.

Expanded text:
am, quam ipse tamen donare dignatur, unicuique reddat, et secundum puritatem actuum dignam compensationem restituat. Pulchre autem additum est, in conspectu oculorum ejus, quod utique non potest, nisi beatis evenire; ut sicut illi semper corde Dominum contuentur, ita eos jugiter virtus divina respiciat.Cum sancto sanctus eris | et cum uiro innocente innocens eris | et cum electo electus eris, et cum peruerso peruerteris.
Abbreviated transcription (Latin):
pontur gloriosa beat&. ut iuxta ipsũ
habitent. qui in eius ȩccłiam fideliter
pseuerant. In circintu autem enis. ꝓx¬
mitatẽ significat. Ille enim circuit ac
penerrat omnia: non circum datur
ab aliquo: quia loco inamplexibilis ẽ
Potest & illud intelligi in circuitu eiꝰ.
ut non ad loci designanonẽ. sed ad
defensionẽ tabernaculi custodiamq res¬
pitiat. Aquam uero dicit eloquium dm̃
quod tenebrosum ẽ in nubib aeris. idest
in prophetis pͣdicatorib uerbi. Quia qͣm¬
uis se aliquis putet e& dicta intellige¬
re. ad ipsam sicuti ẽ uirtutẽ dictoꝵ
in totum uix potest ꝑuenire. sicut dicit
apłs. Uidemus nunc ꝑ speculũ in enig¬
mate. tunc autẽ facie ad faciem. qͣn

Expanded text:
ponitur gloriosa beatorum, ut juxta ipsum ponitur gloriosa beatorum, ut juxta ipsum habitent qui in ejus Ecclesia fideliter perseverant. In circuitu autem ejus proximitatem significat. Ille enim circuit ac penetrat omnia, non circumdatur ab aliquo, quia loco inamplexibilis est. Potest et illud intelligi, in circuitu ejus, ut non ad loci designationem, sed ad defensionem tabernaculi custodiamque respiciat. Aquam vero dicit, eloquium Domini, quod tenebrosum est in nubibus aeris, id est in prophetis praedicatoribus verbi: quia quamvis se aliquis putet dicta eorum intelligere, ad ipsam, sicuti est, virtutem dictorum in totum vix potest pervenire; sicut dicit Apostolus: Videmus nunc per speculum in aenigm
Abbreviated transcription (Latin):
Et posuit renebras larbulũ suum in
entuitu eius tabernaculũ enis: tene¬
brosa aqua in nubib aeris.
enebras incarnationis eius miste¬
ium dicit: ut qui in natura deitatis
sue uideri non poterat. incarnationis
melamine humanis conspectib redem¬
ptor piissimus appareret. Unde beatus
iohannes constantinopolitanus ep̃s mi¬
rabilit᷑ et catholice dixit. Illum quẽ si
nida deitate uenisset. non cęlum. ñ ter¬
ra. non maria. non ulla creatura susti¬
nere poruisset. illesa uirginis uiscera
portauerunt. Mementore autem tene¬
bras et in bono poni: ut ẽ illud in pro¬
uerbio salomonis. Intelligite quoq pa¬
rabolã et tenebrosum sermonẽ. Omna
em̃ diuma que ignoramus. nobis tene¬
btosa idest profunda atq obscura sunt:
quamuis continuo lumine ꝑfruantur.
Lanbulũ suum idest secretum maies¬
tatis eius. quod tunc reuelat iustis. qͣn¬
do eis facie ad faciẽ diumnitatis ipsius
glam contigerit intueri. In circuitu eiꝰ
tabernaculum enis. Hic dignitas ex¬

Expanded text:
posuit tenebras latibulum suum: in circuitu ejus tabernaculum ejus; tenebrosa aqua in nubibus aeris. Tenebras, incarnationis ejus mysterium dicit, ut qui in natura deitatis suae videri non poterat, incarnationis velamine humanis conspectibus Redemptor piissimus appareret. Unde beatus Joannes Constantinopolitanus episcopus mirabiliter et catholice dixit: Illum quem, si nuda deitate uenisset, non caelum, non terra, non maria, non ulla creatura sustinere potuisset, inlaesa uirginis uportaverunt. Memento autem tenebras, et in bono poni, ut est illud in Proverbiis Salomonis: Intelligit quoque parabolam, et tenebrosum sermonem . Omnia enim divina, quae ignoramus, nobis tenebrosa, id est profunda atque obscura 60 sunt; quamvis continuo lumine perfruantur. Latibulum suum, id est secretum majestatis ejus, quod tunc revelat justis, quando eis facie ad faciem divinitatis ipsius gloriam contigerit intueri. In circuitu ejus tabernaculum ejus. Hic dignitas ex
Abbreviated transcription (Latin):
Misit de summo et accepit me: assũpslta
me de multitudine aquarũ.
inc iam mater ȩccłia loquisꝰ
de temporib xpiͣams. Misit
utiq pater dñm saluatoren
de summo: ut intelligant ha¬
mines᷑. quia quod de summo uenit. di¬
uma potestare gloriatur. Apte uero dp¬
it ȩccłia accepit me: quȩ sponsa xp̃o uns¬
ta leratur. Multitudies autẽ aquarũ
siue innumere gentes intelligi possunt

Expanded text:
Misit de summo et accepit me: assumpsit me de multitudine aquarum. Hinc jam mater Ecclesia loquitur de temporibus Christianis. Misit utique Pater Dominum Salvatorem de summo, ut intelligant homines quia quod de summo venit, divina potestate gloriatur. Apte vero dixit Ecclesia, accepit me, quae Sponso Christo juncta laetatur. Multitudines autem aquarum, sive innumerae gentes intelligi possun
Abbreviated transcription (Latin):
torẽ Ipse enĩ& infine̾ significatur.
& per filiũ crucis in telligitur &. per
psalmũ sine dubio denuntiatur. ut
merito ipsiꝰ uocẽ uenturã eẽ sentiamꝰ
cuiꝰ tot indiciis lampabilis sermo ꝓmit¬
TITUR.
Diuisio psalmi.

Expanded text:
 Ipse enim et per finem significatur, et per filios crucis intelligitur, et per psalmum sine dubio 161 denuntiatur; ut merito ipsius vocem venturam esse sentiamus, cujus tot indiciis lampabilis sermo promittitur. Divisio psalmi.
Abbreviated transcription (Latin):
seculariũ litterarũ inueniri ꝓbauit in
litteris sacris. Auos autẽ proprios mo-¬
dos in diumis eloqui ti ceuaiarit:
quos grammarici situ rei horis nullate¬
nus attigerunt Hixerit hoc api. uos
et alii de:tissr patres. idẽ hieri :amus
ambrosius. hylaru a q uaquã nos¬
pͣsumptores hiinis.. s: pedissequi. ẽẽ.
indeamur. E dicit aliquis Nec partes

Expanded text:
saecularium litterarum inveniri probavit in saecularium litterarum inveniri probavit in litteris sacris; alios autem proprios modos in divinis eloquiis esse declaravit, quos grammatici sive rhetores nullatenus attigerunt. Dixerunt hoc apud nos et alii doctissimi Patres, id est Hieronymus, Ambrosius, Hilarius; ut nequapraesumptores hujus rei, sed pedisequi esse videamur. Sed dicet aliquis: Nec partes
Abbreviated transcription (Latin):
euident᷑ appareat prius ad exprimendã
ueritatẽ iustis mentib darum. quod postea
gentiles humane sapientiȩ aprandũ
ẽẽ purauerunt. Hȩc in lectionib sacris
tamquã clarissimã sidera relucent. & sig¬
nificantias rerum utilissimis compendi¬
is decenter illuminant: que nos breuit᷑
locis aptissimis admonebimus Qmͣ
res ipse commodissime deducentur ad
mediũ. ꝑ quas concepti sensus clarius elu-¬
cebunt. Nam et part augustinus in
libro tecttio de doctrina xpĩana ita ꝓfes¬
susẽ. Sciant autem luterati medis omi¬
um locutionũ quos grammatie greco
nomine tropos uocant. auctores nrõs usos
fuisse: et paulopost sequitur. Q uos ta¬
men tropos idest modos locutionũ qui
nouerunt. agnouerunt in litteris scĩs:
eoxq sententia ad eas intelligendas..¬
quantulũ adinuatur. Cuis rei . in
alis codicib suis fecit euidentissi ñ men-¬
tionem. In libris quippe quos appellant
de modis locutionũ. diuo a scemata

Expanded text:
evidenter appareat, prius ad exprimendam evidenter appareat, prius ad exprimendam veritatem justis mentibus datum, quod postea gentiles humanae sapientiae aptandum esse putaverunt. Haec in lectionibus sacris tanquam clarissima sidera relucent, et significantias rerum utilissimis compendiis decenter illuminant. Quae nos breviter locis aptissimis admonebimus, quoniam res ipsae commodissime deducentur ad medium, per quas concepti sensus clarius elucebunt. Nam et Pater Augustinus in libro tertio de Doctrina Christiana ita professus est: Sciant autem litterati modis omnium locutionum, quos grammatici Graeco nomine tropos vocant, auctores nostros usos fuisse. Et paulo post sequitur: Quos tamen tropos, id est modos locutionum, qui noverunt agnoscunt in litteris sanctis, eorumque scientia ad eas intelligendas aliquantulum adjuvantur. Cujus rei et in aliis codicibus suis fecit evidentissimam mentionem. In libris quippe quos appellavit de Modis Locutionum diversa schemata
Abbreviated transcription (Latin):
pedita. disciplinis irrutilans. non tamen
ab eis accipiens extraneum decotẽ. s po¬
tius ilis ꝓpriam conferens dignitatẽ. Hec
enim quando in diuinis seriptures splen¬
dent: certa ata: purissima sunt. Cum
uero ad opiniones hominũ et questiones
manissimas ueniunt. ambiguis alĩcatio¬
num fluctib agitantur. ut quod hic est
firmissime semꝑ uerũ: frequent᷑ alibi red¬
darur incertum. Sic lingua nr̃a dum
psalmodiã canit. nobilitate ueritatis or¬
natur: dum ad fabulas ineptas. & blasphe¬
ma se uerba conuertit. ab honore uerita¬
tis excluditur. sicut apłs iacobus ait.
Ex ipso ore benedicimus dm̃ er patrẽ.
ex ipso ore maledicimus hominẽ. qui
ad imaginẽ et similitudinẽ di factus
est. Nec mundanarũ artium periti
quos tamen multo posterius ab exi alio
diuinoꝵ libroꝵ extitisse manisestua.
ad collectiones argumentix. que greci
topicam dicunt. et ad artẽ dialcclicam
& rethoricã transtulerunt: ut cunctis

Expanded text:
pedita, disciplinis irrutilans: non tamen pedita, disciplinis irrutilans: non tamen ab eis accipiens extraneum decorem, sed potius illis propriam conferens dignitatem. Haec enim quando in divinis Scripturis splendent, certa atque purissima sunt; cum vero ad opiniones hominum et quaestiones inanissimas veniunt, ambiguis altercationum fluctibus agitantur; ut quod hic est firmissime semper verum, frequenter alibi reddatur incertum. Sic et lingua nostra dum psalmodiam canit, nobilitate veritatis ornatur; cum ad fabulas ineptas et blasphema se verba converterit, ab honore probitatis excluditur; sicut apostolus Jacobus dicit: Ex ipso ore benedicimus Deum et Patrem, et ex ipso ore maledicimus hominem, qui ad imaginem et similitudinem Dei factus est . Haec mundanarum artium periti, quos tamen multo posterius ab exordio divinorum librorum exstitisse manifestum est, ad collectiones argumentorum, quae Graeci topica dicunt, et ad artem dialecticam et rhetoricam transtulerunt; ut cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
tingens usq ad diuisionẽ animȩa
spiritus. compagum quoq & medil¬
larum. et discretor cogirationũ et in¬
tentionũ cois. Scripturȩ autem dua¬
nȩ scã ꝓfui ditas adeo commues ser¬
i.nes haber. ut eam iniuersi in cun¬
tenter a imutant. Sensus autẽ reconds
ueritatis aano. ut in ipsa studiosissime
uitalis sententia debeat indagari. Nã
eam reuera ẽẽ diumã hinc maxime da¬
tur intelligi. quod in doctis subtilissi¬
ma. temporales ȩtͣna. non nisi diuino
repleti spiritu potuisse tradere sentum¬
tur. Postremo quod miracula iugiter
facta sunt. donec scriptura ipsa mun-¬
di ambitũ diuulgata compleret. sicur
scriptum ẽ. In omnẽ terram exiit sonus
e&: et in fines orbis tͣrȩ uerba e&. Ende
diuina ꝑ cunctas mundi partes cognos¬
citur fuisse suscepta Hec multis modis
geneia sue locutionis exercet diffinitiorib
subcincta. scematib decora. uerb&. ꝓprie¬
tate signata. sillogismoꝵ complexionib ex¬

Expanded text:
ertingens usque ad divisionem animae ac ertingens usque ad divisionem animae ac spiritus, compagum quoque et medullarum, et discretor cogitationum et intentionum cordis . Scripturae autem divinae sancta profunditas adeo communes sermones habet, ut eam universi incunctanter admittant. Sensus autem recondit veritatis arcano, ut in ipsa studiosissime vitalis sententia debeat indagari. Nam eam revera esse divinam hinc maxime datur intelligi, quod indocti subtilissima, temporales aeterna nonnisi divino repleti Spiritu potuisse tradere sentiuntur. Postremo quot miracula jugiter facta sunt, donec Scriptura ipsa mundi ambitum divulgata compleret? sicut scriptum est: In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Unde divina per cunctas mundi partes cognoscitur fuisse suscepta. Haec multis modis genera suae locutionis exercet, definitionibus succincta, schematibus decora, verborum proprietate signata, syllogismorum complexionibus ex
Abbreviated transcription (Latin):
mo psalmo dicturia ẽ. quia eloquiũ
tuum inuificabit me. Et irerum.
Licerna pedib meis uerbum tuum
dnẽ: et lumen somi meis. Reuera
lumen quia se. ꝑ uiralia iubet. naxia
ꝓhibet. tx ena remouet. cȩlestia ꝑ¬
suad&s. Ninc et doctor gentiũ in eplã
ad corinthos scribit Non enim insi¬
mone est regnum: dei. sed inuirtun
Idem ad timotheũ in scda meminit a¬
cens. Omnis scriptura diuinitus inspm¬
ta. utilis ẽ ad docendum. ad arguenas
ad erudiendũ. ad corrigendũ. in disc¬
nam quȩ ẽ iustitiȩ. ut ꝑfectus sit hon
dei. ad omne opus bonum instructus.
Hec sicut patris hieromimi testatura¬
toritas. apud hebreos aut rithmo. aut
metrica constat lege composita: quȩ
Quid sit ipsi dicunt. faustuciis continetur Pan
faustutiũ: stuciũ enm ẽ ꝑ commata ꝓcedens
deꝓmendũ sensum grauiter explica
conceptio. cuius si uirtutẽ lector dilig
ꝑscrutaris. audi apłm ad hebreos. dicei¬
tem Uiuus ẽ enim dei sermo & effiq
et acrior omni gladio ancipiti. et p¬

Expanded text:
psalmo dicturus est: Quia eloquium tuum vivificabit me . Et iterum: Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine, et lumen semitis meis. Revera lumen, quia semper vitalia jubet, noxia prohibet, terrena removet, coelestia persuadet. Hinc et Doctor gentium in Epistola ad Corinthios scribit: Non enim in sermone est regnum Dei, sed in virtute . Item ad Timotheum in secunda meminit dicens: Omnis scriptura divinitus inspirata utilis est ad docendum, ad arguendum, ad erudiendum, ad corrigendum in disciplina quae est justitiae, ut perfectus sit homo Dei ad omne opus bonum instructus . Haec, sicut Patris Hieronymi testatur auctoritas, apud Hebraeos aut rhythmo, aut metrica constat lege composita, quae, ut ipsi dicunt, fastuciis continetur. Fastucium enim est per commata procedens ad depromendum sensum, naviter explicata conceptio. Cujus si virtutem lector diligens perscrutaris, audi Apostolum ad Hebraeos dicentem: Vivus est enim Dei sermo et efficax, et acrior omni gladio ancipiti, et p
Abbreviated transcription (Latin):
misq necessarium. ut lex eius ipsius nobis mu¬
nere declaretur: sine quo nec intelligere quic¬
quam bom possumus. nec perficere laudanda
preualemus.
euellet de laqueo pedes meos.
ost ante facta prenna beatoꝵ. nunc
contemplationẽ suam dicit fuisse sem¬
per ad dominum. Pulcherrime aurẽ
cognoscitur hec facta diuersitas. solent enim
qui ante pedes suos non inruentur in laque¬
os inruere. aut in foucartũ hiatus incidere.
qmͣ ille respectus ab omni nos offensione
reddit alienos.¬

Expanded text:
misque necessarium, ut lex ejus ipsius nobis mumisque necessarium, ut lex ejus ipsius nobis munere declaretur, sine quo nec intelligere quidquam boni possumus, nec perficere laudanda praevalemus. laqueo pedes meos. Post antefata praemia beatorum, nunc contemplationem suam fuisse dicit semper ad Dominum. Pulcherrime autem cognoscitu haec facta diversitas. Solet enim qui ante pedes suos non intuetur, in laqueos irruere, aut in fovearum hiatus incidere. quoniam ille respectus ab omni nos offensione reddit alienos
Abbreviated transcription (Latin):
huc premia illa suspensã sunt que nec
oculus indit. nec auris audiuit. nec in cor
hominis ascendit. modo tamen futuri pͣ¬
mii certissima spei delectatione pascunt᷑.
Sequitur. Et semen eius hexeditate possi¬
debit terram. Istud iam futurũ premium
absolute significat: quando semen eius
idest opera bona in ȩtͣna securitate recipi¬
entur. et possessio eius nulla ulterius ex¬
pulsione turbabitur. Qui enĩ aliquid ex
horeditate tenet. firmissima possessione
gloriatur.
IN hoc uersiculo diligenter credentiũ animos
mentesq roborauit Prio quia humana con-¬
suetudo mutabilis ẽ. firmamentum eius dñmn
dicit futurũ. ut de se dubitare non debeat. cũ
tali promissione solidatur. S uide quod dicit
timentib eum. Ista enim suꝑbis et audacib
non promitut. Et intuere quam iuim habeaͬt
uerba disposita Humanus tnnor diffidentiam
tribuit. diumus autem spei firmamenta con-¬
cedit. Secundum istud ẽ amplectendum ni¬

Expanded text:
huc praemia illa suspensa sunt, quae nec huc praemia illa suspensa sunt, quae nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit ; modo tamen futuri praemii certissima spei delectatione pascuntur. Sequitur, et semen ejus haereditate possidebit terram. Istud jam futurum praemium absolute significat, quando semen ejus, id est opera bona 85 in aeterna securitate recipientur, et possessio ejus nulla ulterius expulsione turbabitur. Qui enim aliquid ex haereditate tenet, firmissima possessione gloriatur. ifestetur illis. In hoc versiculo diligenter credentium animos mentesque roboravit. Primo quia humana consuetudo mutabilis est, firmamentum ejus Dominum dicit futurum, ut de se dubitare non debeat, cum tali promissione solidatur. Sed vide quod dicit timentibus eum. Ista enim superbis et audacibus non promittit. Et intuere quam vim habeant verba disposita. Humanus timor diffidentiam tribuit, divinus autem spei firmamenta concedit. Secundum istud est amplectendum, ni
Abbreviated transcription (Latin):
na miseratione subuentũ. quantũ uita ꝓtendi¬
tur. tantum humana fragilirare peccatur Et
memoria reconde quod ȩccłia dicit pro parte m̃¬
brꝙ copiosa sua e̾ẽ peccata. ut qui se pͣdicant mun¬
dos ẽẽ. sicur cythariste. intelligant se poruonẽ
cum scã ecclesia non habere.
ia quam elegit.
enit ad tertium menbrũ. specialiter
demonstratura. qui sit qui timeat
dominũ. aut quali munere gratalet᷑
S more suo intͣrogationẽ premintit. respon¬
sura que comperunt. Legen staruit ei. Iste
ẽ quem uolebat exprimere. Dicit hominẽ
accepisse legem. cui ideo uoluit merum ad¬
icere. ne posset sub ignorantiȩ securitate pec¬
care. In uia quã elegit. idest in scitate pro¬
positi.
Anima enis in bonis demorabitur. et semen
enis hȩreditare possidebit terram.
uia iustis hominib exutis corpo¬
datur. quȩ scis in resirectione
promittitur. animam tamen eius dicit
in bonis posse remorari. Quomã et si ad¬

Expanded text:
na miseratione subventum, quantum vita protendina miseratione subventum, quantum vita protenditur, tantum humana fragilitate peccatur. Et memoria reconde quod Ecclesia dicit pro parte membrorum, copiosa sua esse peccata; ut qui se praedicant esse mundos, sicut Catharistae, intelligant se portionem cum sancta Ecclesia non habere. via quam elegit. Venit ad tertium membrum, ubi specialiter demonstratur qui sit qui timeat Dominum, aut quali munere gratuletur. Sed more suo interrogationem praemittit, responsura quae competunt: Legem statuit ei. Iste est quem volebat exprimere. Dicit hominem accepisse legem, cui ideo voluit metum adjicere, ne posset sub ignorantiae securitate peccare. In via quam elegit, id est in sanctitate propositi.Anima ejus in bonis demorabitur, et semen ejus haereditate possidebit terram. Quia justis hominibus exutis corpodatur, quae sanctis in resurrectione promittitur, animam tamen ejus dicit in bonis posse remorari, quoniam etsi ad